(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Caroli a Linné. Systema naturae per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis"

Slljf i. 1. ItU Stbrarg 




SJnrlb (Earolina ^latp (HoUpgp 

S^^eClAt COUECTIONa 

0,H43 

S53 

V.3 



134861 

This book must not be 
taken from the Library 
building. 



CAROLI A LINNE, 

Equitis aiirati de Ji<:lla polariy 

AH.CH1ATRI REGII, MED. ET BOTAN. PROFESS. UPSAt. ACAD. PARIS. 

UPSAL. HOLM. PETROPOL. BEROLIN. IMPEK. LONDIN. ANGL. 

MONSP. TOLOS. FLOR.ENT. EDINB. BERN. SOC. 



SYSTEMA 

NATURAE 

PER 

REGNA TRIA NATURAE^ 

SECUNDUM 

CLASSES, ORDINES, 
GENERA, SPECIES, 

CUM 

CHARACTERIBUS bt DIFFERENTIIS. 

TOMUS 111. 

EDITIO DECIMA TERTIA , AUCTA., REFORMATA, 

CURA 

JO. FRID. GMELIN, 

PniLDS. ET Med. DOCTOR. HUJUS ET chem. In GEORGIA AUGUSTA PR*P^ 

V, O. ACAD. caesar. NATURAE CURIOSORUM ET ELECTORAL. MOGUNTIN» 

ERFORDENSIS, KEC NON SOCIET. REG. SClENT. GOETTINGENSIS, 

PHYSICAE TIGURIN., ET METALLICAE MKMBRI. 



LIPSIAE, 1793. 

IMPEKSIS GEORG.EMANUEL. BEER. 



JEHOVAE efl Terra et plenitudo ejusy 
orbis ierrae^ et quae habitant in eo, 

Ipfe fuper Maria plantavit eaniy 
et fuper Eam firmavit flumina, 

Adfcenderunt Montes et defcenderunt Campi 
in locumt quem fundavit eis. 

Davip. XXIV. I, 2, c. IV. 8. 



PRAEFATIO AUTORIS. 



JL#ITHOLOGIA mihi criftas non eriget , Lapides enim, quos 
cjuondam in deliciis habui, tradita demum aliis difciplina, 
lepolui, neque nunc, nifi laceflitus, recepiflem. 

pRiMus anno 1736 Lapides in Metiiodum Syffematicam difpofur, 
conftituendo Genera fixa Chara&efibus definita, quae omnia 
non omnibus invifa fuifle, ex fcriptis fucceftbrum intelleai, 
quamvisnonnuUimeis humeris infiftentes, circumfpexereal- 
tius, quaedam mutando addendoque non fine fupercilio. 

Dein furrexere varii Lithologi et Mineralogi confummati: WoL* 
TERSDORF , WALLERIUS , JusTi , SWAB , Cronstedt, 
VoGEL, qui divino afflatu infpirati fua obfervata cum eru- 
dito orbe communicarunt, quibus , quod infinito labore 
et fudore montium et Naturae abyflum penetrarunt, fem- 
piterna ab omnibus aequis cenforibus debetur gloria; fapf- 
entes enim eruditos maligno dente fe invicem rodere, noa 
equidem invideo, {qA miror magisj at homo natura ma- 
lus morum cultura et nobiliore educationeemendandus; de 
ferro eft ultima aetas. 

MiNERALOGi viam Chemicam incedere coa^li funt pro fcopo Me- 
tallurgo obtinendo, a qua in viam Phyficam adfcendere al- 
laborarunt; hi lithologiam fibi vindicarunt tanquam pro- 
priam , quemadmodum Medici olim Botanicen. In his 
primas tcnet incertus (^nonymus in Mineralogia Holm. ^56. 
o6t.) de cujus autore utar verbis Ifaci mutatis: vox Swabif, 
manus Cronftedti ; illius *) enim dogmata dudum in fami- 
liari colloquio audivi , antequam hic adoleverat. 

A 2 134861 IrsE 



•) Summits Mineralogus Ant. Swab obiit d. 28. Jan. 1768. aet, 64. 



4 PRAEFATIO AUTORIS, 

IpSE LapMes non fcopo Metallurgico, fed ut Naturae Confultus 
omnibus gentibus utiles coniideravi, Viam Mediam mce- 
dere coa£lus, nec aufus ubique afTociare germanos fratres 
(Crjjtani et Silices;) nec prorcribcre Genera, quae Natura 
civitate donavit (Humum, Cotem, Nitrum;) nec ieparare, 
quae haec foederato connubio conjunxit (Spati f. Schifti 
fpecies). 

tiTHoGEKESiAM ftudiofe in itineribus quaelTvi, didiciquc eam ab- 
folvi Praecipitatione et Cryftallilatione, atque Terras pro- 
fterni, iedQuartxum, Spatum, Micamqueexfurgere. Ter- 
ras £emineas dein impraegnari a Salibus mafculis, indeque 
prognafci Nobiliores; horum vero plurimos a Marte, pro- 
teo magis mutabili, pro indoie cujuscunque conjugis. 

Sai.ium metamorphofin etiamnum occlufamLithoIogisferiocom- 

• mcndo, quae fi aeque aperta fuerit ac hodie Tcrrarum ja- 

nua, nova lux affulgebit Lapidum genefi. Cryftallos iapi' 

ilofas, quod Salibus dudum fubjeci (ob rationes alibi *) da* 

tas, et pluribus dein confirmatas, adeoque non mutandas) 

, , a variis reprehenfus fui, fed vix ab aliis, quam qui ignprant, 
quid diftent Silices a Calce. 

^ETRARUM ordjnes nomine, non vero omine, mutavi, uti du- 
dum Mammalia, ne hallucinarentur frivoli. 

TiRRAS Primitivas lubenter Petris praemififlem , fi leges Artis efi 

• ' ' Naturae admifi{fent, fed praevidens me incidentem in Scyl- 

lam cupientem vitare Charybdin, obfervavi Natur^e fim- 

plex veri figillum per circulum incipere , ubi definit. **) 

Upfaliae 1768» 



PRAE^ 



") Amam. acad. i. f . 45*4» 
'*; Sd«m. CQtidQn. llf. 10, 



<^l^ 



PRAEFATIO Editoris. 



Iji in omni alia hiftoriae naturalis parte prefHus fequi immorta- 
lem Autorem, muneris mei effe putavi, in hac certe viam ab 
eo calcatam et praetnonftratam paulilper deferere confultius du- 
xi; non enim merae modelliae, fed veritatis figillo notata iunt,' 
quae in primis fuae praefationis lineis enunciavit. 

Quamvis multa fagax praevideret , quae noftra dcmum aetas 
in apricum protulit, tam multa tamen, fivc ad principia, ab eo. 
ad explicandam mineralium generationem , et formam praelen- 
tem ftabiiita, five ad diftributionem in clafles, ordines, genera ec 
Ipecies, ac fundamenta, quibus illa nititur, five denique ad no- 
tas reiJDicias, quibus et genera et fpecies diftinxit, tumimmutan- 
da, tum addenda occurrunt, quae aut fertili fuo ingenio hmc 
inde nimis indulgens, praetcrvidit B. Autor, aut tum coaevoruoi 
ipforumque ejus popularium, cum mineralogorum noftram hanc 
aetatem ornantium T. Bergmani , Scheelii , Ferbm , Kirimniy 
Generofilf. ^ii Veltheim^ Trebras et Wutfen^ Saujjfuriij Hoepf- 
nerij Storriiy 3Iayeri, Meyeri, Klaprothiiy Gerhardi , Bruck' 
tnanni, Werneri et praecipuorum Clai'ifi^ Viri diicipulorum Voig- 
tiiy Kcirjfenii , Widenmanni j Hoffmamii, porro Patlap, Georgiij 
Fortis, Sc. Bristacii aliorumque indefefTa induftria recentius de- 
texit, aut felicius ingenium dilucidius expofuit meliusve perfpexit. 

Aquae fuos natales debere terram vel refragatur omnibus 
quas de ortu terrae ejusque et aquae vera indcJe concipere licer, 
conjeciuris, vel ambigue faltem ditlum eft ; plurimam terrae 
partem, quam noftra hac aetate et a multis retro feculis ficcam 
colimus, olim infra aquas haefiffe, marisque undis te£iam, et 
fuperiora terrae noftrae in plurimis regionibus llrata, non con- 
ftenc nifi terra ex his aquis, per quas antea diiperla erat, prae- 

A 3 cipita- 



6 PRAEFATIO Editoris. 

cipitata et animalium , qnae quondam has aquas inhabitabant, 
ruinis, cuilibet naturae ofHcinam attento animo perlullranti, ul- 
tro patet. 

Terras acefcendo vel putrefcendo gigni non nifi de humo 
valet; calcem non omnem cx animali regno proficifci, tot moa- 
tium calcariorum primaevorum , five aetate corporibus animili- 
tus fijperiorum exempla edocent; argillam plurimam ex fatifcoa- 
tibus petris durioribus, five ignis fiibterranei vi progenitae fue- 
rint, five aliam originem nafliae, quales v. g. fpathum fcintillans, 
fchiftus.,' mica &:c. tot obfervation^s noftris temporibus ubi- 
vis obviae loquuntur; multam arenae partem idem primordiuni 
capere, aliam non quidem ex aqua, fed aquae, dum ex fummis 
montium cacuminibus praeceps agitur lapidum frufta fccum i-a- 
pientis et triturando in granula comminuentis vi oriri, neminem, 
qui naturae continue agentis contemplatione dele£latus, latere 
putem. 

Talcum pluresque lapides, quos B. Autorhuic generi fub- 
jecit, et asbeitos terram continere, quae, qu^mvis a. B. Marc- 
grqfio jam tanquara pars princeps evidentiflime demonftrata fit, 
ab ipfo negleQ;afuit, raagnefiam albam fcilicet, novimus omnes; 
hanc autem ex argilla nafci , quis, quaefo, afteverante quamvis 
Limaeo^ fibi perfuadebit? ' 

Schifti partem ex humo nafci, negari vix poteft ; plurimum 
vero lapidis, hoc nomine defignati partem, et humo, et omni- 
bus corporibus vivis, ex quorum ruinis humus exfurgit, anti- 
quiorem efie, ejus in montibus fitus luculenter teftatur. 

Ochram in quam fchiftus interdum refolvitur, non a matc- 
rie fchifti ipfius, fed ab innidulante faepius et fatifcente pyrita 
proficifci, facile eft demonftratu. 

Calcem ia filicem converti funt utique et noftra hac aetate, 
qui contendant; at caveant, ne meram fegregationem particu- 
larum filicearum a calcareis, quibus faepe intertritae funt, pro 
commutatione harum in illuc habeant. 

Cryftallorum generationem falis adminiculo mirifice pro- 
moveri, ex ofHcinis chemicis conftat ; conftat etiam, terrasaqua 

acido 



PRAEFATIO E»iT0Ri9. 7 

acido aereo impraegnata folutas hoc fcnfim fenfimque effugiente 
facilius longe cryftallorum forma praccipitari ; neque tamen inde 
concludi poteft, omnibus cryftallis lapideis, utgignantur, iale 
quodam opus efle, et multo minus, omnes cryftallos lapideas 
ialem contmere, aut falia cfle, quum chemicum fcrutinium in 
plurimis certe earum ne miculam quidemialisdetexeric, et omni- 
bus cflcntiales, ab ipfo B» Linnaeo exa£lae, falium notae defint. 

Colorem lapidum terrarumque caeruleum atque viridem 
frequentius a ferro provenirc, quam quidem a cupro ierius exa- 
men edocuit; magnefiam quoque nigram in tingendis atque pin- 
gendis aliis mineralibus faepius a natura adhiberi, Mayeriinpvi' 
mis opera novimus. 

Metalla ex terra, fale et fulphure conftare vetus quidem eft 
opinioj verum an perinde vera, noftrisque temporibus confir- 
mata? Vix videtur» 

Petrificata, uti appellunt, noftris tcmporibus omnino vifj 
funt in quartz,o et calcario fpato. 

FiflTuras rupium exficcatione, aquac fenfim fenfimque penc- 
trantis, folventis, eluentis, dum in glaciem abit, diftendentis 
vi, terrae motibus vehementioribus, ignis fubterranei violentia 
natas efle , valde probabile eft. 

Molybdaenum metallicae efl*c indolis noftra aetas confirmav 
vit; metallo tamen et ab omnibus aliis, B. Linnaeo jam cognitis, 
et ab eo metallo, quod tum magnefiae nigrae, tum ipumae lupi 
ineft, quas ille in unum genus cum molybdaeno conhiderat, di- 
ftin^lo. 

Lapides judaicos echinorum quorundam aculeis fuos debC' 
re natales, extra omnem dubitationis aleam pofitum eft. 



A4 REG- 



R E G N U M 
A P I D E U M. 



F 

JL I 



uifle HUMQREM rerum initium 'AqtiaTnque Tcrrae primordium y e 
quo furrexere omnia, tefte Mole, Thafcte, Seneca, inanifeltatiir, 
dutrt chaoticum Nucleum inundans Mare genitum in fc foetum lcnte 
enititur in Continentevi, quam , cxhalando continuo Rorem , ia 
2^ebt(lai eleVandum, imbribus aethereis reftificatis deciduis quot- 
annis la£lat. Catctclyftni univerfalis certa nulera egonondum attigi, 
quousque pcnetravij minus ctiam vcram terram adamiticam^ led 
iibique vidi fa£tas cx Aequore Terras, et in his mera Kr/^^vj iGn- 
ginqui (enfim practerlapfi aevi. 
ACLUA occani humida, frigidula, pafliva, concipicns, ubique foecun- 
data a ficco, calcfccnte, aftivo , gcncrantc Aere, oblervatur in 
linu fuo intimo pracgnans geraino Foetu : 

Mafculo folubili, acri, elaro, crylbllino Saiino, 
Femineo fixato , vifcido, opaco, attraftorio Terreno. 
Privignos infuper duos Vegetabilem et Aninsaiem, icminum cite- 
na continuandos, enutriet haec Aqua: Hi ambo in terram re- 
ducentur percnni circulo, dum ctiam horum hacres erit nutrix 
" Noverca. 
SAUA fapida, polyedra, diaphana, multiprieativa , folubilia in particu- 
las minimas iiifinitas, nihilominus femper conformcs, concrefcen- 
tesque iterum iterumqUe in majores etiam conformcs, gcDcrantcry- 
ftalliiando, in et cx terris variis, varios Lapides: 

NiTRUM Acrcum, obducendo auget Artnam. 

MtJRiA Marina, corrodendo attrahrt Aygiilam. 

Natrum Animalc, refudando coagulat Calcem. 

AiuMEN Vcgetahile, ramificando ferruminat Humum. 
Sie pATRES Lapidum, 

TER. 

Piwjlades inhahttant mttre meditnrraneHm , intrti rupiHm parva foTamina , per qmt 
adnltiorei egredi neqnaint , et qnidtm ad ipfam maris fuperficiem , nec ultra, 
nt fludns hanriant i cuniqne etiamnuni vivae ibi haerent, et rcliqnernnt fna f«- 
favnna cum emortuarHm ttfiis , ante (ecula rupibus inclufis et infculptis , et tjui' 
dern ntqse in aitijfnnas Italiae alpes , tejles bae funt locupleti£imi a^uae jubft- 
diHtiae. Confer Donat. A<ft. «pgl» 1757. n, 50. §. 11, 



RECJNUM LAPIDFl/M. '9 

TERRAE piilvtreae , {iccefcentes ^ diflToliibJles , fixae / primitfvaiiV 

Cyyfiiiujando generatae, aut Praecipitanda prognatae; 

Ace/ceiido progcnitae aut Ptstfefcendo renatae, 

€ quibus CryJluUifands 1. Attrahendo Lapides renafcuntur, ct hi ite- 

rura iterumquc in Terras elementorum varietate refolvuntur^ wge- 

neranturque, circuio itidem pcrcnni: 

Argilla Praecipitatio Marinae aquae vifcidae: 

Opaca, plifica, friabilh y induranda y apyra» ^ 

Arena Cryftalfifatio Pluvialis aquae turbidaer 

hyalina , exfucca , fciutiUam , perjiflens , vitrsfcens, 
HuMus Kefolutio VEGETABitiuM acefcentium : 

nigra , UbiUa , pulverea , fagrans , combiiflibilis. 
Calx Refohitio Animalium putrefcentium r 

albida , abforksns , fariuacea , penetyabiiis , effervefctnr, 

ARGiLLA Terra aquac Marinae, Muriae olim oppofita , fordida, vtfei- 
da, lubrica, impalpabilis, amorpha, tensx, Colore opaea, Humi- 
doplaftica, Solo naturali madida, Siccitate friabilis, ignitione iri"» 
duranda, Ullione apyra, at ex mifceh heterogenea in igne poly- 
morpha, ficjata diutius comprefraque induratur in rafile TalcurHf 
quod reioKitum regeneratur laepius in fibrolum Asbeftur» , nt vero 
intimc refoluta mire recrelcit in fquamofam Micam, 

VARENA Terra aquae Pluviah^s, Nitro aethereo impraegnatae , nitidi, 
fixa, rigida, kabra, cryfiaUina, disiimtla, Colore hyahna, Hu- 
mido exlucca, Chalybc lcintillans, ignitionc perfiftens , Uftionc 
dcterminata vitrefcens, reje<i>a ad continentem ficcataque pellituc 
yirena tnobilis ; haec antiquata friabilis demum evalit Arena Qla^ 
rea; utraque iubterranea inadens, oblique transverleque fiffa, cry- 
ibllifationis atomis ulterius canncftitur in Cotem ^ mixtave peregri- 
nis humofis ferruminatur in Sabulum , et hoc dcin in varios hapil- 
iosy lapillique in Saxum, at vcro refoluta recryftaUifataque confi- 
cit Quartium. / 

A 5 HUMUS 



Natura aequiUhrat univerfHPt rtrtrm DijcordiU. 
Aqua bumida, vijciday attra&iva, Argillae. 
Aifi ftccHS y acris , cryfiaUimis y Akenae. 

crgo attraSia t vifcido, cryfiaUifatio e fale; 

accedit fermmtatio Vegetabilis , putrefaflio Animatis. 

«nde Acidum , inde Alcali. 
friwHtn Solidnm ponderofmn , Jgneum teve ef}. 



lo REGNUM LAPIDEUM 

HUMUS Terra Vegetabilium , Nitri amafia , acefcens , Colore nigrt, 
Humidi bibula, Fra6lura friabilis, Siccitate puJveracea, Ignitione 
flagrafns, Uftionc conibuiiibilis, haec diuturna comprefliune indu» 
ratur in fiflilcm Schijiumy qui paflini bitumine iaturatu» cvaiit L/- 
thanthrax; refolvitur vcro Schiltus non raro in ttvvis^ttttiOcbramf 
regenerandam multiplicativa mineraiifatione in Tophum, 

CALX Tcrra Animalium , Natri conjux, alcalina, Colore albida , Acidi 
abforbens, Kafione obfecundans, ficcitate farinacea, Ignicione pe- 
netrabilis, Ultione cffervefcens, calcificans peregrina Humola Argil-, , 
lolaque in Marmor ; at refoluta faturataque acido rccryilallifatur in '^. 
Gypjum , acido, fine igne depuratorio, amplius non effervefcens; 
utrumque ab elcmcntis rcfolvitur in farinofam Crefam , aqua acthe- 
Tca, telte Echinita, concrcfcentcm in SUicemi at reloluta, tcftt 
Staiad^ita, recryllallifatur in Spatum. 

Sic Matres Lapidum^ 

LAPIDES c Terris concrcfcunt , refolvuntur iterum , rccrefcunt : 

ARGiLtA attrahitur inTalcum, ^inLithomargam, ^ iny^miaHtum, 
AiiBKA accrefcit in Cotem, SlinSabu/um, °n m Saxum, 
HuMus ferruminatur inS^f/tz/pKW, ^in Ochr.am, ^in Tophum, 

Calx coagulatur in Murmor, ^ inCretam^ BinGypfum, 

LAPILLI Diaphani c Matrc fluida, iiti e fixa 0/?/i« furrexere , Tinfli 
laepius aluminc Vitriolico , colorc varii e Vario ; his replentur eC 
confolidantur rupium vulnera cum Cicatrice. 

MicA concretio Argillae, fquamoia, flexilis, opaca, nitens, igni- 

tiene rigidior, ied nitidior evadcns. 
QuARTZUM cryltallifatio aquac elcmentaris, pellucidum , durum, 
e cavitate aquoia rupium, ideoquc femper parafiticum, obfcu- 
ratis iacrpius cryitallis motu f. copia. 
Sfatum cryflalliiatio Aquae calcariae, diaphanum, fragile, cujus 
rhombos internos a diverfa cryitallo gnarus diltinguit, marte 
adultcratum evadit durius chalybeque fcintillans. 

CRVSTALLI lapidofae in ct cx Aqua, fale impraegnata, ncc faturata, 
atomis terreflribus impalpabilibus lcatcnte , in cavis lapidum reten- 
ta, exfurgunt quietc ct mora; nec iterum aqua folubiles in atomos 
impalpabiles. Figura polycdra differuntareliquis omnibus lapidibus 
nec alia gaudcnt , quam lalibus popularibus propria , quae cryftal- 
lilationis unica caufla naturalis hodie nota, nec lalia figuram detcr* 
ininarent, nifi fimul incorporando. StalaBitei fic accreicit tunica 
cryftallina, uti Calcutus , at finc ullo lak cryftallos cxiUere nemo 
poltuiabit, e( teriam falibus crylUUifari ianus nemo dubitabit; ha- 



KEGNUM LAPIDEUM. II 

rum Pelluciditas ab atoniis, Golor auteni a Metallis; Gemmarum a 
peliuciditate, duritic, perfiitentia, colore pretium, impotentis ita- 
que humanae libidinis ofFuciae. 

VJTRIOLUM aluminis natum, Metallo raaritatum, vatium exfurgit cj 
Figura gaudet diveria pro indolecujuscunque nietalli; hujustrcs fi*e- 
qnentifliuiaclpecies: Ferri, Cnpriy Zinci; illorunitotidem vuigatiffi» 
nii fiunt lulphureiP^r/Vrtf, horumquetotidcm frequentiores evadunt 
terreae Ochrae. Pyritae itaqu&diverli diverfam affumant Figuram; 
borum terra, in quam refolvuntur, vulgo audit Ochra, quae enim 
e Ferro /tifen, uftulata vero fit rubra; qnae autem c Cupro ex aci- 
do viridis , cx alcali caerulea, indc lapidcs Lutei et Kiibri plerum- 
que e Fcrro, uti lapides viridei et caerulei plerumquc e Cupro^ 
utraque ochra cryftallifando coagulat terras in Tophos, 

METALLA fupradecompofita conftant e Terra, Sale, Sulphure. Fcr- 
rum ubivis praefcntancum , iaepe folvitur ab elementis, ibluto fci- 
licet fale vitriolico, praecipitataquc terra ochracea; Ferrum cryftal- 
liiando femuninat Terras in lapides, abforptum multiplicatur mc- 
tallo, ut vidi in littore, *) fic multoties plus produeit, quam pri- 
micus acceperat. Stagnans (^ in rupium aquam retinentibus fiiTu- 
ris. tranfit aetate multiplicatum praecipitatumque in venam , quac 
transverle diilefta , fifluraque repleta terra peregrina mutahit illico 
metallicam ibi venam in diverfam, ut ex FerroCuprovefaepePlum- 
bum Argento dives &c. Vena n. una eademque variabili modifica- 
tione fcacet, faepeque O, (^, OO, $, c/', ?, 0, 3), J, %> ''•^, W. 

SAXA rupeftria, folidiffima, profundiilima, vaftifiima , maxime lon- 
gacva, tanquam telluris eminentia offa, exArena, Sabulo, Lapil- 
lis, Lapidibusque concreta, immixtis paifim argillaceis, evadenti- 
bus iaepius Talcofis, fcrruminata demum in folidiora, repletisquc 
interftitiis , cryltallis Quartzi , Spati Mfcaeque varie et temere mix- 
tis; haec Temporis natos efle ob ftrata naturae nullus dubitet, ob 
partes vcro eorum confticutivas nullus non palpabit. Metallurgi in- 
primis fcrutatitur hacMincrarum matrices, ex mifceia polymorphas, 
in igne diverfas* 

PETRIFICATA , Marmorfiorum montium vcrius parentes quam nati, 
tot peiTibilia, quot Animalia VegetabiJiave confiitcntiora; Sapiens 
itaque coar£tet minus fruduoiam Scientiam, ignocos tamen hodier- 
ni orbis incolas non fusque deque habcat. Modi pctrificationis 

quadru- 



•j Tophus marinxis. 



n REGNUM LAPIDEUM* 



4 



quadriipliccs praeprimis obfervantnr: Fofjtlia^ "Redinte^ratd^ Im» 
frejfiiy Transfulfjhntiata j ita frcquentia in M^rwo^ff, SiltceySchi^ 
fiOf Cote, ac invifa y^pyris, Saxa, Quartzo, Spato cxtero. 

PARADOXA varia etiamnum fepofuit artis calamitas: 

FissuRAS Rupium con{blidatas clare diftinfteque vidimus, at quae 
vis valuerit eas frangere, non attigi. 

SfATUM omne cryftaliifando genitum ex cavis replctis perfpexi, ncc, 
fine rhombis, autorum Spatum unquam concepi; at cur in 
rhombos frangatiir, non fatis inteilcxi, aut quomodo e cubi- 
co-muriatico rhombcum evaferat. 

Amiantum c terra Talci regcncratum vidi, at caufara non intcllexi. 

MoLYjnAENUM metallicum effc dubitare non potui , Zinco faepc 
pracgnans aut Scanno a variis didici, an mcre tale ncMicrcdidi. 

JuDAicos lapides e corpore cavo petrificata cfTc perfpicio , cum 
Spato, c fluido generato, faepe toti conftent, at e quoanimali 
orti fint, me prorfus fugit, quum Echini non raihi fatisfe- 
cerint» 

SAUA priniaria gaudcnt propria ct ^ctermfnata figura , fed mutata fac- 
pius exoriuntur in diverfam ctiam detenninatam; at ex qua mifcda 
propria aut mixtura aHenaterrenanondum perfpexcreHalurgi, Cum- 
que MetalJa ex fale gcnerantur cryftallifando, fruftra in Metallo- 
rum veram transfoniiationem defudarunt Alchemiftae , quamdiu 
hacc falium .metamorphons ctiamnum lateat, quam adeo neglcxe" 
runt Metallurgi, ac in terrarum indole toti fuere, 

STRATA Telluris *) cx ruptis montibus conformia faepius vidi, nec ta» 
nien dixero omnia ejusdem generis effe et pelagica: 

1. infimum e Cote. 

2. fecundum e Schi/h. 

3. tertium e Marmore , ntdulantibus Petrificatis Pclagicis, 

facpe ctiamnum peregrinis. 

4. quartum c Schijio. 

5. fupremum e ^aw rupeftri, faepe vaftiflimo. 

OCEA- 



») Strata terrae vflfirt , atqHali erdine et aifiantia con/ianter obfervnntHry ideoque 
tt haec foli accretio , tam bene dijlincla , mnltorum [eeulorum potius , ijuam 
conmnnit cataclyfmi tnmultitariHm et twbulenvm opns cenferi debeat, Ramaz», 
irtut. 379. 



REGNUM tAPIDEUM. 13 

OcsAtfVM Matrem Telluds efTe nullus non videre potuit: 

a. hnbrihus nitruiis turbatui", praccipitatur et cryitallifatur aqua 

maris in Arenain, niaris fundtim obtegentem. 

b. I^ro K£jft?«rf FelaguspafTimlatillimequeobducitur, unde ^«/V/ 
aquac, non obiccundantis variabili vento. 

c. //ttw//f ernortuiFuci b) lenfinT^dcfcendit, arena a) leviov, duOT 
pergit Fucus b) in pratum natans concrefccre. 

d. Vernies y^t\i2^\c.\: Moiltifca, Teltacca, Litiio-ct Zoophjrta, PiC- 
cesque natantibus ovis, AVesque compedicac iinpeimesque fub 
prato Fucolo pelagico c) palcuntur. 

c. Pacata lub aqua b) depluit fedimentum Argillaceum , cum fen- 
fim emortuoruni vermium ecftis d) calcarcis usque in cumu- 
lum altum fupcrticiei maris proximum, dum preflio excitans 
aquam b) depcMat pela§ic3.d). . . 

f, ad Scopulum formatum, cx lua fcge, rejicit Mare inprimis Fu* 

cos copiolbs varios, in humum deliquefccntes, usque dum 
nuda tena inferior urenacea a) cmincat, iquae ficcata volitat, 
mixfaque in fibulum faxaque concrelcit. 

g. Seculorum dein longioriacvo, tcmporumque perenni qyiete. 

1. concreta Arena ^)'mCotem l) varie fcd proprie fitrani. 

2. fcrruminata Hufno c)in .Wi//?jiw2}IanielIoium,combultibiIcm. 
g. iiidurata ^ygi^(i'^')'^^M(ir^}uir'i^') a vermibus cougulacum. 

4. fenu minata////r««> t) inSvZi/yJ'//;;'/^) luperiorein, modo priorc, 

5. concrcta Arena f)in5'o^///:/;;/5) immixtis pcregrinis. 

6. hoc dcin in Lapillos , et hi in Saxa , hacc in Kupes , fubfidcn- 
te demum lentc maris aqua evafit Mons; nec potuiflc alrifil- 
niae Rupes 5) natafle fupra Argillam , dum , antequam calci- 
ficaretur, vermes pelagici in ea adolefcerent, ideoque ct Ru- 
pes laxeas altiflimas aevi veros filios efle, dum «imnia obmu- 
tuerc , ipfi loquantur Lapides ^) tantiim aevi longinqua va- 
let niutare vetujiai» 

$PECIES facpiflime vix ac ne vix quidem fufficienter detcrminari qucunf, 
cum iti his genefis ex ovo omnino nuila unquam cxiflat, lcd inul- 
tiplex mere ludentis naturae polymorphae varictas fit ct calamitas 
ipfius artis ct Metallurgiae fundamentum. Sjjecics itaquc heic, qui 
laboriole perperam multiplicaverit, aeque ignarus clt, ac ille, qui 
omnino difcordes combinaverit; nec Matrix in his magis divcrfas 
fpecies diltinguit, quam in plantis Terrac, Stationcs aut folum na- 
tale, adeuque in Lapidibus plerumque merae iunt varietateSy in 
quibus caecutientes crrare certant. 

VIA 



*> I.UC. XII. 40, 



14 REGNUM LAPIDEUM. 

VIA triplex tantum pcr Regnum LapideumQuriorosducit: Physica, qiiae 
defcendit per Lapidum qblcuras Genefes, Naturalis, quse excur- 
rit per Lapidum apricas StruSiurus. Chemica, quae adfcendic per 
Lapidum dcltruftivas y^«rt/5[/fj. Mediam itaque nunc, ut iemper, 
tutiffimam ibit Tyro, fequendo ubique arctiflime {uum filum ariad- 
neum, ne femioticen cum therapia confundat Empiricus, iiec a 
deperditis atavis faepe dubiam repetat progeniem , miuus pano- 
phobus fing;at in tenebris^imaginarios manes, aut ftolide e cineri- 
bus regenerandum Poetae Phoeniceni difcat, quae repugncnt con- 
vcniantve nomina rebus, fciatque charaftercs deHniri diaguolticis, 
ncc Etymo, Haec nec ultra, nc obfcigrus videar obfcurioribus»** 

1« manihm terrae, non hic te carmine longo 
atquf per amifages et longe exorfa tenebo. 



SYSTE 



S YSTEMATA 

LAPIDUM 

Se^uentia praecipua funt 



BROMEL MagTt. Bergarter. Holrrt, 1730. oHav.fuec. 17 



1. TERRAE. 

Bolus. 
Lac Junae, 
Lithomarga. 
Uinbra, 
^ Veroncnfis, 
Viride montan. 
Cimolia. 
^ coloniendg, 
Ochra. 
Creta. 

1 ripolitana.' 
PorceUana.j 
Mari;a. 

Turfa. 

II. SALIA. 
culinare. 
Nitrum, 
Alumen. 
Vitriolujn. 

in. SULPHUKA. 

Sulphur. 

Bitumen. 

Petroleum. 

Succinum. 

Lithanthrax. 

IV. LAPIDES. 
I , If^ne perjifltttt. 
Ollaris. 
Amiantus. 
Asbeftus. 
Fuibrii. 



V. 2. Calcinaiiks^ 
Caicarius* 
Suillus. 
Marmor. 
Gyplum, 
Sparum. 
Stalactitcs. 
Fillilis. 
Specularis. 

VL 3. Igne Vitrefcen- 

tei. 
Arena. 
Arenarius. 
Gemma. 
Granatus. 
Silcx. 

Qiiartzum. 
Ciyftallus. 
Fluor. 

VII. FIGURATI. 

Luius. 

Geographicus. 

Actites. 

OlteocoIIa, 

Fulminaris. 

Violaccus, 

VIII. PETRIFICATA, 
Lithoxyla. 
Lithophyta, 
Curallia. 

Lap. inreftifcrii, 
Ichthyolithi» 
Criiftacci. 
Teftacei. 
Petrif. animalia. 



IX. CALCULL 
Bezoar. 

Oculi cancroruni. 
Margarita. 

X SEMlMiiTALLAj 
Mtrcurius. 
Antiinonium. 
Bismuthum. 
Zincum. 
Plumbago. 
Calaminaris. 
Magnefia. 
Haematites. 
Magnes. 
Smiris. 

Caerul mont3nUflt|« 
Arlenicura. 
Auripigmentum, 
Cobaltum, 
Pyrites. 
Baiajces. 
Sterile nigmii^ 

XI. METAIiAi 
Aurum. 
Arjicntum. 
Cuprwn» 
Stannunjfc ' 
Plumbuni. 
Ferrum. 



fi 



Gtm* 



Gf;;^««< nulli Chara£leres dati. 

Violaceur lapir (a ByfTo Jolitho, ipfi innato,) judicatus propriafpccies, 

Arenam feparat a Terris. 

Sulphur ord. 3. a. Pyrite ord. 10. diftinguitur. 

Serpeutinus ad Marmora refertur ab eo ct pluribus, 

Micant cuni calcariis convenirc judicat. 

Diviclit Lapides fimph'ccs in eos, qui in igue perjiflnnt , qul in igne vi- 
trejciint , qui in igne transeunt in calcem. Hanc divilioncm alTum- 
fere dcin alii: Ego 3, 2, I. Woltersdorf 2, 4, l. fValieriui 3, 2, I. 
Anonymui 4, 2, l. Vogel i, 5, 2. inutato folo nominc. 

Methodus Bromeliana nequit diei Syftema , quamdiu Clavis Clafiium, 
^ charafleres Gcneram , diffcrentiae Spccieruno , Synonyma Autorum 
deficiujit. 



I. PE- 



LINNAEI Car. Syftenia Naturae. ' Ltigdb. 1736, 174S. 19 



I. PETRAE. 



IL MINERAE. III. FOSSILIA. 



I. VltKESCENTES. 


I. SALIA. 


I. CONOKETA. 


Cos. 


Natrum. 


Saxum. 


Quartzum. 


Seleuites. 


Tophus. 


Silcx. 


Nirrum. 


Staiadtites. 




Muria. 


Pumex. 


2. CALCARIAE. 


Alumen. 


Aetites. 


Marmor. 


Vitriolum. 


Tartarus. 


Spatum. 




■ Calculus» 


Schillus. 


2. SULPHURA. 






Eledtrum. 


2. PETKIFICATA. 


3. APYRAE. 
Mica. 


Bitumen. 


Helmintholithus. 


Pyrites. 


Entomolithus» 


Talcuin. 


Arlenicum. 


Ichthyohthus, 


Aniiantus. 




Ornitholithus. 


A&bcltus. 


3. MERCURIALIA. 


Zoolithus. 




Hydrargyrum. 


PhytolithuS. 




Stihiuni. 


Graptolithus. 




Zincum. 




«L 


Vismuthum 


3. TERRAE. 




Fcrrum. 


Marga. 




Stannum. 


Ochra. 




Plumbum. 


Creta. 




Cuprum. 


Argilla. 




Argentum, 


Arena. 




Aurum. 


Humus. 



£ 2 



TERRIS 



ao i n J.' 

TERRtS inltium facert fuadet gcncfis , fed repugnant Leges Syftcmatla. 

Terrae enim omnium confenfu conllituunt ordinem naturalcm , non 
igitur dividendae in diverias clafTcs. 

Species ,cong9ncrei fepararentur a focii*. ArgiUae aliac-apyrac viref- 
centesy calcariae aliae. 

Ocbrae tum praecederent Metalla, ante datam ideani Metalloruniy 
qiiurum tamen progenies funt, ne dicam, quud aliae ad cuprum, 
fertum^ Wismuthum &c. aliae referendae elTcnt. 

Species Tcrrarum zWzs primitivae petris antcponendae, aliae deriva- 
tivae, petris poltponendae. 

FOSSILTA fi inter petras et mineras dividcrcntuf, ctiam ToplH et 
StalaBitae ad divcrla gcneta tiahcrentur a generc fuo naturali. 

PETRIFICATA plurima fubjicerentur Calcariis petris , nonftvulla 
Combupibilibus y i^zvlq.^ Fyritae , Cupre, Bitumini &c 

CRYSTALLOS quod fubjecerim Salibiis, ne qucmquam ofFendat, mutet 
vocem Salis in CryJfaUi, fi magis placeat, in verbis crimus faciles; 
Anne idem, utrum dicas Salia fub Cryftallorum- genefi detcrmi- 
^rafle figuram, aut Salium elementa conliitutiva? Sic Selanites a 
Crcta in aqua foluta in&iilato acido vitriolico , v. y^Sl. Derel. v. 5. 6. 
iniperfione puiveris terreftris fubtiliflimi in pundo cryitalliiationis 
&liu(n> lapiU^s i^9^\ii tiludu|n vidic BQ^le. 



I. PE- 



LINNAEI Caf. SyRemtt Naltirfe. HoIm. 17^8; 



n 



l PETRAE. 

I. HUMOSAB. 

1. Schiflus. 

II. calcariaE. 

2. Marmor. 

3. Gypfum. 

4. Stirium. 

5. Spatum,». 



m. ARGILLACEAE» 

6. Talcum. 

7. Amiant«s» 

8. Miea. 



XV' ARENATAE., 
^ 9. Cos. 

jo. Quarfczum. 

II. Silcx. 

V. AGGREGATAE; 
li, Saxuin.. 



II. MINERAE- III. FOSSILIA. 



\ 



L SALIA. 
15. Nitmn». 

14. Natrum^ 

15. Eorax. 

16. Muria. 

17. Alumcn, 
ig. Yitrioiumi 



IL SULPHURA» 
19 Arabra. 

20. Succinurtt. 

21. Bitumen. 

22. Pyrites. 

23. Arfcnicum. 



IH. METALLA. 
24. Hydrargyrum. 
2?. Molybdaenuin, 

26. Stibium. 

27. Zincum. 

28. Vismuthum^ 

29. Cobaltum.. 
9^0. Stannum. 
31. Plumbum« 
32* Ferrum. 
35. Cuprum. 
34. ArgentuWi 



I. PETRIFICATA. 

36. Zoolithus. 

37. Ornithohthiis. 
38.AmphibioIithus. 

39. Ichthyohthus. 

40. Entomohthuc. 
4i.Helminthohthus, 

42. Phytolithus. 

43. Graptolithus. 

IL CONCRETA. 

44. Calculus. , 
4^. Tartarus» 

46. Aetites. 

47. Pumex. 

45. StalaaiteS. 

49. TophoSi 

III. TERRAE. 

50. Ochra. 

51. Arena. 

52. ArgilJS' 

53. Calx. 

54. BujnWf 



83 



f. PE- 



l.PKTKAE Lip\6es\{kenle$, nidf' eTerrenOf-cohaefofje. 

{\\r\\A\ce% abs(]ue peregyijio (jSale y Sulphurej Mercuriove')^ 

fixae, nec intime fnenpruofoluhiles, 

finiilarcs , particulis temere coadunatis. 
1. HuMpsAE e Vcgetabilium tzxxz depofitae, 

Combuftibiles, aficenfne ardentes in cineret. 

Piilvcre acerofo groffiore leviQve. ; 
%. Calcariae ex animalium terra. '■ '^ 

Fenetiabiles igne ct poraftores evadentes. 

Puiverc farinaceo , ujiulatae fatijcentes in farinoff/. 

3. Arc;li.aci-ae e Maris fedimcnto vifcido. 

Jndurandae,. igne duriores rigidiores. 
Ptilvere lubrico, nnti ufiibnem. 

4. Arenaiae cx Aetheris aqiia pluviali/)m^c;/)//a«/f. 

Semtillantes fZ>fl/)i/'f pmMj^rtf, duriffimae. 
PutVere {cabro , vitri iiifiar particulis angnlato. 

5. Aggregatae, mixtac t^Quattior (r, JJ, 3, 4) praecedentibus, 

Parcicipantcs itaque particulis confiitutivis priorutn. 
Puhere di\et{ofecundum naturam conjiituentium (i -4). 

II. MINERAE Lapides foccnndi, 7/dr/i e Saline, cryfiaUifando. 

Compofitac e Petra piraegnante peregrino (^Sale y Sulphure y" Mer- 
. curio ) ' . 

'Sotubilcs'«/;//W in apprupriato menfiruo {Calces quidem dijjolubi' 
lei in terram , at non intime folubiles^. , 

Cryftkilinae, certe (antequam adolevere) cryJiaBifando genitae* 
I, Salia Lingua humida dignofcenda. 

Sapida in Aqua. 

Solubilia Aqua. 
2« SuLPHURA Nalo emunSlo dignofcenda. 

Odora in Igne et flagrantia. 

Solubilia Oleo. 
3. Metalla Oculis claris digHofcenda, 

Splendida, /'// igne fujiiia , ponderojiffima. 

Solubilia menjlniis acidis appropriatis, 

III. FOSSILIA: Lapides ambigui, nati ex alterutro* 

Modificata e Pctris aut Mineris. 
I, Pf.trificata. 

'S,'\gt\2Xji figuya referente "Saturale quoddam. 
S. Concreta. 

Coaguhta particu/is temere congltitinatis. 
3. Terrae. 

Pulvcrifatae, nec particulis connatis* 

CLAS- 



23 



CLASSIS l 

P E T R A E. 

I. HUMOSAE. 

1. SCHISTUS fiflllis. 

II. CALCARIAE» 

2. MAKMOK amorplnim , effervefcens. 

3. GYPSUM amorpbum, fixum. 
4' STIRIUM fibrofbm. 

5. SPATUM rhombeum» 

III. ARGILLACEAE. 

6. TALCUM folidum. 

7. AMIANTUS fibrofus. 

8. MICA fquamofa. 

IV. ARENATAE. 

9. COS fragmentis granulatis. 

10. QU/iKTZUM fragmentis angulatis. 

11. SILEX fragmcntis convexis. 

V. AGGREGATA. 

12. SAXUM particuiis heterogcncis mixtis. 



D. H. HILL LIBRARY 
North Caroiina Stat^ Coll«g« 



B 4 PETRAE 



24 V^^^^^l^^ f 

PETRAE natura eruenda ex fira Matre Terra» 

Ierrab matrcs /imt pmeprimis quatuor: ' 

\^\\m\i& iHtofa y Vegetabilis y Conibitjiibilif-,- 
Cilx teji.iceti , /lnimalh , effeyvefiens, 
ArpWi opyra y /tqtuitilts ^ itiduranda. 
Areiia tHohilii , /iquatilis , iiidurata* 

I» HUMOSAE ex Humo Vegctabili, tjc;nifae ardenfes comt^uftibilcif, 
Humus lente depofita in aquuy er^a horizontalii fiflilis. 
Argillaceac particttlae faepe eum Humo depoficae, 

ergo etiam Schiflus faepe fubargillofus. 
Acittum miueraie fcthuium faepe iiiquinavit Ferro^y 

ergo ufiiilatae reddunt terrnm ochraceam rubrat», 
Acceniae a.fdent vegetabiliy nifi tiirttis MetaJJo inquiftatae^» 

l^. CALCARIAE ex Tcftaeeis f LithopTiytis r« terram mtttatiy, 

Calx etiim omnis e Regno Annuali ^/'«^«fl/dr. i 

cffervefcentes et {blubiks acido , vtpote akaiinae, 

ni/t antea acido faturatae y uti Gypfum^ 
combuitac et aqna exflinSiae fatifcHiit in farinam* 
vi calcinandi 1. Pstrificandi mnltipticativa potlenty 
in Hum&fiSj vegetabilibus , animalihus; argiSaceit^ 

"|S. AKGILLACEAE ex Vtfido niarino m Terram co^iio, 
Kafilcs Tritura luhnca y ctim e Vifcido moUi n^tae, 
Indurandae in igne uridioresque evadunt et duriores', 
Apyrae quondam diSfae^ 

ifV. ARENATAE ex Atomis aquatf ift Arcmceitn fub/iafttiattt ctiunati»^ 
orrac ex Aqua acthcreo-pluviali. 
Parfcuhi 6uxzt fcnbrae y radentes» 
Chalybe fcintillantes oh foliditatem et duritieWy net alhe ttifi 

aliqtfot Spata metattico indurata» 
Vitrefcentes quondam diBae, 

V. AGGREGATAE ex praccedentium partiettlit infxti»» 
Induratae e terra quactinque , porofae. 
Intcrftitia cnva repleta ftiere aqna terrejlri, quae enata in ptirti* 

eulas folidas addidit mifcelam e QuartiOf Spato, Mica» 
igne ccnfiderandaey^r»W/iA/r qtiaiitates immixtas. 



CLAS- 



CLASSIS 11. 

M I N E R A E. 

I. SALIA. 

13. NITRUM frigido - acidum , eflTcntiale. 

14. NATRUM amaricans , alcalclcens. 
I^. .BORAX |ublapidum, alcalelcens. 

16. MURIA acutum , medium. 

17. ALUMEN aufterum , acidum mincrale. 

18. VITRIOLUM ftipticum, acidum minerale^ 

II. SULPHURA. 

• Unfluofa, Lieriia. 

19. AMBRA. Fumo ambrofiaco. 

20. SUCCINUM. Fumo fuaveolenti. 
31. BITUMEN. Fumo gravi. 

•* MtHera/ifata , MetaOica. 

22. PYRITES. Fumo aciito, Juteo. 

25. ARSENICUM. Fumoaliiacco, albo. 

III. METALLA. 

• Viiahiliay Semimetana vulgo. 

24. HYDRARGYRUM fluidum, liccum. 

25. MOLYBJjaENUM inquinans, non fufilc, 

26. STIBIUM fibrofum , friabile. 

27. 2!NCUM rimofo-malleabiie. 

28. VISMUTUM laminofo-malleabilc. 

29. CQBALTUM compaftum ^ fragile. 

*♦ MaJteabilia, Mctilh ptoprie tliefat 

30. STANNUM albiftimum mutum. 

31. PLUMBUM caerulefcens mucum. 

32. FERRUM fufcefcens fonorum, 

33. CUPRUM rufum fonorum. 

34. ARGENTUM albiffiniura fonorura. 
55. AURUM luteuni mutum. 

B 5 MINE-) 

D. H. HILL LIBRARY 



26 



mm 



MINERAE omnes cryftallifanio ;natae funt ; exceptu Sulphtiriiui ub- 
^uofis. 

Peregrina ifta., qtine cotttiitent tntHerae ^ funt Chemicorum tria: Sa/, 

Sti/pht4rl Merctiriut, 

Mincrae digtiofcendae a ftio peregrino denudand»y et inde>Geney» 
eorufHqtte charaBere! deducenda , qtiemadmodiim in Plantii ab 
interna fni^ificatione. 

Salia in Aqua foluta cryfJaJJifantttr diminutiorte vehiculi, quiettf 
frigore. 

Polyedra, e.planis et reEiis angulis ejfe omnia Sa/ia docent eorum 
CryJiaUi. 

Cryftalli figurae in eodem Genere faepea/iquateiiusmtitantnrf ne- 
qtie hoc Jine mimine ,• nihi/ eiiim agit , Jine ftijficienti caufa, 
Natura y a qua nihi/ fupervacanetim , nihi/ perperam peragi- 
tur ,• qtiod ferior Nepotum dies extricabit : Mti/tae errantet 
obfervationes per tenebricofas Naturae /atebras tandem repe- 
riant episdem viam. - i- 

Lapidofas cry&sllos fecundumi^ fgtiras retu/i , quatenus bic dies 

admijit. 

Tcrram via htimida cryfiaUifari pojfe absquefa/e, primtim credo ditin 
videro ; viajicca res a/iena efi. 

SuLPHURA in igne dattt fumum et fiammam, in o/eo fo/vuntur ; fca- 
tent etiamfa/cy decompofita. 

Un£luofa ctim Rejittis Vegetabi/itim conveniuttt in p/urimis; an e 

Vegetabi/i pnncipio orta? ;.,../ .,,:?. 

Mineralifatayfrt/f«; Sa/ino metaliico. 

Metalla Regulum dant nitentem , opacum, in igne fiuidum: Mo/yb- 
daeno excepto bodie ignoto. 

Metamorphofi's metallorum etiatnniim /atitans frujlra in Vu/cani 
tenip/o , at potius in Naturae facratiffimis quaerenda ; patici 
parentes cerje p/urimos produxere fi/ios a/ienos, Mars omnin» 
polygatnus fuit. 



f/atinum 



P/atinutH 
Aurum '- ■ 
yiigentum 
Cuprntn 
Ferrum 
Flumbum 
Stannum 
Cobaltitm 
Vismutum 
Zincwn 
Stibium 
tJydrargy- 
rum 



feniiis. fnfio, 

22009 - 9 
19640 - 6 
11091 - 5" 

8843 - 7 

80C0 - 8 

11525 - 4 

7400 - 3 

9700 - 

7000 - 2 

- - 6 

13590 - i 



amalg. color. 

- O albutn 

- I flavum, 

-•2 album, 



7 rufum, 

8 fulcum, 



27 

confijlmtia. fonut. vienfir. 

* ■ - ■ SR 

malleabilifl". duftile mutum H? 
malleabili{r.du6liJe fonorum \p 



mallcabile, 
malleabiie, 

- 3 caerul.alb. molle, 

- 4 album, ftridenti-flexile 

album, frafrile 



fonorum ^ 
fonorum \p 
mutum \r 
mutum ^\p 

6 flavoalb. laminofo maUeabile,fonorum VjT 

- 5 albuin, rimofo-malleabile/ubfenorumTr 

- 9 albuin, fragiliflimum - - rr 

album, fluidum mutum rT 



Qualitas c^ ttigranr, auferum, pipiicum. 

? viricle f. caeruieum corrofivum. 

Z album, exficeans. 

% albidum, dulcificans. 

S rapax, excepto auro , Lupus Metallorum. 

^ P<:netrans^ falivans y amalgamans , Servus fugitivus. 



CLAS 



2S 



CLASSIS 111. 

F S S I L I A. 



t PETRIFICATA. 

* Vera. 

36. ZOOHTHUS. Tetrificattm Mammalis. 

37. ORNITHOLITHUS. Petrificatum Avis. 

38. AMPHfBlOUlHUS. Petrifieatum Amphibii* 

39. ICHTHYOLITHUS. Pet/ificatnm Piicjs. 

40. ENTOMOLFTHUS. Petrificatum Inleai. 

41. HELMINTHOLITHUS, Petrificatim Vermis. 

42. PHYTOLITHUS. Petrtficatum Vegetabilif, 



•"* FiSia. 
43» GRAPTOLITHUS. 

IL CONCRETA. 

• Natura/ia. 

44. CALCULUS. 

45. TARTARUS. 

46. AETITES. 

•♦ Elementaria. 

47. PUMEX, 

48. STALACTITES. 

49. TOPHUS. 

ni. TERRAE. 

• Derivativae, 

50. OCHRA. 

•• Primitivat. 

51. ARENA. 

52. ARG!LLA. 

53. CALX. 

54. HUMUS. 



Petrificatttm (iifnul^QS 



Cancrettim intria Animale. 
Concretum intra Vegetabile", 
Concretum intra Lapidem. 



Concretiim in Ign«. 
Coucretum in Acrc. 
Cottcretum ia Aqua* 



Terra metallict. 



Tcrra fcabra. 
Terra plaftica. 
Terra effcrvefcens. 
Tcrra combuftibilis. 



L PETRTn 



I, PETRIFICATA Monthm caicarivrum non fHii , y^</ parentet funtf 

cum otnnis Calx oriatur ab Animalihiis. 
Corpora ^(itv\^c:xx\AzJuntfolida: Tejiae^ QlP^y Ligna. 
Succiilenta delifuefcunt et corrumpuntur j antequam indurefcant La* 

pidofa. 
Occurrunt per totum orbemy medo Calx adfit; infummis ^eruviat^ 

montibus exulant, 
PctriBcaiUia varia : 
Calx vi cnlcifica tnutat corpora aliena in calcariam fubftantiam e» £;r,, 

Sckijium in MarfMor. It. rvgoth. 87. Silex ex Calce connatiiy, 

fovet itaque Fetrificata. 
Vitriola ferruminando conglutinant et penetrant: Tophus marinus 

aliique continent interdum Conchilia. 
Schiitus ex Humo f. Arma ojfert faepe vejiigia rerum imprejfarur» 
, ante coalejcentinm. 
Succinum proprie huc non referendum , cum contineat et ab aerii cor" 

ruptione praefervet inclufa olim corpora intra Refinam. 

M OD I 

'TaansubstantiaTa , quae iota matcria, praeprimis externa immuta" 

ta^ perjiitere. 
Redintcgrata , ex iis , qnae aetate evanuerunt reliSla cavitate et hac 

dein referta materiu lapidefccnte in farmam imprejjam: Hype- 

rolithus. 
IMPS.ESSA, ubi corptts petrificans comprejjum retinet figuram impreffi: 

lchthyoUthui^ j Fhytolithus. 
Incrustata, more StalaSfitae, ab aqua catcaria inprimis thermali ; 

huec vix Petrificata fnfreant cum ejustnadi artef. injeBione corp«' 

rutn efficiantur, quotquot volupe erit. 
FossitiA , vulgo diSia , Jiint Tefiaef. OJfa foto glutine ab aevo orba" 

ta : Tejiacea , Lithophyta , Ligna. 
Specificum nomcn Animalis aia Vlatitae addatur, ubi liquet; nrfcafi 

igitur EBypum animalef vegetubile , qui digwfcit protypum la- 

pidenm; difiui&a olfervabit , dubia extricabit , retinqnendo qitis' 

quiiias» Juvat Deperdita Tefiacea et Lithopbyta difiinSle pr-jpO' 

nere , quae vei iUufirant Nafurae cogtiitionet/i , vei Terrae gene'* 
Jin; ccteterum cor.rciet Jierilioremjciefjtiatn. 
Cejheri Joh. de Pctrificatis. Lugdb. 175^- oSi. opt. 

21. CONCRETAt in his determinatur fubjiantia coagulata: Ochracea^ 
Marmorea , Gypfea , Stiriata , Spatofa , ArgiUacea iSc. 

III, TERKAE puivereae yrrw/ Fetrarum tnutrei, paucieres eariiut fiiiae, 
Pg.iMiTiVA]i Ji Primigeniae, quae ex Elemeutis, Amtnaiibus aut Piatt^, 

tis Reguo Lapideo iiiatae fuere 
yERxVATivAE, quae a Lapidibus pulverifalif exortae futit,. 

Haei 



30 — 

»4^-. Haec haSietiui B. Linnaeus , cujtis verha fiudio nutlhi interpolavif 
ite tnutilajfe vel adulterujfe videar j quae augere atque emendare Jeriori' 
bus obfervatiottibui monitus omnem operam navavi. 

Plurima fcilicet funt, qiiac ut ab ordine, a B. Viro ftabilito, difce- 
dam , fuadent ct jubent, ut tamen in enumerandis fpeciebus ct citandis 
earum fynonymis mineralium a Linnaeo denominatoium mentionem in- 
jiciam, ct aliqua ejus gcnera parum ccrte iimriutata retineam. 

Primo ClafTium Partitio naturac rninus confcntanea , et FofTiliuni 
Claffis cKpungenda, milii quidcm , videtur, quae enim huic fubjiciun- 
tur mineralia, aut nequaquam Ipettant ad regnum mincrale, quippe in 
vegetabilibus animalibusquc fccundum aut praeter naturam gcnita, qiiem- 
admodum tartarus tt calculus, aut non vera fua indole notisque. effen- 
tialibus, vcrum nuiic naicendi modo, nunc forma cxtcrna a rcliquis dif- 
crcpantia, qucmadmodum cetcra, quae vocat B. Vir Concreta et Petrifi* 
cata, aut lapidibus pctrisvc, ex quibus fatifccntibirs oriuntur, aut quas 
accumulata ct coagmentata gignunt , quemadmodum plurimae terrae, 
aut mctallis, qucmadmodum ockrac, jultius acccnfentur. 

Quum in diftribuendis pcr claffes et ordincs mineralibus , modi quo 
gcnerantur, fuamque, qna nobis fclc offerunt, formam induunt, et ori- 
ginis ipfius nuUam'babcndam efle rationcm, contcndam, noUcm ex eo 
concludi, me contempiationcm iftarum Naturac nunquam quielccntis vi- 
rium nauci haberc, aut pctrificatorum, uti quidam appellare gcftiunt, 
enarrationem inutilcm ; illa Sapicntc dignifllma tot cgrcgiis obfcrvationi- 
bus naturalcm ditavit fcientiam, hacc, etfi hinc indc in inanem micro- 
■'■lo^iam degencraverit, novas haud raro, nuliibi certe, quantum quideni 
novimus, in omni tcrrarum orbe,. in primitivo iuo ftatu haflcnus ob- 
vius, forfan dcperditas ct ex vivorum corporum indice (kletas animaliiim 
vcgetabiiiumque ipccics oltcnd't, aliorum atquc alioruui mutatam c(fc 
patriam teftatur, montium multorum , potiilimura calcariorum origi- 
nem, atque alternationes in omni telluris noftraefuperficicpcrmultoruin 
feculorum feriem factas apcrte loquitur. 

At quum origo multorum mineralium et naturae vis, cujus effica- 
cia producta lunt, dubia fit, fatius mihi vidctur, ab hoc lubrico parti- 
jtionis fundamcnto abflincrc; non cnim cxercitatis in rcrum natura icru- 
tanda viris cjusmodi opcra, vcrum tironibus potiftimum inferviunt, qui- 
bus maximc opportunae et facilime obviae notae in dignofcendis minera- 
libus potius conducunt. Addam tamen appendicis in modum Cataloguiu 
cqrporum tum vcgetabilium tum animalium intcr mineralia jnvcntorum, 
exclufis tamcn iiS; quae nequaf^uam aut parum mutata infra terram oc- 

oiirrunc. , 

^ Neque 



31 



Nequ.e video, quidni finguli ordincs, quos B. Autor alteri clafli 
fubjieit, totidcm clafTes conitituant; ccrte non arridef ratio bujus dillri- 
butionis ab co ipro reddita, ncque majus interccdit dilcnmcn inter me- 
talla et petras, quam quidem inter metalla et ialia. 

Inter metalla melybdaenac genus in tria dirimendum, nempe Mo« 
lybdaenae, Magnefiae et Witframi , refliruendum huic Claffi Arlcnicum 
ct praetcrea addcnda genera Uranii , Niccoii et Platinae. 

Sulphurum C Phlogiftorum minerah'um claffi adjicienda adhuc j;enc- 
raOraphitae et Mcliitae. Salibus genera Ammoniaci, Vitriolati, Amari, 
et extcnninanda omnia, quae, quamvis forma externa quodammado ac- 
cedunt ad iaiia, chara£tere tamen corum , quem ipie Lw«^/f«i- eflentia- 
Jcm agnovit, fhpore ec ioiubiiitace in aqua carent, omnibusquc reliquis 
notis pctris {imilcs. 

Petrae dividendae mihi potius videntur, fecundum terram , quae 
non quidem copia, led ita {emper in iis dominatur, utchara£ieremprac- 
cipuum imprimat i) in talcoias, in quibus multum magncfiae albae hae- 
ret. 2) in ponderoias, quae terram pondcrolam principcm a^ncicunt. 
3) in calcareas, in quibns calx dominarur. 4) in argillaccas, in quibus 
terra ab alumine denominata eminet; 5) in filiceas, in quibiis terra vi- 
trefcibilis potiorem partem efficit. 6) in adaiuant.nas, in quibus terra 
fpathi adamantini occurnt, 7} in aggregatas, ex peiris praecedentium 
ordinum compofitas. 



I. TER. 



33 WALLERir, J. G, Mineralogja: Sfsckh. 1747. off. 



h TERRAE. 

1. M/^CKAE. 
Humus. 
Crcta» 

2. PlNGUES. 
Argilla. 
Marga. 

3. MINERALES, 

Salinae. 

Sulphureae. 

Metallicae. 

4. ARENACEAE, 
Aiena. 
Glarea. 
MetaHicac, 
Aniniales. 

II. LAPIDES. 

1. CALCARIL 
Calcarcus. 
Marmor. 
Gypruni. 
Spatum. 

2. VITRESCENTES, 
FiflUis. 

Cos« 

Silex, 
Pctrofilex. 
Quartzum. 
Cryflallus. 



3. APYRf. 

Mica. 

Talcum. 

Ollaris. 

Corncusv 

Amiantus. 

Asbeftus. 

4. SAXA. 
Simplici». 
Mixta. 
Giilea. 
Petrofa. 

IIL MINERAE. 

1. SALIA. 

Vitriolurn. 

Akimen. 

Nitrum, • 

Muria. 

Alcalia. 

Acida. 

Neutra. 

Ammoniacum.' 

Borax. 

2. SULPHURA. 
Bitumen. 
;»uccinu<n. 
Ambra. 
Sulphur. 



3. SEMIMETALLA. 

Hy?li"argyrum. 

Ai(enicum. 

Cobakum. 

Antimonium. ^ 

Wisinurhum. 

Zincum. 

4. METALLA. 
Ferrum. 
Cujvrum. 
IMiiHibum. 
Slannura. 
Argentum. 
Aurum. 

iv. CONCRETA. 

I. PORI. 

ignei. 
aque*. 

a. PETRTFICATA. 
■vegctabilia. 
corallia. 
animalis» 

teltacea. 

3. FIGURATA. 
Litbomt)rphi, 
Lithoglyplii, 
Lithotomi. 

4. CALCULL 
Vcgetabiliom, 
Ammaliuin. 



Primus fpecics in Regno lapideo rite dctcrminavit. 

Anal^n lapidum pulchrc rcfolvit. 

Qui Sulphureas montium exhalationes (Bergfchwaden) intelh"git ac Ma- 
triccs Mctallorum concipit, cum non latebitMetallorum ^cnens224, 

- Mephitit terrcftris falium patcr judicatur 180. 

Lapidei primaevos intcr rcliquos ctiamnum occurrcrc admiftit c gr. jas- 
pidcs loi; Qciartzi ipecics l®6; Micas 132, 



I. TER- 



wallerii y. G. s 


yll^a Mfner^ogicum. 


HQltft, 1772. eff. 33 


I. TERRAE. 


3. FUSIBILES. 


3. SEMIMETALLA,' 


I. MACRAE. 


Zcolithus. 


Mercurius, 


Humus. 


Baialtes. 


Arienicumi 


Calcareae. 

Gypleae. 

Maiiganenfe?» 


Magnefia. 
Schiftus. 


Cobaltum. 
NJccolumf 


Margodcs. 
Corneus. 


Antimonium. 
Wismuthum, 


2. TENACES. 




Zincum. 


Argilla. 


4. APYRI. 


4. METALLA. 


Marga. 


Mica. 


Ferrum. 


j. MINERALES. 


Talcum.* 

St?atitcs. 


Cuprum. 
Piumhum, 


4. DURAE. 


Sernentinus, 


Stannum. 


Glarea. 


Ollaris. 


Argentunr. 


Tripela. 


Asbeftns. 


Aurum. 


Carmcntum. 


Amiantus.' 


Platina. 


Arcnj. 

Ar. mctallica. 


5, SAXA. 


IV.CONCRETA^ 


Ar. animalis. 


mixta. 


I. PORL 




aggregata.' 


ignei. 


IL LAPIDES. 




aquei. 


I. CALCAREf, 


III. MINERAE. 


». PETRIFICATAgf 
Vegetabilia. 


Calcareus. 


I. SALIA. 


Corallia. 


Marmor. 


Acida. 


Zooli. 


Spatum. 


Vitriolum» 


Hclmintholithf 


2. Gypfum. 


Alumcn. ; 


teftaceoruBrij 


Fluor mineralis. 


Nitrum. 


Entomolitlii. 




Muria. 


Amphibioiitht, 


2. VITRESCENTES. 


Natron. 


Ichthyolitlii. 


Cos. 


Alc. volatilc. 


Ormtholirhi, 


Spat. fcintillans. 


■Neutra. 


Zoolithi. 


Quartzum. 


Ammoniacum. 


Anthropolithf; 


Gemma. 


Borax. 


3. FiGURATA. 


Granatus.] 




Lithomorphi. 


Sifex. 


2. SULPHURA. 


Lithoglyphi. 


Petrofiiex. 


Bitumen. 


LithotDmi. 


Achaies. 


Suecinum. 


4. CALCULL 


Jafpis, 


Ambra. 


vegetabiiium. 




Suiphur. 


animalium. 



I. TER 



34 WOLTERSDO&l? ^. L. Syft. Mineral. BtroL 1748. quaN. 



I.TERRAE. 

,1. AKGILLOSAE. 
Argilta. 
Hiimils. 

2. ALCALINAE. 

Creta. 

IL LAPIDES. 

,1. VlTRESCENTES. 

Gemma. 

Ciyihllus. 

Quartzum. 

Arenarius. 

Corneus. 

Spat. vitrefccns. 

Saxum. 
. Piunex. 

3. ARGILLOSL 
Smc6lis. . 
Asbellus. 

.iTBlcum. 
Mica» 
Schiftus. 

3. GYPSEL 

Gypfus. 

,- Alabaftrum* - 
Spat, gypfeum.' 

4. ALCALINL . 
Calearius. 
Marmor. 
Spat. alcalin. 
Xbphus. 
Stjladites. 
Margodes. 



HI. SALIA. 

1. ACIDA. 
Acidum purum. 
Vitriolum. 
Alumen. 

2. ALCALINA» 
Alcali fixum. 
Alcali volatile. 

3. MEDIA. 
Natrum» 
Nitrum. 

Sal conimune. 

IV. BITUMINA. 

1. FLUIDA. 
Oleum montan. 

2. SOLfDA. 
Ambra. 
Succinum. 
Pix montan. 
Sulphui*. 

V. SEMIME- 
TALLA. 

1. FLUIDA. 
Hydrargyrum. 

2. SOLIDA. 
Antimonium. 
Zincum. 
Bismuthum. 
Arfcnicum. 

VI. METALLA. 

I. NOBILIA. 
Aurum* 
Argentum. 



2. IGNOBILIA. 
Cuprum. 
Ferrum. 
Stannum. 
Plumbum» ' 

VII. PETRE- 
FACTA. 

I.SANGUINEORUM. 
Zoolithus. 
Ornitholithus. 
Ichthyolicbus. 

2. INSECTORUM. 
Entomolithus. 
Ganimarolithus. 
£chinttes« 
Encrinus. 
Caput medufae, 

3. TESTACEORUM. 
Tubulites fimplex. 

— polythalamius* 
Cochlites. 

-r polythalamius. 
Conehites. 

4. VEGETABILIUM. 
Stelcchites. 
Lithoxylum. 
Lithobiblion. 
Carpolithus. 
Phytolithus. 

5. MARINOKUM. 
Coraliites. 
Porites. 
Fungites. 

l TER- 



Hnmum ex vegecabili vel aniaiali ortain fenfim in ArgilUm tran&re, (quod 

eget defnonltratione) n, 6, 
SaxHm omM chalybe percufTum rcintilks daren, i^» 
Fumicem vulcani progeniem non e(I'e n. 14. 
Atramentarius lapis e vitriolo erofo provenit n. 24, 
Cobaltuvi conjungitur genere cum Avfenico n. 30. 
Fermm nativuui veruni nunquam exltitit n. 34. 
Linnaeu! certe omnium primus , fecundum legeS fyftematicas » in claffeS et Ot- 

dines redigere Mineralogiam tentavit. Praef, 
Sf({tum dividit inter 3 diverfiifima nenera, itno ordiocs; in Vitrofcens, Gyp* 

feiim, AlMlinunp, 



CARTHEUSER F. /i. Mirieralogia. ^^-/7«^/: 175^. OB. 35 



t TERRAE. 

I. UbSOLUBILES. 

Argilla. 

Marga. 

Suiectis. 

Morachtus, 

Tripela. 

a.INDiSSOLUBILES. 

Creta. 

Lifhomarga» 

Arena» 

II. LAPIDES. 

I. LaMELLOSX, 
Spatum. ":: 

Mica. 
Taicum» 

a. filamentosl 

Amiaiuhus. 

AsbeltiiS. 

inolichus. 

3. SOLIDL 

SiJex. 

Quartzum. 
Calcareus. 
Gypfeus. 

FiffiliS; 

Smeftis» 

4. GRANULATL 
Arcnarius. 
Jaipis. 



HI. SALIA. 

1. alcalia. 

Alcali tixum. 
Alcali voiatiic. 

2. ACIUA. 

Acid. vitrielicum. 
— nitrofum. 
-— muriaticum, 

3. MEDIA. 
Muria. 
Natrum. 
Nitrum, 
Ammoniacum, 

4. STYFTICA» 
Aiumen. 
Vitrioium. 

IV. INFLAMMA-, 
BILIA. 

1. GtNUINA. 
BitumeD» 
Sulphur. 

2. SPURIA. 
Humus. 

V. SEMIMETAL- 

LA. 

I.nonMALLEABILIA, 
Wismuthum. 
Cobaltum. 
Arfenicum. 
Antimonium. 

2,SUBMALLEABILi4. 
Zincnm. 

3. FLUIDA. 
^^curius. 



VI. METALLA. 

1. FLEXILIA, 
Piumbum. 
Stannum> 

2. (JURA. 
Cuprum. 
Ferrum. 

3. FIXA. 
Argentum, 
Aurum. 

VII. HETERO- 
MORPHA. 

1. PETREFaCTA 

VERA. 

Anthropolithus. 

Zooltthus. 
; ^ . Ornithoiithui. 
^^ 'Vlchthyoiithus. 

AmphibiolJthu». 

Entornolithus. 

Helmintholithus, 

Zoophytoiithus. 

ConchyiiolichuSi 

Corailioiithus. 

Pliytolithus. 

2. PETREFACTA 

SPURIA» 
Typolithus. 
Metroiithus. 
Incruilatum. 
Induratum. 
Tcrrcfa(^um» 

3. FIGURATA. 
Lithomorphus. 
Lithogiyphus* 



6 & 



I. M£- 



3« JUSTI y. H. C. Mtneralreich. Ooeltiag. 17J7. O^av. 



XMETALLA, 

l. NOBILIA. 
Aurum» 
Argentum, 

a. IGNOBILIA. 
Cuprum. 
Ferriim. 
- Stannum, 
Plumbum. 

IL SEMIMETAL- 
LA. 

Argcntum vivum. 
^ Antimoniam. 

Vismuthum. 
• Zincum. 

Arfenicura. 

III.PHLOGISTICA 

1. FLUIDA. 
Bitumen. 

2. DURA. 

Lithanthrax,^ 

3.MINERALISATA» 
Sulphur, 

IV. SALIAi 

1. ACIDA. 
Vitriolum. 
Alumen. 

2. ALCALrA. 
F>xa. 
VolaMlia. 

3. MEDIA. 
Muria. 
Nitrum. 
Borax. 

" Ammoniacunj. 



V.PETREFACTA. 

1. ANIMALIA. 

Tcrreftria. 

Aquatica. 
S. PLANTAE. 

Terreftres, 

Marinae. 

3. OBSCURA. 
Belemnites. 
Hyfterites. 
Judaicus. 
Afteria. 
Bufonitcs. 
Oolithus. 

4. FIGURATA. 
Aetites. 

5. CRYSTALLI. 
Quartzofi. 
Gypki. 
Spatofi. 

V. TERRENA. 

I. NOBILES. 
Adamas. 
Sapphirus. 
' Smaragdus. 
Amethyftus. 
Topazius. 
Turcois. 
Opalus. 
Chryfolithus. 
Hyarcinthus. 
a. SEMINOBILES,' 
Cryftailus. 
Cariieolus. 
Achates. * 

Chaicedoniu^' 
Onyx. 
Sai-donyx. 
Malachites, 
LazuU. 



3. APYRI ignobile», 
Talcum. 

'Mica. 

Molyhdaena. 
Vitrum mofcliow, 
Steatites. 
Corncus. 
Jafpis. 
Asbeftus. 

4. CALCARII. 
Marmor. 
Gyplum. 
Spatum. 

5. VITRESCENTES. 
Cos. 
CLuartzum. 

Silex. 

Schiftus. 

Serpcntinus. 

Tripela. 

Pumex. 

Granitefi, 

Saxum. 

Argilla, 

Marga» 

Lim us, 

Uinbr«t« 



I. TER. 



Cahltm Ifccim tjft nrjtniii fiilpit. 



ANONYMUS (CRONSTEDT) Mineralogia, Stockh. 1758. OSt. 37 



L TERRAE. 


6. FLUORES. 




Indurati. 


I. CALCAREAE. 




Purae. 


7. ASBESTINAE. 


Vitfialaceac 


Asbeftus. 


Phlogiiticae. 


Amiantus. 


Argillaceac. 


S. ZEOLITHICAE. 


2. SILICEAE. 


Zcol. purus. 


Adamas. 


Zeol. metallicus.. 


Sapphirus. 


9. MAGNESIAE. 


Topazius. 


Magnefia terrea. 


Smaragdus.^ 
Qtjartzum» 


Magnefia indurata. 


Silex. 
Jafpis, 


II. SALIA. 




I. ACIDA. 


3. GRANATINAE» 


Vitriorum. 


Granatus» 


Muria. 


Bafaltes. 






t. alcalina; 


4. ARGILLACEAE. 


Fixa. 


Porccllana. 


Volatilia. 


Lithomarga. 




Bolus. 


III.PHLOGISTICA 


Tripolitapa» 


Ambra. 


Argiila. 


Succinum. 




Petroleum. 


5. MICACEAE 


Sulphur. 


■ - Mica pura. 


Phlogiftic. terreum. 
— metallicura. 


Mica martialis. 



IV. METALLA. 

I. PERFECTA. 
Aurum. 
Argentum. 
Platina. 
Stannum. 
Plumbum. 
Cuprum, 
Ferrum, 

S. SEMIMETALLA» 
Hydrargyrum. 
Wismuthum. 
Zincum. 
Antimonium, 
Arfenicuni. 
Cobaltum. 
Niccoium» 



Syftcma 



5« s== 

^ydema eft m«re Metallurgicum, c pnncipiii Chemicis petitum, pro- 
prium nec compilatum. 

Excluduntur genera plura : Cos , Scbiflui , Humus , Tophut , StalaSlitei, 

AetiteSf Calculm , 'Sitrum. Appcndici 
inferuntur ^flxww , Pumex ^ Fetrificata. 

Terras dari liatuit Silieeam , Granatittam , Micaceom , Magnejiam , Zf o- 
lithicam, Chr^^Jbtampadis, 

Cr^fiaBoj negat a Salibus oriri; figuras earup:) magis curiofas quam iiti* 

les judicat, quum in cryptis exftruendis nullus numcrat earum 

laterai Terras etiam pofle afTumere figuram cryftailinam abs- 

que lale; dari cryitallitationes metallorum fufione, ergo Cry> 

' ilaUorum caufam non a fatibus. 

Coldi^s Gemmarum a Metallis originem duceje dubitat. 

Calces exftitinTe credit ante vitarum et plantarum exiftentiam. 

Strata terrae negat conformia eflc. 

Vffittitiones cbara£);cnfti»s inutilcsjudicati fufiicerc nofle. 



I. TER. 



V06EL D, R. A, Mineral Syftem. Lip/. iy62. ef iyj6, 0&. 39 



1. TERRAE. 

I. ARGILLACEAE. 
Argilla. 
Bolus. 
Limiis. 
Smcihs. 
Lithomarga. 
Tripcla. 

2. CALCARIAE. 
Crcta. 

Lac lunae. 

, 3. SILICEAE. 
Arena. 

4. MARGACEAE. 
Marga. 

5. SELENITICAE. 

Farina fofTilis. 
Terra fpatoia. 
Nihil foaile. 

6. TALCOSAE. 
Tcrra talcofa. 

7. MICACEAE. 
Mica0, 2). 
Vitr. riifllcum. 
Molybdaena. 

8.INFLAMMABILES. 

Siilphureae. 

BitumJnofae. 

Umbra. 

9. SALINAE. 
Vitriolicae. 
Aluminofae* 
Nitrofae. 
Muriaticae. 



10. METALLICAE, 
O, 3), %, 2f., ?,cf^. 
t^ mica. 
Ochra cP*» ?• 
Cadmia. 
Cobolti o. 
Arfenici ^, 
Mercurialis. '^, 

II. HUMUS. 
Kuralis ^. 

II. LAPIDES. 

I. AKGILLACEL 
Stcatitcs. 
Nephriticus. 
Serpcntinus. 

2. CALCAKEL 
Calcsrius L. 
Suillus L. 
Stephani L. 
Marmor. 
Quadrum. 
Armenius. 

3. MAKGACEU 
Dendrites. 
Gypfeus. 
Tophus. 

4. SELENITICL 

Gypfum. 
Alabaftrum. 

5. PYROMACHI» 
Cos. 

Silex. 

Corncus. 

Quartzum. 

6. SCHISTOSL 
ArgilloG. 
Calcarii. 
Metallici. 
Aluminoii» 

C4 



7. FOLIOSL 

Micacei. 

Spatofi. ,^ 

Pfeudogalenx. 

8. PLUMOSI. 
Amiantus. 
Asbeftus. 

9. SALINL 
Atramentarius. 
Aluminofus. 
Sal caeduum. 

10. METALLICL 
3), 1r>,ff^,2f., ?,2. 

11. FUSILES. 
Pumex. 
Zeolithus. 

la. PETRAE. 

13. NOVL 
Trip, 

III.PETRIFICATA 

I. ANIMALIA. 
Anthropolithus. - 
Zoolithus. 
Ornitholithus. 
Entomolithus. 
Ichfhyolithus. 
Helmintholithui. 
Amphibfolithus. 
Zoophytolithus. 

2, PHYTOLITHA» 
Phytotypolithus. 
Lithoxylon» 
Rhizolithus. 
Lithocalamus. 
Lithophyllum. 
Carpolithus. 



,.u. 



40 VOGEL t>. U. A. Mineral Syftem. tipf. iy€i, et 1776. 0/?. 



3. LITHOPHYTA. 

Madrepora. 
kflillepora^ 
Tubipora. 
KeratOfhyta. 

4. LITHOTOML 
Aetites. 
Variolithiis»J 

5. POXL 
Tophu». 
StalacHtes.; 

~ Incrultatum^ 

IV. SALIA. 
1. styptica: 

Vitriolum, 
Alumea. 

a. FUSILIA. 
Nitrum. 
^ amaratxt. 

TiucaU 

|. INDURANDA- 
Idufia. 



4. VOLATILIA. 
Ammoniacum. 
Arfenicum. 

5. ALCALIA. 
perficum» 
i\phronitrum. 
cretae. 



V. COMBUSTIBI- 
LIA. 

1. SULPHURA. 
Sulphur. 

2. BITUMINOSA. 
Bitumen. 
Gagas. 
Succinum. 
Copal. 

Anibra. 
Lithanthrax* 

3. SEVUM. 

4. BALSAMUM^ 



VI. METALLA. 

1. PERFECTA. 
Aurum. 
Argentum. 
Plumbum. 
Stannum. 
Cuprum. 
Ferrum, 

2. SEMIMETALLA. 
Zincum. 
Vismutiim. 
Antunonium, 
Cobaltum. 
Mercurius rivus» 
riatina. 



I. ME. 



Arfcniwu ad falia refertur» 



a' VELTHEIM Grunilrifs ciner Mmcralogie. Byautjfchm. 1 78 1 . fol. ^\ 



I. METALLA. 

I. PERFECTA. 

a. Fixiora. 

Aiirum. ^ 

Platina. 

Argentuin, 

b. minus fixa, 
Plunibum, 
Cupruin. 
Fcrrum. 
StannuiTT. 
Zincuoa. 

1. IMPERFECTA. 

Mercurius. 

Vismuthum* 

Niccolum. 

Arfenicum. 

Antimoniura, 

Cobaltum. 

Maencfia. 

Molybdaena ? 

Woiframuoa ? 

n. SALIA. 

^. EX ACIDO ET METALLO 
CONFLATA. 
Vitriola vulgaria. 
Argentum comeum. 
Mercurius fubiimatus. 
Flos eobahr. 
Flos vismuthi. 
Pfeudagal, phoiphorefc. 
Spatum plumbi. 
Ferruin aquar. mineral. 

i9. EX ACIDO ET ALCALT MI- 
NEKAU CONFLATA. 
Muria. 
Sal Giauberf. 
Borax. 

3. EX ACIDO ET ALCALI VE« 
GETAB. CONFLATA. 
Nitrum, 



4. EX ACIDO ET ALCALI VO- 
LATILl CONFLATA. 
Ammouiacum. 

^. EX ACIDO ET TERRIS 
CONFLATA. 
Q amarum. 
Alumcn. 
Ssl cictae. 
Sal fcdativum. 
Gypfum. 

Spat. ponderofum. 
Fliior mineraiis. 

€. EX ACIDO ET INFLAMMA- 
BILIBUS CONFLATA. 
Acidum vitr, nat. Sicnenfc, 
Minerae arfenici. 
Suiphur. 
Succinum. 
Aiu'ipigmentum, 
Rifigallum. 

7. ALCALLA. 

minerale. 

vegctab. aq. mineralium, 

III. TERRAE. 

I. Sitnpliciarey. 
a> Sih'ce«*e. 
a. qiiartzoiac. 
Adamas. 
Rubinus. 
Sapphirus, 
Topazius, 
Buryllus. 
Smaragdus. 
Cliryfolithus, 
Tunnelinus. 
Hyacinthus. 
Granatus. 
Amethyflus, 
Pralius, 
Morion. 
CryflalJus, 
C $ Qiiart- 



4i a VELTHEIM GrHndrifs eiiier Mmcralogie. Bfaunfchit. 178 1, f«L 



duartzum diaphanum, 

Petref. auartzola, 

Vitra vukania. . 
/8. corneae. 

Nephriticus. 

Chalcedonius* 

Carneolus. 

Onyx. 

Sardonyx. 

OcLilus felis. 

Sapis ophthaloiiuf. 

Achates. 

Pyromachus. 

Corneus. 

Pettefarta. 

Lavac corneum aemul. 
y.jaspideae. 

Heliotropius. 

Sil. ajgyptios. 

Jafpis nigr, 

Petrefaa. 

Lav. jafp. aemul. 
b, Aiuminarcs. 

Terr. alum. nativ. 

Corium montan. 

Suber montan. 

Lithomarga. 

Terr. porcellana. 

Terra fiftularia. 

Bulus. 

Terr. miracul. Saxon. 

Terra fullon. 

Argill. effervefc. 

Umbra. 

Kubrica. 

Mica. 

Schorl. 

Cret. nigr. 

Schift. pur.. 

Jafp. immatur. 

Pctrefaiil. alum. 

Lavae alum. 
C. Muriaticae. 

Trjpela. 

Cret, hifpantc. 



Cret. brianzon. 

Steatites. ^ 

Serpcntmus. 

Ollaris. 

Talcum. 

Asbeitus. 

Pumex. 

Lap. filtrar. 
13. Calcariae. 
et. Purae. 

Agaric. mineraL 

Creta. 

OileocoUa, 

Lap. travertin. 

Calcarius. 

Lumachella. 

Marmur alb. 

Spatum calcar. 

Stala£fit. calcar. 

Petrefa5):. calcar. 
fi. Mixtae, 

a. acidis. 
Atabaflrum.1 
Gypium. 

b. merallis. 
Turcpfa. 
Maiachitei. 
Ferrum fpatofum, 
Stann. rpatofum. 

c. inffammabilibus. 
Suillus. 
VVafrerblende. 
Marm. variegat. 

t. Compofitae. 
a. bigenerae. 

a. ex terra filicea <t caluminari. 
Opali. 

Oculus mundi. 
Chryfopras. 
Spatum fcintillans. 
Quartzum pingue ct opacum. 
Jaipis variegata. ^ 

Poudingflonc. 
Porphyrius. 

Granitei. 



a VELTHEIM Grundrifs einer Mineralegic. Bfaurifchw. I^gl./o/. 45 



Granites* 

Gneifium. 

MurckiUin. _,' 

Lapis Itraterius. 

Lap. filtr. ipurius. 

Lap. arenae vulg. 

Areno vulgaris. 

Argilla cominunis. 

Brecciae nonnullae. 

Lavae nonnullae. 
^. ex terra (ilicea et muriatiea. 
>■ Lapis amygdalinus, 

Ophites. 

Brecciac nonnull. 

Lavae nennullae. 
y. ex terra iilicea et calcarfa. 

Lapis amygdal. nud. calcariis. 

Lapis lazuli. 

Lapis piceus. 
i. cx terra aluminari et muriatica. 

Peperino. 

Caementum. 

Terra puzcolana. 

Lavae nonnuilae. 
£. ex terra aluminari etcalcaria. 

Spatum ponderofiim. 

Margae. 

Ardeda impura. 
^. ex terra muriatica et c.ilcaria. 

Afchengebirge. 

Salzilein. 

Tophi thermarum. 
b. trigenerae. 
«i, ex tcrra (ilicea , alumin. et 
munatica. 



Bafaltes. 
Schifti nonnulli. 
Brecciae nonnullae. 
/9. ex terra iilicea, alum. ctcalcar. 
Zeolithus. 
Fluor mincral. 
Brecciae nonnull. 
Lutum commune. 
y. ex tarra filicea , muriatica et 

calcar. 
Peperino di Marino. 
Griinftcin. 

Brcccia rupeftr. cincr. 
Schilti nonnulli. 
y. ex tcrra alamin. muriat. eC 

calcar. 
Trapezium. 
Cos, 

Schiftus vetuftus, 
Brecciae nonnull. 
c. quadrigenerae , ex terra (ilicea^ 

aluminari, muriatica et 

calcaria. 
Porphyrcllus. 
Saxum mctallirerunj. 
Breccinc nonnuliae. 
Hunius. 

IV. INFLAMMABILIA. | 

1. Sulphura. 

2. Fetrolea. 

3. Succvia. 

4. Bitttmhta. 



I. SALIA. 



44 T. 



BERGRiANI Sciagraphia regni mincralis. Lipf, et Dmd. 1782. 0&. 



I. SALLV 
I, ACIDA. 
vitriolicum. 
fiitrofum. 
imiriaticum. 
iluoris mineral. 
arfenrci. 
nioIyb<^aenae. 
lapidis pondcrofi. 
phofphori. 
boracis. 
fuccini, 
aeieum. 
t. ALCALIA. 
minerale» 
volatile. 

3. NEUTRA. 
Nitrum. 

Sal digeft. Sylv. 
Sal Glaubcr. 
Nitr. quadranguL 
Sal communc. 
Sal fecret. GlauK 
Nitrum flammans. 
Sal ammoniacum. 
Borax 
I . Alcah*a atrata. 

4. TEKRESTKIA. 
Spatum pondcrof. 
Spat. pondcroli muriat* 
Gypfum. 

Nftrum calear. 
Sd\ ammon. fixum. 
Calx acrata. 
Sal amarum. 
Magneda falit. 
Magnefia nitrata. 
Magncfia aerata. 
Alumen. 

5. METALLICA- 
Vitriol. cupri. 
Vitriol. fefri. 
Ferrum aerat. 
Vitriol. Zincj. 



Vitriolum nicccH. 
Magnehum lalit. 
6. TRIPLiClA. 
. Sal commun. magncf. fatit.in- 

qumat. 
^al atnar. vitriolo mart. in^ 

quinat. 
Alumenvitriol.mart impnrum. 
Alum. vitriol. cob^lt. inquinat* 
Vitriol. cupri fcrrenm. 
Vitriol. fcrri niccol, mquinat. 
Vitriolutn aipri ferrco et zin- 

cino inqum* 

n. TERRAE. 

I. PONDEKOSA. 

aerara. 

vitriolata. 

pctrolcu imbut. Lap. hepatic. 
«. CALX. 

aerara. 

aerata, petrol. imb. Lap. fuilL 

fluorata. Ffav. 

ac. pecul. imb. Lap. ponder. 

acrata magn. falit. inquin* 

acrata argillac. inquin. 

aerata filiceo inquin. 

aifrata argiih et filic. inquin. 

aerata ferro ct magn. in^ain. 

3. MAGNESIA. 
aifrata filic. adunat 
{iiiceo intim. adunat. 
argillac. filic. ct pyrit. adun, 
argill. filic. pyrit. et petroL 

adun. 

4. AKGILLA. 

filieeo adunata. Porcell» ^ 
iilic. et mart. adunata. 
filiceo et calcar. adunat. 
iilieeo et magncf adunat. 
Sulphoris acid. et alc. vcget. 

inquinata. 
filiceo , pyritaceo et petroL 

tnquin. 

illiceo 



T. BERGMANI Sciagtaphla regni* mincfalts. tipf. et Dres4, 178 2. 0/?. 45 



£iiceo infra ponder. diiriid. e( 

paux. caic. unit. Gemina. 
filicea dimid. part. et paux» 

calc. aer. mixt. ^chocrl. 
fiiicei dimidiae parti c^ paux. 

caic. laxe unit. zeplitlius. 
(iliceo copiofo ec magnen 

unit. Mica. 
5. SlLlCEA< 

argill, ct calc. parcifT, Quart* 

'zuni. 
argiliae adunat. Chalcedo- 

nius &G. 
argill. vald« martial. adun. 
martiali gravidata. 
argill. et paux. calc. unit. 
ars*ill. €t paux. magnei^ adun. 
magnel. calc. fluorat. et acrat. 

cupro ferroque calcinat. 

adunat, ChryibpraiUs. 

JII. BITUMINA, 

I. SLLPHUR. 

commun€. 

Pluinbago, 

Moiybdaenum. > 

fi. PkTROLEU^f, 
3. ADAMaS. 

IV. METALLa. 

Aurum. 

Piatina. 

Argcntum. 

Hydrargyruiii;> 

Plumbum. 

Cuprum. 

Ferrum. 

Stannum. 

Vismutum. 

Niccoium* 

Arfenicum, 

Cobaltum, 

Zincum. 

Antirnonium* 

Magneiium, 



APPENDTX T. 

Combinationes. 
7. Dupiices. 

1. Salinicum. 
Saiino. 
terreliri. 
bituminofb. 
iDetaHico. 

2. tcrrcltris, cuin 
terreiiri, 
bituminofOy 
metalliiO. 

3. bituininofi cutn 
bituiTiinofo, 
metallico. 

4. mctjllicicum, 
metallico. 

n, Triplice?. 
I. Salini cum 
terreftri et tifuminolb, 
terreltri et metallico. 
bituminofo ct metaiiicQ, 
' 2. terreUris cum. ( 

hituminofo et metaliico. 
UL Quadruplices, 
Salini cum 

tcrreftri , 'bituminofo efi me- 
tallico. 

Al^PENDIX n, 
Petrefa^ta. 
Caix falina fub ^rm. organ, 
Ferruin ialinum f. f, o. 
Calx aerata f. i, o, 
' ArgiUa f f. o. 
Terra lilicea f f. o, 
Terra organica. 
PeirolcTjm ctorpora organicf 

itnbtiens. 
Argentum iub f. organ> 
Hydrargyr. L f. 0» ' 

Cuprum i. f o, 
. Ferrum f. f. o. 
Zincum i^ f. o> 

I TEI14 



4\6 K. KIRWANElemcntf ofrfiincratogy. IW. 1784. 0^4«;. 



I. TERRAE. 

I. CALX. 
pura. 
acrata. 
Spatum. 

pellucidum. 

opacum. 
Staladites. 

Tophds. 

Incruftata, 

rctrefa£ta'. 

Agaricus mineralis* 

Cretai. 

Calcarius* 

Oolithus. 

Lapis portlandicus. , 

Schillus ealcarius. 

Marmor. 
vitriolata, Gypfura. 

Selenitcs. 

Alabaitrum. 
fluorata. Fiuor mineralis. 

peiluciclus. 

opacus. 
acido wolframi nupta. 

Lapis ponderofus. 
magnefiae nupta. 

Spatum CompoHtum. 

Lapis Creuzenwaldenils. 
Argillae mixta. 

Marga. 

X^apis travertinus. 
terrae pooderofae mixtS. 
terrae fihceae mifta. 

Spatuin ftellatum. 

Arenarius calcarius. 
petroleo impraegnata. 

Suillus. 
pyritae miftus. 
ferro junftus. 

ferro et lapid. ponderofo miOiUS. 
compoiitae. 

ex meris calcareis. 

cx caicareis et baryttcis» 



ex calcarets et muriaticis. 
Marmor glandul. ferpcntin. 
Pietra talehina. 
Verde antico. 
•X caicariis et argillis. 
cum Schilto. 

mapmor campanum. 
florentinum 
cipoiinum Kom. 
Gniotte. 

Amygdalites. 
cum mica. 

Cipolinum Autun. 
Calcarius micaceuS. 
ex calcariis et iiliceis. 
cx calcariis et quartzo. 

Quarfzo et Puddingft. cal* 

careum 
Calcareus cum venis quartzi 
• ex calcariis et lavis. 
Civerchina. 

Marmot cum venis lavaeA 
cx calcariis et piuribus ahis. 
Quartzo fpat. fcint. et mi« 

ca calce connexa. 
Calcar. cum ven. fchoerl. 
et^mic. 
a. BARYTES. 
aerata. 

vitriolata. •->:.. i, 

fluorata. 

aCidx) wolframi nupta. 
terrac filiceae fcrroque mixta. 
terrae filiceae, et pctroi. mixti. 
Lapis hepaticus. 
3. MAGNESIA. 
acrata. 

pauciiTunae terrae peregrinae 
mifta. 
(iliceae. Spuma maris. 
calcariae et ferro. 
argillae, taleo et ferro* 
quadru)?Io terrac filiceae et pau* 
ci(r. argili. 

-Steati- 



in tabuUs redaCla a T Cavallo minenikgical tableg. Lond, 178$./«/* 47. 



Stcatites. 
Lapis faponarius. 
Ollaris. 
terrae iiliceae, calcar. etpauciC 
ar^ill. et ferro. 
Ainiantus. 
Suher montanum. 
terrae (iliceae , calcariae, poh* 
derolae, argillac et fcrro. 
Amtantus. 
pura 
aequali (iliceae fere^ -|ar£;. ^aq. 
x^o-|ferr. 
Serpentinus. 
duplo (iliceae , ct aequal. fer« 
argill. 
Talcum. 

Vitr. mofcoviticum. 
fluorata. 

acido wolframi nupta. 
compofita. 

ex iapidibus muriaticis meris. 
Steatites cum taico. 
Serpentin. cum ven. aut 
giandul. iteatit. 
cx lapid. muriat. et calcar. 
cx lapid. muriat. et ponderof. 
cx lapid. muriat. et argillis. 
Steatit. c. arg. indurat. 
Steatit. c. fchifto. 
Serpentin. c. {chifto. 
Saponar. eum mica* 
«X muriat. ct filiceis. 

4. ARGILLA. 

acido aereo faturata. 

Lac lunae. 
acido aereo impraegnata<, 
Argilla. 
fufibtlis. 
apyra. 
Marga. 
fullonia. 
filtularit^ 



porcellana. 

Lutum. 

Terra laterum. 

Belus. 

vulcania. 

puteolana. 

Caemeutum. 
' Tufa. 

Cincres vulcan. 

Tripcla. 
acido vitrioli faturata. 

alum. embryonat, 
aciJo iaiis faturata. 
paulo majori porti {ilic. minort 
magne{iae et minori adhuc 
calc. fcrr. nupta. 

Mica pura, 
Schifti. 

purpureus, 

purpuraicens; 

Ardeiia. 

pyritoitis. 

bitumiiiofus. 
«rgilla y {ilic. tefr. ct paux. fct- 
ri niifta. , ,'"'. 

Schiftus argiltaceus. 

Arenar. argiilac. 
Corneus. 

Killas. 

Toaditonc - 

Zeoiithus. 

Lapis piceus. 

Kubrica. 

Argillae corapofitae. 
ex mere argillaceis, 
ex terr. argiUoIi et calcar. 

Marmo nero antico. 
cx terra argill. et ponderoC 
ex tcrra argill. et magnella, 
cx terra argill. ct fiiieea. 
m. terra «rgiii. et pluribua 
aliis. 

5» SIU' 



"48 ' R. KIRWAN^lcments of mlneralogy. lonM, 1784. Offav, 



f. SILTCEAE. 
Quartziiin. 

Cryftalius, 

opacuin. 

Arcna. 
Pyromachus, 
Petrofilex. 
Jafpis. 

Silex nob;lis» 
Gcmmae. 
Ametbyftus. 
Cliryioprafus, 
Lapis lazuli. 
Lapis nephriticus. 
Spatum fcintillans» 
Ze-olrtbtts filiccus. 
Granatus velarianus. 
Granatu^ vulgaris. 
Schoerl. : 

Schoerl. columnaci». 
Turmahnus* 
Bafaltcs. 
Kocolcg, rag, 
La cos, 
JPumex. 

Spatum rcrriferum mtiriat, 
Cos turcica. 
Rag. ilotie. 
Arcnarius, 

Arcna fcrri calcc cacBKntUm» 
Coinpofitac. 

€X filiccis et filiccis. 

«X lihccis et calcarii;. 

cx filicei^ et baryticis. 

ex filieeis et muriaticis, 

CK filiccis ct argillacois. 

cx niiccis Qt pluribus aiitf. 



II. SALIA. 

I. ACIDA. 
aereum, 
Vitriolicum. 
falis cemmuni^. 
fluoris mincralis. 
iuccini. 
phofphori. 
«lolybdacnac, 
arfenici. 
lapidis fon<lero€. 

a, ALCALTAs 
vcgctabilc. 
mincrale. 
volatile. 

' §. NEUTRA, 

Tartar<us vitriolati». 
Sal Glauberi. 
Sal fecretus Glaubcfl* 
ISelenites. 
Sal amarum, 
AlumcH. 
Minerac alumin. 
Vitriolum tcrri. 
Vitriolum -cupri- 
V^trioUim zinci, 
Vitrialum cobalti» 
Vitriolum «iccoli. 
Vitriolum magnefia^ 
yitrioiiira ar-g;c!iti. 
Vit-riolum mereurii» ^ 
Vitr»ol!H»ri jjlumbi, 
N-itrum vulgarc. 
Nitrum cupicum. 
Nitrura calcariuHi, 
Nitrum mnriaticun!, 
Sal-iligcftivum Sylv. 
Sal culinare. 
Sal ammomac. 
Terra ponderof iali*', 
Sal ammon. fixum. 
Sal. amar. muriatic. 
Alumen muriaticmn, ^ 



Cuprum 



in tabylas reda^a a T, CavaUq miaerarogical tabTos* Lojjd.t^i^.ftl, 49 



Cuprum faliuim. '; 
Ma<:nc(ia lalita. , 

Hydrar^yruin falitutn, 
Borax. 

m. INFLAMMABILIA. 

1. AEREA. 

Aer inflammabilis. 
A<er hepaticus. 

2. LIQUIDA, 

Naphtha. 

Petrolcuin. 

Maltha. 

3. SOLIDA, 

Afphaltum. f , 

Seviim uiinerale. 

Gagatcs. 

Lithanthrax. 

Geaftthrax, 

Turni. .■ 

Succinum. 

Ambra. 

Copal. 

Sulphur, 



IV. METALLA. 

1. PERFECTA, 

A«rum, 
1 !atina. 
/rgctjtnifi, 
t]ydrargyrura. 

2. IMPERF^ECTA^ 
Cuprum. - 
Fcrrum, 
Stanntim» 
Plumbuin. 

3. SEMIMETAIXA, 
Zincum. 
Anrtrtoniuin. 
Afenkum. 
Vismuthum» 
Cobalttim, 
Kiceofbm. 
Magnclis nigr^ 
Wolfrasnum. 
^oiybdaena, 
Sa.U»mitc«. 



I.TER- 



50 A. G. WERNER MinKilCy&em, Bergmaennircheg Journal 



I. TERRAE. 

1. SILICEAE. 
Lapis diaboH. 
Adamas. 
Chryfobcryllus. 
CirconiuS. 
Hyacintlius. 
Chryfolithus. 
Granatus. 
Kiibinus, 
Sapphirus. 
lopazius. 
Sniaragdus, 
B^(ji;ylhis, 
Scorius. 

Lapis thumenfis» 

Quaitzum. 

Corncus. 

Pyromachus. 

Chalcedoniuf. 

Lithoxylnn. 

H«hotropius. 

Chryfoprafus, 

Silex fchiltolug. 

Obfidianus. 

Catophthalmits. 

Prehnites. 

Zeolithus. 

Lapis lazulus. 

2. ARGILLAE. 
Argilla pura. 
Terra porcellan;^ 
Argilla vulgaris. 
Jaipis. 

Opalus. 
Lapis piceus. 
Spaturn ^damantiauiti, 
Fcldfpatuin. 
Schiilus argillofus. 
Schiltus infiammabtlis. 
Terra aluminis. 
Schiitus aluminaris. 
.j ^ Lapis aluiiunaris. 



Nigri<ia, 
Coticula. ' 
A. tripolitaha. 
Mica. 
Chlorites. 
. Chalculithus. 
Hornblcnda. 
Wacca. 
I>afal(C8. 
Lava. 
Pumex. 
A. veroncnfis. 
Lithomarga. 
Sapo montanus. 
A. ochra. 

3. TALCA. 
Steatites. 
Ncphrites» 
Tcrra fullonum. 
Talcum plafticuin. 
T. mcdicinalc. 
Scrpcntinus* 
Taleum. 
Asbeltus. 
Cyanites. 
Actinotus. 

4. CALCARIAE. 
aeratae. 

la£tiformis. 

Crcta. 

Marmor, 

compa^lum. 

lamellofum» 

Staiaftites, 

Pifolithus. 
Spatum rchiliaceuiii, 
Spatum inagnefiacutn, 
Suillus. 
Marga. 
Schiitus niargac. bitumin» 

phofpho* 



Freyhrg 1789. S- ann. H. Vel. t. p. 369. fqq. 



5t 



phofphoratac. 

Apatites. 
boraxatae. 

Boracitcs, 
fluoratae. 

Fluor inineral. 
vitriolatae. 

Gypiiun. 

Selenices« 

5. PONDEROSAE. 

Witherites. 

Spatum ponderofum, 

H. SALIA. 

I.' VITRIOLICA. 
Vitrioluin natir. 
Halotrichum. 
Alumen butyraceum. 
Salamur. natir. 

2. NITROSA. 
Nitrom vulgarc. 

3. MURIATICA. 
Sal commune. 
Sal ammoniacuni, 

4. BORAX. . 

5. ALCALIA. 

Alcaii minecale natir. 



UI. INFLAMMABILIA. 

I. ,M1 J;;M1NA. 

Naphtha. 
Petrolcum, 
Aiphalcum. 
, Lithanthrax. 
Spiirexylon. 
Succinum. 
Meliecfites* 

2. sulphurX. 

Sulph. nativv vulgare. 
Suiph. nativ. vuleaniuiT^ 

3. GRAPHITES, 

IV. METALLA. 

. . Platinum. 
. Auruni» 
Hydrargyjf<«ji. 
Argentum, 
Cjuprum. 
Fcrrum. 
Plumbum. 
• Stannum, 
. Vismutum. 
Zincusn. 
Antimonium. 
.Cobaltum. 
Niccolum» 
Maiineiiia. 
Molybdaenum. 
Arfenicura, 
Scheclium. 



P % 



TER. 



52 



T E R M I N I 

Ufurpati ARTIS. 



I. NOTARUM EXTERNARUM. 



I. COLORIS. 


. «. viridis. 


h. fufci. 


a. nlbi. 


aeruginofus. 


rubcfcens. 


nivciis. 


thalailinus. 


caryophyllinus. 


rubefcens. 


gramineus. 


flavefccns. 


flavelcens. 


pomaceus. 


^ tombacinus. 


cinprarccns. 


porraceus. 


bcpaticuSi 


^gcnteiis. 


olivaceus. 


nigricans. 


vircfcens. 


piittacinus. 


i. fuperficiahs. 


ca^rulciccnju 


alparaginus. 


puvoninus. 


laficus. 


f. flavi. 


iridmus. 


flanncus. ' 


fulphureus. 


columbinus* 


b, cincrei. 


citreus. 


chaiybeus. 


infumatus. 


aureus. 


1c. varii. 


margaritaeeiig. 


pyritaceus. 


variabilis 


cacruleicens. 


aurichalceus. 


pro (itu ad lucenu 


vircfcens. 


inclleus. 


4. COHAESIONiS, 


fiaveicens. 


cercus. 


a. Seiida. 


Tubcfcens. 


flramineus. 


M» cnntinu8« 


plumbcus. 


ifabellinus. 


fragilia. 


chalybeus. 


ochraceus. 


tenacia. 


nigricans. 


vinaceus. 


plaiiica. 


c. nigri. 


^urantius. 


fubducliUa. 


cinerafcens. 


g. rubri. 


cluffiha» 


caerulcfcens. 


aurorcds. 


rigida. 


vireicens. 


lateritius» 


ficxilia. 


furcefcen». 


coccineus. 


clatlica. 


ferrcus. 


hyacinthinus. 


tm>lii{lima, ut un«> 


aterrimus. 


.. fanguineus. 


guis digiti velti- 


d. caerulci. 


cocheniilinus. 


gia imprimat. 


indicus. 


cupreus. 


Vnollia, ut cuitro 


berolinenfif. 


cimiabarinus. 


rad. queant. 


lazureus. 


Karmciinus. 


duriufcula, cultro 


fnialtinus. 


perHcinus, 


vix raiilia. 


violaccus. 


roicus. 


dura ad chalybem 


lavendulaccus. 


carneus. 


icmtiiiantia. 


caeleliis. 


obfcurus,' 


durifTima , limae 


' cinerafcans. 


fufccfffons. 


rcliiientia. 



fi. fria- 



TERMINI Ufsrpati ARTIS. 



53 



P. friabiHa^ 


planioris.. 


parallelis. 


fegrcgata. 


concavioris. 


divergentibus. / 


«oagmcntata. 


perfci^ioris. 


fecantibus. 


pulverulenta. 


itnpcrfedhorifi' 


duplieitcr. 


Iquamofa» 


minutioris. 


triplicitcr. 


b. Fluida. 


craflioris. 


quaHrupliciter. 


tcnacia. 


fcoriaccae. 


fextupliciter. 


tcnuia. 


inaequalis. 


e. fchiitoiac, partibus 


». NITORIS. 


granuiatae. 


tenuioribus. 


inconipicua i.' e. 


minutim* 


• craflioribus. 


iplendore omnt o]> 


crafliuSi 


reftis. 


ba. 


uncinulatae» 


ctirvis. 


fnicantis. 


tcrreac. 


indcterminate. 


nitidula. 


fubtiiioriSr 


undulatim. 


,^ nitida- 


craflloris. 


tf. SUPERFICIEI. 


nitidifnma. 


b. fibrofac , fibris 


pinguia. 


nitorc 


fencrioribus. 


macra. 


viUgari.. 


craflioribus. 


frigida. 


vitrea. 


redis. 


frigidiufcula. 


cereo. 


curvis. 


tepida. 


matris perlarun. 


paraHchV. 


inaequalia. 


adamantino. 


clivergentibus 


Jaevia. 


iemiinetailicD. 


flcHatis. 


afpera (granulis mi- 


ipcculari. 


fafdculatis. 


nimis acqualibus.) 


mctaliico. 


fparfls. 


fcabra. 


chumbrantc. 


c. radiatae, radiiis 


fffcolata foveolis 


3. PELLUCIDITATIS. 


latioribtis. 


cubicis. 


. Opaca. 


anguftioribus. 


pyramidalibus. 


Subopaca i. c. ad t«- 


longioribus. 


tabulatis. 


nuiores modo inar- 


brcvioribuf. 


conicis. 


gines. pcUucida* 


rcclis. 


fphaericis. 


diaphana. 


curvis. 


itriata. 


femipellucida. 


parallelis. 


transverflni. 


pellucida 


divergentibus. 


longitudinaliter. 


hyaUna leviffime 


iafciculatis» 


diagonaliter. 


tinfta. 


ilellatis. 


alternatim , (altcr- 


5. TEXTUKAE. 


fpinofis* 


nante itriarum di- 


a. compadae 


d.IameHofac> lameliis 


reftione.) 


feftucariae particulis 


re6hs« 


dccufTatim, 


nujoribus. 


curvi». 


plumofa (i. c. ftriis 


mifioribus. 


indcterminste. 


c mcdia longitudi- 


vitreac. 


undulatim. 


nali obliquc trans- 


planae 


fphacrico-convexij. 


vcrfim exGurrenti- 


eonchaccac, 


frondofis. 


bus.) 




D 3 


7. PON' 



^4 



TERMINI Ufurpati ARTIS* 



7. PONDERIS. 

ponderofifllma (i. c. 

pondeie Ipecinco 

aquani fexies et ul- 

tra iitperantfa.) 
ponderola( i.e. aquam 

quatcr ct ultra fu- 

peranna) 
leviufculaCi.e aquam 

bis et pauio ultra 

fuperantia ) 
jevta, (aquara parum 

fuperantia.) 
nataniia. 

8, FIGURAE. 
a. fragmentorum 

in quae foflile feccdit, 
JK. fponte. 
X. granulata, granulit 
crailioribus. 
fubtilioribus* 
majoribus. 
minoribus, 
fotundatis. 
fubipbaericf». 
lentiformibuiJ. 
angulatis , angulis 
eommunibus. 
elongatis. 
majoribus, 

/5. cruliofa , cruflis 
craffioribus. 
tenuioribus. 
reciis. 
an^ulatis^ 
ijphaericis, 

concentricis, 

conicis. 

y. baciJIaria, liaeillis 
craflioribus. 
tenuioribus. 
rei^is. 
curvis. 



$. mallei i£lu. 
a. regularis. 
cubicae. 
rhomboi(TaIis, , 
trapezoideae. 
pyramida'is. 
dodecaedriac. 
/3. irrcgularis. j 
indeterminatae^ 
marginibus 
obtufis. 
acutis. 
feiiucariae. 
diicoideae^ 
cuncatae. 
b. totius fodilis. 
A. minus regularis. 
vulgaris, amorpha. 
iiiitormis. 
capillaris. 
dcntiformis. 
denticulata. 
rcticulata. 
arborefcens. 
fruticofa, 
ramofa. 
pe£linata. 
tubulofa. 
fiftularis. 
rotundata. 
farta. 
nucleo 
mobili Aetites, 
fixo. Gaodes. 
vacua. 
botryoides. 
fphaerica. 
fphaeroides, 
elliptica. 
amygdalina. 
reniformis, 
tuberofa. 
membranacea. 
fp«culaiis. 



foraminulenta. 

cellulofa cellulis 

fimplicibus. 

tetraedris. 

hexacdrJs. 

polyedris, 

rotundis, 

duplicibus, j 

ipongiofa. 

vcficulola. 

ereia. 

perforata. 

^. regularis. CiyftalK 
«. Tabulac. 
tetraedrae t. I. II* 

III. f. 17. 
re£langulae. 
obliqiiangulae. 
pentaedrac tab. I; 

II. 111. f 29. 
Iicxaedrac. 
oOacdrae. 
aequilarcrae. 
inaequilaterac. 
tcnuioris. 
craflioris. 
perfcftae» 

angulis in aciemter- 
minntis 
omnibus. 
nonnullis. 
fparfae. 
coagmentatac. 
inordinatim. 
decuflatim. 
in cellulas. 
pyramideii 
globulos. 
lentes. 
amygdalos* 
acus. 
ad Jatera adnatae. 

/S. GiiW 



TERMINI Ufurpati ARTI?. 



55 



/t. Cuhl C Teflcrae. 
rcftanguli f. veri, 
ohliquang, f, rhomf)i*. 
majonbus* 
fninoribus* 
miniini. 

lateribus planis. 
concavis, 
convexis. 
ahern.conr. 

et plan. 
1 truncatis. 
marginib. i omnibus. 
an^ulis. f nonnul- 

^ J lis. 

fuperHcie teiminali 
in acicm abcunte. 
fparli. 
inclu(i. 
connati. 

decunTatim. 
aggregati 
ieriatim. 
in gtobulos 

uvae formam. 
faiciculatim. 
ftellatim. 
in pyramides. 
ramos. 
arbufculos» 
cellula&. 
y, Prismatis. 
triedri. 
tetracdri. 
pcntacdri. 
Iicxacdri. 
o£laedri. 
enncaedri. 
reflanguli. 
ebliquangulij- 
aequilatcri. 
inaequilateri. 
lateribus 
angultioribus. 



altern. terminat, 
in planis. 
convcxis. 
ventricofis. 
incurvis. 
fuperficic tcrminali 
utraque labeuntc 
altcrutraj in 
aciem. 
pyramidem, 
aequalis later. nn- 

mcri. 
minoris. 
latioris. 
tenuioris. 
acicularis. 
capillaris. 
marginibus truncatis 
altcrnis emnibus. 
fparfi. 

cohaerentis. 
Jateralitcr. 
bafi. 
apice. 

per mediura trans- 
eund. 
eum alio 

aut ali is. 
aggregat. 
inordinatim. 
ftellatim. 
fafciculatim. 
feriatim. 
graduatim i 
pedinatim 
in olivae formam. 
amygdalae — 
uvae — 

rcnis — 

globi — 

pyramidis — 
columnae — 
prismatis — 

»4 



«cjculae formam. 
bacillorum — 
gemmarum — 
^. Pyramidis. 

triedrae. 

tetraedrac. 

-hexaedrae. 

o^acdrac. 

(unplicis, 

duplicis. 

prismati fuperimpo- 
(itae. 

inverfae. 

truncatae 

apice. 

marginibus- 
bafeos. 
lateralibus. 
latcribus 

Jatioribus. 

anguftioribus. 

acicularis. 

capillaris. 

acqualibus. 

inaequalibus. 

altern. majoribus. 

pianis. 

convexis. 

concavis. 
intus cavae. 
auftac altera pyra- 
mide 

apice 
alterutro 
utroquc 

bafi communi. 

ad latera. 
folitariiie. 
fparfac. 
a^gregatac. 

inordinate. 

feriatim. 

graduatim. 

divcr- 



5^ 



TERMINI Ufiirpati ARTIS» 



«livcrgendlo 




granubrum forma. 


lO. COLORtS, qnofii- 


roiae in modum. 


cellularum — 


quinant alia corpo- 


ftellatim» 




jnordinate. 


ra contaftu. 


rafciculacim* 




conncxae. 


fciptura. 


mergius fojrma. 


parallelae. 


tritura» 


gemmae 


— 


^.•lJo.decacdri. 


cjusdem cum fofllli' 


globi 


— 


perfe^ti. 


iptb coloris. 


renis 


— i 


minus perfeeti. 


alieni. 


granorum 


■^ 


marginihus 




baGiUorumi 


— 


truBcatis. 


H. SENSATTONIS, 


criftae 


— 


in aciem terrainatis. 


quain linguae ini« 


ceiluJarUin 


«— 


9.LOCl,inquo,MODI 


primunt 


arbuicuiae 


-:-. 


qutt occurrunt. . 


adhaerent 


muici 


"*~* 


a. rupeitria^ quae in- 


infiprda. 


ramoriMit 


— 


tcgros montes, aut: 


fhpida, faporis 


fruticeti. 


■— » 


portionem praeci- 


argfllacei. 


yeticij^latim. 




puam, iirata, ru> 


fubdiilcis. 


in columnaSw 




pes coniiiituunit. 


ftiptici. 


tabjftlam. 




fi. parafitica. ■ 


amari. 


pyramidem;^ 


^- 


iibera 


lixivieii. 


cohaeremis.. 




aliis incluia 


ialfi. 


laJere. 




vaga. 


acris. 


apice. 




fruilis majoribus* 




znedio» 




rotundatis. 


12. ODORIS , qnem ' 


geminae. 




angulatis. 


cxhalant. 


tergiminaei^ 




acutangulis. 


fponte. 


-plures» 




obtufatigulif. 


trita 


0, Lentis i. e. pyrami. 


granulis. 


per fc 


dis obicurae 


d^jpli- 


adhaerentia 


cuni aliiff. 


cis depre^ac 


r an- 


corticis form»k 


calefafta. 


gulis^ corporeis^ eb* 


tnembranae — 


prunis inffferfa. 


tufiilimis. 




tradcaiura — 


alcalini. 


tetraiedrae. 




granorum — 


cmpyreumatici. 


Iiexaedrae. 




inhaerentia 


bituminofi. 


vulgaris. 




Iparfim., 


fulphurei. 


feliae in modum Qm- 


punftatim. 


arfcnicalis. 


vatac. 




per venas. 




Iblfdae. • 




glandulas. 


13. SONI, quem edunt 


intus cavae. 




fruftula. 


agitata. 


folitariae. 




amorpha. 


cum aliis collidentia. 


aggregatae in 




cryftallina. 


muta. 


rajae forma. 




majora. 


fonora. 


uvae — 




minora. 


fonitu campanae se* 


globi -- 




minima. 


muio crepitantia. 






itrata. 


. IL NO- 



tERMlNI Ufurpati ARTIS. 



fr 



n. NOTARUM PHYSICARUM. 

atcraf^oria, quae ferrum tra< 
hiint. 
■ rctraftoria , quae a magnetc 
trahuntiir. 
ifltra£labilia , quae non tra- 

huntur. 
clcclrica , quac trita aut cale- 
fada moleculas minus pon- 
deroias trahunt. 
pholphorefccntia , quac 
trita, .-j in tene- 

foHs radiis ! bris lu- 

aut igni expofita rcem (par- 
aut prunisinlpcrfajgunt. 
hufiiefcentia , quac fenfim 

aquaiTi iinbibunt. 
bibiila , quac aquam avidius 

abforbent. 
fatiiocntia, quaefpontcinaifre 
dilabuntur. 



ni. NOTARUM CHEMI- 
CARUM. 

I, petitarum a mutationc, quam 

ignis infert. 
«. volatilia, quae lcni colore 
femivolatilia , quae') 

prunis iniperfa j in vapo- 
fixa, quacne vioIcnvJ> tcs abe- 
to quidcm igne J unt. 
/3. fumantia, quac ignc 
traftata fumum 
fcintillantia , quacigncicmit- 
tra£lata fcintillas t tunt, 
inflammabilia , quaej 
ignc traftata flammamj 

confucti \ colo- 
alieni J ris. 
y, vsriabilia, quac igni cxpofita 
mutant colores. 
dccrcpitantia , quae igni cxpo- 
lita crepitun) edunt. 



D 



dctonantia , quae prnnis in" 

fperia detonant. 
fpumcfcentia, quac igni expo.- 

fita fpumefcunt. 
intumelcentia, quae igni ex- 

pofita intumefcunt. 
liquabilia, quae igni expofitfl 

liquantur. 
vitrefcentia, quae ignis vi 
fola 

cumaliismixtairl 
vitrum abeont. 
pcUucidum, 
diaphanuiti. 
opacum. 
excolor. 
tindum, 
ealcinabiiia , quae ignis vi co« 
. haefione partium orbantur. 
induranda, quac igni cxpofita 

indurantur. 
apyra, quae ignfs fuforii vi 
maxima uon liquuntur. 

. petitarum ab cfHcaciafblventiuni. 
os. cfFerveicentia 
facile et ilico. 

demum, poftquamraikrmifi 
• ct lente. 
cum aqua forti. 
cum oleo vitrioli. 
non effervefcentia, * 

^. Solubilia. 
facile. 
drfficulter. 
caloris opc, 
fine calore ia 
aqua. 
oleis. 
alcalibus. 
aqua forti. 

aqua rcgis , quarum colo-. 

rcm mutat; vel non mutat. 

5 tota^ 



5« 



TERMINI Ufurpati AiRTIiS* 



tota. 
pro parte. 

ut abeant cuni folvente 
in cryftallorum") 
in ,£;elatinae yfpeciem 
in neutram J 
fion loiubilia. 



y. Solventia. 
via humida. 
via (icca. 
terras, 
nietalli. 



Ynftrumenta Lithologt parata entnt primario : 

MaUtus , Culter , Chalyb: , y^^«/i /©/•//j , y^^f/a regh , Lixivium eatifti' 
cutrty Lixivium Janguinit y Borax, AcidutH offlum y Alcali tniae* 
rale, Gurgulio C Filtula flammi potens absque folle. 



Signa 






Aurum. 


1> 


Argcntnm» 


-io 


> Phtina. 


9 


Cupruai. 


^ 


Fen-um, 


% 


Piumbum, 


^ 


Stannam. 


$ 


Antimonium, 


$ 


Hydrargyrum, 


W 


Wismutum, 


2Z Zincum. 


^ Magnefia. 


2i Molybdaeni. 



Signa ig Wolframura, 
^ Uranites. 
^ Niccolum. 
K Cobaltum. 
00 Arfenicum, 
A Sulphur. 
(^ Vitriolura^ 
Nitrum, 
10 Muria. 
O Alumeh. 
nr Aq.ua fortir. 
^ Aqua rcgts. 



Scmi' 



Semitae DEI in Ahyffo. 



61 



S YSTEMA 

RE GN I M INi; R A LI S- 



I. TERRAE. 

X vSlMPLICIORES. 

A. TALCOSAE» 
a, pinguia. 

1. Talcuiii. . 
h, macre. 

2. Scrpentinus. 

3. Asbeftus, 

4. .A^inotus. 
^. Hornblen4a. 

B. PONDEKOSAE. 

6. Barytis. . . 

7. CroflTopetra. 

C. CALCARIAE,, 

a. puriores, 

8. Creta. 

9. Tophus. 

10. Spathum. 

11. Schiftolrthus. ' 

12. Inohthus, 
19. Scala£^ites. 

14. Pifolithus.. 

15. Marmor, 

b. minus purae. 
«, effervelcent^, 

16. Suillus. 

17. Tremoh'te«. 
iK. Stellaris, 

19. Humus. 

20. Marga. 

21. Magnefiata.' 

f>, non efFcivercentei» 

22. Gypfum. 

23. Hepaticus. 
I24. Lazurus. 

25. Huor. 

26. Apatices. 

27. fioi;a^it«t« 



D* ARGILLACEAE. 

28. Aiuminaris, 

29. Argiila, 
50. Puteolana. 

31. CaeuKnturn. 

32. Carioiiis, 
35, Ardrfia. 

• 34. Baiaitfrs, 

35. Lava. 

36. Mica.. . ) 

37. Opalus, 

38. ZeoHthjjW, : . 

39. Scorluf. 

fiv SILICEAE. \ 

a. fixae. t 

4. impurae.^^ •''^ 

40. Gemnwi.'^'^ 

41. Ohvtnus. ^. 

42. FeidfpattMrt, 

43. PyromachuSr 

44. Petroiilex. 

45. Jalpis. 

46. Smiris. 

47. Circonius» • 

48. Amarus. "^ 

49. Lydius. , 

50. Chlorogranatut. 
^, puri«T«s. - 

51. Arcni. 

52. Quaftzum. 

53. Chalcedonius. 

h. volatiies. 

54. Adamas. 



F. ADAMANTINAE. 
55. Adamaflttnus. 



^. A(Si» 



t% 



Bi 



55. AGGREGJkrA^. 
A. parficulis magis minusve 
' cryftattinis', nuUo yiiibjU 
* ca6iiettto " intermedfo co- 
haerencibus. 
56. Grahites. 
^7: GneifTum. 
6. frufticulis beterogeneis mzC- 
fae alterius lapidis immcriis. 
.58. Porphyrius;. 
^9. Amygdalitcs. 
C fragmentis Japidum ca^ 
menti .ope cenglucinatis. 

60. Breccia. 

61. Arenariut. 

II. SALIA^ii^io... : ; 

62. NiHi^uih.' 

63. Borax. 

64. Muiria. 

65. Nitrum, 

66. Mirabile. 

67. Amarum. 
68- Alumen. 
.^* Vitriolum. 

flL PfiLOGISTA. 

70. Turfa. 

71. Bitumen. 
72- Mcllites. 
7J. Succinum. 

74. Ambra. 

75. Graphitcf. 
76» Sulphar. 



IV. METALLA, ^ 

77. Uranium. 
t^H'. Woirramun», 
79. Mas^nefia. 
SO. Stibium. 
gi, Zincum. 
S2. Molybdaena. 
8j. .stanrium. "^ 
84. Cobaitum. 
85.- Ferruni. 

86. Arienicum. 

87. Cupium. 

88. Niccolum. 

89. Wismutum. 
-90' Argentum. 

• 91, Plumbum. * 
92. Hydrargyrum, 
-9I. Aurum. 
94. Platina. 
Appendix. 

V. LARVATA. 

Ql. aniipalium. 

A. Maminalium. 

9^. Anthropoiithus. 
'^6. ZQolithus. 

B. Avium. 

97. Ornicholithus. 
C'. Amphibiorum. 
' 98- Amphibiolithus. 

D. Pifcium. 

■ 99. Ichthyolithus. 

E. Ihfeftoruiri. 

100. Entomolitus. 

F. Vermium. 

101. Conchyliolithus. 
102 Coraliiolitlius. 

^. Vegetabilium, 

idj. Phytolithus. 



L LAPIs 



I. LAPIDES etenis fnduratis compaflis natae, in has iterum fartifccntes,- 
natura repugnante, diriniuntur ab his, cum iis potius in unam 
claiTem conjungendi, fumuiae ignis violcntiac refiftunt, nc hi- 
luin quidem corum in vaporcs rcfolvcnti, iapore omncs od6r^ 
plurJmi orbi, 

1. 1 ALcosAE Cplurimae) molles et mollifllmac magncliam albam potif- 

limum continent, nulla unquam corporum vivorum veftigia; iri 
montibus primariis, magis adhuc in fccnndanis obviae, nonnul- 
lac quoquc ftrata et montium partes praccipuas conftitucntes, 
aliac potins parajiticae: Igne ncc calcinantur, nec, nifi Horn^ 
blendam , et ipfum Aftinotum Asbeftumquc fcrriferum cxccpc- 
ris, facile liquantur, Icd indurantur, 

2. PONDEROSAE tcrrae, gravitate fpecifica prae reliquis eminentes 

facilius liqnantur igne, non nrfi parafiticac, neque unquam vi- 
vorum corponun veftigia continentes molles cc duriufculae c«n* 
flantur potiflimum ex terra pondcrofa difta. 

3. Calcariae, aliae ex teftaccis et coralliis natae, aliae primitivac, 

aliae rupeftres, aliae parafiticae multae non raro corporum vivo- 
rum veltigiis refertae, paucifiimis cxceptis, mollifiimae, molles 
et duriufculae, igne evadunt magis porofae; puriores omnescum 
aqua forti effervelcunt, ct ferc totae Iblvuntur. 

4. Arcillaceae aliae molliflimae, plafticae, linguae adhaerentes, hu- 

meaatae fibi proprium odorem fpirantes, igne indurantur, ex du- 
rioribus fatiicentibus non raro ortae anim'alium et vegetabiliuin 
veftigia faepe imprefla ofFerunt, aliae molles vel duriufculae mus 
VI hquantur potius , quam induranturi harum plures rupeftres 
arhae, pauciores tamen, durac eandem ab ignc fubeunt muw^ 
tionem. 

J. SiLicEAE durae et duriflimae acidoruni, fi fluoris acfdum exclpias- 
vnn eludunt, ccrte pro parte; aliae rupcftres , ahae parafitae, U- 
lae non raco vcftigja corporum vivorum prae fc fcrentes. ■ 

6. Adamantinus duriflimus, parafiticus propciam fibi in nullo alio 

roflili haftcnus detedara tenam continct. 

7. Aggregatae e quinquc prioribus conflantur, ct indolem partis do- 

mmantis lequuntur. 

. II. SALIA, 



Novam ut.que terrae fimpl,c.s fpeciem conftituere videtur. nuper in antra 
5i7 ""T "^"?"^:^« ^«P«"» pUnnhaginis micaeque micul.s et arenae 
granul.s m.fta a mdgewoodio act. angl. vol. {jo p. 3. p. ?o6 defcnpt" 
refifht .la qu.den, vitr.ol, et nitri ac.dTs . qua.Lis foaimm^ifet fflni: 
fc«s, folvitur autwn f^Lg culinari. a*ido, et cenftantius adhuc a(iQa regis. 



64 =. 

11. SALTA, fapore, folubilitate in aqiia ab omnibus aliis , ipede fapOf 

ris, gradu felubiiitatis inter fe diitinguuntur. C 

tll, PHLOGISTA folubilitate in oko, ct fumo flamiiiave/ quam ifjniex- 
pofica monftrant grato vcl ingrato, innocuo vcl funejto, ex colore 
vel tinftu dignoicuntur. 

rv, METALLA nit<ire, pondcre ingenti, fluxu, quem in igne experiurif 
tur fibi proprio^.ioiubilitate in acidis difccrnuntur. 

y, J-ARVATA non foflilia fui generis, fcd rationc materiac , qua con-, 
Itant, ad praccedcntes claires amandanda non di6^c(Uiit, nifi foC«' 
aiAf quam corporibus alterius naturac rcgni dtbcnt. 



CLAS^ 



ut tatnen lenis cfllor iterum cxpcUat i cx hac folutione non quidem per 
fangninis lixivimn , veruin per falia lixiviofa omnis generis, ex nie^aco 
quoque falis acido per funpliccm aquflm, lat^ao fempcr colore^ pratcipita- 
Cft, facile in igne fundenda ; r.arbcnum vulveri intertrita , neque hviec 
neque alia fimplcx-et pura tevra , quamvis ignis violcntiae funimaein vafis 

eb omni metailica lahe liberis cxpofita in mctalUun , idque fiu geneii» 

coite vifa eft. 

Altera, uti quidetn hftftenus vidctur, « Teliquis diftin£ta terra fim* 
plex latet in lapide friabili parum nitente diapliano, ex albedine in afpa- 
ragi viroreni vergente, prope Strontian in Scotit rcpcrto , diu pro ba- 
rjtide Witheringii habito; affinitate, qiiam catii aere fixo alit, calorc» 
quem ufta ct aquae immerfa excitat , folutione qnam fubit, ct facilima 
ad aeris acceiTum praecipitatione ponderofae fimilis ; at infons, miniifi 

ponderofa aerem fixum igne facilius dimittens , quamvis difficilius , quain 

quidetn calcaria, a qua etiam co at>ludit, quod foUitio in aqim forti ta- 
jfta, iacilimc cryftallos tabulares exhibet, et charta illi intincla, fifcara, 

et candelae accenfae admota cuin flamma laete purpurea ardet. Crawfori 

apud Dmcatn medical cominentaries. Dec. II, Vol. 4, p. 4j<J,etMemoirt 

et tha fMifety oX iy!Liiach«fter; VeU J. p»' $99- ' 



^y 



CLASSIS L 

T E R R A E. 



I. TALCOSAE. 

1. TALCUM. 

2. SEKPENriNUS. 

3. ASBESTUS. 

4. ACTI>?OTUS. 

5. HOHNBLENDA. 

il. PONDEROSAE. 

6. BARYTIS. 

7. CROSSOPETRA. 

III. CALCARIAE. 

8. CKETA. 

9. TOPHUS. 

10. SPATUM. 

11. SCHISTOSPATHUM. 

12. TNOLITHUS. 

13. STALACTITES. 

14. PISOLITHUS. 
«5. MAkMOR. 

16. SUILLUS. 

17. TREMOLITES» 

18. STELLARIS. 

19. HUMUS. 

20. MARGA. 

21. MaGNESIATA. 

22. GYPSUM. 

23. HEPATICUS. 

24. LAZURUS» 

25. FLUOR. 

26. APATITES. 

27. MORACITES» 



Pinguc attafVu. 

Macer, texttira fcftucaria, incon/picuus, 

Macer, fibrolus, inconlpicuus. 

Macer , nitens. 

Macra, laiuellofa, stra, 

Acido vitrioli buHiente fblubilis, 
Acido vimoli non rota iblubilis. 



Inqujnans. 

Porolus , ex aqua praecipitatus. 

Lamellatum , vi in fragnienta rhombca 

difcedens. 
, Undulato - fcbiftofum. 
FibroHis, aqiia forti totus cum QffsvveC^tn$ 

tia Iblubilis. ' 

In aere ex aqua praecipitatus. 
Ex globuiis conflatu^. 
Compa6ium aut granulatum. 
Tritura toetens. 

Radiatus , aqua forti cx parte foIubi!isr» 
Steilatim fibrofiis , igne facile liquandus^ 
Friabilis , exficcatione expailclcens. 
Igne indurefcens, pauio fortiori vitrefc«nSi> 
Igne nigrelccns. 

Calcinatum cum aqua in aere indurefcens* 
Tritura aut igne kepar fulphuris fpirans. 
Duriuiculus opacus , . colore caeruleo ab 

infperfis acidis nen alterabili. 
A vitrioii acido calenrc infufo aerem aci* 

dum vitrum corrodentem dimittens, 
Prunis iniperfus luccm eximiam vireicen- 

tem fpargens, igne non facile liquabilis, 
Cu^icus, durus» 

E IV. AR. 



6& 



T E R R A E» 



28. 
29- 

30. 



PUTEOLANA. 



52, 

34 



3i 
36. 

38 



ARGILLACEAE. 

ALLMiNARIS. Macra, tota fere aqua forti folubflis. ,. 

Pinguis atta^^ii , plaltica, igne indureicenj»'' ' 
Friabilis , cum aqua ct calce fubafta. ad 

aerem indurcrccns. 
Solidum, contufmn cum aqua etcalcefub» 

a£la ad aerem indurelccns, 
Scabcr, in aqua in pulverem dilabens. 
Fiflilis , humcdata argillam fpirans. 
inconfpicuus opacus, compadus, coloris 

obfcuri, facile futifecns, in vitrum ni- 

grum igne abiens. 
Vulcani vel igiiis fubterranei vi nata. 



31. CAEMENTUM. 



CAKIOSUS. 

ARDESIA. 
BASALTES. 



LAVA. 

MICA, fquamofa» 

OFALUS. 

ZEOLITHUS. 



39. SCORLUS. 

V. SILICEAE. 

40. GEMMA. 

41. OLIVINUS. 

42. FELDSPATUM. 

43. PYROMACHUS. 

44. PETROStLEX. 
.45. JASPIS. 

46. SMIRIS. 

47. ClRGONIUS. 



Amerphus, compaftus, igne vix liquabilis^ ' 
Igne facile cum ebullitione fluens, et duni" 
in fluidum llatum tranfif, lucem fpargens. 
nulium tamen lumenemittens. 



4K 
49 



AMARIJS. 
LYDiUS. 



Igne flucns 



Cfyftailina, dura ctduriffima, in tenebris 

luccns. 
Facile fatifcens , in igne difliculter fluens, 
Lamellofum, igUe facile in vitrum peliuci- 

dum abiens, faciie fatifcens. 
Nec fatifcens , nec igne liquandus, frag* 

mentis convcxis. 
Igne liquandus , diffraOus feftucas referens. 
bpacus, igne colorem mutans, nequc ta* 

men liquabilis, fragmentis convexis. 
Amorphus, difficile liquabilis, durifllmus. 
Ponderoius, inius nitidifTimus , incurvo- 

lamellofus. 
Tenax , viridis , diffraftus feftucas referens. 
FilTilis, opacus, voloris oblcuri. 



50". CHLOROGRANATtrS. Viridis, cryibllinus, igne facileliquabilis. 



51. ARENA 

52. QUARTZUM. 

53. CHALCEDONIUS* 

54. ADAMAS. 



Granula ficca, diura, lcabra. 

Apyrum , acidis , praeter fluori^ acidum 

refiltens, fragmencis angulati"?. 
Apyrum, acidis retiltcns, tragmentis mJl* 

gis convexis. 
DuniUmus, igne volatilis» 

VI. ADA. 



T E R R A E. (J7 

VI. ADAMANTINAE. 

5S' ADAMANTINUS. Apyrus, fixus, durus, lamellofug. 

VII. AGGREGATAE. 

S6. GKANITES, continuus. 
57- GNEISSUM, filfile, 

58. POKPHYKIUS, particulis cryflallinis pafiae lapideac immerfis. 

59. AMYGDALITES, glandulis rotundatis' in maffa lapidea nidtt. 

lantibus. 

60. BKECCIA. Fragmcntis lapidum per caemcntum lapideum aut 

metaliicuni conglutinatis. 
' ^t, ARENARIUS. Granulis lapidum liliceorum per caementum lapi- 
dcuin auc metallicum conglutinatis. 



K» I. TAL. 



5j TERRAE TAtCOSAE. Tatcutn, 

I, TALCOSAE. 

I, TALCUM. Ex magnefia alba , terra filicea et 

phlogifto conflatum. 
Molle , attaau pingue, polituram 

non admictens. 
Igne indurandum ^ cum aqua forti 

non effervefccns, oleumabfor- 

bens, 

Snuma „-!< -'^i^album tenax ad aercm indiirefcens. J. Beckmann c«m' 
maris" ■ ' mentat. Goettzn^. 4. p. 47- fViegleb u. chem.Entd.^.p.^, 
Mecr- Syjh naU XII. 3. p. 2CI. «• ?. ArgiUa (lithomarga) riavi- 

ichaum cans folidefcens impalpabilis. 

Brunnich in tr^dua. Oonjiedt mineralog. §. 8?. I- 2- 

Meerfchaum. 
Habitat veuis exiHbm htimo teSlim in Natolia , Thracia, 
Graecia, Cherfonero taurica et ipfa Amcthi /eptentriona/t. 

fullonum.2. T. tinaura tcnax. ^o^ r . ,r^ 

Hofmann bergmnenn. Journ. 1789« ^•V' ^V» 

Habit&t iii Cornubia et Bedfordia Angliae , //; Lufatia et 

Saxonia , in hac prope Koffwein alta Jirafa conJHttiemt 

humo teSiay ex flavefa-nte aut virefcehte cinereum , ex 

virefcente album, viride atit carneum, fiiHonum ufu celebre. 

porcella- 3. T. album viridi tinaum tcnax igne paulo vehementiori in ^j 
num. porccllanum abiens. 

Cu^ttardet Uivoifier aB. Parif pro IJl^-P- 433- 434- 
Habitat in Lotheringia , 30 pedes profundis firatis 7 - 8 />?' 
des altis, porcelianae parandae inferviturum. 

Chloritcs 4 T. friabile , fquamofum vlridc humeaatum argillam fpi- 
Sammt- rans, igne fortiori in fcoriam nigram ab.cns. j 

crde. Habitat in Helvetia et Sabaudia, cryfiaUo montanae creber- \ 

rime infperfum. 

fciuamo- 5. T. friabile fquamofum apyrum. 
ium. Hofnann bergmaenn. Joitm. 1789« I«i»' 1^<?' 

Habitat prope Freybergam Saxoniae, 

6. T, i 



TERRAE TALCOSAE. TaleiM»» 



6? 



radiatum, 6. T. argentenm, pinguis nitoris lamellis flexilibus ftcllatis» 
Habitat in valle Tretnola, maJiti S. Gotthardi confini. 

cosnieti- 7. T. lubflexile diaphanum undulatrm lamellorumnitidiim, in 
tum. fragmenta diicoidea difcedens, 

Syjl. nat. I. p. 156. n. i. Talcum particulis impalpabilibus 

diapbanis molliufculis convexis fifliiibus, 
Syjf. nat. XII. 3./?. 59. «. 7. Mica (talcofa) laincllisflcxuo- 

fis friabiiibus vircieenii-albidis diaphanis. 
Cronft. mineral. 95;. n. 2. V. I. Mica fquamofa martialis. 
IVaU. min. 127. Syp. viineral. p. 374. w, 5. Talcum albi- 

cans, lamellis iubpellucidis. 
IVoltersd. tnincra/c^, 17. Talcum moHiufcuIum friabile vi- 

refcens. 
Drt/. pbarmae. 46. Talcum ofHcinarnm. 
Talcum lamellis lubdiaphanis flexilibus albis. . Carth. mi' 

ner. 15. 
Habitat parajiticiim in regno Neapolitano , valle Tellina, 

Tyroli, Saxonia, Silefia, Suecia, ex diliite viruii argeu' 
^ teiim y alias ex virefcenti cinereiim , viride, riibnim , fia- 

vum vel fiavefcens , aliquando arbvfctdariim imaginibur 

piciumf vfii cosnietico y olim quoqiie medicato clarum, 

brianzo- %. T. rigidum inconfpicuum fcriptura inquinans minutifljme 
jiicum. lameilofura. 

Cronfi. miner. §. %o. Creta brianzonica. 

IValler.fyfi. miner. \.p. ■^js. n, lo. Talcum fofidum du- 

rtus icmipeilucidum pitloiium. 
Carthcvf. min. i^". Talcum fubdiaphanum denfum albef- 

ccns, laineWis nn'nutifllmis. 
Hcd>itat prope Briancon Galliac, album vel tHridej fcripto* 
rio et piBorio ufu totnm. 

Sineftis. 9. T. rigidura inconfpicuum tritura. nitens, fcriptura alba in- 
quinans, diffradum fellucas refercns > fubdiaphanum 
apyrum. 
Syfi. nat. XIF. 3, p, 52. «. 4. Talcum luiguc rafile, albo 
inquinans. 1 

Wolt, min. 16. Smeflis opacus mollis albicans, 
, Vog. miner. 100. Steatites, Lenditcs, Smeftis, Creta ci- 
iiioha, 
Coff. foffil. 60, Ars^illa indurata virefcens Morcchtos, 
ic. Steatites folidior. 

a. opacus. IVaU.fyf}. miner. l* p. 383, ». 3. Steatitcs opa- 
cus pactiviulis ineonfpicuis folidus durior piftorius, 

E 3 b. dia- 



7d TERRAE TALCOSAE. Talcura. 

Spcckflein. b. diaphanus. 

JVali. fyjh min. T. p. 384. n, 4. Steatitcs particulis impal» 

pabilibas moUis remipellucidus. . 
Crojjji. miner. §. 81. Argilla indurata particulis impalpa* 
bilibus lolida. 
S. ^. Steatites mollior. Cronft. miner. §. 80. 

Spanifche- a. fubdiaphanus. 
Krcide. Wuller. fyfl. mijier. i. p. 381. h. 2. Steatites particulis im- 
palpabibhus mollis lubricus inquinans. 
Scifcnflcin. b. fubopacus 

y. Steatitis cryftalHs hexaedro prifmaticis inpyraraidemhexac- 
dram terminatis. /4bich , Raepke et Beyer chem. AnnaL 
1784- I./'. 430. 2. p. 447. f/ 1785. !./>. 266. 
Hahittit m Sina, Norwegia , Succia, Cornubia, "Saxonia, 
t*t2iticot\\Zy et bnfultae mnidulans ad K\\Qn\ x\^z%y et pro-^ 
pe Goectmgam , album ^ e.x virefcente nlbiitn ^ viride ci- 
nerettw y fiavefcens y rubefcens , non raro venis, qtiae fae- 
pefaponis veneti pifiuram meutiuntur y aut arbufcularum 
rmaginibui varium y /iatuis y Jcutu/is , vafisy praefertitH 
igni expoiiendis , furnorumque partibus ignem violentunt 
experturis eximie inferviens y pnrgatorio, fcriptorio , pi- 
^icrio , cofmeticQ quoque ujii veniens^ 

OUaris. la T» rigidum opacum inconfpicuum undulatim lamellofuni 
Topflkin. in fruUa difcoidea difcedens. 

Syfi. nat. Xll. 3. p. ^2. n. 5. Talcum «pacum felidum fub- 
virefcens, particulis fubfquamoiis. 

ifVali. min, i^^. Lapis lebetum. 

IViD.fyfi min. I. p. 387. «• 7.' vSteatites opacus particuh's 
jnicaceis mixtus lolidus, calcinatione mica alba vel iiava 
nitens. 

Wolt. min. Smeftis opacus duriufculus variegatus. 

Carth. min. 26. Smeftis micaccus durus ex grifeo virefcens, 

Habitat in Kuflia (pro/?f Troizka ,) Norwegia, Suecia, Sile» 
fia, Saxonia, Thuringia, Franconia, Tyroli, Elba, et 
potiffimum in Valle TelUna , ejusque cum Mediolanenfi 
Tiucatu confiniis , faepe a/ta /Jrata conjiituen^, atque ut- 
p/urimum micam argenteam infperfam habens , oUis a/iis- 
que id gentts vafis , ftirnis , praefertim fuforiis , caminir, 
' aedificiorutn fundamentis agregie conducens , frequentiffi- 

me ex viiejcente cinereum.. 

II. f. 



TERRAE TALCOSAE. Scrpentinuy. 71 

Schifto* II. T. nitidum fubflexile lamcllofum in tabulas fiflilc, Storr, 
fiira. A/penf. 2. p. 2iiS -229. 

l^alkfchic- fVaU. mitier.fyji. i. p. 388. ».8? Steatites particulis mica- 
fer. ceis niixtus, moUis, iamellaris, piftorius , calcinationc 

mica alba vcl flava nitens. 
Habitat in Suecia ? Khaetia , alhiim , ex virefcente alhtint, 
virefcenty cx citiereo virefcens y fangiiineiim aut obfcurc 
rubrum, tei}is aptiljimum, 

2. SERPENTINUS. Ex magnefiaalba, calce ferri, 

et terra iilicea, conflatum, 
quibus frequentercerraalii- 
minaris , rarius calcaria ac- 
cedit» 

Macer attaQ:u , polituram ad- 
mittens. 

Igne indurandus, neque cum 
aqua forti effervefcens , ne- 
que oleum abforbens. 

Nephriti- I. S. porraceus fcmipellucidus attaflu pinguiufculus. 

cus. Syji. Hat. XII. 3. p. 53. n. 7. Talcum praepoliendum viride 

Nleren- iubiiiaphanum, particulis fubfibrofis. 

itein. Carth. viiner. 26. bmedis fubtilis duriufculus viridis, frag- 

mcntis fubfifTiIibus. 
fVolt.vtin.\6. Smcftjs fubdiaphartus durus viridis, 
fVall. nivier. 52. Gypfum viride femipelluci3um fiffile. 
Wali.fyji. miner. i. p. -^^6. Steatites iemipellueidus , par* 
ticulis minoribus, folidus, colorc eminentiori viridefcenf, 
durus polituram adinittens. 
Dai pharm. 52. Fog. min. 102. Lapis nephriticus. 
H.ibitat ad Amazonum ^uvinm Amcricae, ad montem Ai- 
tai Sibiriae, /« Suecia, Saxonia, Bohemia, Silefia, moJi- 
tibus carpathicis ct rhaeticis, in oriente variis ornamenti^ 
atque utenjilibus infcrviens. 

genuinus. 2. S. opacus inconfpicuus diffraclus feftucas rcfercns igne deal- 
Serpcntin- . bandus. ^. 

itcin, Syji. nat. XII. 3. p. ^2. n. 6. Talcum praepoUendum viridi- 
maculatum opacum , particulis granuktis. 

E 4 Wat. 



fS TERRAE TALCOSAE. Serpentinus« 

tVaO, tnm. i^i. Ollaris folidus virefccns maculofus, poli* 
turam adinjttens. 

fVail. fyft. utineraL I. p, %%%, n. 5". Steatites opacus parti*- 
culis dUtin^uendis folidus, colnribus eminentioribus ma- 
culolus, durus polituram admittens. 

Woit. mitt. 16. Smedis opacus duriufculus virefcenti-ma- 
culatus. 

Co(l fofjil. 266. Marmore-profcran obfcurc viride. 

JVotf/t. muf. 43. Myl.faxon. i. p. 31. Marmor fcrpenti- 
num Zeblizenfe. 
' Cronfi. tnin. 76. Argilla indurara folida particulis majoribus. 

Vog. tniner. lo^. Lapis lerpentinus. 

Hahitat in monte Tfchircai Sibiriae, in montibus palecarli- 
cis, Scoticis , Hercynicis, Saxonicis, Franconicis , Car- 
pathicis , Stiriacis , Tyrolenfibus , italicis , praefertim 
Pedemontii, Genuae, Hetruriae, Elbae, in qnilms am- 
plafirata con(1ituit , vagus prope Genevam, freqiientias 
tnacuiis y firiis y veuis , puuSiis varius , quam unicolory 
erebeyrime- viridis , aut niger, rarius cineretts velrubery 
rariffime flavus , caeruleus vel albus , aedificiis , eorum- 
que partihus elegantioribus , vafis varii generis , praect- 
j)ue ignem violentum experturis inferviens, 

Jiflilfs. 3. S. viridis in tabulas fifTdis. 

Chlorit- Habitat in Norwegiae montibuSf matrix cryfiaQoritnt ferH 
-ichiefer. retraEiorii, 

cryftal- 4. S. viridis, cryftallos aciculares referens. 
Jinus. Habitut in S^xoniai , Helvetia, Sa.h»iidiz i» fuperficie cry/iaSi 

montanae. 

•g* ASBESTUS. Macer, fibrofus, mollis^ levis et 

narans igne fragilis, parafiticus. 
Ex magnefia alba et terra filicea, 
utplurimum quoque aluminari 
conflatus, cui faepius calx ferrij 
rarius terra calcaria accedit. 

• fihris emnibus paralieiis , fragmentis fefiucas refc 
rtn.ibus. 

Ainiantus. I. A. natans, fibn& tenerrimis fcparabilibus fummopcre fle- 
xilibus. 



TERRAE TALCOSAE. Asbcftiu. 73 

SyJ}. nnt. XII. 9. p. ^y. «. I. Amiantus fibrofus, fibris fe- 
parabilibus fiexilibus tcnacibus. 

fyall. min. 140. Amiantus fibris mollibus parallelis facile 
feparabilibus. 

Oonft. minsr. lO^". Byflus. 

F. L. Eriickmami thefes pby/icae ex bi/forifi curiofa lapidis 
rov (xg/Ss^ov, ejmque praeparntornm <ye. Brunsv. 1727. 4. 

Ciampini de incombuftibili lino f. Japide amiantho ejusque 
fiJandi modo epiftolaris differtatio. 1691. 4. 

Habitat frequem inferpentino in montihns Ural Sibiriac , /m 
Lapponia, Suecia, Saxonia, Franconia, Bohemfa, Sile- 
fia , Hungaria , Lufitania , elegantiffwim in Candia , Cy- 
pro, Coriica, Pedemontio, Valle Tcllina , yfrirei a/v/f/'- 
dum nitoris , vtpUirimum albin , vel ex virefcente albuSf 
rarius cameus , ochraceus aut viruiis, 

jnaturus. 2, A. durior , fibris arflius cohaerentibus tenacibus feparabili- 

bus. JVall.fyft. min. 1. p. 39^ «• 2. 
Syfi. nat. XII. 3. p. 5^. «. 2. Amiantus (plumofus) fibro» 

lus, tibris feparabilibus flexilibus fiagilibus pappofis. 
Cronfi miner. $. 105. 2. AsbeUus fibris parallelis martialis 

fragilior. 
Habitat in Seucia, in totnentinn potius , quam in fila fepa- 

rabilis , ferro fcatens , hinc virefcens , et igne in fcoriam 

nigram liquandus. 

fra£;iHs, 3. A. vitri nitore rcfplcndens, fibrf.s feparabilibns fragillimfs- 
Glasami- Syfi- nat. XJI. 3. p. 5^. ». 3» Amiantus fibrofus, fibris fe- 
ant. parabilibus rigidis nitidis fragilibus. 

WaU fyfi. min. \. p. 397. n. 4. Asbeftus rigichis', fibris pa- 

rallelis fubtiliftimis fragillimis. 
Habitat in Sibiria f/Suecia, interdum alumviis plumoji ti' 
tulo in officinis venulis , intus fnmtnm dekterium , extrin- 
fecus olim membris paralyticis adfperfus , cinereus aut 
virefcens. 

vulgaris. 4. A. inconlpicuus fibris rigidfs cohacrcntibus fragmcntis feftu- 
cas longiores refercntibus. 
SyJ}. nat XII. 3. p.. 55. n. 4. Amianfus (immaturus) fibro- 

fus, fibris connatis angulatis rigidis opacis. 
WaU mineral. I44. Vog. min. 171. Amiancus fibris paral- 

Iclis durioribus non ieparabilibus. 
WuU. fyfi. miner. I. p. 396. n. 3. Asbeftus durus lignofus, 
fibris parallelis arde cohaercntibus non ieparabilibus. 

E 5 HAhitot 



74 TERRAE TALCOSAE. Asbellus» 

Halntae in Sibiria , Lapponia , Suecia , Silefia , Saxonia, 
Franconia, Tyroli, vindh vel cinefem j rariui in au' 
riutn inclinans. 

fbrtuofus. 5. A. dnrior, fibris tortuofis rigidis acftius connexis fafci* 

culatis. 
Syp. nat. l. p, 157. ff. 10. Talcum fibris rigidis fafcicula- 

" tis intortis. 
Syji. nat. Xir. 3. p. ^J. n. 10. Amiantus folidus, fafcicuHs 

fibrarum contortis rigidis. 
WaU. miner. 145. Asbeltus fibris fafciculatis c cCntro varie 

radiantibus. 
WaU. fyji. miner. I. p. 398. ». 6. Asbeftus folidus, fibris 

in fcifciculos compadis duriHimis , alio lapidum generi 

iininixtis. 
Habitat in Sueciae fodina Norbergcnfi. 

•• fihris intricatiif in fragmenta ohtufangula difcc' 
dentes. 

Subcr. 6. A. flexilis fuber refercris aquam cum flrcpitu imbibens^ lin* 
Bergkork. guae adhacrens. 

Syfi. nat. \. p. 159. «. 3. Asbeftus folidiufculus flexilis. 
5jyy?. nat. XII. 3. p. 56. «• 7. Amiantus Corticofus flexilis 

fuberofus. 
WaU. min. 143. etf^fi. min. p. 400. Vog. min. 172. Asbc- 

ftus fibris liexilibus inordinate fc intercuflantibus levil^ 

fimus. 
Habitat in Sueciae et SaKoniae fodinis f a/bufj einereus, vi' 

refcenxy ddute fiavefcens. 

LtgnMm. 7, A. lignum referens textura et colore. Hofftn, bergni, yourn, 

Bergholz. 1789- i- P- 393- 

Habitat prope Claufen in Tyroli. 

Caro. 8. A. flcxilis natans lamellis craflloribus. 

Bergfleifch. Syji, nat. l, p. 159. n. I. Asbeitus folidiufculus fiflilis. 

Syli. nut. XIL 3. />. 56. n, %. Aniiantus corticoius flexilis 

natans. 
WetH. niiner. 142. Amiantus fibris durioribus in lamellas 

craflas compaclis, pondcrofus. 
Hahitat in Suecize fodinis ferreit , agarici weduUam aut co- 
rhim equinum praeparatum facie vel textina referetHy 
aihicam ,• extima fuperficia contexta faepiiu pilis tenuiffi- 

miSf 



TERKAE TALCOSAE. Aftinotus. • / 7f 

/ wis^ brevifjlmii, confertijjimis , ereStis , qiiihia fuperifp- 

du&a eji meinhrana nigra inaeqnaiis; habttns hornbUitr 
dae , fed tfioUities colorqiie divetjiffima, 

Aliita. 9, A. flexilis natans lamellis tcnuioribiis. 
Bergleder. SyJ}'. nat. XII. 3./). 57. n, 9. Amiantus corticofus, flexilis 
mcmbranaceus natans, 
JVall. tfiin. 141. etfp. miti. I. ^. 399. ;;. 7. Amiantus fibris 
moJlioribus intertcxtis , in lamelias compadlus levis. * 
Wall. viin. 141. 
Vog. niincr. 17 1. Akita montana. 

Hiibitat in Sibiria, Ruflia, Suecia, Hun^aria, Carintbia, 
Carniolia, Tyroli , Salzburgo , Valle Tcllina , Gallia, 
albns , cinereus , vel dilute Jiavefcens. 

argentifer.io. A. flexilis ex fufcefcente ruber lamellis tenuioribus, argen- 
Bcrgzun- to larvato gravidus. 

der. Lehifiann phyfic. chem. Schrift, Berlin, 1761. 8.;». 186. 

Hal)itat in fodinis Hercyniae Clausthalenlibus, Caroljna et 
Dorothea. 

4* ACTINOTUS. Ex magnefia alba, majore cal- 

cis ferreae copia, et plurima 
terra filicea conflatus. 

Macer, nitens, rigidus, fragi- 
lis, parafiticus, utplurimum 
viridis, Jponte in fragmenta 
granulata, vi in fragmenca in- 
determinata difcedens. 

Igne cum ebullitione in globu- 
lum pellucidum fexcolorem 
liquandus. 

(ibrofus, I. A. opacus mollis intiis micans Hbrofus: fibris divergentibus. 
Hojfwann bergm. Journ. 17S9. i. />. 163. Kar/ien ibid, 
P' 399- 
Habitat cum pyrite in Saxoniae fodinis e. g. Catharina prope 
Raichau, vitrei nitoris, a/iqiuotdo ex cinerafcente uthus, 
vel ex virefcente aut rubefcente alhiis aut eincreuSy attaiiu 
pmguiufciiius. 

' ' 2.A. 



75 TERRAE TALCOSAE. AjSinotus. 

vulgaris. 2. A. nitidiis Jiiriufculus pcllucidus vel diaphanus radians. 
Strahl- Karjlen bergm. Joitrn. 1789. I- />• 40O. 

fchoerl. Cronf). miner. §. 74. Bafaltes particulis fibrofis. 

Wail.fyJ}. niir.er. i./j. 322. Baialtcs radiis rninimis, fibro- 
fis niticiii) compofitus* 
a) A, radiis parallelis. 
/3) A. radiis divcrgentibus. 

Syfl. nnt. XH. 3.;). 56. Amiantns (radian^s) fibrofus, fibris 

conccntratis divergentibus rigidis. 
Vogel miner. 171. Asbeflus falciculatus. 
» a) radiis fafciculatis. 

b) radiis ftellatis. Stiernflag. 
y) A. radiis fparfis. 

Syjl. uat. XII. 3./'. 54? Talcum (accrofum) folidum , pac- 

ticulis acerofis fparfis rigidis. 
Cronji. miner. $. 105, 2? Asbcftus fibris conftans abruptis 

et conglutinatis. 
fVall. tniner. i^yfyji. min. i. p. 398 ? Asbcftus fibris fparfis. 
Vog. min. 171. Lapis acerofus. 
d) A. pellucidus prifmatibns hexacdcis elongatis compreflls, 
Habitat in Sueciae fodinis ferriferis , in Saxoniae fodinisf 
in Franconiae, Tyrolis niontibiis , aliqnando exvirejcente 
albtis , aut ex rubefcente fufcus y facile frangendus ^ pau- 
lifper finguiufculus atta&t&. 

vitreus. 3. A. vitrei nitoris fcmipellucidus duriufculas fubfibrofus, 
Karfien bergm. Journ. 1789. l-i?. 401. 
/3) A. prismatibus elongatis hcxaedris in bacillos coadunatij. 
KarJ}. bergm. Journ. 1789. 1- p- 401. 
Hahitat in tnoutibus Salzburgcnfibus, frequeniiiis ex viridt 
alhus in argenteum colorem vergens , radiis anguflis ant 
fbris , interdutn angulofis conjiam y fragillitnus , et fa- 
(illiine diff?mgendut. 



5, HORN- 



TERRAE TALCOSAE. Hornblenda. 77 

5* HORNBLENDA. Ex magnefia alba, aequali czl 

cis ferreae, et fere aequali 
terrae calcariae copia con- 
flata. 
Mollis opaca , coloris utplu- 
rimum obfouri , fcripcura 
inquinans , lamellofa , dif- 
fraOia in fragmenta indeter- 
minata difcedens. 
Igne cum ebuilitione inglobu- 
lum nigrum opacum li- 
quanda, 

^Jgaris. I. H. vix nitens in quavis direflione ilifira^Ela obfcuri coloris 
ct lamellas radiosve monltrans. 

SyJ?. nat. i. p. 156 n. 1. Xlf. 3. //. 53. ;;. 9. Talcum (Cor- 
neus) lolitliim luberoliun nigrum, fuperficie atra glabra, 
tritura albida. 

jffaHer. winey. p^ 240. Pfeudogalena durior cinereo nigra 
teflTularis. 

tVaHer. fyji. ntiner. i. p. 359. Corneus facie fpathufea 
ikiata. 

Crovf}. mmernt. §. 88. Bolus indurata particulis fquamofis," 

Habitat potifiimiim lanqtiam pars vafiarum terrarum ag" 
gregatarum , ferri quoque calcibus induratis inhaerens 
rarius fola in fchijii fpeciem concreta integra firata coH- 
(lituens., f« Suecia , Burgundia, Saxonia, Lufatia, Bohe- 
mia, Carpatbicis montibus ohfcure viridis vel nigra rara 
prisinatic.i , parwn nitens , latneUis non raro incurvisy 
dtiplici via Jub anguio obliquo utplurimum fe fecantibus^ 
fragmentis , in quaefponte dijfolvitur , creberrime granu- 
latis , rarius incurvQ - crujinju , in furuis ferri fuforiis 
(gregii ufus. 

labradori- 2S. H. fubopaca nitidula lamellis incurvis , diffraftae fuperffci» 
ca» interna ex cupreo nigra. Hofmunn bergm, Journ. 1789« 

I. p. 391. 
Habitat vuga hi infula S. Pauli ad littora Labrador Amc* 
jficae borculis , fragmentis , in qune fponte fecedit f incUri 
^o crujlo/isj an dijiin^a hujus gen^risfpecies? 

3. H.' 



7g TERRAE TALCOSAE. Hornblenda. 

bafaltina. 3. H. nitida diiriufcula fcriptura ex cinerafcente alba inqui- 
n§ns, iongicLidiiialiter diHracla laincllas redlas oHendens^ 
priftTiata hexacdra et oftaedra utrinquc in aciem ternii- 
nata utplurimum exilia referens. 

Hqfiii. bergm. Joiirn. 1788. 2. p. 508. 

Habitat in t&accis , bafaltii , lavis Europae , firmiffitne in» 
nata; utrum certe hu)ui generis ^ an potitts ad o/ivinutn 
/peaat? 



ORDO U. 



Ah BlmAa %ranatina et turfnaUna » fragfnentis <:onvtxis ab aliis difiant , HMsCt^ 
Noje orograph, Briefe I. p. 12 1. Bafalti rhenano inmduiantei vidit , difiin' 
4ta i&a/HJ ant jcnli Jpeeia i an vatietai bajajtinas? 



TERRAE PONDEROSAE. Barytii. 79 

O R D O II. 

TERRAE PONDEROSAE. 
quae terrarn ponderofam largiorem continent. 

6» BARYTIS. Ex terra ponderofa fere tota con^ 

ftans. 
Pondcrofa , parafitica , fragillima, 

macra, mollis. 
Acido vitrioli forti bulliente tota foU 

venda, igne primum cohaefionc 

partium orbanda, tum fine ebul- 

litione liquanda. ^ 

• aere fixo impraegnatne , qnem demum , Jt igms vi 
liqtinntHr , ncqite tiinc outneni dimittunt , Innc ef" 
fervefcentes cutn acidis. 

VVitherin*!. B. figurae commiinis, texturae acquabilis. 
gii, IVithefiiig. afi. angl. 74. 2. /). 29:5. 

Sage apud la Metherie )onvn. de phyf. lyHS^ ^/"*. T)u7t. 
Habitat in Lancaftria prope Anglezark , in CamhiLia prope 
Aiaph, /«Scotia, diiphaua , viiefens , freqiic/rtius a/ha, 
/ameUo/U , crebro terra calcarla , atit aluminariy calce 
ferrea aut baryte vitriolica inquinata. 

lamcllofa. 2. B. lamcllofa , figurae cryftallinae , femipellucida extcrius 

laevis, intus niccns. 
«. prifmatibus tetraedris obiiquangulis fafciculatis. Bergtnan 

chem. Annal. 1784. 2. p. 3SS'. 
/8. prifmatibus hcx.iedris, utrinquc p^^ramide hexaedra termi- 

natis. kVcUt. bergtii. Journ. 1790. 9. p. 225. 
y. tabulis tetracdns obliquangulis : marginibus terminahbus 

obtulis in acicm exeuntibus, acutis tiuncatis. lUndheii/i 

Schr. berl. '^atuyf 4. p. 396. 

1K pyramdibus hexaedris duphcibus. 

Hubitat u) in ^cotia prope Lcadhills, /3 ct d) in Lancaftria 
p'-ope Aas^lczjrky /3) i« Saxoniae/o<^i/;fl-Freybergenfi a^ 
Ilaaco denomntuta f aiba , diaphana. 

*• Vi' 



80 TERRAE PONDEROSAE. Barytis. 



** Vitrinli acido fatnratat y hinc ciim acidif mn effervef- 
ccntei ^ poJ}quam inter pruuas umdefaSiae fitat y itt 
tentihris iuce{ites, 

terrcfiris. 5. R. friabilis. 
Chaulk. a. puiverulenta. 
/S. coagmcntata. 

Hahitat in Angliae fodinis phmhariis provinciamm Stattorcl 
€t Dekby, in Saxoniae fodinis (juibi(sdam Freybert;eii(i- 
biis , in fov^olis tenacius cohaercntis nidu/ans , ex fiavef' 
cente aut rubefcente alba. 

compafla. 4. B. ftibopaca nitida, difFracla fettucas referens: fragmentis in- 
determinatis acutangulis. 

Hahitat in Saxoniae et kw^vi.^ fadinis y ex fiavefcente alba 
vtl cinerea , dilutiffime Jlava vel patlide carnea , figurae 
t^mmunis , reniformis aut hemifphaericae , intus tnicans, 
'vel parum niteus , vei omnis nileris expcrs , fraSlura ra" 
rifjime terraiH refenm, 

bononlen- 5. B. tliapliana nitida ilibfibrofa , ^lifftafta tn iragmenta fub- 
fis, rhomboidea difcedens. 

Syp. lint. l. p. 182. n. 4, Muf. Teffm. 66. n. 4. Stannum 

Ipati. 
^fi. nat. XII. 5. p. 99. «. 6. Muria (pbofphorca) iapidofa 

fpatofa aggregata lenticularis ccntrico(o - fiffiiis fubcffer- 

vefcens. 
"Dal. pharm. 4S» Werm. mvf.nf^. Vogeimin, 16 f. Lapis 

bononienfis. 
Aidr. mitf. 688. Lapis illuminabilis. 
Bocc. nctt. 224. Pkofphoras f pctra lucida benonienfis. 
^t}. Stockh. 1753. Cronji. miner, §. i8. »• 2. A. Spatum 

boironieiife. 
jfValJer. min. 50. Gypfura frregulare la^TjeUofum, caicina- 

tuiM in tenebris liiecns. 
iVdUer.fyft. tnin. i.p. 162. Gypfom fpathofum globofum 

icmipellucidum. 
iAarJjgl dijfert. epift. tlu fosforo mincrale. 4. Lipf 1698. 
Habitat prope Bononiam Haliae Vagus ,' fragmentis ohtufitt» 

■gulis fuhrotundis fuperficie inaccjHnlibus ., colore fitmunt 

referens^ fecundum certas dire&ioncs fijfus fibrofus , aliai 

potius iameUatuSf interdnm f^Qnti in fra^gmenta granw 

4afa di/cedem^ 

6. B. 



TEKRAE PONDEROSAE. Barytij. m 

l^mclhU,6. B. intus micans frondofe lamcllofa, fragmentis , in quae 
fponce lecedit, crultolis: crultis craffioribus lamellas fub 
anqulo recto iecantibus. 

Hoffmann bergm. Jonrn. 1789. !• p- 227. 

Halntat in Saxoniae et Tranfilvaniae/<?^i7i/x nonmiUit Frey- 
bergenfibus, aLha vtl cinerea ^ diUiti(J>tne fiavefcem ., aiit 
€X fujcefcente riihra , interdtim forma lentiiim exilium atit 
tabu!nriim tetraedrariim in ovi , renis , fphaerat fpecicM 
aggregatarum , reniforwis , aiit ceUulofa^ 

fulgaris. 7. B. laincllofa diffrafla in fraijmenta rhomboidalia, fpontc im 
cvuftola convcrgentia diicedens. 
(x) figurae comnumis. 

WaUer.fyfl. miitcr. i. p.i6i. Gypfum irrcgulare {patJiaieuia 

gravillimuin, 
Crorift. mineral, $.18 2. B. Marmor metallicum opacuni; 
JS) figurae cryftallinae. 

Cronfi. mineraL §. 19. E, 2. Macmor mctamcanj druficugje 

a) tabularum 

a) tctraifdrarniii 
obliquangularum 
re«San^uIarum. 
perfe£tarum. 

angulis obtufioribirs "] 

facicbus duabus tcrminalibus j 
faciebus omnibus terminahbus \ in aciem 
faciebua ct angulis rterminatis» 

angulis truncatis | 

connataruin j 

in cellulas ") 

tabulas j 

falciculos 1 , 

amygdalos > ag§r«gatanirn, 

lentes j 

globulos J 
6) hexaedrarum. 
c) oftaedrarum. 

b) prisfnatum 

«) tetraedrorum. 
reflangulorum. 
obliquangulorum. 
crafliorum» 
acicularium. 
capillarium. 

F perfc» 



82 TllRRAE PONDEROSAE. Barytfs. 

1 
perFeftoTum. 

jatrinquc pyrainide tetraedra terminatorum. 
faciebus tenninalibus in aciem» ranus ^iipliccm , ter* 

minatis* 
fparfis 
connatts. 
parallcle. 
decufTatim* 
aggregatis 
in fafciculos 
~ bacillos, Statigevfpat. 

V. Born Index foff. ?rag, g. I. 1772. p. 54. Bafal- 
tes albus cryftallis hexa^dro-pcifmaticis trun* 
eatis inordinatim aggregatis. 
Ferber Briefe am Waeljchlatid uher natiirliche 
McrktvHrdigkeiten diefes Landes* P^^^- ^lTi' 
8. /'•2i>I. Stangenipat. 
%) hexaHdrerum 

perfeftorum. * 

wtrinque pyramide tetracdra terminatorum, 
Utrinque in aciem terminatorum, 

Syjh nat. XII. 3. p, 90. fig. 16. Natrum (criflatum) 
lapidofum fpatofum decacdrum prifmaticum apicc 
parallelo. 
Muf. Tejf. 26. n. 2. NatnuTi fpatofum 3 cryftallis trun- 

catis apiee compreflls. 
Amoenit. acad. I. /). 474. «,2. 3. 4. /. 16. /.2.4. Cry- 

ftallus natriformis Ipatola hyalina f, incarnata. 
O-onfi. min. §. 19. E. 2. A. Marmor mctallicum dru- 

(icum criltatLim. 
Watier. fyjl niiner. I. />, 164. «.-9. C. Gypfum cry- 
ftallii^tum criftatum. 
acicbus integris. ' 

aciebus truncatis. 
anguiis terminahbus truncatis. 
cunnatorum 

fuperimpolitorum, 
adnatorum. 
decuflantium. 
in celliilas. 
fblitariorum. 
, c^ pyramidis. 

duplicis tctracdrac. 
d) lcntis. 

tetracdrae planae, Habitat 



TERRAE POxNDEROSAE. Barytfs. .J?j 

Hahitat, frequtm metaUortm ^ ttiam nohilinm y matKtx , in 
Norwegiac, Hercyniae , Thiningiae , Saxoniac , Bohe- 
miae, Silcfiae, Sw&^iu^, Hungariae, Tca.ifiUaniae /b^/- 
»fV, rarius inionjpuua , qinnn, in cryfiaUis poli!JiT»u»/, 
uitida^ nvnriunqumi mtidifjimay J'-:perficie fceibra^ cry- 
Ji:iUorum laevi, utpltuinnm diaph.tna y in cryfraliis pellu- 
uda , rarius JcwipeUucida veljuhopaca, frequentifjime ni- 
vea , argentea vel ex caendejcente , cinerajcente, viref- 
<ente , rnhefcente nut ficivefcente dlba , crehro cnrnea , in- 
fumata , tneUea , vinacea , rarius olivacea , vel ex viref- 
cente aut Jinvefcente cinerea, vel ex cinerafcentenigra, ra- 
riffime caertilea , lanreUis utplurimum reBis , interdum 
incurvis , fmgmentis , in quae quuji fponte fnepe dfcedit, 
crujiojis : crujiis nunc tenuioribus nunc craffiorihus rarius 
incurvis, quam re&is , parandis icfiis , iit qiiibus argai- 
tum igne depuratur , idonea. 

ftillatitia. g. B. formae rotundatae, vel alia corpora obdiicens. 

Hahitat in Hercyniae mvnte Iberg, ortu et fornia exterft^ 
/iala&itue , reliquis dotibus barjftidi vulgari Jimilis. 

7. CROSSOPETRA, Ex terra ponderora , plurfma 

filicea , pauca aluminari 
conflaca. 

Leviufcula, dura, parafitica» 
macra, cryftallina. 

Acido vitrioli etlain bulliente 
non tota folubiiis , i^n^ 

difficilius liquanda. ^ 

hereynica. I. Cr. tahulis vel prifmatibus tctraedris reaan^ilis altero fine 
Krcuzkri- in aciem terminatis transverle ftnatis , binis feeunduni 

itallc. longitudinem cruoiatim invicem leeantibus. 

Heyer chem. Ann. 1789. i. p, 212. et Beytr. zu den chetn: 
Annal. 2. />. 36. 

Habitat fpato calcario infidens in fodinis Hercynicis prope 

Andreasberg, cry/iuUii aggregatis minoribus , partim exi- 

^Un^ntt i rarius peUHcidis , quam diaphanit nut opaeis , la- 

F % Seif, 



84 TERRAE PONDEROSAE. Crorropctra. 

Beis j hyalims , flavefcentibns , ad chalyhem iion femper 
fcinfiUaJis ; in vitro tamen rimas agens , addita horace vel 
ojjium acido igne cum ehiiUitione liquanda, 

Ccotica. 2. Cr. tabulis vel prifmatibus tetraedris redliangulis altero fine 
in acicm exeuntibus non connexis. Grofchke Bergbauk. 
I. p. 399. 

Hahitat in Scothe fodinit propt Strontian, vryjiallis qiioqH9 
tnaj^ribits dijiiniia. 



ORDO III. 



TERRAE CALCARIAE. Creta. 



i^ 



ORDO III. 

TERRAE CALCARIAE. 
Ex terra calcaria podffimum conflatae.' 

8* CRETA. Ex terra calcarea et aere fixo conflata, 
paucis peregrinis inimiftis. 

Friabilis , cum acidis efFervefcens et to- 
ta fere in his fclubilis. 

Sgne in ealcem abiens , ne fortiffimo 
quidem in vitrum. 

conchacea.I. Cr. extcftaceis cxilibus et exihffimisnoncoliacrentibuseon-, 
Murchel- ftans non inciuinans, inconipicua. 

iand. 5v/?. nat. L p. 206. Creta terrclh-is conchacea. 

SyJ} 7tnt. XlL 3. p. 206. Calx (conchacea) folubilisr furfu- 

racca. 
CronJ}. mvieral $. 281. I. b. Humus conchacca. 
Walier. winer. 7. n, 2. Humus animahs non terrifica. 
Wuilcr . fyji , miner. i.p. 24. «. 8« b. Humus animalis con-, 

chacea. 
Halntiit tn Helfingfae, Roflagiae, Hetruriae wflWjri)!';// , iti 
Saxonia prope l^irnam , Paiatinatu Khenano prope Alzei, 
Wii-temberg!a/?ro/ie Heidunheimj vix y nec Jemper buma, 
te&ct. 

granulata.2. Cr. granulis rotundatis glaberrimis la^teis opacis non inqui- 
nantibus. 
SyjL nat. Xlf. 3. p. 2o8. «. 8- Calx (teftacea) folubilis are- 

naceo-granulata rotundata glaberrima. 
Hahitat v. g. nd rnfulae Afcenfionis littora^ teftudini My- 
dae nd deponenda ova inferviens , ex tejiaceis et lithopby' 
tis a fiiiSiilms maris , ant calcariis duriorihus a fiuvioruta 
torrentibus comviinittis j contritisy laevigatis uaia, 

teftacea. 3, Cr. ex teftis teftaceorum comminutis nata, inconfpicua non 
inquiniins. 
Syji. ixit. XII. 3. p. 207. n. 4. Calx (teftacea) folubilis fqua- 
mola cinerea. 

Habttat iu Belgii, Angliae c. c. marifimis^ 

F 3 4- Cr. 



S6 TERR^E CALCARIAE. Creti. 

fquaniofii.4. Cr, fquamis ptnguiufculis niveis nitidis inquinantibus. 

Gerhard Beytr. z. Mmeralr. I. p. 359. Talcum terreuiB. 
Habitttt pr&pe Gerani Variicorum, 

pulveru- 5. Cr, pulverulenta inconfpicua fcabra inquinans. 
lcnta. Hahitat y. g. in Anglia, cretam feriptoriam y iu regione Ra» 

raac , omuem terrae fuperfieiem tegem. ' 

farinacea. 6. Cr. natans laxe cohaerens inquinans : particulis fubtilio- 
BcrgUiwel. ribus. 

Syjl. nat. I. p. 206. Creta terreftris alba f. purpurafcens. 

Syji. nat. XH. 5. p. 206. «.2. Calx folubilis purpurea. 

WaQer. miner. p 10. Crcta fragilior et groffior rudis alba. 

fVatter.fyJi. miner. I. p. 26. ». 2. Creta pulvenilenta rudis. 

Cronft. mtner. § 5. I. i. Creta pura pulverulenta. 

Habitat «« depreflioribus, antris, ad radices montiurn cal* 
cariorum , e.x dttrttis horum et per aquam abduHis parti^ 
cu/is y vet fnSifcente fhilaCiite vutgari nata , utpliirimum 
alhiiy rarius rufa , jiava y viridis , cinerea, fufca^ inter^ 
dum in loco ttatati fiuida , incrujiaudis panetibus binc 
inde adbtbita. 

fcriptotia, 7. Cr. folida fcabra linguae parum adhaerens ineonfpicua opa- 
Kreidc» ca icriptura inquinans , hagmentis indeterminaiis. 

Syfl. nat. I. p. 206. Muf. Teffiu. p. 108. Greta fuhrupc- 

Uris alba. 
SyJ}. nat. XH. 3. p. 206. n. I. Calx (Creta) folubilis impal- 

pabilis cohaercns. 
Ciirtb. miner. 9. Creta dura. 
fV<dler, miner. % fyji. miner. I./>. 15. ». I. Creta coha«- 

rens folida. 
Cronf}. miner. §. 6, Creda folida friabilis. 
Cofi. fofflt. 77. Creta vulgaris. 
Habitat in Daniae, Angliae, Galliae, maritimisy integrot 

coUes confiituens , echinorum et tefiaceorum vefiigiis refer- 

ta , rarius cinerea , <juam aiba , fcriptorio et detineatori» 

Mliisqtie u/ibus ceiebris. 



9. TC 



TERRAE eALCARIAE. Tophui. 87 

9» TOPHUS. Ex terra calcaria potifllmum con- 

ftans. 
Ex aqua infra aquam praecipitatus* 
Forofiis, inconfpkms. 

cetnfnu- I. T. in aquavum frigidarum per montes ct ftrata calearia du- 
ni$» ftarum fundum, dclabens, figurae communis. 

Syji. nat. I. p. 191. XII. 5. p. 183. w. 3? Muf, T<f/ 76. 

«.4? Schreb, lithoL 94. Stalaftites marraoreus iolidus. 

JVall, Jyjl. min. 2. p. 389« «• lo' Stala£lites calcareus loli- 

dus vel cruiloiiis^ figura inccrta, 
Cronji» niiner. §. 12. 1. c. Stahftites figura incerta. 
Habitat per omnem tcrrarum orbem , nunc nd aerem indtt- 
tandus ^ nunc fatifcens , aliorum ntque aliorum colorump 
frimafaepius jhatorum calcarcorum materia, calci uren- 
daty aedificiit Jiruendis j tnofaicie piihirae fuudament9 
Jiernendo {pietra travertina ) inferviens. 

Ofteocol- 2. T. calcarius fubcylindricus perforatus. Syft. nai. I, p. 189, 
la. XII. 3./. 189. n. 16. Muf. TefJin. 72. «. 2. 

Vog. min. 258. Tophus maigaceus cylindricus perforatuj. 

Gron. fuppL 16. n. 8. Toplius argillac ramofus et littu* 
lofus. 

Wolt. min. 45. Baum. mi/i. i. p. 194. Stelcchites radix pe- 
trlficata , cortice arenaceo lapideicente.- 

Wall. min. 335. 1'ctrificatum vegetabile radiis arborum. 

WaS. fyji. min. 2. p. 382. «. 6, Staia6iites calcareo areno- 
fus circa radicem Vcgetabilem concretus. 

^t7. aug/. 1745. p. 378. ^t^. beroL Cronji. tnin. §. 283^ b. 
Da/. pbarm.4'^. Ofteocolla, 

Habitat in Silefia, Marchia, principatu Goettingenfi, /oft' 
gus , teretiufcu/us , congefius e terra ca/caria , fpongiffa 
inaequa/i u/bida , natiis e materia ca/earia , tenuijjimay 
frequenter fibu/o aut argiUae m*xta , et faepe variarum 
arborumy pini, qnercus , fraxini, popu/i a/tius fepu/tis 
radicibus circumnata ,' radices hae traBu temporis , humi- 
di ojjiuxu cariofae , putrefaBae , coUiquefcentes , excava- 
tae largiuntur /ocum olieocoHae, dum cavitutes rep/entur 
aquis foluta et allata terra ca/caria, ut cmne ca"niui pror- 
fus rep/eat ; docent hoc /igni , corticis nsrvorumque con- 
textus celluloji, qui anip/etluntiir fo(fiiis ramenta ar^iiis^ 
D. G/editfih ep. I747. 

0/im a ebirurgis iu curandis ojfium fraHurh adbibitus. 

F 4 3. T. 



$% TERRAE CALCARIAE. Topliu». 

incru- 3. T. corpora vegetabilia et animalia quafi corticc obducens 
ftans. eoriunque figuram fibi tumens. 

Riiiclea- Sy/i. nat. \. p. 191. k. I. MitJ. Tcffin. 76. n. I. Stalaftitcs 
Hcio* cretaceus incrudans. 

$yj}. jiat. XII. 3. p. IS3. »• I. Stalaftites vcgctabilia in- 

cruftans. 
Gym*fnppl. 55. «• 6, Stalaftites argillac calcadae hypnum 

involvens. 
JVaU. mitt. 329. Porus aquae cruHaceus circa alia corpora 

concretus. 
WaU.fyJi. tniney. 2. p 380. ». S"» Stalaftites calcardus cru- 
Itaccus vei per fe in canaiibus vel circa alia corpora du- 
riora concretus^ 
Ca'th. min. 23. Calcarius cx aqua gencratus: 
M-ihitat in Succia, Gefniania &c. ramtdos , folia arborunt, 
aculcos y mufcosy plantas alias potifJimHm a^aaticasy ova, 
eancros , aves curumqtie nidos et pnrtes varias obducens^ 
et aerem arcenda contra putrediuem muniens y ut certc 
multi , quos vocant orjiitholitbi , aJiacoHthiy lithobiblia 
hitc potiusfpe£ie.nt. 

lebetum* 4« T. lebetnm^ in quibus aqua coquitur parictibus internis 

^iJViirer- adhaercns. 

*'-;fte4Eu Syji. nat. i. p. 32. n. I. XIL 3. p. \%%. n. 12. Schreb.lithol. 86.- 

Tophus calcarius lebetum. 
JViU. mrner. 297» Forus aqueus aqua fimplici gcneratus. 
iVill. fyfi. miner. 2. p. 392. «. 15, Tophus fulibiiis tcrrc- 

Itris , aqua fimplici generatus. 

H^ihitnt in ahenis aliTsque vafis, in quihus aqua coquitur, 

terram y quam aerts fixi interveniu dijjolutam tenuerat, 

hoc per ignetn fugato dimittem , in fontana aqua copio- 

Jius y quam in pluviali, rarius ah omni terra filicea liher, 

4keFB3ftHs. ^. T. receptaculorum et canaliuni aquae thermalis fundum ct 
parietes obducens. 

Syji. nat. Xil. 3. p. 189. «. 23. Tophus calearius grano- 
latus. _. 

Vuitd. dijf. 18. Lapis in canalibus. 

Hubitat in thermis e. g-.- Carolinis, Wisbadenfibus ?/ <»////, 
ut f'.epe vepleat canales , frcquentius albus y quam tin&us, 
interdum eleganter piSius , iwnc minus , nunc magis com- 
paSlns , nonnunquam adeo , «/ egregiam politurafjf ad- 
vnttat. ' 

P. Fr. Uibelacker Syfii^m der Carshadet SinUfs ^c. Er/an^, 
fQ/, Ausg. l - IV. J^SI. I7S3. 

6. T. 



TERRAE CALCARTAE. SpatUm. 89 

Creinor. 6. T. lamellofus : lamcllis diaphanis. .s 

Gerhard MinernlJ. p. 45. «. {, Porus pulverulcntus , la- 

mellis amorphis. 
Habitat in zquis praefertim calidis, terratn calcariam cmtt- 
nentibus , qiiarum Jiiperficiei pelliculae ad infiar innatat^ 

teftaceus. 7. T. e teftarum fragmentis aggregatis conftans nondum in- 
•duratus. 
Hal/itat pafJ7m in Ans.\ia.j Hifpania, Gallia, Palatinatu rhe- 
nano, Wirtembergia, (iidihus aedificiis J^ruendis infetf'^ 
viens^ 

XO* SPATUM. Ex terra calcaria , pkirimo aere fixo, 

et aqna conftans. 

Lamellofum, nitidum, parafiticum, 
moUe 5 leviiifculum , in frag- 
menta rhomboidea diffiliens. 

In igne crepitans. 

* fig^^^^f commttnif. 

jDpacum, I. Sp. opacum vel fubopacum. 

S;^/}. nat. I. />. 15^. n. 4. Xlf. 3. p. 49. «. ^, Spatum fola- 

bile lubdiaphanum compactuin. 
JValler. fijj}. niiHer. I. p. 137. n, i. Spathum rhomboidale 

opacun). 
Cronji. tniner. §. 10. 2. /3. Spathum calcareum rhomboidalc 

opacum, 
0) fragmentis irregularihus. 

Syji. nat. l.p. 153. n. 7. XII, 3./). 49. 11. 7. Spatum (cal- 

carium) folubile fubopacum compaftum , fragmentis lub- 

fquamofis. 
7) nitore variabili. 

Syfi. nat. XII. 3. p. 49. n. lo. Spatum (fugax) folubile opa- 

cum fecundum fitum lucis fugax, 
Habitat in Norwegia , Suecia , Gcrmania , Helvetia , Hun- 

garia , y) crufiae lividae nd inftary ctijits particulae omnei 

angnlisfiiis uniitn latus fpeSient , in uUorum Inpidum fw 

perficie , ceterum frequentiljiwe albutn, aliquando cinc' 

reum , caerukfcens , virefcens , Jiavejccns, rnbrum, ni- 

gricans, 

F 5r 2. sp; 



90 TERRAE CALCARIAE. Spatum. 

arenariuin»2. Sp. diaphanum , lamellis inordinatitn congeftJs. 

Syji, nat. XII. 3. />. 50. «. 9. Spatum (cftnfulum) folubilc > 

iubdiaphanum, rhombis confufis. 
WaU. vitn. %!{, Spatum particulis difperfis irregularibus. 
JVali.fyfi.min. 1. p. 138. ».3. Spathum particulis difperfi» 

rhomboidalibus irregulariter congeilis. 
Habitat in Suecia et Saxonta^ albtimj grifeutHy rubriimy 

fujcton aut viride* 

pelluct- 3. Sp. pcUucidum. 
<lum. »y hyaliniim. 

Syji. nat. I. p. 153. n. i. XII. 3. p. 48. n. i. Spatum (Ipc- 

culare) iolubile pellucidum , ebjedis fitnplicibus. 
JVallet: min. 56. et Jyft. min. i. p. 139.. h. 4. a. SpatlHim 

pellucidum inolle albuin. 
Cronft, miner. $. ic. I. a. 2. I. Spatum rhomboidale dia* 

phanum non duplicax>s album. 
Scheucbz. it, alp.p. J24|« et 542. Androdamus Plinii. 

^ tin£tum. 

Syjl. nat. XEI. 3. /), ja «. 6» Spatum folubile peHuciJunj 

coloratum. 
MuJ. Tejf. \6. n. 8. Spatum compaclumpelluciduratinfturo» 
Waller.fyji. miner. i. /). 139. ». 4. b. c. d. e. 
Cronfi. niiner. $♦ 10. I. «, 2. 2. 

^) objefla duplicans. 
Syfi. ndt. l.p. 1^3. «. 2. XJL 3.^. 48. ». 2. Spatum folti- 

bile pellucidum obje£la duplicans. 
Cronfi. tfiiner. $. 10. n. i.a. l. Spatum rhomboidale dia- 
phanum objecla duplicans. 
• Carth. min. 12. Spatum informe mollc diaphanum obje£Ia 
dupljcans. Qirth. tnin. I2. 
Wnlier. ttiiner. 57. fyji. tniner. I. /)« 140. «♦ 5*. Spatum pel- 

luciduin objeiia duplicans. 
Woltersd. min. 19. Sjpatum alcalinum araorphura islanr 
dicum» 

Er. Bar* 

Spatum in cippis Rnnicis TMrtfctre ex ipfius faxi litteris .excavatis ^ mmtrabite efi, 

It. Kotl. 527. ^ 
Spati generatianem videre efl in Stala^tn. 
S^ati partkttlae rkomheae probe AijHngneuilae a cryfiaUis ; cryflaHi enim fpatefae «ii» 

verfijfma fgnra 'gaudt.nt ah earhm particHlit rhombeis conflitHtivis. 



TERRAE CALCARrAE. Spatum. 



91 



JE'^. Bnytholini experimenta cvyfiaUi islandici disdiaelapict, 
qnihtis mira et infolita refruiiio detegitiir, Hafn, 1669.4. 
Cryitailus islandicus. 

Hahitat in Kufliae , Lapponiae , Norwegiac , Sdcciae , Saxo- 
niac , Hercyniae , Helvetiae montihus , -y) frequentiiis in 
Isl.inilia , /3) fiavuvt fiavefceHs , olivaceum , virefcens^ 
caerulefensy infumatutn ^ nigricans , rariut ruhrum auf 
venis \)iHum , interdum pofi calcinationcm iuter prunstt 
peraBant in tenebris Iticens* 



** 



fgiirae pectdiaris» 



CpHuIo- 4. Sp. fuperficie in cellulas partita, 
fum. Habitat in Hungaria, Hercynia. 

ftalai^iti- 5. Sp. figurac fubcylindricac. 
cum, /3) Spatum batryoides. 
y) Spatum fruticaiofum. 

Hiibitat V. g. in boliemia, Hungaria. 

globofum.6. Sp, figurae fubglobofae denfum. 

Sy[i. nat, I. p. 195. XII. ^, p. 179. », 4. Aetitcs (marmo- 

rcus) marmorcus , cmbryonibus lixis ciyltailinis Natri 

hyodontis, 
It. cel. 136. MStockh. 1740./. 2./. 18. Muf Tef.So, 

n, 3. {-'omum cryftallinum. 
0'9nji. tniner. §. u. b. 2. Spatum druficum cryftallis py- 

ran)idalibus concrctis, 
yS) Spatuai icnitorme. 

Habitat v, g. in Hungariae et Tranfilvaniae fodinis , Helvc- 

tia, Succia intus faepe ex cryjialiis prismaticif aut p^rami' 

dalibus JieUatim convergentibus conjiatum, 

inaher 7. Sp. fubglobofum : globis inanibus. 
V. Bqrn ind. foffil, i. p. 9. 

Habitat in fodina Hungariae Scliemnizenfi a Chriftina dt- 
mminata. 

*** figurae cryJiaOinac. 

bra£lea- %, Sp. tabulis hexaedris. 

tum. JVaaer.fyfi. tniner. i. p. 143. n. 6. l m. Boru ind. foff. I, 

p. 8. 2. /), 80. Spathum cryftallilatum lamelloliim. 
/3) tabuhs fuborbicularibus. 



95 TERRAE CALCARrAE. Spatum, 

Syji. mt, XII. 3. p. g^. n. 5". y. Amoen.acad. p. p.^J<^.t. l6» 
/. 18. Ciyfbllus fubnitriformis Ipatofa plana iuborbicu- 
Jaris hcxaetira. 
V. Born md. foff. 2. p, 80» Spathum cryftalljfatum fubor- 
biculare. 
y) tabiilis fparfis. 
i") tabulis imbricatis» 

Syft. nat. Xil. 3. p. 86. ». >;. S. Amoen. acad. i. /^. 480. 1. 15» 
/. 19. Cryllallus fubiiitrifarmis ^atofa plana trjfariam 
imbricata. 
«) tabulis in leries aggrei^atrs. 

Kiirjien Lesk. Miueralkab. I. p. 25:6. 
^) tabulis in rofae formam ag<j;regatJs, 
fj) tabulis in cellulas aggregatis, 

V. Born ind. fojj. \. p.%. Spatum calcanum figuratum 13' 
meUofum: lamelliS maeandriformibus. 
9') tabulis jn prisma aggrcgatis. 

V. Born ind. fojj. 2. p. 80. Spathum cryftallifatum lamclk- 
fum albtcm, lamellis diflindis iiv prisma aggregatis. 
i) tabulis in pyramidera aggregatis. 
Karfien Les/<'. Mineralkab. I. p. 256. 

Hubitat in Nericia Sueciae, Scotia, Hercynia, Saxonia, 
Bohemia, Hungaria, Tranfjl/ania^ rartus flavefcens, mel- 
lemny cnrneum aut vofewn ^ quntn nlbum y. nunc peliucif 
diim, nunc diaphaniim , nunc fu^opacum , coiore, nitorey, 
pelliiciditatis gradu interdum matrem pertarum referens» 

eubicum. 9. Sp. cryftallis per'fe£le cubicis aggregatis. 

Sy^. nat. XII. ^. p. 99, «. 5? Muria (tcftarum) i^pidofa fpa- 
tola aggrcgata iparla cffcrvclcens, 

IValkfyJi. ntiner. \.p. 141. 7^. 6. a. Spathum cryftallifatun» 
cubicum. 

Habitai in Dalecarlia Sueciac ,, /;; Saxoniac fodinis prope 
Kamsdorff/ Scbarfenberg, /« Temefienfi ;»ro/)<> Moldava, 
cubis triimitis , rarim mali perficae fioret colore aemiilan- 
tibus , quatn albis , interdum in nvae aut fphaerae /pe* 
ciem aggregatis.. 

rhombe- lo. Sp. cryftallis aggrcgatis cubicis : feciebus obliquangulf^. 
um, Fig. 22. 

Sy[i. nat. I. p. 164. n. 4. t. 8» / 13. XII. 3./». loo. «. 9. 
Awoen. acad. l. p. 481. /. 16. /. 21. Schreh. lith. 44. 
Muf. Teffm. 36. «. 7. Muria Japidofa ipatofa folitario- 
rhombea fixa. 

Carth 



TERRAE CALCARIAE. Spatum. 93 

Carth. tnin. 13. Spathum cryftaliifatum , cryftallis rhom- 
boidalibiis, , 

,/3) Spatum rhombcum^ marginibus diiobus obtufw oppofitis 
truncatis. 
Karjien Lesk^,MinemIkah. I. f . 260. 
y) Sparum rhembeum : faciehus convexis. 
Karfien Lesk. Minemlknb. I. p. 259. 
Habitat in Saxcniae, Thiiringiae, Franeoniae fodhm^ «?• 
plitrinmm albutn. 

triedrura. II. Sp. prifmatibus triedris pyramide tn"edra terminatis. 
Gerh. Mineni(f. p. 47. Porus priimaticus. 
Hcibitat ... 

tctrae- 12. Sp. prifmatibus tctraedris. v. B»rn ittd. fojf. l.p.6, 8- »< 

drum. p. 78- 

/3) Spatutn prifmatum faci-ebus altcrnis anguftioribus. 

7) Spatum fuperticie rui^ofa. 

^) Spstmn prilmalum faciebus terminalibus in aciem exeunti- 
birs. 

e) Spatum prifmatibus uWincfue pyramidc tetraedra tcrminatis. 
Habitat in ^ikfiae fodinii prope Schmotfeifen, Hungariae fo- 
dinis prone Schemniz et Boinick , in Carniolicis prope 
Idriam, ftirincis prope Eiiencrs, bohemicis prope]Q2c\\\m%' 
thal, iaxonicis ;?rope Freyberg, lcoticis ^yo/>f Srrontiam, 
nunc opacton^ nunc pelltKidurn, freqiieniim album , quarti 
rubefcens aut virefcens^ 

prifmati- 13. Sp. prifmatibus perfcftis hexaedris. Fig. ?» 
cum, SyJ}. nat. XII. 3. p. 8^>. »- ?• Nitrum (truncatum) lapido- 

finn fpatoium odaedrum , prjfmate hexaedro utrinque 
truncato. 
■Amoen. acad. I. p 479. t. \6. f l^. Muf. T<f(]7n. 28- «.4' 

Cryitallus fubnitriformis Iparofa utrinque truncata. 
•Cronp. miner. §. ii. a. Cryftalii ipstofi hexagom truncatf, 
WaU. viiuer. 5«. /. 5. Spatum cryilalliiatum prifmaticum 

Jicxaedruu) truncatum. 
fVall.fyp. rniner. i. p. 142. w.6 f Spathum cryttallifatuni 

hexanguhrc priimaticuui obliqiie truncatum. 
Wolt. tntner. 19. Spatum akaiinum priimaticum hexaC" 
drum utrinque truncatun?. 
/S) Spatum priluiaricum, faciebos tcrminalibus convexis. 
y) i>parum faciebus terminalibus in aciem terminatis» 
^) Spatumpriimaticuui: taciebus alternis anguiliotiljus. Fig.5. 

Arnoin» 



94 TERRAE CALCARIAE» Spatiiffl. 

Anioen. acad. i. p, 479. Cryftallus fubnitrifermiV fpatofii, 
piilmatis lateribus alternis angultloribus. 

e) Spatuni prilniaticum : facicbus ttuabus eppofitis reliquas 
lo:ige luperantibus. 

^ Spatum prifmatieum in igne lucem fpargens. 

Habitat ifi Hcvcyniac y Saxoniae, Silcfiae, Hungariae, Dep- 
by Angliae , Norwegiac libernm in humo prope Bejonam 
Aquitaniae fotiinis , ^) in Arragonia et Valencia Hilpa- 
niae, utplurimiim album et freqiicnter pelimidnrn, cryfiil- 
lis , 6) interdtim geniiniy, crebrius nggregatis fparfim aut 
injerieif nonnuuquam ita ut gradus jcalae referanty ma* 
joribus veL tenuioribus. 

ilodecae- I4. Sp. prifmatibus hexacdris utrinquc pyramide triedra tcr» 
4iroii. minatis. Fig. ir. 

Syfi «rt/. XII. 3./>. 91. «. II. Natrum lapidofum fpatofun» 
dedceaedrum prifmate hexacdro , pyramidibus triedris: 
planjs omnibus pentagonis. 
Mtif. Tefjhi. 26. /. 2. f. 5. Nitrum (patofum caulefcens, 

pyramidibus triedris lateribus pentagonis. 
Scop. hydrarg, Cryltallus ipatola prilmatica fubcrefta pcl- 

lucida vitrea. 
Wall.fyfi- miner. \.p, 143. «. 6. I. Spatum cryftaUifatuni 
dodecaedrum. 
y5) Spatum pyramidum marginibus truncatis, 
y) Spatum pyramidum apicibus truncatis. 

Syfi. nat. XII. 3. />. 86. « 6. Natrum (i^cdrum) lapido- 
fum fpatolum decatefferaedrum , prifmatetricdrolubhexa- 
goiTO, pyramidibus truncatis. 
Amoen. acad. i. p. 479. /. 16. f 17. Cryftallus fuhnitri- 
formis fpatofa utrinque truncata triquctra : angulTs omni- 
bus planis. 
JVaUer. fyfl. miner. I. p. I43. «. 6. k. Spathum cryftaUila- 
tum tetradcca<fdrum pnfmaticum. 
d) Spatum pyramidum faciebus convexis. 
«) Spatum prilmate brcviflimo. 

V. Born ind. fojf.' I. p. ^. t. l. f. 2. 
^) Spatum cryitallis in globi faciem aggregatis. 

Syp. nut. XII. 3. p. 191. n. .9. Tophus (ipatofus) fpatofu» 

fubrotundus tunicatus ,- marginibus ierratis. 
Mif Tefftn. 14, n. I, SpartJMi orbiculatum tunicatum mar- 

ginibus ferratis. 
^<i&7«/ /'« Palatinatus rhenani, Hercyniae, Saxoniae, Sile- 
&3X f Hungariae , Tenaefiae , Tranfiivaniae , Angliae 

(Derby) 



TERRAE CALCARIAE. Spatum. 95r 

(Derby) fociinis, uiplurimum peUucidunty rarim flavef- 
cem aiit vircfcens^ quam album, pyramidibus ijiterdum 
depreffis cryJiaUiSj ntinc tenuioribus , nunc craffioribusy 
•gtminatim Jrbi adnatis , fnb angulo refio fe fecantibus^ 
aut inferics, fafciculos , bacillos , globiy. olivae , pyra' 
midis formam aggregatis. 

o^odccac-IJ. Sp. pnTmatibus hexaedris utrinque pyramide hexaedra tcr- 
druffl. tninatis. 

/3) Spatum prifinatibus hexaedris fiipra pyramide hexaijdra tci:- 
minatis: pyramidis marginibus priiuia veifus ineurvss. 
Ferber 3 Briefe p. 50. 
y) Spatum (cord;itum) prifmatibus hcxatdris pyramide hexac» 
dra terminatis, mcdia lui parte iuveile fibi oppofitis. 
Ferher 3 Briefe p. 50. 

Habitit in Hcrcyniae et AngHae (Derby et Cumbriae) fodi- 
nii . albiim , tW jiav^fcens , pyramide terminali interdum 
altera triedra auBa. 

Hyodon. I6. Sp. pyramide duplici hexaedra, Fig. 31. 

Syfi. nat. XH. 3./^. 92. n. 13. Natrum lapidofum marniO" 
reo • fpatofum obliquum ^odecaedrum , pyramide hexa- 
ifvira. 
Aniben. ac. T. /», 480. n 22. Cryftalhis fubnitriformis Ijpa- 
foia acaulis, pyramidibus aequalibus. ' 

M.uf. Teljin. 26. n. i. /. 2. /1 7. et 2%. n. ^. Nitrum irre- 
gulare fpatolum acauie, pyratnidibus trigonis: lateribus 
rhombeis cariuatis : ec Nitriam iparoffuti acaule utrinquc 
pyramidatnm : pyrainuie iupcriore fubulata. 
WaU. miner. ^JJ- « ?• Spatum cryUaliifatum fexangulare. , 
fValler. fyji. tniner. \. p. 141. «. 6. c. Spathum cryftaUifa- 

tum hexangulare pyramidalc duplicatum. 
Crotifi. miner. §. II. I. b. i. Cryltaili ipatofi pyramidalcs 
diftinai. 
/5) pyramidibus cavis inanibus. 
y) pyramide uttaque ad apicem altera triedra au£ia» 
rf) mar^inibus pyramidum obtufis. 
«) pyramide altcrutra longiori. 

Amiten. acad. I. p. 477. t. 16. f 9. 10. Mvf TeJJin. 28.«. ^. 
Cryftaliiis nitriformis fpatoia acaulis, pyramide fupC* 
riore iubulata. k* 
^) cryftalhs in falcicuios aggrcgatis. 

Amoen. acad. I. /. i6. /* 1 1. Ciryftallus nitriformis fpatofa 
acaulis aggre^ata faiciculata Uecumbens, 

Habitat 



96 



TERKAE CALCARIAE. Spatum. 



Hahitat in Angliac {potifjlnnitn Dcrby,) Succiac (prope 
fiannemora ct Sahlberg,) Hercyniae, Salzburiii, Hun- 
gzri^c fodinif f freqneiitim albuni , qtiani flavefcens , niinc 
peBtKidiiin , nunc opaciim ^ cryfiaUii faepe exiiilms, raiiuf 
tri'nsveyjim fulcatis , ittterdiim inferi^s ordinatis , aut ia 
arbufctilas aggregatis. 

Crxangu- 17. Sp, pyramide hexaedra fimplici. 
lare. F/atier. fyfi. miner. i.p. 141. n. 6. b. Spatbum cryftallifa-* 

tum hexangulare pyramidale» 
/3) Spatum pyramide ad apiccm altera triedra au£i2. 
y) Spatum cryitallis aha corpora aculcoruni ad inftar obfi- 
dcntibns. 
fVatier. fyfi. miner. I. /?, 14^ ».*6. d. Spathum cryilallifa- 

tum hcxangulare pyramidalc, fuperficic aculcata. 
Habitat in biicciae (/^ro/?^ Dannemora ,) Hcrcyniae, Thu- 
ringiac, Saxoniae, Hungariae/rt/^fi/;// , cryfl:itiis nunc via- 
jftribuT minc minoribusy nunc l(4tienhus nunc angufliori- 
l)iis j interduvi capiUaribus y rarius inverjis, nomiunquam 
fub anguio reBo fe fecantibus , fafciculatim , lieUatim , ift 
baciUi , mergetis , nrbiifculae , pyramidis hexaedrae dupli-' 
cis formam uggregatis. 

18. Sp. pyramick pentaedra fimph'ci. 
V. Born ind. fojj. i.p. 6. Spatum calcarium cryfblhfatum 

jjellucidum album , cryftaHis pyramidatis pcntagonis ag- 
gregatis. 
Habitat in Hcrcynia) albtim , peUttcidum aggregatum» 

19. Sp. pyramide pentaedra dupHci, 
V. Born ind.fofj. I./>. 6. 7. 

Habitat in Hungaria f/ Cottiitatu Tyrolenfi, ntinc opactimf 
nunc petittcidum , tttplnrivmm album , rarius aurorae CO' 
iore confpicitunif dryfialiis non raro inanibtis : faci^bus in- 
aeqtialibus. 

nyrami- 20. Sp. pyr^mide triedra duplici. , 

, <iale. V. Born ind. fojj. \. p. 5. 6. 2. p. 78. 

^) Spatum baleos communis anguhs truncatts. 

Karfien ~Lcs:k. Mineralkab. I. p. 258« 
y) Spatuni cryitalhs inanibtis. 

Knrjien Lesk. Mineralkab. ijif. 262. 

Habttat /'« Scotiae, Anghac , Hercyniae , Magdeburgi, Sa- 
xoniae, Tyrolis, Silcfiac , Hungariae/bi:;^/;;//,- nunc opa* 
■eim^ nuHc petiucidumy frequentius albutn>f quam cine- 

■ , jreutn 



pcntac- 
drum. 



pentago- 
numv 



TERRAE CALCARIAE. Spatum. 97 

renm aut alms colorisy pyramide utraque vel alterutrci 
interiium eiougata et acuta , raritis diagonaliter Jiriata, 
cryfiallis utplurimum mitiutis , aut in feriesy cellulaSj rO' 
fae j globi, granorum fpeciem digefiis. 

trigonum,2I. Sp. pyiamick tncdra {implici. Fig. 37* 

Syji. tiat. XII. 5. p, 92. «. 12. Natrum (urinoftim) lapido- 

lum marmoreo- rpatoimn ereflum, pyramide cricdra. 
fVali, fyp. mm. I. p. 142. ».6.9. Spatum Cryftaliifatum 
triangulare. 
/3) crylkllis inanibus. 
y) pyramidis baleos aagulis truncatis. 
d) pyramidis apice excavato. 
f) pyramide ad apicem altera adhuc aufla. 
^) cryitallis imbricatim ags;regatis. 

Cryftailus rubnitriformis ipatufa aggregata trifariam imbri» 

cata. Auioen. acad. I. p. J^-^^. t. 16. f. 14. 
Nitrum (patolum acaule, pyramide triquetra acute imbri- 

cata. Muf. Tef. 28- «. 6. 
Habitat in Sueciae (Sahlberg,) Angliae (Derby,) Hcrcy- 
niaje, Saxoniae, Lulatiae, Stiriae , Vicentiae, Hunga- 
riae, Temehae fodiuis y nmic opacum, nunc peUucidum, 
utpltirimum alhum , ratius fujcefcem aut flrjefcens y ra" 
rifjnne olivaceum , cryJiaUis frequenttus minutis , nunc la-y 
tioribui , nunc angufiioribus, interdum capiUaribus, ntme 
longi«rihus , ntinc brevioribus , aUquando deprefjis , Jpar^ 
fim veL imbricatim aggregatis , velin renis aut granorum 
fpeciem congejiii. 

lenticula* 22. Sp. cryftallis lentis formam prac fe ferentibus. 

re. Muf. Tefjin. 2S. t. 1. f. i. Natrum lenticularc acaulon. 

Hcibitat in Hevcyniae, Thuringiae, Saxoniae , Bohemiae 
fodinis , tttplurimum albtim , fiepe peUucidum , aut nw 
cieo liiSieo per corticem diaphantim trumlttcenteconfpieuuntp 
cryfiaUis interdum cavis , frequenter hexaed>is , interdtim 
ephippii in modiim incurvis , fparfim in ceUulas , rofas 
aut grmiorum fphaericortim formam aggregatii, 

granati- 25. Sp. dodecaedrum cx pentagonis conflatum. 
num. Gerh. Mineralf.p. 49. n. 12 Pofus granaticus» 

Habitat in Anii^he', Hcrcyniae, Saxoniae, Silefiae, Carin- 
thiac, Hungariae, Temefiac/6irt'/«/j-, utp/ut imtim a/bum^ 
rariusfiavefcens, an mera caibici aut dodecaedri varietas ? 

9 24. sp* 



,9» TERRAE CALCARIAE. Schiftoipatura. 

chryfoli- 24. Sp. viride prifmatibus hcxacdris , utrinque pyramidc bexa* 

thmura. cdra terminatis. PVerner hergifi,yourn. ij^^Ci. j.p.jt^ &c. 

Ro*ne de l'hle cryftallogr, eii. 2. vol, 2. p. 2/2. Clnylohthc, 

Habitut in Hiipania prQpe Carboneira , fuhdurum , cum 

Mjua forti parum effervefccm in fragmenta indeterwinata 

difjdiem i prunis injeSlum non Imeniy transverjim fra' 

Slum tcxturam eoncb»ceam referem , ponderis fpecifici 

3098^1000, cryfiaHis minutis folitariii intus iHterdum 

cavis i an bu)us gentris ? 

IL SCHISTOSPATUM. Ex terra calcaria, pluri- 

mo aere fixo et aqua 
conftans, cum acidis 
efFervefcens. 
Lamellofum: lamellis in- 
. curvis , parafiticum 
molle in fragmenta in- 
dcterminata diflilien?, 
leviufculum , attafta 
pinguiurculum. 
In igne crepitans. 

fiflilc. I. Sch. albumi. 

Syji. nat. I. p. I??. ». I. XII. 3./>. 48. «. 3. Spatum folu- 
bile diaphanum fifllle album. 

WaU. min. 59. et fyfi. niiner. l./>. 138- «• 2. Spatura la- 
mellorum molle. 

Cartlj. min. I2. Spatum informe mollc diaphanura, lamel- 
'lis minutiflimis. 

Cronfi. mirter. $. lo. 2. Spatutn lamellofum, 
/3) Schiftolpatum lamellis undulatis. 

Syfl. nat. XII. 3. p. 49. n. 4 //. ofgotb. 131. Spatum (un- 
datum) folubile lamelloium undulatum album. 

Hahitat rarius in Norwegiae {prope Konigsbcrg et Eger) e$ 
Saxoniae {prope Schwarzcnberg ) fddihis , ^) in Jahulo 
Daliae fuecicae prepe Kopmanneficell , fragile , formae 
communis , ex cinerofcenie aut riifefcentt ulbum , nunc 
opacum , niinc fubopacunt , rarius ctiaphanum intus nitenSf 
niton externv pinguedinem referens. 

I2JNO- 



TERRAE CALCARIAE. Inolithus. 99 

12« INOLITHUS. Ex terra calcaria aere fixo et 

pauca aqua confi-ans, aqua 
forci tocus cum effervefcen- 
tia folvendus. 
Fibrofus , paraficicus , mollis, 
leviufculns , in fragmenta 
indeterminata acutangula 
diffiliens. 

filamento- 1. I. fibrli parallclis, Gerh. Mineralf. />. %l. 

fus. Syf}. nnt. XII. 3. p. 47. ». 2. Stirium (marmoreum) dia* 

phanum folubile fibrofura. 
It.fcan. 12 T. Alabafti-ites. 

Waller. fyft. miner. I. p. 127. n. 6. a. Caleareus figuratua 
filameDtolus. 
/3) Syf. nat. XII. 3. p. 1S4 «• 8- Muf. Teffln. 76. //. ^. SU- 

latlites ({iiriaceus) fibris transverfis. 
■y) Vnndell. dijf. 16 Tophus alter. 

Habitat in Kuffia, DaJecarlia, Scania, Polonia, Marchia, 
Saxonia, Bobemia, y) /';/ thermis Aponi , rariut pelluci' 
dns , quant diapbanui aut opflats , fihris nunc reSlis minc 
inetirvis y nunc longiorihus nunc brevioribni , nunc angu- 
Jiioiiius nunc lattoribus , ut radies fere dixeris , alvus^ 
interdum fiavefcens attt fufcefuns ^ rarius eaeruleuSy uon- 
nunquam alia corpora qiiaji cortice obduceus. 

acerofus, 2. I. fibris fafciculatis. Gerh. Mineralf p. 53. ». g, 

Habitat in Hungariae (Schemniz) fodinis , albus ^ interdttr^. 
fiavefcens , iuteus , ^.v luteo fufcus , vel carueus. 

ftellaris. 3. I. fibris (^ellatim divergentibus , formae communis. 
Gerh. M'neralf. p. 52. n. 2. Inolithus radians. 
Habitat in Marchiac caleariis montibus , Bohemiae et fre- 
quens in Hungariae /W/«w, albus, interdum flavefcens 
aut cinereus. 

Flos ferri. 4. T. ramulofus, fibris (lellatim divergentibus. 

Syfi. fiat. l, p. 191. «. 3. Xir 3. /). 183. «. 4. Scop, hydrarg* 

Staladites marmoreus ramulofus. 
Carth. tnineral. 71. Fermm mineralifatum ramofum al« 
bum, ramis erc£lis acuminatis glabfis oitantjbus. 

G 2 fVnlkr. 



ico TERRAE CALCARIAE. SialaaiUs. 

fValier. miner. 244. ». I- Minera ferri alba germinans. 

WaUer. Jyji. miner. 2. p. 38«- «• V- «*• Stalae;mitcs coral- 
loideus. 

Habitaty quauivii ferri experiy atit certe iisops, ferrt mine' 
ris utpiurimum injidens , potiffwtum in ferrifodinis Hei- 
dciiheimenfibus Wirtembereiac , EiienerzenfiKis scjriae,, 
Huttenbcrgentibus Carinthik, etiam in ^chemnizcnhbus 
Hungariae, utplurimum niveiis ^ interdumfiuv^cens, 

i -» , STAL AGTITES. Ex terra calcaria , aere fixo 
-^* et aqua conflaciis, ex a- 

qua inaerepraccipitatiTS. 
Diaphanus, intus inconfpi- 
cuus , in fragmenca inde- 
terminata difllliens, in 
cruftas conccntricas fece- 
dens. 
In aedificiis , inprimis fub- 
terraneis, et antris, po- 
tidimum calcariorum 
montium obvius. 

^ftatO&s. I. St. pendulas intus lamcllofus aiaphanus. ,, ^ ^ zr- 

^ Syfi^nat. \. p. 191- «• 5' Xli. 3- P- «^-'4.,»- 7- ^^^'/ T^/A"* 

78. «. 6. Stalaftites marmofea IpatoUis lolidus. 

• Cyo7iO. miner. §. ,12.2. Stalaaites folidus, particulis fpatoiis. 

Carti. miner. 13. Spaturh molle ex aqua dclliiiantc gcnc- 

ratum. , ,, 1 „,• 

Habitat in antro Baumanni Hercyniae, Nebelloch Wirtem. 
ber^iae , Adrianopoii , prope Rothoraagum tn Norih&nnia» 
&c. varias fonnas indnttis. 

«;?iria 2. St penduhts concentrico-cruftofus. 

fVall, miner. 329. Porus aquac Itiilatitius in aere lub Itilli- 

cidio concretus pendulus. 
Wall.JyJi. miner. 2 p. 386. »• 8. Stalaaitcs calcareus ltiU4-i 
titius iub ftilhcidio «oncretus pcnduius, 
«) cyljndricus. 

a) inanis 1'. fittulofus» 

b) ioliUus. - _ . 



TERRAE CALCARIAE. Stalaftites. 10 1 

«) Priapolithus. Marcorelle a^. Parif.peregr.J. n. 4. 

Calites , Phalloides. fVaS.fyft. miuer. 2. p.6oi.n,l. f. 
6) Stalaaites fungiformis. fVali. fyji. min. 2.p. 388. «• 9- ^* 
,3) conicus. 

a) inanis f. fiftulofus» 

Syji. nat. XII. 3. /). 190. «. ig. Tophus Cturbinatus) cal- 
carius turbiuatus multicorticatus interne imbricatus. 

Cronft. miner. %. 12. d. Stalaftites conis concretis cxca- 
vatis. 

b) apicc perforatus. 

Syji. nat. l. p. 191. «. 2. XIL 5. ;». 183. «• 2- M/// Tt'/7/«. 
"76. K. 2. Stalaitites (Itillatitius) cretaceus tunicato- 
cruftaceus^ apice perforato natrafo. 
Cron/i. miner. §. 12. b. Stalatlites coniformis pcrforatus. 

c) folidus. 

7) alius nunc magis tcretis nunc magjs compreflae fonnae, tz- 
ferens v. g» radices. 

a) zedoariac. 

b) ireos florentinac. 

c) zingiberis, Zingibcritcs. 

Habitat in aedificiorum partibus et generiitfs , ex hpidihitf 
calcariis aut cum caemeuto calcario exJiruSiii , in antris 
montitim ealcariorum , in qiiae aqua Jltliat ^ etiam in fo- 
dinis firatis calcareis propinquis e. gr, prope HeUingburs; 
Scaniae^ prope OfterwaJde Saxoniae inferioris , in antro 
Bauraanoi, prope tula > Branick et Koibrs Bohemiac, ad 
falinas AuHrizc fHperioris , prope Kodnan Tranfiivai^.iac, 
in Tyroli, prope Stuttgardiam et in antro Nebelloch Wir- 
tcmbergiae ,. prope Befort Sundgaviac &c. utplurimum al- 
busy imerdiim grifeus y fvfcus aut fiavefcensy intus in- 
confpiciius* 

3., St, feffilis faciebus fphacrfeis confpicuus. 
WuU.fyJi. miner. 2. p. 387- «• 9« Staiaaites calcareiis poft 
ftillicidiiun, figura globoCi, botryitica vel alia concrctas. 
«) globulofus. 

a) globulis fejun£lis, 

h) globulis j;eminis conjunftis. Orchiti, WaU.fyJi,mincy.2. 
p. 601. ». I. g. 
/J) nodulofi. 

BcUaria lapidea, Confctto cli TivoH. 
y) rcniformes. 
^) mammillares. 
3) Carpolichi multi, 

G 5 ^) Sta- 



10* ^ TERUAE GALCARIAE. Eirolithus. 

^) StalaSitae brafficam cauliflorum referentcs. 
y) Chiriti. 
«) Sceliti. 
Habitat in fundo antrorum et fodinarum in mGnttbus ^^tf^- 
/frtim calcariis exfculptarum , «,) freqiiens prope Tuirick 
a^ montes Carjiathicos , ft) frequem circa Tiburtium. 

jfolidus. 4. St. fefnhs fohdus. 

Syji. nat I. p. 191. XII. 3. p. 183.»^ 3. Muf. Te(J7n.y6.n,4. 
Schreb. Hth. 94, 

Cron/i. min. $. I2, c. Stalaftites figura incerta, 

Daubent. aB. Panf. 17<r4. AlbStre calcaire. 

Habitat Adrianopoli w antro Baumanni aliisque e)us gene- 
rii y z« Saxonia (pro/x? Annaberg,) Bohcmia, Sriiia, Wir- 
tembergia di/iphanus , polituram admittens qun/i pingiti' 
pfculam , laSiens , venis , Jiriis , mucHlis rubns , rofeiSf 
fiavis , fiifcis y cinereis variiis y ctnertus f rtiber, flavus, 
fiifcuiy raro caeruieus. 

I4* PISOLITHUS. Ex terra calcarea , pauciffima 

arena et ferri calce , aere fixo 
et aqua conftans. 

Molle 5 fubopacum , intus in- 
confpicuum, in fragmenta in- 
determinata difliliens , in gra- 
na fphaerica (ecedeiis. 

Texturae concentrice lamellofae. 

Prope thermas obvius. 

ctrolinus. I. Pisolithus. 

Syfi. nat. \.p. 189. n. 2. Tophus calcareus thcrmarum, 

Syfi. nat. XH. 3. p. 189.-«'. 14. Tophus (Oohthus) calca- 
rius globuhs pififormibus cruitatis consicttus. 

CrmJ}. miner. §. I2. i. a. Stalaiftitcs teftaceus globofus. 

Worm. mttf. 52. Pifa carolina. 

WaUer.fyji. miner. 2. p. 3S4. «• 7- a* OoUthus majoribut 
globulis, pifi magnitudine. 

Habitat prope thermas CaroHnas Bohemiae, in Silefia, Hun- 
garia , atnplum in Bohemh firatum conjiitucns , ex fiavef- 
cente alhus y ut tamen aliquando in fufcum inclinet , ra- 
rius reniformisy fingulis globulis inclufo nuclei Uco are- 
mae granu/o. 

15, MAR- 



TERRAE eALCARIAE. Marmof. lt>3 

15* MARMOR. Ex terra calcaria, aerc fixo ct aqua 
conflatum. 

Duriufculum, macrum, formaecom- 
munis leviufculum, integros mon- 
tts , vel magnam eoruni portio- 
nem conftituens , aut vagum. 

Igne in calcem vivum abiens, aci- 
dis cum effervefcentia magnam 
partem folubile. 

Hammi- i. M. opacum incon{picuura compaflum in granula rotunda 

tes, ex mihoribus globulis aggrcgata lccedens. 

Rogenftein. Syji. nat. I. p. I^i. ;/. 2. XH. 5./).4;. n. I2. Schreb.litb.l^. 
Marmor granis sjlobofis cruftatis confertiffimis. 
Jt. golL. 266. Oolithus 
Vogei tniner. 256. Pilblithus. 

IVaUtr.fyft. miner. 2. p. 383. «• 7- Stahaittfs calcareu* 

> globularis minoribus globulis cruftaceis fine bafi con- 

cretus. 

/3) OoiithuSj Phacitas , globulis magnitudinc ovorum pifcium. 

y") Cenchrites, globulis magnitudine leminum milii. 

6) Meconitcs, globulis magnitudine femina papavcris aequan- 

tibus. 

^ Hahitat in montibtis ftratariis Gothlandiae, Saxoniac, Thu- 

ringiae, Oucatus Brunsviceniis, Galliae , Helveti<ie, cim- 

pin tttplurimum et in eodem monte plura Jirata confli- 

tuensy obf.ute cinereum aut fufcum^ tiut ex utroque eo- 

hre miJiuM , rarius fubopacum , fragmentis y in qiiae dif- 

Jiiit , fetis obtufanguUs , granis , in quae fecedit nunc ma- 

joribus, nune minoribuSf rarius animaliurH partium ve- 

Jiigia continens, 

jl^ranulare.2. M. lubopacum lamellofum intus micans duriufculum ingri- 
na Iponte fecsdcns, poJituraxn non admittcns. 

Sy(i. nat. I. p. 152. n. 6. XII. 3. p. 41. «. 6. Marnior (ru- 
de) psrticulis granulatis micantibus. 

WaQer. min. ^9. Calcijfeus particulis fcintillantibus. 

W^aller. fyfi. miner. I. p. 122. n. 2. Calcareus granularis 
denius , particuli» micantibus immixtis. 

Cronji. miner. § 8- Lapis calcarcus particulis granulati*. 

Carth, min. 2Z. Calcarius rudis micans nitorcm aflumens. 
G 4 fVo/t. 



104 TERRAE CALCARIAE. Marmor. 

tVolt.min. 19. Calcarius lapis amorphus rudis diAuS poIita-> 
ram non admittens. 

Coji. fojf. 1^2. Saxum calcarenm fcintillans albidum. 

Gerb. Mineralf. p. 40. n. 4. Marmor Piperites. 

Habitat in montihus liinplicihus , antiquioribus , quortitJt 
partem faepe potiorem , aitt amplifjima [Irata conjiitint^ 
ntinqttafn vivorum corporum veftigia incltidem , granis 
nunc THajoribtis , nunc minoribus albiditm , dnereum^ 
Atrum , fufciim , rubrum , jlavefcem aut variegatum , la- 
ntellis reliis , fUo argiUofb emendundo , aedificiis exjiruen'_ Jj 
dis y viis piateisqu^ Jiernendis , calci urendae , quam ta- ^ 
men rarius bonam hrgitur, et fundendis ferri mineris 
inferviens, 

micaAS» 3. M. diaphanum album lamcllofum intus micans duriufeulum 
in grana fRbtilia fponte leccdens, polituram admittcns. 
Syfi. nat. Xil. 3. p. 42. n. 7. Marmor particulis fpatofb- 

lquamo{Js. 
JVaUer. miner. 40. Calcareus particulis difperiis. 
^aUer. fyfi. winer. I. p. 124. n. 4. a. et p. 120. n. g. a. Cal- 
careus paniculis Ipathofis dilperfis planis irregulariter di- 
fpolitis nitentibus et Marmor unicolor album. 
Cronji. miner. §. 9. 2. 3. Lapis calcareus particulis fquamo- 
(is 1« fpacholis. 
/Sy Marmor (tardum) particulis fubimpalpabilibus, album dia- 
» phanum. Syji. nat. XII. 3. />. 41. n, 5. 

y) Marmor (dccuflatum) particulis ohlongis depreffis dccuITato- 
fparfis. Syji. nat. XU. 3. p. 42. n. 8. 
Syfi. nat. I. p. 152. n, 7. Marmor folubile particulis niican- 
tihus radiantibus. 
id) Marmor (acerofum) particulis oblongis accrofis longitudina- 

liter fparlis? Syji. nat. XH. 3, p. 42. n. 9. 
«) Pietra elaltica. Ferber Brief. a. Welfebland. p. i lo. 

Habitat in montibus fimplicibus antiquioribus, amplifjima 
in his (irata conjiituens , omni vivoritm' corporum vefiigio 
crba /« Finnia , Dalecarlia, Gotbia orienta/i , Walsman- 
nia Sueciae, //; Saxonia p/-6i;)f Crotendorf, Ncudorf, Eh- 
renfriedensdorf, /';; Ha{Iia/)>'o/)? Hochitetten, in Franco- 
ria />ro/>^ Wonfiedel , in Bohenii^c ferrifodinisPre&nizcn' 
fihWif in Temeliac cttprifodinis, f«TranfiIvania, Carniolia, 
Aultria/>rff/»f Traunftein, ;« Tyroli, /« Helvetia, inmon- 
iibas PyTcmcis prope Loubie , in Hctnmi prope Seravcz.' 
za tf/ Montagnucha, olim prope Cnmva , et in infu/is Fa.- 
ros afque Antiparos , rarius in ufirinis adbibitum , fre- 

quen- 



TERRAE CALCARIAE, Marmor. io> 

^uentius ab anti(jui(Jimis jam tewporibus Jiatuis et elegnn- 
tioribus acdificioruvi partihus y ariis ope interdum coloti- 
hus vnriis tinSiuui fiBumque, non raro quartu grana int' 
niixta Jibi hahens , iit non ejfervefcet modo tardius , fed 
ad cbalybem fciutilJet. t 

fquamo- 4. M. granulare denfo intime miftiim. 
iura. Cr»nft, miner. $.9. I. Lapis calcareus particufis fquaraofis 

nidioribus. 
Nofe orogruph. Br. Siehen^, 2. p. 4. fchuppichte Kalkftcrn. 
Hahitnt Garpcnbcrgac f^ «« Finnia Sneciac, athum y vel ex 
rufefcente Jiavum, wontium JimpUcium pnrtcm fueps prae- 
cipuam conjiituens y corporum vivorum vefiigiis privumf 
calceni praehens non optimae notae» 

{lorofum. 5. M. poris pertufum inconfpiaium opacum , polituram non 
admittens. 
a) Marmor (Filtrum) poris pertufum aquam dittillans. Gefb» 
Mineratf. p. 40. «. 5. 
H ibitat in Marchiae /apidicmis Rfidersdorfieniibus. 
^) Marmor fpongioium. EJfai de minernl. des monts pyren. 
Hiihitat in montihus Pyrenaeis ad montcm Loardc , et in 
terra ikarn. 
*fj Marmor cxcfum. Bstrn ind. fojf. 2. p. 77. - 

Hnbitat prgpe Idriam Carnioliae. 
i) Marmor ccHuIorum. Born ind. foff. 2. p. 77- 

H^ibiiat in Al/atia et montibus Gigantcis Bohemiae. Pori 
tx pyrita olim innidulante y fatifcents, atque eluto. 

inargodes. 6. M. denfum ineonfpiciiuro fubopacum, polituram non ad- 
mittens, fragmcntis convexis. . 

Syp. nat. XII. 3. p. 4t. «. 4. Marmor (fiflile) particuiis 
fubimpalpabilibns fiihle albidum. 

JVaUer. fyji. miner. I, />. 353. n. 3. Margodcs facic mar- 
morea, particulis fubtiliflimis, politurara adiuittens, dcn- 
driticus. 

Gronov. fupeU. 99. IC2. Schiftus pallido* albus f. Marraor 
pappcnheimenle. 

Coji. fojf. xt^. Schiftus calcarciis flavo-albidiis. 

Hnbitat in montibus Itratariis , frcquens potifjhnuni in circu- 
lorum GcrmaiiiacBavarici, i ranconici <?fjuccici confluxu, 
ex fiajuefcente vel rufifcente aihidum , paucula argiUa in- 
quinatum , crthro Jpnti venis diupbanis exaratum et ar- 
pufcularum imngiKibus piffuiu , non laro pifcium et can- 
G 5 <rfi- 



106 / TERRAE CALCARTAE. Marmor. 

croruiH aquai dtilces inhahitantium , rariut tefiaceorum 
ve/i.giis imprefjis condecoratttm ^ ampla Jirata in tabulas 
Jindenda confiituenx. 

ftratari- 7« M arcilla inqutnatum humefeens in igne ercpftans, ex ftra- 
ixm. tis norizonralibus conflatum. 

Syfi. nat. 1, p. 151. n. 4. XII. 5. p, 42 ». 10 Muf. Toff. 12. 

Mannor partioulis argillofis, fragmentis liorizoiualfbus. 
Coft. foffil. \^^. Saxam rubrum fplendidum diiriffimum. 
Gerb M-neralf. p 40. ». 3 ? Marcrjor zonatum. 
It. oel. ^i it./cnn. «07. Alwafilen. 
It. tvgoth. 2». c. Taelgften. 
' Hahitat in Oelandia rupejlri., Scania, Kinnekull» Sueciae 
iHonte , rimis horizont^ltbits et perpendicularibus fijfuniy 
petrefiBis fcatens , Jiratit Juperioribus infenora duritie 
' fuperantibut. 

Hdrsntt- %. M. argilla inquinatiim opacum ^enfum polituram atlmittens, 
num» piftura rudera aedificiorum referciis. 

Syji nat. XII. 3. p. 41. ;/ 3. Mirmor particulis impalpabi- 

libus opacum comp?£tum poliendum Havicans. 
Waller. Jyfl. min. I. p. 133. n. 10. a. Marmor pidorium 

rcgiones vel urbes dcfblatas repracfcntans. 
CoJi.foJf 183. n. 1%. Schdius tiorentiniis varicgatus, regio* 

nes deiohtas ct aedificioram rudem affabre prae fe fercns. 
Calc. nmf 419 Linck. oryff. 14. Lnng Ipp. ftg. 33. Baier 

orySi 44. Myl.Jaxon^ I. />. 17. Schettchi. muf. ^g. 248, 

Marmor Horentinum. 
Imper. ncit. l. 24. c. 24. Marmftr dc mbnte Sinai. 
Habitat in XtaWii mcdia ^ wow/r Viennenfi Leopoldi, monte 

Sinai, ex Jiavefcente cinereum, pi^uris utplurimum fufcis, 

nobile. 9. M. fubopacum denfum textnra feftucas referens, polituram 

egregiani admittens, coloris attioris. 
Syji, nat. I. />. i?2. n. 8. Xll. 3. p. 40. «. 2. M«/ Tejf. 10. 

». I. Marmor folubile, particulis impajpabihbus rafili* 

bus , et Marmor particulis lubimpalpabilibus opacum cem- 

f>a£lum policndum. 
Wtfl. miner. 45. fyji. miner, I. p. 129. fqq. n. §. 9. ii. 

Cronji. miner. §. 7. Marmor. 
Wolt. min. 19. Marmor polituram admittens. 
Carth. miner. 23. Calcareus fubtilis nitcrem affumens, elc- 

gaiiter coloratus. 

«t)M. 



TERRAE CALCAKIAE. Marmor. 107 

unicolor* «) M. cotere unico acquabili. WaU.fyp. mmer. I.f. 129.». S> 

a) ruftim. Numidiam. 

b) cartieum. , 

c) rubriim. 

d) cinnamomeum. Marmo cancUo. 
t)' flavnm. Phcngites. 

f) paSiJum. Folombino antico. 

f) cae/ium. Bardiglio. Venetum. Coff. fojf.p.l^^.n.to. 
) caen'teum. Chium ct Narbonenfe. 
i) viride. Verdello. Coji. fojj. p. 199. ». 13. 
k) lividum. Pardalium. 
P) variegatum. Waller. min.fyji. I, p. 131. //. 9. 
a) fafeiatum. 
h^Jiriatum. 

c) /ineatum, Marmo feritto. 

d) vtnofum. 

•) c9loy altero fenfim in alterum diffiuentt , Marmo mi« 
fchio. * 

f) maculofum , Brdcatello. 

g) oceOatum e. g. Occhio di pavonc. 
h) punfiatUM, 

i) irroratum , Marmo polvcrofo. 

a) album, africanum. 

b) iiigrumj caBarJenfe. 

c) luteum , Porta fanta. 

b) purpurafens , Lesbium. 

e) viride , Lacedaemonicum. Cofi.fojf.p. 199. ». 7. 

Hnhitat ineffabili colorum et piffurarum varietate in monti- 
bus firatariis , potiorem montium rupiumfjiie calcariarum 
recentiorum conflituens , petrefaSiis potilfinnim marinisy 
€t inprimis tefiuceis referti(]imum, ut ex his natum ejfe 
fole ctnrius pateat, uflum, caleem largiens eximium, alias 

' a multis retro fcculis fciitptoriae artis prineeps materiaf 
el nobilioiibiis aedium dotnuumque partibus inferviens. 

vulgatum. 10. M. fubopacum denfura textura fcUucas refercns, coloris 
vilioris. 
Waier.fyfi. mm. \. p. 119 u. \. Calcarcus folidus particu- 

lis impalpabilibus ct indiflinOis. 
Habitat cum nobili , vix nifi cotorum minori varietate et 
elegnntia dipinfium , et ejusdem originis , calci vivae 
ttrendae potiffimum inferviens. 

II. M. 



loS TERRAE CALCARIAE. Marmor. 

fifTiie. II. M. opacum denrum ex Itratis tenuioribus compo{itum. / 
Syji. nat. Xil. 9./;. 59. ». 12. Sehiltus (effcrveicens) fcrip- 

tura cana , fiiicus effervefcens. 
Vogel vimer. p. 150. n. 6. Schiftus calcareus. 
Fott. Lithogaogn. 1.^.44. Fiffilis calcareus, 
Hnbitat in Succia, Anglia, Hifpaniae monte Calpi prope Gi- 

braltar , Jiunc unicolor gnfeum atit fvfciim , nitnc bicolor^ 

Jlratis alternh albis y rtifcfcentibus y fufcis y grifeisy ni- 

g>is aut virefcentibus. 

ftrumo- 12. M. ari^ilU inquinatum in Iphaeras cavas intus cryftallinars 
lum. iecedcns. 

Syfi. nat. I./). i^i. «. 3. Muf leffin. 12. Marmor folubilc, 

fragmentis fubrotundis. 
Syp. nat. XII. 3./». 43. «.II. Marmor particulis argillofis, 

aetiris cryitaUinis iparfis. 
J/. wgotb. 21. 28- Gorften. 

Habitat in Sueciae monte Kinnekullc, pluvio tentpore humef- 
cens y cin dijiin&a hujus generis fpecies ? 

l6» SUILLU& Ex terra calcarla, aete fixobitumine 

et pauca aqua conflatus. 

Tritus foetorem urinofum fpirans. 

Acidis fere totus cum effervcfcentia 
folubilis. 

Igne in calcem vivam egregiam 
abiens. 

marmo- l. 5. opacu« denfus ater polituramegregiam admittcns, frag- 
fCUS. mcntis fubcunvexis. 

5y/?. nat. I. p. 168. «. 7. XII. 3. p. III. n. 9, a. Muf Tejf^ 

42. ». 4. Bitumen marmoreum foetidum compa£lum. 
Sy/i. nat. XII. 3. p. 40. ». 2. /3. Marmor nobile nigrum. 
Wailer. fy-fi. miner. i. p. 130. ;/. 8- !>• Marmor unicolor 

. nigriim. 
Cronft. miner. §. 23. A. Terra calcarea phlogifto (Implici 

mixta folida particulis impalpabilibus; 
Vog. min. p. 107. Lapis iuillus. 
Coft. foffiL 186. Marmor nigrefcens. 
Hahitat in montibus ftratariis e. g. Sueciae, Belgii, Thu- 
ringiac, Franconiac, Bohemiac, SWctnzy petrefaBis cor- 

pori' 



TERRAE CALCARTAE. Suillus. 109 

peribut faepe refertiffiinus^ intus inconfpicuitt ^ in frag' 
rnenta indetermimita diCnliem , pnvimentis , mominicntis 
fepuloalibus , ald> artis Jculptoriae operibut infervienSy 
cgregium calcem praebem. 

fchiftofiis. 2. S. opacus dcnrus tiffilis , fragmentis planis. 

^^fi. nat. Xil. 3. p. 40. n. i, Marnjor (fchiftofum) partieu- 

' iis impalpubilihus , nigrum , fcriptura alba. 

It.fcnn. 121 143. 148. H6. Flisftcn. 

Gerh. Minera/f. p. 52. Dyfodcs (tiflilis) textura tcrrea gra- 
nulata. 

GroH.~fuppL 10. n. 7. 8. Schiftus fufcus fragilis, Lapis fo- 
linus, qui ferro attritus urinam foiium redoiet. 

Cof}. fojf 172. Schiltus fulco-ciriereus Lipis fuillus diftus,' 

Hahitat e. g. in iueciac , Sileiiae , montibus llrata- 
riis , lithanthracnm fyetjiteHs comes , Jilicum , aliarwnque 
fiantarum potiQimum tiquaticartim , etiam pifium ima- 
ginibm imprefjls non raro ornntus , nvnc niger, jtunc «M 
^avefcente fufcm aut cinerms y npinc fabeUims. 

Umello- 3. S. textura lamellofa. 
ius. Syfi. nat. Xll. 3. p. 1 II. ».' 9. y8. y. $. 

Gerk Mineraif. p. 54. «. t* Dylodes (fpathofus) textura, 

lamelldla. 
Cronfi. ^. 23. B. C. D. 
Waller.fjfi. min. I. p. 144. «. 7. a. Spathum fri£tione foe- 

tidmn micans. 
Habitat in Sueciac , Thuringiae montibus cakariis , paraji' 

iuum y atrum vel fujcum y rurius «chroleiuHm j lameUit 

ntinc majoribus , nunc mineribus. 

4. S. pyramidibus hcxaedris elongatis, 

Syji. nat. XIL 3. p. iii. n. 9. E. It. wgoth. 2i. Bitumen 

fuillum cryftalhnum, 
Syji. nat. XII. 3. p 86. n. 8. Nitrum ({iiillum) lapidolum 

Ipatofum icdecaiedrum foetidum. 
^Sl. Stoikh. 1751;. />. 26. Lapis luillus. 
fVall. miner. >v- w- l-i(^« tfiiue*: l. p. 147. n. 7. b. Lapig 
fuillus priimaticuS. 
/8) cryftallis diveigeiitibus. 

Wailer.fyji. miner. l.p. [44. ». 7. c. Lapis (iiiilus radiatus» 
>) cryltallis in ipiiaeram aggregatis, 

fVaUer.fyfi. miner. I, p. 144.«. 7. d. Lapis fuiilus fphaericus»' 

Cronji. uiiner. § 22. I. E. 

Habifat in iiueciac $erri(f Weftrogothia, Oclandia, mlageia. 

17.TKE- 



iio TERRAE CALCAKIAE. TremoHtes. Stellaris, 

17^ TREMOLITES. Ex terra calcaria, plurima ter- 

ra (ilicea , paiica magnefia, 
aqua et aere fixo confiatus. 

Radiatus, duriufculus, tiitcns, 
fragilis, acu atiritijs in te- 
nebris lucem (pargens. 

Aqua forti cum aiiqua effrr- 
vefcentia ex partc folubiiis. 

Hoepfne- I. "ITremolites. Ferhey Brief. miueralo^. Innhnlts ^c. p. 22. 
ri. Hubitat in valle Tr«mola ad m^Mem S. Gotthardi Helvetiae, 

utrum diflinfli generis ? an cum /iellari potius eoHJungen- 
dus ? aut zeolitbo adfcribendus ? 

I8» STELLARIS. Ex teri*a calcaria, pauciori fili- 

cea 5 pauca aqua et ferri calce 

compofitus. 
Stellatim fibrofus, fericei nito- 

ris mollis, parafiticus. 
Igne facile cum ebullitione fun- 

dendus. 
Aqua forti cum cfFervefcentia 

ex parte folubilis. 

TranClva-I. Stbilaris. Ficbtel et Bindheim Scbrift. berl. Naturf. 3. 

niae. - p. 442- ^<^' 

Habit.it prope Unterfchebefch Trarifilvaniac in marmore mi' 
tante duriori albus aut thalajjinusi an xeolitbi fpecies ? 



19. HU- 



TERRAE CALCARTAE. Humus. II i 

19» HUMUS. Ex terra calcaria , pauciori- filicea, 

inflammabili, aere fixo cc ferri cal- 
ce compolita. 

Ex corporibus animalibus et vegeta- 
biiibus putredine diirolLitis fu- 
perftes. 

J^Qvis , friabilis , aquam imbibcns, 
fed nonretinen^, macra, fcabra, 
humida, coloris obfcurioris. 

Cum aqua forti effervefcens ; igne 
leniori in cinereo, fortiori in vi- 
trum fpumidum abiens. 

animaiis. I. H. impalpabilis aquam avidiffitne imhibens, rudis vix, ufta 
iatis lcnfibiliter cum aqua forti efFervelcens. 
Sy/i Hut. I. p. 209. ft. 8 9- XH. 3./». 212. «. 14. Humu» 

animaiis irtipal^iabilis. 
fVctUer. miner. 7. n. i. fyjl. miner, i. p. 23. « 8- a. Humus 

auimalis tcrrificata. 
Cronft. §. 246. Humus diverforinTi animalium. 
Habitat in coemircriis e\ animdUbus putrefaSlis fuptrfletf 
alba, velcinereay Levijjimay lacujiri fertilior. 

dacdalea. 2. H. fufca fubtiliffima. 

Syji. nat. XJI. 3. p, 209. », i. Humus vegetabiHs impalpa- 

bilis fulca. 
Hahitat paffim et ubivis, ex Jirno animalitim potiffitnum na- 

ta, acieo fubtilii y ut cum aqua per panniitn et chartatn 

grifeam trunfeat , optimiivi idea pluntarutn pLuritnartim 

horten/ium almentutu et Joium. 

ruralis. 3. H. humtrtata atra, ficea cincrafcens. 

Syft. nat. I. p. 209. Humus vegctabilis communis. 

Syji. ttat. XII. 3. p. 209. n: 2. Humus vcgetabilis pcrfe^le 

pulveriiata atra. 
fViilt tuin. II. Humus nigrcicens hortorum. 
fV^tier. tnin. l. Hiimus atra cGmmunis. 
fVatier. fyfl, mitt. I. />. 1 3. //. I. Cronji. mintf. $. 293. 5« 

Humus atra. 
^rth. miner. 53. Humus pura, 

Habitat 



112 TERRAE CALCARIAE, Humus. 

' Hcihitat iihique ex vegftahilihiis injicco locofenjim putfefa- 
liis fttperjhs , pltmtarum cotnmunit matrix , hQrteJiJibus 
fertililJimtitH foium praebent, ' - 

paupera- 4. H. aqoam cito dimittem , ficca farlnofa. 



ta» 5V/?. nat. XII. 3. n. /). 209. n, 3. 

ritiola. 



Hunius vegctabilis fubfa- 



It. rogoib. 240. R^kjord. 

Hiiifitat in ericetis , plantis titilibtts plitrimis ftinejia , et 

Jiccis potifjimiim annis invifa agriculis,ficca enim ade<i le- 

vis f ut n vento abigatur, 

alpina. 5. H fufca particwlis majoribus. 

Syfi. nat. XII. 3 p. 210. n. 5. Humns vcgctabilis groffc pul- 

verifata fufca. 
Habiiat in alpibus vulgatifljima , atpini% Jiirpihus e^regie 

condctcent , atiis tnini^ie. 

effcrvef- 6. H. ab aqiia abforpta dititius retenta intumtfccns. 
ccns, Syji. nat. Xif 3. p. 210. «. 4, Hmnus vcgctabilis acerofa, 

ficco friabilis. 
It. wgotL 24a Humus Ipongiofa, 

Habitat paffim in fubhumidis , an ex radicibus ht putverem 
fatifcentfbus orta? ferins exficcanda ., hortkolis et agrico- 
lis invija , <:tim tempore vernali a geln uoBtnno aejiiigtit 
^iurno attoilatur , et pxUuiatJUt piantas ejiciat atjue era^ 
dicei, ut pereattt^ 

Lutum. 7. H. lcviffima non coxnbuftilfs , bufnida nigra. - 

SyJ}. nat. I. p. 209. «. 3. Xll. 3. p. 2 10. w> 7. Huimw vc- 
getabiiis acerola paludum. 

Carth. miner. 53, Hiimus limofa xiquatica. 

Wolt. miner. II. Humus atra paluftvis. 

fVAller. tniner, 5"» Knmus vegctabilis lutofa. 

fVaiJer.Jy/i, miner. l. p. 19. «. ^. Hamus acerofa paluftris,- 

Cronfi. miner. §. 293. B. 2. Humus kcullris. 

Hahitat in ^z\\iA\hm fiih aqua, e piantis palufiribus fenfim 
eorruptis nata , adeo ievis , uf a^uae agitatae din itihat', 
rent , foio arenaceo edrrigendo coKduc^KS, 



(D^rtiiilis* 8« H. colore (riabili tinSa, 
fVaUcr. fyj}, mitter. I. p. 
tialt«. 



i5. ff> 2. Humus coIeralfB mar- 
Ludvf. 



TERRAE CALCARIAE. Hiimus. Xij 

Ludttf. df terr. muf, Dreid. p. 164. Humus ochia martiali 

;.j,t)T»a*, . . ■ 

Carif). mmer, 53. Humus mctallica aut femimetallica. 
damafce- /5) Humus ochracco rufa vegetabilis. SyJ}, nat. Xll. 3.^.211. 
na. K. «o. 

WiiUer. miner. %. Hujtius rubra. 
tinftoria. 7) Humus vegetabilis atro- tiiidoria paludum. Syjl. nat. XII, 
^./). 2n. «. S. 
Cojl. foflll. 89. Ochra nigra argillacea. 
Habitat nunc fiavejcms , nunc ex flavo fuf.a , nunc ruheOaf 
minc pu>purea y colores bos ferri culci deheas in Suecia, 
/3) in Anglia, Germania, Syria, y) in Smolandiae et^cdL- 
niae paludihus et ainetis , hnec rufiicis ad veJHmenta la- 
nea atro coLore imbuenda adhibitu. 

picea. 9, H. atra, exficcatione confbhdcfcens. Hifcan. 194. 2^6. 

Hnbitat in Scaniae inferdum agris, proprium colendi mQduta 
requirens. 

muriatica. 10. H. fufca, faporis faMi. 

SyJ}. nat. XII 3. p. 20^. «. 2o. Argilla mixta margacca ef- 

ferveicens fuica inunatico-lalfa. 
Cronfi. miner. />. I2>. Terra e palaeftina. 
Hiibitat in Deierto mari rubro confinif Aegypto, Syria. 

I 

20. MARGA. Ex terra calcaria et argillaj utpta- 

rimum quoque terri calce com- 
potita. 

Mollis, opaca, formae communisr, 
incusterrea, levis, utcumaqua 
vulgari' agitando mifceri queat, 
in montibus ftratanis obvia. 

Aqua forti cnm effervefcentia ex 
parte fojubilis. 

Igne indurandaj et fortiori in vitrum 
fundenda. 

(CtrCB. I. M. friabilis macra lubaipera. 

Syjf. nat. 1. p. 20S. n. 2. Creta argillacea fiflili-friabilis. 
Syfi. nah XII. 3.^. 204. ;/. 17. Argilla mixta pallida acido 
iffcrveicens. 

H Groti/i. 



114 TERRAE CALCARIAE. Margr? 

Cronft. miner, 26. Marga friabilis. 

Cnrih. tnin. 6. Argilla rudis calcaria ignc indurefccns. 
ft) JValler. viiner.p. 15. «. 2. Marga argillacca , pinguedincm 
imbtbens , calore indurabilis. 

JVaUer.fyft. miner. I. p. ^9. n. I. Marga argillacca lubrica 
friabilis plallica. 
S) Waller. mtner. n. 26. Marga fullonum faponacca lamelloni, 

JValler. fyji. miner. I. p. ji. n. 2. Marga argiliacea com- 
pafta arida, particulis fubtililTimis pura. 

Carth. miner. p. 7. «. I. Smedis fubtiiis arida cum acidis 
effcrvefcens, 
y) Waller. fyft. miner. I. p. 72. «.3- Marga crctacea inqui- 

nans. 
i) Walier. miner. n. 27. Marga in acre deliquefcens , pin- 
gucfaciens. •';, ■ 

WaOer. Jyji. miner. i. p. 72. n. 4. Marga arenafca , parti- 
culis arenafeis mixta, arida, deliqucfccns, pinguefaciens. 

Habitat pafjim per ftrata , in Europa , tenax , coloris varii 
Jiccatione expullefcens y cruda cum aqua fpumefcens ^ mn 
uftiilata, agris fertilifjitmt , cum ficcata nw iiidurcury 
nec radieulas comprimat , fed friabilis evadat et aquae au- 
Bumno petifftmum Jhignantis acidtim abforheat; ct ad fiu- 
scum minerarum ferri faciiitandttm'adhibita^ interdim a 
tnica innidulante micans , aut gip/i pnrticulis vel arenae 
(6)granu/is ittquinata, nb his afpera et igne invitrum pel- 
lucidum tranfiens , incrujiandis vajis argiliaceis aptijjt- 
mtim ; rariffime metatiis aiiis prne^nans praeter ferrumy 
cujus ealce faiia quoque uftione ad/juc tingitur, dominante 
ceterum modo (y) terra cuic»ria y adeo inteidum, ut caiXy 
quamvis non optimae notne , ^.v ea uri queat , modo («. /3) 
argilia , ut iubrica Jit attaSiu , et parando tartari cre- 
mori atit deptirando faccimro , fulionum ufni , nonnun- 
qttam adeOy ut conJicieHdis fiftulis tabacariis ct vajis myr- 
rinnisy qtiae fayance audiuiit y adhibeatiir. 

nilotica. 2. M. farinofa fubfufca, uftulata cinerca, humo mifta. 

Syji. nat. X[I. 3. p. 205, n. 19. Argilia mixta humo fub- 

fufca effervcfccns non inquinans. 
Muf. Tejjin. iio. Argilla lubfufca. 
/3) Walier. min. p. 31. Marga fuforia vitrificationcm admit- 
tens. 
Walier.fyft. min. l,f. 75. «, 6. Marga farinaeea mollis non 
cohacrcns. 

H^Htat 



TERRi^CALCARIAE. Margt. fi^ 

Hahitat in Acgypti a^rit n Nili aqUis rectdcntibus reli&af 
fertiUffima , y3) /« Uplandia Sueciac poiiendo non lubrica, 

&tifc€ns, 3. M molliflima fiflllis cinerarcens in aere fattfcens. 

Syji. n;t. \.p. 1^4. XII. 3. p. 38 n. JJ. M/// Jejf. 16. «. j; 

Scbiltus (iitar£;aceus) kriptura rubra. 
Crfj»(i, ntiner $>. 27. Marga indurata acre fatifcens. 
fi-^aller. fyft. tniner. I. p. 75. «. 5. Marga indurata fifliHf 

friahilii, aiJre fatifcens. 
Habitat per (irnta 'ynu c>afJiora jam tenuiora , fiepe inter 
Jirata calcaria intertnedia, mSuecia, Germania, Hclvctia, 

agru perinde p^oficiia , uctertea., in fuivefcentem ., voef-, 

cetitem , cuerulejcemem , rufum colorem interdum vergens, 

porofe. 4. M. indurata poi^efa ex aquis praccipitata in fragmenta indc- 

terminata difli^ieus. 
Syfi nat. h p 189. «. ^. XII. 3. p 186. n. I. Tophiis (Lu- 

dusji glarcolo-argillaceus poiymprphus. 
fF'ller. mtner. 3^1. Porus aqueus foliilus fub aqua minui 

1 non fl'jente depofita niateria concretus. 
fVaUer ffi miner. 2. p. :J94 «. 17. Tophus folidus mar- 

gaceus, (ub aqua minus vel non fluente depofita matc- 

ria concretus. 
Crojt/i. tniner. §72^. A. Marga indurata amorpha. 
^) ^:ift'*iat XJI i p. 190 n. 17. Tophus (.aigillaceus) caf- 

cario argiilaccus amorphus. 
Hu'>itat in f\ng]ii€, Sueciac, Gevmzniat aquarttm , potifji' 

tnum Jiagn>ntium fuudo , a mutta ferri calce inhaerent0 

ufiulando rtibejcem, ea partim de cnujfa in ferti ujirinpe 

tnijteris eliquandis addita , altas albtda , aut cinerea. 

rchiftofa. ^. M. indurata non fatifcens cinerafcens texturae fchiftofae in 
fragmenta dilcoidea dilTdiens. 

Crotift. miiier. §. 28. B. Marga indurata ftratis continuis. 
/3) M. ichiftola cruda viridis. 

Syfi. nat. X\l. ^.p. 37 n. 4. Schiftus (viridis) fcriptura A» 
ba efFervelcens viridis. 

de Cojia fojf (83. Schiftus viridis. 

Habitat perfirata in Gcrimnia, Hetruria, aedificiisy tefiiS' 
praefenim , viis quoque publicis adhibita , micae interaum 
(Macigno, Fictra di Conc) particu/is infperfts micans , ei^ 
pri calcibui aut tnineris innidulantibns notmunquam foeta, 
alin quoqiie foffilia ittterdum contiuens, in Bohemiaewtfii- 
te Luiiiiisenfi forma globofa , et adeo eolummri abvia. 

H Z 6. M. 



Ii6 TERRAE CALCARIAE. Mai-ga. 

bituminO' 6. M. iadurata non Fatifcens nigra pinguiufcula intus nitidula 
fa, tcxturae fchiftofae in fragmenta diicoidea dHfiiiens. 

Syjl. nat. I. p. 179. n. 9. Scbreb, lith. 63. Inji. min. 92, 

Cuprum fchilti. 
5y/?. nat. XII. 5. p. 145. n. II. Cuprum (fchiftofum) ma« 

trice fchiftofa. 
WaUer. niiner. 1%\. Minera cupri lapidi fifllli inhaerens. 
WaUer.jjji. miner. 2. p. 292, n. ig. Cupruin corrolum vcl 

diverlimode mineralifatum, fchifto inhaerens. 
Habitat in ynontibiu (iraiariis Thijrinj;iae, Hennebcrgiac, 

HalTiae, a bitumine , qito perfufa ejl , 7vpra , ntque in' 
fiamtHabilis , dijftculter fnndenda , marimn uni pLintanim 

vej}igia imprefja fibifaepe monfirans , crebro etiatn inni- 

fliiluns cupriim, rariiis nutiviim , qtiam calces avt minc 

ras , inter has freqttentijjime pyritaceam , Jaepius ptfcii 

facie indutam, 

anonyma.7. M. intus micans duriufcula coloris obfcure ferrci. de Ser- 
viere et Vincent de ViOas chemntAnnaU 1784- 2. p. 2S7. 
Habitat in Gdliia prope S. Ambroix, politiiram quodammodo 
admittcns y et ad chalybem parumper fcintillans ., praeter 
pauxiUiim terrae fchijiofae , fulphuris et quartziy ■^•f ferri, 
/^ argiliae , et /^fo terrae calcuriai continens. 

%l^ MAGNESIATA^ Ex terra calcaria, pauca ma- 

gnefia nigra , aere fixo et 
aqua conftans. 

Diiriufcula , Lamenofa , fpon- 
te in grana fecedens. 

Ad aercm fenfim coiorem fu- 
perficiei mutans , tardius, ec 
laepe non nifi facta tritura- 
tione cum acidis efferv^^f- 
cens. 

In igne nigrefcens. 

giaqula- I. M. rubopaca, in igne tranquilla, diftilicns in fwgmenta \nr' 
x\%, ' dcterminata, formae communis. 
„CrwJi,miuer.§. ^. C. i. ii.jiQt, 

B^rgm. 



rmAE CALCARIAE. MagncHata. II7 

Bergm. de min. ferr, alb. $. X. et de tnb. ferrtim» §. XVII. 
de Morvaaii jiov. nSl. Divion. 1783., /m. 2. p. 9. &c. 

Hahitat paljim /« Suecia, prope Tunaberg, in Sudcrman- 
nia, in paroecia Uplandiae Lena, etiam prope Brion in 
Burgundia , mamnori fqitamofo extrinfecm Jtmilis , at ufii- 
cne nigrefcens , et ^ ponderis fiii amittens, ct calcem prae- 
hem eximiam , arenae partim ferentem et caemcnto pro 
pavimentis et aedificiorum partibut fub aqua po/itit cito 
ifiduri^ndo aptiffimam, 

flcxuofa, 2. M. intus nitidula, fcriptura cana inquinans, in frsgmenta 
indeterminata difliliens, lamellis incurvis. 
' Karfl. Lesk. Mineralkab. \. p. 274. 

Hofftnann hergm. Jaurn, 1789. i. />. 19T. 
Habitat in Hercynia, Saxonia e. gr. prope Camsdorf, Sehar- 
fenberg , parajitica , ex rufefcente v.cl cinereo alba. 

ipatofa» 3. M. intus nitidula feriptura cana inquinans, in fragmenta 
rhomboidalia diflTilicns , lamellis re6tis. 
Karfi. Lesk. Mincralkab. l. p. 275. &c. 
Hofmann hergm, Journ. 1789. I. p- 189. &C. 
d) formae communis. 
/3) reniformis. 

7).forma cryftallorura mtidanim facpe exilium; nunc (parfa- 
rum j nunc in feries aggrcgatariun. 

a. lentis. 

fl. communls. 

h. ephippium curvatura refcrcntis. 

b. rhombi. 

a. faciebus planis. 

6. faciebus convexis. 

c. pyramidis hcxacdrac fimplicis acominatae. 
0. plenae. 

b. intus cavae. 

Habitat in Hercyniae , Saxoniac fodinis , nune diaphanaf 
Jiunc fubopaca , rariusopaca, coloris ex cinereo y rubello 
aut fiavefcente albiy ifabeUini^ fofeij carnei vel ex fufcef- 
cente rubri , in fuperficie faepe diverji ex flavefcente cine- 
rei, vel ex ftavefcente aut nigricante fufci y non raro^um 
vitoris metallicifpecie conjunSH ; minore magnejiae nigrae 
fortione, et plenaria fere ferri inopia a ferrofpatofo dijians. 



H3 22.GYP- 



ii8 TERRAE CALCARIAE. Gypfam, 

22* GYPSUM. £x terra calcaria et vitrioli acido con- 

ilans. 

Leve. mollflimum, frigidiufculum. 

Cum aqua forti ucphirimum non ef- 

fervcfcens, ignedifficilime liquan- 

dum^ kniori io pulverem tfanfi- 

ens , qui cum aqua non ebullit, 

fed cum ea in puftam fubaftos aj 

aerem induratur et diflenditur. 

terreufn. I. G. pulverulentnm ntveum. 

Charpent miner, Geogr. Churf. p. 5514. 

Syji. nat. XII. 3. p. 207, n. 6. Calx (Gnr) fixa impalpabi- 

lis irarinofa. 
JVallerfyJi miner. 1. p, '^^. Gvpfuin terrcftj^e fannaceum. 
Cron(iecit tniner. §. 14. Terra gyplea puirerwlenta. 
Baiim. miner. i. p. 145. Nihil album fofTiie nanvnm fpa- 

ri'.im. 
Habitat v £j. in Saxonia in fijfuris et ad rnditetn montiam tt 

rnpiitm gypfeariim , nunc aquae interveutu fere fiuida, 

nuncjicia , et farittam externa faete mentiens ,- j3) in Sue- 

ciae paludibus. 

ftrenace> 2. G. granulis fubdiaphanis albis fegregatis. 
im. Syji. nat. XI]. 3. p. 20K. n. 7 C.alx (alabaftiina) fixa pol- 

vereo granulata iubacqualis iubdiaphana. 
Schreb. Itth. 144. Arena gypica. 

Hahitat in Thuringia , arenam faeie externa referens , ex 
alahajiro fcaifcente naium. 

/ilaba- 3. G. denfum macrum parum nitens in fragmenta indetermf- 

|i^m« nata diiniiens, formae commimis, polituram admittens. 

Syji. nat. I. p 152. ». II. Marmor Axum particulis arena- 

ceis micantihus. 
Syfi. nat. Xil. ^. p. 45. n. 3. Gypfum particnlis tmpalpabi- 

libus, diaphanum. 
WaUer. min.p. 51. et fyft miner. i. p. it;^. n. l. Gypfum 

particulis u)uiimis pun£lis niiens, polituram admittens» 
Vog. min. 119. Alabaftrum. 

Carth. miner, 24. Gypfus informis fubtihs nitorem aiTu- 
mens. 

Cronjl, 



TERRAE CALCARIAE. Gypfum. 119 

Cronft. miner. $. i^. A. 'Fcrra gypfca indurata folida, pai- 
ticulis impalpabilibus. 
^) Syft. ncit. XII. %. p. 1JJ4. «. 5. Stalaftitts ( Grignardus ) 
gypfeus iolidus. 

Cronft. miner. $. 20. 1. Stalaftitcs gypfeus paiticulis impal- 
pahilibus. 

thbitat in ?ct^\zc ^ Hctruriae , Siciliae, Hifpaniae, Galliac, 
Helvetiae, Sueviae , Aultriae, Franconiac, teyr,4e \\'al- 
deccenfis, Angliae (J)erby) montihus ftratarijs ^ iu vici- 
tiia fontiumjcdforum et falis gemmae mm infreqnens . id 
radicetn montmm Hercynicoruni , in Thuringia, Sshiiia 
integros montes vel ampla faltem eorum ftrata conftitnens, 
rarius femipeUuciiium velfubopacumf utplurimiivi di^^poa- 
num, niveum , ocbroleucum , c.inurn, infumatn>n, ex /,'a- 
vefcente cinereum , melleum , carncum , r.nivs fnj^umy 
virefcens aut nigricans^ maculis , veun , firiis int i'fiis 
tindulatis vel re^isj pi&uris arbufculnrum et m-p' arir^n 
> geographicarum varium, faepins JialaUitae in thorem na^ 
tum , ftntuis , urnis , aedijiciorum parttbus nobilicribui- 
iHternis infervicns. 

fibrofum. 4. G. irmcrum fra5;ile fibrofum in fcftucas longas difiihcns 

formac communis. 
Syft nat. I. />. \%2. n. lo, Marmor fixum, filamcntis jcr- 

pendicularihus parallelis. 
Syfh nat. XII. 3. p, 47. n. I. Stirium (gypfeum) pciluci- 

dum fixuni hbrolum. 
Baum. min. I. p. 204. Inolithus. 
Cartb.min. \%. Inolithus fragmentis indeterminatis. 
Cronft. min. §. 17. Gypfum fibrolum. 
Wall. miner. 49, et fyji. miner. i. Gypfum filamentis pa- 

rallehs compofitum. 
Wolt. 7uin. 18. Spatum gypleum fibrefum, 
S) Stiriuni (alaballrinum) pellucidiflimum fixum coadunatum. 

Syft. nat. XII. 3. p. 47. 7;. 3. 
WalJer, miner. I. p. 160. «. 6. Gypfum folidum pellud- 

dum fibrofuni. 
y) Stirium (bafaltinum) obfcurum fi'xum, ramcntis dccuflatis. 

Syji. nat. XII. 3. p. 47. «. 4. 
Hahitaty rare integrot montes confiituens, in Scaniac fodi- 

nis aluminaribus, in Ochndia , Weltrogothia, Livonia, 

Curonia , Thuiingia , Franconia , Succia , Sma e, c. 

,6) in Hifpania et monte Jura Hclvctiac , y) in Ncricia 

\iutciie f fbris frequentius fexuofis , quam reciisj panU- 
H 4 /f^"» 



I2Q TERRAE CAtCARTAE. Gypfum. 

lelis , (fuam y) fp^irjis , ftfciculatis aut JieUatis ^ ffetjiieii' 
" titts unicolor , qua>n firiatiim , album et rttfefcens , qiiam 

cinereum , carneum aut meOeum , uliione fetnper ctihumy 
diaphamun , rarius femipeUucidum , con^eueribus puriusy 
hinc moduliSf in qttos metalla effunduntur , praeprimis 
aptum. 

fcTiifto- 5. G. macrum in fragmenta indeterminata diffilicns fibrofo- 
ium. lameliolum : fibris brcvibus iamclias perpendiculariter le- 

cantibus. 
fVfllkr fjh miner. I. p. t6i. n. 7. c. Gypfum {Iriatum, 

fibris niagis coarute et quafi iii lamcllas congeltis. 
//c/^/>fl/ /« Thuringia, WirteUibergia, album. 

radiatum. 6. G. macrum parallele radiatum in fragmenta indeterminata 

diflilicns. 
Karli. Lesh. Mineittlkah l. p 288- 
Hi'bitat , radiis nunc anis^zf/iioribus nunc lafioribtis , prepe 

Coburgum f/ /« Comitatu Mansteldeufi. 

bfuale. 7. G. macrum ian^eJlofum : lamellis utplurimum iphaericis, in 

fragmeata indeterminata diffiitens. 
a) intus nitens. 

Syji. nat. I. p. 1^2. n. 9. Marmor fixura, particulis dif- 

formibus 
Syji. nnt Xfl. 3. />, 45. ». 2. Gypfum particulis arenaceis 

iv.icarttibus. 
Vogel mijier. p. \i^. Gypfum. , 

Cronft. miner. §. 16. Gypfum particulis micaceis. 
JVaUer. miner p. ^77. Gypium particulis parallele pipedts 

ct globofis concretum. 
Walier. Jyji. miner. \. p. 157. Gypfum particulis arenaceis 

micanttbus 
/5) tntiis inconfpicuum, 

Syji. not. XII. 3. /;, 45", ;/. I. Gypfum (argillofum) particu- 

iis argilliformibus opacis. 
Mtf. Tefjin. 14. «»12. Marmof fixum lameliatum, partt- 

culis ipatofis. 
Carth. min. 24. Gypfus informis rudis, nitorem non af- 

lumens, 
Wolt. miner. ig. Gypfus cojore ingrato, 
Waller. fyji. miner. i. p. 1^6. n. 2* Gypfum particulis mi- 

nimis indiitmdis facie terrea< 

Habiiat 



TERRAE CALCARIAE. Gypfuth 121 

Halfitat tn "Novwcgine , Livoniac, Polonfae, Silefiae, Mar- 
chiae, Saxoniae , Thiuingiae , Hercyniae , Luneburgi, 
An;;liae, Hiipaniae, Galliae, Sueviae montihusJifatariiSf 
integros interdwn montes , attt Jirata eornm praccipua 
conjiitucns , frequens circa thermas et fontes falfos , bara' , 
cttae y rar'or mctallorum matrix , aut corporum larva' 
torum , granis , in quae fponte fecedit, nunc t/idjnrihui, 
nunc mtnorihus , ndeo laxe interdum cobaerentihtis , tit 
tnollis arenarii inP'ir leni inter digitos tritti diveliique/mtf 
diaphanttm, rarins femipellucidum, utpluritntwi inauratutn, 
vel ex fiavefcetite aut nigricante cineretirn , cannm, ocbro* 
leucum attt carneum , rarius meljeum , ah aqua -tranjiil- 
lunte interdum adeo erofum , ut fijhilas referat , tiflUTitk 
eaemento , Jiituii , modiUis , in qttos metalia cffunduntui'f 
aliis tifibus injerviens. 

lamellare. S* ^- nicens in fniiia indeterminata difljliens formae communis 
lameitolum: lamellis rucurvis. 
f-VaUer.fyJi. miner. I. p. ifg- «• 4. Gypfum lamellarc, la* 

mellis inordinatis. 
Habitat in Ihuringia, Wirtcmbergia , Hifpania, nunc dia* 
phanutn , nuuc opacttm , inftttnatum , albtim vel fiavefcens, 

fpccularc. 9. G. pcllucidum album nitens formae communis in fragmcnta 
rhomboidalia fpecularia difliliens, lamcUoium , lamellis 
rettis. 

JValler. fyji. miner. i. p. 1^9. n. ^. Gypfum lamellare pcl-! 
lucidum, lamellis rhomboidalihus. 

Cronji. miner. §. ig. I. A. Spatum gypfcum diaphanum. 

M:f. Teffin. 14. Marmor indicum tixum, particulis impaI-< 
pabilihus pellucidis. 

Vog. min. p. 159. Glacies Marlac. 

Carth. min. 12. Spatum informe aaolle, lamellis parallelfs 
aequalibus " i 

Habit'/t parajiticum in tnontihus fkatariis , rariffime in fim" 
plicibus , crehro in vicinia fontium ialforum et in falifo- 
dinis, frequentior paulo tninerarum tnatrix , quam reli' 
quaefpecies, aqtia parumper folubile , ufiione peliucidita' 
tem extiens , tttm caemento , pigmentis a pafiel cognomi' 
natis , depurattdo argeitto , fidnilioribui.imagiiiihus et for- 
mis inferviens , interdtim in grana majora , rarius in ba^ 
ciUot aut crufias fecedens , braiieis tenuioribus paulifpeir 
titinitantibus , et tenuijjimii , in quai divelli potej}, ful^. 
fiexihbiis , aiftutn. 

H 5 10. G, 



122 TERRAE CALGARIAE. Gypfum. 

glaciale. lO. G. peUocidum atbu«D nitens fonnac comihunis in frag-, 

mcnta aineiformia diffilicns lameilorum : lamcllis rectis 

parallelis. 
Syjf. nat. I. p. if>z. Mtif. TeJJl 24. ». 3. Selenites fpatofo- 

gypfeus cutieifornis. 
Syfi. nnt. XII. -^. p. vo- »• 8. Natrum lapidofum gypfco- 

ipatolum fuiitbrme pellucidum. 
CronJ}. miner. $. 19. ». I. A. Gypfum cryiiallifatuni cu- 

neiFormc. 
Habitat cnm fyeculari, cui proxime affitu, an vere dijiin- 

Sium? , 

{Sclcnitcs. II. G. pellucidum nitcns rhorobcum lamellofum : lameUi» 
rcftis parailclis , in fragmenta rhomboidalia didiiiens. 
Fig. 17. 

Syjl nai. I. /). 162. n. 1. 1. Ig./. 3. Mtif. Tefjrn. 24. ». I. 
Selenitcs ipatolb-gyplcus rhombcus. 

Syji. nat. XII. 3. p. 91. ». 9. Natrum lapidofum gypfeo- 
fpatolum dccaedrum rhombe«m. 

Atnoen. acad. i.p. 475- 1. 12./. 3. Cryftallus gypfca foH- 
taria rhombea hyalina diaphana. 

It. oel. "j^.fcan. 121. Sal petrififtum. 

Del. pharm. 46. Aldrov. muf 678- Worm. mvf 56. Mttf. 
angl. /. 21. / 5. 6. Rimpf. muf t. 52. /.1.12. Selenitcs. 

WaQer. mincr. p. 46. n. 1. t, I. / 3» >>/?■ ^"i^er. v. p. 163. 
«. 9. a. /. I. / 14. Gypfum cryllallilatum figura rhow- 
boidali. -/ 

Habitat cum glaciali et fpeculari, etiam iuter Scinizc fchi- 
Jium altiminarem , crypattii nunc mojorrbus , tnaic min9- 
ribiis ., fe dectiffantibus y atit lateraiiter inter fe connatis, 
fparfim , fafciiulatim , fieUatim aggregatis , titpliirimwm 
albutn , rarius fiavum. 

tcflularc. 12« G. pellucidum album nitcns lamcHofum : lameins re£lis, 
in fragmenta rhomhoidalia difliliens cubicum. 
«) an^ulis duobus truncatis. Fig. 29. 

Syji. nnt. XII. 3. />. 91. «. lO. Natrum (pyritiforrae) lapi- 
doUim fpatofum regulare dodecacdrum. 
^) »nguhs quatuor truncatis. Fig, 16. 
Syfi. nat. XII. 3. />. 91. ». 9. /3. Natrum angulis truncatis 

I4edrum. 
Hahitat in Germania, x) trapeziis lo minoribus y et penta- 
gonis 3 viajoribus , /3) trapeiiis 8 , rhombis ^, quadratis 
2 conjians» 

13. C. 



lenticu- 
lgr«. 



TERRAE CALCARTAE. <yypfum. 1*3 

13. G. pellucidum album nitens tetraedro prifmaticuni in frag- 

inenta rhomboidalia dilTiliens iamellolum : lamellis re£li8. 
Gcrhard Beytr. z Mmeralr. i. p. 272. bpathum colMmnarc, 
Hahitat capillaris in Marchia prope Frcyenwalde. 

14. G. pcllncidum album nitcnshexnedro-prifmaticumin fcjig- 

menta rhomboidalia difliliens, lamcllofum: Jameilisretlis. 
a) priimatibus truncatis. 
/3) fariebus terminalibus in aciem terminatis. F. i^. 

5v/2. nat. XII. 5. p. 90. ;/. 7, Natrum (flcxile) lapifJofum 
gypieo-ipatofum dccaedrum prifmaticum flexile, particu- 
lis Jpatofis oppofitis. 
Syft. nat. I. p. 24. «. 2. /3. Muf. TeJJin. 24. «. 2. Selcnitc* 

Ipatolb-gypleus prilmaticus. 
y^moen. acad. I, p. 476. ;;. 2. Cryflallus felcnitica gypfea 
iubfolitaria prilinatica hyalina fubdiaphana. 
y) facicbus terminalibus pyramide triedra terminatis. 

SyJ}. nat. XII. 3. p. 87. ;;.9. Nitrum (bafaltinum) gypfeucn 
opacum dodccaedrum, prifmate cempreffo hexacdro, py- 
ramide triedra. 

i) faciebus terminalibus pyramide tetracdra terminatis. 
KarJ}. Lesk. Mineraikab. i./). 291. 

Hcbitat cum glaeiali et fpeculari, «) v. g, prope Freyenwa!» 
de in Marchia, et in Auiiria adfalinei Auffea yS) in Hcl- 
vetia, Hcrcynia, Thunngia , Saxonia, Marchia, y) /» 
fnopitibus Suecicis Ncriciae, ^) in Thuringia, Lufatia cry- 
J}allis interdum mngnis , ittplurimuyn mediocribus , etintn 
capillnrilius faepe duahas faciebus glabris , reliquis prifina- 
tif longitudinaliter Jit iatis , ttonnunquam gemiuis aut jiel- 
latim aggregatis. 

15. G album nitens pclluciduni in fragmcnta rhomboidalia 

difllliens triedro-pyramidale lamellolum: lamellis rcflis. 
V. Born ind. foljll. 2. p. 85. 
Habitat in canalibus , per quos aqua falfa falinarum Au- 

iiriie fuperiorfs aucitur, 

16. G. album nitens pellucidum in fragmenta rhomboidaiijT 

diiniiens Icnticulare lamellolum : Jamellis rcciis. 
KarJ}. Lesk. Mineralkab. i, p. 292. 
^) Syft. nat, XlL 3. /».9^5. ». 14? Natrum (crobryonatnm) 
• Japidoiunly {quamis JiguJacit fubunbricatis canalicuJatis 
opacit. 

Mtff, 



J24 TERRAE CALCARIAE. Sypfum. 

Mtif^ Teffn. 46? Pyrites (tmbryo) cryftalKfatus triqUetcr, 
Iqtiamo^o - imbricatirs. i 

Habitat prope Sangershaufen , Tburingiae, niinc folitariiim^, 
nunc parallele autin bemifphacria aggregaturn et concretum. 

globo- 17. G. macrum iii fragmcBta indcterminata difTilicns globo- 
fum. fum. 

V. Born ind. fojf. i. p. 16. IJ. 2. p. %6. 
Habitat in Hungaria prope Balobanya et Schemniz, rarius 
fnfcum, (juamulbumy opacuin y qiiam diaph.mu*n y globis 
jamfolidis, )am inanibus y nuttc vacuis , nunc gypfo cry- 
Jiallino refertis. 

ilillatiti- 18- G. cx aqua praecipitatum macrum lamellofuHi : lamenis 
' um, reftis, in tragmenta indetcrminata diflihcns, fragmcntis, 

in quae fpontc fecedit corticofis. 
Syji. nat. XII. 3. p. 184. «. 6. Stalaftitcs (ambiguus) gyp- 

feo - fpatofus folidus. 
Cronjl. miner. $. 2o. 2. wStala6titcs gypfcus, textura fpatofa. 
a) formae communis, ' 

y/3) formae conicae. 
7) formae ramofae, LeckUein. 
(J) formae undulatac, Schriftftein , Bandftcin. 
s) formac vermiculatae, Kroesftcin, Kragcnftein, 

Habitat alhum , grifeum , rarius fiavum «) itt Dalccarfia 
Sueciae, /3) in Sicilia, y) in falinarum pl«rimarum pa- 
rietibus ex ramiifculis arborum compaginaiis , per quos 
<iqna falfa fiHlat i 6) tt e) infaiifodinis Galliciae. 



33. HE^ 



TERRAE CALCARIAE. Hepaticus. 1^5 

23* HEPATICUS. Ex terra calcaria, etiam ponde- 

rofa, vicrioli acido et phlogifto 
conftans. 
Mollis, lamellofus, formae com- 
'. munis, fponte aut fritlione 
praegrefla hepar falphuris 
olens, cum acidis non effer- 
vefcens. 
Igne leniori in pulverem abiensr, 
qui cum aqua in paftum fub- 
aQ:us ad aerem induratur. 

folidus. I. H, dcnfus in fragmenta indcterminata difilliens politurani 
admittens. . 

Gerh. Beyfr. z. Aiineralr. l. p. 2^1. 
Habitat iii comitatu Mansfeld. 

fquamo" 2. H. opacus intus micans lamellis minimis convexis fparfis \n 
ilis, fraguienta indctcrminata diffiliens. 

Syf.. uat. XII. 3. p. 112. «. lO. Bitumen (hepaticun) gyp- 
fcum fbetidum amorphum. 

Crottft. miner. §. 24. Terra calcarea phlogiflo et acido vi- 
trioli mixta. 

IVaUer.fyJi. miner. i, p. i6'>. ». 10. Gypfum. tcxtura irre- 
guiari, facie fpathalea, friftione foecidum. 

Habitat nigricans, fufcus, jiavefcem , aut ex flavefcente al' 
bui in Norwegia (Kungsberg,) Scania (Andrsiriim,) Thu- 
ringia, Bohemia, fUi genimae non raro vivtnus , amplck 
€t profunda ftrata interdtifn conjiituens, nonnuuqtiamjira* 
ta margae bituminofae cttpriferue tegentia. 

Qtatofus. 3. H, nitens diaphanus infumatus in fragmenta rhomboidah» 
diflilicns lamellolus: , lamellis reftis. 
Habitat (um praeeedenfihus parajidcus in cotnitatu Mansfeidi 



24* LA^ 



i!i6 



TERRAE CALCARIAfi. taziirus. 



24, LAZURUS. 



Ex terra calcaria , cujns exigtiJl * 
pars vicrioli acido nupta, ferri 
et pauciffima argenti calce con- 
ftans. 

Opacus, duriufcukis, caerukus, 
denfus, in us inconfpicuus, in 
fragmcnta indeterminata di(?i- 
liens , tritum pislverem album 
exinbens. 

Ab ac.dis inftillatis nec colorcm 
mutans nec effervefcens , igne 
facile in vkrum (pumidum abtj - 
ens. 



•risntalis.x. Lajurus. 

Syfi. nat. \. p. 176. «. 6. Ciiprum (Lazuli) cacruleum, 
Syji. nnt. XU. 3./). 145. tt. 12, Cuprum? (Lazuli) cad-U» 

leum icintilians (^ , ^. 
Cronfl. miner. $. 109. L B. ZeoliCes particulis impalpabili- 

bus argento ct ferro mtftus. 
TVaUer. tniner.p. 91. Jaijvjs celore caeruleo et alio mixtOy 

cuprifer. 
W^tter.fyji. miner. l.p. 512. ». 3. Zeolites particulis fub" 

tiliflimis, colore albo et cacrulco, argentum contincns. 

Habitat in Sibiria meridionaliy Bucharia, Sim /eptentrior 
na/i, re-^wo Tibctano , Perfia, Natolia, prctiofus y poli- 
turam rnarmoris admittens , /evittfcu/us , punBis^, g/an- 
du/iSf venis fpati effervefcentis a/bi j quartzi a/bi et pyri* 
tae durorum varius , diu in acidis motando co/orem exU' 
tns , vitrio/i acido buUiente totui fo/vendus , vajis et orr^ 
namentis pretiojts et pigntfnto egregto U/tramarini ngmini^ 
aUbri ityitrvient. 



35.FLU^ 



TERRAE CALCARIAE. Fluor, 127 

FLUOR. Ex terra calcaria et acido fui generis 
conftans. 

Subponderodis parafiticus, nunquam 
durus, ad aquae bullientis aeftum 
ulque excalefa£lus in tenebris lu- 
cens. 

Cum acidis non effervefcens, fed mi- 
neralibus bulliencibus tocus fblven- 
dus, et tum aerem acidum proprii 
odoris et indolis fpirans. 

Solus igne difliculcsr , una cum terra 
calcaria puriore facilime in vitrum 
tenuilTimum liquandus. 

1. FI. albida inconfpicua, puIVerulenta : particulis majoribul 
non cohaerentilms. 

Cr. V. Lemberg chem. Annal. 1787- 2. p. 44I. Phofpho- 

refcircnde Erde. 
Ki'tprotb 17^7. l.p. ^2. 17S9. I. p. I^. 
Habitat in Hungariae comitatii Marmoros medius wter 

quartzum venam 4 peditm efficiens. 

2. Fl. fubdurus compa£lus : texturae planae diaphanus frasjilifi 
in fragmenta indetcrminata difiiiiens, tormae conimuuis. 

Syl^. nat. Xll. 3. p. 99 n. 7. Mmia (Chrylolampis) lapi- 

do(a fulxjuartzofa aggregata fpada nxa. 
Wa\l. tniner.p. 90. bpatum ioiidum plus minus pcllucidum, 

particuh's non diftingutbdibus. 
Wu^r.fjfi.iHiner. \.p. 172. «. r. Fiuor minerahs, par- 

ticulis impalpabilibus facie vitrea. 
Cronji. miner. §. ^J^, Fiuor particulis impalpabihbus figmgi 

indcterminata. 
Habitnt in Suecia (^prope Yxfio} Hercynia (^prope Stollberg 

et Strasberg , heic vena ad 2 usque or^yas alta) princi" 

/>«/« Haiberltadieiili , l&o\iQ\msi, ex viridi canus y uttamen 

nunc. 



In Thuringia tamen prope Steinbach plures rupes (Flusberge) eminejtt, ex mtr» 
fiuxite conflati. I^oip min. n. htrgm. Ahh. a. /. 6l<. Foudm jptcifieum 
s: 3148 ad 3184 : l«OQ» 



128 TERRAE CALCARIA£. Fliior. ' ' 

ftanc propiut in virefcentem ^ nunc inagis in albidum co* 
lorem inclinet^ fragmentii , in qiiae fppnte ferfdit , gyana 
ntajora referentibiis , aut co^tvajts \ eg^egie cum reiiquif 
fpectehus et explorandis ct quae dtffidliiti liqunntur , //- 
quundis mzfieris, ntque una cum gypfo aut harytide cortici 
vitreo vafis metaliicis fuperiuducendo inferviens. 

ipttofus. 3- Fl. fubdurus nitens frafijilis formae communis in fra£;menta 

pyraniidalia diflilicns iamellofus. 
Sjk/?. tiat. l.p. 164. «. 5. Muf. TefJ/u.' 36. n. 6. Muria la- 

pidca phofphorans. 
Syji: fiat. XU 3. p. 100. «. 8- Macia lapidofa fpatofa aggre- 

gata fpaifa tixa. 
WaUer. fyj}. tniuer. \.p. 17?. n. 2. E^luor mincraltSy facic 

fpatalea, particuhs nitentibus, '^ 
"Rinm. aB. Stockh. 1747. 16S. Spatum lucens. 
£aum. miner. I. p. 244 262- Fluor ipatolus. 
Cronfi viiner. §. 99, Fluor fpatofus. 
y3) frag,mentis , ia quac fponte lecedit , grana minima reft» 

rentibus. 
Cronft. min. §. lOO. 7. Fluor cryilallifatus, figura fphacricg; 
JVciUer.fyf}. miner. i. p. r7> « 5. Fiiior mineralis granu- 

laris, granulis cryftalliuis compofitus. 

Habitat w/Norwegiae, Sueciae, Angliae, Hifpaniac, >axo- 
niae, Silefiae /«/^««j, pr<9/)^ >ulzbaechlc /« Wutcjnber- 
gia, prope Bricnz in Helvetia, albns, infuwatus ^ vindis, 
caeruleusy vio/aceusj purpureus , rofeus , meUeus. aut vel 
arbujculnrtim imaginibiis piHui,, varius , fevtipeihnidiis 
0Ut diaphanus , in fragmenta triedra , rarius tetraedrst 
difji/iens , poiituram admittens , praeg^ejfa leniffnna uJtU' 
latione elfgantiorem , lamellis rariffime curvis , fragmen' 
ta , in qiiae fponte fecedit , grana t^ajera attt tnitioraf ror 
rius bacilios , rarijfitne divergenffSy referentibus. 

tebularis. 4. Fl. tabulis rhombeis oblongis. 
Storr Alpenr. 2. p. 46. 
}Val}er, JJi. min, \. p. 177. «. 4. d. Fluor cryftallifatus 

lamcllaris. 
//^£i/a/i» Helvetia, Aifatia, Saxonia. 

cubicus. 5. Fl. fubdurus nitens lacvis lamellofus fragilis in fragmenta 
pyramidaliadilfilicns, eubicus. 
Cronji. miu^r» §. 109. Fiuor cryitaUiiatus cubicus. 

WaOer, 



TERRAE CALCARIAE. Fluor. 129 

fVnller. fyf}. miner. I. p. 176. ;/. 4. a. Fluor cryftalliratus 
ihomboidalis. 
oC) cubis perfeftis. 
N /3) cubi angulis tcuncatis. 

y) cubi itiarginibus truncatis. 

<J) cubi angulis marginibusque truncatis. 

£) cubi marginibus in acicin terniinatis. 

a) faciebus planis. 

b) faeiebus concavis. 

^) cubi marginibus pyramide triedra tcrminatis, 
Hoffmann bergvi. yourn. 17S9, !./>• 229. 
Ferhcr 5 Briefe p, 53, 

Habitat in Sueeia, Anglia (Derby et Northumbria,) Hi/pa' 
nia, Gallia, Hercynia, Saxonia , Silcfia, eadern colorum>. 
varietate , ^uain/patefiis , faepe pellucidiii , rarifjime opa- 
cus , cry/i.iUis majoribus , winoribiis , minimis , folidis, 
cavis , fupra apertis , claujis , aquae guttuiam ulici fo(Ji~ 
I lia includentibus , plane vacuis , fe inciudentibus, /'cfu'-^ 

perimpo/itis , decujfaiim , lateraliter y inordinatim concre- 
tis, fparjim in renisvel globiimperfeHi fpeciemaggregatis» 

pyramida-6. Fl. fubdurus nitens lamcUofus fragilis in fragciicnta pyra- 
lis, midalia difliJiens. 

a) pyramide {imphci. 

a) inverla. Werner von aeujferl. Kennz.p. 172. 

b) reda. 

n) triedra. 
f) truncata. 

Pini nouv. cryfiaUif de feldfp. ^c. Milan. 1779. ^, 
"W) faciebus fphacricis. 
, Gerh. Mineralf. p. 72. 
6) hcxaifdra, faciebus fphaerico- concavis. 
IVerner von aeujferl. Kennz, p. 176. 
(S) pyraniide duplici, 
tetraedra. 
Syfi. nat. I. p. 16?. n. ^. XII. 3. p. 102. «.s:? Alumcn (fpa* 

tofum) lapidoluni calcario fpatoium diaphanum. 
Ameen. acud. \. p. 481. Cryltallus aluminiformis fpatof» 

imbrieata obtufa. 
Cronf}. miner. §. lOO. $. Fhior cryllallifatus oflacdricus. 
IVailer.fyJ}. miner. i. p. 176. «. 4. b. Fluor mineralis cry» 
ilallifatus oclaedricus, 
f Fog. miner, 164. Pfeudo-amethyllus, Pfeudo-fmaragdus. 

I Hakitat 



13» TERRAE CALCARIAE. Apatites. 

Hahitat rarior in Ncricta Sueciae , Saxonra , Boliemia 
in ducatu Milanenfi, eadem colonm vurietate confpicuufy 
quam fpathofus» 

26^ APATITES, Ex terra calcaria et phofphori aci- 

do conftans. 

Fragilis, duriurcnlus. 

Aqua ford folubilis , prunis in- 
fperfus lucem virefcentem in 
tenebris fpargens, igne diffi- 
cilius liquandus. 

rupdhis. I. A. compa£lus opacus albidus. 

Cronp.jour. de phyf 1788- -^ug- p- 24^?. 

Habitat in Hifpaniae provincia Eftrcmadura, integro.f coJles 
et Jlrata cum quartzi (iratii alterna cofijiituens , in pago 
Logroien aedificiorum materia princeps ^ fortiori igne in 
fpeciem encaujii albi abiens. 

o£lac<lrus. 2» A. nitore pinguiufculus parafiticus in fragmenta indetermi- 
nata difliliens femipellucidiis texturam minute granula- 
tam transverfim Fra£tus lamellofam monitrans , tabuiis 
oftaedris. 

Karfieji Schr. betl. Naturf. 9./?. 35^:. 

Habitat in Saxonia prope Ehrenfriedersdorf. 

tabuiacis. 3. A. nitore pin^uiufculus parafiticus in fragmenta indetcrmi- 
nata difliliens lemipelliicidus texturani minute granula- 
tam , transverfe autem frailus-lamciloiam inonltrans, ta- 
bulis liexaedris. 

Karfien Schr. berl. Naturf. 9. p. 3«^^. 

Habitat in Sixoniz prope Ehrenfriedersdorf. 

priGnati- 4. A. nitore pinguiufculus parafitieus femipcllucidus fubpondc- 
' cu*, roius in fragmenta indcterminata difTiiicns texturam minu- 

tim granulatam transverie autem fra£lus lameiioiam mon- 
itrans, priimatibus hexaedris. 
Schnecker chem. Annal. 178 5» !• P« 44^« 
Werner bergm. Journ. 1788^ !• p' 76. 
K/aproth bergm. Journ. 1788. I. />• 294. et chem. AnnaL 

1789. I. p. 10. 117. 
Karjien Schr. berl. Katurf, 9. /.. 35 J. 
I Hubita$ 



TERRAE CALCARIAE. ApatlfeS. 131 

Hahitat tn Saxonia ;»r<?/ie Ehrcnfpedcrsdorr f/ Schneeberg, 
in Bohemia prope Knttenberg £'/'Schl;.ckenwald, '('ieye >tim 
Jianni mineris et fiitore ohviui , frequentius vi idis y dtlute 
violaceus, rubeUus aut alhus ^ qrunn ochroleucus , ciffe-^ 
reus , caeriilcus j aut caryophyUinus , igne coiore et peilu- 
ciditatem amitteus ., vix tamen liqwtndtts ^ crrbe^rime lon- 
gitudinaliter Jiyir.tvs , cryfialHs parvis ^ nunc folitariisy 
tiunc inordiuatim cohnerentibtf: , prismntibu. j m pcrfe- 
Slis , jam alterutro vel utroque fine in pyramidem hexae- 
* dram terminatis y nunc margiw.hus lateratibus in aciem 
terminatis , terrninnlibus outem una cum angulis trunca- 
tisy nnnc margin^bus lateraii.hi<s iotundatisy ut cylindroi 
mentiantur y ponderis fpecifici "==■ ^1i% : lOOO. 

columna- 5. A. nitore pingiiiufcuhis parafiticus femipellucidus in frag- 
i'is. menta indetcrminata diflihens textnram minutun granula- 

tam transverlc auteni fiaftus Jamellotam monilrans, pris- 
matibus o£^aedris. 
Karfien Lesk. Mineralkab. I. /). 283. 
Habitat in Saxonia prope Schneeberg et Ehrenfriedersdorf, 

tricdrus, 6, A. nitere pinguiufeulus, parafiticus femipellucidus in frag« 
menta indeterminata diffiliens, texturam minufim granu- 
latam transverie fraftus laaielloiam mouitrans, prismati- 
bus triedris. 

Karfien Schr. herl. NaturJ 9- p. ^^^. 

Hfibitat in iaxonia prope Ehxcnfriedcrsdorf. 



I ^ a7t BO- 



13» 



TERRAE CALCARIAE.; Boracites. 



ori^ BORACITES. Ex terra calcaria , majorc ma- 

gnefiae albae portione, miilto 
fale fedativo, et paucula terra 
aluminari, filicea et ferri cal- 
ce conftans. 
Durus, lamellofus, leviurcukis, 

cubicus* 
Cum acidis non cftervefcens; 
igne primodecrepitans, for- 
tiori invitrumflavicansabicns. 

CUbicUS. I, BORACITES, , , , -KT 

Wefinmb chem. Annal. 1788. I. h 483- *' ^^^^- ^*'"^- ^''" 
4iirf, 9. pr 1 3- Sedativfpat. 

Heyer chem. AnnaL 1788. 2. ^. 21. Sedativfpat. 

Lajiuichem. AmaL 17^7- »• JP- 333- Wluiiichte Qazrz- 
cryttallen. 

Habrtat hMnchur§^i in gypfo ufuali nidulans y cnim utplnri' 
mum folitariii , raro, nifi exilesjint , integris yfrequen- 
tius angulis et marginibus truncatis , ita iit 26 facies prae 
fe ferat degenerans cubus , angulis nimc ommbus in trian- 
gula , ntmc ^intriangnla , 4 alterni in Jexangulas facics 
iibeuntibus , ita ut corpus ex faciebus lO Jexangulis , qua- ^^ 
rum^minoreSf j^ triangulis , et 12 paralJe/ogratnmis con-^i 
fiet , utplurimum hyalinus , rarins cinercus , aut in vi§- 
'lactum vel thalajfinum colorem verp^ens. 



opno IV. 



TERRAE ARGILLAGEAE. Aliiminarfs; 135 

ORDO IV. 

TERRAE ARGILLACEAE, 

Ex terra aluminari potiffimum compoiitae. 

28» ALUMINARIS. Fere tota ex terra aluminari 

conftans. 
Macra , levis , inconfpicua^ 
terrea , linguae parimper 
adhaerens , inquinans, 
Aqua forti fere tota folubilis, 
igne fe contrahens et indu- 
refcenSy fortiori^ quo can- 
dety tucem fpargens. 

nativat I, AtuMrNARis^. Schreber Naturf. l^.p. 209. 

Habitat reniformis vel botryoidei in Silefiae prtneipatu Miin- 
Iterberg , in Britannia , Longobardia , et praefertim Halae 
Saxonum /« horto paedagogiiy heic innidulaHttbus quart» 
zi granis et gypfi cryjiatlis paulifper impura, mQUtfJima, 
Alboi in fragmcnta indetermimta diffilims* 



^3 29. AK- 



134 TERRAE ARGILLACEAE. Argilla. 

29» ARGILLA. Ex terra aluminari et (ilicea, ut- 

plurimum etiam ferri calce et 
phbgifto conftans. 
Opaca, inconfpicua, formaecom- 
muiiis, acta8:u blanda, terrea, 
leviufcula , mollis , aquam et 
oleum imbibcns et retinens, utro- 
qne emoUitu , priori plafiica, 
€t odorem jibi proprium Jptransi^J 
Cum aqua forti non efferve(cens, 
igne fe contrahens et indurel- 
cens. 

potcella- I, A. macra alba friabiJis lingiiae perparum adhaerens, iiftionc 
na. alba , et fortinimo in porcellanam abiens. 

Cfonfl. mineral. $. 78. A. Terra porccllanea. 
Waher.JyJi, miner. i.p. ^i. «.9. Argilla apyra macra pura. 
Qtrih. miim\ 5. Argilla ruilis pura igne indurelcens. 
«) coa^mentata. 

$y(i. nat. XII. %. p, 200. w. I. Argilla (apyra) apyra albida, 
WaU miner^ 19. Argiliaapyra. 
P) pulverulenta. 

Wall. miner, 23. Marga porcellana. 
Vogel miner. 33. Argilla porcellana. 
a) micae particulis immiftis, 
Syfl. nat. XII. 3. p. 200. n. 3. Argilla' (porcellana) albida 

iubfarinacea, atomis nitidis. 
Hiihrtat rarior per frata in Ja\-)oniaj Sina, SibioA (e. ^. prope 
Arlzamas,) Hungaria (^prope Felfobanya et Schemniz,) in 
Italia yprope Bciganum, Trctto, Baudifle,) in Galliae 
provineiis: Forez , Burgundia, Campania, Aivernia , Bri- 
tannia, Normannia, Picardia, Hannonia, Flandria, Bel- 
gio foedcrato (prope MaJtricht,) Daniae infula nornholm, 
in Suecia, potifjitmim in Scania, in Silcfia (pro/JfGieren,) 
in bohemia (e. gr. prope Gadcn ,) in Saxonia (prope Auc, 
Eiterlcin , et Seidliz,) in circuio S^Uca prope Gucmriz, 
ad montem rbeno infcriori confinem Drachenkls in Frau' 
conia (prope Kizingen f/.Norimbcrgani ,)" Wirtcmbcrgia 
{propc Horubcrg,) /«raflavia, /^a-o»/;^ Hallein Salisbmgi, 

pri^e 



TiERRAE ARGILLACEAE. Argilla. 135 

prope Vordernberg Sf iriae , et prope Viennam , faeptfflme 
ex feldfpnto fntifcente nata, vqfis porcelinnis iitferviens in 
Japonia forma radicis arboris reperta, 

Leucargil-2. A. molliflima attaflu pinguifnma lingnae adhaerens, tritura 
la. nitens, ufticne primum nigricans, tum expallefcens, apyra, 

Syf}. nat. I. p. 207. n. 5. Argilla nivea hinc inde incarnata. 

Syfl, nat. XII. 3./;. 200. n. 2. Argilla apyra lubrica, 

Curth. miner. 6. Argilla iiabtilis igne indurcfcens et pat- 
iefcens. 

Cron/f. miner. §. 79. Terra porcellanea phlogifto aliisque 
hcterogeneis minima portione mifta. 

Vogei miner. 32. Leucargilla Plinii f Argilla fiftularis. 

WaUer. min. 24. Marga argillacea pinguedinem imbihens 
calore indurabilis. 

WaUer. fyfi, miner, I. p, 53, n, 10, Argilla apyra pinguis 
lubrica. 

Hahitat paulo frequentior in Scania {prope BolTerup,) BeN 
gio (prope Maltricht,) CMn Q pr&pe Montmartre,) Co- 
lonienfi terra (^ad lacitm Lach ,) HalHa {propt Almerode,) 
Saxonia {prope Mehren et Wiefenthal ,) cineren , 7jigri- 
cans , nigra , violacea , carnea , ochracea , maculis , venis^ 
firiis variegata , quartzi pyritaeve friifiis immijiis faepe 
iwpiira , in fragmeuta indeterminata interdum convexa 
diffiliens j fifltfiis tahaci, vafis , fiirnis , furnorumque pai^" 
tibus violentiam ignis experturis , vajis figtdinis mbiliori* 
bus cgregie inferviens, 

3. A. friabilis attaflu pinguiflinTa micans fquamofa, 
Syfi. nnt. I. /;. 204. Marga argillacea albida. 
Syjt. nat. XI i. 3./). 51. «/i. Talcum fubfriabile album fub- 

fquamolum. 
Vogei miner, II. Argilla fubtilis indurata ex fifluris petra- 
rum &c. p. 37. Mcdulla faxorum. 
/3) Syff. nat, XII. 3, />. 51. «. i. Talcum (viridans) fubfriabile 

viride inquinans. 
y) Schiiz nov. aB. Ac. Caef, Nat. Ctiriof Vol. III. app. Terra 

miraculofa Saxoniac. 
(J) V. Trebra chem. Ann. 1784« I. p» 387« Phofphorefciren» 
des Steinmark. 
Briickmann chem. A^tnal, 178^« !• p- 449» ' 

Hahitat in aliis lapidibus niduLins nunc pulverulenta , nune 
coagmentata , pojieriori in cafii iingttae adhaerens et tri- ' 
tiira nifenSf nonnunqtiam in fragmenta cottvexa diffiiieHs, 
I 4 pennae 



136 TERRAE ARGILLACEAE. Argiila. 

pennae acie trita (d) in tenehrisfcijttiUas lucidat fparginSy 
etjgne paiili/per indiirata (^y) pQlituramadmittens , utplu- 
rimum ochroleuca , alias ex cinerajcente vel rwfefcente al- 
ba , mar^aritacea , lavendu/atea , violacea , camea , ex 
fufcj^cente rubra , aut ex rubelJo fufca , bepatica , ocbra- 
cea, (/3) viridis , unicolor , aut maculofa , venoja vel 
Jlriata. 

fullonica. 4. A. pinguis tritura nltens lamellofa in aqua in pulvcrem di- 
labcns in acre fatilcens, igae fortiori in vitrum la£leum 
abiens. 
WaU,fjPem. miner. r, p. ^g, n. 7. Argilla vitrefccns parum 
indurata, particulis impalpabilibus, cxiiccatione lamella- 
ris vel rhomboidalis. 

Cartb. miner. p. 8- «. 2. Sme£lis fubtilis cum acidis non 
effervefcens. 

Lehm. mineral. p. 28» Smcflis. 

ele Cojia fojf. p. 69. n, l. Marga viri Ji - fufca , Terra fullo- 
nica vuliio di£la. 

Habitat in AngliZf Suecia, Saxonia , LnCzth nunc fufea, 
nunc cinerea , nunc ex virefcente aibn , nunc viridis , nune 
€arnea , terrue calcariac circiter Ji» , et totidem calcis 
ferreae continens , an dijiiu&a huju^ generis fpecies ? ful' 
lonia ufu celeberrima , eleum avidifjime imbilfens, 

cniftacea* ^, A. pinguis lamellofa in aqna \s\ frufta dilabcns ct agitationo 

fpumans ignc fortiori in vitrum fpumidum abiens. 
Syji. nat. Xll. 3. p. 201. n. 7. Argilla (fulionica) tiflilis fria- 

bilis lubrica, in aqua Ipumans. 
Sehreb./itho/. 1^2. Argilla liflilis. 
fFo/t. miner. II. Argilla fubtilis pinguis in aqua cito li- 

qiielrens, 
WaUp'. miner. p, 26. Argilla fullonum {aponacca lamcllola. 
WaUer.fyfi. miner: i.p. 10. ;;. 6. Argilla vitrefccns fapo- 

nace;i , exficcatione cruftacca. 
Cronft. §. g^. A. a. . Lithomarga. 
_jF/<?^/>rt/ /« Succiae wo«/^ Osmund, cinerea. 

fcmnia. 6* A. pinguis attritu nitens Hnguae parum adnacrens mollifll- 
ma Itviufcula texturae conchaccae. 
Syjf. nat. Xll. 3. p, 201. «. 6. Argiila incarnata frafturis 

glaberrimis. 
CrouJ?. miner' §. %S'^' Lithomarga, Tcrra lemnfa. 

TVaier. 



TERRAE ARGILLACEAE. Argilb. 137 

JValler.fyJl. fftiner. I. p. n. K. 6. C. Argilla cruftacea itt- 

carnata. 

Drt/. phcirmac. 20. «. 2. Terra lemnJa. 

<^rt Cofta fofjil. 14. Terra lciTJiiia rubra. 

Hcihitat tn Lemno, Silcfia, magneftam quoque y ierram cat- 
cariam et ferri cakem continens , in uqiia citm prepitu in 
friifia diffilievs, rnriut diiute carnea , quam obfcure ifi' 
bellina , aut dtlnte bepatica , interdmn niacHlis aut arhuf 
cUlartim imaginihus nigris varia, olim Mcdicis iifitata. 

Sapo. 7- ^- P'nguis leviufcura mGniffima tritura nitens, linguae ad» 
haercns, ex fulceicente nigra. 
iVerner apud Cronfi. mineraL §. 84. Bergfeife. 
Hiihitat in^o\ox\\iL ^rope 0\k\Mi.^,\, texturae terreae^^ 

«ominu- 8' A. niollifTima pinguis linguae adhaerens plaftica paulifpcrfn- 
nis. quinans texturae terreae ignc rubelcens, fortiori in vi- 

truin vireicens abiens. 
Crotifh § 90. A. Argilla communis. 
fVoitersd. mincr. ii. ArgiJla rudis fabulo deftituta. 
ct) SyJ}. nat, \. p. 207. n. 4. Argilla caerulelccr»?; 

Syji. nat. Xri. 3. p. 2Q2. n 9. Argilia (cominunis) humido 

caeruleicens ultione rufetcens. 
TVitUer. niin. 16. Argilla vitrelcens rudis. 
WaUer.fyJi. miner. I. p. 40. n. l. Argilla vitrcicens rudis, 

rimis lub exficcatione inordinatis, 
VogeL miner. 2%. Argilia vulgaris. 
/5) Syp. nat. l. p. 207.^7, 3. XII. 3. p. 202. ». 10. Argilla 
(tigulina) ficcitate rupturfs fubtcdeilaca. 
JValier. miner. 17. Argilla tcfTuIata figulina. 
fVciUcr. fyji. niiner. 1. p. 44. 71. 3. Argilla vitrefeens, jcx- 

ficcata teffularis. 
hehmann miner. 16. Marga. 
•y) Syji. nat. XTI. 3. p, 2C2. «. II. it. wgoth. 251. 267. Argilla 

incarnata, 
^) Vfigel tniner. 31. Linus. Terra lateritia. 

Habitat per omncm tcirarum orbem , af/tplafaepius et ahny 
partim ceterum a fuperficie dijiantia firti\a conjiituens, 
vegetahilium vejiigia impre(Ja prcwje ferens., riwis innu- 
»teris crehro Ji/ja , ex eaerulffccHte vel fiavtjcente cinerea, 
infumata, ohfcure caerulefcem , rarius viridis aut carnea, 
minc tninore, nunc (d) majors tcrrae filiceae copia prae- 
gnans , vulgotifjima vijhrum f.guUnorvm et laterum ma- 
tericSj plurima ex fatijcentihus duriorihtts nata. 

15 9. A, 



138 TERKAE ARGILLACEAE. Argilfa. 

indurata. 9. A. mollis pincuiufcula linguae parum adhacrens in aqua di- 
labeoii ec erTiollienda. 
fVolier./yff.winer.T. p.Szl Argilla arfte cohaerens lapidea; 
et p. 3H0. « I ■? Steatitcs argillafeis particulis artle cohae- 
■ rentihu^ ciiirus. 
fS) fValley./\fL minef. i.p. 10. w. 5". Argilla vitrefcens, ex- 
ficcata granularis. 
Huhitat per oninem terrarum orbera , leviufcula y ex flavcf- 
cente , caerulefccnte aut virefeente cinerea , et rufefcentCy 
fufca , fordide rojeay aut viriciis , aut maculis rotundatis 
varia , texrurae terreae , ut taraen nunc planu ruagis fftf 
iiunc ad fefiucns propius accedat , rarius ad fcbipumy 
interdum adeo dura , ut lapidis loco aedificiis inferviat, 

fiflilis. 10. A. moliiffima fubmacra linguac parum adhaerens texturac 
lchiltoiae in fragmenta diicoidea diffiliens. 

Syfi n')t. XII. 3. />. 38- «. 7? Schillus (argilkiceus) fcriptura- 
cinerea , friabilis cincreus. 

IVnller.fyfi. miner, I. p. 45. ». 4. Argilla vitrefcens, ex- 
(iccata hffilis. 

Hnbitat ubiquc terrarum e. g. i« Suecia, Saxonia, circulo 
Salico, firata ampla confiitiiens , lithanthraci creherrime 
vicinn y cu)us etiam bitumine perfufa, eoque denigrata, 
alias cinerea , rarius cuerulea , ex caertileo aut rttbro Jia- 
vicans , aut fufca , interdum micans , vegetahilium, prae- 
fertim filorum vejiigia impreffa , faepe monjirans aqua ' 
emoUienda. 

ftcrilis. II. A. fubmacra latnellofa ficcataalba, igne rufefcens parura 
indurticens, paulo fortiori liquanda. 
Syfi. nat. XII. 3./>. 203. «. 14. Argilla mixta fubfiffilis gla- 

reola. 
Cronfi. miner. §. 90. A. E. Argilla Bjorklera. 
WuUer.fyft. miner. i.p. 4^. «, 4. a. Argilla fiffilis alba. 
Hahitat tn Sueciae, praecipue Sudcrmanniae, campis fieriiif- 
Jtmis , folis fere hetulis favens , integra Jirata cum arc 
tiite Jiratis alterna conjiituens. 

builofa. 12. A. pinguis moliis tritura nitens Jinguae parum adhacrens 
phftica cinerea igne rubefcens et bullofa. 
Habitat in Tranliivania. 

Bolus, 13 A. pingiiis attritu nitens ore liquefcens, aqua difficflius 
emolhcnda et ii.inus tenax , texturae conchaceae , ignc 
rubelcens et facilius liquanda. 



TERRAE ARGILLACEAE. Argilla. 



139 



SyP. nat. \.p. 207. XII. %. p. 203. n. 13. Mvf. Teff. lia 
Schrck- lith, 136. Argilla ore liquelccns. 

Carth. miner. 6, Argilla iubtilis, aqua in maffam un<Sluo- 
lam diCrolubilis. 

JVojtersd. miner. II. Argilla fubtilis pinguis. 

Witller. tniner. 13. «. 6. Argilla pingin"s. 

TVaUer. fyfi. tniner. i.p. 49. «. g. Argilla vitrercens fubti* 
lilTiuia pinguis, exficcationc iclida. 

Cronfl. t>iui€i . §. S6. Vogel tnin. p. 36. Bolus. 
/5) Terra lufitanica odorata c regione Eftremos. 

Httbitat in lizWi , Gallia, Germania, Armenh , /uepe ex fa- 
tifcentihiis lavis nata , utpluritmim obfciire rnbra , aut 
fvfca, interdntn fiava , carnea , atit cinerea , vanct'ite 
innutnera, prope Idriam Carnioliae cinnabari, prope Kap- 

/nick Hungariae argento fneta , olitn tnedicorum tifu celC' 
bris ; v. Liidwig de terris, 

iinenns. 14. A. fubmacra rufa pnnftis maculisque ochraceis varia, 

aqua emollienda. 
Syfii nat. XII. 3. p. 201. n. 4. Argilla flavefcens; pufictis 

maculisquc ferreo- ochraceis. 
Crottfi. miner. §. %^. A, Terra porccllana marte nn'xta, 

Hub:tat in Galiia {prope Montmartre,) itt Sinae collibus, 
heic gojfypii , oryzae , itidigoferue folutn conjiituens , late- 
ribus infra aquatn adhibendis egregie inferviens. 

Rubrica. 15. A. molHs inquinans linguae adhaerens rubra fragilis aqua 

vix emollienda texturac ten eae. 
Syf. nat. I. p. 204. n. 2. Marga ochracca rubra. 
Syfi. nat. XIL 3.^, 51. n. 3. Takaun fubtiffile rubrum in- 

quinans. 
Carth. tniti. 73. Fcrrnm terreftrc durum manus inquinans. 
Cofi.fojJ. 88- Creta rubra. 

Cronfi, tniner. §. 86, I. /3. 3. Bokis rubra durior. 
Waller. tniner. 266. Ochra rubra cretacea. 
Walier.fyfi. rnincr. 2. p. 26o. /;. 22, c. Ochra ferri rnbra 

cretacea fblida. 
Dal. phartnac. 23. K. ^. Rubrica fabrilis, 
Vogel tniner. 178, Rubrica. 
Htibitat in Sibiria (ad ftuvios Baunt et Jefchanska ,) Dalecar- 

lia, Haffia (piope Thalitter,) Bohcmfa, Lulatia, Gallra, 

fret^uens niinerarui/j ferri , fjuo ipju abundat , cotties. 

16. A. 



140 TERRAE ARGILLACEAE. ArgiUa.- 

lutea. i6. A. trolIifTiina inquinans Iiitea ochracea. 

Hoffmami hergm. Joufn. 1788- 2. />. 521. Gelbe Erde. 
Habitat in Luiztiajupenoreprope Wehrau. 

f iridis. 17. A. pingntufcula motlis compatla viridis igne intnmcfcens 
primo nij^relcens, poft in colorem rubrum dcnique fla- 
vum tranliens. 

Syp. nat. XII. 3. p, 203. n. 13. e. BoIhs viridis. 

Oonfi. tniaer, $. 86. I. V. Tcrra verde. 

Habitat , faepius intra amygdaliten , in monte Veronenfi 
Baldo, Suecia, Normannia (/>roy)? Pontandcniei',) Saxo- 
nia (^prope Planiz) et Bohemia {prope Besniz, Wifchock- 
«an et Brammy,) pigmentum in aerc conjiam exhibens, 

Tripolita- 18« A. maci-a fubfcabra moliis leviufcula Hnguae adliaercns, 
na^ difficulter liquanda attritu ad metallum metallicum nito- 

rcm affumens. 

Syji. nat. XII. 3. /. 202. ». %. Argilla fcabra nitidula fla- 
vefcens inquinans. 

Woitersd. tnin. u. Argilla fubtilis macra. 

Cronfi. tiiitier. $. 89. Terra tripolitana. 

Vag. mitier. 38. Carth. tniner. 8. Tripcla. 

WaH. miner. 33. Glarea indurata cohaerens afper». 

WaH.fyfi. miner. \,p. 91. n. I. Tripela folida. 

Habitat in infula maris aultralis Tanna, regno Tunetano et 
Neapolitano, ruifico (^ad fitivium Uda,) prope Fedoticwa 
et Cafiinova, in Sueda (/>r(9/;^.Snaflanda ,) in Flandria 
i^prope Oudenarda,) Kohcinia , Auftria {prope Crems,) 
Havaria (prope Bitfurt,) Wirtembergia^pro/?^ Calw,) 
FranconJa ( prope Schininejsfiirft,) Saxonia (prope Pot- 
fchappci f/ Naumburg,) Weltphalico circvlo (prope Vur^ 
ftenberg et Duisburg ,) et in Haflla (prope Griinberg et 
Darmftadt,) etiatn prope Francohutiun <jt</Moenum, iu 
montibus ftratariis y non rara una cutn fulphure , aut fo- 
Uorutn imprcffis vejiig^iis condecorata , firata confiituetis, 
aut ritnas exfilens , frequeniiiis ifabellina , dilute ochraceay 
aut ex fiav^fcente citteren, quatn alba, atit aliis coloribus 
tinfra , texturae,terreae y lapidibns duriorihus et metallis 

. poliendis , tnodiilis etiatn , iti quos vitra nobiliora et me- 
talla ejfimduntur f fgf^gic itifervietts, 

tumef- 19, A. igne ruferccns, ficca fpongiofa aquam cum intumefccn- 
ccns. tia avidiflime imbibens, ct pcrtinaciffime retinens. 

Syfi, nat, l. p. 207. ;/. g, Argilla mixta arcnacea. 

S^, 



TERRAE ARGILLACEAE. Argilla. 141 

Syji. nat. XII. 3. p. 203. «. 15, Argilla mixta porofa gla» 

reofa. 
fVaUer. miii. \%, Argilla rubens aqua intumefccns , ean» 

demque diu retinens. 
fVali, fyji. mhi. 1. p. 43. ». 2. Argilla vitrefcens, aqua in« 

tumelcens, lub cxficcatiGne niemhranacea. 
Crunji. min^r. §. 90. A. I. ^. Argilla intumcfcens. 
Voget miner. 30. Argiiia termentans. 
tiabitat pafjim in campis , potifjhmim Sueciae , (ierilibu!, 

dum fuperficies corii infiar exficcutur , intus piiltis iufiar 

moHifJimu, hinc primo vere jub pedibus obumbulantiufH 
jlu&uans tremensque , aedificiis et hominibus fericuloja, 

gramlae^ 20. A. macra, fubplaftica, ignerufelcens et indureftrens, ficca 
va. friabiiis fubpuiverulenta aquam cum mtumcfccntia lente 

imbibens. 
Syji. nat. I. p. 207. n. 9. Argilla arenacca fabulofaque» 
Syji. nat. XII. 3. p. 204. n. 16. Argiila mixta glaica, are- 

na labiiloque , aeitate iublapidelteiis. 
Cronji. miner. $. 90. A. I. ^. 2. Argilla intiimelcens k- 

pidola. 
JValler. miner. 32. Glarea argillofa. 
§f'aUer. fyji. miner. i. p. 56. n. 12. Argilla vitrefcens, g!a- 

rea mixta. 
Habitat in Suecia, praefertim in Dalccarlia, gyifea , fufca 

aut rubefcens , aeftate adeo indurefcens , ut nec maUeuSy 

nee cuneus pmetrent , cribrata pro exjiruendis piJioruM 

ferncicibus praejiantijjima. 

felttta. 21. A. fubmacra, humida fubplafiica, ficca pulverulenta , ignc 
in vitrum iolidum abiens. 
Syji. nat. XII. 3. p. 207. /;. J. Calx (paluftris) fixa pulve- 

rea plaftica. 
WaUer.fyJi. miner. i. p. 6l. ». 14. Argilla vix cobaeren» 

farinacea. 
Habitat hi Suiicia , petifjimum fub paludibui) grifea vsl 
alba , haec parietibus <ienlbandis a-dhibita, 

tTV(infis, 22. A, ciner.ea, Iinmcclata in glebulas compingenda , fub cx- 
ficcatione rimas magnas agens tandem pulvcrulenta igna 
vitreieens. 
fVaUer.fyJi. miner. l.p. 55. n. 11. Argilla vitrefccns, hU'« 

mo mixta. 
Hai/ttat frc^uens i» a^ris cultrs. ' 

23. A. 



143 TERUAE AKGILLACEAE» Argilfa. 

Unbra. 23. A. bitumine pcrfufa fufca fcriptur^ inquinans , uftione ru- 

k-iecns. 
Syji. nat. Xil. 3. p. 204. «. 18. Argilla humofa fufca in- 

quinans. 
Wolter^d. miner. \\. Argilla piftoria fuft*a. 
fVilJer. rfihier. ^. Humus nif,io -brunnea. 
WaUer./y/i. mvier. I. p 17, «. 3. Humus colorata bitumf- 

nola fulca , et p. 60. nr. 13. g. h. i. Argilla mineralis 

fufca'', oblcure fu(ca et nigricans. 
Cronfi. $. 283- 2. Mumia vegetabihs. 
Baiim. miner. \. p. 42. Terra Umbria. • 
Lehni. miner. 24. Umbra. 
Habttat in Italia, Germania (c. gr, prope Erfurtum,) Scania, 

Angha, piBoribm tijitata. 

ritriola- 24. A. fufca ftiptica aquam cum galhs coftam denigrans. 
cca. Syji. nat. Xll. 3. p. 205. n. 21. Argilla mixta fujca vitrio- 

hco faHa. 
Hiibi^t fiih paludibus /?fl/7r/«, ab innidulante et fatifcente 
pyrita nuto, 

falfa. 25. A, faporis falfl. 

Hiaerne ttntam. chem. X. 
V. Born ind. foffil. 2. />. 98. 

Habitat in maritimis et confiniis falifodinarura e. gr. auftria- 
tarum , falisburgenfium tranfilvanicorum , tnuria prae- 
gnans , cinerea vel riibra. 

cobaltife- 26« A. nigra cum borace igni expofita vitrum. caeruleum ex- 
rk, hibens. 

Qefn. hiji. cobalt. l./>. 21. g*?. 
Habitat in Wirtembergiae fodinis. 

cuprifera* 27. A. fufca fpiritui falis ammoniaci cxcalefaflo colorem cae- 
. ruleum cencilians. 

V. Born Brief. 7. /), 33. 34. 8. p- 43- 

Habitat in fodinis Temefienfibus , ferri cuprique calcem cotu 
tinens , ita iit cupri Jlii exhibeat, 

argentife- 28- A. mollis plaftica fufione cum plumbo argentum exhibens* 
ra. V. Born ind. fojf. 1. ;>. 83« 84. 

Fehber l/b. die Gebirg. u. Bergw. in Vngarn. p. 57. 
Habitat in Bavaria prope Creisdorf, in Hungaria prope Schcm- 
niz, cinerea, flatefcens aiK ex flavQ rubra, ad ^Iq ay^ 
genti c&ntinens, 

29. A. 



TERRAE ARGILLACEAE. Putcolana. ' 143 

aurifera. 29. A. mollis plaftica caerulefcens fufione cum plumbo aurum 

cxhibens. 
V. Born ind. fo[f. I, p. 67. 
Hnhitat in Tr^infilvznize fodiuir pyope Hcrczigan et Facebai.' 

30, PUTEOLANA. Ex terra aluminari filiceaque 

et ferro, utplurimupi etiam 
terra calcaria conftans. 

Friabil is. 

Cum aqua et calce fubaQ:a 
adeo indurefcens , ut ab 
aqua non penetrari pojfTit, 
igne facile liquanda in (co- 
riam nigram. 

genuina. I. P. obfcurius tinfta magnetis imperium facilime fequens. 
Cronfl, miner. §. 207. «. g^. i. Terra poiizzolana. 
JVaUer.fyff. tniner. i.p. 95. «. i. Caementum puiverulen- 

tum non cohaerens. 
Habitat in Jtaliae rnontibm ignivermis, etiam exJiinBit, fre- 

quens circa Neapolin et Komam, hinc inde in integros col- 

les aggregnta , caemento aqtine impenetrabili egregie injer- 

viens , obfcure rubra , fufca aut nigra. 

afllmilis. 2. P. obfcurius tin£la magneti vix obediens: 

Fauj. (le S. Fond iiic la mmiere de reconn. les difFer. efpcc. 
de PouzzoJanc. Amlterd. 17S0. 8- 

Habitat in Gallia , e. g. in Occitanfa {prope Chenavari,) 
hinc inde in Germania, e. g. /« Brisgovia (prope Brey- 
fach ,) in Haflla {prope Echzel ,) in Franconia {ad mon- 
tem PtcrdekopF,) an ex fatifcentia lapidiun argiiJaceor 
rnm nata ? 

Cineres. 3. P. cinerea pulveriilenta. 

Cronfi. tniner. §. 297, Cineres vulcanorum. 
Habitat in vicinia montium iijnivomorum e. g. Itaiiae, « 
quibus fummo ciim impetu ad immenfam faepe altiinJi" 
nem , et ad aliquot interdum miUiartum dijiantiain e.xtrU" 
ditur , in terram reUbendo in clivos aggre^ata , aut int" 
mtnjam aream obtegens , aut intcgras urbes fepeiien:^ 

non 



144 TERRAE ARGILLACEAE. Caementura. 

9ion raro tantopere fnbtilis ^ ut per invifilnlei rimas cifta^ 
fum art}i(]ime claufarnrn penetrqt , ferri magnatim fc 
quentis tion parmn c&ntiffeni. 

arcnacca, 4. P. cinerea ex granuiis fegrcgatts conftans. 

Syjl. nat. Xli. 3. ,/). \%l. «. 5. P-u«icx (cincrarius) pulvc- 

reiis arenaoeus. 
Creufi. tniner. §. 297. Scoriac pulverulentae. 
Wolier,fyft. miner. 2. p. 37^. « I. Forus igneus arcnarius. 
m) granis niinoribus. Rcna *icl Veluvio. 
y3) granis majoribus. Lapiili dci Vcfu/io. 

Hahitat <iim praecedente , evidentius ex comminutis ignis 
fubterranei prQduEiis duriorihus orta, 

31, CAEMENTUM. Exferro, terraaluminari, plu- 

rirna (il'cea / utplurimum 
quoque parciori calcaria 
conftans,. '^'^ 

Buriufculum , lcviufculum,' 
porofum, texturae terreae, 
aquam^ cui immergiaircuni 
fibilo imbibcns , iiccum ec 
digito perftri8:ufn ftrepens, 
afperum, inconfpicuum. 

Comminutum et cum aquaet 
calce fubadtimi adeo indu'-.' 
refcens , ut ab aqua non pe- 
netret4ir, ignefacile inXco- 
riam nigram abiens. > 

Tu&» I. C in clivos int«gros ct ftrata amplifnma montibus ignivo- 
mis vicina aggregatum , formae comfnunis. 
'Ferber Br. aus Welfchi p, 67. 139. I44- »47- 235-238- 
dvani litolog. Vejuvian. p. 174. 

Habitat in vicinia montium ignivomorum j praefertim Ita- 

liae , frecjnens circa Neapolm et Kotnatn , cx conglutinata 

puteolana ([. 3. 4) natum^ aliorum lapidum ad infiar ex^ 

Jhuendis domibus a mnUis tvtre temporibits inferviens fre- 

qucH' 



TERRAE ARGILLACEAE. Cacmentum, 



145 



quentifjime infttmatum , cinereum , nigricnns , fufciim, 
ochroUuciim y ex f.nvefcciiti cine^eum aut ex fufco luteum, 
raritis rufefcens virefcens mtr variegatum , cryfinUis horn' 
blendae hnfiltinae , fcorli granatim , feldfrati , miuae mi' 
ctilis , puT?iicis frufiii , raritis olihus f teRaceis , fruSihut 
durioribus pUntim ; non ru<o ctim aciciis paulifper effer' 
vefcens , utinc ad aerem fatif em , nunc potiiis indurefcens, 

Tarrss. 2. C. ftrata ampla argilla fertili tcfta conftitucns formae com.- 
munis. 
Cronjl. miner, %. lOJ. ». 8. 2. Cacmentum induraiura. 

fVaUer.fyp.miner. i./'. 97. «.2. Gaemcntum induratum 
lapideum. 

Vogel nov. comment. Goett. /.3. 

Cartheuf. mineral. Al}handl. 2. p. 20. 

CoUin. JQurn. d'un voyag. miner. cap. 17. p. l^^fijq. 

Habitat ad Rheni ripas, potiffjmtim in Archiepifcopatu Co- 
ionienfi (prope Andcrnach) et in Haflia (prepe Lindeii- 
ftrut, Grunberg, Rockenheim , Daru-ftadt, Nidda, Ei- 
cheltachfen, et ad montem Vogelberg,) utpltirimum in- 
ftimattim aiit nigricaiii , tit aedes ex eo exfirtt&ae trifii' 
tiae fenfitm animo itifundant, cryfiuUos hornblendae , et 
vticajn , argiUavt, fitifhilu quartzi, ardefiae , mnrmoris^ 
pumicis , maculas vitro itemtilas faepe continens , in pro- 
priis molendinis comminuta cnemento aquae impenetrabili 
inferviens ; an ex fatifcente et denua indurefcmtf porphjf" 
rii fpecie nattim? 

columna* 3. C. prifmaticum. 

rc. a) priimatibus hexaedris. v. Veltheim n. chem, Entd, 7. p. 74; 
/3) prifmatibus pentaedris. C. Chrn. GmelinNaturf.21.p. li^, 
Habitat ad Rheni ripas, a) prope Andernach, /^) propfft^^li? 
wicd; frequfnf quoque ad Aetnae radiem. 



K 



3a.CA- 



146 

32. CARIOSUS. 



TERRAE AKGILLACEAE. Cariofus. 



Ex terra aluminari, filicea et cal^ 
carea cum ferri parca portione 
conftans. 

Levis, mollis^ porofus, in aqua \a 
pulverem diLbens. 

Cum aqua forti efFervefcen«^ ; igne 
indurefcens paulifper rufefcens. 

Anglorum. I. Cariosus. 

Kottenllo- fVuUer.fyJ}. miner» \.p. 92. ;/. 2. Tripela cariofa. 
iic. da Cofiit foljil. ^J. Creta fufca terra cariofa di£la. 

Habitat in Angliae provincia Dcrby, potiffhnum fupra li- 
tlmnthracem , ifubellinus , obfure cinereus aut fifcus , ab 
Angtis artificibus ad polienda metaUa et lapidum varia ge- 
ncra adhibitus. 



33. AR. 



TERUAE ARGILLACEAE. AvMtL. 147 

33» ARDESIA. Ex terraalnminariet filiceacon^^ans, 
quibus utplurimum pauxillum cal- 
cis ferrcae ec tcrrae calcanae, fae- 
p^ etiam aiiquid magneiiae et pe- 
troki accedit. 

MoUis, textnrae fchin-o^e, in fragr- 
m: nta (utplurimum) difcoidea dif- 
iiliens, opacus, formijc communis, 
aquam imbibens , fed lcnte , ita 
ut non emolliatur, humeQ:attis 
odorem argillae fpirans. 

Cum aqua forti non effervefcens, f^ne 
paulo fortiori in fcoriam turbidam 
abiens; in monribu^ primaevis (ia 
his pingui nitoreconfpicuus)aeque 
ac in ftratariis obvius , integros 
niontes et praec puas eorum par- 
tes coiiftituens. 

Novacuh. I» A. nitidula intiis micans fubopaca duriufcula exvircfcente 

cinerca , (criptura allMtla. 
'Sy/l nat. XII 3. p. 37. n. i ? Schiftus fcriptura alba ater Co- 

lidus policnJus. 
Woltersd. uiiner. 17. Schiftus niger durus fubtih*s. 
JVaQer. niiner. 64. FiflSlis folidus mollior , la^Tiellis craf 

fioribus. 
Baufn. miuey. l. p. 219. Lapis lyclins. 
Habitat in montibus /chiflojis prata conjlituens v. ^. pnrcius 

in Oelandia, in Franconia pr/v/)^ Lanenltein , polituram 

imperfeBarH aff/irnens ^ aerc et oleo pingui indiirejcens y hoc 

imbittus coticiiiae loco inferviens. 

tajbularis, 2. A. nitidula molhs ex cinerafcente nigra fcriptura albida, 
braiteis rcttis. 
SyJ}. nnt. I. p. 1^4. XIL 3. p. 97. w. 2. Schiftus tabulari* 

lcriptura nivca, ater iinpalpubihs aequalis Hfhlis, 
€oJ}. fnffil. 165. Schiltus nigcr pQliturain quwdaminodo ad- 
mitcens. 

K 2 JVaOer. 



148 TERJRAE ARGILLACEAE. Ardeda. 

TVaUer. fmner, p. 62. Fiflilis fubtilior niger , polituram 
qiiodammodo admittcns. 

JVaUer.fyJi. miner. I. p. 336. «. I. Schiflus fubtilior nigcr, 
ralura "albus, polituratti aliquo modo admittcns. 

Scheuchz. alp. \.p. 19. et 2. p. 47. et 3. p. 7. Lapis fiffilis 
nigcr glaronenfis. 

Cronjh miner. $. 9I. B. I. a. 

Habitat in Scaniae , Helvetiae ipracfertim Glaronenfis,) 
FranconiaeCfro/^^Lehlten,) Saxoniae {prope Wurzbach) 
m^ntxhws y polituram imperfeBam admittens, mactilis in- 
tcrdttm olfcttrioribus orbiculatis aut oblongis varia , rafa 
ieviffmie ctim aqua forti effcrvefcens , leviufctila , tnenjis, 
tabnlis cakulatoriis Jiilis inferviens. 

icgularis. 3. A. nitidula fubduriufcula ex caerulefcenti nigra fcriptura ci- 
ncrea, bcaSeis rcflis. 
Syjl nat. L p. 1^4. XIL ^.p, 38- «• 5- Schilkis (Ardefia) 

fcriptura cinerea, caerulefcenti.nigcr tinnitans. 
Wolt. min. 17. Schiltus tvigcr durus rudis. 
Cofi.fofftl. 18 r. Schiitns cacruleus. 
JVaU. miner. p. 63. Ftflrilis durus caerulefcens. 
fVall.fyJL mivcr. i. p. 337. «. 2. Schiftus durus rafura al- 

befcens clangofus. 
Carth. miner. 25. FifliUs dunis rudis ex nigro caerulefccns. 
0) Ardefia rubra, Cronji. miner. §. 91. B. I. ,/3. 
y) Ardefia purpurea. Kirrv. miner.p. ^^fp. 6, var. r. 
6) Ardefia purpurafcens. Kirw. miner. p. 88- fp- 6. var, 2. 
.*) ATdcfia cx vircfcenri cinerea. iVatier. fyji. min. i. p. 338. 
«. 2. b. 
Habitat iu Spitsberga Suecia c. g. Jemtiae alpinis, Helfingia, 
WeUmannia, Scaitia, Anglia, Hercynia, Slixonia, Fran- 
Gonia iac. interdum vivorum corporum , pracjertim ma- 
rioriim vejiigiis ornata , attt arbtifculartivi imaginibus 
ficia, aut mica vel pyritae particiUis infperfis nitens , aut 
quartzi granulis largius immifiis folito durior , aquar» 
nonbauriens j teSlis aedificiorutn inferviens. 

foUda. 4. A. nigricans tcxturae ex fchiftofo G«mpa6Iac tinnitans fcrip- 
tura cinerea. 
Syfi. nat. XIL 3. p. 38- «• 6. Schiftus fcriptura cinerca, ni- 

gricans folidus tinnitans. 
Waller.fyfi. miner. l.p. 342. «. 7? Schiftus folidus durus 
4ifficulter vcl non in lauiellas diviiibilis. 

Habitat 



JERRAE ARGILLACEAE. ArdcHa. 



I49L 



Habitat in vSuecia, Hifpania, nova Hifpania , in fejiticas 
difjUiem , nigrefcens , fvjca , grijea attt rufejcens. 

compa- 5. A. obfcura compaftifliraa folidiflTima duriufcula fcriptura ex» 
<5li{nma» ;)lbida. 

Syji. nat. XIT. 3. p. 59. n. 1%. Schiftus compaflifllmus. 
fiabitat rariffima in Sina , Jtigra aiit ftifca , exteritn glabrA 
ittaequalis , intiis catnpaiiijlima ; an citJiinBa hitjus genc' 
ris Jpecies? 

atrata. 6. A. texturaefchifto^b-Iamellofae molliflima, feriptura albida. 

SyJi. nat. J. p. 1^4. XII. 3. />. gr. ti. 3. it.tvgoth.2^. Schreb. 
lith. 30. Schiftus fcriptura alba, nigricans fubfriabilis. 

Waller. tmner. 66. Fiffilis moUior friabilis. 

JVaUer.JyJ}. tniner. l.p. 341. «. 6. a. c. e. Schiftus diverfo 
colore , nigcr rafura cinereum , ceteris vero coloribus con» 
colorem exliibens pulverem ficcus macer fragilis, 

Cof}. fo[fiL 167. Schiftus niger. 

//<?^/Va/ ;■« Lapponia , Scania, aliis Siieciic provinciis ^ ma- 
cra , nigricans , fufca aut flavejcetts , igtie agitata crepi" 
tans , fortiori itt vitrutn fpumojiitn eonvertenday rofa cutrt 
aqua forti paulifper cffervejiens. 

undulata. 7. A. nigra tcxturac undulatim fchiftofae. 

Waller» Jyft. viitier. i. p, 345. «. 9. d. Schiftus carbpna- 

rius, lamelijs fluctuantibus. 
llahitat in Finnia ct Jemtia, Hwic tnolligry igne injcoriar 

porofasy mtnc paiito durior ^ igtie iii vitrum folidutn coU" 

vertenda. 

titumino-8- A. molliftiraa pinguiufcula obfcura tritura nitcns, fcriptura 
fa. nigra texturae re£to - fchiftofac in fragmenta difcoidca dif- 

filiens, in igne fumans aut flammam concipiens, in aper- 
to cxpallefcens. 
Cronji. tniner. %. 159. Brandfchiefer, 
/S) Watler. fyji. tniner. \. p. 344. n. 9. b. c. Sehiftus folidus 
craffus non fiffilis, rafura nigra, carbonariu*. 
da Cojia foffil. 168. 4. Schiflus terrettris niger carbonarius. 
7) Syji. tiat. XIL 3. p. 39. «. 10. Schiftus (commiinis} fcrip- 
turanigra, ater folidus. 
IVaQer. fyji. tniner. \.p. 340. n. 5. Schiftus niger pinguis, 
igne fumans vcl odorem fpargens, rafura niger. 
<?) C>onji. tniner. §. I^y. Kolon. 

Habitnt in Sueciac, Angliac, Lufatiae, aliarum terrarum 

montibus Jiratariisy Jirata Jaepi ampla ejficiem , Jiratis 

K 3 iithan- 



150 TERRAE ARGILLACEAE. Ardefia. 

lithanthfacnm et tninefarum aluminir crehro vicitta , pe- 
troUo , interdnm quoque vitrioli acicio perfuja , aut pyri- 
tne glehulis vennve immixtis fcntens , hincnigra^ hinc in 
igne odorem , fumum , fiimmam fpnygem y non raro fuC- 
pl.iure.^ju , hin in i^ne operto cum ponderis jaBura nlhef- 
ceui aut canefcens , prohahiUter ex argilia fiffili bitumine 
fenetrata nata. 

Kellas. 9 A. texturae fi^rofae Iinguae parum adbaercns. Bergm, 
Jiurn. 17^0.7 p, 12. c\'c. 
Habnat in Cornuhiae montibus, cupri fcanmquevenasinte*'' 
dum uirinqiie cingens , nunc plun.bei , nunc rtifefcentis 
coloris. 

Nigrica, 10. A. atra macra moHifTima inquinans fcrjptura atra tcxturac 
iiicuivo lchiltoiae ia Fragmcn^a diicoidea aut feitucas lon« 
j[ias diiriliens , in igne rubeiccns, 

Syft, nat. I. p. 154. XII. 3, p. 38. n, 9. Muf. Teffln. l^,tt.6* 
Sehiltus Icriptura arra, ater JiK|uinans. 

Woltersd. 17. Schillus nij;er friabihs inquinans. 

CattJh mir.er, 2>. FiHilis hialiihs niger maiuis inquinans. 

WaHer. niute> . frr. Baum.miner. I./). 219. Fiflilis mollis 
friabilis piiflorius. 

Wniler. Jyfi. miner. I. p. 343, n. g. Schiftus moltis nigcc 
ralura ater piitorius. 

Habitat //; WeUro!;othia Succlae («^ Hunnenbercj,) Fran- 
conia {prope Ludwii;ftatt,) et ltA'.a, Jaepe a/uminis mi-^ 
fteris vicina, piBorum ufu celebris, bitumine et ferri calce 
dives , ideo igne torta odorem minus gratum jpargcm , et 
rubrum coloretn induens f tum riibricae loco adhibendai 

tcfTularis, 11. A. molliflima fubponderofa in fragmcnta trapczoide.a dif- 

hliens, texturac lchiltolae. 
Gerh. Beytr.z. Mineralr. \,p. 343. «. 5. Schiltus (rhom- 

bcus) tabulis quadrangularibus. 
Hibiiat fufa, lutea aut vin.dis in Silcfiae principatu Liegniz. 

prope Goliiberg, et in comitatii GUz prope ^Qudori , in- 

tegros montei confiituais. 



34. BA- 



TEKRAE ARGILLACEAE. Bafaltes. Ijt 

34. BASALTES. Ex terra aliiminari , plurima (1) 

f ilicea , et (?) ferri calce conftans, 
quibus non raro pauxillum terrae 
calcariae, magnefiae albae et ni- 
grae accedit. 

Opacus inconfpicuus, macer, tri- 
tura cana (utplurimum) , in 
fragmenta indeterminaca diffi- 
liens, ip aere in argillam fatif^ 
cens. 

Cum aqua forti non effervefcens ; 
igne paulo fortiori in vitrum fo- 
lidum nigrum abiens* 

Schiftofus.I. B. atcr, texturae fckillofae. 

Hiibitat in montibus bafaltiferis Rheni infeyioris ripae , et 
Goectingae t//a«/x, olivini nidulis fcatens» 

cohirhna- 2. B. obfcurus compa£tus duriufcuhis tenax in fragmenta prif- 
ris. matifa granulata fpoiite feccdens. ' 

Bnum. ffiiner. \. p. 120. Bafaltes. 

Carth. niin. 21. Snicflis cryltallifatus , cryftallis.oblongis 
irregularihus. 

WAiier. miner. 139. Gorneiis cryftallilatus prifmaticus la- 
tcribus inovchnacis. 

WaOer. fy(i, miner. I. p. 519. n. 9. Bafaltes figura colum- 
nari, htcribus inordinacis, cryltajlifatus. 

Hiibital fii/i/gi,i niontiitm praempta coni truncati formam 
interdum prae fe ferentia faepe confiitiiens granitae , gneij- 
fo , marmor! , ivaccae , argillae , arenae , arenario , //"- 
, ihantbraci , fiperimpofitus rarius psr gneijjum trajicienSj 
in maris auttralis infitiis ^ potifjimum iiovaSecIandia, no- 
va Hifpania, in Sicilia, Itaha, meridionali GMin , Irr- 
landia, Scotia et in^olh vicinis , infu/is Pevoe , Jslandia, 
Silcfia, Hungaria ( prope SchcmnvA , Cremniz, Kreutz) 

' occiclentali Bohciuia, Jhperiori Lulatia, Saxonia , Thu- 
ringia, Hcnncbergo , ct vicinis )Pt;incomzc wontibus , in 
Palatinatu /'/f^/ori, Wettcravia, Fulda, Haffia, Goet- 
tingenii dillridu, Naffovia, rt^/ ripas [(A\cn\ inferioris , ex 
virifcenti ciaereus , ex rufefcenti fufcus y creberrime ex 
K 4 (i>te- 



15» TERRAE ARGTLLACEAE. Bafaltc«: 

cinerafcenti nigef , innumera aliorum fofjllium inntdulait' 
sium varietate conjpiciius ^ atit arbortim imaginibus , quas 
fri>gnejiae nigrue debet ^ pi^us , ferro interdtim adeo di- • 
ves ^ ut a mngnete trahattir , et in ufirinis magno cum 
frutiu ferri mineris adjicintur fragmentis in qnae Jecedit, 
rarins rcgularibus y rarius tabularibus ^ utplurimtm tna- 
gnis et prifmaticis , Jaepe enormis et longitudinis et dia- 
tnetri y creberrime bexaedris, interdum ietraedris , {an- 
gu/is rarius obliquis quam reilis') pentaedris aut heptac' 
ilris , rarius triedris , oEiaedris aut majori facierum nu* 
fnero con/picuis , fragmentorum a loco natali avuljorwn 
0ngulis Jaepf rotundatis aut detritis, prifmatikus nunc re- 
fiis, rarius Jlexuojts , nunc continuis y rarius articulatisf 
nitnc perpendicularibiis , nunc obliquis y minc Jparjim de^ 
tumhentibusy rarius fe decujfantibus et fecajitibus , inter» 
dum vitri moire fragiiibus et catnpanae injiar tinnitanti- 
hus , lapidis lydii , bibliopegis vicudis loco injerviensp 
Jicnendis plateis , Jii-uendis aedificiis, aliis ufibus exiinie ' 
conducensy utrum ignis filius an aquae fedimentum? 

pyrami- 3. B. obfcurus compaftus in fragmenta pyramidali^ fponte f»- 
diilis. cedens. Hacquet chem. Annal. 1788. !•/'• 522. 

Habitat in Bohcmiae montibus prope AufTig , fragmentig 
elongatis tried>is , in Hungaria (^prope Schemniz et Crcm- 
niz ) fragmentis tetraedris* 

tnnlcatus.4. B. compaflus Ijjonte in fragmenta cruftofa fecedens: cruftis 
Iphaeiicis concentricis. 

Hahitut cum columnari, hdc moUioy, dilutius tiniius, ef 
facilius fatifcens, 

Wacca, 5. B. molhs fragih's compaftus tritura niticTulus fponte non ia 
fragmenta ieccdens. 
Karfien Magaz. fiir Helvet. Naturk. 3. p. 234. 
Habitat in IJolicmiae et Saxoniac montibtis , etiam grandae- 
vis , nuncfirata anipla efficiens , nunc venae infiar rimas 
expiens, non raro venis metaliiferis dives , frequcntitis ci- 
nereus aut virefcens , qiiam niger , tcxturae pianne , quam 
grnnularis , crebt a columnnris bufis , quo tamen longe ce- 
ierius y fatijcit , olivini nihii includens, 

Trape- €. B. duriufculus compaflus aquam imbibcns in acre rufefcens 
auin» et lamcliatim tatilccns , in ignc crepitans ct cum ftrepitii ' 

ditlihens.^ ^ ' \ 

Syji. 



TERRAE ARGILLACEAE. Bafaltcs. 155 

Syfi» nat. L p, i>4- «. 4. Miif. Teffin, 16. Schiftus cine- 
' rcus {olidiulluhis, fcriptura cana. 

S.yji. Jint \. p. 188- w- 25. Saxum impalpabilc calcariuni 
fchiltiforme cincreum. 

Syji. nat. XIT. 9. p. 72. «. 2. Saxum impalpabile fchitto- ' 
lum iubcalcarium, fragmcntis rhombicis. 

Jt rvgoth. 211. Saxum fchiitofum calcarium cinercum. 

Oenfl. miner. <$. 26 v Saxum compofitura jafpide martiali 
moUi feu argilla moUi inci^rata et - - 

JVuUer. fyji. miner. i. p. 361. «. 4. Corncus durus parti- 
culis mmimis tcrreis in fragmenta cubica vel rhomboida- 
lia Hflus. 

Habitat in Scandinaviae montibm y praefertim Hunneberg, 
in Anglia, Scotia, Pyrenaeis, Germania, intcgros hine 
inde montes aut ampla eorum firata confiitnens , faepins 
venae injinr fecans , in profnvdo rimas innumeras agenSy 
€t faepe ifi prifmata tetraedra , raritis pentaedra atit tric' 
dra fiffus , cinereus , fufciis aut niger , igne leniori riifef- 
cens , eoque tortiis a magnete trnhitur ; cum aqua fortt 
pautifper effervefcit ; vitro ?iigro parando, compaSiior /a- ' 
pidis lydii hco tnferviens. 

25^ LAVA. Ex terra alnminari , plurima filicea ct 
ferri calce conftans , quibus non ra- 
ro pauxillum terrae calcariae et ma- 
gnefiae albae accedit. 

Coloris (utplurimum) obrcurioris, tri- 
tura cana, macra, in fragmenta in- 
determinata difliliens, in aere in ar- 
gillum fatifccns. 

Ignis vi aperta liquante progenita , in 
montibus ignivomis obvia ; igne de- 
nuo liquanda in vitrum nigrum. 

Gornpafla. I. L. fuhopaea compaita duriufcula texturae conchaceae. 

Givaui litologia Vefuvian. p. XLIX. et 84« 

Habitat in montibus ^niromh eorumque vicinia , ignis in 

minus alternta; ut lapidis , ex quo confiata fuit , mani- 

fejia utplurimim prae fe ferat vejiigiaf et indolem , fre- 

K 5 iincn* 



1^4 



TERRAE ARGILLACEAE. Lava, 



queiititii fifgra , ijuam ciiierea , fufca , atit ruhra , rariut 
alba, rarilfune viridis aut caettilea, crebro etiam iuniciu- 
lantibus iniiumeris fo(]iiibus heterogeneis , aut antea infi- 
xis , aut poflea natis et per aquam praecipue depofitis 
I vn/ieffata, in piifmata granulata, aut frogmenta eru- 

fiofa concentricd fpbaerica aUquando fponte fecedens , aiit 
fiiriae in modum in foveis montiutn pendula ac formata ; 
aedificiis, et nobilioribus fiepe eorttm partibus exfirucndis, 
flatuis cfc. infcrviens ; an ex marga petrofilice hortiblen- 
da , aliiique liquatu f»cilioribus nata ? 

vitrca. 2. L. diapliana nitens compa^a dur^ texturae conchaceac. 

Syf}. nat. XFl. 9. /). 182, //. 7. Piimcx vitreiLS lolidus. 

Cronft. miner. §, 2^2. Achatcs islandicus niger. 

PValier. fyfi. miner. 2. p. 378- «. ?• Porus iijneus lapideus 
fblidus vitreus. 

Vandell therm. ^. Vitrum foniie. 

Givani lito/og. Vefuv. p. r28.<lifc. Vetrificazioni eompatte, 
/5) Lava filamentis vitreis, Hamilt. afi. angt, vol. 70. ad ann. 
1780. P. I. n. 4. 

Habitat in montibus ignivomis novae Hifpaniae, rct;ni Pc- 
ruani, Islandiae Hecla, Italiae Vefuvio, in inlulis Pon- 
tia, Pentcllaria Pafcbali, {hinc inde etiam in aliis rcgioni- 
bus, V. inHung^riafirpcriore, in quibus ignisfuhterraneuSf 
nutpyrita, aut lithaiitbracibus fotus , grajfatus efi , ftmi- 
le qiiid^ non raro aliu quoque immcrfa continens nuncma- 
grs nui/c {Sm^hi) minus diaphana , utplurimum utra , ra- 
rius cUierea , viridefcens , caeruujcens , aut alba , fre-, 
ujuentifjlme formae communis , rarius fialaHitae , aut {in 
infida I'ontia) globi formam induta , aut pyrawidis pen» 
tdedrue formam rcferens , rtliquis fpeciebus diJficiUus li- 
quanda , ferri quoque mino*em miilto copium continens, 
terrae cnlcariae et tnagnefiae albae expers ; olim pro glo- 
bu/is veliimentorum adhibtta ; novae Hifpaniae et regni 
Perunni incoiis in fpecuii /oeiim , uon fcniper ad chaly- 
bem fcintillans. 

icoriacea, 3. L. bullofa fcabra intus nitens texturae conchaceae. 

fVaUcr. Jyji. miner. 2. p. 277. n. 3. b. Porus igneus lapt- 

deiis ficie lcoriacea lolidus. 
Givani /ito/og. Vefuvian. p, 146. &c. Vetrificazionrporoia 

pclante. 
de Do/omieu Memoir.fir tes isles Ponces ^c. nr. III. i. 
Hiibitat in montibus ignivoinis, frcqucns in A(itnd.e effluviis 
iavim CQVipiiflam ntpturimim tcgem, rarius fufcii, quam 

- Jiigra, 



TERKAE ARGILLACEAE. Lava. 159 

fJtgra, ititerdum qtioque hetero^enea continens, faciliut 
reliquis fpeciehus fatifcens , qiiibus ceterum ftmilis , fre- 
quentilfime tiigra , interdiitj: levis , fuperficie non raro 
undulata. » 

poro&* 4. L. opaca inconfpicua porofa leviufcula. 

' Gtvani iitolog. Vefuv. p. \^0. &c. Scorie lcggicre. 

de Dolotnieu Memoir. fur les II. Ponc. Zfc. «.II. 
Hah:tat iii iijontibns \^n\\omh eorumque vicinia , frequeti'' 
tior in iis , qui noflra bae aet ite c.dhuc exnrdefcunt, quam 
in exfiinElis , frequentius ex apice montii protrufi , quam 
ex iaterihus ejjiaens , ardetite lavae fixivio ohfiacuUs impe- 
dito atque. ititurgefcetite fnepe progenita , frequentius tiigra 
quam ruhra mngnejia aiba reiiquis ditior ^ qiio tnagis pQ- 
rofi , eo magis. 
Pumex. ^. L. opaca inconfpicua paraHela fibrofa pqroia levis afpera. 
Bimsftein. Syfi. tiat \. p. 192. 11. i. Xli. 3. p. iSi. h, i. Pumex (Vul- 
cani) fchilli nigcr. 
Dal. phurniac. 43. Cronfi. tniner. §. 295. Pumex. 
IValler. miner. p. 328- Porus :gneus lapidis asbclti, 
JVailer ffi- tniner. 2. p. 375. « 2. Porus igneus lapideus 

porultis fibroius Icvis, aquis innatans. 

Civ.tni litofog. Vefuvian p. 140. \'etrificazioni filamentofe. 

Habitat iti montibus ignivomis, Islandiae Hecla, Italiae Ve- 

fuvio, vicinariim infiUarum , Ventotiene , Ischia , Za- 

none, Pontia , Volcano, Liperi, etiam in itifuiis tioti' 

vuUis archipelagi e. g. Santorin , et maris auflraiis e. g. 

Tanna et nova Seelandia, faepe aliis viiicaui produ8is in- 

cliifi a maris undis eluta et ad remota interdum littorn. 

deveSia {in Actna tiuila ^ etiam in regionihus exardef' 

cente iitbanthyacum flrato aut indicia motitium olim igtii- 

votnorum tion otnni duhio majora praefe ferentihus exu- 

fiis V, gr. prope QiffeUas , in Haflla, ad Kheni ripas a 

Neuwied ad Confluentiam usque et uitra , in Bohcmia 

prope Eger et in monre Schlatnizf/7/^'f/ SalnizfHy^ tn Naf- 

fovia prope Datweiler in Occitania, luUd fuperiori et me^. 

dia obvia, interdiim in coiumnus reguiares fecedetis , ra-^ 

ritis fufca aut nigra, quatn fiavefcens , aihida , aiit ci- 

' nerea , fibris interdum minns confpkuis , iitpliiritnim cu- 

vernofa , aqiiae faifae innatans , plurima aquae commtmiy 

feidfpati, fcorii, tnicae particuias non raro ittfperfas coti- 

tiiiens , poiietidis vitris , lapidihiis duris , tnetatlis idonea, 

vitriim ex a^be/io , an ex ardefia , /ithatithracect pyita, 

Mi €K fcbifio micaceo et granita liquata faciliori tiata ? 

6. U 



156 TERRAE ARGILLACEAE. Mica. 

(puria. 6* L. incendiorum tcrrac ex ardentibus carbonum fofliliumilra- 
tis natorum fijia. 
Habitat e. gr. in Eohc\n\z prope BiHn, Seidfchftz, Laun, So- 
bofan, Naflbvia/^rop^Datweiler, Hus^ariae 7;/«/^/^ Schater 
nunc porofay mmc cotMpaSlay ntinc magis y minc niiniis 
ponderofa, fpadicea y lateritia, cinereay atra , caeruleOf 
ferri, chalybis , iridis co/oribus ludens^ 

56* MICA. Ex terra aluminari et filicea atque phlo- 
gifto conftans , qiiibus utplurimum 
ferri calx et pauxillum magnefiae al- 
bae , interdum pauxillum magnefiac 
nigrae accedit. 

Glabra, macra, nitens, mollis , flexi- 
lis, incurvelamellofa, infragmenta 
granulata fpontefccedens, indifcoi- 
dea facilime difliliens, leviufcula, 
parafitica. 

Igne leniori non mutanda, vehementiori 
in vitrum durum hinc inde bullofum 
liquanda. 

jnembra- l. M. pellucida: lamellis amplis facilime feparabilibus elafti- 

nacea. cis parailclis. 

ruflifcbes Syji. nut. 1. p. 15^. n. i. XIL ^. p, ^g. n. i. Mica mcm- 
Glas. branacea fiflilis flexilis pellucida hyalina. 

Carth. ntiner. 14. Mica lamcUis diaphanis latis tcnuifllmis 

flcxilibus. 
Cronjl. miner. $. 94. A. I. Mica conftans lamellis magnis 

parallclis. 
JVolt. miner.^ 17. Mica fifliHs membranis diapbanis. 
WaU. miner' 120. et fyjh viiner. i. p. 369. n. I. Mica mcm- 

branaeea pcllucidifliina flcxilis alba. 
Bommer. miner.^216, Argyrolithus. 

Habitat in Malabaria, Sibiria iprope Irkuz ad lacum Eajkal 
et Fauly,) Ruflia {.prope Archangel,) Finnia , Werme- 
Jandia (/)ro/)^ Elfdalen,) Galliac/^rormart VivaTais, Sab- 
audia (^prope Gene vam) mafJU aliqtiot iilnarum interdum 

diame* 



TERRAE AR€ILLAGEAE. Mlca» 157 

diametra , granitae partem conftittteus lamellarvm fiim' 
ma fiexilitate facile a gypfo fpeculari et glaciuli difcer- 
nenda. 

lamiAoia. 2, M. diaphana celorata : lamellis ainplis parallelis facilime {&- 

parabilibus. 
Syfi. nat. I. p. 15^, n. 2. XII. 3. p» 58. ». 2. Mica mem- 

branacea fiffilis flexilis lubdiaphana albida. 
Cronfl. miner. §. 95. i, Mica lanieiloia martialis. 
WaUer.fyfi. miner. l, p. 369. fi. 2, Mica membranacea fe- 

mipellucida rigida. 
Habitat potifjimiim in granite montium primaevorum , ut» 

plurimum infnmata niit nigra , interdum ftifca , aitrea, 

rubra , aiit alba , rarijfme fola in fchifli Jpeciem coit' 

crefcens. 

rquamola. 3. M. fubopaca: lamellis mfnoribus fparfis incurvis. 

Waller. tniner. 1^0. fyji. miner. \.p. 370. n. 3. Mica fqua« 
mulis rigidis inordinate mixtis. 
«) Syji.nat. XII. 3. p. 58- », 3. Mica fquamofa rigidula ac- 
gentata. 
Cronji, mincr. §. 94. 2. Mica fquamofa. 
Wottersd. miner. 17. Mica compafta, membranis fquamor 
fis, argentea. 

^) ^yj^' ""^' ^'^' 3* P» 58. n. 4. Mica fquamofa rigiduJa au- 

rara. 
Creuft. miner, %. 95. 2. Mica fquamofa martiaJis. 
Habitat , tanquam pars confiittiens , /'« granite multisque 

aliis fexis , metallico cuprt, argenti^ auri nitore non rara 

alias innumens Jta-jij rubri^ fujci^ nigri y cinereiy viri" 

4is coloris varietatibus conjpiciia. 

undulata. 4. M. lamellis undulatis aureis. 

Syji. nat. XII. 3. p. 60. «. lo. Mica fiexuofo-unduJata, 

fquamis auricoloribus. 
Waller, tniner. 124. Mica particulis fluSuartfibus. 
Waller. fyft. miner. i. p. 372. n. 4. b. c. Mica fiffilis, la- 
mellis fluduantibus et Mica hffilis, lamcUis retlexis. 
/3) Syft. nat. l. p. 155. n. 5. Mica particulis lamellatis, ac! 
angulum acutum Ilriatis. 
Syji. nat. XII. 3. p. 59. «. 6. Mica (hungarica) laraellis fle- 

xuolis fragslibus auratis. 
WoLtersd. min. 17. Talcum moUiuIculum friabile , coloro 
aurco. 

WaU, 



158 TERKAE ARGILLACEAE. Ulci. 

WaU. tain. 128. Talcum luteiira, lamellis opacis , fra|;t- 

lifnmiim. 
WaUer. fyji. miner. I. /). 37>. n. 9.. Talcum loteum, la- 

meliis Hexuofis opacis friabiliflimum. 
Oirth. niin. i^". lalcuin lamcllis opacis rigidis luteis, 
Hubitat in Dalecariiae fodinii /3) in Dalecailia. 

licmi- 5. M. lamellis hemifphaericis concentricis. 
fphaerica. S^J}. nat. Xli. 3./». 59. n. 8- Mica fquamis hcmirphaericis. 
Waller. miner. 12^. fyft. tniner. 1. p. 373. ». 6. Mica he- 

inilphaerica. 
Habitat in Finlandiac paroecia Kimito , fnxi fitifcentis par- 
tein confiimens , nitidifjirna , alba, Jemen pifi dimidiaiuiti 
tnagnitudine et f^gura referens. 

flriata. 6. M. lamellis in radios tranfcuntibus. 

WaUer.fyfi. miner. l. p. 372. «. 5. Mica particulis oblgn- 

gis tenuioribus acuminaris. 
Cronfi. §, 94. 3, Mica particulis acerofis. 
Habitnt in Sueciae y//.v/j- , cinerea velnigra^ igne albefcens 
vel fiavcfcens hot nblendae accedens. 

^ryftalli* 7, M tabulis hexaedris. 

na. Syfi. nat. XII ^ 3. p.'6o. n, 9. Mica fquami;s ere£lis pafljm 

triquetro-conniventibus. , 

Cronfi. miner. §. 95. ^. Mica drufica. 
Waller. fyji. tniner, I. p. 373. n. 7. Mica figura determi- 

nata drufica. 
Habitat in Dalecarliae fodinis , in Sahlbergenfi , Zimiwal- 
denfi , tobulis miuc fparfis.f nunc Jiellutim aggngatis, 
7iunc in columnas dijpo/itis. 

pcifmati- %. M. fufca , prismatibus enneadris. 
.' ca. ' Klaprotki bergm. Journ. 1790. 9 p. 227. 

Hoffin. bergm. Journ. 1789.' l. p. 156 
Habitat in fodinn Schneebergenfi Saxoniae, Pini prope Aue, 
faxo ex quartzo et feidjputo compojito innidulaJis , opucUf 
intus parum nitem. 



37. OPA. 



TfiRRAE ARGILLACEAE. Opalus. 159 

37* OPALUS» Ex terra aluminari et plurima (ilicea 
cum pauca ferri calce conftans, 
cui inccrdum pauxillummagnefiae 
albae auc terrae calcariae accedit, 

Duriufculus, nitens , vix unquam 
opacus, texrurae conchoideae, le- 
vis 5 in fragmenca indecerminata 
difliliens, parafiticus, formae ut- 
plurimum communis , facilc ri- 
mas ag-em, 

Igne diiHcilime liquandus. 

hytlro- I. O. fubopacus in liquidis pellucidus coloremqiie mutans, 
phat.us. Jtnguae adhacrens. 

Welcauge. Syjl nat. XII. 3 p. 69. ;;. 6 L WnU. miney. %t^. fyft.min. \. 
p. 283. «• 21. Acbates unguium colore in acre opaca 
aqua peNucens. 

Byiitkmann von dem Weltaiige ocler LapiJe mutabili. 
Bniniv. 1777. 

Liebenroth uh. Nat. u. Menfch verm. niineral. Gegenji. ifi 
Sachf. 2. Samml. §. 28- p. 49. 

Habitat in infuiarum Feroeniium , Islandiae , Britanniae, 
Hetruriae , Hungariae , Silcfiae , Poloniae , Saxoniae, 
{^praefertim prope Hubertsbur^ ,) Goettnigiac p/Vm , no' 
tilibiis , viilgaribus et vilioribtis ^ chalcedoniis , prn/iiif 
chryjoprajjs , nephritico , Jerpentino , granite , jcfpidcf 
porphyrio argilla indurata , albus , eburneus, ochroleucus, 
vitellinus , rufefcens aut virefcens , rarius , fi unquamf 
pyramidis triedrae forma comparens^ 

piceus. 2. 0. nitoris cerei, texturae fmperfeciius conchaceac, 
Pedlltein. Habitat , rariiis aut nunquttm magnam montium partettt 
con/iituens , quam aliis foffilibus , magnis fiepe , majjis 
innijulans in iufidis Islandia , fclba , in Galiia p>ope Mcf- 
nil-Montant, cV/Vjw /// Alvernia , F^orez, Britannia (/)rfl- 
pe Pomp^cn ,) Bavana (piope Q.!zcrsdorf^) in Tranfilva- 
nia (prope hernianftadc , Szent-Irnae ct Nagyag,) in 
Hungaria , (prope teoniik , Koenigsberg , Scheinniz, 
Crcmniz, Jacobian , ;/;/fr Eperias e/lo5ai, et in vatie 
Siroka,) /« »w;///7';/x gigantcis , in Saxonia (prope Mife- 

nam 



l6o TERRAE ARGILLACEAE. Opalus. 

nam Dresdam et Pleniz,) nova Hifpania wfurncitm y ex 
citteyeo niger , ex virefcente fiifcui , olivaceus , graminenif 
pjittacinus , caerulefcem , caeruleus , aut ruher^ diajiha' , 
ttus , fetnipellucidus , out fuhopacus , fegmentis , in quae 
fponte fecedit f granulatis ^ interdum ligjii fragmenta in- 
iludens. 

ligneuS' 3. O. iobopacus longittidinaiiter difFraftus fibrofam texturatn 
monltcans in fragmenta crufiofa fpontc fecedeas. 
Karft. Lesk. Mineralkah. I. p. 170. Holzopal. 
Habitat maffis utphirirtnim ingentihus in comitatti Hunga- 
riae Liptovicnfi, faciie in fragmenta, nonnunquam in fe- 
jiucas loiigas difjiliens , interdiim Gpncus , rarius diapba- 
nus , fihns iitplnrimnm reEiis , criifiis, in quas fponte fe- 
■ cedit craffis , nunc re&is , nunc incurvis , crehrius ftria' 
tus , q-uam unicolor , laBeus , ex rufefcente alhus ^ ochro- 
lencus , ex fl<wefcente cinereus , fufci capiUorum tiut ca- 
ryophyllorum aut iu lut^um vergatis coloris , ochtaceusj 
ziel hyacinthintis. 

ccrcus. 4. O. fcmipellucidus lcvis f!avus, tcxtura* pcrfcck concha<:eac« 
. Werner in Cronfi. Mineral,§. 55. />. 122* 
V. Fichtel Karpath. p. 408. 

Uabrtat fruftis rotiindatis jafpidi faepe et ttrgrUae induratae 
inhaerens Polonia prope Radomifchei inUungnviafuperiori 
frope Tdkobanya , flavedine propius ntinc ad ceream, 
fitinc ad melleam nccedente , nunc paulifper in fufcum co' 
iorevt vergente , fragilis , intus valde nitens , fragmentis, 
in quae diffilit, ctcutii, interdum fere difcoideis. 

rilior. 5. O. durus lcviufculus facile diffiliens in fragracnta acuta. 7 
Karfl. Lesk. Mineralkah. 1. p. 168. 

Habitat in Polenia prope Kadomifchel, Silefia prope Gofc- 
miitz, Bohemia, Hungaria (/)'o/?e Tlchcrwcniza f"^ Tel- 
kobanya,) Auftria (prope Primerfforf,) Suxonia (prvpe 
Freybcrg, Eibenflock e/ Johanngeorgcnftadt,) et pn>pe 
Francofurtum a^Moenum («^ Avcflcin ,) diaphanus vel 
fuhopacus , rarius opacus rarifjime pelluddus , texttirae 
mnic magis, nunc minus perfeBe conchacene, nitoris nunc 
viajoris nunc minoris utplurimim vitrei , colorum alhi, 
cinerei, viridis, fufci, ruhri, ttivri, varifAate magna 
cofifpicuusf inter4ntH tnaculoftte, 

6. O. 



TERRAE ARGILLACEAE. Opalus. l<)£ 

vulgans. 6. 0. colorem pro fitu ad lucena varians duriufculus leviufcu- 
luj diaphanus fragnientis, in quae difliiir, obtuliufciilis. 

Syji. Kiit. XII. 5. p. 68. «. 6. a. Silex vagus leiiexione ct 
re raftione varians, albui. 

WtiUer. miuer. §2. Achates ferg pellucida, colores pro fitu 
fpctVatoris mutans. 

Waller.fyft. mitier. i. p. 280. «. 19. Achatcs fere peliucida,^ 
colores iub rcfraciione et rcflexione varians. . 

Habitat utplurimnm aliii lapidibui itihaerens j et forwao 
communis , rarius renifortuis aut botyyoides , in Poloniz 
(,prope Radomilchel,) in Silefia (prop* Cofeinijz ef 
Schwentich,) 1« Saxonia (prc»/>e Jolianngcorgenlradt, Ei- 
benftock, Schneebcrg et Freyberg,) prope Francofurtun» 
itii Moenutn , Hungaria ^prope Tfchcrweniza , htic tnter- 
dum lichsnes includeus, iu Islandia e? f«/?///j Feroc, i«- 
tiis utplurimum parum nitens , interdnm fubopacus , la-^ 
£leus , Qchroleucus , ex fiave/centi ciiit virefccnti cinertuf 
rarius porraceus olivaceus aut rubelJus , aijuae guttarn in- 
t€ydum includens y rarius texturae in plunam vergeutif^ 
aut matris perlarum injiar nitens aut pun^is qiiafi argeff 
teis micans. 

Iiobilis. 7. O. femipellucidus intus valde nitens lcvis duriulculus coloro 
vivaei pro fitu ad lucem vario fragmentis, iq quae difli-) 
lit acutis. 

Syfi. nat. XJI. 3. p. 68. «• 6. /3. Opalus Paederota. 

FHmus hijK mund. 57. c. 6. Hfjfe/q. it. 508 'i Crsnji. miner* 
§, ^5. a. Opalus Ncnnii. 

fValier. fyfi. miner. \. p. 28 f. «• 19. l'. Opalus colorc oHr 
vari , reflexione ruber. 

yohann apocal. 21. n? Lapis praelrantiflimus Ja{p(s. 

Habitat ad radicem montium Carpathicorum in Hungarfjl 
prope Tlcherwcniza, argillae fe*riferae inclufus , heic jant 
■ anno 1400 erutus , rarior in Saxonia prope l^reybcrg, ut- 

plurimum laBeus luci reBa obverfus fiavus , oblique eam 
recipiens viridis , fiavus , ruher aut caeruleus , Jaepiug 
fere pcUucidus j rarius fere diuphanutf rarijfihie wrtnttit 
includtns. 



38,ZEO- 



I62 TERRAE ARGILLACEAE. Zcollthus. 

3^. ZEOLITHUS, Ex terra aluminari panca etplu- 

xima filicca conftans, quibus 
aliquid terrae calcariaeetpau- 
xillum calcis ferreae et aquae 
accedir» 

Leviufculus, in fragmenra (ut- 

plurimum) indecerminata dif 

iilicns, parafiticus, fragmen- 

• tis , in quae fponte lecedit gra- 

nularibus. 

Aqua forti fine effervefcentia ro- 
lubilis, et cum ea in gelacinae 
fpeciem (aepe abiens igne cum 
ebullitione facile liquandus, 
in vitrum album, initio fpon- 
giofum, aquae fupernatans ec 
primo fluxus momento fplen- 
dorem emittens. 

farinae^ 1. Z. albus friabiHs. 

us. Knoch Beytn zu chem, /Innal. 2. p, 20. 

Habitat in Islandia, et Hercynia (prope Andreasberg,) ex 
fatifcentia congerterum natus. 

lamello* 2. 2. folidiis intus nitcns rufefc6ns diaphanus lameliofus: la- 
fus, mcllis unduiatis franilibus. 

Knoch Beytr. chem. Annal. 2. p. TJ, f. 17. 18. 19- 
Rinman nov. aFi. Stockh. 9. ad I7S4. I. p 52. Gaften. 
Hubitat in Oitrogothia ef lsiandia> interdum in fragmenta 
vrufioja /ecedetis , duriiifculus. 

ndiatus. 3' ^' ^oh^ios matris perlarum inftar nitens radiatus : radiiscon- 

ver^entibus. 

Cronji. 7/iiner. $. iii, 5. A. Cryftalli zeolitis pyramidalc» 

concretae ad centrum tendentes, 
fVaUer.JyJ}. miner. I. p. 313. n. 9. Zeolitcs fticie felenitica 

lameliarts. 

Habifat 



TERRAE ARGILLACEAE. Zeolithus. 



»(55 



Habitat in Islandia infulis Feroc, Lapponia, Jemtia et Her- 
cynia, radiis mitic ft^llatis , nuncfajciculatis, alLus, auf, 
favus y duritfculus. 

4« 2, folidus matris pcrlarum inftar nitens fibrofus; fibris con- 

vergcntibus. 
Cronfi. mtner, §. iio. Zeolites fpatofus. 
WaUer.Jy,]}. vnner. i./). 311. «. 2. Zeolites particulis rair 

noribus, granularis mblbor. 
Vo^el viinerl \%f^. AEl. Stvckh. 1^56. p. 120. Zeolitus. 
Habitat in Islandiae lavis, frequens chalcedonii cotnes , in 

Scotiae, Hafliae, Thuringiae, Galiiae balalris, rarior i» 

Henyuia, utplurimuni albus , rarius rubeOus y ftfcefcensy 

Jlavus , aut cinereus , fibris tenuiortbiis aut craffiuribuSy 
, nunc fajciculatis , nunc fieUatis et in g/obi tnagis minusve 

ferfe&i formam non raro aggregatis , diapbanus , rariuf 

Jemipeliucidus , duriuJcHlus. 

5. Z. folidus fubcylindricus rufefcens. 

Syji. nat. Xil. J./j. i^J. «. 12. Stalaftites (zeolithus) fpa- 

tofus rufciccns. 
Habitat pajjim in rupium rimis, an diJiinSiaJpecies? 

6. Z. folidus diaphanus matris perlarum inftar nitens fulcatus 

clavae forma. 
Knocb Beytr. chem. Annal. 1. p. 17. /. 6-8. 
Habitat gregarius in injutis Fcroe , Islandia , Jemti» , Hcr- 

cynia, heic argento rubro et Jpati Jpeciebus variis inji' 

dens , la&eus, rarius flavicans. 

7. Z. folidus femipellucidus duriufculus matris perlaruin inftac 

nitens, tabulis hexaedris» 
Fichtel Karpath., p. 660 ? 

Knoch Beytr. chem. Annal. 2. p. l6. f. l. ^. 4. ^, 
Habitat in lshn(Ma , Hercynia, Tranfilvania, rarius lafieus 
attt ruber quam ex caerulejcenti albus , utplurimum facic' 
bus brevioribus Jingulis in binos rhombos , terminatis. 

8» 2. albus folidus fubpellucidus duriufculus matris perlaruta 
inftar nitens , cubis cxilibus aggregatis. 

Habitat in injulis Feroe, Islandia, Lu{atiaey//pm'tfm (^ad 
montem Laulche) bajalta. 

9. Z. albus pellucidus nitens duriufculus : prifmatibus tetrac* 
dris. 

L a «) prif- 



16.4 TERRAE ARGILLACEA^ Zcolithi^. 

») prifmatibus re£langiilis. 

CrenJ}. niiner. $. iii. B. Criftalli xcolitis diftinaae figu- 
ra prilmatica truncata. 

b) utiinquc in aciem tcrminatis. Knoch Eepr, z. chem, 

' Annal.2. p. 133- ,, „ r i. t.^- ; 

c) pyramide tetracdra terminatis. Karfl. Lesk. Minerai- 

kab. l.p. 133. 

d) aequilateris. 

e) compreflis. Karfi. Lesk. Mineralkab. i. p. 133. 

a) cruciatim fe pcrforantibus. Karjl. Lesk. Mineral- 
kab. l.p. 133. 

aggregatis. 
«) falcJculatim, 

b) {teHatim. " 
^) prifmatibus obliquangulis. 

Habitat in inlulis Feioe, Islandia, b. c. (e a) in Hcrcynia, 
a) in Jcmtia, prismatibus interdum minutis. 

cSpilkris. 10. 2. niveus nitens duriufculus: pyramidibus capillaribus. 
Cronfi, miner. §. III. C. CriftuUi Zeolitis capillares. 
£() pyratnidibus legregatis. 
^) pyramidJbus fafciculatim congeftis. 

■Habiiatin iniu\isFcr(K, J^mtia, iKn/a/te Ifenacenfi. 

fcintillans.ll. 2. durus nitens. Bergm. chem. Annal. 1784« ^- P* 392.' 
Gro/tbke Bergbauk. l. p. l^H' 

a) formae communis. 

b) iuperficicbus Iphaericis inaequalfs. 

c) prilmatibus perfedlis hexaedris : faciebus convexis. 
Habitat in Suecia rarior prope Edeltors; etinm in Weftro- 

gothiae ct Scotiae ba/a/tis prope tdinum, et Dumbarton, 
7) prope Strontian raritis fibro/us aut radiatus , qua»t 
cQvipaEius^ albus^, canus^ i/ah^Uinus^ aut ruher, egregiam 
polfituram admittens.. 

vitidis. 12. Z. pomaceus durus femipellucidus texturae partim iamel- 

lolae partim radiatae. 
Claproth Scbr. berl. Naturf. $. p, 217. HaJJenfratz journ. 

de phyf. i^^S^. Febr. p. ^l. Werner bergm. Journ. \y()o\ 

I. p. 99. Prchnit. 
Sagejourn. de phyf. 1789. ytm. f. 447, Chryfolithe du cap 

dc boniic clperance. 
Hacquet Schr. berl. Natur/. 4. p, 2J, /. 3. /. 17. Kriftalli- 

firrer Prafer. 

«) for« 



TERKAE ARGILLACEAE. Zeolithus. 16$ 

«:) formac cominnnis. ' 

J3) furma prismatis tctraedri comprefll. 

Habitat ad Capiit bonae fpei , et iprope Dunglafs) in Sco- 
tia, polituram egregie adrnittens y inteydum in porraceutn 
aut olivaceum colorein vergeus , formae communis mii 
cryjiulloyum ufp/urimum exi/ium nitidantm, rarius prifma- 
tum reclangulorum tetrncdrorum utrinque in aciemHer» 
minatorum , quam tahularum aiit hey.aedrarum aiit cre^ 
brius Htraedrantm obliquaugulnrurn , ad niatgines termi- 
' nales faepe truncatariim , frequentius in tabtilas tetrae'' 
dras , fijcicidosy farciminum fpeciem aggregat irum, quatft 
folitariarum , transverjim fraSltis minutim granulatuSf 
in fragmenta granularia , rarius in baciUos fecedens. 

Columna- I3. Z. prifinaticus transvcrfe Uriatus, longitudinaliter (JifFr^- 
lis, flus texturap fibrofae transverfim lamellorac. 

(y. Fichtel et Bittdheim Schr. berl. Naturf, 3, p. 447. Scc. 

4"2. &c. 
Htibitat {prope Sdiebcrch) /« Tranfilvaniae marmore nticante 
fparfus , prifmatibus nunc foUtariis , nunc aggregatisy 
nunc tetraedris nunc hexaedris , utplurimum aLbis , ra- 
rius caerulefcentibus , thalaffinis attt Jiratnineis , majorem 
longe, qiiam congeneres {^^) terrae caLcariae % minoreni 
atuminaris eoHtineniibut,^ 

Cyanites. 14. 2. Gagiiimus (HaphanusnitensponderofusdujiufcuUistrans- 
verfim ad chalybem lcintillans in feitucas iongas dilfilicns, 
texturae lamellofo - radiatae. JVerner bergm. Juiirn, 
lyi;©. I. p. l64-.' 

Savjfure fiL journ. de phyf. 1789. Mart. p. 21 3. et Sage 
Jiil. p. 39. Sapparre. 

Hojfmann bergm. Joiirn. 1789. I. p. 29. Cyanit. 

V. Born ind. foff. i.p. 33? Bafaltes caerulcus. 

v. Born Briefe iib. miner. Gegen/i. 7. />. 39 ? Ferber n. Ti^ytr. 
2. Mineralg. I. p. 106? et 3. mineralog. Briefe. p. 46? 
Stiiiz Abh. der hoehm. Privatgef :^.p. 332 ? Blaiicr Schoed. 

Herrmann chem. Annal. 1789. I. f. 224? Aquamarinarbi- 
ger SchoeiL 

Habitat in montium Carpathicorum ramo, Wallachiam a 
^xdiu{y\\'dLn\^ feparante , ad montem S. Gotthardi Helve- 
tiac, in provincia Lugduiicnfi {prope Symphoriaii) Gal- 
liae , i« Hilpania, Scotia, Tiroli (/J^ ?«tf«/-f/« Grciner,) 
itt Auitria iprope McilTau?) in banUatu Temefienfi? 
(prope Saska,) in mentibus Nert.fcUinsk Sibiriiie ? m Sa- 
J. 3 xoaia^ 



166 TERRAE ARGILLACEAE. ZeoHthus. 

xonia? (prope Geyer,) ad Rheni ripas prope Anclcrna- 
ciim ? ?■;/ fragmenta cruflofa , interdum in granuluria ag- 
gregura , fecedens , colore caelefii intermi/io albidus vel 
cinereus , lameUis iucurvis , frequentius radiis utriique fe- 
mipellucidis confiant , his tenuiffimis ^ fparfis , paraQelis 
aut fafciculatis , et niajori duritie, et faciliori in^^gne 
fiuxu a mica ei talcofatis diJiinSius, 

conglo- 15. 2. granulis, in quae fecedit, laevigatis vitrei nitoris con- 
meratus. cencrice cruftofis. 

V. Ficbtel Karpath. p, 56^. 648. 

Habitat in collibus , monti Hungariae Pap-LafTo vicinisy 
tnagnas majfas conftituens , jafpidis venis exaratus; an 
hujus generis? 

16. %. porofus. V. Fichtel Karpath. p. 3^7. 647. 6^5. 

Habitut in Hungariae monte Schator, an ex granite liquaf 
natus , alhidusj aut mgricans., 

quT^tzo- 17. Z. nigricans texturae acquahilis in fragmerto acuta difll- 
fus. licns nitoris pioguis. v. Fichtel Karpath. p. 652. 

Hubintt in Hungaria, prope Talkobanga integrum montetn 
conjiituens. 

varius. ig. Z. texturae vitreae nitoris pinguis nigricans : granulis al- 
bis iininerfis. v. Fichtel Beytr. p. 657. 
Hahitat in Hungaria pr*/?? Glashutte; an hujtts generis di- 
Jiincia fpecies ? 



«ombu- 

lcuS. 



argenteuJ. 19, Z. diaphanus riraofus coloris argcntei. 
path. p. 65^9. 
) Habitat vagus in Hungaria prope Peklin. 



V. Fichtel Kar- 



behemi- 
eus. 



20. Z: lamellofus igne non effervefcens fed m vitruni nclluci- 
dum confluens. Fichtel Karpath. p. 662. 
Hubitat in Bohemia prope Kunyetia inter Koeniggracz e9 
Pardubiz, amygdalitae innidulans. 



39,SCOR- 



TERRAE ARGlLLACfeAE. Scorlus. 167 

59» SCORLUS. gx terra aluminari et filicea , calca- 

ria et utplurimum calce fcrrf*a 
conflatus, quibus interdum ali- 
quid magnefiae albae et nigrae 
accedit. 
Durusj, in fragmenta indetermina- 
ta difliliens , intus nltens , para- 
fiticus. 
Cum aqua forti non efFervefcens, 
igne facile in vitrum abiens. 

granati- j. Sc. albus durmfciilus difficilius igne fundcndus facile fa- ' 
11U8. tifcens. 

Givani litolog» Veftiv, p. 58- Granati vianchi di Napoli, 
T. Bergnian He prod. vuicnn, optifc. vol. 3./). 206 
Habitat in Vefuvii potijjitnum lavis , marmortbut aliisque 
granatum facie externa aemuUns , at ferri expers , nune 
vitri injiar peliucidus , nunc opactis. 

vitrcus. 2. Sc. fragilis nitens texturac minutim conchaccae, facilc cum 
fpuma liquandus. 
KLproth Mag. fiir Helv. Katurk, 1. /;» igo. Vioietter 

5>choeil. 
Hoffmnnn bergm. Journ. 1788. I. p. 54. 261, Thumcc 
Stein. 
«) formae communis diaphanus aut fubopaeus in Jfragmenta 

eruliofa iponte lecedcns. 
^) cryfiallis nitidiffimis pellucidis vel femipellucidisfubprifma- 
ticis : faciebus rhomboidalibus utplurimum longitudinali- 
ter ftriatis. 
Habitat in Saxonia prope Tbum et Scbnccbcrg, in Defphi- 
natu prope Bourg d'Oilans, Armcnticrcs et Balme d'Auris, 
in montibus Pyrenaeis prope Barcges, in Nbrwegia prope 
Kongsbcrg, utplurimum (aryepbyllinus , colore ntinc ma- 
gis in rubrtim^ nunc magis in violaceum y nunc potiut 
in nigrum vergente , rarius margaritaceui aut ex viref- 
cente cinereusy levivfculus. 

tabularis. 3, Sc. canus femipellucidns tabulis tenuiflimis tetraedris in ta- 
bulas craffiorcs aggret^atis. Heffmmn bergm. Jotirn. 

I7«a. I. f. 57» 

L 4 Hauttat 



i6$ TERRAE ARGILLACEAI. ScorliiJ* 

Hahh/it una cum vitrco in Delphinatu prope Boiirg cl*OiTanJ, 
coMpu&HS , fuhnitidm , intus parutn tuiciins , texturoe cd 
plauam accedtutir, tabul.irum facisbus lateralibus cylni' 
drico • concavis y terminalibus utplurimum fubconvexis . 

gcnuiniis» 4. Sc. ponderofus opacus niger, tritura dilute cinerea. 

Stangen- Syji. n^it I. p. 18 1. «. 2. Stannum cryllallis columnarjjus 

fciiocri. nigiis. 

Syfi- nut, XIL ?. p. ^i). «. 5. Borax (Bafaltcs) lapidofusco- 

lumnaris pclitus, pyramidibus triquetris. 
Cronft. miner. §. 75. 4. Baialtes tryitallifatus. 
JVaUer. miner, Jp. 139. Corneus cryllallilatus prifmaticu^ 

lateribus inordinatis. 
JValler.fyJi miner. \.p. 519. n. 2. Bafaltes figura eolum- 

nari lateribus inordinatis, cryltallifatus. 
Habitat in Zeylonae , Madagalcariae , Hifpaniae, Italiac, 
Sabaudiae, Vallis Tellinae", Khaetiae , Helvetiae , Gal- 
liac , et montium potifftmiim Pyrenaeorum , CorHubiac, 
Groenlandiae, Norwegiae, Sueciae, Silefiac, Moraviac, 
Hungariae, Saxoniae, Hercyniae /</f/j, granitis y gneif" 
Jis variis , nqua forti fere totus Jolvendus , ferro inter'_ 
^um adeo dives , /// magneti admotus ejtts direffionerf* ' 
mutet , nunc formae communis , in fragmenta ^ranularia, 
freqiientius y et tum etiam facilius in bacilJos tenues , re- 
ilos paraUcle , fajciculatim aut JieUatim Jecedens , nune 
fortna cryjialiorum y rarius granates mentientium , quam. 
prifmatum , quae longitudinaliter firiata , rnriffJme aci- 
eularia y yu^go mediaey rarius infignis magnittidinis, cre- 
brius triedray aut enneaedra, utrinque utpLiirimum tn 
jQ/ramidem triedram terminatay quam hexaedra apparent, 

eleflricus. 5. Sc. excalefaaus corpufcula levia altero finc attrahens altero 
Turraalin» e^^cutiens. 

Syji. nat. xn. 3. p. 72. n 4. Borax diaphanus fubopacus 

purpureus maximc elcclricus. ' 
fVaUer Jyji. miner. i. p. 315. «.6. Zeolites facic vitrea, 
calefadus cineres aliaquc levia corpora attrahens et repel- 
lens, cleftricus. 
l/^a parif 1717. p. 9. F/or. zeyl. g. Aa.herol. 17^6.p. I©C. 

Lapis eleclricus. ^ ^ r 

Vogelminer. 191. ASi. Stockh. 1768. />. 7. Afchendrckcr, 

Jrip, Tourmslin, 
Habitat in Zcylonac fiuviis , Brafilia, Caftilia, infuiis Gal- 
Jiae vmms, in Groenlandia montibus Ural et Nertfchinf k 

Stbi- 



TERRAE ARGILLACEAE. Scorlus. 169 

Sibiriae, niontibui Norwegiae, Sueciac, Helvetiae (Grim- 

iel et S. Gotthardi ,) et Germaniae c. g. in monte Greiner, 

.prope Francofiirtum ad Moenum, prope Sc\h in Franco- 

nia, prope F.hrcnFriedcrsdorF, Annaherc; , Dorfchemniz 

£t Freyberg in Saxonia , gneiffo aliiique faxi fpeciebus in- 

vidiilans y a qwbns faepe avidfia , et aqiiarum vi deletis 

angidis ad fluviorutn ripas granoyurts forma dimittitnry 

alias prtfmntibns tenuibus fnepe longitudinaliter firiatis 

pyrawide tctruedra terminatij tri - vel enneacdris , rarius 

tetraedris y hexaedris aut heptaedris ^ rarius qiioque for- 

mae communis in baciUosfecedens , fuhponderq/us , textu- 

rae conchaceae , utplurimum peUucidus et va/de jiitens, 

hinc ger.imae loco habitus ^ qiiamvis duritie plurimis e)ut 

fpeciehus iiiferior ^ interdum diaphanus coloris creberrivie 

obfcuri, fufci aut viridis , rariusriibri, caertdei aut flam 

viy igne difficilius liquandus , aequabiliter excalefaBus 

faviilae pidvifculos attera parte attrnhensy altera repeUens, 

a/tera exca/efaBus y a/tera refrigeratus utraque attrahens, 

P. Hermanno , quum in Zcylona csmmoraretur , jam cQ-' 

^niius, ponderis Jpeeifci = 3086 a^ 3155 ; looo. 



i'^ ORDOV. 



17« TERRAE ^LICEAE. Gemma. 

O R D O V. 

TERRAE SILICEAE. 
Ex terra filicea praefertim conflatae, durae. 

40, GEMMA. Ex terra (ilicca et aluminaris faepe 
paulo majori portione conflata, 
quibus utplurimum aliquid terrae 
calcariae et calcis ferrcae accedit. 
Macer, intus valdenitens, rariflime 
opacus vel fubopacus , nunquam 
dnriulculus aut mollis, in frag- 
menta indeterminata difliliens , pa- 
rafitica, in tenebris lucens, fri- 
Qiione excalefaQ:a corpufcula le- 
viora trahens. 
Alcali igne liquato non folvenda. 

Kubinus. I. 6. dunflima ponderofa ruhra texturae lamellofae , dire£ti<^ 
ne mutata conchaceae, coloris in igne et tritura tenacini' 
Tna, priori noii liquanda. 

Syft nat. 1. p. 165. «. 6. Xlf. 5. /». 102. «. 6. jB. Muf. Tef- 
ftn. 38- n. 3. AUimen (Gemuia pretiofa Kubinus)lapidO" 
ium pelkiciilifllmuni lolidiflimum rubrum. 

Cronfl. miner. §. 43. /3. Adamas ruber. 

IValler, tniner. iw.fyfi. miney. I. />. 235. «.2. Gemma 
pelluciditlima duritie fecunda, colorc rubro in igne per« 
nianente. 

Jup. rniiier. 377. Vogel miney. 145. Baum,miner,\.p.22<), 
Kubinus. 

Habitnt in Brafilia et Oriente, poiifjimum regnis Pcgu et 
Zeylon , duritie fpatum fere tripio fvperam , calcariae 
terrae et caLcis fer.reae aliquid quoqite continem^ pofi ada- 
1 ttinntem inter gemmas pretiofiflhna , colore nunc pallidiO' 

ri , nunc magis fiturato cerafino aut in violaceum ver- 
gente , rarius dilute rojeo aut ex rtibro et albo mtfio, firi- 
isque flavis vario , aut partim rubro parfim caeruleo ra- 
riffime in virefcentem vergente , aut varlthiU , forma 
priftm/if tetraedrif aut tabulae triedrae : faciebus termi- 
' nuli- 



TERRAE SILICEAE. Gcmma. 171 

siali^us in aciem exeiintibus , aut pyramidis triedrae Jim- 
plicis j crelfrius tetraedrae dupiicis , ad ma>ginei inter* 
dum truncatae^ Jtiepc (juoque angulis aijuae vi detritis for- 
' rtta grnnorum rotundatorum , /aepe peUucidus , rarius/e- 
ntipellucidus aut opacus. 

2, G. duriffima fubponderofa cacriilea tritura >alba texturae 
fubincurvo-lamellefae, igne non fundenda, at colorein 
omnem cxuens. 

Syji. nat. XII. 3. /). 105. «. 6. y. Alumen lapidofum pellu- 
cidiflimiun folidiffimum caeruleum. 

Cronji. mineral. $. 44. yuft. miner. 378- Baum. miner^ I» 
p. 230. 

Vogel miner. 146. Saphyrus. 

Waller. miner. II2. Gemma pellucidinima, duritic tertia, 
colore cyaneo igne fugaci. 

WoUer.fyJi. mitfer. i./». 237. «. 3. Gemnia pellucidifllma, 
duritie tertia, colore caeruleo in igne forti fugaci. 

Hctlntat pofi rubinum pretiojiffima et durifflma in Brafilia, 
in India, potiljimum regnis Pe^u et Zcylon , «^perficos 
fnes rcgni Kuffici, /;; Bohemia (inter Bilin et Merowiz,) 
£t in Galliae provineia Velay (prope Puy,) utplurimum 
libera et angulis detritis rotundata in fiuviis eorumque 
ripis , arena , bumo , rarius aliis foffilibus adnata , et 
tum forma cry/iallorum transverje Jiriatorum , nunc prif- 
rnatum hexaedroriim reBangulorum , aut tetraedroru»i 
obiiquangulomm inaequilaterorum , crebrius pyramidunt 
hexaedrarum Jimplicium vel duplicium , nunc pellucida et 
aequdtbi/iter tinaa nunc femipellueida , nunc diuphana, 
tiunc nubeculis albis ttirbida , in igne una cum colore evd- 
nidis (j]uo cafii faepe pro adatnante venit , duritie tamen 
longe inferior , per ufiionem adhuc magis imminuta ,) co- 
lore nunc aequabili , nune in cryfiaUis praefertim , apicem 
verfus magis diluto , tiunc faturatiori magis et puriori be- 
rolinenjiy indico violaceo aut lazureo , minc dilutiori in 
viridem , fiavefcentem , cinereum , album vergente , nunc 
pro vario ad lumen fitu variabili , femper aliquid terrae 
calcariae et pauxilhim calcis ferreae continens', dum ignis 
%)im experitur, lumen egregium fpargens* 

Topazius.J. G. fubduriffima pondcrefa flava textura lamellofa transver- 
fim frailae conchacea, igne, non fundcnda, at foriiore 
coiorem omnem exuens. 



lya TERRAE SILICEAE. <;cnima. 

Syfi. nat. X\\ 3. p. 94. 2. «. Borax CGcmma nobilfs Topa^-- 
* zius) lapjdolus prilmaticus pellucidus : pyramidibus trun.-' 
catis, flava. 

Muf. Tefjin. 32. ft. 14. Nitnim quartzpfum coloratum. 

Crenfi. miner. §. 4^. Juft, tftiner. 381. Vogel miner^ 141. 
Baiim. uiiner. i. p. 232. Topazius, 

WaUer.fyfi. mineral. I. p. 239. ». 4. Gcmma pcllucidifll- 
ma, duritie quarta, colore aureo in igne fugaci. 

Habitat rariiis libera , et angulis Hetritis rotundata , quam 
^ altis mineralibus adhuc inhnerens et adhaerens ac nativae 

fortnae adhuc particeps , in Sibiriac montibua Uralenfibus 
€t Nertfcbinskcniibus, etiam ad ^evC\cos foies imperiiKul- 
iici, in India et vicinis infnlis , pmefertitn Zeylona , in 
Brafilia, Siiefia (pro;>e Strigonium,) l3ohemJa(f«/^r Bilin 
</ Merowiz,) et potiffimum Saxonia (^prope Zinnwaide, 
Altcnberg, Ehrenfricdersdorf ^/ Auersbach ,) forniae itt- 
terdum comniunisy tiim in fragmenta granularia fecedensy 
crebrn prifmaticae , prifmatibus longitudinaliter Jiriatit 
nunc folitariis , nunc geminis aut ternis cruciatim difpofi- 
tis , nunc aggregatis , rariiis tetraedris reSiangulis vel ob- 
UquangiiUs , quayn oSiaedris inaequilateris , pyramide ir- 
regulaii raro oSiaedra , {brajtl. tetraedrcC) atit {Jihirica') 
in uciem terminutis nunc peUucidis , nunc femipeUucidis, 
nnnc diaphanis ^ interetumfitinJignibuS) jiavedine modo 
Milutiore , modo faturatiore , utpiurimum vini colorem.. 
wentientCy at etiam in album cinereum , virefcentem y et 
viridem colorem ipfum vergente , leniori ignis vi in rubo' 
rem aliquando abeuntem , ut rubinum Jimulet , ponderit 
fpecifici = 3531 ad 3564 : looo. \ 

Hyacin- 4. G. dura lamcllofa peliucida rubedinis fibi propriac prismati* 
th\xs, bus tctraedris utrinque pyramide tetracdra terminatis, 

' igne non fuiidenda colorem amittens. 
Syfi. nnt. Xlf. 3. p. 8^. ;/. 3, «. Nitrum lapidofum quart- 

zofum oftdecaedrum purpureo-fulvum. 
Waller.fyP miner. I. p. 2^Q.n.i\.'\. Topazius flave rubens. 
"Jufi miner. 385. Vogel miner.l^^. Baum.miner.l. p,2^iS. 

Hyacinthns verus. 
T. Bergm. de terr. gemm. §, 7. de tub. ferrum. §. 17, opufc. 

I.p. 103. 104.476. 478. 480. Hyacinthus. 
'Reufs Orogr. des boehm. Mttteff. p. 148. 
H.\bitat in Oriente et Bohcuna , ejusdem cum topazio duri- 
tiei, at minorem terrae Jiiicene , majorem (f) a/umina- 
ris, ealcariae (-|-), et (^-^^) caUis ferreae continens, 
fonderts fpecifici = 36S7 ad 3760 : looo'. 

5. G. 



TERUAE SILICEAE. 6emnia. 173 

Jlabandi- 5. G. dura pellucida, coloro rubro ia ignefugaci, igne non 
ca, fundenda. ^ 

. Ferher n. Beytr. 2. Mineralg. l.p. 58?. 
" Habitat in\^v'\{c\zcfiuvio GoQikh propehtt\gt:^GM\, forma 
granorum rotundutoriim, magHitudme feminis pifi aiit fai» 
bae, uliione dealbata hinc inde pro adamante venalis, 

Rubicel- 6. G. dura , coloris cx rubello in lutcum vcrgentis in igne fo,- 
lus, gacis , igne non fundenda. 

Waiier. fyji. miner. 1. p. 236. n. 2. d. Rubinus colorc ru- 

beo iubflavo. 
Habitat in India, topazio moUior, coloris impuriminut gratL 

SpineIIus.7. G. dura coloris rubri, tritura rubella ignc non fundenda. 

WaOer. fyji. miner. I. p. 236. n. 2, c. Kubinus colore ru» 
beo lubalbo. 

Klnpr. Schr. berl. Naturf. 9. p. 34O. 

Habitat in India , coloris faepe amoeni non raro punicei, 
tum mn^ni atfiimata, pondere fpecifco rubino inferiory 
topazio viollior, uitra \ terrae aluniinaris , pauxiUutn 
calcis ferreae , et paucifjimam terram calcariam continens, 

Aqua ma- $. G. dura pellucida lamellofa dilute thalaflina igne non fun- 
jina, denda, in fragmcnta trapezoidea difliliens. 

Syji. Hat XII. 3. p. 99. n. 2. y. Borax lapidofus prismati- 

cus pellucidus : pyramidibus truncatis' caerulco- virens, 
Cronji. miner. §. 47. 9/. I. Aqua marina. 
Voget miner. 146. Beryllus Aqua marina. 
WaH^r.fyJ} miner. i.p. 242.fi. 5. c. Smaragdus caeruleo 

viridelcente colore. 
Habitat in Brafilia, India, montibiis Sibiriac Nertfcbinskcn- 
fibus, in Saxonia {prope bchneebcrg et Eibenflock) et in ? 
Bohemia (prope Gresniz) topazio proxime nffinin , minc 
formae communis y in fragmenta crufi'jfafecedens, mine 
cryjiallorum, topazii cryjialiiijitniliumy pondens Jpecijiei 
* = 3521 ad 3548 : 1006. 

Scorlitcs. 9. G. fubdura fubponderofa diapliana coloris ex virefcente au4 

flavclcente albi in rgne conliantis, m igne non fundenda. 

fVern. Veberf. v. Cronji. Mtner. p. 169. Wcifler btangen* 

ichoeri. 
T. Bergm. chem. Annal. 1784- 2. /».391. Weffler Schoerl^ 
Kiaprgfb «fwn^ Annnl. 17^6- l'p> 29«» Schwerlit. 

Qutun^ 



174 TERRAE SILICEaE. Geinma. 

T 

t Gutanner chcm. /Inn. 1786. I. p, 525? Weiflir Schoerl aus 

Biafilien. 
Ferher 5 miner. Brief. p. 46? WeiflTer prismatirclaer Schoerl, 
Huhitat in Erafilia? prope Boniiam in montc Godcsberg'^ in 
Sfaxonia prope Altenberg una cum mica ct quartzo , ex 
mera , fi paucifjlmam aquam excipias, terra filicea it alu- 
tninnri , et aequali fere utriusque parte cenfi-ms ) conge- 
xeribus motiior, texturae ex compaH.i inaeqnali lamelLo' 
fae , nunc formae communis , in baciHos , tenues , re&os, 
paralielos feceuensy nunc forma prismatis perfeBi hexaedri, 

Beryllus. lO» G. dura coloris ex caeruleo viridis in igne conftantis , igne 
non fundenda, texturae conchaceae, fi transverfim fran- 
gatur, lamellorae, forma prismatum hexaifdrorum longi- 
tudinalitcr utplurimum ftriatorum. 

Cronfi. miner. %. 42. 2. Beryllus. 

Hoffmajin bergm. Journ. et Bindheim Schr,berl. Nathrf. lo, 
p. 3f. <5cc. 17^8. i./?. 253. Beryll. 

Cerhard Grundr. p. i86. Aquamarinfchocrl. 

Habitat in montium Saxoniae Fafteuberg {prope Johanngc- 
orgenftadt) et Sibiriac Tigeretskenfium » Nertichinskcn- 
fium, Uralenfium, Dauuricorum, quartzo, granita, wolf- 
ramo ^c. aeyfialiis variae magnitudinis , nunc diaphanity 
nunc peUucidis , rarius foUtariis ant geminrs , quam ag- 
gregntis , interdum fafciculatis , colore nunc ad viriden/f 
iiunc ad caeruleum propius accedcnte ranus in fiavum ver- 
gentc, aut vari/tbili, igne turhidus , pauciorem terraiH 
aluminarem (^t) ^^ calcariam (/^) fcrrique pauxillum 
(■3^0) continens ; ponderis fpccifici = 2250 a</ 278 2 : i ooo- 

Chryfo- II. G. dura pellucida viridis intus nitidifllma, texturae con- 

bcryllus. chaceae. 

JValier. fyfi. mineral. I. p. 244. n. 6. c, Chryfolithus co« 

lores refle£lens divcrfos. 
Habitat 7iunc detritis anguHs rotunJata , nunc laevifjlma, 
hexaedro - vel heptaedro • prifinatiea , coloris inter tinSium 
ofparagi et otivaceum intermedii , interdum pro Jitu ad 
lucem variabilis, in Brafilia, Zeylona , et? Nertfchin»- 
kenjibus ^xhnn^ montibus , ponderis fpecifici = ^6^^ ad 

\ ^719 : 1000. 

Chryfoli- 12. G. fubdnra pellucida leviufcula coloris viridis in igne fuga- 
thus* cis, fortiori fundenda, et dum in fluidum ftatum tranfit, 

lucera ipargens, texturae concbaccae. 

Syf?. 



TERKAE SILICEAE. Gcmma. 



175 



Syji. not. Xir. 3. p. 94. «. 2.y0. Borax lapiMofus prismaticug 
pellutidus : pyrauiidibus truncatis, vircns. 

Crunji. tninerai. §. 46. £. fVutier. tniner. ii^, Topaiius 
( hylolirlui!». 

WuUef.Jyfi miner. \.p. 245. ;/. 6. Gemma pellucidifTinvi, 
duritie lcxta , colore viridi fubflavo w^ igne fligaci. 

'Jnji unner. <^4. Fog. nimer. 147. Baiim. nuner. I />.234. 
Chiylolicluis. 
. Hubirat in iiTSiiiUa , ZeyJona, Sibirtae fwow//^«/ Ncrtfchins- 
kenfibiis ct Uralen/?l^/a, Tranfilvanfae SzeliC2f;//r^//j, cQ' 
mituTu GJaz, er (/'ro/j? ScHuttenhoten) in Bohcmia, nnnc 
detritis cm^ulii rjtundata y niinc o-jJinUoriim forma (*# 
jiriarum aeair/u) topazium fere aemulans nunc forvia 
priimatum ewn-aedrorum altero jine pyramide tetraedra 
truncatnterminatorum., i^nis vi pelluciditate orbanda poii' 
derisfpetijici = 334O vel 34IO ; lOOO. 

Smarag- 13. <j. dura pellucida leviufcula colnris graminei in igne m 
^US. caeruleum abeuntis , refrigeratae rcdeuutis , fortiori li- 

quanda, texturae conchaceite. 

Syji. nat. XII. 3. ;,. 9,-. „ 2. $. Rorax lapidofus prismatiV 
eus pcllucidiis: pyramidibus truncatfs, viridis. ' 

Cronji. miner. §. 4«. Jufi. ft.iner. 379. Vogel miner. 14^. 
Bunm. miner. 1. p. 233. WaUer. miner. li 4. Smarag- 
dus £[emma. . * 

JVaUerJJi. miner. \. p. 241. «. ^. Gemma pellucidiffima, 
duitie quinta, colore viridi in igne pernjanente. 

Habitut in montibus inter Aegyptnm f/Aethiopiam interme- 
diiSy in regno Peruaiio, in dijirifiu Kufllci imperii Oreti- 
burgenfi, ad Perfiae rines, t'n Kirgi(arum terra , in Nor- 
wegia? (p><j/>eOrdal;Bohemia? <•/ Burgundia? paucant 
terram Jiliceam ^ pauciorem caiciirutm , et parciorem ad- 
huc ferri calcem continens , rariui pomacea , vel auri tni- 
cuiit quoji conjitn., rarius fo>tnae communis , quam cry- 
fiailorum iaevium utpiurimum hexaedro -prismaticarum, 
murgtnibus interdum truncatis nunc Juiitariarum , nunc 
ogg^^egatarum , Jaeptus ud margines aut iateraies aut ter- 
tn.naies , aut omnes , aut ad anguios truncatarum , aut 
marginibiis terminaiibus in aaem exeitntibiis eonfpicua" 
rum, pojijapphirum pretioJi[Jima. 

Soranus. 14. G. dura pcllucida fubponderofa refla lamcllofa colorishya- 
cinthini iguc modiio perliitciitis, fortiori paulo faciJc ia 
fconara epattaua ipumidayi conveitenda. 

Crenff.. 



,y^ TERRAE SILICEAE. Gcmma. 

' Cronfi. miner. §. 69. A. 2. o. Hyacinthus gemma» 

fVaHet./yJi rmner. I ^. 253. «. 4- a- b. Gcmma granatica, 

colore "igneo , et Getnma granatica, colorc fiavelcente. 
f/«^//rt^/« Helvetia, Norwegia, Gmenlandia, Sibiriae ?«o«- 
tihui NenkhiasJi-evyibui- et Uralen/iha y Zeylona, Brafi- 
lia , minc forvia granonm rQtnndutorum in arena aut 
terra haeremj nunc forma prismatum hexiiedroruni utrin^ 
que pyramide triedra terminatorum aliii lapidibits inni- 
dulans , fpat« duplo durior, ab infuju acidit mineyalibus 
fortiQribus cohrem ^xuens, 

Granatus. ly. G. dnra pronderora nibra tcxturae inaequalis , igne leniort 

colorcm lervans, paulo fortiori in fcoriam opacam fuicam 

fpumiiiam abicns. 
Syjl nat. l. p. igl. «-3» 5tannum cryftallia tcirellatis wi- 

bicundis. 
Sy/L nat. XIT. 5. ^. 72. «. 5. Borax tefleilatus loiidus poli- 

'tus fcintiUans. 
Vo^el miner. 144. Bauni. Min. 1-/5. 238. Granatus. 
Cronfi. miner.%. 69. A: et ? 70. Granatus martialis ct ? Gra« 

natus crocis martis et jovis mixtus. 
WaUer. miner. 117. Gemma plus minu5 pellucida, dtiriti« 

oSava, coiore obfc«re rubroin igne permanente. 
fVdtersd. miner. 32. Stannum polyedrum regularc fub- 

rubrum. 
Grmov. fuppl. 10. n. 42.43. Stannora poiycdrum regularc 

purpuralcens. 
te;) pcllucida. 

fValier.fyJi. miner. I. p. 2^3. ?/. 4- Granatus cryftallifatus 

pellucidus rubens nitens, in i^ne coiorcm retinens, la- 

pidc ii^ucicentc. 
^) opaca. 

JVaQer.fyft. miner. i. p. 2^2. n. 3. Granatus cryftallifatiis 

opacus, in igne colorem rctinens fuiibiiis. 
a) Sy(i. nat Xil. 3./). 73. n. 6. Borax (Margodes) teffeila- 

tus argiilaceus opacns. 
y) in fragmcnta granularia fccedens. 

WaUer.fyfi. miner. \. p 2>o n.l. Granatns figura ind€t€i*« 

minata, particulis graniilatis. 
JValler. miner. 103. Q.uartzum t»ranaticum. uj^ 
Crottfi. miner. %. tf^, h. \» Granatus particulis' ^anulatis^ 

ligiira indeterminata. 

^) in fraj^menta cruUofa fecedens. 



TERRAE SILICEAE. Gemmsu 177 

H^aSft^. />/?. tniner. r. p, 251. ». 2. Granatus figura indc- 
terminata) IjineiloluSt 
#) formae communis, ; 

^) forma granorum, detritis angulis rotundatorum liberorum 

in fluviis, humo, arena obviorum. 
;y) forma cryilallorum , aliis utplurimum innidulantiuai, 
laevium. 
a) pyrafridis. 

ei) tctraifdrae duplicis. 

•) apicibus truucaris. Fig. 36. 
t) pyramidis p<5laedrae dupjicis 

*) utroquc apice pyramide altera tetraedra depreffil 
audae. Amoen. acad. f. p 4S2. 
*6) marginibus inter pyramides priinitivas et accenbnat 
truncatis, 32edra. 
C) pyraniidis triedrae , marginibus lateralibus et bafeos trun* 

catis. Fig. ^7. ' , ^ 

d) pyramidis liexacdrac, marginibus bafebii truncatis, Fig.2« 
^) prismatis hexaedri. 

a) perfedi. Fichtel von Karpath p. 232. 

b) utrinque pyramide triedra tcnninati. Fig, 3jS^ 
a) faciebus laevibus. 

\)) faciebus diagonaliter ftriatfs. 
c) margmibus prismatis truncatis. Fig, 52. 
&) margmibus omnibus truncatis. Fig. 2S« 
i) dodecocdri. Fig. 11. 

Atnoen* acad. l,p. 482. /. 16. /! 25". - 

Habitat inmimera etiam cotoris in uigrumf fufcTtttt., pufptt' 
reum , fanguineum / fiavutn ver^entis varietate in Mada- 
gafcar, Aethropia, India^ vicinisque infulisy Syria, Ar- 
menia , Sibiria , Islandia , Groenlandia^, Lapponia, efi 
flurimis aliis Europae , patifjimum quoque Germaniac 
regionihus, i nter quas Bohemidi etninet ^ ea in TranfiJya- 
nia luxus niateries multipiex y ponderii fpecifici ^ '<49I 'rf 
4230 : 1000 wajorem, quam congenereSj terrae Jiiiiea% 
sopiam cgminetts i an hncfpeSht fevrlut rukerl 



^ 41 0I4r 



178 
4U 



T^KRAlj: SIJLICEAE. 4)]ifMiv^ 

OLIVINUS. Ex , plurima terra filicea , pauciori 

aluminari et ferri calceconftans. 

In bafalte nidulans , intu^ nitenSj 

formae utplurimum communis, 

^ r .: . durus, in aere facifcens* 

In igne difficuker liquandus. 

Werneri. I. O. tin£lus diaphanus, texturae conchaceac in fragmentain- 
determinata diffilicns. 
fVertier bergm, Jouni. 1790. 7. p. ^^. Olivin, 
Voift ReiJ. durch fVeim.n.EiJen.2.p.\Q^. Griiner Schocrl, 
JoJ. Mayer Abh. der boehm. GeJeUjch, 3. 1787. f>. 266. 
Hofm. bergm. Jonrn. I7815' !•/'• 242. Chryfolithus. 
. //rt^//a/ /'« Galliac , Hungariac , Bohemiae, Lulatiac, Saxo- 
" ' ■ - niae, Thuringiac, Fuldae, Hafliae, Goettingae, Rheno 
vicinis bafiUtis , iiunc graHorum, forma , nunc majoribus 
fruftis innidulani j formde communis y viridis , titpluri- 
mum olivaceus , interdum in fufium coloretn vergenSf 
ponderis fpecifict = 3225 : looo. aliquando byacinthinus 
•^'* • ifi pulveretn ochruceum fatifcens. 

vitrcus. 2. O. pcllucidus vix tin£lus textura« vitreae in fragnienta indc- 
-terminata di(Iiiiens, fuperticicbus Iphaeriee convexis. 
V^igt Befchr. des Hochji. FnUi. oc p. 171. Wcifle giafige 

.Lava. 
Habel iu Klipfi. miner, Briefw. IL 3.p- 270. Gerhard chetn. 

Annal. 1785. I. p. 57. Mullcriiches Glas. 
Habitat in Alvernia , Germania {prope Francofurtum ad 
Moenum, /H/f/- Hanoviam ^/ Budingain ,) w Silcfia {heic 
ferpentino injidens ^ interdtitn botryoides , aut JiiUatitiuSf 
vitrum Jimulatis in igne laSefcens. 

ipato(ii9. 3. O. diaphanus albus texturae lamellofac in fragmenta rhom- 

boidaiia difliiiens. 
"Nofe orograph. Brief. I. p, 224. ' Feldfpat. 
Habitat -ifi balalte .Goettingcnfi, ef Khenano. ad motitemMcn' 

denberg Feldjpato ajfitiis ^ at durior, ef longe dijjietlius 

fundenclut. 

fibrefus. 4. O. diaphanus albus fibrofus durus nitens. 
V. H. miner. Bcob. Bfalt. a. Rhein p. 1 il. 
Hubitat ad Rh«ni riput profe Unkal, hafaltat vinidulans, 
fragilis, 

42.FELD. 



TERRAE SILICEAE. Feldfpatuni; 179 

42* FELDSPATUM, Ex terra filicea plurima, pau- 

ciorialumiriari, pauciflima 
i ferri calce et fiuoris acido 

conftans. 

Durum, leviufculum, nitens, 
lameilofutn , . in fragmenta 
faciebus tetragonis confpi- 
cua diffiliens , in argillam 
fatifcens, parafiticum. 

Cum aqua forti non effcrvef- 
cens, igne facile fine ebul- 
Jitione in vitrum pelluci- 
dura abiens. 

Gubicum. 1. F. ex rufefcente fufcum , nitoris vitrei, texturae fubfeftu- 

cariae, in fragmenti- cubica non ipccularia dittiliens, ia 

crultofa lecedens. Karft. bergm. Journ. 1788» 2 p. 809 &c. 

Hcibitat rariur in Saxonia, formae communit y ^inphunumf 

aut fubopaciim j congeneribut dijficilius in igne fiuens» 

vwlgarc. 2. F, nitoris vitrei texturae lameUofae in fragmenta rbomboi* 
dalia diCTiIiens: faciebus quatuor fpeculi inllar nitentibus. 
Syfi. nat, l. p. 155. n. 6. Spatum iixutn lcintilUns. 
Cronfi. miner. §. 66. H, Spatum fcuitillans. 
Wailer. miner. 6t. Sjpatum duruin lacccibus nitidis ad cba- 
lybem fcintillans. 
ti) opacum. 
Syjf. nnt. XII. 5. p. 50. ». 12. Spatum (campeftre) fixum 

opacum rufcfcens fcintillans. 
Cartheuf. miner. 13. Spatum informe durum fubdia» 

phanum. 
tValler. fyp. miner. I. p. 205. n. I. Spatum fcintillans, 
opacum, durum, plaiiis rcgularibus. 
/3) diaphanum. 

Syft. nat. XII. 3. p-JyO. n, 13. Spatum (Gliccura) fixum 

diaphannm album fcintillaiis. 
WaOer.fyJi. winer. I. p. 2c6. « 2. Spathum fcintillans dia- 
phanum , planis minus regiilaribus. 
7) formae cwmmunis* 

M 2 6) forma 



]§• <rERRAE SILICEAE» Feldfpatutn. 

rf) forma .cryftallorum» - ^ ^ 

Walier. fyjl mimr, I. p. 207. «. 3. Spathum fcintillans 

cryltalhratum. 
Cronfi. mtner. §. 66. 2. Spatum fcintillans dr uficum. 
a) prilmatum. 

<j) acicularium. flnifur des nonv, cryJiaU. de feldfpat. 
Hdan. 1779. %. 

B) parallelepipedorum. "Nofe orogr. Br. l, p. 130. 

C) crafliorum lateribus magis aequalibus. 
1 rc(3angulorum. 

f tetraedrorum.' Vorgt betgm. Ahhandl. I. p. 20O. 
•fj- hexaedrorum. Vinifur des nouv. cryfi.de feLdfpat, 
ff I odlacdrorum. JP/wi y«A* det nouv. cryfi, de feldfpat^ 
■J1 obliquangulorum. 
f tetracdrorum. Cronfi. miner, §. 66. 2. «. 
ft hexaedroium. Karji. Lesk. Mineralk. I. p, 175". 
fJahitat ubique terrarum in montibus primaevis, grnnitne 
porpijyyii et gneufft genuini partem confiituens , in argil' 
Inm porcellanam fatijcens y utplurimum carneum aiit la*_ 
fieum , interdum ex rufefcente fiavefcente f caerillefcente 
album , rarius olivaceum , thalnffimtm , aiit cnelefiis co- 
loris, nonnumjuam fuperficie modo lutefcente ., Jaepe in 
fragmmta granularia fecedens , lamellis rarius incurvis, 

variabilc. 3. F. nitoris vivacis coloris pro fitu ad lucem variabilis textu- 
^ rae laniellolae, in fragmenta rhomboidaha diflilicns: fa- 

cicbus quatuor fpeeuli inltar nitentibus. 

Schreber Naturf. 24. p. 196. d. Amione Befch, berl. 'Naturf. 
3. P' 178. 

Lcske Nnturf, 12, p. li\^. Labradorftein. 

llubitat fimiliter , uti videtur , tanquam pars granitae , itf 
infitia S. Pauli, Americae maxime feptentrionali finitimay 
ruriin in aliis re^ionivus , in inftda Rufl^ici imperii Tunis- 
Oihof, in montibns Uralcnfibus, in ingria prepe Petro- 
polin, in Itaha, ^; /)»v/f/<>>m// Sabaudia, f« Bohcmia «rf 
liuram, iu Lulatia prc»;?/? Ltiebau, in S^xomz prope Geyer, 
in circulo S:dico prope Halam , frvfiis titplurimum rotun- 
datis , fcorlum , micam , pyriten innidulantem faepe con- 
tmentibus , ex atro cinereum , diaphunum , vet femipeUu- 
eidum , extmio nitore per polituram mirifice exaltando et 
Viflgis adhiic egregio colorum caeruleorum , viridiumy fia- 
vorwn, rubrnrum luju fpeSlabik , faepein fragmenta gra- 
nidaria, rmius in crufiqfafetedtns, 

4. F. 



TERRAE SILICEAE. Feldfpatum. igr 

4. F. pellueidum album iiitoris eximii, texturao rcflc lamcl» 
lofje in fragmenta rhomboidalia difliliens. 

Flintm hijior. mtind. libr. 97. c. 9. 10* Afteria, Ailrios, 
Androdaraas. 

Bnickmann Beytr, z. Abh, v. Edelfl. p, 129. Mondlleiti, 
, WalTcropal. 

Dtttens des pterr. precieuf, p. 1 1 1. Picrre dc la lune. 

Morell. Magaz. fiir Helvet. 'Naturk. 2. p. 84. Adularia. 

ScopoL delic. infiibr. 3. p. 75-» Pedionites. 

Habitat in infula Zeylbn, in monte Viii\^\\\wiA\\% aedihus S. 
Clirittophori vicino^ in monte nigro Occitaniae, /// Su- 
xonia/>rci/)tf Altranrtedt, in Bohemia W lluram, hi Valle 
tellina prope Caliion , praecipue in monte S. Gotthardi, 
et potifjfimum ad montem Stella , nunc formae communis^ 
nunc detritis angnlis rotundatum , niinc tabulas tetrae^ 
drasy nunc prifmata^ fiequentius obliquangula , tetrae'' 
dra , aut hexaedra repraefentans , texturae interdum ad 
fibrofam accedentis y projitu ad lucem vario matris per/a- 
rum fplendorem , aut colorem dilute carneum monjirunsy 
gemmis adfcriptum^ 

5. F, diaphanura, texturae ad eonchaceam accedentis , fibras 
parallelas intns nionftrans, in fragmenta minus regularia 
diffilicns. 

5V/?. nat. XII. 3. p. 69. n. 6. y. Cronjl. miner. $. 59. c. Silcx 
(Opalus) Pfeudoopalus (Oculus cati) refiexione varians. 

Jtiji. miner. p. 3^3. Lapis elementaris. 

J-Valler. fyfi. miner. i. />. 282. «• 20. Achates plus mini^S 
opaca, colores vcl lueem diverfimode vcflcdlens. , 

Hnbitat in Sibiria, Zeylona, gsmmis vulgo adfcriptum, dit- 
bii etiamnum generis, pnrtium confiituentium mixtiojie^ 
vix enim ultra (ys) terrae Jiliceae continere ^ tejiis efi 
Gerhardus y laBeo y argenteo y ochroleuco ^ aureo y melieOf 
cupreOy rufefcentCy caerulefcente y thalaffino y olivticeo, 
virefcentCy ex virefcente vel flavefcente cini^eOy ex /ntif 
cente vel rufefcente fufco y fufcefcente y chalybeoy nign 
cante aut nigro , pro vario ad lucemjitu vario , et in de 
terminato /ttu arcum luminofum monflram y faepcfem 
fellucidum , haStenus non niji frujiorttm rotundatoruu 
forma repertum. 



^s 43, P\ 



1^2 TERRAE,S1LICEAE. Pyromachiw. 

43, PYROMACHUS. Exterra {ilicea,alumitiari(|) 

et calcaria (tV) confl-ans. 
Durus , diaphanus leviufcu- 
lus 5 texturae conchaceae, 
in fragmenta indeterminata 
valde acutanguja didiliens, 
rarius in fragmenta concen- 
trice cruftofa fecedens, ni- 
tore vix ullo confpicuus, in 
montibus ftratariis potifti- 
mum obvius, ranus ftrata 
ipfa conftituens. 
Solus igne non liquandus. 

cinereus. I. P. cancfcens aH fubopacum acccdens, tcxtHrac ad felluca- 
riain accedentis. 

5>y?. not. XII. :;. p. 6%, n. 3. Silex (marmoreiis) vagus, cdr- 
ticc mannore duro, fragmentis fubdjaphaniscaaelcentibus. 

Jt. vognth 73. Silex cinereus. 

Hahitat vagus^ cortict duro marmoreo alho ohduEliis in Lu- 
)atia, Lituania , in monte Molfeberg Wcitrogottiiae ad 
petrofilicem occedens; an diJiinBa hujus geiieris fpeciei? 

ftriatus. 2. P. albus, texturac ad fibrofum accedentis. IVaOer. fjift* 
miner. i. p. 266. n. 7. 
Hahitat in Angliae montibus cretaceis. 

cretaccus. 3. P. tin^us diaphanus, texturae perfeiHe eonchaceae. 
Syp. nat. \. p. 150. biJcx cietaccus vagus. 
Syji. nat. XIL 3 p. 67. n. i, Silex vagus, cortice cretaee», 

fragmcntis opacis laevibus. 
Ofonfi. minerai. $.61. Silex communis Pyromachus. 
fVatier. miher. 77. Silex corneus intrinlece aequahs du- 

riflimus. 
JVaUer.fyf}. tniner. j. p. 262. ». 4. Silex opacus, fraftura 

nitens , cretalcus durus. 
JVoltersd. miner. 14. Corncus lapis opacuS rudis, colore 

ingrato. 

Vogil miner. p. i-^o. Corneus fclopetarius. 

Baum. 



TERRAE SILICEAE. Pj^omaclnis. 183 

Batim. mittef. I. p. 254. Pyrornachus f. Silex igniarius, 

Hacquet it. carp.fept. I. p, i^j^. Jqq. 

Haliiteft in Galhac y Angliae, Daniae, Scznize eampit mari- 
tirnii vnguf y alini forTfia^commtini y fniftorum angulato-' 
rufft , perforatorum , grayiorum , ttiherum , gioborumj 
intus nonminqtiam cavorum , rartus per firata , monti- 
Jfiis , praejertim calcariis inclufus , Amc toties cortice cal- 
cario veftitus , utplurimum fumi eolore conjpicuus , inter- 
dum ex flavejcente cinereus, ochraceus, fttfusy etiam ma- 
eulatus aut firiatusy Juperjicie nunc inaequali y nuncjca- 
hra^ nunclaevi, igni excitando ^ fclopetis , domibus Jiru- 
endis ^ plateis flernendis y vitro parando y laevigandis va- 
vHs &'c. inferviens. 

femipcllu-4. P. laevis ad femipellucidum accedens. : i^. 

cidus. Syp. nnt. XFL 3. p. 6y. n. 2. Silcx (Pyromachns) vagiis, 
cortice glabro , fragmentis diaphanis glabci^ imis. 
WaUer.Jyjl. miner. i.p. 26^. «.6» Silex femipellucidus in- 

trinfecc aequabilis, moUior. 
Habitat ciim cretaceo, rarior tanten y in GaHla, Wirtem- 
bcrgia, Franconia , Islandia, candidui^ meBeus, rubej- 
cens y caerulejcens ) aut variegatus , ejusdem.cutn creta- 
ceo iijus. 

cryftalli- 5. P. pyramide tricdra deprefla. 

nus. «) duplici. Werner apud Cronfi.miner.p.iy^» fSfffnt, bergm. 
Journ.l-jSS' l. p. 2S2. 
0) fimplici, KarJ}. Lesk. Mineralkabin. l.p. 113. 

Habitat in Sjixoaii , cc) prope Johanngcotg(enRa,dtf ^) prope 
Sehneebcrg. 



M4 44. PE- 



184 TERRAE 5fILTCEAE. Pctrofiiex. 

44» PETROSILEX. Ex plurima cerra filicea, pau- 

ciori (t^) aluminari, pauciin- ' 
ma (tV) calcaria conftans. 
Subdurus kviufculus, in mon- 
tibus primaevis aeque ac ftra- 
tariis obvius, nitoris expers, 
in fragmenta indeterminata 
diffiliens, textura feftucas ro- 
ferens. 
Ignis vi liquandus. 

^aeui. I. f- fttbopaeus formae communis. 

Cronji. ininer §, 92. Petrofilex, lapis corneus. 
u) textura feftucas nMnorcs refcrens. 

Waller^ fyji. miner, j. /». 26 g. «, 9. Petrofilcx opacui, 
aequabilis et lacvis mollior. 
«) coloribus per ftrata alternantibos. . 
S^P nat, XII. ^. p. 71. ». 16. Silex (polyzonias) rupctlris: 
ftratis divcrficoloribus. 
^) textura feftucas majercs refcrcns. 

IVaUer.fyfl, miner. I. p. 267. n. g. PetroClex opacus fqua- 
mofus, facie fer« granulari, mollior. 
3) colore virelcente. 
Syji. naf. XII. 3. p. 70. ». 12. Silex (vircfccns) rupcftris nu« 

dus opacus virefcens. 
Habitat frequem in Succia , Gcrmania , trochith interdum 
(«• g. prvpe Gccttingam) et crebro aUis foffJiibtts innidw 
lantibus refertus^ hinc inde vagus^ creberrime injtgni tin' 
iius varietate cinereus y rarius ochroleucus , fujcus , vi- 
yefcens y aut variegatus , aliquatn nonnuHquam politurat^ 
ttdmittens. 

^taplit- J. P. fubdiaphanus^ formae communfs. 
mu» Syji. nat. I. p, 150. Schreb. iithogr. 14. Silcx mafmoreus 

rupeltris. 
Syfi. nat XFI. 3. p. 70. «. 1 1. Silex (Petrofilex) rupeftris, 

cortice lafteo , fubdiaphanus. 
Muff. Tejf «. n. 5. Silex Pleudoachatcs. 
mtller. miner. 150 />/?. mijier. i.p. 271. n. 12. Fctrofilex 

lefTiipellucidus conjpiiaus mollior. 
Woltersd. miner. 87. Petiofilex fcmipsllucidus. 

Baunr.^ 



^ERRAT: SILICEAE. Pctrofilex. 185 

JS/itifft. tniftey. 1 p. 2^^» Petrofilex jafpideu*. ' 
Hahitat ctim opaco , cimrem alhus , ochioieticut , rofetis cnr- 
iieta , ex fujco ruher , ex luteo vel ruhro fufcm , viridisy 
variegattis , nitidam faepe poUttiram .idtnittem^ 

^iyftalH- 5. P. cryftallis fcabris , intiis crebro cavis. Beyer chem. An* 
nus. nal. 1786. I. p. 63. et Beytr. %. chem. Annal. 2. p. 190. 

«) prismaticis. 
a) hexacdris, 
<i) perfec^is. 
6) ut.inque fuperficiel^DS convcxfs \ ^^^^^^^^^ 

c) pyramidc triedra / 

/5) cubicis 
7) tabularibus. 
a) hexaedris. 
S) pyramidahbus. 

a) dupHcibus. 
fl) tetracdrij. 
^) triedris. 

t) depreffis. 

b) fimphcibus. 

n) triedris miniinis acuminatn. 
Hahitat in Saxonia />ro/>f Schnecbcrg, mn prtmitivtis ^ fed 
modulOy ut videttir^ a /pato mutttato , tenui terreo cor- 
tice interdum ohdnSius. 

45» JASPIS* Ex terra (ilicea, pauciori aluminari et 
ferri calce conftans. 

Subdurus, opacus, in fragmenta in- 
determinata diffiliens, texturae con- 
chaceacj leviufculus , nunc vagus, 
nunc montium, prioris quoque aeta- 
tis , partem praecipuam conftituens, 
formae communis. 

Igne colorem mutans. 

aegyptia, I. J. coloris obfcurioris ftriis ftratisve concentricis divcrficolo» 
ribus pi£turisque nigris arbufcularum varia. 
Syji. nat. XII. 3. p. 68. ». 4. Silex (Haemachates) vagus, 
e-ortiee ochraceo ; opacus, concentrico variegatus. 

M 5 M«f' 



Ig6 TERRAE SILICEAE. Jafpfs. 

Muf Tefjin. 4. Silcx vagiis ronindatus conc«ntrico • edr- 

ticolus.- 
C-on/f. miner. § 60. 6. a. Caillon d'E^yptc. 
VogeL miner. i-^^. Pierre d'tgvpte. 

Bubitat in Atgv^io iprope Saii2. y") et? Lotharingia (prope 

' Frcilee,) W«/<? Cogolhegi Hungariae, forma glohi im* 

- perfefii dut pLicent.ie fiubyae obvta , intus nticam, con^e- 

' Heribtis dtirior , coloribiis ex Ititeo fiifco , hepatico , ifavel- 

lino , et ex flavefcente cinereo , per Jirias alternantibus 

varia , egregiam polituram admittens , hinc fcatulis pro 
.'fulvere nafaliy aliisque ejusmodi vajis et ornameHtit ad- 

hibita. 

ftfciata. 2. J' colore per ftrata alternante intus nitoris expers texturae 
imperfe£tius concliaceae. 

JValler. fyji. miner. i. p, 30 1. n. 2. I. Jafpi* Tariegata 
faiciata. 

Hahitat, integra utphirhnum Jlrata confiituiens y in Hercyy 
nia, Saxonia {prope Wolhiz et Gnantitein inter Chemni- 
tiam £-? Lipliam,) /« Stbiria (/)/-o^tf Orsk &c.,) coloribtt* ^ 
echroleuco et ftihcaryofhyliino , varto cinereo et caeruleSf 
cinei eo et rttbro , viridt et fufco , viridi et albo , viridi et 

■ tuhro , per ftrata , rarius curva aut concentrica a/ternit, 
qvartzo uioUior , egregiam utpltirimum polittiram ad' 
mittens. 

porcella- 3. J. dura intus twaota^y texturae a conchaeea in planam vecw 
nca. gentis. 

Hq^m hergm. Journ. 1789. I. />. 390. Karji, Lesk. Mine- 
rcUk. I. p. 160. Porcellanjalpis. 

"Reuf O.ogr. des boehm. Mittelg. p. 133. 

Hubttat integrn Jirata con/iituens in Bohemia prope Stracke, 
Schwinichiz, Leira, Laun. Luichiz, Czernodol , rarior 
in Saxonia prope Fluniz , argillam exficcatam interna fa- 
eie referens , et ex argiSa ferrifera per incendium lithan' 
thracum indurata proveniens j Jlraminei y cani, margari- 
tacei aut lavendufacei coloris, 

vulgaris. 4. J. fubdura irttus micans aut nitens, unicolor, venofa auC 
maculata. 
Cronp. mitter. §. 6^^ ■ 6^. Jafpis,] 
«) unicolor. 

SyJ}. nat. l. p, 150. Schreb. lith. 16. Silex margaccus ra- 
peltris. 



..: ,TERRAE SILICEAE. Jafpis; 13^ 

SyJ}. «fl/. XIJ. 3. p. 7J; »,-13. ff 14- Silcx (Jafpis) rupc; 
Ih-is midus opaciis einereus, et Silcx (Rubicator) rupeftris 
nudiis opacus ruberialidus. 

WaQer., viiner, 89. 8^. J^fpis unicolor. 

Waller. fjft. fnimr. l. p. 297. »• I. et p. 304.«. ^. Jafpis 
paiticulis fubtililTimis unicolor, ct Jafpis opacus particu- 
lis diftm£lis, rudis facie granulari. , 

Carthevf. miner. 29, Jalpis rudis. 
(5) variegata. 

Crbuft. §. 64. I. 8. Jafpis rtibra ffiacuHs veriisquc flavis. 

Wcitler. fyft. nttner. I. p. 299. «. 2. Jafpfs particulis fubti* 
lirtimis, folida, opaca, varicgata. 

Habitnt nunc vaga, nwic aliis inclufa , nimc flrata amplio' 
ra et partem praecipuam conftitueus in Caueafo , montibtts 
Sibiriae Tfchircai, Uralenfibus, Nertlchinskenfibus , in 
montibus giganteis , laxonicis , thuringicis , heBcynicis, 
per totdm Emo^z\x\ j frequens quofjue in Oriente, in no- 
va Hiipariia, innumera colbrum aibi, cinerei , Jtavi, fuf 
ci , nigri , et rubri potifjimum varietate pluribus faepe 
/imuly confpicua , fer.ri interdum valde dives et tum fa- 
cili ignis vi Uquanda , cupro etiam {in Temelia) et auro 
larvato (?k Hungaria) aliquando praegnans , eximiam pO' 
lituram admittens , hinc Vfiriis fculptorum et architeilo^ 
riim operibus injerviens. 

46* SMIRIS. Ex terra filicea et pauciffimo (4V0) fer- 

ro conftans. 
Duriffimaj formae communis , opaca, 

magnetem fequens, tricura rubrai' * 
Ignis vi non fundenda. 

jpolicns, !♦ Smims. Wiegleh chem. Annal. 178^. I. p. 492. 

Syfi. nat. I. />, x^jd. n, II. Ferrum intratlabile rquamolo- 

Itriatum. 
Syji. nat. XII. 3./>. 139. ». 17. Ferrum retra£lorium rubi- 

cofum vitrum arans. 
WaOer, miner. 26"^. Ferrum minerabTatum, minera durif^ 

iima rapaci folida roagneti rcfradlaria. 
WaUer.fyJi. miner. 2. p. 243. n. 9. Ferrum mineralifatum 

duriflimum^ particulis duriirmns acerofis , tritura fufca 

aut rubente. 

Wol' 



Igg TERRAE SILIGEAE, SmJns. Circonius. 

tVolterid. miner. 31. Ferrum amorphum petrae vitref- 
centis. 

CronJ}, mmcr. §. 211. 2. Minera ferri retradoria tritura 
rubra. 

Carth. mineral. 72. Ferrum mineralifatum duriffimum 
fu icum. 

Hcibitat in Oriente, infulis Archipelagi , Sanjo et Naxo, 
JBohcmia, Saxonia (p/'fl/>e Schneeberj^,) Hiipania, regno 
Peruano, micne , talco ^ faxo gyuHclievo innidulant y ex 
caeru/efiente nrgra , interdum dnerea aut grifea , ob ferri 
ittopiam et infignem duntiem vix inter ferri mineros cott' 
numefanda , ptopter hanc poliendis metallit , lapidibus^ 
vitro inferviens , eum in finem , faepe molendinarum vi, 
in tenerrimum pollen comminuta. 

47» ClRCONiUS. Ex terra filicca, dnplo majore (ct 

ulcra) fibi pr.^priae terrae copia, 
et pauciffima (-§0) calce metalli- 
ca , partim ferrea partim nicco- 
lina conftans. 
' Duridimus , ponderofus , nitorc 
adamantem fimulans^ parafiti- 
cus, lamellofus: lamellis incur- 
visj cryftallinus. 
Ignis vi non fundendus. 

BCyloni- i. Circonius. Karfien apud Lempe Magai. der Berghauh 4. 
CUS. />. 99. Klaproth Schr. berl. Naturf. 9. p. 173. 

Habiiat tn infnta Zeylon , forma prifmatum tetraedrorum 
reBanguIorum, utrinque pyramide,tetraedra termnatorum^ 
atit pyramidum dupUcium tetraedrarum , vini flavedine 
tinBus, frequentius ex vtrefcente cinereiis aut albus y aut 
ex cincnfcente albus , colore faepius in viridem ^ flavttm^ 
fufcumy violaceum vergenfe , gemmae tituto haud indi" 
gnusj Jpondcrisfpecifici = 4416 ad 4700 : lOOO. 



48. AMA- 



TERKaE SILICEAE. Amarus, ig^ 

48* AMARUS» Ex terra filicea , pauciori magncfia 

alba, pauciffima aluminari et cal- 
caria, ferroque (le) conftans» 

Durus, tenax, fubopacus, pingui- 
ufculus, viridis, textura feftucas 
referenSj in fragmenta indetermi^ 
nata diffiliens, formae communis. 

Ignis vi non fundendus. . 

amaeoni- I, Amarus. Hoepfner hlergaz. fiir die "Naturk. Helvet. I. 
fius, p. 257. 

fVailer^fyJ}. miner. i. p. ,^02, n. 4. Jafpis unicolor, pa&. 
tioulis lubtiliUimis vifu et arta^lu'ping^iis> durus. . '- 

Habitat in QxMtwt^, nova Seclamlia, kmtmz mcridionalif 
fw/?«//^«j labauilicis, e/ helveticis, ntinc vagus, nuncmon^ 
tivm partem praccipumn conjiituens, colore in caerule/^en- 
tem , in feflucis prominemihus in l Siemn vergente, vete^ 
ribus jam, qui varia in eum infcidpfere ^ cognitus , ab 
Orientis et n^vae Seelandiae incolis variis eruamentsirumx 
vajorum, af-t/jorim generilfus adinbitus. 

49^ LYDIUS. Ex terra filicea, pauca calcaria, ma^ 

gnefia alba, ferri calce et phlogi- 
fto conftans. 
Durus, leviufcdus , opacus, conu- 
pa^lus cincreus aut niger, fchifto- 
lus, formae communis, in frag- 
menta indeterminata diffiliens, 
nunc vagusj nunc montium par- 
tcm praecipuam conftituens, 
Ignis VI non fuiidendus. 

fiicCUS/ I, L. fubopacus tcxtura feitucas referens , intus nitoris exper», 
Syfi. nat, XIT. 5. p. 71. «,152 sjiex rupcltns nudus opacuf 

luius lamellatui. 
iVuUcr.Jyfi. miner, T. p. 299. ;;. I. g. Jalpis unicolor nigra. 
K.-arlUn Magat,. fUr Helv, NafUfk, 3. p. 219. Hornlchiefe^, 

Halfifafi^ 



f 96 TERRAE SILTCEAE. Lydiiis. Chlorogranatus. 

Htihitat 2rt Sibiria , Sueda ," Saxonia , \prnpe V^'\\$.^^^ 
(Scrsdorf, Keichenbach ,) Liifat/a, Hercyi.ia, ///)/» Rhehi 
'"""' inferiore {ad montem bniderkiinzbere) Helveria (^ad mon- 

/m Scheidek,) integra mantium (irata cr.njiituens , va- 
gus quoque ad fluvioi e. g. Germaniae varios , e. gr* Sa- 
lain , Werram. 

genuinus. 2. L. texturae planae interdum acl conchaceam accedentis, in- 
tus parumper micans. Hofft/iann hergm. Journ: lybS- 1» 

" P- 293- , _ : 

Hahhat ciirn Jilicio \ e. g! m Saxortia, (pr^/jf^ Burkersdorf ^/ 
Reicherhacb,) vngus quoque ad Jiuviui/t Tmviuxnf Jti^ 
pius quartzi venis canis exaratus. 

50, CHLOROGR ANATUS. Ex terra filicea, multa 

ferricarde, fatmul- 
ta terra calcaria, 
interdum quoque 
aluminari conftans. 
Durus, nunquam opa- 
cus aut fubopacus, 
cryftallinus. ^ i^ 
Igne facile liquandus, 

yerus. I. Chl. viridis, ignc candentc tnelieus. Wiegleh chem. ^n- 

nal. 1788' 1- p' 200. Voigt mhieral. u. bergm. Abb. i. 

p. 15. 22. 
«) pyramide duplici oflaedra, ad utrumquc apicem altcra tc- 

traedra aufta. 
^) prjsmate hexaedre utrinqitc in pyramidem triifdram ter- 

minato, 

Hahitat in Bohcmia {prope LichtewalleUein , ) in Saxonia 
(^prope Ehrenfriedersdorf , Breitenhrunn , Eibenitock, 
Schwartzenberg ,) in Franconia («^ montem Ehrenberg 
prope llmenau) nunc porri , nunc olivae virore tinSiuSf^ 
nunc diaphanusy nunc pellucidus , aygiUn interz/enitnteini^ 
tegra faepe Jlrata confiituens y oh facilem in igne fuxum, 
et ferri copiam ( ^ ) , quam cohtinet , in ujirinis ferri w:- 
neris adje^ks i pondtris Jpedfici = ^yf^ad 3757 : looo. 

a, cw. 



TiaiRAE SILICEAE. Arena. 191 

duJbiuj,' 2. Chl. ruber cubicus. . JVeJirumb chem. Apnal, 1789. 2. 
p.. 26. iStc, 

Habitat • - - pluriniaw {\) aerefixo praegnantewter- 
ram calcariam , pnrciorem ferri (-j^) copijm continentf 
cryfieillis exilibus nggiegatis , «m^a^ w friubili injidmti- 
bus ; an hujus generis ? 

51» ARENA. Exlapidibus (iJiceisconiminutisnata. 
Afpera, dura, ficca, conftans gra- 
nis non cohaerentibus ; aqua non 
penetrandis. 

Ighis vi fpla nonfundendaj una ciMl 
alcali fixo fufa in vitrum abiens. 

• ex pyromacho comminuto frofeBa. 

filices. t. A. ex pyromacbo nata. 

Syji.nit. Xtl. ^,p. 199. /;. 14. Kalm.it. I. ^. 359. Cartb. 

miner. 10. Arena filicea. 
Habitat in Angliae provincia Buckingham. 



»* 



ex.quartio progenitae, .;;i-;'a> 

\ impuriores. 

Sabulum. 2. A. grajiis angulatis inaeqiialibus majoribus. 

Syjlnat. 1./. 207. «. 7. Muf. Te[fJn. 112. Archa hetero- 
genea iaxola e mica, quartzo, fpato. 

Syp. nat. XII. 3. p. 198 «. 9« Arena heterogcnea difFormi» 
angulata, 

JValier. mintt, 34, Arcoa particulis grofTioribus inaequa« 
libus. 

JValler.fyft. mijjer. l. p. 106, n. 7. Arena faxofa. 

Carth. mtner. lo. nrena particulis diffimilaribus. 

Habitat ubique in fterilibus viontojis y rupeflribus , direSe 
ex fatijiehte granite generata j hinc faepiiis immixrae nf$4 
cae , feldfpati , argiUae particulas moHfifam , viiy pub/i-i 
cis Jiernendis et caemento calcatio parandb iojerviens. 

Illicacea. 3. A. fquamulis micae colore et nitore aurum «rgentumve re* 
ferentibus wrcbris inteditis mtens. 



,^2 TERRAE SILICEAE. Arew. 

$sR. nat. I. p. 2oS. «. 6. XII. 3. ;». 198. «• "• ■W"/ T^/% 
112. GrottQv.ftifpl. 14. ». 2v 3* Araia micacca fquaHiola 
niccns. .>•. • » 

Waller. fniner. 37. Arena micans. 

Waller.fyfi, mincr. \.p> 105. «. 6. Arena micacea nitens. 

G?/-//;. miner, 10. Arcna nitida. 
jg) Syji. nat. Xil. 3. ^ «98 «• lo. Arena (CaOerita) quart- 
zofa rotundata lubcliaphana mixta jTfarricuiis micaceis. 
.; Hahitat in Suecia, Germania, (Byad in[uiam CafTeritam, 

tiata ex de/i ruHis ganiiis et ajfinibns fnxih «hluta^fi quam 
conthmenint , per aquam argiUa ex feldfputo fatifeent» 
nata , fcriptis littcris ornamenti crojfi infperfa, 

CUiHca. 4. A. gtanis fubrotundatis inaequalibus majoribus. 

«^iA '^^'- ^^^- 3* ?• *97* "• ^* ^^^^^ heterogenca inaequa- 

lis fubrotundata. 
WaUer. miner. 53. Arcna quartzofa tenuior particulis aequa- 

libus rotundatis. - . ' 

Carth. miner. lO, Arcna grofGufcuIa quartzofa, particu», 

lis an^ulofis. ' '"' 

Habitat pa(fim in Europa , inprimis ad littora iufvi , pavi' 

mentis adfpergendis infervieuSf particulat lametlcfas quajt 

fpati immixtas continenr* 

^lorata. 5. A. f,tm\s rotundatis minutis fubdiaphanis fcrri calcc tinilis. 
Syfi.nat. XIL 3. p. 196. «. 2. Arcna quartzofa rotundata 
fubdiaphana colorata. ^ ^ 

/3) ^sfl' *^"*- ^"^- 3- P' ^^"i' **' 7* Arena (ochracca) fubfadnii? 

cea ochracea rufa. 
i) Syfl. nat.XM. 3. p. 197. «. ?. Arcna (lacuftris) quartzofa 
angulato rotundata diaphana hyalina. 
Habitat iu America meridionali Europa, flavefcens ad la- 
cuum littora., aliat<*ifiava ^ luua aut tefiace^^ r^rius ru^ 
bra in mari Baltieo Gennaniam verfus violacea., litterit 
adfpergendit , et ambukcris h^norum ptitcrifiriius ior 
fervi^ns, 

(lljurca* 6. A. granuHs minutiffirais argillac pulvcrulentae commiftis. 

SyjLnat. I. p. 208, «. I. XII. 3.p. 197. «. 6. Mf Tfffi/t, 
110. Arena fubfarinacea pulverulenta impalpabilis apyra» 
WaUer. niiner. 31. Glarea mobilis vulgaris pulverulenta. 
fVaOer. fyfi. tniner. i. p. 87. «. 2. Glarca pacticulis ioae* 
qualibus mixta pulverulenta vulgaris, 
B) fValier, miim. 31. 3. ^1*^:«» Iteriiis fti^Qria. 



TERRAE SILICEAE. Arcna; 195 

fVaOer.fyft. mineraL l.p. 85. «. i. Glarea paitJcuIls fufr- 
tihfliinis dnrior aeqiiabilis. 

Habhat hi Europae campis (Ilvaticis Jlerilifjimis , phetiSf 
ericetis , Jicca inGbilifJiuia , hxtmida Juhplojiica ., hinc prae- 
Jcrtim Jt cum aceto in pnjiam redaSia niaimni prementeot 
dimittat y metallis fu/ts recipiendis inferviens. 

f f ptiriores, 

7, A. granis roaioribus aeqnaljhus rotundfs dfaphanis albidjs. 
Syji. nat. XII. 3. p. 197. «. ^. AYena Ccainpettris) quare- 

zola rotunda diaphana pallida. 
WaHer. miner. Jp. 35. Arcna quartzofa, particulis acqua»- 

lihus rotundis. 
WaUer.Jyll.mincr. I. /». T03. ». 5. Arena quartzofa, par- 

ticulis majoribus aequalibus rotundis. 
Qarth. miner. 10» Arena groffiulcula qtiartzofa particuhV 

rotundis. 
/3) Syfi. nat. XII. 3. p. 197. n. ^. Arena (margaria) quartzofi 

rotundata alba fuperficie lubverrucofa. 
Habitat in canipis pr«f/^r//w lilvaticis, depfydris adhihita^ 

8. A. granis minimis rotundatis diaphanis albis. 

Syji. nat. XII. 3. p. 196. «. I. Arena quartzofa rotundat» 

diapbana hyalina. 
Wailer. miner.Jp. 30. Glarea mobiliffima impalpabilis flyf- 

da albicans. 
Walier.JyJl. miner. i. p. loi. n. I. Arena quartzofa mobi- 
liffima mipalpabilis fluida albicans. 
«) Sy/L nat. \. p. 208. «. 3. Arena quartzofa vento volatilis. 

Cartb. miner. lo. Arena fubtilis mobilis levis. 
/3) 5y/?. nat. I. />. 205i. «. 4. Arena quartzofa rotundat» 

acqualis. 
y) Syji. nat. \. p. 208. h. 2. MuJ Heffm, lio. Arena quart- 
zofa impalpabilis. 
Habitat «. 0. in Mari et maritfmis , y. /« fcaturiginibus, 
Jicca a ventis nivis injiar in acervos coa&a , loca mutan- 
do plantarum incoientium radices aeri exponit , vicinoe 
agros , campos , vicos Jujfocat , aerem ohnuhilat , elymif 
€t armdine arenariis , tritico repente , faliciim Jpeciehus 
nonnuiiis ^c. coercenda, vajonim metalUcwum mundeh 
thm et p9liturae it^erviens. 



N 52. 



Hj^ TERRAE SILICEAE. Quartziim. 

C2, QUARTZUM. Ex terra (ilicea, paucKTIma (j\) 

aluminari , et calcaria (rU) 
conftans. 

Durum, leviufculum , fragile, 
intus nitens , in fragmenta in- 
determinata marginibus acu- 
tis diffiliens, faepius parafiti- 
cum, in montibus omnis aeta- 
tis obvium in aerem fatifcens. 

Solum ignis vi non liquandum, 
cum alcali fixo in vitrum du- 
rum pellucidum ignis vi con- 
fluens. 

fibrofum, I. Q.. diaphanum albidimi fibrofum : fibris craflioribus parailc- 
lis, formae coramunis. 
V. Born. md. fojf. i. p. 21. 2. p. 92. 

Habitat in Hungariac montibus Carpathicis , €t {prope Kabi- 
fchau) Silcfia, album^ 

foveola- 2. Q. fuperficrc foveolis inaequali , formae communis. 
tum. Hahitat in Hungaria iprope Schemniz,) Uohemiae (/)r<?;><f 

Katieborziz,) Saxoniae {prope Frcyberg et Schnecberg,) 
et Sueciae (prope Sunncrlkog) /Wwm, utphirimum al" 
ifitm , rariui violaceum aut ochraceum , utpkiriminn dia^ 
phanum, interdum opacum , foveolii crcberrime cubicif, 
rarim parallelepipedis ant triedrO' pyramid»/ibus , aut. 
fphaericis aut tabularibus. 

foraminu- 3. Q, foraminibus rotundis profundis pertufum formae cem- 
Jeatum. munis. 

Karf}. Lesk. Mineralkab. I. p. 98. 99. 
Habitnt in Saxonia (prope Freyberg) et Hungaria Cprope 
Schemniz) a/bum, canefcens , aut ochraceum , foramini' 
bus utplurimum angujiis , interdum fiexuofis. 

erofum. 4. Q. foveolis et cavitatibus plurimis vacuis exilibus plenum, 
formae communis. 
V. BQrnind. fojf. i. p. 26. 

Habitat 



TERRAE SILTCEAE. Quartzujn. 



195 



Hiihttat in Hnngznsz fodinii Schemnizenfibus, albunty vio- 
laceioHy atit oJ>fiUre virejcens, 

5. Q. lamellofum : lamelhV contiijuis verticalibus lapidem in 
cellulas diiperrientlbus, fonnae commiinis. 

Cronft. miuer.^ §.51. C. Quartzum purum textura Ipatofa. 
V. Born ind. foiJ>t. \.p.2^. • 
Karfi. Lesk. Mineralkul^, I. p, 19, ^g. 
«) celkilis (implicibus. 

a) tngonis. 

b) tetragonis. 

c) hexagonis. 

d) poiygonis. 

e) rorundis. 
t mmutis. Qjjartzum fpongiofum. 

f) n\ gyros tranfeuntibus. 
/S^ duphcatis. 

Hubitat in Sibiria (^prope Catharinopolin ,) Hungarfa, {pro- 
p€ Schemniz et Ncoiolium ,) Bohemia (^prope Joachiins- 
thal,) Saxonia (prope Schneeberg et Freyberg,') et Pala- 
tinatu rhenano, nunc alburUf minc ferri calce mugis mi- 
nuive tinBum, 

6. Q. lamellofum : lamellis parallclis, formae communis. 
S^fi. nat. XII. 3, p 66. n. 5 ? Quartzum (lifrile) lamellatum. 
fVuUer.fyJ}. miner. i.^,. 215. «.7? Quartzuin lameliis com- 

pofitum. "^ 
^ t>. Born ind. fojf^ r. p. 25. 2. />. 91. 

Habitat in Hungariae {prope Schemniz) et Bohemiae (^prope 
Mies et Joaciiimsthal) fodinis, la&eiim , album, viola- 
ceum aiit fufciim , lamellis faepitu ita coadunatis , ut in- 
cifttm vidcutiir qiiartzum, et y prouti in cellulofo , inter- 
dum tenuifjimis. 

criftatum. 7. Q. fuperficie fulcis parallelis teneris exarata, formae com- 

Uiunis. 
Karji. Lesk. Mineraikab. I, p. 9g. 
V Born ind. foff. \.p. 2v 2. p, 9r. 
Hahitat in Saxoniae {prope Freyberg et Schneeberef,) ei? 

Hungariae (p>ope Schzmnx-z) fodinis, album ^ violaceunt 

aut ex Ittteo ftijcum. 

8. Q.. forma magis minu^ve rotundata , pellucidum. 

5y7?. nat. Xn.' 3./). 66. n. 7. 8. Quartzura (leleaum) va- 
N 2 gum 



1^6 TERKAE SILICEAE. auartzum. 

giim rotundatum , cortice laevigato , et : Quartzum (no- 
bilc) vagum rotundatum cortice glaberriuio nitido. 

«) forma globi. 

a) perfe£tioris. 
ft) denfi. 

t>) intus cavi. 

b) imperfeftioris. 
a) compreffi. 

fS) forma ovi. 

a) perfe6tiori. 

b) minus perfe£la. 

«) ad amygdaiae figuram acccdentc. 

<y) forma renis. ' 

(J) tubcrofum. 

Habitat nunc vagum ad Afia,e , Africae, Europae aqtias dtil-^ 
ces , potiffhnum fluvios , fluvierumque derelicias quoque 
ripas, HUfic aliis laxioribus et durioribus foffilibus impa- 
flum e. g. iu Hungaria prope Schemniz, in Lufatia fupe- 
rioriy in S^^omiTprope Freybcrg, Lipfiam &c. utpluri' 
rnitm albiim, 

cylindri' 9. Q. in cylindros fecedcns. 
eum. TVern. Veberf. Cronji. Miner. p.llJ. 

Kar/i. Lesk. Mineralk. I. p. loy. 106. 
V. Born incl. fojf. i . p. 25. 
Ci) in cylindros parallelos. 

Gerhard Beytr. z. Mineralr, I. p. 82. ». 3. Quartzum cy* 
lindricum. 
/S) in cylindros divergentes. 

Gerhard Bcytr. z. MinenUr^ I. /). 82. w. 4. Quartzum ra- 

diatum, 
Habitat in Hungaria Qprope Schemniz,) in Lufatia (inter 
Bifchofswerda et Bauzen) in Saxonia (prope Freybcrg,) 
et in Alfatia (^prope fanuin S. Mariae,) album , fubopU' 
ctim^ cylindris nunc tenuioribui nunc crafjioribus. 

granulare. 10. Q. in fragmenta granularia fccedens. . 

fVern. Veberf. v. Croufi. Mineral. 1. p, III. 

Karfi. Lesk. Mineralkab. i.p. 106. 

Sy/i. nat. I, p. 47. XII. 3. p. 66? Quartzum (cotaceum) gra- 

nulatum. 
Walier. miner. loo? fy^. mimr. I, 214. ».6? Quartzum 
granulatum cohaerens. 

Hnbitat 



TERRAE SILTCfeAE. Quartzum. 197 

Ilalitat grauis frequentiiu exilibm et fiihtiUhm y fjuam craf- 
Jis , intcrdiim vagus , in Norwegia , Hifparlia , Gallia, 
Saxonia rt/^«w, variegaium , virefcem y rubrutn , atit ex 
luteft fufum , granulis nonHtnKjuam ita difpofitis , ut po- 
litura accedeute luei oppofitum (Avanturino) egregium ful' 
gorem refie^at. 

II. Q. ex aqua particulis quartzi impracgnata fenfim dcpofi- 
tum , faepe alia corpora quafi cortice obducens. 

Siffi. nat. I. p. 191. ». 6. XII. 3. /?. 185- ». 9- Stahaites 
quartzofi.is granulatus. 

Habitat in Islanjiia (prope fontem Gciier ,") in Succiac fodina 
Grengie, in Hungaria Cprope Ujhzngz,') diaphanus , ut- 
plurimum albus , interdnmfiavefcens aut rubeUus , faepe 
€X criftaUis exilihns , pyrntnidem tetraedram dupliccm re- 
ferentibus in crujiatn coba^rentibus confians; au difiinSioi 
fpeciei ? 

firagile* 13. Q. formae communis , tcxtura feftucas refercns , fponte 

non in fragmenta lccedens. 
Syp. nat. I. p. 149. «. 4. XIT. 3. p. 66. n. 4. Quartzum 

(opacum) rupcihe lubopacum^ 
WnUer. mincr. I02. Quartzum opacum itzpXc et rigidum,' 
JVaUer.fyfi. viiner. I. />. 211. «. 1, Qiiartzum fragilc rigi- 

dum , facie granulari. 
Cronfi. niiner. §. 5:1. B. Quartzum purum textura granulata. 
y6) Syji. nnt. I. p. 149. XI r. 9. p. 65. n. 3. Muf Teffin. 6. 

Qurirtzum (laflcum) rupcftre album diaphanum. 
JVatier. miner. 98. fyji.^ viiner. I. p. 213. Quartzum foli- 

dum opaciim durifTimum aqueo - laeleum. 
Habitat in rupibus, fiffuris montium, quas explet y nunc 

fuhopacum, niinc diaphanum, rarius femipeUucidum , ut- 

plurimum album , faepius la^eumy interdum dilute viref" 

cens aut rubnint. 

Prailtis. 13. Q. viridc diaphanum textura feftucas rudiores referens. 

• WaUer. fyfi. miner. I. p. 279. ». 18. Achates pellucida nc- 

bulofa viridclcens. 

Cronfi. tnincr. $. 73. 2. oc. Smaragdmatt. 

Habitat vagum aut parajiticum in Aegypto? Silefia iprope 

Colemik) Bohemia (ia Muinmelgiunde fl^ Ifarum) Saxo- 

nia (prupe Bicitcnbrunn et Schcibenberg) ct Franconia 

iprope Stcinlicidc,) colore propius nunc ad fnaragdum, 

nunc adporrum, nunc adpifiacias, nunc ad olivas acce- 

densj rarius caertUefcens , aut venit maculisve caerulef- 

•^ a centi' 



198 TERRAE SILTCEAE. Quartzum. 

centihus , alhis , riihns , ftijcis piBum , minc formne cotn- 
wuhif , niinc forma pyrntnidum hexdedrarum , raritts 
forma pnsmatum hexaedrorum pyramide hexaedrn termi- 
natorum , nunc forma tahularum hexaedrarum fcriatim 
in prisma hexaedrum aggregatarum , politnram h tud me- 
diocrem admittens , et a multis inter gemmas relatum. 

pingue. 14. Q formae communis contaclii pinguiufculiim, textorae ad 
minutim conchaceam aceedentis , in fragmenta fponte 
non iece-dens. 
m) album. 

a) pellucidum. 

Syji. nat. I. p. 149. Quartzum aqueum. 

Syji. nat, XIi. 3. ;;. 6>. n. i. Muf. Teffin. 6. Quartziim 

(hyalinuin) rupcltr* hyalinum pellucidum. 
Woltersd. miner» 14. Quartzum diaphanum. 
\ WaUer. miner. 97. fyfi. miner. I. /7. 212. «. 3. Quart- 

zum folidum pelUicidum. 
Cronji. miner. §. 51. I. A. ci. Qnartzum punim particu- 

lis impalpabihbus luperficie poiita diaphaiuim. 
Carth. miner. 20. Quartzum infonne diaphiinum. 

b) diaphanuin. 

Walier. Jyp. miner. 1. p. 212. n. 2. Quartzum fohdutn 

attaftu pin«ue, facie nitente. 
Cronfi. miner. §. 51. i. A. /3. Quartzum p;rum particu- 

hs impalpabiiibus, luperficic pohta, album. 

c) tinftum. 

Syji. uat. I. p. 149. «. 3. XIT. 3. p. 6f , ». 2. Quartzun» 

(coloratum) rupeftre tinftum. 
Waller. miner. 99. Quartzum foh'dum opacum colo- 

ratum. 
Watier. fyji. miner. I. p. 213. ». 5. Quartzum fohdum 

coloratum. 

lUhitat ubique terrarum, nitore quoque faepius pinguedi- 
nem referens , non raro acus apiee tentntum in tenehrii 
Jcintillas lucidas fpargens , variis peUuciditatis gradihut 
confpicuum, metaUorum caUibus nativis mineriique , fre- 
qucntiflime ferri, rarius cupri , magnefiae , cohalti , hy- 
dyargyri aut argenti nigro , fufcefcente , (e. gr. prope Ka- 
lenitein in Bararia, prope Oberfteinbach iii Franconiae 
finibus) rofeo , rubro , eaeruieo , luteo , viridi , margari- 
taceo , cincreo , fumi colore perfufum , aut arbufcularwn 
imaginibus piSium. 

15. Q. 



TERRAE SILTCEAE. Qiiartziim. I99 

tabularc. 15:. Q.. tcxturae concliaccac cryftallis tabularibus. 
Hoffmann hergm. yourn. 1788. I-/». 274. 
V. Born ind. fojj. 2. p. 91. 

Hnbitat in Hungaria {priype Schemniz) et Saxonia (^prope 
', Freyberg ,) utpltirimum album , rarius objcure virefcenty 

tabulis raro triedris , frequentius rhombicis, 

cubicum, 16. Q. texturae conchaceae, cryftallis cubicis laepiffime in- 
tus cavis. 
«) faciebus quadratis. 

V. Born ind. fojf. i. p. 21. 

Hojfmaim bergm. Journ. 1788. I. /». 275. 

Karf}. Lesk. Mineralk. l, p. IO4. 
/6) faciebus rhombicis. 

V. Born ind. foff. 2. p. Sg. 

Karf. ^esk. Mineralkab. I. p. 104. 

Hamtat x) in Suecia (prope HeKTekulle) Hungaria (prope 
Cremniz ef Schemniz,) ct in Saxonia (/>ro/>f hchneeberg,) 
/S) in Bohemia (prope Mies) et in vaile Sabaudiae Bijoux, 
fsrmam a cryjiallo alterius generis naSlum , ctijus fatif- 
centis lociim occupavit , aut cavitatem internam exp/evif, 
aut quatn quartzi materies fenjim indurata obduxit , hinc 
cryflaHo priori fatifcente atqtie eluta ca'jnm , cavitate in- 
terna , non raro quoqtie fuperficie externa quartzo py- 
ramidali obfeffa, cryjiallis utpliirimum aggregatis et mi- 
noribus , albis canis , margnritaceis aut ex pifco rubriSf 
pellucidis , diaphanis veLfubopacis, 

oflaedri- 17. Qj texturae conchaeeae pyramide duph'ci tetraifdra. 
cura. Syfl. nat. XII. 3. /j. 102. n. 4? Alumen (quartzofum) lapi- 

doium quartzofum extus nig^rum. 
Hoffmann bergm. Journ. 1788. !• /». 27^. 
Habitat in Saxonia prope Schneeberg, canum, margarita- 
ceiim aut ex fufco rubriim, formam fuatn eadem ratione 
nafitim , qna cubicutn , crebro ititus cavum. 

triedrum. 18. Q. texturac conehaceae, pyramide triedra Hmplici. 
V. Born ind. fofjil. 2. p. 88- 89- 
Habitnt in Suecia (prope Heslekulle) et in Saxonia (pfope 

Schneeberg,) cryfiaUis aggregatis , faepe inanibus, intcr- 

dum peUucidis , rufefcentibui aut albis. 

pyrami- 19. Q. texturae conchaceae pyramiie hexaifdra fimpltci trans- 
dale. vcrfim firiata. 

N 4 Wern. 



200 . TERKAE SILICEAE. Quartzum. 

TVeyn. JJeberj'. v. Cronji» Mineral. p. IIO-IIJ* 
V. Born vtd. foff. l. p,- 22. 

Flofmann bergm. Jonrn. 1788. I. /»• 268- 273. 
Karp. Lesk. Mineralkab. I. p. 102. I03. 
et) pyramide pcrFecia. 

V. Born ind. fojf. i, t.2. f. 10. 
^) pyi-amide ad apiccm truncata. ^ 

V. Born ind. fnjf. i. /. 2. /. 2. 
Y) pyramide ad apicem altera hexacdra aufta. 
^ pyramide ad apicem ct bafin altera hexaedra au£la. 

jiabitat in Helvetia, in Ducatu Bipontino, Hungaria (prope 
Schemniz,) Silefia (pfope Prichorn et Krummendorf,) 
Bohcmia (jfye;»*' Przibram,) Saxonia (fA-o/x? Geyer, Mut- 
fchen,) Gersdorf, Frcybcrg , Schneeberg,) Hercynia 
(/^ro/^f Andreasberg,) et AnSyij^ (prope Bviiiol,} rariur 
epacumy quatn pellucidutn ^ creberrime a/bum , interdiim^ 
patijde riibrunty fiavejlens , aiit ex riibro fiavefcens , cry' ' 
Jlallis utplurinntm in granoritin , renii , gemrnae formam 
aggregatii, nonmmquam cavae cbalcedonii Jphaerae inclujii. 

Pfettdada- 20. Q. texturae conchaceae pyramidc hcxaedra duplici non ftr iata. 
mas» «) pyramide perfecla. Fig 3. 

Syji. nat. XII. 3. p. 84. «. 2. 8. Muf. Teffin. 30. «. 1. Ni- 

trum (CryRallus) cryftallisacauhbusutrinqnepyramidatis. 

fVcilier.fy/l miner. i. p. 2\%. n. 9. c. CryiUllus montani 

iitrinque acummata finc prismatc. 
V. Born ind. foff. i.p. 23-2^. 2. p. 90. 91. 
/5) bafeos communis inarginibus truncatis. Fig. 2. 
\ a) regulari. 

Syji. nat. XII. 3, p. 84. «. 2. S. Nitrum (Cryftallus) cry- 
ftaUis fubacaulibus utrinqne pyramidatis. 
i)) faciebus omnibus inaequalibus, 
<v. Born ind.fojf i. p. 25. /. 2. /. 13. Quartzum cryftaili- 
fatum dodccaedrum , planis irrcgularibus. 
c) bafi communi obliqua. 
y) pellucidum, 

Bocc.vmf. t. 304. Iris. 
a) particulis opacis inclufis. 
S) opacum. 

Habttat in Hungaria, />ro/)(? Felfobanya, Schemniz et (p9- 
tifjiimtw y) in comitatu Marmoros, in Carniolia (in mon- 
libus SHvenza,) Bohemia (prope Schlackcnwald <f/ Rati- 
borziz,) //; Luiztia fr>periori, in Szxouii (prope Frcyhcrg 
€t Schnceberg,) in Hercynia (prope Stollberg, Lautcn- 

thai. 



TERRAE SIUCEAE. Quartzum. 201 

thal, .Wildenmann,) i;; Ducatu RipontJno, Qprope Berfch- 
weiler,) i/i Anglia {prope Briitol Buxton et in proviuctis 
Cornubia(Noithumberlan(] ,) et /'//JemtiaSucciac, creber- 
rime albiim , interdiim riifcfcens , aut nigrefcens , rarins 
intiis cnvnm , cryj}allis minoribus , non raro Liberis , cre- 
1^0 quoque adnatii et inter Je cohaerentibus y iii rcnis in- 
terdum aut gevtmae formam aggregatis» 

Cryftallus.2I. Q. album pelkicidum , texturae conchaceac , prifmate 
JBerokri- hexacdro transverfe ftriato. 

itall. Syjl nat, I. p. 163. n. 2. XII. -^. p. 84. »• 2. Mtif Te/Jin. 

30. K. 10. Nitrum lapidofum quartzofum o^tdccaedrum 
hyalinum, 
JValler. miner. 104. Scheuchz. it.l^'^. t.6. Welfch hecaji. i. 
p. 54. Worm. muf 99. Woljf. hajf. t. i.f. 1.-4. 6. Cry- 
Itallus hexagona non colorata. 
fValier. fyji. miner. i. p. 217. n. 9. Cryftallus montana 

hexagona pellucida aquea. 
Cronji. miner. %. 52. 2. d. Quartzum cryftallifatum dia- 

phanum aqueum. 
Cesn. figur. 21. et Ig- /. 1.2. Rumpf. muf. t. 52. /. 5. 3.4. 
Cryftallus montana. 
gi} prifmate oblique truncato. 

V. Uorn ind. foff. 2. p. 89. t. \. f. 4. Quartzum cryftalH- 
fatum , columna hexaedra oblique truncata. 
^) prjfmatis fine alterutro in pyramidem triedram terminato. 
V. Born ind. fojf. 2. p. 89- Quartzurti cryftallifatum , co- 

lumna hexaedra transverfim crenata, apice triedro. 
Karji. Lesk. Mineralk. I. p. I02. 
rf) prifmatis fine altcrutro terminato in pyramidcm hexaedram 
non ftriatam. 
WciUer.fyfi. miner. I, />. lYJ. n. 9. a. Cryftallus montana 
apice unico. 

a) duobus prifmatibus communem. Andr,. Br. a. d. Schweii» 

b) dupiicem, Born ind. foff, l. t, 2. f. 9. Andr, Br. a. </• 
Schweiz. /».53. 

c) regularem. 

<d) faciebus alternis majoribus. 

c) facic una omnesrehquasiuperantc. Attdr^Br,a,d*Schwiz», 

t. II. f h. 
f) faciebus omnibus inaequalibus. 
i) prilnaatis fine utroque terminato, in pyramidem hcxaedran? 
non itriatam. Fig. I. 

N $ ffalier. 



«02 TERRAE SILICEAE. Quartzum. 

WaHer.fyJi. tmner. I. p. 2l6. «♦ 9- b. Cryftallus inontana 
utrinque aeuminata. 

a) facicbus aequalibus. 

b) facicbus inaequalibus. \ 
i) priliriatis marginibus reflis. 

^) priimatis inarginibiis omnibus aut nGnnullis bafin vcrfusex- 
trorium flexuofis. 
Cryitallus vcntricofa. 
j;) prifmatis faciebus omnibus aequalibus. 
Sf') prifmatis faciebus binis oppofitis multo latioribus. Fig. 4. 
Syji. uat. XII. 5. p. 84. «. 2. /3. Muf. Te(lift.24. n. 15. Cry- 

Itallus lateribus 2 oppofitis latioribus. 
V. iBorn ind. fojjil. i. p. 21. 2. p, 89. Quartzura cryftalli- 
iatum parallelopipcdum. 
1) prifmatis faciebus omnibus fnaetjualibus» 
k) cryitallo folida. 
A) cryltallo intus cava. 

Syji. nat. XII. 3. />. 85. «. 4» Nitrum (inane) lapidofum 

quartzofum cavum. 
Amoen. acad. I. p, 478. «. 14. /. 16. /. 12. Cryftallus ni* 

triformis quartzofa aggregata filtulofa. 
WaUer. miner. \Q%. n. j\. Jyfi. fniner. I. />. 2lS' ^i. 9. d. Cry- 
ftallus montana cavitatc hexangulari. 

a) vacua. 

b) aifris bullam , aquac guttam , cryftslluni minorera , alia 
foifilia includente. 

fji) cryftallo craifiori prifmati tenuiori infidente. 

V. Born ind. foj/il I. p. 22. >. 2. /. 4. 2. p. 89. 90. Quarb 
zum cryflaliilatum clavatinn. 
v) cryltallo tenuiori prifmati crafllori infidentc. 

V. Born ind, fojf. i. p. 23. /. 2. f. f. Quartzum clavatum 
pyramide minore columnae crafliori adnata. 
I) prilmati tenuiori, globulis binis inaequalibus intermediis 
pyramide duplici iatiori iuperimpofita. 
V. Bsrn ind. fojf. i.p. 23. /. 2. f. 6. QuartzDm pyramide 
hexaedra craffiorc coluranae nodolae ifnpofita, 
0) cryftallis folitariis. 

a) libcris. 

b) bafi adnatis. 

y) cry- 



Eifpefiahunt ntlifcum eruditi , qtiihits argumentis atque experimentis Cl. Mine- 
vini {apHd Candida /«tfn formaz-We/ molyhdeno. N. 178?. p.S3.) tie' 
vitnfimthrus Jst , qnartzHm perinde ac micam et takum ex phojpheri acido tt 
Urra Jiliee» confiari. 



TERRAE SILICEAE. Quartiura. 203 

«■) cryftallis geminis ternisvc. 
Zwillings ■ TriliingskyyJ^ali, 

a) bafi priimatis utriusque cryftalli cohaerente. 
Sceptcrcryltall. 

b) perlatus cohaerentibiis. 

c) fefe mutuo perforantibus, 
if) aggregatis. 

Syfi. nat. XII. 9. p. 84- «■ 2. ^. Amoen.acad, l./>.477.«. 10. 
/, 16./: 6. iW///; lV/77«. 32. n. II. 12. 

a) feriatis. 

b) falciculatis. 

c) converi^entibus. v. Born ind. fojf. i. /. 2./. 16. 

d) dccumbentibus. 
c) cryftallum majorem aut aliud folTI.Ie aeuleorum echini ail 

inltar obfidentibus. 
f) imbricatis. 

Habitat tnnumerahili tnagnitudinis , fonnae , comhinationisy 
feUuciditatis , in eadem faepe cryfi.iUo , potijjimum paido 
Pinjori, diverfae varietate , interdiim criifia opaca chlorh- 
tae, argiUae, pyritae, ochrae ferri , ohdtiEitim , aut cor- 
poia mmus peihicida , micae, hornblendae miculas , aSii' 
noti, Jcoi li fpicuia , pyritae paiticuias includcns per om- 
ncm terrarum orbem, magnitudine eminens inamrismon- 
iium grandaevorum Sabaudiac , Helvctiae , Carpathicis, 
Silcfiae , Bohemiae , baxoniae &c. fuperficie interdiim 
afpera , aut quuji cariofa. 

22. Q. tin^um pellucidum , texturae conchaceae , prifmate 
hcxacdro transverfe ftriato. 
SyJ. nnt. I. p. 16?. n. 3. Xil. 3. p. g^. «. 3. Nitrum (Fluor) 

lapidofum quartzoiura , o^Ydccaedrum. 
CronJl. mineral. $. 52. D. 2. a. [i. Quartzum cryftallifatuni. 
WoLt. miner, 13. Cryftallus tincta. 

WaHer. fyp. miner. i, p. 220. «. 10. Cryftallus montana 
hexagona clara colorata, 
Merrion. «. nigricans. Baum, miner. i. p. 232. «. 2. 
Kauchto- /3. caryophyllinum. WaUer.fJi. viiner. \. p. 222. ». 10, h. 

pas. 
Pfeudoru- y. rubrum. W.iUer. winer. lo^. fyji. miner. I. p. 221. n.io.z. 

binus. Bnum. miner. 1. p. 320. 

Pieitdo- i. fulvum. Bawn. miner. I. />, 23), WaUer. fyfi. miner. l. 
hyacinthus. p. 222. ». lO, e, 
CitriDus. i. flavum. 

Baum. 



204 TERRAE SILICEAE. Quartzum. 

Batim. minei^. l. p, 231. fValier, /y/f. minef. I. p. 22 2. 
«. 10. d. Pfeudotopazius. 
Pfcudo- ^. porraceum. Baum. mmer. l. p. 2^6. WaUef.fyft. miner. 1, 
chrylolithiis, p. 222. ;/. lO- g. 

PfeiiHo- ;;. gramiiicum. WaUer.fyJl. miner, l. p. 222. n. lO. f» 
fmaragdus. 
Pfeudo- 3". cyancum. Baunt, miner. I. p. 236» 
berylkis. 

Pfeudo- /, caerulcum. Baum. miner. i. p. 231» 
fapphirus. 

Hahitat ciim cryftallo , /3. et e. reliquii frequentius ^ et iu- 
Jigiiis qnoqiie interdiim magnitudinis ,• omnes varietates 
pro gemmis hiuc inde veniunt , a quibus tamen longe mi- 
nori dnritie et fplendore , divcrfa penitux cryJinUoriim foT' 
ma dignofci facile poflunt. 

Amethy- 23. Q. violaceum, tcxturac formae pelluciditatis variae. 
ftus. 5j/y?. «a/. XII. 3./>. 85". ». 3. «J. Nitrum (Fluor) violaccum. 

Juji. miner. 380. Vog. miner. 142. Batim. miner.l. p, 2^^, 
Ametliyiius. 

Oonji. niiner. §. 52. D. 2- y. 

JValler.fyj}. mincr. I. p, 221. ». 10. b, Cryftallus colorata 
violacea. 

Habitat in Himgariae (/jro/)^ Schemniz,) Silefiae, comita- 

ttis Gbz, Boheraiae, Saxoniae (^prope Wiefenbad, Dreh- 

bach, Marienberg, Heidelberg, Schnecbcrg , Wolken- 

ftein, Cunersdorf, Schlotwiz et Halsbach ,) Palatinatus 

*/ Ducattis Bipontini, Sueciae, novae Hifpaniae, Zeylo- 

nae viontibns ac fodinis , ttunc vagum , f*'ujiit rO' 

timdatis , nunc adnatum , fttepe cavis chalcedonii globis 

inchfnm , formae coinmunis , atit forma pyramidum fim- 

plicium hexaedrartmi y qttartim bafis non rara prifmatis 

hexaedri oblique firiati vefiigio auEla eji , aut evidentiori 

frifmate hexaedro fujiinetur y colore violaceo nunc fatura' 

tiori , nunc dilutiori in eadem faefe cryjiallo diverjo , /'«- 

terdum in la&etim cinerettm , rubrum , fujcutn , raritts itt 

pomaceum aut oUvaceum vergente , aut vario , nuttc pet- 

lucidtim, nunc JemipeUucidtitn , nimc diaphanum , textu- 

rae alias conchaceae , alias fejiucariae , alias divergetiti- 

fibrofae, faepe fponte in frogmefita angulofo- cru(lofa, atit 

granularia, mtt iu baciUos fecsdens , portderis fpecifici in- 

terdum — 2750 : 1000. 

24. Q. 



TERRAE SILICEAE. Chalcedonius. 305 

Pfeudo- 24. Q. opacum prifmate hexaedro utroque aut alterutro finein 
ciyllallus. pyramidem hcxaedram terminato. 

Sy/i. nat. Xll. 5./?. 85- ». 3- 2. Nitrum (Fluor) opacum. 
Cronji. miner. §. 5:2. D. I. Cryftallus montana opaca. 
WaUer.fyJl. nnner. l. p. 2l6. k. 8. Quartzum rude cryftal- 

lifatum. » 
Habitat in Hungaria, Carniolia, I'obemia, Saxonia, Suecia» 
Barbaria, cryfiaUis Jitinc liberis nimc adnatis ^ gri/eisy va- 
riegatisy nigris , laSieis , riibris. 

53, CHALCEDONiUS. Ex terra filicea, pauciffima 

aluminari (/t-Zo) inter- 
dum quoque (iV) calca- 
ria, et ferreae calcis ve- 
ftigio conftans. 

Durus, leviufculus, intus 
nitens, in fragmenta in- 
determinata marginibus 
acutis difliliens , compa- 
£his , in aere non fatif^ 
cens, texturae magis mi- 
nusve perfeOre concha- 
ceae^ nunquam opacus, 
tenax , polituram egre- 
giam admittens, utplu- 
rimum formae communis, 

Ignis viofentiam eludens. 

Cacholo-] I. Ch. Ia£leus fubdiaphanus ignis vi opacus. 
nius, ' Cronji. miner. $. 57. 3. a. Kachelong. 

WaUer.Jyji. miner. I. p. 272. «. 13. Achates opalina tenajs 

fradura inaequah*. 
Habitat vagus in et ad Buchariae f/ Mongoliae T^i/t/m , ift 
injulis Feroc et Islandia , gentiini (iratis inclijus , Palati- 
natu, Cidmuccis ad formanda ex co Jimulaera utq^ite imagi^, 
nes injervient, 

2. Ch. 



2o6 TERRAE SILICEAE. Chalcccloniufv 

gcnuinus. 2. Cb, cinercus tcxtnrae pfanae, formad cdmmunis, non fp«n« 
te in fragmcnta ftccdens. 

Syfi. nat. Xlf. ^. p. 69. 7i 8» Silex vagus fubdiaphanus cor-^ 
nei coloris, concentrice varius. 

Cronfi. tfiiner. §. 57. 3. y. Baum^ miner. I. p. 1%1. ChaU 
cedonius, 

Walier. niitier. %o. fyfi. miner. I, p. 275". «. 15. Achatcs 
vix pellucida ncbulofa, colorc griieo inixta. 

Habitut niinc vagus, nunc nmygdalitae innidulans , minc 
achatae partem potiljimam conliittiens , r/irius nnnc globi 
cavi intus cryfiallii alius generis referti fii^ura in venis 
per Montium firaia reptantibus «^ Nili ripas in Aec^ypto, 
in Zeylnn, et reliquis Orientis partibus, in Sibiria, in- 
yf///V Feroe , Islandia, Scania, in Sd.Koni-d/uperiori {p^o- 
pe Chcmniz, Mutfchen, Planiz, Gersdorf ^r Frcybcrj;) 
et inferiori {prope llcfeld et Brunsvicam,) et in 1 hunni;ia 
(^ad montem Schneekopf,) Palatiiiatu et re/iquis territ 
Khenanis, Carinthia, Franconia, Buhemia, .siklia (/'?o- 
pe Bunzlau et Groswaldiz, ) Hungaria (prope Calciiau, 
Boinick) Pcdemontio , Hetruria, a/ba , colore nunc mnr' 
garitaceo , nunc infumnto , nunc ex fluvefcente , vtref 
cente aut caeru/efente cinereo, utp/uritnum femipellucidu s ^ 
rarius diaphanus , fuperficie utp/urimiim inaequa/i , tex- 
tura interdum ad cenchaceum accedente , rarius ad /V- 
Jiucariam, 

caeruleus. 3. Ch. caeruleus, texturae planioris femipellucidus, formae 
communis non ipontc in fragmcnta (eccdcns, 
Habitat in inkilis Feroe et Islandia , Scotiae /ittora , Saxonia 
(_prope Rochliz,) Bohemia, Paiatinatu, Jjucatu Bipontino, 
Hungaria, Tranlilvania, co/ore nunc magis ad cinereum 
aut /aileum , nunc propius ad caeru/eum accedcnte , nunc 
intc- vio/aceum et /avendu/accum intermedio , autfapphi- 
ritto , ccterum genuino fimi/is. 

niger. 4. Ch. niger, luci obverfus obfcure fanguineus texturac pla« 
nioris iubdiaphanus, 
Werver Veberf v. C.ronfi. p. 159. 
Hnjfmann bergm. Journ. 1787. 1. p' 2S3. 
Habitat in Saxonia prope Chemniz , porphyrio innidulans. 

lurcas* 5. Ch, fufcus texturac nunc planioris nunc conchaceac dia? 
phanus. 
Wa&er.fyji. miner. i. p. 274. e. Carneolus fufcus. 

Habitat 



TER^E SILICEAE. Cbalcedoniui. 



207 



Habitat ad Sibiriae flitviiim Tom , vagusy in Saxonia protc 
Cliemniz vorphyrio innidulam^ 

6. Ch. Iiiteus , textiirae cx plana in concliaceara vergentis. 
fValler. fyji, miner. l, p. 273. /;. 14. d. Curneolus fla- 

vcfccns. 
Habitat in Sihlthc ftui/io Tom vngus , in 2eyIona, Hunga- 

ria (/« Vdiie Brunova ynontihm Carpatiiicis conternnna y) 

. Saxcnia {prope Gersdorf e^ Chemniz) colore propius nune 

- ad vini, nunc ad cercie, nunc ad meUis tindum accedente, 

7. Ch. fang"!inciis rcmipellucidus, texturae conchaccae. 
Syji. nat. XII. 3. p. 69. «. 9. Silex vagus diaphanus unico- 

lor ruber. 
Waller, miner. 79. fyft. miner. I. p. 273. ;/. 14. Qronfi. mi' 

ner. $. 58- ^^- Batnn, miner. l. p. 25!. Carneolus. 
i-Vottcrsd. mineraL 14. Corneus lapis diaphanus polituram 

atimitteos rubcr. 

P-) Syf- ««'• ^P- 197- XII- 3-/'. 179. «. 3. Muf TefJJn. %o. 
n. 5. Aiitites ( Hacmachates) filiceus embryonibus fixis 
cryitalhnis nitri quartzofi, 

Breyn monogr. Lipf. 1722. 4. Mclo montis Carmcl. 

Imper. nat. 740, Myl.Jax. 2. p. S'. Uterus cryltallinus. 

Habitat in Oricnte y e. g. Zeylon , Sibiria, adfuviosToniy 
Jeligna, Aijan et Olognaca, Armcnia, Palaeltina, Acgyp- 
to , Silefia , Bohcmia (prope Tarnau,) Lufatia (prone 
Koenigsbruck,) Saxonia {prope Chcmniz f^ Rochhz) <?/ 
Palatinatu , colore nunc dUutioriy nimc faturatiori , nunc 
aequabili , minc inaequabili, iitplurimiim femipeUuciduSy 
rarius diaphanus, crebrius tuibeculis turbidus , freqiientif 

■ Jime j formae communis, rarius globi inttis cavi et quartzt 
cryfiaUis referti forma confpicuus, 

S* Ch. pallidus pundlis guttisque fanguineis varius. 

Syfl. nat. XII, 3. p. 68. «. 5. Silcx vagus, cortice ochira- 

ceo {ubdiaphanus intricato - variegatus. 
Cronfi. minerul. §. 60. ^. Gcmma divi Stcphani. 
Karji. Lesk, Mineralkah. I. p. 145. Pundlagat. 
Waller.fyJ}. miner. i. p. 274. n. I^.f. Carneolus alberccn» 

pun^hiiis rubris. 
Habitat in India, Sardinia, Palatinatu (/'ro/»^ Oberftcin,) 

Margraviatu. Badenfi mmc eia«r«utj nunc la^eolus , ra- 

rius fufctts, 

9» Cb. 



2o8 TERRAE SILICEAE. Chalcedonfus. 

dcndriti- 9. Ch. pallidus arbufcufarum irtiaginibus faturatioribus piftus. 
cus. Cfonfi. tiiiner. $. 59. /?. ^f $. 60, 7. Mochus , Prcrre de Mocca. 

Watier.fyji. miner. l. p. 285- »• 22. I. Achates fij^urata. 
Habitat in infiila Zeylon , Sina, Arabia , Islandia , Nor-" 
nianniti, Palatinatu Khenano, Dvcatit Bipontino, olhus 
vel cinereui, imaginilus nigris, f'ifcvt riibris aut viri' 
dibus y magniy f^tifjimum /» Oriente, aejiimatiu, 

macula- lO. Ch. maculis colorc et pelluciditatis gradu diverfis infi- 
tus. gnitus. 

Habitat in infiiUi Zcylon , Ducatu Bipontino , Feroif , et 
Palatinatu rhenano (^prope Obei^Iicin,) e. g. vini colore 
tvnfpiiuus mncuiis obfcuriorihus , mnrgnritticeus aut ex 
iuteo fujcus anuulis la&eis^ laSieus, maciUis nigris, aut ru- 
Iris fanguineus maculis fufcis aut lacieis, €X cinerto^ f"''''' 
mineo et o/ivace^ , aut ^x fufco , rufefcente €f lafte^h co- 
lare varim. 

Qiciatas. II. Ch. fafciis colorc et pclluciditatis gradu diftinAis. 

Hahitat in infidis Zeylon, Feroc et Islandia, Bohcmia, Sa- 
xonia {prope Schlotwiz, Palatinatu rhenano (^prope Oher- 
ftein) et Ducatu Eipontino , kuuc cinereas fubpeUauduF 
fnfiis laSieis diaphanis, raius rofeis /tut viridibus, nunc 
caerulefcens aiit fanguineus j.fciis ■alhis cinereisve , angu- 
Jiiorihus , latioribus , aepialis , inaequalit latitudinify 
paralielis confluentihus , reSiis , <ingulvfxs , undtdatis, 

Onyx» 12. Ch. in fragmcnta concentrice cruftola colorc et pelfucidita- 
tis gradu divcria fecedens. 

Syfi. nat. XIL 3. p. 69. «. 7, Silex vagus flratis divcrfico» 
loribus. 

Cronji. miner. §, 56. Baiim. mimr. I. p. 253, Camchuja, 
Mcmphitcs. 

WaQer. miner. %\.fyfi. miner, I. p. 276. n. 16. Achates vix 
fcmipellucida faiciis et itratis diverfe coloratis ornata. 
)S) Cronfi. 6. 59. 5. a. Sardonyx. 

Hahitat in Oriente, ad fiuvium Tom Sibiriae , rarius in 
Silcfia, Bchemia, Lufatia (pr^J/^ffKoenigsbriick,) Suxonia 
(/jrope Zwickau ,) et Dticatu Bipontino, fya^mentis nune 
tenuiorihus , nuuc craffioribtis , coiore mmc cinereo et ni' 
gro y nuncalbo, carneo et nigro, nunc fan^uineo et albo,y 
(Sardonyx,) nunc alb« e? f/Wrfo ( Chaicedonyx , ) rerfd 
e/ melleo , ^iternantibus , congenerum ferc duriffimus, 
tgnis vi coior.r,-' fxuens , et in fragmeiita diJJiUens , inter 
%emmai Jcid^tas Veterum frequens, 

13. Ch. 



TERRAE SILICEAE. Chalcedonius 409 

ilillatiti- 13» Ch. ex aqua ejus principiis gfavida praccipitatus. 
les. a) indudens aiit inoriilians alia corpora. 

a) iichenes et alia vegetabilia. Ferber bergma£nn. Nacbr. ^c» 
p. 7>, V. Boni iuii. foj). I, p. 28. 

b) crylbllos, hinc ciyftjllorum faeie apparens. 
B>uckmann chein. Anv. 17S6. 2. p, 488.*/ I790. 1./». 99; 
Karp. Lesk. Mtneralkab. I. p. Ilg. 

c) alia foffilia. 

Kayji. Lesk. Mineralkab. 1. p. 117. 
^) globofus , globis undique nodofis cavis. 
7) reuiforinis. 
i) botryoides. 
t) cylindricus, cylinttris. 

a) folidis. 

b) intus cavis. 

Habitat in vifnlis Feroif , et Islandia , /« montibus giganteic 
Bohemiae , in Saxonia (^prope Schneeberg , Gersdorf, 
Freyherg,) /;/ Thuringia (^prope Hohenllein,) in Ducottt 
Brunsviccnfi, Palatinatu rhenano, et vicinit terris^ itt 
Franconia (^principdtn Baruthino ,) Caririthia (prepe Hiit- 
tenherg, Hungaria (prope Boinick) aa) in comitatuGnivn" 
bacenh ad Rhenum, et in Hungaria {^prope Lehotca ad 
Cremniz,) ab) in Tranfilvania, Saxonia (/'ro/Jt Freyberg,) 
Alvernia Galliae, textura interdiitn adfibrojam accedente, 

cryftalli- 14, Ch. caerulefccns , forma prifmatum hexaedrorum diveC'' 
nus, gentium. v. Fichtel von Karpath. p. 13S. 

Habitat in Tranfihaniae valie prope Tatarefchol, jafpidi lu." 

teae involittus. 

viridis, 15. Ch. femipelhicidus texturae planioris viridis. 

Habitat rarior in infulis Feroe, colore nunc ad gramitteufttf 
nitnc ad aenigitiofiim propius accedetite, 

ehryro- 16. Ch. viridis intus vix nitens fubfemipellucidus , textura* 
pcafus. planioris. 

Syf}. nat. XII. 3. p. 85. n. 3. 5/. Nitrum (Fluor) viride pal- 
hdius. 
- Cronft. mitter. $. 4*^. ^. Chryfopras. 
Lehmann aB. Berol ad 17^^. /> 200. 

Habitat aliis foffilibus , in Jirata difpofitis innidulam ntm 

adrtdtus iH bilcha (prope Gracche et Coiemiiz,) Boh^ia 

(^p'ope Tarnau, et in Mummelgrund ad liaram) et Weft- 

phalia (ctdmontem A\unh^^2, prope Stachlau,) rarius dw 

O riufenT 



219 T£KRA£ SILICEAE. Chalcedoniui. 

riufeulut , utplurimum duritie ad /maragdum auedtHtf 
nuttc femipeOucidus , nunc fere diaphanui , creherrtme pH' 
maeeuSf rarius gramineus , diliite porraceus aut olivaceuSf 
%;el ex virefcente cinereus , out albus , praeter confueta 
chalcedonii principia calcis niccolinae quoque pauxilium 
continenSf cui tinBumfuum debet. 

Kclto(ro« 17. Cb. diaphanus texturae conehaceae viridis punflis guttis- 
piu;s. que fanguineis opacis notatus. 

fValier.fyJi. miner, i./>. 300. «. 2. g. Jafpis variegata ob- 
fcure viridis , punctulis rubris. 

Cronji. miner. $. 64. I. a. Jafpis pura viridis punftis rubris. 

Habitat in Aegypto, Sibiria, Islandia, Boheinia (ad tnon- 
tes giganteos) et Franconia {ad montem Steinhaulc prope 
Obcrltcinbach,) textiiraenunc perfeSlius nunc nnperfeHius 
conchaceae^ colore faepius porraceo ^ interdum dilutius vi' 
ridi , vel ad aerttginofum aut olivaceum propius acceUen' 
te , puuSiis guttisque infperjis majoribus vel minoribuSf 
rarioribus vel magis confertis , Jaepius etiatii masulis et 
/ineo/is olivaceis vel oehraceis infignitus. 



U* AbA* 



Chalcedonii ipeciu fert ^mes femigeutmarum Homini muitii Unientet , gmmamm 
locoy figitttst fimMldtrit aliis «mamenti getieribm inftrviHnt i^ lemmarHm lcHlf 
Urnm t rtttrfhfu rtii^arHm frivstfs mnttTitf, 



TERKAE SILICEAE. Adama^ 2it 

54^ ADAMAS, Ex terra filicca et * * ♦ conftans. 

Subponderofus, duriflimus, Jamel- 
loluS) intus nitorem egrcginm fibi 
proprium monftransj intragmen- 
* ta indeterminata didiliens, parafi- 

ticus, in renebr's eximie luct ns, fri- 
Q:ione excalefa8:us, corporalevio-' 
ra trahens. 

In igne crepitans, pelluciditatem exu- 
ens , tandem corufcando in bullas 
et yaporem refolutus. 

pr<tio{i{&> I. Abamas. 
miis. SyJ}. nat, I. />. i6f «. 6. X!f. 5. p. 102. fi.6.it. Uuf. TeffJn, 

38- *i' ?• Alumen lapidofum pellucidiflioium folidiOi<i 
mum hyaliniim. 
Cronfi. tMiiier. §. 42. A. ct. Adamas gemmSL 
Vegel minei'. 1 37. Adamas. 
Juji. miner. 376. 5a«w. f«///f^. p 22 <f. Damant. 
I PVaHir. miner. tiO. Gemma pellucidiflima, duriticfiimma, 

colore aqueo > igne perfiltens , o£taedra turbinata. 
fVader.fyJi. mitter. i. p. 230. «. I. Gemma peiiucidifliias 
omniuiti durifljma, pulveriiata nigrefcens. 
«) forma cryftailorum. 

a) prifmatum. 

a) liexaiedrorum. 
f) utrinque pyramide tricdfa terminatorumt faciebus 

omnihus convexiis» 
ff) utrinque pyramide hcxa^dri terminatorum» 
t) o<S^aedrorum. 

|) pyramide irregulari truncata tcrminatorum facicbu» 

prilinatum ipforum inacqualibus. 
ft) faeiebus tetminaiibus in aci«m exeuntibus. 

b) pyramidum dupiicium. 
ft) tetraedrarum. 

^) triedrarum depfeflarum fcabrafum faciebus eonve>ci«> 
ad fingulos bafcos communis angulos jf yifamide tetrac- 
dra au£tarumi 
jS) fbrma retundata» 



212 



TERRAE SILICEAE. Adamas. 

Habkat in Indiae infula Borneo , pemHfculus Ormus et Ma- 
lacca, rf|"»ifx Vilapur, B^ngala <•/ Golconda, pvtijjifmm 
f;Vf^ Colur, Mengeleghcri , Sadicottah, f/Parteal, et 
in Brafiliae provincia Scrro da Frio prope fiuvium Millio- 
verde , rarifjme aggregatus , et adnatus , utpluritmitrt 
vagus in arena aut hnmo, terra etiam faepiffimt obduSins, 
duritiei gradu diverfo , femper tamen eo , iit limam vel 
eptimam dudat^ nee niji fuo ipfius pulvere poliri et lae^ 
vigariqueaty rarius diaphanus , quam fsmipellucidus aut 
peliucidus , nebuUs tamenf tnaculis, interdurn glaciem aut 
plumam referentibus lurbattis , aut rimcfus , rarius me- 
■diae magnitudinis , nunquam if^ignis , ntplurimum dilute 
tinereus in fiavum cqlorem nonmmquam vergens y aut di' 
iute fufcus , crebro quoque ex iutto fufciis , nigricans^ 
aut chalyhetis y interdum citrinus, rarius rofeus , rarijji- 
tne caertdetis , viridis aut piuribtis coioribus in eodem ia* 
pide cerfpictius , omnium gemmarur/t fretiofifjima f hxut 
'Ctfruudif tnmttria^rinceiis. 



ORDOVI. 



TERRAE ADAMANTINAE. Adamantiniw. 213 

O R D O VI. 

TERRAE ADAMANTINAE. 
Ex terra adamantina potiffimum conflatae. 

55. ADAMANTINUS. Ex terra adamantina et plu- 

rima aluminari conftans. 

Duriffimus, ponderofus, la- 
mellofus: lamellis reftis 
tripliciter fe fecantibus, 
in fragmenta rhomboida- 
lia diffiliens. 

Apyrus igne, quamvis aere 
, vitali efflato , vix emol- 
liendus. 

Conin- I. ADAMANTiirus. Klaproth chem. AnnaL 1789. I. />• 7* 
dum. Grofchke Berghauk. I. p. 400. 

Habitat in Sinae , Indiae {prope BombaJ ,) Galliac {praefei" 
//« Piflaviae) f/ Hifpaniae ^»-rtwfM, diaphantit^ poft po- 
litiiratn matris perlanim inftar niiens , dtiritie finaragdo 
Jimdis , ferri retraBorii nigri particuHs infperjis adeo di' 
•ves , tit ipfe faepius in pulverem contufus a magnete tra- 
hatur , colore cinereo , nigricante , capiliorum aemuloy 
rurius fpadiceo , formae iuterdum communis , crebrius 
hexaedro-prifmatieaey pu/vere inlndii et Sinif 'ad fcin' 
dcndas et poliendai gemmas adhihito. 



o 3 oRDO VII. 



f 14 TERRAE ASGREGATAE. Granitet. 

ORDO VII 

TERRAE AGGKEGATAE. 
Ex terris praegrefTorum ordinum aggregatis conflatac. 

56* GRANITES, Expartibus, quarum plurescry. 

(lallorum forma confpicuae, 

nullo intermedio caemento 

^ cohaerentibus , ordine nullo 

determinato aggregatis com- 

pofitus, texturae potiflimum 

granulatae. 

Montium primaevorum, altiffi» 

morum in catenis cohaerenti. 

bus medium conftituentium 

materies praecipua et nucleus. 

Durus, lente fatifcens. 

£(npkx. 1« <5r. ex fetcirpato et quartzb cornpofitus. 

%?. nau I. p. 187. «. 10. XU. 3. p. 75, n, 14. Saxum (mo. 
renic) Gotaceum fpatofujn rufefccns , granis quartzofis 
hyalinis. 

Haffftnf in moufiBuf Sahaudicis (vnguf prope Genevam,) 
Hciveticis (c. gr. ad Grimfcl) NaUavicis (prope Sonncn. 
berg,) Sihiricis {ad jitivium Neiwa) et Scotkis (prope 
Port foy) Kunc hae nunc itia parte dominante ^ feldjpa- 
fhi partibus ita interdum eum quartio diaphano combina" 
tiif ut iittcras Jyriacai referant, 

CCnuinUS. 2. <§r. ex feldfpato , quartzo ct mica compofitus. 

Syjl.nat. l,p. ig^. ». u. xif, 3. p 76. n. 19. Saxum fp». 

toium quartzofum micaccumquc rufcfcens, 
Cron/i. miner. §. 268, 10. 2. Granitcs durus. 
HJfelq. it. 526. Petra Mofis. 

fViiaer.fy/i.minet.i.p.^o-^. Saxum quartzo, fpato fcin. 
tillante et mica in diverfa proportione mixtis compofitum, 
fi) fatifccns, 
Sji/?. nut. XII. 3. ;,. 76. «. 20. Saxum (fuforium) micaccum 
quartzoium fpatoiumquc fubfriabilc. 

Crtnp, 



TERRAE A6GREGATAE. Sraniter. 2ij 

/ ^rottp. ntiner. §. 268. lo. 1. Granites pirtieuHf eonftani 

parum cohaerentibus. 

y ?) Syji, nat. I. />. 186. n. 6. XII, 3. />. ^g. ». 31. Saxum iiij- 
gcrmannicHin. 

^?) Syfi. nat. I. />. 186. XII. 3. />. 77. ». 2^. it.fean. 165. S»- 
xum montanum. 
Habitat vulgatiljimut in montibus primaevis (^lieet aliqtinnHa 
fecundarius) totiiis terrarum orbis, vagus qaoque in plx- 
nitiebus , innutnerabili duritiei , proporti§His , dijiribu- 
tionisy cotoris partium conftituentium varietate, acceden- 
tibus non raro alienis adauc c. g. fcor/i , kornb/endaCf 
granati cryftallis, Jieatitae, amari^ argiUae particulis 
aufta , igne violento /iquefcens , ut tamen quartzum inte* 
tneratum permaneat , fe/dfpatho faepius carneo , quartio 
vtp/urimum albo , rnrius virefctnte , egregiam interdtittt 
foliturnm admittens , hinc jam a mttltis retro fecu/is ar- 
chiteSlurae e/egantiorif et variit ornamtntorum generibusi 
adhibitus» 

Syenites. 3. Gr. ex reldfpato, quartzo et Iiornblenda compontus» 

Plinius hijior. mund. /. 36. f. 8? Syenites. 

Hofftnann bergm. Journ. 1788- 2. p. 506. 

Karjien Lesk. Minera/liab. 2. p. 12. 

Habitat in Acgy^to y Graecia, Norwegia, Saxonia, Hercy- 
T)ia, Sucvia, Stiria, nunc rudius , nunc fubti/ius aut mi' 
nutius granu/atus , partibus, quibus conjiat , diverfijjima 
proportione mixtis, quartto et fe/dfpato utp/urimum a/bisp 
hornb/enda nigra , aut ex atro viridi. 

feorlinus. 4. Gr. ex feldfpato, quartzo et fcorlo compontas. 
Ede/fe/d nov. aSi. Stockh. 1784. p. 103. 
Anonym. chem. Anna/. 178?. 2..p. 21. Granitea bafalticus. 
Habitat in Sueciac paffimy Silefiac {prope Friodcbcrg,) Hel- 
vetiac montibus. 

granati- 5. Gr. ex feldfpato, quartzo et granatis compofitus. . 
^cus. Ede/f. nov. aff. Stockh. 1784. p. I03. 

Hoepfn. Mag.fiir He/v. Nattirk. I. p. 28 1. 

Habitat in Sueciae, Helvetiae montibut. 

viridis» 6. Gr. ex feldfpato, quartzo et amaro compofitus* 
Hoepfn. Mag.fiir He/v. Naturk. I. />.28l* 
Habitat in Helvctia tt Sabaudiae montibus, 

04 7- ^'^- 



ii6 



TERKAE AGGREGATAE; Granitcs. 



talcofus« 7. Gr, ex feldfpato, qnartzo et talco compofitus» 
Anon. chevt. /Innal. »78^. 2. /?. 23. 
Habitnt in Aulitizfiiperiori (prope Liiiz). 

mic&ceus. 8- Gr. ex reldipato et mica compofitiis. 
Srttijf voyag. deins /et alp. I. /). i8>. 
/3) Syft. nat \.p. 164. n. 6. Muf. Teffin. 36. Muria faxi ex 

mic3 fpatoque. 
Syfi. nat. XIi 5. p. 76. n. 21. Saxum (fatifcen!^ fpatofum 

micaceurnque falfum fatifcens. 
JVaQer. rniner. 166. Saxuni in aere dcKquefcens nitrcfum. 
JValier.fyfi. ntiner. \,f. 409. M. 3. k. Granites fulcus acrc 

deltrudibilis. 
Hnbitnt rariffinius in Hclvetia et Silefia, vngtts prope Gene- 

vam et Vcfuvium , /3} in Finlandia et Gotlandia, 

caicarius. 9. Gr. ex feldfpato ct fpato calcario conftatus. Gioen. litolog, 
Veftiv.p. 49 51. 71. 
Habitat circa Vefuvium , fragilis , vix dtirittfcuhis , cum 
ociciis eff-ervefcens , non raro fcorlum , aiit tmacutn t/tica 
argillatn , nttt micam , aut utrutfiqtte , admixta fthi hw 
beus i au hujus g?nerii ? 



^andaC' 



fcorlace- 
us. 



fquamo- 
fus. 



37, Gr. ex mica ct hornblcnda compofitus. 

Sji/i. nat. \.p. 189 «. 20. XII. 3. />. 79. w. ^^j. Saxum mi- 
caceum ipatofum nigncans: pamculis decuflancibus fer- 
reis. 

Cronft tniner. %. 267. 9. Saxnm compofitum mica ct horn- 
bienda. 
^) Saxum viridi-cacrnlefcens. It.fcnn. 21. 

Habitat, rupefiris quoque y in Helvetiae et Suedae montihus 
variis , tn monte Hennebergiae , Ehrenherg , /;; Bohemia 
frope Orpar, non raro vents ferri elives , obfcttre virensy 
utphirimutn in Sueciac tt/irinis Sivohndicis ferri tninerit 
lacufiribus ad facilitandim fitixtm additus. 

lOi Gr. cx feldfpato et fcorlo compofitus. 
Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. 1. p. 279. 
Habitat in Helvetiac montibus , circa Vefuvium, accedente 
nen raro ttticuy atit hornblenda» 

]l. Gr. ex feldfpato et hornblcnda compofitus. 
Hocpfn. Mngaz, Helv. Nnftirk. I. p. 279. 
Habitat in l-idvetiie tnontibus , in Zeclandia, accedente in- 
terdinn quoque micay ant fcQrlo* 

12. Gr. 



TERRAE AGGREGATAE. Granftes: 



ai? 



gnnati- 
nus. 



nitens. 



12. Gr. ex Feldfpato ct granatis eofflpofitus. 
Gioeni luolog. Vefitv. p. 68. 
Hoepfn. Magaz. Helv. Natnrk. I. /). 279. 
Htibitat in HcUetnc Niontibus , f/ Jseclamlia, in Veruvio. 



13. Gr. ex felrffpato, jjranatis ct mica compoiitiis. 
Hoepfn. Magaz. Helv. Nnturk. I. ta^. 3. 
Habitat in Heivctiac montibus. ' 

tricolor. 14. Gr. ex feUirpato, granatis ct fcorlo compofitus. 
Ci&eni lito/og. Vefuv. p. 64. 67. 

Hahitat circa Vefuvium , admifiis interdiim quoqtte mica e( 
olivinis. 

dichrous. I>. Gr. ex feltlfpato, fcorlo granatino et gcnuino compofitus. 
Gioeni litotog. Vefttv. p. 70. 75. 
H.ibitat circa Veluvium. 

albo-fuf- 16. Gr, ex feldfpato , fcorlo granatino ct mica compofitus. 
GUs. . Gioeiii litoiog Vefuv. p. yi. 
Habitat circa Veiuvium. 

elegans. 17. Gr. ex feldfpato, granatis et aclinoto compofitus. 
Gioeni Ltolog. Vefuv. p. 69. 
Habitat circa Veluviuai. 

jnieans, 1% Gr. ex feldfpato , mica et fcorlo compofitus. 

Gioeni litolog. Vefuv. p. 73. 75:. 

Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. l. p. 28 1. 

Habitat in Hclvetiac montibus, et Vcfiiviae nune mica, ntttie 
fcorlo dominante , nunc majoribus , tiunc minoribus par» 
ticulis immifiis , interdum granatis immerjis. 

lamello- 19. Gr. ex fcldfpato , mica et hornblcnda compofitus. 
fus. Hoepfn. Mugaz. Helv. Nattirk, l^ p. 2%l, 

Habitat in Helvetiae montibus, ntinchac, nunc iSa domi' 
nante, particulis majoribus minoribusve immifia. 

cretaccus, 20. Gr. cx feldfpato mica ct creta compofitus, 
Gioeni litolog. Vefuv^p. 45. 
Habitat circa Vcfuvium, 

Gioeni. 2i. Gr. ex feldfpato, granatis et hornblenda compofitus. 
Gioeni litolog. Vefuv. p. 75, 
Habitat circa Veiuvium. 

varius. 22. Gr. ex feldfpato, aetinoto et fcorlo compefitus; 
Cioeni litoleg. Vejiiv. p. 62. 63. 

Habitat cirea Vefiivium , intermiflas interdum micae nigrae 
aitt }]Qrnbiendae iamellas aut prifmata ojiendens, 

5 23. 6r, 



fi8 



TERRAE; AGGREGATAE. Granifei. 



leiicome f 3. Gr. ex feldfpato, aftinoto et hornblenda compontus. 
las. Gioejii litolog. Vefiiv, /».63. 

Hahitat circA Veiuvium» 

muriati- 24. Gr. ex feldfpato, mica et amaro compofitus. 
cus. Hoepfn. Mr.gaz. Helv. Naturk. I. /. 3. 

Hahitiit tn Helvetiae montibus. 

ferpen- 25. a) Gr. ex feldfpato , ferpentino et quartzo compofitus. 
tinus» Fichtel Karpath. p. ^\0. 

Habitat in Tranfiivaniac montibus , facile in argiliatn fa- 
tifcens, 

Garpen- 2y.b) Gr. ex quartzd dominante et mica compofitus. 
kergenfii. Syjl. nat. I. p. 186. ».4? XH. 3. />. 75. «. ig? Saxum cota- 
ceum quartzofum album, fragmenti? illinitis mica a!ba. 
Cronji. miner. $. 260. 2. I. Saxura compofituin paiticulis 
quartzofis et micaccis diltinflis. 
fi) micae Jamellis aureis vel argenteis ita infperfis , ut politus 
egregio nirore refuigeat (Avanturino). 

y») ^yji- »^**> *' P' ^88- «. 23. XII. 3./?. 78.«. 30. Saxum 
metalliferum. 
Hnbitat in Succiae (prope Garpenberg) venas cupri ferens^ 
Silefiac, (propc Giaren,) Saxoniae, Helvetiae montihus 
Vefuvio, /S) vagus in Hilpania, Saxonia Qrope Dresdam 
ad Albim ). 

bieolor. 26. Gr. ex quartzo, mica et fcorlo compofitus» 
Hoepfn. Mogaz. filr Helv. Naturk, l, p. 28 1. 
Habitat in Hcivetiae momibus. 

eorneus. 27. Gr. cx quartzo, mica et hornblenda compofitui* 
Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk, i. p. 28 1. 
Habitat in Helvetiae montibus. 



triplex. 



^Ucialis. 



tntonfpi- 
euus. 



3§. Gr. cxquartzo, mica ct granatis compofitui, 
Honpfn. Magaz. Helv. Naturk. I, p. 28 1* 
Habitat in Hclvctiac montibus. 

29. Gr. cx quartzo, mica et amaro compofitus, ^ 
Hoepfn. Magaz. Helv» Naturk, i. p, Z%i. 282^ 
Habitat in Hclvetiae et Sabaudiae montibus filtijjimis» 

50. Gr. ex quartzo, et hornblenda compofitus. 
Hoepfn. Magai. Helv. Naturk. i. p. 2791 
H«bitat in Helvetiae montibus , etiam prope Altenberg in 
Saxonia. 

31. Gr, 



TERKAE AGGREGATAE. Granitcs. ti9 

lielreticus. 3T. Gr. cx quartzo, hornblcnda et granatis compofitust 
Hoepfn. Magaz. Helv, Naturk. I. />. 281* 
Habitat in Hclvetiac montibus» 

▼ariegatus.JS. G. ex quartzo, hornblcnda et amaro compofitus, 

Hoepfn. Atiigaz. Helv. Naturk. l. p, 2^1, 
Habitat in Hclvctiac montibus. 

eapiilaril» 33. Gr. ex quartzo pellucido ct a^linoti fpiculis compofitus. 

Herrmann chcm. .^nm^. ijHS 2. p. 416. Haarftein. 

H.ibitat vagus in Sibiriae vallibus uralenlibus, prope Gene- 
vam , intef Brixiatn et Brandiol et alibi in comitatu Ti- 
rolcnfi, inter Feiftriz et Carnowiz Stiriae , inter Bor* 
kcrsdorf et Frauenftein et alibi in Saxonia , ad^ montem 
Fichtelbcrg, egregiam polituram admittens , uSiinoti fpir 
culis nunc viridibus , nunc fiavicantibus , tmnc rubeBitf 
nunc obfcure tubris, nunc nigris. 

melaleu* 34. Gr, ex quartzo et fcorlo compofitus. 
cos. tValDsr. Jyfi. miner. i. p. 406. ». I. Saxum «x quartao %X 

bafaltico lapide miftum. 
Hoepfn, Mcigaz. Helv. Naturk. I, p, 279, 
Hctbitat in Helvctiac, Sueciae montibut. 

Hoepfnc- 35. Gr. cx quartzo, hornblcnda ct fcorlo compofitus, 
ri, Hoepfn. Migaz. Helv. Naturk, l. p. 28 1. 

Habitat in Helvetiae montibus, 

efflorcG 36. Gr. ex quartzo, fcorlo et amaro compofitus. 
«cns, Hoepfn. M^igaz, He/v. Naturk, I. p. 2%\. 

Habitnt in Helvctiac montibut, faU amarQ effior^cinu tH' 
terdum dives. 

tirQlenfis, 37. Gr. ex quartzo, fcorlo et granatis compofitus. 
' Hoepfn. Magaz, Helv. Naturk. l, p. 281. 

ylnonym. chem. Annal. 1785". 2. p, 22. 

Habitat in Hclyctiae et Tirolis (^prope Zillerthal) montibuK 

bavaricus. 38. Gr. ex quartzo ct granatis compofitus. 

Hoepfn. Magai, Helv. Naturk. l. p. 279. 

ylnonym, chem. Annal, 178T. 2. p, 22. 

Habitat in Helvetiae, Succiae (/>/•«»/)(? Sunnerfkog #/ Sala,) 
Saxoniae (^propc Hartmansdorf,) Auliriae (prope Goctt- 
wcia,) Hungariac, Tirolis e/ Bavariae montibus, vaililus' 
que conterminis , etiam fodina Temeficnfi (/?>*<?/?? Dognc»- 
ka) granatis rubrit, quartiQ ctHerfO aut virefefHti, ra^ 
ritis gramime* 

39. Gr. 



220 TERRAE AGGREGATAE." Granite». 

durifll- 39. Gr. cx qiiartzo , granatis et amaro compofitUS; 
mus. Hoepfn. Magaz. Helv. Haturk. I. p. 28 1. 

Habitat in Helvetiae et Sabaudiac montibm. 

talcifer, 40. Gr. cx quartzo dorninante et talco compofitus. 
Storr Aipenreif. 2. p. 2jS- 289- 

Habiiat in Vallis Tellinae iprope Clavennam) et Rhaetiae 
{prope Marmeli) montibus y ille ferri ocbra fiavejcem, 

jplendi- 41. Gr. ex quartzo et miculis pyritae micaeque ferreae inlper- 
dus. fis cpmpohtus. 

Bloch et Brtickmann Schr, berl. 'Naturf^ 1. 
' Htbitat vagtis in Marchia Uckerana, polittis egregie nitsns» 

^Jiomoge- 42. Gr. ex miea, hornblenda et fcorlo compofitus. ^ 

t neus. Hoepfn. Mugaz. Helv. Natnrk. i. tak. 3. 

Habitat in Helvetiac montibus. 

«itidulus. 43. Gr. ex mica et bornblenda compofitus. 
Gioeni litoiog. Vefuv.p. 5^. 54 

Habitat prope Vefuviuro, granatos non raro immerfos ccxf-; 
tinens. 

Zillenfis. 44. Gr. cx mica et fcorlo compofitus. ^ ' 

Hoepfu. Magaz. Heh. Naturk. I. p. 279. 280» 
Anon. clvm. Aunnl. 178^- 2. p. 23. 

Habitat in Helvetiac montibus , et vai!?^ Zillerthal , inter T>- 
rolin et Salzburgum intermedia , fcorli cryfiaUis ftuttcmis- 
« jioribus , nK,nc nnnoribus , interdiivi elsBricis^ 

granatifer.45. Gr. ex mica ct gvanatis compofitiis. 
Gioeni litotog. Vejtiv. p. 53. 
Hoepfn. Miigaz. Helv. Naturk. I. p. 279. 
Hahitat rtt Helvetiae, Carinthiae , Hungariae, Saxoniae, 
Sueciae , Italiac mcntibns. 

inontanus.46. 6r. ex mica, feorlo ct granatis compofiti»» 
Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. I. tab. 3. 
Habitat in I^elvetiae montibtts. 

trircfccns. 47. Gr. ex m.ica, fcorlo et amaro compofitus. 
Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. I. tab. 3. 
Habitat in Helvetiae montibus. 

radiatus. 48. Gr. ex mica et a^tinoto com/7ofitus. 
Hoepfn. Magaz. Naturk. !.;>. 28l. 
Habitat in Helvettae mantibttsy praefertim S. Gotthardi. 

49. Gt.* 



TERRAE AGGREGATAE. Granifrti ;»2t 

olivifius. 49. Gr. ex mica et olivinis compofitiis. 
Gioeni litoiog Vefiiv. p. 54. 55. 
Habitat circa Vciuvium. 

chJorofti- 50. Gr. ex Itorlo et olivinis eompofitiis. 
^us. Giomi litoiog. Vefnv»p.6^*66. 

Hiibiitaf circa Vefuvium. 

gemmace- 51. Gr. ex granatis et olivinis compofitus, 
^ . us. Gioeni iitoiog. Vefuv. p. 68» 

■^ ' Haifitat circa Vehivium. ' ^ 

Cmilaris. $2. Gr. ex granatis et fcDrlo coimpofitus. 
Gioeni litohg. Veftiv. p. 63. 68. 
Hoepfn. Mugaz. Heiv. Naturk. I. tai. 2. 
Habitat iH Hdvcuzc montibut ^ vagui circa\<^\x\mmj mU 
tnixta interdum mica. 

£fnnis. 53. Gr, ex fcorlo t^ranatino ct genuino compofitus. 
Gioeni litoiog. Vefitv. p. 70. 
Habitat circa Vefuvium, 

f&ontium. 54. Gr. ex granatis, fcorlo et liornblenda compofitus, 
Hoepfn. Mag. He/v. Katurk. I. tah, 3, 
Habitat in Helvetiae montibits. 

brafteatus.5^. Gr. ex granatrS et hornblenda ^ompofitus. 
Hoepfn. Magaz. Heiv. Katwk. I. p, 279. 
Habitat in Hetvctiae montibus, >^v 

Aigenta- 56. Gr. ex granatis , mica ct fpato compofitus. 
tus. Gioeni iitoiog. Vefitv. p. 49. 

Habitat circa Veluvium. 

lamella* 57. Gr. cx mica et fpato compofitus. 
tus. -GiiOeni iitoiog. Vefnv, p. 4S. 

Halitat circa Veluvium. 

lucidus. 58. Gr. ex aftinoto- et Ipato compofitus, 
Gioeni litoiog. Vefuv. p. 60. 
Habitat circaW&i\x\\\xmy oft potiui awygdatiUs T 

asbefti- 59. Gr. cx asbdto<t marmorc conflatus. 
nws. Gioeni Ittoiog. Vefiiv. p, 48. 

iHi«^//«f f/rca VelUvium, vi^ hujm gmirif^ " 



S7« 



223 



TERRAE AGGREGATaE. GneffTum. 



57^ GNEISSUM. Ex partibus faepe quoque cryftal- 

lorum forma confpicuis nulloin- 
termedio caemento cohaerenti- 
bus, interdum per ftrata alter- 
nantibus compofirum, texturae 
fchiftofae , rarius fibrofae. 

In montibus aetate ad graniteos 
quam proxime accedentibus ob- 
vius, ftratis ejusquoquefaepius 
granitae fuperincumbentibus. 

Durus , apyrus, non fatifcens. 

fornacum. l, On» quartzo dominante et mlca compofitum. 

StalllUn. Syjl nat. \.p, \%J. n. i^. XII. 5. /). 79. n. 33. Saxum arc* 

nofo mieaceum fiflile cinereuni, interltinftis atomisquart- 

zofis micaccisque. 
OynjL miner. $. 260. Saxum compofitum particulis quart- 

zoHs ct inicaceis. 
pyaliet Jyp. miney, l, p, 410. «. 5. Saxura quartsto ct mica 

fnixtum fiflile. 
^) Syfi. nat. XII. 3. p. 77. n. 27. Saxum (mareflrandenfe) mi- 

caccum quartzofum fiflile^ micis albis nitidiffimis lubim- 

jpaipabilibus. 
7) Syji. nat. I. p, 188 n. 17. XII. 3. p. 77. «, 2^ Saxum 

(Koeroficnfe) miacctim nigro micacco alboque quartzoib* 

cotaceo aUernatis> 
i) Syji. nat. 1. p, 186. «. 8? XII. 3. p. 7^. «.15? Saxuiii («}<»• 

cuflatum) cotaceum quartzoium incarnatum micis ipailis 

atris erettis decurfantibusque. 
i) JVaUer,fyJi niiney. i. p. /^it, n,6, Saxum quartzo et ftca* 

titc luixtum fiflilc. 
{) Syji. nat. I. p, 187. «. l^. Xll. 5./). 77. «. 24. Saxum (tri- 

tonium) micaccum fubfiflileincarnatum, granis quartzolis. 
HabitAt iiinumerabili proportionii , combinationis , dijirtbu* 

tionis , eoloris , duritiei varietate in novae Seelandiae^v 

Norwegiac , Sueciae , Bohemiac , Carinthiac , Tiroli»" 

tnontibus , etiam pyrenaeis , /««^^? fornacum fuforiarnm^ 

architeUurae aliquandn etiam elegaUtigris &peribus egre* 

gff it^erviem^ 



TERRAE AGGREGATAE. Gneiflum. 223 

micnceum.S. Gn» ex mica dofnfnante cC quartzo compontnm. 
GliiTimer- fVerner Oafjif. d, Gel/irgsart. p. lo, §. y. Voigts Br. uber 
ichiefer, GebirgsL p. i^;. n. ^, GlJmmerfchiefer. 

fiabitat in Lniatia et Thuringia (/)r«/?e Ruhla,) heie inti» 
gros montes conjiituens , argentum co/ore et nitore aemu- 
Jans f micae iameliis tenerrimis denft Jibi incumbentibus, 
egt^egie nonnunquam in tabulas temies , reBas fiffile , tum 
teSiis inferviens f quartzo per venulas atit granulay aut , 
Jirata ampliora intermijio. 

alpinum. 3. Gn. ex quart2o,,mica et granatis compofitum. 

Syji. nat. I. p. 187. ». I2. X/I. 3. p. 77. «. 22. Saxum mi- 
cacenm iubfiHile cinereuiu , granis granatinis quartzo- 
iisque. 
' Cronji. mineral. $. 261. Saxum compofitum mica quartz», 
et granato. 

WaUer.fyJi. miner. \.p. 412. «. 7. Saxum quartzo, micae« 
granatis mixtum, fiflile. 
#) ^yfl- «^^ XII. ?.p. 77. n. 23. Saxum (granofum) accro- 

fum iblidum atrum , granis granatinis. . „ ^ 

y> %?. «rt/. L^. 187. «. 14' XII. 3. /'.78. «.28. SaxumtpiiH- 

ftatum) mieaceum fiflile incarnatum , granis granatinis. 
l) Syji. nat. I. p. 188. n. 19. XIL 3. /). 80. n. 36. Saxum iiij- 
palpabile mieaceum quartzolum fubferreum, granis gra- 
natinis. 

It. rvgoth. 73« Saxum clangofum. 

Habitat in fummis Europae e. gr. Lapponiae, Norwegiae, 
Sueciae, Saxoniae, Lufatiae, Silefiae, Bohemiae, Mora- 
viae, Stiriae, Carinthiae, Salisburgi, Tyrolis , Helve- 
tiae, Sabaudiae, etiam Carpathicis montibus^ mica ut-^ 
plurimum argentea, nunc dominantef nunc aequabiliter 
dijiributa , nunc vix confpicua , granatit crebrius rubritf 
^uam fufco , nunc formae cotnmunis et inficnibus , nunc 
formae cryjialiinae minoribus, nunc minimts, ntinc fre- 
quentioribus , nunc rarioribus , laminis , in quas finditur 
interdum undtilatis, lapidis molaris loco , modo qttarjt' 
%um dominetur , eximie inferviens , accedente nonnuft* 
quatnfcorlOf talco aut ftldfpato nova varietate nata. 

ftorlinmn 4. Gn. ex quartzo, mica et fcorlo compofitum. 

Habitat iu Sabaudiae ^prope Chalanclies ,) Helvetiae (e. gr» 
in monte S. Gotthardi,) Hungariae (^prope Schemnise, 
auri argeruique venas includensj) Bohemiae {prope Katic* 
borziz,) Saxoniae (jlrfi'/* Geyer^) Norwegiae montibus 
(tf fodinist 



224 TEKRAE AqGREGATAE. Gn^viTum; 

Altcnber- ^. Gn. ex quartzo, mica ct fcorlite cbmpofitum. 

. genlc. lluhitat in ^diXOMdi (^prope Ahcnhzvsi^f) Jianni venas f&vens, 

radian^. 6. Gvi. ex quartzo , raica et aftinoto compofitum^ 

Croufl. mineraL §. 261. 33. 

tVailsr./yJi. miner. I. p. 413. 7;. g. Saxum quartzo^ mic3 
ct bafaite mixtum tillile. 
^ Hc^bitat in Jemtia Succiae (^prope Handoel), 

Saxonum. 7« Gn. ex quaitzo, mica ct fcldfpato conftans. 

Wertier Clu[ff, d, Gebirgsait. p. 8 §. 8. Gncifs. 

Voigt Brief. u. Gebirgsl. p. 13. «, 2. GneuP^. 

Hohitat in Silefiac , Bohemiae , Saxoniac , Hcnnebergaa, 
Helvetiae, Sabaudiae »/o«/f^Kf , rarins in c^rpathkis, mi- 
ca aehrius dominante , fetdfpato minimam partem e^" 
ciente , /aepius ^ interdum fere omni in argillam fatifcen' 
te , alias innumernbili proportionis , ^ colorxs partiutn 
aonjlitu^ntium wirietate confpicumn. 

Bornii. g, Gn. ex quartzo, raica et argilla compofitum. 

Born ind. fojf. \.p. 155. 2. ^. 147, Gneiffum» ■ 
^) argilia fnartiali, ' ^ 

Sy_p. nat. XII. 3. p. 74. fu 12. It.fcnn. 80, Sa^cum <nova- 
culare) cotaceum albo niicaccum incarnatum lubliriatum, 

Cronji. tniner. §. 262. 4. 1. Saxum compofttuiw mfca, quart- 
zo et forfan argilla maitiali , particulis diftiiii^lis. 

Habitat in montibus metalliferis Tcmefienfibus {^inter Mol- 
dava et Sasi<a, prope Dognaska, Hungaficis {prope Neo- 
folium et Hodritfch,) Bohemicis (prope Catharinabcrjf, 
Orpcs , Ratiborziz , Gratipcn , Plattc et Joacbimstbal ,) 
Saxonicis (prope Geycr ^/ Freybcrg^) ef SuccicK (propff 
Garlscrona, /3) in Scania Sueciae , coticulat i»c4t ad 
<tcuendos enfes et <ultrbs adlnbitnm. 

Jemticuni.^. Gn, cx quartzo, mica ct ftcatite compofitum, 
Edeif.nov. a&. Stockh. 1784. p. 93- 

Hubitat in Jemtiac montihus altiorihnsj knt€ fatifcendo ck 
cougenerihus dijcrepam. 

ipatofum, 10. Gn. cx quartzo , fcorlo et fcldfpato compofitum, 
Anonym. chem. Annal, 178^- 2. p. 23. 
Hahitat in S»%qnMprope Halbendorf. 

II. 6n;' 



TERRAE AGGREGATAE. Gneiflum. 225 

topadnum.II. Gn. ex quartzo, fcorlo ct topazio compofitum. 

iVerner Clafjif, Gtbihgiart. p. 15. $. iS- 1 opasrels. 
Hubitat ad Schnccketiltein fropi Auesbach in Voigtlandia, 

comeumi 12. Gn. ex quartzo et hornbJcnda compodtum» 

5^/?. nai. \. p, 156. ;;. ^'l^ Takum particulis impalpabilibus, 

lainelHs paralleiis. 
S^Ji. nat. XII. 2. p. ^5, n. 8? Talcum (lamcllare) lamella? 

tum fragili-durum glaberrimum ftibdiaphanum. 
fValier. iniuer. 11)^. C«meus fiffilis, lamcllis parallelis. 
IVatl^r. fyfi. miner. I. p. 358. «• 2. Corneus rigidus noi» 

nitens apparenter Jamellis paraUelis. 
Hojfm. hergtH. Joiirn. 1788. 2. p. 507. et Karji. Lesk. Miti, 

2. p. 17. HornblendJchiefer. 
^?) Syp. nat. 1. p. 1^6. w. ?. XII. 3. ;>. ^4. n. 11, Talcuw 

(Coriaceus) membranaceum flexuofum ripidum. 
fValler. miner. 136. Corneus mollior fuperficialis contortus; 
Habitat in Suecia et Saxonia {prope Voigtsberg, Dorfchem- 

niz, Groshartmansdorf, Miltiz,) */ LuCatii y Jirata inte" 

gra ejficiem ^ ex virefcente atriim ^ aut ex atro viridey 

tritutn ex viiefcente cineretttn , dmiiifcu/uM y textura ra' 

t/iata, in fragmenta dijcoidea dijjilientf mi^ae afsmif in.-^ 

terdum imt/iijlis , aut granatis. 

argillo* 13. Gn. cx quartzo et argilla compofitum. 
fum. V. Fichtel Karpatb. p. 275. 

Habiiat in montibus Carpathicis. 

cotianum. 14. Gn. cx ardefia et mica compofitum. 

Syji. nat. XII. 3. p. 79. n. 34. Saxum rchifiiofum liflile ru(* 

cum y atomis micaceis obiique truneatum. 
Cronji. Miiter.§. 262. 4^21 Saxum compofitum mica) quart^ 

20 et forfan argilla martiali , particulis minoribus. 
fValler.JyJi. miner. I. f«. 417. ». Ii. Saxum fchifto et mi» 

ca mixtum. 
tiabitat in Norwegia» Suecia, duriufctflim ^ igtte liquef* 

cens y incolis ad paUeHdos cultros tnjerviens^ hinc vi^ hu\ 

jus generis% 

fteatitU I<f. Gn. ex fteatite et mica conftatum. 
CUm* Cronji. tnifier. §. 263. 5. Schneidefteirlfc 

Storr Alpetir. 2. p. 269. 285 ' ^89 ? 

Htthiiat in Norwegiae, Sueciae, TiroIiS', RWtJie, Bolie* 
miae , Hungariae montibtis , murii fuforiorum fttrnoruiti 
ittjiintabulastenuesfindatur, te^is, fftimie itiJervieHtyf 
tK(fltiSf an igitur hujus generir, 

P 16. Gn. 



226 



TERRAE AGGREGATAE. Gneifruni. 



granati- l6. Gn. ex feorlo genuino , granatis ct feldfpaio compofitum. 
cum, Gioent litolog. Vefuv. p. 64. 

Mabitat circa Vefuvium. 

bicolor. 17. Gn. ex fcorlo et feldfpato compolitum. 
Gioeni litolog. Vefiiv. p. 72. 
Habitat circa Veluvium. 

olivinum. 18. Gn. ex mica^ granatis et olivino compofitum. 
Gioeni litolog. Vefuv. p. 54, 
Habitat circa Vefuvium, 

lucidum. 19. Gn. cx mica et hornblenda ttompofitum, 
V. Fichtel Karpath. p. 276. 279. 
Habitat in Sueciae et Carpatliicis tnofitibriu 

triplex. 20. Gn. ex mica, hornblenda et quartzu compofitum. 
V. Fichtel Karpath. p. 276. 279. 
Habitat in Carpathicis montibus^ 

fyeniti- 21. Gn, ex hornblcnda, fcldfpato ct quartio compofitum. 
cum. V. Fichtel Karpath. p, 279. 

Habitat in niontibiis Carpathicis. 

fquamo- 22. Gn. cx hornblcnda et feldfpato compofitum. 
lum. V. Fichtel Karpath. p. 279. 

Habitat in mortibus Carpathicis. 

granati- 23. Gn. cx hornblenda ct granatis compofitum. 
num. V. Fichtel Karpath. p. 246. 280. 287. 

Habitat /"« wo«/i^«r Carpathicis, 

fplcndi- 24. Gn. cx hornblenda , mica ct granatis compofitum. 
dum. V. Ficfjte/ Karpath. p^ 246. 287« 

Hubitat in tnontibus Carpathicis. 

quadru- 25. Gn. ex hornblenda, mica , granatis et tjuartzo compo» 
plex. fitum. 

V. Fichtel Karpath. p. 24S. 287. 
Habitat in montibus Carpathicis, 

lameilo- 26. Gn. cx hofnblenda et fcorlo compofitum, 
fum» V. Fichtel Karpath. p* 280. 

Habitat in montibus Carpathicis. 

bafalti* 27. Gn. cx mica et fcorlo cle£lrico compofitum. 
cum. ^«0«. chem. Annal. 178 J. 2. p, 23. 

Habitat in valle Salisburgenfibas el Tifolenfibus tommurti 
Zillerthal. 

2S. Ga« 



TERRAE AGGREGATAE. Gneiflwn!; ^^7 

glarirlulo' 28- Gn. ex mica ct granatis compontum. 
fum. V. Ficbtel Karpath. p, 246. 287. 

Habitat in ntontibus Carpathicis. 

durum. 29. Gn, ex mica, granatis et quartzo compofitum. 
V. Fichtel Karpath. p. 246. 2S7. 
Habitat in montibus Carpathicis. 

quartzo- 30. Gn. ex £;ranatis et quartzo compofitura, 
ium. V* Fichtel Karpath, p. 246. 287- 

Habitat in montibus Carpathicis. 

micans. 51. Gn. ex marmore micante et mica compofitum. 
«) mica aurea per marmor Iparfa. 

V. Eorch. mineral.Jicil. Avanturino. 
/S) mica viride per Itrata digelta. 

Ferber. Br. a. Welfchl. p.^^JI. Marmo Cipolino. 
Habitat a) vagtim in Siciliae antro montis Caputo, /5) in 
Graecia ; an hujus generis ? 

58* PORPHYRIUS, Ex cryftallis alteriiis generis foC 

fili formae communis quafi 
paftae immerfis compofitus. 
Aetate, duritie, duratione, co- 
lore quam maxime varius. 

a. talcoji. 

talcofus. I» P. ex talco et quartzi cryftalHs immcrns conftans. 
Storr Alpenr. 2. /?. 2S0. 
Habitat in Valle Teilina prope Clavennam , argentei coloris» 

pondero- 2. P. ex talco et barytidc vulgari compofitus, 
fus. Storr /ilpenr. 2. p. 266. 

Habitat in Valle Tellina prope Caftion , diltite virem. 

rhaeticus. 3. P. ex talco, barytide et fpato conftans. 
Storr Alpenr. 2. p, 209. 
Habitat ad montem Rhactiae Defpin , thalaijinus vel albus. 

b. ferpentini. 

arenarius. 4. P. cx ferpentino ct quartzi cryftalHs minoribus immittfg 
compofitus. 
HerrmauH ural, Erzgeb. 2. p. 321. Saxuna ferpentinum. 

P 2 lufjtut 



22^ 



TERRAE AGGREGATAE. Porphyrius; 



Xajitis Beob, iii. Harzgek l. p. l66. 2. p. 483. ». 6o» Mft 
Sand gemifchter Serpentinllcin. 

Terber Br. a. Welfchland. 23. p. 363. 

Habitat in Uralenfium Sibiriae ntontium parte orientali , in 
montihis Auftriae interioris , Salisburgenfibjus , tyrolenfi- 
bus, genucnfibus, fabaudicis, hercynicis (pro/;^ Trclen- 
burg,) (iuruSy rupes et montium parteni praecipuatn con- 

' JiituenSf micae quoque non raro particu/is injperjis. 

acicularis. 5. P. ex ferpentino et fcorli fpiculis immcrfis corapofitus. 

V. Born ind. fojfil. \. p. Xi^^i^ Ophiter particuhs bafaltinis 

mixtus. 
Saufjur. it, alp» I. p. loy. 
^) cryttallis fcorli fefe decudantibus Creuzftein. 

Habitat in montibus Temcfienfibus (e. gr. prope Saska,) 
Hungaricis (prope Schemniz,) et Stiriacis vagus propeGC' 
nevam , olivaceus , caerulejcens vel cinereus. 

granati- 6. P. ex ferpentino et granatis compofitus. 
niis. Cbarpent. Geogr. ChurJ. p, 179. 

Hahitat in Saxonia prope Zoebliz. 

(purius* 7. P. cx ferpentino , fpatOnCt mica compofitus. 
Ferher Br. aus Weljchl. 19. p. 334. 

Habitat in Hetruriae montibus Imprunetae vicinis , Jirata 
horizontalia conjiituens j viridis, fpato alboy mica ex vi' 
rejcenti argentea tejfulari, 

Granito- S* P- cx ferpcntino et feldfpato compofitus. 
ne. Ferber Br. ans Welfchl. 19. p. 334. 

Habitat in montihus Hetruriae, Imprunctae et Prato vicinisf 
X)iridis , feidjpati alhi prismatihus immerfis varius , mica 
e.x argeuteo viridi tejfulari utplurimum accedente , /apidis 
molaris loco interdum injerviens. 

micac«us. 9. P. cx ferpentino et micae Jamellis conftans, 
Charpenu Geogr. ChurJ. p. 178. 
Ferb. Br. a. Weljchl. 19. />. 332. 
Saujfur, it^ alp, l.f. I^S', 
^) micae aureae variabilis paralkle et refle kmeilofae nidu' 
lis fartus. 
«7. Trebra Erfahr. v. Inn. d. Geb. p. 97. 
Schrot. n. Litterat. d. Naturg. 4.^, 232» 
U«rrtnuHtt ural. Er7g. 2. p. 323. 

Hahitat 



TERRAE AGGREGATAE. Porphyriu». 229 

Hahitat in monttbus Hetruriae (prope Impruneta et Prato,) 
Genucnfibus (Bocchetia et vaBi Polzevera conterminit ,) 
Sabaudicis (/)r(3/?^Genevam,) ^?Saxonieis(/>^o^f Zoebhz,) 
/S) Hercynicis (Pafte,) Franconicis (Fichtclberg,) f/Ura- 
lenGbus Sibiriae. 

asbeftinus.IO. P. ex ferpentino et asbefti fericeo nitore confpicui fibris 

compofitus. 
Ferber Br. a, Welfchl. 19. p. lyi. 
Charpent. Geogr. Chtirfachf. p. 178. 
Habitat in montibus Saxoniae , Franconiac , Hcrcyniac/ 

Hetruriae. 

ferrifcr. II. P. ex ferpentino et cryftaHis fcrri nitidi compofitus. 
Charpent. Geogr. Chiirfachf p, 179. 
Ferb. Br. a. Welfchl. 2^. p. 377. 
Saiijf. it. alp. I. p. 79. 

Habitat in Saxoniae {prope Zoebha) et redemontii (prfipe 
Fcneiitcllz) montibus f vagus prope Gencvam. 

c. atnarh 

helveticus.l2. P. ex amara et hornblenda compofitus» 
Hoepfn. Mag. Helv. Naturk. i. p. 279. 
Habitat in Hclvetiae montibuty viridis, 

alpinus. 13. P. ex araaro et feldfpato compofitus. 
Hoepfn. Mag. Helv. Naturk. 1. p. 279* 
Hiibitat in Helvetiae alpibus. 

inicans, 14. P. ex amaro et mica compofitus» 

Hoepfn. Mdg. Helv. Katurk. l. p. 279. 
Hibiiai in Helvetiae niontibus. 

bicolor* 15 P. ex amaro et granatis compofitus. 

Hoepfn. Mag. Helv. Naturk. i. p. 279. 
Habitat in Helvetiae mojitibus, 

fpicula* 16. P. ex amaro et fcorlo compofitus. 
tus. Hoepfn. Mag. Helv. Naturk. I. tab» 2.' 

Habitat in Helvetiae montibus. 

d. cakarii, 

calcarius. 17. P. cx calcario lapidc et quartzi Gryftallis innidulantibus 
compofitus. 
Habitat in confluxu ctrcnlorum Germaniae Francoflici^ Suc- 
vici *; Bavarici, texturae fchipofae,. 

P J 18. P. 



250 TERRAE AGGREGATAE. Porphyriu». 

Macigno. 1$. P. ex marga indurata et plurima mica compolTtus. 
Ferber B>\ a. Weljchl. 7. p. 96. et 19./». 324, 
Hahitat iu Hetruria {prope Fiefoli) et tlba , cinereiis, eolore 
nuiic magis in flavefcentem , nunc potius in caerulefcentetn 
vergente , pofierior in aere nigrefcens et fatijcens , Jirata 
horizontalia , inferiora duriora conjiituens , Jlruendis dO' 
mibus inferviens. 

au(lriacus,l9. P. ex marga indurata et fcorlo compofitus. BQrn ind^ 
fojf i. p.U- 
Hubitut in Auftria prope Traunftein, 

e, argiUacei. 

granitoi- 20. P. cx argilla et plr,rimo feldfpato compofitus. 
des. No/e orogr. Br. it. Siebengeb. p. io6. Iio. Iir. Granit- 

porphyr. 
Habitat ad Rheni inferioris , in Saxonia prope Altenberg, 
prope Gichichcniicin ripas y faci/e fatifcens f acccdente ifi' 
terdum paucijjimo quartzo vel mica. 

granati- 21. P. ex argilla, feldfpato, granatis et paucifllmo quartzo coni- 
cus. pofitus. 

Knrji. Lesk. Mineralkah. 2. p. 24. 
Hahitat in HalTia /j^-o/j^ Wittclsberg. 

cotiariuSt 22. P. ex argilla et quartzi cryftallis compofitus. 

"Soje orogr. Br. in Siebengeb. p. 14. et Charpent. Geogr. 
Churf p. 49. 50. 61.62.65.140. Porphyrartigcr GeUein. 

Schulz. n. hamb. Mag. St. 93. Mergelftein. 

Voigt Gebirgsart. nr» 7. Porphyr. 

Charpent. Geogr. Churf p. 149. Zechftein. 

Lfius Harzgeb. 1 p. 255. 2. /;. 7S. Cottenftein. 

Habitat ad Kheni ripas , /«Thuringia, /^^^o/»? Giebichcn ftein, 
ad Heicyniae radicem prope Ilefeld, in Saxonia, Lulatia 
feidfpati pdrticnlis faepe immixtis interdum adhiic confpi' 
ciiis , «0« raro tamen fatifcentibus et vacuas foveolas re» 
linquentibns. 

inetallifer.23. P- fix argilla, quartzi cryftallis et aliis compofitus. 

V. Born ind, fojf. l. p. 154. 155. Saxum mctallifcrum. 
Habitat in Temefiae, Tranfilvaniae, Hungariae, potifJlmuMf 
etiam Dohemiae, et Tirolis montibus , venis metaUicis rc' 
fertiis , albus , albidus , cinereus aut caerulefcens , argil- 
lae et quartzo femper aut feldfpato , aiit aBinoto , aut 
hornblenda , nut niica , aiit lithomarga , aut pluribus 
Jtmttl accedentibus* ^ 

^24. P. 



TERRAE AGGREGATAE. Porpbyrius. a^I 

tr.anfilva- 24. P, cx argiila et micae eryftallis compofitiis» 
nicus. Karfi. Lesk. Mineralkab. 2. p. 24. 

Habitat in Tranfilvania prope Felfobanya. 

dclphina- 25. P. cxargilla, fcorlo et asbefto compofitus. 
tus. Hoffmann bergm. Journ. 1788' l- />. ^7« 

Hubitat in Delphinatu (prope Bourg d^Oifans,) argiUa ferri 
culce impraegnata , fcorlo diipiicis generis , o7io vitreo, 
alio ferri ochra extrinfeciis inqninato , fetnipeUticido , du- 
ro, cano, compaBo, intus parnm tnicante ,»in frngvienta 
acutangula diljlliente , fornta tuhularum tenuiffimarum 
tetraedrarum cylindrice ad latera excavatarum in tabidas^ 
deniiQ aggregatarum confpicuo, 

fpadiceus. 26. P. ex argilla ct granatis compofitus. 

Hoffmann bergm. journ, 1788. l- p- 246. 
Habitat paffim e. gr. prope Schneeberg in Saxonia, integriim 
fub buma ibi flratum efficiens, ferri mineris in ufirinir 
additus , argiUa fcilicet ferri calce divite , granatis «x 
fujcefcente rubris, 

eblorogra-27. P. ex argilla et cblorogranatis compofitus. 
raticus. Habitat in Saxonia prope Eibenftok. 

f. hofaltici, 

antiquus, 28' P- ex trapezio et feldfpato compofitus. 
Croufi. miner. §. 26^. 

Ferb. Br. a. fVelfch/. 16. p,26s. Porfido verdc, 
Habitat - - - trapezia viridif cryJiaUis feldfpati albif, 
et fcorli nigris vario, 

Angliae. 29. P. ex trapezio et quartzi cryftallis compofitus. 

fVithering a8. avgl. 72. p, 2, n. 20, Kowley-rag. 
Hdbitat in Anglia. 

tinnitans. 30. P. ex trapezio et fcorli fpiculis conftans, 

JVnUer.fyfl. tniner. \.p. i^iQ. n. 12. Saxum corneo trape- 

zio et bafalte niixtum. 
Habitat in Weftrogothia Succiae, digito impojitus duroquc 
corpore percujftis tinnitans, 

acerofus. 31. P. ex trapczio et hornblcndae cryftallis minimis innatis 
conipofitus. 
WaUer. fyfi, miner. I. p. 362. «, 4. f. Corneus trapezius 
particulis acerofis, 

P 4 Cron^. 



l^z TERRAE AGSREGATAE. P»rphyrius. 

Cronff. ntiner. %. 26$, I, Saxum compofitum jafpide mar- 
tiali tnolli feu argilh moUi ifidurata, et - • - particu- 
lis majoribus acerofis. 

Habitat in momibtis Hunneberg , Kinnekulle , StQllhcrg, 
Sueciae , ohjcure cinereus aiit niger, 

fdjname'» 52. P. ex trapczio et mica compofitus. 
i\x$K WiUer.fyfi. mineral. i.p. 365. «. 4, g? Corneus trapezius^j 

Iquamulis oWique nireruibus» 
Bubitat in Sueciac montibus» 

lamello-' 53. P. ex wacca et homblenda compofitus. 
fiis, Karp. M'ig. Helv. Natttrk. 3. p. 234. 

Mtbitat in Saxonia. 

ipatofus» 34* P* ^^ wacca et ipato calcarco eompofitus, 
Karft. Mng. Helv. Natnrk. 3. p.. 234. 
Habitrit in Saxonia et Boheraia , etiam pr&pe Francofurtut» 
ad Moenum. 

«igerri- 35. P. cx wacca nigra , ct micae cryftallis nig^ris compofitus. 
mus. Widenmtnn Magaz Helv. Naturk. 4. p. 196. I97. 

Wevner bergm, ^ourn. lyiiS- 2./». 853. 
Habitat in ^axoaiae mojite Scheibenberg prope Annabcrg, 
et aliis y prope Joachimsthal Bobemiae. 

^egyptius.36, P. ex bafaltc et hornblenda compofitus. 
Werner bergm. Jouru^ 1788- 2. f. 853« 
d) hornblendae cryftallis nigerrimis minimisfirmiflimeinnatis. 
yS) bornblendae maculis majoribus vircfcentibus. 
Ferber Br. a. Welfcbl. i6. p* 274. Pietra d*£gitto, Pictra 
nefritica. 

fcafalttcus. 37. P. ex bafalte et Feldfpato, interfitis intcrdum quartzi ct 
micae paiticulis compofitus. 
Ferber Br. a. Weljchl. 16, p, 272. 
Habitat - - • in montimentis R&mae ajfervatis obvius. 

yedicula- 38 P. ex bafalte et fcorli granatini cryfbUis compofitus. 
lis. Ferber Br. a. WelJM. 16. p. 272. 274. 

^ ?) fcorli granatini cryi!allis acus capituhim vix fuperantibus, 

Ferber Br. a. Weljchl. i6. p, 275. Bafalte pidouhiofo. 

Habttat e. g. in Italia in monumentis autiquis Romag 

ajfervatis hinc inde obvitis , hornblenda aitt Jcorlo ge- 

nuino accedente non rctro atiBtis ; utrum ftmdamentum 

iti yS) viridejemper verus bajultesl 

39. P. 



TERRAE AGGREGATAE. Porphyrfus. 2^3 

fiildenlis. 39. P, ex bafalte et granatis compofitiis. 

Habitat ad montem Pi^eidekopi^ epifcopatus Fuldenfis, 

olivinus. 40. P. ex bafalte et olivints compofitus. 
Gioeni litolog. Vefirj. p. 90. - 

Habitat circa Vefuviuin , grsnatos ^toque ittterdam fe»- 
tinens, ^ 

g. ex lavis confati, 

vulcani- 41. P. ex lava et hornblcnda compofitus, 
cus, Ferber Rr. a. Welfcbl. ii.p. 178. 

Habitat prope montes ignivomos , e. gr. Vefuvium. 

ceellatus. 42. P. ex lava et fcorli granatini cryftallis comporfitus. 

Gioeni litolog. Vefuv. p, 97-100. 102. 105. 109. 123. 
Ferber Br. a. fVelfcbl. II. p. 176, 178. 179. 
Habitat prope WD7!tePi Vctuviam , niger, cinereus aut ruier^ 
faepius quoque fcorlum genuinum , interdum mieam , ra^ 
rius feldfpatum aut granatos tncludeHs. 

bacillaris, 43. P. ex lava et fcorli genuini prismatibus hexaedris con> 
poiitus. 
Giosni litolog. Vefuv, p, 92-IIO. 

Ferber Br. a. WelfchL ll. p. 167. 177- 179. 
^) Fetber Br. a. Welfchl. \%.p. 32a Granito di Cortona. 

Habitat prope tnontem Veluvium, in infulis Marchefas, nimc 
jugerj nanc cinerens, nunc ruber , fcorli crypallis inter- 
dum valde obtufangidis , modo tenuiarihus , ynodo crafjio- 
ribus , nonuunquatn Jiriatis , nigris , albis , aut cbryfoli- 

' ihum , fnaragdum , tspazium , hyacinthum colore refe- 
rentibus y intermijiis interdum quoque aSiiiiOti , granati 
aiit fcorli grunatini cryjiallis. 

nitiduilus. 44. P. ex lava et mica compofitus. 

Gioeni litolog. Vefuv.p. 89. 102. II 8. 
Habitat prope montes ignivomos, non raro quoqtie cryfiaUos 
fcorli granaiini vel getnini continens, autgranates, aut 
utrosque. 

dccipicnf. 45:. P. ex lava et feldfpato compofitus. 
Gioeni litolog. Vefuv. p. 123. 
• de Dolomieu mem. fur les isles pone. et catal, raifonn. det 
produits de TEtna &c. a Paris 1788' 8- 
Habitat in Sicilia , et ad Veluvium , utplurimum quoqu» 
bornblendantf rarius micam autfcorlum inclndetts. 

? ^ h. ex 



234 TERRAE AGGREGATAE. Porphyrlus. 

li. eic piceo confiati. 

riccus» 46. P. ex picco , feldfpato ct quartzo compefitu». 
Hojfmannbergm. Journ. 1788« 2. />. 491. 
Hahitat in Saxonia prope Mifenam , montet integroi cum 
nnontibm ex porphyrio argitlaceo confiruBis alternoi con- 
Jiituens, Jiratis horiiQntalibus ^ in colorii nigri f viridis, 
/ fttfcii vel rubri, 

i. ex petrojilice compoftti. 

fchiflofus. 47. P. cx petrofihce et fcldfpato conftans, texturae fchiftofac. 
Charpem. Geogr. Churf. p. 21. 24. 2^. 28. Voigt Br. iib. 
Gcbirgslehr. p. 43. ;/. 7. Hornfchiefcr. 
' JVern. ClaJJificat. Gebirgsart, p. II. §, II. Porphyrfchiefer. 

Nofe orogr. Br. iib. Siebeng. i.p. 17. Hornporphyr. 
Habitat frequens in Bohemia, Lufatia, Thuringia, epifco- 
patu Fuldenfi, vix metallifer, utplurimum cinereus , ra- 
rius niger , arbufctilarum imaginibus (in Bohemia faepius") 
piSiuSf Italia interdum ad bofaltem accedens , igue qtioque 
j' facile bajalte tamen dijficilius et in vitriim fiavefcens li^ 
qtiefcens , in fragmenta grantilarin fecedens , petrqfilici 
et feldfpato diverjiljima ratione inter fe mijiis, non raro 
accedente hornblenda, rarius micas granatis , fpato , ru" 
riits marmoris venis exarattts. 

nothus. 48. P. ex pctrofihce et fcldfpato compofitus , tcxturae feftu- 
cariae. 
Karji. Lesk, Mitieralkab. 2.p. 25". 
a) texturae ad conchaceani accedentis. 

Nofe orogr, Br. ilb. Siebeng. \, p. 16. Hornfteinporphyr. 
/5) feldfpato intime et fubtiliftime interfito. 

Nofeorogr. Br. iib. Siebeng. i. p. 16. Hornquartzporphyr. 
Lajius Beob. iib, Harzgeb. p. 17. 112. 123-126. 473. n. 27. 
487- «.73- Hornartigcr Trapp. 
y) accedentibus petrofihci et feldfpato jafpidis particuh's. 
Voigt Br. iib. Gebirgsl. nr, 6. Lajius Beob. iib. Harzgeb. 
p. 250. &c. Nofe orogr. Br. iib. Siebeng, i./>» 16. Horni" 
artiger Porphyr. 

i) accedcnte petrofih'ci et fcIdfi>ato quartzo. 

Karji. Lesk. Mineralkab. 2. p. 27. 
€) accedente petrofilici et feldfpato hornblenda. 

Karji. Lesk. Mineralkab, 2. />. 27 . 

Habitat 



TERRAE AGGREGATAE. Porphyriu». 



235 



Habitat injigni qiioad rationem partiiim conflittuntium et 

colorem varietate in Italiae inferioris y Hungar/ae, Carin- 

thiae, Bohemiae, Lufatiae, Saxoniae, Hercyniae, Kliieno 

' inferiori conterminis , Da.niie qftoque tnontibus , non raro 

quoque horttblendam, rnicam, fcorlum infper/a monfirans, 

durifll- 49. P. ex petrofilice et quartzo compofitus. 
mus. Karfi. Lesk. Mineralknb. I. p. IIO. 

Habitat v. g. in Tirolis mo/itibus. 

tricolor. 50. P. ex petrofih"ce, quartzo et granatis compofitus. 
Kar/i. Letk. Minera/kab, 2. p, VJ. 
Hiibitat in Hungaria. 

corneus. 51. P. ex petrofilice, quartzo et hornblenda compofitus. 
KarJ}. Lesk. Mineratkab. 2. p. 27. 
Habitat in Bohemia et Saxonia. 

reehlizen-52. P. ex petrofihce, quartzo et mica compofitus. 
-" iis. Kar/i, Lesk. Mineralkab. 1. p. 109. 

Habitat in Saxonia , ex rubetio margaritaceus. 

inaequa- 53. P. ex petrofilice et mica compofitus. 
lis. Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. 1. p. 278» 

Habitut in Helvetiac montibus. 

fcorlacc* 54 P. ex petrofilice et fcerlo compofitus. 
• us. Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. I. p. 278. 

Storr Alpenr. 1. p. 23 1. 265. 

Habitat in Hclvetiac, Khaetiae, Vallis Tcllinae montihus, 

baryticus. 55. P. ex petrofince et barytide compofitus, 
Storr Alpenr. 2. p. 231. 
Habitat in Khaetiae monte Mufchelhorn. 

Jpccacc- 56. P. ex petrofilice et fpato compofitus. 
us, Hoepfn. Magaz. Helv. Naturk. i . p. 27S, 

Storr. Alpcnr. 2. p. 266. 
Habitat in Helvetiae et Vallis TcUinac montibus. 

radians» S7' ^* ^^ petrofilice ct a6linoto compofitus, « 

Karft. Lesk. Mineralkab. I, p. 109, 
Habitat in Aiecia prope Sahlbcrg. 

k. ex jafpide compojiti. 

genuinus. 58. P. ex jafpide ct feldfpato compofitus. 

SxP- nat. 1. p. 189. «. 21. XII. 3. p. 72. ». I. Saxum (Por; 
phyrius) impaJpabile, ftriis, pundis maculisque fparfis 
ipatofis, 

Schreb, 



Zl6 



corfica- 
jius. 



amianti- 
nus. 

nitcns* 



TERRAE AGGREGATAE. Porphyrius. 

Schreb. lithol. 78. Saxum impalpabile filiceum fufcum, 
granis fpatofis rubefccntibus et albis. 

Cronji. miner. §. 264. 6. Saxum compofitum jaipide et fcIJ-i' 
fpato , interdum mica ct bafalte. 

Waller. miner. fp. 94. Jafpis duriflima rubcns , lapillalis 
variis infpcrfis. 

JValler. fyj}. miner. I. p. 414. ». 9. Saxum jafpide et fpato 
fcintillante mixtum. 

Ferber Br. a. Welfchl. l6. p. 260. Porphyr» 

Cofi.foJ. 283- Porphyrites. 

Habiiat ifi Aegypto , Arabia, Graecia, Italia (^potiffimtmiu 
territorio ctvitatum Bergami et Brefciae,) Sabaudia, Hd- 
vetia, Burgp.ndia, niontibusVos^tHs, a/iis^ue GaWi^e me- 
ridiojia/ii partibus, Tiroli, Bohcmia, Saxonia, Thurin- 
^ia. fnitirnis Ftincoai^e partibus y Hercynia , Scandina- 
via, Sibiria, tum vagus ■, tumrttpesy montesy horumvc 
partem praecipunm conftituens , opacus , textttrae ad con- 
chaceam , raritts ad fchijiofam accedentis , dtirus et egre- 
giam po/ituram admittens , hinc toties in montimentis ve» 
terum obvitis , et ndhiic nohi/ioribiis praefertim aedificio- 
rum partibus ittferviens , tn fragmenta indeterminuta dif- 
fi/iens y igne faci/e /iqtiefcens y formae utp/urimum com- 
munis , rarifjhne prifmaticae , ttim accedentibus a/iis at- 
que a/iis peregrinis , e. gr. bornb/enda , mica , fcorlo^ 
^uartzo , ttim partium conjiituentium co/ore , forma , di- 
Jiributione , varia interfe ratione infinitum in modttm va- 
rians , fe/dfputo titp/urimum a/bo , nonnunquam rubeUo, 
punBorutn , Jiriartim , macu/ariim, prifmattim forma ja- 
jpidi immerfo , interdtim fatifeente , ut vactia remaneantf 
qiiae-occtipaverat y /oea , jafpide nunc rtibra , nunc ftifca, 
ntinc nigray nttnc viridi, rarius obfctire cinereay aut bi- 
co/ore y e. gr. nigra et viridiy rubra et aurantia. 

59u P. exjafpide? et aflinoto compofitus. 

Ferber Br. a. fVe/fch/. 21. p. 357. Marmo verde di Corfica. 
Habitat itt iftfu/a CoTHca y a/busy mncti/is vio/aceis j radiii- 
que niiifi&ti viridibus varius; an hticfpeSiat? 

60. P. ex ja{pide, asbefto et quartzo compofitus. 

Habitat vagus in coraitatu Mansfeld, jafpide rubrtf, asbejia 
virefcente, quartio a/bo. 

61. P. ex jafpide et mica compofitus. 
Hoepfn, Magaz. He/v. Natur. i. p. ayg. 

Haktat itt Hclvetii^ ef Qrspe Annaberg) in Saxonia. 

62* P. 



TERRAE AGGREGATAE. PorphytiMi,: Z37 

fcorliniis. 62. P. ex jafpide et fcorlo compofitus. 

Hoepfn. Magaz. Helv, Naturk. l. p. 278. 
Habffaf in Helvetia. 

granatifer.63. P. c)i jafpide ct granatis cempofitus. 
Born ind.fojf. i. p. 32. 2. p. 94» 
Habitat in Auftria (prope Crcms) et IsIandiS; ja/pide viridU 

effcrvcf- 64. P. cx jafpidc et fpato conipofitus. 
cens, Hoepfn. Mttgaz. Helv. 'Naturk. l.p. 278, 

Habitat in Helvetia. 

cryftalli- 65. P. ex jafpidc et quartzi cryftallis compofitusj 
nus. Hocpfn. Magaz. Helv. Nattirk. I. p. 278. 

Habitat iii Helvetia. 

Achates. 66. P. ex jafpidc , quartzo fragili , dryftallo, amethyfto, ehal- 

ccdonio gcnuino, carneolo ct onyche , petrofiirce, pyro-, 

macho, pluribus vel paucioribus fimul eorapofitus. 
Syfi.nat. XII. 3. p. 70. si. 10. Silex rupeftris, cortice rufo 

nodidofo , fubdiaphanus. 
Muf Teffin. 8- «. 6. Silex rupcftris fuperficie nodofa tu- 

nicat&. 
Woltersd. tmner. 14. Corneus lapis diaphanus varicgatus, 
ffalier. miner. 84- etffp. miner. I. p. 284. k. 22. Achatci 

duriftima ferc pcliuceus, diverfis coloribus nitens, varic" 

gata. 
Baum. miner. li p. l^iO. Kttmpfmiif. t. ^6. f.h-H. Cronfi, 

miner. §. 61. Achates. 

^fciatus. a) partibus eonftituentibus per fafcias re£las rarius undulatas, 
colore diverfas akernantihus. 

Karji. Lesk. Mi7iera/kab. I. p. 139. Bandachat. 
angulofus./S) cx fragmcntis angulole cryftofis compofitus. 

Kar/i. Lesk. Mineralkab., l. p. 140. Vcftungsachat^ 
annulatus.y) annulis pi£lus. 

Kar/l. Lesk. Minera/kah. I. p. J43. Ringachat. 
ruralis. S) picluras campeltres referens. 

Karp. Lesk. Minera/kah. I. p. 14^. Landfchaftsachat, 
mufcofus.e) mulcorum ieones referens. 

Kar/i. Lesk. Min-era/kab. l. p. 1^^^ Moosachat. 
ftcllaris. ^) pun^is ftellaribus infignitus. 

KarJ}. Lerk. Minera/kab. \. p. 146. Sternachat. 
irudacalis, >/) ex fragmentis indeterminatis compofitus. 

Karji, Lfik. Mi»era/kai» i. p. 146. Trummerachatv 



238 TERRAE AGGTREGATAE. Porpliyrrus; 

Hahitat infinita fere vari^tate {micrologia Hthophilorunt €t 
fraudibtis lithopolarttm hine inde aciita , /ive indo/em, 
proportionem et dijiribtitionem partitim cenfiitKentitimf 
five tinBtim et colorum temperatnram , five duritiem , et 
mtorem\ eim potifjimtim , qtii politura conciliattir , Jive 
^ durabilitatem fpeSiei , elegantior et copiojior in Szxoniz, 

Palatin?tu , Ducatu Bipontino , in aliis Rheno irrtgatis 
. terris, alias quoqtte in Hcrcynia {prope Jlefeld et in terrA 
Walkenricd,) Haffia (prope Gundershaufen <f/ iDianen- 
bcrg,) Thuringia, Franconia, Wirtembergia, Bavaria, 
Bohemia, Silefia, Hungaria, Teniefia, Sibiria, Candia, 
Sicilia, Hctruria , /ifmVorw Brefciaiio , Vogefis, Angha, 
Scaniat, Islandia, Zeylona, ntinc vagtis , nunc ar^illae 
induratae innidulans , rarius in venis , rariffttne fialuBi' 
Sae forma obvius , ornamentis , aedificiorum partibus no- 
bilioribus, gemmae quoque loco hinc inde inferviens. 

59^ AMYGDALITES. Ex glandulis alterius gene- 

ris foffili formae commu- 
nis innidulantibus. 
In montibus potiffimum fe- 
rioris aetatis occurrens^ 
faepe ad aerem fatifcens. 

a. talcofi. 

rhacticus. I. A. ex ftcatite et petro{ih*ce compofitus, 
Storr Alpenr. 2. p. 21 4. 

Habitat in Rhaetiae monte Defpiner Alp, dilute viridis, pe- 
trojitice cinereo* 

rornacum.2. A. ex fteatitc et barytide compofitiis. 
Storr Alpenr. 2. p. 51. 52. Giltitein. 
Habitat in Bernatum vaUe Urferen , ctijus incolis in crajfas 
laminas difcijftts in fornaces adaptatur , ex virefcente ci- 
nereus , barytidis canae ghndiiLis prominentibus afper^ 
vix in vafa tornandus , igne , nififatis craffis tabulis Hi 
exponatiir, rimas agens, 

glandulo- 3. A. cx ferpentino et marmore vel fpato compofitus. 
ius, Habitaf in Italia, et (/^ro/^tf.Schwarzenberg) in Saxonia. 

4. A. 



TERRAE AGGREGATAE. Amygdalites. I39 

Iiomoge- 4. A. ex ferpentino et ollari contpofitus. 
iieus. Habitat in Saxonia (prope Zocbliz). 

leucoch- 5. A. ex ferpentino et quartzo compofitus. 
loros. Habitat in Suecia prope Sala. ^ 

granati- 6. A. cx asbefto ct granato coujpofitus. 

cus. Born ind. fojf. i . />. 3 2. 

' Habitat in Temefia (/^ro/je Dognaska,) T\v(A\ (^prope Sttt'^ 

zing) f/ Lapponia, accedente interdum tnica» 

b. calctirit. 

Ophites* 7. A. ex marmore et fcrpentino compofitus. 

Cronjiedt miner. §. 209. I. 1-3. Saxum compofituin pap- 

ticulis calcareis et argillaceis. 
Habitat in Suecia, Jtalia, A^tici meridiona/i , utplurimiim 
albtis , ferpentiho viridi aut nigro, 

hetruri- g. A. ex macigno et ferpentini, marmoris aut argillae glandu- 
cus. lis compofitus. 

Ferber Br. a. Welfchl. 19. p. 324. 

Habitat in Hctruria (^rope Fiefoli,) aedificiis exjiruendis 
frequenter adbibitust 



e. argillacei. 

primige- 9. A. ex argilla et quartzo conipofitus. 
nius. Syji. nat. XII. 3. p. So. w. 37 ? Saxum lapiUis , fabulis ar- 

gillaque connatum. 
Habitat in Succia, ' 

asbeftinus.IO. A. ex argilla, asbefto et granatis compofitus. 
Ferber Beytr. 2. boehm. Mineralg. p- ^l. 
Habitat in Boheihia (prope Orpes) venam ferri fovens , ae* 
cedente fcorlo , Jpuma lupi mica , hornblenda non rarQ 
anfius. 



lamello- 
ius. 



1 1. A. ex argilla , hornblenda et fpato compofitus. 
Habitat in Saxonia (prope Schneeberg). 



caementa- 12. A. ex caemento ct lavis compofitus. 
rius. Habitat frequens in Italia inferiori et media, 

Wacca. 13. A. ex wacca et fpato compofitus. 

Karji. Magaz. Helv. Naturk. 3. p. 2^^./q. 
Hubitat frequtns in Saxenia. 



14. A* 



2^ TERRAE A<jtjREGATAE. Amygtlalitcu 

ibrdidus. 14. A, es wacca et quartzo compofitus. 
JVerner cbem. Atmai. 1789 i./>. I51» 
Huhitat tn Bohemia {prope Joachimsthal). 

ierpenti- 15. A. cx trape^io et ferpentino compofitus. 
nus. Habitat in Italiae, Silefiae tmntihus ftratariis^ trapezh nl- 

plurimum fufco , fetpeiititio ohfciire viridi , fruHus ^t fc 
mitia eUiptica vel globuiofa non raro metitieHt^f him inttr 
carpolithos relato. 

featitiois. l6« A. «x trapezio ct fteatitd cempofituS. 

Habitat iti Ducatu Bipontino , et Franconii, 

?ulgans. 17. A. cx t-rapezio et fpato compofitus> 

fVatier.fyf. miuer. i. />. 424. «. 17. a. Saxum gtandiilofuift 
bali corneo trapezio cum glandulis albis. 

Habitat iti Norwegiae, Angliae {potiffimum proviiicva Oerby,) 
Italiae, Ducatus Bipontitii, ripae Moehi fiuvii , epifcopn» 
" tus Fultlenfis, Hercyniae {prope Seelen, intcr Ottcrodo 
€t Clausthal, prope llefeld,) Saxoniae (p/-<?/?f Zwickau^) 
Bohcmiac, Silefiae, Hungariae (/>ro/;^ Stiaoniza) motiti- 
Itifs flrstariis , achatae et chai-cedonii frequens matrix^ 
Jpato femper aibo , iuterdnm argilia viridi obdii-Sio , nimc 
gianduiis majortbus y nunc giohutis particuiisque rnitiori- 
^us rarioribus aut copiofiorrbus per reiiquam maffam di-^ 
Jperfo^ minc rubram , nunc fujcam^ nunc viridem , nimt 
ex virefcenti cineteam , nunc nigram , atcedente interdum 
praiter^a mica , vei urgiUa viridi , vei feii^pato^ 

gypfeus. 18. A. ex trapezio It feienitc compofitus* 
Habit^t in Ducatu Bipontino* 

variolol(us.i9^. A, ex trapezio efc lithomarga compofitus. 
Karfl. heik. Mineralkah. 2. p. 98. 
Hahitat itt Bohemia, Saxonia, iitheviarga aiha^ 

aerugino- 20. A. cx trapeeio et argilla viridi compofitus, 

£us. Habitat in Bohemia (p^-a/)^ Bramuiey in motitihtrs gigaHteis,') 

Saxonia (^prope Zvvickau,) et Hcrcynia {^propellttM,^ 
trapezio utptttrimum fufco. 

Eeolithi- 21. A»ex trapezio et zeolithi glob«h*s compofitu«. 
cus. Hahitat in Ducatu Bipontino. 

ftubeirofus.22. A. ex trapezio «t quartli glanduhs compofituiB» 
Hahfat c. gr. prfipv FcAacofttrtuai 4id Mo«flv»(«v 

JS3. A. 



TERRAE AGGREGATAE Amygdalitcs. 



241 



chaIce(!o>~ 23. A. ex trapezio et chalccdoniocompofitus. 
nius, Habita$ prope Francofurtuni ad Mocnum , et prope Budin- 

gum , chalcedonio crebro lotryoide , nonntinqiiarn vitri 
ad injlar fcre petiucido , aiit opaium Jimulante, 

chlorofti- 24. A. ex bafalte columnari et ftcatite compofitus» ' 

ftos. Habitat in hafaltiferis rheno inferiori , et Goettingae vi' 

cinii fjieatitae glandulis virefcentibus minoribut , raridi' 
fibusf bctfalte nigro, 

■fpatofus. 25. A. ex bafaltc columnari et fpato compofitns, 
Habitat e. gr. in Hafliae montibus hafaltiferis. 

marmore- 26. A. ex bafalte columnari et mannoris glandulis compolitus. 
us. Vcrber Br. a. JVelfchl. p. 286. 

Habitat c. gr, in media Italia prope Radicofani, 

argillofus. 27. A. ex bafaltc columnari et argillae glandulis compofitus. 

Habitat e. gr. in Galliac meridionaUs montibus bafaltiferiii 

radians. 28. A. cx bafalte columnari et zeolithi glandulisltellatimfibro- 
fis compofitus. 
Habitat in Galliae meridionaiis, Haffiae, Thuringiae, Ltt^ 
latiae montibus bafaltiferis. 

piccus. 29. A. ex bafalte columnari et piceo compofitus. 

Hnbitat in montibus bafaltiferis , Goettingae vicinif. 

olivinus, 30. A. cx baialte columnari et olivino compoGtus. 

Habitat in Galliae meridionatis , Goettingae vicinis , Haf, 
fiae, Thuringiae, Franconiae (Khoenberge,) Saxonige, 
Luiatiae , Bohcmiae montibus b.faltiferis. 

durus. 31. A. ex bafalte columnari ct qi^artzi glandulis eompolitus* 
Verber Br. a. JVelfcbl. p. 274. 
Habitat in Italia. 

32. A. ex bafalte cotumnari et granttae glandulis coropofiCufi» 



granitoi- 
des. 



Ferber Br. a. WelfchL p. 27^. 
Habitat in Italia et meridionati Gallia. 



ferrifcr, 33. A. ex bafalte columnari et ferro fpatofo compofitus. 
Habitat in montibus bafaitiferis , Moeno vicints, 

brcccia- 34. A. cx ^ava ct marmoris glandulis compofitus. 
CUS. Ferber Br, a. fVeifchi. 14. p 226. i8./>. 312. 

Hibitat in Italiac mediae montibus »iim ignivomis, 
quoque ad fiuvios, 

argillace* 35. A. ex lava ct argillae glandulis compofitus. 
US. Habitat in hiiii* meridiofiali , et media. 

Q. 



vtigm 



36. A. 



24^ TERKAE AGGREGATAE. Amygdalitcsi 

fchiftife- 36. A. ex lava et ardefiae fruftis conipofitus, 
rus. Habitat in Sicilia et vicinis infulis. 

albo - ma- 37. A. ex lava et zeolithi glanduiis (Asmpofitus. 
culatus. Hahitat in Siciiia. 

gemmifer.38. A. ex lava et olivino compofitus. 
Ferber Br, a. fVeifchl. II. p. iy%. 
Habitat freqiiens ad Yiinwxi radicem, 

pyroma- 39. A. ex lava et pyroraachi glandulis compofitus, 
chus. Habitat ad Vcfuvii radicem. 

inconfpi- 40. A. ex lava et quartzi glandulis conflatus» 
cuus. Hnbitat in Siciiia. 

achatoi- 41. A. ex lava et chalccdonio compofitus. 
des. Habitat in Islandia. 

ferrugino- 42. A. ex lava et fcrri minera compofitus. 
ius. Habitat in Islandia. 

A, Jilicei. 

raargodes.43. A. ex pctrofilice et margae glandulis compofitus. 
Saujfnr. voy, dans les alp. i. />. 141. 
Habitat vagus prope Genevam. 

fimilaris. 44. A. ex petrofilice ct argillae glandulis compofitus. 

Habitat in Bohemiae (;)/'<?/)tf Przibram,) Saxoniae (prope 
Marienberg)' ft Bipontinis fodinis , frequens mineranun 
matrix, 

jcmticus. 45. A. ex petrofilice et zeolithi glandulis compofitus. 
V. Born iud. foff. i.p. 47. 
Habitat in Jeirtia Succiac. 

quartzi- 46. A. cx petrofilice et quartzi glandulis compofitus. 
fcr. Charpent. Geogr. Chutf. p. 286. 

Habitat in Saxonia {prope Schneeberg et Johanngeorgcn* 
Itadt). . 

Cronfted- 47. A. ex jafpide, fpato et ferpentjni glandulis compofitus. - 
tH, CronJK tniiier. §. 266.. Saxum bafi jaipidca martiali cum 

fragmentis fpati calcarei et lerpentini , tigura elliptica. 
fValier f\Ji. miner. i. p. 424. n. ij. b. Saxum glandulofuni 

bjifi jaipidea , glandulis albis et viridibus. 
f. Bom iad fojf. i. p. InI. 

Habitat in Norwegia {prope Mofs) et Saxonia (^prope Zwic* 
kau,) ruber, ^landalis a/bis viridibHsque varius,- ~5 

48. A, 



TERRAE AGGREGATAE. Amygdalifes. 24% 

albo«gut-48. A. ex jafpide et fpati glandulis compofitus. 
tatus. V. Born i.'id. fojj. \. p i>2. 

Hubitat in iiohemia prope btitz, ex cwereo viridis, 

albo-fuf- 49. A. ex jafpide et lithomarga compofitus. 
CUS. V. fiorn ind. foj]- 2. p. 146. 

ftal/itat in ■Bohetuii prope Bukau. 7 

cinereus. 50. A. ex jafpide et zeolitho couipefitus. 

V. Born ind. fol]'. i. /). 151. , 

Habitat in India. 

helveticus.51. A. ex jafpide et amaro compofitus. 

Hoepfn. M'ig'iz. Helii. 'NciTurk. i. p. 278. 
Habitat in Helvetiae montibus. ■ 

fibirieus. 52. A. cx jalpide et quartzo com|)ofitus. 

Syf}. nat. XII. 3. /). 7^. Saxiim impalpabile jafpideum ru- 

brum, maculis albis quartzofis. 
Habitat in Sibiria (^praecipue ad fluvititn Ural ,) ftalia (pro- 

pe Brciciam,) Wirtembergia {prope btuttgardiam ,j Sa- 

xonia. 

Jafponyx. 55. A. ex jafpide et onyche compofitus. 

Habititt rairior ih Saxonia, Palatinatu rhenario, Ducattt Bt- 
pontirio. 

albo- viri- 54. A. ex quartzo et ferpentino compofitus. 

dis. Habitat in Succia (propeSahla'). ■ * 

tricQlor. 55. A. ex quartzo et gvpfo rubro nigroque compofitus» 
V. Born ind. fojf. I. />. 86. 

Habitat in Saxonia Qprope Marienbcrg,) minerae Jlami 
tnatriw- 



Q2 6o,KREC. 



344 TERRAE AGGREGATAE. 3rcccfa. 

6o» BRECCIA. Ex fragmentis lapidum utplurimnm 
rotundatis per caementum tel:- 
reum aut metallicum conglutina- 
tis conftans. 
In montibus recentioribus tantum 
occurrens. 

a, talcofae. 

fcrpcnti* l, Br. ex fragmentis ferpentini minoribus opc margae indura- 
tac miciferae conglutinatis. 
Habitat iit Pedemontio. 

b, cnlcayiae. 

2. 6r. ex fragmentis marmoris nidis ope tcrrac calcariae con- 
glutinatis. 

Hahitat paffim in vallibus montibus calcariis conterminis. 

3. Br. ex fragmentis marmoris nobilis ope terrae calcariac con- 
glutinatis. 

Cronft. miney. §„ 269. I. I. Marmo brccciato. 

Habitat in Italia, egregiam polituratn admittens, variegata. 

4. Br. cx teftaceis corallitsque eorumvc fragmcntis ope tcrrao 
calcariac conglutinatis. 

CronJ}. wiuer, §. 269. i. 2.' Luraachella. 
Fer6tr Br. a. WetfcbL 16. p. 2S7. 

Habitat in NoTwe^ii, Suecia, Gcrmania, potifjimtim tefia' 
' ceii adhuc egregie fpUndentihm fpeElnhilis in Carinthia, 

in Italia, eximie /uepius variegata j et nitidam polituratit 

admittent. 

fchiftofa. 5. Br. cx ardeCae fragmcntis argiilae fufcae opc conglutinatis 

coinpofita. 
PVaHer. fyji. miner. I. p. 450. Saxum pctrofam fchiftofum, 

fragmentis fchilli compofitum. 
Habitai in monte Succico Weftrogothiac , Himncberg. 

c, argiUaceae. 

argillefa. 6. Bf. ex trapezii fragmcntis jafpidi conglutinatis. 
V. Born ind. foff. i. p. I5<5, 
Habiiat ift Norwcgia. 

7. Br. 



na. 



calcaria. 



marmo- 
rea. 



Luma- 
chclla. 



TERRAE AGGREGATAE. Breccfa» 



245 



bafaltina. ^ Br. ex bafiiltae columnaris fragmentis argiUae ope conglu- 
tinatis. 
Ko/e oragr. Br. uh. Siebetig» I. p. l6%. 
Habitat ad Rlieni inferioris ripaty in m&fttihit Honderberg 
et Wolsberge. 

lavina. 8- Br. ex lavae fragmentis terrae calcariae ope conglutinatis. 

Hnbitae in Sicilia aliisque regionibus montibns ignivomis vi- 
cinis» 

Ciccrchi- 9. Br. ex lavae fragmentis et fpati granis albis epe terrae cal- 
na* cariae conglutinatis. 

Ferber Er. a. Weljcbl. 7. />. 96. Cicerchina. 
Habitat in Italia , praefertim Hetruria {prope Ficfoli) pQ-^ 
liendo marmori iHfervieas, 

d, Jiliceae, 

helvetica. 10. Br. ex petrofilicis fragmentis ope margte conglutinatff. 
Andreae Br. a. d. Schw. p. 36. &c. Nagelfluh, Nagclfels. 
Habitat freqiiens in Helvctia, potiffimum rneridionali et oc- 
cidentcdi y twn vaga , tum in rupcs coUesque aggregataf 
in magnn Hchctizc parte inter principes aedijiciorum ma- 
teriasy amma/inm , v. g. dentium fquali ve/figiis inrprejjis 
interdum confpiciick, polituram mn admiitens. 

cornea. 11. Br. ex pctrofilicis fragmcntis argillae ope conglutinatis. 
V. Born ind. foffd. l. p. 1 56. 

Habitat /«Carniolia (^prope \ikhm) etSz^on\z ^propeSchmc- 
berg,) accedentibus pojieriori fpati quoque frujlulis. 

mixta. 12. Br. ex petrofilicis quartzique fragmentis terrae calcariae 
ope congUitinatis. 
Habitat in Saxonia props Annabcrg. 

Sflictna. 13. Er. ex petrofilicis quartziq^ue fragmcntis jafpidis ope con- 
Pudding- giutinatis. 

Itone. Syjt nat. XII. 3. />. go. ». 39. Saxum filicibus cretaceis ja- 

ipidc connatum. 
Vog. mineral. 12H. Silex concrettts, 
Cronfi. miner. §. 271. Saxum filicibus amorphis matcria ja- 

Ipkica conglutinatum, 
Waller. fyft.' miner. I. p. 42 g. tt. 5. Saxum petrofum fili- 

ceum, diverfis filieibus concretum. 
Habitat in Anglia, Kheno , Bohemia egregiam politurant 
admittens y variegata, jdfpide utp/urimumfpadiceaf vajis: 
tt oruameuti generibus variis iKfervieftt» 



0.3 



14. Br. 



246 TERRAE AGGREGATAE. Brcccia. 

i 

fiaiticulff» 14. Br. ex pctrofilicis fragmentis liiteis arbufcularum imagini* 
ia. biis nii;ris iniignitis rubriique compofira. 

Ferbcr Br. a. f-Fc/fih/. I-d. /». 259. 'Pictra frutiliofa orientale. 
Habitot in Oricnte. 

acgyptia» 15. Br. cx petrofilicis viridis fragmentis conglutinata. 

Ferber Br. a. Welfchl. 16. p. 259. Brcccia vtrde d'Eg!tto. 
Hihitnt in Acff/pto , vix polituram admittcns ^ vvidi frag- 

mentorinn lolore minc cla> iori , uufic obfciiriariy grani' 

tae fragwentii interdum intertnijiis. 

cuprifcra. 16. Br. cx petrofilicis quartziquc fragmentis aerugine congla- 
tinatis. 
Crou/i. tniner, §. 275. 3. I. I. 
Hubitat in Sibiria, cupro adeo divesy tit cum fruSluetiquetur, 

jafpidea. 17. Br. cx jaipidis fragmentis jafpidis ope conglutinatis. 

Cronft. Miiner. §. 270. Saxum fragmentis jalpidis matcria 

jaipidea conglutinatum. 
JValler. fyjl miner. I. p. 42^. Saxum pctrofum jafpideum, 

fragmeutis jalpidis congiutmatis compofituni. 
Habitat in Italia et (prope Frcjus) Gallopiovincia. 

quartzofa.18. Br. ex quartzi fragmentis quartzi ope conglutinatis. 

Ctron/i. miner. $. 270. Saxum fragmentis qiiartzofis conglu- 

tinatum. 
tVaUer. fyft. miner. i. p. 428. ». 4- Saxum petrofum quart- 

zofum, fragmcntis quartzofis concretuin. 
//rt^//^//«Jcmtia, SmoJandia Succiac. 

glandulo- 19. Br. ex quartzi fragmentis arenadi opc conglutinatis. 

la. Syfl nat. I. p. 186. n. 5. Xll. 3. ;;. 73. /;. %. Saxum (aethe- 

reum) cotaceum quartzolum, particujis la^cis.' 
WaUer. tniner. 164. Saxum pctrofum arenaceo- filiccum. 
miUer. fyfi. tniner. \. p. 427. n. 3. Saxum pctrolum are- 
nario'- filiceum ab arena velfabulocumfilicibuscoucretum» 
^?) Syfi. nat. XJI, 3./». 62. n. 4. Cos tigrina. 

Habitat tn Dalecariia , Nerieia , Geftrieia Sueciae, Norman*" " 
nia, Germania(/)/'ci/)e Goettingam). 

indctcr- 20, Br. cx fragmentis variorum lapidum fimpliGiorum, intcr 
minata. quos quartzum eminet, compofita. 

Habitat paffim in Germania. 

21. Br. 



■TERRAE AGGREGATAE. Bfccna. 247 

porphy-' 21. Br. ex fragmentis porphyrii jafpidis aut porphyrii ope con- 
rea. gliitinatis. 

Oonfi. miner. §. 273. 5. I. Breccia porphyrea. 
IVailer.fyft. miner. I. p. a,\0. n. 8. Saxum pctrofum por- 
phyreum, fragmentis porphyrisconglutinatiscompofitum^ 
Habitat in Balecarliae monte Hykiebcrg, et rupe Serna , in 
vtonte Schwalbenftein Hennebcrgae \prope Ilmeuau). 

arcnaria. 22. Br. cx fragmentis^ arenarii conglutinatis compofita. 

Cronji. miner. §. 273. 5. 3. Saxum fragmentis conftans fa* 

xorum conglutinatorum. 
WaUer. fyji, miner. I. p. 427. n. 2. ■ Saxuin petrofum are- 

narium , fragmentis lapidis arenarii cOnglutinatis cotn- 

pofitum. 
Habitat in Dalecarha. 

faxofa. 23. Br. ex fragmcntis variorum lapidum aggrcgatorum con- 
gtutinata. 
Oonfi. miner. f 273. 5. 2. Breccia indeterminata. 
WaUer.fyfi. miner. \.p. 430. n. 9. Saxum petrafum lap!- 

dibus laxofis concretum. 
Habitat in Dalecarlia, Normannia Sueciae. 

flerilis. 24. Br. ex fragmentis variorum lapidum tum fimpliciorum tum 

aggregatorum conglutinata. 
Voigt Verz. Sammt. v. Gebirgsart. p. 1$. ». I5. 16. Rothcs 

'lodtes Liegcridcs. 
H.ihitat in Thuringiac, Hafliac ntontibm , tnargae bitnmi- 

nofae Jiratis , /iippo/ita. 



Q 4 61. ARE« 



248 TERRAE AGGREGATAE. Arcnarins, 

6x* ARENARIUS, Ex granulis arenae conglutina- 

tis compofitus. 
In niontibiis ftratariis obvius^ 
ictegra ftrata, rupes, collcs 
montes conftitiiens, utpluri- 
mura formae communis et in' 
fragmenta indetcrminata diP 
filiens. 

«e Jmpliciores . 

a. eaemento /iliceo. 

^exiKki. I. A. elafticus durus apyrus particulis fiib^qUamoHs. 

Galfend. vit. Feirefc. Hag. Comit. 16^5. p. I^?. Cor flcxifis- 

Brt<ckmann chent. Ann. 17H4. 2. p. 441. Elaftiicher Stein. 

Oell chem. AnnaL 178?. 3. p. i\1^* ' 

Hahitat in Brafilia , canns , ojper j cum acidis non effervef- 

cens y n/ajonhus quoque frujiis Ji fieSlatur , priorem in 

Jjtiim yefiliens, et huc itluc vncillando fonitum levem edeuSf 

igne caadente ne hilum quidcm fut ponderis , et j quod 

nninores partictUai fpeSiut, pelluciditatis amittens. 

iAvantim- 2. A. Hums politnra egregium nitorem acquirens : granulfs 
no. fpadiceis inaequaliter tin<:b's. 

Tiaubenfon et Saye aSi. Parif ann. 1781. />. 1-7, 
Khttn Ahh. d. hoehm. Gef d. Wiff. ann. 1788. p- 118- 
Hahitat in Hifpania, Britannia, Bohemia, Szyioniz Cprope 
Lipiiam ) vagus. 

Cos. 3. A. duriufcuhis fragilis polituram Bon admittens: granuli» 

minoribus aequahbus. 
Syji. nat. I. p. 147. n. 2. XII. 5. p. 61. ». 1. It. fcan. 321. 

Mttf. Tefjm. 2 n. 4. ^. Cos (cotaria) particulis niere 

glarcolis impalpabilihus friabilibus. 
Waller. tniner. 73. Cos particulis arenofis aeqlialibus mi- 

noribus, coticularis. 
fVaUer fyfi. tniner. \.p. 190. Cos arenacea, particulis fub- 
, tihffimis duia, coticularis. 

JVoltersd. miner. 14. Arenarius ex arena compa^us. 
Cartheuf. miner^ 28. Arcnarius duriufculus granulis parvis 

aequalibus. 

Cronfl. 



TERRAE AGGREGATAE. Arenarius. »49 

Cronp. miner. §. 274. 3. a. Lapis arenarius glutinev incoi 

ijnito mollior. 

Co[i. fofJlL 192. Saxum arenarium album fuecicum. 

Hahitot frcqucHs in iiueciaj potifjimtim Dalecarlia , Weftro- 
gothJa, Scania, in Polonia , in Germania , patiffrmum 
Lufatia, Saxqnia, Thuringia, Haflia^ Megalopolitano 
ducutiiy Holfatia, Leodio, Lotharingia, Helvetia, Tran- 
filvania ct iti Hifpania, rufn^ fiavefcenSf alba ^ aut cinff- 
ren , interdim niicae particitlis infperfis micans , teflaceo- 
rum vefiigiis crebro divesj lapicidis pbthifeos genere, quam 
pttlvis excitat , fuuefius , coti gyratili , coticulae rafilif 
aedificiis , nobiJioribus quoque interdum eorum partibu^t 
Jiatuis adea inferviens. 

coagmen' 4. A. porofus aquam non transmittens , granulis paulo ma)o- 
tatus* ribus hyalinis. 

Syji. nat. XII. 3. p. 65. n. 9. Cos particulis arenaceis hyali- 

nis disjundHs coagmcntatis. 
Habitat in Europa aufiraliy e cavitate rttpiumy panis triti' 
cei inji.ir porofus , granulis peUucidis rigidis paljim coft' 
nexis. 

{ijraminu- 5. A. leviufculus exefiis , aqiiam transmittens , granulis mi« 
lentus. noribus. 

Walier.fyfi, miner. \.f. 19^.«. 9. Cos particulis arenofis 

mincribus, variis foraminulis inordinate diltin£ta. 
Habitat in Ingermannia, aedificiis, etiam nobilioribus ad- 
hibitus* 

Filtrom. 6. A» durus aquam transmittens , granulis aequalibus majo- 

ribus. 
Syji. nat. I, p. 148. n. %. XII. 3. p. 65. «. lo. Cos particu» 
*^ lis arenaceis aequalibus aquam transmittendo ftillans. 

fValier. miner. 14. Cos particulis arenofis majoribus aquam; 

transmittens. 
WaUer.fyfi. miner. I. />. 197. «. %. Cos particulis arcnafcis 

puris, aquam transmittens. 
Woltersd. miner. 14. Arcnarius lapis porofus aquara trans- 

mittens. 
Cofi. foQil. 143. Saxum arcnarium cinereum , Filtrum. 
Habitat in vifulis Canariis, a^ novae Hifpaniac ///r<?rfl, in 

Fennonia , Saxonia , ?/ (/)ro/)f Libochowiz) Bohcmia, 

utplurimum cinereus , granis peUucidis angulatis , olint 

aquae marinae edulcandae frufira , hodicnum liquorHfus 

turbidis clariHcandis adhibitus. 



«5« 



TERRAE AGSREGATAE. Arenarius. 



fundamcn-7. A. fubdurus , granis inaequalibus angulatis iriajoribus fub- 
talis. opacis. 

Syft. nat. I. p. 148. «• 5« Cos folidiufcula, particulis are- 

naceis quartzofis fubopacis fubangulatis. 
Syji. nat. XII. 3. p. 64. «. 16. Cos particulis angulatis opa- 

cis fixis rij^idis. 
JValler. miner.fp. 'JJ.fyft, miner. l.p. 19^. ». 6. Cos par- 

ticulis arenofis diitinftis dura vulgaris. 
Cronft. mmer. $. 274. 3. 5. Lapis arenarius glutine inco- 

gnito. 
Cofi. foffll. 140. n. 27. Saxum arenarium. 
Habitat in Anglia (cotnitatu Deronienfi et Ccftrienfi) et Sue- 

c\3, {potifjimitrn KoChgizc tnaritiniis, Weftrogothia, An- 

germannia, Weftmannia, Ncricia , attaSiu rigidui j et. 

difficulter caeduus , ntitiori igne in arenatn diiabens , al- 

hus , cinereus y viridefcens ^ fufcus , rubens , vel fiavef- 

cens , aquam non bibens, fatisfolidus, horizontaliter fiffi- 

lis aediim fnndanientis inferviens. 

b. caemento calcario, 

crynalli- 8. A. durus canus, cryftallis rhombicis aggregatis: granisfpati 
nus. ope conglutinEtis. 

LaJJone aH. Parif ann. 1777. p.,43. 
Hacci. Schr. bert. 'Naiurf. 2. p. 142, 
Ferbcr Bctnerk. in Neuf. het. \fc. p. ^T. 
Habitat in Gallia , prope Metas Lotharingiae, Cabillonum 
Burgundiae, poti fji mutn prope Fontem Bellaqueum infu- 
lae Franciae , granis circiter 5 , fpato 3 partes confli" 
tuentibus. 

ftillatlti- 9. A. durus canus, forma ftalaftitae. 
US. Lajfone afi. Parif ann. 1777. p. 43. 

Habitat prope Fontem Bellaqueum Galliae. 

margari- 10. A. ex granis pellucidis inaequalibus crctae albae ope con- 
tarius. glutinaris. 

Syji. nat.XU, 3.^.74. Saxum cotaceum arenae margarita- 
riae quartzolum, 

Habitat in Nericia Suecize , fuperficie micante, thefTelius. 

Hdenae. 11. A. friabilis granis nigris cincreisque cretae albac opc c«- 
haerentibus. 
Syji. nat. XII. 3. />. 73. ». 7. Saxum cotaceum friabile cal- 
careo - arenofum, 

Habitat 



TEKKAE AGGREGATAE. Arenaris. 2?l 

Hahitat in infula S. Helenae, fyiabHis , calcem uftiotte exhi' 
bens fiavefcentein et arcnofum. Ekcbcrg. 

Iivonieus. \1- A. canus ad acrein indurefcens , granis mineribus crcta al- 
ba cont,lutinatis. 
Cfonft: niiner. §. 274. 2 2. Lapis arenaceus glutine calca- 

reo , particuiis invifibilibus, 
TValler.fyJi miner. i. /». 192. Quadrum albefcens. 
Habitat in Livonia, uflione flavefcens. 

fcanicu9. 13. A. _^ranis viridibus pellucidis, marmore albo conglutinati^ 
Cronfi. miner. §. 274. 2 1. 
Hubitat in Seania prope E^ckef kog, 

calcarius. 14. A. cineretis, granis minoribus cretae ope conglutinatis, 

Syf.. nat. XII. 3.'/?. 62. «. 3. Mif. Tefjin. 2. ». 2. Cos p.ar^- 

ticulis glareofis marnioreisque. * 

It. wgot/). 21. Calx hepatica. 
Hahiiut in monte Sueciae Kinneklille, flrnttim infimitm con- 

jiititens , candefaElus ciimfonQ vioiento difjiliens ; anA^ere 

dijiin&a fpeeies ? 

Quadrum.l6. A. duriuiculus, granis minoribusmargaeopeconglutinatis: 

Syfi. nat. l. p. 147. ;;. i, XII. 3. /), 61. «. 2. Muf Te(Jin. 2. 
n. 1.3. Sehreb. lith. 1. Cos particulis glarcolis margaceo 
argillaceis, bibula iubefFerveicens. 

WaUer. miner. 75. Cos particulis minimis ghireofis mollis 
caedua. 

JValkr.fyfi. miner. i. p. 191. ;/. 4. Cos particulis impalpa- 
bilibus, effervefcens mollis caedua. 

Vogel miner. iio. Cos caedua, Quadrum Caefalpini, 

IV orm. mvf 57. Arenarius ex Gotlandia. 

Cronji. miner. §. 274. I. 2. Lapis arenarius glutine argilla 
communi. 

Habitat in Gotlandia et Dalecarlia Sueciae, in Ariglia, Gev^ 
raania, Gallia (comitatu Kulcinonenii ,) utplurinium ca- 
11US y interdiim grifeus , fiavefcens aut rubens y rimas hO' 
rizontales et obtiquas agens , in foto bumidus et facilime 
eaeduus , ad aercm indurefcens , fub dio fatifcem , injic- 
co bibuius, geiu diffiiiens , archite^orum iiju ciarus, 

fulphurc» 15. A. granis fuilli ope conglutinatis. 

q$, Heidinger phyf Arb. eintr. Fr. 2« fVien I. 4. p. 7» Schwc- 

felUein. 
Habitat in falifodinis Galliciae prope Wieliczka. 



2S2 TERRAE AGGREGATAE. Arenarius. 

C. caemento argiOaceo. 

porcella- 17. A. granis argiilae porcellanae ope conglutinatis» 
nus. Sxfi. nat. XII. 3. p. 64. ». 14. Cos particulis arenaceis ar- 

. gillaceisque. 
Cronji. miiier. §. 274. I» I. Lapis arenac»us glutine argilla 

purcellanea. 
Habitat in Scaniae fodina lithanthracuta prope BoCerup ^ in 
folo vioUis y ad aeretn indurefcens j igne non liquandiis* 

Fahlunen-l8> A. granis minimis albis argillae vulgaris rufae ope conglu- 
iis. tinatis. 

Syji. nat. I. p, 186. «. 2. XII. 3. p. 74. «. II. Saxum cota- 

ceum rufum , atomis quartzoiis albis. 
Habitat Fahlunae in Suecia , conjiituens hafin cuprifodinae* 

COloratus. 19. A. granis minoribus (ubaequalibus tin£Iis. 

Syji, nat. XII. p. 64. ». 1 3. Cos particulis arenaceis fubae- 

qualibus colorata. 
Habitat hinc inde, fiavus ^ viridis , caeruleus aiit rubery 

an dijiin&a hujus tribus fpeeies ? 

firatarius» 20. A. durus , granis aequalibus diaphanis. 

Syji. nat. I. p, 147. «.4. XU. 3. p. 63. n, 12. Muf. Te(fi»,^ 

n.%. It. fcnn, 329. Cos particulis arenaceis quartzofis 

aequalibus diaphanis compadis. 
Habitat ^zi^xm frequens y copiofus in Scania, ad aerem in- 

durefcens , fuh mari falfus , hinc antequam muris infc' 

ratur , elixandus, 

&iabilts. 21. A. granis minimis laxiflime cohaerentibus. 

Syji, nat. XII. %.p. 63. n. 8. Cos particulis arcnaceis digi. 

to friabilibus. 
Habitat Hclfingburgt in Scania. 

Siniis. 22. A. in tabulas fiflilis. 

Syfi, nat. XII. 3. p. 62. ». 7. Cos particulis arenaceis fiflilt- 
bus , lamcliis fragilibus. 

WaUer. miner. 76. Cos lamellis fiflllibus. 

WaUer.fyft. miner, l.p. 196. n. y. Cos in lamellas fiflllis. 

Carth. miner. 28. Arenarius fragmentis fiflllibus. 

Habitat frequens in Suecii , Anglia, Hifpania, Germania, 
duritie , colore {albo praefertim et rufefcente , ) granorum 
mngnitudine et peUuciditate , tabularum , in quas firtdi- 
tttr, crajfitic varians, niji nimis Jit porofusy teiiis in- 
fervient, 

23. A. 



TERRAE AGGREGATAE. ArenariuS. 253 

glareorus.23. A. mollis, granis minimis. 

JVaJHer.fyfi. miner. i. y. \%% n. 2. €os glareofa, particu» 

lis impalpabiiibus, mollis, 
Hahitat pafjim in Suecia , Anglia , regn» Pcriiviano , gri'- 
feus f rubens y fiavefcens aut virefcens, 

d. cnementi locttm fupplente calce metaUica. 

amnigeni-24. A. durus , granis parciore ferri calce conglutinatis. 

us. SyJ}. nat. Xni 3. />. So. «. 38. Mtf. Teffin. 72. Saxum la,« 

pillis fabulis ocbra connatum. 
Cronfl. miner. %. 274. 4. Lapis arenaceus ochra martis con- 
glutinatus. 

Habitat hinc inde in Gcrmania, Suecia, potifjimum Oftro- 
bothnia, femper coloratus .^ riiber vel flavus ; accolae fiu-^ 
vii Haitkipudas in Oitrobothnia fabuLum e fundo fiuvii 
ejfodiunty in acervos coUigunt j et per unum altgrumque 
annumfub Dio relinquunty hoc temporis fpapio ita confer^ 
'^ruminatum , ut focum exinde firuant. 

ferrugi- 25. A. granis largiore ferri calce conglutinatis. 
nofus., Cronfl. miner, §. 246. 4. Eircnfanderz, 

Hahitat pafjim in Germania, ferri adeo dives, tit cum frU» 
Bk eliqitari poffit, 

oobaltifer.26. A. granis cobalti calce conglutinatis, 
Cronfi. miner.^. 276. 3. 
Habitat in Sucviae fodinis, 

cuprifer. 27. A. granis aeruginis opc conglutinatiff. 

Cronfi. mintr. §. 276. 2. ' 

Habitat in Sibiriae , Haffiae fodinis, 

j5) magis compofiti, 

grifeus. Sg. A. granis inaequalibiis argillac indarafae 'ope coTiglutiTia- 

tis, quarlzi et ardefiae fragmentis faepins innidulantibus. 

V, Treira Erf. v. Inn. d. Xjeb. Br. 5. ^. 69. llfemami «» 

Wefirttmo -chem. Ann. 178^. 2./>. 431. et I7K<I».!2. ^.241. 

iMftits Beoh. iib. d. Harzgeb. i. p. I41. Grauwackc. 

tiabitat in Sibiriac Uralcnlibtts, Saxoniae (pnpe Braauns- 

dorf ,) Fi^ancoiiiae (;» principatu Coburgenfi -et Meinua- 

genfi,) N:A{o\'\ZQ Montibus y ad 'Rhtm ripasy frequentif' 

Jimus in Hercynia, ffratis cumfiratis ardefiae et lydii al* 

fernantibus , venis metaUicis foetHS, argiUa ex caerulef- 

tente cinereo in nigrtim vergente , grani^s utplurimum «/- 

iisy rariu4 virefcentibus f auf rtibris f cfterum magnitu* 

diac 



?54 TERRAE AGGREGATAE. Arenarfus. 

dine et proportione ntirifice vdriit , interdiim fpnti venii 
exaratiir , aiit bituviine perfttfm y atit aniinaliwN atit ve- 
getabilium vefiigia ferens ^ rarius tnica inmdttlante con- 
jpicuus. 

novacala- 29. A. granis minoribus micae miflis. 
xis. Syfi- nat. XII. 5. />. 74. «. 12. It.fcnn 80. Saxum cotaceum 

albo -micaceum incarnatum lubltriatum. 
Waller. fyfl. tniner. I. p. 193. «. <>. Cos {axofa, particulis 
diltinftis, arenafco- micaieis, fragilis. 
^8) S)fi. nat. XII. 3.;». 7^, n 13. It.fcan. 129. Saxum (Steno- 
nis) Gotaceum flavelcens, micis miniiriffimis nigris. 

i) "^jA '"*^" ^* P* ^^^' ''• "♦ ^'^- 3' V- 74- '^- 9- baxum (un« 
dulatum) cGtaceum fubfiflile rufuui undatum, atomis mi« 
caceis Iparfis. 

Syfi. nat. p. 148. ;/. 7. Cos particulis angulatis opacis, fa* 
perficie undulata. 

Habitat pnffiin in tnontibiis et rupibiis arenariis , potiffitnwn 
recentioribus , riifefcens , /3) fiavefcens , y) rttfus , tnica 
olba^ aiit in ^) tiigra , iUius purticulis tmnc oblongis et 
longitudinaliter congeflis , nunc punBatirn infpofis , co,- 
*v. ticulae loco ad enjes cultrosque acuendos infervietis , /3) 

tnontem Scaniac Stenshufwutl confiituens , y) durtis in I)a- 
lecarlia inter Scrnam et Limam obvius y in iatninai cr^f 
fas utidulatas filJiiis. 

molaris. 30. A. durus, ex granis inaequalibus angulatis quartzi et fcld- 

ipati interlperla mica compofitus. ' 

Syfl. nat. I. p. 14S. n. 6. XII. 3. p. 64 «. 15. Muf Tefpfi. 4. 

«. 10. Cos particulis inaequalibus quartzofis glareulisque. 

JVaUer.fyfi. niiner. i. p. 199, «. 10. Cos parritulis majeri- 

bus labulofis diverfae naturae coalita. 
Carth. tnitier, 27. Arenarius durus granulis tuaequalibus, 
Wo/t. rniner. 14. Arcnarius ex labulo ci.mpaclus. "^ 

Cofl.foff. 137. Saxum arenarium, Lapis n.olaiis. 
/S) <^.>/^- '^"'- ^> P- 187- «• 16. Xli. 3. /). 7f. «. 17. Sax» m 
.(molinum) cotaceo-quartzoium micaceum. 
Jiabitat pafjitn in Europa , potiffimum in Succiae provinciit. 
Lplandia, Sudermanma, Scania, /3) /« Smblaiidia, \Vc- 
Itrogotliia, Fennonia, partium conjiitucnttum indole ad 
gruniten accedens , quartzi grannlis peOucidis tnajorfbuSf 
fetdfpati ntinimis , magis opacis et cinertis , itt frumenti 
witlcHdinis freqiientsr <tdhibitiis. 

51. A\ 



TERRAE AGGREGATAE. Arenarius. 



^Sy 



compa- 31. A. (diirus, quart^i granis minimis ochroleucis, et granati 
&US, rubris. 

Syji. 7iat. l.p, 147. «. 3. Xlf. 3. p. 63. n. ii. Mm/ T^/77». 
4. w. 7. Cos particujis arenaceis impalpabjlibus compa- 
diilimis. 
/3) Syjl nat, I. /). 187. «* 14. XIJ. 3. />. 78. w. 28- Saxuin 
(pundatum) micaceumfiflileincr.rnatum, g^^i^anisgranatinis. 
Hubitat in Sueciae />roy/«fm Dalecarlia, Weftrogothia, /3) 
/// Scania , occurrens , fijJiHi , >///V« argentea interjperfa 
diJiinEiiii. 

radians. 32. A. durus , foorh' nigri columnis fteHatim .digeftis granatt" 
que purpnrci granis infperiis variegatus. 

Syji. nat. XII. 3. p. 74. n. 10. Saxum cotaeeum fl:riis a^ris 
radiantibus granatisquc fparfis. 

Habitat in Sueciae monte argenteo ocddenta/i, pallidus. Tid- 
ftrom. 

decuflTa- 33. A. durus ex albo rufefcens, hornblendae, fquamis atris 
tus. ere£lis ct decuiTantibus varius. 

Syji. nat. 1. /;. 186. ;/. 8- XII. 3.;». 79. n. \%. Saxum cota- 
ceum quartzofum incarnatum, micis fparfis atris creSi» 
decuflantibusque. 
Habitat in Sueeia (Kalhnorae), 

Crumenta 34. h. talci lameUis interfperfis maculisque lanceolatis varius, 
lis. Syj}. nat. XII. 3./). 75:. ;/. 16. Mw/ Tejf. 72. Saxuni cota- 

ceo- talcofum, inacullis lanceolatis ipariis. 
Habitat in Germania. 

variolorus.35. A. albus foraminibus fcrrugineis pertufus aquam transmit- 
Tigerften. tens, granis minoribus. 

Syp, nat, XII. 3. p. 62. ;/. 9. Mt/f Tefjln, 4. «. 6. Cos par- 

ticulis glareofis , maculis (parfis erofis ferrugineis. 
It.fcan. 13. Cos fiDhdiufcula alba, cortice flavcfcente, ma- 

calis fuicis friabilibus. 
Habitat in Nericia et Weftrogothia Sueciae, maculis et fth 
raminibtis a pyritae glandulis inmdulantibus in ochram 
fatifeentibus naSis^ 



CLAS^ 



2Si 



S A L I A. 



CLASSIS 11. 

S A L I A. 



62. NATRUM, 

63. BORAX. 

64. MURIA. 
6j. NITRUM. 

66. mikabile; 



67. AMARUM. 
«8. ALUMEN. 

69. VITRIOLUM. 



Saporis lixtviofi. 

Ignc fpumans , ct paub fortiori in vitri ipecJem 

alnens, 
Aquam fortcm \n aquam «giam convertens. 

Acido vitrbli fortiffimo «rigatum viiporcs rutilos 
eru3ans. 

CiiOTi carbonura pulvere igni caHtknti expofitum fiil«* 
phur exhibens , fokitione aq-uofa a natro non' 
turbata. 

Saporis amari, folutioTie aquofa a natro turbata. 

Saporis atifteTi, folutione aquofa a lixivio cacruld 
Bcrolinenfis non turbata. 

Saporis aufteri y iblutione a lixivio «aeruXei Ber^lt* 



63. NA* 



SALIA» Natrum. ' 457 

S A L I A. 

62, NATRUM. Saporis lixiviod. 

Ciim acidis effervefcens ; faOias ter- 
rarum metallorum in acidis folu- 
tiones turbans. 

«ntfquo- I, N. inodorum ficcum purius. 
rum. Syft. nat. XII. 3. /?. 8S- «. i- Natrum nudum terreftrc. 

Woitersd. miner. /). 298. Sal perficuin. 
JValler. i/finer. \%l. Alcali orientale impurum terreftre an* 

tiquoruiT). 
WaUer. fy(i. miner. 2. p. 61. n. I. Alcali minerale impurum 

tcrrekre. 
Crunft. jniner.'^. 13^. I. T. Alcali miricrale purum. 
yn/i. tniuer. 267. Sal alcali niificrale. 

Habitat in Sina, Bengala, CAuc^ii parie meritfiona/i et /ep' 
tentrivnali, Syria, Aegypto, Nubia , TcnerifFa/wfr/- 
diojiali potiljiinum Amcrica, Dania (/'» Hafniae murif ef- 
forefcens,) Italia {in Veroncnlis arcis fornicibiis ^ /;/HeI- 
vetiae antris nonntiUis , in Franccnia (fA- moentis Erlan- 
jE^enllbus e. g. efflorefcens ,) Bohemia (^prope Bilin,) efi 
Himgaria , heic ericeta a Debrezino ad Sigcthum usquc 
prot^eiifa vere et nefi.ite pruinae ad infiar operiens , crebr» 
creta , ferri calce , magis adhnc muria et mirabili inqui- 
natum , albutn , ex gneijTo non raro efjiorefcens modo pu- 
rutn Jit , tetatn aqua foLvendutn , quafenfim exhalente in 
cry/ia/ios abit tetraedro • prifrnaticas utrinque in acietnter- 
^ tninatas , clarifliinas qtndem , et ad aeretn cito in pulve- 

rem iinpalpabilem niveutn fatifcentes , cum caice e( oleo 
egregiutn fafiouetti exhibens , igne faciie iiquefcens , ciltTt 
terrajilicen in vitrum egregium cQnvertendutn. 

acldulare. 2< N. inodorum aqua folutum. 

Walier.fyl}. tniner, 2. p. 69. ;/> 2. Aicali minerale in aci- 

dulis ec thennis hofpitans. 
Habitat iti acidiilis et therniis pluribus , etiatn G^rmiwhCf 
e. g. Selteranis, in Acny^ni iacuitus quibusdat» , Alexan- 
( driae f/ Rolcttae interjeSiis. 

murorum. 3. N. inodorum cum terra calcarea commiltum» 

Syji. nat. \.p. 16 r. n. 3. It.fcun. 299. Natrum murorum, 
S^fi. nnt. XII. 3. p. 8b'. n. 2. Natrum nuduia ealcarium. 

K Carthetif. 



255 SALTA. Natriira. 

Cartheuf, tniHtr. 32. Alcali fixum , muris fornicatis ad- 

haerens. 
Cronft. miner. $. 136. Alcali falis comfnunis terra calcarea 

parva portione combinatum. 
JVoltersd. tniner. 300. Aphronitrum» 
Lerch. oryQoU 44» Aphronitrum f. flos ferri ex antiquis 

muris. 
JVaUer.fyJ}. miner. 2. p- 65. «. 3. I. Alcah' minerale c.ilca- 

rea terra mixtum , corporibus fuperticialiter adhacrens 

magis compadum. 
fl) Syft.nat.l.p. \6i*n. \. Natrum marmoris. 
It. oel. 147. Sal calcarium. 
Habitat in muris calcis opt^exJiruBis v. g. in moeniis iirhis 

vetuflae tataricae Bolgliari, /3) in Marmore, pruinae in- 

Jiar effiorefcensy non totum aqua folvendum. 

volatilc. 4. N. feetidum terris aliisve falibus iminiftum. 

Cronji. miner. §. 141. 2. Alcali volatile tcrris mixtum. 
fValler. fyfi. miner. 2. p. 68« «. t. Aicali volatile nudum, 
terris et lapidibus inhaerens. 
Halina- /5) Walier. fyfi. miner. 2. p. 64. «. 3. b. Aphronitrum ftria» 
tron. tum foetcns. 

Habitat in humo , crtta , fuiUo , argiOir , /3) in natro murO' 
rum y ex corporibus vivis de/iru^is ortum trahens. 

^3^ BORAX. Saporis ad lixiviofuni accedentis. 

Subponderofaj, femipellucida , nitcns, 

inodora, fixiflima. 
Aquam plurimam , ut (blvatur , re- 

quirens, folutione a natro non tur- 

bata. 
Igne faciliTne liquanda invitrumclarif 

{imum , et alia quoque corpora fixa 

(ecum in vitrum convertens. 

fcdativa. I. B. purior nuUi natro intricata , ad aerem non mutabilis. 

Hoefer fal lale fedativo naturale di Tofcana. Flor. lyyS^ 8. 
Mafcagni dei lagoni dd vSenefe e del Volterrano. 
Sien, 1779. 8. 

H.tb(tai 



SAUA. Borajc 2^9 

Habitat in Hetruria, partitn aquafolutay partim forma gU' 
bularnm utplurimum nivearum , iuterdutn fordidarumf 
ardejiae ^ uut luto lacunm Sieneufiuut et VolterraneoruM 
adhaerent , cutn natro in verutiifal neutrum ahiens, fqua- 
rnis urgenteo nitore conjpictits, attutla pingtiibus confiam, 
vix in veras cryfiallos cogeuda j vini quoqiie fpiritu fol' 
vetida , et [iammae , qua hic ardet , colorem in viridetn 
convertens, 

B. natro doininanti junfta, in acre Fatifcens. 
Syf}. tiat. XII. 5. p. 94. n. i. Borax nudus. 
}VuUer. miner. 191. et 192. Borax erudus caerulefcens hex* 

angularis, et Borax dcpuratus albus od>angularis. 
Waller. fyfi. mitter. 2. p. 82. et H^. w. •• 2, Borax crudus 

iSiponaccus et Borax lale alcalino ininerali mixtus. 
Cronf}. tniner. §. 138. B"rax, 

Grill et Engefirbm aB. Stoikh 34. /). 317. 5 19. Poun, 
Blaue , Rovato et Saunders aSl. ungl. 77. 2. p. 297. 302. t$ 

79. 1.^. 97- 
Habitat tn India, Japonia, regno Tibetano ^f Peruano, /)<»r- 
tirn aqua foluta , ex quajicco culidoque anni tetnpore im- 
menfis interdutn tnafjis fundutn petit, partim forma foLida 
granoriitn , fubarutn , cryfiaUorum exilium femipellueida- 
ruttt ad fuifoUitionetn ., fngidae fultem aquae tnultum re- 
quirens , qua partitn exhtlante in cryfiallos duras pelluci' 
aas , tramverjitn fubtiliffune [iriatai , prifniticas^ utrin' 
que pyrainide triedra tertninntas , nutic hexaedras ( £ lO. 
34.) nunc tetruedras (f. 14.) abit , igtie fatilimc fi/ftts, 
primo tn fputnatn niveutn opacam , pofiea invitrum nbienSf 
et aliu etiatn corpora fecum in vitrutn couvertens , hinc 
tnetaliis , praefertttn nobi/iortbut eeadunatts^ g<mmu ar$$ 
parandis ^/c. infervienr* 



Ra 64.^-U 



26o 



SALIA. Muria. 



64* MURIA. Saporis fal(i. . 

Facile aqua folvenda , folutione a natro 
non turbata. 

CuRi acidis dilutis non effervefcens, ab 
acido vitrioli fortiori infufo excde- 
fafta, effervefcens, et vaporem ci- 
nereum fuffocantem tetri odoriseru- 

Oians. 
Aquam fortem in aquam regis com^ 

mutans. 

aquatica. 1. M. fixa decrcpitans roritiae cubicae aqua foluta. 

ner. 2. p, 55- «• 4-3. b. d. Muna maruia. 

Cj^ok/?. »/i//^^. §. 130. Sal marinum. 

Woitersd. mmer. 23. Sal commune midum aquae marinac. 
hcuftris. B) Cartbetif. rniner. 37. Muria lacuftris. \ . r 

mUer. fyft. winer. 2. p. 56. «• 4- c Sal marmum m Fun. 
dis lacuum concrctum. 
rontana. y) 5^^?. ««/. I. p. 164. «• 2- ^"- 3-/- 98- ^^ 2- ^^^^^^--^A 
w/«^. I. /). 57. «. 5- Schreb. UtboL 42. Muna nuda 
fontana. 

Cronj}. niiner. §. l%\. Sal fontanum. 

Woitersd. miner 23. Sal commune nudum aquae fontanae. 
thermalis. Syji. mn. Xlf. 3. />. 98. «• 4-, Muvia nuda thcrmal.s. 

//rtii/rt? ci) in mari of««/, (i) frequens in unpcrn ruluci /^r^^"-. 
/i/'«j onentalibtis et meridionalihiis , 7) ^f '' omnem ierra- 
ruinorlem, freqticns qiwqtie in Genvani^, <J) /\poni i« 
5talia, rt^wrt flfWj- tt ignis atixilio nvotante, et reliquis he- 
4erogeneis feparatis exco&a , raritis niji ex lactibiis Jicco 
anni tempore aut fummo atmofphaeramj}ringentet>igore 
fponte delubens. 

montana. 2. M. fixa dccrepitans {icca pura , cum vitrioH acido mirabile 
genuinum producens. 
Ssji. nat. I. p. 164. n. 3. XII. 3. p. 98- «• 3- Muria nuda 
' foffilis. 

iValler^fyft. miner. 2. p. 53. «. I. Muria foflilis pura. 
Cronfi. miner. §. 129. Sal montanum. 
IVoitersd. miner. 23. Sal communc nudum folidom fofTiIei 
DaL pharmac. 30. Gefn.,figur. 34- 1»« Sal gemmae. 

/3) cfflo» 



SALTA. Muria. 26 1 

^) efflorefcens. 

7) Muf. TefliK. 56. n. 4. Murfa nuda ftalafticofa perforata. 

6) forma cnbica, Zielona, Griinfalz. 

Habitat in vicinia fontiuni et Jaciium falforum^ zV; India, 
\JKv{v\tx\'\7i{prnefertim propeTt^ixs,) Arabia, Perfia, regno 
Tibetano , Sibiria (e. g. prope Orenburg et Ilczku ,) Mol- 
davia; Wallachia (/»■<?/)£■ Ocria,) Tranfilvania (/?ro/)^Tor- 
da, Daes e/'Parait,) Hwixpinz fuperiore {prope Soowar, 
Marmoros, Ronalek, Eperics,) Gallicm (^^fl/eWieliezca 
€t Bochnia,) Siiefia , Auftria ,/?//>«'>7fl)'i (prope Gmiind, 
llchcl et Habl(bdt,)-Stiria {prejie Auftee,) Berchtesgada, 
Salisburga Qrope HdWim ,) Tireli (prfl/^^- Halle,) Cala- 
bria {prope Altomonte,) Sicilia {prape Cattrogio*'ani, 
Camerata, la Cattolica, Kegalmutto, Caltanifctta,) Hi- 
ipania {props Cortona, Cervcra, Valtiera et Mingranilla,) 
Anglia {prope Northwich,) regfm ChilcnCi (^proviticiis Qo- 
piapio et Coquimbo,) et Feruano (/»-<?/)f JuIIoma f/ Yocal- 
la, et ad flttvium Longacallo, etiam in Algeria, in hac 
integroi paffim montes , in aliis terris immenjas , qunm- 
ciinque dimenfionem refpicias , mafjas cofijiitiiens y mate- 
ties fontium falforwn y infragmenta granularia fecedens^ 
nunc pellticida , niinc femipeUucida , nunc diapbana-, nune 
retle^ reiriv.s incurvo • lanteQofa , nunc paraHele, crebrius 
iacurvo -fibrefa , nunc nebulofa , aquae giittam interdutn 
includens , aut fphacricis fuperficiei impreffh vefligiis con- 
fpicua, intus nitens , triturn cana,, titpiurimwn aiba , aut 
"vtargnritacea, nonnuuquam nigricans , nigra , virefcens^ 
fiavefcerjs y fiava y rufefceizs , carnea , fpadicea ^ violaceaf 
iavendulacea aut caeriilea y aiii variegata. 

impura» 3. M. dccrepitans fixa ficca, eum vitrioli acido mirabile ge- 
nuinum gencrans, terrae mifta. 
a) Waller.fyfi. miner, 2. p. 54. n. 2. Muria foffilis terra mi- 
Qcraliiata. ,j 

0) JValler.fyfi. miner.,2. p. 55:. ». 3. Muria foflilis lapidc 
niineralifata. 
Habitat in Galliciac, Silishmgi faiifodiKis, gypfo , himOy 
viargae , argiliue iniermifh muria , aut argiUa viuriae in- 
terfperfu 

fcbrifuga. 4» M. fixa decrepitans ficca cura vitrioli acido miFabilc potalH- 
num pcogenerans. 
Proufi Beytr. z. chcm. Ann. 3. p. 466. 
Habitat rariar in Hifpauia, ex aqiia €?:halattie forma cuhi 
deiabens, 

R 3 5- M. 



26t SAUA. Muria*^ 

ainmonia>5. M. aeris ipne in fumum album conv«frtenda cum calce triti 
ca. odorem alcalinum emittens , ad acrem humefcens. 

Oonft. minef. §. 132. Sal commune alcali volatili laturatum^ 
u) Walier.fyfi. miner. 2. p. 77. ». I. Sal ammoniacum in flo- 
ras vel iaminas concrctum. 
Model Ub. ein natvrl. oder gewachf. Salmiak. Leipz. 1758. 8. 1 
fi") fValler. fyfi. miner. 2, p. 78. ». 2. Sal ammoniacum in 
glebas igne fubterraneo concretum. 
Ferl;er Br. a. fVelfchl. \l. p. l82. 
I Habitat oi) purior dinphana in Perfia , Turcheftania potifft- 

sniimy et Calmuckia, ex fuperficie terrae y vel riipibur 
effiorefcens , /3) in montibus igmvomis aut aliis terrae itt- 
eeudio devafiatis y e. gr. i« Veluvio , Solfatara, in Aetnu 
vicinia , in infulis Aeoliis , etiam in Angliae nonnuUis ti' 
thanthracum fodinis , rarius pura alba diaphann , quam 
/ulphure^ alwninej vitriolo ferri tinfla cotore Jiavo , ex 
Jiavefcenti cinereo , fordide pomaceo aut atro , faciiime 
etqua fotvenda , et hac avotante in fpicuta flexitia concref- 
tens , modo , quo fibi mtttuo nefiuntur , pennae radiof 
referentia, 

65» NITRUM. Saporis amaricantis, refrigerantis. 
Facile aqua folvendum, folutionea 

natro iiifufb non turbata. 
Cum acidis dilutis non effervefcens, 

ab acido vitrioli fortiflimo infufo 

vapores rutilos acres fuffocantes 

eruCtans. 
Prunis in(perfum detonans. 

Aativuin. I. N. fixum nudum purum non deliquefcens , aqua , qua Jolu» 

tum fuerat, exhalante cryftallos hexacdro-prismaticas 

utrinque pyramide hcxaedra inaequali terminatasexhibent» 

Fortis det nitro minerale. Nenp. 1787- 8- 

E. fV. Zimmermann voyage \ Ja nitriere naturelle, qui fc 

trouve k Molfetia en Pouille. a Paris 1789. 8« 
Habitut tn yir^miB, regno Peruino , Hifpania, Sicilia, Ca* 
Jabria, et poti^jmum ApuUa, atbum, refrigeraus et putre- 
dinem arcens , igne facile liquefcens , atiaque fecum cor- 
fora tiquans, hinc in parandis vitris , et fundendis metal- 
iis Hobiiioribus adbibitumf pulveris pyrii princeps mate- 

ria. 



SALIA. Nitrum, 26i 

tia, aquam fortem quoque exhil^ent, rariut foma ery- 
flallorum , earumque quidem exilium , quam braSieola- 
rum, baciUorumy crujiae y aut ejjiorefcentis quaji lauae 
ebvium. 

humo- 2. N fixum ad aerem non deliquefccns , aqua qua folutum 
fum. fuerat exhalante in prifmata hcxaedra utrinque pyramidc 

liexaedra inaequali terminata conerefcens, humo aut cre- 

tae miftum. 
SyJJ» nat. I. p. 163. ». I. XII. 3. p. 84. «. I. Nitrura (na- 

tivum) humofum. 
Woltend, miner. 23. Nitrum nudum humofum. 
Wafier. miner. 165. fyfi. miner. 2. p. 45. ». I. Nitrum^ 

terra minerahfatum. 
Hdbitat in aedificiorum partibus humidis, foH et pluviae 

minut expojitisj aut marii undis crebro humeSiatit y bir 

funejlijjimum , alba utplurimum effiorefcentia fe prodem, 

eubicum* 3» N. fixum, aqua, qua folutum fticrat cxhalante in cryftal- 
los rhombicas concrefcens. 
Nauwerk chem. Annal. 1784. 2. />» 314. 
Habitat utplurimum cum nitro humofo , rarius e. g. in cella 
quadam Hercyniae inferioris /olum ex muris ejflorefcens. 

flammans. 4. N. prunis infperfum in fumum abiens, a calce intertrita 
odorcm atcalinum fpargens, ad acrem dcliqucfcens. 
Cartheuf. miner. 38. Nitrum femivolatile terrac immixtum» 
Hubitat cum nitro humofo. 



R 4 66. MI- 



f64 

66, MIRABILE, 



xmm.. 



num. 



SALTA. MirabJle. 

Saporis amari. 

Paulo difficilius aqua frip^ida fol- 

vendum , folutione a natro non 

turbata. 
Cum acido nullo effervefcens. 
Cum carbonum pnlvcre igni can- 

denti expofitum hepar iulphu- 

ris exhibens. 

I. M. fapOTis refrigerantis igne facile .liqiiandnin , aqna qua 
folutum fuerar feiifiin exhaJante in cryllallos pellucidifli- 
tnas prifmata hexacdra inacquilatera referentes ad acrem 
fatifcentes concrefcens. 

$j//i. nut. XII. 3./). gy. H. 3, $. Natrum nudiim fontanum 
faturatum. 

Woltsrsd. minev. 25. Natrum nativum acidularum. 

'Liji. fotit. augl. Hoffm^ dijj. defaL carol. S;il purgans. 

Cronji. miner. §. 126. Aciduni vitnoli alcah minerali (a» 
turatum, 

Carth. miner. 9g, Natrmn thcrmarum et acidularum. 

WaUer. fyjl. miner. 2. ju 70. ;/. I. Sal neutrum compofi- 
tum alcali minerali ct acido vitriolico. 

habitat folutum iii aquis mineralibus e. gr. thermis Caroli- 
nis, et una cum miiria in fontibus lalils njidtis , /tccum^ 
rnriui yjialjorum j Jiiriae aut gleharum qitnm pulveris 
albi efflorefcentis formay in muris e. gr. liafniae, Ham- 
burgi humidiufculis, in vicinia falifodinarum (v. gr. prope 
AuITee in Stiria,) et in montibus valefiacis, natroque an- 
tiquorum interjttum in Helvetia, Stiria, Hungaria, rc 
medium purgans ei refrigerans eximium. 



S. 



M. faporis debilioris, igni cxpofitnm decrepitans, nec nifi 
fortiflimo liquandum, aqua diificilius ioivendum, cryltal- 
lis ad a«frem conftantibus. 

Froiji Beytr. z. chem. Annal. 3, p. 466. 

Habitat rarius ciim nitro humofo in Hifpania. 

femivola- J.M. acre igni expofitum in fumos abiens ad acrem dcliquef- 
tile, cens, calci intertritum odorem alcaliuum fpargens. 

Habitat rarius in montibus olim et nunc ienivomis. 



4. M. 



SALIA. Amaram. 



265 



fiilphure- 4. M. i£;ni expofitum in fumos abiens ac? acrcm dcliqucfcens, 
nm. calci intertntum alcalixium, ab aqua ford affuia lulphuris 

ardentis odorcm fiTargens. 
Habitnt in montibns ij;nivomis, aliis(]ite terrae ftratis ivcen- 
dittm foveutihtis , in vSolfatara Neapolitana , ;'// laeulitts 
(^Lagoni,) etiam prope Caicel nuovo Hetruriae, rariiis ai- 
hum et puruiH , qiiam fiilplmre , ferri vitrialo y rifigetQo 
eolore cinereo y Jiiyjo vel ohfcuro tinBiint) faepe iexturas 
fibrofae, 

67* AMARUM. Saporis amari. 

Aqua facilime folvendurrj , folutio* 

ne a narro infufo la^tefcente. 
Ignis vi facilime liquandum, nec 

detonans, nec decrepitans. 

^cnuiniim.I. A. m igne fpumans, aqua, qua folutum fuei^at, cxhaiante, 
cryrtallos exhibens ad aifrem fatifccntes tetracclro-prifma- 
ticas , iitrinque pyrainidc tetracdra terminatas. 

Ssp. nat. XII. 3.;>. 89. ;/. 3. Natrum nudum fontanirai fa- 
turatum epiameofe. 

JVaUer.fyfi. miner, 2. p. 71. ;;. 2. Sal neutrum compofi» 
tum terra fohibili alcalina, et acido vitriolico. 

Storr defale alpino difj. Tubing. 1787- 4- 

Hubiiat frequens tumfoliitum in aquis multis medicatis, ama^ 
ritie fua cjpcaeihus e. gr. Saidfchiizenfibus. Boh^miae, 
tum Jicctivi album , ifijiar pulveris aut nivis , aut fpicufd*- 
rum fubtiiium f.cUatim difpojitorum , aut glebarum intiis 
paraUele fibrofaram ex marga , ardejiis , lapide amaro fa- 
xisque ex eo partim cOnfiatis , etiam in vicinia iithanihra- 
atm efiiorefcens , aut gipfd inciufum in Hripania , iacuutf* 
Hetruriae r//)w , Modena, Parma, Pedemontia, Sabaudia, 
Rhaetia, Hclvctia, Salisburgo, Croatia, Bohemia, Thu- 
ringia, Hercynia, Anglia, Normannia. 

muriati- 2. A. in aere deliqucfccns, a vitrioli acido adfufo aut ignis 
«um. paulo majore violcntia vaporcs cinereos acrcs tetri odoris 

cruftans. 
Habitat foiiitum in aqua maris aiiisque falfis, aqiiam fortem 

itt regiam commutans , fpiritu vini qtioque foivendum. 

calcari- 3. A. in aifre dcliqucfcens, a vitrioli acido affufo vaporcs ci- 
«m. . ncreos aeres tetri odoris, igni cxpolicum nullos erudbns. 

R j Cronfi. 



266 



SAUX. Amarum. 



Terra calcnrea acido falis communis 
Sal neutrum terra calca' 



Cronjl. miner. $.21. 
faturafa. 

WnUer.fyJi. mincr, 2. p. 75. «. 6. 
rea et acido falis compofitum. 

Habitnt foluttim in aqua maris aliisque (alfis , parumperjic- 
cum tempore diu ficco />^o/>^Hildeshemium occurrens, fimi- 
liter aqtiam fortem in regiam convertem , etfpiritu vint 
folvendtim , folutime a vitrioli acido inftiUato laBefcente. 

nitrofum. 4. A. in acrc deliquefcens, a vitrioli acido fortiori et calido 
infufo vapores rutilos cruftans, lolutionc aquola ab eodem 
acido non turbata. 
Habitat in bumo et muris, cttm nitro humofo interdum e£lo' 
refcens , /';/ igne ctim ftrepitu inttimefcens , neqtte prunis 
injefium detonans , fpiritu vini folvendum , aqiiM , qua 
folutum fuerat , fenfim exhalante , //; cryftallos tetraedrQ' 
prismaticas ohlique trtincatas concrefcens. 

murale. y. A. in aifre deliquefcens a vitrioli acido fortiori et calido in« 
fufb vapores rutilos eru£lans, folutione aquofa ab eodem 
acido Ia£leicente. 
JVaUer. fyfl. tniner. 2. p 46. ».2? Nitrum terra calcarea 
mixtum, muris lapidibus aut faxis fuperficialiter inhae- 
rens. 
Habitat utplurimum eum nitro humofo , vini fpiritu quo- 
que foLvendum. 

animalc. 6. A. non deliquefcens igne difHcilius liquandum, ejus tamen 
vi vapores rutilos eru6lans. 
Sage afi. Parif. ann. 1777. p. 435. 

Habitat paffim cum nitro humofo , ex nitri acido offitmque 
terret eunftatum. 



•M^ 



68. ALU- 



SALrA. Alumen. 



267 



68. ALUMEN. Saporis aufleri, dulciufculi. 

Solucione aquofa a natro quidem, 
neque tamen a lixivio caerulei 
Berolinenfis turbaca, 

Ignis prima vi cum fpuma liquef 
cens , in maiTam fpongioram 
abiens, vel fumma ejus violen- 
lia mox vix liquandam. 

phofpht- T. A. igni violentiori expontum diiTiliens, ex phofpbori acido 
et terra aluminari conftans. 
Prouji Annal. d« chim. i. n. ^. p. 196. Grenat dc Valence. 
Hiibitat in Valentia Hifpaniac, an hujtis clajjts et generis? 



^«una 



mnnati- 
cum. 



S. 



A. igni violentiori expofitum aut vitrioli acido Fortieri irri- 
gatiim vaporcm cinereum acrem tetri oiloris eruftans. 
y9?) HalduJJari nSl. Sien. 4. p. l. dcc. Sale di creta. 

Habitat /5) in parte Hetruriae Sienenli, tempejiate ftcca in 
Joia argillofo pulveris inftar progerwinans , etiam in aH- 
tris rupttimque fijfuris lanae out erufiae albae facie obvi- 
ut»j faporis tamen potius amari, quam aujieri. 

oativum. 9. A. a vitrioli acido adfufo nuHos vaporcs emittens , nudum 
{iceum. 
Syji. nat. I. />. l6^. n. l. XII. 3. />. loi.w. i. Alumen nudum. 
Waller. miner. l^Jl. fyfi. miner. 2. p. 32. «. I. Alumcii 

nativum. 
Cartb. miner. 41. Alumcn nudum purum. 
Oonji. tniner. $. 124. 2. 2. i. Acidum vitrioli argilla fa- 
turatum. 
«) forraa pulveris cfflorefcentis. 
/5) folidum formae communis, inconlpicuum. 
7) (olidum inconfpicuum, forma (bladitae. 
rf) lolidum ferici inltar nitens, intus fibrofum. 
JVott. min. 21. Alumen nativum plumofum. 
») cryftallis pyramidem tetracdram duplicein refcrcntibus. 
Fig. 23. 
Habitat in Aegypto, infuta Milo aliisqtie archipclagi, Mal- 
ta, Acoliis »w«///V, potiJj7mum Lipiri , Volcano , Strom- 
boli, in Sicilia (e. gr. prope Petraglia , Gampiglicri et ad 
ntontem Koflb,) /'« Vefuvio et Solfatara re^ni Neapoli- 

taniy 



868 



SALIA. Alumcn. 



tani, in lacubiis y (Ligoni) Hetruriae, f« Helvetia ( c. j^rj 

ad ynontem S. Gotthardi,) in Stiria (pyi»/)^ vSchladming,) 
;'« Auftria (^re/?^ Crerns,) wBohemia, Hungaria, Lap* 
poniaLalcp.fi, Suecia (odf wow/m Hunoeberg,) frequeii' 
tiffitne in arch/iis niciulam , aut ex iis ftih dio efPorejcenSf 
facile in cryJiaUos duras , pellucidas , in aere conjiantes 
concrefcens , artificum et ntedicorum ufu celebre. 

- folutum. 4. A. a vitrioli acido adfufo nullos vapores eruflans nudum, 
aqua iolutum. 
Jiicbter chew. Annal. 1788. I". />• 324. 
Habitat paffim in Sibiria^ Italia, prope Halam Magdebur- 
_ gicam. 

I-hrlotri- 5. A. a vitrioli acido adfufo nullos vaporcs eruftans ficcum 
chum. non deliquclcens fibrofum nitoris fericei. 

Scopoli de hydrargyro Idrienji tentnm. Venct. T76.I.' />. 6%, 
liahitat in Sicilia fodinis ad montcm Nifo in Carnioliae 
Idrienfibus, in Hcirimic /acubus , ?« Hifpania />»■&/)£• Al- 
caunez, i« Hungaria/jyo/;^ Ncofoliuin, in Auiinae {'prcpe 
Go^ttwig) et Auifiae {prope Whitchavcn) UthanthracibuSf 
niveum y ad nerem flsfvefccns , et nitorem amittens , fibriT 
confertis , utplurimum parallelis et incurvis, rarius fiella- 
tim difpojitis. 

B^ntyrace- 6. A. in folo' nativo flavum , molle et attaflu pingue , ad ac- 
inn. rem lolidcfccns aibum cerei nitoris lameJlofum. 

Habitat in Sibiria, et (^prope Muikciu) fiiperiori Lufatia, 
parte acidi, nan terrae aluminari, fed ferri caici junBa. 

ierreum. 7. A. a vitrioli acido adfufo nullos vapores eruftans, argillae 
mclli immiUum. 
WaQer.fyfi. miner. 2. p, 23. ;;. 3. Alumeti terra minerali- 

fatum. 
Habttat frcquens in vieinia montiiim ignivomormin Aetnae 
et Veiuvii , in ivfula Miio , in Occitania Galliae {Jinter 
Vals «-? Aiprejone,) //; Auftria (p^o/?^ Crcms,) Hungaria 
<^propeT'i)o\i^,) Lulatia/z//)^>7'o>'i(/>;'o/j^ Mufkau,) Mar- 
chia (/)ro/>tf Frcyenwalde,) Saxonia (/;;-<?/>e Torgau, Dii- 
■feen f^. SLhwemlel,) Thuringia {_prope tkardsberg,) et 
Scania {prope Boferup,) rarius album , quam a bituminey 
quo petfnfum cfi ^ fufciim , vel nigrum, tuncque utpluri- 
wiim cuni fnnto tetri odoris , et cumfiamma ardens , in- 
terdiim fponte fnb dio exardefcens y non raro tum demum ' 
alumen fuum manifefians. 

S. A. 



SALIA. Aliimen. 



369 



ceinanum.g, A. a vitrioli acido adfufo nullos vapores eniftans, linguae 
adljaercns inquinans argillae induratac puriori miftum, 

S.yfl. nat, 1. p, 165. ». 3, XII. 3. p. 102. //. 3» Akimen mar- 
moris. 

JValler. miner^ 174. fy(i, miner. 2. p. 34. n. 4. Alumen la* 
pide calcarco albo aut rubcute mineralifatum. 

Cronji. miner. §. 124. 2. 2. I. Argilla pura acido vitrioli 
imbuta. 

Ferher Rr. a. P^elfchl. l^. p. 238. 

Maieas aSl. Parif. peregr. ^. 

Sc. Breis/ac/azg. di ojjcrv. fiiUa Tolfa k^C Rom. 1786. 8« 

(^Andreae) Br. a, d. Schweiz. 1763./». 236. 

i-hibitat in Hclvetia, in monte S. Gotthardi et Briftenllock 
integras excclfas rtipes' confiitticns pyritae pun^hilis ^ aut 
vitrioU ferri glehidis perfufus , vennlis montcm perciir' 
rens in Anglia (/;y<?/?f Whitby,) et Britannia (prope Po- 
liniere,) hinc inde in Hctruria, potiijimum /« Statu ccde- 
fiallico {Toifae prope Centumcellas ,) heic quoque in mon- 
tesfatis excelfos aggregatum, qunrtzi albi venis hinc iiid& 
tranfeuntihui , cnvi acidis nou cjfervfjccns ^ pofi aiiquarrt 
demumfub dio moram., aut ufiionem alumenprcdens , al" 
ifum y rofeum , cinereum iFut wargaritaceum. 

Commu- 9, A. ab acido vitrioli infufb nullos vapores erufl«ns, ardefiac 
ne. bitumine pcifufae immittum. 

Sy^. tiat. l.p. 16^. w. 2. Xll.^.f. ioi.n.1. Alumen rchifti. 
Cartheuf, miner. 41. Alumen fillili inhaerens. :. 

Woltersd. mitier. 21. et 1^2. Alumen bituminofuni lapi- 
V deum, et Schiltus aliuninofus. 

WaUer. miner. 173. Aiumen lapide fiffili mineralifatum. 
WaUer. Jyfi. miner. 2. p. 35. n. 6. Alumen ichilto mmera- 

lifatum, 
Cron/i. miner. §. 124. 2, 3. ArgiUa marti*ilis et phlogiftica 
acido vitrioli iml)uta. 
&) molliflimum attaftu maaiirt in fragmenta trapezoidea dif- 
lilicns. 
CronJi. miner. §. 124. 2. 3. I, Schifius aluminofus lamello- 

lus ree^ularis. 
Katfi. Mag. Helv. Naturk. 3, p. 204. 
HoJfmanii beigm. fourtt, l^^J^. 2,p. ^^O» 
nitcns» /S) duriulculum , iiitus nifens undulatim {chiftofum attaftu' 
pingiulculum , in fragmc-nta indetcrujiiiata tiilTiliens. 
Cronfi. tniner. ^. 124. 2. 3. 2.. Sthiiius aluminolus undu». 
iatus» f 

KarJi. 



VJO 



SALTA. Ahimen. 



I . Kor/f. Mag. Heiv. Naturk.^i. p. 20^. 

H']ffH. hetgut. Jottrn. 1788. 1, p. ^Of, 
y) paulilper effcrveleens. 

fV.ttler.Jyl}. miner. 2. p. 3?. «. ^. Alumen lapide calcarea 
bitiiiDinofo nigro mineralilaram. 

Habitat in Sibiria {tftonttbut Ural et Alrai ,) KufTa , Norwe- 
gia, Seania (/»'o/>* Andrarum ,) Qelandu, Wtltroj»orhiay 
Jemtia, Nerieia, Siieciae, Scotia, Anglia {ptope lithutt' 
tlnaces,) Vogcfis Helvetia , Aultria (^x-o/?^ Creins ^/ Iha- 
lcrn,) Boheinia (c. gr. p^ope Conjmotau,) LuUtu /npe' 
riori (prope Miilkau,) Saxonia (^ro/)e Braunsdorf, Bel- 
gern, IJiiben , Cellerode,) Voigtlandia (prope Reichen» 
bach et Limbach,) Thuringia {prope Saalteld,) princi' 
fatu Leodicnfi (^prope Mallieu ,) /3) in parochia Nas Jem- 
tiae, ^r /)y<?/)f Keichenbach , y) /'/'o/j^ Andrarum , in mon' 
tibiis Jiratariis integra /Irata confiituensj rarius gtohi for' 
fna, (juam comtnutii y nigrum , pyritae tniiulis aut glebu' 
lis itifpcrjis vix carens , pariter ticti raro demumjub dio 
fatifcendo , aiit poft upiotietn alumen prodens , alumen 
ferri expers dijfictlime exhibens. 

turfae» lO. A. ab acido vitrioli infufo nullos vapores eru^ans, tnr- 
fac immittum, 
IVaUer.fyJ}. tniner. 2. p. 33. Alumen turfa mineralifatum. 
Swab a^. Stockh. 28- p. 37- 
Hubitat in Scania (prope Helfingburg) et Gallia (Bcauvaifis). 

69» VITRIOLUM. Saporis aufteri. 

Solutione aquofa tum a natro 
tum a lixivio caerulei Beroii- 
* nenfis turbata. 

Mollidimum, fub dio fatifcen^L 
Ignis vi aquae inftar liquefcens, 
eaque perfeveranteveramme- 
talli calcem relinquens. 

magnefii. I, V. rofeum , folutione aquofa a natro infufo fedimentuni 
ochroleucum , a iixivio caerulci Berolinenfis viridulum 
dimittens. 
V. Bortt itid. foff. I. p. ^l ? 

Hahitat in Hcrrengrund prope NeofoWum Hungariae , an 
vere ex tnagnefio et vitrigli acid§ cenflatum ? 

2. V. 



SALIA» Vftriolum, 



271 



ivccoli. 2. V. viri^e , folutione aquofa a natro infufo fedimentum ex 
albo viridc (limittcnte. 
CtonJ}. tniner. §. 123. 2. 4. Vitriolum ferrum et nicko- 

lum continens. 
Habitat in Helfingiac fodinis Suecicis prope Loos , niccolo. 
ochraceo inhaerfm , praeter niccolwn ferrum quoque con- 
tinem, 

zinci. 3. V. album, a natro et lixivio caerulei Berolinenfis infufo fe- 
dimentum album dimittens, aqua, qua fohituin Tucrat, 
exhalante in prifmata tctraedra utrinque pyran)ide tcrmi» 
nata concrelcens. Fig. 9. 

Syji. nat. I. p. 166. «. 4. XIL 3. p. 104. «. 3. Vitriolum 
(album) zinci album dodecaedrum prifmaticum. 

Brandt aSl. Upf. 173'). fValier. tniner. 167. fyj}. miner. 2, 
p. 24. ;/. 3. Cronji. miner. $, »22, 3. Vitrioluni zinci. 

Woltersd. miner. 21. Vitriolum nativum album zinco im- 
praegnatum. 

Hahitat in Sueciac , Hcrcyniae, Boheiniae, Auftriae, Hun- 
gariae fodinis zinci mineras e.xhibentibus , e.\ his farinae 
infiar ejflorefcens , interdum , Jiiriae , rarius communi 
aut cryjiallina obnium . vix unqiiani ferri expers , hinc a 
gallarim tin&ura injiillata foLutio ejus nigricat, ifu n/v- 
dico ophthalmico et emetico celebre, 

€Upri. 4. V. caeruleum acre, folutione aquofa a natro volatili largi- 

ter infulo luaviflimc caeruleicente. 
Syp. nat. J. p. 166. n. 2. XIL 3. p. 104. «. 2. Vitriolum 

(cyprinum) cupri caeruleum dodecaedron. 
\^' Amoen. acad. i. /. 12. /1 24. Cronfi. miner. §. I22. 2. 1. 1.2. 

Vitriolum veneris L cyprinum. 
fVoltersd. miner. 21. Vitriolum nativum viride cupro im- 

praegnatorum. 
fValler. miner. i6s. fyji. miner. 2. p. 20. «. i. Vitriolum 

cupri cacruleum nativum. 

/3) ferreo cupreum cyaneum. SyJ}. nat. XII. 3. p. 105. «. 4. 
fValler. miner, 168. «. i. ^/?. miner. 2. p. 26. «. 4. a. Vi- 

triolum mixtum cupro ec ferro. 
Cronji. miner. §. 123. 2. I. Vitriolum cuprum et ferrum 
continens. 
€Upratum.y) V. zinceo-cupreum caeruleum. Syji. nat, XU. 3. p. lo^- 
n 7. M^alier.fyji. miner» 2. p. 26. «. 4 d. 
Cron/i, miner. §. 123. 2. 41 Vitriolum cupro-zinccum. 

i) V. 



272 - SALIA. Vitriijlum: 

triplum, $) V, fcffeo-zinceo-cuprcum cyaneum. ^Ji.' nar. XIL 3. 
p. 105. «. 5. 

WaDer. mhier. 468- w. ^-fyj^' miner. 2. p. 26. n. 4. b. Vi- 
triolum cupro ferreo-zincinum. 

Cro}ip. miner. § 12^. 2.2. Vitrioliim et ferrum et zincutn 
ct cupruin contin-cns. 

Hcibitat crehritii foiutiim iu aquis fodinnrutn Irrlandiae 
{prope Wicklow,) Galliae ( pro^e v-aUem Leicrinct ,) El- 
bae, Siciliae Qprope Gainpiglieri et Petraglie,) Venctarum 
Qprope Agorth,) Rhaetiae , Cypri , J^uniiariae (propg 
Nci)iblium €t Schmoelniz,) Boheiniae Qprope Frankcnau^ 
Kuttenplan et Grosliz,) vSaxoniae (prope Altcnberi^,) 
Hcrcyniae (fli/ wc/w/er// Kammclsberg,) Haffiae (/^-t^/^f- Sil- 
fcerg,) Sueciae (pro/?^ Fahlun,) Norwe^iae <>/ Sibiiiao 
qunwt ficcum ■, ex cupri mineris fulphnreis futffce*itibus 
tffiorcfcens ., rnrijjime , e. gt. in Auftria (prope Spiz,) 
'Iranfilvatiia (prope Salatina,) et Sibiria (ad monttm AltSii 
in foiiiriis Lo6Iewskenfibus,) nunquam non praeter cU' 
prwn aitt ferri aul zinti -aut utriasque mayorem mino^ 
remve copiam continens , caeruleo <oiore , tium fitifcity 
in flavidum abeunte , Haufeofum , amarum , injeho folti- 
tioni aquofae ferr» ruprum metaUicum titplurimum di- 
inittefis. 

^nL 5. V. viritlc, folutione aquofa a natro infufo {edimentum och- 
raccum dimittente, a gallarum timSIuranigricante, nutknii. 

Siji. nat. I. p. 166. ;/. I. Xff. 3./?. 104.«. i. Vitriolam 
(martis) fcrri viride hexaedrum. 

Oonf}. miner. §. 122. 2. i. i. r. Vitrioium martis fimplcx, 

Woitersd. min. 21. Vitrioluin nativum viride tnartiale. 

WaQer. miner. 166. f^i. miner. 2. p. 22. n. 2. Viti-ioUim 
ferrt viridc nativum. 

f^rratura, /S) V. zinofb ferreum viride. Syft. nat. p. IC-J. w. '6> 

Cronfi. miner. §. 123. 2. 3. 

ihibitat tum folutum in aquis mineralibus et fodinarum non» 
i:ulJis , tttm ftccum rarius omni cupro liberum ., interdnm 
ziiicQ Ttiquinatum , facilius congeneribus , et in puivereni 
qiiidem jiavefcentem fatifcens , faporis ailjhingentis, fa^ 
hitione aquofa a gaUaruni infiifo in atramentum cotiver- 
tenda , a lixivio fanguinis caerukvm Bcrolinenfe dimit- 
tente , in montihtts ignivomis et ardcntibus , in lithan- 
thiacum, ferri , aiiiique fodinis , ex quibus pyrites fimi- 
•ksqit^ minera^ erumtUTf in re^iio Neapolituno (in Ve- 

fuvio 



SALIA. Vitrwlum. £7J 

iiivio et Solfatara,) Sicilia (/>;'o/)^ Petraglie et ,G^m* 
pigliari,) Llba , Hetruria (e. gr. in laciihits ^iencn- 
libiis , Hufigaria , Carfiiolia (^prope Idriam,) Aultria 
(^prope GoettuijT) terris rhenanis (e. gr. bipontinis nier- 
curii fodinis ,) Hercynia (i// wo//?f Ramcnclsberg,) Saxo- 
nia (^prope Iviiicbau ^r Annaberg,) <■/ ^nglia {prGpeWhi-' 
tchaven,) farinae , lannginis. aiit crvfiae albae facie ex 
pyritis cfforefcens , interdiim fiiricte forrna , aut glebarnmy 
intiis nonnunqllam paralhte fbrofaruw et Jericeo nitore 
nitentium ohviurn, mediiorurn , pi&orumy tinElorum alio- 
runique artificum ufu multiplici clarum» 

terreum. 6, V. folutione aquofa a gallarum tin£lura nigricante terrae 

miftum. 
WaQer.fyJ}. miner. 2. p.26. Vitriolum terra mineraliratum. 
Habitat pofflrn in Italia e. gr. in Solfatara , prope Viterbo et 

Monte fiaicrone, /;/ Hungaria (prope Cremniz,) terra ut- 

plurimum argiUacea, Jlavum , rubrum y caeruleum , vi- 

ride aut tiigrum. 

atramon- 7. V. folutione aquofa a gaUarum tin£lura nigricante, lapidi 
tarium, intermiitum non fchiltolo. 

5jy/?. nat. XII. 3. p. 106. ;/, 8- Vitriolum mincralifatum la- 
pide friabili. ^ 1 

Cartheuf. miner, 4^. Vitriolum lapide immiftum. 

JVoltersd. miner, 49. Vitriohnn rudc minerali alio miftura^ 

Waller. mifier. 170. Baum. miner. 2. p. 85. Lapis atra- 
mentarius', 

WaQer. fyfi. miner. 2. f. 27. «, 6. Vitciolum lapidc 111(2 

ncraliiatum. 
&) rubrum, 
/3) cinereum. 
Melanteria, y) nigruni. 
Mify. i) flavum. 

Habitat in Hercyniae monte Rammelsberg, ex pyrite fatif- 
cente natum. 

fchifti. 8. V. folutione aquofa a gallarum tinclura nigrieante, arde-' 
fiae miitum. 
Habitat in Franconia, frope Creilsheira, a p^rite infperfv 
fatifcente natum, - 

, s 9. V. 



274 . SALIA. Vitneluitt, 

tur&c, 9. V. folutionc aquofa a gallarum tin£tuia nigricant* tur- 
fae immiftum. 
CronJ}, miner. §. 282. 2. 2. I. 

Habitaf in Sueciae paltide (^menti argenteo orientali vi- 
cina,') ii^ Boruilia (prope monafterium Olivac,) Saxo- 
nia (prope Schmiedebcrg) et Gallia (^terra Beauvaifis,) 
nunquam cum fiamma ardens. 



CLAS- 



rPHLOGISTA. 275 

€LASSIS 111 

P H L O G I S T-A. 

70, TURFA. Ex fibris vegetabilium bituraine perfufis contexta» 

71, BTTUMEM» Igni cxpofitucn odorem gravem ipargcns, 

72, MELLITES. Cryftallorum fonr.a confpicuus. 

73, SUCCINUM. Igni expoficum odorem (uavcm fpirans, paulo difH- 

cilius liquelcens. 

74, AMBKA. Igni expofitum odorem fuaveni ipirans , facilimc 

, liquefcens, 

7v GKAPHITES. Solus dirficiiime exardefcens. 

76. SULPriUK. Cum flamma caerulea et vapore acido fuffocante 
ardens. 



s 2 PHLO- 



27^ J>HLOGI.STA. Turfe. 



t , 



PHLOGISTA. 

70* TUjRFAt Coloris urplurimum obfcurj , tex- 
turae magis minusve fibrofae. 

Cum vapore naribus ingrato oculis- 
que infefto uiplurimum ardens, 

Ex radiculis aliisque vegerabilium 
partibus minus magisve alceratis 
et bitumijie perfutis compoiira. 

cefpitofa, r. T. albida levis facile cuin flamma paucoque vaporc eelericec 

' in cineres convcrfa. 

cricetorum.a) T. 

muicofa. /S) T. ' . ■ • 

Habitat potifjimum iu ericctis, ■Uyrae/uper/iciem tegens, aut 
I /0/0 humi (irato conteSia, faept congenerthiis ftratis amplio- 

ribiis profundius fitis , ex ericae mufcoriinque radicibus 
vix alteratis nata , hine pallida , cana , aut ochroleuca, 
ftdeolevis, ut frtifium l^ poUices lojtgum , 6 latum , <•/ 4 
altum pondere non mji 131^ uncias aeqiiet , ardendo 
ceulis et naribus minus ingyata , at fugucem modo et ie- 
vijfimum caLorem praebentf plurimosque cineres relinquens. 

toiista. 2. T. tcxturac ad lamcllofam accedentis. 
Cronfl. miner. §. 291. ?. 2. I. 2. 

liahitat pafjim in paluftribus , in exiles coUes nggregata , ex 
pluribus ftratis inaequaUbus chartae fuliorunt ad inftar 
feparabilibus confians , vegetabilibus , ex quibtis componi- 
tur jam paule magis alteratis , quam in cefpitofa. 

maritima. 3. T. tardius ef cutu foetore oculis naribusque infeiliiHmo 
ardens. 
fValler.fjf}. miuer. I. p. 20. n, 6. b. Darry. 
Habitat ad littora maris deprejjiora , in vicinia quoqu€ fon- 
tium ralierum , fatis povderofn , coloris obfcuri, calorem, 
quam cefpitofa, longe majoreMf ard^ndo fubminifiranSf 
at difficilius exardefcens, 

palulUis. 4f T. obfcuri coloris ad acrem confolidefcens et «itius cum 
vaporc magis tolerabdi exardclcens, 
Syfi. nat. l.p. 209. «. 2. XII. 3. p. 210 tt. 6, Humus vegc» 
tabilis incertexio - fibrofa ficc|0 indyranda» 
^ fraHer. 



PHLOtSrSTA. Turfa. '277 

TVaUer, mincr. ii. Humus vcgetabilis turfacca fibrofa. 
IVitOer. Jy(i. miner. I. p. 21. //. 7. Humus fibrofa combii* 
•ft.bilis. 

Cartbeiif. miner. 53. Humus denfa radicibus vix mutatis 
intcrtexta. , 

Hahitat />; omnis fere tclluris paludibus cefpitqfa, ciiifae- 
pius fubjacet i wagis ponderofa , itn ut frtifium iJ^poUices 
longum , 6 latum , et 4 aitiivi libram \\- \\ pondere 
aeqiiePy egregium fiici in multis terris pabiUum v. Degnec 
dilJ. de turfis. Ultraj. 1729. 8- J- Beckmann Beytr. z. 
Gefch. d. Erf., vol. 2. n. 2. 

picea» 5. T. coloris obfcuri ad aerem confolidefcens attaclu pinguiuf- 
cula bituminc largius perfufa, hinc majorc cum aeltu ct 
foetore ardens. 

Cronji. miner. §. 284. 2. I. I. et $. 29 1. 5:. 2. I. I. TurQ 
folida aere indurelcens. 

Habitat tum in montium , etiam altiorum et ex granito po- 
tifJjMum eonfiatorum planitie, tU7n in aquis Itagnantibus, 
ex his , in Relgio praefeytim^ pifcaturaefpecie eruta (Bag- 
gertorf,) egregium, etiam in carbonem verfa , modo caute 
faBa Jtt ufiio y ignis pabulum , congenerihus magis pon- 
derofa, ita ut frtijium, i/^poliices longumf 6 latuvt y ct 
4 altum , libras duas pondere aequet. 

71 ♦ BITUMEN. Facile cum flamma exardefcens, 

ardendo odorem gravem fpar- 
gens, pinguc. 

Naphtha. I. B. fluiduni albicans vclatile maxime inflammabile. 

Syfi. nat. \. p. 168. 1/. I. XII. 3. />. 109, ». I. Bitumen flup 

dum albicans. 
fValler, tniner. 192. fyji. miner. 2. p. 89- ». I« Carth. mi- 

ner. 47. Bitumen fluidiHimum levillimum. 
Woitersd. miner. 24. Oleum montanum igncm attrahcns. 
Kaenipf. amtjen. exot. 273. S. G. Gtnelin it. 3../». 43. Naph- 

tha albicans. 
Fjtland. afi. Parif. 1736. Cronfi. miner, §. 146. 3. I. I. 
* Naphtha. . /- 

Habitat pbtiffimum in P^rfiae borealis peninfula Abfchcron 

prope Baku , odoris fummopere penetrantis , adeo levis ut 

ipji vini fptritiii fuperinnatat , adeo volatilis ^ tit exhala' 

tionibiis fuis atmofphacram regionis , in qua occurrit y irn- 

pleatf magnorutft reditntim foiu largui„ 

S 3 2. B. 



*78 



PHLOGISTA. feitiimen; 



n. 2.' Bitumen li- 
Bitumen fluidum 



Pctrolc- 2i- B. liquidum tindiim. 
«m. Syji. nat. \. p. 168. n. 2. XII. ^. p. 109. 

quiJiulculiim fufco rufelcens. 
fValier miner. 194. fjji. uttner. 2. p 90. 

craflius. 

Cartheuf. miner. 47. Bituinen fliiidum fpiffiiifculum. 
fVo/tersd. nitner 34 Oleum iroutanum luteum f. badium, 
^ Cronji. miner. §. 147. 2 1'etrolcuin. 

Ariojt. nleiim montis Ziluni. Mtttin, i6q8. t2. 
Botiillet. mem. fur'l'huile de petrole de Gabian. Belters 

I7>2. 4. 
Hab>tat nttnc aqnis innatans in Perfiae {J'. antiqtiae Mediac) 
(peninfii/is Boral et Ablchcron, in sibiria ( e. gi\ prope 
Semenowa,) in Wellphalia ('« l^tlmnthracum fodtnii Min- 
dcniibus,) Bavaria {prope Tcgernlec,) Helvctia (prope 
Bernam et Chatonoy,) iu Aiatia, Alvernia , Valconia, 
et (^prope Gabian,) Occitafiia Galliae, in Sicilia {ptope 1 
Petraghe,) et potifjunum in Ducat^bus Parmenfi , Flacen- '^ 
tino et Miitinciifi, piatfevtim ad montem Chiaro et Zibio, 
Dacia , potiffimttm prope Herlchan , ntitic ex terris , potf- 
Jimum cauareis , aut fern mtnerts guttitiw (fuaji exjti' 
dans in Suecia {in parochia Kaettwick et in monte Osinund 
tt MotTeberj;» ,) Scoria {prope Kdinum,) Marchia {prope 
Freycnwaide, ) A\.\\\\'^z {p>ope Gacmiiii^ , ) Wirtcn bcrgia 
(^prope Boil ,) Alfatia (prope -uJz,) odoris minus ingraii^ 
cum Jtamma caerule^i ardtiis , vifti Jpirittii tnnatnns ad 
I aereoi Jptjjtjcens ct nigrejcens , alias jiaVeJcens , rtifeJcenSf 

atit Jubfufcum ., rartuf >ude nigricans , membris contra 
frigus mtintendit ultisque tijibus inferviens^ 

Maltha. 3. B. fpiffum nigrum, digitis tangentibus adhaerens. 

Syf}. nat. I. />. 168. ». g. XII. 3. p. iio. «. 3. Bitumcn te- 
na,\ nigrum. 

Walier. miner. 19«^. fyfi. miner. 2. p. 92. ;/. 3. Bitumcn 
fegne craifum nigrum. 

Cronfi. tninet. §. 148. Pctrolcum tenax. 

Woltersd. miner. 24. Olcuin montanun) liquido tenax. 

Habitat , utpluritnum aquii iiinataits , in mari mortuo Pa- 
iacltinac, prope Babyloniam, in Arabia {prope portam 
inferni,) in Pcrfia , S\nic /acubus injignibui , bibiria 
iprope Scmcnowa et Jaculchkina,) /«''Sueciac fodinis 
(iJanncmorenfi et Moos,) Anglia {in Colcbrookdalc,) 
Gallia {prope Clarimontum,) Sicilia {prope LeonR.rtc, 
Bircone , Girgenti , Polizzi , Canallottc , Symmete,) 

Helve- 



PHtOGISTA. . Bitumen. 279 

Hclvetla (^prope Orbe, in bdtneo Nydelbad et Calle Lco- 
ben,) in infula Barbados et vicinu j interdtim ex tetrif 
calcariis exjlilians. 

elafticum. 4. B. fiifcum foh*dum clafticum. 
Grofecke Bergbank. I./>. 400. 
la Mether. joiirn. de phyf. 1787. Oci.p. JII. 
Hiibitat ctim fpato et galena in fodinis AngHcis eomitatut 
Derbycufis rejinae vegetahili , qunnt vocant elajiicuiftf 
jimilimumj ut tamen vitrioli naphtha nonfolvatur. 

Mumia» ' 5. B. nigrum inodorum calore leni emolliendum. 

SyJ}. nat. XII. 3./). iio. ;;. 4. Bitumen fubfriabile piceum. 

HalJelq. it, 537. Mumia mineralis. 

Kaempf. amoen. exot. fafc. 2. p. 430- '^ 3- />• 517- Fharmac. 
fV ar t. li^. Mumianativa perGca. 

Habitat in Pcrfiac provincin Duraab in antro montis Caucafi- 
ci Bcnna , nb imperantibits claiifo et mirifice cujhdita pi- 
cem fntoriam prima facie referens , infipidiim, prunis in- 
jeSltim petroleum olens ^ ut tamen atiquid fulphurei odo- 
ris interfit , e naphtha indurata , tit videtur , natum^ 
Perfis maximo pretio habittim , et addita tertia aut media 
cerae parte vulnerarii loco crebro adhibitum. 

6. B. opacum, coloris obfcuri igne facilime liqiicfcens cum 
Ipiritu nitri fumante effervefccns, nitcns. 

Sy.f. nat. I. p. 16«. n. 4. A. XII. 3. p. I lO. n. 5. Bitumen 
tViabile atrum. 

Ciirthevf mmer. 48. Bitumen folidum -fragile glabrum ni- 
ridum nigruin. 

WiiUer. miner. 195". fyfi. miner. 2. p. 93. w. 4. Bitumen 
iolidum coagulatimi friabile. 

IVoitersd. miner. 2>. Fix montana dura fragilis nitida. 

CrouJ}. miner.§. 149. 3. I. Petrolcum induratum. 

H.ibitat ntinc in atiis phlogipis, aut territ calcariis, aut arc 
nariis niduttns, aut venarum infiar haec percurrens , rn- 
rius ipfiimjirata confiituens , attt , quemadmodum in pla- 
nitie (Turlanc) infulae Trinitatis, terrae fuperficiem te- 
gens , fotis aefiivi ardore tiquefcens , atias in maritimis 
novae Hiipaniae, portu avana, ad fitivium Wolgz et in 
promontorio feptcntrionati Caucafi , in Norwegia (prope 
Konesberg,) Suecia (m Oclandia <*/ /'fop? Dannemora,) 
in Dauia,' Anglia (prope Colebrookdale,) Galiia, Italia 
\prope Belluni,) Tranfilvania , Siiefia (/« principatu 

/ S 4 Schweid- 



aS© PHLOGISTA. Bitumcn. 

Schweidniz,") Saxonia {prope Gfosvoigtsterg,) cifcuh 
Jalico^ (/>ro/)e Langenbo^cn,) Hercynia (m w/o»/*Iberg,) 
comitatii Marchienii , Naflbvia (/^^^iJ/^e Kirchheim) e-/ Pa- 
latinatu {pt^ope Mocrsfcld ct Spizenbcrg,) ad tandelam 
facilime liquefceits , cerae fig>llato>iae , oleo folutunt vcr- 
ttici nigfae inferviens , nunc fncilius nunc difficiLius ar- 
dens yarius totum .flamnia coifumtum , quam fcorias ni- 
tentes nigras, fragiles relinqucns, frequcntius nigriini aut 
fufcum, quani flavum , rarius in toco natali e.gy.invion- 
tibus Carpathicis cerae infiar molie , etfine fumo aut fuli- 
gine ardem , aui e. gr. prope JafTy in Moldavia, maitu. 
calida jam emoUiendum , aut e. gr. in principatu Neocd-^ 
menfi (prope Vaitravcrs) ejus tenacitatis j ut paflae inflar 
cultro incidi qneat. 

' 'Ampcli'- 7. B. nigriim opacum fragile intus terreum. 

tcs.. Syfi. nat, \. p. 168. n^. '^'i XII. 3. p. iio. «. 6? Muf Tef- 

Jin. 40. n, I. Scbreb. lith. 49. Bitumen hunii turfae. 
JVatier. tniner. 197. fyji. niiner. 2. p. 96. n. 5. Bitumcn 

terra mincraUlatum folidum friabilc. 
Carth, miner. 4S. Bitumen folidum terreftre friabilc. 
Woltersd. miner. 2%. Pix raontana rudis cefpitibus inter- 
I tcxtis. 

Cronji. miner. §. 149. 5. 2. Pix montana impura. 
Habitat in Sibiria, et pafjim per Europam, e. gr. /'// Lotha- 
ringia, Helvctia, Suecia> fcorias multas pliimbei coloris 
foji ijiionem relinquens. 

Gragas^ 8. B compa£lum nigrum opacum tenax tcxturac conchaccae 
intus nitens, natans. ' 

Syji. nat. XIL 3. p. iii. ;/. g. Bitumen folidum purura 
natans. 

JValler, tniner. 199. Bitumen durifrunum lapideum puram. 

Waller. Jyfl. tniner. 2. p. 106. «. 7. Bitumen duriflimum 
purum polituram admittens aquis innatans. 

Woltend, miner. 2$. Pix montana dura compafta politu- 
raiu admittens. 

Croftji. mitjer. $. 283- 3- I. I. I. Vcgctabile lithanthrace 
impraegnatum. 

Vogel miner. 327. Baum. tniner. I. p. 34. Gagas. 

Habitat Jaepius ipjum Jirata conftituensy nut in lithanthrace 
nidutansy in tnontibui pratariis , ad pontumEuxinum, ad 
fluviutn Syrjak imperii Kuflici, in Scania (fro/>ffBoferup,) 
Norwcgia (/^/-^y/J^ Kongsberg,) Islandia, Scotia, Anglia 

ipotiffi- 



PHLOGISTA. Bitumen. 281 

(^potifjitnum in Leiceftria et Lancaftfia,) fV: Hifpania 
(/)/-«/>? Valenciam , /^rcnas f^ Bellonico,) in Gallia, Si(Ji- 
iia (/)ro/)^ Pctra£»lie, Paterno , Compigliare, Bronte, Ca- 
taneam , et pa(Jhn ih vieinia Aetnae,) /« Wirtembergia 
{pyope Balingam et thermas Boltcnfes,) in Saxonia (^prope 
Lipfiqm) et Silefia (prepe Waldenhur^ et Tanncnliaulen,) 
inteydinn venis felcnitae , attt Jiriis lithanthracis vel argil- 
iae fijjilis varium , adeo tenax iit fornari pofjit , arque 
egregiam po/ituram admittens , fri&ione excalefaSlum 
potentius atiis phlogijiis mineralibus folidis leviora corporei 
'irahens , igne leni ebuliiendo liquejeens , igT\ etiam leni 
cxagitatum tetrum odorem fpargens , et cineres canos fer^ 
riferos facile in vitrum abeuntes relinquens , variis operi' 
ius oleoquefolutum vernici nigrae inferviens. 

Lithan- 9, B. opacum nigrum fragilc cum flamma ardens ct ardendo 
thrax. fumum nigrum eruclans. ' 

Syfi. nat, L p. 168. n. 6. XIL 3, />. iii. 11. 7. Muf. Teffm. 
42. «. 3. Bitumen fchiftofum. 

IValJer, miner. 198. Ritumen lapide fifllli mineralifatunu 

J-Vallcr. Jyji. tniner. 2. p. 98- ». 6. Eitumen lapideum lchifto 
vcl aliis tcrris mixtum ct induratum. 

JVoltersd. miner. 25. Pix montana dura rudis fragilis. 

Cronji. miner. §. 157. 2. Phlogifton argilla mixtum. 
. Trieiva/d aSi. Stockh. 1740. &c. Stenkol. 

liUyfur t exploitation du charbon de terre. Tarti 1758« ' 

Brciding fylva fubterrauea. Hal. 1693. 12. 

Habitat in plurimis telluris , etiam Europae , p&tiffimum 
Angliae montibus firatariis , praefertim ex marmore aut 
ardefia fubrefaclis , ahiminis vitriolique mineris, fontibus 
falfis et tnineralihus , bafaltae qiioque coliimnari faepe vi- 
cinum , argilia fiffili fatifcente bitumine perfufa non raro 
fefe prodens , firata nunc ampliora , nunc tenuiora , />/«- 
rima iitplurimum Jibi incumbentia flratis aliis difcretct 
confiituens , horizonti nunc magis nunc minus paraUeht 
faepius pyrite foetum , binc accenfum fidphuris vaporevt 
eruBans , «0« raro iridis coloribus in fuperficie LudenSy 
varius cubicum , texturae nunc conchaceae , nune fchijio- 
facy interdum fatifcens et inquinans , optimum fuci pa- 
balum. 

fevum. 10. B. album fubfragile natans, faeilccum flamma cacrulea 
ardcns. 

S 5 ASi. 



2%z gHLOGISTA. Mcllites. 

JSi. Stockh. 5. art» i^^» ^Vogel mmeralf. 543. Scvura mi- 

ncrale. 
Habitat in Fennonia in tnaritimis pago Narko vicinfiy et ad 

lacum Loja , in avtygdiuorum oleo calido y et (i qiiidem 

atcali aciiatiir ipfo vini fpiritti folvendum , ambra leviu! 

celeriter cum muito ftimo ardens , feviim referens ,• an 

hujus regni. 

72. MELLITES. Mollis, fragilis, pellucidus , vi- 

treo nitore nitens , texcurae con- 
chaceae, rubraelleus. 
Pyramis tetraedra duplex: facie- 
bus laeviffiinis. 

Wcrneri. I. Mellitks. Kurji. Lesk. Mineralkab. I. />. 534. ' 

tlabitat in Saxonia prope Artcrn in (iratis ligni fuhterranei 
bitumino/i, f/ m Helvetia , in nfphalto nidulans ^ coloris 
inter melleum et hyttcinthinuitt intermedii , in fragmenta 
/ indetermin >ta difJJ/ient, cryftfUis minutis aggregatis vel 

fparfis , diftincias- interdum easque duplices pyramides te- 
traedras referentibus ; an diJiinBi generis ? 

73. SUCCINUM. Leviufculum, flavum, intus ni- 

tenSj texturae conchaceae, te- 
nax, fri^tione aut igne excale- 
fattum fuaveolens , ct corpora 
Jeviora reliquis phlogiftis poten- 
tius trahens. 
Igne agitatum fal acidum ficcum 
fui gcneris praebens. 

cle£lri- I. SucciNUM. 

cum. S^Ji. nnt. f. p. 167. ;/. 2. Eleflrum diaphanum felidum. 

Citrtheuf. miner. 48. Bitumen folidum durum nitidum fua- 

veolcns. 
Walier. miner. 200. 201. Succinum pcllucidum ct opacum. 

WaUer. 

Copal ptttHs a/i fuec«s vngetahiles p^tinet. 



PHLOGISTA. Succiniim. 28j 

Waper.fyJ}. miner. 2. p. log- Succinum duritis europaeum. 

Crofifi. mmeraL §. 14^. Sncciniim. 

Habitnt frequenfffimiim dd littorn maris Baltici, praefertun 
Boriifljae finitimn , rarim ad littora maris glacialis , et in 
vtedia tcrra continente , e. gr. Sibiria , Kuilia *ninoriy 
Borufiia et Hoinerania tttyaque , Mdrchia Brandcnburg^ica,' 
Ducatu Bremcnfi ( prope Oiterholz) e/Hannuverano {pro- 
pe Blumenau, Wiel et GaVtow,) Saxonia {prope Schmie- 
deberg , Grofswig et Mehren,) Silefia, Bohemia (e. gr. 
prope Scahz,) .-^ullria {prope GrienziPjE; et f\irchbach ,) 
Wirtembergia, Helvetia {prope Scaphufium,) Galiia. (e. 
gr. /jro;!? Bucharach , ) Hiipania, potifftmum in Aptiriay 
in Di-.catu Mutinenfi et Sicilia (e gr. prope Cataneam ,) 
colore fiavo nunc in ochroleuciim ,_ uunc in virefcentemy 
nunc in fvfcum , rarius iti nigricantem, frequentitn in rti- 
brtim vergente , vinaceo , me&eo, cereo, hyactntbinoy ntinc 
peUticidutn y nutic di<phanum , ntinc opacnm , minc dia- 
phannm ntibeculis venisque opacis turbidum , polituram 
cgregiam admittens , formae utplurimum conimunis , m- 
rius Ji daSiiticae, interdum ligno fubterraneo adhaeretis, 
aut inclufum , fiepe infeiiis , creberrime /ilvaticis , iii- 
clujis , yarius plantarum vejiigiis imprefjis cotifpicuumy 
tneduortim vfui , fujjimentis , vertticibus tnferviens , ori- 
ginis vegetabUis , dtuturna tamen infra terratn mora mi- 
rifice aUeratutn. 

74. AMBRA. NatanSj inconfpicua, opaca, fragilis, 
cerae infhr mollis, inter dentes te- 
nax, Lit i!lis adhaereat. 
Ambrofiaca, calore aquae bullientis li- 
quefcens , facile • exardefcens cum 
fiamma alba, et fumo cinereo, tota 
flamma confumta. 

maritima. I. Ambra, 

Cronji. miner. $. 144. Ambra grifca. 
ambrofia- a) Ambra grilea. Syji. nnt. XII. 3./?. 107. ». i. Rimpf nitif 
ca. 262. /. 55. 54. Fharm. Wirt. 13, 

Syft. nat. l. p. 167. n. i. Eledlrum opacura tenax. 
fVv/tend. miner. 25. Ambra colore grilco optima. 
fVuUer. miner. 204. fyji. miner. 2, p. lig. Ambra ya- 
ricgata. 

Cartheuf 



2J4 PHLOGISTA. Ambra. 

Caythetif, miner. 49, Bitumen folidum raolli opacum fui- 
veolens. 
iFUlgatior. /S) Ambra unicolor fufco-ni^ricans. Sy ft. nat.Xll.^.p. 10"]. n, 2. 

Waller. miner. 20 $. /yJK miner. 2. />. I19. n. 2. Ambra 
unicolor. 

Woltersd. vtiner. 2f. Ambra colore vario, ' 

Hohiiat ad littnra infularum Moliiccanim, Sumatrae, Ma- 
dagafcar, Aethiopiae, Malabariae, rarior in borealibus, 
in fra^rnenta cm/iofa fecedens , texturae granulotne , of- 
Jiutn fepiae fragmenta faepe continejis y odore fuo tineis iu' 
fefia , hotninihus vinltis grata , in animi deliquiis nervo- 
riimque morhis, aliis arcendis efficax, vilior et minus pura 
unirolor albn , cinerea , nigra , fttfca , fiavefcens , mclior 
Jlriis, punSiiSf venit, maculis flavis y nigris ^ alhis mar' 
tnoris inflar variegata haec pretiofa^ An potius excre- 
mentum animale? 

75» GRAPHITES. Ex phlogifto potiffimum com- 

pofitus , fixus et non nifi nitro 
intercedente inflammabilis. 
Niger, opacus, attaQ:upinguiuC 
culus, molliflimus, fubfragi- 
lis , inquinans , opacus , ni- 
tens, facile in fragmenta inde- 
terminata difiiliens. 

Plumba- I. Gr.nitoris mctallici, tcxturae fchiftofae. ScheeleASi.Stockh, 
go. 40. 1779. p. 2?8. 

Sy[i. nnt. XII 3. p. I2r. n. i. «. /3. Molybdaenum triturs 

caerulefceiitc impalpabile et fubfquamolum. 
Mtf. Tefjhi. 54. Zincum fulco inquinans. 
Woltersd. miner. 31. Ferrum nigricans fplendens, untluo- 

lum inquinaus. 
Cronfi. miner. $. 153. 2. 2. 3. Sulphur ferro ct ftanno fa-t 

turatum, tcxtura chalybea micaeea et £;ranulata. 
W'iUer> miner. 126. Mica pirtoria nigra manus inquinans.. 
Walier.JyJ} miner. 2. p. 249. n^ 14. Fcrrum cdrrolum vo- 

latile mineralifituin, minera nigrefcente fquamofa pifto- 

ria magneti refractaria. 
Hahitat , titplurimum in argWa et granite nidulans , iit 

Groenlandia^ Scotia (^^<?ftf Dumphrey,) Anglia (prope 

harto- 



PHLOGLSTA, Graphites. 285 

Carrodal,) Hifpania (^prope Cazella,) Pyrcnaeis (pyqpe 

IfTeauxJ c/e&orntu TvcvircnCi {piope Kheinbreidcnbacb,^ 
Wircembcrgia {prope Alpiifpach,) ^^ Ratisbonam , in 
Auftria (/)/i9/)i?Hatncrxell rrPiafrciiinuth,) Hungaria (/>ro» 
/if Schemniz,) Ghin {pr^pe Kcinerz,) Bohemia (prope 
Blatte et Stuncarcf,) Saxonta (/Jrt?^/)** Johanngeorgen{ladt> 
Sedisdorf, Ehrenrrfcdcrsdo^if ct Marienberg , et pnffim in 
Suecia, infrngmeHtafubtiliffiniegranulartafecedens^ in- 
terdum ochia ferri tntermilla in firf um coloiem vergensy 
ferri niinqiiam cxpers , uf crcberrime -jV ^)^^ contineaty 
aere fxo pr.xeterea praegnans , penniy Ji riptoriis , pilcit 
tingendis , argillae intermifja catiliis fuforiis infervieut. 

Carbo» ' 2. -Gr. tcxturae conchaeeac iii fragjnenta dilcoidea difTih^ens, 
Wiedenm bergm. Journ. 17S9. i. p. 609. 
Klftpr. chem. Ann. 1790. t. p, 293. 
V. Vichtel Karpath. p. 666. , , 

Habitat in Hungaria (prope Schemniz, in pratis tenuibus 
aut vcnis argiliae atrae induratae innidulaus , prope 
Tfcherweniza mntricem opati venue infiar percurrens ,) 
Bedemontio , Gallia , Voigtlandia (/)ro/)f Licbfcbwiz,) 
€t Norwegia (prope Kongsberg,) igne eandente -^^ fni 
pbnderis amittens , fup^rfirte parte ultra dimidiunr ex ter* 
ra aluminariy ceterum ex ferri ealce et terrajilicea cofi- 
fiata, ■ 

Fuligo. 3. G. intus aterrimus, cplore nigerrimo inquinans. 

Hahel Schr. berl. Naiurf. 10. p. 75. Natiirlicbcr Rufs. 
Habitat ///Naffoviae fodinis lithanthyacum prope Outtweiler, 
Jirata tenuia his interferta et incumbentia eohfittUffis ^ at» 
dijiin^a /.wjut gentris fpeciei ? 



76. SUL. 



'^g5 PHLOGISTA. Siilphur. 

76» SULPHUR. Ex vitrioli acido et phloginro con- 

flamm. 

Leni igne cum tenacitate, colore 
hepatico odoreque fibi proprio 
lique^bens , accedente aere in 
flammam caeruleam exardef- 
cens , et vaporem fuff)cantem 
tinQuras vtgetabiles plurimas 
delentem eru8:ans. 

Cum metallis plurimis in igne col- 
liquefcens. 

Hativum. I. S. niidiim purum. 

SyJ}. nat. \. p. 169. «. I. XII. 3. p. 113. w. *• Vytxtts nu- 

dus diaphanus, 
Cronft. mincr. §. 1^0. 4. I. SulphuF nativum. 
Waller. mtner. 20^. f^jfl, tmner, 2. p. 123. n. I. Sulphur 

nativum purum iiavuin. 
Dal. pbartnac. 25. Sulphur nativum et vivum. 

«) pulvereum. 

WaHcr. Jyp. miner. 2. p. 12?. n. I. e. Sulphur vivum fl». 

vuiT» pulverulentum aquis cfflorefcens. 
Vandell. thhni. 97. Sulphur thermarum cryftalhnum. 
^) fQhdum. 
a) purum. 

fl) formae communis. 
j- opacum. 

PValier.fyf}. winer. 2. p. 124. «. I. e. Sulphur vi- 
vum flavum glehofum opacum. 
I"!" diaphanum. 

fVall^r.fyl}. viiner. 2. p. 124. n. 1. b. Sulphur vji" 
vum tiavum glcbofum peliucidum. 
\i) fibrofum vel capillare. 

FVatier. fyji. miner. 2. p. 124. 7/. I. d. Sulphur vi- 
vum flavum capillarc. 
^) cryftallinum. 

. PVaUer. fyj}. miner. 2. p. 124. «. I. a. Sulphur vi- 
vum liavurn cr>'itailiiiiCum. 

}>) im- 



PHLOGISTA. Sulphur. 2^7 

b) iinpurum. 

Wolt. tnin. 2^. Miif. Tefjin. 42. n. 3» Sulpbur nudum 

luteum iijiiivomorum inontium. 
WaUer^fyj}. uiiner. 2. />. 125. «.2. Sulphur nativum ar- 
lenicale rubrum. 
Habititt «) in aquis fulphureis et thermis pttirvnis , his in- 
natans , et in canalilms , quos tranfeunt , inque receptacu-^ 
lis , in quibiis coUiguntur obvium j /3 fl) creberrime gyp' 
fo innidulans , /«liidia, Sibiria f/ Ruflia WolgaeT?/;//////^, 
W{////« aquaruiTi Lupiariim, Sicilia, Elba, infu/is AtoUis, 
Italia , Helvetia (prope Bex,) Lotharingia , Germania 
(prope Wcmien , Lavenftein f/ Duingcn ,) Ga.lUciii {prgpe 
WidJicuca.,) Manflia et Hungaria, J3b) «^ HecJ.7m Islah- 
diae, Veiuvium ItaJiae, /)ri//>f Bcx Helvetiae, /3 c) tabu- 
/arutn f cuborum , prifmatum tetraedrorutn ton^itudina-'' 
liter et fiibtHiter (iriatortim , pyramidum Jimplicium trie- 
drorum aut bexaedrorum , aut duplicium tetraedrarum in 
Italia prope Putcolos, Verucca et in Ducatu Urbino , /;; 
Hifpania, Normannia, Sibiria, promontorio Caucafi fep^ 
tentrionali prope thermas S. Carharinae , ^ b) arfenico. 
inquinatum aut tiu&utn , fandaracae aj^ne ,' in montium 
P prnefertim ignivomorum rimis et fijjuris , in Sina , infula 
aquarum Lupiarum et Mil© , etiam in Tiroli ct Hun^uri.i, 
fnoUe, texturae nunc iHciirvo - lamellofae ^ nunc fibiofte, 
ntinc conchaeeaff. 

terreum» 2, S. humo aut argillae miftum, quam deflagrando rdinquit, 
ab acido affulo non foetens. 
Wafler.fyfi. miner, 2. p. 125 n. 3. Sulphur nativum mix- 

tionis:peregrinae, coloratum. 
Jiabitat frequens in vicinia montium ignivombrum , in locis, 
in quibus multis jam annis elapjis , excrementa au mnlia 
accumuLabantur , tit quoque in uliis locis , e. gr. ,irope 
Braciano territorii romani , in lacubus (Lagnni,i Hctru* 
riae , in Pedemontio {prope Tortonam,) /« Hilpania, 
Alvcrnia, Germania (prope Magdcburg, Pirna c/ Scbsn- 
^ dau ,) et Sileiia (prope Turnowiz ,) canum atit favuttt, - 

veL a bitumine , quo fimuL perfifum efi, fiifcum ^ nigri- 
cans , veL nigrtim , flatnma caeruLea , qua ard;^t , pruhU ■ 
infperfutn , fuLphuris praefentiatn facile et evidgtiter tnu' 
mfefians. 

hepati- 3. S. calce aut natro folutura, quod fulphure pcr flammam 
«um. conlumto fupereft, Ipont» vel acido adfufo foetens. 

Habitap 



2^8 PHLOGISTA. Sulphur. 

Hahitat in vicinia montium ignivomorum , altas iitetintey 
tnonfes calcarios , nuncforviafolntafcaturiginisyaqnaef, 
fontis , paliidis vel lacus , qnorum aqiia ab infufo acido 
■ cwn (oetore turhatur , ah inftillato plumbi aceto denigra^ 
titr, argentum immerfum denigrat, fnepius calet , f^e- 
■ quens in imperio Ki.ffico , in Italia e. gr. iU lacubus He- 
truriae , ;«r^r Romam et Neapolin , in Sicilia , infuUs' 
Oceani aufiralis , etiam in Gcrmania , nunc forma foli' 
diori, utpltirimumfedimentum ejusmodi aquarumy etiatfi' 
infalfataris. 

Pyritcs. 4. S. ferro intime miftum coloris aurichalcci nitoris mctalliciV 
formae communis. 
Syfi. natA. p, 169. «. 4- XII. Ti,.p.\\%. n. f.' Pyrites (ferri) 

mineralifatus amorphus fcintillans, • 

Cartheuf. miner. 51.- Sulphur ferro mixtunt informe pon.- 
deroium dilutc flav^um fiiperficic planfofculla. 

fVaOer. vtiner. loq* fy^- miner. 2. /?^:i2i6.>. 4. Sulphue 
fcrro mineralifatum minera difforini paljidp flava nitente. 

Cronfh miner. §. 151. 1. Sulphur mart? laturatum. 
' Woitersd. tniner. 3 1. Fcrrum paUide iuteumji^lendcns po- 

lymorphum. 

Habitat per omneni tcrraruhi orbem , in 'Wontium et foffi- 
lium generihus fere omnibus , tum prioristum pojlerioris 
fere aetatis , durum, at fiepe cum nitoris metallici jaBura 
fatifcens^vcgum^fuperfiiiale, (iillatitittm,mdtdatifn,pHnit^ 
tim aUis immixtum , aut ipftim venas etflrata confiitttatt, 
opaamt, fragik;- ignis vi facile liquefcens, interdum ma- 
«neti ohtemperaus , pro€ter ftilphur et fcrrum non raro 
aunque cupriwt , arfenictim , aut aluminarem.terram con- 
tinens, in fragmenta ijidetermifiata difliiiens , textttrae 
rarius radiatae, quam compaBae, fit\^ficic nonnunquam 
fpcculi iitftar nitente , atit ve/iigiit cubtcis' vel hexoedro- 
pyramidcilihus inaequa-liy mt ceQuhfti, fulphuris et vi- 
tyioli ferri materies vu/gatiffima. . . 1 

> ■' •* 
jBgUWtum.5. S..ferro intimc miltum coloris auridiaic«i «itoris mctallici, 
formae rotundatae, > 

^y/i. nat. XII. 3. p. II4. n. 4. Pyrites ininmlifatus aggrS- 

gatus figuratus. .i..V-'\--C '' 

Wuiler. tftiner. 20^, fyj}. rniner. 2. p. 129. «.5. Suljil^ilCj^ 
fcrro mifteMlifatuoJ, miflsra globola concretum. \ ''^^ 

Habttm 



PHLOGTSTA. SuJphur. 2S9 

Habitat in Germaniae fodinis frequem , ctiatn pafjim va- 
' ^""'» Hunc globoj t/iajoyes tfii/ioresve , wagii tninn ve tnr' 

feSioSj Joittiirios y aggregatos aift coficretos , nunc heifii- 
fpbaeria , minc renes , nunc ova, nitnc friiHus, nunc fun- 
gos, num (ioladitas, nunc conos , nunc fijhiLis , nutic 
piHen, niinc arhujculatn referens, vetertftn pyritae fitnile, 

Marcafita. 6. S. ferro inMme miflum coloris aurichalcei, nitoris metaliicf, 

fornia crylt^-Jlorum. 
Syfi, nnt. I. p. 169. k. 3. Xil. 5. p. II 5. n. 3. Pyrites (cry'> 

ftaliinus) mineralilarus cryflalliiatus. 
WoUer. miner, 211. f.fl. initier. 2. p. 131. ». 6. Sulphui: 

ferro mineraliiatum forma cryibllina. 
Cronf}. triiner, §, 151. i, i. 4. Sulphur marte faturaturn 

cryrtalli(atum. 
Cartbeif niiner. ^i. Sulphur ferro mixtum cryltnilinuin 

pomlcroium dilute flavum. 
«) pyramidale, pyramide. 

a) triedra. Sy(i. tiut. XII. 3./». I14, «, 3. «, 
a) perfcfta. 

i») marginihus truncatis. Fig, 37. 

b) tetracdra duplici, rariusfoiitaria ant vaga, frequentius 

fieUatint y infpbaerae, colutntiae , echini , crtjiue , ta^ 
bulae, turriutn, arbufeulae fpeciem aut celiularutn m<h 
re aggregata. Fig. 23. 
Syji. niit. XII. 3./). 114. ;;. 3. (T. 
«) perfecla. 
h) angulis truncatis. 
^) cubieum. Fig. 19. 

Syfi. nat. XII. 3. />. II4. «. 3. /S, 

Gefn. Fig. i^.f 2. Mtif. Teffin, 42. //. 4. 

a) facicbus convexis. 

b) planis. 

0) faevibus. 

h) ftriatis. 

\ ftriis iii iingi:h's factehus cjusdem dire^lionis. 
\\ -Itriis alternarum facierum longitudinaiibus «t frans» 
verfis. 

c) faciebus alternatim planis et convexis. 

d) marginibus truncatis. 

y) priftHaticum, priimatibus capillaribus frequentius ftellatim, 
quam parallele aggregatis. 

a) hcxaedris. 

b) o^tacdris, 

T $) do- 



29« PHLOGISTA. Sulphur. 

i) doclceacdncura. 

a) dodecaedris perfeftis. Fig. 29. 30. ' 

Sy/?. nnt. xri, 3. p. 1 14. ». 3. J/. ■^. 

Mr// T.?/;m. /. 12. /. 3. 
, b) angulis nonnulirs truncatis. Fig, 21. 

5y/?. «fl?. XII. 3. /». 114. w. 3. <.- 
c) angulis pluribus truncatis. Fig. iS- JS"» 

5>/?. nat. XII. 3. p. TI4. K. 3. «. A. 
Habitat pafjim in Sueciac , Angliae , Germaniae fodinisy 

^^) vulgatifflinum y y) ranjjituum , practer fomam ^fder- 

nam p^ritae /imiU» 



CLAS- 



77- UKANIUM. 

78. WOLFRAMUM, 

79. MAGNESIA. 

8c. STIBIUM. 
8i. 2INCUM. 

82. MOLYBDAENA. 

83. STANNUM. 

84. COBALTUM. 

85. FERRUM. 
«6. ARSENICUM. 

87. CUPKUM. 

88. NICCOLUM. 

89. WISMUTHUM. 

90. ARGENTUM. 

91. PLUMBUM» 

92. HYDRARGYRUM. 

93. AURUM. 

94. PLATINA. 



M If T A L L A. ; i^i 

CLASSIS IV. 

T A L L A. 

Caice flava cum borace in vitium fufcum, cutn 

offium acido in vtride abeunte. 
Calce flava cum borace et offium acido in vi- 

trum caerulcum abcunte. 
Calce nigra cum borace ct oflium acido in vi- 

trum rubrum abeunte. 
Calcc cirierea in vitrum hyacinthinum abcunte. 
Calcc alba boracem aut offium acidum , cum 

quibus igne coUiquatur, vix tingente. 
Caice alha cum borace in vitrum violaccum, 

cum oflium acido in viride abeunte. 
Calce alba cum borace et oOium acido in vi- 

trum lacicum abcunte. 
Calce nigra cum borace et offium acido in vi- 

trum caerulemn abeunte. 
Calce rubra cum boracc in vitrum ex virefccnte 

fufcum abcunte. 
Calce alba igne in fumum album allium redo- 

lentem abeunte. 
Calce fpadicca cum borace in vitrum viridc 

abcunte. 
Calce viridi cum boracc et offium acido in vi- 

trum hyacinthinum abeunte. 
Calcc tandem rubra facile in vitrum ex lutCO 

fulcum ignis fbla vi abeUnte. 
Ignis vi fola non in calcem convcrtendum , ful- 

phure lolvendum. 
Calcc tandem rubra ignis vi fola facile in vitruin 

Havefccns abcunte. 
Calce rubra volatili. 

Ignis vi loia non in calcem convertcndum , non 

fulphure quidem, fed hepate fulphuris fol- 

vendum. 

Igtiis vi fola non in calcem convertendum, nec 

fulphure, nec hepate fulphuris {blvendum. 



T 2 



ME^ 



29* METALLA» Ufanuim. 

M E T A L L A. 

77^ URANIUM. Duriufculum , fragile obfcure ci- 

g nereum^ tritura dilure fufcum, 

parum nicens ^ ponderis fpeci- 

fici = 6440 : 1000. 

Igne difficilimeliquefcens, exaqua 

^ forti et regis per lixiv^ium fan- 

guinis colore fpadiceo, per na^ 
trum colore flavo praecipitan- 
dum. 
Calce cum natro et borace in vi- 
trum fufcum, cum offium acido 
in viride abeuntc. 

ochracc- I. U. flavercens tcrreum aqua forti totum foUibile, ferri calci 
ura. miltum. 

Klaprotb chem. Annal 1789. 2. />. 403» Uranites oclira- 

ceus Uitcus. 
Habitat fuperficinle in uranio fulphureo , fiavedinis niinc di- 
ititioru niittc faturatioris , ferri calce nunc magis , nunc 
niinus praegnant , nunc pulveridenttm , nunc paulo fir- 
miits cohaerens, 

CbalcoH- 2. U. duriwfculum diaphanum intus nitens texturae lamellofac, 
thus, aqua forti totum lolubile. 

Klaproth chem. AnuaL 1789. 2. p. 403. Uranites fpathofus. 

We.ner Ueberf. v. Crvnfi. Minsr. p. 217. Griiaer Glimmer. 

pyerner bergm. Journ. 1789. I. p- 376- n. 45. Clialcolit. 

Habitat nunc fuperficialc , niinc minoribus majoribusve par- 
ticnlis gneifjo micaceo , granitae , ata mixto ex quartzo ct 
uraniti fulphureo foffili infperfum in Saxonia (prope Eiben- 
ilock ee Johanngeorgenitadt,) et eleclorattt Trevirenll 
(^prope Rheinbrcidcnbach ,) rarius cercum^ qiiam cupri 
ialce intermifia virens , coLoris piflacini , pfittacini , fma- 
tragdini , pomacei interdum in argenteum vergentis , for- 
ma communi aut cryfiatiorum exilium nitentium , cubos^ 
prifmata , tahulas hexaedras aut ocioedrai , frequentius 
tetraedras tttm re^atigulas , tum sbliquangulas referen' 
tium^ 

3. u. 



METALLA, Uranium. 295 

fulphure» 3. U. duriufculum ponderofiflimum atrum tfompaSum intus 
um. nitens. 

Klaproth chem. Annal. 1789. 2. p. 405. Uranites fulphu-" 
ratus. 

JVern. bergm. Journ. 1789. l.p. 384. «. 141. Pcchblcnde. 

Habitat in Saxonia (/^'o/^f-Johanngeorgenftadt,) Thnringia? 
(prope Saalfeld,) et? Bohemia (prope Joachimsthal,) 
ntinc integra tenuia firata cum aliis (Iratis alterna con- 
/iittieHs, nunc majortbus minoribtisve partibus aliis injpcr- 
fum , Jblum ignis vi vix liquefcens , cum ofjium tamen 
aeido in vitrum viride ahiens , acidis difficiiius , optime 
cidhuc aqua forti folvendum , cui vini coloiem conciliatf 
nunc objcure cbalybeum pluvibi pUimbaginis nidulis, jhiiSf 
venisvarium, nunc aterrimum , ut tamen pafjlm ruhedo 
intermicet , tritura paulifpcr in virefcentem colorent ver- 
gente , nitore lithanthracem referens. 

78* WOLFRAMUM. Fragile, obfcure furcum , in- 
iS tus chalybeum. 

Acidis difficilime facilius quam 
in reliquis , aqua forti fol- 
vendum. 

Calce flava natro tumantiquo- 
rum, tum potifiimum vo- 
latili fdcile folvendaj utrum- 
que in fal medium conver- 
tente , cum multo oflium 
acido ignis vi in vitriim cae^ 
ruleum abeuntc. 

album, I. VV. ponderofum lameUofum maximc fragilc album a[fuper- 

intbla aqua forti calida flavicans. 
Cronfi. miner. §. 208. Ferrum calciforme terra quadam irx* 

cognita intime miftum. 
Croiif}. a&. Stockh. 12. p. 226. Jernften. 
Waikr.fyji. miner. 2. p. 253. n. 17. Fevrum lapidi vitrefci- 

biii iuhaerens, mincra alba vel rubentc, facie lapidea finc 

nitore in igne et niagn^^ti refraftaria graviflima. 
Scheele et Bergmann ttov. aSi. StQckh. 2. 178 1. p. 89« ^^ 9?*- 

TungUea. 

T 5 v.Born 



294 METALLA. Woirramtim. 

V. Boi^n htd. fofj. \.p. 89. Stannum fpatofum. 

Karfi. Lesk. Mineralkab. I. p S75- Scheeliuni ochraceiim 
albuin. 

Klaproth Schr. herl. "Naturf. lO. />. 319. 

Hahitiit rarius in Suecia {prope Bipsberg») Cornubia (prope 
i*engilly,) frequentius in Saxoniac ( /^ro/^e Maricnberg ^? 
Altcnbcrs;) ^/ BohemiaeX/>">/'^ Schoenfeld et SchJacken- 
walde) fiannifodinis , ex wo/frami calce et tcrra calcaria 
confiatum accedente iiipluvimum ferri calce , cu)us largiori 
portione interdum flavefeit , neque aqua , tieque acidis fo- 
iubi/e , in igne crepitat , verum , ne violentiore quidemy 
liquefeens , nunc forma communi , nunc pyratfndis /c- 
Iraedrae dupLicis. 

fpuma 2. W. ponderofifRmutn opacum coloris obfcuri tritura ex ru- 
lupi» bro obkure fufca ex wolframi, magncliae ec ferri calcc 

compofitum. 

$yfi. nat. 1. p. 17^. n. 4. Ferrum intraftabile fibris planiuf- 
' cuiis centralibus nitentibus, 

Syfi. nut. XJI 3./). 122. n. 3. Molybdaenum tritura rubra. 

Woltersd. miner. 31. Ferrum nigrum radiatuni jovem adul- 
terans. 

Cartheuf. miner. 72. Ferrum mineralifatum grifeo-nigrunj 
fplendens, latcribus planis ilriatis. 

JValier miner. 26i}. Fcrrum arfenico mineralifatum, mine- 
ra nigra f ftilca attritu rubente, cryftallilata planis niti- 
dis ipicndentc. 

ff^alkr fy/i. miner. I. p, 330. Magnelia cryftallina nigra 
fufca vel rubra intrinfece ftriata , attritu rubens. 

Cronfi. miner. §. 1 17. Magncfia cum parva portionc mar- 
tis et jovis mixta. 

Lehmann phyfic. chem. Schrift. p. Tfy. Wolfram. 

4'Eihujar chem. Zerglied. des Wolfram Veberf. v. Gran* 
Hal. 1786. 8. 

Karft. Lesk. Mineralkab. I. p. 576. Scheelium t)chraccum 
Spuma lupi. 

Vogel mineralf p. 178. Spuma lupi. 

Habitat rarius in Eltremadura Hilpaniae , frequentius in 
Britannia (^prope Caetanos,) in Cornubiae, Saxoniac et 
Bohemiae jiannifodinis y non raro ideofianni calce inqui" 
natum, coloris nigri, interdum in fufcefcentem vergentis^ 
fuperficie nonnunquam vnriis co/oribus ludcnte , nitens, 
texturae reBe lameUofae , rarius radiatae , frugile, moUe, ' 
in fragmenta indcterminata difJUiensy iii crufias incurvat, 

angU' 



METALLA. Magnefia. 295 



*& 



mgidofat atit re^as fecedeKs ^ foi^na faepe eofttntuni y in- 
terdiini prifmatum hexaedrorum cotnprejfortm pyramide 
tetraedra tenuinatorum , rarius tabularum tetraedrariiTtt 
reBanguLarum , falis communis fuiritu pro magna parte 
folvenaum , eique colorem conciliaus. 

79* MAGNESIA. Fragilis, macra, opaca , fufca, in- 

^ tus cana , ferro difficiltus ignc 

liquefcens , ponderis Ipecifici 

= 6850 : 1000. 

Acidis plurimis folvenda, etaffufb 

fanguinis lixivio colore ochro- 

kuco ex his praecipitata. 

Calce pro majore minorive phlo- 

gifti fuperftitis portione nunc 

hoc nunc illo colore confpicua, 

minima portione vitris addita 

haec omni tinftu orbante, pau- 

lo majori violaceum, adhuc ma- 

jore nigrum colorem affricante. 

regiilma. I. M. mquinans nitoris intus mctallici textiirae divergenti-ra- 
diatae. Lapeiroufe aS. ac. Tolof. i. p. 256. 

^ , Habitat in ferri Fodinis Sem vallis pyrcnaeae Vic-daiTos;' 

reniforwis , magneti non ohtemperans , fubmaUeabilis ,• an 
nomine reguli magnefiae revera digna ? 

ochracea. 2, M- friabilis inconlpicua terrca. 

Syji. nnt. XIL 3./?. 194. ».9. Ochra raagnefiac pulverc» 
nigra. » 

CronJ}, miner. §.. 114. MQgnefia friabilis terriformis. 

Habitat in Anglia, l'yrenaeis (prope Sem f/ Lapciroufe , > 
Franconiae fodinis Culmbacenfibu-s et Sibiriae montibus 
altaicis utplurimnm nigra , rarius fuperficialis rubta , att 
ex fatifcentibus fpeciebus durioribus nata ? 

pi£lorum. 3. M. nigra friabilis natans, ficcata, obltcr contufa ct cum 
oleo unguinofo fubada ad acrcm liberuoi fponte exar- 
deicens. 

T 4 Wedege» 



296 METALLA. Magnefia. 

JVede^ewood ap. Kirwan.viwera/. p.^^2. T. Bergttt. chem» 
AnnuL »784- 2./?. 367. Grofchke chem. Annai. 17S?. 2. 
p 440. Wad. 

"Halrtrtt in AnjTliae provincia Dexhy Jirata fatis ampla hine 
inde confiittiens , potilTiwum pvope Portwai , etiattt? in 
ferrifodinn fylvae Thuringiacae , v. g. prope}At\\$ aa nion- 
tem GUiktteir), pingendis navtbiis inferviens , praeter mu' 
gnt:fiam et fcrri caicem , plutttbi quoqiie caicem et baryti- 
dettt cotitinens» ^ 

nivea* 4. M. alba igne Fufccfcens aut nigrefccns, mollis cum nitri 
acido cfflrvefccns ct aerem hepaticum cru6tans. 
a) tcxtiirae radiatim fibrofae. 

Cronji. §. 115. B. I. «. Magnefia alba ftri£le fic Ji£la. 
/3) texturae incurvo - lamellofae. 

Karji. Lesk» Mineraikab, 2. p. 561. Magnefiuni ochraceum 

album. 
Huhitat mnjoribtts aut minorihus portiotiibtts aiiis fofjiiibue 
immerfa , reniformis ant giohofa in Norwegia , Wermc- 
Jandia Sueciae et Tranfilvania, tiitoris iniiis vitrei, vix 
fu^'Opaca f ievitifctiia , in fragmettta indetermitiata difft- 
lietis , in gratiularia feccdcns , intcdum Jpongiofa , cuttt. 
horace liqiiatn vitriim ruhrutn exhibettf, 

rubra. 5. M. rubra , vitra colorc rubro tingens. 
I Crotiff. miner, §. 1 15. 6. I. /3» 

Habitat in Pcdcmontio et (prope Scm^et Lapeiroufc) 1« Py- 
t:ti\dkQ\s , Jaepe fphaerica j Jleliatim Jibrofa y ferri ittops. 

Vulgaris. 6. M. mollis inquinans coloris chalybei nitoris metallici, 

Syji tiat, l, p. 176. n. 8. Ferrum intraftabile fufcum in- 

quinans, particulis micaccis Itriatjs, 
Syp. tiat, XII. 3. p. 121. «. 2. Molybdaenum tritura atra. . 
Cronfi mhier $. 116. 2. Magnefia parum martialis. 
Baiim. mitier. i, p. 269. Magnefia vitriariorura. 
Woltnrid. miner. 31. Ferrum nigricans fplendcns a cen* 

tro radiatum. 
JValler miner. 269. Fcrrum raineralifatuin, mincra fuligi- 

nofa inquinante, ftriis fparfis convergentibus. 
fValler. Jyji. mitier. I. /».328 «• 2. Magnefia fuliginofa, 

particulis accrofis nitens fragilis manus inquinans. 
CarthetiJ. miner 72 Ferrum niincralilatum nigricans cbfo» 

lete Iplendcns fibroRjm. 

Hahitat 



METALLA. Magnefia. 297 

Hahitat in Suecia , (ad montem Skidberg et prope Tiwadcn,) 
Anglia (?« colUbus Mendip et provincia Sominerfet,) 
Gallia (i-t montibus pyrenaeis , potifjujtum Remie et Cani- 
gou, prcpe Siverac Koverniae, Davejan Occitaniae,) in- 
ftila Elba, Hctruria (^prope Chianciano di bagni,) Vene^ 
ton\m fodinis prope Schio, Hun^aria (^prope FeKobanya,) 
Silefia (prope Conradswalde ,) Carniolia (/j^^o/)^ Paludnig 
tf/LolliuH,) Hennebergia (/)ro/)f llmenau,) Saxonia (//f-o- 
pe Altenberg, Eibenltock, Annaberg , Johanngcorgen- 
itadt, Camsdorf f? Boefcnhrunn,) Thuringia (/)/*/>c"i/an- 
gcnwicle et in monte SchneekopF,) in Hercynia (^praeci' 
pue prope Ilcfeld , plurimo ferro in.fitinata prspe Wezla* 
riani et Osnabrugum) tatnin tnontibus ftmplicioribiis, (juam 
jnfiratariis , freqiientins barytidi^ ferri mineris, jafpidiy 
drgillae ferriferae j qiiatn fpato aut gypfo immerfa, aere 
vitali niit igne torta , aut vitrioli acido irrigata largaut 
copiam exhibens , vitris et criifiis vitreis aut tingendiSy 
dut omni colore exuendis crehro adhibita , ferro nunquam 
carens , texttirae rarius cotnpaSiae , ant fiellatitn fibrofaey 
aut minutitn lamellatae y quarnfparfey jiellatitn vel fctfci' 
ctilate radiatae , in fragtnenta titplurimum indcterminatay 
rarius in fe/lucas longas diffiliens , crebrius in fragtnentci 
granttlaria quam in crufias crajfas fubincurvas , atit in 
baciUos fecedens , faepe formae eommunis ^ tit tatnen etiam 
forma arbufcularum j fruticutn , fifiularwn , jivarum, 
tabularum minimariim tetraedrarum , in peUiciilas , co- 
lumnas , fafcictilos oggregatarum , atit prifmatutn tetrae'' 
drorutn, vel exiliutn acicularium hexaedrorutn in fafcicu^ 
los congefiortim compHreat. 

fiigra- 7* ^* ™olIis inquinans nigra vix nitens. 

Cronfi. miner, §. ii6. 2. u. WaUer. fyfl. miner. l. p. 329, 

». 2. b. Magnefia fuliginofa icoriacea 
fiabitat in montibus pyrenaeis , Pedcmontio , Helvetia, 
Wirtembergia , eleBoratu Trevircnfi , Thuringia (prae- 
fertiin prope Koeniz,) Saxonia {prope (ramsdorf,) et Lu- 
iatia (prope Sorncndorf , et in monte Heideberg prope 
Rengersdorf ,) iisdem , quibus vidgaris , vjibus inferviens^ 
ferro qtioque nunquam libera , interdutn cupri pauxiUutit 
continens , nuncfuperficia/is, nunc minoribus majiori/msve 
partibus akis foffilibiis immerfa in fufcum aut caerulefcen- 
tem coloretn vergens , aut fuperficie variis coloribus piBa 
comparens , rarius fpongiofa , quam cotnpuBa , texturae 
tfrreae) planae vel (onchaceae, fuperficiei interdutn vejii' 
T 5 giU 



298 METALLA. Magnefia. 

giit fphaericii itHpreffis , forntae fdepe communii , inter' 
dum cellulofae , fruticulofae , pe^inatae , botryoidiif 
aut renum. 

Pctraco- 8« M. durinfcula inquinans nigra intusnitcns, igne rubefcens. 
rius. WaUer.fyJl. niiner. l. p. 330. n. 3. Magnefia compafta ni- 

gra, particulis nitens, dura, inquinans. 
Hiihitatin Galliae prof /«c/rt- Perigard , ntagnetem non fe^' 
quens , ponderofa , cim harace liquata vitrum ruhrum ex- 
/jthens ,• an hujus generis ? 

rofea. 9. M. rofea lameilora non inquinans igne Facile et cum {puraa 

liquelcens. 
V. Born ind, fojf. l.p, 31. Spatnra rcip.tiUans carneum par- 

ticulis impaipabilibus, aurifcrum. 
V. Born ind. fojf, I, p. 68« Spatum fcintillans rofenra, 
V. Ktiprecht phyf. Arh. eintr. Fr. z. fVien. 1. i. p. 59. 
Bindheim Schr, herl. Katurf. 5. p. 447. 
Hdhitat in Tranfilvania (^prope Nagyag) et Hungaria (prope 

Kapnik,) auri matrix , in crujias tenties et incurvas fe- 

cedens , fermn cemmuni , hotryoide , aut lentium pyra^. 

midumve pujillarum , in fphaeras , uvas aut pyrmtides 

congefiaruvt. 



80. STI- 



METALLA. Stibium. 399 

80* STIBIUM. Fragile , coloris argentei , textu- 

t rae radiatae , ponderis fpecifici 

= 6360 : 1000. 

Igne non difficulter fluens, in cal- 

cem primo ex cinereo albam abi- 

ens , paulo violentiori in vitrum 

hyacinthinum, tandem in fumum 

album. 

Aqua regis cum colore aureo fol- 

vendum, et, lixivio quoque cac- 

rulei Berolinenfis et aqua , for- 

ma calcis alhae, praecipitandum. 

nativum. I. St. flannei nitoris, ignis vi liquefcendo nullum aut fulphu- 

ris aut arlenici odorem fpirans. 
Sj//i. vat. XII. 3. p, 123. «. 1. Stibium nudum argentico- 

lofum. 
CronJ}. miner. §. 231. AEi, Siockh. 1748. p. 99. Antimo- 

ni(i(n nativum feu Regulus antinionii nativus. 
Carthetif. miner. 59. Antimoniuni nudum rcgulinum. 
fVoller.fyJi. rniner. 2. />. 196. «. I. Antimonii regulus na- 

tivus. 
Habitat in Siieciae fociinis Sahlbergenfibus Carlsort et Lator, 

formae communis , texturae lameUofae : lameUis rcBisy 

ciim hyciiargyrofacilejubigendiim, poji liquationem foli- 

defcendo factle incryfiallos abiens. 

arfenicale. 2. St. Itannei nitoris, ignis vira expericndo arfenicum olens. 

Sage aB. Parif ann. 17JJ2. /). 3 lO. 

Habitat in Delphinatu prope AUemont, in Hercynia fodina 
Abendroethe />ro/)e Andrcasberg, uativo Jimile , et arfe- 
nico parumper inguinatum , in fragmentfi indeterminata 
difjUiens y in granularia fecedeus. 

lubrum» 3. St. obfcure rubrum fibrofum candefcendo fulphuris et arfe- 
nici vapores eruftans , parum nitens. 
Syfl. nat. \. ;?. 172 w. 5. XIL 3. />. 124. w.4. Muf. Tefjln. 50. 

Stibium mineralifatum ilbrofum rubrum. 
JValler. miney, 2}(). f\Jl miner. 2. p. 199. »• 6. Antimo- 
nium iulphure et arienico mineralifatum;, rubrum. 

CronJ}, 



30O METALLA. Stibium. 

Cronfi.ntiner.^. 21"^, Antimonium auripigmcnto minera- 

liiatiim. 
Vo^el Mineralf. 496. Minera antimonii rubrar 
"Habiiat ranus in Hungaria, Saxpnia. 

Argenti- 4. St. fibrofum , ignis vi exagitatum argenti granulum relin* 
gb, " quens et fulphuris vaporem emittens. 

Syjii nat. XII. 3. p. 194, n. 14. Ochra argenti germinans 
nigra. 

Cartheuf. miner. 76. Argentum fibris reftis tcnuiffimis fria- 
bilibus nigricantibus. 

Cronjl. initier. §. 172. 2. I. Mincra argcnti antimonialis 
capillans. 

JValler. tniner 291. Argentum fulphurc, arfcnico ct anti- 

' monio mineralifatum. 

JValler. fyfi. miner. 2. p. 339. ;;. 9. Argcntum fulphure, 
aricnico et antimonio mineraiifatum, mincra plumofa vel 
radiara. 

Hahitaty iitpliirimum quartzo inhaerem in Delphinatu {^pro- 
feAilemont,) Sicilia (prep^ Novara ^/ Koccalumiara,) in 
Tranfilvanra {prepe Nagyag,) in Hungaria (/)ro^f Kapnik, 
FcHobanya, Cremniz, Hodridch, Malazka, Schemniz, 
Kocnigsberg,) in Bohemia (prope Joaehimsthal,) i/t 
Hcnnebergia (/?/o/)e Ilmenau) et S^xonii (prepe Braeuns- 
derf f/ Frcyhcrg,) nunquum ultra ^-io argenti continem; 
utplurimum pauperrima , nunc arfenici pauxiliurit habenSy 
tiunc carens , creberrime ex atro caeruleum , inteiHum ci' 
nereum ant nivetim , fibris cnpillaribuSf lanae infiar moUi- 
htis reFiis nut flexuo/is , liheris, aut quodammodo cohae- 
rentilrus , fparfis , interdiini paralielis y aut Jiellatim 
difpojitis. 

Stibigo» 5, St. fibrofum candefcendo fulphuris vaporcm eru6lans, vio- 

Icntiore paulo ignc totura avolans, parum nitens. 
Sy-}. nat. I. p. 172. Antimonium fii?ris capillaribus fparfis. 
Syji. nat, XII. 3./?. 194, n. 13, Ochra ftibii germinans rubra. " 
Woltersd, miner. 27. Antimonium rubrum plumpfum. 
TVaUer. tninsr. 238. Antimonium magna copia fulphuris 

niineraliiatum , lanae inflar fibris capiJlaribus feparatis. 
JVaUer. fyf}. miner. 2. p. 19;?, n. 3. Antimonium fulphurc 

mincraiifatum, lanac inftar, fibris capillaribus feparatis. 
Voge/ tnineralf 496. Florcs antimonii. 
Habitat in Hercynia {prope Andrcasberg,) Saxonia, Hen- 

jiebergia, Bohemia , Hungaria , Tranfilvania , Siciiia, 

Hctru- 



METALLA. Stibiam, 5or 

HcfrurJa, Delphinatu ^/ Alverriia, inteydumfiiperficialisf 
fibris moUilms capiUaribus fiexilihus , liheyis, aut in bacil- 
hs , fafciculos , hnmfphaerin , vel fiedmim congefiis , c»-^- 
ierrvne cinereis , infertl/im nigris , hcpaticis , ohfcure rU' 
bris, violacsis , virefcentibus , ililute Jiavis , fiavicantibuSf 
aut variegatis, rarim albis. 

6. St. coloris cbalyhei , nitoris nictanici , ponderofum can- 
deicendo lulphuris odorein /pirans, tandem totum forma 
fumi albi avolans. 
a) texturae con)pa£lae. 

WaOer. fyfi niincr. 1. p. 198. n. 4. Antimonium fulphu- 

re minerahiatum minera diffbrmi fohda livido - fuica. 
Cronli. tniner. §. 2J2. 2. 1. 3, 
jS) texturae lamelloiae. 

WalJcr.fyfi. viiner, 2. p. 197. n. 2, d. Galena antimonij, 
y) tcxturae radiatae. 

Syli. nat. I. p. 172. ». 2. Stibium ilriatum. 

SyJ}. nat. Xil. 3. p. 123. n. 3. Stibium mincrahfatum fibr«- 

fiim plumbicolorum. 
tVottersd. tniner. 27, Antimonium albo-grifeum ipiendens 

itriatum. 
Cronfi. miner. §. 232. 2. l. I. 2. WaBer. miner. 238. An- 

timoninm fulphurc minerajiiatum. 
fViiHer. fyfi. miner. 2. p. 196. n. 2. Antimonium fulphure 

mineralilatum itriatum , colore griico - eacruleicentc. 
Dai. pharmac. 38- Antimonium, 
o) radiis parallclis. 

PVaUer. Jyfi. miner, 2. p. 197. ». 2. a. 
i>) radiis ipariis. 

Syfi. nat. l. p. 172. n. 4. M///: T^/TT». 50. Stibium 

fibris intercuifantibus ipatum. 
IVallerfyfi. mmer, 2. p. 197. n. 2. b» 
<) radiis taiciculatis. 
t) radiis iteHatis. 

Syfi. nat. Xll. 3. /). 123. «. 3. 7. Mw/ Tf^ff. 52. ». ^. 

Jstibiuni iibris concentricis radiantibus. 
WaUer.fyfl. miner. 2. p. 197. ». 2. c. 
^) texturae fibrofae. 
•a) formae communis. 
b} tiituiolum. 

c; forita priimatum hcxacdrorum utplurimum acicularium 
interdum faicicuiatorum. 



« 



502 METALLA.' Stibium. 

Syfi. nat. J,p. 172. «. 3. XIL 3. p. 123. «. 2. Stibium (cry- 

Jtallinum) ciyltallilatum. 
Cron/i. miner. §. 233. 2, i. 4. Waller. nnney, iy).fyji. mi' 

uer. 2. p. 198. «. S' Antimoniuin lulphure mineraiifatuna 

cryftalliiatum. 

Habitat rarius fiiperficiale , {juam partibtit minorihut majo- 
rihiisve terris calcariis , argillojis , fliiori , quartzo injpcr* 
furn f rurius in haciUos j vtplurimum in grana JcceJenSy 
fteqiiens in Hungaria , potiffimum fuperiori , Temelia 
(^prope Moldawa,) Tranfilvania {prape Vay^ia Hunyad, 
Staniza et Nagyag,) ati montes Sudetos , iu iiolicmia 
(^prope Przibram,^ «zCarinthia (^prope Sitiiz f/Lcmbcrg,) 
in Stiria (prope Schladming,) in Khaetia, ItaUa meHia 
(prope Pereta et Silvena,) Sicilia {ad montem Nifo,) Sar- 
dinia, Corfica, GiLWiz (prope K[im\)Gn) ejutque provinciis 1 
Occitania {prope Villefort,) Alverni;^ (prope ilnbiliac,) 
• Borbonicnfi , Lemovicenfi , Andegavenfi , Piclavicnfi et 

Britannia, in Hifpania, Suecia (/'i>^/;/« Wcltmanniae <>» 
Stripas , ) Norwegia {fodina Narverud , ) Saxonia (^prope 
I]raeuns<lorf, Freyberg, Johanngeorgenitadt, Camsdorf, . 
Gcyer et Voigtsberg,) Thuringia (prdpe ^toUbcrg) €t' , 
Hcrcynia (prope Andreasberg,) «) in Hungana (prope 
Magurca) et Saxonia (prope Braennsdorf,) /3) in Saxonia, 
(prope Braeunsdorf, ) Tranfilvania (prope Nagyag,) et 
Sabaudiae/<^^/«zV KolTy, »3^ /"« Lappenia, Ii) w Hnngaria 
(prope Koenigsberg,) c) in Saxonia (prop^ Braeunsdorf) 
tt Hungaria (prope Cremniz, Fcliolangos £t in Bironia. 
Duroz , in fedina Temefienfi prope Dognal«a articu/atit,) 
•y a) vulgatiffimum , chemicorum , alcbemicorum , metaUo- 
rum reliquorum ejfentiam aurique femina in eo quaeren- 
SiuM, mediconim, oeconomorum , nrtijicumtypos futt- 
dsntium iijibus inferviens. 

argentifc- 7» St. coloris chalybei nitoris metaflici, tritura albida. 
rum. Klaproth chem. Annal» 1790. I. />. 294. 

«) formae communis. 

V. Born ind. fojf. i. p. 78. 2 p, Ii6. Argcntum album, ar- 
fcnico et cupro fulphurato mineralifatum, tritura aibida, 
et argentum album amorphum lolidum. 
/3) forma cryltallorum polyedrarum. 
'V. Born ind. fofj'. I, p. 78. Argentum album cryftallis po-» 
ly€dt'is. 

Habitat 



METALLA. Stibium. 303 

Habitat in Hungana /^y-o/»^ Cremniz , in JOO partibas ultra 
•^i^ pihii metaliiciy iiltra 31 cupri , peue 15 argenti, II^ 
fulphtiris , et idtra 3 ferri~tontinens. 

pliofpho- 8. St. aciculis fparfis lameilofis longitudtnaliter ftriatis fine fu« 
ratum. roo notabili incandelcentibusi 

C a. Rrfiirnoixnky chem. Annnl. I^jj^. I, p. 291. 
Habitut in Sabaudiae valle Scrvoz , foveis fiibii viilgaris ia* 
juellofi innidtilafis y nioUe , coram tnbo ferriiniviatorio m 
carbone faci/e lirjuefcens , et in fcoriam friabilem granis 
jiannei coloris innidiUantibiis cnnfpicuam abiens , frequen' 
tius fi.avurny aureum j vel a(bumy quajn nigrum et tnc' 
taUice nitens. 

muriati- 9, St. niveum matris perlarum inftar nitens parallcle radjatum 
cum. foniia tahularum exilium ereftarum tetracdrar«m. 

Koeffhr , Hacqvet , et Klaproth chem. Annal. 1787. 1.^-334. 
1788. I.^ 523. et 1789. 1. p.<). 

Schreiber hergm. Journ. 1788- i» />• II. ct 1789. I. p. 398. 

Ferber nov. aSl. Petrop. 3.^. 271. 

Habitat in Bohcmia (prope Przibram, g^a/enac,) Saxonia 
(^prope Braeunsdorf, congeneribus infidens .f) Delpfanatu 
(/■» wo»//^/^j(ChaIanches,) a Hungaria (/^ro/^f Felfoba- 
nya , ) aqun regis totum folvendum , majoribus frufiulis 
igni expojitum decrepitans, in pulverem contufum facile 
igne liquefcens et totum fpecie fumi atbi av^ians , cum bo' 
ract c»Uiquatum m^talli gremi/a fxhiiieut. 



81. ZIN- 



go4 



81. ZINCUM, 
ZZ 



METALLA. Zincum; ' 

Submalieabile, fnbfonorum ,'ex cac* 
rulefcente album, texturae radia- 
tae aut hbrofae , nitoris conftan- 
tioris, ponderis fpecifici == 6953 
: 1000. 

Igne non difficulter liquefcens , m 
flammam cxardefcendo corufcan- 
tem virefcentem et floccos niveos 
eruOiando^calcemrelinquens, dum 
calet, flavam, poft albam, vitris 
nullum colorem aflricantem, cu- 
prum flavo tingens. 

Acidis omnibus folvendum , acrimo- 
niam eorum delens , colorcm nuU 
}ura concilians. 



ochracc- 
um. 



calciFor- 
me. 



2. Tiulvcrulentum album inconfpicnuin. 

Syfi. nat. Xn. 3. p, 193. Ochra zinci a'bi(la. 

fVailer./yJi. Mzner, 2. p. 222. «. 8« Zincuni palverulentum 

terreltre. 
Griti €t Eiigefirdm aB. Stockk 56. p. 77. 78* 
Habitat in Sina, Siieciac monte argenteo occiderttali^ ef Ca- 

rinthiae /b^/;zix Bleybergcnfibus, via humida ctim acidis 

fffervefcem et fere totum folubile. 



opacum album incon- 
Minera zinci olciforthis 



2. 2. coagmentatum molliifimuin 
rpiGuum. 

Cronji. miner, §. 226. i. i. 1, I. 
pura indurata. 

Habitat in Sibiria C/bJ/««Tfchagircnfi tfiontiim altaic^tim,') 
Succia (/« monte Stollberg,) Silefia {prope Beuthen,) 
Bohemia iprope Commotau ,) Hungarta (^prope Cremniz,). 
Aultria (ad montem Schwarzenberg , et prope Annaberg 
et Tirniz,) in (Jarinthia {nd montem Koenigsberg,) Car- 
niolia (^prope Treviio ,) Venetorum terrii (^prope Schio,) 
Angba {^prope Wirkesworth ,) intus teyreiim aut miHutim 
lameUofumy raritn compu&umj acidii facile cnm effervef- 
ctntia €t f^n tQ$um fQlKbile , faepius in crujiasftcedem, 

inter^ 



METAtLA. Zincuni. 305 

interdtim in flaviim aut cinereumcoloremver^em, mnnnn- 
qunm cellnlojum noHulofnm , fruticitlojtiifi , fiptii'-f:-7n, tiut 
Jliriae forrna confpicttnm f a metalii alienilabe fatis purum. 

vitreum. 3. Z. durum pellncidum nitoris vitrci. 

Wnller.fyj}. miner. 2. p. 215. ;/. 2? Zinoum furphure mine- 
ralilatum, minera albelcente vel grilca, facie vero et tex- 
tura vitrca. 
Habitfit in Dauuria, Anglia , Namurcenfi comitatii , Ca- 
rinthia. 

filiceum, 4. Z« album fihrofum in cruftas fecedens cum acidis in gelatC- 

nae ipcciem abiens. 
Klaprotb 1788- I- /». 39T. 
Hahitat f« Scotia (Wanlok Heacl^) Bth^o\h' plumho fpa-* 

tofo ^ fortna utplurinium hemifphaerica infidens y tertiam 

partem terrae filiceae , metaUici praeter zinctim nihil con- 

tinens, 

Ipatofum. 5. Z. lamellofum diaphanum igni expolitnm paulifper decrept- 
tans, ncquc unquam lulphur eructans, formae commu- 
nis aut globulofac. 
Habitnt in Anghae (Nottingham ,) Au(lriac (^ad montem 
Schwarzenberg ^r pro/Ji" Tinuz ,) Carinchiae (^prope ^i&y- 
berg,) Brisgoviae {p^ope Frcyhnxg') ftfdi/tis utp/urimunt 
album , interdum ferri calce acccdente colore dilute viri- 
di, virid:, fliivoj flave/cente, ritfefcente, fpadiceo, luteo, ni' 
gricante tinSiuvi , terram quoqite filiLcam femper conti- 
nem , nonnunquam • adeo copiojam , ut ad cbalyben» 
fcintitlet. 

eryflalli- 6. Z. lamellofum diaphanum igni expofitum paiilifper decre- 
num, pitans neque iulphur eru6tans, Formac crylUilinae. 

Syji. nat. XII. 3. p. 125. «. I. Muf. Teljin. 52. n. !♦ Zin- 
cum cryltallilatum. 

Cronfi. miner. §. 226. I. I. i, 2. Minera zinci calciformis 
pura indurata druiica. 

Habitat in Anglia (^praefertim provinciis^i^iottmsyizmetSom' 
merlet,) Polonia, Carinthia (prope Bleybcig,) Anftrja 
(^prope Tirniz,) Brisgovia (^prope Frcyburg,) Ducattt 
Weltphaliae, et prope AquisgraniuTj , fpatofo jatis Jiniiley 
at forifta tabuLarun refraii^Hlarum tetrnedi arwn in dru- 
fas , globi vel uvne fpeciem aggregatariim , aut cubortiin 
exilium perfettorum facicbus nunc planis , nunc convexis 
gaudentiumy aut paraliclepipedorumy aut pyramiduw tric- 
U drarum 



30$ METALLA. Zincunr. 

> 
dyartm vel hexaedrarum ^ faepius Jimplieium quam du- 
plicium , intus crebro cavarum , ruri(Jime prifwatum 
hexaedrorum in pyratnidem hexaedram termiiiatorum, aiit 
acicularum capiliarium interdum fiabeUi injiar difpojita' 
rum confpicuum. 

Calamina-y. Z. molle tinftiuii formae communis, tcxturae terreae aqua 
ris, foiti totum fohibile opacum inconrpicuum. 

5y/?. nat, L p. 174. n. 4. Zineum'terreltre. 

Syfi. nat. XIL 3. p. 126. n. 5. Zincuni fubterreuna lapi- 
defcens. 

WaUer. miner. Iii^'^. Zinci mincra tcrrea, colpre flavefcente 
f. fufco. 

WaUer.fyfi. nnner.2. p. 2 16. n. 3. Zincum terreflre vel la- 
pideum , colore flavefcentc vel fufco. 

Wolttrsd. mintr. 27. Zincum argillofum ponderofuni , co« 
lore vario. 

Cronfi. miner. §. 226. 1.2. Mincra zinci calciformis impura. 

Habitat in nova Hilpania {inter Chilalpan et Troizlan,) Si- 
biria (/Jri^/Jf Nertfchinsk,) Polonia (/>ro/je Olkuich ,) Si- 
lefia (/>r<?j5tf Tarnowiz,) Saxonia (/>rr/>f Hohenhan ,) Bo- 
hemizXprope Tlcheren , Bibshauien et PJan ,) Auitria (ad 
montem Schwartzcnberg , prope Annabergif'/ Tirniz,) 
Carinthia (prope Bleyberg, Bleyburg et ad montem ^au- 
ken,) Garniolia (prope Trevilo,) covntatii Marchiae^^/jro- 
pe llerloh,) Ducatu WeiifhiUac (praefertim pyope BrH' 
ion , ) et Juliacenfi (prope Grcinich , ) terra Leodienfi, 
Belgii /)rei;/««7j Nemurcenfi f/ Limburgenfi, Galliae An- 
degavenfi et Saumurois, eiiam Sevennis, */AiigIia (/;/ col- 
///'«x Meudip, in previnciit Derhy , Flint, Sommcrlct et 
Nottingham ,) parando aurichalco vuLgo inferviins, prae- 
ter ftrri calcem , qua rarius viridi , freqventius ex fiavef 
cente cinereo , (Iramineo , ifahetiino , aurantioy rufefcentef 
rubre , ereberrime ex ruhro fufco colore tingitur , plumbi 
calce , galena, fpato (quo praejente potilJimum effervejcit') 
inqtiinatum y in granula fecedenS , argitiae femferae ut- 
plurimum innidtdans, rarius texturae fefiucariae. 

Pfeudoga-8»^Z. nitoris femimetallici texturae laniellofae igni injeitum 
lena. fulphuris flammam et vaporem eruflans , formae com- 

Bicnde. munis. 

Cronft. miner. §. 228. 2. I, 2. 3. Zincum calciforme cuin 

fcrro fulphuratum. 
Funck a£i.S$Q(kh, 1744. f, 58. Steriie nigrum. 

Vogel 



METALLA. Imcum. 307 

yogel ffthter. 167. Baum. ttntier. i. p. 271. Fott ohferv, 2. 

/). lo^. Scopol ann. hijhr. Jiatur. J. p, 53. Pleudogalena, 
&) tritirra alba. 
/3) trittira cincrea. 

5}y?. nat. {. p. 174. ». 2. Zincum micaceum fubteflella- 

tuni nigruni. 
Syji. nat, XH. 3. p. 126. n.6. Zincum femitcfTeHatum atrum. 
jVuller. miner. 248- Zineum lulphure, arienico et fcrro 

mineralilatum, 
PVciUer. Jyji. miuer. 2. p, 2 18. «• 5- Zincnm fnlplMjre et 

ferro mincralilatum , minera fquamulis vel teffulis mi- 

cante obfcura. 
Cartbcuf. miner, 6l» Zincum mineralifatum fquamofum 

nigricans nitens. 
y) tricura riava. 
^) tnijura rubra. 

SyJ\. nat. \. p. 174 «. ^. XIL 3. p. 127. «. 8- Zincum mi- 

caceum rubicundum tritura ruta. 
ffatier. m i fter. 2^0. Zincum fulphure, arfenico ct ferro 

mincralilatum. 
PVaUer.JyJ?. miner, 2. p.220. «6. Zincum fulphure et ferra 

mincralilatum, minera aut rubcnte aut pulverem rubicun^ 

dum exhibcnte. 
Cartheuf. miner, 61. Zincum mineralifatum fquamofum 

rubefcens nitens. 

a) purum. 

b) cupro fulvo fubtiliter infperfo inquinatum , hinc metal" 
lice nitens. 

Syft. nat. XII. 5. p. 12^. it, 3, Zincum (Swabii) minerali- 

fatum compaflum , atomis albidis- 
Cronfi. miner. $. 227. 2. I. I. 2. ZinCum forma metallica ^ 

fulphuratum, 
PValler.fyfl. niiner. 1. p. 2l8 «. 4 b. Zincum fulphure ct 

ferro mineralifatum colore obicure ferreo, particulis mi» 

cantibus. 

c) galenac miculis interfperfis metallice nitens, 

ai Syp Hat.l.p. 174 n. I. Zincum cainim galenaintertektum» 
Syji. nat. XIL 3./?. 12^-. w. 2. 'Zincum (mineralilatum) 

mineralilatum compa£^um fubfquamofum. 
PValler, miner. 247. Zincum fulphure plumbo f. ferro 

mmeralilatum oMcurum , particulis micantibus. 
fVatier.fyJi. miner. 2. p 218- n- 4. a. Minera xinci mi- 

niinis fquamulis nitens. 
Cronli, miuer §. 228. 2. 3» 

U 1 t) Muf 



308 METALLA. Zinciim, 

5) M»f. Tefjin. 54. ». 3. !^incum lamtllofo - imbrkatiim 
rtietallicum. 
Crotiji. miner. §. 227. 2. I. I. t. 
() Sy[i. nat. Xll. 9.^. 126. /?, 4» Zincum (ftibiatum) min^- 
ralilatum fibrolum. 
Muf. Tefjht. ^4. «. 4. Zincum ftibiatnm. 
t) Mf// Teffin. 54. «. 2. Zincum lamellis decuflatis, in- 
tcrftitiis ftfrrco-ocbreis. 
<1) argcnto fubtiliffime infperfo divcs. 

Syft. nat. XII, 3.;;. 150. ». 8. Argentum (zmcofum) mi- 

neraiifatum zinco Itcrilo. 
Cronlh miney.%. 174.7. Argentum zinco fulpliuratd rai- 

neralifatiim. 
WaUer.fyP. rniner. 1. p. 340. 7/» 11. Argentum zinco ful- 
pburato mineraliiatum, mincra nigra vel nigceicenie 
nitida» 
c) •argentum aurumque fubtiliflimc infirerla coiitin^ns. 

Syp. nat, XII. 3. p. 15-2. n. 2. 7. Aurum mineralifatum 

pyrite in zinco fteiilo. 
Cron/i. tniner. §. 165. 2. I. 3. Aurum fulphurc ininerali- 

iatum mcdicante zinco aut ferro aut argento. 
Walier.fyJ}. miner. 2. p. 357. «.4. Aurum lulphure, zinco 
et ferro mmeralilatum , minera plcudogalcnica. 
■Habitat freqtiem iu S'\h\v\;xQ , Norwegiac, Succiae, Scotiae, 
y^ngliac, Germaniae, Hungariac, Sabaudiac./i^/«/x, dj 
in Sabaudiae {propt Sourdc , ) Hungiriae (^prope Schem- 
niz,) Bohcmiae (prape Katieborziz et Joacnimsthal ,) efi 
-.Saxoniae (/)/^3/>f -In-eyberg et Schneeberg,) c) in Tranfil- 
vaniae (prope Caionell, Boiza et Solathna) et Hungariae 
Cprope Schemniz) ./o^/«/>, in grana fecedcm y ntpluri- 
miim qiioque parteni tcrrac aLwninaris ct pliceae ccnti- 
nens f rarius forfnae glohufae y aitt textnrue in radiatain 
mrgentis^ aut intus fpcculi infiar nitejis , interdum in te- 
neUris cultri aut caUiuii apice tentatuiH fciiitiUas /ucidaf 
ernittens , crcberrime fifcutn aut nifriim , at multis quo- 
^ue fiavi ruhriqiie coloris varietatibus confpicuum , ra« 
rius viride^ ocijroleucum vel albuni , faepe opacnm , in- 
terdum fubopacum , rarius diaphamitu , femtpethicidiwi 
vel peUucidum^ 

crydalli,' 9. Z. nitoris femimctallici, tcxturae lamcllofac, igni injedtum 
lutiun. fuJphuris flammam et vaporem eruduns, forma cryltallo- 

runi aggrcgatarum. 



METALLA. Zincum, 309 

Syfi. mt. Xir. 3. p. 127. n. 7. Zincum fterihim o£laedro- 
cryftdllifatura conglomeratum. 

Byiinn. Cronji. Miner. §. 228. 2. 4. 

JValief. fyji. miner. 2./?. 221. n. 7. Zincuni fulphure c 
Ferro mineralifatnm , cryfbllifatum. 

Jiahitat /« Scotia (prope Airds,) Hercynia (;jr<?;>^ Lauten- 
thal,) Saxortia (pro;)^ Scharfenberg <>/ Freyberg,) Behe- 
mia (prope Ratiefcorziz,) Hungaria, Tcmelia (propeDog- 
uaska) et Tranfilvania , colore JitiiUiter variakiili ^ quaut 
in Pfeudogalena , ciii praeter formam fimile , fuperficiei 
colore interdum alio , vireftente , chalyheo , aiit v.trieirato, 
mwquam opncum aut fubopacum , iitmc pyrarnides /impli- 
ces tri- vet hexaedras , nmic duplices tetraedras , iiunc 
cnbos j nunsi prifmnta tetraedra obliquangula vel reHan- 
gida y nnnc dodecaedra , mmc po/'yedra refereus, 

82« MOLYBDAENA. Cana , fragilis , ad aerem con- 
2, ftans, ignedifficukerliquef- 

cens , ab acidis difficulcer, 
a natro ncquaquam fbl- 
venda 5 magnetem non fe- 
quens , ponderis fpecifici 
= 6963 : 1000. 
Calce alba volaiili cumboracc 
in vitrum violaceumj^cum 
offium ac.ido in viride ab- 
eunte, acida, aqua folven- 
da : folutione ab inftiliato 
fanguinis lixivio aut galla- 
rum infufb colorem fpadi- 
ceum, ab injeftis aliis me- 
tallis , addita acidi muriae 
portiuncula , colorem cae- 
ruleum induente. 

vulgaris. t. M. molHfnma opaca dihite plumhea attailu pinguis incurvo- 
lamcilola atta^tu pinguis igne luiphur cructans. 

U 3 5y/?. 



310 METALLA. Molybdacoa. 

$yj}. nai XII. 3. p. I2T. n. I. y. Molybdacnuin tritura cae- 

fulelcente lublamellofum. 

JValler. fyR. tmuer. 2. f . 249. n, I. a. Molybdacna pura 
iueinbranai ea jiitens. 

Crmfi. tnmer. $. i> 3. 2. 1. Molybdaena membranacea nitens. 

Scheele aSL Stochh. :?9 1778- p- 247 &c. 

Hibitnt, faepitii feldfpato aut fitxis ex eo compojitis tnnidu' 
latis y in Suecia {prope BiTpberg , Caftniis , Grosdrjim et 
Land^s,) Sa.xonia (/^ropf >Jtciibcr^,) Sahaudia (rt<^ wo«- 
ietn TaliFrc,) et Caiabna {prope Squillace, in valle S. Si- 
mio, et in tnontibus Jciunio et S. Niccolai, ) in fragtnen- 
ta indeterminata difJiUens , in granutafecedens , Julphu-^ 
ris fat mugnam copiatn cotititiens , ponderis, fpeeifci 
-^ 4^69 : xQCtO fortnrte utplnriwum comnmnis y rarius tA* 
kulus ieuues exila bexaedras referens, 

83« STANNUM, Malleabile, molle, mutum, album, 
2jt ponderis fpecifici = 7150 : 1000, 

nicoris coi^ftanrioris. 

Igne faCilime liquefcens, etin cal- 
cem canum abiens , difficnlter 
in vitrum idque quidem laQeum 
abeuntem, quem colorem etiam 
aliis vitris pellucidis conciliat. 

Acidis facile , at impcrfeQ:e fol- 
vendum, iisque amarum {apQ- 
rem impertiens, 

nativum. I. St. album nitoris metallici purum, » 

Syfl- f-at. VII, ^.p. 256. «. I. Stannum nudum. 
^ dit Cojia et Borlace aSi. atigl. 56. /). ^s. 305. et 69. \. p. 47. 
Hubitiit in Cornubia, crufia cryfiallini ohdu^um ^ au verc 
tiativuffi ? 

aureum. a. St. aurei coloris facile in flammam caerulcam exardefGcns, 

et calcem album relinqucns. 
Berginan nov. oH. Stockh, 2. 1781. />. 328. 
Gerhard Grundr, minernl. p. 250. 
Habitat rarius et min-oribm tanttim portiottibui nliis fojpli" 

bus infperfum in Silcfia prope Gicren, 

?. St. 



METALLA. Stannum. 311 

pyritico- 3. St. clialybei coloris, nitoris met^lHci, tcxturae radiatae igne 
lum. fulphur eruflans, et calecm albam relinquens. 

Bergman nov. aSi. Stockh. 2. 178 1. p- 328« 
Gerhard Gnmdr. Mineral. p. 2^0, 

Habitat in Siltfia prope Gieren et Cornubia, fiamnta tniniit 
liicida ardetts, 

raincrali- 4. St. nitcns opacum Ia£teum tritura ex flavefcentc alba. 
iatum. Gerhard Grttndr. MiiteraL p. 250. 

Hubitat in Silefia (^prope Gieren,) qiiarti9 fafciis micae plU' 
ritfiis vario iithaeretts, 

ipatofum. 5. St, albidum lamellofum diaphanum femipellucitlum aut pel- 
lucidum. 
^ Syp. tiat. I- p. 182. tt. 6. XIL 3, p. 13 1. k, 4. Stannum fpa- 

tolum fubdiaphanum album. 

Vogei mineralf. 166. 46 1. Jujl.tnincr.iro. Stannum fpati. 

fVi/Jer, t/tiner. 303. Lapides llanniFcri fpathacei. 

JVaUer. fyji. miiier. 2. p. 322. n. 5. Stannum arfenico et 
ferro rumeralHatum, minera (pathiformi. 

Btiiitn. Veberf. Cfotifl. tnitier. p. 198. Zinnfpath. 

Habitat in Bohcmhc Jiatmifodinis y facile cutn xvBlfratfio 
aibo coiifutidendtim-f difficttlter acidis Jbivetidum et igne 
liqtiefcetis , raro onitiis ferri expers , crebro q^tiocjue arfe- 
nici pe&icuias Jiibtiiifjitnas itnmixtas habens f una cuta 
carhonibtis igni expojttum fiatitium largietii, 

ligneum. 6, St. dilute ligneum flriis alternatim dilutioribus piftum flel- 
VVoodtiii. latim librofitm fcintillans, in cruftas fecedens, in frag- 

menta cuneiformia diililiens. / 

Walier. fyji. miner. 2. p. 322. «.6? Stannum arfenico et 
fcrro mineralilatum, "minera amianthiformi alba. 

Brlinttich. aS. Stociih. 39. 1778' p- 320: 

Klaproth Schr. berl. Naturf. 7. p. 169. 180. Holzzinn. 

Habitat in CJornubia, potifjitttum in parochiis S. Columbi, 
/)"yonyfi-i et Kouch , renis atit giobi fortnatn prae je fe- 
rens , acidis dijjiculter foivettdum , igtje cotonm miitattSy 
et dijfciiime iii^nejcens , opacutn , ferri divcs , ut tameti 
Jiaiitii /o'^ largiattir, potideris fpecifici = 5800 : 1000« 

amor- 7. St. compactum opacum formae communis coloris obfcurf, 
phum. tritura dilute cinerca. 

Syft. tiat. I. p. 182. B. 4. XIL 3./). 130.». 3. Stannura 
amorphum rufo-nigricans. 

U 4 JValler. 



;i3 ■ - :MF.TALLA. Stannum. 

yV^Uey, tniner. 283- Stanninr) ferro ct arfenico mineralifa* 
tuiri , lapidibus fiqiplicionbus fimile. 

JV''lier, fyft. mhier. 2 p. 321. n, 4. Stannnni arfenico et 
ferro niineiaMlarum, mineralolida, coloreoblcurerubcntc. 

JV"lterid. tiiimral. 32, Stannum amorphum petra varia 
vcttitum. 

Cr'>nft miner. § rgo. I. I. I. I. Minera fianni vitrea arfe- 
nic;.bs auiorpha. 

Ha'''t^t , interdunt libera in montibits. accumnlatis jacentj 
in India, et mfula Banca, in rcgno mexicano et chilenfi, 
in Ansfliae provinciis Di-wonia ct Corni'ibia , inftiitsqiie 
Silly, in Saxonia <•/ Bohemia Franconia(7«/e7^«/V/>///x, in 
Silefia (piope Gieren ,) (jallioa, ftque inferiort Hungaria, 
eohtiti interdiiin , femper ferc arjettici , pmefertim nlbi- 
^atitis pnrticuiis pluritr.ii , crehrofubtiLifftniis infper/it., uf 
igi.t expo/ituw arfenici vapcetn eriiFict , notmunquntn al- 
bus arfenici pulvis effiorefcat , igne ceterutn dijfieuiter li- 
^uefcem , cum ftrepitii ditftiiens , et cnrbonibus interjefiit 
Ji.intiutn exhibetis , acidii dif[icuiter foivendum, fepejcin- 
iiJatis f in granula freqnetitius quatn in crtfias fecedenT, 
eoloris fufci aut nigri, ponderisfpecifici — ^ys^o : lOOO, 
ntpiurimtitn pnnitn nitens , inter^dutn fpecuii injiar , non- " 
nunquatn fpongiofunt, 

granula- S St compa^^um opacum ponderofum tritura dilute cinerea 

tuin. forma ciyftaliorum minorum extrinlecus nitentium. ^l 

Zwitter, Syfi. nat. XIL 3. />. 130. n. 2. Scannum grams cryitalhnis i 

aggregatis, j 

Wutler. tniner. 282. Stannum ferro et arfenico mineralifa* ' 

tum, cryltallis Itanni minimis. 
Vogei minerai. <^6i. Minera cryftallorum ftanni. 
Crohfi. miner. §. rgo. I. I. I. 2 "2. Minera Itanni vitrea 
arienivaHs cryltaliifata, cryltallis minoribus. j 

«) WiUer jyft. ntiiier. 2. p. 320. «. 3. Stannum arfenico mi- j 
neralilatum , minera irremilari , cryitallis mincralibul^ j 
ftanni mimmis in matrice lapidea aggrej^atis. ' 

;?) JValler. fyf}. tniner. 2. p. 322. n. y.^Stanni mincra arenis 
vcl terri.s unuiixra. 
Hab;tat ctim amorplio, cryftaHis rariits fiavis , flavicantibtts 
atit vtrefcentibus , quam rubris , ftfcis atit nigris , nunc 
quartzo , tntcae, argtQae , iithomargae , flueri , fpato, 
fle^titne , aik compojito ex his lapidi iminerjis , aut in hu- 
MO :iren tve iiberti , nuuc paralleiepipeda refianguia, nune 
fyramides tetraedras utpiurimutn dupiices, rarius perfe- 

Slasy 



METALLA. Stannum. 315 

Hai , quam ad hajin communem triincatas vel in aciem 
terminatas , nitnc prifmata tet> uedra , tttrinqtie pyrawide 
raritts oFiaedra , qttam tetraedra teruiinatd ^ interdtitn ^e- 
luinatitn pyrumidihtis cohnerentia , non raro pyratnidihtis 
aut angtUis , attt tnatginihtis trnncatis referentihus , cete- 
tiim amorphojimile^ interdutn fiihopaciim. 

1. St. compactiHTi opacum ponderofiim tritura dilute cinerea, 

foniia ciyftallorum majorum. 
Syfl nat. \,p. 181. n. i. Stannum cryftallis pyramidatis ir- 

regularibus nigris. 
Syfi. nat. XII. 3. p. 130. n. I. Stannum teiTcris cryfbllinis. 
Gronov. fuppl. lo. ;/. 31-41. Woltersd. min.^2. Stannum 

potyedriiirj irreoulare nigrum. 
fValler. miner, 302 htannum ferro et arfenico mineralifa- 

tum, n'inera cryftallifatione polycdra. 
fVaiier.fyft miner 2. p. ?I9. n. 2. Stannum arfeoico mi- 

ncralitatum, minera cryftallifata , tigura polycdrica, dii- 

vcrio colore. 
Cronf}. mtner. $. igo. I. I. I. 2. I. Minera ftanni vitrea 

arlenicalis cryftallilata , cryftallis majoribus. 
Jtnper. hifl. nat. 519. In^iemmatio ftanni. 
Hahitnt ctim amorphe y ctii praeter figtiratn cryfiaUorum mO' 

jortim fimile , ruriffime olhum, forma cryfiallorutn , ititer' 

dum granatos referenttiitn y ad gr mulatum aceedens y ab 

boc H amorpho vix fpecie diJiiNFium. 



y 5 84- G0« 



314 METALLA. Cobaltum. 

84* COBALTUM. Durum, fragile, nitoris exigui 

K fugacis, colorischalybei, pon- 

deris fpecifici = 7600 : 1000» ~ 

Igne difficilius cupro liqnefcens, 
diutius efficaci in calcem ni- 
gram abicns , quae vitris cac- 
ruleum colorem affi^icat. 

Acidis facile folvendum iisque 
colorem rufefcentem imper- 
tiens , calorc in viridem et 
modo ferri expers fir, in cae- 
ruleum cranfeuntem. 

nigrum, I. C. inconfpfcuum eoloris obfcuri prunis inrperfum nullum 
aricnici vaporem crnftans. 
Cronfl. viiner. §. 245. Cobaltum calciforme martiale abs- 
que arfenico. y 

«) friabile, inquinans. 

Cronft. tnincr. Cj. 24^. I. I. I. Ochra cobalti nigra. 
tValler.fyfl. miner. 2. p. igj. «• 7- a. Ochra cobalti nigra. 
/5) induratum. 

Syji. nat. Xli. 3. p. 129. //, 4. Cobaltum (fcoriatum) po- ' 

roium oJauceiccns fufcum, 
Cronfl. ntiner. §. 24v ^- 1-2. Mincra cobalti vitrea. 
Gefn, cacim. 17. Vog. miner.^o:^. Cobaltum fcoriac iimile. 
, ' PVaUer. miner. 225. Cobaltum arfenico mineralilatum, mi- 

nera glauca. 
■^lValler. Jyji. mincr. 2, p. i8o. «• ^. Cobaltum mineralifa- 
tuni , minera colorc nigrefcente vcl glauco, fcoriis fimiii. 
Habitnt in AulWa (/)ro/;e Kleinzelle,) Salisburgi, Fiiriten- 
bergiae (^ro/^e Wittichen,) Henne^^ergiae {prope Sc\m&\- 
iia,) Thuringiae (prope Saalfeld) et Saxoniae (prope An» 
naberg, Schneeberg, Camsdorf et Oberrehhiibcl) fbi^i- 
tiis , colore nigro , ftifco , glatico , hepatico , rarius cine- 
reo , fen/per ferri portionetn continens , interdum ferro 
ochraceo interfperfiim , ,5) durtttfcultim , compaSlum, niinc 
inajorilfus minoribiisve portionibus aliis foffilibus iufper- 
Jum , minc vrnarum ad inflar haec percurrens , aut crti- 
J}ae more obducens ^ formae utplurimum communis ^ inter- 
dum rentfarme aut botryoides , nonnunqiiam argentum 
larvatum aut nativum continens» / 2 C 



METALLA. Cobaltum. 



315 



2. C. inconfpicuum intus tcrreum, icoloris dilutioris, prunis 
infperrum arlenici fumum eru6lans. 

Syfi. nat. X. p.47. Sehrek /ifb. 12S' Ocbra wismuthi rubra. 

Syfl nat. XII. 3./). 193. «. 8' Oclira cobalti pulverea fulva, 

JVaUer. }niner. 234. Cobalti minera colore rubro i. flavo. 

WitQer.fsli niiuer. 2 p. i^l. n. y. Cobaltum facie et con- 
{jilentia terrea. 

Cartbeiif. uiiner. 56. n. 2. Cobaltum ochraceum rubrum. 

QonJ}. wiuer. $. 246. 2. I. Minera cobalti calciformis calce 
arlenici mixta pulverulenta. 

JIai>itat rarius iu venis aut ftratis , rarius in Hunjrariac 
Cprope Topfchau,) Tcmefiac (/«/^/' Boj;{chan ^/ Dognas- 
ka,) NalToviae, Hercyniae (/>ro/'^ Andreasberg,) Maynae 
Britenniae , Galliae (^prope Baigori in montibus Pyrenaeis^ 
(^prope Allemont iu Delphinatu et prope Fanum S. Maiiae, 
iw/^f^ Lotharingiam <■/ Alfatiam intermedium ,) paulo fre- 
qtientius in Hifpaniae (^ptope Gultoa et Kiella Arragoniae,) 
Pedemontii (/Jrop^ Uflei,) Sabaudiae , Valefiae (/)ro/)tf 
S. Maurice,) Wirtembergiac (prope Alpisfpach,) HaiTLie 
(propeExhcv, Riegelsdorf ^/ Schmalkalden,) Henncber- 
giae (/)ro/>eSchweiiia,) Silefiae, Succiae, pA-«i?/>mV«HeI- 
fingiac, et Norwcgiae, praefertim nutem in Bohemia (pa- 
tHfimum prope Joachimsthal ,) Saxoniae , Thuringiae 
iprope Saalfeld,) et Fiirttenbergiae {prope Wittichen e» 
Wolrach) /Wi««, titpltirimum rMhrtim, perjici flores CO' 
lore aemulans , rarius carii colore tinBiim ,• rariffime fla- 
vicans aut athtim , interdum niccolo , wismutha , cupr» 
6chraceis intermijiis virefcens viride aut caeruleum , igne 
fucile in vitrum caeruleum coUiquefcens , rarius particu-' 
iis majoribus minoribusve aliis foffUtbus infperfum , eiuani 
ftiperficiale , ex aliis cobalti mineris effiitrefcens , formae 
utplurimum cQmmtinis > rarius botryoides^ 

Cobahi- 3. C. radiiitum rubrum, nitoris vitrei prunis infperfum arf©- 
§0, nici fumuin eru(^ans. 

Syfi. nat. Xli. 3. p. 195. ». ij, Ochra cobalti gcrminans 
purpurea. 

Cartheiif. 



€«balti parmio vitr» caevHleo Jmaltae nentiue 'jenienti atijni. atramento fyvtfatht-. 
tica poti^mum infenvientis regulum frimus demo-nfimvit Aci. UpJ, 1735. 
G. Erandt, </«» JummHs miiitralogus chemicus ann. ngms 74. d, 39. Apr. 
J768. obiit, hijloriam nat^ralem expoluere ]. A. Gefnerus hijtoria caiimia^ 
BtroK 4 1744. ** 1747 J. G. Lthmann Cadmiologia. Regiom, 1761, 4» 
Bfforeftintia iolort Jm ferjici fions u^mHlante J< prodit. 



3i6 METALLA* Cobaltum. 

Cartheuf. miner. 56, n. a. Cobaltum ochraceiim riibrnm.' 

Gefn. cadm. 21. «♦ 37. Henck. miner, 107. Coboltbliitc, . 
FIos cobalti. ' 

Cronj}, mimr. §. 246. 2. 1.2. Ochra coballi rubra indurata. 

IVaUer.fyJh v.tner. 2. p. i8i« »• 6. Cobaltum arfenico mix- 
tnm , colorc rubro vel flavo efflorefccns. 

tiahitat cnvi ochraceo , arfemci non calcem , fed acidnm vn- 
mixtiim hahens , colore titplnrvmim ptijici fiores y iuter- 
* dtim cocciouellam imitans , vel kermejinum , fuperficiale, 

vcl majorilfus minoribuive pcirtihus aliis fofjilihui in/per- 
fiim , in granula fecedens , radiis , quos textura o^endity 
nunc Intiorihus , ntmc angu/fiorihus , fafciculatii veLJlel- 
latisy faepius formae cotnmuuis , qtiam hotryoides , aut 
tahulas tninimas reBangutas tetraedrus ad facies termina' 
les in aciem exeuntes, out aciculas exiles tetraedro priftna' 
ticus y in fafciculos aut fpbaeras aggregatas referens. 

ilcrcorc- 4. C. inconfpicuqm coloris fortlidi mixti , udum et cum plum- 
uro. bo tuiuin arjjenti portionem relinqncns. 

iValler. fyfi. tniner. 2. p. 545. n. 16. Argentum nativum 
vei mineralifatum, lapidibus diverficoloris mixtis inhac" 
rens, colore ftercoris anferini. 

V. Born Biief. XXII. p. 220. Schreiher bergm. Jotirn. 1788. 
1. p. 43. 

Hahitat in Norwegiae (prope Kongsberg,) Saxoniac (projie 
Ehrenfriedersdorf , Johanngeorgenltadt et Marienberg,) 
Hungariae (prope Schemniz,) Wirtembcrgiae (Koenigs- 
wart,) «?/ Delpliinatus {prope Allcmont) fodinis , argen* 
tum nativtim fen.per , nunc parciori , nuuc largiori copia 
(ad i ifquc') continens , ferrum quoqtie , non raro pfaete- 
rea niccolum ochraceum , et arfenicum , interdum argil- 
latn et hydrargyrum; titrtttn omne hucfpeBaty an potius 
ferri tnineris accenfendwn ? 

fulphura- 5. C. nitoris metallici ftannei coloris prunis infperfum fulphu- 
tum. ris vaporem eru(!tans, diuque igne agitatum puram co- 

balti calccm relinquens. 
Gcyer chem. AnnaL 1788- I. />. 67. 
Habitat tn Suecia prope Calmariam. 

pyritico- 6. C. nitoris ct coloris ftannei igne agitatum fulphuris vapo- 

lum. rem eruftans et carbonmn pulvere interlperlo materiem 

relinqncns magneti obtemperantem. 

Syji. nat. XII. 3. p. 129. «. 2. Swab aB. Holm. 1746. Crottfi, 

mmer, $. 248. Cobaltum ferro luiphurato mineralilatum. 

WaUer. 



METALLA. Cobaltiim. 3i? 

^f^aOer. •/yji. miner-. 2. p. 178. «3. Cobaltum ferro fulphii- 
fato inincraliiaaim, colorealbo, paruin niteiis. 

Habitat in Succiac (prope Kicldarhytt<i,) Saxoniae, Bohe» 
miac {prepe jcachimsthal) et Thuriiii^jac (p/o/>eS'aalfcld)i 
fvdinis , texiurae gramilatae , in gramiia quoque Jece- 
dens , rurtui fuperficiiUe , fuperficie interdam fpeculi ad 
iuflar nitcnte , aitt fukis ckciiffnnttbui exarata , cubos in^ 
terdiwi exi/es perfeShs aut truncatos , Juperficiebus planig 
vel convexis confpicuos , rar us pyrarnides tetraedrai dti" 
plices ad atigulos valde truncatas , ajtt prifmata pufillct 
hexaedra , Mrinque pyramide tetraedra terminata referent, 

7. G. nitcrris et coloris ex ■Ratineo-chalybei , igne agitatum 
; fulphuris arleniciquc vaporcm eruiflans, ec materiam re- 
linquens inagnet^ obten)peranteni. 
Cronfl. niintr. %. 249. Cobaltum cum ferro fulphurato cfi 

arienicato mineralifatum. 
WaUer.fyfi. miner. 5. />. 176. «. I. Cobaltum fcrro arfenL»" 
cato cu(n vel finc fulphure mineralifatum , niinera alba, 
planis aut granulrs micans. 
P) Syfi. nat. XII. 3. p. 129. «. i. Cobalcum cryllaililatura. 

CartheuJ. miner. ^5. Cobaltum mineralifatum cryftallinuni, 

ciyltallis polyedris nicidiihmis aibis. 
Wailer. fyfi. viiner. 2. p. 179. n. 4. Mrnera cobalti cry- 

ftalliiata. 

Habitat in monte Sueciae Tunaberg Sudcrmanniae , fuper* 

ficiei colore interdum in fidvum vergente , faepe prtfmuta 

* ' referens hexaedra , tttriucjtte pyramide irrevziUiri hexaecira 

' terminata, ita ut cryftf<Uus confiet tepragonis fex , Jtxa- 

gonis 12., faciebus tribus proximis eodem ttbicjue modo 

Jiriatis , et facies tresjimil.es oppojitas Jibi habentibus , ut 

■ < alternis ternis femper contrarie firiatis , ut , quocunqne 

vertc.s , femper fint latcra tria proxima reliquis contraric^ 

rnodo firiata ; ex hir trtbus planum mediiim Jetnper tetra- 

gontim lateralia hexagona. 

arfenicale, 8. C. nitoris ct coloris obicure chalybei ignc agitatum arfenici 
fumum criiilans ct materiem relmqucns magneti obtcm- 
perantcm. 
Syji. nat. Xfl. 3./>. 129. Cronfi. miher. $. 247. I. Cobal- 

tiiiii ferro ct arienico merallit-brmi mmeraUJatum. 
WuUer. min^r. 226. Cobalci raincra divcriimode figurata». 

IValler. ' 



5l8 METALLA. eobaltuiH. 

fVaUey. fyji. minev. 1. p, 177. «» 2. Cobaltum rcrro et af- 
ienito rnineralilatum, minera cinerea tJifformi, particulis 
parcc vel non nitens. ^ 

Habitat in Saxoniae {prope Frcyberg, Annaberg, Scbnee- 
berg, Johanngeorgenftadt,) Bohemiae i;j/'e/)f Joachims- 
thal,) Ihuringiae (prope Saalfeld,) Stiriae (prope schlad- 
ming,) Lotharingiae { prope Giromigny y) ^^-Norwegiac 
(^prope Kongsberg) fodiJtis , cobalto cum ferro et arfenico 
conjtmSlo , texturae nttnc gramiLiris ^ nttnc plunae ad coti' , 
chaceatn aceed^ntiy , rarius paraUe/e y fiellntim aut fafci- 
culatim jibrofae y formae titpluritnum communis , inter» 
dutn botryoides , noiinunquam arbufcularum imaginibus 
nigris piBum. 

hilpani- 9. C. nitoris ct coloris cbalybci, igne agitatum fulpburis et 
eura. arfenici vaporem eruiftans, ct materieni relinquens ma- 

gneti non obtempcrantcm. 
Habitat in Arragoniae et Y a.hriie fodinis , ferri expersy et 
praeter c^baltum fulphuris et arfeniei ferax. 



85- FER. 



METALLA. Ferrum. 519 

85* FERRUM. Pofl: platinam tenacifnmum , fumme 
a^ elafticum et duriffimum , fono- 

rum, nigredinis (ibi propriae, ma- 
gnetem fequens , et in magnetem 
iacile convercendum , rubiginem 
facilime contrahensj ponderis fpc- 
cifici = 7600 : 1000. 
Igne facile candens , paulo fortiori 
fcintillans elidens , fortiffimo de- 
mum liquandum , facilius in cai- 
cem rubram fquamofam abiens, 
quae vitris adjecla virefcenci, aut 
(i vehementius ufta fit, luteo illa 
colore perfundit. 
1 Acidis omnibus facile fblvendum, 

quibus , 3crimonia omni orbans, 
faporem adftringentemimpertitus, 
per gallarum tincturam colore ni- 
gro, per fanguinis lixivium cae- 
ruleo ex illis praecipitandum. 

nativum. I, F. nudum nitoris metaltici. ' 

Sy/l. nat. XII. 3, p. 1^6. w. i. Mit/: teffia. 56. «. I. Fer- 
rum nudum intra£tabi!e. 

fVulier. miner. ii:^i. Ferrum nativura in granulis. 

JValler.Jyft. miner. 2. p. 233. n. I. Ferrum nativum. 

Carth. miner. 71. Fcrrui» nudum malleabilc. 

Habitat in Islandia, diicatti Juliacenfi, Saxonia {prepe Gros- 
canisdort et L*libcn{tock,) j^ilcfiae , Stiriac , Salisburgi, 
Bavariac monfibni, in Africa {adfiuviiim Sencj^al,) tii 
Amencae meridionalis diJiriBu S. Jacobi dcl iiltcro> in 
Sihina prope montei IScimricos adfitivinm Jcnilci, pojie- 
rius ramulofum frigidum qiioque maUeabile foveoUs ple* 
t2ut», hinc inde niateria peilucidn^ dijficulter igne liquan* 
da, chryfolithos mentiente , texturae con.haceae refcrtitf 
^tt omne perfe^e metallicum , an aibum vere notivum ? 

2. F. 



320 



WETALLA. Ferrum. 



chalybea- 2. F. retraftorium in grana fecedens fligrum tritura nigra, tcx^ 

tum. turac compaftae, fortnae commuHis. "' 

Syp. nat. XM. q. p. 137. /?• 4. Fcrrum retra6lorium nigri- 

' cans 'fubrcintillans compjftiflimum. 
Cronfl. miney, §. 2I0. 2. I. I. 
Walief. fyjl. miner. 2, p. 237. w. 4. a. Minera ferri nigra 

iblida. 
Habitat ad Sibiriac ni&ntium Urdjumslci radicemy in Su«- 
ciae, potiffmum Welhnanniae, Dalecarliae, SmoIaMdiae 
fodinis y fuhfcititiUans pnjlignitionem maileahile , tgne fa- 
cile liquefcem , ferri boni in eximiam chalybem conver- 
4endi largam ^2-^ poriionem exbibens , igne fulpbur mil- 
lum exhalam^ 



{ele^um* 3. F. retraftorinm fn grana fcccdens nigrum tritura nigra tcx- 
turae lubtiliflimc granulatae, formae communis. 
5y/? nut. L p. 176. « 15. FciTum retraftoriuin folidum. 
S^p. nat XIl %.p. 137. n. 8. Ferrum retraftorium nij^rans, 

particulis fubimpafpabiiibus, folulelcens, 
Crovf}. miner. §. 2lO. 2. I. 2. 

Walier.fyfi. miner. 2. p. 457. «. 4. h.eti. Ferrum fulphure 
inlenfibiliter mineralifatum , minera nigricaute , tricurj 
nigra magneti amica, 
rhombe- /3) Syft. nat. XII. 3. p. 137. «. 6. Ferrum rctraclorium ni- 
'. um. gi,-ans, particulis rhombeis. i 

Habitat in Americae feptentrianalis (prope Crownpoint,') 
Lappofiiae (e gr. /?/-o/;f Kirnuar, Jellivjri, Janusvando,) 
Norwegiae (prope Bramble, Larmltadt, Toinbi6ns!>or, 
Arendal , Ko-enncgen , Gelkbeck, Nofdfee,) Sueciae p/a- 
rimis , PyrenaeOrum (poti'Tirnum inter Scm et Lerc tiu! ,) 
Pcdeaiontii (prope Traher et bclani;ero,) Itlbac, Sardi- 
ria«, Bergimi, Breiciae, Stiriae , Caiinfhiae , Hunga- 
riac, Bohemiae <•/ Saxoniae ;w«KttZ//v fodinisy chnlyheato 
ceterum fimile , in fragmenta rhombea (,■3) iaterdum dif- 
jiLiens^ 

COmmu- 4. F. retracloriuni irt grana fecedens nigrum tritura nigra, tex- 
ne* turac evidentius granulatae, formae communis. 

Syji. nat. \. p. 177. n. 16. XIL 3. p. 13S " iO. Ferruin 
retradotium nigrans, particulis iubgraiiuJatis inaequalibus. 
Cronft. mmer. $. 2IO. 2. I. 3. 

Walier. fyft. minef. 2. p. 238- '^. 4. c« Minfira ferri nigra 
granuiaris. 

/S) Syji. 



METALLA. Ferriim. ,5^21 

/B) SyJ}. mt. \. p. 177. n. ly. XII. 3. />. 158. «. 9. Ferrurti 
(granoium) retciiftorium nigrans parti^ulis areoaceis. 

ty) Syji. unt. I. p. 177. ». 19. XlJ ^^p. 13S'. n. I2. Ferrum 
(talcoium) retra6torium nigrans, talco iii(perlum. 

6) SyJ}. ncit. I. p. 177. n. 2©. XII. 3. p* 138. «. t^. Ferrucn 

(calcariuin) retractoriuin nigUHS marmoris. 

^yj'' ^^^' ^'^' 3* /'• '37- ''• ^* Ferrum (iuiercum"!) retra£lo- 
rium nigrans, maculis rhombicis niinerac fcrri iniperfis, 

^ Syji nat. l,p. 177. «.21. XII. 3. p. 138. ». II. Fcrrunr 
((Tjolie) retractorium nigrans pyriticoium. 
Habitat cum fc/eBo, cui cetertim Jimile , in SvK^ciz^ potifJT' 
tniivi Joditni , interdnm pnnButim Jleatitae (y), nut la- 
. pidi calcario ((5') infperjtwi , aut Jnijiis maj&iihus Jerro ifi'- 
tra&abili rithro micaceo imnierfum , aut pyriten Jihi in- 
fperfum continens y et ea de cuuffa ign'e tsrtum JnlphuHs 
•vapores eruUans. 

5, F. retra£torium riigrum tritura nigra, forma cryftallorum»' 

Fig. 23. 
Sy/i.n::t. l. p. I7'>. «. I- FciTum cryftalHiatum. 
&jj}. nat. XII. 3</>. 137. n, 3. Ferrum cryftalliiatum rctra-: 

£lorium confertum adiiaerens. 
J^ ivvoth. 25S. Mincra ibnni. 
fValler.fyJi. miney, 2.p, 234. k. 2. F«rrum mineralifatunt 

cryibiiiiatum. 
/3) SyJi. nat. XII. -^.p. 156. /7. 2. Ferrum (teflcilare) cr^lUI- 

iiiarum rctracloi'ium iblirarium. - 
Cronfl. viiner. §. 201, 2. 1. 5. Minera ftrri caIcirornii.s in« 

aurata oclacdra. 
7') •^J^/''' "'^'^' ^* /^- ^*^^* "• 4' Alumen talcof'.!'.Ti opacum. 
Amoen. acad. i, /). 48 1. Alumcn foiita lUul cinerco-fu^ 

cum ollaris. 
Walier.*niner.\%0. Talcum cubicum o^laedtum. 
Hahitat in Norwegia (^prope Bramble^) Succiae ferrifodinitp 

Gallicia, Carinthia (/"O/^^ Fragant,) Corfiea, Delphinatvi 

(^voUe Volyaudemer,) et Sabaudia , utp/urimum fo/ita" 

rium,, nuHc liheruni) nunc marm^ri, micanti^ quartzo, 

ferpentino inhaerens. 

6, F. retra^lorium nigrum tritura nigra in grana comminutum, 
Syji. nat.l. /-.208. »• 8. XII. 3, p. iv9- «• «S- ^W- ^*//* ^^^^ 

Arena (ferrca) ferri atra. 
IVaUir, niintr. 251. ■ Fcrrum areuac Hiineralifatum. 

X IVatlen 



528 METALLA. Ferriim. 

JVaUey. fyji: miner. 2. p. 2^^. n. l%. Ferrum mineralifatum 
in fcrmam arenae colledlum. ; 

JVoltend. uiiner. 31. Fcrrum glareofum atrum 4nagnctera 
( fequens. 

VogeL miner, %o, Arena fcrrea. 

Ccirthetif. ntiner. 10. Arena metallica. 

Habitat in Italia ad radicem niontium coUitiniqiie viilcanio' 
rinn f o</ Sibiriae, Groenlandiae, Islaridiae, Lapponiae, 
Fennoniae, Sueciae ^«i^w et littota, ad liitoia maris 
Baltici , ad rivum Kirniz Lufatiae, in Bobcmia (propc 
Prefniz,) in Tranfilvania Qidjiuvinm Aranjos,) /« Elba, 
Bntannia {ad fanum S. Maclovii,) Jainaica , India, petif' 
Jimiim in viantimis Coromandcl et Zeylona , ex viineris 
praecedentibus per torrentes et maris undas comviinutis et 
in remotajaepe loca delatis natUMy granis obtufe angulatis. 

liepati* 7. F. retratflorium hepaticum, tritura nigra fubfcintillans, ia 
Qixm, fragmenta fubcubica diffilicns. 

Habttat in a/pibasLJipT^oniGis, e. gr. Jellivari, compaclnm, 
an dipin^afpecies ? 

nitcns. 8. F. retraftorium nigrum compaftum tritura rubra, in frag- 
mcnta nitentia cubica diliiiiens. 
Cronft. miyier. $, 211. 2. 5. 

Habitat in Norwegiae fodinis prope Arendal , au diJiinSia 
fpecies ? 
rliombe- 9. F. retra6torium tritura rubra compaftum in fragmenta rhom- 
yrn. bea diifiiicns. 

Syfl. nat. XIi. 3. p. 139. M. 14. Ferrum (decunatum) retra- 

dorium rubricofum rhombeo-ftnatum. 
Habitat in Sueciae fodinis Bitsbergcniibus , at; dipin&a 
fpecies ? 

fHeeicum. 10. F. retraSorium compaflum nigrum , tritura rubra , in 
traiimenta indetenninata diililicns. 
Cronfi. vtiner. § 21 1. 2., I. 
/3?) Syji. nat. 177. n. 14. XII. 3. />. I39. «. I^. Ferrum (vi- 
rens) fubretraetorium rubricofura particulis impalpa^ili- 
bus nitidis. 
Habitat in Sueciae fodinis (^prope Bilfce ,) /3) a&inoto inhat' 
rens prope Norberg, Persberg , Grengic, Keogis. 

lamello- II. F. retraftorium nigrum lamellolum . tritura rubra. 
fum. Cronji. miner. §. 211. 2. 4. Mmera ferri retrattoria tritura 

cubra lameUofa. 

/3) %?. 



METALLA, Ferrum. 32j 

^) Syji. nat. !.;>. 177. «. 17. XlL 3. />. 1^9. «. 16. Ferrmu 
(iquainofura) lubretradorium rubricoium , particuiis 
iquamoiis. 

Habitat in Norwegia {prope Gellebeck). 

Magne». 12. F. attraflorium compaaum formae communfs. 

Syji. nat. \. p. 176. n. r2. XIL 3. p, 142. «. 27. Ferrum 

attraclorium, 
IVoltersd. mmer. 31. Ferrum amorphum, ferrum attrahens. 
Wailer. fyji. miner. 2. p. 23->. «. 3, Ferrum mineraihatum, 

minera ferrum attrahente et polos mundi oflendente 
Habttat in Daniae, Norwegiae {prope Arendal, Laermftsdt, 
Bamblc,) Sueciac ^ e. gr. ad muntevi Hoegbe-g,) Lappo- 
niae iptope Janu&wando,) j>ibiriae, pott/Jhnu-n \Jcah':\s^ 
Indiae, yegni Peru.^i, in/u/ne Serpho archipelagi , £lbae, 
Hungariae (prope Tailtflz,) Temcfiae (prope Dognaska.) 
Bohemiae (prope Platte, Orbicau et ad montem i.zii ,'} 
Saxoniac {prope Johanngeorgeniladt, Ehrenfriedersdorf, 
Dorfchcmniz, Schmalzgrube et Hreitenbrunn,) Franco- 
niae (prope Lichtenberg) et Suevhe (prope ^zlen) ferri- 
fodinis, in grana fecedens y in fragmenta indeterminata 
obtiifangula dijjiliens ^ utpiurimum , pariim nitens , dii- 
rum, fragile, ferrei aut chalybei coloris, rarius ex cae- 
ru/efcente cinerei, fufci aut rufefcentis , tritu a rarius 
rubra, quamnigra, rarius (e gr. in ^orwegiz') g/obo- 
fum, polos duoi monjirans polos mundi refpitientes , hine 
experimentu phyftcis , ■ navigationi , inveJiigandQ ferra 
aliisqtie ujibus inferviens. 

granularc. 13. F. attraftorium texturae granularis formae communis. 
Cronji miner, § 209. 2. i. 2. i. 2 ^/ 3. 
Waller. fyji. miner. 2. p. 235. ». 3. b. Magnes celore fer- 
reo granularis. 

Habitat in Sueciae ferrifodinis (Kaerrgrufoc et propt Nor» 
berg ,) viagneti ceterum Jimile.. 

fibrofuin. 14. F. attraflorium texturae fibrofae formae coinmunis, 

Karfien Lesk. Minera/kab, l.p. 442 

Habitat in Suecia , co/oris inter di/iite cha/ybeum et caerulef- 
centi-canum intermedii , parum nitens , iit grana fece- 
dens , opacum , moUe , fragi/e, rn frigmenti indetermina- 
ta non va/de ohtufangu/a difjiltens , tntura ex eaeru/ef- 
tenti atruf fibris teneris , reHis fafciculatis. 

X 2 i^r. F^ 



324 

fquarao- 
iuiB. 



ftibtetrac' 
drum. 



balalti- 
cum. 



micace- 



.METALLA. Fcrrura. 

15^. F. attraflorium texttirae lamellofac forraae comraunis. 
Cronjl. miner. $. 209. 2. r. 2. I. 4. 
KnrfhLcsk. Mineralkab. I. p. 446. 
Danz \hem. Annal. 1785- 2. />. 426. 

Hubitat in Norwegia (^prope Bamblc et Sandfwer,) tn terris 
Khenanis, atrim^ lautellis craffis ^ reSiis, tritura riibra. 

16. F. attra^orium atrum formac cryftallinae. 

Habitut in Norwcgiae (^prope Bramblc,) Saxoniae {prope 
Brcitcnbrunn) et Garinthiae {prope Fragant et Hiitten- 
berg ) fodinis , interdum tina cum ciipro fnlvo gn^ijjo for- 
naciim immerfim , cryjiatiis iitpliirimum pyramida tetrae- 
drim duplicem faepe exilem , rarius prisma tetraedt utn 
obliqumgultm , aut cuneum IfexaedrutH altero fine iii 
aciem, altero in pyramida - tetraedrum irregularem termi- 
tiato referentibus. 

17, F. attraflorium fpadicciun columnas gracilcs in majores 
fafcicuiatas interdum articulatus rcfcrens. 

Hacqu^t Sihr. berl. Islattirf. 4. p. 13../. 3. /• I. 2. 

Danz chcm. Anmd, 178?. 2. p. ^2j\. 

Flurl bergnt. Journ. 1789 2,/>. 1092. 

'Reufs Orogr. des boehni. Mittelgeb. p. 89.. 

Ferb^r Bemerk. in Nenfchatel ijfc. p. 5. 

Stouz Abh. der boehm, Gef 1788- p* 174- 

Habitat in Ditcatus Bipontini vaUe Itas, etiam prepe Mo' 
fchel-Landsberg, in Fraftconia (/!»-o/)f Lichtenbevg,) Pa- 
latinatuy//pmoW(/)r(9/;^ Aniberg) et bohemia {propsVvi- 
zen , Augezd et monafierinm Oifeg,) ampLa utplurimutn 
Jirata conftituens , cohmnis calore et ad aerem a fe invi' 
^eTff difcedentibus , ferrutn , friciione etd magnetem prae-' 
paratum traheus, 

Ig. F. intra^labilc ferrei coloris nitens tcxturac lamellofac. 
Syfi. nat. 1, p. 176, n. 7. XlL 5. p. 159. «. i%. Fcrruin in« 

trafhibile rubricans micaccum nitens ' 

IValler. miner. 169. Ferrum arienico minefaliiatum minera 

ujicacea rubra L attncu rubente. 
Walier.JyJi. miner. 2. p. 242. n. 8. Ferrum mineralifatum, 

mniera micacea iquanioia, colore grilco icu ferreo nitens, 

trrtura humida rubra. 
Carth. miner. 72. Fcrrum mineralifatum fquamoiiim grr- 

ieum fpiendeiiS friabilc. 
Cronfi. miner, §. 201. 2-, 1. 4. Haemalites oacrulclcens fqua- 

ljQ«ittS. 



METALLA. FeiTUm. 325 

p) Syjf. nat. I. p. 177. n. ig. Ferrum retraflorlum particiilis 
lublaminofis folidefcentibus. 

Syji. nat.Xll. l. p. 140. /;. {9» Ferrum (caerulefcens) xR' 
traftabile rubricans, fquaniisfublaminofiscaerulefcentibus. 

fValler. miner. 257. Minera ferri cacrulefcens lauiinofa. 

Habitat in Sibiriae (Ncfcdjewskoi ad Incum Onega,) Lap- 
poniae (prope Jcllivari,) Sueciae (prope Grengie ^/ Cal- 
mar,) Hercyniae (prope Ofterodam et Zorge,) comitatus 
Sayn (ad tnontem Streitberg,) Franconiae (rt^/Ochleckopf 
rnontis piniferi,) Saxoniae (prope Aitcnberg et Johann- 
georgenltadt,) Lufatia (^/'o/»f Mai-kersdorf) et HunL;ariac 
(prope Topichau) fertifodinis , utplurimum in gfanay 
rarius in crufias , rari(]'uHe in baciUos fecedens , larncllie 
faepius incurvis , quani rcElis , ctebro pnrtibus majoribuSf i 
interdum minorifnis aliii fo(fiiibus cjuartzo , fiuori , ferro 
cchraceo , immerfum , raritts fitperficicile ,< utpliivimnvt 
fornia commttni , interdum fomia tabitlarum hexacdra- 
rum lateribus cQaUtariim confpiciium. 

fpcculare. 19. F. intraftabilc compaftum nitoris et coloris chalybei., tri- 

tura rubra, intus Ipeculi infiar nitcns. 

, jyalier. fy[i. miner. 2. p. 239. et 241. ;/. 6. 7. Ferrum mi- 

neralilatum, mincra griica feu albo-cacrulelcente, tritu- 

rarubra, magnete refraftaria , ct; Ferrum mineralilatuna 

minera caerulelcente aut nigrcfcente, magneti vcl amica 

vel refrai^aria. 

Cron/i. miner. §, 201. d. I. I - 3. Minera ferri calciformis 

indurata caerulefcens. 

^) '^JiJf' "^^' !• P' ^7S' «• 3- XIL 3. p. 140. «. 20. Ferruin 

inrraftabile rubrjcans fcintillans ioiidum rhonibeo Ilriatum. 

y") Syji. nat. XU. 3. p. 140. /;. 21. Ferrum Geliulofum) intra- 

Ctabile rubricans, lamcllis ercfiis inteiltindis, 

Habitat in Norwcgiae, J>ueciac (prope Bitsberg,) Germa- 

niae (prope Osnabriigg , Freyberg , Auguiiusburg et Al- 

tenbeig,) etiam prope Thunuberg in i^-dldiinztu fuperiori, 

in Lotharingiae (prope Framont) et llvac ferrifodinis, 

fuperficie faepe iridis coloribus ludente , mtnc in gr^ana^ 

nimc in critjias , nunc in bacHlos feeedens , faepius formci 

commuhi, neqtie tamen raro forma cryfiaUoritm .^ in cel' 

lulas aut uvae fpecieni faepius aggregatarum , nunc tabu- 

las hexaedras nunc lentes exiles , minc pyramides triedraSf 

dupUces et complanatas , vel JiinpUces et apice infiexas, 

nunc cnbos , rarius perfeBos vel marginibus y quam augu- 

iis truncutoSf nmc polyedra pt eferentium. 

X 3 20. F. 



326 METALLA. Ferrum, 

rubrico- 20' F. intra£^abile rubrum laroellorum intus mtethis moUifli- 
{uiiJ, muin attadu |)ingiie et inijuinans formae cominunis. 

Syji. nat. I. p. 176. Xll 3. /> 141. ii. 23. Ferrum uitra^ta- 
bile rubricans rubrumque, punclis impalpabilibus nitidis, 

Cronft. tniner. %. 20?. 3. 2. Haematites rubcr fquamolus, 

J^aller. miner: 27. Mica ferrca rubra. 

fValley. Jyft miner. 2. p. 248- »• 1 3. Ferrum ochraceum 
mmeralilatum rubrum, minera iquamofa raoHi inquinante 
magneti refradaria. 

Hahitat i«Cambria, Suecia (/»^o/»f Nora, Norbcrk, in monte 
argenteo occidentali,) Saxonia {prope Ehrenfriedersdorf 
^rCamsdorf,) Hennebcrgia (;>repf Suhl,) Hercynia (/» 
ntonte Iberg et prope Zorge,) Naflbvia, Hungana , colore 
itunc magis in cbulybeitm , nunc potius in fiijcum coloyent 
vergente y Jaepius crujiae tiiore alias ferriwtineras obdu- 
cem f in graiiu fecedens y lameUis incurvis nunc ndajoribur 
nunc minoribus , in fragmenta indeterminata valde ob- 
tvfunguLa diffiiiens. 

Haemati- 21. F. intra£tabilc fibrofum' duriufculum opacum tritura rubr» 

.e> . aut flava. 

Glaskopf. Syfh «.(/. I. p. 175. n. 5. XII. 3. />. 140. n. 22. Ferrum in- 
tractabile rubricans glanduJQlum fragmentis concentratis» 
fV.iUer. miner. 249. Kerrum mineralilatum minera figurata 

rubra I, trittira rubcnte. 
JVoltersd. miner. 31. Ferrum rubnim ex ccntro radiatum, 
et Ferrum rubcum globolum extus pundatum. 
tc) nigrum. 

fVailer. fyfi. miner. 2. p. 24<r. w. XO. Ferrum ochraceum 
mineraiifatum , mi/iera nigrefcente plerumquc tcitaceaaut 
figurata, tritura rubra magneti refraftaria. 
(Si) fufcum. 

G 07//?. miner, §. 202. Hacmatites nigrefcens. 
Blutflein. y) rubrum. 

Croufi. miner. f 205. Haematites ruber. 
JValier. fyp. miner. 2. p. 245. n. II. Ferrum ochraceum 
mincralifatum minera rubra dura utplurimura figurata, 
magneti refra£laria. 
i) flavum , tritura flava. 

Cronfi. miner. §. 204. 2. Haematites flavus. 
JValier. fyfi miner. 2. p. 247. n. 12. Ferrum ochraceunt 
minerahlatum, minera Hava pieruniquc figurata, rafura 
flava, magncti refraflaria. "i 

Hahitat 



METALLA. Fcrrum. 527 

Nahitat in Angliac (e. gr. /jropi? Diirham ,) Seotiae, Nor- 
weuiae, Siieciae, Sibiriae, (^q. s,v. tn montibm uralenfi^ 
bus prope Sinarskoi et Bodon,) Hiingariae , Carinthiae 
(^prope Hiittenberg,) Bohemiae, Saxoniae (e. «v. prope 
Johanngeorgcnftadt et Freybcrg , et in monte Rothen- 
berg,) Haffiae fe. gr. pro/)^ Schmalcalden , ) Hercyniae 
(e. gr. prope Ofterodam,) Eledoi-atus.TrevirenlJs (e. gr«. 
prope Herrhaufen,) ducatus Bipontini (Frifchermuth,) 
6) in Eohemiae (/>ro/?^ Camerhof, ) e^ Hungariae (/)ro/)tf 
Scalca, Hiadla, Stiar, Koniz, Tailolz, Boinik ^/ Libe- 
ten, y) in Pyrcnaec^ram {inter Scm et Lercoul,) Hritan- 
niae {prope Sallcs,) Seotiac (ipjope Fitfichie provinciae 
Aberdcen,) Angliae (prepe Workingcon Cambriae,) 
Sueciae (/« monte argenteo occidcntaLi Welhnanniae,) 
Hercyniac (/>ro/»tf Hiittcnrodam, Oltcrodam fr Andreas- 
berg,) Saxoniae {prope Camsdorf, Schneeberg, Alten- 
feerg, .Schwarzenberg, Eibenftock, Grosfchirma, Schel- 
lerhau et Boelenbrunn,) Lufatiae (/?r(j/>f Wchrau,) Bo- 
hemiae (^prope Prcsniz , Radnik ct Flatte,) Hungariae 
(^prope Ruskowa, Sirck, et Stoos,) Tranfilvaniac {prope 
Gyallcr,) Carinthiac (pro/)^ Neunjarktl,) AuftricC (^ro/»ff 
Graskopf,) Wirtembergiae (/)r<7/»ff Schiltach,) et Bipontii 
(^prope MofcJiellandsbcrg,) ^)iw AngHae (HubbadulcDer- 
Ijy,) Succiae {prope Norbcrg,) Saxoniae (prope Boelcn- 
brunn et Schcibenbcrg,) Bohemiac (prope Melnik, Hun- 
gariae (prope Ruskowa , Scalca et Boinik,) Carintbiae 
(prope Blcybcrg ,) Auftriae (in monte Gaftriccnfi ,) et Bi- 
pontii (/iro/)f Tabernas montanas,) a) in Sibiriae (c. gr. 
/»o/)f Catharinenberg,) Sueciac (/^ro/^f ^itsberg, Wick, 
Norbcrg, Kitterhiitte, Langbanshiitte &g.,) Norwegiaa 
(prope Arendal,) Lapponiae iprope Jellivari,) Angliae 
(praefertim Gloceftriac,) Hcrcyniae (ad montem Ibcrg, 
prope Zcllcrfeld et Zorge,) Hennebergiae (in planitie Bii- 
chcbefne,) Saxoniae (prope GiL'torf, Voigtsberg, Cams- 
dorf, Scheibenberg, Maricnberg, Schwarzenberg^/Bjan- 
kenburg,) Lufatiae (pro/)e Kcngcrsdorf,) Marchiac Bran- 
denburgicae (/)r(7/)^ Kifterniz,) Bohemiac (/^ro/;^ Plutte,) 
Moraviae (prope Buttenwald,) Hungariae (pro/^f- Sucho- 
dolina, Libeten, Rufcowa, Stiavncza, Koniz f/ Taiiolz,) 
Carinthiae , Carnioliae , ilvae , Brisgoviae (j^d montem 
Heuberg,) Sucviae {prope Gindehvangcn, Ahlen et Neu- 
haufen,') Wirtembcrgiae (/))c/)i? Neoburgum ,) f/ Nalfo- 
yiae (i« Siegenenfi et Dillenburgica parte) fodinis , ru' I 
ri£ime crii/ltie injiar alia foljilia nbducens j /uperjicie in- 
X 4 terdum 



328 METALLA;, Ferrum. 

terdtim iyidi^ coloribtis Itittente , mit argeniicolorilms ar- 
hujcntis piBa y fihris crehrim paraUeHs , qiiatn fofiicttlatis 
vel ftellatis , in fcjincas ton?ns , attt fragtnenta cnneifor- 
vija , raritis in di/coidea difjitiens , inttis interdnm tavuvi^ 
aut extrinfecns qtinrtzo vel thalcedonio quafi cortice oh- 
diBtrm , ntiKC in ^rana , ntinc in baciHos , nunc in crtt- 

Jias Jecedens ^ rarius formae cornmitfii.\ , qttam rcniforme^ 
botry.oides , ^lohofum , fiillrititiitm , fifiulofwn , dnt arbvf- 
etd&i refej-en.y ; varietas rnbra fangnims frofiuviis Jijlen- 

' dia , aliiaque tnedicamentis , potiendis quoqiie vtetaBis , f>o- 
tiffimum ferro et chatybi infervteus. 

compa» 22. F. intra£tabife coinpafluni duriufcultim opacum tritura ru- 
^um» bra aut fiava. 

Cronfi, miner. §. 202. 20^. 204. 2. 5. et 5. I. 

fVaikr.fyJ}. nitner. p. 244. 246. 247. n. lO. il. 12. Hae- 
matitcs folidus. 
/5) Syji. nat. XIL 3. />. 141. w. 2^. Fernim (glomerattim) in- 

tradaliile rubricans oftaedro granulanim. 
^?) Syft. nat. XIL 3. />. 14I. n. 24. Ferrum (arenofum) in- 
tradabile nigrans, particiilis granulatis opacis. 

Hahttat in Sibiriae (prope Catharinenburir atiisque,) Lappo- 
iiiae (prope Jellivari,) Sueciae (/iro/^tfGren^ie et in monie 
Taberg,) Hcrcyniae (/^''o/^eKubefand ,; Franconiae (/)r£i- 
/)^ Naiia e? Suhl ,) Thuringiae (/)ro;?e Saahfeld,) Saxoniae 
(/'r(//v^ Camsdorf, Chemniz, Schneeberg , Eibenftock ^^"^ 
Johanngeorgenltadt,) Varifciae (e. gr. prope Sclilaiz,) 
Lulati.te (prope Wehrau,) Bohemiae (prope Toepliz,) 
Tcmcfiae, Carnioliae (prQpe Kum^nU/) Tirohs , Wir- 
tembergiae (/»ro/)^Heidenheim,) Helvetiae (/« valleMuhl' 
thal,) Italiae, Navarrae (prepe Baigory,) eteft&ratn^ 
Trevirenfis {prope Herrhanfcn , ) Naflbviae parfis Siegc- 
nenfiis, N^xrwxtcx fodinis y frequentius in grana fecedens^ 
hiterdiim Ziagus , crebrq in Jirntis aut venis obvius y qtias 
integras confHtuit , nonnunqiiam atiis foffrtibus injperfum, 
fiavttmy rtibrum aut nigrefcens, texti/rae nunc aequatis^ 
mtnc itiaeqtiiitis y formae crebro commttnis , alias ^tobu-' 
irfiim y reniforme , Jiiiiatitium , fifiutofim , celliitofum^ 
* etut teftigiis hexnedro-pyramidatibus inaequcde , aut for- 

wa cryjiullorum freqitentius adnatarum , qtiam liberartim, 
^gS*'^gatiirum y quam fotito) iarum y raritts tetraedro-pyr 
ramidatium , quam cubicartim , quae inttis interdum ea- 
vae, et aqua reptetue , furno ctttido impofitae magno cutn 
Jirepittt dijititiue* 

23. F. 



METALLA. Fcrriim. 329 

iliatofum. 23. F. intraflabile lametfofum efFervcfccns igne erepitans et 

■ nigrefcens, in Fragmenta rhomboidalia dilTiItens. 

Syfi. nat. l.p. i7<y. XU. 3. p, 141. «. 26. Ferrum intrafta- 
bile «Ibicans fpatoruirft 

JVoltersit. miner.i^i. Ferrum fpatofum colore gilvo f, badio. 

Wnller. miner. 244. n, 3. Minera ferri aiba fpatiformis. 

WuUer. JyJ}. miner. 2: p. 2^1. «. 16. Ferrom calcareis la- 
pidibus inhaerens, mincra alfe vel fufca, facie lapidea> 
iine nitore, magnete rion attraftili. 

Voz,el minernif. 167. Minera martis fpatofa. 

Oo/;/?. ni:ner. §. 30- 33. Terra calcarca marte intime mixta. 
/6). TValler.Jyf}. miner. 2./). 261. ;;. 24. Ochra ferri fu(ca. 

Hahitnt , interdum fr^tn ampliora et matricem alinrum mi' 
, nerayum confiituens , in regno Tunctano , in Hifpania, 
in Pyrcnaeis (^prope Echaux, inter Sem et Lercoul, etiat/t 
in comitatu Kulcinonenlj,) in Delphinatu {prspe Alle- 
mont,) Alfatia (^prope Rothau,) Pedeiuontio Cprope Ma* 
nattero,) territorio Bergamenfi et Brefciano,) Tn-oli {pro- 
feSchroaz,) Salisburgo, Stiria (/)/'o/7^, Schladming e/ Ei- 
fenerz,) Carniolia (;»'0/?f> Jauberiig,) Carinthia (/)ro/)6> 
Hiittenberg,) Aultria (/^rope Reichenau ,) Hungaria (/j/o- 
pe Schemniz et Schmoelniz,) Silefia (e. gr. /7^6^/;^ Creuz- 
burg,) Bohemia (/>ro/?e Ratieborziz, Sekerichan e^/Mayer- 
hoefcn,) Saxonia {prope Altenbcrg, Schnceberg, Frcy- 
berg, Braeunsdorf, Voigtsberg f/ Camsdorf,) Franconia 
iprope Neila et Lobenitein ,) Thuringia {prope Koenfz,) 
Haffia {prope Schmalcalden et Wolzliaufcn ,) Naffoviac 
parte Saarbriickenfi , Weilburgenfi et potiffimum Siege- 
nenfi , Kheni ripis (c. gr. prope Benndorf , Wolfltein, 
Obcrnhof, Wicnar,) Ducatu Bergenfi (^i n monte Wmd- 
berg,) Hercynia (prope Claustbaf, Cellerfeld, Lauteit- 
thal, Stollberg,) prineipatu s Anhzkini parte Bernbur' 
gcnfi , Halberltadio (prope Dankenrode,) in Uplandia, 
Walecarlia et a/ias paf/im in Suec»a, in Cambria et Gloce- 
iiria Angliac, ingyanas, rnrius in crujias fiexuofas fcce'- 
tiens , prunis infperfnm lucem fpargeus , acuiis totum fol' 
vendum , frequentijjime album , colore tnmen ad serem 
fugaci, aiias canum , caerulejcens y ruftfcens , Jiavnmy 
rtihrum , fufcuni , nigricans, nigrum , aut ad fuperjiciem 
iridis coloriims ludens , rarius fifiulofum, ffiobojum y cel' 
iulofum , aut vejiigiis ciibicis impreffis confpicuum , aut, 
prouti prope Cremniz, fungiten figura referens, qtiam for' 
tnae communis , aut iryfiuUorum extrinfecus nitentium ttt' 
plurimuttt aggregafanm , rarius psUucidarutn , rarius 
X S p^^ra^ 



33© METALLA. Ferrum. 

pyramides triedras atit exilifjinias tetraedras , vel eubotf 
qiinm lentes piijillas , interdwn rofae petalo>tim infiar ag- 
gregatas y aut fellae inflar curvatas ^ vel rhowbos , ftcte' 
Dtis faepe convexis confpicuos referentiiim y parando cha' 
lybi prae aliii ferri minerts conducens , ferri calce aere 
fixo fatnmtu , utpltirimum qtioque terrae calcariae. , et 
tnagnejiae calci junSia, 

fiUccum. 24. F. intra6>abile fcintillans. 

Cronji. miner. §. ^4. i. et 65^. Q.uartzum calce fcrri atra 
intrjniece miltum et Jalpis martialis/Siiiopfe. 

Habitat in Palatinatus et Bipontinis, Hercyriiae (prope Rti- 
beland,) Hungariae (^prope Schemniz ^/Bukabanya) /<?• 
diuis , in his faepe auriferum , ceterum ex ferri calce pe- 
trnjiliciy quartzo aut jufpidi junSia conjians y interdum 
quaji erofum. 

argillace- 25. F. molle opacum inconfj^icuutrj (Tccutn. 
um. Cronfi. miner. §. 87? Bolns indurata plrticulis impaIpaM« 

libus. ■■ ; 

Habitat in \tz\iz , Wirtcmbcrgia , Naflovia (c. gr. /jyfl/Jf Sie- 
gen,) Franconia (e. gr. />A'o/)e Neila , ) Varilcia , Saxoni» 
(e. gr. propc Schneebefgy Chemniz et SchmideFeld,) Lu- 
fatia (prope Wehrau,) Bohcmia (prope Toepliz,) Hun- 
garia (prope Scalca) <•/ Temeiia , nt/nc vagum y nunc in- 
tegra firata conjiittiens , nunc formae communis y nunc- 
foraminnlmtum et ititus f.Jiulojnm , nuftc ceUtilofum y nunc 
lentes , renes , globulos , facpiffJtne pifa aequantes , refe» 
rens , interdum fchifiofum , aut in crujias fecedeiis , ex 
ferri catce et argilla xompofitinn. 

Ochra. 26, F, intra£iabile inconfpicuum opacum friabilc. 

fValler. miner. 205. Ferri terra praecipitata non minera- 

lifata» 
Cronfi. miner. $. 200. i. i, i. Minera ferri calciformis 
friabilis. 
v) Syp, nat. l.p. 20^. n. I. XIL 3. p. 192. 11. i. Muf. Teffin. 106. 
Ochra ferri pulverca lutca. 
It.fcan. 121. Ochra flava. 

Woltersd. miner. 31. Ferr.um terreum luteum friabile. 
Walier. fyfi. miner. 2. p, 258. Fcrrura acido iolutum et 
praecipitatum, colore flavo. 
/^) ^yP- "^i- Xn. 3. /). 192, «. 2. Ochra fcrri pulverea rufa. 
Walier.fyji. mitier, 2- p. 259. »• 22. Ferrum acido corro- 
iam rubrum, 

Habitat 



METALLA. Fenruni» 



331 



^ Jiahitaf freqiiens in aquis Ferriferis , in reeeptatulis , canali^ 

biis e. c. in fundiint delabens ^ alias qiioque in infnla Cele» 
bes, Perfia, Sibiria Qid fiuvium Jeflchanska , ) Fenfilva- 
nia (/»-o/rtf Fahlun f/ f/; Scania,) Ariglia, Seelandia, Na- 
murcio, reliquo Bq\e^\o ^ ducatii Clivenfi, epifcopnttf Of- 
nabriicgenfi, eleSioratu Trevirenfi, Hercynia (e. gr. itt 
fw«'«/f Raminelsberg,) Haflia, Saxonia, Franconia (e. gr, 
/>rw/)^ Wonfiedcl, Neila, Coburg, Norimhergam , Alt- 
dirf,) Carinthia (/>ro/>e" Hiittenberg et Friefach,) Salis- 
biirgo, Allatia, Helvetia, Italia ( c. gr. «Vrfl Komam ,^ 
Hurtgaria (prope Schemniz et Stoos,) Tranfilvania (prope 
Gyaller,) Silefia (e. gr. prope Sagan ,) et LuCdtii {prope 
Wehrau,) rarius jieUatimfibrqfumj luteo rubrove colore 
crebro in fufcutn vergentey piiioribus ufu fuo magis «a- 
/««/, qiiatn fuforibus. 

caerule- 27« F- intraflabile friabile tcrreum inconfpicuum ad acrem cae- 
um. ruleum, igne fufeefcerts, a lixivio cauUico colorcs mutans. 

Cronji. miner. §. 2o6. Calx raartialis phlogifto junfla et al- 
cali praccipitata. 

Walier.J^Ji. miner. 2. p. 2<5o. «.25. Ferrum folutum alca^li 
praecipitatum et phlogifto jundum caeruleum. 

Habitnt frequens ad fluvium Schadugna, prope Muran et itt 
/j/.vj Sibiriae «/ Ruffiae om, z« Islandia, Norwegia, Sca- 
niie p/anitiebus f Scotiie et Bdgii pa/udibus, in eleBoratu 
Hannoverano (^prope Mafchen,) epifcopatu Hildsfienli 
(/•ro/i^ Peinam,) Haffia (pyo/)^ Hirfchfeld,) Suevia (/?r<?- 
/)^ Kabonhufen,) Rrisgovia (/>yo/>ff Herderen ,) Carnioliae 
nlpihus Vacchinenfibus, Carinthia (prope Bleyberg,) Thu- 
ringia {ad montem Eckartsberg ,) Lufatia (pro/)eDoberich 
*/ Oibersdorf,) Silefiae (/)y-o/)<? Bcuthniz, Pathowiz, Da- 
chenberg , Creuzhurg ct Is^iederlefchen,) et Poloniae 
(^prope Cracoviam) uliginibus , argiliae ^ turfae y humo 
aut aliis.ferri mineris innidulans , infra terram nonnun- 
^uam laQeum , et ad acrem detnum colorem caelefietn 
/maltae , aut indicum a^umens , ferri circiter \ argiHae 
arenaeque mijiam cotitinens , poji ufiionem in igne tnagne' 
tem fequens , pigmenti loco e. gr. Tungufis inferviens. 

ftnalti- SS» F. intra£labile duriufculum tcrreum opacum incon^/- 
num. ' £uum cacruleum , a Ii.xivio cauftico cQlorsm non 4qu< 

tans, ighe cinerafcens. 
Klaprotb Sehr, btrl, Naturf 10. p. 91, 

Habitat 



^ja METALLA, Ferruin. 

HnlMat in Hnngaria prope Vorau , unA ctiht fjuartio venam 
^ - \ poIJici.r , j^ftfijpim micaceum albiim pererrantem con-, 
Jpitttmsy ciipri expers y jam tn fodina caerulettm ^ cajidejr . 
eendo ctim cineribiis clavellatis omnem colorem exueftSf 
acidii ften Jolvendum y cum borace in vitrum pellucfduin 
diltite fiavum , cum ofpum acido ift vitrtim coloris expers 
coUiqvefcens y ex ferri calce j terra aluminofa et Jilicea 
eottjiatntn, 

(ubaquo* 29. F. intraflalnle inconfpicuum opacum coloris obfcuri liu- 
ium. miduiH, 

Syji fiat, I. p. 190. XII, 3.p. 187. «. 5. Tophus (Tubal- 

caini) humolo-ochraceus. 
Cronfl. miner. §. 200. i. i. 2. Minera ferri calciformis. 
IValler. Jyji. mitier i. p. 259. w. 19, Fcrriim limofumj| 
mincra fufca, facie tcrreitri vel fcoriacea, fubaquoia, 
a) polymorphum. Syjf. nat. XM 3. p. 187. «• 5- ^'^ 
/3) placentifonne. Syft. nnt. XII. 3./». 187. «• ?• y. 
y) nummiforme. Svft. nt.Xll. 3./). 187. w. ?. '/3. 
6) globiforme. SyJlnat.Xll "^. p. tSj- n. <• g. 
s) giobolum, Syjl rtat. XII. 3. p. iSb. ?/. 7? Tophus (gb- 

bus) arenolo-ferreus iubrotundus. 
^) grandiniformc. MuJ. Tefjin. 74. ;;. g. ^* 

3/) pififorme. Syji. uat. XII. 3. p. 187. ;z. 5. a. 
3") Aetites. 

fValler. Jyfi. miner. 2. /7. 614. ». 2. Lithotomi cavitate la-. 
tente, parietibus nudis donati, 

a) Syji. ftat. f. p. 193. ;;. 3. XII. 3. />. 179. ;;. r. MuJ. Tef- 
fin. 78. «. 2. Scbreb. lith, 97. Acrites cmbryone libero 

terreitri. 
Imperat. hifi. nat. 738. Actitcs gecdes. 
Waller. miner. 407. Aetites terra inclu^a. 

b) Syfi. nat. I. p. 193. XII. 3. p. 179. n. 2. MvJ Tejftn. 78. 
;;. r. Gron. Juppl. 58. ;;. i. 3. Scbreb. litb. ^9. ^ctites 
embryone libeio lapillulofo. 

Iwper. fiat. 739. Aquilinus. 

Waner. mvier. 407. «. i. Lithotomi cavitate latente donati. 
^yfl- nat. X\\. 3. />. 187. ;;. 6. Tophus (Lithoxylon) fer- 
reus ochraccus longitudinalitcr enatus. 
Habitat Jiib aqua in Sibiriae, Kufliae (e. gr. 'Sewi) fiuviiSf 
in Smolandia, Dalccarlia, Norlandia Sueoiae , ;';/ Be^- 
gio iprope Lugdunuin,) Lotharingia {prope Dax , Vah 
S. Amarin &c.;) Normannia, Britannia (/>;-o/?? Vitry,) 

dijtri' 



.METALLA. F^rjam. " 335 

difiriBu Turoncnfi (^prope ProiiiHy,) Franciae infiila 
(c. gr. />roy)e Gcnicours,) Burgundia, Allafia, Helvetia, 
Wirtcniheri^ia, reliqua Sucvia , comitotu Saimenfi, ele^ 
BoratH Trevircnfi (^prope Marciorf,) Hercynia {prope Ile- 
fdd,) Hailia, circiilo Salico {prope Halani,) Varifcia, 
Bolicmia, Lulatia (prope Tribel,) Silelia {prope Wicliels- 
dorf,) Hungaria, Tranfilvania (pt^ope Kefchinar) ex /jw 
. fno ferrifero , iit videtur , natittn , a phojphori acicio itt* 
hacrente ferrtim exhihens frlgidttm fragile , utplurimilm 
fiifciitn , intcrdinn ruhrunt ^ Ititeum , Lutefcefis ^ vireJcettSf 
caouleinn , cinereuin , ex ch^dyheo atrtitn y nigrtitu , au» 
in fuperficie varicgatmn ^ forrnae cotnmunis {tum ctehr9 
foraminulentum , alias fijittlofum , orbiculare granorut/iy 
renisy globi magis minusve perfeEii cavi v^l fulidif maJ9' 
ris vel tni}ioris fpecie conjpicuwn, ^ ^" 

viride. 30. F. coloris pfiiitacini, niteBS. 

Hbfftnann hergm. Journ. IL l. p. 397. 

/^//iZ^lVtii/ SchnechergeeV aliii induratis ferri , msmiithi, nic^ 
coli cohaltique tnineris infidens , interdum tabulas refe- 
rensy an ferrum piuriae acido ym^utn? an revera htt' 

^jus generis? 

ar(enicale. 31. F. "cannm opacum carborrioiiB injeftum arfenici vsporctn 
eruc^ans. 

'Prouji annal. d^ chim. I. p. £9^, ^ 

Hahitat in Hiipaniae cuprifodina, pittmbo cstm arfinici aci' 
do hiiidio externo habitufimile ^ aqua et nitri aeido , vei 
huUiente, non foLvtttdum ,)Ct vafis cLa^fis igni cxp-ofituni 
li^uefcctts quidem , ut i^^tnen ntikum vaparem etnittat. 

fulphura- 32»^ F» opacum prunis infperfum vaporem flammamque (Iil* 
tum. phuns emittens. 

S^i. nat. Xlf. 3./. 116.». 7. Pyrites (aqtiofus) roincrali* 

latus lividus. 
Cron/i. miner, §. 152. Pyrites colore rubefcente. 
fVitUer, miner. 210 fyfi. miner. 2. p. 133. n. 7. Sulphuc 

ferro mineralilatuin, minera fuica vel hcpatica. 
Habitat in Sueciae, Saxoniae, Hercynia», Rhenanis /0^/- 
ms varits , creberrime fufcum, ititerdum dUutius , atifi 
co/orit ittter aurichaLceutn et chalyheutn intcrtnedii , att$ 
cbaiyhei , aut in Juperficie variegati , in grana utp/uri* 
niHm Jecedens , jormae creberrit/te cotnmums , notinitn* 
^uam ceUuLoJumy peiliuatumf fiiLeis deeujff^tibus injuper* 

fiit 



534 METALLA. Arfenicum. 

ficie tnfignimnt , arhtifciilai referem , fijiuhfum , ^ottyoi- 
des , reniforme , Jiillutitium , globofum , . aut fofma cry- 
Jiallorum tahidas hexaedras crebro in ^lohos coagfnenta- 
ias , aut prifmata hexaedra , frequentiffine cuhos in cellu- 
las autferies aggregatos referentium confpicuum, 

phlogifti- 33. F. opacwra coloris obfcuri iri ignfe ardens. ^ 

cum. Cronji. miner. §. 160. 6. 2. Minera ferri phlogiiliea. 

Hahitat in Hungaria {prope Schemnxz. , hic.auri argentique 
feraxy) et Suecia {in montibtts Walchbcr^ et Finnbtrg, 
etiam in Ncricia) lithanthrucem externo habitu referens, 
wtnc friahile, nunc firmius cohaerens , alias fixum , cito 
et cnm levifiamma exardefcens , pauxiUum ponderii amit- 
tens, et ultnk -iio fe^f^i ff^epe continens , atias fiih fornice 
docimafiica tottn.. '■'re avolansj perparum modo caUis f«r- 
reae re/inquendo. 

$6, ARSENICUM. Fragile, coloris plumbei, cum 
CK) nitore tamen fugacis , ponde- 

ris (pecifici = 8308 - 1000. 
Carbonibus infperfum fpecie fu- 
mi albi album quodammodo 
redolentis faporc dulciufculi 
avolans. 
Cakealba, aqua foJubili, acidi 
nitri ope acidum verum fui 
generis evolvente. 

nativnm, i. A. nudnm nitoris mctallici. 

Cronji. miner. §. 237. Arfenicum nativum* 
teftaceum, «) A. in cruitas Iphacricas lecedens. 

Syji. nat. \. p. 170. n. 5. XII. 3. p. 117. «. i. Arfenicuni 

nudum , fragmentis convexis concavisque albidis. 
Cronji. miner. {. 237. I. Arlenicum nativum particuhs im- 
palpabihbus teltaceum. 

fValler. miner. 217. Arfenicura fcrro minerahfatum tefta-. 
ceum. 

JVaUer.fyfi. miner. 2. p. 162. «. 3. ArfenicuHj ijativum for- 
ma nietaihca teitaoeum. 

Vog, 



METALLA. AffeniGUcti. 355 

Vog, miner. 294. Gestt. cadm. 19. ». 29. Cobaltuni tefta- 

ceum. .. ■% 

Jiip.miuer, 180, Scherbencobald. 
Iquamo- /3) A. particulis n)icaceis. Cronfi. miner. §. 257. 2. .Sjfy?. nat\ 
. lum. Xlf. ?. ^. 1 17. «.2. 

pororum. i) A. fnabile et porofum. Crsnfi. miner. ^. 2^1'. %^ Syji. nat* 
X«i. 3. ;>. 117, 7/. 3. 
JVaUer. fyji. miner. 2. p. 161. «. 2. Arfenicum natiFuoi 
foima mctallica ni^rum, 
a) faciebus Ipeculi inltar nitentibus, 
Cronji. miner. §. 237. 3. I. 

Habitat in Norwegia \prope Kongsberg,) Hc^cynia (/w-o/^ff 
Aotireasberg , ) Alfatia (^yr^»/?^ /«««w SJ. Mariae,) Wir- 
' tembergia {prope Alpiripacum,) Fiirftenbergia (prope 
Witticben,) Carinthia {prope Seltfchach et Geisbcrg,) 
Tranlilvania (/)ro/)f Nagyag,) Bohemia (z»;»^*- Joachims- 
thal,) et Saxonia {potijjimum prope Annaherg et Frey- 
^'^^^y') fp^io i harytikiy fcldjpato fuepe innidulans , gale- 
Uaey arfenici argentique tnineranfim frequens cowes ^ dur» 
corpori aUidem fonitum edens , cultro fecandum , vix ferro 
carenSf interdum cobnltiim , rarius wisniuthum , argen- 
tumve fihiimwixtum habens y rarius fibrojum y quam mi* 
nutim lameUofumy interdum y) porofnm et qua/t erojiim, 
faciebus ya) fpeculi influr nitentihus , attt concavis , aut 
convexis conjpicuum y haud raro reniforme, 

2. A. album , aqua folubile. 

Crofjji. miner. §. 23 S. 2. I. Calx arfenici nativa pura. 
Wuiier.fyji. miner. 2. p. 160. n. I. Arlenicum natinitn al- 
bumlaiino-calcareum. 
a) farinaceum. 

Cronfi. miner §. 238. 2. I. I. 
fVaUer.JyJir mintr. 2. p. 160. ». I. a. 
/6) cryltalhlutum. 

Syji. nat. Xli. 3./J. 117. «. i. Cartbeuf. miner. 57. Arfcni- 

cum nudum cryitallfnum purum. 
Cronfl. miner, $. 23S. 2. I- 2. 
WuUer.fyJi, niiner. 2. p, 160. /;. I. b. 
y) tcira inimiltuin. 

WaUer.fJi. miner. 2. p\ 169. n. lo. Arfenicum terra mi- 

neraiiiatum. 
Hdbttat in Hercyniae (^prope Andreasbcrg,) SaxOniae (e. gr. 
;)/-o/>^ Giesijlibei,) Bohcmia (/);-o/)f Joacaiujstiial,) Hun- 
gariae {prope Schmoeinii) argeHtifodims y nutivo rarius, 

sliis 



aj6 METALLA. Ar/eniGunv 

i' . ' 

aliis arfaiict mineris injidem, p^ramides (,5) interdum i^. 
iraedrai diiplices referem. 

Aurfpig- 3. A. penderofum flavum 'fncurvnc lamcllofum nitoris intus cc 
inentuni» rei ignc agitatum multam fui partem relinqutjns. "" " 

5^. ««/. L p. 169. «.-2. Xfl, 3i ji), ii^. n.2. Pyrites nudus 
■ flavus micis^auratis A os>,' '. "', 

fValler^ niiner. 226. Aiienicum rulphur«, lapidc fpatcf^ «t 
micacco miucralifatum, minera flavcicente 

fValUr.fyft. miner. 1. p. 163. «. 5. Arlcnicum pativum ful- 
pbure niixtum planis micans flavum. 

fVo/tersdj winer, 28- Arfenicum luteuni lamellatum mi- 
caccUm. 

'Cretift. tmmr. §. 239. 2. 1. 1» Calx arfenici fulpbure mixt« 
flava. 

Hahitat iw Hungaria iprope Fclfobanya e/ Neufol ,) Walla- 
chia, Buckowina, Georjpa iprope Gumiichcana,) Naro- 
lia et reliqno Oricntc, diaphanuf/ij formae oonimnnis fan- 
^araca difficiliiis igne licjuefcens , igne leniori ruhefcensy 
fortiori affenici funntm ftilphurisqae flammulant eruBans 
^iBor'd?m^ atramento fyjnpathetico ^ liqiiori vini proba-' 
toriOj 'Turcis parando, quod vocaut Kusma infervims^ 
ex arfenici ^«/c*, fulphtcr^ ot tertia adlmc incognita parte 
€onfiatum. 

San(3araca.4* A. fubpGn^eTofum Tfltntim tritora aufantia reclebmeilofmn 

Raufcli- ignc agitatnm faciie liquelccns, et fumi arfenicalis aibi^ 

gelb. flammulae iulphureae (pecic avolans. ^ " ^ 

Sjy?. nat. \. p. 170. 7/. 2. XIL 3.^. ii^vIb.V Arfenicum 

nudum rubrum A. 

WaUer. miner, 224. jyp. miner. 2. p. 163. ',1. 4. Arfenicuni 
nativum fnlphure nnxtum rubrum. 

TVottersd. miner. 2^. Aricnicurr» rubrum".' 

Cronji. miner» .§. 239. 2. 1.2. Calx arieuici. fulphure mixt» 
fubrav , - , , ■, ' ^ 

Hdbitat rn Siciliae (^etiam prdpe Cataklo ,) « i*^^«i Neapo- 
litani {nd Vefuvium et Solfataram) niQntih^is ignivoniiSf 
eorumque viciftia i in Htin_£;aria€ iprope Schemni^, Tajo* 
ba et Felibbanya,) Trahlilvaniae (prope Nagyag,) 13o- 
hemiae (./>ro/)f joachimsthal,) Saxeniae, Hejrcyniae (/>ro- 
pe Andreasberg,) Bipontii /o<^/Kij, eiiam in Japoniae ?/;- 
fula Ximco (^prepe Mungo. ) aurerae co-lore tin&um 
vcl coccineum , in grana Jecedens , ttnnc fuperficinle^ 
mtic ^mrfi9 f bftr^tidi , Jiuari , ar^Hlae , arenariop 

lavatf 



METALLA. Arfemcuhi, 337 

lavae y bitumini , criberrime arfenico nativo infperfum, 
opactim , Jtiboimcum , diaphnHiim , fmpellucidum aut pel- 
lucidum , rariui forwa cryJiaCoruin conficuum. 

rutpbura* 51 A. nitoris metailici ex cinereo caerulefcens diirum igne agi- 
tum. tacum fumum arfenici album , hammulafrjque fulphuris 

Rau(ch- caeruleam eni6l:ans. 

geibkics, Syfi. nat I. p. 170. «. 7. XII, 3.p. llg. «• 5- Arfenicum 
nnncralilatum cinereo - caerulefcens micans ^ r/'. 
~ Crortfi. mUier. §. 241. 3. I. Arfcnicum ferro iuiphurato 
mine^^aliiatum. 
Carthevf. miuer. 58. Arfenicum mincralifatum inforaae par- 

ticulis planis albis nitidis. 
fVatier. fyji, miner. 2. p. 167. «. S= Arfenicum fulphure 
et fen-o mineraliratum, minera difformi, granulis cinerco- 
cacrulefcentibus, micante. 
^) fVaOer.fyJi. miner. 2. p. 168. «. 9- Arfcnieum pyritc ful- 
phureo mineraliiatum folidum flavefcens. 
^ Habitat in Succiae {prope Tavallehas , Lof^s , Tahlbcrf; ,) 

interdum moUius , creherrime durum , ut ad chiUyhetft 
fcintitiai edat arfenicum dentes , ad aerem nitorem metal' 
licum cito exuens , igne agitattim fandaracam exhihemp 
texturae inaequa/is utplurimum graHu/arir, rarius lamel- 
lofae aiit radiatae. 

albicans. 6. A. nitoris et coloris {lannet durum igne agitatum arienicC 
Mispiekel. fumum album eru<5lans. 

Syfi. nat, I. 174. XII. 3. p. \\%. n. 6. Arfenicum minera- 

lifatum , fragmentis planis nitidis c^. 
Watier, miner. 227. Arlenicum fcrro mineralifatum y m£- 

nera albefccnte teffulis et planis micante. 
fVatier.fyJi. miner. 2./). 16^. n. 6. Arlcnicum fcrro minc- 
ralifatum, minera albefcente granulis vcl planis micantc. 
CronJi. miner* §. 241. 3. 2. Arienicum metalliformc ferro 

mixtum. 
Woltersd. mincr. 28» Arfenicum albicans fplendens. 
Jufi.miner. 181. Misfpickel. 
/S) fValJer, fyjf. miner, 2. p, 1 66. n. 7. Arfenicura fcrro mi* 
neralifatum , minera albefcente cryftallifatum. 
Cronji. miner. §. 241. 3. 2. 3. Arfenicum mctalliforme fcrro 
mtxtuin cryitalliiatum. 
%) pyramidibus tctracdris duplicibus. 
Syfi. nat. l. p. 17G. n. 3. XII. 3. p. Ilg- «• 7« Arfenicutn 
(cryltallinum) mincralifatum cryftalliiatura o^edrum ni- 
gricans 0^. 

X WaSir> 



33 J METALLA. Arfcnicura, 

JVaUer. miner, 2i8. Arfenicum ferro mineralifatum , mi- 
nera tefTulari livido-nigra. 
b) prifmatibus tctracdris obliquangulis. 

Syji. nat, XIL 3. p. i\%. n. %. Arfcnicrum (cubicum) mi- 
neraiifatum cryitailifatum cubicum« 

Habitat in Cornubiae , Pyrcnaeorom (prope Ouiilere et 
Lanoucade ,) FmHenhergiae (prope Wittichen , Salisbur-* 
gi, Stiriae (/>ro^f Scliiadming ,) Bohemiae, ^ilcfiae (/>ra- 
pe Kupferberg et Rudolftadt,) Saxoniae (prope Altenberg, 
Ehreiifriedcrsdorf, Schneeberg, Hohenitein f/Freyberg,) 
Thuringiae (prope SangcrhauJcn, ) Hercyniae et (prope 
Sahlberg, Dannemora, Uto, Riddarhytta, rnonte aygenteo 
occidentali) Snecxze fodinis y Jianni minerts facpe fubti- 
lijjitne infperfa , in grana , rarius in bacilios Jecedens , /;/ 
argenti colorem non rare vergens , nitoris te^jacius, quam 
fulphiiratum f igne -jajis claujis agitatum arfenicum al- 
bum praebens , fuperjicie interdum fulcis dtcujjatis exara* 
tUy aiit arbufculis nigris piSla^ formae titplurimum com- 
tnunis, rarius rotundataCf aut cryjialiorum aggregatarum, 

argentife-7. A. nitoris argentei texturae fubtiliffimc granularis in grana 
rum, feccdens, igne agitatum arfenici fumum, et cum pliimbo 

fufum argcnti granum exhibens. 
Syji. nat. XII. 3. />. i-jo n. 7. Argentum (arfenicalc) minc- 

ralifatum arfenicalc 0-0, o^. 
Cronji. miner. §. 171. Argentum fcrro et arfenico fulphu- 

rato mineralifatuin. 
Waller. fyfi, miner. 2, p, 340. n. 10. Argcntum arfenico, 

fulphure et fcrro mineratifatum, minera aibo eolorc ni- 

tente. 
Habitat in Saxoniae (p;'o/5^ Bracunsdorf f/ Freyberg ,) Bo- 

hciniae (prope Katieborziz,) Salisburgi (/;; cunieulo S. 

Floriani ,) et Stiriae (prope Schladming ', fodinis , ex ar- 

ftnito, fulphute, ferrOf ct pauciffimo argento confiatum. 



87. CU- 



METAIXA. Ctiprupr. 



339 



87, CUPRUM. 



Duftile, malleabile, rubrum, ela- 
fticum, dorum, fbnorum, pon- 
deris (pecifici = 887^ • looo, 

Aeruginetn facile contrahens, acidis 
natro, oleis colore caeruleo ant vi- 
ridi , ipfb fulphure facile folven- 
dum. 

Igne difficilius fluens, ct liquatum, 
aquae infufum maxima cum vio- 
lentia difliliens, antequam cendac, 
vivaciffimiscoloribus ludens, diu- 
turno igne in calcem fpadiceum 
abiens, vitrum viridi colorc tingens. 

I. C, nuilum nitons metallici. 

Syff. nat. I. p, 178. n. i. Cuprum nudum minerae inhaerens» 

Syji. nat. XII, 3. p. J43, «. 2, Cuprum nudura minerae 
inhaerens. 

Cartheuf. miner. 69. CuprjuTi nudum mallcabile. 

fVaUer. fyjl. miner. 2. p. 274. «, I. Cron/i. miner. §. 19I, I, 
Cuprum nativum. 
/3) C. praecipitatum fupra ferrum arenofb coalefcens. 

Sy[i, nat. 1. p. 178. «. 3. Gronov,/itppl. 12. Cuprum prae- 
cipitatum. 

fValier. miner. 277. /yji. tniner, 2. p. 275". n. 2. Cuprum. 
purum ex Iblutione vitrioiica praecipitatum. 
y) C. cryftallifatum odaifdrum. Sy/?. nat. f. p. 178. w. 2» 
XII. 3. p. 143. ». 3. Mtif. Tefjin. 60. (Fig. 23.) 

H^bitat in cupri infula ad iittus Camilchatcae or/VwAi/^ , Itt 
Sibiria e. gr. in montiiim aitaicorum fodina Lo^cwskenl?, 
(^prope Calan , Umba, Konv.oler, et od montem Sc\\\3in- 
genberg,) m Islandia f/ ;;{/?///x Fcroe, in Succiae (^pyo/ie 
Norherg , Sunnerlkog, Fahlun , Riddarhytta , fodina 
Hellekulle,) Thurin^iae (^prope Islebam, Blarikenburg, 
et Saaltcld ,) Saxoniae (/'rc/)(f Canisdorf, Freybcrg, nn- 
naberg , Marienbcrg, Baercniiein, Kalchau, Johanngeor- 
genftadt^) Bohcmiae (prope GrasHz et Catharinenburg ,) 
Temeiiae (e. gr. prope Snhkn et Mol(\a.\fay') Tranlilvaniae 
Cpropt Deca,)" Hungariae (propt Kapnik , juaposbanya, 
Y 2 Rudno- 



34« METALLA. Cupruffl. 

RHdnobanya, Misbanya, Illowa, Schmoclnfz,) Aiiftriae 
iprope Spiz,) Carimhiae (prope Fragant,) Tirchs {prope^ 
Schwaz,) Siieviac {prope Alpiflpacum ^r Rippoltsau ,) 
Rhcnanis {prvpe Kheinbrcidenbach,) in Gallae (i^aux 
Pyrenaeorutn , Baygory Navarrac , *t Choinee Luiidu- 
nenfis,) Cornubiae {prope Redruth ^/ Whcal - Spcrnon ,) 
Hetruriae {prope Paris) fodhiisy etiam in fajiigio wontis 
Mutinenfis Modfno, texturae tincinatae y interdum gra- 
ttulatae rarius lamellofney ponderofiim , maUeabite , ru- 
brum , fuperficie interdum neruginoja aut nigra , flava^ 
fufcuy variegatUf interdum fuperfieiule ^ formae utp/uri- 
wum communis , vertim quoque botryoides, capiQare , fiU- 
formey fruticulas ^ arbufculat ^ dentes y cryftallosve exiles 
referensy nunc cubicas , interdum iu uvae fpeciem , nunc 
fyramides tetraedras dup/icet , interdum in ramos au$ 
gemmat fpeciem aggregatus, 

lateriti* 2. C. rubnim molle nitoris metallici expcrs. 
um. Syji. nat. XII. 3. p. 193. «. 6. Ocbra (cyprii) cupri vitrati 

pulverea obfcure fcrruginea. 

Cronfi. miner. $. 192. 2. I. I. 3. Minera cupri calciformis 
pura rubra. 

tValler. fyfi. miner, 2. />. 290. ». 16. Cuprum corrofum et 
folutum a mincris cupri deUrurtis, praecipiratum rubrum. 

Habitat in Saxoniae {prope Camsdorf) et Tcmcfiae fodiniSf 
in igne decrepitans et nigrefcens , acidis et natro volatili 
fere totum folvendum , fnjione cupri ultra dimidium fui 
ponderis exhibens , texturae utplurimum terreae , rarius 
ifnperfeSie conchaceae, faepius crujiae injiar alia fojfilia 
«bducettt» 

Eubrum. 3. C. obfcure rubrum duriufculum nitoris metallici cxpers. 

t Syft. nat. XII. 3. p, 145, n. 9. Cuprum rubxutn ochraceo- 
induratum. 
Cronji. miner. $. 193. Minera cupri calciformis pura et in« 

durata , colore rubro. 
WaUer. Jyji, miner. 2. p. 276. 277. n. 3. a. Cuprum rai- .; 
nera foiida, coiure rubro mineralifatum. 1 

Habitat in Indiae, Sibiriae (fl</«/o»/fx altaicos, Schlangeil- | 
berg , Uralenfes , pruefertim gumelchewkcnlibus ,) Nor- 
Wegiae (prepe Ordal,) Cornubiae, Saxoniac {prope CdmS' 
dorf et Freyberg,) Franconiac (p^^op.? Naila ,) Rhcnanis . 
(p/^e/»^ Kheinbreidenbach ,) Temeiiae {prope Saska, l)og- , 
^aslMy OiavizHf Meldaya ef Neurneldawa,) binc inde ia 

Jiutuit 



METALLA. Cuptum. 341 

patuh folidii tx cupro fabrefaSiii pafJitH diffraSiis , ex 
100 libris ad 70 cupri praebens y acidis et natro volatili 
fere totum folvendum y in igne decrepitans, et nigrefcetiSy 
nunc compnSium , uunc lameUofum , colore utplurimum 
€occione\lam aemulant , interdum kermejino aut obfcurius 
rubro (mcrdoreroth ,) forma fiepius communi , interdum 
Jiillaiitia , aut cryjiallorum , utplurimum aggregatarum 
et nitentium, fjepediaphanarum, et in igne omnevt pelluci- 
ditatem exuentium , rarius cubos aiit rhombos , aut prif 
tnata tetraedra , aut pyramides tri^dras , aut duplic^s 
truneatas fjexaedras , quam dnplices tetraedras , aut. prif 
tnata hexaedra , intsrdum utrinque pyramide hexaedra. 
terminata , nonnunquam capiHaria , et tunc interdum fisl- 
iatim ciggregata referentium, 

liepati- 4vC. fiifcum molle nitoris metalllci expcrs. 

cum. fValier. fyfi. miner. 2. /. 276. « 3. b. c. Cuprum mincra 

folida color« hepatico, mineralifatum. 
/5) fVaUer. fyfi> miner. 2. p. 35U. «. 8« Argentum fulpbure, 
arfenico et antimonio minerahfatum, min&ra fufca. 
Cronji. miuer. §. 172. 5. I. Argcntum antimonio fulphu- 

rato mineralifatum. 
Habitaty ereberrime eum cupro rubro , in Sueciae (prope 
Fahlun ,) Saxoniae iprope Camsdorf,) Thuringiac (prope 
Saalfeld,) rijenanis (prope Mehlbach,) Wirtembergiac 
(^prope Dornltetten,) Tirohs (prope Schwaz,) Auftriae 
{prope Reichcnau et Granigberg) et Teraefiae (e. gr, 
frope Saska ,) /?) pauxiUum argeati tmmixtum continens, 
in Stiriac {prope Schlarfming,) Saxoniac (prope Freyberg 
et.pracfertiin prepe Bracunsdorf ,) et Hercyniae (prope 
Blankenburg ) fodinis , ex cinerafcente , fiavicante aut 
rubro fufciim , nunc pidverulentum aut friabile intus ter- 
reum , nunc induratum et faepius compa^um , interdutft 
in crufias coneentricas fecedens autJiiUatitium, 

■A 

jpiceom.^ 5. C. atrum diiriufcukm nitoiis metallici expers^ 

^Valier, fyfi. miner. 2. p. 280. «. 6. Cwprum ferro ct pau- 

xillo fulphuris mincraiifatum , minera nitentc nigra. 
Habitea in Ucrcyniio^ (prope Lautcrbcrg,) Auftriac (prope 

Spiz) ei Temcddic fodinis , texturae modo&tmeUofae, mo- 

do imperfecie conchaceae , ferro fcmfer gravidum > ex 109 

libris 7 - 8, cupri eoniinens, 

Y 3 6. C 



^42 METALLA. Cuprutn. 

fuli^aio- <5. C. nigrom fuperficiale. 
ium* fVaUer.fyp. miner. 2. p> 2f^J. n. jy„ Cupruni corrofum ct 

iolutuin, a mincris cupri deftrufcis, pratcipitatum nigrum. 
Cronji. miner. $. 194, 2. !. 2. Ochra cupri impura friabi- 

lis ferro mixta. 
Habitat iu Hungariae, Saxoniae (/)r<?/»tf Freyberg ,) ^ Sue» 
ciae (/)ro;)^ Fahlun) /b<i^m/.r , cupro fulvo fatifcentiinji- 
dens , ferri calcis partetn continensi 

taerule- 7. C. molle nitoris metallici cxpers ab acidiscolorem caelefiera 
um. in viridem mutans , et Hne effervcfcentia in his folvcndum. 

Syji. nat, L p. 205. XIL 3. /). 192. «. 4. Ochra cupri pul- 
verea caerulea. 

Cartheiif. tniner. 70. Cuprum corrofum caeruleum terreftre. 

JValier. miner. 280. «. I. Cuprum folutum praecipitatum 
caeruieum. 

IVaUer.fyJi. miner. 2. p. 2%f). n. i^. Cuprum corrofum et 
folutum a mineris dcftrudis praecipitatum cacruleum. 
Anncniis./S) C. caenileum calcarium. Syji. nat. XII. 3. p. 146. n. 14. 

yog. miner. iii. Batnn. tniner. i. p. 184. Lapis armenu». 

CronJ} rniner. §. 35» 2. 1. et §. 194. 2. 2. 3. 

}VaUer. fyj}. miner. 2. p. 289- «• »5. f. Caeruleum monta- 
num lapidi calcareo ienfibiiiter miftum. 

Habitat in Oriente, Armenia, Sibiria, Hungaria, Europ» 
fiujirali, eUSloratu Trevirenfi (in Langenheke,) Hafliac 
(prope Thalitter,) Saxoniae (prcff Camsdorf ,) Cornu- 
hi2e fofiinis , interdum in viridem colorem vergens , faepe- 
friahile et terreum , pigmento inferviens , Juepe (^pripe 
Thalitter) margae fcbijhfae ^ aut ()3) marmori infperfum, 

Cuprigo. S. C. nitoris metallici expers ab acidis colorem caeruleum in 
viridem mutans, et totum cum efFervelceutia in his fol' 
vendum. 

Syjl nat XIL 3. p. 194. n. 12. Muf. Teffm. log. Ochr» 
(Cuprigo) cupri germinans caemlea. 

Cofi.fofjil. 105. Oehra ponderoia elcgantiflirae caerulca. 

Cronft. miner. §. 34. 2. Terra calcarea croco feu calce vc- 
neris intimc mixta. et $. 194. 2. I. Ochra veneris terra 
calcarca mixta. 

Woiter^d. miner. 30. Cuprum caeruleum pllimefum. 

Habitat in Permiae aliaruntque Sibirize partium , Lapponiae 
Cprope Kuifeniki,) Sueciae (/)ro/j^Sunnarf kog,) Saxoniae 
(prope Schneeberg , Freyberg et Camsdorf, ) Thuringiae 
iprope Saalfeld,) Hercyniae iptope Cellcrfeld,) Weft- 

phaliae 



METALLA. Cuprurai 343 

phaliac (prope Stzdthtrgen,') rhenan!s(Langenhecke,/>ro- 
pe Wolfftein, Mofcheliandsherg , Caudebach et in monte 
Stahlberg,) mAlfatiae, Lotharingiac, Occitaniac, Pyrc- 
naeorum (ad montem Bere et prope Louhie ,) in provht- 
ciae Lugdunenfis (prope S. Bcl ,) ad Siciiiac (in monte Ni- 
fo,) Hctruriae (prope MaflTa di Maremma , ) Wirtembcr- 
giae (pr6pe Bulach,) Tirolis (prope Thierberj^ et Sclivaz,;) 
Hungariae (prope Neufol) et pstif^miim TcineCue fodinist 
pigmeuto caeru/ee eximie i>(/ervieni, in grana, raritis in 
cruflas fecedens , nunc fuperficiale a/iis cupri mineris infi-- 
dem , nunc majoribus minoribusve partibttt aliis fofjili- 
hus infperfum , colore aiureo , fmaltae aut caelefii , modo 
pulverulentum , modo friabile intus terreum , inconfpi- 
cuum , formae commtinis aut betryoidis , modo dtiriiijcu-- 
tum rarius inconfpicuum et intus terreum, qtiam nitent 
texturae radiatae forma faepius communi interdnm cry- 
fiaUorum, inagmen, globtili, gemmae, uvae, fafcicu/i, 
fieUae fpeciem aggregatarum , modo lentes qtiAdranguIas, 
modo prifmata tetraedra reSiangtila vel obliquangula, 
nonnunquam pyramide tetraedra terminata referentium. 

9, C. dilute aeruginofum acidis finc effcrvcfccntia folvcndum, 
a natro volatiU eolorcm viridem in caerulcum mutans in- 
confpicuum texturac conchaccae. 
Habitat in Sibiriae (prope Catliarincnburg,) Saxoniac (pr6- 
pe Camsdorf,) et Thuringiac (prope Saalfeld) fodinis, 
Bpactim, igne nigrefcens , niinc ftiperficiale , ntmc aliis 
folJiUbus inniduluns fortnae communis^ botryoider aut re- 
nifortne. 

10. C. mollc viride intus nitcns tcxturac conchaccac. 
Renovanz Nachr. v. altaifch. Gebirg, p. 53. 
Hubitat in mQntibus Sibiriae altaicis, ab argiSa inbaerente 
lingttae adhaereiis , laetitis aut ohfcurius viride , velgra- 
mineum , gypji injiar , femie ,24-30 libras cufri ex lOO 
' exhibensi an difiinBaJpecies? 

talcofum. II. C. thalaffinura mDlliflimum inquinans nitcns. 

Renovanz Nachr. v. ciltaifch. Geb.p. 51. 

Habitat in montium altaicorum fedinis loktewskenfibus , mt- 
nerarum argillarumque metaUiferarum foveolis inhaerens, 
ialci miculns immixtns habens , nonnuiiquam pallidiut, 
hinc inde metaUi infiar nitens atit diaphanum nunc /«- 
nteUoftim, nunc fleUutim fibrofum, 

V 4 I*. C 



344 METALLA. Cuprum: 

Acrugo.' 12. C. viri^e adfuro natro volitili caeruleum tinSum adfciC' 
dens acidis cum efFerveicentia folvcndum opacum nitoris 
niccallici cxpers. 
JVaOer. miuer, 2"?%. f:jft. miner, 2. p, 1%(>. n. 14. Cuprum 
corrofum et folutum, a mineris dertrutlis praecipitatum 
viride. 
aerisK a) Syji. nat. L 209. XIL 3./). 192. n. 3. Ochra (acris) cupri 
pulverea viridis. 

Coji. foffiL 100. Ochra viridis, Chryfocolla f. Viride mon" 
tanum. 

Cartheii^. miner, 70. Cuprum arrofum virkle terreftre. 

Cronji. miner. $. 192» 2. I. i. 2. Miflera cupri calciformia 
pura viridis. 
Malacbi- 0) Syjh nat, I. p, I79. ». 7. Cuprum viride. 
tes» Syji. nat. XIL 3. p. 146, «. I^. Cuprum viride gypfeum. 

Woltend. miner, 30. Cuprum viride plumofum compa£lum 
polituram admittens. 

Carth. miner. 69. Cuprum arrofum viridc durum glabrum 
nitens. 

Crouji. miner. $, 36. Terra gypfea venere mixta et §. 194. 
2. 2. I. Mincra cupri cakiformis impura indurata gypfo 
mixta. 

Vog. miner. 183. Malachites. 
Aerug©k. i) Syji. nat. I. p. ao^-. n. 4. XII. 3. p. 194. ». 11. Ochra cu* 
pri germinans viridis. 

Carthetif. miner. 30. Cuprum arrofum viride ftriatum* 

Woltersd. miner. 30. Cuprum viride plumofum. 

Habitat in Africae (regni Congo ,) Sibiriae {prope Cathari- 
nenburg,) Temcliae (^praefertim pro/?^ Moldawa,) Hun- 
gariae iprope Kisbanya,) Tirclis {^rope Schwaz,) Wir- 
lembergiae {prope Bulach,) Hafliae [prope 'Ihdlittct ,) 
Weltphaliae (^prope Stadtbergcn ,) Nalfoviae (prope Sic- 
gen, Diilenburg, Weilmiinlter ,) Hercyniae (prope Cel- 
lcrfeld,) Thuringiae (prope Saalfeld,) Saxoniae (prope 
Camsdorf, Freyberg , Uoefenbrnun , Obedchlema,) 
Angliae (/^^o/^tf Aldarby, et Middleton, comitatus Rufci- 
nonenfis , et Hetruriae (prope Mafla di Maremna) fodiiiis^ 
qtiartam ad dimidium tifqtte partem aeris fxi continenty 
igne nigrefcem , iu grana atit crujias , interdum valde 
incuyvas feeedeni , intus radiatnmy fibrofum aut compa- 
£ium, texturae planae , terreae aut imperfe&e conchaceae, 
itunc egregiam politiiram admittens, Malachites,) durit^- 
tulum, rarius friubile , utpltirimHm obfctire gramineum, 
mnnmquam cQloris inter gramineum et pomaceum , vel 

poma- 



METALLA. Cuprum. 345 

pdmaeeum et aeriigimfiiin tntermedit^ fuperficiale y niit 
minoribm majorihiisue pariihns ■-^liis fofjilibui infpeyjunty 
forma commitni , renwM , glohcrum , clervarum uttt cry- 
Jiallorum acicularium vel capillarium fericso nitore canjpi' 
ctMrnm f interdum diaplMnarum y Jiellatim , ftfcictilatim^ 
in uvaey reuis y globi fpeeiem aggregaiarum. 

rmw-gt- 13, C oliyace» c&loris ab adftifo natro volatili in caerulcum 
aofum. abeuntis nitans snetallici cxpers. 

Karji. Lesk. Mineralkab» I. p» 425. Giiprura ochraccum 
fcrrttginofum. 

JHabitat nunc obfcitrius aut coloris in porraceim rrergenttT^ 
et tunc ratus nitem et texturae conehacecte y iu Saxoniac 
Qprope Carasdorf,) nunc coloris.altiorit ad pftttaciHtitn 
ttccedentis y ittttts terreum et Jine nitore in Thuringiae 
(^prope Saalfcld) et Hercyniae (^prape Lautcrberg) /0^/«//, 
ferreae ealcis multum cQUtinens. 

trfenlca- 34. C» exfolete oliracet cotom ab adfufa natro volatil» in cae- 
k. ruleum abeuntis ; in vafis claufls igni expofitun» miiluin, 

in carbone arfeuici fumum e<:u£ians> ct eupram duttiic 
relinquens. 
Klapr&tb Schr. berL Naturf. 7. p. 160. 
Habitatin Silefia (pr&pe Jonsbach) et Cornubia (propeCav- 
rarach ,) cry/iallis bexaedro •prifmasicis pyramide hexaedra 
terminatis^ , aut acicularibus , falitarHs vd fafciculatim 
^ellatimve aggregatis y arfenici acidum consinens. 

tf^ellsr 1$^ C. obfcure virJd» igni cxpofitum arfcnki furaum cru6lan5jf 
tujci, ccyftallis nitidis exilibus cubicis aggregatis* 

Kiapr»th Schr. bert. Naturf. Gef 7. p. 160» 
Habitat in Carnubia <lprGpe Carrarach). qnartzi eryjfaflis ift- 
nidnlaus ,, igne intumefcens , et tardius , cjfuam arfenica/cy 
cupri granum exhibens y praeter arfenicum ferri pertiO" 
vem eontinent^ 

albfdum» iS, C> duriufcuium albi<lum meta^Hce aitcm ia igne arfenici 
Weiserz. fumum eruitans. 

Sy^. nat. XIL 3. p. 145^. n. %. Cuprutn mincr&lifatum ar« 

fenicale album »0, A, ^. 
Cronji. mineral. $. 197. Cuprum fcrre et arfcnico fulpliu- 

rato mineraliiatum, 
WaUer. fyji. miner. 2. p. 280» »• 7- Cuprum arfenico cft 
ferro minerahfatum y minera albelccntc. 

Y 5 Ihbita^ 



34^ METALLA, Cuprum. 

Habitat fequentibui fpeciehus rarius , una eum aliis eupri \ 
mineris in Sibiriae (prope Catharinenburg,) Tdmeliae, 
Hungariae (prope Schemniz et Herrengrand ,) Sabaudiac, 
Franconiae (prope Cronach,) Saxoniae ( prope Freyberg^) 
Hafliae (pro/j^ Frankcnberg ,) Hercyniac, Anj^liae (propc 
Middleton Lyas) fodinis , minoribus particulis ma)oribus' 
ve fi^ufiis aliis fofjfilibus infperfum , coloris ftalinei aut ar- ^ 
geutei interdum in aureum vergentis , forma utplurimum 
commiini , rarius pyramidis auplicis tetraedrae , praeter 
euprum, ferruth, arfenicum et fiilphur, infperfum quoque, 
verum rarius , argentum nativum eontinens. 

purpure* 17* C. duriufculum metalhce nitens fragile rubrum aut caeru- 
um. leum. 

Syfi. nat, J. p. 178. ft. ^. Cuprum purpurafeens. 

Syff. nat. XII. 3. p. 144. n, 5. Cuprura mineralifatum py- 
riticofum rubro - azur^um durum. 

Gronov.fuppl. 12. //.14-28. Cuprum violaceum. 

WoLtersd. miner. 30. Cuprum nigricans fplendens pleruni- 
que violaceum. 

WaOer. mincr. 2%\. 282. Cuprum mineralifatum, minera 
fraftura nitente fragih'. 

WaUer. fyft. miner. 2. p. 278. «. ^. Cuprum fulphure et 
ferro parce admixtis minerahfatum , minera folida nitente 
violacea vel caerulefcente fragili. 

^artheuf miner. 70? Cuprum arrofum caeruleum durum 
glabrum nitens. 

Cronfi. miner. §. 196. 2. 2. Minera cupri lazurea. 

Uabitat , utpltirimum ufia cum aliis cupri mineris in Amah 
' Txcz feptentrionali (Ntv/ytrky ,) Sibiria (/>»•«•/>? Cathari- 

nenburg et ad lacum Onega,} Lapponia (^ro/>f Swappa- 
wari,) Norwegia (prope Ordal,) Saxonia (prope Glas- 
hiitte, Annaberg et Camsdorf, ) comitatu Mansfeldenfi, 
Wirtembergia (/^Kopff Schiltach ,) et Temeiia (/jro/>tf Ora- 
viza et Dognaska,) fonnae communis , fuperficiale , vel 
minoribus particulis majoribusve frujiis fpato , quartio, 
margae fchiflofae infperfum, colore tombacum , cupriim 
vel chalybem tnduratam acmulans , utplurimum violaceo 
atit ptirpureo , frafiurae frequentius minutim conchaceae, 
quam fchijiojae , aut fiellatim fibrofae , praeter cuprum, 
arfenietim et ftUpbur , pauxillum quoque ferri continensy 
interdum e. gr. prope Neololium (^5^!) argenti, cupri 

1$. C. 



METALLA. Cuprum. 347 

cinereum. T%. C duriufculum fragile metallice nitens compa£luro coloris 
Fahlerz. chalybei. 

Syji. nat, XII. 9. p. 144. n. 7. Cuprum mineralifatum py- 

riticofum cinereum 0-0, ^. 
SyJ}. nat. I. p. 178. n. 4. Cuprum cinercum. 
Gronov. fuppl. 13. »♦ 38. Cuprum argento ct arfenice 

mixtnm. 
fVnlJet. tnhier. 283. Ciiprum arfenico, ferro ct argento mi- 

neralifatum, niincra albefcente. 
WaQer. fyfi. f/itner. 2. p. 281. »• 8- Cuprum arfcnico fu!- 
phure et ferro plerumque una cum argcnto mineralif^tuni, 
minera cinerea vel nigra. 
Cron/i. miner. §. 196. 2. I. Pyrites cupri grifeus. 
/6) Syj}. nat. XII. 3./». l?o. n. 6. Argentum Ccinercum) mf- 
neraiifatum cupri cinerei, tritura rubra A, J^ JjJ, O^. 
TValler. miner. 290, Argcntum arfenico, cupro et ferro mi- 

nerahfatum, minera grifea. 

fValler. Jyft. miner. 2. p. 337. n. 7. Argcntum arfenico, 

fulphure, cupro et ferro mineralifatum , minera lolida 

griiea. 

JVoltersd. ntiner. 30. Cuprum pallido • grifeum Iplendens 

argcnti dives. , 

Haiitai frequem minoribut partitulis majorihusve frujiis 

quartio , barytidi , terris calcariis , ferri cupriqtie ealci- 

bus nativis innidulans , in infula Timor (e. gv. prope I)i- 

lil, Ade) in Sibiriae (jn Tfchudarurn terra, et ad montes 

altaicos,) Lapponiae (^prope Kuflenika et Efchavelok,) 

Norwegiae (^prope Kramble,) Sueciae (/)ro;)eSunnerlkog,) 

Scotiac (propff Erskin,) Pyrenaeorum {propc Aiiocicovxz,) 

Lotharingiae {prope fanum S. Mariae,) Siciliae (^prope 

Ali) Hetruriae (e. gr. prope Seravezza,) Pedemontii (^pro- 

pe Dallagna,) Carinthiae (^prope Kofleg et S. Hermagoras,) 

Salisburgi, Styriae {prope Schladming,) Tirolis iprope 

Groiengogel , Roehrbiichcl f/ Schwaz,) Wirtembergiae 

Xprope Schiltach, £ulach, Dornitette eS Freudenftatt,) 

rhenanis Cprope Fifchbach, Mehlbach, in monte Stahl- 

berg, pro/)e Nohfelden , Kerfcliwciicr , Moichellanilsberg, 

*/ Langeheke ,) Hercyniae, Thuringiae (/;^-o/»e Saalfeld ,) 

Saxoniae (^prope Camsdorf , Scharfcnberg , Freyberg, 

Tfchoppau , Annaherg ^/ Johanngeorgcnitadt,) Bohe- 

miae (^prope Catharincnberg,) Hungariac (/)ro;>f Goellnix, 

Schmoelniz, Czinobanya, Kapnik,) Tranfilvaniae (prope 

Salatnum ,) et Temefiae (prope Dognaska et Saska) fodi- 

nit. 



348 METAtLA. Cupmm. 

m*>, etiam in Titrai (prope Penm ,) ponderofuMy faeile 
in fragmenta indeterminata diffiliem y intUi ijfuoque ni' 
tejii y coiore inte>anm tn ferri eolorem vergente AUtfiiper- 
fiae iridis colo>ibus bidente y compaEium , rartus tnmen 
texturae planae , faciebus interuis fpeculi ad infiar inter- 
dum nitentibtis , praeter ctipyum , arfenicnm , fcrrum , et 
fidphur pauxilitim argenti ad ■^•^ ^ rarius e gr. in Tran- 
filvania iprofe Facebai) auri qnoque eontivens , forma 
communi, aut crebro cryftaUurum laevium nitentium, nimc 
prifmata hexaedra iu aciem terminata, out pyrt r;udesjim- 
./ p/ices triedras , rarius perfeBas , quam tna ginihus ia 

aciem terminatis , aiit angulis pyramidem alteram gejian' 
tibus coj{/picuas , referentium. 

foctidura. 19. C durum, mctalHce nitcns, coloris plumbei texturac con:- 
chaceae, contuftiui foetens. 
Renovanz von altnifch. Geb. p. I42. 

Habitat in Sibiriae monte Schlangenberg, -i^-^cuprit et-^-^ 
etrgeuti centinens, 

pfittaci* 20. C. ponderofum obfcurc" pfjttacinum radiatum in feftucai 
num. dilliiiens , in cruiias faepe lecedens. 

Renovanz altaifch. Geb. p. 235. 

Habitat in cumuUs fodinarum Bogojablenskenfium ad Mon- 
tes Altaicos Sibiriac, Jo^Al cupriy et ad ^\j argenti con* 
tinem f an dipinSkifpecies? 

Bltaicum. 2I» C. duriufculum debilius nitens canum fragilc textura fefttt« 
cas minores referens.' 
Renovanz altaifcb. Geb. p. 23^. 

Habitnt m cumu/is fodtnarum Eogojihlenskendum ad mn- 
tes AltAkos Sihiriaie , cum fi/Fttacino eandem cireiter cupri 
argentique copiam continens, fpiritumfaiis ammouiaci vi- 
ridi colore tingens; an diftinBa fpecies ? 

plumbc- 22. C. nitoiis et calorfs plumbei texturae planae. 
ura» Linck chem. ^nnaL 1790, i. p. 150. Derber Weisgiilden 

von Andreasberg. 

Habitat inViercynhcfodinis, praeterfulphnr, cuprum et ar- 
gentum (hujus ad ^%\,) ferrum, arfenicum plumbum' 
que C9ntinens, 

hercyni- 23. C. duriufculutn obfcurc [nitens coloris ex atro ci- 
cum. ncre», 

Wejiriimb 



AIETAIXA» Cupnim, 



349 



U^^rumh chem. Annat, 1789. 2. p. 527» Weisgnltig Erz 
vom Harz. 

Haf^itat in Hcrcyniae fodinii, miilttim cupri , Jllhii et fiil'- 
phiiris ^ aliqnid ferri, pauxitium prgtnti,, arfenici plnnf 
ifiqtie uihi/ cuuiiiieaSf uu vere dijiiniia fpecies ? 

Ualicun]. 24. C. nitoris metallici coloris chdlybei tritura rubra. 

Cronft^ miner, §. 175. Argeiuum cupro et antimonio ful- 
phurato mineraliJatum. 

fVaUer.fyfi. miner. 2. /). 338 »• 7 a, Argentum arfcnico, 
fulphure, cupro ct ferro mineralifatum , nnncra lolida 
grilea. ^ 

Habiiat /« Sueciae /e<2?/«;V Daiicis (paroeciae Animfkog,) 
et? Saxoniae (pr«/)f Freyberii ,) nrfenico carem, at prue- 
Ser ferruh ( -^^ ) et ctiprum ( xW^ ) Jhbium quoqae cetl- 
tinem , et puuxilium argenti. 

ful?um. 25. C. flavum metallicc nitens, prunis iufperfum fulphuris va- 

porem flammamque eruftans. , 

S^> nnt. I. p. 179. n 8- XI f. 3. p. 144, «. 4. Cuphim 

mineralifattim pyriticolum fulvum. 
fVaUer. miner. 2^4. Cuprum iulpliure ct fcrro mineralifatum. 
fValler. fyjl. miner. 2. p. 282. n. 9. Cuprum fulphure et 

ferro mincrahiatum , minera colorc aurco vel variegato 

nitente. 
Cartbeiif. miner, 70. Cuprum mineralifatum duriufculum 

(iituratc iuteun nitens. 
Cronji. tniney. $. 196. 5. 4 ^. Pyrttes cupri. 
^) ^yr- "^^- I P- ^^9- '^* 5- ^' 7« Pyrites fcrreo - cupreus. 
S^jft nat. XII. 3.f. ii^. n. 6. Pyrites mineralifatus ^mor- 

phus non lcintiiians o^, $. 
Cronp. miner. §. 196. 3. Pyritcs cupri flavo-viridefcens. 
fVaUer. fyjl niitter. 2. p. 283. ». lO. Cuprun luiphuxc eC 

ferro muieraiilatum , minera ex flavo virKkfcentc. 
y) Watier. fyji. tniHer, 2. p. 284- «. I f- Cuprum pyiite ful-». 

phureo luineraliiatum minera pallidc flava. 
Cronjl. miner. ^. 196. 4. Pyritcs cupri pailide flavus. 
(f) fVaUer.fyft. miner. 2. />. 28^. «. 12. Cuprum pyrite.rufca 

mineraiifatum , minera flavo- fulca. 
Cron/i. miner. §. 1^6. ^. Pyrites cupri hepaticus, 
Habitat copiojiffimum et innumeru qiiidem varietiite^ nunc 

fuperficiale ., nui.c minoribns particuln mojor.-hiisve fyfiii 

margae bituminofae y adis terris calcariis , quarizo \^c, 

innidulanSf galenaf , pfmdogalenut y ferri^ ^iiurwn cupri 



350 METALLA. Ciipruro. 

ntinerartim frequem comes in Angliac, Norwegia^, Sue- 
ciae, Germaniae, Hungariae, Navarrae &c. cuprifodinis 
fere omnibus , cupri «-J.1 ferro et fulphuri nuptas , prac' 
ferea nonnunquam pauxtilum arfenici , rariuf e. gr. in 
Wnngzvm, argenti atirive continens y coloris utplurimutn 
aurei , interdum, (y") paUidioris , aut in vii efceutem {(3), 
aut (d) fiifcum vergentis , fuperficiei non raro viriiiisy 
caeru/ei, cuprei , vel variegati , rarius durutn , qumn 
duriifcuLum , rarius in crujtas fecedens , quam in gruna, 
cOMpaffuM , rarius texturae planue qiu^m grinuluris , vel 
impcrfeSle canchaceae , fuperficie interdum fpeculi mfiar 
nitente , aut Jiriata , vel vefiigiis cubicrs impreffiy inaC' 
fua/i, forma frequentiffime communi, rarim giabu/o> umy 
aut arbufcu/arum , aut cryfiailorum , mtnc ciiboi , minc 
pyramides triedras Jimp/ices cohaerentes, nunc dup/ices te* 
traedras faepe inferies digejias referentium. 

campana- 26. C. duriurculum ponderofum mctalHce nitens coloris ex 
rum. caerulefcente chalybci. 

Mo/in. Naturg. Chi/. p. 74. 

K/aproth Schr. naturf Ber/. Fr. 7. p. 160. Scc. 

Habitat in r^^«i Chilenfis, erCornubiae (/jro/)eWheal Rock) 
fodinis , fu/phur et Jiannum praeter euprum continens , -7- 
/ud fimu/ arfenicum , quo uiia cum fu/i hiire per ignetit 
diffipAto maffacinereafuperefi, parandis per fnjronei" va- 
Jis inferviens , hoc praeterfu/phur ( i ) , fiannum ( y^JL )^ 
et cuprum (^/o) ferrum (i|o) continens , granitae fa- 
tifcenti innidu/ans, 

Aurichal* yf. C. coloris auriehalcei metallice njtens maNeabilc. 
ceum. Mo/ina Naturg. Chi/. p. 77. Cuprum (laxcnie) zinco na- 

turaliter mixtum. 
Habitat in coUe provinciae ChilcnfisHuilquilemu, adfltiviunt 
Laxa po/itOy ex cupro et linci confiatum. 

eornubi- 28. C. fulphuri, zinco, ftanno, et arfenicojunftumcinereum.* 
cum. Rafpe nov. a^. Petrop, 3. hifi. p, 67. 

Habitat in Cornubia ; an diJiinBa fpecies ? 

f itratum. 29. C. molle metallice nitens , coloris plumbei igne facile li« 
Kupferglas. quefcens. 

Syji. uat. XIL 5. p. X44. «. 6. Cuprum mineralifatum py- 
riticofum (e6tile canum A. 

Crtnjf. mintr, §. 195. Cuprum fulphure mineralifatum. 

WaUer, 



METALLA. Cuprura. 351 

fyallcr-. min. 264. Minera cupri ^rifea. 
^ ^Valler. fyj}. miner. p. 277. n. 4. Cuprum fulphure ftiinc- 

ralilatum , mincra oblcure nitente grifea molli, 
Habitat ftiperficiale ^ tninorihis particulii majoribusve frujiit 
aliis foffilibus innidulans in montium hibiriae altaicorum, 
in Lapponiae {p^ope Ruflenika et Swappavari , ) Norwe- 
giae C"' Hitterthal, props Rramble, Kongsberg , Ordcl 
*//\twed,) Sueciae (/?r-o/)f Suniierlkog,) Scotiae (,pyope 
Erskin,) Angliae (/>rd/)^ Middleton Lyas,) Pyrenacorun» 
(JH /)<i^o Malpatre,) Wirtembcrgiae iprope .Schiltach,) 
Rhenanis (/)>•<?/)? Fifchbach, Rheinbreidenbach, Veldenz, 
Berfchweilcr et Nohfelden,) Weftphaliae (prope Stadt- 
feergen,) Haftiae (/)r<?/)* Frankenberg ,) Hercyniae (/)ro/)* 
Laurerberg,) Thuringiae (/^/-floe Sangerhuiam ,) iaxoniae 
(prope Camsdort, Deutfchneudorf, j»eit"en, Sayda, Frey- 
bcrg, Zinnwalde et Glashiitte,) Bohemiae (/)^6/)^ Catha- 
linenberg, Auitriae (prope iipiz,) Hungariae (prope Ko- 
fenau et Schmoelniz,) 1 emeiiae (prope Snskci et Dcgnas- 
ka,) ct 1 ranfilvaniae (prope Dev.';i) fodinis , ex foio cu- 
pro etfitlplmre conjiaus , quo pofterrori lente diffipato cU' 
prum (^^°) fupereft , tenui modo fulphuris cortice ohdu- 
Bum , ranus argenti miculas infperfas tenens , eolore in- 
terdum iii ferri colorem tranfeunte , aut in fuperficie va- 
riegato, rarius lameUofu?n , quam compaEium , texturat 
planue , inaequalis vel minutim conchaceae , forma ut' 
plurimum communii nonnunquam cryfiaUorum prijmata 
exiliahexaedra, interdum pyramidetriedra rerminatu, aut 
pyramides triedras fimplices , aut tetraedras duplices foU- 
tarias aut in fpicue e. gr. fpeciem aggregatas referentium. 

phlogifti- 30. C. nigrum difficihus exardefcens, fcd flaramam diu fufti- 
6um. nens et in cniercs fatiicens. 

CronJ}. miner. §. »60. 6. I. Mincra eupri phlogiftica. 
fValier, fyft. miner. 2. p. 28*). «• 13. Cuprum miricraUia- 

tum, inateria bituminota involutum, facie carbonana. 
Habitat in Succiae fodinis (NSdkSrr Dahae et prope Biipbcrg,) 
lithanthraceni externa fati» re^erens , (upro dijficiliut ex 
dfteribus reducend^* 



88. NIG 



352 M^ALlA. Nxccolum. 

88^ NICCOLUM. Malleabile coloris albi in rufef- 
' i centem vergentis , ponderis 

fpecifici = 9000 : 1000, 

Acidis facile folvendum , colo- 
rem virrdem iis impertiens^, 
natro quoque volatiii , colo- 
rem caerukum huic conci- 
lians. 

Ignc fixiffimum, et aequc diffi- 
culter iiquandum, ac ferrum 
cufum , diutius efficaci igne 
in calcem viridem abiens, cum 
borace in vitrum hyacintlii- 
num coiliquandam. 

ocHracc* I* N. vrride lYicoTiTpicunm nUorts cxpers formac comnronis. 
um^ Syji. nat. XII. 3. p. 193. «. 5. Ochra cu^mi Nkkoli pulvc- 

rca virtdi - flavcfccns. 
Cronfi. vtiner. %. 253. 'Oclira iriccoK martialis. 
^aUer.fyifi. mm^, 2. p, I^l, «, 2. Niccchun calore viri^ 

cffloTclcens. 

Habitat in niccoK mintris fMifcentfbtts , varum fiiperficiei 

^ infidens > utpZurimum fuperfkiale , in Saxorriae (^propi 

Joha«Hgeorgenftadt, Anoabcrg, Freyberg , ) Wercyniac 

<pro/>tf AndreasbeTi; , ) Haffiae (pro/)? Kiegelsdorf,) Suc- 

ciac {tprop€ Loos Hclfingiae,) raritts argiliae inHidulam^ 

in Succiae (pro/jf Normxrdi Wermelaindiac^ fodinis-, 'co- 

ioris utplurimutn diluie pomacei-, rarius laete viridis^ aut 

^ramiMt^ aut ^x caeruleo viridis-, praeter niccoH<€aicetn 

, femper ^am ^/iquid fert^ae <alds continens. 

jn«Mi- S, N. metallicc nitens , aqua forti totum fotlemJam prunw 
(^IQ. tnfperfum arlcnici fumum ertii^ans. 

Habitat in Bohemiie {prope }oachimstha1,) Saxoniac ^propi 
Johanngeorgenftadt et Schneebcrg,) et Hercyniae iprope 
Andveii^bet^) fodinis y ntmc rubens , nunc fuhum , tnmc 
'ftehroleucum, praeter nifcoium, f&rrum^ ff^iu^m) «f C^si) 
mrfmi^um «$minfm^ 

3' N, 



METALLA. Niccolura,' ^53 

. N. rnctallicc nitcfis , aqiia forri. non penftus folrcndum, 
prunis inlpeiiiim ailcnici fumiim ct luiphuris Vapoment 
HanimamqdC eruclans. 

Syft. nat. l. p.ijp. n. 5. Arrenfciim rubens cupreum, 

Syji nat. XH- l- p- »46. n. i6. Cuprum (Nickolum) mine- 
ralilaturti arfei.icale Fuh^um A, 0-0, ^, 

Vogel miner. 409^ Cuprum Niculai. 

Woltend. miner. 2S» Arfenicum fiilvum {plendens f Pfeu- 
docobaltum. 

Carthetif. miuer. 58- Arferiicum mineralifatum informe, 
particulis rubicundis nitidis. 

fValler. miner. 228- Arfc.nicum fulphure et.c«pro minera-^ 
liiatum , mmcra difformi aeris modo rubentc, 

Watier.fyji. mnier. 2, p. »b9- «• I. Niccolum ferro et co- 
balto arlenicatis et luIphurStis mincraiilatum , minera dif- 
forini tiay-o- rubente. 

Cronfl, miuer. $. 2^4, Niccolum ferro et cobalto arfenica- 
tis et lulphuratis mineraMatiim. 

Cronfi. aB. Stoikh. 1751. 17-74. Niccolum. 

yttfi, miner. 184. Kiipfernitkcl. 

G(fn. cacirn. 20. «. 32. Cobaltum a€M"s modo iucens. 

Habitat una cttm cohalto , ?'« Stbiriae, ^ueciae (/)rfl/?i» Loos 
Hcifingiac,) Cornubiae (prope Tr.ego,) Arraf;oniae ipro- 
/'e Guitoain , ) Delphinatus (pro/)^ Allamont,) Hercyniac 
(^prope S. Andrcasberg,) Halfiae ( prope Biber et Kiegels- 
dorf, ) Thurmgiae (^prope Saalfeld et in comitatu Mdns- 
feld,) Sa.Koniae (^prope Hohcnltcin , Annaberg, Schnec- 
berg et Johanngeoigenltadt:^) Bohemiae (^propt Joachiras- 
thal,) et Stiriae (pri?/)? Schladining) /Wi«/j , igni expo/i- 
tnm calcem viridem relinqnma , et faepe cum jaSlura ni- 
toris fuperfrciulii tuiBd vindi tjjloyejcens ^ coioris cuprei^ 
raritis ochroleiici vel cinoei., nunc compaSium ^ nunc mi- 
niitim lamellfwn , praeter niccoUm ferrum , cobalttim 
arfemciwi et.fiilphitr continens , interdum wisfnuttioi t:ut 
cuprum f rariuf argenfutn , rarifjtme aurim infperfunt 
hahenr^ 



89. VVIS-. 



3^4 METALLA. Wismutufu. 

89^ l^JSMUTUM; Molle, fragile, lamellaTLim, ari • 
W gencicolor, cum jaQura nico- 

ris fuperficialis colorem fla- 
Vicantem vel rufefcentem 
mutans , ponderis fpecifici 
=^ 9700 : 1000. 
Igne facilime liquandum et in 
calcem primo fiavicantem tum 
rubram abiens , quae vitris 
fufcum colorem impercitus» 
Solutione in acidis excolore, per 
aquam meracam laEtefcente 
et praecipitanda. 

nativum. I» W. nutlum aqua forti totum.folvenduiri, metallice nitens. 

Syji. nat. \.p. 173. w. i. XI F* 3. p. 128- «. i- ' Muf. Tefjm. 
52.«.!. Carth.miner. ^^. Wismutum na^ivum. 

Crojiji. miner. $. 220. Jufl. tfiiner. 158. Waller.JyJi, miner. 
2. p. 20^. fj. l. Wismutiim nativum. 

Waller. miner. 242. Wismutum nativum tenuibus lamel- 
lis a(1haei;cns. , 

: Woltersd. miner. 28* Bismutum nu<lum nativunv, 
^)* WaUer. JyJi. miuw. 2. p. 208. u. 4. Minera wismuti veiv . 
ficotor. ■ 

llal/itat , frequeutiffime tuin cum colalto , rarius omni arfc 
nico argemove carens , utpLurimum quartio , Inirytidiy pe- 
trofiLici f vei arenario inhaereuf , in Sueciac , (Dalecai'- 
liae, paroecia Stora Skcdwi, etiam prope Loos et Lofa- 
fen,) Sevennarum Gallike {pr&p6 S. Sauveur,) Saxo- 
niae , Bt.hemiae (_prope loachimstlial ,) Wirtember- 
giae (;>ro/)<7 Alpirfpach ,) Temefiae, et {prope Salathna,) 
Tranfilvaniae fodinis , argentum faepe coLore et nitore 
aemiiLans y aut in Juperjicie rufejcens , pomaceum iridisve 
coLorihus Ludens in grana fecedensy mincfuperficiaLe, nunc 

., venae injiir matricem percurrens , nuuc m i)orihus frufiis 
huic innidulans , lamellojumy rurius conipaBum aut licllm- 
tim fihrojum y aut textur^te ad radiatam acc^dentis, fnper- 
jicie interdum arhufcuLurum initigimhus piBa y utit Julcis 
dfcujjantibus exarata, aut pLimae injiar Jiriata , inter- 

dwti 



METALLA. WismutuiTi; 3^j 

dum ceUtilofnm aut erofum , furmne •iitpliiritnitin commti- 
fiis , nomiunqiiaui jhUutitii.e y arlnfailuris y vel cubicae, 

Ochrace- 2. W. inconfpicuum fria.bile formae coramunis. . 
um. Syfi. nat. Xll. 3. /). 193. n. 7. Ochia wiimuti pulverea fla« 

vefLCHS. 
O inf}. niiner.§. 221. Wi^miitum calciforme pulverulentum. 
Jiifi viinerul. 165. Flos WiMHuti. 
WuUer.fsfi, miner. 2. p. 20y. //, 6. Wismutum terreftre pul- 

vcfateiitmn flavcfcenSi 
Habitat , utplurimum wismvto nntivo aut minernUfnto fw 

tifcentibui tnfidens y pulverit entum aut friabiie y firami- 

neum , ochruLeucum vel cinereum, 

lulphura- 3. W. metallice nitcns, flannei colcris aqua forti non fotuin 

tum. lo'\'endum, prnnis infperiiim fulphLiris fl.iaimameriiilans. 

Cronfi. miney, §. 222. I. Wiimutum fuJphure ininerali» 

iatum. 
PFdUer. miher. 254. Wismutum arfenico, fulphure, cobalto 
mineralilatum. 
commu- a) W. mineraliiatum albo flavefcens micans, 0-0. A. Syfi. 
lic: • nat. \. p, 172. n, 2. XJI. 3 p. r^^b* «• 2 

WaUer.fyfi.miner. 2. p. 20J. n. 3. Wisinutum fulphure et 
arleiiico mineralifatum , Jquamulis aut paitnulis micans. 
jners. /S) W. mineralifatuin nicens iubiaujiiioluui ^, Sjfi- nat. XII. 
3. p. 128. «. 4. 

fVaUer. fvfi. miner. 2. p. 2o5. n. 2. Wisimitum fulphure 
mineraJilatuni, minera alba caeruIeJcentc laniino(a. 

Habitat in Sueciae {prope Riddaihytta, Stripas, Baerninge 
et in F^rila,) Saxoniae {pivre Altenberg,) Bohemiac 
(^prope Chutcniz,) et Hanoviae (pro/e Biber) fodinisy 
liunc minoi ibus pnrti uds , nunc majuribus frrfiis quart- 
ao , aihefio ^ ferro fpatofo innidnlans ^ colbrn fiinnei: 
fuperficie mterdum fiuz>icnnte , ftepe aifenico foetum ., aut 
cohdti pcvttculis immifits dives ^ mdiatum aut iumeUo- 
Jtwt , pofieriori in caju galennm interdum imit iUS. 

martiale. 4. W. metallice nitcns cinereum, aqua forti non totum fol- 

venduin, prunis infpenum fulpiniris Haminam crudans. 

Syfl. nnt. XII. 3. p. 12%. n. 3. Wismutum mineralUatun^, 

lamellis cuneatis. 
Cronfi. miner. §. 223. 2. Wismutum ferro fulphurato wii- 
fieralilatuin. 

Z 2 fVaUer. 



356 ^ METALLA. Argentum, 

JVaHer. fyji, miner. 2. p. 2o8. ». ^. Wismiitum fulphure 
€t ferro mineralilatum in minera lameilis cuneifurmi- 
bus cbmpofita. 

Habitat in Norwegia {prope Gellebek,) texturat radiataef 
praeter tvismutum et fulphur ferruvi continens. 

go* ARGENTUM. ■ Summopere malleabile et dnQik 
2) le, fonorum, album, coloris 

et nitoris tenacius , ponderis 
fpecifici = 10595 : looo. 

Jgne difficilius liquandum , me- 
racum vix in calcem vitrumvc 
convertendum , ipfi plumbi 
vitro pertinaciffime refiftens, 
fixum, calce vitris opalinani 
turbiditatem conciliante. 

Acidis, quibus foIvitUr nuUum 
colorem impertiens. 

nativum, l. A. malleabile duQile intus naetaliice nitens, aqua forti to- 
tum folvendum. 

Syjl, nat. I. f. 183. «. f. xn. 3,/j. 148. «. I. Argentum 
nudum. 

Woltersd. f»i/ter. 29. Waller. miner..^O'J. fyfi. miner, 2. 
p. 328. n. I. Argentum nativum. 

Crofi/i. miner, ^^ 167. Argcntum purum nativum. 

Cartheuf. rniner. 75. Argentum nudum malleabilc. 
• Habitat HUHc Juperficinie , (e. gr. 7«Norwegiae/)r<?/>f Kongs- 
bcrg , Angliae , Saxoniae {prope Johanngeorgenftadt, 
Schneeberg , Freyberg et ad Bacrenftein , Wirtembergiao 
V. gr. prop£ Schiltach et in Chriitophstlial , Auitriae ptepe 
Aiinaberg, Hungariae /)ro/?f Kapnik /o^m/x, niinc venae 
injiar tnatricetn periurrens, juinc frujiis tfia^oribus i vtl 
( larvatum ) particulis tninntiljitnis tiudo certe oculo non 
tfurpandis aliis foffilibus oninis fere ^Laffis et generis m- 
fperfum y in re^ni Peruani {prope Potofi,) Chilenfis , Mc- 
xicani fodinis, Sibiriae wovtibus altaicis, pruefeftim monte 
Schlangenberg, Nonvcgiac (^proife Kongsberg,) Succiae 
ipro^ \iJto, Normark, Sunnerfkog, i)al ef Lofalen,^ 

Hilpa- 



METALLA» Argcntnm. 5?7 

Hifpaniae (prope Guadalcanal ,) Brifanniae (prope Hucly- 
vat,) Hercyniae (/»-«»/)f Andreasberg,) Bipontii (ad mon- 
tem Stahlberg,) Nanovia, Fiirltenbcrgiae (/>;-o/?f Witti- 
chcn et Keinerzau ,) Wirtcmbergiae (prope SchiJtach et , 
olim in Murgthal,) Thuringiae ( prope Saaltcld,) Saxoniae 
/ (prope Berggieshiibel, Meinmendorf, Braeunsdorf, Frey- 

berg, Marienberg, Ehrenfriedersdorf, BreitenbrLinn , rt</ 
fnontem Baerenltein , prope Schlettan, Waltersdorf, An- 
iiabcrg, Chemniz, Rafchau , Schneeberg, Geier et Jo- 
lianngeorgeniladt?) Bohemiae (/^ro/^^fjoachimsthal, Aber- 
dan, Presniz, Mies, Catharinenberg, Ratieborziz', Bud- 
Aveis, Kuttenberg, Tabor ^? Frzibram , Franconiae (pro- 
/jfllmenau,) Bavariae (/)ro/)e Crcisdorf, ) Tirolis, Au-^ 
ilriae (prope Ann.V)erg,) Hungariae {prope Schemniz, 
Fcllobanya, Ujbanya, Schmoelniz <?/ Kapnik,) f/ Tran- 
filvaniae (prope Nagyag et Kisbanyaj foclinis , rarifjime 
ovmis cttpri et aiiri expers , interdiim quoqiie ferri pauxiL- 
lum continens , fupcrficie interdtim nitore priva nrgra vcl 
iutea , ftiperficie faepe firiata , interdum plumae aainfiary 
aut vejiigiis cubicis vel pyramidalibus inaequali fori/ia 
faepiiis commiini , alias braEieas , dentes , fetas , fija , ca- 
pillos , telam araneariim y externa facie referens y aut for- 
via cryfialJortnn exi/ium , prifmatum hexaedrorum com- 
prejforum , acicularum , pyramidinn fimpli^itim triedra- 
rum , vel duplicium tetraedrarum y vel cuborutn, titplu- 
Yipium gregariortim , fparforutn , aut in ftries , fafcicU' 
los , pyramides y ramos. , arbifculas , fiJa , denticu/orutfi 
Jpeciem aggregaiorntn confpicuum^ 

biifcyrsce- 2. A. inconfpfeuum friabiie , pelliculis tcnuibus ipata intcr-» 
um, tcxtis. 

V. Born itid. foff. Z. p- lio. Euttermilcherz. 
Hdbitat (oLbn) in Hercyniac fodinis (prope Andreasberg 
praefertim fodina S. (jcorgii , ) peUiciUis albis , cuerU" 
lcis aut Jubfifcis.. 

nigniKk 3. A. aterrimum friabik pondercfum cum aq^ua forti efFcrvet 
cens tritura demum metallicc nitens. 
Syfl. nat. I. p, 183. «. 6. XII. ^. p. 150. ». 9. Argentum. 
bblcurum fuliginofum 00, ^. 
- Carthetf. viir.er, 76^ Argentum mincralifatura continuum 
nigricans. 
Croiiji. tniiier.- §. 170. 3. I, Argcntum ;}cIeaico et cupro» 
liilphuratis' mineraiijTdtum, 

Z 3 WafJer. 



i^S METALLA. Argentuai, 

fVaSer. miner. 312. Argentnm fuFphure, arfenico, cupro 
et berro mineralilatum , minera nigra 1. fnliginea. 

WeiUer. fyft. «liuer. 2. p. 3^5. n. 6, Argentum arfcnifco, 
iulphure et cupro minerjliiatum , minera nigra fuliginea. 

Hab'tat in Siciliae {ad t/iontem Nifci?) Britanniae (^prope 
Hiielgoat,) pQt!fft>niim Saxoniae (^prope Johanni;eorgen" 
liadt, Kalchau, Marienlierg ^/ Annaberg)/o^/«/V , ex ar- 
gento a bo fatifceute fepe mifcens , nunc corticis infiar 
iiltii wineris fuperinduiinm, nunc minoribus particulis in- 
fpei futti , nunc per bnrytideifi difperfum , huncque nigro 
tintiu ptrfundens , fion raro cavis argenti cornei g/obis in- 
cl'fuin\, faepe piilverulentum , argenti dives , praeter 
qii'id Jiilphur y crebro etinm arfenicum et cuprum ^ nott' 
uunquatn quoque ferrtnn continet, • 

corneum. 4. A, ponderofum molle malleabilc nitoris metallici expersfub- 
Hoiacrz. diaphanum igne facilinie liquandum ct Fumi albi toetidi 

forma tandcm totum volatile. 

Syfi. nat, l. p. i^^. n 3. Argentum diaphanum lamellofum, 

Syji. nat. XII 3. /). 148. «• 2. ArgeMtiim nnnerahiacum 
lubir.alleabiie fubdiaphanum micans A 0-0. 

Cartheiif fn/ner, 75. Argentum mincralilatum fufco flavum 
iubdiaphanum fragile. 

Cronji miner. §. 176. Argentum acido falis folutum et mi- 
ncralifatum. 

JVuUer. miner. 308. Argcntum fulphure et arfenicn mine» 
ralilatum, minera mallcabili vitreacandelaeigncliquabili» 

Watir Jyji., miner. 1, p. 331. «. 3. Argcntuin acido lalis 
miiipruliiatum, minera femipcUucida iamelioiacorneaigne 
candelae Iiquabili. " 

Habit,<t >ariusy minorf fcmper profunditate y quam reliqttae 
argehii mineracy occurrens y interditm argento nativo in 
fcnniis humidii affervato , aut in monetas ciifo et per ali- 
quod temporis Jpatium in mare detiufo, nufcens , in Hnn- 
^divide (prope S>chenmiz,) Bohemiae (o/m/^e/jeWciperth, 
Gotcesgab et Joachimsthal ,) pottfjimum Saxoniae {prspe 
Kalchau, Oberichoena, Maritnberg, Freyberg, Anna- 
berg, Schneeberg, /?r f/d'/'m« jGhaiingeorgeuitadt,) Nor- 
■wegiae (prope Kongsberg,) Aliatiae (^prope Fanum S. Ma- 
riae,) Delphinatus (prope Allemont , Hiipaniae (.prope 
Gtiadalcanal,) rf^«/ Mcxicani, Pcruani (/»-OjOe Potoii ** j 
Chileniis, montium Sibivizc dkdicoruui fodaiisy ad cande- 
latn cerae autfebi infiar Jiuens , et coram ttibo ferrumina- 
torio itt carbone examimtum paucula argenti grana relin" 

quetif, 



METALLA. Argentum; 359 

(juens y argenti dttiffitnunt y qtwd wuriae et Xiityioli acido 
^unBum eji y rariui tam copiofo y ut in aeVe deliquefcnty 
interdum ferri , argitlae , terrne calcariae , quct} tzi, ef.arn 
fulphuris particulas admixtas habem , a politrio/t fr gUe^ 
rariui pulveruientum aut lutofwn , qnam mduratum , ex' 
terius Jaepe pinguedinis infiar nitens ., intus compach^m et 
terreum , rarius vefjicolor y^ Jiuvum y aut mvtum (Jn p'o- 
Jieriori cafu ad aerem violaceum tinEium Jenfim induens,') 
quam mai gnritaceum , viiide , violaceum , caeruieurn„ 
hepaticum aut fubfufcum , crebro formae commuuis , ut 
tamen etiam in niaffis ovum velfphaeram referentibus in- 
tus cavis, autcapillisfubtiliffimis, in pelJis Jpeciem aggre- 
gatis , aut cryjiallis exilibus extrinfecus fnepe fpeculi infiar 
nitentibus , rarius cruciatis , acicuiaribus , aitt paraUele- 
pipe^is, quam cubicis, frequentitis oggregatis occurrat. 

EIc£lrum. 5. A. malleabile duflile metallice nicens flavicans aqua fortC 

non totum folvendum. 
V. Veltheirn n. Entd. Chem. 7. p. 75» 
Habitat in Sibiriae monte Schlangenberg, Norwegiae /o///- 

nis (^prope Kongsbcrg,) ex argenti et auri interdum aeqita' 

li portione conjiatum y iit aqua forti tentatum fewper au- 

rum relinqtiat. 

ftibiatum. 6. A. metallice nitens malleabile ftanneum duriflimum lamel- 
Joium , igni expofitum nequc fulphuris neque aricuici va- 
porem emittens, aqua iorti tentatum calcem albam rc- 
linqiicns. 
SeliMagaz. Bergbauk. 3. 1786. //. I. p. I. 
Htdntat in Furltcnbergiae fodina S. Wcnceslai /jro/^f Wolfach, 
ex argaito ( -^-^-\ ) et fiibio nativo interdum etiam ferri 
particuia conputum, hinc coram tubo ferniminatorio igne 
expioratum fumitm album eructans , et tandem merucitttt 
argentuin relinqitens , hydiargyro facile nubens , in grana, 
feccdens , ad acrem facpe exti'infecus fiavefcens atit rttfef- 
ccns y in pulvcrem nigricantem conterendum , qiti magne- 
tem nan feqiiititr , Jpato attt barytidi innidulans , forinae 
utplnrimum communis , interdum prismata tetracdra aiit 
hexacdra in cuneos aitt fafciculos aggregata referens. 

arfenica 7. A. metallice nitens igne facile liquefcens et arfenici fumum 
tum. erurtans. 

Werner Hamni. z, ^ijyj. u. Natitrg. I. p. Stt 4t p. 454» 

Z 4 Habitat 



360 



METALLA. Argentum. 



Htthitat nunc Jimttei cnloris et tiif&ris , pnuxilluni quoqiie 
ferri continens , ma)orihiis ininorihusve pnrtibus aliis in- 
fperfuni y argenfo {irves , tn Wttcynmc fodinis , prope An» 
dreasberg, nitnc ochroleucuni , durum , intus fibrofum ar- 
genti -^ continens , nunc tmlle , ut fecari cu'tro queat, 
€t incurvo - lameUofum , argenti minorem Q^i) coptatn 
continens , ?'« Hirpaniae/oi^/^/f pro/»^ Guadalcaiial , utplu- 
rimum ex mero argento et arfenico nativo conjians. 

fnolyb- §. A. metallice nitens, lamellfs tenuibus flexilibus. 
dacnatum. Ferber nuv. aSi. Petrop 3 p. 267. 

Habtat m Hun^aria (^prope Deutfchpilfen) tx argentOf trtf 
iybdaena et ferro^onjianst 



Nagya- 
genic. 



9. A. metallice nitens/ lamellis flexilibus^ coloris intcr flan' 
neum et ferreuni intcnncdii. 
Knrji. Lesk. Mtveralk. Vowede. ' 

Habitat in Tranfiivaniae fodinis prope Nagyag, ad aurutH 
Nagy agenie externa facie proxime accedens ; an huc fpe^at ? 

VitreusQ. 10. A. plumbicolor Facilimc et cum vapore ftammaque ful- 
pliurea igne liquelcens opacum pondcrofilVnnum mollc 
tenax. 

Syji. nat. I. p. 183. n. 2. Argentum mallcabile. 

Syji. nut. XII. 3. /). 148. n. 3. Argentum mineralifatiim {e« 
dile malleabile plumbicolorum A. 

Cartheuf. tniner. 7>. Argentum mineralifatum grifcum 
iplendens malleabile. 

Woltersd. miner. 29. Argentum plumbei colcris fplendcns 
mailcubile, 

Waller. miner. 308. Argentum fulphurc mineralifatum, 
iRinera njalieabili vitrea, candelae igne liquabili. 

WuUer. fyji. miner. 2. p. 329. n. 2. Argentum fulphure nji< 
ncralilatum, minera malleabili vitreu facile fufibili. 

Cronfi- tniner. §. 168. 2. I» Argentum fulphure minerali- 
latum. 

Habitat in Sibiriae tnonte Sehlangenberg , in Norwegiae 
(prope Kongsberg,) Hercyniae (prope Andrcasbcrg,) Sa- 
xoniae (/ ro/^ Freyberg , Braeuusdorf, Oberichoena, 
Schneebcrg, Annaberg, ]oh:inngeovge\)ihdt , et in tnonte 
Rammclsbeig,) t^oheuiiae (prope Joachimsthiil , ,Aber- 
<Iam, Ftzibram, Jungwofhiz, Ravebovziz , o/im quoque 
Kuttenplan,) Hungariae { prope S(hemniz,) Wirtemher- 
giae {prope Keiuerzau ef £berlpath,) Fiirltenbergiae 

(^prope 



METALLA. Argcntum. 361 

(^pffipe Wittichen,) AKatiae (pyope fanutn S, Mariae,) 
jbelphinatus (propc Allemont,) sabandiae (prope la Sour- 
«le») HiipaniaC (/''ro/)f Giiadaicanal,) regni Chilenfis et 
rovae Hiipaniae fodims , Juperficiale^ venae infiar percuf' 
rens alia fofjilia , aut puniiatim vel per maculas bis in- 
fperfum , aut inctufwn aiit niafjls majori//us obviuin , \ 
et ultra argenti cantincij.s y hncque igni expofiium tnera- 
tum relinqiiens , quippe foli fulphnri , rarius exiguae ar^ 
fenici ant attri poriioui fimul junfHnm , compaBiim , fu- 
perficie interdnm chahbem induratam ^ aut co/orem ex 
stro eaeruleunj , vel iridii coio>es referente , vei fatifcente^ 
interdum ab immixt» arfenico et cobalto ex cinereo rufej^ 
cenre, crebro formae communis , at quoque arofim, cellU' 
- iofvm , fuhis deiuffintibus y vef}igiis cubicir a/iisque inae^ 
quate , capi\la> e ^ fiiiforme ^ dentcs , globnlos foiitarios vel 
(iggregatos y fiirias aemuiaus , vei cryfl iUos exiies , at qui~ 
dem pyramidei finiplices triedi as , vei dupiices tett aedraSy 
ciibos y vei pi ifnata y tetraedra , oBoedra, utrinque pyra' 
viidata , vei hexnedra , nunc ad iaiera trtincata , et utrin- 
mte in aciem Gbtujam terminuta, nunc pyramide tetrae-' 
dra vel triedra terminata , Jinguias rariiis foiituriasp 
quani fparfim , aut in fcalariim , gemmarum , ramorunt^ 
fruticuiorum, arbufcuiurtm y antennarum fpsciem aggrS' 
gatus refercms» 

firagile» II. A. ex pluinbeo atrum metalliGi nitoris expers opacum fa« 
cilisneetcum vaporc riammaque (uJphurisliquelcens fragile. 

Vo^i^ci Mineraif. p. 44^. Koelchgewaechs. 

Hubitat in Deiphinatus (pr£//5f Ailamont ,) Saxoniae (prop» 
Freyberg," Grosvoigtsbcrg , Schneebeig, Annaberg, Jo- 
hanngeorgenlladt et Obcrwielcnchal,) Boheii.iae (propff 
Ratieborziz.,) Hungariae (prope Cremniz et Schemniz) efi 
Sibiriae (in monte Scblangenberg^/oi/?n/V, fuperficiais^ 
aut niinoribus ma^oribusve partibm aiiis foffiiibus potifjt^ 
rnum quartzo infpcfum , fuiphuris mayorevi , quam qiii- 
ilem vitreum , portionem , et praeterea pauxillum feryi^ 
crebro etiam cupri contineas , hinc igne tortum vix purun» 
aigenium relinqueas , texturae minutim cnmbaceae , for- 
via crebro covtmuni , non raro cryjiaUortm , utplurimufH 
exiiium , ienies , tabuias, interduni ceUuiofe connatas, vet 
prifmata bexacdra , nonnnnquatn iunzitudinaiiter flriutA^ 
truticata aut pyramtde tLtraedra vei hex ledra tenmnata^ 
interdim tn rbombi fpeciem aggregatn referenst 



362 METALLA. Argentum. 

nitcns. 12. A. nitens coloiis plumbei ponderofum lamellorum fragilc 
ignc facile liqtiefcens. 

Renovanzv. alt. Geb. p. 137. 

Habitnt in Sibiriac monte Schlangenberg » petro/ilicis fjfuras 
explcns , iirne dum liqiiatur in duas partey cuprUm qitud 
xrocant nlgrum , et argentum vitreum abiens , polhi iori 
quoque y dum conteritur , ob maprem tenncitntem facile 
feparctndo , ut ex cupro vitrato , et argento vitreo confla' 
tuui e/fe .videatur , aqitavt ctiam fortem et falis ammoniuci 
j^irituui cacruleo colore pcrfundens , dimidium fui ponde-' 
ris argentwn , '^»^1 cupn , interdum etiam pauxiOur» 
auri continens. 

rubrum. 12. A. pondcroium tritura rubens intus parum nitens , igne 
Kochaiil- decrepicans et paulo polt arfcnici vaporcm erudando ii.- 

den. quclcens. 

Syji nat i. p. igj. ;;. 5. Argentum rubefcens polyedrum 
glandiiloium. 

Syji. nat. XII -^. p. 149.^72. 4. Argentum rubcfccns tritura 
riibra A, 0-0» 

Waltcrsd. miner. 29. Argentum rubrum diaphanum et 
opacum. 

•Cronfi. miney. §.\6<). Argentum fulphure, ferro et arfeni- 
co mineraliiatum. 

Cartheuf. miner. •yS. Argentum mineralifatum rubrum 
ipieridens. 

Waller. viiner. 31^. y^rgentum arfenico, pauco fulphure 
cc ferro mineraliiatum, mincra rubra antc ignitionem li> 
quabili. 

Wuiler. fy[}'. miner. 2. p. 333. «. 4. Argentum arfenico et 
iiilphuic mineralitatum , minera rubra ante ignitionem 
fufibdi. 

Habitat ui Sibiriae (in monte Schlangenberg ,) novae Hifpa- 
niae, regni Pcrnani et Chilcnfis, riilpaniae (prope CuzdHa. 
et Guadalcanai , ) Galliae (prope Aliamont et ianum S. 
Mariae,) Fiirllenbergi.ic {prope VVittichen , Wntember- 
«iie (prope Keinertsau et Schiltath,) Hercyniae (prope 
Clausthdl, et S, Andreasberg,) Saxoniae (/>ro/>eFreyberg, 
Bracunsdorf , Oberichoena , Gros - et I\leinvoigtsberg, 
Tlchopau , Ebrenfiiedcrsdorf, Marienberg , Schnceberg, 
Annaberg , Kafchau et Johaungeorgenltadt , liohemiac 
(/j/^o/jf Joacliiinsthal, Aberdam , A)twoichiz , J.ungwo- 
fchiz, f/Katieborziz,) Hungariae (prepeQtcmnxz., Schcm- 
niz, et inter Sciiemniz et Koenigsberg,) et Tranitiva- 

niae - 



METALLA. Argentum. ^63 

niae (^prope Boiza) fodinis y fnepe cum pyritCy arfemco 

Hutivo ^ giieiii, argento vitrto, aliiyque nrgtuti tnineris 

nunc fnperficiaU , nuuc minotibus pait'cu/is mci)oribusve 

Mafjis qiiartzo creberrime et petrojilrci infperfuni , eave pC' 1 

netrans et tingens , pro nliqua t.intum parte oqua forti 

fslvendum , quanivi\ argenti nd \ conttneut , arfemcn 

(Y^) > fulphuri ( ^y- ) , et interdum quoque exiguoc fer- 

ri purtioni juncii , pi .uciditatis gradu , coloris intenJitatCf 

iexturn et fo> ma exteyna var/ans , opacum fnhopacuut 

{ohjcuiius tin&um^') dinphanum , (^in cry/iuUis) femipcllu- 

cidum , aut peUucidum y coloris laetioris , lateritii , cin- 

yiaburini, aut inter fnnguineum et coccioneUae aemulwtt 

intermedii , vel objcurioris , coccioneUae aemuli , kerme- 

fini, adeo plumbei, et ferrei , ut tamen triturn femper 

ruhenti , utpluriwum compaBum , texturae planae , con- 

chnceae vel inaequalis , rarius lameUofum , foruia creher- 

rime communi , interdiim cryfiuUoruni utplurimum aggre- 

gat.irum , polyedra , vel prtfmata hexaedra , intcrdum 

/ongifudina/iter firiata y fiepe uciculariay alterutro vel 

utroque fine pyt amide triedra , ve/ hexaedra terminatn, 

f ficiiLiita ve/ in reticu/i fpeciem dfpofita , ve/ pyrami- 

des Jimp/iccs triedras , freqtientius hexaedras e/ongatas 

ocuminatus , interdum ud apicem altera triedra an&aSf 

Jparfim , ffcuu/atim aut JieUutim conge/iai referentiiim. 

?lhum. 14. A. opacum metallice nitens rompatlum pondcrorirn colo- 
Wei^giii- risi diiiite plumhei triturae fimilis, igni expofitum lulphia- 

deo. ris arienicujue vaporeu) cmittens, fraiiile. 

Syfi. nnt, I. p. 183- «• 4« Argentum albidum informe fragile. 
Sji/i. nit. XII. %. p. I49 n. 5. Arj^entmn mineraliiatum cu« 

pri adcnicalis tritura albida 0-0, ^^ A. 
Woltersd. miner. 29. Argentum albu-grifeum fplcHdens 
, cupro mixtum. 

Cronfi. miner. §. 170. 5. 2. Argentum arfenico cupro ct 

ferro lulphuruto mineralifatum. 
fVaUer. miner, 31^. fyji, miner. 2. p. 334. n. 9. Argen- 
tuin arlcnico, lulphure et cupro nuneralilatum mincra mi- 
cantc alha 
Cuitheuf miner. 75. Argentum mincralifatum albefcens 

Iplcndens. 
Hahitat m Saxoniac. (prope Freyberg,) Bohemiae (propc 
Ktitichorziz f? Wubezniz?) Hungariae (/»ro/(f Cremniz, 
Sthemniz et Kapnik'0 Traofilvaniae (prope Faccbai?) 
Sicihae Qnd mantem Nifo et prope Fondachclli,) et Alla- 

tiae 



564 METAIXA. Argentom. 

tfae (prcpe Markirch ?) fddhih , rarius ftiptyficiale , quam 
aliii fofjllilms ijmidutans , vix ultra ■^■^ argenti continemf 
aitod praeter Julphiir et arfemcum cupriim y nonnwKjuam 
aitoqne f^rrum ^bi jnnUnm hnhet , tritiira nitorem exal- 
tans , /';/ fragntenta indeterminata difjiliens , texturae ut- 
plurimum planae y formae frequentiur commnniSf quam 
cryJiaUinae^ 

^U PLUMBUM. Ex caerulefcente album , ad aerem 
% nigrefcens , malleabile , mol- 

le, mutum, ponderis Ipecifici 
= U450 ; 1000. 

Igne facile liquefcens , fuperficie 
iridis cbloribus Judente , fenfim 
abiens in calcem prtmo albam, 
tum grifeam , flavam denique 
rubram , facilime in vitram con- 
vercendam. 

Acidis omnibus folvendum, qui- 
bus colorem quidem nullum, at 
faporem dulcem impereicur co- 
lore albo iterum praecipitandum. 

jsativum. I. Pl. nudum. Syft. nat. 1. p. igo. n. i. Muf. Teffin. 62.;;. I» 
Oirtheif. miricr. 65. Plumbum nudum granuiatum, 
WuUer. tniner. 272. plumhum nativum. 
Habitat in Gcrmania, an unquam vere.nativum? 

©chrace« 2. Pl. pulvereilentum nitoris metaUici cxpers, aqua forti to- 
um» tiim cuin effervefcentia folvendum , in prunis faciJe in 

phimbiim nietaMicum reducendum. 
Syp. nat. i. p. 205. n. 5» XII. 3./). 193. ». I'» Ochra plura- 
» bi pulverea albida. 

Cartheif. miner. 66. Phimbum terreftre ochraceum. 
, Cronfl. miner $. 37. e/ 184. I. A. I, Terra calcaiea ccruffa 

nativa intimc mifta ct Miuera phimbi calciformi : pura 
pulverulenta. 
Waller. fyfi. rnineit. 2. p, 313. ». 13.' a, b, PJumbum facie 
ct C9nfiikncta cerrca. 

Haitifaf 



METALLA. IPlnmbiim. - ' 565 

HahitAt rariui aliii fojjilibus^ majoriltts prtiefertiiu frvlHg 
iu/perfum , quam fuperficiei inineraruvi plumbi fatifcen^ 
tiuni iubaereni y airem fi.xum contitiem y ut taTuen ^Q-y^ 
pluvihi Ubras ex centum largiiitur j non raro cretam jibi 
immixtam hnbens ^ aut ferri calce interjita Qin Saxonia 
• propc Ficybcrg et Tklitipaii,) Hcrcynia (/jro/Jcp Vvilden- 

man ,) eleSiorattt Trevircnii {in Langenhecke,) cinereo, 
aut (/// Scotiae Leadliiils) caerulefcente ^ aut (/>/ An?liac 
Lathgilldalenune) ^«f/V«r«/e, aitt in cadem fodina , iti 
Scotiac Lcadhills , in Sibiriac fodinis Berefo%v'kenfibus) 
fiavo colore tiuSium , a/iqjs c. gr. in SucLciae mente Chri- 
itiersbisj-g , in Angliae fodinis prope Eltoo et Lathgiildaie, 
in Hercynia prcpe Letteubruchcn, ?'« Sa;iorjia prope Jo- 
hanngeofiicnltadt, (ilbum, coravi iui)9 ferrvwiuatorio in 
carbone primo cantiens tnvi /iquefcens^ ek fohttione in aquct 
foiti per muriae ^t vitridi aciduvi fortnajedimenti albr^ 
per tducum et ferrum forma metttUica praecipitandum^ 

terrcuni, 3. T\. inconfpicuum intus terreum aqua forti cum eiTervcfcen- 
tia iolvenduni. 

fVaUer. fyji. miner, 2. p. ^JO. n. 10. e/ />. 515. «. I5. e," 
Plumbum tcrreltrc vel Japideum calcareo lapidc mine~rali- 
latum , et Tcrra plumbaria ru'ora. 

Cron/i. miKcr. §. 38. et §. 184. i. A. 2. Terra calcarea cc- 
rufla nativa intime mixta et Cerutfa nativa iodurata. 

Hnbitat in Sueciae montf Chriiticrsberg , in Angliae {prae- 
fertivi comitatus Pei'byenfis prope Wiufter, etiam prope 
Alftonmcor Cambciac ^t prope Paris niouiitaih ,) Britan- 
niae {^py^pe Pouilacuen,) Lotharinijiae, Alfatiae Cpropc 
Geroldsek,) B)ipom\i (prope Nohfclden,) EiUhae {prope 
CailO Hercyniae Cpottffimum propeCellcrfcliii) haxoniae 
Qprope Freyberg , 1 ithoppxu ^r johanoiieorgenltadt,) 
UohemiiiC (prope Mics et ISIeyitadt.) Carinthiae (prope 
Blcyberg, iirolis, Auitriae (/>ro/7^ Pirniz,) Hungariac 
(^prope Schemnis,) Temeiiae. {prope Saskx) et Sibiriac 
fodiuis , fuepius maffis timjoribus a/iis fofji/ibus innidu- 
iam y rariiis JiHiatiiium , atbuvtj cueru/ejcetts au( caeru- 
leum^ quavi formae cumviuuis , cinereum , Jiavicans , ful- 
pbureum , fiavunt , rtd'ruvi , rtifefeenSy Jpadiceum ^ fuf-_ 
<iim, nigricans ve/ atrtim. 

mfcace» 4. Pl. attaftu pingnc lameUofum , nitorc et colore ad argen*j 
um. tum accedens. 

V, Boff Scitr. b(ri' N<itt(rf. g. p. 204. 

Hnbitat^ 



366 METALLA. Plumbum. 

Habitnt , ittplurimum una cum plumho fpatofa , in Hercy- 
niae fodina (Bergmanstroit pt-ope Andrcasberg ,) latnellis 
creberrime pUiribns Jibi incumbentibus. 

vitreum. 5. Pl. femipellucidum fragilc texturae nitorisque vitrei, for- 
mae communis. 
Woulf aB. angl. 66. 2- n. 43. exp. 1%. 

Habitat , crebro una cwn gtdenn aut plttmbo fpatofo aliis fj- 
, filibui innidulnm y in Angliac {provinciae ^on.merlct ct 
Platomine,) Britanniae ( Poullaouen ,) Rhenanis {^prope 
Lahr et Langenheke,) Hcrcyniae (n S. Jnachini et Bley- 
feld /jrop^ Cellcrteld , } Saxoniae (///'<?;)f Tlch( pau ,) lio- 
hemiae (^prope Przibram,) Carinthiae (prope Blcyherg,) 
Hungariae (prope Schemniz,) et Sibiriae (Semei.owcnfl 
ad viontcs akz'\cos') fodinis , cum aqna forti non effervef- 
^ cens j interdnm diaphanum , texturae ntinc potius loncha 

ceae, nunc feflucariae hyalmumf aibum ^ cinereitm , vel 
€X virefcente pavicans. 

Ipatofum. 6. PL intus et extrinfecus nitens moHe album in igne crepi- 
tans, cum acidis effervelLens, formae utplu. imum cry- 
ftallinae. 

Sy[}. nat. XIL 3. p. 13^. n. 9. Plumbum fragmcntis fpatofis. 

Woltersd. viiner. ^2. PiumbLim ipatofum album. 

tValier. miner. 27^. Piumbum arlenicale mineralifatum^ 
minera ipatiformi alba f. griiea. 

Waller. fyfi. miner. 2. p.'^OY. n. 6. Phimbum terreltre vel 
lapideum, minera Ipathitormi alba vel griiea. 

Cronfi. miner §. 18.». 1- A. 2. 2 et 3. Mincra plumbi calci« 
formis pura indurata; •" 

Voget miner. \66. Spatum plumbiferum. 

Laborie afl. parij extrnn- 9. 

Wotilf aSi. angl. 66. 2. n 43. 
P) Flumbum fpati cubici. Mtf. Tef/in. 64. n. 9. 

Habitat rarius gtobulofum stit cellutofum , qunm cryfinni- 
num itt Scotiae (LeadhilTs,) Angliae (Mcndiphills,) Ir- 
landiae, Britanniae {prope 1'oullaouen,) Kdrpundiae , Lo- 
tharmgiae (/>rope La Croix,) Alfntiac (/jwyj^ Gcroldsck ,) 
Brisgoviae (pro/j^ Freyburg,) Nafroviae, D?/r^////f Mou- 
tani (;« wow/f Wildberg ,) Hercyni<ie ( /»o??77'^^/«w Bley- 
feld ^-/GliikMad /)ro/7f Cellerfeld,) Saxoniae {propeTicbcp- 
pau , Schwarzeiiberg et Johanngeorgcnltadt ,) Bohemiac 
{prope l-^rzibram,) Aultriae (/>ro/)f Jtrmz,) Hungari.c 
{^prope Schemniz) ef novae Hilpaniae /o^/»/x, non mro 

cupr» 



t 
«1. 



METALLA. Plumbum. 357 

Citpro vel ferro ocWaceo y vel rnagmjta obduBimi nhoris 
interdinn fericei y vioUe , ut ctilfro fei ari qucfit , texturae 
nunc lanieiiojue , nunc conchaceae , nunc inter conchnceam 
- et inaecjualem intet i/iediae , in frapaenta indeterminata 
dilfdiens , ex centum libris 40-75 plutnbi , iargientf 
quippe fiepius praeter plumhi calcem non ni/i aqnam et 
aerem Hxjim cnritinens ^ rarius enjitorme y aiit poi^cdriim^ 
' aut tabulas tetraedras angulo ^'^ojiln impojitas , aut prif- 
tnata pentaedra , pyramicie pcntttedra terminata , aut te- 
traedra ohliquangida , quavi hexaedra , int^rdum cnm^ 
prtjfa , crehrnts pyramitie Ijexaedra aut tetraedra termi- 
nata , vei pyramides hexaedras , rariti folitarias , quant 
vario modo couibin.itas , fafciculatas aut in baciUos con- 
junBas , deniK) in f.ifcicutos aut pyramides aggregatas» 

ftyaljnum.^. Pl. hyalinum cum aqua forti cffervcfcens molle in pruni» 
*',' crepitans, nitoris vwrei , 1-in-inae cryftallinae, 

^' Syfi. nat. Xfl. 5. p. I ^;^. n. lo? PlMinbuin ({patornm) pel- 

lucidum Iivalinum rafile cfFerveKcns. 
Hacquet Schr. herL. K-turf. 2. /;. 157. 158- ■?- ?• / 4-6. 
Hiihit.it in ^ibinac CNcrttciiinskeniibus,) Temcfiyc (/)'-«>/'tf 
no:;naska,) Hungariae {p> ope Scheinniz,) Boheiinae 
{prope Blcyib<it fn'rzibram,) et Saxoni.ie (prope Ifchop- 
paii) fodiiiis , nunc polyedra , nunc prjmut.i tetrapcirvt. 
ohliquangula faciehus alternis latiorihus conjpicua , nunc 
pyramides hexacdras Jimplices , veL imperfeElas d"pLiceSf 
aut pyramides dupiices tetraedras interdum imbricatus 
referens. 

Ifubrum» 8. PI. fulvum triturae aurantiae diaphanum utplurimum prif^ 
mata tetraedra obliquarigula rctercns , nitoris metallici 
expers. 

Syji nat.XW 3.^. 134, «. g» Plumbum hexaedrum rhom- 
beum hilvum. 

Cronjl. miner. §. 184, i. A. 2. 4. Minera plumbi calcifor- 
mis pura indurata rubra. 

Waller. Jyji miner. 2. p. 309. n. g. Plumbum fulphure et 
arlenico mineraiilatum , minera Ipathiforiui rubra. 

Bindheim Schr. berL Nnturf. 10. p. 2 87 Jqq- 

Hahitat in Sibiriae ( Berefowskenliibus ,) Aullriae? {prop^ 
Annaherg,) Hohcmiae? {prope Bleyftadt,) .^axoniae? 
(/>» «/)f liockau . ) Eifoliae? (/>; o/j^ Call , ) frSabau'i;e2 
{prope Trappcttes) fodinis , praeter piumbum {-i-io)* 
fraeter nickoLi caLcem parcijjimam f et aerem vit.*.^'ti^ 

moLjb* 



358 METALLA. Pluinbum, 

vtoiybdaenat acidum continet ; an uiteydum etiafft pauxiU 
ium Juiphuris et arfenici? an pnittei JihiricutM fpeciuett 
reliqttu etiam coLore certe paulifper accedeiitia hticfpeUenty 
aualy/ii docebit. 

ilavura. 9. Pl. flavum nitorfs nnctallici expers formae ciyflallinae molle 
m igne crepitans aqua forti et muriac acido fere totuiu 
foivcndum : pofteriori folutioiic infpicata caerulea. 

Vi hVulfeu ap. Jacqiiin mifccllan. auftriac. i. ^z>/JK..i78r» 
ct AbhatidL vom kaeruthnifch. Blexfpute. iViefi. 1785. /»/• 

Klaproth Schr. berl. 'Naturf. IQ. p. 9^. &e. 

Hahitiit rariin in Scotiae (Leadhili's, ) Bcitanniae (^propg 
Poullaoucn,) Burgundiae {prope S. Prix fo«s- Boiivrcy,) 
Hercyniae Oltc^ Teu-tfcben prepe C<:\\^\h\d.,^ Teir efiac 
i^prope I>02;naska,) et Auftriae (^prope Annaberg ,) ^uatf» 
m Caruuliiac (ptopc E\cyherg) fodinis-, ftitvedinii ef mr 
toris gradti mirifics variam , fiepe galenae innidiUunSy 
mtt iina cum pfeudogakna marmori infidtns., p/ww/y lalce 
cinn molfhdaenae calce cofi]untla pond-erofum , rarins prif- 
mata hexaedra , quam cuhos rhonihQsve convexi fnciebut 
interdum confpicuos , vel tuhulas tetraedras mit otiiddfASy 
in cellularum fpeciem aggiegatus rcfer^ns.,. 



virens- 



V 



10. Pl. virefcens ponderofirai in fragfhcnta in^tcrminata difn*' 
Jiens in pulvercm flavum conterendiini , ' aqua forti bul- 
licntc fine effervcfccntia fere totum iolvendnm, in i^nc 
difficilius fiquefcens, et refrigeratum polytdra rererens. 
Syfi, nat. \. p, 180. ». 3. f'iumb«m •nitifi^ato^fi utnnqu© 

tcuncati. 
S^l. nat. XII. ^.p. 154. fi. 7. Plumbum <.Ty%n*« hejcac^t^jf 
piifmaticis utrinquc tr<iacaris 00. , " ^- 

fViilJer. mifier. 296. Plumbum arfcmco miecralifat^m, »ii- 
•ncra folida -cryttalUfajta virJdk 

■ffaUer.fyfi. miner. 2. p. ^08. n. 7. PlumbuKi -terrcftrc vcl 
Japideum , minera ijxitbihormi viridi. 

fVoltersd.miner. 52. Fiumbum (patofum viride prifaaaticiim, 

Crofi/i. mifter § i84- I- "• £• 3- 2- Minera.piumbi ^alci- 
formis pnra indurata cryfhliifata viridis. ; 

Hahitat in novae Hilpaniae, Sibiriae ( prnps Ca&h3rinenburg,) 
Scotia-^ ( Leadhiirs) Angliac Qprope Moncgafh er tlton,) 
Britanniue (^prope Huei^oat,) Lothuringi^e (prope La 
Croix,) AUatiae (prape Erlenbach,) Bii^gov^ae {prope 
Freyburg,) Bohcmiae (p/<?/;^ Mies tf^ -Pizibram ,) Saxo- 
niac (^A<|/?f johanngcorgeniiaJt, Tlcliopau, Schwarzeu- 

berg. 



METALLA. pliimbiinj. 



3^ 



berg, Frcybei'g, Kleinvoigtsherg , Grosfcfiirma,) Hercy- 

iiiae (pro/e Ciaiasthal "et Cellerfeld) et rhenanis (prope 

Rheinbreiclcnbach) fodinis , cum pLumhi calce praeter paU' 

xitiiim calcis fcrreae pkofphori acido conjunfia, ita ut cut/t 

carhonum pulvere vajis inclufum et igne agitatiim , ve- 

rum phofpborum , ex 200 lihris 9 lihros exhiheat ^ niolley 

titplurimum , diaphanum , interdum fubopncunt y in frag-> 

tnenta indeterminata difliliens , texturae inaequalis , eti 

minuiim granularis , viredine utplurimum olivucea , non- 

'nunquam pfhtacina aut graminea , aut in flavum ruhrum- 

z;e celorem vergente , rarins fuperficiale ^ quam pHrtictilis 

minaiubut mrfpsve majoribus aliis fofjilibus infpcrfum^ 

• rarius forma communi aiit fUUatitia confpicuum , quaut- 

cryfiaHorum variae magnitudijiis extrinfectis nitentium et 

inevium, nunc parallelepida exi/ia, faepius prifmata hexae- 

dra, crebro alterutro vel utroque fine pyramide hex-edr» 

terminata , -vario modo cohaerentia , vel in bacjllo' utn 

fpeciem aggregara , aut pyramides hexaedras acicu/aree 

acuminatas , fperfas vel in mufci ramofi fpeciem aggregen: 

tas referentium^ " 

11. Pl. fufcum cluriim opacum fbrraae communis. 
V. Fichte/ Karpath p. 34S. 

Hahitat in fodina Temefienn /^ro/^e Saska, ex centenario 5S 
/ibras p/umbi , et 10 argenti dracbmns , ttijus fmgu/ae fi,'^ 
tni/ibrae quatuor auri demirios tfoniinent, /argiens^ 

12. Pl. nigrum inconfpicuum inquinans, aqua forti non totunt 

folvendum , igne agitatum fulj^huris riammam vaporem»» ^ 
que emittens, et refngeratum granum polyedrum relia* 
quens. 
Karj}. Lesfe. Minera/kab, i./>. 489. «. 3. 4? Plumbum ocfe- 

raceum brunum et nigrum. 

Laumont ap. /a Methene journ. de pkyf. 1787' ^* P' 383» 

Habitat in S^xonhe^i (/iropeTfchopaner Freybcrg,) Britan- 

nia prope Huelgoat, praeter p/umbi caicem et pbqfphori 

aciduvi fulphur continens ., utrum propria fpecies , atf pe* 

^ tius ga/ena fatifcens , p/umbo virenti infperfo foeta ? 

13. Pl. ex virefcente flavum , nitorfs metallici cxpers carboni- 

bus infperliim non decrepitans, at ehulliens, arfenici (\i- 
mum erudans , et grana polyedra relinquens. 

Sage ap. /a Mether. journ de pkyf. 1789. %. f' 53' 

Feurcroy anna/. de chifn. 2. 17^9- ^. 29. 

Aa Nabi/af 



37« 



arfenica- 
tum. 



s MEfALLA. Plutnbum. 

Hahitat in Alvernia prope Rqiieres, praeter phimhi calcem 
et phofphori ncidtim, et arjhiici avidtim caleemve conti- 
nens , quartzo ferruginofo innidulans ^ nunc formac com" 
munis , nunc prifmata hexaedra in globos imperfeEtos ag- 
gregata referens» 

14* Pl. inconfpicuum in prunrs facilo candens, difficilius li- 
quefcens , fortiori demum arfenici fumum eructans et 
plumbum metallicum relinqucns. 
Trouft et Sage ap. la Metherie journ. de phyf i^j^y» l, p. 

394. ef 17«9. 2' P- ^3- 
Habitat in Burgundiae et. AuAdXu^uc fodinis , poft liiittatio- 
nem refrigeratum cryfiaUinae formae expers , neque colo' 
rem penitid immutans , nunc pulverulenttim et fiavtim ga- 
lenae fuperfieiem obducens , nutic infigni coloris viridis et 
fiavi varietate , a gramineo ad cereum ufque , tit etiam 
nitore et peUuciditatts gradti ceram aemuletur, forma gra- 
nuLorum aggregatorum ititerdtim galenae nucletttn iticlti- 
dentium , quartzo et feldfpato inniduJans. 

15. PL inconfpicuum prunis infperfum arfenici fulphurisquc 
vaporem et fiammam eruftans. 

Sage ap, la Mether. jotirn. de phyf. 1789- 2. p. f^. 
Hahitat in Alvernia prope Rofieres, plutnbi calce duobus aci- 
disy arfemci et vitrio/i jutifia. 

16. Pl. albidum nitoris metallici expers fixiflimum igne finc 
Itrepitu et ebullitione liqucfcens cum acidis oon efFer- 
velcens. 

Gadolin chetiu Atinal. ,1778. I. p- 147- 
Troufi ap. la Mether. journ. de phyf. 1787. I. /»• 394' 
Habitat in Scotiae (_prope ^strontian,) Ant^Iiae 0';; Anglefea,) 
et Andalufiae /o^:«/x , dijflcilime aqtiu folvendum , alhutn 
vel cattum, viagis minusve pellucidum , ttunc fuperficiei 
galcnae erofae adfperfum , ex qtia fntifcente ortum , tttinc 
cryfiallorttm forma cotnparens, difficilius plumbiimfuutit 
dimittens. 

c«rneum. 17. PL album nitoris raetallic? expers Igm facilime liqucfcens, 
" paulo fortiori totum avolans. 

Spielmann journ. de phyf 1774. Dec, p, 4jy. 
Ferber n. aSi. Petrop. 3. p. 269. ^ 

Habitat raritts in Lotharingiae (^prope la Groix) et Bohe- 
wiiae (jp/o/if Mies et Praibram j /*^^w;;V. 

Ig. Pl. 



duplcx. 



vJtriola- 
cum. 



METALLA. Plumbunik g7l 

S^turni- 1$, PLflltdris mctallici expers iijnc facile Hque/cens ctavolans 
tes. poft liquationein rehi:;e{cens aeicularuui forujam affuinens 

cum plumbo coirc rcnuens. 
Mouiiet apud lit Mether. journ. de phyf. 1786 T. p. !6S. 
Hiihitat in Bricannia prope Poullaoucu, an foJJUe reveta di' 
Jlincium? an hnjus gaieris? 

Piumba- 19. Pi. metallice nitens igne facile cum fulphuris vapore eC 
go. flamma liquelcens, et meracuni plumbum fine argento 

rclinquens, 

Cronft. miner. §. i%iy. Plumbum fulpbure mineralifatiim. 

JValier. fyjl, miner. 2. p. 305. n. 5. Plumbiim fulphure 
ec arlenico mineralilatum, minera folida plumbeo colore 
fere malleabili. 
/S) Karji. Lesk. Mineralkab. 2. p. 488. »• 2. Plumbum mine- 
ratiiatum caeruleum. 

Habitiit in Norwegiae {cornitf^tti Jarlsbcrg,) Succiae (^prope 
Kallcfors,) Scociae (Lcadhilfs ,) Angliae {prope MatlolC 
*;Afhovcr,) Hiipaniae (/"rcifte loSi-\rt'.uios,) h\c\\\zt{prope 
Novarra,) Cartnthiae (i« tnonte Rahl , et prope Bleyberg 
et Bleyburg,) Hercyniae (m monte Rammelsberg, pmpe 
Cellertcld et Clausthal,) in Weitphaliae, /3) colore inttr 
pliimieum et caeruleum indicum intermedio dijiinHuni, itt 

- Saxoniae (^prope Tlchoppaii ) /W/«zj , utpturimum colaris 
et nitoris chalybei vel plumbei, intus payum nitem , ex- 
trinfecus interdum fpeculi ad inftar crebrius cempaSlntrty 
quam radiatum aut lameUofum , crebrius in fra^menta 
indeterminata , quam cubica diffliiens , iitpiurimum for- 
vtae communis , interdum (J3) prifmata hexuedra fafcicu- 
lata referensf praeter plumbum nihii niji fnlphur continens^ 

Galena. 20, PL' nitoris et coloris plumbei pondcrofum mollc in grana 

Kleyglanz. fecedens, in fragmenta cubica difllliens, igoe cum va- 

porc tiammaque lulphuris liquelcens, et in vicrum mutato 

plumbo argejiti granum rclinqucns. Fig. 19. 

Syji. nat. I. p. 120. n. 4. Xlf. 3. /). 15^.«. 3. Plumbum 

mineralifatum, particulis cubicis A^ ^. 
Cronft. niiner. $, ig6. Plumbum argento fulphurato mf 

neralifatum. 
WiiUer. miner. 242. Plumbum fulpjiurc et argento mine* 

ralifatum. 
WiiUer.fyfi. miner. 2. p. 302. n. 2. Piiimbum fulphure mi- 
neralifatum et argento mixtunj, cninera teifuiis inajonbus 
minuribus vel granuiis micance. 

Aa 2 Wol- 



^i METALLA. Plumbum. 

Woltertd. mimr. i88. Plumbtira caefio - grireuin fpleriden^ 
tefriilatum. 

/9) ^yj^- "^^- ^^^' 5- P' '3V Cartbeuf. miner, 66. Plumbura 
(compaftum) mineralifatum continuum albo -caerulcf- 
cens nitens. ~- 

y) Syjl nat. X[I. 5. p. 132. n. 2. Plumbum (cryftallinum) 
tcfTellato - cryftallifatum. 
IV^ilJtr.fyp. miner. 2. p. 304. «. 5. Plumbum fulpbure mi- 
ncraliijtum argtnto mixtum^ colore albo-caerulelcente, 
cryltallilatum. 

<rj Syjl nat. I. p. \%o. n. ^. XII. 3. p. 133- »• 4' Plumbum mi- 

nerali.fatuui pun<5>is fuboccultatis ^ , ^)- 

WaUer. miner. 297. ^/A miner. 2. p. 310. ». II. Plumbum 

.fniucra galei)ica mineralilata lapidi inicnitbiliter immixta» 

Woltersd. miner. 32. Piumbum caefio ■ grifeunt Iplendens 

pun£Iatum. 
Habitat freqtientiljimum tn Sibiriae et Europae fere emnit 
fodinis , rarius fupcrficiaie , quam minotibus pQrticitlis 
(d) majoribiisve maljis aliis foflilibus, potijjimum calcariis 
innidulans, faepe cnm pyrita, cupro fulvo , ferro fpatofoy 
pfeudo^alena obviuw, intus multum nitensy prneter pltim" 
hum (,ad ^-^) et fulphur argenti quoque minorem ma)o^ 
remve copmm (TeVo-^V^' ^^*^^^^ (^* g^- /" Tranfilva- 
jniae et Hnngzvuc fodinis') auri /tmul portiuncu/am con- 
tinens, lumeilofum , ut tamen textura interdum od fibro- 
fam aut (/3) cotnpaSiam accedat , latnellis interdnm ita 
difpofitis , ut pars fuperficiei oOumbretur , fiepe formae 
communis , fuperficie interdum Jpeculi inflar nitente ,, atit 
fulcis longitudinalibus vel canceliatis exarata, vel vejiigiis 
' hexaedro-pyramidalihus , aut cubicis , aut fpimericis , aut 
■ceUu/is tetraedris inaequa/i , ve/ arbufcu/arum imaginibus 
pitia , interdnm qtta/i erojum , ve/ qunfi /iquatum , fiiQa- 
titium, hotrjoidts, fmticn/os , arbujcu/as , cryfiaiios (7), 
utp/uriinum exi/es , rarius Jo/it^rias , et vagas , arenae 
nonnunquam mifias , quant aggregatas et c&nnatas , facie- 
hus fpbaerice convexis aut excavatis interdum conjpicuat, 
€t qvidem rhombos ve/ cuhos petfeSlos (Fig. 19-)» ^*"* 
(Fig. 20.) , ad anguios omnes truncatos , aut pyramides 
ietraednis,,, utp/urimum (Fig, 23.) dup/ices , non raro ad 
apices ( Fig. 24. ) , intcrdum quoqite Jimu/ ad angu/ot 
(Fig. 25.), truncatas , aut prijtnata hexaedra, pyramidi 
triedra vel tetraedra iuterduui terminata referettt» 

21. Pl. 



ferrife* al. Pl. metallice nifcens , cum fulphuns vapow ei flamma fcd 

\\im, galena difficilius liqueicens , et fortion igr^e vitrun^ ^qi- 

grum exhibcns. r i i ' 

C^^V^. w«f^- $• i«7- I^lurabum, f«rro et argento lulphu- 
rato mineralifatum. ,, r,- x 

15?) 5y/?. «rt/. XII. 3. p. 134- «-6, Plumbum (baialticum) 
mineralifatum, fafciculis deGuifatis ftriatum. 

JValler. ifiiner. 29^. Galena itnata. 

^rt/i//rt/ f» Sueeiae fodinis\m6nte argenteo occidcntal», /S) 

/« Dalccarliae Skinshytta ,) paritSt in fragmenta cubicci 

diifltem et in grana fecedens , praeter plHmbumetJulphur 

ferriim argentumque continens. 

Ibbiatum. 22. Pl. coloris et nitoris plumbei fibrofum in cruftas fecc_dens. 

W- "^^- ^^^' 5- ^ *^^* ''• ^' ^^"'^^"'" mineralifacum 
iibrolb - ftriatum ^, J, !>., 

Cronfi. miner. §. 188. Plumbum antimonio et argento ful- 
phurato mineralilatum. r t 4 

fVoltersd. mimr, ^2, Plumbum caefio-grifeum iplendens 
radiatum. '*' '"' ' . • u 

WtiHer. fyft. fHiner:2. p. 305. ». 4- Plumbum antimoniali 
minera mincraliiatum , argcnto mixtum. 

mbitat iu Sibiriae (Nertfchinskenfibus,) Succ.ae {prope 
Sahlbcrg,) Hercyniae (poti(Jimum prope Lautenthal,) 
HuBgariac (^propi Schemniz) ct Hifpaniae Cp*op^' Synares) 
fodims , Jgne agitatum fu/phuris vaporem fiammamque 
mittens, praeter phmbum quippe fulphur , fhbium et ar- 
^entum continens , crufiis , in quas fccedtt , rcaismitm- 
ctirvis , cragioribus vel tfituioribus , fibris QrafJiOftb.us 
velfubtilioribus, pnrMis vaifafciculatis. ' 

fer«yni- 23. Pl. cum cupro ct ftibio, paudori ferro et fulphure, pau- 
cum ciffimo argcnto conjunaum, metallice nitens. 

Klaprotb chem. Annal. 179^ I. p. 295- Wevsgulden. 
Habitat in Hercyniac fodina (Andreascreuz prope Andreas- 
berg, iu lOO partibiLS ultra 34 plttmbt , l6i ct^prt, 16 
fibiiy l}iferriy xofulphurisy 2^ argenti cantmens. 

cornubi- 24. Pl. cum itibio, pauciori cupra et fulphure , pauciiTimo 
cura. ferro conjunftum , metalHce nitens. 

Klaproth chem. Annal. 1790. I. p. 294^ Fahlerz. 
Habitat in Comubiae fodina prope Nanslo , dtmtdia fere 
pnrte ex plumbo confians , praeterea in lOO partibits 21 
fiibti, ultra \l,cufri, ^ fulphuris , ei vix ultra tinam 
' fsrri cmtinQnu 

Aa| 25. PK 



574 METALLA. Plumbu^. 

fabaudi- 2^. PI. inetallice nitens igni expofitum arfeffici runium eniJVans. 

cum. C de Razeumoivik. excurf. dans Us mines du Haut'Fau- 

ci^ny. p, 15. 

Habitat in Sabaudiae /<?^/>/« /jf«A? -Trappettes , externa facie 

ad cuprum vitratum aecedens y praeter plumbum fiibiutn 

et arfenictim continens. 

92.^,i^]fPRARGYRUM. Coloris argentei , nitoris fa- 

5 tis tenax, frigoredemuni 

enormi lolidefcens, tum^ 

malleabile, ponderisfpe- 

cifici = 14110 : looo» ' "" 

Igne , eo quo plumbum li- 

quefcit, paulo majore in 

vapores relblvendum. 

Acidis pluribus facile fol- 

vendum , colorem nul- 

lum , mineralibus vero 

acrimoniam majorem im- 

pertiens, ex omnibus per 

cuprum nitoris metallici 

particeps praecipitandum. 

virgine- I, H. nndum liqaidum ponderoltflimum coloris nitorisque ar- 
om. gentci. 

Sy(1. nat. T. p. 171. n. I. XIL 3. p. I19. ». I. Hydrargjf- 
rum nudum fluidum. 

Woltersd. miner. 26. Hydrargyrum nudum nativum. 

JVuUer. miner. 21 8. Hydrargyrum nativum. 

Wailer. /yj}. miner. 2. p. 14^}. n. I. Mercurius virgineus» 

A^. Vpful. 1720 n. ^. p. 55. Argentum vivum in galena. 

Cronji. miner. §. 215. Mercurius nativus virgineus. 

Jiabitat in Siicciae (^prope Sahlberg,) Hifpaniae (prope Al- 
madcn" ,) Hetruriac (_prope Levigliano et in monte di S» 
Fiora, ) Carnioliac (/jj^ope Idriam,) Bohemiae, Palatma- 
tus (prope Wolfltein et Moersfeld,) et Biprfntii (in monte 
Stahlberg f/ /^'opf Mofchellandsberg ) /bd^/Wj-, in pofterio' 
rikus mati ominis, glohulorum forma foffdi innidulanSf 
ttjola jam agitatione eliciendum, 

t - «. H. 



METALLA. Hydrarg>Tum. 375 

Ama/ga- 2. H. ponderofum coloris nitorisque argentci folidiufculum 
ina. ignc auitatum argcntum puruni relinqucns. 

Cronfi, miner. §, 2 1 ^. 
, Habitat rarius mnffis niajorihut /fuarizo « petrofilici fpato ijt^ 
nidu/dns , ^uat/t fuperficiei aliarum hydrargyri minera'- 
rttm injidensy in Hungariae {prope Zlana,) Bipontii iprO' 
pe MolchclJandsberg ct in monti Stahlberg) et Sueciac 
(^prope Sahlberg) fodinis , utplurimum fntis fragile et 
formae communis y interdunt polycdra exilia oblonga re- 
ferens. 

iarvatum. 3. H. terreum fubponderofum igne hydrargyrum dimittens, 

Habitat in Sicilia {prope Bulachino) humo , in Hitpania 
(^prope A\\Ciix\c) arenae , Carniolia (prope \dn-^m) arde- 
Jiae fpeculi infiar nitenti ^ argiilae ^ mafgae intertritnmj 
quae omnia igni in vnjis claufis expojitn , quamvis nuU» 
lUio corpore adjcEio , hydrargyrum largiuntur , qiiod ocu- 
lis non obvium forfan calcis forma eontinent. 

fublima- 4. H. nitoris metallici expers igne totum ferc forma fumi albi, 
tum. fine vaporc flammavc fulphuris avolans. 

Woulfe exp. tnade in ord. to ofcert. th. nat. of fom.fub^, 

Lond. 1777. 4. 
Sttckow Befchr. des natiirl. Turp. ^c. Mannh, 1782. 8« 
Baum£r hifi. tnerc. corn. Hafftac. natural. ^c. Gief. 1785'« 
Habitat in Haffiae, (<?//'»// Palatinatus (prope Wolfikin e# 
Moersfeld) et Bipontii \prope Molchellandsberg)/J7^mzV, 
utplurimum una cutn nativo , hydrargyro cwn vitrioli et 
muriae acido conjunBo , ita ut nunc hoc , 7tunc ilitid do- 
minatus , in foveoLis matricis , rarius pidvertdentumf 
quatn indttratiitn , in crtifias concenfricas aliqtiando feee- 
denSf formn cotntnuni, atit g/obulortim folituriorttm vel 
aggregatorutn , vel cryfiaUortitn cxi/ititn fpecu/i injiar ni- 
tctitium , rarius prifmata hexacdra , quatn cubos in fphae- 
ras aut tnajorey ctibos aggregatos referentium y viride^vi- 
refcens , citrinum , flavutn, flavefcent , a/btim y caniitttj 
cineretitn , ex cinereo atrum , atit nigrttm, 

Aethiops, 5. H. nigrum inconfpicuum igne facilc liquefccns, et paulo 
fortiori totum cum vapore flammaque i,ulphuris avolans. 
Ferber n aS/. Petrop. 3. p. 268. • 
Hncquet Beytr, z. chem. Aivia/. voi. 3. />. 48 1. 
Huhitat in Nafloviae (prope Kirchhcim,) tf/Carnioliae (/'''•- 
pe Idriam) fodinis y in his iitpiurintWH una cum cinnabari 
lamellofix. 

Aa 4 6. H. 



37^ METALLA» Hydrtirgymm, 

««. 
Cinnabl' 6, H» |)onderofum nitoris mctallici expers ruhrum tritura goc« 
ris. cinea , >c;ne facire liqucfcens , et paulo fortiori totutu cum 

ZijiaobWi. vapore flammaque fulphuvis avolans» 

Syjf. nat. I. p. 171. n. 3. XIJ, 3. ;?. 119. 11 . 3. Hydrargyrum 
mineralifatum pyriticofum fibrofum A. 

WaUer, ntTjier. 219. Kydrarsiyrum fulphure mineralifatum. 

Waller. fyji, tmner. 2, p. 150. «. 2. Mercurius lulphure 
mineralilatus minera rubra. 

Woltersd, mmef. 26. Hydrargyrum nibrum purpurcum 
tindtorium. 

€arthenf. fniner. 62. MercUrius mineralifatus ftriatus rubev 
ftriis longitudinalibus- iplendentibus. 

Crotiji. mitier. §. 21 6. Mcrcurius fulphure mincralifatus. 

X)ale pharmnc. 35, Fbarin.fVart. lo. Cinnabaris nativa. 
•/!) Syp. nat. XII. 3. p. 119. n. 2. Hydrargyrum (cryllallinum) 
cryfbllifatum cobicum. 

tiabifat iti regito Peruano {prope Guancavilla,) et Chilenfi 
(^in proviniis Coquin\r>o et Q.uilIota,) nova Hifpania 
(/)>o/>f Chilapan ,) japonia, Sina, Sibiria (pr<?/)(f Nert- 
ichinlk,) Tranfilvania (prope Bobaya et Dumbrawa,) 
Temeiia, Hungaria (/^^o;?^ Schemniz et Krafznakoika,) 
Bohemia (/>r©/;f Pirj^Iix, Wclferiz, Horzowiz, JoachimS" 
*hal, Aberdam, Commarow, Swata e/ Bencfchau,) Sti- 
ria (^prope Eifenerz^) Carinthia (prope Paternion ,) Ti- 
•roli, Carniolia (/)Ko//ff Neumaiktl, Stockenvoje, Idria,) 
Venetorum terrisy Hetruria (p/-o/>^ Levigliano et in moiitg 
Si S. Fiora,) (parcius) Sicilia (in moHte Nifo, prope Len- 
tini, Marlala,fBufachino, Paterno ^f Afloro,) Hilpania 
i^prope Almadon, Alicante, Valentia , et S. Philippi,) 
(^parcijjiine) Scotia , (^parcius') in Nonnannia (prope 
]Menilot ) et Delphinatu , Palatinatu (prope Wolfllein, 
JMoersfeld, Fozberg, Kazbach, Nak, Lemberg, Grind 
<p/ Spizcnberg,) Bipontii (/)>-o/)tf Verbach, Bingcrt, Cau- 
debach, Eswciler,Hinsweiler, potijjitnunt in moitte StzhX* 
l)erg ^•//j/o/:»^ Moichellandsburg,) Naflbvia (prope Kirch- 
lieim , aliis terris Rhenanis (prope Gauhgrchweiler ef 
<5rumbach,) pnrciffJtnum in Saxonia {prope Hartenftein 
*/ Schncjd^rg) et Hercynia (prope Wiedc,) in graKa fe- 
€eflens , Wftiae et acidis , twtt perinde faiibns ak^linis rc 
Jtjiens , nunc fuperficiei tnodo adfperfum , nuHC per punElOf 
lineas y venas y arbufcularum fpecic iufperfim y aut totutn 
fofjile, crcherrime argilJam, petroJiUcem, quartzum titiBil 
fuo perjundens , mme mafjis viajoriifus obviuntf foltim ex 
e hydrar- 



METALLA. HJrarargyrtim. 377 

ftydraygyro etfulphure confiatutJi , iit iSiut ad ^et^ufque 
exhibeat ., coccineum ^ aut ifitennedii inter coccineum et 
coccionellae ., atit inter coccineum et kertilejinum tmBus^ 
ciit kermefinum , aut cbfcure rubrum , crebrius /amelJo- 
fum , quam cotnpaBum aut paraUele vel (ieUntitn fibrvfiim, 
interdutn puLveridentutn , friabile aui inquinans, freifuen' 
tius duriufculttm , fiiperficie nunc laevi , nunc afperaj^ 
Jinata , dectiffatim fulcuta , vel cellulofa y forma crebcrri- 
ine communiy interdum tubulonm cabaerentium , bemi- 
fphaeriorum aut globulorum, aut cryfiatlorum exilium ma* 
gis minusve diopkanariwiy utplurimutn aggregatarum faepe 
Jifiutarum , frequentius ad rubinum cvlore fuo a.ccc.den' 
iium , quam coccinearum , nunc lentes , imtic pyratnider 
iriedras Jimplices aut duplicet aut tctracdra, duplices nune 
prifrnata triedra pyramide triedra tertninata , aut tetraii' 
iira, aut hexaedra tiunc (/3) cubos ^ iiuuc pelyedra refe* 
rentitm. 

ftej>aff- 7. H. ponderofum formae communis igni cxpofitnm cum flam- 
ctuD. ma casrulea exardcfcens, at magnam iui partem rclia- 

qucns. 
Briinnicb ap. Cronfl. miner. 216. B. I»_ 
H^bitat in Carnioliae {prope Idriam) et Nafroviac ipro.p€ 
KnMiit-im) fodinis , bydrargyro dives , at coloris rarius 
coccioneUae acmuli , fed utpiurimum , etiam in tritura ob- 
fcurioris , qutivi cinnabaris, hepatici vetin plumbeutn ver- 
gentis, aut ab interfpe*Jts cupri calcibus , fa(fim caerulei 
OMt viridis , compaHutn y rarius fchiflojum, 

ci?pri?e- 8« H. ex atro cinereum lexturae vitreae, igni expofitum cre- 
runi» pitans fiamroamq-ue ililphuris eraittens, et diu latis agita- 

tum cupri granum m carbone relinquens. 
Syji. nat. I. p. 171. XII. 3. p. I20. n. 5. Hydrargyruni 

(crepitans) petrofum A^ ^. 
Cronfl. minerai. §. 217. Merourius fulpliurato cupro mine- 

ralifatus. 
TVatier. fyfi. miner, 2. p. \%\. u. 5. Mercurius fulphurc efc 

. cupro mincralifatus, mincra nigrefcente. 
Hitbitat in Bipontii (prope MofcbeJlandsbcrg) et Sumatrae 
fodinis , ponderofutn , tritura rubra , ardejiae y^ taicg, 
quartio , plumbi mineris innidulans , praetcr hydrargy- 
riimfutphur et cuprwn continens. 

Aa 5 ^ 9- ^- 



378 METi^LLA. H^drargyniA. 

glandiilo- 9, H. nitoris mctallici expcrs rubrum tritura coccinea igni cx- 
ium, poficum cum flajiima lulplwirea arfenici fumuju eru6lans, 

Syji, nat. I. p. 171. Hydrargyrum rubrum arlenicale. 
Syji. nat. XII. 3. p. 120. «4. Hydrargyrum mincralifatura 

arfenicale lolidum. 00. 
Cartbeuf. viiner. 63. Mercurius mineralifatus continuus 

ruber (plendens. 
Hahitnt in Japonia, praeter hydrargyruni et fidphur arfcni- 
ciim cQutinens. 

phlogifti- 10. H. obfcurum opacnm ponderofum fragtlp igni expolfitum 
cUHi, Hammam ct fumum foctidnm eruftans, 

Briinnich ap. Cronfl. miuer, $. 216. B. 2. 
Habitat in Carnioliae (^ro/^^Idriam ) et rhenznk foclimt ^ ex 
100 /ihris 9-50 hydrargyri largiem y tfjt vere difiin^in 
fpeciei ? 

foetcns. II. H. caccineum lamcllofum fubpcilucidum tritura hepar ful- 
phuris olens. 
V. Born chem, Annal. .17S9. I. />. 316. 
Hacquet Beytr. 2. chem, AnnnL vol. 3. p. 480. 
Hnbitat i« Idriae fodinis , petrojitid injidem y ex hydrargy- 
ro , fii/phure et terra calcaria confiattim. 

93» AURUM. Coloris flavi , nitoris tenacifnmum, 
mutum , fummopere malleabile*et 

dudlile, ponderis fpecifici = 19540 
: 1000. 

Ignefixum, neque fulphure , neque 
plumbi vitro domandum, cupro 
facilius liquefcens , et dum liqua- 
tiir cyaneo colorc refulgens. 

Aqua regia colore flavo folvendum, 
calcibus ex hac praecipitatis vitra 
colore purpureo tingentibus, 

nativura, I. St. nudum ponderofifTimum duftilcvifibilcraatriciinhaerens. 
Syji. nat. l. p. i}i4. «. i. XII. 3. p. 151. ;/. i. Aurum nudum. 
Woltersd. ntiner. 29. Cronji. miner. §. 1^4, Waller. fyfi, 
miner, 2. p. 355, ». i. Aurum nativum» 

Carthetif. 



METALLA. Aurum. 379 

Cnnheuf> fftifier. 77. Aiirum nudum genufni coloris. 

JV liier. miner. 921. Aurum nativum radicatum. 

Halntcit-yin Africae regionibus pliirihus , praefcrtim littore 
oc identuliy in regnu Peruano et Cliiienfi l^prope Copiapo, 
Quafco, Coquimho, Pecorca , Ligua, Tiltil, Putaendo, 
Caren, Alhue, Cliibato «-? Huilli-Patagna,) nova Hifpa- 
ma (prope Mcxquital,) Java (/« montibns Harrani^ et Me- 
e,eneddon,) Sibiriae viQuttbut , potif/nnum Kolywanicis et 
aJtaitis, e. gr. Schlani^cnberg et fudiJta Semenowenfi ,) 
Tranlihania {prnpe TrzeUian , Abrubanya , Staniza, 
Hercziijan, Gincl, Boiza, Ololapos, Abrudzcllar , Gcr- 
ter, Bucfum, Fueies, Salatna, Barkura, Cajoncll, Ku- 
da, Coiczum, Facebai, Nagyag, Kirnik, Trojka, iii 
rnontHnis Volcai , Voroispatak afRota,) Temefia (/jz-o^ff 
Dcgnasika,) Hungaria {prope Kapnik, Magiuka, Andreas- 
fulva, Lijbanya, Bakabanya, Kimazombat, Oeutfchliplch, 
Bugyanz, Koenigsberg, Cremniz, Kolenau , Schmocl- 
niz, Hoderitlch, ^/ Schemniz,) Bohemia (/?ro/)f Eula, 
rarins prope Schwarzenthal et Bergreichenltein ) et Salis- 
burgo iprope Kamiiigllein, etiani prope Fufch , Muhr- 
wmkel et in vaie Zillerthal,) parcitis in Lapponia {prope 
Swdppawari,) buecia {prope Aedclfors <■/ Kiddarhytca,) 
Saxonia (^prope Keichmansdorf, Otcendorf, Bracunsdorf, 
Munzig , Schwarzenberg , Johanngeorgcnltadt , et nd 
tnontem Kabenberg,) Tiroli (t;rt//^ Zillerthal ,) Carinthia 
{prope Groskirchiieim et in Goldzeche,) Stiria (prope 
Maiidiing,) Haffia (prope Herzhauien et Buchenberg ,) 
Dciphinatu Cp/-^/>f la Gardette ,) Valefia, Pedemontio (/« 
vuUe Aorta,) et Hiipania, titplnrifmim terrae ftiperficiei 
Jatis vicinttm , rarif]ime omni alieno metaUo , argento, 
ciipro , ferro Hbernm , nunc pnUidius , nunc fattiratiuF 
fiavum, interdum a cupri majori copia inhaerente fulvum^ 
riunc fiiperficiale atit braEleis tenuioribus aliis foljilibus 
adhaerens , nime flammtirum , venartim , grauortim fpecic 
vsl maffii quo/jue majoribus fpnto , quartto , gypfo, bumo, 
argiliae , trapezio , gneijjo fornactim , atU metallifero, 
feldfpato, petroJiUci, ffptdi, pyritne , moLybdaenae , ar- 
fenico nntivo , fiibio communi , pfeudogalenae , galenne, 
ferri argentive mineris inhnerem , furma commtmi, aut 
tabaci hifpHnici more mntrici adfperfum , fnlcts decujjan- 
tibus in fuperficie exarattm , ce&uioftim , floccoftim , den- 
tiiim, ramoruxn , Jetarum , capiUortim , cryfinUortim quo^ 
que exilium , utplnrimim aggregatnnim tnbulas hexae- 
drai , prifmata reiiangula tetraedra in aeietn termmatay 
"^ * ant 



38o ^lETALLA. Aimira. 

etut imperfeBa utriKque pyrantide tetynedfo terfninnta, hifi 
bo5 , py>nmides fimplices triedras atit dupliees tetracdraf 
referentinm fpecie conjpicuurn. 

afenan- 2. A. granorum mvciilarumque auri colore ftlgentium fpecie 
um. arenae granis inixtum. ' ' 

Syji. nat. I. p. 208. ». 9» XIL 3./>. 198. ».'I2. Arena (aii? 
rea) auri difformis. 

Wafler. ffiiner. 208. Aurum natirum terrae et arenae ia- 
hacrens folutum. 

JVaHer. fyji. minerl 2. p. 3^8- ». f» Auirnm nudum vel 
vefiitum diverto colore terrac vel arcnis inhaerens. 

Cronji. minsr. §. 164 I. 4. Aurum nativum lotum, 

Hab'tat in Americae meridionaHs infularumque oppofttaruttt 
Jiuviis pUirimis , Africae Nilo, Nigro, Zair, Axime f* 
Senc£;al, Arabiae Artemidoro ^^ fl///j-, CappadoeiaeTher- 
iTiodoonte,' Caramaniae Hyiiami, Bithyniae Chryforrhoo, 
^lingreliae Phafi , Lydiac Hermo et Padtolo , Baftriae 
O6tro , Indiae Gange et a/iiy, f.uviis injn laeTimor, regui 
Tibetani Alrancol, Stneniis Junnam, Ruffici Dank, Thra- 
ciac Hehro , Traniilvaniae Bnrcia , Avanjos , Maroich, 
Teineiiae Nera et Meniich, Hungariae Griefche £■/ rt//7x, 
Poloniae Warta, Siicliae Bobcr, Barufch, S. Georgen- 
bach, Goldbach, Goldbrunn, Piel, Kazbach, Zaks f/ 
liari, BoheiTuae SalTawa, Nifia, Saxowa, Ottawa, Pla- 
niz, Mulda, Albi, Gizcra, Worliz, Mbraviae Viadro, 
Germaniae Danubio et Qam in AKatia) Rheno, Auftriae 
Waga, Carnioliac Savo , Carinthiac Gravo , Salisburgi 
Mura c/Salza, Brixiae Sila , Tirolis Athcli et Dra- 
vo , Bavariae Furd , Silvae nigrae Goldbrunn , Fran- 
coniae Cronach , GoUlbrunn ct Sala , montis piniferi 
Egra, Moeno et Rudach, Vcnnonum Fontana , ' Lufa- 
tiaeEHItro, Goldbach f/ Sprea, Saxoniae IlilTo, Voigt- 
landiae , A¥eida , SeifFenbach , Goelfch ', Gcra et Alltc- 
ra , Thuringiae Schwarza et Unftruth , Hafliae Edera 
e/Oerz, Hercyniae Hclm , Wcftphaliae Amafo , Sailla /« 
Moicllam exeunte , CevcnnenfiumCevis f/Gardonis, Bur- 
gundiae Dubis, Pyrcnaeorum Ariega, Benagucs, Ferriet, 
Garonnar/ Salata", Hifpaniae Tago, Italiae Pado, Rhae- 
tiae A^da. et Oeno, Hclvetiae Amma, Arola, Goldbach 
ei Uria, Vallcfiac Dala et Rhadano, magis minusve pon- 
(ierofum, aiiriqiie niinc ninpretn nunc mimrem copiamj 
Jaepius adcc exiguam cantinensj ut operam Jin eo extra- 

hendo 



METAiXA. Aurum» 38 1 

hchilo toVscatam mn compet\fct , auri pnrticulis ptr hy^ 
dtargyrum veL aqimm r^gis elicieudis nunc majoribus nun^ 
minorihus , interdum pu/vereis. 

brVatum. 3. A. fiibtiliniinis particulis aliis roflilibus intcrmixtnm , hy* 
drargyri «pc eliciendutrj. 
Habitat in Sibiria-e {nwnte Schlang«nbcrg, etiam prope Ona- 
burg et in tcrra Tfchudarum,) Tranfilvaniae (/?ro/)f Ttoj- 
ka, Gcrtcs , Boiza, Kisbanya, N.igyag, Salatnam , Ca- 
jonell, Stnniza, Facebai, Fuies, Ginel, Herczigan , Kir- 
nik, Barkdva, Criczum , Kuda, tnontium RotsL ,) Hun- 
gaiiae (prvpc Kapnik, Bakabanya, Schemniz, Hoderitfch, 
Crcmniz, Ma;^vuka,) hilcfiac (propcr Keichenltsin,) Bo» 
hemiae {prope Eula et Sehwarzenthal , ) Saxoniae prope 
Munzig, schwarzcnberji et Hraeunsdorf,) Soeciac {propa 
Edelfors) Carinthiae (Goldzcche et prope Groskiichheim,) 
Sahsburgi {aci montem Kathliauslferg) et Aweric^s fodi- 
nis , creta, fpato , argitla , porphyrio fcbijhfo , jcfpidep 
quartxo , iigno fnhterraneo , fiihio cwnmuni , arfcnico na" 
tivo , et alhicante , pfeudogilena , galenn , cinnaharip 
ferro /patofv et Julphiirato , eupri argentiqne nfineris va-^ 
riis, et pyrite potiflwmm jnatricem praehentihics , in ijua, 
cculis , qnamvis armatis non covfpiciendum aurum latet^ 

fivolyb- 4, A. inquinans plumbei coloris et nitoris igni cxpofitum ful- 
^ienae, phuris vaporem et riaminam emittens, violentiflimo auri 

-granum nudum relmqaens. 
V. Born ind.foffil. i./?. 68- Aurum molybdaena mineralw 

iatum. 
Hahitat in Tranlilvaniae {prope Nagyag) et Hungariac (^pro- 
pe Rimazombat) fodinisy ex uure , molyhdaenae catce eP 
fulphure conjiuns, 

^biatum. 5. A. coloris chalybei, candcfccndo fuiphuris vaporem flamjj 
r mamqiic cuin fumo albo cmittens. 

■' <v. Born ind. felf. i. p.6)^. Aurum antimonio niineralifatuni, 

Hahitat in Hungaria {prope Deutfehlipfch) et Tranfilvani» 
{prope Nagyag) ex atiro et Jiihio vulgari confiatum f ftm 
perjicie luterdum plumae injiar firiaia, 

IrufeG ^. A. rufeicens , candefcendo fulphuris flammam cmittens. 
C^ns. V. Born md. folf. |. p. 69. Aurum pteudogalena rubcf» 

ccntc minfralilatum.^ • 
WiiUr. fyji. miner. 2, ?. 357. «. 4. Pfeudogalcna aurifera, 

Hcilfi$a$ 



383 METALLA. Auruai. 

Hiibttat >V; Tianfllvania prope Nagyag, lameUofuta ^ nitorir 
femimetaUtci , prueter aurnm zinct fernque caUem et fuL-» 
phur continens. 

cinereuni.7. A. duriufculum frajEjile compadtum colpris chalybcJ , can* 
deicendo lulphuris Haminam et arlenici fumiini edens. 

V. Born iud. fojf. i. p, 68- Aurmn minera argenci cnierca 
niineraliiacum. 

Hahitiit in Tranfilva-nia (^prope Nagyag^ cupro cinereo eX' 
terno hcibitiiJimiLe, ct hit)ui ynore pructer a:,rv.tny fiilphury 
aifenicum , cuprmn ^t pauxiiium argenti continens, 

albidum. %. A. albidum intus flavicans fibroluni candefcendo fulphuris 

flammam et arfenici Fumum emittens 
V. Borft ind, foff. I. p. 69. Auruin ferro et arfenico ful- 

phurato mineraliiatum , textura tilamcntola flaveicenCc, 

facic argenti arfcnicalis. 
Habitat in Tranfilvania prope Nagyag, praeter aurum ful- 

phur arfenicnm et ferrum continem , externo habitu arfs' 

nicum argentiferum refereni. 

9. A. cx aurichalceo vircfcens obfcurius nitcns texturae minii» 
tim granulatae candcfcendo iulphuris vaporem' flammam- 
que cmittens. 
Bindheim Scbr. berl. Katurf. 4 p. 396. Griiner Goldkies, 
/:^«/»/>^j^ i/i Tranfilvania prope 'Nzs,y<iS^, quartzo innldul-nr 
praeter aurum , fulphur et ferrutn , ctiprum qiioque et mu' 
gnefium continem y faepe aurum bratieatum iutermijiutn 
continens. 

«yritico- 10. A. aurichalceum candefcendo fulphuris flammam emittens, 
lUlll. Syfi. nat. I. p. 184. n. 2. Aurum nudum mineiae. 

Sy/i. r.at. XII. 3. p. 152. w. 2. Aurnm (mineraliiatum) pyrita. 

Cronji. miner, §. l6^. 2. I. I. Aurum iuJptiuii-e mmeralifa* 
tuiri mediante ferro. 

Woltend. miner. 29. Aurum minera varia veftitum. 

Waller. fyfi. miner. 2. p. 35*^. w. 2. Auirun) inlphure et 
fcrro cum vel fiiie cupro mineraliiatnm, miuera pyricaiea 
flava vel virideicente. 

Habitat in Sumatra, nova Hiipania, Succia (prope AcdcU 
fors,) Stkin (prope Mandling,) Salisburi>o (prope P^iicll 
f/ Muhrwinkei,) Hun^ana (/>><?/)<? Magurka et Kiniazom» 
bat) et Tratrfilvauia (/>/a/)^ Kacebai ,) ihtcrdum futijcenf 
nut e. gr. in Sibaudja /)ro/)e Soi/rde , cryJiaUorUm JpeciCf 
praiittr aurum Julphur et ferrum catitinens, 

II. A. 



yiret 
cens. 



METALLA.' Aurum. 385 

hraflea- ir, A. coforis ferrei lamellis flcxilibus conUans candefcendo 
tuin, fiinians et granum dudile niCQris colonsque argentei rc« 

linquens. 

Scopol. aim. hijlor. natiir. 3. p. 107. 

V, Ritprecht phyfic, Arb. eintr. Fr. z. TVien. I. i. p. g6. 

Bi.tbitat in Tranfilvania fro/^f Nagyag , citltro fe^ile ^ prat- 
ter aiirum aqtia etiam regin extrahendiim feyyitm , plum' 
binn ., argentitm et fiilphiir ^ interdumquoqneflibium, vU 
praeterea wiimiitum , ctiprum atque a>feniciim eontinensy 
quirtzQ vel viagnejiae rofeae minorihus particttlis, vel ma- 
'^Qrihiis frufiis , innidiilaus y forma aut communi aut tor 
bularum hexaedrarum. 

94^ PLATINA. Coloris argentei nitorisque tena- 

2)3 eiffima, duriffima, fonora, fum- 

mopere malleabilis et duftilis, 

ponderis rpecifici = 24000: 1000. 

Igne fixiffimum, neque fulphure, 

neque fulphuris hepate, neque 

plumbi vitro domanda, cum ni- 

tro tamen detonans, difficilime, 

et ferro ipfo longe difficilius li- 

qucfcens. 

, Aqua regis folvenda, ex hac pcr 

fal ammoniacum colore aurari- 

tio praecipitanda. 

granulata. I. Platina. 

WaUer. fyfl. miner. 2. p. 56'). «• 7- Cronfi. tainer. §. 178. 

Vogel miner. 517. Platina del Pinto, 
Watjon aci. angl. 46. n. 496. 
Lewis Ziifamenh. d. Kiinji. l. l. p. 211. &c. 
Marcgraf chem. Schrift. l. p. i.Jqq. 
Schefer, Cr^njledt et Wallerius uEi. Stockh. I4. />. 275". 284- 

19./). 303. 26. p. 228. 27. /). 167. 
Habitat^^tn regno Peruano prope Quito , in nova Granada 

prope S. Fe, f/Cho80, fX;^« /'« Barbados, interdum in 

vieini^ 



3414 METALLA. Plarina. 

oicifiia montium ignivomorum taediae \vt\ttrczt fitin per 
^ hos generata?") twn in fodinis^ tum ad ripas fiuviortim, 

forma granorum Inevigatsrum cornprelforum Jianni colore 
tt uitore nttnc ohjcurior-e %iunc Luudwre coufpicuoruw ra- 
riljitne cohaer^ntium , ferri fcohe pLuriwa ( ud \ ujque ) 
inqitinntorum , hydrargyri connubiutn renueny , ot xsior» 
ad grcinatiniim accedente in aqnam regis tran/iens , di" 
nsnm fir<a amum 173^ i» £lurojpa imn4uit> 



dPTENi 



tARVATA, 585 

APPENDIX. 

L A R V A T A. 

I. Animalium. 

a« Mammalium. 

^ cc. 9S- ANTHROPOLITHUS, 
* /3. 96. ZOOLirHUS. 

b. Avium. 

97. OKNITHOLITHUS. 
C. Amphihinrum. 

98. AMPHIBIOLITHUS. 

d. Fifcium. 

99. ICHTHYOLITHUS. 

e. Inie£lorum. 

100. ENTOMOUTHUS. 

f. Vermium. 

1 o r .• H ELMINTHOLITHUS.- 
Z. Vegetabilium. 

loa. PHYTOLITHUS. 



Ri. LAR- 



^$, LARVATA. Anthropolithus. 

LARVATA. 

95, ANTHROPOLITHUS. Corpu? humanum ejus- 

ve partcs referens. 

tetalis> I. A- totum corpus humanum referens. 

SxP. Jiat. I. p. 201. 7/. I. XIL 3. p. 156.». I» Gefn.petrif.7i. 

/oolithus hominis. , 

Cartheuf. tniner. ^1. Anthropolithas totius corporis. 
Heppet Schatkamm, 579. Henckel Jior.faturn. ^■^2* Petrir 

ficatum hominis. 
Cronfi. miner. %. 282. 2. I. I. I. et $. 2g^. 3. I. 
Inventus Fahlunac in Suecia, vitriolo ferri et pyrita condi- 

tus , in lapidem durum ^ ut fertur converfus , l<8^ Aqnis 

fextiis Galliae , Reattlingae in Suevia , Freybergae in 

Saxonia. 

partialis. 2. A. cranii vcl aliorum offium. 
Grew muf. foc. reg. p. 332. 
Kundmann promtuar. p. 2^^. 

Inventui traditur in montibm Remis Gampaniae gallicae vi- 
cinis. 

96» ZOOLITHUS. Corpusmammaliscujusdamejus- 

ve partes referens. 

Turcofa. I. Z. dcntium duriufculus ex viridi caerulefcens. 

Sy/i. nat. I. p. 201. n. 4. XII. 3. p. 156. «.4. Zoolithus den- 
< tis viridi caerulei. 

ReaumuraB. parif. lyig. />. 230. Turcofa gallica. 
JVuUer. miner. 359. Petriticata animalia dentium quadru- 
pedum, nitorem et polituram gemmeara admittentia, co- 
lore cyaneo. 
fValler. fyfi. miner. 2. p. ^79. «. ?. Zoolithi mineralifati 
dentium quadrupedum colore cyaneo nitorem et politu- 
ram gemmeam admittentes cuprei. 
Cronfi. minsral. §. 287. 2. 1. I. I. 

Hahitat in Perfia, Sibiria, Bohemia (^prope Lelfa, Thur- 
govia Helvetiae, Occitania-inferiori, etprovincia Niver- 

nenlt 

NoM coiifundenda cutn hU larvatis ofn et tis:na vtere fojjilia , animalia et vegetahiliii 
eoruniqHe partes cortice lapideo ohditiia , aut infeiln »t vegttapilia mifteralibHf 
mduja^ Avthrofolithi flurimi mwimt ditbii. 



LARVATA. Zoolithus. 



387 



OfleoU. 

thus. 



fiiniae. 



nenfi Galhae, orienth incolis magni aej}imatus et adhuc» 
dum inter gemmas relatiis y quamvis politura niediocretn 
tantum acquirat nitorem , opacus , Linguae paulifper ad- 
haerefcens , fcrri interduin forfun cupri c^lce tinHus , ut^ 
tamen faepe demum ad aerem , fo/em aiit leniorem i^netn 
acquiraty furtiori vero vel diutius efficaci in fnrdide iu" 
teumj fiifcum aut nigricantem convertat. 

Z. ofnum calcareus. 
Karji, in Lesk. Mineralkah. 2. p. 4^. 

Habitat in Thuringia prope Erfordiam et Vinariam, inmat^ 
nior vulgatum converfus* 

, Z. inte£;ri fceleti (imiae. 
Swedenlorg regn. fubterran. de cupro. Dresd. 1734. fol. 

p. 168. t. 2. 
Inventvs in Hennebergia ly ^ ^ prope Glucksbrunn , tnargat 

bituminofae ciipriferae inclufus. 



cervu 



\. Z. oflium cervi. 
SyJ}. nat. \.p. 2or. n^ 2. XII. 3. /). I36.»,2. Gefn.petrif.a^'^. 

Zoolithus cervi. 
Spada lap. veron. p. 45^. Petrificatum cervi totalis. 
Hennann marlograph. Sceleton alces. 
V. Born ind. fofj. 2. p. I. Zoolithus cornu cervi ferrugineus 

ochraceus fufcus. 
' Inventus in montibus di Valmenara di Grezzana, in Silefia, 

prope Bariith in Silefia, mmc integrum Jceleton ^ nune 

oJI^ifegregata. 

Rofmari. 5. Z. capitis oflei Rofmari. 

Monti momment. di/uv, nuper in agro Bouon, det. Bono». 

1719. '4. 
Jnventus circa Bononiam Italfae. 

bovis. 6. Z. fceleti bovini. 

Inventus Jub finem prierit feculi in Saxonia iHter Querfur- 
tum et Gatterftedt. 

foricis. 7. Z. fceleti foricini. 

Inventui in Hohemia, ardefiae incl^fus. 



6b d 



97. OR. 



388 LARVATA. Ornftholithus. Amphib{oh'thus. 

97, ORNITHOLITHUS. Corpus ayis ejusve par- 

tem referens. 

roftri. !♦ O.^roftri. S^^fl. nai. I. p. 2C0. n. 2. XII. 3. p. 1^7. ». 2. 

J^aUer. miwr. 360. ./v/?. mjncr. 2* />. 567. «. 4. a. Xylo- 

Itea rciirorum avium. 
Jnveiitus circa Jenam et Vinariam , Thuringiae Reuth'n- 

gam Sueviac, et tn fuiUo fchijio/o impr^Jfus l^ning^Q ad 

jines Susviae Helvetitos. 

ofliuui. 2. O. oflium. 

IVaUer. fyji. miner. 2. p. 'i^J. n. 4. Ornitholitiii avium, 

et p. 568. «• 7- Typolithi offium aviura. 
Hermann luarlograph. 2. c. 9. p. 224. 
Hahitot in Sileiia. 

pluma- 3. O. plu<naium, 

rum. WaUer.fjJi. mimr. 2.p. 566. «* 2, Ornitholithi plumarunx 

aviutn, et p. ^6J^. «. 6. Typoh'thi plumarum aviuaa. 
Scheitchz. qiieyel. ei v:ndic. pijc. p. 14. s. 2. 
fVolch Nitturg. Veyjlein. U. 2. /). 182. 
Ifiventus potifjimim Oamn^fi.^ ad fines Sueviac HclvetiqjS 
fui^o fchijiojo imprejjas. 

9S, AMPHIBIOLITHUS. Corpus amphibii cjusve 

partem refereiis. 

tclludinis, I. A. teftudinis. Gefn. petrif. 41, 

Inventtis totalis in Hehctiae ardefia Glaronenfi , in toph» 
vtontis S. Vctri props Trajeflum ad Molam potius typo- 
lithus , partiaiis in aidefia Glaronenii ei prope Beihngam 
Helvetiac, in Malta, Lipliae et in aliis i>-d\om:iQ pcn tihuSf 
in Aiij^liae quoque , pracfertim OxiTordiac lapidicinis obvius. 

riuiac. 2. A. ranac. Gefn. petrif. p. 40. 41. 

Spcner mifceU. Uerolin. p. \ol. I^pis ingentis magnitudi? 

nis hufunem exhibcns. 
Inventus partialis capttis raiiae in ardcfia Helvetiac-Glaro- 
nenjii, totnlis hufonii in fuiUo fcbiftofo Ocmngenii. 

crocodili. 3. A. totalis fcelcti crocodili. Gefn. pctrif. p. 40. 

MifeU. Berol. 1710. p- lOJ. f. 24. Crocodili fceleton C 
fodinis tlnuingicis Kupterluhlicnfibus ad 50 ulnaruiu pro- 
funditateia. 

I . 1 . -■ -- ■ ■ , ■ , , . 

■OifiicUoIidii flHrimi fotim typoiithi, alii heic omijji td incrn/iata referendi^^ 



tARVATA, Ichthydlithuf. 589 

^B. Lipf. 1718. />. i8^- f- II- Scelctcn Crocodill in fchifto. 
' Stuckeley aEl cmgl. n, 360 ^.936. cmn ic. 

iovenius in Aniilia {prupe EHton) /« argiSa itidiirata ^ m 
Aquitania {p>'ope D;.x) /;; Henneberi;ia (prope Suhl) et 
Wirtembergia (^pyope Boil) in la^ide fchijhjo. 

99, ICHTHYOLITHUS. Corpus piTcisejasvepar: 

tem referens, 

niger. i. I. in lapide fchiftofo nigro. 

Fjlchfchie- 5)/?. nat. I. p. 198. «■ i- XIF. 5. /». If^, 7/. I. Sthreh.H- 
ferf thogr. 106. lchthyolithus totilis fchilti. 

Gefu.petrif. p. 97. /F^///, /u//y? /. 1 3 - 20. Davil ctiriof. 3. /. 4. 

Mj/ faxoH. i. p. 4. /. 1-3. f"/^. 47. /. 12. Bxaim mtKsr. 2, 
t. 7. 8- rifces petrificati. 

Gefji. fig. 161. Lapis iskhianus. 

3^. 3^. Scheuchzer qiierelae et vimliciae pifcium.. Tiguf. 
1708. 4. />. !?• 
,5) 5v/?. Kfl/. XII. 3. p. i^S-». ^^. Amphibiolithus totalisNantis. 

Invcnitur in mar<^a bituminofa ^ vel ardefia, pifce ipfo vcl 
ipjius parte mmc bitnmine , nunc pyritfl , nunc cupro fulvo 
perfufj y in ntonte Vicentifio Vialc, in montibns Heh'e- 
tiae Glaronenhhus, in Wirtsmbergia /)/•<?/'? BoU , in co' 
mitatu Hcnburgico (prope Haingriinda, ) /)ro/)^ Miinilcr» 
appel 'j^ Rhcnum, in Haflia (/)/"o/?e Riegclstlorf) in conii' 
tatu Mansfcld {prope Islehiam, Kotcnburgum ,) et |Ien- 
reberg (prope litnenau,) Silefia (prope Mausbach,) tft in- 
fulch Angliae Shcppey, pfcibus ipfus ad mttraenae y xi- 
phiae y gadi , fcorpaenae , p/euronetfis , fpari , iabri y per- 
cae , fcombri , filnri , falmonis , efocis , mvgilis , clupene^ 
cyprini balijiae , fyngnathi , ra)ae genus pertimntibuS) in- 
terduin meriis typGlithus. 

palKdUS. 2. T. in lapide fchiftofo pallido. 

Syj}. nat. \. p. 19S. ;/. 2. XIL ^. p. 15:9. «. 2. Mi/f TefJ7n. 

\00. Scbrcb. lith. loj. Ruinpf ninf t. ^^. f. H. Ichthyo- 

lithus totalis marmoris. 
Scheuchz. mtf. 97. 104. qusrel. 17. herbar. 40. II^. Mar- 

mor f lapis fifliUs marmorcus candidus f. fubfiavus cich- 

Itadieniis f pappenhcimenfis cum dendritis pifciumqu? 

imprcdionibus. 
Kriiger Gefch. d. Erde. Hall. 1746. 8- Pif^is in lapide. 
habitat in l*alae{tinae Lihano, Veroncnfi monte Bolca, Ro- 

mania italiac msdiue (prope Sca^ez.zani». c6 Mondolfo , ) 
Bb 5 Hclve- 



J90 LARVATA. IchthyoHthus. 

Helvetiae p^yg-o yri, in conftniii Sueviae Hclvctieis (^prope 
Oeningen,) coMitatii Pappeiiheiirienfi , Bavaria , /»/7«ff- 
pntu Eichfladicnfi et Onoidino, pijcibm, f-aritcs mayiniSf 
e, gr. fcorfftena , pleuroneSie , fcaro , labro , fcombrOy 
trigla , exocoeto y quam fiuviatUibiii muraenis , perciiy co- 
bitide , fahnonibus , efocibus , cyprinis , eorwnve capiti- 
bus , branchiarum operculis et ofjiculis , nliisve ofJibuSf 
finnisy caudis , cirrhis , fqtiamts fuiilo fchiflofo cineraf- 
centiy aut marmori fifjili impreffis y interdum quoque bi- ' 
tumine perfufis. 

Buronites. 3. T. dentis molaris anarhichae. 

Syfi nat. l. p. 19^. /;. 4, Miif. TeffiH. loo. «. 4. Schreh. 

lithol. 109. Ichthyolirhus dentis heinifphaerici. 
AB. angl. 200. p. 750. hugd. lithoph.io. Mort.north.244. 

Bufonites majufculus atro - rubens iultar capfuiae glandu 

quercinae. 
Boet. lap. 301» Lapidis bufonitis varietas priina. 
Merret piu. 2IO. Bufonius. 
Ctfn. /ap. i6(. Batrachita f. Crapodina. 
Habitat cuni gloffopetris e. gr, in Wirtembergia , lapidicinis 

Saxoniae Querfurtenfibus, extrinfeeus nitens laevis y fae- 

piffitne niger. 

Gloflope- 4. I. dentis fquah'. 

tra. Syfi.^at. I. p. 198. XII. 5. ;>. I^g. //. 6. Schreb. lith. loS. 

Amphibiolithus dentis fqnah'. ' 

Olear. muf. t. 21. Eiittn. diluv. 242. t. 24. B. 9. y: A. 7. 

L.erch. ory&al. 39. Vogelminer. 211. Wolff half /.21. 
5^. Reiike de glo^opetr. Luneburg. Lipf. 1684- 4« 
«. anceps ierratus. G<?/«. /^. 162. /. A. B. fVorm, muf. 67. 

/. 4. ^off. obf. 314. 
/5. anceps incurvus integerrimus. Schreb^ a. 
«y. aneeps redus integtrrimus. Schreb. /3. 
^. fubanceps bafi bifurca. Schreb. y. Gefn. fg. 162. /. I. 

JVorm. miif. 67. /. i. 
«. teres redlus Itriatus trifidus. Schreb. i. 
^, fubulatus ftciatus. Schrcb. tj. 

Habitat in Archipelagi infulis , frequens in Melita , Italia 
iprope Creuzzo et Vcronam,) Helvctia, Wirtembergia 
(^prope Echterdingam , Bebcnhufam, Pfullingam,) Paia- 
tinatu iprope Alzey,) prope Aquisgranum , et Luncbur- 
gum, in Holfatia, Haffia, Mansfeldia, Saxonia {prae-\ 
Jertim prope Querfurtura,) Carniolia, Carinthia, Eohe- 

mia 



LARVATA» EntomoHtlius» 191 

mla (^prope Pragam) Silefia, BorufHa, Scotia , Anglia, 
€fa(lia , duritifcutus , extrinfecus nitens , intm filrrofuTy 
variae t?tagmtudinii , fnepe minimus , folitarius et grega- 
rius , liher aliisve foffilibus infixus , utplurimum g/aucus, 
titer aut badius , rarius thalaffinus. 

100, ENTOMOLITHUS. Infeaum aut partem ejus 

referens. 

Cancri. I, E. cancri. Syfi. nat. I. p. 197. «. I. Muf Tefjin. 98. 
Vogel mineralf. 208* AttacGlithus f. Gaminarolithus. 
/ Zannich. nwf 54. 29. 32. Scheuchz. quer. 29. /. 4. Canete 

lapideus. 
Gefn. petrif. 59. Aftacolitlius. 
«. brachyuri. 

a. pifi, Walch T^aturg. Ferfiein. I. p. 1^2. 

b, vocantis. Wafoh Naturg. Ferjiein. i. p. l$2. 

' c. craniolaris. Walch Natio-g. Verfiein. l. p. IJ^» 

d. maenadis. Davil, catal. Iil. t. 3. H. h. 

e. dromiae. Aldrov. tntif. metall. p. 152, 

f. paguri. 

Bourguet petrif 113. Teff. ntufj^Z. Rumpf muf t. 6. 

f 1.2. 3. Cancer lapidcfaSus. 
Gefn.fig. I e-j. Davil. catal. 3. A 3. /. G. Pagurus lapidens; 

g. chabri. d'Annon. miner. Belufl. 5. t. 3. /. I. 2? 
h. criftati. Walch Naturg. Verfein. I. p. 153. 

i, longipedis. Walch Nnturg. Verjiein. l. p. 153. 
k. crncntati. Kundm. rar. nat. et aB. t, 4. f. lO. 
^. macrouri. 

a. parafitici. Kundm. rar, nat. et aB. t. 4. /. 9. 

b. aftaci. 

Scheuchz.facr. <>4. /. 56. DayzV. mfa/. 3. /. 3- /"• ^- ''^"*" 
cus petrificatus. 

c. carcini. i^^^V^ monim. rar. petrif. />. 13« 14" *• 8- /•1.2. 

d. fquillae. 5<s/Vr monim. rar.petrif. t, %. f lO. I2. Kundm* 

rar. nat. et art. t. i\ f. 12. 
c. crangonis. Knorr Verftein. /. 15. /. 6 ? 

f. niantis. 

V. Born ind. fojf. 2, p. 4. Entomoh*thu9 cancri macrouri. 

g. poiicis. 

K/ein dub. ^6. f E. Z. Pulex petrjficatus. 
h. ftagnaiis. , ^ 

V. ^rn ind.foff. 2. p. 4. Entomolithus cancri macroun 

itagnalis. 
*^ Bb 4 Habttaf 



' 39* LARVATA, EntomoHthiis: 

Hahttat in Aegypto , America/ Japonia , Sina (^prope Can- 
ton,) Java, India '(Tranquebariae, et ad Irttora Coro- 
jnandel et Malabar,) hi Italia {prope Vicentuim, et in 
farte tenarnm Venetariim Veronenfi /?rci/»^ cafteliumi^si.Vt- 
_Jicis, in vaUe Dc^nega, nd mdicem vwutis S. Leonhardi, 
et pr-ipe Cafa di Chiafarin ^i Ccma,) in Helvetiae rnonti- 
hus Lagerberg, b ^ineckenberg ct Glaronenfibus, in cq- 
tnitatu Pappenheimenfi , terrn Eichltadienfi , er (^prnpe 
Solenhofen) Onoldina , iii terris Brunsviccnlibtis (prope 
Helmftaedc et Gehrden,) terra megalopolitana (/'>'6'/'e'Alt- 
•ilargard,) Belgio (prope Trajedtum ad MoiMtn tfi tttoute 
S. Pctri,) Gallia {prope Dax, Dieoiouard et Angers,) 
Hifpania, et ^ndiae infiila blieppcy, imwcintegrvm ani- 
ynai , mitic fcutum dorfale ^ chclas , pedts , caudam vel 
iiipiiJoi -'efereus, ir: ard^Jiu et marmore fifjUi , fretjuentiusj 
^uam in aliis foffilibus e, gr. arsnariOj at^iOa tndnratd) 
ttbvius. 

vnonoculi.2. E. monoculi polyphemi. 

(Andreae') Br. ausder Schweiz. p. 1^2. t. 4. 

Habisat in marmore f.ffili Onoklino (prope Solenhofcn,) 

' l^arado- 3. E. onifci paradoxi. 

XUS. Syfi. nat XH 3. />. 160. n. 2. Mif. Teffin. 98. /. 3. /, I.,2. 

Jcl. Stockh. ^7^9./). 19. /. i./^ 1-4. 
j4Sl. petropol. 1766. Onilcus petrificatus. 
It. oel. 147./. 147. Pctrificatum vah'ulam cchiei referens, 
Schreb. LithoL p. ^g. Conchites anomius valvuHs tnlobis. 
Jt. wgoth. 87- /. 88. Fetrificatum ignotum. 
fVoltersd. niiner. 41. Lehm. Fioezg. 72. /. 1. A. R. Conchi- 

tes trihus lobis lcarabaeum referens. 
Lindawes ap. J. Mayer Samml. phyf. Auff p. 39-42, 
/5) It. tvgoth 24./«;;. 121. Petrificatum inlefti coleoptrati. 
Brdmel acf. IJpfal. 1729. p. 494. /. 496, 497. lithol. 2. p, 
494. 52^. 526. 528. Lapis filTilis niger aluminaris inle- 
ftorum veftigia exhibens. 
y) It fcan. 122. Petrificatum altcrum pififorme. 
BromelaEi. Vpfal. 1729./?, ^27. Petrificatum. 
Habitat in Angliae provinciis Shrop {prope Colebrookdale,) 
StafFerd et (prope Diuljcy) Worcefter , in Oftrogothia, 
Weftrcgothia , Oclandia et Scania Sueciac , in monte Bto» 
rufllae Cyngalerherg/)r^/;e Gedanum, ^«frt/a Megalopoli- 
tano (prcpe Koftochium, Stargard et Gnoym,)"Marchia 
Uckerana et re/iqtta Brandenburgica (prope Kerolinum, 
mviii/t Kuppinuin et Francofumup;) Bohemi» (prope 

Coiors 



LAKVATA. Entomollthufi. 393 

Coiors et Ginez ,^ Franconia (prope Gliicksbriinn ,) Thii- 
ringia (prepe Bur^wcndcn,) m->a Paderbornenii (prape 
Stemnie ,) Eifalia (prope Keidcnig , Soetenich , et in tnonte 
Koermbcrg,) ^rc^e Aquisgranum, /;; Gallia (prope An- 
gers,) Hifpania (prope Pardos et Anchuela) et Helvctia, 
in marmoris et futUi variis fpeciebus , freqiiefJtiifiiHe ;;;'- 
^ris , ardejta , jafpide , pyromachQ , arenario , alumine 
fchifhfo occiirrens i nonnnnquam vierus typolithus ^ ctlins 
aiit vagus y aiit iuatrici inftxus , folitarius ^ aut una cuvt 
(iliis larvatis , nu^c reSiis , niinc vermis infhir incurva- 
tus , nunc expanfus , nunc contraB^is , nunc partia/rSf 
72u,'2c tota/is , obtongo - ovatus ., ex capitc , trunco et cauda 
compojitus , capite te^fia valde eanvexa fubajl\era ftepnis 
tripartita antrorfum femilunari tsUo , fulcis p<fr t&tant 
longitndinem , interdwn fcxuo/is , exarat& , fupra ad la^ 
tera hemfphaericis aiit cylindricis diinbus tuberculis ««- 
tato ,• trunco cylindrico trilobo , tef., la^inofa ex finnulis 
verfatilibus triarcnatis compofita tcCto{ cauda tenui^per 
tria tubercula tripartita: An protypus onifcif^ecieif 

lOU HELMINTHOLITHUS. Vermen ejnsve par- 
I tes potiffimum du- 

riores referens. 

et. TOoIIufcorum. 

afteriae. I. A. afteriarum. 
K, pappofae. 

in inurmorefiffili Pappenhcimenfi et Onoldino. 
/S. rubentrs. 

in topho rHontis S. Pctri prope Trajeftum ad Mofam. 
"j». minutae. 

SyJ}. nnt. 1. p. 1099. «. 4. XI!. 3. p. 166. ?/♦ II. Helmin. 
tholithus (Ailrion) Aiteriae minutae. 
^ in AngUzc creta. 
i, glaoiiilis? 

in Gallia prope Mulesme. 
s, reticulatae. 

in GalHa p?'C|/»^ Chaflai fur-Saone. 
<*. arantiacae. 

ff^a/ch Steinr. I. p. 107. log. t- 2. n, I. Stellae mariiiae. 
yj. cquettris. 

in arenario SaxQniae Pirncnfi. 

Bb 5 5*. ophio'* 



394 LARVATA. Helmintholithu». 

S*» ophiurae. 

in marniore , potifjimum fifflli y rnantuano Itflltae, Onoldina 
Gcrmaniae, rndiisJb/itariisetiampropeKGicnhi.t\:g,:<ti itt 
Tubarim ohviis , in arenario micante fiavo in HtnueHe^- 
gia prope Oberlantes. 
f» peftinatae. 

in tnnrmore ffjili Pappenheimcnli et Onoldino. 
X. multiradiatae. 
b?. Syfi. nat. XII. 3. p. 166. Helminthelithus (a,lveati>s) cy*- 

lindricMS aggregatus confertim obliquc ai.tnularuN. 
radiis avuljis aggregatis in diicatu Megaio|iOiuano propc 
Stargard. 
A» capifis medurac. 

paffitn radiifolitarii. 
Habit tt pauLo rarior ., in montihus cretaceis y calcariity art' 
nariis , Jaepius tantummodo imprejfus. 

.echini. 2. H. echinorum. 
«» integrorum. 

Syji. nat. XII. 3. p. 166. n. To. Muf. Tefjin. 94. Sehrelf. 

lithol. 103. a. Helmintholithifs i^i!.chinitcs) echini. 
Olear. muf. 22 21. fVoltersd. miner. 36. Gefn. petrif."^^ 
n. l 12. Gefn. figur. 16^. b. 1.2. et 156. b. I, 2. 
' Rumpf muf, t. ^o.y. 7. 9. tf/ /. 59. /. C. E. F. Echinites. 

a* efcuicnti. 

/« Anglia, Hildeila, Saxonia (p^/y/j^ Halam f/ Lipfiam,^ 
Temefia (^prope Moldawa,) principntu Nctjcomenii, cre^ 
ta, marmore, marga f pyromacho, achate, pyrita fartus. 

b. excavati. Klein echinod. ad. Lesk. p. 95. /. 44. /. 3. 4. 
in marmore Veronenfi ex fiavo cinere». 

c. globuli ? 

in Angliae, Belgii {prope TrajeiElum ad Mofam) Weft- 
phaliae (^prope Ludenherg et Biirwcnich,) Hcrcyniac 
(prope Goslariam,) Haftiae (f>rope Bihri ,") epifcopatti 
Bafileenfi (prope Pfeffingen) utpturimum calcariis ra- 
rius pyromacho. 
(J. faxatilis. 

in marmore hw^vhe fuperioris prope falifodinas obvio. 
C. ovarii. 

in Angliae, Normandiac, Hdvetitic motttihus cretMceis et 
calcariis. 
f* diadematis. 

i« Helvetiae monte Kandberg , Weftphaliae Rothcnberg^ 
g. circinati. Lesk. ap* Kiein echinod. p. 119. t, i^^. f. 10, 

h> eids' 



LARVATA. Hclmintliolitlius. 395 ' 

h» cidaridis. 

in Angiiae, Saxoniae (in Plauifchen Grund pyope Dresdam,) 
Franconiae (intey Bauibergam <■? Erlangam ,) Wirtetnber- 
giae, (ad tnontetn Teck ,') Sueviae (prope Gicngen) /)y- 
romacho , Wirtembergiae (prope Blabyram) martnorey 
ttiam prope Pfullingatn , /;/ Helvetiae nionte Randberg, 
valle Hemmerthal et prope Babenilorf, in Hildefiae tnonte 
Galberg obvius. 
i, mammiilati. 
in Melita, Hclvetiae monte calcario Lcgerberg , Lotharin- 
giae (prope Basville) minera ferri, 
k, lucuntris. 

tn Angliae montihus cretaceis , Veroncnfibus. 

1, coronalis. 'Lesk. ap. Klein echinod. p. 156. /« %. A, B. 
in Angliae potijjimitm , creta et pyromaeho, 

na. ailerizantis. KUin echinod. ed. Lesk. p. 141. t. 8. 

creta repktus, tejia in fpntum cotrjerfa. 
r\, teflellati. Klein echinod. ed. Lesk. p. 153. /, II. G. 

in i"?ailleae montibus calcariis. 
0. botryoidis. Lesk. ap. Klein echinod.p. 154. /. II. H. 
p. finuati. Klein echinod. ed. Lesk. p. 157. /. 12. 

in Angliae creta et marrHore. 
q, iemigloboli. Klein echinoJ. ed. Lesk, p. 158. t. 43. /1 I. 

in Silefiac , Helvetiae montibus cakariis. 
r. quinquelabiati. Klein echinod. ed. Lesk. p. 159. t. 41./". 3. 

in Hclvetiae montilus calcariis. 
s. Gonoidei. Lesk. ap. Klein echinod. p. 159. /. 43. /• 2. 
t. albo-galeri. Lesk. ap. Klein ecbinod. p. 162. /. 13. A. B. 

in Angliae, creta, Saxoniac inferioris marmore. 
U. deprein, Lesk. ap, Klein echittod. p. 164. t, 40, / 5, 5. 

in Saxoniae inferioris, Helvetiae calcariis, 
X. vulgaris. 

JVaUer.fyf}. miner. 2. p. 507. Echinitae iibulasfj. 

«'» Angliae, Germaniae, Silcfiae calcariis frequens. 
y. quadrifafciati, Lesk. ap. Klein ecbinod. p. 170. /. 47. /.3-5. 

2. lexfafciati. Lesk, ap. Klein echinod. p. 170. /. 50. /.1.2- 
aa. fubuculi. Lesk.' op, K/ein echinod. p. iji. 

bb. fcutati. K/eiti echined, cd. Lesk, p. 175, 

i«Angh'ae, Daniae creta. 
«c. ovati. Lesk. ap. Klein ecbinod. p. I^g, /, 53. / 3. /. 42, 

/. 5, et t. 8. / G. 
dd. puftulofi. Lesk. ap. Kltin echinod. p, igo. /, 16. A. B. 
in Angliae crtta^ Germaniae marmore. 

ce. qua- 



396 LARVATA. Hclmintliolithuft 

ee. (fuaclnradiatt. Lesk. ap. Kiein ecbittoii. p4l%l.t. ^^. f. T. 

in HoUatiae marmore riidi. 
ff. rainoris. Lesk. np. Klein ecbinod. p. 183. ?. 16. C. D. 4tf 

t. 57. a. b. c. d. 
gg. dubii, Lesk.ap. Klein echinod. p. 184. t. 44./. 5^. 
lih. rofacei. 

in Occitar>iae montihns Sevennis. 
ii. alti. Le^k. ap Ktein echtnod. p. 189. t^ ?>. /. 4. 
3ck. orbicuIa';i, Lak. ap. Klein echinod. p. I94. /. 4I. f. 2> 

in Hejvetiae montibus calcariis, 
II. lubrt)tundi. 

(^Andreae) Br. a. d. Sebweiz t. ^. f. g, 
mm. torollati. Lesk. ap. Klein echinod. p. 209. t. 40. f. 4» 
N nn. Orbiculi. 

in terrae Venetorum p-^rr? Vcronenfi ^^ Vicentina, Occita- 
nia, (/)ro/)tf Bardenburg) Wcilphalia. 
00. placentae. 

in Melita. 
pp. cordis anguini, 

Luid lithop. brit, p. 47. n. etfg. 964-969. 

in Ang^ize crefa f Gcrmzniae taarrnote rudi» - - 
qq. lacunofi. 

Scii}. corp. triar. t» J. f. 1. t. 10. f 4. ct t. 2v / 2. 
' rr, radiati. Lak. ap. Klein echinod p. 2^4. /. 25'. 

IValch diluv, tnojium. p. idz. t. E. 14. «. 1.1, 
ss. complanati. Lesk. ap. Kieiit ecbinod. p. 238_/. 51./. I. 2* 

in Helvetiae tnarmore rudi. 
tt. fubgtoboi]. Lesk, ap. Klein echinod. p, 240. /. 54. f 2. 3. 

in Angiiae creta, f^iclvetiac marviore riidi. 
lui. Ananchytis. Lesk. ap. Kiein. cchmod. p, li^"^. t. 53. /. 1.2. 
XX. bicordati. (^Aiidreae') Ur, a. d. Schat.j). 16. /. 2. /. c. 

i« Helvetia. 
yy. carinati. Lejk, ap. Klein ecbinod. p. 245. /. 51. / 2. 3. 

in Norico. 
zz. fpatagi. 

in Angliae creta frequensy in Belgii (^prope'YtZ]t^\:im adMo- 
fam,) topbo, ditcutus Juliacenlis e/Bergenfis (prope Bliz- 
heim et Steinen,) cot.mtatus Kegenftein (prope Thale,) 
Helvetiae (ad Birf&m prope Balileam, Vei'giac, Melitac 
martnore. 

aaa. briflbidis. Scill, corp. tnar, t. 10. /. r. 

bbb. ovabs. Lesk, ap, Klein echinod. p, 253. /. 41. /. 5. 
in Helvetia. 

ccc» pyri-^ 



tARVATA. Melmintljolitltus, , 397 

<cc. . pyrifbrmis. Lesk» ap. Klein echinod. p, 2^^. t. 44. f. 7» 

ett. f;i.f. 5. 6 
t3d<i> Iflpidis cancri. Lerk. ap, Klein echimd. p. 2^6. /. 49, 

/. 10. II. 
ece» patcilaris. Lesk, ap, KUin ecbined. p. 256. ;. 53, f, ^■>j, 
fi, partium. 
a. acwleorum. 

SyJ?. iict. XII. 3./). 165". ».9. Helmintliolitlms (judaicus) 

obovatuf: crenularo-ftriatus fubpetiolatus, 
Mw/ Tejlin. 94. Helmintlioiithus jiifkiicus iapis dichis. 
l)}iperat. hif}. unt: 743 . /' i - 4 Voikfn./ikf. i . /. 27. /! 32. 
AldrQV. -^riij. 71 J. CaLeoL nnf. 29g. PVenti. viuf. 69. 
V/agn. Lip. jifdaic. HaL 1724. 4. 
X^Andreae) Br. a d. Schw. p. 266. Lapis judaicus. 
■0. tenuiffimi , terctes. 
prope Aqmsgranam, 
f redi. 

1. cylindrici. 

i« Helretw^ monte RiandDtrg. 

2. conici. 

1« Helvetiae monte Randberg , Boh^miae fiUUo propt 
Colors, 
ff incurvi. 

prope Veronam. 
|>. crafP.ures. 

in Hclveria, Sueciae Qrope Giengeri) pyr9ff/acho , lctevefj 
granuluti, nodofi^ ueiUeatu 
<. forma digiti. 
^. .'^irifornies. 
K. triquetri. 
in HeJvetiae mome Randberg, in Sacviz prope Giengcl?» 

f. clavati. 

in carpathicorum montitqn marmore , Veronenf: (i« Sco- 
gho deila Ltmpia,) ducaitis montani (/)r^';'<? Faffiath ,) 
Saxoniae {prope Q^ixQchntuni-^ pyromacho j vagi et fixi^.- 
Mauiea et J^ipitati., laevesjjiriati, grafia/ati, nodojif 
njerrucofiy denticuLati, 

g. cucumerini. 

in iJoheiuiae (^prope Co^oxs) fuiUo , Veronenfium ntorttiutfk 
ntartfiort , in Helvetiac jiioiUe Kandberi; ct pago bafi- 
leenfi, Wirtembecgiae alpilms prope lihnini^en , l'tuliin- 
gen, Nebelioch, Thalheim, f/iontg iiiQibeT^, ducatx 
Juliiioeriti Kpropc Not.hbcrg. 



398 LARVATA. Helmintholithus. 

^« glandiformcs. 

in Weltphalia {potiljlmum prope Bensberg,) Helvetiae 
monte Kandberg, Lotharingia (^prope Basville.) 
b. verrucarum. 

in Helvetiae monte Kandberg. 
c> rcutellarum. 

in Helvetiae monte Randberg, prope Ehningen e/ Pfullin- 
gcn in Wirtembergia. 
d. dentJcuIorum. 
in Aidirize fuperiorit (prope fd/ifoiiinas ,) et Thuringiae 
Cprope Vinariam et Jenam) marmore, 

/3. teftaceornm. 

a. multivalvium. 

«hitonis. 3. H. chitonis. 

prope Creazzo iii Venctorum terris. 

lepadis. 4. H. lepadifi. 
0(. balani. 

/« Pcdemontii (/)r«/»<? Montafia ) arenario, fuM^iitif Occi- 
tania, (prope Dtcsd^m) Saxonia» ' 
fi. baianoidis. 

in Pedemontio. 
y. tintinnabuJi. 

in Pedemontii, potifjimum DaUis d^Andona marmorej etiam 
in Cevennis montibus* 
i. mitelJae. 

i« Pcdemontii (prope Montafia) marmore. 

pholadis. 5. H. pholadis. 

Habitat calcariae aut {iliceae iudolis in pago et epifcopatu 
Bafileenfi (e, gr. prope Diektcn,) in Pcdemontio, terra 
Sienenfi, «"//flw /jro/)*- Staggio Hetruriae , />^-o/)^ Bononiara 

/ #/ Tergeftum. 

b. bivalviura. 
MufcuH- 6. H. myae. 

tes. ««Arabia, Anglia, Bclgio (prope TrajcSum ad Mofam,) 

Alfatia (prope Buchsweilcr,) Helvetia (e. gi. prope E^t- 
lingen ,) Suevia (prope Ocningen ,) Wirtembergia (prope 
Tuttlingen , Balingen , in monte Hangberg , prope Thal- 
hum , Nachrcn , Pfullingen , Grosbettlingen , Bebenhau- 
^ fcn , Echterdingen , Boll , Hcidenheim , Franconia (pro' 

pe Altdorf, Wertheim , Herbipolih , Mcraeldorf ,) Thu- 
lingia (profe Arnltadt , Jenam et Viaariam,) Haflia' 

Qrop* 



lARVATA. Hdfuintholithus. 599 

iprope Gudensberg,) Hercynia {prope Goslar,) ducatu 
Brunsviceiifi , Hildefiae montibui Olterbcr^ et Galberg, 
«/ttfa/a Bergenfi (/(ro/^t Gerrcsheim) f//)/'o/>eAquisgranum» 

Solenitas. 7. H. folenis. 

in HiTpania (prope Anchuela,) Hclvetia (prope Caftelen, 
Schenkenberg, GysliHuh, Hotwil, Oberflachs, Schinz- 
nach,) Suevia {prope Oenini^cn et Keutlingen,) Wirtem- 
bergia (pro/>e Ffullingen , Thaiheim, Ofterdingcn, BoII, 
Heydenheira ,) Franconia (/)/"(?/5f Winkclheid ^/ Hcrbipo- 
iJn,) Saxonia, Thuringia {pxopeGvMuien <?/Waidenbach,) 
Hercvnia (prope Bieichenrodc, in wo«/e klfiiner Kazen^ 
berg ^r Tilgenwiele prope Goslar,) Hildefia (z« mont* 
Galberg,) et ducatn Bergenfi (^/•t'/)£' Ringersheid «■/ Gei*- 
reshcini , ) interdum msrus typolithui aut rtucleui y calcd' 
rius , arenarius , pyritaceus , aut ferrnginofus. 

%. H. tellinae. 

in lu\ia.c fuperinrrs , Helvetiae (/« wo«/f Randberg ,) Hun- 
gariae , Bohcmiae (/>ro/7^ Pragam,) Franconiae (prope 
Soienhofen,) Megalopolis {prope Neuftreliz,) Hildefiac 
(prope Uikholzen , ) Hercyniae (i» Olterfeld prope Gos- 
lar,) AHattae (prope GundershoFen) marmore , typo/itkus 
in Auftriae (prope Prugg ad fiiivium Leutha) argtUa, 
u. H- Hnguae felis. 

in Helvetiae et Wirtembergiae moutihut caleariis, 
/S. H. tellinae roftratae. 

in Wirtembergia /)r<7pe Boll f^ Naehren, vagus, calcarius, 
y. H. tellmae donacinae. 
ca/carius prope Herhipolin, 

9. H. cardii. 
in America meridionali , Campania gaUica , Italia (propt 
Bononiam,) Croatia (/)>'o/?f Samabor ,) Tranfilvania, Te- 
mefia, Bohemia (prope Duchomierziz,) Auitria (prope 
fm2,g ad fiuvium Lcutha et Brunn,) Wntembergia (t^ 
nionte Hungberg , prope Hcydenheim , Thalheun , Ecli- 
terdmgen ,- Boll ,) Franconia C/)/-©/)^ Aitdorf,) Thuringia 
(prope Jenam et Vinariam,) Hcrcynia (ad montem KaJk- 
berg prope Goslar,) in cirtulo Geruianiae weltphalico 
(prope Gerresiicim et Bergheimeisdorf, ; UAcleus ntpLuri- 
nium vagus j marmgrcus , JuiUutf arcnarius , vei pyri- 
tico/us. 

«) H. 



400 ~ LARVATA. Helminthollthus/ 

». H, cardifTae. 
, in Aurtria (^prope Prtigg ad fiiivmm Lcutha.) 
^. H. cardii tuberculati. . 

in Tranfilvaniac moviibiu ^ Bohemia, Campania g^ai/ir^?, Bar- 
baria (prope /%Igeiiajn,) 
y« H. cardii rul^ici. 

in Wirtembcrgia {prop9 VithtvXmiim) fuilius. 
6. H. iithocardium. 

maftra^. lo. H. ina-ftra-e. 

i» Pcdcmontio (^prope Augullam Taurinorum , et reliquft 
fuperiore Italia (c, gr. prope Veroniam,) Aliacia (^prop« 
VValdcnhcim, Thuringia, Anglia, utpktrimfim murmoreui, 

Donacites.ll. H. donacis. 
«. H. fcorci. 

in circulo Weftphalico Gcrmaniae (prope Ringerheid. ) 
/5. H. iri, 

iu Wirtcmbergia (prope Boll,) Alfhtia (prope GundershO' 
fcn ,) pago Hclvctiae Cafikcnfi (^prope Tamaiingen. ) 

iBncjris. 12. H. vcneris. 
a. pubcris. 
a. H. Diones, 

in pago Helvctiae Bafileenfi (prope Ariftorrr? Tennekcn,) 

AHatia (proye iJuchsweiler,) Wirtcmbergia (/J^^^/if Ko- 

fenfel-d f/ Ffullingen,) Franconia (;?»-©/?<■ Herbipclin,}) 

Thuringia (prope Jcnam) t^^Temefiay utplurimum tnar- 

,: woretis ^ faep^ Hucieui.. 

f). *H, Paphiae. 

in Amcricae Continentc, in Curacao , Melita , Allatia. 
(prope Gundershofen.) 
c. H. iJyierae. 

in Hungaria (prqp^ Oedenbti^^g,} 
^. impubcris, 
a. iubcordatae. 
fl. JaevjUimae. 
in Hcrtynia< (prope Gftemalde) argiSay eircuU Wefl-- 
phalici (prope DoUendorf f^ Kcbinghaufen,) Thu» 
iini^iae (prope Vinariam , ) et Wirtemhergiae (^pro^ 
Blabigram , boll et iiebcnhnfum) tnarmore, 
3. fubciiiccr llriatac. 

in Pcoemontio (prope Anguitam Taurinoi^um ,) Occf- 
tama (^prope Monflon,) Alfatia (p»-«/)e Stichhofen,) 
Piur^raviatu ^BAdenfi , Wirt^Rihergia (^projpe Thal- 

heim 



LARVATA. Helmintholithus. 401 

heim et Boll) ei Anglia (^pracfertir.t prope StaiFord,) 
utphtrimum tnurmoreus , rurius pyriticofus» 
i. transvcrfim iulcacac. 

in Wirtcinbergia {prope BoII et in vionte Achalm.) 

^. cancellatae. 

in Wirtcmbcrgia Qrope Pfulhngen) et pago Helvctornm 
BafilconJi. 
€, imbricatac. 

in Campaaia gallica. 
. rotundatac. 
a. hivis. 

in Islandia {prope Huaswig,). Anglia (prope Witney,) 
Gallia (pfopi' lify,) Pedcmontio [^prope Alice,) < ar- 
niolia (^prope Idria,) Awiinz (prope Prugg ad fluviutn. 
Leiitha et Mannersdorf, ) Wirtcmberi^ia (prope Boll, 
Echcerdin^cn, Bcbenhanfen , Heydcnhcim,) Suecia 
(^prope Keutlingam et Huiaii),) Palatinatu rbcnario, 
FraacuniaX/"''^/'^ ■^^^'^^'^'^'^ ^^ Herbipolim ,) HalTia (/:t 
tnonte WcilFenttcin et prore Gundersberg,) Saxonii 
fuperiori (e. gr. prope Geram et Qucrfurt,) HiJiicha 
(^prQpe.D'\^^\\^\7.^^ et in viunte Winterberg, in ciiculo 
Germaniac weitphalico (prope Tongcrn et Aquisgru- 
num ,) nsplurimum maymoreus^ interdum marga , ar- 
de/ta, pyromacbus, arenarius y ^yrites f ferri minera, 
haiid raro nucleus. 
%. fubtiliter itriatae. . 

in An}'Iia (prope Charlton,) Hercynia (;iro/)eOfl:erwalde,) 
Thuringia {prope Vinariam et Longoi^liirani ,) Saxo- 
nia, Lulacia ;///f'>-/cW (/)r£*/;e Wehiau,) ^iiohejnia (^pro' 
pe Pragam,) Moravia (prope Fellperg,") Hungaria 
(prope'Yi\vr'\k,) Aultria (prope Waring,) Wirtember- 
gia {prope Holl, Heydenheim , Bebcnhuiarf , pfu'jiu- 
gcn, Vaihingcn,) Aliatia {prape Buchiweiler fj' Wal- 
dcnheim) et Helvetia (i« t/wnte Kandberg,) tipluri" 
vium marmoreusy interdum fuilius , pyrites atit ferri. 
minera. 
C. rupofae vel pHcatae. 

prope Romam , in Helvetia , Wirtembergia (prope Boll, 
Echtcrdingcn , Naehren,) Suevia (.'« monte Acbalnv, 
p;-o;jeKcutlingen f^ Gmiind,) Palatinatu {prope Wcin- 
heim) et Haiha (prope Weiircnltein) tnarmoreut aut 
pyriticeftis% 

C c t) ean- 



402 LARVATA. Helmintholithus. 

ft. cancellatae. 

in Occicania {prope Mouflbn,) et Wirtembergia (^propt 
ThalheimO 

Ipondyli. 13. H. fpondyli. 
a. gaederopodis. 

in Anierica, Helvetia (e. gr. in monte Randberg,) Wirtem- 
bergia (prope Bebenhulam, Pfullingen, Nachren , Gros- 
bettlingen , Maehren et Echtcrdingen) et Fkndria {propt 
Iniulas ,) «0« raro pyritofus. 
/3. regii. 

in AuHdsi fuperiori {prope falinas^ marmoreus. 

^amitOB. 14. H. chamae. 
X. cordis. 

in Itaha {prope Bononiam,) Campania gaUica, Auftria (^pro- 
pe Prugg, Brunn et Ottokrin,) Bohemia (/^c^jpe Ducho- 
mierziz ,) et Hildefia {prope Hohenbruche. ) 
/3. gigantis. 

in India, et {ferri miuera^ Wirtembergia iprope Heidcn- 
heim. ) 
y, hippopedis. 
~^ in itz\\a. Xprepe Veronam) et Silefia {prope Naumburg «rf 
fluviirn Queis) itt arenurio. 
$. caliculatae. 
£. Lazari. 
^, gryphoidis. 

in Anglia (^prope Weymouth,) Occitania (prepe Monfion,) 
Bavaria (^prope Katisbonam) et Temefia (/)f */>? Valcabanya.) 
^. bicornis, 

in Occitania (/;»-c>/>ff"Monspelium) ef Lotharingia {prope 
Verdun. ) 
3". foliaceae. 

in Campania gallica. . 

Ai%:ac» 15. H. arcae. 

binc inde in Germania , e. gr. Saxonia (prope Dresdam ,) 
Thuringia (po/^e Jcnam,) terris Hannoveranis (prope 
Neultadt,) Haflia, Helvetia e. gr. {prope Rochc) et Italia 
{prope Bononiam.) 
«, arcae Noae. 

in Pedemontio (prepe Auguftam Taurinorum ,) et Vencto- 
rum terra (prope Creazzo) nucleJis. 
/8. foflilis. Schroet. n. Litterat. 2. /. 3. 4. 
y. antiquetae. 
in America meridionfili y Tcmefia Qrope Valcabanya.) 

rf. gra. 



LARVATA. Hcrminthelithua. 403 

(T, granofae. 

/■/; Humi,aria {prope Oedenburg) et Angliae eomkatu Oxford, 
«. peftunculi. 

pro/>ff Trajectum rt</ Mofain, marnioreiii. 
^. nummariae? 

in Franconia (prope Herbipolin,) Suevia (prope Rcutlin- 
gam,) Wirtcmbcrgia (;;ri?/)e Frullingcn, Thalheim, Naeh- 
ren , Bebenhalifen , Heidcnheim,) fnarmorem aut ferri 
niinera , interdum nucleus aut typolithus, 

©{Ireae. 16. H. oftreac. 

Pci^inites.«(. radiatae. 

in Anglia (prope Wittney et Gravefand,) Relgio (propeTn- 
jectum ft{i Molam ,) Gallia (prope Ouchsweilcr ef Avenio- 
res,) Mclita, Itaha (prope 13ononiam,) Helvetia (e. gr. 
in inoftte Randberg,) Wirtembergia (in vionte Achalm et 
Hangberg (prope Tuttlingen , Pfullingen , Nebelloch, 
Bczingen, Maehrin^en, ThaUicim , Naehren , Echter- 
dingen , Sebenhaufen, Boll, Heidenbeim,) in marcgra- 
viatti Badcnfi et rcUqiia Suevia {in fa/I/^tfKinzingenfi , pro- 
/>£• Hechingen , Biberach, Giengen ^/ Halam ,) /«Franco- 
nia (pro/;^ Altdorf ^/ Herbipolin,) Haffia, eleSioratulCvc-^ 
virenii (prope Liifin^en) Hildefia (prope Dickholzen et iit 
tnonte Galberg,) Saxonia (e. gv. prope Drcsdam et Sach- 
fenburg,) Bavaria (prope Katisbonam,) Auflria (e. gr. 
prope iaiinas et Prugg aci /Itiviutn Leiitha ,) Hungaria (/« 

1 comitntn Marmoros,) Temefia , Silclia (/>ro/)f Schweidniz) 

cretaceus y marmoreiis , ftiillus ^ vtargaccus , pyromachnsy 
arenarins, pyritico/us y fsrrnginofus y faepe nucleus ^ in^ 
terdiim typoiithus. 

a. maximac. 

in terris Venetorum (montihus Viccntinis ,) Melita , Croatix 
(prope Samabor, Hungaria (prope Qedenburg et falinas 
Marmarofenfcs,) Gallicia (prope Weliczka,) Bohemia 
(prope Presniz,) Auftria (prope Brunn,) et Sucvia (pro- 
peGicngen,) tnagnus, tnarmoreus, arenariuSf attt fer- 
ri minera. 

b. jacobaeae. 

in Pedcmontio (prope Acignano,) Germania (pro/»e Came- 

Jtingen circuli Bavarici, PalFau , et Brunn Auftriae,) Hun- 

garia (prope Oedenburg et Lapos,) et Belgio (prope Mals- 

kreek et ,Theodonis villam , ) marmureus aut arenarius. 

Cc 2 c. aic* 



404 LARVATA. HelminthoHthuSf 

c. zlc2ac. 

in Helgio {prope Theodonis villam) et Alfatia iprope Giin* 
dcrshofen. 

d. niinutae. 

in Aultria (prope Brunn,) et Bohcmia (pyope Lib«chowiz,) 

marworeus aiit fHargaceiis. 
c. ftriatae» 
in Saxonia (prope Querfurt) et Thuringia (propeVinzshm,') 

marmoreiis. 

f. pleuronetlis. 

in Suevia (prope Reutlmgcn) et Thuringia («</ »/o/;/m Et- 
tersberg, /7;-(?/7ff Schoendorf f/'alte Burg.) 

g. pallii. 

in Bohemia (prope Odolca,) Saxonia (prope Quedlinburg,) 
Aiiatia (prope Waldcnheim) et Helvetia (i« mgnte Rand- 
berg et prope Ariitorf ,) ntplitrimum marmoreus. 
h. nodoiae. 

in Alfatia (prope Buchsweiler. ) 
i. puiionis. 
i» Bclgio (pr^pe Malsbroek,) Marehin (prope Franeofur- 
tum) et Bohe:nia (prope Duchomierziz,) marmoreus. 
ic. glabrae. 
in f/m//oGermaniaeSaxonico fupcriori (/);e^^ Quedlinburg) 
et Bavarico (prope Camelingen. ) 
1. fafciatae. 

in Bohemia (prope Odolca.) 
m. limac. 
in Hclvctiae pago BafiJeenfi (prope Ariftorf. ) 
Oflraci» y3. rudis. 
tes. frequins ^ folitarim vel ct^gregatits y vagus vel fixus , inier- 

mi)/i nuclius {iiit iypohihus y iitplurimim martfiareus , in 
ItalJa uiedia (prope Sicnara et in monte Rozzi,) et fupC' 
riori (in Pcdeniontio prope Alice et in valle d^Andona, 
in Vcnctoruin diUndu Viccntino et Veronenfi,) Helvctia 
(prope Hiiirliniien, in ;y/o;;/(? Kandberg, /»ope Brittmin- 
gcn , Alurtenz , AriitorF, et ad rjpas Birlaa,) Allatia 
(prope Buchswciler,) Wirtembergia (?y mante Hangbcrg, 
yvope Tottlingcn , Nc! ciloch , Ptidlingen , Mehcirif;en, 
Th.tlheim, Naelircn , Bi;benhaufcn , lichterdinj^en, Gios- 
bcttlingcn , Boll) et reluitia Suevia (prope Eiliera ^r (-iien- 
jicn,) Franconia, Hercynia (ifi Oftert-cld /jro/?^ Goslar ,) 
.Hildefia (in monte Galbcrg et Zunierpals,) terrii Hanno- 
veranis (ad monHm Kiii^enbcrg,) circiUo Wcitphalica 
(/)ro/)^ Uuisburg , MiiWheim , Dahlbenden f; Weier,) 

Bcljjio 



LARVATA. Hclmmtholithus. 405 

Belgio (prope Traje£lum ad Mofam ,) Anglla (prope Ox- 
ford ff Hcdm^ton,) Scania, TlHirini^^ia (parte V\v^\-\tvSv 
et prope Q.Liedlinbi!ri; ,) Saxonia (prope Sachfcnherg, Ma- 
roiderodam f/ Dresfiam,) Hungaria (/jr^/?? Biidam,) Mar- 
Bioios et Tnovsihui hoc regnum a Tranfilvaqia d\fcernenti- 
btisy et Teiiiefia (^prope Valiabanya,) 
fl. diluvianac. 

Syjl. nat. X(I. 3./?. i6y. K. 8, ' Helminthoh'thns (diluvianus) 
Oltreae diluvianae. 

Tiavil. curiof. I. t. 19. /. X. Oflrea indica Feuille. 

in ^uccia (^praefertim Scaniae niQnse Baisbcrg,) Germania, 
AJtatia, vtarmorevjx 
b. fohi. 

/■« Sucvia {prope Giengen) pyromachuS) /« Alfatia , w^;'- 
tnoreus. 
X. edulis. ^ 

in Hungaria (prope Oedenbiirg, Budam, Marmoros) «far- 
moreus, 

anomites. 17. H. anomiae. 

Sy/i. nat. I. p. II 5-0. XII. 5. />. 163. ;/. 4- Mtif. Tcf/?n. 88. 
Hehninfhoh'thus snomiac deperditae. 

iutcrdtwt vagus , crebrius fixus , aggregatus , aliis quoqtie 
larvatis intertnijius , utpltirimum inartnoreus , ititerdtim 
cretaceus , pyritaceus , atit ferriiginofus , frequenter nti- 
cleus , in Scania Cpro/J^" Andrarum ,) At\g\iz {prope Wltt- 
ney ct Graveland,) Belgip (^prope Trajcftum ad Mi lam,) 
Germania, etcirculo qiiidem Wellphaiico ( e. gr. prope 
Bcnsbergen , Lirbach , Paffrath , Gerrcsheiin , Solingen, 
Minden, Elberfehl, Call, Nothberg, Bloch,) terrislxz- 
virenfibus {prope LilTingen ,) Saxonia itiferiori (e. gr. prO' 
pe Lubcccam, ;;; monte Hildefienfi Galberg, Goettingcnfi 
Keimberg.,) Thuringia (/^ro/je Jenam, Vinariam , Schlot- 
heim, Maroldcrode et Sachlenburg,) Franconia (prope 
Eayreuth et Altdorf,) Bohemia {prope Carlftein et Tiich- 
mcriz,) Bavaria (prope Waldenburg,) Auftria ittferiori 
(^prope Viennam ,) et anteriori ^prope F.utingen et Koten- 
burg,) Suevia (prope Reutlingam et Halam,) Wirtember- 
gia (frequeHtifJtnttts,) Alfatia (/)r-<7/5c Buchsweiler,) Hcl- 
vctia (/;; /)^^o Bafileenfi, etiam iti tnstitibus Lagerbcrg et 
Kanuberg^) Pcdcmontio , Venctorum terra (tnontibus 
Veroneniibus Konca et Scoglio della Limpia.) 

Cc 3 «e. cra- 



XARVATA. Hclmintholithus. 

»1. eraniolaris. 

Syji. nat, I. />. 1150. ». 216. XII. 5. p. 164. n. 6, Vaun, 
/uec. 2150./. 2150. Hehnimholithus (craniolaris) ano- 
iDiae craniolaris. 
ASl. Vpfal. 2. p. 560. /. 52.' Stobaei Ktmogr. 1732. /i l. 2. 

Nummus brattenshUrgenfis. 
in Succia , praefertim Scaniac monte Balshcrg j et Eifalia 
{prope Stcinfeld. ) 
p. peftinatae. 

Syfi. nat. I. ». 217. XII. 3. f. 163. «. 4. «. 
y. gryphi. 
.Sv/?. nnt. I. />. II 51. «. 226. Xir. q. />. 164. n. 7. Helmin- 

tholithus (Gryphites) /^nomiac Gryphi. 
Column. aq. 54. /♦ 52. Bocc. obf. 304. f. I. Concha lapi- 

dea gibbofa. 
Woitersd. miner. 42. Conchit«s oblongus rugpfus , roftre 

valde adunco. 

JJfi. an^l. 238. t- 4. f' 45- Worm. muf. So.f. I. Conchi- 

tes anomius rugofus, roitro lubtereti iniigniter adunco. 

Af///! Tf//7«. 92. /. 5. /i 9. Seheuchz.diluv.y4^. Aiinon. boJ?l. 

1748. />. 3. /. 3. /. 5:. Vogel miner, 225. Rumpf muf. 

t. 59. /. B. Gryphites. 

faepiits vagus et tejia folitaria majere , quam utraque con- 

junSia y utpliiriinum mnrmoreus , interdum pyromachus 

aut pyritic^fus^ crebro nucleus , in /frrfle Venetorum parte 

Veronenli {inonte Scogh'o della Limpia,) Helvetia (e. gr. 

in monte Turicenfium Legerberg et prope Bafilcain ,) Gal- 

Jia (p/^o/j^ Veluntionem Burgundiae y5//>eWoW/ , Meziercs 

* Campaniae f/Buchswciler Aliatiae,) VVirtembergia (e, gr, 

jpro/jff Balingcn , Duslingen, Tubingen, Bebenbaulen,) 

Suevia {prope Ahlen ,) prope Ratisbonam f/ Francofurtuin 

ad Moenum,) prope Noriuibergam et paffitn in reliqua 

Franconia, in Auftria (^prope falinas et Varing,) Bohe- 

inia(e. gr, /?r<9/?e Duchomieraiz et Squorcz,) Gaihcia 

(^prope Wieiiczca,) S^xonia fuperiori (pro/jf Dresdam, 

Altenburg, Koeniz, Gera, Eckartsberg , ) Magdeburgp 

(^prope Orsleben,) Hercynia (prope Bianckenburg, Gos- 

]ar et ad Hiittenlteig , ) Hildefia (prope Altwalmoden,) 

Weftphalico circulo (prope Osnabriigg, Bensberg, Kae- 

ncnberg et Soetcnich,) in Belgio (prepe Trajectum ad 

Mofam. 

^. peftinis. 

S^, nat. l. tt. 227, Xn.'3, p, 163. n. 4. p. 

vagus 



LARVATA. Helmintholithus. 407 

vagtis nut fixiis , folitariut aut ag^re^atUT , valvcc elterutret 
vel utruque , interdutn typolithm , crebro nucleus , cre^ 
berrime calcareus , interdum pyritaceus , rarius ferrugi' 
nofus aut pyromachm in Anglia {prope Wittney,) Belgio 
(^prope Namuriam et Vilet,) Germania, et circulo qui~ 
dem weftphalico {propeKthngh^awiitn, Ringensheide, Paff- 
rath, Geroldftein, Heiftert, fOcllendorf, Corneli-Mun- 
iter,) faxonico inferiori (^propeBiuvi%v'\cum) et fuperiori 
(e. gr. prope Lipfiara,) franconico (/iro/;^ Altdorf,) ba- 
varico {prope Katisbonara,) auttriaco (in monte innerec 
Bleyberg Carintliiae , prope Prugg Auftriae, f« Tiroli ,) 
iiievico (prope Heydenheim, Net)eIloch , Pfullingen, in 
vionte Achalm, prope Bezingen , Naehren , Echtcrdiu- 
gen, Boll, Ludvvigsthal Wirtembergiae, prope Ahlen et- 
Hohenzollern) in Hclvetia (c. gr, /« w^nre Randberg,) 
Italia, Boruffia, Silefia (e. gr. ^/(3^5 Schweidniz, Malielt 
et in montibus gigantcis.) 

e, (Iriatulae. 

Sy_p. nat. L n. 228- XIL 3. p. 163. n. 4. y. 
iriarfnoreus , rariur pyritaceus , in Anglia (pro/>^ Wittney ,) 
Bohemia {prope Krannich,) Wirtembergia (^pr&pe Blie- 
fpach,) Allatia (/'>'o/)f Ruchsweiler,) f/Helvctia (i»/>^^» 
Bafileenfi et, prope Huitlingen, Bernenfi. 

^. reticularis. 

Syfh udt. L ». 230. XII. 3. /?. 163. n. 4. d'. Muf. Teffl/f, 

f-^i-f-^' ... . . \. 

warmoreus , rarius pyritaceus in Germania, cireulo Were- 

phalico {prepe Paffrath, Gerolditein et DoIIendorf, Wir- 

tcmbergia (e. gr. prope Echtevdingen,) Bohcmia (prope 

Colbrz,) Hungaria (ad lacum Baladon,) et Campania 

gallica (prope Courtagnon.) 

71, plicatellae. 

6jyy?. nat. L ». 231. XII. 3. />. 163. /;. 4. e. 

marmoreus in Eifalia (prope Blankcnheim ,) Sucvia (/« alpi' 

btis quos vocant , tn monte Hangbcrg, prope Boll et Pful- 

lendurf,) in Allatia (^prope Buchsweiler.) 

.3'. crilpae. 

Syft. nat. L ». 232. XIL 3. p. 163. ». 4« ^. Muf. .Tefjin. 

'• ^- /"• 7- . , ., 

calcarius, rarius pyritaceus in Wirtembergia (e. gr. alptbuSf 

etiam prope Mehringcn et Echterdmgcn.) 
%. lacunolae. 

Syfi. nat. L «. 233. XIL 3. p. 163. «. 4.>. Muf, Jefjltn. 
t. 5. /. 6. 

Gc 4 ^(^r- 



4o8 LARVATA. Helmintholithus. 

fftarniorejts , rarins ferrtighjofus , in Hercynia (j^r&pe Gos- 
Jariain , ) Wvrtembergia (prope Blabvram , Heiucnhciin, 
Denkcndorf, F.chterdingen ,) Allatia (prope Buciisweiler) 
et Caiiipania galiica (prope Courtcgnon.) 
3i. farctac. 

Sy/i. nut. l. n, 2?^:. XII. 3. p. 16:?. n. 4. 3'. 
■marworensy in Sueciae'Goth!andia, CampaBia gallica (^pfspe 
Mezieres,) et Aultiia (prope Varing,) 
A. capitis ierpentis. 

Martnoreits , i« Eifalia pro^')f Benndorf» 
Terebra- ^» terebratulae. 

tulites. creberrime nticleus , frequentius fixtis , quam vngtts y ealca* 

reiis y interdutn filiceits aut fcrrtiginofiis , nonntinquam 
€reta aut Jpato fir&us in Ang/ia (e. gr. prope V/ittney et 
Gravelaud ,) Germaniae circnlo Weltphaiico (prope Bcnn- 
dorf ^/ Minden ,) iaxoniac (c. gv. prope jcnam ,) franco- 
nico (prope B.iyreuth et Altdor.f,) bavarico (prope Katis- 
bcnam , ) aultriaco (prope Variug , Eutingcu et Kotcn- 
blurg, iuevico (prope Keutlingam, Giengam, .Halam,) 
et Wirtembergia praefertim in montibus y quos aipes vo- 
cant , porro Hangberg et Heubcrg , prope Heidciiheim, 
Blabyrain , Ncbelloch, Tuttliiigcn, Baliflgcn , Ofterdin- 
gen, Duslingen, Nachren, Bczingen, imcnhaufcn , Be- 
benliaafeii, Echcerdingen , ) /Xliatia (/);c/)f Buchsweilec 
et Waldcnbeim ,) in Hclvetia (prope Mutcenz , in tnonti- 
bns Kandberg et Lagcrberg,) tt in Pedemontio (prope 
Arignano. ) 
y, anguiatac. , 

S)Ji. uat. I. ». 238. Xil. 3. p. 163. n, 4. ;. Mtif. Teffin, 

/. >. /.4. 
in Saxonia, Wirtembergia (i« <3i^?'^//j ,) Helvctia (m »?o;;/tf 
Kand(>erg,) et Campania gallica (prgpe Gourtagnon.) 
Hyftciroli- 1[. hylterirae. " - 

thus» Syjh nat. 1. p. 1154. ;/. 239. XII. 3. p. 164. ;;. 5» Hclmin- 

tholithus anomiae hylleritae. 
Muf. Teljin. 90. /. 50. /: 2. mrm. tnttf. 83. /. 83- TVolJ. 
hit/f. 29. t. 3./. 3. 4. 5. Bautn. miner. i. /. 28. Hyite- 
rolithus. 
Woltersd. viiner. 42. Cochlites i^tundus altera parte vul» 
• vain prac Ic ferens. 

Vogcl mineralf. 226. Lapis hyftcaicus et Anomia gleich 

Geburtsgliedern. 
nucleus f crebcrrime ferruginofus , interdum Jtiiceus ^ prac' 
fertim arenariur in Gcrmania, e. gr. Haffia,^, elcclorattt 

Mog.un- 



LARVATA. Helmintholithus. ^ ^09 

Moguntino {prope Oberlahnftein,) Trevirenfi (^prope Eh- 
renin-eitilein et Maricnbur^;,) circnlo Weftphahco (^prope 
LiiHtorp , Bechen, Hoeckeswagen , Wipperfurth,) HcC' 
cynia (in monte Schulenberg ,) m Sueciae Gothiandia. 
.«.-bilobae. 

5>/?. nat, L «. 240. Xn. 3. /». 163. «. 4. -it. 
in Angha, et marmorcus in Wirtembergia (propc Naehrcn.)^ 
sr. ipinolae. 

Sy/i. nat. l. n. 242. XIL 3. p. 163. «. 4. A. 
in Wirtcmbergiae tnonte Achalm? 
p. novemftriatac. 

Syjl. nat. XlL 3./». 163. «. 4. jtt. 
«*. echiiiatae. 

in Helvetiac pago Bafileenfi (prope Muttcnz) et Wirtcmber* 
gia (prope Naehren.) 

r, criftatae. 

in Sucvia (nrope Pfullendorf) et Wirtembergia praefertiftt 

(prope Ncbeiloch, Eezingen, Machringcn, Echtcrdmgen.) 

Sandalio- v. fandalii. 

lithus. in I5ohemia (prope Cofors?) et Eifalia (prope Keldenig, Sce- 

tenich &c ) rariui valva utraqiie conjun^a , utpluri-^ 

mum calcarius. 

Peridioli- ^. peridii. 
thus. in circulo Germaniae weftphalico {prope MUnftereifel) valva 

utraqu^ conjun&a. 

Mytilites.^8. H. mytili. 
«, criftae galli. 
utplurirnum marnioreus et vagui, fre/juentittt valva utra' 
que , quam alterutra , faepe injiguis magnitudinis , iu 
Mclita, montibus Scvcnnis, in Occitanio (prope Boute- 
net,} Normandia (prope Dive,) Aliatia (/)>;-<?/)f Walden- 
heim,) Helvetia (c. gr. /^riJ.f^ff Ariltorf ;i-^o-;'nafiicenfis ,) 
vSucvia (e. gv. prijicipatu Fiirftcnbcrgenfi ,) Wirtembergia 
(prope Blabyrum, Thalheim, Eciiterdingen,) Bohemia 
(prope Odolce,) et eirculo Gcrmaniae weiiphalico (prcype 
iJuisburg.) 

/S. Iiyotidis. 

marmoreus in Helvetia Qrops Ariftorf) et Alfatia (propa 
Waldcnhcim. ) 

<y, froildis, 

/■;; Suecia (prope Chriftianftadt,) Bclgio (prope Trajeflum 

ad Mofam.) Sucvia (prope Giengcn ct Gmiind,) AHatia 

C c 5 (/'^^« 



^. rugofi 



41« LARVATA. Helmintholitlius, 

(ptope Buchsweiler,") Normandia , Occitania (pyope 
Monspelium) et Melita, marmereuSf arenarius, autjili- 
ceus. 
i, inapgariliferi. 

a. valvae integrae. 

in Helvetia (prope Ariftorr) 

b. tendinis ad cardinem politi. 

Syji. nat.Xll. -^. p. 16^. Helmintholithus (AHdrodamaJ) 

myfili margaritiferi cardinis viridis. 
Mu/. Teff] 24. «. 2. Penna pavonis viridi caerulefceris. 
opnciis quicism , fed egregiam polituratn admittens , et 
pro fitu et Jiexiaue verfus lueem vividijfimis eohribus 
varians. 
«. unguis. 

in Hercynia (prope 6oslariam) iu argiUa,- 
^. lirhophagi. 

in Wirtembergia (prope Thalheim.) , 

marmoreus_ tn Aultna (prope Varing. ) 
3^. cdulis. 

utplurimum fixus et calcariusj tnterdum arenarius aut fer- 
ruginofus in Pedemontio (prope Vico , ) Wirtembergia 
(^prope Boll et luttlingcn,) reliqua Suevia (propeWiX^vix^ 
Aultria (prope Eutingen et Prugg ad fiuvium Leutha, Bo- 
hemia (^prope Tuthmeriz,) Franconia (/^ro/^f Herbipolin,) 
Thurmgia (e. gr. prope Vinariam,) et Saxonia (prope 
Querfurt.) 
i. angulati. 

marmoreus in Saxonia (e. gr. prope Lipfiam) et Haflia. 
x. Modioli. 

utplurimum fixus et marmoretts , in Wirtembergia et Thu- 
ringia {prope LongolalifTam et Vinariam.) 
X. cygnei. 

magnus in Wirtembcrgia (prope Thalheim. ) 
/^. anatini. 

marmoreus in Wirtembergiae (alpibus, quos vocant, prae- 
fertim prope Thalheini.) 
V. rubri. 

in Helvetiae (prope Heutlingen) ardejia , Saxoniae (prope 
Pirnam) arenario , et Hercynia (prope Blankenburg.) 

Knnites. 29. H. pinnae. 

in Pedemontio, Hclvetia iprope Ariftorf,) Franconia , et 
(prope Pirnain et Dresdam) Saxonia. 

c. uni- 



LARVATA. Hclmintholithus. 411 

,"* c. univalvium. 

Nautili- 20. H. nautili. 
t«S. ti. fpiralis. 

a. anfraclu exteriore reliquos multum fuperante. 

frequentifjimus y utplurimum marmoreus y interdum pyritM- 

ceus, rariusjiliceus in A^ncdi'^ Ifalia {.in Venctoruin ter- 

ris vicentina et veronenfi,) Gallia (?'« nionte aurco, et 

prope Ketel et Mczicres Campaniae, in Anglia (/'« comita- 

tibus N-orthampcon et Kent, etiam /)ro/)^ Riclimond , et 

in infuia Sheppey , in Helgio {prope Vifet,) in Ger- 

maniac circulo weitphalico iprope PafFi-ath et Benshero;,') 

Hildefia (/« Ollerfeld,) terris Brunsviceniibus (/)ro/)cSbcp- 

penitaedt f/ Neultadt rt^ ttiontem Kiibenbcrg,) Hercynia 

(.prope Harzburg et Goslariam in nionte S. Petri ,) 1 hu- 

ringia {prope Longofaliflam , Arnltadt , Sondershaulen, 

Efperltaedt, Vinariam , Marolderadam , Schlotheim,) 

Saxonia (.prope Querfurt,) Franconia (/)r(9/i<? Coburgum, 

Herbipolin, Norimbergam,) Suevia (prope Gniiind) et 

potiffimum Wivtcmhcvgia, {inalpibusy quos vocam ., pro- 

^e Kirchoteccam , Boll, Bebcnhulara , Jctenburg, Bczin- 

gen, Naehren, Thalheim , Durlingen, Balingcu ) /iri/j- 

cipatibtis Hohenzollerano iprope Hechingcn) ^/ Frullen- 

bergenii , marcgrauiatu Badenii (prope Liitgeren ,) Hel- 

vetia iprope Baiiieam et Aniiot? ejusdetn pagi , in ntonti- 

bus Legerbcrg et Kandberg, prt/ie Deutichbiiren , Geis- 

\ berg, Gyslifluh, Mandach c/ Veltheim Bernatium , etiam 

frope (renevam ,) in Aullria fuperiori (prope ialinas) et 

inferiori iprope Varing,) Hungaria (e. gv. prope Oeden- 

burg,) Teiiiefia (/)ro/><? Moldawa,) ^/ Tranfilvania {propc 

Kalataszeg. ) 

yimmoni* b. fpirae anfraftibus introrfum fenfim decrefcentibus. 

tcs, SyJ}, nnt. XIL ^.p. 162. «. i. Helmintholitlius nautili tefta 

fpirali , apertura cordata , anfradibus contiguis rugofo- 

inaequalibus. 

Vogel mineralf. 22o. Woljf. half, i.^J.f. I - 3. f/ /. %. f 6. 

Cornu ammonis lapideum. 
JVoltersd. miner.dfO. Cochlitcs polythalamius , fpira utrin* 

que apparente, fiphuneulo ad margincm cxtcriorem. 
Muf Teflin. 86. /. 4. Hclmintliolithus tellacei nautili, 
Gefn. pethf. 47. Gefn. fg. 164. f. 4. Ammonites. 

1. Muf teffin. f. 11. ambitu acuto intcgro , difco com- 
preifo , futuris flexuofis. 

2. M///. Tefjin.f. 10. ambitu carinato integro, difco com- 
preifo; iulcis biHdis. 

3. M.t\f, 



412 



LARVATA. Hetmintholitliuff. 



5[, Muf. Tefjln. f. 9. JVorm. muf 91. anihitu carinato cre- 
nato, dilci kiicis devatis rcinoris. * 

4. Muf Tefjin. f. 7. Worm. mvf. ^6. ambitu obtulo , difco 
^ co(nprciTui(cn!o Itviato., 

5. Mttf. Tefrni. f\ 2, ambitu obtufo, difco depreflo, fulcis 
dorfi bitidis. , ' , 

6. M"J T?{lm.f.'^. ambitu tdeprefTo, 'difci.Iateribiis nodofis» 

7. M.itf. TelJiit. f 3 ambito dcpiclfo, diici itriis acticis 

8. Mif. TefTin f n. S. anibuu iubquadrato carinatt), lulcis 
aonris rcniotis. '. ^ 

9. MufTelfin. f. r. ambitu rptundato nodofo, iulcistrans- 
ferfis rtcxuoiis. , 

freqitenttjYtrtnis iibique y rarius ntuleus aut t^pftiiihns y ut' 
piuyiniiim tmrmoi etis., inteydiimfuiUus, mur^iceus ^ ar- 
gillaceus y petyojtlicetts ^ iicbnriuus , pyritiiceui , nut fer- 
TiiZHi^fus , nonminqtiant caineris uitertonbus fjiato fqrciiSf 
nti-gnitudine f fortnay fuperjiciey co/ore in infnitum 114^ 
riuns» 

c. helicitae. 

marmoreus , va^us atit fixus , folitnrius aut nggregatus itt 
Lapponia, Gothlandia, Hilpama, Galiia (.p>ope :siieffb- 
xiem , Lutotias , Chaumont et in tn/^nte Czeiiirco ,) Itatia 
iprope Brendola, Bononiam et in wci/;?^ Veronenfi Kon< a,) 
Hungaria {prope Penjescova,) Tranfilvanfa {prope \ orda,) 

, Auitri?y}//)mp;7 (/)ro/'^ fahnas, prope Prugg f/ Gmiind,) 
Stiria iprope Turrik,) Hcivctia iprope /\ubrig, Neoro- 
mum, aquas Fabarienies, tn pago Bafilecnfi, monte Pi-» 
lati. ) . 
yS. elongati, re^iufcuh*. 
t.ituites. a. litui. 

fixus «tpluritmim marmoretis , haiid raro typolithtts in Sue- 
ciae Gothfaiidta et Oelandia, Normandia, Italia (i« w©»- 
te Veroncnli dcl Caitelio di S. Felice,) Bohcmia (/^ro/?^ 
Colors,) ct ducatu Mcgalopolitano (^prope Stargard et 
Neultreliz. ) 
Orthoce- b. orthocerac. 

mites» Syfi. nat. I. p. 1164. ». 289. XIL 3. />. 162. »♦ 2. Hehnin- 

tholithus nautili orthoccrae. 

Miif Teffin. 86. Schreb. lithol. I0;i. n, 13. Hclniintholi- 
thus nautili rcfti. 

Breyu po/yth. 2^. Vogel mineralf Z\6. Orthocerotes* 

Scheticbz. di/iiv. 938- helv. 7./. jj. Alveolus. 

J. <7, Gmelin a^. petrop, 3, />. 246. Radius articulatus. 

Wolters- 



lARVATA. Helmintholitliu». 41.5 

fVohersd. miner. ^8, Tubulites polythalamius coniformijj 
iipbunculis et thalamis ikc. 

Klein tuhul. 7. /. '2 • %. /I ubulus concameratus. 

vagus aiit fixtis , folitariits aitt greg^rius rarius typolithtts 
' (int micletis j utplwimtini niurmoreus ^ interdnm JpatofuSf 
tirdejta^ foenarius , pyritaccus aiit ferruginofus , in Sihx- 
- ria , Suecia iin Oclandia , Gothiandia, Weltrogothia, 
O(h-ogothia, Dalecarlia, in nio7i:e Kinnekulle,) Anglia, 
Gallia (Normandia, /^^-o/ie Avenionem, Gundershofen ^A 
Buchsweiler, Alfatiae,) Suevia (/);•»/>£- Giniind,) et prae- 
/ertifu Winciiihcvgis. (prope Heydenheim, Boil, Goma- 
yingen , PhiUingen , Naehren , Eebcnhaulcn , Echterdin- 
gcn,) Helvetia, Pedemontio ^prope Arignano,) Tranfil- 
vania {prcpe Kismunfchol,) Boheinia iprope Slivenez, 
Coiorz, 15run'k ct lcttm,) Boruffia (/>rt//;e Gedanum ,) 
Pomerania, Marchia (e. gr. prope Francofu^tum ,) dit- 
catu Megapoiitano (e. gr. /j^^o/^f Scargard f/ Neuftreliz,) 
Hercvnia (e. gr. /)Kfi//i' Biankeuburg) <>/ cJ'>cz//oGermaniac 
weltphalico (prope Nothherg, Bensberg, Faffrath , Ke- 
binghauien, Keidcnich, Call, Dahlbenden , Dotleben efi 
Aqiiisgranum.) 
c, belemnuae» 

SyP. nat. [. p. 1297. «. 7. XII. 3, p. 170. »♦ 22. Heknin- 
tholifhus Alcyonii lyncurii 

Muf. Tefjia. \i^. Gron. /ap. 71. Helmintholithus nautili 
conici. 

Schreb. lith. p. 47. Petrificata vermium holothuriorum. 

WoUersd. ifiiner^ ^§. Tubulitcs polythalainius coiiiformiy, 
cavitate coniformi baleos. 

Kiein gedan. 1751. 4. /• 7 8. 9« Tubulus marinus» 

ijejn. iup. 92. Dal. pharm. 50. Rumpf, myf, t. 50. /. l-^, 
Buuh. boii. f 2,2. . 

Breyn. polytbal, .^v. f. 1.7. Kelemnitcs pruflicus. 

Aidrov. mtif, 61)^. Worm. muf. 7. Gefu. puir. 40. Gefit, 
figur. C){. Beicmnites. 

Brhart dijf Wicn. 1727. 4./". 2. Belcmnitcs fuevicus. 

/rcquefifjjjwus, vagiis aut fi.xus ., rarius foiitarius , quam 
tiggrtgatns , crebro tuerus nticleus , rarius typolithtis iiot» 
rw aiaphuHUi , fucciiieus , fnbfujrus , albidui , frequen* 
tiui niger, iityluriinum ciKeteui , rethis vel pauiifper ar^ 
<i,atui y cylindricui y conicus , JnbrLivattis vet fujiformisy 
ccinprejjiijctdnsy acnminatiis 'jel otmi/fifculus y Juko , in- 
terdum duohus Vel tribus apiceni verjus cxiimtu^ , cavus 
intHS velfar^tus wmu "i/el (rajjitt ifi CrctH onoute Ida,) 

. Daiinft'- 



414 LARVATA. HcImintlio^ithiM. 

Dalmatiae montibus, Hctruria , lu\\z fuperion , praefer- 
titn Pedemontio ( c, gr. prope Auguftani Taurinorimi,) 
Hclvetia (e. gv^tnpdgo Bernenfi, in monte Kandberg, in 
pago Bafileenfi ad fiuvilim Birfam , prope Muttenz , et 
Prattelcn,) zi/ Alfatia, Lotliaringia, Galliae p'oi>i«m\r 
Lugdunenli , Forcz , ct Bcaujolois , Hilpania , Bclgio 
iprope Sichcm et Trajc6luin ad Mofam) Anglia (c. gr. 
prope Warwick,) Scotia, Daniac infu/a Mocn, Sueciae 
provinciii Scania et Gothlandia, Borulfia (^potiffimiim di- 
Jlriciu Angerburgcnfi ,) Silcfia, Eohcmia (prope Mifchck, 
Cofors et Tcttin,) Tranfilvania (prope Kicsmunfchcl,) 
Aiiiiciz fiiperiori {prope falinas,) Bavaria, Suevh (prope 
Laufcnburg et Gmiind,) et praefertim WirtQfinhergia. (in 
alpibusy qiios vocantf) prope Pfullingcn , Thalhcim, Nach- 
rcn , Gcmaringen, Mezingcn, Bcbcnhaufcn , Echterdin- 
gen , Nuslingen, Boll, Tuttlingcn,) Franconia (/jro/)* 
Altdorf et Norimbcrgara, in principatibus Baruthino et 
Coburgenfi,) tn Maichia Brandcnburgica (prope PoFsdaui 
e"? Fraricofurtum ,) Saxonia, Tnuringia (prc^/J^ Vinariam,) 
Hcrcynia (prope Goslariam,) Hildefia (^ro/>^ Hallam, 
Oitcrwaldc, Izamerpafo, et Maricnburg,) terris Bruns- 
viccnfibus (e. gr. in monte Gocttingcofium HcimbcFg, 
prope Salzthal, Herrenhaufcn ,) Hoilatia (prope Lubec- 
cam et Niemdorp,) et circulo Germaniae Wcftphalico 
(/^/-o/H^Paffrath, Dottelcn, Bensberg, Erkrath, Olsbach, 
Call, Dahlbendcn, Kcldenig, Eigelshovcn , Nothberg,^ 
Kichterich et Aqaisgranum,) matrmoreus y fuillus y jafpi- 
deus , arenarius f pyritaceuSf aut ferruginofus. 

coni. 21. H. coni. 

rarior , utplurimum nucleus ntarmoreus \ in Pedemontio, 
Helvctia (prope Neoconium,) ct Tranfilvania (propeKxc^- 
niunlchel, ) 

.Porcella- 22. H. cypreae. 
mites. marmoreus in Pedemontio (e. gr. prope Auguftam Taurino- 

rum,) Auftria (prope Prugg ad fuvium LQUtha') et dtt'- 
catu Megalopolitano (prope Sternberg. ) 

"Bullitcs. 23. H. bullae. 

*' in dueatu Juliacenfi prope Nothberg» 

Cylindri- 24. H. volntae. 

tes. uipliirimum marmoreus in Helyetia (Turicenfium monte 

HcKcnberg,) Pcdemontio (/)ropf Auguftam Taurinoruni 
*/Canale,) Venctdruiu ferris (^rofc Vcronau};) Auftria 

(.proff 



J-ARVATA. Helmintbolithu^, 415 

f (^prQpe Varing,) Saxonia {prope Dresdam,) circulo GeE- 

maniae Weitphalico (^prope Gerrishein).) ' 

liiuocini. 25:. H. buccint. 
a. ampullacei. 

in tircula Germaniac weftplialico (/)ro/»? Kotcnburg, Luden- 
burg , Galgenberg , Hdrtenberg et Gravenbeig. ) 
/3. caflidei. 

marmoreus in Italiae rnediae monte Gria. 
y. bczoardici. 
/aepms nucleus , utpbirimum catcarius , rarius pyriticofur 
ia An^lia(G. gr. in coUil/us propeHsnnpton,) Belgio (^prope 
Trajeclum nii Molam,) HeUetia (•. gr. prope Bafileam,) 
. Pedemontio (e. gr. prope Auguitam TaUrinorum,) He- 
truria (prope Sienam,) Vehetorum tcrris (prope Vcro- 
nam et Brendolam,) Melita, Dalrtiatia (in c o/Ziyw Mor- 
lachicis,) Hungaria (prope Budam <■/ Schemniz ,) Tran- 
lilvania (prope Kisraunlchel,) Carnioli^ (prope Crapt,) 
Aultria (^prope Prugg adfiuvium Leutha et Mannersdorf ,) 
Bavaria, Saxonia \prope Dresdini,) Ducatu Megalopo- 
iitano (prope Sternberg,) Hercyoia (/>•<?/># Goslariam ,) 
H»lde(ia (prope Lainblpring et Upnerpiis,) et in cirado 
Gcrmaniae V/eltphalico, (prope Bensberg , Nothberg, 
Call, Richterich.) 
#. detriti. 

in Pedemontio. 

a. harpa«. 

b. marginati, 
«. turriti. 

utplurimum micleus marmoreus , rarius chalcedonyx , irt 
Hclvctia (^pago Bafiieenfi,) Wirtcmbergia (prope BoII, 
Pfullingen et Schwappclau,) Palatinatu rhenano (^prope 
Weinheun,) Franconia (prope H^rbipohn,) Saxoni» 
i^prepe QnQtiXm , ) Halberftadio (/»^0/?? Rcgenftein ,) Thu- 
ringia (prope Jenam,) Haflia, Hercynia (/« monte Ko- 
ftenbcrg prope Goslariana ,) terris reliquis Erunsvicenfibus 
(e. gr. prope Neuftadt ad montem Riibcnbcrg,) Germa- 
niae c-;m</o Weft.phalico (prop^ BcnsbergerAquisgranum,) 
Belgio (prope Spauven ,) Suecia , iJoKuffiji (fraejertim di'; 
Jiriau Angcrburgenfi,) et Silefia. 

ftroipbi. 26. H. Itrombi. 
«e. digitati. 
a. chiragrae. 

marniQrtus in Hungaria (propc Qcdenburg. ) 

/S. lobatf; 



4i6 



LARVATA; HelfninthoHthus, 



Alatitcs, /S. lobati. 

marmQrem in Auftria {prope Mannersdorf. ^ 

a. Icntjginofi, 

marmoreus itt Hungaria (prope Oedenburg. ) 

b. finiftri. 

i» Hclvetia, 
y. ampliati. 

a. Lucifcri. 
~i. turriti. 

in Wirtembergia prope therfiias Bollenfes. 

^uricis. 27. H. murieis. 
- «. fpinofi. 

rarif/iMut, maym&reus in AuHna. /itperiori pt^ope /(flittas* 
' a. triacanthi, 
^, frondofi. 

in Temcfia. 
a. faxacilis. 
y, turriti. 
a. fufcati. 

viarmoreus in Venetorum teVris prope Brendolam» 
h. granulati. 

marmoreus aut arenarip farSlns in Italia (prope Bono- 
niam in monte dslla guardia) et Aultria (/?r<3/'tf Viennam.) 

c. hexagoni. 

i ^grrochili' 28. H. trochi. 
tes. ci. conici. 

rarius fixus y quam vagus , utplurimum marmofeus , inter- 
dttm arenarius , pyritaceus aut ferruginofus in infulis 
Feroe, Norwegia, Suecia, Dania, Anglia (c gr. /»ro/jtf 
Eath ,) Campania gailica (pro//^ Rcmos,) y\Jlatia (jn valle 
Jaegerthal,) Pedemontio {prope Auguftam Taurinorum,) 
Helvctia {prope Bernam , Boettftein, Liigencu, Fanum 
D. Galli, in monte Randberg,) Wirtembcrgia (e. gr. ia 
tnontibus Achalra et Hangberg, prope Pfuliingen, Naeh- 
i*cn, Boll,) et reliqua Sucvia (prope Bibevacum, Ulmam, 
Giengam,) Bavaria (^prope Sulzburg,) Au&da ftiperiori 
(f ro/)i? fal<ina« ,)• Franconia (^prope Hesipruck, Norimbcr- 
gam, Cronach ,) Saxonia yj//)(?r/i>r?' (/)ro/?e 'Dresdam,) et 
infcriori {prope Regenihein , Scheppenltedt , Hildefiam, 
in Tilgenvvicle prope Goslariam,) in cireulo Germaniac 
weftphalico {prope Gcrrcsheim , Muhlhcim ad Roram, 
UuireidQrf, Notjii,ber§> ii«Asber§ f^ Kichterich. ) 

a. zizy- 



LARVATA. HelminthoHthus, 417 

a. zizyphini. 
in VVirtenibergia {prope Pfullingam.) 
/8. coiivexi. 

utplurinjum rnaymorem , rarius Jiliceui tn Suevia ipropc 
Gierigam) et Italia (/« rnonte Bononienli «lella guardia.) 
a. peripedui. 
in Franconia (prope Vierzehenheiligen.) 
7. turnti. 
3. taleicopii. 
warmoreus in Venetorum terris (prope Brcndola.) 

Turbini- 29. H. turbinis. 
tes. K. iolidi. 

murmoyem , qnartzofus vel arenarius in Pedemontio (prope 
Auguitam Taurinorum,) circuio germaniae wcftphalico 
(^pyope CiW, Keldcnig, Bensberg, Pafirath, Nothbcrg, 
Eiirvenich, Miihlhcitn adKoiamf Poncet, Kichterich et. 
Aquisgranum,) et Temefia. 
a. littorci. 

inteydutn fpato far&us , aut arbufcutnrum imaginibus piBits^ 
in Helvetia {in vwnte Kandberg,) Sucvia (prope liiberach 
et Noerdlingen) et Auftria (prope Viennam.) 
h. cochli. 

in Hehetia (prope Dicfenhofam.) 
x:. ru^ofi, 
in Belgio (prope fanum S» Didonis) et Franconia (prope 
Norimbergam.) 

d. marmorati. 

intetdnm pyriticofus in VVirtembergia {in t»9nfc Achalm^ 
prope Thalheim et Boll.) 

e. farmatici. 

f. argyroltomi. 

in Wirtembergia iprope Pfullingen.) 
^, cancellati. 

in clmLedonium converfus in Italia. 

a. lcalaris. 

rayi/Jimus in Helvetiae (Turicenfium motitt Hexenberg) «t 
Hetruriae {nionte Algino.) 

b, llriatuli. 

tnayffioreus in Hungaria prope Schcmnia. 

y. turriti. 

Utplurinium aggregatus et fixus , tnarmoretis , pyro^nachus^ 
chalcedoniui , ayenarius , pyritaceus , interdutn fpato far- 
ilus in Anglia (a» gr. prope Hamptcn ^? Portland ;) Bel- 



^lg LARVATA. Hclinintliolithus. 

g?o (pr<?pf Valenciennes ,) Gallia (^^-o/JfMerignac Aquita- 
niac, Ifly, Reiroulin et PontainouflTon Occitaniae, Se- 
Verne et Buchsweiler Alfatiae,) Hclvctia (e. gr. /';/ pago 
Baljlecnfi , prope famim JJ. Galli , SoIoduViim Neoco- 
muin,) Pedemontio {prupe Augultam Taiirindrum et in 
vnlle d'Andony,) /«Italia mediu (prope Sknnm et in t/ionte 
, Bononienfi della guardia,) venetorum tenis iprcpe Cr«n- 

dola , et in monte Veronenfi Ronca ,) Tiroli (^prope Pre- 
daz,) Auftria (/>ro/)f Prugg fl^y?//fmwLeutha, Manners- 
dorF Ottocrin ^r Vicnnam ,) Tranfilvania, Silefia, Bohc- 
mia Cprope Tiichmeriz,) Saxonia (e. s^r, pr'.pe Querfurt,) 
Thuringia (e. gr. prope Wettersleben et Jenam ,) Hcrcy- 
nia {prope Rcgcnilcin et Goslariam,) Hildefia {in vwnte 
Spizliutbcrg,) Hannovcranis terri! (^prope Neuitadt ad 
montem Riibenberg,) circulo Germaniaeweftphalico {pro- 
pe Gerresheim, et Aqnisgranum,) et rhenano (prope Mo- 
guntium, Frnncofurtum , Alzey,) ;;; Haflla (c. gr. prope 
Lentcn ^/ Adolphscck,) f/ Wirtembergia(mwo«/f Achalm, 
prope thningen , Birfen , Mchringen, Imehaufen et Boll.) 

a. imbricati, 

in Gallia {prope Merignac,) Tiroli (adfines Italiac,) f/ Bo- 
hcmia (^prope Coiors,) ttiarmoretis autfiiiUuf, 

b. replicati. 

tnarmoreus in Gallia (prope Merignac.) 

c. acutanguli. 

in marga Siciliae {prope Palernio») 

d. exoleti, 

rnarmoreus in Pedcmontio (^prope Auguftam Taurinorura.) 

e. tcrebrae. 

warmoreus in Bavnria. *^ 

f. varicgati. 

marmoreus in Hercynia (^propi Blankenburg.) 

Helicis. 30. H. helicis, 
«, comptanatae. 

vagus aut fixus , /olitarias aut gregarius , aut miftus, inar- 
moreus ^ pyro^iachus, arenarius aut pyritaceus , in An- 
glia, Bclgio (/^fo/jf- Louanium,) AHatia (prope Gunders- 
hofen et Kuchsweiler ,) Helvetia, Pedemontio (prope Au- 
guftam Tauiinorum,) Hungaria, Stiria (/^-o/^f Tiefar,) 
Suevia (prope Giengam et Kcutlingam,) et praefertim 
Wirtembergia (prvpe Pfi.illingcn , Echterdingen , Boll ^^ 
in monte Hangbcrg,) prope Francofurtum «^ Moenum, 
j;/Ha(ba, Thurmuia (/)/o/'^ Jenam,) f/ ducatu monfauo 
{prope PafFrath et lieasbcrg.) y3_ j.q. 



lARVATA. Helmintholithus. 4x9 

/0. rotundatae. 

/'« Venetorum terrii ( prope Vevomm ,) Pedemontio (e. gr. 

prope Augultam Taurinoruiii , ) Helvctia {prope Scaphu- 

fium,) et Germaniae circulo Wcftphaiico (/)ro/>c' Soetenieh, 

KeKlenig, Richtcuch, jNothiyerg, PatFrath, Bcnsberg et 

Gcrreshcim,) 

y. ovato- acuminatae. 

utplurimum ninrmorem , interdum arenarim aut pyriticofus 
in Ant;ha, Gallia (prope Iliy,) Helvctia (e. gr. in rndnte 
Randbcrg,) Wivtenibergia (/)^-<?/'e. Nachren , Mchringcn, 
Pfuilmgcn , Echterdmgen , Boil et Kirchoteccam , ) et re- 
liqua 5)Uevia (^prope Uimam, Giengain et Nordlingam,) 
Auiiviijnperiori (prope^dlinns,) Bohemia (/)/-<?/)i? Worzech, 
Duchoniierziz et S. Johann,) S2.\oaia /uperiori Cprope 
Farenltedt,) et inferiori (/^rf/»? Qnfdlinburg et /n Dacdtii 
Brunsvicenh,) m«//o Gennaiiiae AVeftphaiico (/>ro/7e Ger- 
resheim) et rhenano (prope FrancoFurtum <"//'« Halha.) 
a. Pomatiac. 

in Carniolia (propc Crapt. ) 

Ncritites.^i. H. ncritae. 

utplurimum marmoreus in 1'edemontio (prope Aujjuftain 
Taiuinorum,) Helvctia (in vnlie Hemmerrhal et prope 
Scaphuiium,) Carinthia, Auilria (prope ?ru^^g ad fliiviutn 
Leutha et Variiig,) ducatu Megalopolirano (piope Stcrn- 
berg,) <■/ Brunj>vicenii , Germaniae circtilo weftphalico 
(/»'«/)£• Bleybur, Keldeuig, Nothberg, PafFra th f/ Beus- 
berg. ) 
a. perverli. 

auricula- 32. H. hah"£lidis. 

ris. rarus utplurimutn typolithut t iwTcmefia, Dz/«i///Montano 

(/)A-ft/)eDu(reldorf) e/Belgio (prope Tvajeaum a/^Moiam.) 
es. perveriae. 

yS. plicarae. ' 1 

prope Hildeiiam. 

Patellaria.33. H. patellac. . , ^ „ • r 

.frequentius typolithus , in Angha , Uucatu Brunsvicenli, 
Helvctia (e. gr. prope Botning £>r Prattelen ,) luWi prae^ 
fertim lcdemontii tnontibus , et Temefia. 
ti. faccharinae. 

/8. Syji. nat. XIT. 3. p. 163. «. 3. Helminthohthus (Conchc- 
dium) patellae? bilocularis. 



LARVATA. Hclmintholithu©^ 

Mtif. TefJIn. 90. t. 5. f. 8. Conchidium; 
jwSueciae Oelandia, 6ochlandia/W2«f7;j'. 

34. H. dentalii. . . r - 

marmoreusy jqfpidem aut chalcedonim in Temeha, Italia 
medin {prope Sienam , et in monte Crea et Bononienfi 
della guardia,) Venetorum terris {tnontibus Veronenfi- 
bus,) Pedeniontio, Helvetia (e. 2,x.pago Berneiafi,) Wir- 
tembergia {prope Tubingam et Blabyam,) Franconia 
(;?yo/?? Kotenburgum ,) Bohemia (pr/y/Je Pragam ,) Siieiia, 
Marchia Brandenburgica (e. gr. prope Francofurtum, 
Poelenck,) Saxonia (pro/jf Querfurt,) Magdeburgo (^prnpe 
H;jlam ,) Thuringia , prope Lubeccam , in dticatu Juliaeo 
{prope Biirvcnich) et in Belgio (im monte S. Petri prope 
Trajedum ad Molam.^ 

a. radulac. 

/3. interrupti. 

y. vitrei. 

omnium in Pcdcinontio. 

<J. fexanguli, 

in Italia prope Loretto» 

Tuhuli- 3^. H. ferpulae. 
tcs. *:. rcSiuiculae. 

in Temefia, Sucvia {prope Elwangani) et Belgto (^propeTti' 
jcftum ad Mofam et Malsbrock.) 

a. polythalamiae. 

b, penis? 

VermicU" /8. flcxuofae vel contortae. 
lites» marmoretis aut arenarius , , rarius ferrttgineus aliis crehr» 

larvatis tepaceorum injidens j iwMelita, Venetorum ^fr- 
m (p>-o/)^ Veronam ,) Pedemontio (/?ro/>f Annone,) Hel- 
vetia (e. gr. in valJe Hemmerthal, tnonte Kandberg, pago 
et epifcopatu Bafileenfi //ro/j^ Muttenz et ad JitivJum B\ria,') 
Wirtembergia (^rc/»*? Tuttlingen;, Balilingen , Ebhaulen, 
Nebelloch, Blabyrak,) et rcliqua Suevia (^prbpe Mem- 
' mingam £"? Pappenheim,) Fraiiconia (/jro/)^ Solenhoi-en ,) 

Hildcfia (/;/ monte Galberg,) dncatu montdno {m t/wnte 
rubro,) et Belgio (^prope Trajcdum ad Moiam.) 

a. fpinlli. 

in Wirtcmbergia (^alpibus , quos vncant) <-; Anglia (^infula 
Sheppey.) 

b. filogranae. 

rarus in Magdcburgo {prope HaUim,) niji mere Calcinatus, 

c. glo- 



lARVATA» Hclmintholithu». • 421 

^. glomeratae. 

jn Silefia , Suevia (prope Mcmmingam , ) ci Hcl^etia. 
tl. liunbricalis. 

7« Venetorum /erris vicentinii (prope Grancona.) 

e. arenariae, 

f. anguinae. 

in Franconia (prope Norimbergam. ) 

g. melitenfis. 

/k Melita. \ 

feredinis. 36. H. teredinis. 

in Pedemontii coUihtn {prope Annone) et Angliao infula 
Shcppey , in ligno fublerraneo, 

fubellae. 37. H. fubellae. 

pa[[im inter typolithos, 

y. zoophytorum» 

Tutipori- 38. H. tubiporae. 

tcs. Syji, nat. I. p. 1270. XII, 3./». \0f, «. 15. Hclmintholi- 

thus (Tubiporus) Tubiporae (dcperditae.) 
JK Suecia, potijjimttm Gothlandia, Belgio {prope Traje£lui« 
mi Mofam,) Eifaha (propc Berndorf f/ RohrO Franconia 
(in terrn Coburgenfi,) ct Silefia. 
■jc. nruficae. 

tophaceus, tnarimreits , quartzofus^ vel arenarins, f«Goth- 
landia, Angha, Belgio (;)ro/)^ Trajeflum rt^ Mofam) et 
Gertnaniae circulo weftphaiico (/>ro/>^DotteIen, Berndorfj 
Nothberg , Wingersheid et Paffrath.) 
^. catenulariac. S. N. 2. 

in Gothlandia marvioreus ^ in Marchia Brandenburgica (pro- 
;;f Ruppin, Arcndfcn, Freycnwalde, Arneburg ^f Havel- 
berg. ) 
y. ferpentis. S. N. 3« 
i. Paicicularis. S. N. 4.^ 
«. fUllatae. 
<*. Ilruis. 
in Boruflia. 



l^ladrepo- 39. H. madreporae. 



rites 



>. H. madreporae. 

S^jfi, nat. J. p. 1272. Xn. 3. p. 167. n. 14. Helmintholi- 

thus (Madreporus) Madreporae (deperditac ) 
in Gothlandia, Belgio {prope Trajedum ad Mofam,) Eita- 

iia, Venetorum /fmx (vicentinis /).'o/>tf Bicndola;) Pedc- 

montii (ubfvis mar^aceis ) et TemcCa. 

TiA -> ct. vcr 



Dd 3 «. vcr- 



LARVATA. HelmintholithuJ. 

tt- verrucariae. 

marmoreus in VenctGrum moi}U Vicentino Berico» 
/3. turbinatae. S. N. 6. 

marmoreus in Goclilandia, Anglia (^provincia Derby,) Gallia 
(/»'<?/)«' Avejiionem,) Hclvetia C^. gr. in monte Kandberg, 
*f /'ro/jf Pfeffingen /)ft|-; Bafileeniis ,) Iftria {prope Terge- 
ftum,) /Miltria (^prope fnliHas ,) Snevia (/j^^o/Jf Giengen,) 
et Wirtcmbergia praejertim {prope Blabyram,) diicniu 
mcntano ^prope Bensberg) et Bdgio (^prope Trajedum 
ad Mois.m.) 
y. Porpitae. SyjK nat. 7. Mu/. Tef/in. 96. «. 14. 

Utplurinium vagus , marmoreus , jafpideus aut pyromnchttSy 
in Hclvetia (e. gr. prope Ormelingcn pngi Bafilecnlis,) 
Hungaria (prope Schemniz,) Auiirii /uperiori (propeja- 
linas) Saxonia (/)a <?/><? Dresdam,) //«rd'/z/ Megalopblitano 
Cpyope Gnoyen,) terris Briinsvicenlibus (prope Sclieppen- 
ftedt, Ludersdorf, Hittfcid) ^/ Germaniac «w//o well- 
phalico (prope Lohberg.) 
i. Fungitae. 

in Gothlandia, Relgio (prope Trajetlura nd Mofam,) ducatu 
montano {prope Paffrath,) Hcfcynia (/>/'0/>e Blankenburg, 
Lohdebleck et Goslar,) Aviirii fuperiori (prope/aiinas ,) 
Tiroli , Suevia (prope Memmingam et Giengam) ct prae' 
/ertim in WirtuMiibergia (e. gr. /^rf/^f Blabyram.e/ Nebel- 
loch,) et Hclvetia (e. gr. in monte Randberg, prope Ho- 
bei Solodurii, ad fiuvium Birfam , prope Pfeffingen e$ 
Kiishof pagi et epifcopatus Bziileen^s f) utpltirimiim mar- 
rnoreus , rarim ardejia, 
e. pilei. 

marmoreus y rariut quartzofus ^ in Gothlandia j Hercynia 
(p^-opeLohdebleck,) Bohemia (p/^o/JeDuichcowiz,) Wir- 
tembergia (c. gr. in alpibus, quos vocant) et Helvetia(e. 
gr. /■// monte Kandberg.) 
^. agaricitae. 

in Belgio (prope Traje£lura ad Mofam.) 
jy. labyrinthicae. 

calcarius in Gothlandia , Delgio {prope Trajcftum ad Mo- 
fam ,) et Auihizfuperiori (propefa/inas.) 
Sf. maeandritae» 

utphirimum marmoreus in Occitania , Helvctia (prope Pfcf- 
fingcn pagi Bafikcnfis) et Eifalia (prope Weicr.) 
I. Areolae. 
-A. favofae. 

marmt- 



LARVATA. Helmintliftllthus. 423 

warmoreus , itt Helvetia , Auftria fuperiori (^propefalinns ,) 
Wiitcmbcrgia (/■« rt//)/^»/, quos vocntit , c. ^r.prope Bla- 
byram,) et Germaniae circulo M'eftphaiico (^prope Call, 
Keldenig , PafFrath et Bensberg.) 
7,. Ananas. Syft. nat. 15". 

marmoreiis in Gothlandia et Gorizii mQntibtis. 
fi. polygamae. 

marmoreus in Auflria fiiperiori {propefalinas.') 
y. arcnofac. 

mannoreut tn Auiktiifiiperiori (propefa/inas,') 
^, foholae. 

in Relgio Qprope Trajeflum rt^Mofam.) 
•, altruitae. 

tnarf/joreus, rariiis chaUcdoniuSf arenarius aut ferru^inofuSf 
in Anglia (pfc/)^ Hedington f/Witcney,) Bel^io (/« mon- 
tc S. Petri prope Trajsftiun ad Mofam,) in Eifalia (prope 
Soetenich et Keldenig,) duratti montano (/)ro/>tf PaftVath,) 
Haflia (e. gr, prope Vilhnghauien ,) Hercynia {in montt 
Schulcnberg,) Saxonia, Aviiviz fuperiori (^propefalincts,') 
VVirtembergia (prope Echtcrdingen , et in alpibus, qiios 
vocant , c. gr. croipf Blabyranw/ Nebelloch , ) Helvetiam 
(c. gr. prope Pieffingen et ad fiuvium Birfa pagi et epifca- 
^ patus Bafiicenfis ,) et in Sardinia, 
Tt. caiicularis. 

in Eifalias monte Danzberg prope Keldeuig. 
D. truncatac. S. N. 24. 

marmoreus in Suevia (prope Giengam,) AuRrii fuperiort 
(^prope falinas ,) et Govizxi Montibut. , 

«r. ftcllaris. S. N. 2^. 

marmoretis in Eifalia (prope HerkeUlein. ) 
7. organi. S. N. Z6. 
V. muiicaiis. 
falicetts aut marmoreus in Campania gaUica (pyope Mezic- 
res,) Bclgio (/)ro/)fi' Trajc6tum ad Molam,) Boheinia 
{prope Coiorz) et Gorizii montibuf, 
<p. divergentis. 
in Acgypto. 
X- ccipitoiac. 

marmoreus aiit Jiliceus ^ in Helvetiae pafi^o (prope Pfcffin- 
gen) et epifcopntu Bafileenfi, Wirtembcrgia (prope Hei- 
denhcim .) J\\y^n7L. fupenori (prope falinas ^ f/ Anghac 
fodinu Derbyenii (P iito prope Winlter.) 
•vf/. fiexuoiac. S. N. 29. 
in Angliae fodina l^^lato. 

D d 4 *'• ^^'^^- 



tARVATA. Helmintholithun 

^. fafcicularis. 

in infnia Americae ohverfa Caracao. 
««. peftinatae. . . j 

/■«Silefia, ^-/^^Tf «/>«/« Bafilcenir/Bifrgiindiayj/^^rtoW (/>»'0/>r 
Vefuntium. ) . / 

^yS tubularis. 
yy. maifimillaris» • ... . 

in Belgio (^prope Traie£tum /7</ Mofam,) */ Burgundia/^per^ 
riori (^prope Vciiintium.) 
^(J. patellcidjs. 
te. globuJaris. 
^^. Hli. 

in Hclvetia (prope Bafilcam.) 
•sjT] vermicularis. 

in Silefia, Helvetia. 
i^'^". arachnoideae. 

in Belgio {prope Trajeftum o</Moiam,) Wirtembergia 
(prope Blabyram) ef Auitria fuperiori (prope faUnas^ 
marnjoreus. 
II. unduiatae. 
V.V.. monilis,. 

in Arabia {prope Djidda.) 
/U. poritae. 

i>; .iuccia, Silefia, ^«ffl/« montano { prope Vzffrzth ,) Eifa- 
lia (/>ro/)^Keldenig,) ^/Campania^flZ/zVa (propeMczieces.) 
fifjt,. damicornis. 

marmoreus in Carniolia (propeCormfin^) etAu(\^nifuperiori 
(prope falinas. ) 

vv. muricatac. 

marmoreus in Gothlandia et Silefia. 
^^. faftigiatae. 

marmoreus in Silcfia, et AaHthfuperiori (propefalinas.y 
co. rameae 
filiceus aut marmoreus in Wirtembergia (alpibus , quos ve- 
eani) et reliqua Suevia (prope Giengam,) inducatus moti' 
tani lopidicinis, 
vtie, oculatae. 

in Gothlandia, 
ff. cafti. 
co", concatenatae, 

Millepori-40. H. milleporae. 

tes. in Temefia, Italia, Helvetia (w monu Randberg.) 

«. alci' 



-^n 



•)<• 



LAKVATA. Helmmtliolithus. 425 

91. alcicornis. 

marmoreus in Belgio (prope Traje£tum ad Mofam ,) Germa- 
niae circulo wellphalico {prope Herkelrtein, DoUendcrf, 
BernJGrf, PafFrath, Bensberg, et Kebinghaufen ,) Sue- 
via (prope Giengen ,) et Gorizii monnlms. 
/?. afperae» 

in Germaniae circulo Weftphalico (prope Birbach et Bcnsbcrg.) 
7. Iblidae. 

in Sueciac Gothlandia , Wirtembergia (^pfope Heidenheim) 
et Carniolia (prope Cormon^.) 
i. pufnilae. 
e. reticulatae. 

in dncatu montano {prope Kebinghaufen.) 
^. celIuloiae« 
9j, ipongitae. 

SyJ}, nat. XII. ^. p. 167. Helmintholithus ramofus angula- 
tus imbricatus poroius. 
^" > Muf. Te(JIn. 128- «. 3. /. II. / 2.* Corallinum ramofum 

ramis angulatis imbricatis pairim coadunatis. 
5", coriaceae. 

itt Gothlandia, Eifalia (prope Heiftert,) Hildefia, Silefia, 
Helvetia (e. gr. pago Bafxlecnfi. ) 
{. polymorphae. 

in bilefia et Helvetia. ' 
3f, ignotac. 

Syji. nat. XII. 3. p. 167. n, 15'. Helmintholithus millepo» 
rac orbicularis punftatus. ,^ 

Ccllepori-4i. H. celleporae. 
tcs. «♦ fpongitae. 
/3. pumicofae. 
y. verrucofae. 

vtarmoreus aut arenarius in Gothlandia , ducat^ montan© 
(prope Bcnsberg) et principatu Halberitadienfi. 

ifidis. 42. H. ifidis. 
ix,, hippuridis. 

articuli folitarii in Anglia, Kclvetfa (^prope fcaphufium,) 
et Sicilia (prope Meflanam.) 
/3. entrochae. 

Syji. nat. I. p. 1288- »• 4- Xri. 3. /». 168. n. 17. Helmin- 

tholithus (Entrochites) ifidis cntrochae. 
Schreb. lithoLp. 51. Petriricata anixiialia arti(juIorum com- 

pofitorum. 
Mi<L TeJJin. 96. n, 15. Helmintholithus rcptilis. 

pd 5 Harenb. 



LARVATA. HelminthoHthus. 

Harenb. encrin^ t. l, f.^-io. Afteria cotumnacis artieulif 
crcnatis. 

JVoltersd. miner. 57. Capiit medufae articulis utrinque 
fiiiura folari , radiis denfioribus excurrentibus. 

Voikin. filef. I. t. l-j.f 9. 10. Entroclnis. 

articiiiis foLitariis dis)tmBii aut pluribiis adhuc in coluntnam 
coadunntis , utpturimum marmoreis , rarius Jiliceis aut 
arenariis in Siicciae Gothlandia, Anglia, (e. %t. prope 
Monegurh fow//'fl///j Derbyenfis,) Hiipania, Gallia, />mtf- 
fertim Lothaiingia, Belgio (^prope VifjJt f/ Olhe,) Ger^ 
maniac circulo wellphalico (prope Dottelen , Keldcnig, 
Call , Soereiiich , Dahlbenden , Zinsheim , Biirvenich, 
Bleybur, Glchn, Hcldenkopf, Schwerfel, Riihr, Hei- 
ilcrt, Dollcndorf, DiifiTeJdorf , Miihlheim , Flingeren, 
Gerresheim, Hockerswngcn, Lindlar, Wipperfiirth, Bens- 
bcrg, Iversheim, Miiniter , Heiligenhoven , Keiifchen- 
berg, Schlenderhan , Froczheim , Almerode, Vlatten, 
Steinbach , Altkirchcn , -Giirten , Grimmlinghaulcn ef 
Voltmeflen,) eleSioratu Trevirenfi {prope Lidingen,) 
Haffia (prope Spangenberg et Mundelshaufen ,) Hildefia 
(in Kuhle, et in montibus Rozberg et Ofterberg,) prope 
Lubeccam, in principkitu Goettingenfi (/?/<?/>? Azenhau- 
fen et in monte Heimberg,) in Hetcynia {prope Goslar 
et Blankenburg ,) in Thuringia (e. ^f. in monte Vinaricnfi 
Ettersbcrg prope Schrappelau , inter Tobau et Himmels- 
^ecg,) in Saxonia (c. gr, pro/?f Halam , Qucrfurt, Sach- 
fcnburg,) Marchia Brandenburgica (prope Arnebur^, 
Havclberg, Francofurtum , BorulTia (/)r(?/j^ Gedanum f/ 
Angerburg,) Silcfia (e. gr. /)ro/>f Malfel,) Bohemia (/>rf?pff 
l^ragam ct Cofors,) Franconia (e. gr. in principaticQo- 
burgenfi,) Au{\n^fuperipri (prope falinas ,) et anteriori 
( prope Eutingcn,) Suevia (/)^o/)^ Halam ,) ?/ Wirtembcr- 
gia praectpue (prope Nebelloch , Kirchoteccam , Echtcr- 
ciingam , Boll , Heidenheim,) Helvetia (in montibus Rand- 
berg et Legerberg et ad fiiivium Bicfam,) ^^ Vcnetorum 
terris (in montes ScogUa delia Limpia prope Rcccaro.) 
a. laevifi. 

a, margine vix incifb. 

b. margine undulatim repando. 

Syf}. nat. XIL 3. p. 167. n. i6. Helmintholithus (fatura» 

tus) ifidis gcniculis repandis. 
1Vol£. hajf. t. 4. /. I» 6. Gefn. fig, 89. b. 
h. verrucofus. 
c. caculeatus. 

4. pun- 



LARVATA. Hclmintholithus. 427 

,^. punftatus. 

e. transverfim ftratus. 

f. articulis elevatis 

g. dichotoine ramofus. 
y. alteriae. 

a. angulis obtufioribus. 

SyJ}\ nat. I. p. 1288. «• ^- ^I. 3- />• 168. «. Ig. Hchnin- 

tholi.hus (Afteria Gohimnaris) Ifidis alteriae. 
Wolterid. niitier. 37. Caput meduiae articuiis utrinque ftella 

pentaphyllea. 
Scheuckz. heku 10. f. 3. Langjig. 67. /. 19. / 2. ModiO' 

lus ftellatus. 
Rojin. Jlell. 3^. /. y. Afteria pcntagon-i pentaphyllea. 
Ritter calenh- f. 4- a. /. 4. c. Annon. bajil. 2. /. 2. /. C. 

Scheuchz. helv. 6. p. 323./. 152. GeJn.Jig.yi. Afteria 

columna ?ngulis acutis 1, obtufis. 
Volkm.JileJ. 1. 1. 27./. 22. J. Bauh.boUenJ. t. 31. Stella 

marina. 
JVagn. judaic. II. f. 26. Lapis judaicus pentagonus angu« 

lis oi^tufis. 

b. angulis acutis. 

^ Syji. nat. XII. 3. p. 169. «. 19. Hclmintholithus (Stella co« 
lumnaris) ifidis ftcUularis. 
fftign. judaic. ii. /. 27. Lapis judaicus pentagonus angu- 
lis acutis. 

c. oibiculares. 

d. altero fine orbicularcs, altero angulatae. 
frequentifiimus gregarius , cum priori ( /3 ) , titplurimum 

marmoreus vngus aut fixus y interdum filiceus aut pyrita- 
cetrs ^ fixus , articulis Jolitariis , aut iu columnam , ra- 
rius incurvam vel ramofam coadunatis , laeves aut ver- 
rucofne , raro tri - aut hexagonae , rarl(]ime tetragonae iit 
Helvetia {prope Solodurium et in monte Kandbcrg,) Wir- 
teuibergia (/'« montihus Hangberg f/Achalm, prope Be- 
zingen, Maehringen, Naehren, Oltcrdingeri , Oinehau- 
fen, Bebenhaufen, Echtcrdfngen , Boll,) Auiirii Jiipe- 
riori iprope Ja/inas praejertim ad Kimpach,) Francorn'a 
(e. gx.prope Oberfiillbach ^/Vr<?;m Coburgenfis,) Saxonia 
(prope Chemnitium,) Hcrcynia (/j^-rv/^f Harzburg,) du- 
catu montano (^prope Bensberg,) EiFalia {prope iversheim,) 
Gallia {prope Dcppam,) et Anglia. 
(f? cpitonium. 

Syfi. uut. Xlf. 3./». 170. w. 24. Hclminthoiithus diflepimcn- 
tis oibiculatis diftantibus iilo ceutrali conncxis. 

Hum- 



428 . lARVATA. Helmintholithuf* 

hamhttrg, Magaz. ^. p.y^,etl^.p,^i\. Vogeltttineyalf.l^^, 
Baum. niiner. 2. p. 20'^,- 

in Hercynia (prope Riibdand, Zorge, Hiittenrode, Blan- 
kenburgi,) Hildefiae tiipriBu Steuerwald , Germaniae «V- 
culo weilphalico iprope Dahlbenden, Vlattcn, Kehlenig, ) 
tt tn Anglia (prope Briftol et in c&mitatu Derhyenfi,> 
intra marmor vel quartzum ferri calce largiter perfufum, 
aut pyromachum. 
s? caryophylhtes. 

Syfi. nat. XII. 3. p. 169. ». 22. Helmtnthoh'thus ifidis? 
turbinatus, limbo pentagono quinquedentafo. 

Mtf. Teffiij.x)^. t. ^,f.2. Carpolithus caryophylhtus. 

Vogel mineralf. 234. Caryophyilus lapideus, 

vagus , variae tnagnitudinis , tionnunquam petiolatm , «» 
Helvetia (e. gr. in monte Randbcrg) tt Eifalia . (/»^opfl 
Schwerfel. ) 

gorgo- 43. H. gorgoniae.' 
niac. «. ramofae. 

marmoreus in principaiu Ncocoracnfi. 
a. nobilis. 
in Hch-etia etfuperioyeltalia (prope Veronam.) 
/3. reticulatae. 

margaeeus autfnillus, interdum typolithuf ^ in Saxonia (.pro* 
pe Dresdam,) Bohemia (prope Cofors,> ^^Gallicia Cpropi 
Wielic^ca. ) 

alcyonii. 44. H. alcyonii. 
ci. arborei, 

in Anglia, Gallicia (prope Wiehczka et Bochnia) et Auftria 
fuperiori (prapefalinai.') 
p. cxofFis. 

calcarius, totalis aut partialis in Belgio (prope Ttz^z^um. 
ad Mofam , ) Germaniae circulo weitphdHco (prope Cor- 
reliniiinfter,) et Hclvctiac pago Bafileenli (prope Pfef- 
fingen. ) 

y. cpipetri. 

marmoreus in Helvetia (in monte 'Rindherg , et prope ?f€:£- 
fingen pagi Bafileenfis. ) 
S. digitati. 

in Helvetiae pago Solodurano (prope Dornach)// Bafilecnfi 
( adfiuvium Bir fam et prope Pfeffingen , ) marmoreiis. 
c. asbcftini. 

i' lyn- 



LARVATA. Hermintliolitliuju 



429 



tubula- 
riae. 



coralli- 
nae. 



fertula- 
riae. 



^. lyncurii. 

ijt Hclvetiac Monte Randberg, 
9j, burtae? 

ifi Heivctiae pa;^o Bafileenfi ipfopf Pfefiingen.) 
Sr, cydonii. 

in Heivetiae/>fi'|'© Bafiicenfi (.prope Pfeffingen») 
h ficus. 

iii belgio iprope TrajeSum «<^ Mofam.) 
«. gelatmofi? 

in Gennaniae circul& weftplialico (.jprope Cornelimunftcr.) ' 

45:. H. fpongiae? 
«, craterirbrtuis? 

ift duratu montano (.prope PafFrath.) 
/3. typliae? 

in Franconia. / 

46. H. fluftrae. 

arennriiis aiit calcarius i)i Belgio (prope Traje£lum ad Mo» 
fam,) Hadia (prope Bibra,) Franconia (prope Gliicks- 
brunn) ct Helvetia (prope Nushof f^ iu monte Kandberg. ) 
«. utnnque porofae. 

t *t, ^"^o^of. r '« '^''^^ Pocfenck et Hafiia {_prope Bibra.) , 

c. pilolac. 

in Beigio (?» vnonte S. Petri /iro/>e Traje£tum a^Mofam,) 
Etfalia (_prope Dollendorf) et ducatu montano (r« hpidi<', 
cina) mannoreui. 

d. lutofae. 

in Helvcciae pago Bafileenfi. 
j^, aiterutro tantinn latere porqfac» 
marmoreus in Gothlandia. 

47. H. tubulariae. 

in Gothlaudia, Halberftadio, «f Helvetiae p-Ji-© BaCIeenli 
{prope Muttenz ,) ynarmareus atit arenarius. 
oc. indivilae. 

48. H. corallinae. 

marmorevs typolithtis iii Bohemia (^propi fCofors) et Vcncto* 
rum terris Yicentinis [^prope iircadola.) 
m. corniculatae. 
jB. barbatae. 

49. H. fertulariae. 

typolithus c. gr. in mcntihus Galiiae Scvennis , et Belgio 
(^prope Traje^um «(^Moiam.) 

50. H. 



430 f-ARVATA. Hclmtfltholithus. 

« 
pennatu- 50. H. pennatulae. 
lae. u,, pholphoreae. 

fypoliehus in Belgio (prope Trajc6lum ad Moram ,) pritici' 
' patit Waldecccnfi , et Veronenfium monte fiaido. 
/3. encrini. 
a. expa^ifi. 

Syji. nat, XII. 3. p. 169. «. 20. Helmintholithus (portcnto- 
llis) ifidis fiJiformis ramolae apicibns faiciciilatis. 

Ge/n. petrif. 32. ». 5. Zoophytolitlius Itcllae compofitae 
radiis fccundariis ex eodem trunco numerofis. 

Hiemer cap. ineduf. Stuttg. 1724. 4. /. I. AEi. Lipf. 172 5. 
p. 376. c. fig. Caput inedufae. \ 

pyriticofus /lut fuHluSy rarius pyromachus , ivterdum typnli- 
thui margaceui in Wirtemberspa (/>ro/;f Boll,) coruitutH 
Pappenheimenfi , Bohcmia (^prepe Wilchera»! et Coiors,) 
Saxonia inferiori (prope Goslariam et Guelphcr' ytum,) 
et ducatu Juliacenfi (prope Schaumburg et Zweybroggcn:) 
b? contracli. 

SyJ}. nat. XH. 3. p. 169. n. 21. Helmintholithus (Encrinus) 
ifidis faiciculo conferto. 

Cronov.fuppl. ig. n. 10. Helmintholithus nicduiac ramo- 
fifiimus, ramis parallclis angulatis> articulis multifidis* 

Dnvil. curiof. 3. /. I. Encrinites. 

Harenb. encrin. 1229. /. I. /". I. 3. 4.7. Ritter gosl. t.l. f.i. 
Encrinus f. Lilium lapidcum. 

Cefn. petrif. 31. «. 4. Zoophytolithus flcllae compofitac 
radiis (ecundariis decem. 

Woltersd. miner. 37. Encrinus. 

Scheuchz. litb» I. /. 4. Aftcria columnaris entrocho fimilis 
arcuata. 

ntarmoreus , totalis aut partialis in Lotharingia etfuperiori 
Burgundia, Helvetia (c. gr. /)/'©/)? Schinznach , et ad fiu- 
ftww Birla/^rtjr/ Bafilecnfis,) Saxonia {prope Qucrfurc,) 
Thuringia {prope Longolahffam et Vinariam,) Saxonia 
inferiori (^prope Gosizriim f AfiTc, diJiriBu Calenbcigico, 
Gandersheim , Lucklum et Erkcrodc , Hildeliae mont/ 
Olterberg,) et in drettlQ wcltphalico {prope Swerfel.} 



102. PHY- 



lARVATA. Phytolithus, 43 1 

I02* PHYTOLITHUS. PlantOT ejusve partem re- 

ferens. 

tdtalis. I. Ph. plantae, SyJ}. nat. 202. ». r. 

JViiUer. nnner. 934. Petnlicata vcgetabtlia plantarum, 

Cnrth. tmner. 97. Tvpolithiis veoctabilis. 

Schettchzer J. J. Hetbarium diluvianum. Tigtir. 1709. 
et Lagdb. 1729 /(//. 

SchiUze C. F. Kraeuterabdrikke im Steinreicht, Dresdett 
171V 4- 

Gion fuppl. 17. n. \'fq(J. 

Typolithus in niar^afihijlofa praefertiitt hitumtmfn fuiUoqti9 
fhijiofo lithnntbracis Jirata ohte^entibui frequentit^r , iit 
arg/IJa t/i/o.fe et areunitt obvius , e. £;r. ?« Angliae /»^0- 
vinciis Derby et Gioceiter, in Galliae Lugduneiiii (^prope 
Cbamnonc) et Forcz (^prope Micareine,) in wonrihus quo- 
que Cevennis (potifjvmon prope Talerifnlo) et Lotharinsia 
Iptopc Lach ,) in dvcatn Bipunrino (prope Oherhaufen,) 
Magdebu'gico (propeWettin,) Thuringia (^nrcfe I.>lebani) 
et Saxoniac fodinis ctrbonariis (e. gr. ptope Dresciani et 
Zwickaviani ,) f^rancoiiia (/»ro/>e ilmenau ,) Silefia Ce. gr. 
prope Mannsbach ,) Aultria fuperiori ( prope '^chlimfiach,) 
epifcopntu Conftatitier.ii (^profie Oeningen,) Helvetia (e. 
%^. in pago Abbatilceilano, Glaioncnli, in monte Lcgcr» 
berg, prope Agis et Caftelcn />«^/ Bcrnenfis.) iti Veneto- 
rum munte Baldo. 
«. hippiiridis. 

in Silefiae {prope Mannebach ,) Magdeburgi (prope Halam)r 
circult Geriniiiiiae weltphalici {prope Wiirlelon) fodiair 
<arhonariis. 
yS. charae. 
y. falviae. 
i. indis. 

itt Occitania (^prope Alais.) 
c. graminum. 

in fuiUo argiHaque fchifiofis , lithanthracum firatis fuperiu' 
^uBis^ tnterdum in topbo y yarius in pyrowacho la HeWe-» 
tia, Ijohcmia (/>r<?/)e Joachimsthal, ) 5'ilelia (/>^o/)^ acar- 
fchin,) Ihuriiigia (piope LoiigolaliHam ,_) et Germauiae 
circulo weltphalico (^prope Miihliacim ud K.urain,) 

a. alopccuri. 

b. tricici repcntis. 

^. ftclla- 



432 LARVATA, PhytoHthus» 

^. flellatariim e. gr. gulii; afperulae. 

in fodinis carhonariis c. gr, Angliae , Occitafjfae (^prope Alais) 
aliiique Galliae (v. gr. S, Imbert comitattn \jix ^) VVeft- 
phaliae (^prope higelshoven et Efchweiler,) Saxoniae, Si» 
lefi&e (^prope Laeflig. ) 
Vj. buxi.' 

in fniUo /chiftofa et ardejia bittiminofa circuli Germaniae 
wcitphaliei e. gr. Kettwig , Eichweiler , Miihlheina ad 
Koram , Richterich , Morsbach et Scherberg. 
9'. myofotidis fcorpioidis. 
;. pulmonariae. 

in Galliae fodinis carbonariis (prope S, Imbert. ) 
3t. athainantae. 

rn Germaniae circulo weftphalico (prope Efchweiler ^ Mors- 
bach) et Silefia. 
^. laierpitii. 

in An^liac provincia Shrop (prope Colehrockdalc ) 
fi. chaerophylli. 

in Silcfia , et Gertnaniae circulo weftphalico. 
s/, foeniculi. 
, in Auiiciz fuperiori (pro/)^ Schlimbach,) <■/ Germaniac ar- 

cu/o wcitphalico (jtrope Adamsmiihl.) 
^, hecniariae. 
.«. ericae. ' 

in Gallia (prope Firmini, Chambon, etSt. Genet-Lerpt. 
jr. myriophylii. 

in Anglia et Silefia (prape Mannebach.) 
p. euphoibiae. 

in Silcfiac et cir<Hli Germaniae Weftphalid argiOa, 
c. cafti. 

tJi Angliae , montium Cevennenfium , circuli Germaniae 
wef^ihalici (prope Wiirielen, Eichweiler et Badenbcrg) 
€t Silefiae (frope Licbersdorf et Rudolphsdorf) fodinii 
tarhonariis, 
•r» ceratophylli, 

in Angiia, Th«ringia (^prope Islebiam) etSilctiti (pro^Mm- 
nebach.) 
V. nigellae, 
in Silcfia. 
^. ancipones, praefertim filveftris et hepaticae. 
in Gslhdc fodinis, carhonariit (prope S. Imbert.) 

X geiani'- 
ift Occitania (prope Alait>) 

"^. pinus. 



LARVATA. Phytolithus. 433 

'^. pinus, 

VI Helvetia et Germaniae cifculo wefiphalico (prope Efle- 
nium ef Miihlheim ad Korum.) 
to. zoUeiae. 

i/z Tetnefiae marga, in Gallia (prepe Firmini, Chamfaon 
et St. Genet- Lcrpt.) 
«a. fumariae. 

in Germaniae circnU weftphalici (^prope Eichweikr) argiUa 
fchijiofa. 
^/5. viciae. 

in Germaniae circidi weftphalici fodinis €arloKariis (^prop§ 
Eichweiler ei M-srsbach.} 
77. ornithopodii. 

/'/; Venetorum tmntibits Veroncnfibus. 
.^c?. galcgae. 

in Venetorum w;<?;;//^«j- Vercnenfiljus. 
££. fyngenefiarum , e. gr. inulae, afteris, Chryfanthemi , cen" 
tauveac , praefertim cyani. 
in Siiefia {prope Lacflig,) Hercynia {prope Ilcfcld,) et 0& 
cita^nia (prope Alais. } 

^^, equiiet». 

in Germaniae circulo weftphah'co (prope Badenberg,) Saxo~ 

- nico inferiori (prope Kocnigsluttcr , Halam et Wettin,) 
et fuperiori (pr<?;)^ Sangerhaufen e/ Dvcsdara ,) et franco- 
nico (prope llmenau) in Silefia (prope Maunefcach) ef 
Angha. 
yjyj. filicum, 

SyJl. nat. \, p. 202. n. 1. XII. ^. p. 171. n. 2. l»hytoIithue. 
fihcis. 

*Ju(]j£U cQ. Parif. 1718- Herhac capillarcs petrificatac. 

Votkm. ptef. I. t. I. f. 23. /. 12. /. I - 5. tr r. 13. /! I - 16. 
Myliifaxo}i. I. p. 19, f I. 2. 6. lO. ix. et t. 26. /. 2-8. 
Fihx petrcfacta» 

%n marga fchiftofa et bittouiijcfa , fuiUoqite fchifiofo lithan' 
thraciim firata ohtegentibiis y ititerdum in argilla , arde^ 
Jtay aut arenari» in Anglia (prneferfii// p?-ovinciir Sort' 
hnmbria, Cumberlandia , WiWiz pptcntrionali et Gloce- . 
Itria ,) GalMa (e. gr. prope Firmini, Chambon ^rS. Ginet^ 
Lerpt, fmntibus Cevcnnin , Occitania prope Alais, pro' 
vincin Forcz nd jiuviuni Furens ,. et Lugdunenfi prope S» 
Chaumont,) Helvetia, Itah'a (prope Bononiam et in mo/»*' 
/i^//j- Veronenfibus,) i« Silcfia (e. gr. frc-pt^Conradswalde, 
AltwatTer et Mannebach, Bohemia (in tnontibus i^iginUis, 
frope Coiors et joachimsthal,) Saxonia ^e. gr. /'^op<? P?' 
E e Iterwiz, 



434 LARVATA. PbytoHtluis, 

fterwiz, Zaukerode , Dresrlam,) Tliuringfa C/'*'*/'^ Bot- 
terKlorf,) Magdeburgo (/jy-o/'e Wettin ,) Hercynia (pyope 
llefeld, Gernianiae c/>«//o Weliplialico (/Jro/?ff tflen, Ba- 
denberg, Richterich, Morsbach ^/ Klchweiler,) et Naf- 
fovia {pr-ope Saripontum.) 

a. osmundarum. 

in circiili wefl:phah'ci fodinis cflylwnnyiis ( prope Kothberg, 
Durwis, Wallemtte^n, Badenberg, Eflsn <■/ Morsbach.) 
0. rcgiae. 
in Gailia et Saxonia {prope Zwickau.) 

B. ftriithiopteridis, 

zwMagdeburgo (/)ro/?cWettin)f/Siiefia (/j/^o/j^Mannebach.) 

C. (picanthi. 

in montibus Cevdnnis. 
t. crilpac. 
in Germaniac circulo wcftphalico (jprope Willemftein.) 

b. acroftichi. 

n. feptentrionalis, 
in Silefia. 
10. thelypteridis. 
prope AUwarTer //; Silcfia." 
C. ptcridis. 
a. aquilinae. 
in montihiis Cevennis, Bohemia (prope Commotau,) ei 
Silefia (pA^o/Jff Mannebach.) 

d. afplcnii. 

Q. linguac cervinae. 
in Galliae rivo Furens. 
t>, cetarach. 

in Galliae rivo Fufcns, argWae micacea? imprejfut, 
C. trichomanoidis. 

in Germaniae circulo wcftphalico (prope Badembefg,) in 
Bohemia (prope Commotau,) et Venetorum montibus 
Veronenfibus. 
5, rufac murariae. 
in Gcrmaniae circido weftphaHco (jnter Borbeck et EfTen.) 
C atlianti nigri. 
in Gcrmaniae circulo weftphalico (tnter' Bo,rbeck et EflTen ) 
et in Galliae riv9 Furens. 

e. polypbdii. 
0. vulgaris'. 

in Silcfia (prope Mannebach) et in Vcnetorum rnontihus 
Vctonenfibus, 4 

6. cri- 



LARVATA. Phytolithus. 43J 

5. criftati. 

in Gernianiac drciilo weftphah'co (^prope Badenberg,) 
C. tilicis niaris. 
in Germaniae circnlo weftphaiico {prope Muhlheim ad 
Koram ,) in Thuringia (prope Kotenburg aii Salam) gf 
-Sikiia {prope Manncbaqh.) 
5. rhaetici. 

in Sifefia (prope AltwafTer.) 
9. dryopteridis. 
in Germanise circuli weftphalici fodinis carbonariis (_prope 
Badenberg et Kothberg. ) 
£ -adianti. 

in Hercynia (prope iJefeld,) Germaniae rfm//6> weftphah'co 
(inter Borbeck et tfren,) et Galiiae rivo Furens. 
^^. muicorum. 

//; Venetorum ntontibus Veronenfibus (i« tnarga fchiftofa,) 
et Saxonia (pyope Zwickau in argiUa Jjgiiiina.) 
a. lycopodii clavati. 

in Silelia (prope AltwafTer.) 
II. algarum. 

in Fappenhemii marmore fifjili. 
a. fuci veliculoii. 
in Tcmefiae vtarga, 

2. Ph. radicis. Syji. nat. I. p. 202. k. 5. 

Waller. miner. '^■^y Pctriticatum radicis arborum et plail- 
tarum. 

rarior , ni/i raciices fnhterraneas in pulverem feu humum di- 
lapjiiras , aiit excavatas , et fojjiii qnodam far^as , au^ 
cortice lapideo obduBas pro rudice in fofjile converja ha- 
bens , occurrit tamen tnarmo>eus in Galliae Campania, 
Italia (e. gr. in ruderibus Pompejae, et ad iucum deiTar- 
tari,) Hungaria (^prope Badam et Lifichca,) /// Wacca, 
in Bohemia (/ro/^e Joachimsthal ,) porcellaneuf in Japoniz^ 
achatirus' /'// Franconiae principatibus Cobnrgcnii et Ba- 
ruthmo,) ferri vitricio impraegnutui in Sibiria (prope 
Kokfchedanskaja ad fiuvium Het) et Suecia (/'/; palude 
vionti ar^enteo occidentali vicinu^') et ferri calce perfvjns iti 
Fennonia (//; /<i:r«Lan^ehiio) et Bohcinia (prope OrbrifTan.) 

3. Ph. trunci. Syji. nat. l. p. 202, n. 4. Schrsb. lithol. llC* 

Qirth. miner. 93. 
a. herbarum. 
typolithiis argiUoJus in Saxonia (prope Dresdam) et ducatu 
Brunsvieenfi (inter Salzthal et Azum.) 

E e 3 /3. gra- 



43^ LARVATA. Phytolithus; 

yS. graminiim. 

utplm-wjnm typolhbui in Hungariae (pfope Lehotca) pyro- 
tuacho, Silefiae (^prope Mannebach,) Germaniae circnli 
AV€ltphaiici (e. gr, />r£//>f WiUcmliein,) Lotharinsjiae {pro- 
pe Lach,) et montium Ceveanenliutn rnarga bituminofa 
et fuillo /chiftofot 
Lithoxy- -y. arborum. , 

lon. 7iunc trunci integn ttna atni raruis , ut inteyJum e. gr. itt 

Belgio, Daniae Seelandia , ducatuYviiii\>^-^ud:<ifilvasfub' 
tcrraneas referat y fiunc partis ; niinc crudi et Jani , nunc 
carioji , aiit per teredines exejt , in carhones converfi , cta- 
vis pcrfofji y aut afciae (dioruviqiie iujirumentQvuvt ope iti 
"varia-s formas redaciiy cortice dcnudati aut adhiic induti^ 
nonnunquavi ita , ut ligni fpscies adhuc dignqfci qucatf 
quemi , fugini , pittei , abiegni , faligni. - 

a. marvioreiis intus faepe fpato farcius. 

in Irlantha , VcUiynia,' Marchia Brandenburgica (^prope 
I i|rendfce,) Bohcmia (/jre/)^ Joachimsthal ,) Franconia 

{prope monafierium Banz f/ Ilmenau ,) Saxonia inferiori 
(prope Goslariam et in montc Hildeficnfi Crcuzberg,) 
Wirtembergia {prope r.oll, Dolfiirgcn, Dusiingen, Naeh- 
ren, Ofceidingen,) Hclvctia (jtdfiuvium Bi vi:i pagi Bafi-, 
leenfis,) Hungaria injeriori (^projje Schemniz.) 

b. fuilUis. 

in Wirtcmhergia (prope BoII.) 
fc. gypfblus. 
1 in Bohemia et Pedemontio (prope la Morra ^t Al.ice. ^ 
d, argillofus. 
in Hungaria inferiori (prope Crei)z,) 

c. filiccus. 

in Sina, infiila Martinica, Irrlandia (/*« lacti Loughneagh,)i 
Anglia, Lothatingia, Helvctia (in fltivio 'Q\vi:i pagi ^z^x^ 
leenfis,) Italia (e. gt. prope Kivalta, t/ /« Pedemontio 
prope Screvi, Ferrcre,, Alice et la Moi'ra,) Temefia, Tran- 
iilvania (prope I>cva , Walye et Cronitadt,) Hungaria 
(prope Creuz, Cremniz, Boldagko,) Silefia (propeLa.ndS" 
hut,) Marcliia Bran-Jcnburgica (prope Schmiillen,) Bo- 
hemia (e. gr. in montibus g^pantcxSy prope Ncu- Packov. 
Falkenau, Altfattcl, Cofors, Wilkifchen, thermas Toe^" 
iizcnlcs et Carolinas,) Saxonia (e gr. i« monte Kettlen» 
bcrg, prope Bresdam , f/Hilbersdorf, in cotnitatu Lohcn' 
Hcin,) Thuringia (inter Tolau et Himmelsberg ,) Fran- 
conia (in principatibUs Cobur^^cnd /)ro/)?i>chlettach, Wald-* 
iachjlcn, Liizelbuch, Bnabstgzsiil prope F&CQhhGim , Her- 

bipoU» 



LARVATA'. Phytolitlius. 457 

bipolitano, Baruthino prope AdeisciOrF^/ Erhngam etinfft 
/>r6'/'<? Noriir.bcriiam ,) w Cariutl/ia , Carnioliae et Stiiiae 
alpibtn , in Auiiviz ififeriori (^prope Briinn.) 
«. aoliatinus. / 

Hoffnaun beygnt. jonrn. 178R. I- p. 289- Karjlen Leik. 

Mineralkdb. r. />. i;6. Hoizftein. 
2« Silnria (^prope Kolywan ,) Hini;;aria (/)ro;jf Tokai,) Sa- 
xonia {prcpe Chzywxwz,') Tiuu-ingia (/),"<?/)£■ Osmanndadt,) 
rarius vagiis , fuhopacus in fragmcitta indeterminata vel 
fefiucas rudes difjUiens , parum tiitens , polittim tnviefi 
sximium mtorem ndipijcens , inttis f.brofus , texturae ta' 
vien conchaceae , tttrlurimiiin variegatits , maciilofns out 
priatus, freqiientifjime nigricans nut infumatus ^ inter- 
darrtrubery rarius ochraceus y mit viridis. 
%. oitalinus. 
Karften Lesk. Mineralkab. I. p. 170. Holzopal. 
Uahitat in Hitngzriac fupertdris cowitatii Liptovicnfl, fuff 
diirus , epacus vel fubepacus , in frogmcnta indetermi- 
nata vel fefiucms longas diljilitns , in ■crufi.-ts fecedcnsy 
' jitplurimum parum nitens , longitudinnliter fraHta 
jibras , transverfe fuperficies coiroexas offerens , utphiri- 
mum variegatus , coloribus alho , cinertfcentc , fnfeOf 
ochraceo et hyacintbiuo per firias alternantibut» 
(. arenarius. 

in Sileiia (^propt Ahwaffcr,) Bohcmia (prope Altfattel,) 
ThuringJa, (/^^-o/je KurFhaulen ,) M:xgdchur^o (props Ha- 
lam,) prope Aquisgrannm, in Suevia {prope Halam,) et 
praefertim Wirtembcrgia {prope Stuttgardiam.) 
f. aluminofus. 

jiratis interdum amplis , in Anglia , Jcmtia ( in paroccla 
Nas,) Weftrogothia, Succiac iprope V>\\\\v\^x\ ,) Scania 
(pro/j^ Andrarum,) p;v«r//)fl?tt Goertingenfi (;)rc»^^ Mun- 
dam,) Haflia iprope Almcrodam ct in monte Weifener,) 
Saxonia iprope Dii-bcn,) Bohcmia :/»/'o^£' Commotau et 
Aklatte^,) Aultria (^pro^e Kainfeld) ^/ Pedcinontio <^^ropt 
\z Morra. ) 
g^ vitrioio ferri perfiifus. 

in Boruffia {firatisfuccinofuperincumhentibuiy^ StJria (pfO- 
pe Leoben) et Wirtembergia iprope Boll.) 
li. vitriolum cupri protrudens. 

in Hungaria inferiori prope Herrengrund. 
i. bituminoius. 

integras hinc inde fUvas fuhterraneas conftiUieMS , in imperio 

ruflico ipotiQhmim adfuvium Ifet,) 'Scania Sueciac (.prQ- 

Ec 5 V' 



43S LARVATA. Phytolithus. 

pe Boferup et Andrarum ,) Dania {potiffimum Skelandia ,) 
Islandia, Angha Cpoti/Jimum pfovincia L\nco\a,) Irrlau- 
landia, H\\\>2inh ipofifjimtwii Aiiuvia et Andalufia,) Gal- 
lia (potifjimut/t Norinandia et Bars!,und\3. ftiperiori prope 
S. Agnes,) Belgio Cc. gr. Holiandia et Flandria) Gernia- 
niae circulo woilphalico {prope Cullcr, Caar, et in ericetff 
Vena,) Nanbvia (/''rty/(? Dillenhurj^ehfi , Diezcnil, Hada- 
marenfi, props Oberilein,) Haiha (/7r(?/>e Gieflam , San- 
gerliaufcn, in montibui Heersberg et VVciiencr,) terris 
Hannoveranis {parte Luneburgcnii, prope Ccllas, Goct- 
tingam, Mundam ,) Ihuringia (prope Erfordiam et Ar- 
tern ,) Magdeburgo (/)r<?/>^ Altenwedding, Deichhz Bey- 
derfiec, Halani,) Qitedlinburgo , Marchia iU-andenbur- 
gica {prope Francofurtiim , Koenigswakie, Freycnv.'ahie,) 
Boridria (z« arenae Jiratis fiiceino fuperincumbcntihus ,) 
Saxonia (^prope Sangcrhaulen , Pcfterwiz , Lipiiam , Meh- 
rcn , Duben , Altenburg,) Luiatia {prope Wehrau et 
Oberfchwcrra,) Bohcmia (prope Toepiiz,) Frnnconia 
(^prvpe Norimbergam , ) Bavaria Qprope Ratisbonam , ) 
Wirtembergia Cprope Laureacum et thermas Bollenlcs,) 
Stiria ( prope Lcohen ad fluviutn Canoch,) A\\i\.xu\ fupe- 
riori {prope Lambach,) Hungaria (prope Roniz ^-/Schcci- 
bersdorfjj l"emefia, Dalmatia (/)<3^/^ Morlachica,) Italia 
Cprope Spoletum, in Hetruria, prope RivoltA, /'« Pede- 
montio prope la Morra et Augullam Taurinorum,, etiam 
in valle d'Aofta) et Helvetia (e. gr. /« /'a^o Tigurino et 
Thurgovia.) 

k» pyritaceus. 
i« Lotharingia, ducatii montzno (prope ^tn%hnvg,) Hilde- 
fia, Saxonia (fro/^e Lipfiam,) Franconia (prope Norim- 
bcrgam,) et Wirtembergia (prope thermas Bollenies.) 

1. ferri calce per fufus. 
in Helvetia (pago Bernenfi,) Hungaria (prope Schcmniz,) 
Eohzmid. (prope Oi^Qg, Altfattel, Prcsniz,) Haflia (pro- 
fe Gieifam ,) comitatu Laubacenfi (rti^Aic//w Martiflee,) 
et in dttcatu montano (e. gt. prepe Gerresheim.) 

m. cupri calce gravidus, 
/V/Sibiria, Suecia,-Haffia (/)ro/;e Grosbufek.) 

Litho- 4. Ph. folii. Syfl. nat. I. p. 202. n. 5". Gefn, petrif, 22. 
phylluin» Woltersd. miuer. 43. n. 3. Lithohiblium, 

typolithus fatis fremiens , diverjijjimarum plnntarum prae/^ 
fertim arborum folia referens , in marmore , topho , fuillo, 
tnarga , argiUa , arenario , rariiis in pyromaeho aiit ferri 
calce iftdurata. , 

5. Fh. 



LARVATA. Phytolithus. 439 

Antholi- ^. Pb, floris. Syff. nnt. I. p. 2Q2. «. 6. 
thus. cc. fpicarum graininis. 

IVatier. vnuer. 287- Minera cupri fisjurata fpicam refercns. 
Gefn. petiif. 22. .Minera cupn et argenti. 
Woljf. hulf.fubt. t. S-f' ?• i>'P'ca friimcnti metallaris. 
tn Silcfia, Franconia ip/ope limcnau,) Germaniae r/m//<i 
Aveltphalico (^prope Miihlheun ad Koram) et montibiis Ce- 
vennis. 

a. phalaridis bulbofae» 

ciipro albido., cinereo aut vitrato, interfperfo interdim fubti' 
'lifjltne cirgento, perfufum in Hania (/»/-0/)^ Frankenbcrg 
et Thahtcer. ) 
B. hefbanun, 

mjimerus ludus , femper typoMus , lapidtfiffdi compre/Jus, 

a satii. ^ 

z;/ Anglia et montihus Ccvennis. 

b. heh".otropii. 

in m:irga bituminofa Islebienfi. 

c. alHnes. 
in Silefia. 

d. ranunculi. > 
in epifcopatu Conftantienfi {prope Oeningen.) 

c. myagri, 
in Angha. 

f* a^eris. ., r n n 

in Silefia (prop^ La(ngO f* Hercynia (/Jz-i^/if Iletcld.) 

g. centaureae, ^^ 

in Silcfia. ^ 

h. filicis. n 1 1- • ^ j- f 

in Helvetia, et circuli Germaniac weltphalici /o<J/«<i f«^M- 

nuiia {prope Badcnberg.) 

Carpoli- 6. Ph. fruaus. 5>/?. nat. L p. 202. n. 7. 
thus. /« Silcfiae, Bohemiac marga et arenario , rartf freqUQntitiSf 

nifi meri naturae lufus , typolithi. 
a. feniinum nudorun>. 
a. glandium. 
in Angliae fodinis carhonariis. 
/3. capfularum. 

in Pedcmontii arenario (prope la Morra.) 
a. fagi iylvaticae. 

in comitiitu Laubaccnfi. 
y. llrobiloruuu 

Ec 4 . ''' 



440 LARVATA. PhyifDlithus. 

tn Silefia (prope Landshut,) Hungaria (prope Litfchca comi' 
tatu! Liptovienfis,) Aultria {^prope Viennam ,) Helvetia 
(Tiguri turfa)et Pedemontii arettario. 
B. niciufn. 
a. coryli. 
in Angliae fodinis carbonariis^ 
6, druparum. 
a. jiiglandis, 
i in Pedemontii arenario (prope la Morra,) fl Eurgundiayi/-» 

periori (prope Lois-le-Sonier.) 
^, leguminum. 

in Angliae fadinis carbonariis^ 



Quid properafle juvat, quid pauca dedifle quieti 
Tempora? quidno8:i conferuifle diem ? 
Si femel hic ftandum efl:. 



ADDEN- 



— \ 441 

ADDENDA Q^UAEDAM. 

p. 105'. poft 1. ^. 

phofpho- 13. M. compa£tum diaphanum, nivcum, fri£\lofle in tenchris 

ricura. hicens. Craydon in Cahinett. mineralog, del CoUcgio Na' 

zareno di Rov7n I. p. 156. 157. 

Habitat in viontinm ^^efuvii Somma, Ott2]ZX\o fratis pri' 

tnitivis , ;';; atjtio forti cum viva ejfervefcentia fere tottmt 

folvendiim , viicanti fatis fimile , an vere diliin&in/i ? An 

bucqtioque fpcSiat lapis rubcr^ cum acidis effeivefcens, fcor- 

liten imviixtnm hahens ^ in vtonte S. GottilarHi obvius , ci 

Cl. Pini mevtor. della focieta patrirtica di Milano. P. I. 

coinviemoratus ? In tenehris fi frieetur , aut contufua 

^ , ferro candenti infpcrgatiir , lucemfpargit. 

Dolomi- 14. M. tardius cum acidis eftcrvcfcens , igni cxpofitiim vitreo 
aei. cortici fe obduccns, Saujfure journ. de phyf. 1792. I. 

p. i6r. 
Hahitat iu montibus Tirolenfibus , interdiun ad chalybent 
fcintillans , et viaUei iSia in frnpvienta cotivexa difcedeus, 
in lOODO partibus 4600 aeris Jixi, ^^ig cretnc , 5860 
n/uminaris, 1400 vin^^nejiae, 740 calcis ferreae continens, 
iit igitiir , Ji pondere pyaedominantem partcm refpicias, 
potius ad argiliaceas fpeclet. 

claftiewm. 1 5:, M. elafticum ochroleucum ferro candenti infperfum lu- 
ccns. Fieuyian de Bellevue jotirJt. de phyf. 1792, Hoilt, 
p. 8<5. Sic. 

Habitnt in vallibus Lcvantino etCaiv.po locgo vwnti S. Gott- 
hardi confinibus , firatum 'yO pedes eltum , et per 100 or- 
gyas ccctetfum confictuens , tremoLiten faepe infperfum ha' 
bens , in 2000 partibus 925 ncrisfixi, tiltra 640 cretne^ 
940 aluminaris ferruginofae , 20 niicae , et 7 niagnefiac 
continens. 

p. 117. poft I. ult. 1. 

PICROSPx\TUM. Ex terra cakaria et vix minori 

magnefiae parte conflatum. 
Parafiticum , fubdurum. 

cr^-ftalli-. I, PicRospATvM. Lindacker np. J. Mayer Samml, phyjic. 
nuiB. Anff 2. p. 284. 

Ee 5 Caki' 



442 ADDENDA QUAEDAM. 

Oibinitt. minernlog. del CoUeg. "Nazay. di Rontn. \. p. 163. 

Karjhn birgm. Jonrn. 1792. Vol. 2- p. %o. Bitterfpath. 

Habitat in Aaih-ucfnperiorts, Salisburgi, TiroWs fmeBidey 
ferpentiuo fifjili , rufcfcens aut jiavefcens , duritie fpatutn 
fitperans , ad fluorem fpatofum propitis nccedens , cum aci' 
di> parum et tnrde effervefcens , diaphanum vei pelluci- 
dutn , lo7igitudinaUter dijfraBum fibrofiim , transverfe 
fracium in fragtnenta imperfeflius convexa fscedens , fue- 
pius fecundum lougitiidinem firiatum , coloris vnUei , rii\ 
fefccntis autfiihfulvi, rarius forma communi, qunm pris- 
matitm hex<iedrorum , acutangulorum nitentium , fcabro- 
rum atit gLabrorton , utplurimum comprejjorutn e( in py- 
ramides impeyfetins terminatorutn , faciebus rhombeis con- 
fpicuoriitn cotnparens , in lOO partihus ^2 terrae calcd' 
riue, 45 magnefiae j et 3 calcis ferreae continens. 

,^.p. 158. pofl: 1. ult. 1. 

Lcpidoii- 9. M. fqtiamis fparfls planis cohaereotibus diljitc violaccis. 
thus. Kirficn et Klaproth bergtn. J-ourn. J792. Vol, 2. p> %0. Lil- 

lalit, Lepiciolit. 
Hubitat in Moraviac montibiis , rupefiris , in lOOOO parti- 
bus cx 5450 terrae filiceae , l^Z^^ alutninaris , J^ calci: 
ferreae et magnejuxe nigrae , et 2)0 aqiiae conjiam ^ an 
hiijus generis ? 

p. 168. polll. 4. 1. 

vefuvia- 6. Sc. (haphanus fiilviis, cryftallis hexacdro-prismaticis. 
nus. Ferher Hricf. aus Welfchl. p 167. Geiblicher Hyacinth- 

oticr Topiisfarbi?^er lechsleitiger Schoerl. \ 

la Mctherie journ. de phyf 1792. Nov. p. 356. Hyacinthine, 

Hyacintbc dcs volcans. 
Habitat in Veliivii hvisfparfus, duritie ad gemmas acce^ 
dens , ut harum nomine faepe veneat , et congetieres fupe- 
ret , genuinuin v. g. — 1500 : 1 100 frifiione ele^iricus. 

roftl. 14. 1. '/3) Zeylanites, cryftallis dodecaedricis : marginibiis 
truncaLis. La Metherie journ, de phyf, 1792. yiug. 
p. 15&. 

p»I73. poft 1. 27, /3?) Euclafius cryflallis tetraedro prismaticis in py- 
ramides anomaia> tetracdras terminatis : faciebus 
prismatis cbliqais. La Methene journ. de phyf. 
1792. Aug.p, 155. 

p. 17^ 



ADDENDA QUAEDAM. 443 

p. 175". poft 1. 8- 1. /S) Augitcs Wcrneii. ^ 

p. 177. 1. iilt. 1. an hnc fpeSiat fcoyliis rithey ? ? 

Granadil- 16. G. t^ura {ubpondcrofa rubra texturaeparal!cIcfibrofaei'j;nc 
lus. difficultes; liquanda at coniccm cuiittens, cryitaliis pris- 

maticis acicularibns. 
FeilH!^ 3 Briefe ^nineralog. Jnnhalts, p. 21, Kothes Itrah- 

lichtes FoffiU 

V. Fichtel rnineralog. Bentexkiiug.von denKarpathen.l.p. i^^. 

Bindbeim cbemifch. Annal. 1792. Fol. 2, p, 317. Rother 

Schoerl. 

Habitat in monte Helretico S. Gotthardi, montihiis pyre- 

naeis, Caitiliae, Hungariae (/>ro/'? Murany,) ^/ Sibiriae 

(^prope Sarapulskoi ,} colore kernie/ino, fangmineo aut flo- 

rwfi per/ici acmulo, diaphana, transverfe fracla convexas 

fatis facies oftendens , cxtrinfecus nitens , in fragmenta 

aciita difJUiens , ponderii fpecijici — 3100 : lOOO, politu- 

ra egregiiim nitorem acquirens, acicidis nunc fpatjis , nunc 

, in ciavae , Jiunc in retis fpeciem aggregatis , quartzo aut 

^ granitae innidulans ,^ in 100 partibus 114 terrac ftlicene, 

70 aluminuris , I viagnefiae albae , 10 calcis ferreae ma-^ 

gnef/a nigra contaminatae contineus, 

. p. Igl. pofi: 1. ult. 1. 

fibrofum. 6. F. fibrofum , fibris parallelis in flrata diftinftis. 

Lindackeo ap. J. Maycr ihimmL phvf Auff. 2. p. 278. cIt. 
Habitat va^us in Bohcmia ad Moldavae ripas , interdnm 
(juartzi micaeve veji:gui adnata fibi hahens , in fragmenta 
indeterminnta (nn igitur hujus generis?) diflJliens, quart- 
zi cryfiidlis haud raio durius , utplurimum fufeuni , intus 
paulifper, tnatris perlarum in modwn nitens. 

p, 219. I. 7. I. aflinoti I. granadilli. 

' 1. 9. 1. prope Genev. .'. egregiam polituram admittens , fpicU' 
lis nunc pavicantibus nunc rubellis , nunc obfcurius 
riibris quartzo peUucido excoleri immerjis. 

poft 1. 9). 

acicularis. 60. Gr. ex quartzo pellucido et aclinoti fpiculis compofitus. 

Habitat vagus ad radicem viontium labaudicorum prope Ge- 
nevam. 

I. 14. I). del, nunc fiavicantihiis rnhris^ 

p. 291. 



444 ADDENDA QUAEDAM. 

p.agi.pod J.ult.l. 

Arcnne audam nigvae , pHlverem pyrium mejitienti, cum qmrfz.i albi granulis fier' 

iniflne in valle pareeciae Cornubienlis Menaken (« qua •:tiam Menacaniraewo- 
vnne infignita fnit) ad ripas rivi cuptsdam ehviae , tmgneti ohj'equio(ae , in pul- 
vcrem tenui{Jimnm facik comminuandne et fatis ponderofaa (ZZ 4> 437 l looo) 
pYaeter fervnnt metallttm fni ^eneris inhaerere niiper fnjpicatiis , et nonnttUis ex- 
ferimentis comprohare a-nnifus jfi Cl, Ciregor {chendjch Amial, 1791. Vol I. 
p. 40. &c. iO;. &c. Vol. 2. p. jj.) foivitnr autevi acido vitrioH ijuod ame- 
thyfli inde tinclnvi nancifcitrir , attjue ex eo pir lixivium caerulei Benriincnfis 
forma pniveris albi , per tmciiiram vero ^ailarum forma pulveris ex rnbro aman- 
iii praecipitatur , et fiui pmefentia lixivinm illud ivipedientem , cjiio minus fer- 
vum caeridei berolinenjis ficie praecipitet: At dtnec catalogo metcillorHm inferii' 
tur, plura adhnc exfpeSlare juvat experimenta. 

p. 362. poft 1. ult. 1. 
Argentnm rubrum , faltem in Hercyniac tt Saxoniae fodinis obvium nihit arfenid, 
at flibinm QU2. et ptiis^ continere , accurata docent Virornm Ctai\lfmwr<im 
Klaprothi (bergmaenn. Journ. 1792. Vol. i. p ij^i. &c, ) et Weltrumb 
(chem. Anml. 1793, Vol. i. p. 518. &c.) fcrutinia. 



CRY- 



===== 445 

C R Y S T A L L I 

LAP ID SAE. 

in Tabulis o<ijefiir l. 2. 3. 

Latera. Plana. 

1. Ftgiira l8cdrum: reflangulis 6. Trigonis 12. 

lofjgith diniilibm, 
Columna oblonga hcxaedra acqualis. P^r^wzWwhexaedrae aequalcs* 

2. Figtira iSedrum: re£langu!is 6. Trigonis 12» 

transverjis. 
Co/«waa abbreviatahexaedraaequalis. Pyratmd<:i hexaedrae aequales* 

3. Figura I2edruin: rcdangulis o. Trigonis 12. 

coliim-.ia O. Fyramides hcxacdrae acquales. 

4. l8cdrum:'ireftangulis 6. Trigonis 12. 

2 oppnjitii latis : 2 oppojitis trtmcatis. 
Coliimna obionga.hexaedra inaequalis. Fyramides hexaedrae inaequaleSy 

5. Figura ^edrtim: reclancjulis 6. Hexagonis 2/ 

aequalibiis. ' 

Columna obloni^a hexacdra aequalls. Pyravtides O. 
j^, Figtira Sedruni: rcctan^^ulis 6. Hcxagonis 2. 
altemis avgiijlis, 
Colwnna oblonga hexacdia inaequalis. Pyrarnides O» 

7. Figura S^drum ; Pencagonis 4. KefcanguHs 4. 

alteruatis ^lteriiaiis. 

^olumna oblonga tetcaedra inaequalis , utroque line in aciem terminata, 

8. Figiira loedrum : l'entagonis 4. Khomboidibus 4. Trapeziis 2. 
G?/«w«flobiongahexaedrainaequal!s, iitroque Hncinaciem terniinata,. 

pLtnis 2 oppo/itis lutiorilms. 

9. Figura i^edrum: rcctangulis 6, Trigonis 4. Trdpeziis 4. ' 

2 oppojitis angtijiis prioyi altcruis. 

Columiia oblonga tecracdra iuaequalis. Pyramides tctraedrat^ inuequale?. 
piauis2 oppofitis latioribtis, planis 2. oppojitis latioribus trun- 

catis. 
^Q* Figura I2cdrum: Pentagonis 6. Pentagonis ^. 
a/ter/iii antiu/iiSf aequali/>us. 
Calurnna obionga hexacdra inaequahs. Pyramides triedrae ccntrariae 

aequales, 
XI. Figtira I2cdnim : Fentagonis 6. Pentagonis 6. 
aequa/ibiis aequa/tbus 

CQ/^mna brcvis hcxaedra acqualis. P^rumidcs triedrac contrariac ae- 

quales, 

12. FigiiYtk 



446 CRYSTALLI Lapidofac. \ 

Lafeya. P/aua. 

12. Figtira 14'cikum : Pentagonis 6. Trapeziis 6. Trfgonis 2. 

Columna oblonga hexacdra acqualis. Pyramidcs triedrae contrariae 

truncatae. , 

13* Figura I2edrum; Trigonis 6. Pentagonis 6, 
a/ternatis. 
Co/ui>ina abbreviata hexaedra acquah's. Pyr/xw/Wip/trJetlraecontrariae 

planiufculae. 
14. Figura I2edrum: Pcntagonis 4. Trapeziis 8- 

Columna deprelia hexaedra iiracqualis. Fyramida tricdrae hinc con- 
p/anis 2 /atioribusvertica/ibtis. trariae. 
15;. F/Vf/;'^ locdrum: Hexagonis 2. Trapeziis 4. Pentagonis 4. 

Co/umna oblonga hexaedra inaequahs, utroque fine iiuiili modo in 
aciem terminata. 
planis 2 oppofitis /atioribus. 

16. Figura i^cdrum: Tetragonis 6. Trapeziis 8. 

2 difti, 
TelJera deprenatetragona : viarginibusAu^\\{:^\s,angulis{j[uetmnQ:\,th. 

17. Figura locdrum ; Rhpmbis 2. Trapeziis 8« 

magnis, 
Tefjera depreda rhombea: marginibus duplicatis. 

18. Figur a i¥,cdruini Tetragonis 6. Hexagonis 12. 
Tejjera cubica : marginibus truncatis. 

19. Fignra 6cdrum : Tetragonis 6. 

aequniihus. 
Tejfera cubica : marginibus integris. 

20. Figura i^edrum: Hexagonis 6. Trigonis 8» 
Tefjera cubica: angu/is parum^ truncatis. 

21. Figura I2cdium: Rhombis 4. Tetragonis 2. Trigonis 8« 
Tejjera cubica: angu/is penitus truncatis. 

22. Figura 6cdrum: Khombis 6. 

acqua/ibus. 

Tejjera cubica, in rhombum obliquatar 
25. Figura 8cdrun>: Trigonis 8- 

Tejjera o£laedra aequalis. 
24» Figiira i^edrum : Hcxagonis 8« Tetragonis 2. Rhombis 4. 

Tejjera ochedra : angu/is truncatis. 

25. Fii^w»*^! 26edrum: Hcxagonis 8. Reftangulis 12. O^logonis 6. 
Tejjera c6taedra : margtnibus et anguiis truncatis. 

26. Figura I2edrum : Rhombis 6. Rhonibis 6. 

a/ternatis, 
^ejjcra dodccaedra ac<iualis. 

27, Figura 



CRYSTALLI Lapjdofae, 447, 

Latera. . Vlana. 

27. Figiira izedrum: Rhomboidifaiis 6. ^hombis 6, 
nlternatis, 
Te[}efa dodecaedra elongata. 
28' Figiira 36edniin: Rhoujbis 12.. Hexagonis 24. 
alfrnatis. llnearibus. 
T(?j^rt dodecaedra : marginibus XvunCZU^. 

29. F;^7/m I2cdruin : Pentaoonis 2. Trapeziis lo. 
Tejfera pentagona deprefla. 

30. Figura I2'6dium : Fentagonis 2. PcnLagonis 10. 
Tejjera decacdra aequalis, 

31. Figura I2cdrinn: Scalcnis 12. 

proximis paribus. 
Te/T^^^rt f. colnmna nulia: Fyramidibus duph*cato-triedris contrariis. 

32. Figura iScdrum: Hexa^onis 6. Rliombis 12. ' ' 

Tf//£'>-/7 kibcolumnaris hex2(fdra: Fyraniiddnis hcxacdris aequah'^us. 

33. Figura 22cdrum:"Hcxagonis4. Trapcziis^. Pent.igoii.t2.Hexagon.2i 

proxiwii parihus. 
Columna hexaedra inaequalis : Pyramidibus hcxaedris truncatis. 
pianis 2 oppojjtis iatioribus. 
planis 2 oppojitis duplicatis. 
^^^.Figura i^edruin: Ke£Vanguh"s 2. Hexagonis g. Rhombis 4. 

Columna hexuedra inacqualis : Fjramidihus tetraedris cuneatis, 
p/tinis 2 oppojitis aUciiis. planis oppofitis vnnoribus, 

35. Figura iScdrum: Hexagonis 12. Tetragonis 6. 
Tejjera cubica : marginibus truncato-planis. 
planis 3 p> oxitnis 

aequaliter flriatis. 

36. F/^ttn? loedrum : Trigonis 8. Tetragonis 2. 

alternis\ 

Tejfera cubica : angulis 2 proximis totis truncatis» 

37. Figura loedrum: Trigonis 4. Hcxagonis 6. 

linearibus, 
Tejjera ^edra : marginibus truncatis. 

38. Figura I2cdrum: Tetragonis 2. Hexagonis 4. Rhoinbis 6» 
Tejjera rhombea inaequahs : marginibus 2 proximis truncatis. 

39. F/g-«r/iSedrum: Hexagonis 6. Khombis 6. 

CoLumna hcxaifdra aequalis : pyramidibus hexaedris aequilateris. 
dijjert « 32 , titi iolumna a tejfera, 

* Hexac" 



4^8 CRYSTALLI L^pidofae. 

Hexaedrac. 19. 22. 

Oiftaedrae. 5"» 6. 7. 23^ 

Decaedrac. 8- Iv I?- S^* 37. 

Dodecaedrae. 3. 19. II. 13. 14. 26. 27. 29, 30, 3I, 38» 39» 

I^edrae. 9. 12. l6. 20. 21. 24. 34. 

iSedrae. I. 2. 4. 1^.3». 3$. 40. 

24'edrae. 54, 

26edrae. 25. 

36cdrae. 28« 

A. Khombus. 

B. Rhomboides. 

C. Ke£tangulum, 

D. Trapczium, 



D. H. HILL LIBRARY 
Horth Carplina State CoUag^ 

INDEX 



I N D E X 



ALPHABETICUS NOMINUM IN HOQ 
TOMO OBVIORUM. 



M\hich 70 

Adiatcs 18I; 237 

angi.ilofa 237 

aniitilata ib, 

colorcs refie£len3i6i 

«luriiruna 237 

faiciata ib. 

fere pellucida i6r 

figurata 208 

islandicus 154 

mufcofa 237 

opalina 205" 

pellucida 197 

ruderalis 237 

ruralis ih, 

Itcllaris ib. 

unguium colorc 159 

vix pellucida 206 

vix femipciluci- 

da 208 

Acicularis 55 

Acida 44> 48 

Acidum, 

acreum 44, 48 

arfenici ib. 

boracis ib, 

fluoris mincra- 

lis ib. 

kpidis ponde- 



A. molybdenac 44,48 

iniuiaticum 44 

nitrolum ib. 

ofTium 58 

pliofphori44,48o8 

ialis cQmmunis 48 

fiiccini 44, 48 

vitriolicum 44, 48, 

264, 267 

Acria 56 

Adinetus 61,65,75,76 

fibrofus 75 

vitreus 76 

vulgaris. ib. 

Acus 54 

Adamantina 61,65,67 

Adamantinus6i,67,2i3 

Adamas 61, 66,21 1> 

212 

ruhcr 170 

Adhaercntia S^ 

Adularia l8l 

Aer. 

hepaticus 49 

imdammabilis i^b. 

Acrugo ^44 

Acthiops ^ij^ 

Actites 54, 3?2 

marmoreus 91 

£ltccus 20(^ 

Ff 



Agarfcus mineralis 4S 
Aggregatac 54,55,62, 
63, 67 
Alabaftrites 99 

Alabaitfum 11$ 

Alatites 41$ 

Albatrc loz 

Alcaii 

aeratum - 257 

fixum 25^ 

iT)ineraic58,257,25$ 

orientale 257 

vcgctabilc 45 

volatile 25$ 

Alcalia 257 

Alcahna ^^ 

Aldrovakdi 80, 122^ 

397 

Alumcn 62,256,267- 

270 

bituminofum 269 

butyraceuHi 2<S$ 

communc 26^ 

fiirais ib. 

iapidofiim 170, 171, 

199,211 

inarmoris 269 

miiriaticura 267 

nativum ib. 

nicens 269 

nudum 



450 



INDEX ALPHABETICUS 



A, nudum 


267 


Ampelitis 


280 


pholphoreum ib. 


Amphibioh'thus 


62, 


quartzofum 


199 


385j 


, 388 


romanum 


269 


crocodili 


388 


fchilli 


ib.- 


ranac 


ib. 


fohtarium 


321 


teftudinis 


ib. 


folutura 


268 


Amygdalac 54, 55 


fpatpfum, .. 


. 129L 


Amygdalites 62 


:, 67, 


talcofum 


321 


238 


-243 


terreum 


268 


achatoidcs 


242 


turfae 


270 


aeruginoiiis 


240 


Aluniinaris6i, 


.66,133 


albo - fufcus 


243 


nativa 


133 


albo - guttatus 


ib. 


Aluminofac 39, 56, 62, 


albo- macuiatus242 




63, 66 


ajho - viridis 


243 


Aluminofus 


39, 269 


argillaceus 


241 


Ahitd montana 


' 7^ 


argillolus 


ib. 


Alveohis 


412 


asbeltinus 


239 


Alwarlten 


106 


brecoiatus 


241 


Amalgama 


375 


caementarvus 


239 


Amara 


56 


chalcedoniuS 


241 


Amarum 631 256, 265"» 


chloroftiflus 


ib. 




266 


cin«rcus 


243 


animale 


266 


Cronitcdti 


242 


calcareum 


265 


durus 


241 


genuinum 


ik 


ferrifer 


ib. 


murale 


266 


ferruginofus 


242 


muriaticura 


265 


fornacum 


238 


nitrofum 


266 


j;cmmifci' 


242 


Amarus 61, 


66,189 


glandulofiiS 


238 


am-azonius 


189 


gfanaticus 


239 


Arabra 62,275,28?, 


granitoides 


241 




284 


gypfeus 


240 


ambroiiaca 


283 


helvctieus 


243 


grifea 


ib. 


hetruricus 


239 


maritima 


ib. 


homogeneus 


ib. 


imicoior 


284 


jemticus 


242 


variegata 


283 


inconfpicuus 


ib. 


vulgatior 


284 


lameJfoius 


239 


Amethylhis 


204 


lcucochlorus 


ib. 


Amiantus 


72-76 


margodes 


242 


Ammosiaaun 


.262 


marmorcus 


241 


Amnionitcs 


411 


olivinus 


ih. 


Amorpha 


54, 5^ 


pioeus ■ 


ib. 



A. primigenius 239 

pyromachus 242 

quartzifcr ib, 

radians 24I 

rhaeticus 238 

fchiftifcrns 242 

lcrpentmus 240 

{ibiricus 243 

fimilaris 242 

fordidus 240 

fpatofus 241 

iieatiticus 24O 

tricolor 243 

tuberofus 240 

" variolofus ih, 

vulgaris ib. 

zcolithicus ib. 

Andreae 201, 245, 

269, 396, 397 

Androdamas 90, 181, 

410 

Angulata 54, 55 

d Annone 180,407,427 

Anomitcs 405-409 

Anthohthus 439 

Anthropolithus dly 

385> 386 
partiahs 386 

totalis ih. 

Antimonif. 

galcna 301 

minera 300 

cchra ib^ 

rcgulus 299 

Antimonium 299 - 302 
albo-grifeum 301 
auripigmcnto mi- 

neralilatum 300 
fibrofum 301 

mincraliiatum 299* 
302 
nativum 299 

nudum ib, 

rybrw.m ih^ 

Apati- 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVIORUM. 



451 



Apatites6i, 69,130,131 
coliimnaris 13I 

oftaedrus I30 

priiinacicus ib. 

rupcltris ib, 

tabularis ilf, 

triedius I31 

Apiuonitrum 258 

Apyra 57 

Aqua 8 

fortis 58 

niarina 173 

regis 58 

/iquamarinfchdrl 174 
Aqnilinus 332 

Arborekentia 54, 55 
ArdeCa 61,66,147-1^8 
atrara I49 

bituniinofa ib. 

cinerea 15*3 

compaftiflima 149 
ex viricii (.iccreai^S 
purpuraicens ib. 
purpurea ih. 

rubra ib, 

folida ib. 

tabularis I47 

tcgularis 148 

tefiularis 150 

undulata 149 

virelccns 148 

Arena 61,66, 191193 
aurea 380 

campeflfis 193 

Caflenra 192 

colorata ib, 

ferrea 321, 522 

grofliufcula 192, 193 
gyplea 118 

lictcrogcnca 19 1,192 
horaria 193 

lacultris I92 

margaria 193 

mctaliica 3^1 



A. micarea 192 

inobilis 193 

nitida I92 

ochracea ib. 
quartzoia 192, 193 

rultica 192 

iaxola 191 

filicea ih. 

iuburinacea 192^ 

(ubtilis 193 

Arcnarius 62, 67, 

248 -2> 9 

amnigenius 2^3 

argiliaceus 252 

calcareus 2?l 

coagmcntatus 249 

cobaltircr 253 

coloiatus 252 

compadus 29> 

cryitallinus 250 

cuprifer 253 

decuiTatus 25? 

duriulculus S48 

durus 254 

fahlunenfis 252 

fvrrugiuofus 253 

tifiilis 252 

fiexilis 248 

foraminulentus 249 

fnabilis 252 

frumcntarius 255 

fundamentaiis 2->0 

giarcolus 253 

grifeus ib. 

Heienae 2>0 

livonicus ih, 

maigaritarius ib, 

molaris 2^4 

novacularis ib. 

porcellanus 252 

poroius 249 

radians 255 

fconicus 250 

itillatitius ib. 

Ff 2 



A. ftratarius 2^8 

lulphureus 291 

variolofus Z^y 

Areujtae 24 

Argenti 

ir.inera 300 

ochra ib» 

Argencigo ib. 

Argentujn 62, 291, 
356-364 

aibidum 365 

albo • grifeum ib. 
album 303, 363 

arier.icale 33^ 

arfenicatuin 359 

butyraceum 357 

cinereum 347 

corneuin 35^ 

diaphanuin 35$ 

fibroium 300 

fragile 36 1 

malieabile 360 

mineraliiatum 300, 

308, 316, 341, 

347, 349, 357» 

358, 360, 362, 

963. 

moiybdaenaCum 360 

Nagyagcnle z7/«, 

nativum 316, 356 

nigrum 357 

nitens 362 

• nuduin 356 

obicurnm 357 

plumbei coloris 360 

purum 356 

rnbefcens 362 

rubrum 362, 444 

itibiatum 359 

vitreum 358 

vivum 374 

aincofum . jog 

Argilla 



4>2 



INDEX ALPHABETICUS 



Argilla 61,66,68-/0, 
72, 134-143 
apyra 134, 135 
arde cohaerens 13S 
arenaria 14 1 

argentifera I42 

arventis 141 

aurifcra 143 

bulloia 138 

caerulcfcens 1 37 
cobaltitera 142 

comiTiunis 137 

Gonipolua 115, 1^4, 
138, 140-142 
ccuftacca 136,137 
cuprifcra 142 

fcrmcntans 141 

figulina 137 

fiailis 136, 138 

iiltularia 135 

flavefcens 139 

fullonia , 136 

foUonica «^. 

fiillonum i^. 

fufibilis r^. 

grandaeva 141 

iiumofa 142 

incarnata 136,137 
indurata 138 

inturnefcens 141 
lemnia 136 

lutea 140 

inartialls 269 

mineralis 142 

niixtali3,lI4»i58, 
140-142 
r.ivca 13? 

orc liqucfcens 139 
piftoria 14^ 

pinguis 139 

porceilana 134 

pura 134; ^^9 

puteolana 143 

rubens I4* 



A. rudis 114,134,137 

falfa 142 

fcabra 140 

finenfis 139 

foluta 141 

fterilis 138 

fubfufca 114 

fubtilis 135, 136, 

139, 140 

teffulata 1 37 

tripoiitana 140 

tuincfccns i^, 

vcroncaiis ilf. 

viridis ilf. 

vitrefcens 136-139, 

141 

vitriolica 142 

vix cohacrens 141 

vulcania 47 

vulgaris 137 

Argillacea 56,62,63, 

6y, 133-169 

Argyrolithus 156 

Arioftt , 278 

Annenius 342 

Arfenicalia 56 

Arfenici 

calx 335, 336 

Arlenicum 62,291, 
334-338 
albicans 937 

argentiferum 338 
calciforme 335 

cryltallinum 33 5^, 

337 
cubicum 338 

fulvum 353 

luteum 336 

metalliforme 337 
mineraliiatum 334, 

336-338,353 
nativum 334-336 
nudum iK 

poroium 335 



A. rubens 353 

ruhrum 336 

fquamofura 337 
fulphuratum 337 
terra mineralifa- 

tum 335 

telbceum 334 

Artis termini 52- 58 

AsbcIUis 61,65,72-76 

argentifcrus 75 

fragilis 73 

maturus ib. 

tortuoius 74 

vulgaris 75 

Afchendrecker 168 

Afchengehirge 43 

Aichenzieher 168 

Afpera 53 

Afphaltura ' 279 

Allacoiithus 36! 

Allacus 

petrificatus 361 

Aiteria l8l, 427 

columnaris 427,430 
Altcrios 181 

Ailrion 393 

Atramentarius 273 
Attraftoria 57 

Augitcs 443 

Auripigmentum 336 
Aur«m 62, 291, 37S- 

383 
albidum 382 

arenarium 380 

brafteatum 383 

cinereum ^%z 

larvatum 38 C 

inineralifatum 308» 
381, 382 
molybdenae 381 
nativum 378-380 
Rudum 378-380,382 
pyritieolum 382 
xufefcens 380 

Bibia> 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVIORUML 



4)3 



A. ftibiatum ggi 

virefcens 382 

Avanturina 218, 227, 

248 



B, 



Saciltaria 54, 56 

Baiey 106, 39 1 

Baldajfari 267 

Ealfamum 279 

Bandachat 237 

Banditein 124 

Bardlglio I07 

Bartbolinui 9 1 

Barytes 61,65,79-8? 
a«frata 79 

bononienfis 80 

compacta ib. 

fluorata 46 

lameliata gt 

lamellora 79 

liiillatitia 83 

terreftris 80 

vitriolata 80-85 
vuljjaris %l 

Withcvingii 79 

Bafaltc 

pidoccbiofo 232 

Bafaltes 61,66,76,82, 

151-153, 168 

caeriJeus 165 

coliminaris 151 

cryftalhTatus 168 

pyramidalfs 152 

ichiftofus 151 

tunicatus 152 

Batrachita 390 

Baithin (J.) 417, 427 

Bautner 87,118,119, 

128,1 42 J47.'Si» 

170-172,175,176,. 
183,185.203,204, 
ao6-2o8,3ii,237j 



273,280,296,307, 
342.375>389,408, 
428. 
Beckmann 68 

Belemnites 413 

Bellaria lapidea 401 
Bergflcifch 74 

Bergholz ib. 

Bergkork ib. 

Bergkriftall 20 1 

Bcrgledcr 75 

Bergman (T. ) Praef. 

44. 45. 79? "7' 

164,167,172,173, 
293.296,310,311 
Bcrgmeel 86 

Bergfeife 137 

Bergzunder 75 

Beryll 174 

Beryllus 173, 174 
Beyer 70, 185 

Bezoar 17 

Bibula 57 

Bimsftein 155 

Bindheim 79, ll o, 1 6 5, 
174,298,367,382, 

443- 

Bjorklcra 138 

Bismuthum 354 

Bitterfpath 442 

Eituraen 62,275-277- 

282 

durifllmum 280 

elatticum 279 

filTiIis 281 

fluidiffinnini 277 

fluidum 277,278 

friabile 279 

hepaticum 125 

humi turfae 2S0 

lapidcum 281 

liquidiufculum 278 

marmoBcum 108 

icUiftofuni 281 

Ff3 



B. fegne 278 

foiidum 279, 280, 

282, 284 

fubfriabile 279 

fuillum 108, 109 

tcnax 278 

tcrrae 280 

Bituminofa 56 

Btane 2 59 

Blcnda 

granatina 78 

turmalina ib. 

Clende 306 

Bicyghmz 371 

Bleyipat 366-368 

Bloch 320 

Blutftein 326 

Baccanc 80, loo, 200, 

406 

Boet 390 

BoJus 158, 139 

durior 139 

induraia 77, 33° 

rubra J ?9 

viridis 140 

Boracites 61,65,132 

cubicus 132 

Boaax 58, 62, 168,256, 

25S, 259 

calcarius 132 

crudus 299 

depuratus ib, 

elc<!n:ricus 168 

lapidofus 168, 172, 

173, 17? 

margodes 176 

nudus 259 

fedativus 2>^ 

tcfllilatus 176 

Barch (c. a.) 22/ 

Borlace 310 

£or«(Eq.a.) 82,91-94» 
96, 105, 123, 124, 

142,143,165,194- 
196, 



454 



INDEX ALPHABETICUS 



196, 199-205,' 209, 

224^228, 2^0,237, 

ZVi 242-245, 270, 
2V4,302,3i6,357, 
37b.3»i>3S2>387» 
391. 
Bo/e (a) 365 

Botryoides 54 

HoP.lJrt 279 

iBo^/ff 80 

Bradeata 5^ 

B'-.ii((ichieFer l49 

Brmdt 27', ?15 

Breccia 62,67,244 247 

acgyptia 246 

aretiaria 247 

argillcia 244 

baiahina 24^5 

cale.resL 244 

cornca 245 

cupiifera 24^ 

frutituiofa ib. 

glaniiuiifa il>. 

heivetica 245 

jalpidea 246 

indetermmata 246, 

247 

lavina 24? 

marmorea 244 

inixta 24S 

porpiiyrea 247 

quartzofa 246 

faxufa 247 

rchiltura 244 

ferpentina ib. 

iHlicnia 245 

Iteritis 247 

vercle d'Egitto 246 

Breiiling 281 

Bye^n 207, 412, 4» 3 

Briilac 269 

Brocatello. 107 

Bromei I7> 39* 



Brihkmann 73, 135, 
159,181,209,220, 

248. 
BriinnicheSS, 309, 3 1 T, 

377> 378 

Bacardites 399 

Bufonites 390 

BuFonius ib. 

BUttner ib. 

Bullites 414 

Buttermilchcrz 357 

Byflus 73 

V^acholonius 205 

■^Cadmia 306 

Caementum 61, 66, 

143 145 

columnarc 145 

Caerulcuin monta- 

num 342 

Caillon d'Egyptc 186 
Cataminaris 306 

Calcariae 61,63,65, 

85- 132 
acratae 44, 46, 50, 

85-117 
boraxatae 51 

fiuoratae .44, 51 
pholphoratae 5t 
vitrioiatae 46, 51 
Calcarius 103, 104, 
io6, 107 
ex aquagenera- 

tus 88 

figuratus 99 

micans 103 

Calccolariua I06, 397 

Calcinabiles . 57 

Cakulus 2f, 28 

Calx 85)86,118 

aerata 85 

alabaftrina 1 1% 

. arlcnici 335, 336 



A. conchacea 85 

hepatic* 251 

niartialis 329 

paluftris 141 

pura 8^ 

teitacca 85 

Caiwehuja 2o8 

Cancer 

lapidefaflus 391 

lapideus ib. 

Cundida 202 

Capillaria 54, 55 

Caput medufae 426, 

427> 430 

Carbo 285 

Cariofus 61, 66, 146 

anglorum 145 

Carncolus 206, 207 

albelccns 207 

flavelcens ib. 

fulcus 206 

Caro 74 

Carpolithus 101,428, 

439 
Cartheufer 35, 69, 71, 

86, 88, 90» 93,98- 

100,103, 106,11 £• 
114,118-121,134- 
137» »39,140,145, 

i48,i5o,i5i»i58» 

179)187,188,191- 
193*198,248,252, 
254,258,260,263, 
264,268,269-273, 

277280,282,284, 
288,294,296,297, 

299, 307) 3 15- 3 > 7» 
319,322,324,335, 

339,342,344,346, 
347)349,352,354- 
358, 360, 362-364, 

372,376)378,379) 
386,431,435. 
Caryophyllites 428 
Caiyo- 



NONflNUM IN HOC TOMO OByiORUM. 



45? 



Caryophylkis lapi- 

deus 42S 

Catophthalmus 181 
Cavallo 47 

Celleporites 425 

Cellulae 54-5^ 

Cenchrites 103 

CerufTa 

nativa 365 

Chalcedonius 61,66, 

205:-2IO 

caeruleus 206 

cryftallinus 209 

dendriticus 208 

fafciatus ilf* 

fufcus 206 

genuinus il'. 

luteus 207 

maculatus 208 

nia;cr 206 

ftillatitius 209 

viridis i^. 

Chalcedonyx 237 

Chalcitis 273 

Chalcolithus 292 

Chalkoiit ik 

Chaiybs 58 

Chaniitcs 402 

Charbon de terre 28 1 

Charpefitier (n.) II 8, 

228-230,234,242 

Chauilt 80 

Chiriti 102 

Chlorites 68 

Chloritrchiefer 72 

Chlorogranatus 61,66, 

190, 191 

dubius 191 

verus 190 

Chryfoberyllus 174 

Chryfocolla 344 

Chryfolainpis 127 

Chryfolithe 98^ 164 



Chryfolithus 174,17^, 

178 

colores refle£lcnsi74 
Chryiopras 209 

Chryloprafus i^. 

Ciampini 73 

Cieerchina 24? 

Cimolia 17 

Cincres nilcano- 

ruin 143 

Cinnabaris 376 

Cipolinum 227 

Circonius 6t, 66, 188 

zeylanicus 188 

Citrinus 203 

Coagmentatae 53 55 
Cobalti 

minera 314- S^? 

ochra 314- 316 

Cobaltigo 315 

Cobaltum 62,291,314- 

318 
aeris niodo lu- 

cens 353 

arfenicale 317 

calciforme 314 

cryftallinum 317 
cFyftallifatum ilf. 
facie tcrrea 314 
hifpanicum 31S 

inineralilatuni 314- 

317 

nigrum 314 

ochraceum 3 14 - 3 1 (^ 

pyriticofum 316 

icoriae (imik 314 

fcoriatum 314 

ftercorcum gi6 

fulphuratum iO» 

teftaceum 335 

Coboldbluthe 316 

Cochhtes 411 

Cohaei^ntia 55, 56 

CohacAo ,52 

Ff 4 



Colite» 


101 


Collini 


145 


Color 


52 


Columua 


406 


Columnae 55, 56 


Combuitibilia 


40 


Compafta 


5? 


Concha lapidea 


406 


Conehacea 


53 


Conchices 392, 


406, 




408 


anomius 


392 


trilobus 


ib. 


Conchyliolithus 


62 


Concreta 


28 


Confetto di Tivol 


i loc 


Connaca 


55 


Connexa 


56 


Continua 


5» 


Copal 


40 


Corailia 


4?> 


Coraliiolithus 


62 


Coriaceus 


225 


Cerium monta- 




num 


7? 


Corneus 


77 


cryltalhTatus 


15« 


diaphanus 207^ 


.237 


durus 


153 


fiifilis 


225 


lapis opaciis 


182 


mollior 


225 


rigidus 


ib. 


fciopotarius 


182 


trapezius 23 1, 


232 


Cornu Ammonis 


411 


Corticata 


56 


Corundum 


213 


Cos 248- 255 


aquam transmit 


;- 


tens 


249 


arenacca 


24S 


caedua 


251 


calcarta 


ib. 


coag- 





45^ 



INDEX ALPHABETICUS 



C. coagmentata 249 
colorata 2^2 

conipada 25? 

CPthria 248 

coticularia 258 

fiflilis 352 

flexilfs 248 

fbraminulcnta 249 
friabilis 252 

ftmrfaincntaHs 250 
glareoia 255 

molaris 254 

mollis cae(}u3 2^1 
^orcelian«a 2>2 
^faxofa 25^4 

f»lidiBfcuIa250, 2>5 
ftrataria 252 

tigrina 246 

vanolaris 255 

Cojia (da) 69,72, 86^, 
104-109, 113, ir^, 
136, 137, 139, 146- 
149, 236,249,250, 

2^4. 5io> 342- 

Coticula 2^2 

Cottonltone 230 

Crapodina 390 

Cratvford 64 

Craydon 44 1 

CrdU (a> 248 

Cremor^ 89 

Crepitantia 56 

Creta 61, 65,69, 85,86 

argillacea 113 

eonchacea 85 

&rinace3 86 

fuica j\6 

granulata 85 

pulverulenta 86 

rubra I 39 

fcriptoria 86 

fquamofa ib. 

teftacea }J5 



Crentzkriftalien 8? 

Creuzitein 228 

Cnrtara 56 

Crocodili fcelcton 388 

Crondedt 57, 68 - 70, 

72, 73, 77, 80-82, 

86, 87i 89-91» 9?» 

95, 98, 100-109, 

111-116, 118-122, 

124-129,134 145, 

148, 149» 153-1^8, 
161- 164, 168, 170- 
176, 179-184,186^ 
188, 195-198,200, 
201,203-212, 214- 

216, 2t8, 222 225, 
231, 232, 236,237, 

239, 242, 244-255» 

257-260, 262, 264, 
266, 267, 269, 271, 
272,274,276-2861» 
292 297, 299- 302, 
304- 3^7, 320-342, 
344- 347» 349- 3> 8, 
360,362-368, 371- 
380, 382, 383, 386, 
387. 
Croflbpetra 6 1, 65, 83, 

84 
hercynica 83 

fcotica 84 

Cruftofa 54 

Cryftalli 54-56 

fpatofae 93 95 

zeolites 162, 164 
Cryllallus 200 -2O5 
aluminjformis 129 
colorata 204 

gypfea 122 

hexagona 91, 201 
islandica 90 

montana 200-205 
natriformis 82 

nitriformis 95, 202 



C. {elenitfea 12} 

fubnitriforrais 92- 

95, 97 
tinfta 203 

ventricoft 202 

CUbus 54, 55 

Culter 58 

Cuneata 54 

Cupri 

calx 342 - 344 

niinera II 6, 340, 

347, 3?i,439 

ochra 340, 342, 344- 

346 

Cuprigo 342 

Cuprum 62,291,339- 

35^ 

aeris 344 

albidum 345 

altaicum 34S 

argento et arfe- 

nico miftum 347 
argillofum 343 

arrolum 344-346 
arlenicale 345 

aurichalceum 350 
caeruleum 342 

eampanarum 350 
cinercum 347 

cornubicum 350 
corrolum 116,340, 

342» 344 

cryftallinum 339 

dalicum 349 
qrofum 344, 346 

ferruginofum 345 

foctidum 348 

fuliginofum 342 

fulvum 349 

hepaticum 341 

hercynieum 348 

lateritium 34Q 

laxenfe 356 jl 

lazuli 126 
minc- 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVIOKUM. 



457 



C. mineralifatirm 340- 

342,345-349,351 

rativum 339 

Nickeli ^<y^ 

Niiolat ih. 

nigncans 346 

nudum 339 

ochraceum 345 

pallide grifeum 347 

phlogifticuiu 351 

piceum 341 

plumbeum 348 

praecipitatum 339 

pfittacinum 348 

purpurafcens 34^ 

purpurcum il^. 

purum 339 

rubrum 340 

falitum 49 

fchifti J16 

fchiltofura //'. 

folutum 342 

talcofum 543 

teflellatum 345 

violaceum 346 
vindc 343, 344 

vitratum 350 

Cyanites 165 

Cyiindrites 414 

Dale 69,71,50,87^ 
122, 137, 159,155» 
260, 286, 301, 324, 
376, 413» 

DoJiz 324 

Darry 276 

JOatibentra 102,248 
Bavila 389>39J>405> 
430 
Decrepitantia 57 

Decuflata 54? 55 

Deniant 211 

Demantipat 213 



Dcndrites 

Dentalites 

Denticulata 

Dcntiformia 

Detonantia 

Diaphana 

Difcoidca 

Diffolubiles 

Dodecaedta 



208 
420 

54 
ib. 

57 
53 
ib. 

■ 35 
54,56 



Erhart 
Erola 
Efcharite» 
Euelafius 



413 

54 

429 

44^ 



Holomieti ( Deod. de) 

154, i55> 233^441 
Donacites 400 

Dufliha 52 

Dura ib. 

Dtitens 181 

Dyfodes 109 



E 



chinites 394*997 
Edelfeld 21 5, 224 
Effcrvefcentfa 57 

Eifenfandcrz 2^3 

Elaftica 52 

Elefirica 57 

Eleatum 282,283,359 
diaphanum 282 

opacum 283 

ii'E/hiijar 294 

EUiptica 54 

Empyrcumatica 56 
Encrinites 430 

Fncrinus ib. 

Eugejirdm 2^9, 304 
tntoraolithus 62, 385, 

391. 392 

cancri 391 

monocuK 392 

paradoxus ib. 

Entrochites 425 

Entrochus 426 

Epitonium 427 

Erde 

gclbe 140 

phofphorefciren* 
de 127 

Ff s 



r ahlerz 347, 375 
Farina foflilis 86 

Farta 54 

Falciculata 53-56 
Fatilcentia 57 

Fan)ns, de S. Fond 143 
Feldfpat 6r, 178 

Feldlpatum 66, 179- 

ISI, 445 
cubicum 179 

fibrofum 44} 

lunare 181 

variabile iSo 

vulgare 179 

Ferber 82, 95, I04f 
iio, 129, 143, 145» 
165, 173, 174, 209, 
227-233, 236,239, 
241, 242,244-246» 
250, 262, 269, 303, 
324, 360, 370; 375» 
442, 443- 

Ferri 

calx 293 

minera loo, 188, 

320-322, 32J, 329, 

332, 334- 

ochra 329, 330 

terra 3 30 

Fcrrum 62,291,319- 

334 

acido corrofum 330 

acido Ifilutum tb, 

amorphuni 188, 323 

arenae 321 

arenofom 328 

argillaceum 33O 

arlenicalc J33 

arfeni* 



45?; 



INDEJt ALPHABETICUS 



JF» arfenico mincra- 

lifatucn 294 

attraftorium 323 
fca{alticum 324 

taerulefcens 325 
c&eruleum 331 

calcariis lapidi- 

bus inhaerens 329 
calcarium 321 

calciforme 293 

ccIUiloium 325 

chalybcatum 320 
commune 320 

compa£lum 328 
corrofum 284 

cryftalUnum 321 
cryftailifatum iif, 
decuflatum 322 

fibrofum 323 

glarcolum 321, 322 
glomeratum 328 
granofum 321 

granulare 323 

hepaticum 322 

intra£labile 187,294, 
296, 324-326, 329- 

lamellofum 322 

lapidi vitrefcibili 

inhaerens 293 
limolum 332 

micaceum 324 

mineralifattim 187, 

188,244,296,320-334. 

N ramofum 99, 
moUe 321 

nativum 319 

nigricans 284» 296 
nigrum 294 

nitens 322 

nudum 319 

ochraceum 326 

pallide lutetim 288 
fhlogifticuna 334 



F. retraftorium 187, 

320, 325 

rhombeum 320,322 

rubricofum 326 

riibrum ii, 

feledtum 320 

fidereum 32 r 

filiceum 330 

fmaltinum 331 

folutum ilf. 

fpatofum 329 

fpeculare 3 2 5: 

fquamofum 323, 324 

fubaquofum 352 

fubtetraifdrum 324 

fuecicum 322 

fulphuratum 333 

talcofum 32 1 

terreftre 139 

tcrrcum 330 

teflcliare 321 

virens 322 

viridc 333 

Feftucaria 53, 54 

Fibrofa 53 

Fichtel (a) IIO, 160- 

163,165,167,177, 

209,219,225-227, 

285, 369» 443- 
Figura 54 - ^6 

Figurati 17 

Fiiamcntofi 35 

Filiformia 54 

Filix petrefafla 433 
Filtrum ' 105,249 
Fifchfchiefer 389 

Fiflilis. 

caerulefcens 148 
calcareus ic8 

durus 148 

friabilis 150 

mollior 149 

moUis 150 

niger 147, 149 



F. rudis, 148 

folidus 147 

fubtiUor 148 

Fiftula flammipo- 

tens 58 

Fiftulofa 54 

Fixa 57 

Fleurian deBeUevue^i^i 
FlcxiUa 52 

Flisftcn 109 

Flores antimonii 300 
Flos 

cobalti 315 

ferri 99, 258 

wismuthi 355 

Fluida 53 

Fluor 61,65,127-130, 

203-205,209 

compaftus 127 

cryftallilatus 128 

cubicus ib. 

mineralis ih, 

pulverulentus 127 

pyramidalis 129 

fpatofus 128 

tabularis ib. 

Fliirt 324 

Foraminulcnta 54 

Fortii 262 

Fosforo minerale 80 

Foflil rothes ftrallch- 

tes 443 

Foflllia 28 

Fourcroy (de) 369 
Foveolata. 53 

Fragilia 52 

Fragmenta 54 

Friabilia 53 

Frigida ib, 

Fruticofa 54" 5*5 

Fuligo . 285 

Fulminaris 17 

Fumantia 57 

Funck 306 

Fufibi- 



NGMINUM IN HOG TOMO OBVIORUM. 



45> 



Ftifibilia 


57 


Fiilbrii 


46 


Gadolin 


370 


Giiften 


162 


Gagos 


280 


Galena 


371 


antimonii 


goi 


Itriata 


373 


Gamniarolithus 


391 


Gajfendi 


248 


Geanthrax 


49 


Geijer 


316 


Gemina 


56 


Gemma ^iyf^CfS] 


r, 66, 


170 


-177 


alabandica 


173 


granatica 


176 


pcllucidiflima 


171 


172, 175, 


, 211 


d. Stephani 


207 


Gemmae 


56 


Geodes 


54 


Geographicus 


17 


Ceorgii. Praef. 




Gerhard. Praef. 


86, 


89,91,97'S/9» 


104- 


106, 109,123, 


.125:, 


129, r^jo, 174. 


.179, 


V 196,3*0,311 


f. 


Qesner. C. 20i, 


260, 


289» 3H9. 390,394» 


411,413,427 


f 


Cesner J. 142, 


'386- 


389.39i,?94,4ii. 


413,430,438,439 


CesnerJ.A. 314, 


3»5, 


331 


.353 


Geftcin 




porphyrartiges 


230 


Cioeni (Cav. de) 


144, 


i^3-'5^»i67. 


216. 


218,220,221; 
233. 


227* 



Giltftein 238 

Girtanner 168 

Glacies Mariac 121 

Glandtilaria 56 

Glarea 192, 193 

argillofa 141 

indurata 140 

mobilis 192 

mobilinima 193 

itcrilis 192 

Glas. 

Miillerirchcs 179 

ruflifches 156 

Glasamiant 73 

Glaskopf 326 

Glimmcr. 

griiner 292 

Glimmerfchiefer 223 

Globus 54" 56, 332 

Gloflopetra 390 

Gmelin C. Chrn. 145 

Gmelin J. G, 412 

Gmelin S. G. 277 

Gneis 224 

GneifFum 62,67,222- 

227 

alpinum 222 

Aitenbergenfc 224 

argilloiiim 225 

balalticuin 226 

bicolor ?^. 

Eornii 224 

corneum 22^ 

cotiarium il>. 

durum 227 

fornacum 222 

glandulofum 227 

granaticum 226 

granatinum il/. 

jemticum 224 

Jamellofum 226 

Jucidum • ib. 

micaccum 222 

Biicans 227 



G. olivinum 226 

quadiiiplex ilr. 

quartzoium 227 

radians 224 

faxonum ilf. 

fcorlinum 222 

fpatolum 224 

Iplendidum 226^ 

iquamoium ilr. 

Jtcatiticum 22f 

fycniticum 226 

topazinum 22> 

triplex. 226 

Goldkies 382 

Gorften log 

Graduata 55, 56 

GranadiJlus 443 

Granati bianchi di 

Nepoli 167 

Granatus 176 

crocis martis et 

jovis niKXtus 176 
cryrtallUatus ib. 
iiguraeindetermi- 

natae 176, 177 

martialis 176 

vcfuvianus 167 

vulgaris 176 

Granatinae 37 

Granitcs 62,67,214- 

221, 44? 

acicularis 443 

aftinis 221 

alhofufcus 217 

argentatus 22 C 

asbeltinus iO. 

baialticus 21^ 

havaricus 219 

. bicolor 218 

bractcatus 22 1 

calcarius 2i6 

capillaris 219 

cl;loroftiftus 22 1 

corneus 2iji 

creta- 



46o 



INDEX ALPHABETICUS 



G* crctaceus 217 

dichrotis ib, 

durinriinus 220 

«liirus 214 

€fflorefcens 219 

clegaiis 217 

fufcus 216 
Garpenbergcnfis2i8 

gemniaceus 221 

geouinus 214 

Gioeni 217 

glacialis 2i8 

granaticus 219 

granatifer 220 

granatinus 217 

grandaevus 2i6 

helveticus 219 

Hoepfnert ib. 

homoceneus 220 

inconlpicuus S18 

lameliatus 221 

lamellolus 217 

leucomelas 2i8 

lucidtis 221 

meloleucas 219 

micaceus 2i6 

micans 217 

niontanus 220 

mnntium 221 

muriaticus 218 

nitens 217 

nitidulus 220 

olivinus 221 

radiatus 220 

lcorlaceus 2i6 

fcoriinus 21 > 

ferpentinus 2i8 

fimilaris 221 

iimplex 214 

fplendidas 220 

- fquamofus 2 16 

taIC|ifer 220 

talcofus 216 

tirolenils 219 



G. tricolor 217 

triplex 218 

fariegatus 219 

varius 217 

vircfccns 220 

viridis 21? 

zillenfis 220 

Granito di Corto- 

na 253 

Granitone 228 

Granitporphyr 230 

Granulati 53» 54. 56 

Graphites 62, 275, 

■ 284, 285 

Greptolithus 19 

Grauwakke 253 

Gre^or 444 

Greiiat deValence 267 

Grew 386 

Grignardus 119 

Grill 259, 304 

Gronoviui 87» 88» 105, 

109,176,313,332, 

339, 346, 347»430> 

431. 

Grofchke84,i64,2i3, 

279, 296 

Griinfalz 261 

Grimltein 21 6 

Gryphites 406 

Gtiettard 68 

Gnr 118 

Gurgulio 58 

Gypfum 61,65,71, 80- 

82, 118-125 

arenaceum Ii8 

argillofum l2o 

crydallifatum 82, 

122 

fibrofura I19 

glaciale 122 

globofum 124 

iameilare I2i 

lenticulare 123 



G. prismaticum 123 

pyramidale ib. 

radiatum 120 

fchiltofum ib. 

folidum 119 

fpeculare 121 

itillatitium 124 

ftriatum I19 

terreftrc I18 

terretim ib. 

tefliilarc 122 

tetraedrum 123 

ufualc 120 

Gypfus 118,120 

Jriaarftein 219 

Habel 179, 285 

Hacquet 152,164,183, 

250,303,324,367, 

375,378. 

Haemachates 185,207 

Haematites 326 

caerulefcens 324 

flavus 326 

nigrefccns ib. 

ruber ib, 

folidus 32S 

Haidinger (de) 25 1 

Halinatron 258 

Halotrichon 268 

Hamilton 1 54 

Hammites loj 

Happel 385 

Harenberg 426,430 

Hajfe/qitifi6l,2 14,279 

Hiijfenfratz 164 

Heliciees 418 

Hclniintholithus 385» 

393-430 

alcyonii 428 

alveatus 394 

arcae 402 

afteriac 393 

auricu» 



NOMINUM TN HOC TOMO OBVIORUM. 



4^1 



H. auriciilaris 419 
buccini 41^ 

chitonis 398 

coni 414 

corallinac 429 

craniolaris 406 

echini 394^39^ 
gorgoniae 428 

hehcis 418 

ifidis 42^ 

judaicus 397 

Icpedis 398 

inadrae 400 

iDediiiae 4^0 

muricis 416 

pennatulae 430 

phoiadis 39H 

portentorus 430 
iabellae 421 

fertulariae 429 

i\iondyIi 402 

ipongiae 429 

lirombi 41^ 

tcrcdinis 421 

tubulariae 429 

veneris 400 

Henckel 316, 386 

Hcpaticus 61,65,125 
iolidus 125 

ipatofus ib, 

Iquamofus ib. 

Herbac 

capillares petrifi- 

catae 43^ 

Bermann 387, 388 

Herrmann 165, 219, 

227 

Heteromorpha 35 

Heyer 83> n^ 

Hiarne 142 

Hiemer 430 

Hoefer 258 

Boepfner, Praef. 189, 

215,229,234-237, 

S4J, 



Hoffmann. Pracf. 68, 
74, 7t:. 77» 78.81, 
117,129,140,158, 
165,167,174,178, 
183, »86, 190,199, 
200,206,215 221, 
22^,251,234,236, 

269,270,333,437- 
Holzopal 160,437 
Holzfteia 437 

Holzzinn 311 

Hornblende 61, 65, 

77.70 

bafaltina 78 

labradorica 77 

vulgaris ib. 

Hornblendefchie- 

fer 225 

Hornerz 358 

Hornporphyr 234 

Hornquarzporphyr ib. 

Hornichiefer 189,234 

Hornlleinporphyr 234 

Huile de petrole 278 

Humboldt (de) 178 

Humefcentia 57 

Humoiae 21-24 

Humus 6i,65,iii-ii3 

acerofa 112 

alpina ib. 

animah's 85, 1 1 1 

atra i ( i 

colorata 112,142 

"conchacea 85 

daedalon 1 1 x 

damaiccna I13 

denfa 277 

cfFervefccns 11 2 

fibrola 277 

lacuikis XI2 

limola ib. 

martialis ib. 

metallica ib. 

mmiattca X13 



H. nigrefcens IH 

nigro-brunnea 142 
palacitina II 3 

pauperata II2 

picca 115 

pura 1 1 1 

rubra 112 

ruralis iii 

fpongiofa 112 

tin£^oria ii} 

vcgetabilis Iil,ii2, 
276, 277 
Hyacinth 

gelblichter 445 

Hyacinthe de vol- 

caiTs ib^ 

Hyacinthine tb, 

Hyaciiithus 172 

gcmma 176 

Hyaline 5} 

Hyaloides %t 

Hydrargyrum 62,291, 

374-37« 

crcpitans 377 

cryllallinum 376 

cupriferum 377 

foetens 37S 

glandulofum ib,. 

hepaticum 377 

iarvatum 375 

mineralifatum 376- 

37« 

nativum 374 

nudum ib. 

phlogiiticum 378 

rubruin 374 

iaiitum 375 

fublimatum ib. 

virgineuin 374 

Hydrophanus 379^ 

Hyodon 95 

Hyfteritcs 408 

Hylterolithus 40S 



4^2 



INDEX ALPHARETICUS 



Jacquin (a) 368 
jalpis6i,66, 126, 18 v 

i87; i^9 

aegyptia iS> 

diiriiTima 236 

fafciata 186 

snartialis 930 

opaca 187 

porcellanea 18^ 

pura fio 

nibra 187 

rudis ih. 

unicolor 186,189 

variegata 1^6, 187» 

210 

vulgaris 186, 187 

Jafponyx 243 

«chthyolithus 62, 381, 

389-391 

marmoris 389 

niger «^- 

pallidus ih. 

fchiiti ' ih. 

Jcrnlten 293 

Ignobilia 3^ 

ilfsmann 253 

Imperati 106,207,313, 

332> 397 
Imprefla 29 

Inaequaiia 53 

Inclula 5? 

Inconfpicua 53, 5^ 
Incrultatum 35 

Indetern)inati 54 

Indiflblubiles 35 

Induranda 57 

•Induratum 35 

•InHammabile 57 

Ingemn>atio 313 

Inhaerentia 5^ 

Inodora ih, 

«nolithuS' 6^1,65,99, 

100, 119 



I. acerofus 99 

filamentofus i^* 

radians ib, 

Itellaris ib. 

Inordinatim 54-56 

Infipida 56 

Intraclabiha 57 

Intumeicentia ih. 

Inverfa 55 

Joannes 161 

Iris 200 

Irregularia 54 

Judaicus 397 

Jiiilleu 433 

Jtijli. Pracf. 36, 170- 

172,175,181,204, 

2"»257.335>337^ 
353-355 

j\.acholong ' 205 

Kaempfer 277, 279 
Kalkftein 105 

Kaltn 191 

Karjien. Praef. 75,76, 

92» 93» 96, 117» 
120, 123,130,131, 
152, 160,164,179, 
180, 183.186,188, 

189,194-196,199- 
201,207,209,215, 
225,231,232,234- 
237,239,240,269, 
270,282,294,296, 
323,324,345'36o, 

369> 37^^437; 442 

Kellas 450 

Klmn 248 

Killes 150 

Kirwan 46-49,148,296 

.K/a;)>'<j//> 127,15^,164» 

167,173, »88,213, 

285, 292-294, 302, 

303;30S>3"?33>> 



345.3^0^368,373» 


442? 444- 




K/ein 394-397. 


413 


Xnocb 162 


164 


Kntrr 


391 


Kolm 


J49 


Kragcnftein 


124 


Kocide 


86 


brianzoner 


69 


fpanitche 


70 


Kreutzcriftallcn 


83 


Kreiitzftein 


228 


Kroesltein 


124 


Kriiger 


389 


Ktinamann 


391 


Kupferglas 


350 


Kupternickel 


353 


Xuahorie - 


366 


Labradorftcin 


180 


Lac lunae 


86 


Laevia 


53 


Lamellofa 


ih. 



Landfchaftsachat 237 

Lange 106, 427 

Lapeiroiife (de) 295 

Lapides 

iniedtiferi, -47 

ftanmferi III 

Lapidis butbnitae 
vaiietas 39® 

Lapilli 

del vefuvio 144 

Lapis 

accrofus 7^ 

aluminaris 269 

ainygdalmus 238 
aquiiinus 332- 

arenarius 248-25^ 
arnrenus 34^ 

atramentarius 273 
bononienfis 80 

calcarius' 103-105 
cceutzen* 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVIORUM. 



463 



L. CTeutecnwaldenfis46 
diaboli 50 

cleftricus 168 

elementaris Igl 
felinus 109 

filtrarius 249 

fiffilis nigcrl48j 392 
hepaticus 125 

hydrophanus 159 
hyltericus' 408 

ilhiminabih"s 80 

in canalibus 88 

islebianus 389 

judaicus 397, 398, 

427 
lazult 126 

lazulus ' ib. 

lebetuni 70 

lydius 147 

molaris 254 

mutabilis 159 

nephriticus 71 

opbthalmius 42 
piceus l^^f) 

ponderbfus 239 
portlandicus 250 
praeltantifTunus 

Jafpis 161 

faponarius 70 

ferpehtinus 72 

d. Stcphani 207 

ftratarius 106 

fuillus 108, 109 

thumenfisf 167 

travertina 87 

Lardites 69 

Larvata 62,64,38^-440 

Lajius 132,228,230, 

234, 253 

Laffone (dc) 250 

lianmont 369 

Lava 61,66,153-156 

compadla 153 

porofa 155 



L. fcoriacea 154 

fpuria " 156 

vitrea. 1 54 

wcjfTe glafige 178 

Lavoi/ter 68 

LaEuli 126 

Lazurus 6r, 65, 126 

Lehma7jn 75, 1 36, 1 37, 

142,209,294,315, 

392. 

Lekltem 124 

Letnberg (Com.a) I27 

Lenipe 188 

Lens 54-56 

Lepidolit, 442 

LepidoHthus ib. 

Lerche 258, 390 

Leike 92, 93; 96, 117, 

120,123, 131,160, 

164,180,183.186, 

194-196, 199-201, 

207,209,215,225, 

231,234,-2^5,237, 

240,282,294,296, 

323» 324^^4^,360- 

369»37i,387>394- 

397,437- 
Leucargilia 135 

Lewii 383 

Libera 56 

Liebenroth (a) 159 

Liegendcs todtes 247 

Lignum 74,436-438 

Limus 137 

Lillalit 442 

Linck 106, 348 

Lin(lackerl<)Z,i\t\l ji^^^i 

Liquabilia 57 

Lijier 264, 406 

Lithanthrax 28 1 

Lithobiblium 438 

Lithogenefia. Pracf. 

Lithoglyphi 32 

Lithdiogia 3 



Lithomarga 


68, 


135-, 
136, 


Lithomorphi 




32 


LitliophylluiTi 




438 


Lithophyta 




17 


Lithotomi 


32, 


332 


Lithoxylon 


332, 436 


Lituites 




412 


Lixiviofa 




56 


Lixivium 






caulticum 




58 


fanguinis 




ib. 


Locus 




56 


Ludus 




115 


Ludwig 




"3 


Lumachella 




244 


Lutum 




112 


Lvyd 


390, 


,396 


Lydius6r, 66 


»189 


,190 


genuinus 




190 


filiceus 




189 


. Vlacigno 




230 


Macra 




55 


Madrepora 




40 


Madreporites 




42 1 



Madreporus ib.. 

Magnes ' 325 

Magnefia 62, 29 1, 294- 

29JJ 

aerata 44 

alba 296 

comp;i6Ia 297 

compofita 294 

cryftallina 295 

friabillis ib. 

fuliginofa 296,297 

marti et jovi vni- 

lla 294 

nigra ' 297 

nitrata 44 

nivca 29^ 

echrsicea ' 29$ 

parum 



4^4 



INDEX ALPHABETICUSL 



V >I, parum martialis 296 

' piclorum 29T 

pura 44 

vesjulina 295 

rofca ^97 

rulira 2:96 

falita , 44 

vitriariorum 296 

vulgaris ib. 

Magnefiata 61, 65:, 

I16117 

. fiexuofa 1 17 

graniilaris 116 

ipatoia II7 

Magnefium 

ochraceum 29^ 

faiitum 44 

Malachites 344 

Malleus 58 

Mahha 278 

Marcafita 289 

Mt^ycoreUe 101 

Marcgraf. Praef. 38? 
Marga6i,65, II3-H6, 

136,137 

anonyma 116 

arcnacca IH 
argillacea II 4, 13? 

bituroinoiia I16 

crctacea 114 

farinacea ib- 

~ fatiicens ll^ 

fiiabilis II4 

fullonum if}' 

fuioria '^» 
in aere deliquef- 

cens i^- 

induranda IIJ 

nilotica X14 

ochracea 139 

porcellana 134 

porofa II? 

rubra 139 

fgluitof» 115 



M. terrea 


113 


viridi fufca 


136 


Margaceae 


39 


Margarita 


17 


Margodes 


105 


Marmo 




brccciato > 


244 


canello 


107 


cipolino 


227 


miichio 


107 


polverofo 


ib. 


fcritto 


ib. 


verde di Corfica 


236 


Marmor 61, 65 


»72. 


lO^ioB, 359,441 


acerofum 


104 


cellulofum 


IO> 


cipolinum 


227 


de monte Sinai 


106 


decuflratum 


104 


Dolomiac 


441 


elafticui,n 


ib. 


cxefum 


105 


fiffile 105, 


108 


fixum 119 


-121 


florentinum 


106 


granulare 103 


,105 


inargodes 


105 


metallicum 8^ 


1,82 


niicans 


104 


nigrclcens 


108 


nobilc 106; 


,108 


Pappenheimenfc lO^ 


plioiphoricura 


441 


pitlorium 


106 


polituram admit- 


tens 


106 


porolum 


105 


rude 


103 


ichiitofum 


109 


ferpentinum 


72 


folubilei04,lp6 


i,io8 


fpongiofum 


io> 


fquamelum 


ib. 



M. ftratarium loS 

Itramoium 108 

tardum I04 

unieolor 104, 107, 

108 

variegatum 107 

vulgatum lo5 

zonatum ib. 

Marmoro proferon 72 

MarJigLi. (Com.a) %0 

Mafcagni 2^8 

Mayer. Pracf. 178, 

392,441,44? 

Maxear. l-^raef. 269 

Maconites 104 

Media 35 

Medulla faxorum 13J 

Mcerfchaum 68 

Melanteria 273 

Melieditcs 51 

Mcllites 62,275,282 

Werneri 2%Z 

Melo montis Car , 

mel 207 

Mcmbranacea 54, 56 
Memphitcs 208 

Mcnacanites 444 

Mercurialia 19 

Mereurius 

mineralifatus 376» 

378 

nativus 374 

virgineus ib. 

Mergcllteia 230 

Merges 56 

Merret 390 

Mctalla 62,64,291-384 
impeifccta 4I 

pcrfcfta 37, 40, 41 

Metherie (de la) 79, 
279, 441» 442 

Metrolithus 35 

Mepr» Pracf. 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVfORUM. 



4<55 



Mica 66 -69, 1^:6-1^8, 

284» 442 
campatb 157 

cryliallina 15^ 

<1i-ulica ib. 

ferri 526 

fiffilis 156, 157 

flexuofa 157 

hcmiiphaerica 158 
hungarica 157 

lameilofa 1^6, 157 
laminofa 157 

membranacea 156, 

pi£toria 284 

prismatica 1^8 

Iquamola 157 

llriata 158 

^ undulata 157 

Micaceae 39 

Micantia 53 

Millepora 40 

Milleporites 424 

Minera. 

antimonii 300 

argenti 357, 358 
arlenici334,336-338 
cobalti 314-317 
cupri 340, 344» 347 
ferri loo, 188,320- 
322,325,329,330, 

354- 
niartis lOO 

plumbi 364,366-368 

ftanni 312, 313 

^isinuthi 354,355 

zinci 304-307 

Minerae 25 

Mineralogia. Praef. 

M.inermm 202 

Mirabilc 62,256,264, 

265 

^enuinuBi 264 



M. potaffinum 264 

{emivolatilc ib. 

fulphureum 265 

Mispickel 337 

Miiy ^ 273 

Mochas 208 

Model 262 

Modielus ^ 427 

Modus 56 

Molina. 550 

Mollia 52 

Molybdacna 62, 291, 

309, 310 

mcmbranacea 310 

pura ib, 

vulgaris 309 

Molybdaenum 

tritura atra 296 

— caerulefcen- 

te 284, 310 

■ — rubra 294 

Mondltein 18 1 

Momiet 371 

Monti 387 

Moosagat 237 

Morell I igl 

Morion 203 

Morochtus 69 

Morton 390 

Morveau (_dc) II 7 

Mumia 279 

mineralis z^. 

nativa ib. 

vegetabilis I42 

Muria 62,260-262 

ammoniaca 262 

aquatica 260 

febnfuga 261 

fontana 260 

foffilis 260, 261 

impura 261 

lacultris 260 

lapidoia92, 127, 128 

Gg 



M. marina 26o 

niontana ib. 

nuda zb. 

pholphorea 80, 128 

laxi 216 

teftarum 92 

thennalis 260 

Murkliein 226 

MufcheHand 8? 

Mufciformia 56 

Mufculitcs 39^ 

Muta 55 

A/y/wi- 72, I06, 207, ' 

389 
Mytilites 409 

^ageirels 245 

Nagelfluh ib. 

Napbtha 277 

albicans ib^ 

Natrum 62, 256-258^ 

264, 26> 

acidulare 257 

antiquorum ib, 

criltatum $z 

cmbryonatum I2J 

flexile ib. 

lapidofum 94, 95, 

122, 125 

lenticulare 97 

marmoris 25J 

murorum 257 

nativum 257, 264 

nudum 257,264,265 

pyriticorum I23 

fpatofum 82 

tetradecaedrum 92 

thcrmarum 264 

urinofum 97 

volatile 258 

Nautilites 411 

Nautoerk 26$ 

Ncph- 



46(5r 



INDEX ALPHABETICUS 



Nephrltes 7^ 

Ncphriticus ib. 

Nentites 4^9 

Neutra 48 

Niccolum 62, 291, 

352, 3^3 

, iretallicum 3^2 

ochraceum ib. 

. , liulphuratum 353 

t^ierenltein 7^ 

N^grica I50 

Niiiil foffile 118 

Nitor 53 

Nitrnm 62,200,201, 

209,256,262,263, 

268- 
haialtinum 123 

Ctilcarium 260 

cubicum 265 

flammans ib. 

humolum ib. 

inanc .202 

lapidofum 172,200, 
, 201 
niuriaticum 209 
nativum 262, 265 
quadrangularc 263 
qnartzoliun 172 
iemivolatile 265 
ipatafum 94,95>97 
fuiUum 109 

tcrra mineralifa- 

tum 265 

truncatum 93 

Nobilia 3^ 

Kofi 105,178,180, 

230,234,245 

Notac 5» -58 

Novacula 147 

Numus brattenbur- 
genliS 40^ 



OiSfidianus 154 

Oceanus 13 

Occhio di pavone I07 
Ochra 330 

aeris 344 

argenti 300 

cobalti 314, 31 > 
cupri 342>344>352 
cyprii 340 

^erri \\%^2%%1,0 
flava 329 

magnefiac 295 

niccoli 352 

nickcli ib. 

nigra II3 

plumbi 364 

pondcrftfa 342 

rubra 139 

ilibii 300 

veneris 342 

viridis 344 

wismuthi 315, 355 
zinci 3°4 

Oculi cancrorum 17 
Oculus cati 181 

mundi 159 

Odor 56 

Otearius 390, 394 
Oieum 

montanum 277,278 

montis zibini 278 

Olivaeformis 55 

Olivin» 178 

Olivinus 61, 66, 178 

fibrofus 178 

fpatofus ib. 

vitreus ib» 

Wcrneri ib. 

Ollaris 70, 72 

Onifais 

petrificatUS 392 

Onyx ao8 



Oolithus 103, 104 

Opaca >i 
Opaius 61,66,159- 

i6i, 18C 

ccreus 160 

hydrophanus 159 

li^ncus 1 60 

nobilis l'^! 

Nonnii ih, 

piccus ^59 

vilior 160 

vulgaris 16 1 

Ophites 228, 239 

Orchiti lOt 

Ornitholithus ^, 385» 
388 

cfllum 388 

plumarum ib. 

roltri ib. 

Orthoceratitcs 412 

OlteocoUa ^ 8? 

Olteolithus 387 

Oftracites 404 

iraedcrota l6l 
Pagurus 

lapideus 99 K 
FaHas. Praef. 

Palombino antico X^O^ 

Parafitica 56 

Patellaria 419 

Pechblende 295 . 

Pechftcin 159 

Pcftinata 5? 

Peftinites 403 

Pedionites 18K 

feirefc. 248 

Pelluciditas 5J 

Penna pavonis 410 

Perforata 54 

Pcridjelithus 409 
Petra 



NOMINUM m HOC TOMO OBVIORUM. 



467 



Pctra- 

lucida 80 

Mofis 214 

Petrjcorius 29Ji 

Pecrac. Praef. 
PetriHcafa 386-440 
Petrihcatum 392 

alteruin pififor- 

mc 392 

cervi 387 

hominis 38*^ 

ignotum 392 

infedi coleoptra» 

ti ib. 

radicis 87, 43 J 

vahulum echini 

refcrens 392 

Pctroleum 278 

induratum 279 

tenax 27S 

retrofilex 61,6^, 1S4, 

cryftallinus 18? 

diaphauLis 184 

jaipideii* 18? 

cpacus 184 

feinjpelluddus ih, 

Pliacites 104 

Phall-oidcs lOl 

Phengites I07 

Piilogiita 62,64,271:- 

290 

Phlogifton 

argillae mifium 28I 
Pholphorcfceutia 57 
Phoiphorus 88 

Fhytohthus 62,38?, 

.^, 431-440 

fih'ci8 433 

totaljs 431 

Phytotypolithus 39 

Picroi|>atuii} 441 



Pierrc d'£gyptc 186 

dc la Junc 181 

de Mocca 208 

Pietra d^Kgitto 186,232 

elaitica 108 

frutiliofa 246 

nefritica 232 

takliina 228 

Pinguia 53 

Pini 129,180,181,441 

Pinnites 410 

Piperitcs 104 

Pifa 

carolina loj 

Piices 

petrificati 389 

Pilcis 

in lapide 389 

Pjfblithus 61,65, J03> 

104 

carolinus 103 

Pix 

montana 279-281 
Plana 53 

Plai^ica 92 

Platina 62, 291, 383 
del pinto 38? 

Pliniiu 16 r, 181,215 
Plumbago 284, 37£ 
Plambi 

mincra 366 

ochra 364 

Piumbum 62, 291, 

364-374 
alvernicum 369 

arfenicale 366 

arfcnicatum 370 
bafalticum 373 

cacruleum 371 

cacfio - grilcum 372 
compaftum ib. 

corncum 370 

<ernwbicuni 373 
Gg 2 



P. cryftallinum 372 
cryltalKs he.xac- 

dris 368 

diipjex 370 

f<icie terrea 566,368 

(crriferum 375 

flavum 368 

fuliginefiim 369 

liercynicum 373- 

hcxaedrtim 367 

hyalinum ib. 

jafpideum 369 

iapidcum 36S 

micaceuTO 36> 

«irineralilatum 367, 

368,371-374 
nativum 364 

nitri fpatofi g^jf 
nudiim 364 

•ochraccum ib. 

rubrum 367 

fabaudicum 374 
ipati cubici 366 
fpatofum 366- 3 6^ 
itibiatum 27J 

terreltrc 366, 368 
terreum 364, 365 
virens 368 

vitreum 366 

vitriolatum 373 

Plumofa 5j 

Pomtiin 

cryftallinHm 91 

Ponderofae €1,^3,65, 

79-84 
Pondiis - 5^ 

Porccilana 134 

Porcclbnjafpis 186 

Porccllanites 414 

Porfido 

roffo 235 

verdc 23 1 

Por^ 32 

Porphyc 



46* 



INDEX ALPHABETICUS 



Porphyr' 25^ 

hornartigcr 234 

^orphyrites 296 
Porphyrius 62, 67, 
227- 23B 

aceiofus 231 

aciciilaris 22S 

acgypciacus 232 

alpinus 229 

amiantinus 236 

Angliae 231 

antiquns. ib. 

arenarius 227 
asheftinus . 229 

auihiacus 230 

bacillaris 233 

baryticus 23^ 

bafalticus 232 

bicolor 229 

calcarius ib- 
ch!orogranaticus23i 

corneus 235 

corlicanus 236 

cotiarius 230 

cryitallinus 237 

tlecipiens 233 

Dclphinatua 231 

tkiciflTimus 23^^ 

eflfervefcens 237 

ferrifcr 229 

tuiaeafis 233 

genuinus 23^ 

granaticus 230 

granatinus 228 

granatifer 237 

granitoides 230 

helvcticus 229 

inaequahs 235 

lamelloius 232 

nictahifei: 230 

micaceus 228 

niicans 229 

nigercimus, 2^2 



P. nitens 


236 


. nitidulus 


233 


nothus 


234 


ocellatus 


233 


ohvinus 


il>. 


pedicularis 


232 


piceus 


234 


ponderofus 


227 


radians 


235 


rhaetieus 


227 


rochlizenrfis 


235 


fchillofus 


234 


fcorlaceus 


ib. 


fQorlinus 


237 


ipadiceus 


231 


ipataceus 


235 


ipatoius 


£32 


ipiculatus 


229 


fpurius 


228 


fquamofus 


232 


talcofus 


227 


tinnitans 


231 


trauiilvanicus 


ib. 


tricolor 


235 


vulcanius 


233 


Porphyrfchiefei: 


235 


Porta fanta 


107 


Porus 




aqueus 88,100,115 


granaticus 


97 


igncus 144 


^, 155 


arenarius 


144 


lapideus 


154 


prifmaticus 


145 


pulverulcntus 89 


Po« 108 


,307 


Poudingrtonc 


245 


Poun 


259 


Pouzzelana 


143 


Prafer 


197 


cryftalhfirter 


164 


Prafius 


197 


Pi:ejuiitt»s 


164 



PriapoHthus loi 

Pnhna 55 

Froitji 130,261,264, 
267,333,370 
Pfeudoachates 184 

P[eudoadainas 200 
Pfeudoamethyftus 129 
Pfeudobcryllus 204 
Pfeudochryfoiithus2(>4 ' 
Pieudocryftallus 205 
Plcudogaiena 77, 306, 
^o-j, 3St 
PCeudogemma 203 
Pfeudoiiyacinthus tb. 
Picudopalus l8t 

Pfeudomhinus 203 
Pfeudoiapphirus 204 
Pfeudoimaragdus 129, 
204 
Pfeudotopazius 204 
FJilander 277 

Pulverulenta 53 

Pumex 155 

cinerarius I44 

folidus 1 54 

vitreus ib. 

vulcanius 155^ 

Pundagat > - 207 
Puteolana 6i>66;i43> 
144 
arenacea I44 

aftamilis I43 

genuina tb. 

Pyramis 54' 5^ 

Pyrites 286, 28$ 

aquofus 33 J 

colore rubefcen- 

te . 3?5 

cryftallinus 289 

cupri 347, 349 

embryo 124 

ferreo - cupreus 349 
fe/n 28$ 

iBiaeW' 



.NOMINUM IN HOC TQMO OBVIOKU^L 



4<5^ 



P. mincraliratus 288. 

349 
nudus 286, 336 
Pyromachus 61, 66, 
182, 183 
cinereus I8S 

cretaceus it>. 

cryltallinus Ig? 

fcinipellucidus ib. 
Itriatus 182 

V^iadrum 251 

albelcens /^. 

Quaizkriltallc 132 

Quartzum 61*66,194- 

20^ 

album 198 

aqueum ib. 

calce ferrt midum 

330 

cellulofum I9> 

clavatum 202 

coloratum 198 

cotaccum 196 

criitatum 195 

cryitaUifatura 202, 

203 

cubicum 199 

cylJndricum 196 

diaphanum 198 

erolutn 194 

fibrofam ib. 

fiilile ^ 195 
foraminulentum 194 

foveolatum ib. 

fragilc 197 

globulofum I9> 

granaticum 176 

granulatum 196 

hyalinum 198 

informc itf- 

lafteum 197 



Q, lamcllofum 19^ 

mobilc 196 

odtacdriclim 199 

opacum 197 

pmgue 198 
pucum J9^,I97,X98 

pyramidalc 199 

radiatum 196 

rude 20^ 

rupeftre 197 

ieleitura 19> 

folidum 198 

fpongiofum \f)^ 

llillatitium 197 

tabulare 199 

tinftum 198 

tricdrum 1S9 

vagum 196 



Ra 



,adiata 53 

Kadius articulatus 412 
Raepke 70 

Kagitone 48 

Kakjord 112 

Kamola 54' 5^ 

R.ifpe 3<fO 

Kaiichtopas 293 

Kaulthgelb 336 

Rauich^eibkics 337 
RazatnorViky (Coni. 

a) 3Q3> 374 

Reaumnr 386 

Kcdintegrata 29 

Kei^ulus 

antimonii 299 

Reiske 390 

Kene 

dcl Vcfuvio 144 

Renirormia 54, ^6 

Retiovanz 343, 348» 

362 

Reticulata 54. S^ 



Retraftoria 57 

Reufs (Chra Fr.) 172, 
186, 324 
Rhizolithus 43^ 

Rhomboidalia 5^4 

Khombus 5> 

Richter 268 

Rigida 52 

Rindenftein 88 

Kingagct 237 

Rifvriiin 128, l6s 

Ri(igallum 536 

Ritter 427, 430 

Roelchgewachs 361: 
Roifsler 303 

Rogenltcin I04 

Ronie de l'hle 98 

Kotacca 56 

Ruftmii 427 

Kotligiildcn 362 

Kottcnllone 146 

Rotiindata 54 

Rovato 2^9 

Rowley. rag. 231 

Kubicator lg7 

Rubicellus 17} 

Rubinus 170, 17J 

Rubrica 159 

Rumpf 122,201,237, 

282> 389,391^394» 

406, 413. 
Rupeitria ^S 

Ruprechf (a) 298, 3S'3 
Rus 285 

^)ahulum 191 

5^^*79,164,167,248, 

266, 299, ^69, 970 

Sal 25*6 - 274 

alcali 2>7 

alpinum 265 

aiiiarum 264 

amms- 



470 



INDEX ALPHABETICUS 



S. ammoniacura ^62 
caeduuni 260 

calcarium 2,^^ 

commune 260, 262 
crctae 267 

cnlifiare sTfio 

<lieeitivum'Sylvii26 1 
fontanum 2 60 

gemmae i9. 

^lauberi 264 

inariniim 260 

jicutrum 264-266 
perficum 257 

pctreb^tum' 122 
jHKgans 264 

iecretura Glau- 

beri 264 

fedativum 258 

Sak di creta 267 

iedativo 2<;ii 

Salia. PraeS. 62, 64 

Salmiak 262 

Salla 56 

Fafeftcin 260 

Sanimterde 6S 

Sar.daiiolithi» 409 

Sandaraeha 396 

Sapida 56 

Sapo 137 

Saponarius 47 

Sapparre 165 

Sapphirus , 171 

Sardonyx 2o8 

Sacdus 207 

Saturnitcs 371 

Saunden 259 

Sanjfure (de) Praef» 

216,228,229,242 

^e fils 16^, 441 

Saxum 214-219,222- 

22^,230,251,236, 

239,242,243,245- 

247; 353- 



S. aethereum 246 

alpinum 223 

amnigenium 255 
angermannicum 215 
arcnarium 249,254 
arenoio - mica- 

ceum 222 

calcareum 104 

cJangofum 223 

compofitum 153, 
216,218,222-225, 
236, 239. 
conghitinatum 246" 
connatum 239, 245 
coiaceo -talcolum 

cotaccum 214,218, 
252, 254, 255 
cotiarium 228 

decufTatum 222 

fahiunenfc 252 

fatifcens 216 

fiflile 222, 224 

fornacum 222 

frumcntale 255 

fuianum 214 

glandulofum 240, 

242 

granofum 223 

impalpabile 153,223 

/ 236, 243 

in acfe dcliquef- 

cens 216 

mareftrandenfe 222 
metailiferum 219, 

230 
micaceum 216,223 
mohnum 254 

montanum 215 

morenfe 214 

novacularc 224 

pctrofum 244 - 247 
primigenium 239 



ponftafum 2I3, 25^ ^ 

radians 255 

roeroficnfe 222 

rubrum &c. 106 

fchiftofum 153,325 

fcorlinum 223 

fcrpentinum 227 

fpatofum 214 

Stenonis 254 

talcofum 222 

undulatum 254 

viridi - caerulef- 

cens 216 

Scabra 53 

Sceletonalccs 387 

Scehti 102 

Scepterkriftall 203 

Scheele. Praef. 284, 

293, 310 

Scheelium 294 

ochraceum 294 

Scbeffer 3*83 

Scberbencobolfc 335 

Scheuchzer (J.) 106, 

148,201,389,39»» 

406,412,427,430 

Scheucbzer {}.].) 3S8, 

3«9>59i>43t 
Schiftolithus 61 

Schiftolpatura 65, 98 

fiifile 98 

Schiftofa 53 

Schiftus 105 

aluminaris 269 

bituminofus 149»" 

caeruleus 148 

calcarius 105, 108 

carbonarius 149 

cinereus 153 

communis 149 

coiripadliftimus ib. 

diverfo colore ib. 

durus 148 

cfFijfvef- 



NOMINUM IN HOC TOMO OB^^ORUM 



471 



S. effervcfcens: 108 
ilorentinus 107 

ftilco - cinereus 109 
fulciis ib. 

inargaceus Il^ 

Riollis friabilis 150 
— » nigce ib. 

^ «iger l47rU9 

— durus 147 
• — — rudis. 148 

— friabilis 550 

— piaguis 149 

— polituram 

quodain- 

modoad^ 

inittcns 147 

yurpuraicens 148 

rhombeus 1^9 

icriptura atca 150 

— cifierca 148 
I {blidus craffus 149 

— durus 14JJ 
fubtilior niger ib. 
tabularjs 147 
terrcitris I49 
viridis ll^ 

Schneidejlein 22^ 

Sclmecker . 130 

Schoeil 

aquamadntaerbi- 
ger 1^5 

blauer ib. 

gelblichter hya- 
cinth&erbiger 442 

griiner 178 

TOthes 443 

topa.sfaerbiger 

443 
167 

ilh 

7.92» 



fechsieitigcr 



violcttes 
wcincr 

Schoerlit 

Schreber (a) 



lQ3>"iJ> 133^136, 



1^0,236,260,31?, 

. 332, 5S9> 390.392, 

394, 4»2j4*3»4?^ 

Schreiher 303,316 

Sehriftllein 124 

Schroet^ 228 

Schiiz 135 

Schulze 230, 431 

Sehwefelftein 2^^! 

Scilla 39<S 

Scintillantia 57 

Scopffli 94, 99ii8i, 

268, 307> 38? 

Seoriae 

pulverukntae 144 
Scoria 

leggiere I5> 

Scorlites 173 

Scarius 61, 66, ^67- 

169 

clcf^ricns 368 

genuinus ib, 

granatinus 167 

tabubi« ib. 

veluvianiis 442 

vitrcus 167 

Scriptura 56 

Sedativfi>afr- 132 

Segregata 5^3 

Seifenlleia 70 

■ Selb 3^9 

Seknites 122,123 

Seleniticae 39 

SGlliformia' 56 

Semifncralla 2?, 32, 33^, 

3t^-37>40,49 

Scmivolatiha fj 

Seriata ^4"0 

Serpentinfteia 71, 22S 

Serpentinus 61, 6<r,' 

\7^> 72 

cryitaUinus. 72 

fiUilis i^, 

Gg 4 



S» genuinus Jl 

nephriticus i^>. 

Sey^viere (de la) I16 

Sevum 28 1 

mincra)e • 2^2 

Silcx 15:9, 181- li^7 

cinarcus iH2 

communis ib^ 

concrctus 24> 

corneus ib2' 

cretaceus ib. 

igrviarius 1^3 

margaceus 18^ 

marmoreus l82, 1X4 

opaciis 182 

polyzoniaa 184 

pyromachus 1S3 

rupeftris 187,1 89» 

2^7 

fchiftofus 189 

icmipellucidus 18? 

vagas 182, I86,2c6- 

20.S 

virefcens 184 

Siliccae 61, 65, 66, 

170-212 

Sintee 88 

Smaragdmutter 197 

Smaragdtis 17> 

caeruleo-viridef 

ccns 173 

gcmma 17? 

Smeftis 69-72, 13^ 

cryftalliiatus 151 

fubtihs 114. 136 

Smiris 6l,66, »87 

Solcnites 399 

Solidus 56 

Solitaria 55> 5^ 

Sokibilia 57 

Solvciitia 5^ 

Sonora 56 

Sonui '^' 

Somnus 



47* 



INDEX ALPHABETICUS 



Somnua I^^" 

Sory 273 

Spada 387 

Sparia 55 

Spatum 6r,(5T>89-98 
^adamantinuin 21^ 
akalinuin 90, 93 
arcnariuna 90 

bohonienfe 80 

botryoides 91 

bradeatum ib. 

calcarenm S9>92,96 
campeftre 179 

celluloium 9I 

chryfolithinum 95< 
columnarc 123 

compaclum 90 

confufum ib, 

condatum 95 

cryilalliiatum 91-97 
cubicum 92 

dodecaedricum 94 
driincum 91 

tlurum 179 

fernferum 329 

fixum 178 

frictione focti- 

dum 109 

fruticulofum 91 
fugax 89 

globofum 91 

granaticura 97 

gypfeum II9, 121, 
hyalinum 90 

inane 91 

informe 90,9S> 121, 
I 179 
lamellofum 98 

lenticulare 97 

iucens 128 

magnefiatum 117 
molle 100 

ebjefta duplicans 90 



S. oilodecacdrum 95 
opacum 89 

orbicuiatum 94 

pellucidtim 90 

pentaedrum 96 

pentagonum ib. 

plumbiferuui ^66 
ponderofum $0-85 
prismaticum 9>7 94 
pyramidale 96 

reniforme 91 

rhombeum 92, 93 
rhomboidale 89> 90 
fchiltaceum 98 

fcintillans 179,180, 
298 
fexangularc 93, 95, 
96 
fihceum 179 

folidam 127 

foliibile 89, 90 

fpeculare 90 

{ta!a£Hcum 91 

tetraedrum 93 

tindtum 90 

tricdrum 93 

trigonum 97 

vinrlatum 98 

Specularia 54 

Specularis I2I 

Spckltein 70 

Spener 388 

Sphaerica 54 

Sphaeroidea ib. 

Spica frumcnti me- 

tallaris 439 

Spielmann 370 

Spinellus 173 

Spongioia 54 

Spuma 

lupi 294 

maris 68 

Spumefccntia 57 



Squamofa 53 

StalUten 222 

Staiaclitcs 6^, g^, 88, 

99,103,124 

fungiformis lOI 

globulofus 103 

gypfeus 119,124 

quartzofus . 197 

ramulofus 99 

folidus 102 

fpatofus 100 

itiliatitius loi 

ftiriacus 99 

Stalagmites lOO, lOl 

Stangcnichoerl 168 

wcilfer 173 

-"Stanj^enlpat 82 

Stanni , 

• mincrae 312, 313 
Stannura 62,291,310- 

amorphum 310,312 
auveum 3 1 1 

cryltallinum 313 
cryltailifatum 168, 
176 
grartulatum 312 
ligneum 311 

mineralifatum 3 1 r, 
312 
nativum 310 

nudum ib» 

polyedrum 176 

pyriticofum 311 
ipati 80, 311 

fpatofum 294, 311 

Steatites 69-72 

Stein 

beugfamcr 248 

thumer 167 

Steinmarlc 

phofphorefciren- 
dcs 135 

Stele- 



NOMINUM TN HCTC TOMO OBVIORUM. 



47? 



Stelcchites 87 

Stellaris 6l,6^, iio 
Tranfilvaniae iio 
Steihta 53-56 

Stenkol 281 

Sterilc 306, 307 

njgriim 306 

Stcrnachat lyj 

Stibigo 300 

Stibii 

ochra 300 

Stibium 62, 291, 299- 

303 

argcntiferum 302 

arlenicale 299 

cryftallinum 302 

flbroium 300, 30I 

mineraliiatum 299- 

301 

muriaticum 302 

nativum 299 

jnidum ib, 

phofphoratum 302 

rubrum 299, 300 

ftriatum 301 

vu!gare ib, 

Stiernliag 76 

Stipttca 56 

Stiria 100 

Stirium 99, I19 

marmcreum 99 

Stebaeus 406 

Stotr. Praef. 71, 188, 

220,225,227,235, 

265. 

Stoutz 324 

Strahlfchoerl 76 

Striata 53 

Strontianitef 64 

Stuckeley U 389 

Stilz 165 

Subdulcia 56 



Suhcr 74 

montanum ih. 

Succinum 62, 275, 

282, 283 

durius 283 

eleftricum 282 

Suckow 375 

Suillus6l, 65, 108, 109 
cryltalHnus 109 
lamelloius ib. 

marmoreus 108 

fchiitoius 109 

Sulphur 62,275,286- 
290 
ferro mineralifa- 

tum288,289.333 
ferro mixtuna 2887 

289 

figuratum 288 

hepaticum 287 

maitc faturatum289 

nativum 286, 287 

nudum ib. 

terreum 287 

thermarum 286 

vivum ib, 

vulcanium ib. 

vulgare 287 

Sulphurca ^^6 

Superficics 53 

Swcib. Praef. 270,316 

Srvedenborg 387 

Sycnitcs 215 

.1 abulare 54*56 

Tacigiten 106 

Talca 50 

Talcofae 61,63,65, 

68-78 
Talcum 61 -65, 68-71, 

74, 76 - 77> 225 
brianzonicum 69 

Gg 5 



T. cosmeticiim 69 
cubicnm 321 

fullonum 6JJ 

lamellare 158,22^: 
luteum 158 

medicinale 69 

membranaceum 225 
moiliuiculum 69, 

157 

omcinarum 69 

porcellanuin t^ 

radiatum 69 

ruhrum 139 

lchiitoiiim 71 

fquamoium 6^ 

fubfiirilc 1 39 

fubffiabilc 135 

terreum 86 

viridens 135 

Talkfchiefcc 71 

Tarras 145' 

Tartarus 

vitriolatus 264 

Tellinites 399 

Tenacia 52, 53 

Tenuia 53 

Tepida ib. 

Tercbratulites 408 
Terra 

aiuminis 133 

aultralis 63 

calcaria 108, 125, 

266, 329, 342, 364, 

365. 

colonienfis 17 

fiitularia 135 

fuUonia 1 36 

fullonum 0/» 

gypfea 344 

lateritia 1 37 

Icmnia I36, 137 

lufitanica odora- 

ta 139 

mira- 



474 



INDEX ALPHABETrOJS 



T. miraciilofa Saxe^ 
niae 15^ 

palaeftina -I15 

plumbca 36^ 

pondero{a 61, 6^ 
falita 58 

porccllana 134, 135, 

139 

pouzzolana 143 

puteolana ib. 

lllicea 61, 66 

tiipolitana 140 

V, unibria I42 

i,,tvercie I40 

; vcroncnfTs ib. 

Tcrrae. Praef. 61,62, 

6^-255 

adamantinae 61,67, 

213 

aggregatae 62, 67, 

214-25? 

argillaceae 61,66, 

133 169 

calcariac6i,85- 132 

poaderoiac 61, 65, 

79-84 
Hliceae 61, 66, 

J70-212 
• talcofae 61, 65, 
r-v^ 68-78 

Terrca .53 

Teffera 55 

Textura 53 

Theophrajim 181 

Tigecftcn 255 

TiUy 281 

Tincal 259 

Toadltone 47 

Tpdtes Liegendcs 247 
Topasfels 225 

Topazius 171, 172 
chryiolithus X75 
flave rubenSj 172 



TopfHein 70 

Tophus 61,65,87-89, 
102, 115, 332 
altef 99 

argillaceus 87, 315 
communis 87 

incruftans 88 

lebetum ib. 

niargaceus 87 

teftaceiis 89 

thermalis 88 

Tubalcain» 332 

turbinatus lOl 

Tourmalin 16S 

Translubftantiata 29 
Trapezium 448 

^Trapeaoidca 54 

Trapczum 153 

Trapp ib. 

hornartiger 234 
Trebra (a) i^raef. 135, 
228, 253 
Tremolitcs 61,65, iio 
HoepfncTJ iio 

TfiewcUd 28 1 

Txillingskriftall 203 
Trip 168 

Tripela I40 

cariofa I46 

foiida 140 

Tripolitana ib. 

Tritura 56 

Trochilitcs 416 

Triimmcracliat 237 
Truncata 55 

Tubcfofa 54 

Tubipora 40 

Tubiporites 421 

Tubipoi:us ib. 

Tubulites 413, 420 
Tubulofa 54 

Tubulus concame- 
ratus ^ 4(3 



T. marlnii* 


413 


Tufa 


144 


Tungften 


291 


Turbinitcs 


417 


Turwis 


386 


Turcofa 


ib. 


Turfa 62, : 


275-277 


cefpitofa 


276 


ericctoruin 


ib. 


foliata 


ih. 


inarititna 


iK 


muicofa 


ib. 


paluftris^. 


ib. 


picea 


277 


folida 


ib. 


THrmalinus 


168 


Typolithus 




vegetabilis 


431 


Uhelacker 


%% 


Umbra 


142 


Uncinulata 


5? 


Undulata 


ib. 


Uranites 




ochraceuS 


29Z 


Ipatofus 


ib. 


fulphurat^i 


293 


Uranium 62,291-293 


ochraceum 


292 


flilphuratum 


ib. 


Uterus 




cryftallinus 


207 


Uvaeformia 


5S>56 



Vaga ^6 

VandeUi 88>I54,286 
Variabilia 57 

Vegetabile 

lithanthrace im- 
praegnatum 280 
Veltheim 



NOMINUM IN HOC TOMO OBVIORUM. 



47? 



Vehheim (a) 1 


Praef. 


41-43» 


»45^359 


Verdello 




107 


Vermiculitcs 




420 


Veficulofa 




54 


Vertungsachat 




237 


Vetrificazioni 154, 


15? 


compatte 




1^4 


filamentofe 




155 


porolc 




154 


Vincent de S. 


. Vii 


r 


lan 




116 


Violaceus 




17 


VJridc niontanum 


344 


Vismuthuin 




354 


Vitrcfcentia 




57 


Vitriolum 


62, 


256, 




270- 


274 


album 




271 


atramcntarium 


273 


cacruleujn 




271 


cupratum 




ib. 


cupri 




ib. 


cupro zinccum 


i ib. 


cyprium 




ib. 


ferratuin 




272 


fcrri 




tb. 


licrinaphro(litum27i 


Japidi imiiiilium273 


magnefii 




270 


niartis 




272 


mineralifat 


um 


273 


niixtum 




271 


nattv^iim 


27I; 


r272 


niccoli 




27 1 


niile 




27J 


fchiUi 




ib. 


terreuni 




Hb, 


-triplum 




272 


turfae 




274 


veneris 




271 


viride 




27Z 



V. zinci 271 

zinco - ferreum 272 

Vitrum 

folfile 15:4 

mofcoviticum 156 

rufficum ib. 

vulcanium 154 

Vogcl. Prae& 59, 40, 

69. 7 1> 72, 74,75, 
80, 87, 108, II 8- 
121,129,134,137, 
139-141,149,163, 
170,182, 186,204, 
211,245-280,282, 
294, 300- 307» 3 12, 
315,522,329,339, 
342,344,353,361, 
390,391,406,408, 
411,412,428. 
Voigt. Praef 178, Igo, 
190,223,224,230, 

234,247. 
Volatiha ^7 

Volkmann 397, 426, 
427,433 

W acca 152, 339 

Wad 296 

fVajrner 597, 427 

Wnlch 388, 391, 396 

WaUeriits. Praef. 32, 

33, 69-75, 81, 86- 

109, 111-116,1 »8- 

122,125-129,134- 

15H, 161,165,168, 

170-176, 179-187» 

189, 19>-I93,>95- 

lyi^, 200-208,210, 

214,225,231,232, 

236,237,240,242, 

244 2^5,257-273, 

276,282-302, 304- 



342,344 347, 349i 
- 352-358,360,362- 

368,371-374,37^ 
38<5,388,395j43i* 
435, 439. 
Wafferopal 18I 

Wafferftein 8S 

WntfGn 383 

Watt 79 

Wedzemo&d 63, 2^(5 
Weiscrz 345, 

Wci>gulden 348,363, 

373 
Wcisgultig, £rz 349 
Weljch 20 1 

Weltaugc 1 59 

Werner, Praef 50,51, 
98, 129, 130, 137, 

164,178,183,^9^» 
206,223-225,232, 
234,240,292,349, 

359 
Wefirnmb 132, I^r, 

255, 444 
Widenmann. Praef. 

232, 28> 
Wiegleb 68, 187, 190 
Wismuthi 

ochra 315 

Wismuthum 62,291, 

354-356 

calciforme '35^ 

commune ib. 

iners ib, 

martiale ib». 

niincralifatum 355, 

356 

nativum 354 

nudum ib. 

ochraccura 3^5 

terreitrc /*'• 

Witberiug 79, 23 1 

Witheritcs 79 

Wo/ffart 



476 



INDEX ALPHABETICU!? 



408,411^426,439. 

Wolfram 294 

Wolframum 62,291, 

293» 294 
album 293 

IVoltcrsdorf. Praef. 

34, 69-72, 87» 95i 
104, 106, 111,119, 

120,136,137,139, 
140,147,148,150, 

176,182, i84'iS^» 
203,207,237,255, 
257-264,267,271- 

273,277-280,283, 
288, 300'3^f>»3i2, 
322 330,336,337, 
342,344,346,347, 
3^3, 3 S'*^» ^60,362, 

363,372,373,57?» 
392,39-h4o6,4o8, 
411,413,426,427, 

' 430>438. 
Wood-tin 3H 

Wortnius 72,80,122, 
201,390,397,406, 
408,412,413. 
JVou/jf 366, 37^ 

JViilJfen (a) Pracf, 368 



^yloftea roftronun 



avium 



^anichelli 
Zechltcin 



38S 

391 

230 



Zcolitcs 126,163,168 

Zeolithus 61,66,162- 

166 

argentcus 166 

bohemicttS ib* 

capillaris 164 

clavatus 163 

columrwris I65 

combuftus 166 

conglomcratus i^. 

cubicus 163 

farinaccus 162 

fibrofus 163 

Jamellofus l62 

prifmaticus 163 

quartzotf.s 166 

radiatus 162 

fcintilians 164 

ftillatitius 163 

tabularis ib. 

varius 166 

viridis I64 

Zeylanites 442 

Ziciona 261 

Zirnmqrmann (E. 

, W.) 262 

Zinci 

minerae 3^4-307 
ochra 304 

Zincum 291,304-309 
argilloium 306 

calciforme 304, 306 
canum 307 

cryftaninum305,3o8 
cryftailifatum 305 



fufco inqninans £84 
lameliis dccuifa- 

tis 308 
lamcllofo-imbri- 

catum tb. 

micaceum 307 

inineralifatum 30$' 

307' 

ochraccum 304 

pulverulentum ib. 

rapax 307 

femitefTeHatum ib, 

filiceum 305 

fpatolum ib. 

ftibiatum 308 

fubtcrreum go6 

fulphuratum 307 

Swabii ib. 

tcrreftrc 306 

vitreum 305 

Zingibcrites loi 

Zinnober 376 

Zinnlpat 31I 

Zoolithus62,385-387 

bovis 387 

cervi jb, 

cornu cervi ib. 

dentis ' 386 

hominis -ib. 

rofmari 587 

{imiae ib.. 

foricis ib, 

ZwiHingskrlftaa 20} 

Zwittcr 313 



F I N I S. 



INSERT FOLDOUT HERE