(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Claudii Galeni De placitis Hippocratis et Platonis libri novem"

Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at |http://books.qooqle.com/| 



vjr ^ »,21- 





HARVARD 
COLLEGE 
LIBRARY 



\j ■> K a :l 





HARVARD 
COLLEGE 
LIBRARY 




l 

f 



I 

\ 

I 
I 

( 

■ 



CLAUDII OALENI 



DE PLACITIS HIPPOCRATIS ET PLATONIS 



LIBRI NOVEM. 






OLAUDII GALENI 



I»E PL.\CIT1S HIPPOCRATIS ET PLATONIS 



LIBIll NOVEM. 



RECEXSUIT ET EXPLAXAVIT 
IWANUS MUELLER, 

UTT. eAAKC. ST ftOM. UT rSIVBE^iTATE XKLAXOXSbl rEOrEKBOA r. O. 



\ 
t 



VOL. I. 

I.:'»Lij;oMi:NA CjMTKA. TEXTl.M UiiAKdM, AnXuTATlUNEM 
LKITirAM VEUSIUNKMWUK LATiNAM CuNTiyKNS. 






LIPSIAE, 

IS AKDIBUS B. ({. TEUBXEBl. 

MIK-CCLXXIV. 



I 




§ 



i. 1:l. 



^ > 



> 



^ • 



JUL 29 K-.ty ' 



(^ cr,.X.tctA.XxX^ j^-^-^t 



UBRARY 

OCT 2 1979 



r^s 



TTm •» •. ru-iism. 



* *» 



f 



Pracfatio cditoris. 



OuiMl aiite hos duos annos ])ronii:<i^ icl iam ita ratum 

• ^n, ut voluiiion priinum cilitionis librorum Cialeni de 

**4'iti^ Hippocrdtis IMatonisque in lucem mitterem, quo 

rr.»:«*2omena critica, scrii^toris verba ipsa, adnotatio critica 

\*r«iixiue latina continereutur. In his omnibus quiu eru- 

•i/nnim exspectationi satisfacerem, tametsi nihil ferc praeter- 

Li>i^^e mihi rideor, tamen metus uonnunnuam subit ani- 

lii.ni. r«* vires meae parura suflecerint tanto labori; quan- 

t .m nova illius operis requirat reeensic. Xam primum 

.-arum, quae a Galeno tractantur. rerum non modo varietas 

.-i'iujm matma, sed insolentia etiani ac novitas a vulgaribus 

;\.ilologiae studiis longe remota uifncultates editiouem para- 

tiro creavit non exiguas; quid dicam non exiguas? immo 

•-j», qnae videri possent paene inexsuperabiles. An quis- 

•[om, ut omittam res, quae ad pliysica artemque medici- 

iMl«»m 5}>ectant, illos locos, quos e Chry&.^|/i, Posidonii 

jl]«*nimque (^toicorum libris (ralenub attulit plurimos, facili 

— negotio eluctari posse confidat? Chrysippi quidem ora- 

JMjem ^«alenus ipse queritur se non satis intellexisse. Ac- 

v<tiit, quod variis de causis, de quibus cum in Programma- 

tis duoous academicis, tum in Prolegomenis huius editionis 

•'•Ai. t»'xtus ipse permultis locis ad aetatem nostram quam 

«i")>ra\ati*»Mmus pervenit vitiisque et apertis commaculatus 

'«t et tectis, quae si quis perviderit omnia, nae is Ljnceus 

mihi erit Neque vero sufHcit perspicere vitiose tradita, 



\ 



— VIU — 

qoi prapsertini imigni amieLssimi cnra, IL Dombarti, fkro- 
fessoris gjmnosii Erlangensis, nsns aim, &etnm e^t« seJ viti«j 
nescio qno macliinac aecidity nt accentaom ii-^tae a t3~i»«>* 
thetis eorrectoribusfjue reoto ot pleue ;ippici;:ie in iiii<I:Ls 
exemplaribns evanescerent. 

Sed bis ib rebus satis iam (lietum ei&t, ne aml»iti«t<«* 
ant lamlare aut exensaro nie viclfor. Iit-t^t;^ ct hoc \t>lntii«^ii 
a bibliopola nobilissimo forma eK-*ranti>s:iaa «~»niat4im« q..(.Hl 
brevi s|iatio interieeto altenim sequetur euanuhon^m con- 
t;n*Tis, faustLs preeilHis prosc^par, nii.ii n:.-;:»:* ^oj'Ti*i< ouani 
iit m**a «»|feni qiialieunujue muiti pi.:! ^^o z,>l ••^lcni >t>i«i:.. 
p2'as fniLtas 4uam quis opiu«'t»jr pii:I««ldg;i-* alljitsra *^x» :- 
tentur. 

Dabam Bonsideliae ni«^nse Septen;i>ri MIK^^iXLXXHT. 



] 



r 



■ - Vll • - 

LjUbunt, <|iioc1 miruiu \\> vi«lcatur. Vclut l*rolegomeiionini 

:'tu ntio instituta nimiuiii qnaiiinm Palacographiam su- 

i-noribuft saeculis tractatani redolere videtur. At ea qui 

'^'-n potuit ut aliter institueretur, si quidem, quod fere nemo 

non concedat^ necessc fuit in editione, quae prima in re- 

M>'AOscendo textu Tcrsaretur, sub uno quasi adsi>ectu ponere 

! .4 ulentisque demonstrare exemplis; et qualem editiones 

^..fN^riores textum tradidissent et quautum quantillumTe e 

^odidbus, qui aetatem tulenmt, petendum esset auxilii? 

I^ande nolint mirari, si in ProIe<:]rouienis reppererint non- 

n"lla a oie einendata dici^ quae in adnotatione critica legent 

«-uiendata a Comario. Causa haec est^ quod Prolegomena 

iim trpis exprimi coepta erant, cum Cornarii emendationeS; 

<i^e margini exemplaris Aldinae adscriptae in bibliotheca 

jcademica Jenensi asservantur, in manus meas Tenemnt, 

.nde multas illius correctiones cum meis consentire cognovi; 

itoque relinquebatur, ut in adnotatione critica Coraario Tin- 

dicarem ea, in quae ipse quoque incidissem. Idem in aliis 

mTutis emendationibus, quas in Prolegomenis non com- 

m^moraTi, faciendum putaTi religioni habens aliquid a meo 

:::.remo profectum praedicare^ quod prior ille inTenisset. Ut 

>*^«tHm iactantiae crimen facile,^credo, etiugi, ita minus fa- 

cile ridebitur duobus aliis me purgare, inconstaniiae cuius- 

<Lun et ne^egentiae. Erunt enim, qui neque satia conaian- 

Xtnsk me in iis, quae ad orthographiam graecam et latinam 

|*^rtinent, fiiisse animadvertant neque in corrigendis typo- 

^(.•'tdram mendis diligentem, quippr' qui accentus spiritusque 

iiA»D pancis Tocibus graecis decsse non viderim. Audio; at 

iiliid perraro accidit, ut in scriptura mihi non constarem, 

a<: ne devitari quidcm usquequaque potuit; velut in locia a 

^'alcno ex Hippocrate laudatis^ cuius ne in optimis quidem 

«udicibus sibi constat scriptura; alterum nec tjpothetarum^ 

t|Uorum diligentiam, nec corrcctorum Lipsiensium, quorum 

accarationem magna laude dignam iudico, nec mea culpa, 



— 2 — 

hi ambitu nirnis longo esse iis videbantur^. Ttaque praeter 
aliorum libros Galeui quoque opera *situs informis et deserta 
vetustas' preraere coeperat, donee decimo fere p. Cli. n. sae- 
eulo cum ceterorum scriptorum riraecorum tum mediconiu! 
studia apud Byzantiuos quodam modo reviruenmt Xam quam* 
quam etiamtum rivulos consectari quam e fontibns ipsis hau- 
rire malebant — documento est Theoplianis Noimi mandatu 
Constantini Porphyrogenetae facta imxoiii} rrjg iarQixijg a^rd' 
af^g rsxvfigj qua nihil fere coutinetur, (piod non exscriptum 
videatur ex Aetio, Paulo, aliis, qui quidem ipsi e veterihiis 
dumtaxat coUecta habent*'') — , tamen ab illa potis^iimuni 
aetate ut aliorum scriptorum, ita Galeni codices in coeuobii> 
vel alicubi delitesceutes rursus in hicem protracti atque de- 
scripti a librariis videutur, sed non tam ii, qui ad pliiloso- 
phiam quam qui ad medicinani spectantes libros contiiiobant, 
idque certe factum osse opiuor inde ab exitu saeculi unde- 
cimi, postquam Synesius quidam uiedici Arabis Abu-Dschafer 
Ahmed *Viaticum', quo in opere (faleni doctrinae prorsus 
adstipulatus est, in graecum vorterat atque medicos ad ipsiiiN- 
Galeui studium exeitavorat*). Id vel soquentis aetatis sub 
imperatorum Latinorum domiuatione atrocitati supertui sse ar 
Galeni scripta in luanibus fuisse oruditorum ot medicorum 
testatur loamies Actuurius, arehiator Androuici Palaoolotri. 
non Arabes solos, quorum litterae in Byzantinorum regiium 
iam invasorant. sed ipsmu etiani CrahMuuu, e quo illi pendent. 
ducem seeutus; to.^tatur quodaui uumIo Audronicus impemtor 
ipse, a quo Robortus Auiovousis, Siiiliao rex, codicem, quo 
multa opera (raleni coutiuobautur, douo acet»]iit'). Stnl post 



') Cf. Pauli Aoginctae * Emxoit f^s /ftrpivr/; Proocm. 

') Haeser l 1. § 153. 

*) Haeser 1. I. § 155. 

•) Cf. Colloctionis Saloniitanae a Salvatoro «le Rcnzi institnt«ie 
Toui. I p. 338 (Neapoli 185-2\ Kobfrtiia niantlavit Xioolao Ulie^uo, nio- 
dieo Calabrendi utrini*qno Uni^uao poritiss-imo, ut ox illo coUice libro^ 
Galeni in latiunra vertt-rot. i|uoil illo focit Cf. CoU. 
p. 835; Freindii Histona M«'tli« ina«» Vrnot. I7i»5 p. 17» 
taUo de Cl. Galeni »:>ubtiguratiunc empirica Bouuae 1 



- 3 — 

V«T ."srii teinpora immanitas barbariac Turcarnm cum regnum 

{ . /.jLntini»rum occnpasset, concidisse eum rejjno cultum omnem 

•V ninim con^^tat Quod.si apud* It yzantinos quid valuerit 

••-Nnn^, sub nuo quasi adspectu ponas^ regnasse quidem il- 

'^ dica>. sed non tam i])sum, quam j^er satellites eorumque 

irjHtnis vel Uraecos vel Arabes: verum tamen eius opera 

:.unu^ studiobC legerunt, at-in mtilta transcribendo exem- 

jria ma*nia ex parte ab interitu vindicaverunt, quae a tem- 

■ rJ*\\-i Andronici et Actuarii ad occidentalis Europae gentes 

•:a»i%vrcta medicos et philologos ad novum veri (laleni stu- 

- .ui inflammaverunt. Ibi enim (Talenus regnaverat non 

.'ra»^o. >ed latino habitu atque eo quidem, ut vera eius fa- 

. ^* ad^pici non posset, praesertim ab illo tempore, qno 

\r.'*«-'^ iu philosophia et medieina principatum quendam ob- 

•. .-rv coeperanL 

Xam<|ue a saeculo p. Ch. n. sexto in Europa occidentali 

;i.ia untum opera (valeni cum libris paucis Hippocratis, 

I^»^oridi'*. Sorani alionnuque in usu fnernnt latine reddita 

. «t»re ( a>MOtloro, qni cum alia aittiquitatis monumenta tum 

•»rj»H.n»* mt^dicos in latinum translatos monaehis onlinis s. 

' L**diiti Miaserat ut lejrerent^). (pii qnidem libri in mona- 

•'rii< fiuMlem onlinis jier Italiam, Dritanniam, Francogal- 

M. (•••nnaniam divulirati sunt et adliibiti ad artem medicani 

-t «ii2<«fiidam et exercendam. £t post^juam schola »Salemitana 

"*r^rr coepit, neutiquam ibi uova medeudi ratio excogitAta, 

i ftoliii medicis veteribus^ inprimis Hippocrati et Galeno, 

uima tributa auctoritas est, (piod etiam postea lege impe- 



*i C«i.««iodor. de iu^t. Jiv. Htt. .'U: ''(juoiUi vobis non fuorit grae- 

' i:j litt^raniin nuta f.icuijdia, in]>nmi:< halM^tls Ilerbarium Dioiicoridiji, 

:;«'rlaft j?roniiii — de|)inxit; i»o«<t ha»»r Irjritt» llipi^ocratcm at«|iie G;i- 

.iOi Lfttioa linK^ia couTeryo^ii, i. e. Thcra|»cuticu Ualuni atl ]ihilobO- 

..jft Glaocooeni dettinata et aaonymmn qucndam, qni ex divcnds 

• :orfbat |>n>batar ew* collectmi. Deiude Aurelii Caelii de niediciDa 

' niifiocrotij de herbis ei cnris (cibiK cx cmeud. V. Rose) diveniosqae 

. .. d^ med^^ndi arti* com]KMito!<. quo^t vobis iu bvbliothei-ae nostrae 

' lU» rprooditot — dereliqoi.* Cf. Geschichto der rGmiifchen Literator 

'oa Tcvffcl H ^^f U 467, 489 (ed. tee.). 



f ^ 



- 4 — 

ratoris Friderici secnndi a. p. Ch. 1224 confiimatnm esi, qaa 
sanxit, ut ^magistri libros authenticos tam Hippocraticos Cjuam 
Galeni in scholis docereut, tam in theoretica quam in practica 
medicina'*). lude eoriuu libri aut deuuo iu latinum couTersi 
aut commentariis illu^trati sunt, ei, quos illis temporibus 
docti de arte medica composuerunt libellos, ii ad eorum po- 
tissimum doctriuam aceoiumodati. Eaudem ratiouem secuti 
sunt, qui medicinam profitebantur iu scholis Xeapolitaua. 
Bononiensi^ Moutepessulaua, Parisiuieusi, aliis. Itaque iu his 
scholis Galeuus re^nnnn cuui Hippocrate sociavit Sed noii 
multo post cousortio illo subhito GaU'uus solus regnare coe- 
pit idque ab eo inde teiiipore, quo Arabum litterae ad phi- 
losophiam; physicam, modiciuam spectautes iu latiuum trans- 
latae per Europae geutes mauaverunt. Intluxit autem nou 
tenuis qiiidam ex Arabiiuis rivuUis, sed abuudautissimus auinis 
illanim discipliuanim. <>uo taetuui est^ ut, quemadmoduni 
in philosophia Aristotoles^ sic Galeuus iu mediciua muis oiu- 
nium maximam auetontatem cousecutus sit. Arabes eniiu 
quamquam iu altero priucipe medicorum Hippocrate uon pur* 
vam operam collocaveruut, cum libros eius arabice reddereut 
et euarrarent, tameu muUo plus laboris et studii Galeno tri- 
buisse coustat^). 2\am praeterquam quod is tuso et abun- 
daute super uecessitatem geuere diceudi utitur, quod Arabuni 
nationi valde arrisit'^), doc-triuae, quam libris suis ti*adidit« 
coufonuatio ipsa vel maxime eorum auimos cepit captosquo 
teuuit. Videbantur euim ridere, quae Hippocrates quiqiu* 
post eum florerent meilici de siugulis medieiuae partibus do- 
cuisseuty ea omuia Galeuum ita comprehendisse^ ut, quae ab 
illis aut vitiose observata aut imperiecte relicta esseut, emou- 



^) Cf. Salvatore de Pienzi CoIK Sal. I, 315. 

') Cf. Wenrichii Comineutat. ile Auctoruin Graecorum Tersionibiih. 
ct commentariis Syriacis Anibicis Armeniacis Fersicisque Lipn. 1842 
p. 241 sqq. 

*) Kecte Darembergus: 'L*ampleur du bagnge litteraire et \me cer- 
taine enfliure d*un style diti^is, n ont ims pcu coutribue u faire le succes 
de Galien aupres dea Arabes.* ^liistoire des Sciencea Aledicales Paris 
1870 Tom. I p. 208 adu. 1.) 



- - o — 

•1 Tft ft |MTficon»t, quainubmn non ojnis cssc» ('xi.siiniabant in 

.-. qiia«» a ^nporioribus tractata cssont, ut minus oxcultis 

*i*^»Mitin?* vorsari. Accodit qu(Kl luiivorsao moclieinao ratio- 

•ni art«Mii((no sic a <ialono invoniobant tliscriptam ot com- 

■••^it,mi, \it apto com]iarari )>o>so vitb-rotur cum philosopho- 

r-.m coiiipo^itiono disciplinao olo«rantor instituta, nbi aliud 

-^ alio nocton*tury poatorius priori couvouirot, omnia donique 

. [ ta intcr .so ot quasi coagmontata ossont. Et id ipsum, 

•h\ n)«*ilicinam ad idnlosophiao vt ]»rincipia ot pori>etuita- 

:• lu con^tantiamquo rovocatam vidfbjnit, mirum quantum stu- 

'\a oomm nlloxit^ quijipo quonuu montos ita comparatae 

f^^^it, iit n*nmi voritatom miuus ox i])sa natura por expe- 

-'•ntiani qunm ox doctrina i>orj>otuis ordinata ijraocojitis per 

riti«M*iiiationoni oxjdicaro studoront. His do causis dici vix 

i»!«-M, qiiautani cnram industriamquo Arabos, })ostquam i>or 

^\n»^ tfaloni doctrinam coi^novorunt, in oo i>osuorint, ut oius 

•»ri, qnotquot iuiuriam tomporum ovasissont, conquireroutur, 

.•.it»ico rotldorontur, oxplanarontur, porvuljjarontur, tum qui 

.' nioilicina, tum qui do philoso]diia, in]nimis de dissorondi 

r Tiniif ab oo conscrii»ti orant. ()i»timo hac do re luoriti sunt, 

• ' *ae\ulis octavo, uouo, drcimo floruorunt modici o tamilia 

• >««htischna oriundi. doindo Alkindus ot Johaunitius, cui apud 
\r.i>H*?k Honoiii iiomon o^t, qui noiio saoculo flomit modicus 
.•diili>>imusy oiusque filii, nopotos, discipuli, cpii cum multa alia 

«»|iora Graeconim, volut Hippocnitis, Dioscoridis, Paidi, Ari- 
«•tiitoliby rtolomaei, Archimedis, Euclidis, tum Galeui aut 
-xriaco aut arabico rcildidormit aut quotquot exstabant ara- 
•«•• rvtlditn, omondavonuit vitiisquo porpurjravonmt *"). Post 
. .* ]>ormulti exstitomnt, qui oomm vostiiziis iusistoutos ut 
*'i philosophia Aristotoleiii; ita in modicina oxcolenda Gale- 
iiim fiummum aiictorom secuti sunt, intor quos Khazos s. IX 
•-minnity Avicoima s. XI ot insoquonto Avorroos, utorque in 
*:tniqne discijdina claris^imum noinon adoptus, ille tamen 
uu^tf iu modiciua, hic iii philosophia*^). 



'^t Uwtmb. L 1. p. 267. 

"} Ambct qaam sedolo in coUigCDditf libris Galcni laborATcrint, 



— 6 — 

Ab his igitur tanta auctoritate viris exculta mediciiia 
cum philosophia ad Europaeos transvecta est Qoa recepta 
fundamentiuu, quo ad id tempus medendi ratio ab iis erat 
posita^ immutatum est. lam non simpliei Graeconimy ^(^1 
perplexa Arabum, non illorum sincera et vera, sed honini 
fucata et artificiosa uti coeperunt ratione; itaque nou iam 
animum intendebant ad id, quod Graeci monuerant^ uatunim 
ut medici sequerentur optimam magi.stram, sed e solis libri-*, 
non e coutemplatione et observatione naturae hausta prae- 
cepta ad artem exercendam adhibere volebant. Commentarii 
vasti et ingeutes Arabum, plerumque pessime latine retWiti 
ideoque ad obscurandas magis quam illustrandas res accom- 
modati in locum succedebant eorum libronim; quibus antea 
usi erant e schola Saleniitaua prolectis. Galenus igitur in 
regiuim a medicis sublatus est, sed ita, ut non tara ipse quam 
satrapae peregriui reguarent enulitosque iuberent menteni 

documento est, quod Ibn Abi Oseibia, auctor histoziae mediconim ainiu 
Arabes s. XIII clans.<imud, ia 'Foutibus relationum de classibu^ mcdi* 
corum' lohannitium de XV libris Galeni tcsqI clxodeii&asy quos pmctor 
unum fragmentum nunc intercidisse consitat, narrantera facit hunc fvrr 
in moilum: 'Aequalium noiitrorum nomini contigit, ut Graecum exoni- 
plar integrum operis, quod est de demonstratione , reperiret, quamqiiam 
ot Dschibril (Bcn Bokht Jeschu'i ad inyestigandum magno opere homi- 
nes adhortatus erat et ego ipse in ea re summam adhibui diligcutiain, 
totam Mesopotamiam et Syriam, Palacstinam ct Aeg>'ptum u&quc a^l 
Alexandriam, si forte invenirem, perlustraus. At nibil repi»eri praot»T 
trunca quaedam in urbe Dama^co. D&chibril ip.«e quoqne invcnit fr.ijr- 
menta quaedam sinp^ila et alia qnidcm atque cgo. Quae exstabarir, 
Kiub vertit; eqnidem nisi post absoluta integri opcris \^'f) studia nolm 
quidquam vertere, cum tantulae superes^ont reliquiae et me de!*iderium 
cepis^et operis iutegri. Postea tameu reddidi smace, quae exstabant; 
cmnt autem particuUie primi ^v"» et secundi libri, maior pars tertii. al- 
ternm paenc dimidium quarti et liber nonus, cuiu^ iuitium dociai. 
Reliquos libros posteriore^ inveni intogi*os, nbi quod in libri XV part-' 
extrema nou nihil desiderabatur. ha Hen lahja ea, quac e libro Vili 
exstabant, et sequentes libros u^que ad undecimum in arabicimi vertic* 
(Ifihak Ben Honein ceten^^ inde a libro XI vcrtit). Haec latiue rtnMita 
depromsi e Mauritii Sjteinschneideri de Alfiirabii Philo^ophi Arabiri vita 
scriptisque libro, qui insertti'* ct Annalibu:^ Academiac Petropolitanaf 
1869. (Memoires dc rArademic imp«'rialc dcs Sciences de Saint-Pctcrs- 
bourg VII St-rie Tom. XIII p. 27 adm 25). 



.nwTirc a)> nsu et experimciitis, (lirigere autom ad ratioiialem 

•i'.-nu i|»>i jirotitereutur discipliiuuii spiuasque dissereudi di- 

^•'ud.i'**-». IVr duo fere saecula, deciuium quartum et quiu- 

• .m. AraUeH Aristotelis et Galeiii uouiiue summam potesta- 

v-m exereel>ant"j; sed eorum aetas simul iuciderat in ea 

*'miK>ra, qiiibus summa rerum couversio lieri coepit. Reua- 

*i»-iitia autiquarum litterarum studia praeter alia, de quibus 

. L di^putare alieuum est, hauc quoque vim salutarem lia- 

.-nint. ut« qui iis imbuti eraut, mm iam rivulos limo ob- 

riXi,f% cou^octari, sed ab ipsis foutibus puris limpidisque 

.i^^Tmleu df>ctriuani et eruditioucm haurire velleut. Atque 

}rimo ad poetas, historicos, oratores, philosophos veteres 

••itn* i»at*»faetus est, postea ad medicos Ttraecos. Tum vero 

::i cetiTorum scriptorum, ita Hipiiocratis et Oaleui admira- 

\f* qniMldam studiiun exarsit. ( odicos eorum (rraeci e teuc- 

••ri> iu hicem protralimitur, e Byzautiuis trausvehuntur iu 

luiiam, coemmitur, describuutur a librariis^ a viris utrius- 

:•? linsnine periti^simis iu latiuum convertuutur, gi*aece deui- 

• «* eduutur. Et postquam aliquot libri <Taleui siugillatim 

• .iti Hiiut, priHliit iu Incem fxlifio jmnrq^s qmnquc imivs con^ 
' . •«< Vniffiis III miJihfis Aldi rf Audrcac Asulani Socvri Meuse 
Vprili a. K>:?r)"), cui niox successit rdifio Basilccnsis a. 1538. 
'.• .le er1iti4iue< quautam vim ad eruditos, qui iidem iu me- 
•juina Ters^abantur^ habueriut, dici vix potest. Ac primum 
4';idem exstiterunt multi^ qui Galeni libros aut multo ele- 



"^ Hacver 1. ). $ 298, 3 illml Petrarcao afTert: 'Olim qaidem non 
.<vswibu cQiabantnr ct )»ro)>c, ut tu nuuc faUo gloriaris, 6U£citabau- 
* -' mfinDi. Nnnc «inanta mutatio: SyllogizAntibns vobis |>crcuut, qni 
•.«r Tobit %ivere potiii»#ent.' 

*' l»arcmberg L 1. p. 313: 'Ualien trave^ti et Aristote dctigure sc 
jrtAj^-nt lc rooodc* 

* In 'Hi«toria litteraria Oandii (laleui coD:<cripta ab .Vckcnnauno*, 
'i^t^ pffaanif«a c»t volnuiini |irinio editionis Kuchnianae, legimus 
<^^^VI, illam Aldinam pro<1iii>««e ''tiinc anni mentione, qui tamen essct 
. \ imcm |irivilegii Clemcntis VII, qnod datam CBsct Komao d. 27. Jan. 
X I&26.* \X enim iu co folio, qnod privilepum scquitur, )ilaniB6imc 
«kMatam ct anaiun ct mcnscm, qno iwirs prima t}7>is exscripta est. 



— 6 — 

Ab his igitur tanta auctoritatc viris exculta modiciiia 
cum philosophia ad Europaeos transvecta esi Qua recepta 
fundameutiuU; quo ad id tempus medendi ratio ab iis erat 
posita, immutatum est. lam non simplici Graeconim, secl 
perplexa Arabum, non illorum sincera et vera, sed horum 
fucata et artificiosa uti coeperunt ratione; itaque non iaiu 
animum intendebant ad id, quod ('raeci monuerant, natuniiu 
ut medici sequerentur optimam magistram, sed e solis libris, 
non e contemplatione et observatione naturae hausta prac- 
cepta ad arteiu exercendam adhibere volebant. Commentarii 
vasti et ingentes Arabum, plerumque pessime latine redditi 
ideoque ad obscurandas magis quam illustrandas res acconi- 
modati in locum succedebaut eorum libroruni; quibus antea 
usi erant e schola Salernitana prolectis. Galenus igitur iii 
regiuim a medicis sublatus est, sed ita, ut non tam ipse quaui 
satrapae peregrini regiuirent enulitosque iuberent menteni 

documento est, quod Ibn Abi Oseibia, auctor hiatoriae medicorum apuJ 
Arabes s. XIII claris.<imus, ia Tontibus relatiouum de cladsibus mcdi- 
corum' lohannitium de XV libris Galeni mQl ciTtoSst^&ag^ quos practor 
unum fmgmentum nunc iuteroidi^^se constat, nan-autem facit hunc fero 
in modum: 'Aequalium nostrorum nomini contigit, ut Graecum exem- 
plar integrum operis, quod est de demonstratioue, reperiret, quamquaui 
ct Dschibril (Ben Bokht Jeschu) ad inyestigandnm mngno opere homi- 
nes adhortatus erat et ego ipse in ea re summam adhibui diligeutiam, 
totam Mesopotamiam et Syriam, Palaestinam et Aeg>'ptum u&quc a<l 
Alexandriam, si forte invenirem, perlustraus. At nihil repperi praetor 
trunca quaedam in urbe Daraasco. Dtchibril ip.«e quoqne iuvenit frag- 
menta quaedam singula et alia quidcm atque cgo. Quac exstabant, 
Eiub vertit; equidem nisi post ai>soluta integri opcris (?) studia nolui 
quidquam vertere, cum tautulae 8uperes>ont roliquiac et me desideriuni 
cepisset operis iutegri. Po&tea tamen recldidi s>Tiace, quae oxstabant; 
ciunt autem particuUie primi ^v) et secundi libri, maior para tertii, al- 
terum paeno dimidium quarti ct liber nonu:?, cuiu.-* iuitium decrat. 
Reliquoa libros posterioros inveni intogros, nisi quod in libri XV parto 
extrema nou nihil doi^iderabatur. Isa Hon lahja ea, quae c libro VIII 
exstabant, et sequentes libros u^quu ad undecimum iu arabicum vertit' 
(Ishak Ben Honein cetero:» iude a libro XI vcrtitX Haec Intiue reddita 
depromsi e Mauritii Stein?chneideri de Alfarabii Philo^ophi Arabici vita 
scriptisque libro, qui insertus est Annalibus Academiae Petropolitanae 
1869. (Memoiros de rAcadomic imporialc des Sciences dc Saint-Pcters- 
bourg VII Stirie Tom. XIll p. 27 adn. 25). 



.i%«mire nh \\>\\ et experimeiitis, clirigere autem ad ratiomilem 
■ juim ijisi j>rotitereiitur disciplimim siiiiiasqne (li.ssereiidi di- 
^ rtMla-*'-». IVr duo fere saecula, decimum quartum et quiii- 
t m. AraWn Aristoteli.s et Galeui nomine summam potesta- 
•-in exenebant"j; sed eorum aetas simul inciderat in ea 
:«!niK>ni. quibus s^umma rerum couversio fieri coepit. Rena- 
^-*ntia antiquarom litterarum studia praeter alia, de quibus 
.. L fii^putare alienum est, hanc quoque vim salutarem lia- 

■ .«-runt. ut, qui iis imbuti erant, mm iam rivulos limo ob- 

r.toH coii^ectiri, sed ab ipsis fontibus puris limpidisque 

'.f^^enlem dfictrinam et eruditicmem Iiaurire vellent. Atque 

: rimo ad poetas, historicos, oratores, philosophos veteres 

••iitn^ pat**factns est, postea ad medicos Tiraecos. Tum Tero 

: ceten^nim scriptorum, ita Hipi>oci*atis et rjaleni admira- 
•'»;- <|niHM<)m studium exarsit. Codiees eorum (rraeci e tene- 
' ri* in Inceiu protrahmitur, e Byzantiuis transvehuntur in 
l.iliam, coemmitur, describuntur a librariis, a viris utrius- 

■ e liinoiae periti^simis in latinum convertmituv, graece deni- 
.*■ edtmtur. Et postquam aliquot libri (valeni singillatim 

"i.ti snut, ]iriKliit in Incem rditio jmitrrjys qmnqnc ixtrUs VOH- 
' '••**< Vrmttis in aritibit^ AUll rt Amreac Asnlani Sorrri Mense 
Vprili a. 13:?r>"), cui mox successit rditio Lasilrcnsis a. 1538. 
*! .1»» editioiies (|uantam vim ad eruditos, cpii iideiu in me- 
.:aua ver^tabantur, habuerint, dici vix jiotest. Ae primum 
*juidem exstiterunt midti, qui Galeni libros aut multo ele- 



") Hac9er l. 1. i 298, 3 illud Petrarcae afTert: 'Olim qnidem non 

• "«jn^ibi* cniabantnr ct proi>e, ut tn nunc faUo gloriaris, 6n8citabau- 
'.:^rafirmi. Nnnc qnanta mutatio: Svllogiz.intibn8 vobis ))ercuut, qni 
i.v Tobw vivere iH>tiii«»ent' 

^' I»arcmberg 1. 1. p. 313: 'Ctalien trave^sti et Aristotc dcfigurc sc 

• irt.ic.-nt lc moode.* 

'* Iii 'lii-toria littvraria Claudii (iiilcni coutfcripta ab .\ck(.nnauno\ 
>ji* pfaemirM c»t volutnini |irimo etlitionis Kuchnianac, lcgimus 
•• «^nCVI, illam Altiinam protliiH^iC 'rtnc anni mcntionc, qni tamen essct 
1 &ncm ]Hivib^ii Clcmcntis Vll, qnod datnin C8<ct Komao d. 27. Jan. 
X 1326.* At enim in eo foUo, qnod privilcgium i»equitur, planisbimc 
(ieQOlataai ct annam ct mcniem, qno para prima typis exscripta eit. 



— 8 — 

gantius quam olim factum erat, aut, ni qui eraut nonduui 
versiy tum primum in latinum verterenty Thomas Linacer 
CantabrigieuHis, Erusmus Kotcroclamus, (iiiilelmus Copus Basi- 
leensis, Guintherus Andernacus, lanus Coniarius Zuiccavieusis, 
loaimes Caius Britanuus aliique*''), quorum opera insigni etiaiu 
iis, qui graecfie linguae ignari erant, imago saltem vero Ua- 
leno quam proxima proposita est. Deinde (ralenum quasi 
renatum commentiiriis variis ilhistraverunt, scholas de libris 
eius habuerunt, prorsus nihil praotermiserunt, quin eius, qui 
cum Hippocrate in medicinae arte perfectissimus iudicaretur, 
scripta collustrarent et pervuljjarent ^^•). Ex eo auteni, quod 
medici et docti Galonum et Hippocratem tanto studio ani- 
plecti coeperant, duplex in arteni niedieam commodum redun- 
davit, unum, quod iugum Arabum excussum est, alteruin, 
quod a Graecis didicerunt non ex alienis pencUMites senteii- 
tiis, sed suo iudicio staut^s ad luvestigandam rerum naturam 
accedere. Et contra Arabes quidem eosque, qui iis adstipu- 
labantm*, bellum acerrimum ortum est; nam resistebant for- 
tissime nec facile erat gradu eos depellere, id quod vel diu- 
tuniitas belli docet, quud ne sexto quidem decimo saeeulo 
prorsus confectum est. Qui autem statim ab illo tempore. 
quo vetorum studia reviroscobant, cum Graecis conti*a Ara))es 
faciebant medici et physici, ii non rainus sub Graecorum 
dominationem sese subicere quam adversarii sub Arabmu 
dominationem se subiocerant videbantur. Xam disciplinas 
plurimas, ut anatomiam ot physioh^giam, ad Graecorum, iu- 
primis Galoni doctrinam prorsus accommodabant et si quando 

**) Haeser 1. 1. Jj§ 303 — 307. Claud. Galeni Opera omnia iu lat. 
scrm. conversa cx III Oftic. Frobenianae eiUtione Busil. MDLXII Praef. 
Conr. Gesneri. 

**) Daremberg in Praof.' Openim Oribasii p. VIII, ubi de nostrac 
actatis contemtione mediconiro Cii-afconim conqueritur, haec dicit: 'Mais 
quc nou8 sommcs loin de cotte »'poque, ou les ocuvrcs complotes do Ga- 
lien comptaient, en ^rcc, doux oditions a quelques annoos de distance. 
et cn latin, dix editions ohez lcs Juute, trois chez Frobeu, et plui$ieiu-9 
encore chei d^iutre» imprimcurs; ou l»'s oditions d'£lipiK>crate otaient 
muUipliooti 11 rintini; ou les anciens otnient lus et otudios par les me- 
decini commo los classiques ]>ar les orudits!* 



— 9 — 

eadaver liomiiiis ajienieraiit, onnna, quae Galeiius de corporiK 
Iiuinani fal^riea tradiderat, usu |irobata et confirniata cemere 
>ibi vitlehantur, quamquam is i>ermulta fal.sa et i»lena erro- 
ris docuerat, quippe qui uunquani hominis corpus incidisset: 
tanta caligine et oculo» et mentvs occaecatas etiam tunc tenuit 
auctoritas (nileni! Quid? quod, cum A^esalius, celeberrimus 
XVI isaeciili anatomicus, ex incisis corporibus humanis de- 
monstnisset sternum e tribus partibus constare, non septem, 
uti Galemis docnisset^M, Jacobus 8ylvius, [»raeceptor eius, 
ut Galeui doctrinam tueretur, censuit honiinum gemis, quale 
muic cjsset, minutum et pusillum pro antiquo genere, quale 
olim Galenus vidisset, esse ideocpie habere sternum iusto 
brevius. Is igitur rennn veritati auctoritate Galeni anteposita 
talia tamque absurda commentus est. Sic (iraecorum impe- 
riuni noii minns grave quam Arabum videbatur. Sed vide- 
l^atur tantum; nam iidem Uraeci, ini>rimis Hippocrates, ut 
ip>i artis magistram naturam ^equi studebant, ita praecepe- 
rant discipulis, ne in verba magistri temere iurarent, sed 
veritateni solam investigaturi eam tenerent rationem, qua 
vora a falsis suo iudicio dignoscerent*^), quod quo magis a 
modicis physicisque saeculi XVI intellectuni est, eo minus 
verebantur doctrinae antiquitus traditae vinculis sc exsolvere, 



'^ Cf. Galen. de osftibufl Vol. II, 763 ed. K.: ra 6h tov m^ov 
(offra) cvpfjn^emtai ii(v oXli^lotgj inta 6* iotl tov agi^iiov, oaat. X9Q 
ttil ff» jtgos levTO SiaQd^QOvnfvai nXevgai. De nsu partium Vol. III, 599: 
^tft ti d* i^ inta, to nXrj^os tmv ovvaQd-QOViiivtov nXtvgav aitiov Vy 
yccQ oatovv tov attgvov nad'* indistriv avt^v, (de auatomicis administr. 
Vol. II, 653 sqq.). 

^^) Cf. Hip)>ocr. Epid. 1,5: vovomv q>vetis Ir^tQoi. Galen. Quod 
auimi mores corj). temp. Bcquuntur Vol. IV, 805: ^lnnoTHQdrr^s — rt Jio- 
^icxotatos iof*' fidgTvg, f T yi tig im utcgtvQt Troiorro, ^ad^dntQ ivioig 
ii^og iatlj tf^v tav Soyudtav dXt^d^ftav. iydt d^ ovx d^S (idQtvQi tdvSQl 
VKftevw ro^ip noXloCg iaavtcig^ dXX* oti tdg dnodfi^iig avtov pfpaiag 
OQm, dtd tovto yovv nal avtov (lege avtog) inaivci tov *Innoy.Qdtriv, 
Idem Comment. II iu Hippocr. lib. VI Epid. Vol. XVII, 1, 951: ovx 
ff^leog, otg Sv stnot ttg avtwv (sc. tav naXaiciv), ntaTivaty §aaaviiio 
it nal avtog t^ ti miQa xal tm XoyrOf notiQOV dXtid^ig iattv ^ ^cv- 
^og, fiyodipaciv, Cf. etiam de CoustitutioDe ari med. Vol. I, 244. 



— 10 — 

aed suis ip«i ocalis»; noii alienis, et mentis et corporis, quid 
in qnaqiie re Terissimnm esset« cemere Tolebant. Itaque 
fiactam est^ nt aetate illa, iuveteratonun erronun ememlatrice 
liber^ue iudicii iu scieutiae perveritigatione sectatrice, ip:»i 
quoque, quamquam sero, in libertatem sese rindicareut atque 
aui iuris arbitriique e^^se velleut. Atque initium eius rei 
factum est cum ab aliis, tum a Vesalio, qui Paduae anato- 
miam docnit, in libris. quus de corporis humani fabrica cuu- 
scriptos edidit Basileae l«>4o. Huc upere recte dicas imperiuui 
Galeni labefactatom e>se: uam ab illo tempore, si iion illico. 
at paulatim certe omue>. 4iii auatomiam trjctabaut, Ve^alii 
vestigia ita secuti simt. ut uiliJl pro praeiiuUcato putareut. 
sed, quidquid Galeuus de corpore luimauu doeuerat, exactis- 
simo iudicio examinareut. iu quo cum iuveuisseut permulta 
opiuiouum couimeuta. imperium di»trectare coepenmt. Idem 
factum est in physiolouia, quamquam post centum demuui 
fere annos, cum Harveus Britamui^ a. 1028 libello, qui in- 
scribitur *Exercitatio auatomica de motu cordis et sauiruini> 
in animalibu!^', edito tralaticias de usu cordis opiiiioues re- 
fellit et vera de saufiniiuis circulatioue primu:< post homiuuiu 
memoriam docuit, *uou ex libris, >ed ex di>sectiouibus, iit»u 
ex placitis philosophoruui, >ed ex fabrica uaturae di^ceiij* et 
docens auatoiuiam'. Cui»is doctriua uova et iuauilita tamet>i 
a multis iuipuguata est^s taiueu vi veritatis et aPjXumeuto- 
rum pondere, quo valebat, advei*sariurum artrutias brevi re- 
futavit, sed eadem (JakMii, quo adversarii uitebautur; aucto- 
ritatem ac lidem prorsus subvertit. 

Ita iure dixeris Galeuum auuo 1(»2>^ reguo pulsum es>e, 
quod per tot saecula aiuul ireutes rejrioue, luoribu^. cultu 
diversissimas varia fortima obtiuu«H*at; uaiu ab illo potioi- 
mum tempore ue«rliiri et couteiuui coeptus est. Accedit, qu«Ml 
omnino illa aetas iu alii^ (juot^ue discipliuis, uou iu uiediciua 
solum, iuprimis iu iis, quae ad uaturae iuvestij^atiouem spec- 
tant, veteres et Graeeos et Kouiauos, qui oliiu soli duces et 
auctores fueraiit, de^eniit, cuiu phu*a iu dies et iuventa et 



'•) Cf. loann. Freind. 1. 1. p 66; Haescr. l. I. § 4*2. 



— 11 — 

• tfiritata e^j.MMit, qiiae iniilto veririra et lueliora videreiitur 
:*. «jtiae e v<»tennu disci]ilina traclita essent. (Juoeirca vete- 
r Mu. «jui (|uai>tiones naturales tractaverant, studia deflonie- 
r.iit atque ipj^i «iblivione quadam obruti sunt, quoniam pauci 
ui iis versari, haliitare vero nemo volebat. Eamlem sortem 
••alenu> uactus est. Nam saeculo XVIl, ut mittam singulos 

'••«•llor» separatim aut graece aut latine editos, mia tantum 
.i\ lucem mi>sa est Cflifio omnia qmr imwtucnmt ot)era Galeni 

'U-i>tcffv9is lUmti Chaiivrii VimhHimusis Parisiis 1G83 Gracce 
**' lAifiiir^ quae (]uani nihil satisfecerit exspectationi docto- 
rani, jK>>tea intellectum est*^). Per sequens autem saeculum 
yrrir^u^ iaenenint Tialeni .studia: nihil enim editum est prae- 
!»r paueo> lihros-*). Nostro deni(]Ue saeculo prodiit editio 
K'"hnii intervallo centum fere quinquajrinta amiorum a Char- 
t'*hima di>iuncta^), cui quamquam non omnes viiiutes ab- 

.«liiuuda^ censeo, tamen quautis vitiis laboret, cum hodie 

• nD(|M«*nmtur omnes, qui (valeni libris inteuti hac editione 
■.timtnr*S. tum a me et duobus projrrammatis academicis**j 

• .i**im d«»monstnitum est et postea accuratius demonstrabitur. 
«^ifmadmodum autem non solum ante Charterii editionem 



• P nabnkeniiis in Timaci Lex. Voc. Plat. i». 96 (ed. alt. Lng- 
•s U«t. J7^*.» locum qnentlsim riatonicnm in editionc Chartcrii mi- 
•• r«* cormptiini eft«e que»tu8 errorei proi^e infiuitos eum cmendandi sjie- 
cie in Galenam invesiMe arguit. Koehlerus in rraef. ediiionia /T^o- 
tftTnwov p. 9 baec indicat: Witio pretiosa et «itis Fplendida, de qua 
\AWftn parnm honorifice icntio. — lurita Mincrva plurimis in Iocib 
.'' tionc-m emendavit aut potiu* iubvertit * 

'* rir^t dtayrt^^fai «ai 9ri*€tnfictg rior Iv i%aotov C^rrS l^i^v ntt' 
9k9 edid. J. H. Acker RudoUt. et Jenac 1716; /7eoref irriico^ Inl xixvui 
KT^ratiin ctlidit J. G. G. Kochlor. Lii>8iac 1778; "Ori nQterog iatQOf 
tr.t ^«40<io^o; Cil. Cnrt. Sprengcl. Halac 178S. Cctcrum /7eor^«)rr(NOir 
:'.;tAnn! ^»i ciilo XVlll plu? scmel cdidcnint. 

*' CUudii Galeni < ^]y?ra omniu. Editioncm cur. C. G. Kuehn. VoU. 
XXII. Lipt. 1M1-1SS3. 

" Cf , nt nnum alTenim, J. Marquardt. in Observationibu» Crit. in 
tl Galrni librum JlfQl f^rir^g na^wp xa\ aua^rriuattor Lips. 1870. p. 9. 

"^ ^^oaestionet criticae dc Galeni Hbris nf^l tnv na^* 'JnnonQdtr^v 
act nidtmva Soyfuitmv, Erlangae 1871. i^pecimcn altemm Qnaestionnm 
EiL 1S7S. 



— 12 — 

fuerunt, qui noTam oflitionem pararent^ ut TheocL Goultsto- 
nu8, medicus Londinensis, et Casp. Hoffmannus, mediciuae 
professor Altorfinus, de quibus vide Ackerm. in Praef. litt. 
apud Kuehn. Vol. I, 2G0 sqq., sed etiani post Churteriauaiu 
typis expressam non defuenmt, qui consilium caperent Cfuleui 
opera aut omnia aut singula melius et emendatius edeudi, 
sed non exsequerentur, ut Abrahamus Willet, qui post edituui 
IlQOTQixuxov Lugd. Bat. 1S12 iii animum induxerat, ut *'ea 
Galeni opera, quae et a phil(»s(qihis et a medicis jiraecipiie 
laude digiia censerentur', recenseret (Praef. p. XIV), ita post 
curas Kuehuii exstitenmt, qui i(h'm eonsiUum inimit, ut ad 
codicum tidem novam (»ak'ni openuu receusionem adumareut, 
ad quam reni Kuehnii editio tam nuinca tamque debilis qua>>i 
ipsa adhortaretur. Erant auteni ii, qui magna molientes 
Corpus medicorum graecoruni et latinorum, quo (laleui opera 
coutuierentur, edere iu animo habebant, ut Fickelius et Da- 
rembergus. Et Fickelius ([uidem cum coguovisset libroruiu 
graece .Hcriptonim editiones 'tot vitiis mendisque contamiua- 
tas rel ita misere interpolatas esse, ut eorum intelligeutia 
saepe maguas haberet ditlicultates, vera sententia iuterdnui 
erui nou posset, ad codicuni tidem sordibus purgare oninia 
opera, quae graece suiit de niedicuia' eaque coniunctim eilere 
Yoluit: at praeter prodromum qucudam"-') nihil postea in lu- 
eem misit, quod equidem sciam, Darenibergus autem uoii 
iuanes ut ille voces tudit,*sed, ut erat singidari antiquanuu 
litterarum amore, reni fortiter aggressus est. Cousilii euini 
ratione prudentor instituta et discripta-*') ipse, ut apparatuni 
criticum colligeret, multa fecit itineni in Britamiiam, iJel- 
giam, Hollandiam, (fermaniam, Italiam et midtos viros doc- 



*^) Bibliotheca graeca medica »ive oi>eni quae es»taut oiunia mc- 
dicorum graeconim ad fidom codicum ct editionum vetcrum maxinio 
corrcctu variisque lcctionibus aucta. Instituit atque compo«uit C. U. 
Fickel. VoL L Zwiccaviae et Lip^iae .MDCCCXXXill ipp. 61\ 

'*} Daremberg Plau de la Colloction ded medeciDs grecs ct latin^. 
Paris 1851. — Notice» et cxtraitf< d«\*( manuscrits mciUcaux grecs, latin^ 
et franvaii, des |>rincip.ile« bibliothc<iues dKurope. Ire paiiic, Diblio- 
theque d*ADgIeterrc. Pari« 1853. 



^^m^mm^mm 



— 13 — 

tos in lal>oris societatem convocavit, non is^norann tanti tani- 
qne immeusi operi» onns uon uniuH honiinis 8u.^tinere posse 
humeros. Et tulit inceptum fnictus uberrimos; nam Darem- 
bergus et Bussemakerus etliUerunt oi>era Oribasii maxima 
parte huensque inedita**), quae quantum vak^ant ad textum 
Galeui multis locis emendandum, in dies magis intelligetur; 
Darembergus ipse praeter Celsum medicum (Lips. 1850) edi- 
dit Fragmenta Commentarii (.Tuleni in Timaeum Platonis**) 
et eiusdem medici o})era phira m linguam francogallicam 
rertit^. Sed quod animo proposuerat, ut Galeni opera ad 
codicum recognitorum fideni ederi*t, non perfecit. Nec Green- 
hillus Britanuus eruditissimus, qui cum non paucos locos e 
variis libris Galeni emendatos in Henschelii lano publicasset^ 
consilium ceperat, confecta editione Anatomicarum Demon- 
strationum ceterorum libroiiuu Galeni editiouem parare, quid- 
qnam eorum; quae vohierat, quod sciam, consecutus est^®). 

£<£uidem nec spem iniinitam persequi vohii nec opus 
ai^gredi immensum. Itaque e Galeni oj^eribus uuum dum- 
taxat tractandum suscepi atque id quidem, quod non solum 
ad medicos, sed etiani ad j^hilosophos et philologos pertinere 
atque non minus iucunditatis quam utihtatis habere arbitrarer. 
Xavavi operam qualemciuique Hbris, qui hitine inscribi so- 
lent de Placitis Hijjpocratis et Platuuis, quibus Galenus ipse 
dicit dis])utari xsqI tav iisyiatrjv dvvcc^uv ix^vtav elg iatQi- 
TL^ XB xal q>iXo0oq>iav (p. 720 K). £t saue non minus ad 
historiam philosophiae veterum, inprimis Stoicorum, quam ad 
medicinam et phjsicam eos spectare uostra aetate satis in- 



*'} Oeuvres d*Oribase, teite grec et traduction fran^aise, avec une 
IntFodiictioD et des notes par Bussemaker et Daremberg. Paris 1Q61 — 
1862, tome I a IV. 

'^ Fragments dn commentaire de GaUen sur le Timee de Platon, 
poblies -poor la premiere fois en grec et en fran^ais, avec une Introduc- 
tion et des notes. Paris 1848. 

**) Ocuvres anatomiqnes, phjsiologiques et medicales de Galien, 
tndnitefl en franvais, avee notcs. Pans 1854-1856. 2 Voll. Dolendum 
est, quod Darembergus duo cetcra volumina, quorum altero de rita 
BcriptiBqoe Galeni disputaturus erat, in lucem nou misit. 

•^ CL in Henschclii Jano Vol. 1 (1846) p. 625 sqq.; ibid. p. 439. 



— 14 — 

tellectum est'^). Sed eosdem post editionem Aldinam prorsus 
neglectos iacere nec nnquam iustum vel emendatorem vel 
enarratorem uactos esse cum cognovissem, operae pretiuin 
milii facturus visus sum^ si primum subsidiis criticiii, quot- 
quot mihi praesto essent, adhibitis textum infinitis maculis 
vitiisque inquiuatum perpurgarem^ deinde commentarios coii- 
ficerem locis subobscuris, qui non pauci sunt, aliquid luei.s 
allaturos. Quomodo autem factum sit, ut hodie textum Iia- 
beamus tot sordibus obsitum, exponere nobis liceat^ prius- 
quam disputemus de ipsis subsidiis, quibus ille emendari et 
pristinum nitorem recuj^erare posse videatur. Xeque enini. 
ut ait Celsus (de med. I Prooem. p. ;"), 8 D.), curari id, .quoil 
aegrum est^ potest ab eo, qui, quid sit^ ignorat. Itaque nos 
usitato ordine disputandi relicto primuni de editionibus^ deiude 
de codicibus dissereudum esse eensuimus^ ita tamen^ ut ha- 
nim, ubi opus esset, etiam iu prima pai-te disputatiouis ra- 
tiouem haberemus. 

Edifionem Aldinam (A) qui curavenmt, ii in recensendis 
libris de Placitis Hippocratis et Phitonis, qui Vol. I intra 
foll. 119 et 1G7 contiuentur, uno codice usi esse eumque ita 
secuti videntur; ut, quidquid ibi scriptum invenirent, paucis 
excej^tis magna accuratioue tyi)is exprimereut. Id vel ex et) 
patet; quod eaudem scripturaui vocuhitionemque retinueruut, 
quae in codicibus saeculorum XIV et XV inveniri solot; 
omittere soleut iota subscriptum, eucliticanmi aecentus sie 
tractaut, quemaduiuduui talia doceut exempla: ?)|toi;j/ t*, doi>- 
vai ri, im&viieip rl^ (j>rc) rii,'), onoia rlg iarlvn, anoipaGt^ 
ictlj avayxaiov iOTi^ :rokkoi^ iarU litteras habeut meudoso 
commutatas; sive quod ductuuui siiuilitudo ocuhis decepit 
sive quod vitiosa promuitiatio in causa fuit, cum scribunt 
tVTQOipiav pro arQotpiav^ av ovrag rvx^i pro rujri/, i. e. rvxfjn 
arovicavrog pro aroviiaavro^^ d 61 pro oi 6t'^"); non raro 



'*) Darembergws hac cle re ilispiitavit iii Hbello, qui inscribitur 
Es5^i 8ur Galien coiiaidere coumie philoaopho (Cap. Vill) et in Praef. 
edit Oribabii pp. X[ et XII. 

'^ Quaesi Critic. de GaL 1. 1. Spec. alt. p. 17. 



i I 



•■• 



— i:. — 

(t*iitracta a HKrariis vocalmla, ijuae ilistralieiula eraut^ aut 

•ii^tnivta. qua** eoutrahemla. iutacta relitjuenmt, cum ij^Ao- 

rvri \mi d!flov ou^ imnokv pro inl ;ro/.t', rtvi xavra (7G3 K) 

]*ro rrfwxavra* fc)/ df pro ^f}di\ xttra ^v^rciv j>ro xara^v}]' 

rwr •.V.Ni K), diotxet ro \}To dioixiiro* i. e. dcoixorro edide- 

nmu Accedit ijuod, ubi librarius codicis sjiatium vacuum 

-• Ii<|iienit, Pive cjuod litteranmi ductus in archetypo obscuros 

: • 'D a«nioverat sive quod litterae eraut evauidae, ibi ipsi 

. i*iue lacunam plenmique jiosueruut uec exjilere ausi sunt, 

i«i quud h)cis fere viginti factum est. Ex quo efficitur, eos, 

< :in in his scripturae generibus a codioum more raro dis- 

'^vrint, ne in aliis quidem videri multum discessisse, ut 

iitio Aldina exemj^lum codicis mn<2ua fide typis effinxerit 

.•!«NM|ue ijisa codicis instar existimanda sit. ^Ia<^is autem res 

»^^^t |wr>i«cua, si cmlex, ad cuius exemjdum editores tex- 

?;m libronim de Placitis expressenmt, ad aetatem nostram 

l-rveui^^M-t. Nunc dej^erditum esse vehementer dolenduni est**). 

hl tamen j>ro certo affimiari jiotest eum ex eadem familia 

••riirinem duxi>se, qua is, qui hodie in bibliotlieca Marciana 

\r«rtiis a^scrvatur no. 2s4 .sij^atus (M). Xam Aldina et 

Manianus incij»iunt a sectmdo libro: jiraeterea lacunae, quas 

n Aldina esse m<M)o diximus, eaedem sunt in Marciano ex- 

"-jaa una, quae in fol. liVA' Aldiuae iuvenitur, ubi scrijitum 



"^ FortAMe idem codex foit, qaem 8Uj>eriore saeculo Veuetiis in 
lUioUicca mouasterii S. Michaelifl jvoiie Murianum exntiti^se legimna 
1 i ataloiTO BeD^slicti Mittarelli, qui inscribitur 'Bibliotheca Codicnm 
VojiafCTxptonim Mooasterii S. Michoclis Venetiaruin jirojic Murianuro. 
■»|iQi fMitlhamnm Joh. Houed. Mittarelli VfUfti AbUsitifi Kx*Cu>ueraliii 
l^eaf«iicto^Cama1da)en»i«. Veuetiix MDCCLXXIX. Ibi j). 424: 'Galenus 
u* Hj|»|x>ciiilit et riatonis do^i;itil>Ui* libri Vil. Codex (iraccns iu fol. 
B. 1.'2, mh] initio vi linc uiutiluit at*|ue de^uut primus et ioitiuui se- 
'3iidi hbri* BiWliothccae jiOft direnituui ilhul collcfnum moxiniam jiar* 

VAleotinelU t. cl. litterin ad M. Tboroani hibliotbecarium Moua- 
datb ct mccnm bnmaniMiime commanicatis Romam ablutam 
tuqoe a GrefTOffio XIII in S. Uregorii mooastcrio coHouitam esse tcribit. 
KiifKaia mc<> A. Scb«H*nc colle^ cum hoc uuno Itduiae eb«<et, j>crcoo> 
UXm de codice iicortus nibil coni|>erit i*x bominibu!i illius mooasterit 
m aditna qaiJeai bibliotheeae «uae, ai modo nuoc extitat, praebeotibut. 



— 16 — 

est ^ x^s Qdx€&g axQ ytwarai^ ita tameny ut inter Sap et 
yiwaxag spatium quatuordecim fere litterarum relictum sit^ 
cum in Marciauo exaratum sit 9/ xf^g gdxs&g oxpoy xtu ys^^ 
vatai. Facile autem iutellegitur illucl Tuzi a librario qaodam 
ad laeunam explendam iuepte insertum esse^). Denique in- 
numerabilibus locis lectiones Aldinae et Marciani sive prol>ae 
sive pravae consentiunt. £x uno igitur eodemque fonte deri- 
Tantur nec tamen prorsus inter :>e similes sunt; nam com> 
paratione iustituta reperies Aldiuam Marciano modo meliores 
modo deteriores praebere lectiones. Ac duabus potissiDiiim 
rebus praestantior est, uua, quod rariores quam Marcianii^ 
lacunas habet; uam iu lioi* plus sexa<;iuta deprelieudimus u 
librario uotatas, iu illa, ut modo diximus, fere viginti: altera. 
quod illius negiegeutiae, qua librarius codicis M vel etian] 
fortasse exemplaris liuic propositi vocabulis iisdem vel eiiis- 
dem exitus brevi intervallo a scriptore repetitis deceptus ac2 
alium orixov ita aberravit, ut interiecta verba omitteret, pau- 
cis locis exceptis prorsus expers est, quippe quae talem ocu- 
lorum fraudem liis tautum locis admiserit: p. 241 K post 
init, quo de loco iii (iuae^jt. Crit. Spec. priuL p. IG iam dis- 
seruimus, p. 500 post iu., ubi legimus: Xoyia^iov d' ivioi uiv 
iltoiys doxovoiv ovdixote. vai nic ziC ^ r^v d' iy^^ quem 
locum e Platonis de rep. L IV p. 441 B exscriptum Cliarte- 
rius demum sic restituit: — ovdi:ror€ niraXaufidvHv ^ ©r di 
noXJLol oti aror£. val x, t. L^ p. 570 med., ubi A: igv^po' 
xarov filv ydg ictiv (sc. ro rou 7^:t(eTog idiov <rc3fia^ Scxs t6 
aJfia xal rc5 ^rtTiiix^ai ilovov v:to tov ^HQiixovxog yiyvrrain 
cfievvvovoa ulv i^ avrov rr^v ^e^uoTrfTa^ u6Xaivoi*Oa di dia 
xijv i.*viiv, ovx ovTog X€u xaric rb fj^iagj aJul' vxo y& x^^ 
inq>inov ^iQuaaiag xoduovCfig avro fiaXXov ij ^O^fiporaij^* 
quo loco acute vidit Charterius inter (iovov et vtto rov rr^pi- 
iXovTog plura verba intorci<li.><e supplevitque ita: u6i*ov av- 
xov diaffi(fov' ^qou^ov uiv yag i] :tijhg vxb roi; ^. x. r. x., 
cui ita asseutimur, ut pro cian cjoxsq et pro ^^miov filv 



**) Cf. i»aalo iDfra, ubi |i1ura de hoc loco, qui in ed. K. p. 7-47 )>09t 
med. reperitor, di^^putamat. 



— 17 — 

;lP t} vr||i; scriliaiiitis rov ftlv yaQ f(7iit<rog i; jr., denique 
■^» if^yt'votHff€ et uf?Mt vov6f< iii*uoti\oH afif^vvvovrog et fif- 
i/.iVoiTo^ ad TitgiixovTog relVreinUis , iit sententisi toiias loei 
. .■.•<• si»: *corpus iccoris pro]>rium maxiuie rubrum est per- 
. i«if ac sun^uis et con<;elatione solum ab eo (littbrt: sanguinis 
»...m ct>ni:elatiu aere anibiente efficitur, qui et calorem eius 
•t-tiiurnit et ipsuni propter refrigerationem denigrat, quod 
.••n itd iu ie<ore fit, seil calore innato, qui omat magis id 

• .im vurrunipit.* Ci\ <taleni de usu partium Vol. III 298 K: 
..jolti^iirtti rotvvv y otov <y«p5 roi» 7j7tfirog^ V^^9 ^V *^^ 

'lOsT i<friv ovcift rov o:tkayxvov — . %ul fiivroi xttl Oatp&g 
.r Ti^ ttvriig xtirttC}ii%*furo ripf tpvatv^ iyyvrdra tpavtXrai rov 
i.lutcro^' H yiiQ ivvoi^aHg v:tb d^^Quorfjrog i^arniionf^vov atfttt 
i' i najyvo^k\^ov ^ ovdiv «Axo ivgifaHg ytyi^o fitvov Jj vtiv roi; 
^:ttrrog cagxtt. Denique ]>. tMJl i»ost med. Aldina locum e Pla- 

• !.i^ rep. p. 4.*»s A exscrij>tum niisere tnmcavit, cum scrij^sit: 
i.*,Toi Ti^. tfV d' iyci. aaxinrovg ittiag ovrag ^opu/SiJag, cS^ 
^i^Hg storoif isti^vfiti. ti/Mc jr9'i<yroi» ^roToi;, xal ov airov^ 
t UJt igtiarov airov* rh d^ ai*ra ixttara avrov ixaarov fio^ 
lor; nam inter X9*i^'^^^* airov et ra d' avra orationis Pla- 
•• iiira«» plus quinque arixot excidenmt •**''). Paucis ipitur locis 
V.dnia onitionem continuam <tnleni mutilavit, quod quoniam 
:.-i**m loci» Marcianus fecit. >o<|uitur iam archetypum, e 
. io originem duxernnt, iilas praetermissiones habuisse, qua- 
mm pofltea nomerum librarius Marciani vel etiam eius co- 
«i;^'!», nnde descriptus est, foeda incuria auxit. Id etiam vir- 
t':ti$ habet Aldina, qnod non tot mendis, quot Marcianns, 
;ri<jiiinata est, quae aut e vitiosa vocum scriptura constant 



*" 0tixovg intellego eadem luDf^tudine, qua vereus ilUos codicii» 
■ «iNtnici fnuse vi<lentnr, qiio Galt^nup i)>se upu.-* es»t. Dicit enim \\ 716 
:-»4 la. inter verba e Timaeo Piatoui» exiicnpta (aCTdvfiv iv rm nuv- 
Bmu «■ftjM (p. 70 D) et ro 6t 6ri cttmv n %al iroTioy intenrallom 
'j''mimor rertnum CMC, quod si comiiaraveris cum editione Ilermanniaoa, 
&..u« renot aeqniparare fere illos louptudine inveniei*. Non fuiMC 
4.;*(m ar^tror, quod differret tnter ver>u» Ueipublicae ct Timaei. Cete- 
m loeos ille addcBdnt ett iit, qnos Ritscbelius congessit in libro, qui 
rK de BibL Alnaodr. p. 94. 

CUIml 4m tUc fUt. ffft Hlffocr. Ubri. S 



— *J+ — 

jjii» ^m •«TTirp iiiiitinm -s''»* jin*miiiiniii -jmuii^ iiiH*»rr5* •-z 
jtiuin>. "^i Tune»M- ii> -rznhr jnn iiiumiar. mmi^ii Bif^, 'i- 
«inaiiL Hsu«s **inm *^ " . jnmu -^itiir .unmm pnii*«H*i: «t^.c l-l-* 
axxgiBr «LHTYi? d» muifm li«ci:-. ibi- m jiiuyriiuiii ♦*mi»*nt «i»*TLrwL*-i 
smXL i^naB- •imniiiuiL >^?l A^iiintu tumiiuDiL DinDf- ^ ocftjr^'^ 
i?ff»i» mr nTTt •*fiinimiim. oi -^.** T^ntiTf '^x nurras iixTiJiii» r •"^* 
'^i*mH»amii» ■innn*''. uui u:-'imc:ii>^ •MimuMinrir. '4'UiIj»^ai t--x- 

imir. miiriui: .ifir:>*-i:u»nn jifuunnm x*^»ih»-:l a* ua<iiL ^' :.'. 
imim^ laciK ji jri ' i ^t ■•■M:'im •?•: L^r^ir-ir:i;iiiiT j«yCJjruu > '. 
j^rt»nuL. •iiHMi jl 'iMinmunidiiie i.T^r-ir'inL 7**i 'f^ -i.i:>ar' ' :.- 
n»»imm^ uuiu iu ►^♦li^iJL .i-in oTL-ii-nj.iitf j ir i*ii*ir:';a^. •, .-r- 
r;im.. »_'ii.«i Ll v-^rn.H )»*»r)HnnL u'"jti'aji:> iJiKriji •f<. Ar.. :•' 
•*x pnroi \^*u**r^ 'X-^aiMi^ 'ifji^uiJi 3iil*d> jj:t::i :I1^ xrf-r..- 
m:;:*. P. ±1.*' 5[ 'j*-"Lu im-i ^rr/ fii. thiriLir^? ix*w^i»iT«a r»%' 

C3}:«f«:.'^i. J^lTif-^TL Tll.iilaiJifi 7 c^:; ,i i«.'T3^. liJC «1 VT* SC^ «TcOO: 

i%iX^y'\v J.uiz«^ tir: fj^zu 'r;'^5 <fm»t au^ oii :r^icc 5|jT^*r. «i^ ; ^ 
€^au nEx' 4LVT*i7. Ll A *! u ' j:l1Ji -4*iit-^iL':-i '-i o.-^T^.ii:;-:? n- ' 

^'iriM^^iri^l-ri:-:'». ♦'.'-...' r^ri'^r.> t« s: :* l..«.i -**r;.vc.Ud e*t: *I^ 
m-'.."iftriti' ,•:.:* •..-■. -i: trL^^rp' ^i' : irr -j-LrLt. *r-J!i:'. "-im ^•'v ."• 
i*i.."^ ^fr q .!';• ". i.:^ '..-.'.' >-p n-^ ;»er <«*s»* :i:.'-L">t< iuv*»:::^>^ *|U:»'T •• 
#l'.i u*r ^i.a— iv-rl:.t s U'1-m t-ert»» ><:.:;:. u:.^' e faciuiit 1:1 
^a r»*. 'j irf, /f»V»^M' Tfyru il:.,jj.i;i *Uni..!:-tra!yL; tUviici^^riir. 
^ati^ M rion *^na f ;tiir:m, >*r^ a»IoiWnJji, oj^iuor, erat phii^ 

*•*/ rf. p. <J10 ettr.: uottuor ja^ ar t^r ro qr«i^ *r ««rrr» ,L^^ tr 



— 19 — 
'\-n-itatio.* l\ TA'^ |io>t iii. AMIna mc trauinit: i[ t^; wrp- 

«.rc Totv Mkuov^ ar«t^o,\ /r trrf^^ ^iJr ;-f*p «fn «ri ^ 
jf.-.Tc Toiv arrcAttoiv. «^' ov Tucra ^vCir. «5 /nm^^ 61 Mtu 
• T«r ^f^tTTiiitfr. ftAAa xfirrrr ^^i^Oir. Hjar iiunn^taiitium Basi- 

• •11'^'^ et riiartfrius rftinummt, toll^^ntldui mt;:% Kuf]iniu5 
.i.T-T^^ inutavit in arr^,-, cuai ill ;«1 ciViIc in AaTi*:;, quotl 
. M l«yiiur. niutar*» 4W>«Ti't ' .S.rii»^iHluin e-^t iiritur: i^ 
:i.i»Ti)s: ttir — i% /«i»ri;c dt\ Alii> io<i> talia nit-nda Al- 
. a«* prupria aut Charteriu< em»*ndaTit. velut ji, 7<4 iniL: 
^l sptirrj d**ir»* /r t- ».) reir t^AixicSr ror av&g&^top iipti (j^, 

i:r:roxp<JrijC' (^^pttdrftror i^uQinv r.trov (M «riTori. ubi Ald. 

• lia^il. raToi» edidfnuit, aut Kufliniu^. Vflut p. 215: otro 
*. jEci To f}iii kiyouiv Tuera roiro ditxvvvrsg avrovg (M 
^ iTctv . uhi ab oinnibus edit'im eiat «itoi'j;: P. r>!U post 

Aidina auctor fuit oratioui^ iiiaudita«*. qnae in ceteras 

" *4ont*^ trauHiit: aga ufjtt uaxgi>^ o /.n;'o«: ovdauag^ o6xig 

• ■>' ti/Jio^ oi*dui: Ti5r i:nCTifUovtxiiv. •taleun'» antea dociiit 

..— titiiifm de virtutum nnm^ro uon louira e«^tTe disputa* 

• :i^, «^i <|uidem via dfnn»n>trativa \uittodo^ a:To6ftxTtxtf) 
r-tur. qua»» e^^et siiupb»x atrjv.p eadciii adniodum brevis. 

';.am p<>>tea(|uam illi (in:i«*^tioni adhibuit. eam 11011 potest 

. i '»u- ]HTa'.x»'re: apa ^i/ r« uccxov^ o /.oyog: ovdtcutt^. SoxfQ 

< :•)* cjuog ot*d. T. i. 'Xumquid igitur kaec louga ratio est? 

:-.iiiuiie.' Cod. M apa praebet. P. 402 post med. Posidonins 

^ i.OoM>pha« apod (talenum Tersum poetae nescio cnius lan- 

..t. qnem nec in .Aldiua nec iii Marciano sannm relictum 

K ."hnins infeliciter tractaviL lu Marc. eniui le^itur iir 

4 ^'^Uc^ci TotTO fioi ri'r cvu^i^H: in A iiiv nur, l.^ idem in 

•M. Ba.4. et Chart., mide Kuehn.: iav a:io?.ic9(ct tovto fioi 

ifr cvm^igtj^ non memor euudem versum a Plutardio lau* 

-*n in libelhi de Tirtute mor. p. 44<> A hunc in uiodum: 

tK fi' itMolicftai* TotTo yaff fLot avii^fifHj quod iam Wytten- 



*'* Qm qium ioconftanter talin tractaveiit, dociimeuto cst, quod 
«-l'i infira in cadem iiog. recte scripMt /{ tavr^g ftlp yu^ iv roTc 
w^vj p 9 t i f| vMQdiu mirfitffi, nttrm ^vciv 6* ov mrfrrai. 



— 20 — 

iMidiii» iibs tf r viivii is Annni. ill llukil de PcKidiaiSo RLviiio 
iiiteliuin Xiuircl. liai. l"^j i*. iS-». I\ T'>> fTOt- fiH^dcm il.".-' 

Imidiiui^ suKiiii*»riun "^vr:»»*uii'> 3Cc|i/n7'.: jtliju,; a7^4#y* L f. 
-■jptihT- (jiif.nmiunifKUiii. ii t*iittu.I^iuitiU2tv, t* t'uiu»> rcju ■ji.4C'*4»I> 
'mrlift iliu dt^^uniiii TauiL. scrijduus «'HL AtgiM: ii^ «[uidrm <n:€-m- 
jdif» «uri^ dtfiuunsi^uTmi: t-s?^ jiutt'. mm jmui-f»*^ lnccis awfrr; 
ctt fi^iiriiu 3H»ri«!nuL iii A iMt?ari^ in etT:«ri- edd. 3«-j»riv^- 

Sfuiirrur iAh'»ruiL ir**ui> mt^udiiriuii, t.nL»d <• lin-riis' t-'. 

'J'vliulji> riJlUU.irti.tj- rnl^i^rf tilX*. Ji_ ii.lL:*H-*^UJ<* |i*iUl. « :..: 

frmsa" i uu> iiri"":ir> Uii-"i::uit *. iiriu»- <;.ii, t .od ai;l e \*- 
XiirMi iir,aiui.":ii.tj.iii» i.in * uui-Tiniu- t^iu^lLTiiC-ji*- t^i *• c'ji*N.ii-t' 
L^iiiuii L'iiri^'jiiriiu. r"i»*r''utii»*' --lui. >fc ut .iiiru^ >£ii: ::: 
XLHIL iD«»utli»rim. luu.i.Tiuhii' ♦MiUiu**ruuiiL, fi» iia.T..ai» ♦•xt-:..: ... 
tiirLJUu-. (luat *^ ^i..:iU' ii. j»ir-^T«-"j.i:-*> ft..tj lUt-i^ r.:^:*-!":.: 
uui jH^rjK-riOL i.K imitjvtj si;u:. Li»^uf- j»r:iLLJii, v.'^<' >:^* t 
Tni^:f. ii:-.»ii.a.tu Tj.iitt : *. ;:i.i.t^u.»ri:ir .riti^ ]', -*!> jH»>t ni-*- . 
Ti«rsuii: Ilu:':M.tvuu. .>i.j...iii -iJl -."r-MiaL i*i.;»tl: iir scm rii— 

j**(nw*s rff":»**:*Li.*. * i.i.:t--:m.> ♦•: >vu'*iu^'> Tiii.it tv»rrt'3:<n:r.T. 
vx.TL **JLi».t"ri:i 1 vrCjicS^, Tu^^jirf Xi.ri.^: vi^oiu^^ u^Mijn* ..«:^ 
HLiaL rf*rCLT iu-ij.:.iL. >;rJ;»'^ji:iJL tsi 3 iif.ijf^"^*. I\ 4. T 
in. iut!iif:i.n.. ;;...:> T»! t.. 1. t:;:«<'r> t^, ii» »t- l^ .^ Lii.a vr - 
l»itri.Ti:iL f^*: M /.. v. Tif.;- -v7T£..ii17* srn / xli' — far^» r- r 
/.»'-'07' Ti«f TTC h tt^& cvciLi t^ t tZ ^i%ci'V)rl :, Lr-j.'f C7«:xij- 
^fiC. c'iv»f. iL rj *T ti.'!-j..r-;«i.> iMvJ\, i'ii":.ii.i> — nAiu Itn':-» 
*• j'^it at r'T. --* I ^^-H.-r ■•::> c^i — tjL>"iLu P, *'!'*' -.:»•* 
j{»{'U> I^i:o^.'-..-, ,^ .. ...i »":i- 1», .Vi! A iLVf-:. :.r, >5c in '-- *- 
*TUi"i*: f »:t '. : > **-■:: r^Ac i.i ] r i l^i t*c isiTihj cl'* i^iCrczc^ 
irjf.i II r«I ^ •'-r.^wiL c :».«.» ii u. v£«ri»f if(t3:»Li> o-. j»r*:-'>u- 
i::T:j~: Ji». f'L:TL i-'; i i** i >.:'.:t..il t^^i, i. e.. i-/Airjttir ::n </- 
^f. ]£i.i7 : , w ^ .■ rj^-^t,:.:. tftt-ri I'viL ?*t*ru> 4.1, ^i^ in <x»d»L T.-- 



** v-^t^.T.L..'!!» n JLi. L:T.>ii»tv L »d> inc'-7ii. Tuh rMifi^ rt Si> 
irjrTiTo»» w'^ '•-.-•*f "5 .j !T..r * .('•.'•'•. r»i«-»*"i.Ti v-»u'n..; &2 vjijf- Htr:»-.-»- 
i*fL fi» ....t'i*ti 1. :».• f* >4.u.» — irL-ru* i u:-»» «ii'^. 



— 21 — 

.u\^ l«nr**n«la Miiit: arii^ uv eldiifnv^ tig fctVoy alrfii' 
?*i.T#: kiyai — 1*. 4-iT jMist luoil. inale eilitum est e Clirr- 

• i»i UUn» <Ir aflWtibn^ niorali: ovzi yicg a^^pi xo voCovv 
x'ua ^ari' ng rfjri;. ^v srgoOfcyoQtvoufv iVrrpiziJr, ovxi di 

/• I 7/p< ri|K i'o<fo£Wf«r i:'»'Z'i'' *^^* *"'» ^^'z^h ®*^'*'' *•' ''& ac«r« 

^ ^/upiVr r£ xfei ^fga^iHa dft jifixKS^ai ricvTrfV ixit* 

!C. Ltnre iziivrf^. quo<1 M suii|H'(]itat: uam s^^ntentia e>t: 

* : .<*ma<luiodum re^ non ita se Luhot^ ut ad corpn?» c|uidem 

*^;im ^|»oi'ti*t ars cjua<*ilHUi, f|uaui medicinam nnneu]ftamn9, 

• auimum u«'irruui iiuUa s)>ei-tet. ita ue in ^ingularibus qui- 

• ..1 •■t conteniidatituii'* c*t cMiratii»ni:< partibn.s ar«, qnae in 

aio a**CTi» ver>atur, illa deln-t esise inferior.* Aliis cjuoqiie 

> ei. ii. II lutcr se conuuutata es>e docent Laec exemjila 

•:*T illud, qu«Hl supra lueuioravi: p. 238 mecL Aldina tra- 

t: fi yiiQ c^i^ roiToi» rvifj Ttg* ov uovov — d vv9}<f6r fa 

.' "o^i^orr. (tiJiic X€U /Joiv.»;i>i^i^ iii^giHog oAijr i^ikfiv ovx «rr- 

• /i</ Ti^^ x^'9^^*9yi^^^* JHTjK^nim; M recte rvxot, Simile 

':«iiim recurrit j». TkV.^ extr., ubi in A letritur: ciirc rorr' 
01 T«i' rlrr.TO/ifxiijr «^ ilejre f/V^ fxfivr^v fcvriig iffaHfiv 
t.^MiruVm fi fiiv C€xgiiioI.oy€ir6 ri^, ovx icltf^fvovrfg^ « 
' . «c fiQtjtci^ vvv eixovft rdiv Xiyouivtov, oit' r;zp//fori«- 
' .• ror ^fuvopivot* rtfV dtilyffOiV ovxf i^iyti rt Ctfa}J.6ufvot, 
•rT»Tiu- liH^ilt»: fixQtfio/,oyfi ri rtgn luido Km«*Iiu.: fcxgi^o- 
'. \ilxfii rtg. J>cd unice venim est, quod M jiraebet, ffXQi' 
''^koyolro et ftxovot. Qnam uegligenteti buius mendi edi* 

• n-^ faerint, midtis aliis esemplis jiroljari pote^t, velut p. 383 
t«» fin., nbi, cjuamquam scxjuitnr fi di rtg — Xiyot^ tameii 

. untttu omn<*s d fiiv — tfficxit exaraverunt pro tpfiffxotj 
H» jiost mt-d. li ri — /.iyitg jiru /Jyoi^^ j». ThU iu. ii 
tn TfiitnifV ovoiifcpt rtg jiru ovonflloi. j». T3<i sub tin. con- 
:r4 H — juyoi^ l»ro Xiyitgi Lis^ loci:< oimiibus M veram lec- 
u»*iu j«nndiet. Ncc iuiuu> tn*cju«'ns est vocalium o et » 
!'niratatio, cuius uvii pauca cxemjda ab Aldina edita in ce- 
' :i« «nlitionibuji aut Lae>erunt aut non sati» recte emenduta 

• nt Uaec afferre »ati:> est: ji. 2<m iu. Ie«^imu5: rit 6i*v* 
fJtrmtt [riiv\ xfcQdiav iyTUffoka dtfccxivac^fn xp^ xfcra ritg 
Tur {iooy aMTOfME^ ovocrk t icrl xrd oxotay xiOfftra xara 



— 22 — 

tov tQdi^lov ixanrov avtov iq tifiVHv q ^lav ae. r. Z. Kuehn. 
avTov niale miitnvit iu «curo, clebuit luutare iu avttiv^ qiunl 
in M est l\ 200 nieil. Chrysippus non ilixit nfgi «5y *|ij^ 
iilTiqironiVy C|UcmH(1uuuluiu iu ecUl. scriptum est, scd t*i^h- 
6&iiiv, quod M traclidit. P. 7o<i extr. Plato (Phaeiln p. 27: J 
£) apud Galenum non ov^ro iatai reivixog scripsit, qiiem- 
admodum Kuehn. vult, nec otmfiiT' icrai^ qnod ab AliL Bas. 
Chart. foede editum est, sed ov^tOTCj quae seriptuni ct in 
Marciauo Galeni et iu Clarkiaiio Platouis (teste M. Schanzio 
iuvenitur. Eundem Platonem p. IW med. scripsisse ovdlr 
aQa fi^fcg r«5i' rotorrwi' l£y6^i£vov (x:rA}j|a (de rep. 4^»<» E- 
testatur Marciauus, uou ^f/ouivav. cjuod edd. exhibent. Etinuu 
( et V iuter se permutari uou mirum est. Uuum exempluui 
afferam: p, 741 post iu. edd. seribuut: (yvvif) ojtojifuog xal 
oi) ffvXoyvavaartXfi^ quod meudum facile e Platouis de rep. 
loco (45G A) emendari potiiit (^Cod. M praebet xat dtpiAo- 
yviivaarix^. 

Sequuntur eonim mendorum, quae vel ductuum compeu- 
diorumque similitudo vel caecitas librarioriun — utraque res 
saepe eodem redit — ereavit, exempla, quae quidem uon iii 
M, sed in Ald. inveuiuntur. Litterae « et irt, a et o, a et 
fis ii et ri iuter se permutantur his locis: p. 23G in. r«x' 
('a&g ixid^v^iC rig (cxovocu — rorc? xivovvrag uvg otrtvf^ 
ri ilai — xal Tiva dixovrta vBvga x«l noaa xai Tdikixa xai 
xfcra rt ndXtara nigog /§ iyxiffdkov fikicarrivovrat^ prci 
fi?MardvovT(a veram scripturam /^Aacyrwrofrfc M praebet: p.4l*7 
sub fin. 6 d' irfQog, oarig av ddtx&ia^ra 1'o^itttj^ d^vuovrai xal 
Xa?.(:ratvH xal av^iaayji rc5 doxoin^i dtxrcia, Idem mendum 
in Bas. depreliouditur: Charter. et Kuehu. uon miuus male 
dixata emendaveruut, quod eo luagis ~mii*aiidum est, cpuHl 
paulo ante iideiu loeuui Platouicum (tle rep. 440 0\, cpieiu 
Galenus explauat, euioinlate scripseruut rc5 doxovvri dtxat^l 
P. 520. 521 iv rc5 X9^^'P /i/.«;rrm« ro Jpov tfg drQo^iav 
r« xfcl axQOtav ijnr^ro^ (cTovtjaccvrog. Verain .scripturani 31 
servavit: sig svrQotfiav ra xecl ivxQOiav. P, 545 ante 
med. riyv d' dQxtiv rijg fVQiascog airro rovro oifgat ^raQiletv^ 
o :tQog dTtdvrtav ofiokoyrjrtCL rc5i/ «rrrro}i(Xc5t^, Ch. emen- 



— 23 — 

*i>.t cjttoAo;'»/rrfi ; scriW ciuii M ouo^.oyiirat» Alia com 
T.itioiii-* litt«*raniiti ext»iiij»la lia«i* >uiit: i». r»*.C> jM»*t med. 

• i-Twi* ;»«p o.Tor/pof»»' it^totT^^: ovx tcv nvKyzfcZpuf^a x^v 
. '7t'rv oi*»ac rToxpiVfai^fvi- r»^^ ^riprc rtir Itr/tfV iiuixQOV Xivij- 
' nz. Knoliii. tl«'l«'t4i €cv lumm n^-^tittitiim i*^<e fnU** pntavit; 

•« ?^]uiiiiur Marciaiium »cn1>«'iit«]u oi*x iiv r^vayxii^in^a 

•,r atrifcv icroxQiVfC&at JMiblato oi^x ant»* iatoxQivtCf^ai\. 

' 71 1 aiito miHl. AMiiia looum e Timat-o Pljt^fins i|>. 71>Cj 

\^n|»tiim >i(' tnKlidit: ro rdv orp^^Hv xtu rov srvtviiovog 

ifj (if9iov ro :rvivuai Kudiii. m«'n«Lim iiil"'']ieiter correxit 

kfrtov ><ril>fns j»ro utBiiv. i\ 7.*»! aut«- m*-iL rtvig fiiv 

;..9 «M\ rav tarpiiv^ ivixtc x9^'tlif^^i<^!tov ri^v itrrgtxi^v riivr^v 

rr.roiTri. riiv,? <JJ dtii ri^i' ix rHv voucav rrtVoiV dtAofLi"' 

i\v rMtrovgyr,0itcvi scribeiulum f^t ;rirt«»re c^nlice M dfdo^ 

u.ii,r. l\ .*»:?.*> iii. n»futatur a <iiil»»io i lu-T^ijijui^, riui ex 

•, ijuoil liomiii«*s ilicere siil«Tent 'nvdlv riiv ligr^uivtov (ioi 

1. n^riVfi' evincere stuiluit in conl", non in cer»*bro es«e 

• rr^^in aiiimt rationalem. At rt-:at.itio in «-«i*!. uo^^tri'* j»ror- 
. • f»l»^*urata e>t: rjuiM cnim voluiit illa v»*rlKi otdtc xtcl t6 
•- ", xarr{kcivftv it.vroig ric ^ipi^ii/iY; /.fyovrcc roiv :io?J,ov^ 
*rjc isitdicv uif ^tcQf:xo?,ovdto0t u^tdi urcvffflvtoat rHv k^yt>* 
i'tw\ i^ftdi.v ?.iyr^rfct (iiv rivrc tog ifQyifV »^ P,rT»;r ^ ^v- 
' •• ij ri roiorroi» arrM*>oc iyxti/.fOottfVfc» uig ^Qovriif^ dt 
rrrer o ixoi%9v ittldl xtvi^rta Tucric ^a^o^? Duobus mendin 
!iiu laborat, qnibus correctis .«^nus erit. «Scribe cum codicc 
M iznaltCofLiva pn> iyxaXitfoiifvte et adde ajite ixadav Xi- 
*'Tia uiv rtva ^'oDiunctionem ic/./M vel iclV in codd., ut 

• .•'••ttir, omi-.-am: ia'ii '«i»n'»n> «•rit: *.Vnimiulvmi eiro solere 
'i«'ere honiiiie> verba .Mbi iiou «l''>ccn«I«-re, non cmu uou j»er- 
'ipiTQit nequ** iiitv^lh^pmt ea, «juae uicuittur, ><m1 ium, rjuando 
I M (lictum est vel iram vel tri^^titiitm vel imjictum vel eiiu»- 
iviVi aifeitmn rtriUttttrnm. aut ji.inim curaiit aut iioii jier- 
:;rtiantur.' I*. •W."» nifMl. 6 Api'*ai7:ro^* iv rij liirif riig xgo- 
yiy^liftivag Qififtg iiifi stgoxfigtag :tfUiv il ivo^ fiQ%fC9ai 
■orot* xai dvvtiuitg icufforigtcg /Mufifcvft^ uovov mendose 
«^htom e<t |>ro ttopiov* ijuod in M recte j^crijttum cst. V, 420 
{'>< med. XpvCtxxoi ftiv ovv iv xa Xffuxf} xfi/l xa^&v oMth 



— 24 — 

inxtmm mfixeM. sfctfff» nvc^ Hrta tov lojtmuBoi xa ra^i^, 
Z^pmw 6* w xi^ sfc^^ff^ crrc^, ikjLik xk^ myiyro^ivtt^ av- 
xuig ev0toka^ zt\ Ivifii^ ixp^n^ xi xiu [rcc] xxoifag tj^^t 
Mrvx^g ivofit^v ilvxu xa aicd^i;. Mirur nemmem eonmi« qiii 
hune lociim laudanl, iit Zfllen» et Kiielmenis aliique^*), c»lfeii- 
diiifie in rocabulo kvOn^ a Stoicorum ratione abhorreute. 
)Iarcianu)» praeYW 2<^^<<^« u^ cotlice igitur .Vldinae l prc» i 
Mrriptum erat, qua de commutatioue vide Volljrraffii StutL 
ralaeogr, p. Oo. ?<ed ue in seriptuni x*'*^*'^ quidem pron*u>* 
M<'qui<*iicenduni puto; nam «Stuicos in tali re dinxvcu^ \\>n>> 
t*HM» non soluiu Plutarchus*'» testatur, sed iialeuus ipse. apr.«l 
«jueui h»^iuuis p. 377 uied. Zijrcorf — xa\ aroA/oiV «/JLoi:? 
rwi/ 2^f0txcivj o'i ov rag xgioetg nvTccg ri^g ^vx^i^* «/.•.« [xah 
tug in\ ravxcai akoyovg avarokag xai ranftvoioftg xm dfi- 
liig (U%i' dtil^dg) iTidgaetg re xfcl dtaxvoag v:ro/Mu^roi^ 
atv Hvai ra ri}^ tvXH"» 2r«9^>/ et p. o«)7 p. med. xai ykg cd 
fitttooitg xa) at inaQOftg xai aC avOroXai xrci ai dtaxvasi^ 
». r. A. Itaque uostro quoque loco restituenduui erit dia- 
IV^itg, I\ 47S post in. Zflvcov^ h uiv ra ai*ra fiovkoiTo 
XQvainn\o^ roi'j? avroig r/xA}}^t€catv v:iev^vvog xad^foriiOf- 
r«i locdo scripsonuit .VB: < 'hailerius et Kuehuius uon xffr«- 
iUi^iUttxt^ ^ed xa^farfj^frat^ queuiadmodum M seriptuiu 
luihrt, re?«tituore dtduuuuut. P. r»<»2 extr. yvuvovrat d' jj xao- 
i^iti Jt^qd>: lop avvru>ii>!tvat roi' ^ciQrcxa rov itifondovi 
/ K H o ii" rnu' % V* *V^ ' 'V ij o r I, ri K < ro Tf p/ xdgdtov axinrcaua. Viri< »• 
fcvuu e^t «mM»,i^>|if.i» rcciiu^ M avvrgti^ilvcci*^). Itaque 

^**^ '\\\s'\ \*lulo»op!Ko vi\i i»ruvhon 111% K 210; Kuebner. ad Cic, 

\' \' « ■«»»• ♦ ». " * •• •' » • Jitv* »**».!. 0rtxfr€ti 6 or ^a^rfii 

, »»• I» . ^ .. . ..^ ,. \ ♦ .^ • ' /^. .. .- »t >,'i •^ciWii a#» rpf ^occxoc 

»x » .*.. « fc V . r » . ^» .- V ^«^ f ••o»*jto{«'*a^ «rror. 



— ITI — 

:'v «licit •ial«*uu>: *nu<Iatur ct»r ^uk' uli.i tl««r.H:> /».*-•* oi- 

.• exc^a rartilagino xipli<»i«i<^, iusta ij'-.»:-! ei.»>i> mTola- 

. ^ iii .hIuoxiuu c>t/ i I)o ro ct. <!«• u^.i p.in. Vi.l. III. -V"*S, 1m. 

Xun praoterniittondao autoni ihh: 1'«-»» *';!it Pra*'|^.>>itx^ 

•ii iiliiininiquo Partieularum onitioni< i»r««j*»T C"nip-*n.b\v 

'. '11 >iuii)itU(linom iM-nuutatiunr>. P. :>4»» i»-»^t iii- rJuL imii^ 

,* xnrii Tu ^go rovrov yQfluun ror irrn tov Zr^ivrpp ^ 9^' 

rr Jt/rta loyov tKiiff rov rijv ffnvifV vxo ti^c xrpdta^ w- 

r.nx^tf^oj fiojrf^i/pof f:rfdi(Z((uivi raro' iH*nn'it,ituni in A e<>e 

• ■ '»; «xo .M chK-ot. P. 77«» nirtl. XAXfiivc o ao;oc. ^' o f >f<^'^ 

» niaror; iff^ a inau<)ituni o^t: M. roiio /r &. P, <»50 eitr. 

T»^ ttfyaitj «^i|piVr, iji' oiioAoj^oriuVwc r.arfi oor rtir xn9* oiow 

*■• Jf>or apr i;prc3r €(^1*^^ oviJdv idfir iort zfira ro :rporor 

.rni^t^f^^t ri^c xf<Qdia£ dix(c tfj^iioiuVi^r: »rrff auctore to<Hie 

'•l m t.in<]iiiu o*.t iu fi^rn; inatninm onini art^riair., uhi pri- 

■*.:ij o conlo ouiorsorit, iu «luas M*iu«li partfs lialouus cen- 

^ t Eau^Ioin ponnutationom mo2ulu>am (l*'|>n*lK'UiIimus in 

! "M auto tiiL, ubi otlittim o>t: dfcvufiZfir ovr disuitor iori 

/M mir fi roiTo ror Tl/Mrfovfc fii/ iiof*oi' rrrc «^i^odoiv fi^roiTir 

^ (, dt«iTOfi6ir. fiAla Xfil yvuvfitSfivrfc arrrd'' ixafSrr^v. Marc. 

r-t»*: arierre ro\*ro. P. o\b in. rc^v di koytfSrtzov rti^ aii^ 

.«wwjj — ov OutXQfc fSt^uitfc — , 00 fc :tqo^ if:vri r diflipifrr.i 

* i] Mt]d/if() xfit ori^kovfSfc xfcl :ie:^ovOf: rov ^vuov 

ftttiBf^ip iffyfov ftvfHfifor. Malto melias iu M scribitnr 

xttta^rillovoa. Coiitra xarti pro xai posnit Aldina p. 523 

f«»«t in., nbi Galeuus de ^tirpiom generatione ac seminis Ti 

•i.^ptitan^ postrjuam ^emina niliil valere, si a^or, in quem 

Ma fui>sent, aridus os>ot, dixit, sir- porsrit: iif rprVa^ d' r;r«p- 

pixJi;; t^yQfi^ i>c. riii: yjj/l (iccXfcxov iiimM yiyvirat ro CxiQnaj 

^ (^t^i^Turci di xfcl ro :nQti'iov fivro Cvaffvrov aximCfta 

ro oior digua xfct piyyri»rra x. r. A.; *«ic ouim soribendum 

•t, nou xara ro. (jueniadmudum in A oditum o^it'^ nam bcn- 

teutit est: 'sin mediocriter humida ^leba fuerit, emullitur 

•'jnftt et simul tepimeiitumy quo qua»i cutc circumdatur, in- 

t'me*cit, mox rumpitur.* Atquc haoc quidem de littcrarum 

I-^nnatatione. 

Xascitor antem ex ea re genus quoddam interpolatioma, 



cwt 



Vn^ 



~ ■* i<ti 



- 2.«, 






, H 



" '« ^I io- 
' ? '^»»'« fuit, 

^ '' W>' rov a/foc 

\'" *>yoV« re r»r 

'^"''' (iDemaamotlam ro 

- "l*o^> oirizdr api>ella. 

■ '"' <^t a^crp« To yiv«Tt- 

•• «'iwiT' rofc »<oe r« 

'i*or o; ro 3a&o; toito 

*^ Hatonis in Phaedro 

\/ T ^^ memorabile Tidetur 

^Uim non iciat&iUvwg. ut 

' ^'^fnouivoKft. SerraTit isa- 

•'^onenj manifestam e«t mnlto 

,,.,j j. ^^1 optimi traunnt";. Aos 

•'«* ali I '^^'n re^titnf-re non dnbitari- 

., traditll !!*^ Platonicus ule rep. 436 E; 

"^roV r^ ^» *P<Wd<ff ^ «/5 ro im^Bw hxJU^ 

•^i<^xiu> ^'^'^«5 ierdvat, M ii^dem TitiLs, 

'«!' rori: ^'^0 pxcejito: non enim tfipoiavov 

•i^* or«v ^^ ^•*U't. Xec dubinm e*t, qoin Ga- 

'^i Iioc ni^ * *'• tor^ ovdafi^ icxtv Hfrdvai. 
.^ j ^^^um genere interpolatio quaedam 

-r« c-L t^^^^"» tt \etL n aMotmmiPOtf^ cor.*ni Po- 
:.f,(^ ef Q ^ ♦ v>*ror /r otwla^iog jj t« rrr u e. 4i«ia- 
^O). ^^t|,»j/**t;itar. Dc Datirii apnd Platanem in «Mii et 

^^ ad Plat. de rei». p. S«9 B, Kuebn. Gr. Gr. 



— 28 — 

facta est, cum corrector piitaTit Tocabulum aliquod clecurta- 
tum e^^se ad eiusque integritatem vel litteram Tel syllabani 
deesse ideoque ei aliquid iuseruit vel addidit. Iluiu:» iiitor- 
polatiuttis Testigia multa ex Aldina eolligi posstmt. quat" 
posteii editores non prorsus exstinxenmt. P. 310 aute uietl. 
edidenmt Charterius et Knelm.: ovd' av vxo tftJLovnxuc^ 
aiwox^*^'^^ ^Mfii&vraij xad^fhifQ oi xigl rov XQvoix:toi\ i^ 
T^v do^ttv v:tfQfittlli0{^ai xori dwi^aovTtti (r^r) roi» /7/.ri- 
tai^og tl Tov T^v ia[odii%ie»v ^nr^iSttO^Ki xocfftor. Edd. Ald. lI 
Bas. meudi»:«e: vTtfQj^ckkiG^tti^ quiwl illi uou iu uarfp/J«y.A^#fi>r:/. 
sed iu vxfgfitt/.to9tti mutare delmenmt. lutiuit. Aor. tu»»- 
tur etiaui M. P. 3.'»2 aute tin. e<Iitores mui audiemli sunt, 
qui Ttt v:io tiov i:tiCTtiuovix^v rrxrdcifm scripsermit pn» 
Ttt iKro T€ov i:ti0TriUOVfov r., qiiod il, praebeL P. 4s2 iii. 
Iloandtivtog — ^tt/iAOv iixoAOV^iiOfv .iQiOTOTiXu xtcl II kd' 
rori. 7po<J{i>i}xrc di rro /.oyto ro ^akkov^ ixfidii xdTtt ufooy 
fvgiaxovTtti Ttirc difCifcjvovvTfg oC TQiig fivdQfg rn^Jp rijs' Tc3r 
ffQiTav dtfcffOQtt^,, xfCTtt di ro avuaiQttOutt oiiokoyoiHStv a/.- 
Aijkoig. Voci eontrariaie x«r« ^tQog magis rospomlct xccTfc ro 
avii:rttv quam x, r. ai*u:ttQf:autt: illud iu M aliisqtu^ o«hM. 
reperitur. P. GOi> aiite me<I. 7pod}/AOi' d' ori xccl >/ «fTAOrr.- 
atg (^se. n/r tvxQfcoifcv dtfcq^&etQttK iav ivvoflcfofiev \(o^\ to:\: 
xccxtt Tov ^fagttxfi xfci Tfcg TQfcxtifcg fcQTrfQittg oQyfcvot^ «.T- 
fittTog ij Tiro:? aklov xrjior :tfCQtu:cca6vTog avyxiOQtiai^f.t 
TfjV fcutu:iTov vyittfcv fci*Tcii\ Pro avyioQtia^fci auctore i"»m1. 
M restituimus avyx^io&ttt. P. 7rw> med. brevem et diliui- 
dam oratiouera, qua res alii|ua dotiiiiretur, a Platouicis iiou 
Ad;*oi' foQiaiiivov rs Xttl oqov appelhitam esse tlicere potuit 
Galeuus, sed OQtaiiov Tt xt:l oqov; itaque pro fOQiGuirov 
scripsimus id, quod iii M iuvoiiitur, oQtOuov, P. 7.*»^ .iiUf 
metl. iu verbis Platoiiis, (juae e Philcbo «p. 17 D) dcsumta 
simt, « di} dt^ fCQiOudv utTQrf&ii^rc dtiv fcvTfi fffcat qv&uov^ 
xccl liiTQCc inovoufcltiv. vitiuse ab tHlitoribus iTaleui scriniir.r 
ttVTcc; cuilex Marc. conveiiiemcr oratioui Platouieae ccv pni»'- 
bet. \c de litteris vel svUabis omissis aut additis .sitiN 
dictum est. 

Quarto autem modo, ut supra disimus, scriptura vitiata 



— 29 — 

-t p«*rvt»rsa Terborum aut continuatione aut separatione. In 

.-. .LiKi i|iiidem qniuquaginta fere huius vitii exempla depre- 

'. '-n«;untur, quomm triginta fere ei cum codice M communia 

« .*it. iotfra propria. £t qnoniam in hac disputationis uostrae 

1 irt«» dc iis potissinium ritii.s agitur, quomm M expers est^ 

UAm h(>c loco sic facieudum esse statuimiiS; ut, quae AI- 

s.iiar* {in)])ria sunty atque ea quiflem eligamus^ quae in cete- 

r^ t*«ltl. aut male aut omnino non correcta sunt. P. 731 med. 

^^Aoitirt pro dijlov or/, p. IIW sub Hn. tmno?,v pro inl 

Tu/.r« p. 740 med. xokt^xQccTitrca pro xoXv XQtcrttrca* p. 730 

T«i^t in. et 736 extr. oi'»x ovv pro oifxovv^ p. 401 ante med. 

Jrvcav :cfQidudtci pro z/. :ctQt dndtct^ p. 363 post iu. xci' 

3' r' /ii* odt pro vcoTcori a tHde .scriptum egt: p. 452 post 

: .« ^L IiHuni e Platonis J^ophist. p. 22>^ B exj<criptum Ald, 

-.* •-tHtlit: rodf Iv i*vxij d6%cig isctd^viitcag xal d^v^ov iiio- 

if .'• X. r. Li Basileenses correxerunt: ro di iv 4\n Chart. et 

K .^i;u. ri dat; Iv t*vx\i x. r, L: at scribendum fuit ri de 

M . P. 4<>2 aute fin. iyto ftlv ovx fx^ ^Qog rccvra ov dij 

f 3rxoivacf9ai rd IloOitdcoviio. 8ic edd., at M beue ovdiv 

;r.» or d>J praebet. P. 645 ante med. tota vis argumenta- 

I-' :r«. qua Galenus ad confinnandam senteutiam de cerebro 

t 'iju.mi sensuum motusqne vohmtarii principio utitur, ab 

'-i.tiribu-» exstiucta efc>t, quia niendi genu^, de quo qnaeri- 

tiv>, in vocabulo quodam latere ignorabant. Edidemnt enim 

I.»ct}ni hunc in modum: — fiafrvQilrcu npoatjxovrc^ig elf^69ai 

r«»r iyxicfaXov apx^^ iivai rovro fiiv ai6^ij0B&g ccxaO^g rotg 

^«wc. roiTO dl rijg xa^* oQftipf xtvt}6£(og* d ii yi ftP; dtic 

Tixrc. rivog fvixcc cckhov 'yiyoviv: ij dtort rccg uiivtyyag 

ii^^iv ct«r«5 scfQiintviv »; cpvatg^ iijcfQ iv ixcivaig fiiv icriv 

T rif^ t^vxijg ^^Q7Ji^ accr^v iyxicfa?,og iyivtro; insuper post 

iicTi;!' Particula di a Charterio et Kuehnio eiecta pranssime 

<it» hKi seutentia scutientibu.s. Lege 6ta ri (M dta ro u.<itata 

rommutatione) et post fiari}r adde iiz iam omuia bene se 

habebunt ^Cur membranis cerobmm extrinsecus uatura ope- 

niit. ti qoidem iu illis (quemadmodum quibusdam placet) est 

animae principium, nequidquam autem factum cerebmm est?* 

P. 631 extr. mireris, quod Aldina locum Platouicum (Theaet 



— 18 - 

aut ex omissis vel syllabis vel integris vocnlis ant ex voci' 
bus sive errore quodam sive inteq)olatidi stndio insertis et 
additis. Sed tametsi his vitiis uon abundat, tamen nequa- 
quam expers eorum est'*^, immo satis Iar<^m praebet copiaui 
atque saepe iis quidem locis, ubi in Marciauo eadem devitata 
sunt. Quae quoniam ex Aldina, tanquam fonte et origine 
ceterarum editionum^ in eas magna ex parte fluxerunt, per- 
censeamus oportet, quo accuratius coguoscatur, qualem tex- 
tum Aldina posterioribus tradiderit. 

Atque ut ab iis, quae in orthographia peccantur, ordia- 
mur, quatuor potissimum mendorum goiiera uotanda suiitj 
imum, quod in pravo et vocum et aspirationis notarum usu, 
alterum, quod in commutatioue litterarum vel syllubarimi, 
tertium, quod in eanim aut dotractione aut additione, quar- 
tum, quod in verbis perperam dividondis positum est. Atqut- 
ex primi geueris exemplis perquam multis nommlla aftera- 
mus. P. 223 K legimus: 'mu ^oi ^av^cc^siif ^:ttQXitai rij^ 
rciv nokk^v (Stoicos siguiticut Ualenus) do^oCocpCcc^^ d — 
anodeC^H xQ^c^ca rok^i^OLV ev eidorsg^ cog otTf xccq* itEQcih 
ilicc^ov o?,cog ovdlv qvze ccvtol x«0'' iccmovg i^evQOV^ oT yi 
fLt}dl i^tjrtjCccVj o:rov yf. xccl tjv ^eiicc^ijxecccv odor a^codei- 
XTlX)jVj OVX 7]V ixccvov^ ccXk^ ^XQ^^y Ot^CCly nQorsQov Ijifx!}' 

a^ai xar' avnjv, Illud ^jv totam sonteutiam coiTumpit iiec 
tamen a Basiloensibus vel Charterio vel Kuehnio ouieudatmii 
est fortasse scribere noloutibus, quod hoc loco unice veruiii 
est et ut posterioris Graecitatis, ita Galeni usu comprobatur 
xal fjv ^eiicc^tjxiaav^^^). Idem pniebent codd. Marcianus et 
Cantabrigiensis. Quo restituto totius loei seiiteutia est: *l)e- 
moustratiouis usuui tomere sibi arrogant, quamquam uee ab 
aliis se quidquam didieisse noc per sese ipsos iuvenisse (quipj)! 
qui ne quaesivoriut quidom) certo sciunt, idque faciuiit in 
ea re, qua, cfiamsi viam aliquam domonstraudi didicissent, 
satis id non erat futurum, sed adhibenda, opinor, erat prius 



*•) Cf. quae Bupra (p. 15) attigimuB. 
'**) Cf. p. 619 extr.: iioviuov yaff av r/r ro tpotg tv iavt^ (loge iw 
avT^ 8C ro) utQi) (itxift' nollov, %av ^9^1}. 



— 31 - 

K.iTM ^riben^, i. o. iavrcit\ fjiiod unico vornm ost. P. 293 
'••r-nni Ilommoinn uvdgciv iv GT}]fftcatv ai%kria }]vre xcc- 
mlc (falcnum non ita laudasso, nt si.riborot civdgog ivi\ 
•'-tatur M. qui ccvdgciv saltom tradiilit, quamquam ot ipso 
iii haWt. ot Aldina ipsa, in qua paulo infia (p. 298), ubi 
!•!• m Torsus ropotitur, una cum codico M ccvdQciv iv scribi- 
t .r! P. XM (ialenus domonstraro vult iocur nullum humorom 
«•rdi praopararo ad alonda mombra animalis, sod ipsum totam 
i. ouorist spmem absolvoro Qi i»orficoro. niaximo autom ar- 
.:.*ui«»nto esse ro atccv civcci cfki^ia r^v i^ 7f:rccrog clg xap- 
^tcr ixcpvouivrfV. irtQccv dl ntjxiri ccvrrx(fvca&cci xccr* &f.lo 
a^'po^ m*r(3r cig o/.ov ktcccI ffigovaccv ro 0ci}ia roi/ xariQ- 
l<a^ivrtt x^',"o'r- ^«onotivus Plur. cci*rciv locum habore non 
i' 't»'^t. pro quo non dubium ost quiu <»alonus scripsorit av- 
Tijc, quom quidom casum M praobot. Quo rostituto sonton- 
*.j e>t: ^maximo argumonto illud est, quod una tantum vena 
-I i»vore ad cor pertingit, noque alia quaopiam ex alia parte 
■ '.''S existit, quao humorom iam concoctum in universum 

• ■qiu'« traducat'. P. 503 post nied. nihil causae ost, cur 
••io Ahlinae ixccvov yicQ cfg rcc :tQOXCi^i£va ro f*V^* oXcog 

"^^ix^Zitv ccvnlv probotur; M Sintrularem cig ro TiQoxiififvov 

• .j'jKniitat. P. 0>^3 sub fin. GaK^uus o codico suo, qui Pla- 

• ./s Tiniaeum comprohemh^bat . nun avrl rJJv ^tycQor^rog 
*\vxaxov iexc ro (tiXav ;|[pc3fia, quod in edd. logitur, cno- 
Urit, sed oivrfjray quod e Marciani scriptura o^t^ijroff facfle 
•-Tincitur. — Dativo declinationum primae et secundae quo^ 
hiam lota in vetustissimis exomplaribus Galoni adscriptum, 
:.'»n HubHcriptum fuit, multa j^o-itea in codices irrepsorunt 
^itia: nam i, nisi prorsus omittebatur, vol cum 6 vel cum 
•• permutari Kolebat, imdo p. 503 niod. pro rtjg i:t\ rccvccvria cpo- 
pr% n*«tituimas r;; — tpoQa. et duobus locis Platouicis ( Phaedr. 
Ti\ E ct Phileb. p. 17 B) iif^dlv ilvcu :tcD tcUov avra pro 
ciTiav p. 755 post med. et xal ovdlv irigc) yB xovrav ia(iiv 
|>ro ixiff&v p. 757 aute med. £x eodem rursus vitio uatum 
^i illnd aial o uv akkov ixiivov^ rovrcj xccg xivtjeng dia- 
iidov p. i\3f^ sub lin. pro rovxov. quo<l in M et codd. na- 
toiiis — nam locus est e Timaeo p. 45 D ex.scriptr s — invenitur. 



— 20 — 

bachius obserraTit in Aiinot. ad Bakii de Posidonio Rhodio 
libellum (Lugd. Bat. 1810) p. 284. P. 71)8 oxtr. foeduin ilhul 
Aidinae &kXo rt xvxXa ncQtav nec Charterius nec Kuehnius 
funditus sustulerunt .scribentes neQtov; Marc: xcqi€ov i. e. 
«iQuoVy quemadinoduiu in cudd. Platonis, e cuius rcp. (p. 430 D) 
yerba illa desimita simt; scriptum est Atque his quidem exem- 
plis satis demonstratum esse puto, non paucos locos accentu 
et spiritu perperam in A positis in ceteris edd. deprava- 
tos esse. 

Sequitur alterum genus mendorum^ quod e litteris vel 
syllabis commututi:» cunstare dixi. Id latissime patet, ((uia 
causae huius pravitatis maxinie variae suut, cum aut e vi- 
tiosa pronuntiatioue aut e ductuum similitudine aut e caeeitate 
aliqua librariorum repeteudae sint. Sed ne longus sim in 
tanta mendorum multitudine euuuieranda, ea tantum exeniphi 
eligamus, quae ex Akliua iu posteriores editiones fluxeiiuit 
aut perperam ibi correcta suut, atque primum, quae sunt e 
mala pronimtiatiune Byzantinorum urta. P. 418 post med. 
versum Euripideum Ahlina sic siriptum habet: uti iioi vfo- 
gatg :tQooxea6v il^vyJiv ddxoi. Vitium duplex, quod IJa.si- 
leenses receperunt, Charterius et Kuehnius male correxerunt, 
cum ediderimt veaQ£dc. !Melius Marc: viOQcdg^ quam(|uaui 
imum restat mendum. Scribendum e.st vBciQeg^), P. 4i)7 
in. mendum, cuius ^I h. 1. expers est, inde ab Aldina pro- 
pagatum est: ot» ?>iiyei rciv ysvvaitav^ :tQ\v av — vno roi) 
Ao^^oi; xov TcaQ ccira avaxlil^sig :tQavv&l^; Lege avax/.ii- 
'&£i5, quod in M et meliuribus codd. Phitonis — nam locus 
e Plat. de rep. 440 D exscriptus est — exstat. P. 518 alius 
locus Platonicus. qui ibidem p. 582 A invenitur, sic in etkl. 
Galeni corruptus est: :ccig civ rjdri fiev rig avtciv ahi^karaxa 
Xiyoi; In M vestigium quoddam verae lectionis deprehen- 
ditur; ibi enim etdri ^iv scriptum est, i. e. eideiitav (an ef- 
dsitiiiev?), quo restituto cetera non secus atque in codd. Pla- 



•*) GrecDhillus in lan. Henschel. I, C2S sciibi vult vtaQdg et sanc 
oivtovoig scripsisse viJcntur libi*arii codicum Galeni; at vide Ucrodiani 
Rell. cd. Leutz I, :\bO vi Xauckii Fragm. Kurip. 3U*i. 



f 



-. x\ — 

j»«t meiL ^foiv d* taavta^ iSixakovufu iiJprf^',*. «^ tovg 
ftlMDtfjtWotv rc5i' LJ;*or iliyiovi kvto^ aidovufa. At 
•nl«u> non iiui»u<leiiies, si*il impmloniium rationum rcfii- 
•itioDes vcretur ad>cribere; ita«|U«' ikiyifav irffutanM scrip- 
*aM» ruiii i»atet idque M testatur. P. 710 post iiL locus* 
.ui fx HipiKK-ratis libro ile uatura lioiuinis: «apud Littr. VI' 
4l\ Enu. II, Sr>» tle>uiutus est, inale .>ie editur: xai rcnrra 
HMvjtf» 001 TCiT« TrfcOtfV vm*P»/I' 3f«i i'iW« zd xiiuora ztu 
t/pog pro xeiuapog xra digio^. prae^^rtim cuiu ^upra 
;•. tlsT». ubi idem loou< exseriiitus inveiiitur, editons Oene- 
umm rt^'e|Hrrint , uisi (iuo<l pru &rp£oc ^criptura Aldinae 
l^f^ freti i^p^o^ ediderunt. 

S^|uitur de Verbis iu edd. prave tpnuinatis brevis dL«- 
. .r^tio. 1*. T*J1» in. dQfcv scriptum est pro dp«: p. 701 med 
rotftjttcra c:roTi'xr*i pro c;rori'xro2'; in utro^^ue luco Pla- 
■ooiio M verani scripturam praebet: sed du«.>l»us» aliis loeis, 

: f\ Phaetlro Platonis (p. 263 A et p. 273 D» electi snnt, 
M niaiii ijuo^iu»» lettio ritiata e>t, quippe qui traJat p. 731 
j -t in. oi'»3c «Aao^ «ilAi; qp/pmu xfct fcuifi^j^tiTiTtui ujJl^ 
t'U u xtd ?/uii' «tToiV: «Mlitiones auqiOf^jjovctv non mina» 

•q*^ram: le<re iaiffiOfitfrovuivx et p. 7.'>ti «/xtr. «c iav ^f/ 
*'.' r«r r' fcxovcouivfov ra^ ffiHJit^ dtaoixTai^fii^tat^ xtd tuci 

'»f, r* dtfHQ^i. Edd. .\l«l. H iJa*. dtfioilrui. Chart. et 
A..*un. dfttfpiiTffi; legeii4lum est dtfciQtiadui. P. 77d po^t 
: «^. editnm est: </ d' ixtiiiXicrepov ug cxoxotroj tiiv «vr^y 
'20M 4iW|ui'« &691Q yi xiouiduv fptjOi tig uxo tav xoivmv 
ttyofmv aQiiO^aii sted hune .Holoe<'i<mum ne Galeno triboa^y 
u iiKft, qui ifif i. e. ijril scriptuni hab«'t m*T*dum h. L non 
.ji'ii ritans quam p. li^\ aute iu«.-<l., uta ••dd. verba Ilittonis 
- I'hi«*-«lro «p. 272 B» exscripta ijrij di riivtj Uyav p^riM-ram 
•.» tnftdi<Ienir.t ff^cl 61 rixvtiv kiynv. P. 04.') ii. A 1-iri- 

:•: iafnuv di nva rijv dvi*ftuiv iyttn lac^ii^ ^iditj^, tt 
3^i^v fuv izt ri/V uvarottiiv uqtxouivoi idot^. Cha.teriu* 
.."n minn^ mal<> liu^n gftdiog^ iue]iu< Kv.vLii. ficf&oi; uv; 
-d M praebet ^ir&ijojf f^dio^^ quod re^titu^ndum e«<t. 

Tertiom geuas mendorum, quo A laborat, e tocJjus 
' ' ^isis con*«tat Huo tametsi minns quam M deforraata ett 



- 34 - 

iamen parum ab eo cavit; nam plns triginta locid, qnibas M 
nihil omisit, omisisse aliquid eam iure insimulabis. Posteri 
autem editores eiusmodi vitia in orationem Galeni irrepsis£>e 
parum saepe senserunt. Omissae autem sunt voculae, ut 
uaij tij ye, dij iiivj ovvj av, ixiy sig, Izij sed aliae quo- 
que Toces. P. 518 sub fin. iixotag ovv iidfi ilruxijg aixa 
nQOCayoQiyH xccta t€ ticg XQoyByQaiifiivag Qtjang xal XQOOezi 
xolXag itiQag, ov ovx uvayxi] nvtjnovsvsiv ivaQycig tjdvi dta 
tovttav tijg yvcijitjg tavdQog iyvtoOfiivtjg; omi;$8um est Tcai 
ante dicc tovtciv. P. G52 post med. uon legeudum est aTi^'- 
diil^Bv 6 avijQ iv rc5 ?.oyiatixa trjg 4'vxiig slvai tic nad-fi tovg 
<^|uov$ xal tovg (poiiovg xcd tag kvnag^ .sed ta M^tj xal 
tovg ^v^ovg x, r. A.. qnod M testatur. P. 009 metl. rouro 
(lege tavta) ovv 6 WMtov ovx axQt^g iyvca tijg ^Ix^coxQd- 
tovg tixvrjg xaCtoi TtEtgciuavog i:c60^ai tavdQi xai TCQOoiti 
yi niQl roi) ktvxov (p?.iyuatog; adde cum M xccl aute jr^pi'. 
P. 766 in. drjkciv ov uovov sig iatQixrjv^ cckka xal tag ajJia^ 
ti%vag ixtstac^ai ro axiuua tijv kvaiv ccinox>\ Ie<^e ro axi§i§ia 
xal ti]v kvaiv ccvtov. — P. 384 sub fin. OLrro^ cvQiaxa xcci 
to akoyog (cf. adn. 43) ovoua TcaQu te totg naJMioig aicaaiv 
iiQjjfiivov VTCo t€ ta)v vvv ccv&Q(6xav k^youcvov nos auctore 
M restituimus et te po^st jcccqcc iusereutes et Sikoyog pro 
akoyov scribeutes. Etiam p. b26 post in. cum M scripsimus: 
iOliokoyrjtai ta tolg ccvccroutxotg ccvdQaac xccl ieixvvtai xai 
TCQog {lucivj ct p. C'J3 uute med. :ckcov£xtoiiaa d^ oucd^ 
ifVXQotrjti te xal S>|por//T«. Xec dubitavimus p. 676 med. 
codicem M secuti post ixtlvcc Piirticulam ye iu»erere atquo 
scribere: ov ^tiv xat ixcivcc yetov :ccpl tav voarjndtcjv koyov 
iaoirjaatOj et Particulam di p. 2iV^ med. in oratione Cbry- 
sippi xal ta tciv oQyt^ouivcav de Ttci^rj^cfaivetat arfpi rof 
d^ciQccxa ytyvo^evccj et p. o-^^S iii. iva yccQ o koyog ijyefiGiv 
iatiVn rj ciQeti] emxcu i] ciuciQx^aa^ Ttcl&og d' ovdi:rote. P. 477 
post med. [liv post cc:Tox(OQt'}aetv iu A (uuissum esse doeet M: 
scribe igitur: evexcc yccQ tov (iij uccxQokoyetv anoxci>Qiiceiv 
Hev ecptjv ttav cck?.c)v ^.VwfxcSi/, e^iTccanv [^iletd^eiv MA) 
de (lova tcc XQvatTctov» P. 545 iu. locus et iuterpuuetione 
prava et aliis meudis foedatus sic a nobis restitutus est: 



•v> 



tnriliuot^ icxtv il^ did€iaxa?M(v tpkhj^v ((vccrouljg af^xh^ 

%i AO/«» ytvicdia ro i;:r«p.' avcuriioi;. <o OoipcSrarot, i/, 

t; 3«it»^ ri) qvoet ^kiovixxety xa\ ^Qoi ri/r ri]^ dibaaxa' 

'-•V^^PZ^t» i:riri^d{ior£(>di' /<yr/; ri^ ovv i/ Ttkhovi^ia^ i^rf^Ca^ 

\juuov X. r. i. Partieulue ovv M ri'^ i/i/ scribeus praebuit 

"^Ti^^itiiu, aQX^^ V^^^ ^^QX*i ^'^^ bcribeuiluui es^ cemuimus. 

:'. 41*7 aiite nieil. iu A legitur: iird q^i^Civ^ ag 6 (liv iriQog^ 

•:xii ofr^rai dixaitag xicdxHv-cpiQBi aQfitag avra^ in M coutra 

•rt^ av oit^rat^ quod vera uiauus scriptoris esse videtur. 

.'. <*!>< ant4* uiecl. iu A editum est: ro fiXi:r6^£vov tfcSfta 

'(^u'r {tarfQov i/ niuTiov ri xgo^ 'i^^^ ^9^' ifivrov avv ixiivm 

/. i r^r idiav ivdiixvvxat dtayveiaiv i}, liziiQ aino utjdlv 

r.uff, xiQtuivit rtvti nag Vi^oiv atptxia^ai dvvauiv alad^tj- 

•iiijP iavxo. Chairterius correxit iavr^^ quod Kuehu. recepit; 

t Mribeudum putius fuit /qp' iavro, quemadmodum M tra- 

. .;t. lCandem IVaepositiouem iu A omissam^ in codice M 

•'natam e.Hse alius locus docet, quem p. 745 extr. sic scrip- 

01 in A lr<rimus: roiro vvv ivbg sidovg inoiriatVj sed 
'• t;.»^ in M: roi>ro vvv i<p' ivo^ eidovg L P. 733 med. e 
'..niauo re>tituimu-<: yvuvalia^at yovv xQ^i yvfivaaiav xa^ 
^tcartfV Laxrfitv rixv^ iv v/Mtg^ tav liq rag X9*i^^!^^^S ^?* 

o xQdiit^ duifie^a. ubi £tg ab editoribus omissum erat. 
'. >>,*> m<nL edideruut tt yiiQ iivruig ri xat qvOft rHv <p?,s- 
j^ir icriv aQxh ^^^'* ^^ h^^9)^ ^avyiaarov roino xaric xavxa 
T^ov oQxh^ avr&v ivQiax^adat ^ sensu plane contrario ei, 
.''V scripiorem subicere voluisse M confirmat ^aviiaatbv 
'.vdip Tovro praebeus. Eiusdem fidem secuti scripsimus 
. •>*! po>t in. di ov di voi^v xat fpgivag xal diavoiav xal 
i liai$ov iixi xtg xoititifg iv xagdia mQtixia^aij avver/nv 
'^n t»c. xbv XQvatsrxov); xoitixijg abest iu edd. Deuique 

.nbu» l<K*is Articulum ab editoribus omissum restituimus^ 

• **ix |i. 337 med. xavxiav yicQ aQxh^ iivai fiovXixai xtj^ 
i^pdiaPf p. 7^3 med. iXXic xal dia t&v xaQadnyfiax&v 
*:x^paaap ^fiir^ iv xoUolg xmv xaxa ftiQogy p. 792 ante 

.'«L ilxa xal iiixalv xaxa xijv dti^odov xov Xoyov naQiv^ 

* ^ii» xi^v axoipaaiv, p. 7ii4 post med. xaxa xbv TifLaiov 
1 1. KnigFBinuu. nostr. II, 5). 



- 36 — 

Vitioram genus quartum tertio contrarium est: cemitur 
enim ixl voemn adieciione, Quae facta est aut inscitia et er- 
rore librariorum, velut cum bis scripserunt, quoil semel 
scribeudum erat, vel aliquid e margine in textum receperuni, 
aut data opera cum aliis de causis tum maxime, si oratiouisi 
conformationem non intellexerant. Interpolationis autem 
quacunque de causa ortae exempla non pauca Aldina sup- 
peditat, qmie codicis M ope emendari facile possunt. P. 321»: 
iTttl d' ayrodci^ai niv ovx isceiitQtioev (se. 6 XQvd^sio^*^ 
amq)}]vaxo d\ uorots )/ufiV ^^ TtQoO^ev uiv i/dt; sr^pc rtor 
avToiv a:tadei%anav — xal dia tdv ifptlij^ dl ovdlv j/ttoi' 
aTtodei^o^iv^ ovxix* av oiaca dixaiov flvai ror^ XgiHJiTtzrou 
m<ft£V6iv doyuactv. Particula {liv pust ^tQoO&sv in M abej^t 
facileque ea caremus fortasse iuserta propter sequens xncl 
diic xciv iq^e^fj^ di. Etiam alii loci eandem Particulam a 
librariis iuvectam esse docent, velut p. 575 post med., ul»i 
locum e Platonis Timaeo t p. 70 B) laudiitum sic Aldiiia et 
Basil. reddiderunt: xi^v dl xaQdiav autc ulv xav fpks^iiv xul 
Tt^yiiv xov TtiQtipaQOuivov xaxa ndvxa xa [lih] atpodQcig aTua- 
xogj qiiamquam pp. '2V2 et 581, ubi idem locus citiitur, 
illud /uV recte omiseruut, ut p. 728 in. i:taidij filv ovv 
i^iiatg ov daivot^ ubi u»'c M nec codd. Platonici — nam locus 
e Rep. 4>. 3G8 D) sumtus est — ^iv scriptum liabent P. 
331 med. xal dia r(5r tiij^ dl xaxic xov naQaitkifiiov r^- 
Ttov ovx aio^dvaxai xaTccaxavic^cjv, tog iv xij xaQbia xo d^vuo- 
aidlg idQvxta xti^ vi7»/&» at M luibet dta xdv i^ijg 61 Ttaptt- 
nX/iCtov xQo^tov^ quam leetiouem sequeudam esse suadvt 
p. 510 med., ubi ctiiim in A seriptum est: stoU,axtg ulv yag 
anexca tc5 d^vuoatdBt xa kot:ta dvo^ nokXdxig 6i xa £:riO't;^i/- 
xtxa xa^d:t€Q ikxouerd x€ xal (SvQOueva ^taQaTtkijaiov 
xQo^tov^ coaal ilegt» cog ai) ^vvaQidag (I. ^vvaQidog) ixTttav 
o (lav axaQog ioxvQoxaQov d%ug x. r. k. 1 1 autem Iioc locu 
Praepositio xaxd^ ita alio iv inserta eat: p. 61G extr. legitur 
da^aai yaQ i,^ccg intvoifaca rcj :t6oc} :taQtxatuavov iv xvxka 
XI xov vavQov aaucc ka^cxoxaQov xccl xi3v aQCciviavi at euini 
iv nemo do.<iderabit; itaque auctore codice M expiuiximus. 
P. 433 post med. avuffiQtrai ^ivxoi rci XQvai:t:toi) xal avxog 



- 37 — 

*• . o IJoCiidiiviog^n &g voceiv re xtd Xtyav ri}v Vvjr^t^ 
'sr.jTRg rovg q(a*?,ovg /otxtvai rf ri/i/ tfooov avzav rutg 
t.gr^mivatg rov Cioufcrog xnrtcariiotai ; ine])tt' x(d post voOelv 
n jclilitniti est iiec im*enitur i\\ M: seuteiitia eiiim liaec est: 
*< on<rntit nihilo roinus ipse quocjue cum Chrjsippo^ ut et 

■•-^t»tare omnium sttultorum anim(»s: dicat et morbum eorum 
< mil«*m es^e coq^oris con>>titutionibus, ile quibus supra (lictam 

• ^:/ Nec minns inepte iuterpolatoris> manu» versata est 
■ t»^ extr., ubi Platonis in Tira. p. 83 C manuB hnnc in 

■ «^him obliterata est: Ix^Q 6* o uiv (aiucrog 6(fQog (1. OQog) 
yffaog^ o di itfX(uvrfg x^AiJv o^vg xfci (<ygtogi M X^^^S oisiag 
Ti f.yptog* quam scripturam Platonicae couveuientem restitui- 
... -. Etiam Terbis Platonis cx alio loco Timaei (p. 82 A) 

• -litis illud xid insertum est p. G78 po:^t in., ubi scriptum 

• -1 cIa oi^rog ulvm ag iipriv^ (<u((Qr(ivH ^rgoa&dg *:tvQ6g 
fi xni rciv iriQOVj ixndt xal yivr^ :ikiova ivog ovra 
-Tj-jrr^i'; M ixiidii yivr^* Ceterum mirum est, quod idem 
' -» :i> in cod. Marc. et in Ahlinu ceierisiine editionibus p. 665 

• >t m«HL sic traJitus est: ixnd}} yt n/.iio ivog ovra rvyx^vn, 
^ «i t.ilis incon>tantia editores non tetigit. P. 790 med. perio- 

^ f.iti^ ampia non solum nddito yMi aut^* Tf^v fiiv onavia- 
i.v. '-♦'d omi'»'*^ etiam fiiy aute (fx^lrlrrovTa et perversa inter- 

iKtiont» i»rorMi«* pf^i>umdata r^^t, (juam sic restituimus: 
\:lti(ov di Tuci (xfiv MAj aQiOra xariOxivaCtiiv^g rfjg vaog 
r^ Tt^g oixiag Jj rtig xXivijg^ ayvaiorov d* ovrog tov xora- 
6Mit^6ayTog t^oficl^iv aviv rijg xi%v^^ yiyovivai ra roiavra 
» xara rvxv^'» diaxQiwvrov amivrfav (ro rijv M xai r^v A) 
riv ^ir c:f(ivi(cxig auaQravnv rov oxo:rov. rijv d' imrvy^ 
irlrnv ojjyflxig* axQiiav 61 xfci ni} nxvixiiv r^yitc^ai riv 
r»]c rof Cfiffffrog riuiv xfiTfiCxiXfijg (ciriav iivat ftij (om. M A 

• .«i. • ^vidrrovra ri/i» ouoi6rf]Tfc riig xQiCnog in\ nov oQariiv 
Tiivtr^v xQog rovg fiif oQuuivovg. P. ;):^6 auctoritatem co- 
■iiiis M secuti aXifav ante TQtiav oQyavav delevimusy quo 
Utto sic legimus: liaxitrai TiQog iavrov 6 Ao^o«^ iv axavri 
mf^Qio rov c&uarog avayxa^oiiivog opiokoyitv (cQxh^ ilvat 
Tur r^iov oQyavnv^ aQrtiQiag xui viVQOx* xa\ (fki^g. P. 
'^l.^ poft med. Platonis in Kep. p. 368 E verba male ab 



— 28 — 

fiicta esty cum corrcctor patayit yocabuluiii aliquod decurta- 
tum CHse ad eiusque integritatom vel litteram vel syllabara 
deesse ideoque ei aiiquid inseruit vel addidit. Huius inter- 
polatiouis vestigia multa ex Aldina eoUigi possimt, qiistt* 
posteri editores non prorsus exstiiixerunt. P. 310 aute ine<l. 
edidernnt Charterius et Kuelm.: ovd* av vno tfiXovnxtr<^ 
liraArxt^tTit 6oq)tici}vraij xtt^(i:reQ oC mQl tov Xifv6i:i:tov^ i} 
ttjv do^av v:ieQfidkkta(^ai arorf dvvr^aovxat (r^i/) roi» n?.ic- 
tiavog ^ tov x^v a:io6ei%i(av iiin^iSac^ai xoafiov. Edd. Ald. vt 
Bafe*. meudose: {"^iegfiakkta&at ^ quod illi uou iu miQficuktatfcci^ 
bcd iu vztiQ^akia^ai uiutare dobuenmt. luHuit. Aor. tuo- 
tur etiam M. P. o7y2 aute fin. editores iicm audieudi sunt, 
qui xa vno xtov i:tiatriuovtxciv xixro^eva scripsenmt i»ro 
xa vno rc5r i^tLaxtniovdv t., quod il. praebet.* P. 4S2 iii. 
Iloaetdijivtog — fLakkov ijxokovffiiaev jQiaxoxikH x«i //a«- 
rovf. :tQoai^rixa 6i xto koyta xb nakkov^ imtiri x<^rrr uioo^ 
tvQiaxovxaC xtva dtafftovovvxeg ot xQaig avdQeg iwp xi^g xtoi' 
aQBXiav diaifOQag, xccxa di x6 avuniQccaacc 6^o?.oyovatv ak- 
kili?.otg. Voci contrariae xaxa ^iQog magis rcspoudct xccxcc tm 
av^:tav quam x, r. avu:tiQC(aua: illud iu M aliisquo iihM. 
reperitur. P. Ortrt ante med. ^pod^/Aoi/ d' oxt xccl i] uerriorcc' 
atg (sc. ri/r ivxQctaCav dtaff&etQei)^ iav ivvo^acaiiiv \co^\ xoU 
xccxa xov d^coQccxa xcd xag xQCcxeCccg ccQxrfQCccg OQycivoi^ f.T- 
Hccxog !j xtvog a?.kov xvfiov :tccQtft:tea6vxog avyxtoQiiajifcct 
xijv aiLe^:txov vyCstav ccvxm: Pro avyxtoQsia&ca auctore cnd. 
M restituimus avyx^ia&cct. P. Too med. brevem et diluoi- 
dam orationem, qua res aliqua detiiiiretur, a Platouiois nou 
AoVoi' taQiafiivov xe xal oqov appellatam esse dicere potuit 
Galenus, sjed oQtafiov xs xcd oqov; itaque pro toQtOuivov 
scripsimus id, quod in M invenitur, oQtOfiov. P. 7.*»* iuiir 
med. in verbis Platonis, quae e Pliilobo (p. 17 D) dosunua 
suut, « di} dt' ccQtt^uciv uexQtjd^ivxcc deiv ccvxci cfccat qv&uov^ 
xcd fiixQcc i:tovoucc^iv^ vitioso ab editoribus Galeni soribitur 
avxcc] codex Marc. conveiiienter orationi Platonicae av prat». 
bet. Ac de litteris vel svllabis omissis aut additis satiN 
dictum est. 

Quarto autem modo, ut supra diximus, scriptura vitiata 



— 29 — 

ojit perversa verborum aut continuatione aut separatione. In 
Aldina quidem quinquaginta fere huius vitii exempla depre- 
henduntur, quorum triginta fere ei eum codice M communia 
sunt, cetera propria. Et quoniam in liac disputationis uostrae 
parte de iis potissimum vitiis agitur, quonim M expers est^ 
etiam hoc loco sic faciendum esse statuimus^ ut, quae Al- 
Jinae propria sunt, atque ea quidem eligamus, quae in cete- 
ris edd. aut male aut omnino non correcta sunt. P. 731 med. 
6}ikov6rL pro dijkov on, i». 7i)9 sub fin. imno?.v pro ial 
jo/i;, p. 740 med. aokifXQatetrcu pro aroAv XQarstria. p. 730 
post in. et 736 extr. ovx ovv pro ovxovv^ p. 401 ante med. 
J((VK(Dv TcsQibtCdia pro -^. :thQi deCdia^ p. 3G3 post in. Tt^- 
^OT fu ads pro nd^ort a cod^ scriptum est: p. 452 post 
med. locum e Platonis »Sophist. p. 228 B exscriptum Ald. 
«c edidit: rodt iv i*vxij do^ag im^i^^Ccag xal ^v^ov ijdo- 
wits* X, T. A.; Basileenses con*exeruiit: to di iv ^»., Chart. et 
Knelm. rC dccC; iv tvxii ^- ^* ^*' '^*- scribendum fuit rt di 
'MV P. 4()2 ante fin. iyc^ ^tv ovx tico nQog ravra ov di} 
(i:roxoive<0&ca tc5 UoiStidovCo. Sic edd., at M bene ovdiv 
pro ov d)/ praebet. P. G45 ante med. tota vis argumenta- 
tiouis, qua Galenus ad confimiandam seiitentiam de cerebro 
tini(|uam sensimm motusque vohmtarii principio utitur, ab 
^*<iitoribus exstiucta est, quia meiidi geiiu^, de quo qnaeri- 
mus, in vocabulo quodam latere ignorabant. Edideruut enim 
locum hunc in modum: — (taQrvQttrac nQOOtixovrcog tlQfj09ai 
tov iyxifpakov &Qxriv tlvai roiko jiiii/ alaQ-i^Ctcog anaarig xotg 
bpoi^, TovTO dt rrig xftO*' oQ^njv xivi]Otcag. tl di yt /ii/ 8ta 
ttcvTu, rCvog tvtxcc cc?.?.ov yiyortv^ i/ diort rccg ^yjviyyag 
^tittv avr^ TCtQiirtivtv ij cpvatg^ ttntQ iv ixtCvatg (liv icsriv 
rj rijg %*vxiig ^^QXVf fi«^'/»' iyxicpa?.og iyivtro; insuper post 
j^drrjv Particula di a Charterio et Kuehnio eiecta pravissime 
de loci sententia sentientibus. Lege dia rC (M 8ia ro usitata 
cominutatione) et post ^artjv adde 6i: iam omnia bene se 
tabebunt. *Cur membranis cerebrum extrinsecus uatura ope^ 
fuit^ si quidem in illis (quemadmodum quibusdam placet) est 
aniinae principium, nequidquam antem factum cerebrum est?' 
I^* C31 extr. mireris; quod Aldina locum Platonicum (Theaet 



— 30 — 

p. 184 £) sic effiuxit: ^aQiiic xal axltnfa xal xovfpa xal ylv- 
xdaj di av aia^dvfjj ap' avtov Cciuaxog ixacta ri^fjg ij 
aXXov tivog; KuelmiuH vero aQ* avtov tov aduatog ecliclit 
menduui Aldinae tiuKjuam confirmans. At illud autov con- 
flatum est ex oi; et tov^ quae voculae in M recte separan- 
tur. Restituimus igitur ap' ov tov c. x, t. X. Ut autem 
hoc exemplum docuit mendum parere mendimi, sic etiam il- 
lud docet, quod Icgitur p. 674 extr., ubi A: diic tov^* ^Jx- 
TtoxQatrjg iv rcS ^ibqI (pvaiog av^^cixov ti^v ix tciv atoixBiav 
^vfaaiv anavtaav tciv (pvaixdlv aa^ccta^v xoivijv Binav xntdQ- 
%HV i^ t]g i:tl rr/i/ tciv ^cicjv ^stiihj x. r. A.; Kuehnius lo- 
cum ita restitueudum esse putavit^ ut ti:tG)v in dm muta- 
retur. Lege pro ili ^g cum eod. M i^fig: iam nihil ad sen- 
tentiae integritatem desiderabis. Multis igitur modis contra 
orthographiam in Aldiiia peccatum esse variis exemplis com- 
probatum est. 

Nunc venio ad alterum genus mendorum, quod e com- 
pendiis termincUionum perpemm iutellertis uatitm es/, quo AI- 
dina quamquam minus saepe quam M^ tamen non parum 
saepe commaculata est. Xe hic quidem alia colligere libt^t 
quam ea, quorum vestigia in ceteris editionibus ap[>arent. 
Atque, ut a Nominibus iisque vocabulis, quae casibus im- 
mutantur, ordiar, Iiis simt exitus pravi: p. 287 post med. ot 
(ivtifiovivovtBg tciv tiQv^^iviov iv tc5 devtiQC) Xoyco yiyvdcxov- 
Ctv il^icig to iaxvQov ts xcd yavvcciov cov 6 XgvCiXTtog ilmv 
avatgi:tovtag idcavtcig t£ ta da^iviatata imdsixvvatv av- 
roi; tcc acpdXuatcc, Non tcc da^Bviatccta h. I. scribi debuit, 
sed to da^Bviatcctov^ quod et codieis M auctoritate et con- 
trarie relatomm verborum ro iaxvQov ts xccl ytvvaiov ratione 
commendatiu:. P. 310 ante med. falso scriptum esse ro ftlv 
dxdQdtov iv iaca rc5 dttkov — 6vo^dt,cdv pro t6i/ fuv dxdQ- 
diov vel e contextu oratiouis patet, etiamsi vera lectio tosti- 
mouio codicis M non comprobaretur. P. 412 extr. quis ere- 
dat recte se habere ov yccg di avtb kiyouBV avtovg iccv- 
toig i^cj xcc^iatrixivcci xccl fiii iv iccvrotg sivcci^ dioti ro 
fiia^onsvov ccin:oi;g oguccv xcctcc tb :icc&og i^od^iv iativ. dkX* 
uTi :taQd tpvaiv ixovaiv^i M vestigium verae lectionis habet 



ol — 



lcvra scribens, i. o. iavrav. quotl imico vonim est. P. 293 
Tersum Honiericum avdQciv iv ajii^taciv (ulmci t)vrs xa- 
arrJi,' Galenum uoii ita laudasse, ut 5<i:riberet (ivdgbg ivi, 
testatur ]M; qui (cvdgav saltem tradiilit, quamquam et ipse 
ivi liabety et Aldina ijjsa, in qua jjaulo infra (p. 298), ubi 
idom versus rej^etitur, ima cum codice M (cvdQiSv iv scribi- 
t«r! P. 537 Oalenus demonstrare vult iecur nullum humorem 
cordi praeparare ad alenda membra animalis, sed ipsum totam 
humoris speciem absolvere et perficere, niaximo autem ar- 
gumeuto esse to ui(cv eivai (p)Jfi(c r^v /§ ijrrfcrojj elg xccq- 
tiav ixipvo^ivtiVn iriQ(cv di fLtjxiri (cvrfX(fV6a^(a xar aiJko 
uiQog ttvrciv e!g oAov aTKc^ (pigova^cv ro acj^a rbv xariQ- 
ya^Sxtivra %vil6v. Genetivus Plur. avrciv locum habere non 
\X)iest, pro quo non dubium est quiu (Talenus scripserit av- 
T//^, quem quidem casum M praebet. Quo restituto senten- 
tia est: 'maximo argumento illud est, quod una tantum vena 
ex iecore ad cor pertiugit, neque alia quaepiam ex alia parte 
fmlis existit, quae humorem iam coucoctum in universum 
curjms traducat*. P. 5G3 post med. nihil causae est, cur 
lectio Aldinae ixavbv yicQ eig ra :tQOXii^i£va rb fitjd^ oXcag 
otfv^Hv avn\v probetur; M Singularem iig rb :tQoxH'fievov 
^ujjpeditat. P. ()83 sub fin. Galenus e codice suo, qui Pla- 
tuais Tiraaeum comi^rehendebat , non dvr} rtjg nixQorTjrog 
olvrarov 10%^ rb (lilav X9^^^^ quod iu edd. legitur, eno- 
tavit, sed o£t;Ti}ra, quod e Marciani scriptura o^vrrirog facile 
evincitur. — Dativo declinatiouum primae et secundae quo* 
mam iota in vetustissimis exemplaribus Galeni adscriptum, 
non subscriptum fuit, mnlta jjostea in codices irrepserunt 
vitia; nam i, nisi prorsus omittebatur, vel cum a vel cum 
''permutari solebat, mide p. 5G3 med. pru t)]^ iTrl ricvavria (po- 
pc? restituimus rj} — ^oQa, et duobus locis Phitouicis (Phaedr. 
271 E et Phileb. p. 17 B) iitidlv stvai n^co :t/Jov avra pro 
(cizav p. 755 post med. et xal ovdlv iriQC) ys rovrcov ia^iv 
pro iriQG^v p. 757 ante med. Ex eodem rursus vitio natum 
^st illud xal o av akXov ixHvov^ tovtoi ricg xiv^ang dia- 
M6v p. 630 sub lin. pro roiJroi/, quo<l in M et codd. Pla- 
tonis — nam locus est e Timaeo p. 45 D exscriptus — invenitur. 



— 32 — 

In eittsmodi autem terminationibus non solum error libra- 
riorum formas corapendiorum non reete dignoscentium cer- 
nitnr, «ed correctorum etiara vel intorpolatorum licentia. euiii 
Tocem voci vicinae vel genere vel numero vel casu similem 
reddiderunt contra orationis et sententiae confonnation.em. 
Yelnt p. 230 aute med. xaCxoi ye ovds auro rovro akt^O-a^ 
iifti To (liiSov iv ror^ ttootg hvcu t^i^ xa^iav, Vera manus 
«criptoris est }iiaf}v^ quara il h. 1. servavit: p. 201 post niecl. 
xixxaiSxivalHv sv^v^ aQiiTat ru doxovvra avra (sc. 6 Xpv- 
Oimoi) TtQcirov Tiavrciv rtiv i7CixHQ}}udrtav avi]aoviV(av ^ di* 
av detxvvrai t6 ^vuoftdig iv rotg xara rov ^(OQaxa roxoijj 
vnaQxov, rienetivus tov propter iittxft Qy^ttcir cjv natus est, pro 
quo ex fide cotlicis M reposnimus (nnietivum ov ad TCQcirov 
referendum. P. 330 post in. xcd ^ercc ravra ri}v axccQdiot/ 
iifiy^trai TCQOOtiyoQiciv; M reete Nominutivum dxdiQdiog ser- 
vavit*^. P. 580 in. ^hzoxQccrri^ iyQcc4'€ rijv dvccro^iiv rcov 
ii ijnarog ixcpvouivojv cpkfficov ivdaxvv^avog ivravdsv etvai 
tfiv aQxriv avrtjv; Aceusativum ccvrijv accommodatum esse 
Accusativo ri^v dQxrjv quivis intelliget; iu M vera lectio est 
avtav, P. 580 in. et p. 587 in. pro v:rlQ t]y€iiovixij g 
in^x^g scribendum e:;se v:t}q {jyiiiovixov tvxijg^ et usus 
Galeni et codicis M auctoritus suadet. P. 044 med. dJLJLoi' 
ovrat (ilv ovv ro tijg cciod^fjaeog oQyavov^ i} dtccyvcoCtg d* 
avToi; t?jg dXXotcoaecog yiyvercci ix uiccg dvvd^tscDg xoivijg ndv- 
tcov Tc5i' ccia^tirriQiov ix rijg ccQxtjg imQQSovatig. rijv d' cJ(>- 
jr^v avrciv airt xotvijv ccia^tiatv atrB :cQcirov ccia^tirtxov 
i^ikotg ovo^diatv, ov dioiaat, Casus Pronominis ccvro^ per- 
peram Genetivo rcjv cciad^tjTtiQicDv aceommodatus est; pristina 
lectio avrtjv^ euius testis M est, tenturi uon debuit. P. 653 



43) Cf. p. 370 po.^t med. 6vo ariuaivofiiva n^og rijg aZoyo^ <ptt- 
y^(, p. 384 med. xa^aTfp bitl rrj^ dtpcovog nQoariyogittg; ib. cxtr. (x 
T^; aloyog qpcuv^;: p. 60S aute med. Sii 6*6 rov ctpvyuog ovopiaTog 
d%ovfiv; ib. po^^t med. xara yf ro 6iVTfqov r^; nd^og tpoivfjg crjuat' 
vonfvov; p. 0C3 post in. nfQt ulv ovv tov axoiXfCov ovouaxog. (jui* 
bud cxemplis fretus nou dubitavi contra codd. et e«ld. scribere p. 384 
sub fin. ro dloyog ovoua et p. 3S5 sub fin. xd 6vo anuaivoufva xi^g 
dloyog tfdivr^g. 






— X\ — 

{- <t meiL dfotv d^ a:f€iirt€i^ ixtxfc/.ovufu ufcgrvQa^, ag rovg 
i tr.t tfjf vrrov^ tw v Xoyto v ikiyxov^ fziTo ^ fzidovu fct . At 
«f.I^-nu^ non iiupmlentPSy sed impudrntium rationum refii- 
•i':on4»'* reretur ad.>cribert'; itiUjUi* tkiyifav in*futan>) scrip- 
- >^f ruiii patet idque M testatur. P. 710 pust in- locus' 

.: ffx HipiKK*ralis libro ile naturu homini:^ tapud Littr. W 
«-• Erm. II. S'>i de^umtus est. male >ic editur: xai ravra 
7«Mi^^i 001 wdvTfc TTflotiV iiutQytV xfct vvxTfc xfu xetiiava xicl 
Tipo; pru x^fiii£i/o^ xm d^QSo^. praesertim cmu supra 

I». «VhTn ubi idem locu>i t»xsi-riptus invenitur, editores Oene- 
tivniu rHte|K'rint, uisi tpiod pro ^cQw^ scriptura Aldinae 
■"<tfo,^ fr»»ti tfQio^ ediderunt. 

S<*i|uitur de Verbis in edd. prave terminatis brevis dis- 
; .*jno. V. IW in. dQav scriptum est pro dprT; p. 701 med 
ri^CifUfzra axorixrti pro «;rori'xTor; in utroque loco Pla- 
'••ni<u )I veram scripturam praebet: sed duubus aliis locis, 
i t\ Phaetlro Platonis (p. 203 A et p. 273 D^ electi sunt, 
M.iniani iiuo<|U»» lectio vitiuta e>t, (|nii»pe tjui tradat p. 731 
i '< in. oiot fikko^ fikh} tjp/p^rfa xfu «ttqr<^/Ji;Tf fTat alkii- 
'•<v ri ntii iiuiv raVoiV: iMlitiones auffiOihjovatv non minns 

•rjHTam: ItM^f auffiOfitfTovuivi et p. 77)«» extr. cS^ iav fii/ 
%c Ti5r t' fcxovOouiv(f}v t«%; ffvcfi^ dtaotx^uiiarjfct^ xal xar* 
■ ^*!, r^ dtfctQit. Edd. .\M. «-t Ha-.. diutGfirfct, Chart. et 
A^'im. dfaipi|Tfiri; lej^eudum est dtfctQiio^fct, P. 778 post 
:.^ editom est: et d' ixtftiXiengov rt^ cxoxotroj r^i/ amfiv 
iiovct dvvafuvn o6xiQ yi xaxeidfcv fpiici rtg axb r&v xoiviiv 
irroimv agxiCdaii ned himc soloecismum ne ^Taleno tribuaS; 
M d(M-et, qui ffif i. e. fpf^ scrii^tuni habct mtTidum h. 1. non 
: .inusf ritjuis quam p. 7r>(> nnte med.. ubi cdd. verba Platonis 
•• Haetlro (p. 272 Bi exscrii»<a g*)) df rixvtj kiyitv p^rperam 
*.« traditlertmt ff^al 6i rixvi^v kiyitv. P. 04.') iu A Irgi- 
..**: oxoiav di rtva ri^v dvvfc^tv ixn* na^i^g gfcdifog^ et 
igoxiQOV fuv ixi Ti^v fcvftrofiifV aqixouivog idotg. Chartcrius 
:;<»a minns malt* ttf^^l^ gadiagn meliu^s Ku»;hn. /tiai^oi^ av; 
«*^ M praebet fiitdi/ay, gadifog^ quod restituendum est. 

Tertiom geuus mendorum, quo A laborat, e vocibus 
»'utii$i$ con.Htat Huo tametsi minos quam M defonnata est^ 



- 34 - 

iamen panim ab eo cavit; nam plus triginta locis^ qaibns M 
nihil omisit, omisisse aliquid eam iure insimulabis. Posteri 
autem editores eiusmodi vitia in orationem Galeni irrepsisse 
parum saepe senseruut. Omissae autem sunt voculae, ut 
uatj r£, yEj ddj iiavj ovvj ar, ixiy iig, Iti^ sed aliae quo- 
que Toces. P. 518 sub fin. iixot&s ovv iidfi irvxijg avra 
npoaayoQiyic xcctd ti ticg XQoyiyQaiiiuvag QrJ0iig xal xpoaiti 
noUag itiQag, cSi/ ovx avdyxii iivfjiiovivnv iv€CQycig ijdr^ dia 
tovtCDv t!jg yvdiifjg tccvdQog iyvaanivvig; omi;$sum est xai 
ante diic tovtav. P. G52 post med. non legeudum est «far*- 
diil^iv 6 ttvtiQ iv Tc3 ?.oyiatixa tijg tl^vxiig itvai td xdd^tj rovg 
dvnovg xal tovg (poj^ovg xal tag Av:tag^ ^ed td std^fi xal 
tovg ^v^ovg x. r. A.. qnod ^I testatur. P. GW meil. roiJro 
(lege Tttvta) ovv 6 nidtav ovx dxQificig iyvci tijg 'Isc:toxQd- 
TOi;^ tixvrig xaitoi ccnQciuivog isnad^ai tdvdQl jcal XQOOiti 
ys niQl Tot; kivxoif tpkiyuatog\ adde cum M xai ante rr^pi'. 
P. 766 in. driJ,civ ov iiovov eig iatQixiiv^ dU.d xal tdg akXag 
tixvag ixtitda&ac ro axiuucc ti^v kvaiv avtov\ let^e t6 axififia 
xal triv kvacv avtov. — P. 384 sub fin. ovtcjg iVQiaxc^ xal 
TO akoyog (cf. adn. 43) orou« :raQd ti toig :ca?Mioi^ d^caoiv 
iiQtjfiivov VTCO ti TCi7i' vvv dv&QcoTCcov kiyouhvov nos auctore 
M restituimus et r* post nccQcc inserentes et dkoyog pro 
akoyov scribentes. Etiam p. 52d post iiL cum M scripsimus: 
co[iok6y}itai ti toig dvccro^ixolg dvdQdai xccl diixvvtai xal 
TtQog »/fi(5t/, ct p. 0L>3 aute med. :ikiovixtovaa d^ ottci^ 
ifvxQotriti ti xa\ Ji^porj/r/. Xec dubitavimus p. 676 med. 
codicem M secuti post ixilvcc Particulam yi in&erere atquo 
scribere: ov yLtv xat ixilvd yitov iciQi roii/ voarj^tov koyov 
iTtotijaatOj et Pailiculaui d* p. 2(\i) med. in oratione Cbry- 
sippi xal td rc5r oQyi^o^ivcav di Tcd&ri-cpaivitai sciQi xov 
^ciQaxa yiyvoftiva^ et p. oSS in. iva yaQ 6 koyog riyiiicSv 
iativ^ ri ccQftii iTCEtcu ;j cauiQrtnia^ Tcd&og d' ovdi:roti. P. 477 
post med. fiiv post d^roxcoQijanv iu A omis^um esse docet M: 
scribe igitur: ivfxa ydo tov utj uccxQokoyiiv ditoxcoQi^aiiv 
fiiv icpt]v tcSv dk?.cov ^.rwrxwi/, ii^irdativ [i^itd^iv MA) 
di (lova td XQvai7c:cov. P. 545 in. locus et iuterpunctionc 
prava et aliis meudis foedatus sic a nobis restitutus est: 



:Vi 



ixtTf^Hov fvrfr fiV didf:6x(ULi€:v ipAi(Uiv (uxcrouiji: apiip» 
'.* Au;-» yiVkC&czi ro ^shqI €:v€ari(o^, 6i ao^^cirorrof « ij, 
*r. :r(iiT»^ r^) %vCfi s/uovisafi^ xut arp^»»* ri^r ri^^ didatsxa* 
A...^ c.piiiv i7iri|dffdTfpor /0Tf; n'^ ovv i, sckiovf^ia^ tffrijcai 
' xciov X. r. A. Particulae ovv M TfV ^i' scribeus praebuit 
'-«tiirium, aQx^t^' V^^^ ^^9X^} ^'^^^ ^cribeiiduui esse ceusiuiiuusi. 
.* 4:»7 ttute med. iii A legitur: «mr fptjCiv^ cS^ o ffJr mpo^« 

r.'; oi*]^ rctf dfxfrf'6i^ X€l0xnv-€pk'^si :iQ€i€0^ aLTfr« in M coutra 
"/Ti^ ay oii^raf, qu<Hl vera uiauus scriptoris esse videtur. 
.'. Ol^ ante iuihI. iu A edituui est: ro fiXi:r6fitvov CiSfia 
'ii»ir l^arfpor i^ :€iu:rov ri :rp6^ '/."<^> ^^' i^cifrov Cvv ixHi»a} 
/. I Ti|r i*df*«r ^rdffxrrrra d/fc;'r(ij<Tfr i}, HXiQ avro ur^dlv 
z jsii, xfgtuivei rivu ^rrrp* ^/fcjr aqrix^attctf dt;rauir aio^ij^ 
T £»,r «atTo. Ciiarteriu^ correxit /faTw, (luod Kuelui. recepit; 
.: Mnbeudum putiua luit iip' i^cvron (juemadmodum M tra- 

.jt. Kandem iVaepositiouem in A omissam^ iu codice M 

• natam e>5e alius locus docet, <|uem p. 745 extr, sic scrip- 

• !.. iu A lejrimus: toito vvv ivbg itdov^ i:roitjaiVy sed 
" «tij;* iu M: Toiro vvv irp^ ivog itdov^ i. 1\ 733 med. e 

• .ruauo re^tituiiuu"?: yi»ur«5^0&«/ yoi*v XQ^ yvfiv€€aiav xad^ 

'/.'dTijr €.oxt]aiV r*x»''/>' **' i*'««'^^ ^^ ^i$ f«^ ZPV^^lfo^V ^?* 

•.u ^rpd;/!»* di6fiid€c^ ubi iig ab edituribus omissum erat. 

. .'»<ir> meil. ediderunt ii yiiQ orTw^ re xnl qvaft rcjr €p?.i- 

./43r fOTfr fxpx9 ^^^' vo v^rap), ^ar/iacfror rotro xara mrra 

rpoxor opzivt^ aircSt^ ivQiaxia^ai^ sensu plaue contrario ei, 

\»^m scripiorem subicere voluisse M coufirmat ^avftaffrov 

rdir TOtTO praebeiis. Eiusdem fidem secuti scripsimus 

«*<*1 po>t iiL di iv di vovv xal €pQiv€(g xal bidvoiav xa\ 

• ;itffioy Mi rig srofi^ri/^ iv x€CQdia TCiQtixia^^ci^ avvdynv 
'*n lic Tor AptJtff;rxor); xoitirtjg abcbt iu edd. Deuique 

.ribu» l<K:is Articulum ab editoribus omissum restituimus, 
' ..:t p. 337 med. nai^riav yicp aQxh^ ilv€ci fiovkirat r^r 
ttfdiavj p. 783 mcd. akka xu\ diic rSv xafadiiyfnir^ov 
r,-vuimaav ^itag iv xokkolg rmv xara fHiQogy p. 792 aute 

-'L ilra wai fi^ralv xftra Ti|r 6ii%o6ov rov koyov iruQiv 
r 9Hi T^r axofpaaiVy p. 794 post med. xfiCTa ror Tifiaiov 
< f. PKugramm. noatr. II, 6). 



— 36 — 

m 

Vitioram genus qumium tertio contrarluni est; eemitur 
enim in vonim adiectione. Quae facta est aut inscitia et er- 
rore librariorum^ velut cum bis scripserunt, quod semel 
scribeudum erat, vei aliquid e margiue in textum receperunt, 
aat data opera cum aliis de causis tuni maxime, si oratiouis 
conformationem non intellexerant. Interpolatiouis autem 
quacunque de causa ortae exempla non pauca Aldina sup- 
peditat, quae codicis M ope emendari facile possunt. P. 32l>: 
ixel d' aTTodsi^ai ^iv ovx iitsieiQt^oev (sc. 6 XQv<Sin:tog\ 
ane(p^vuxo d\ uovov^ iiueig de TiQoa^ev ^ev ijdt} mgl raSi/ 
avtav a7tedei%apL6v — xal dta tav itptiSjg dl ovdlv I^ttov 
ajcod€i%ou£v^ ovxhT iiv oiuat dixaiov eivai totg XQvci7t:tov 
mCtevHv doy^aoiv. Parlicula ^iv pust ^tQoa^ev in J[ abest 
facileque ea caremus fortasse iuserta propter sequens xcd 
Sia tHv i<pe^rjg di. Etiam alii loci eaudem Particulam a 
libraiiis iuvectam esse docent, velut p. o75 post med., ubi 
locum e I^latonis Timaeo ( p. 70 6) laudatum sic Aldiiia et 
Basil. reddiderimt: tS^v di xaQdtav aua ulv t<av tpkefiav xal 
ntiYiiv toif neQitpeQOuivov xccta TtccvTa tcc ^ih] atpodQcig aiua- 
tog, quamquam pp. 2'J2 et 581, ubi idem locus citatur, 
illud fitV recte omisoruut, et p. 126 iu. i:teid}i (ilv ovv 
i}^sig ov detvoin ubi n»'c M nec codd. JUatonici — nam locus 
e Rep. ( p. 3G8 D) sumtus est — ^iv scriptum habent. P. 
331 med. xal dia rciv i}^i]y; dl xara tov 7tccQC(nh}aiov tqo- 
itov ovx ccla^ccvsTcct xaTCcax£Vici,(OVn dg iv r/y xaQbCcc t6 %^vuo- 
Hdlg idQVTCct Tf^g ^'rjt»/?. at M luibet dta tav iltjg di TtaQcc- 
nXf}aiov tQonov^ ([uam lcctiuuem sequendam esse suadrt 
p. 510 med., ubi ctiam iu A scriptum est: :toliaxtg ulv yccQ 
eithtat ta d^vuoeidet rcc kotmc dvo^ nokkdxtg di tg) iTtt^v^ii^ 
ttxci xa&cc:t£Q ikxouercc te xal avQoitevcc :taQanJitjatov 
tQo^toVy coael llegt» cog ei) ^vvcjQideg (1. ^vvcaQidog) t:t:tcov 
o fiev eteQog iaxvQotfQov cc^ccg x. t. L Ut autem hoc locu 
Praepositio xaTa^ ita alio ^V iuserta est: p. 610 extr. legitur 
detjaet yccQ r^iccg imvorficci x<p :t6ocp ^teQixeiuevov iv xvxkca 
tt tov vevQov aciucc ?,e:tt6TeQov xccl rciv ccQccivitov; at euini 
iv nemo dosiderabit; itac[ue auctoro codice M expiuiximus. 
P. 433 post med. avucfiQerai uivTot rc5 XQvai:t:ta xccl avTo^ 






*c, o /loCiidono^i. og roifiir rt *ai juyar tjjf tr^^r 
'arc*T«c TOtv iff^vlov^: unxivtu ri ri^r ty^cor crcor relg 
i.prtt/»-<u^ rov tfcitt/rroc xrcTfitfrctfHFf : iii»']<:«' xid |M»^t roCiir 
Tf «i^Mitnn] est nec invemmr in M: ^^i;t-i::ia tuim baec est: 
*« ■.»n<**ntit nihilo minus ips»» liU^Kiu- tum C_'lirTsij']H.». ot et 

■ '-'jTttt.in' omnium ^tnltorom anim*'? «ii' at et morbnm eonim 

• 'uilt^iu e5«e corp«>ri« con^titiitioiiib':>. *i»* «^uibus snpra dictom 
•^t/ X»h: minns inepte iiiter|K»latori> manu< rersata esi 

•W4 extr., ubi Platoni> in Tira. p. N'» C manns hunc in 

•4tiini oblitenita eA: ix^9 ^* ^ /'^'' rJnrTO^ of^gog 'L opo^) 

Tpr:oc^ o di fifJifuvt;^ Z^'-'^? o^v^ Xfct r!!;-p'oc: M joil^^ o§f f'a^ 

r# t^ypio^. quaiu ^criptiu^ain Platoiiicii*? ^«•uveuit-ntem restitni- 

Etiam Terbi> Platoni^ ex alio Ljco Timaei (p. 82 A) 

• 'utis illud xiii in^^Ttum e>t \k OT^ po-t iiL, uhi scriptnm 

■ *t fciX ovTo^ uivn »5 i^rfV. fcuf.gnlvH ^rgocdilg 'n^g 
'# juti rcSr irif^v^ ixndt xfu yivt; ^fAiova ivog ovra 
^^--jfzvii*; M iTZiidii yivt}. rett-rum mirum e^t, quod idem 

-< ;ij» in cod. Marc et in Altliu.t cett-ri^tjwe eiiitioidbus p. 6i>5 

• ■ -»1 m»'^!. sic trailitus est: ijKidn] y^ :t/.ifo iro^ ovra rxyxavn^ 
^•i tali> incon>tantia editore> non t«:ijrit. P. 71H.> med. perio- 

«• fati> auijtia non >oluui a<l«!ito y.fti aut** rf^i' fiJr Cxavia- 
/.c. •'••<1 omi^so etiam utj aut«* i;riv^rTo)T« ♦'t perver^a inter- 

:i«tiom' pror^u^ pf^>um<lata f^t. (luaiu >ic re^tituimus: 
'cioior di xtcl (xav MAi apiCra Xfcriaxivfcouivtfi rffg viog 
{ r>^; €>ixiag ^ r^^ jcJl/r^^, aT^i^tfror d' orro^ rov xinra- 
6xiriacarrog vofui/nr anv ri^q ^^X^^> yiyovireu ra roioika 
^ jwrra n'ir;i', diaxQiVOvr&v aMtcrr&v (ro riji' M xcci rijr A) 
tfr uiv a:rt,vifcxii: fcuagrfivitv rov iSxo:rov^ ri;r d' i^nrvy- 
lerur okiyfcxi^* fcxQiifcv di xtci fii} nxvtxiiv Y/itfj(ffti riv 
ri^^ rov fniuaroi iiuiiv Xfcraffxivij^ fctriav itvfct iii; (om. M A 

• -i. ■ yriarroiw ri;i' otiOt6rt}rfc rifg xgtOfu^ i:rt riiv oporiar 
f/jriT«r srpo^ roiv "i oQtouivov^. P. o2it auctoritatem co- 
•iici« M secuti axilor ante rpic3r op/arar dolevimus, quo 
f.Mto sic legimus: fiaxifrfct ^tQog itcvrov b koyog iv axam 
«A^co rot* Cfiiiiaro^ avtcyxtttofiivog buokoyiXv fff^xh^ itrai 
ruv rpciir op/rtror, aprijp/a^ xat viVQOx* xtcl fpkifiog. P. 
"rj^ post med. Platonis in Kep. p. 368 £ verba male ab 



— 38 — 

editoribus reddita sunt: ta&g toiwv xXii&v av SixuiOifvvfi 

iv xm fuiiovt av itfj (lege iveifj) Tud icti xcercc^adert'. ^I 

xal icatccfia^etv; Plato scripsit: xal Qaav xaTfc^a^iiv^ illud 

icti inculcatum est loco Adiectivi Qacav^ quod in archetypo 

familiae, unde M et A originem ducunt, excidisse videtur. 

P. 756 ante fin. Galenum in codice suo Platonico non legisse 

Sct^j d fi^y aXXo xi mQl tixvr^^ Xoyfov kiyoig (M A/^£f«:, 

cf. snpra p. 21), axovoifiev av, ei dh |[ijy, otg vvv dij diijX- 

d^Ofisv :tBia6^i^a^ sed oig vvv dii}?*d'opLfv (Plat. Phaedr. p. 

273 D) teetatur M, in quo illud dij non invenitur, qucMl pro 

dittographia sequentis syllabae 6« haberi potest. Ditto- 

graphiae autem vestigia plura in A deprehendimtnr, veliit 

p. 779 med., ubi in Ald. et Bas. scriptum est fpiXoaoipoi^ d' 

oiJr« 6* avt eig ti}v svqsoiVj quod Charterius deleto d* avt' 

correxit, p. 792 post med., ubi verba ^ai) dvvatoi yivcifMsd^a 

navtri Ttdvttog av tovg avrovg avrijg ono/.oyovuivovg ?.6yovg 

xal axiixQifiiouii^ovg cdodovvat e Mareiano et e Platonicis' 

codicibus (Tim. p. 29 C) ita restituenda sunt, ut illud av 

tovg eiciatur et avxtjg in avxoig vel iavtoig mutetur: p. 704 

post med., ubi e verbis sic editis: :r6x(Qov df xal tb ^vfioet- 

dlg xal ro imdvu^xtxov a^dvaxcc t€tvxrix6V ovtcCn xrcd^dnfQ 

fjyovvtai TtoXkoi tdv TI^.cctcDtuxciv^ § ^vrita xvQiG^g efgfjtat 

xata Tiiiaiov rt udkkov^ ov ndvv tt. ^jrpyjaiaot/ x. r. X. 

eicienda sunt ti nd/.Xov, quippe quae vocem Tificciov depra- 

vata forma repetant neque in il reperiantur. roterum xata 

tov Ti^aiov M praebet: cf. supra p. 35X 

Ex omnibus igitur his exemplis patet Aldinam multa 
vitia singularia hal^ere, quae a codice M absunt, ad quae 
cum accedant permulta alia cum eodem communia. utpote 
quae ex eodem fonte irapuro liausta sint, facile conicies, 
quanta labe consper>:ura textum illa editoribus posterioribns 
tradiderit. Qui si co<iicibus usi es.<oat, qui olim et integri- 
ores certe et phires erant quam hodie, et scriptura? eomm 
plene ac fideliter enotns.^eut, inUeui libri. de quihus quaeri- 
mus, ad nos raulto j^ervenissout emendatiores. Sed nihil 
horum factum ejjt. Xura editionem liasUmiscm (B) ita 
fluxi&sj ex .\hliua con<tat, ut eius editores ex ingenio nuUo 



— 30 — 

a«*!iibito codice pro operis ambitu pauca mutarent. Quae 
.-tfin mutaverunt, ea partim (Iett»riora, partim meliora quam 
•.aae in Aldiua lejnmtur scripta, inveniuntur. Ac de Titiose 
• •••rrprti*. tjuae deinceps in edil. Charterianam et Kuelmianam 
.::jnavenmt, quoniam Projjrammat. nostr. II satis disputavi- 
la^xs, nunc ea nobis laudanda sunt, quae a Basileensibus 
n^tf» emendata videntur. Ac primum ex iis, quae in A 
ontra recte scribendi ratiouem peccata sunt, nonnulla sustu- 
l-nmt. velut accentus vel spiritus vitiose positos et litteras 
^»■1 «vllaba^i perperam aut commutnias aut jjeminatas omissasve 
i.t prave divisas. Sic p. 471 snb lin. pro ogrxrotg scripse- 
":nt o^xroiV, ejro aut^^m fretus y, 472 ante med., ubi de 
••.v!<»m rt* dicitur rijg iv roig afgirotg rc xcci 9?ft;xror^ dm- 
f>rj>o^i;c malim mpirotg {xa\ fffvxrot^)^ praesertim cum M 
^t tihIpx Lanrentianus oparotg praebeant, quamquam non 
.-vo oprcTo^ et op^xro^ nonnunquam a librariis commutari, 
v- :t p. t>30 sub tin., ubi A praebet edaOea^cu rov ^tiyi^ovg 
'of o(ȣxrc3i' avev rov d^efogfia&fu rb (iXfXofuvov pro rc5v 
«•of.Twi», qnod B in marpne saltem restituit, P. 540 ante 
.m1. pro :rg6a(ari di iv uvrotg ilcdgirov recte ediderunt 
T. 6. 7v <r. /.. p. 574 m*»d. pro i} xnnjatg ix ysvverijg recte 
\ xfVr^ai; ix yivfrijg. Sed tameu in lioc penere mendonim 
' !ti. plnra r»*liqn^rant om<*uclanda. Paulo plus btudii in 
• «•nrii;endis ii.s mendis, quae in litteris a librariis vei propter 
'i-i<toam similitadinem vel propter vitiosam pronuntiationem 
^A ob aliftm causam commutatis posita in A emendata non 
:* •►nmt, collocasse videntur. R 380 post in. il iiixgoriQag 
tiua^iur^v axolifg in MA scribitur, B recte (laxforiQag^ 
■i :*xi codice Cantabripiensi confirmatur; p. 535 post in. oXtjg 
i.tavenmt in vXfig; p. 471 ante med. opLoXoyriuivag in 
**ioloyovuivfog* p. 2rj0 post in. xiv}]airai in yiv^jairfu (idem 
u Laurentiano e^t); p. r)27 M A anavra rdv q)kfficiv ric 
sipffTft liyiiv avrag aroTrdrarov scripsenmt, B. bene pro 
nvrag aQX^^ restituerunt: formas, quales in A saepe inyeni- 
•.ntnr, xixivita&ai fp. 31U» post in.), 7ti:roteta^ai (p. 796 
l^ft^ med.), alias nonnunquam correxenmt. £x illa commu- 
tatioiie litterarom q et n fretjuentissimu in MA natum etiam 



— 40 — 

illttd menduin est p. 537 post med. ^ Tjxatog ^ xaQdiag, 

qttod Basileenses bene correxerunt i^ i^narog eig xagdiav 

scribentes; p. 53G post med. similitudo litterarum x et §i 

in causa fuit, quod in MA scriberetur tovtl yicg didnxrai 

ixBl pro didHxral fioiy quod Basileenses agnoverunt Mencla, 

quae e pronuntiandi pravitate orta sunt, multa in A residua 

fuerunt, e quibus haec pauca emendayerunt: p. 229 aute 

med. totg 6' i0%aroig tivri\g nsQaai (avrotg MA), p. 303 

med. xaraXeifio^evoto (xaraXifioiiivoio MA), i). 567 luod, 

diciofjrai (df^ciarircu MA), p. 597 post med. a^a^}}g icriv 

ovciag aya^ov (a^rc^Lag MA fortasse ex aua^ig mitiini), 

p. 793 post in. diaxivdvvfvriov idiaxivdvvevratov MA>. p. 

522 po?st in. oQuci^e^a (aoaciiiex^a A), p. 516 extr. ag aQ€c 

avro (avra MA). Deinde ver))a gcmiuatis vel simplicibus 

litteris vitiose scripta correxerunt; p. 640 i)ost in. o^rcjg 

allcjg iqroi negl roi/ Ti^.iov /j r^v aehlvtjv (MA) ft»licit«»r 

mutaverunt in o:rag akcag x. r. A., p. 447 post iu. 6i' Z?mv 

akXrikoig xexga^fiiva in xsxQa^iva; rursusj diakicrrsiv iii 

diakkcirrsiv^ ysysvija&cci in ysysviniad^cu et alia liuiuscemodi. 

lidcm litteras syllabasvp ut perperam omi^ssas expleveniut, 

ita additas deleveriuit, quamfiuam perraro id factum est. 

Insignia sunt exempla duo: p. 5.-n ante med. MA roiTt ^iv 

ovv (sc. t6 aifLfc) (og ra 7io?.ku xaksnorsQov r iari^ B in 

margine ksnrorsQov recto: p. 540 med. MA ayjQi rov dsv- 

riQOVj B in margiiio axQt rov dsvQo bene, nam ost 'hutus- 

que, usque ad id tt»mpus'. Denique animum advoiteinuit ad 

ea verba, quae in A male contracta aut distracta suut. Ita- 

que pro d icc:ra vrog srrip.serunt dtit xavrog (sed non omuibus 

locis), pro 6t€c:rsiQr(g ( MA ) p. 768 ante med. 6ta :tsiq€c^. 

aliis locis pro av iqccvti iMA) avstpccifi]^ pro «T0f5A«<Tr>/ii« 

r a:ro[ikccar)iuccr\ pro ^tij 6i ^icc fii^df/Lcm, quamquam lum 

ubique, pro fisra ucj^or p. 595 post med. in margine jisra- 

fici^sv (jisra ficiitov Mu jiru :cccvr^ ovv oaa TCSQt rcc ro3r 

im%stQyi^drcov p. 218 sub tin. optime x o. o. TiSQirra rcov 

i,; p. 517 iu ilA akV ori si6ogn B akko ri si^og^ sed 

scribeudura est cckko rs Loc loco Platonico. iSed in hoc quo- 



— 41 — 

•le genere mendoraiU; ut in aliis, multca posterioribus emen- 
•irjJa reliquerunt. 

Praeter horum, de quibus disputayimus ^ meudorum 

• •m-itionera in eo elaboraverunt, ut ea, quae e vocibus 
\ :tios«> tenninatis constant. tuUerent. Itaque p. 217 post 
xi:tiL spoioi^ft (MA) mutaverunt in :tQoiovaav^ p. 301 extr. 
-TTfpor okiyav (oliyov M LamO in (^ccreQOV oXiya, p. 213 
■-•>t ijL a^aciv in a:rccattv (id. M Cantabrig.), p. 346 extr. 
tiorop OIA) in iiovov, p. GoS extr. rciv roxcov (MA) in ror 
TiJjor* p. G43 post iu. xgfirrcov (MA) in xQSirrov (cf. Pro- 
■•ramm nofctr. II, 10 et 19). P. 337 post. med. Aoytadrte 

A. Iv^fla^at M et Parisinus juuor) in Xoyit^iO^ai, p. 741 

• \tr. •i>cioAO}^or/ifi^ ^^ jr«9« tfvctv) jy (A) in sivai^ 754 ante 

• -iL dri'«ro (A dvvccrca il ) in di»i'f«ro recte mutaverunt. 
P. r*'»^» post med. pro aa:r&Q yiiQ Ezv^cug restituerunt &anBQ 
iv Hxvtiit^^ p. 525 sub fin. pro ccrdQi ri icaQa cpvaiv dnvo 

Ai in mar^ine :rfpt <p.^ quod etiam M praebet, p. 534 med. 
•n» «JU>; rr^ 6<Joj irtQog (MA) rfr^tjrcu recte iriQtoae. 
Nonnmiquam etiam factum est, ut voces in A omissas 

• .ppl**rent aut per dittojrra))hiam repetitas delerent P. 218 
•\tr. ov X9^i fifjxvi'itv a^fpi avr^v cicrrfo d' inl rciv ix rrjs 
trt-uoloyifu opiiwufVwr MA, cianeg ovd* inl B (id. Cantabr.; 
vidi :rfgl Kuehn.'): p. 21KI med. tvxijg xccQdicc MA, ^vjr^j 
ir xuQiift recte B (id. Laur.): p. 522 post in. inl fihv iy" 
Mf^palov xagdia^ MA, iTtl (ifv iyxBfpakov xal xaQiiag B; p« 
r^l post in. post xal yicQ dvvaiiig ^ spatium Tacuum duo- 
«i'-cim fere litterarum iu MA est, sequitur deinceps xal 6 
rQoxog rijg rov xcc^ovg yfviafog ouotog; lacunam expleverunt 
Kasileeni»es ita, ut Bcriberent dvvcc^tg rj avrij xaU consen- 
ti^mte^ cum Laurentiano (Tomarius: ?; dvvafitg ^ avrij iarl 

Avt xal rQ6:rog\ — P. bVJ post med. Participium ov, 
•|iod po*tt idictg a^rodfiifog dfoufvov in MA legitur, et p. 
i\2 post in. ro ftfQog, quod post rdrf iiiQog^ fig 6 repetitum 
^^t, exfttirpavenmt. 

Denique non praetermittendum est, quod xal yaQ bis 
m MA male collocatum, p. 043 i>ost med. cpcinoftdig xfxl 
7^j p. 673 extr. awxi^frai xa\ yaQy suo loco ponereni 



^^ 



— 42 — 

Omnes liae correctiones quamquam plerumque probniicla 
sunt et a posterioribus editoribus merito receptae, tanio; 
numero paucioros sunt quam ut perpolitum et perpui^a.tiiij 
a Basileensibus textum esse dicas eoque minus^ quod iiclon 
novis mendis eum deturpaveruui Itaque perpensis utriu^<;|ii< 
editionis vitiis virtutibusque non multum differre Basileeii!<en: 
ab Aldina iudicabis et alteram quasi editionem eius pauliilc 
emendatiorem iure appellabis. Permulta igitur reficieii^lsi 
reliquerunt Charterio, qui quomodo rei satisfecerit, nuiic 
videamus. 

Charfcrlfi.^i h\ edeiidis libris do Placitis non magis quani 
Basileenses codicibus usus ost; soUuu fundamentum recensioiiis 
editionem Basileensem Iiabuit, nisi quod libri i>rimi fragmeiita, 
quae Caius e codice, qui nimc Cantabrigiae est, ediderat, 
editioui suae adiecit. Itaque priusquam Charterii editioneni 
examinemus, nonnulla de Caii libro dicenda sunt. 

Caius, medicus Britannus**\ rediens exltalia amio p. 
Ch. n. 154-4 Basileae libellum edidit, qui inscribitur 7,V. 
Galem uobilisshHi uiciUn lihri alifjKot gracci pap'tim hactntfu 
mn visi, jxirdm a mcmlis qfdhffs scatf^bant ininnnn-is ad i-^- 
tnstissitnos CfxHccs rrpurgati et intcgritati snae rc^tituti anpio- 
tationibnsqne Hlustrati pcr loanncm Caiam Britannnm^ Mrcii- 
cnm.* In libris 'hactenus nou visis' est ^Galcni libcr primns 
;r£pl Tc3i/ ^In:toxQaxov^ ^a\ IllccTfovog doyuttrfov (rmr- 
cns iam primnm invcnhts d [trr Ltanncm Caium in latinnm 
scrmoncPH vcrsns. euius libri exeniplum fuisse codicem, qui 
nunc Cantabrigiae est sign. Xo. 47 (C\ Progr. nostr. I, 11 
demonstravimus. Congruore enim diximus initium fragmen- 
ti, nisi quod codex a verbis ro srru.Titi' «AArt xaxetvoVn Caii 
liber a verbis «AArt xccxfi'vov ineiperet, nulla seilicet alia de 
causa, ni^i ut initiuni ex iu>to enimtiato constaret: deinde 
post librum prinuun >equi a\nu\ Caium ('p. 17^ anrumeutimi 
graecum libri secundi ii-deni itrorsu^ verbi>. quibus in codice 
Cantabrigiensi: huc aooedere levtiones ipsa<, quae paucis 

*•} De vita eiiis cf. Proffrainm. nostr. I, 11 adn. 8; Haeser, Ge- 
«chicbte dor Mediciii ^jj 3i:». :UG: Connid. <»ein. in Pntef. editiouis 
Galeni FroWuiaaae tertiao Rt^il. MDLXU. 



.•c 



— 43 — 

^'••j»ti< cmn co conscntirent. raius cnim opcram dcdisso 
•. : ^••tur. ut cutlicem quam aocurati>^ime excuterct, ibi tantum 

>■ r»*pan'<. ubi opu!» c^^»» exi^timal^at. Acccntus Tocum fere 
— .i*'m retinuit, yelut w<y.T/p ttov. «-To/.oil/iw t/, tvQt^xirai 
TT**, ^iivta^ xarfOxtviiC^ict. «i*^?: pa-^sim taraen perperam 
; *itt>< emeadarit, vclut p. 201) pi»>t in. fiV f| fttt<potv mu* 
••vit in fiT*, p. 1>^1 iu. xfcv rrJg ro5i' Ifoiov firarofiftr<: in 
rr V jf. T. Jl.; »ed idom nommutiuam recte positos in deterius 

. .tavit, ot dtaTtffvrog vel potiu^ dta xfcvrog in dta^tavro^y 
ri\4§iov in srlifffiov^ xgf:vtov in xQfcviov, avaaxovCa in at*fi- 

* *'^vifa: iotii Dativis aliisqne forniis in cotlice ncqutr adscrip- 

• m De4|ue subscriptum plenmiquv. se«l non ubique, posuit; cc- 
•• :,i^ s< ripturas codicis ita sccutus c>t. ut, ubi altera manus^C) 
— nam duae manus disccniendae sunt, unn Hbrarii, altera 

"rreitoris recentioris — aliquid correxerat, ibi hanc sequen- 
.;:a PvM^ censeret. Prout igitur emcndator feliccm aut iu- 
:• iic«»m operam in corricrendo textu j)osuit, bouas lectiones^ 
\' iut p. lOC post med. rr^v ix rfjc fii'ftro/iiJv yiyvfooxoiiivfiv 
I vV:r pro ytyvouivrfV (^C), p. -'^> sub fin. acmp oktyov 
i njTQootiv i:rsdit%c(iifv pro varfgov (CM, p. 2^ ^2 post med. 
t Tfjvtov rs Xfd vuivov x«i uvciv adl :i(og 0V}*XBtfiivfav 
\ '•» vuivfov 0vyxituivfov oniis<is verbis interiectis (CM, aut 
uva'- rec^pit, velut p. \W sub fiu., u))i niauus prima recte: 
ri^v fifydXfiv dl rijv ii^ o/.ov ro Catifi vivenrjnivrjv oJov n$ff 
xltidovg axoiifQiiHv ifivrijg aTcafSaq rag xtcra ro ^aov' if- 
rr,g{ag oXiyov IfingofS^iv iinov^ manus autem altera margini 
. dMTip^ierat riti: agr}]gtfcg icg 6?uyov, quo recej^to Caius, 
'hartorius, Kuehnius totius sent»»ntiae conformationem cor- 
r-.ipenmt. P. 204 po>t med. C* rccte: i»/iP;r filv aTtag axgi- 
Mig icrt li^nog Xfci iifc?.ax6g* ovvdfOfiog 61 axXtfQog xal 
ynivg roiKTt^faVn C' ante axhigog inscruit xal sine iusta 
(jusa^ quckl cur Caiu^ recepcrit, mscio. Multas autem alias 
M-ripturas codicis suopte ingf^nio emendavit, non solum, 
«jume ad orthoaraphiam spectant, velut (itXltjaet Cp. 180) 
jro liikifiH* yfvvti^iFafct ([k 100» pro yfvtj^itaat^ dolenv 
iiv oiov lioxlov pro dH%Hiv Tp. 2i^><', iitftdicv — 6 koyog «• 
gaivfftai pro Xfffaivnai {j*. 2iK\i, ovx av Xti^otiv avrov tqv 



- 44 - 

ag>ijv pro ka^MV (p. 192), ax^ifi^g SiSacxov pro SiSaax&v 
(p. 198), sed alias etiam:. p. 204 ante med. tiv&v xdgag 
iaxl vevfciSovg iivog in viVQ&deg fivogn p. 198 sub fin. toi^ 
ivTog rov iit]fov TtfiQardmrai in nccQarirarai , p. 202 post 
in. SiaaraCag in SiafpvCag (in erratorum indice p. 3r>4\ 
p. 200 8ub fin. 6g rb axXcig ys roiko bImIv in ou t6 x. r. A. 
mutavit. Idem passim voces addidit, quas librarius omisi.sse 
videbatur: p. 199 po^st in. C scri]ituni kabet oiov ix yijg 
rivog (lege rt) :tQi^vov ksyoiuvov iori Si^ Caius restituit 
iliyoyitv tpvio^ai. iari di; p. 201 med. iuter ovr(o ye et 
rag x^^9^^ inseruit X(a\ p. 200 sub fin. iuter o^ev A iv tc5 
rgiTG} Pronomen o, p. 197 extr. ijiter !jdf} et iiBycUa ff/pi; 
Praepositionem £ig. Uno loco uliter coUocavit verba: p. ISS 
post in. in C scriptum est ra filv i^ iyxBtpakov rciv vavQtov 
avrixQvg ix7t6(pvx6ra n Caius inverso ordine edidit ra uiv rciv 
viVQOv il^ iyxB(p(ikov x. r. k. Quodsi in his emendationilms 
acquievisset, laude dignus esset, quod paucis illis, quae .supra 
commemoraviuuis, mendis exceptis textum compluribus loeis 
a vitiosa codicis scriptura purgasset; nunc autem ei idem 
accidit, quod ceteris oditoribus, ut multa tcntaret, quae aiit 
non tentanda aut alitor certe tractanda erant. P. 2<"M» extr. 
C sic scriptum habet: iv rc5 rpiVcj Ttegl rdr iv rotg ^dotg 
iyQaftv (sc. ^AQiarorik}\g}j Cains: iv ro5 rQir^a jrf^l rav iv 
rotg t^ocg iioqlov £., ncm satis attendens ad ea, quae iii 
in margine a li1)rnrio co<licis adiecta sunt: ov :tfQi ^aiaiv 
taroQiag ovb\ TtiQi ytvv^aeag (lege yfviaBtog)^ (\kka arfpi 
(;a}G)i/ jioQicov^ quod >i fecisset, scripturus erat TteQi ^cicav 
fiOQiov; nam ipse Galenus hac utitur inscriptioue: (^uod an, 
mor. corj). t. s. Vol. IV, 791, 9: olto^ (6 ^AQiaroriktig) 
xaric fiiv ye ro devrfoov \t(}\ nfQi ttptov ^oqicjv iyQatfv^ 
de Meth. Ther. Vol. X. 26, S: ro :tQ(OTOV ^Qt ^ioQicov ^ciav 
*AQtarorikovg (cvayvovri. Ita([ue non ilubium e>t, quin et 
nostro loco et p. fi73 niod. iUud iv roig toioig a correctore 
quodam profectum sit. quod eo majjis prol)abile videtur, 
cum et ex eo loco, de (|U0 (luaerimus, et e p. 2u3 post in. 
(cv(cnv)faai X9h ."^i'^i^ «'' fa'r()vr iv re rc5 dsvriQG) TtfQl tl'vx^}g 
x(cv Tc3 TtfQl ftoQtcov (i:ti(ftlv«ro pateat inscrii^tionem horum 



~ 45 — 

i.^-roniin AristoMis male a liliruriis o]iiu hnbitam ideoqne 

i.'rT«-<t«»ri< manum oxpcrtam esso. J*. :^j;) Caius edidit: d 

uir yiig oarixoi; m; ro oQyuvov^ 6(p^fi?.no^ /<Jri, xuv itiQog 

iir^ TuiTHSTUvaonivov ttv^Qiaico^ XI xal xaQxtvos contra co* 

'i.«i< t' ai'tfQ(ixoig n xal xaQxivoig praebentis fidem. P. 

>.'i sub tiii. scripsit li yag xal jtqIv TQaCai ^kiiln^g (dAiVy^ 

K« jiru ^Xivftg (€')• p. 11*0 ante med. jrQciTag ovv imcxii^ai 

uoi Ta^ fiV rov ^cigf(xa fftQouivfc^ pro ;rpc5roi/ x. t. L (C), 

]*. I^r> aiite med. dia xijV :ro/A}/t/ avoiav icTtavxfov fiid* 

lx^oxQ€crtjv ffi/.o66fffit}v Ti xid iaTQfov pro ayvotav ct aitdv- 

T«i» T«f' «ftV '/. 9:. rC). ibid. 8ub hn. rij^ ilg ric rwv xAftdcSi/ 

ritj jiopict voutfg pro dmroui}^* C (ef. p. 198 ror rpdarov ri}^ 

diarojAVi^M; p. 203 ante med. ro it(qov oQyavov ix rov 

iriQyituv. ovx ix rijg roif CfiiiifCTog fdiag xQiviO^at fiovl6- 

(i^hk; omi^^iv post iviQyudv verbis xfd XQnav^ quae in C 

••x^taiit. 1\ 202 8ub tin. vvv\ i* otuai dita^ai iig ye ra 

tf.Qovra riig mq ii^av anodH%ffog omisso oux vel ovdi (C) 

jiite oifiat. Alio loco ot* infelioiter inseruit: scripsit enim 

V- 1^1 extr. o Ti ^ii' ytiQ aX?M jtoX/m rciv xara rag avaro- 

ui^ axQtfkig ov^ ifOQfixafSiv ^ i% civ virBktinovro 6vx*ray^arfov 

iriCri xoTfaia^itv eviTsa totius Sfutvntiae ratione, quae ita 

•«• habet: 'Aristoteli et IVaxagorae merito aliquis id vitio 

^»'rt«*rit, quod eor esM» principinni uervonim pronuutiant. 

Nain cum alia multa^ quae ad anatomium spectant, accurate 

riJfiiiU, quod ex librifl eorum cognoscere licetj, aut ipsi 

caecatientes aat ad caecos Terba facientes de nerrorum prin- 

'ipio «cripserunt.' CCf. p. 20(> ante med. de Aristotele: ovre 

yiiQ ffiXot^ivdi^g 6 ffin^Q ovn 7iavTcina6iv a:riiQog rijg 

cimTOfiijg), Quae vitia omnia in etlitioues posteriores flu\e- 

niDt atque Caius totidem fere praTarum quot probarum emen- 

(IjtioDum auctor habendus cst. Id tamen laudis ei debetur, 

(|aod cu<lieis fragmenta^ quibus libri primi reliquiae continen- 

tur, ab interitu vindicavit et primus Tulgavit. 

Caii igitur libro et editione Basileensi usus est C/rar- 
^''riiis <Ch). Setl i.4 uou parca manu, ut Basileenses, textimi 
traditum tractuvit^ sed permulta uovavit, ita tamen, ut non 
^us booi quam mali in textum inferret Ac primum laa* 



~ 46 — 

dandas est, quoil, quae vItio.«o spiritu vel accentu noisLtsL 
erant, longe plura quam Basileenses correxit. Quamquarix 
non omnia emendavit et aliquoties ea, quae bene se habe- 
bant; in deterius mutavit^ velut p. 220 post med.^ ubi Char- 
teriuSy quem Kuehn. secutus est, edidit xal ovtag iorl {its-cl -u 
K) ilfiti xivdv iv xoig t^pocg dvvdiieav ^ xaQdia nfjy^, qyxix 
scriptura argumentatio illius loci prorsus elevata est. Ga- 
lenus enim mouuerat probationum esse genera duo^ uuuiii 
earum, quae ex ipsius rei, de qrni quaeritur, substantia pe- 
tereutur, alterum eurum, quae extriusecus essent sumeudae; 
in illo, non in hoe geuore positam osse (li^odov anodtixTi- 
x{]v\ ergo si quis demoustrare vellet iu eorde esse auimi priii- 
cipatum; primum oportere quaerore, quid esset principatus. 
Quoniam autem esset principutuS; tmde et seusus et motus, 
qui per appetitiouem lieret^ priucipium esset, illam de corde 
sententiam uou aliunde posse probari uisi ex eo, quod 
omnem et seusum et niotum voluntarium e corde per reli- 
qua animantium corpora manare demoustrarotur. Id auteui 
nulla alia re fieri posse nisi incidondo aperiendoque corpora 
auimalium; ^xal ovxfDq iouv ijdt] rivdv iv rotV t^otg dvvd- 
(ifov 7) xaQdia ^ttjy}]* (.Taleuus coucIuderetV Immo sic de- 
buit concludere: 'atque ita demum jx^rspicuum erif, fjuarHpn" 
nam in animalibus cor facultatum fons exsistat. £t talia 
Galenum scripsisse ex MAB scripturam xivav praebeutibus 
videre licet. Quae antecedunt verba, uou iutegra sunt; MAC 
scriptum habent xcci ovrag ix^iv i\dri\ Basileonses conie- 
cerunt xal ovxag iarl tidtj. Mihi quidem usum Galeni re- 
spicienti non dubium est quin vera eius manus sit: xal oiix(o^ 
ioxiv iditv ijdii^ xivov x. r. A. 

Etiam alio loco apice falso apposito Ch. seuteutiaiu 
corrupit. P. 354 post iu. et ille et Knohu. seripsenuit: xa^ 
xi^vag ajtdoag iv xjj xagdia avviaraiiivag dtd xov ?.6yov eig 
xo (paviQov ixtfeQOfievoi rtveg /.oyoi dtd xfig xetfalilg i^iaotv. 
MAB recte: i^idatv i. e. emittunt. Levius est, quod p. 72S 
oxi xd aircd yQau^iard iari :rov xal dlkod^t fi£f'^co pro yQdti- 
ftccxa iaxi Jiov X. r. A. odidit. Iii cetoris partibus orthogra- 
phiae non pauca vitiose in A scri]>ta^ quae B iutacta roIi> 



— 47 — 

'■nt, emeudavit, iu quibus id ]K)tissiiunm seeutus esse 

T..'tiiry nt menda, quae ex oris l^yzautiuorum pravitate iu 

•I.ribus urta in AB resederaut, tuUeret; uam sexaginta fere 

I .mt> n> correxit Sed quae liuc peitiuent menda neque omnia 

^ C:.;4rterio cognita nec, si quae emendata, satis recte emen- 

'.-u «ont. P. 365 in MAB legitur xaLzoi toDto ^rQcirov 

.'tv^iV iyxaXiaiuv av rig avr& nccQu rc3 rJi^ dtatftCifos iX- 

t.ji^ iwfa/.ukvc}; Cb. corn^xit; quuil iu promtu erat, naga 

Tc r. 4.; ftt*d ne baec quiilem curatio sutis vak^t ad locum 

f>--titueiidum. Cbrysippuui Ciuleuws vituperat, quod in libris 

;«9< aa^av quaestiouem de atieetibus imperfecte divisisset, 

u. c]uemadmodum Cbarterius existimasse videtur, quod 

' :^*'t4»r maiicam divideudi ratioueui aliquid deliquisset. Ita- 

. -* pni Praepositione xafd scribere debiiit xard» Sic enim 

'•AifUUb diccre solet: iccpdkdat iv rivi et xard ri; cf. p. 386 

...V m«nL ovx axicrf^Ttrat roi^ koyov^ dkk* iocpakrcu tmcc 

iiTov, p. 540 extr. o;rou y«p xdv rol^ yaydkotq \faot^ svqlCxo 

j'lkic Cifcckkouiwvg rovg dvari^vovrccg^ hvkoyov d^xov xara 

rc cmxQoriQa (idkkov cScpcc/SfVcct. Xcc magis duobus aliis 

'- «i^ quidquam profecit mendorum correctioue; p. 705 extr., 

'i )L\H: :rkiyna i^ digog xccl TCXfQog &v olov ot xvgroi 

in'i^}^t*clutvot. illud av nou iii ov mutandum erat, sed 

.."•r^-us ex^tirpaudum, et in 57o p. med., ubi MAB: xal 6id 

TotTo xal To ^vnoiidlg ivdBixvmai r^g tl^vx^g iv avt^ xa- 

roxiia^atj Infinitivum Cfa. non ita corrigere debuit, nt 

uTox^^Tdoi scriberet, sed xax&xic^ai (sedem in corde ccllo- 

«atam esse). P. 620 in., quod in AB recte scriptum est, 

'^••prAvaTit oPtciI 61 X£c\ viVQov ricyi^itrrog ooov dv ^ rofii; 

l^QilCrj rt^g ngog rov iyxicpakov cvvix^iag, dvaic^rjrov 

n*^icog yiyvirai scribens pro eo, quod in AB est, x^Q^^Of 

': •ihI n'stituimu.'<: nam verborum senteutia baec est: ^eodem 

m-)do, si nervum praecideris, tota ea pars, cjttapn scciio a 

orrbri cor^imatione separaverit, illico torpida fii' 

Ut autem in ritiis, quae e verbis comipte pronuntiatis 
<*ru erant, ita in illo geuere meudorum, quod e fsilsis litteris 
"b ductuum ^iiuilitudinem vel aliam ob causam sive in iuitio* 
^mbali sive in medio positis constat, corrigendo uouniliil 



— 36 — 

Vitioram genus qmrtnm tertio eontrarium est: cemitur 
enim ixa vocHm adiectione. Quae facta est aut inscitia et er- 
rore librariorum, velut cum bis scripserunt, quoil semel 
scribeuclum erat, vel aliquid e margine in textum recepernnt, 
aat data opera cuui aliis de causis tum maxime, si oratiouis 
conformationem non intellexerant. luterpolationis auti^m 
quacunque de causa ortae esempla non pauca Aldina sup- 
peditat, quae codicis M ope emendari facile possunt. P. 32i>: 
ijctl d' ciTiodBiiai ^lv ovx izsiiiQ^oev (sc. 6 X^vcfirr^ro^). 
iaci(pTt]vuxo 6\ uovov^ '/u^(V ^^ TcgoC^av ^iv tjdtj mgl r<3i/ 
avtciv a:cidH%a^£v — xul dtic xdiv itps^ij^ dl ovdlv i/rror 
aaodsi^oiiBv^ ovxix* uv oiaca dixuiov hvui rotg Xqxmsititcov 
mCtsvHv doyfiaatv, Particula fiiv post ^CQoa^iv iu M abest 
facileque ea caremus fortasse iuserta propter sequeus xal 
dLa tHv iipe^rjg di. Etiam alii loci eandem Particulaiu a 
libranis iuvectam esse docent, velut p. 575 post med., ubi 
locum e Platonis Timaeo ( p. 70 B) Iaud«itum sic Aldiiia et 
Basil. reddidenmt: riiV di xuQdiav Zua ^ihv rciv cpkeficiv xal 
iCfiyiiv rov 7caQiq)€QOuivov xrcra icuvra ra ^iXt] 0(podQcig aiua- 
roff, quamquam pp. 2*J2 et 581, ubi idem locus cit;itur, 
illud fiiv recte omisoruut, ut p. 728 in. i:cH6i] jilv ovv 
i]^€Lg ov dHvoin ubi n»'c M nec codd. 1'Iatonici — nam locus 
e Rcp. ip. 3G8 D) sumtus est — fiiv scriptum kabent. l\ 
331 mcd. xal dia tHv iiit]^ dl xara rdi/ ^crcQUTch^iSiov rpo- 
7C0V ovx uio&ccvaruL xuTccaxivic^cDVm tog iv rij xuQdirc ro d^vuo- 
Hdlg idQvrca rijg i^'vxiit^ ut M habet dia rciv iltjg di TcaQa- 
nXiJ6tov rQonov^ quam lectiouem sequendam esse suadet 
p. 510 med., ubi ctiam in A seriptum est: xolXdxig ulv yccQ 
eictrui rc3 ^vuoHdat rrc /ah^cu dvo^ nol?Mxig 61 rc3 i:ct9vfit]^ 
rixa xadcc:C£Q ikxouercc re xal CvQoiuva :caQanJLtjotov 
TQo^cov^ coael degi' cog h) ^vvcoQcdag (1. ivvaQidog) l^c^caiv 
6 luv iriQog laxvQOTfQov ic%ccg x. r. L Ut autem Iioc loco 
Praepositio xurd^ ita alio iv inserta est: p. 61G extr. legitur 
deyOH yuQ r.uccg inivoi^acci rc3 :c6qco neQixH^evov iv xvxkca 
rc rov vavQov aciucc Af.rrurfpor xcci rHv uqccxvichvi at enini 
iv nemo de.<iderabit; itaque auetiuv codice M expmuKimu.^. 
P. 433 i>ost med. avu^iQiTUi uivroi rc3 Xqvoizcx^ xcil avrog 



- 37 



^<. o IIoCii6citnog)n ag voCiTv re x€u Xtystv ti;i' ^•vj^i/ 
'jfrvTK^ rovg tfav?.ovg liuxkvm r& rijv voCov avrjav ratg 
tgr^uifotg tov CiSuarog xuraarMiOt ; inepto xrd jiust vooetv 
ri jililitiiiu est nec iuvoiiitur in M: senteutia euim liaec est: 
*< «m<ontit iiihilo minus ipse (juoque cum Chrjsippo, ut et 
.••vn»tan» omnium istnltorum animosJ dicat et morbum eorum 
».*iiilem €we eoq>oris constitutiouibus, de quibus supra dictum 
•-^t/ N»»c minns inepte iuterpolatori^s manufl versata est 
•v «V*<4 extr., ubi Platonis iu Tim. p. 83 C manus Imnc in 
M «Hhim i>bliterata osi: 1x^9 <J' o luv faiiarog o^Qog (L ofog) 
rpcoc* o dl uikfuvrfg x^^'^i> o^vg Xfcl fr/Qtog: M x^^^S ^i^^f^S 
71 ir/ptog* quam scripturam riatouicae couveuientem restitui- 
... .-i. Etxam verbis Platonis cx alio loco Timaei (p. 82 A) 
^ mtis illud xtu insertum est p. 678 po^^t in., ubi scriptum 

• -t fcjiA ovrog uii', dg ifptiv^ auftQrilvH ^tQoa^iig ^TCVQog 
^f xni Tuv iriQCDVj i^reidr xfil ytvt} nltovu ivog ovra 
rv/xfzvii' 'n M izndii yivi}. Ceterum mirum est, quod idem 
i'<u:» in cod. Alarc. et in Aldiua ceterixjue editionibus p. 665 

• ..-^t in«*<h sic traditus est: ixttd)} yt 7(/,i(o ivog ovrf< rvyxivst. 
^d tnlis incou^tantia inlitores uon tetigit. P. 7l>0 med. perio- 
•' .* patis ani]da non soluui addito xtct aut^ rP/i/ piiv CTtaviu- 
Xi^. ^rd omi^so etiam ^i/ aute ffv/.rirrovra et perversa inter- 
' uiiione pror^u** ]»c>sumdata rst, quam .<iic restituimus: 
Ifloiov di xtci ixav AIA) aQtarfi xfirtaxn*fca[iiv)]g rfjg viog 
^ Ti|; oixiag 1} rijg xUvfig^ ayvfSarov d* ovrog tov xinra- 
63uvtiffavtog voiiiiav aviv xi^g rixvrig ytyovivai ta totaika 
l xara ti'2>;i^ diaxgtvovrfov amtvrfQV (ro r^i' M xal TJyv A) 
ri^r |iir a:rfivtf'cxtg fcuagravttv rov axo:rov^ rijv d' isnrvy^ 
Iflvfiv oktyfcxtg. axQtifcv 61 xat fii} rtxvixiiv r//tta^ffi riv 
Ti^^ Tor aciuarog iiuiiv xfcrftaxtvfjg fcfriav tivfct /t^ (om. M A 

• '.il.« ffviarrovra rip» ottotorrfrfc r!]g XQiatfog i:c\ rfiv oQariiv 
ffXvtruv arpos? tois ftii oQuuivovg. P. o26 auctoritatem co- 
«iitis M secud akifav ante rQtHv oQyavfjv delevimus, quo 
facto sic legimus: fiaxitrfct :rQog iccvrov 6 Xoyog iv axavti 
uoQto tov a&uarog avayxff^onivog ouoXoyttv fCQxiiv itva^ 
Tfjv tQiSv oQyav&v^ aQttjQiag xal vti*Qov xfci ff?.t^g. P. 
7l^ post med. Platonis in Uep. p. 36^ £ verba male ab 



- 50 - 

btts disputaiio ipsa duplicem habet errorem, sed Chrysipj 
cuius ille errores redarguere conatur; qua de causa restituei 
dum existimavimus: 6 :ttQl rcSi/ aQsrav Xoyog avrov iXe-^ 
X&v rb a^aXiia dirrov. Yerbis vitiose in AB terminat 
quamquam corrcctionem adhibuit, velut wtaQxv V^^ ^^QX 
scribendo p. 497 et saepius, iyvtoxa pro iyvaxev (p. 582 
ivzffifp^rai pro ivrQifferai (p. 461)^ tamen nou omnibus loc 
rectam emendandi viam iniit^ praeterquam quod non ubiqi: 
sedem mendorum perspexit. P. 719 ante tin. Ch. et Kuehi 
ediderunt: akk^ d xal l^ov^ o ri av i^£?.tjaatSj dixt'f}Oi 
jtoiijasig, a>g 7ChXQG}a\iivov vdoQ vzoueivac noietv^ bI doii^ 
€ir€ xvava X9^^^''^'' XQ^^^^^ ^'^^ ,tu'Arp, eir^ ev^icjg atpcc^c 
avari^oig^ iVQtlaHg xexQi*iauivov rop nvevyLova. Modorui 
ratio in Protasi priore non solum a librariis perturbata es 
sed etiam a Charterio, qui, quod in MAB invenitur perverM 
scriptum i^ekr^aag^ in ed^ekfjaaig mutavit^ cum deberet mi 
tare in id^eki^arjg; pro noitjaeig autem scribendum erat :ro£ij 
Caig. Ceterum mirum est. quod editores ad unum oniuv 
illud Ttoietv intactum reliquerunt, quod utique in ^ttelv mu 
tandum erat. Nam haec dicit Galenus: ^Si, quodcunque tib 
libuerit animal, ad tantam sitim compuleris; ut vel colora 
tam aquam bibere sustineat, ubi vel caeruleo colore vel mini< 
infectam potionem dederis ac mox iugulatum dissecueris, cu 
lore eodem pulmonem eius infectum deprehendes.' P. 77< 
post in. edidit: ei yicQ diyQovvro ra rfjg t^x^l^ ^^^^I ^^ 
aafpag iyvcixeaav ereQov ulv elvat to koyiartxov^ ereQov dl 
rb akoyov x. t. A.; diftQovinro scripsit pro Stf^Qovro (MAB» 
at melius scripsisset di{iQtjvro^ quod magis quadrat ad eyvai 
xeaav. — Adverbiorum, Praepositionum aliarumque oratio 
nis Particularum terrainationes mendosas correxit paucas nr< 
ubique recte; p. 500 pro tc5 akoyiartn (MAB) ^vuovuivo^ 
ille quidem tc5 akoyCarfog O^. convenienter orationi Platoui 
cae scripsit, at idem ipse paulo infra p. 502 in. memoriu 
hebetissima rco Kkoytara ^vuovuivci\ Eadem incoustantia 
ac temeritas in Kuehuii editioue deprehenditur. P. 411 post 
in. versum Euripideum nescio imde sic edidit: Kv:tQtg yuQ 
ovdev vovterov^ivt} ;t«^-?» ^^^ ^ ^^^ -^ ovdiv praebmt, 



— 51 — 

yri/: erravit ijjcitur Naiickiu.s in Eur. Fragm. 341 Ga- 
ioilice^ ovdhv prael>ere exi.<timans, quod Charterii com- 
• •. m est. 

Loi-os, iu c^uibu» unum voca))uIum vel plura a librariis 

•'.Itoribus owissa sunt, sic tractavit, ut magis vituperan- 

' M'iam landandvis vitleatur. Xam primum lacunas, quas 

. AB aut per iiotam asterisci aut per spatii vacuitatem 

. :,*averaut, aut prurf?us neglexit aut prava sedulitate ex- 

t. P. 241 post verba ro mtot roi^ ivtQyovaiv ix tc5i/ 

' c/or ili»ca riiv fcQx^iV AB si^uuni lacimae posuerunt (M 

Li.ii*\rine adnotat ?.ii:iH); quo ueglecto, quasi nihil desi- 

. :»:ur, Ch. et post eum Kuehn. ediderunt oiJO^' ori nlri' 

• z, T. JL. l^ui locus nmtilus quomodo restitui posset, in 

.T.Muin. nocstr. 1, p. 1<) .satis demonstravimus. Eadem fere 

..••^*-niia Cli. p. 00S> post med. vacuitatem spatii trium fere 

♦ranim inter *iV et yi]^ (sic MA5 fi^ . . • . y^g B) in MAB 

•.•t.im praeteriens haec scripsit: x«t rig ilkkog slg yijg 

^ /./.*! rfj TTgcinj ytvi6H roO voxtniov x. t. L\ Eandem 

.' ritatem Kuehnius admisit pro eo, quod locum coiTuptum 

•..!•• del>uit. P. of)! post med. MAB post m^mov d^ aUo 

' 'tf ovx ixtt (ix M) spatium vucuum novem fere littera- 

- nli^ueruiit; ne id quidem curant«'s Ch. et Kuehn. edi- 

nt: TZbii^rov d' «AAo gto^k ovx ^yji xccra rb (fro/itt! 

X ^ quidem scribendum esse existimanmus ovx i%o(LBv 

fv^itv xara t6 crofiu, Comarius in margine exempli edi- 

'. 'DiA Aldinae^ quod nunc in bibliotheca Jenensi asservatur, 

■t ;.< itz ovx iariv evgitv. P. 747 med. in AB posl ivion 

^ :r;gt^Qi<v69fi6civ rdv xurk rovg anovdiO.ovg mKf^icDv 

.7 -^zvasav^ il «Sr tj rtjg QCiXft»>S «xp (sic) spatium ad ex- 

..•.nUi^i quatuordecim fere litteras relictum est (cf. supra 

\t\'^ scquuntur verba y£vr«r«/, xofAo^ xa) ranHvog 6 to- 

7 ^ qpcriV^Tai. Sed illa vacuitas miuime soilicitavit Charte- 

r. im, qui edidit ^ rijg QnxfCiiS ('<xga yevvarat, Idem Kueh- 

.. >;^, quod minime mirum est^ quippe qui in his libris edendis 

-••«* lia.^ileensem unquam nec Aldinam inspexerit. Coniariu8 

.ta scribeudum existimat: 1} t^^ Q^X^ta^S ^^Q^l (l<^g* i^fu) 

kx^vcig yivvaraiy hoc seusu: *interdum etiam posterioribus 

4* 



■^ 



— 44 - 

a^ijv pro iM^nev (p. 192), axQificig didiaxov pro 6iSa0x&u 
(p. 198), sed alias etiam:. p. 204 ante mecl. xivfDv nsQccg 
iiSxl viVQcidovg ^vog in vivQ&deg iivog, p. 10«^ sub fiu. xoV*^ 
ivxog xov (tfjQov TraQccxdxxexai in TtccQaxixaxai ^ p. 202 post 
in. diacxdang in dirc^vaeig (in erratorum iudice p. 3o4), 
p. 200 8ub fin. <og xo anl^g ye xovxo stnetv in oi; ro x. r. A. 
mutavit. Idem passim vooes addidit, quaa librarius omisisse 
videbatur: p. 109 po.st in. C scriptum liabet olov ix yijg 
xtvog (lege xi) :tQiiLVov keydfievov iaxi di^ ('aius restituii 
iliyopisv <pv8a9ai. iaxi di; p. 201 nied. intor oJJrcj yf et 
r«^ XfiQ^i: inseruit xra', p. 2(H) sub fin. iuter o&ev et iv tc5 
rpcrc) Pronomen o, p. 1*J7 extr. inter ijdri et iisycUa uiQfj 
Praepositionem f 15. 1 110 loco aliter collocavit verba: p. 1^8 
post in. in C scriptum est xa (ilv i^ iyxsipd^ov tc5i/ vevQov 
avxiXQvg ixTcecpvxoxa. Caius inverso ordine edidit xcc ^uv rcSi/ 
vevQcov /| iyxecfccXov x. r. A. Quodsi in his emendationil)us 
acquievisset, laudc diguus esset, quod paucis illis, quae supra 
commemoraviuius, mendis exceptis textum compluribus locia 
a vitiosa codicis scriptura purgasset; nunc autem ei idem 
accidit, quod ceteris eilitoribus, ut multa tcntaret, quae aut 
non tentanda aut aliter certe tractanda eraut. 1*. 2<'M) oxtr. 
C sic scriptum habet: iv rc5 xqixg) icbqX rc5r iv xoig t^ioig 
iyQa4*8v (sc. ^yiQiaxoxiXfig)^ Caius: ^V rca xqlxo) :tfQl xciv iv 
xoTg icioig (lOQiav i.^ non satis attendens ad ea, tpuie in 
in margiue a librario codicis adiocta suut: 01; ^cfqI ^ciav 
[axoQiag ovd\ ntQi yivvf\afcog (lejxe yeviaec:)^^^ cikka arfpl 
^ciav iioQLCHv^ quod si fetisset, scripturus erat :reQl ^ciov 
fLOQiGiv; nam ipsc CTabMuis hac utitur inscriptione: (^ttotJ an, 
mor, corjh L s, Vol. IV, 701, V: olto^ [o \4QtaxoriXi]g) 
xccxa ptiv ys xo divrfoov [to| :rfQ} ^aiov (lOQtav iyQail*ev^ 
de Jleth. Ther. Vol. X. 26, S: ro ;rpciroi' :r{Q\ uoqicov ^coov 
^AQiaxoxikovg avayvovxt, Itaque nou dubium e>t, (piin et 
nostro loco et p. 873 nunl. illud *i' roiV l^^otg a correctore 
quodam profectum sit. quod eo uiatjis ]irobabih» videtur, 
cum et ex eo loco, de «juo ((uaerimus, et e p. 2p.'> post in. 
avccnv}]acct xQh ^ovov cov avrog iv xs tc5 devriQC) :rfQi tvx^jg 
xav rc3 neQl (lOQiciiv arricpilvccxo pateat iuscriptionem horum 



- 45 — 

*rt»raruin Aristotolis male a lihrariis oliiu habitnm ideoqu<» 

4 urrectoris manum expertam essc. l\ 203 Oaius edidit: ii 

utv yicg oTtrixov eirj ro ogycivov^ 6fp^cc?,ii6^ ion^ xav ixiQcag 

^IU xfcrsOTuvaa^ivov ap^pcjjro^ rs xal xagxtvog contra co- 

• iiti^ (.• civd^Qcixois ri xal xaQxivoig praebentis fidem. P. 

lS*i sub tin. seripsit li yccQ xccl ^tqIv rQciaea ^Xixl*tig (WiVj^v 

K» pru ^Xifl^iig (C), p. 190 aiite med. orQcirag ovv i:cicxii*ai 

uoi ric^ lig rov ^ciQaxa cpaQouivag pro ^CQiorov x. r. A. (C), 

]', l^r> aute med. dia rijv nokk^v avoiav anavrcjv fifd* 

Ixsoxpdr^v cpi?.oa6cfCi}v re xcd iccrofov \)Vo ayvoiav ct andv- 

r&v Twi' ^fty '/. cp, (C), ibid. sub tin. r)]^ sig ra rav xkiidav 

Zvt9 fftopm voinjg pro dtavo^iij^ C (ef. p. 198 rov rpd;roi/ ri]^ 

i^iavoni^g); p. 203 anti* med. ro irBQov oQyavov ix rav 

iripynav^ ovx ix rijg rov aciucaog idiccg xQivaad^ai fiovXo- 

ftfvog omis^is post iviQysiciv verbis xal xQsiav^ quae iu C 

••x>tunt. 1\ 202 8ub tin. vvv\ d' oJiiai deta&at sig ye ric 

xizgovra r!jg naQ^ t/ficSr a:to6ai%sc;)g omisso ovx vel ovdi (C) 

jnte oi^at. Alio loco oi' infeiiciter inseruit: scripsit enim 

p. 187 pxtr. o ri uiv yccQ allcc Tcokka rciv xarcc ricg avaro- 

ua^ axQificig ovx icoQaxaaiv^ ii, av vitsktinoinco avvrccy^ccrcav 

iv&cri xttJcciiccWttv eviTsa totius Kt»nt**ntiae ratione, quae ita 

*f habet: 'Aristoteli et Vraxagorae merito aliquis id vitio 

vert»'rit, quod cor essc i»rincipinui uervorum pronimtiant. 

Nain cum alia multa^ quae ud anatomiam spectant, accurate 

ritlerifU, quod cx libris eorum cognoscere Ucet, aut ipsi 

eaectttientes aut ad caecos verba facientes de nervorum prin- 

cipio «cripserunt.* (Cf. p. 20G ante med. de Aristotele: oiJrf 

yicQ ipiXoU^svdijg o avifQ ovrs nccvrccTcaaiv ansiQog rTjg 

avorofiijv). Quae vitia omnia in editiones posteriores fluxe- 

runt atque Caius totidem fere pravarum quot probanuu emen- 

dationum anctur habendus cst. Id tamen laudis ei debetur, 

quud codicis fragmenta, quibus libri primi reliquiae continen* 

tar, ab interitu vindicavit et primus vulgavit. 

Caii igitur libro et editione Basileensi usus e&i thar* 
irrius (Ch). Sed is uou parca iniinu, ut Basileenses, textum 
trsulitum tractavit^ sed penuulta uovavit, ita tamen, ut nou 
pliu boni quam muli in textum inferret. Ac primum lau- 



— 54 — 

xofLivoVj iXaitov Sl aii(poti(fav xo xg uafdia iinpvons^ 

vov. wuxoL itxBff etri ^ xapdCa x. r. Ly quod probabile 

videtur praeter hoc unum quod xairoi ^iniQ efri edidit^ pro 

quo duce codice M scribendum est xaixoi y iixsQ ^v. P. 534 

sub fiiL in AB post verba ovta dl xal oi xo xoX^d^s vygbv 

a^QoCiiovtag n.6goi xdvtsg slg ?i/ iyysiov oxofpiQovtat vacui- 

tas spatii duodecim fere litterarum est, sequuntur verba 7i:t€CTi 

xvctiv ivtevd^ev et postea ruvsus vacuum spatium et quidem 

quadragiuta fere litterarum; denique verba xccd^aneQ oi fs- 

(pQol t6 ovqov. M eadem spatia vacua Labet, nisi quod rj^rccTi 

aute xvativ omisit. Ch. ita oratiouem truncatam restituit; 

ccnofpiQOVtai^ tijv OvvrfUuivt}v df}?*ov6ti iJjr«Ti xrarii/, 

ivtiv^iv t€ elg Tfji/ vfiativ ix:tiu:tov<fiVj xccd^dneQ x. r. X. 

Bene successuram fuisse rem statuas, si tijv ovvmiyLivtiv 

rpcati xv0tiv sine drikov6ti scripsisset. P. 549 med. CTalenus 

de membranis, quas quatuor orificiis coitlis iusertas Erasi- 

stratus accuratius descripserat, earumque forma et usu dis- 

putat. Sequitiu: autem illius medici Alexandrini doctrinani 

ita, ut primum membranas orificiorum cavae venae et arte- 

riae veuosae describat, deindc de membranis orificiisque ce- 

teris (venae arteriosae et aortae) disserat (tciv i' Ic?,/mv Cto- 

licitcov ixcctiQco tQeig v^ivsg elclv cc:tccvtsg aiynostdsigK Quae 

sequuntur verba, mauca in codd. et edd. tradita suut inde a 

verbis at^a uiv slg tov ctifsvuovcc; nam in M sequitur spa- 

tium vacuum septem littorarum in versu extremo, deiude 

versus insequens totus est vacuus relictus, in tertio demum 

versu pergitur v*»rbis ar^xu ^rpoc ivccvticcg vjtfQsaiccg t// xccq^ 

dia ct spatio sex littoras explendi causa vacuo relicto d^oi- 

fiatg iyxaiQotg x. t. A.; in AiB) non tanta vacuitas est, sed 

post ai^a nlv sig roi/ Ttvevuovcc spatio quatuor fere littcra- 

rum vacuo relicto le^untur vorba stsQov ccvtdv. nvevua d' 

etg oXov to t^ov, deiuceps post inanitatem duo<lecim feriue 

litterarum tbv tciv vuivcov cog ixsivco doxet :tQog ivccvriccg v:tri' 

Qeoiccg tt} xaQdirc XQovov duotiicctg x. t. A. Cliarterius neglecta 

illa i»arvula laeuna post eig tbv :tvev^ova m A notata satis 

habuit inter verba eig okov to tcoov i*t rov tcjp vuivcov Ad- 

iectivuui ereQov inserere et plene interpungere eunique secu- 



— oo — 



* e>t Knelinius. At incoliatam rcliqiiorimt loci restitntio- 
:a. prae^^ertim cum eiim iion solum lacunis, sed etiam variis 

-jii* laborare igiiorarent. Mihi quidem Galeni et doctri- 
:u «le oriticiis niembranisque et usum loquendi respicienti 

:'» in hunc modum restituendus videtur: f^ayet d\ (og^EQa- 
iTOfrroc <fij0tv fl}}yovfievog ro (frnvoiievov, ixdxBQOv (deleto 

• wr aTOUfCTOi', fa/i« ^\v elg rov 7tv€V(iov€c t6 mpoi; 

»T»r, srvfv^a d' £<V oAor to J^ciov rb ersQOv. Sore Tor- 

iv r«5r ruiVior, cS^ ixetvc) doxei^ TtQog ivavriag vTTfjQeaiag 

'[ luz^ia yeyovorcjv anoificdg iyxaiQoig viiaXXarronivag 

' ic ffJr /ari rolg eitSayoxm rag v?,ag ayyeiotg im:te<pvx6rag 

inftfv effio tpeQOfiivovg avarQi7re6^at ulv v:ro rijg eicodov 

'jv t*ix3r. «i'«:r(VrT0i/T«s? d' elg rhg xoilor^rag riig xrcQdiag 

.-''>f't'vvrczg ra aro^ara :raQixeiv axdkvrov rrjv tpoQav rotg 

/^ /rtVijr (del. rijv ante avrtjv) e/,xo^ivotg, UtnmqHC orifU 

»1 ivenae arteriosae et aortae) dicit Erasistratus cduccre 

yf*if mnfcriac ct altcnnn qiddcm (venae arteriosae) sangifi- 

•* ii9 pitJmoncm. altcnnn (aortac) ajnntftm in totum corpus. 
1 >iujrillatira membrananim fonna doscripta et vasorum, 

• »nim nnum par ad inducendam. alterum ad educendam 

tt4*riam valeat. mentione inii;cta haec Galeuus concludit: 
V»"* /'7, w/, cnm illao m^mhranac. ut illi placrf, ad contraria 

•'.li nJtcntis ricihus opjfortimisfjitc minf.<fn'ia jn-acstandn natac 
. ;/, raCf q^iac intromittcntihus matcriam vasis inhacrcnt cxtrin- 
^rns infrarsum vergenfcs, maferiae introeuntis impetu impulsae 
r^rfinfntnr afque rcsupinatae in cordis sinus ora ipsa aperiant 

i^difumquc aditum matcriae, quar atfrahifur, patcfaciant.* For- 
•. ini pnuntiationis eon^^ecutivae eand<*m invenies de Usu Part. 
V..I. llly 479. 480. De eadem re Galenus paulo infra dis- 
--rit p. 5r>l ante med., ubi locum in MA(B) non integrum 
-'lictnm Cbarterius non ita restituit, ut in eo acquiescas. 
Haec enim ediderat A: ra 0v(i7rainra rirraQci i(5ri iSr6\iara. 
^vo ta%^ exariQav xot)Jav^ ev luv ix tov nviviiovog efca- 
;-or t6 xvevfia^ ro d' mpor i^dyov uiv a^tfca rcdrra xartc 
rift' ttQtCreQav xotkiav^ v^rokoina 6e bvo xrrrit rijv df|iav, 
lig iiiv rov ^rveviiova t6 ereQov aJiia^ post quae verba spa- 
tiam viginti fere quatuor litterarum (trigintii f. 1. M) vacuum 



- 56 - 

relictum est; subseqmmtur verba t6 hegov vxIq ov (pro tmhp 
ov in M spatium quatuor litterarum vacuum est) cvfinas 6 
Xoyog ictiv. Lacimam Charterius sic explevit: ro izbqov aifiec 
tpBQoyLBVov t€ XKi 6 ifcvBiioiisvoVj Big da tijv de^iav 
xoiXiav ix tov T^natog eiodyov to etegovj iusto plura 
superracanea addeus. Nam niliil amplius mihi suppleudum 
videtur, quam «futt i^uyovj ix di roi; 7j:tatog eiadyoi/ 
t6 et€(fov. Praeterea iu verbis autecedeutibus pro ro d' «rc- 
Qov i^dyov jiii/ catffc} tavta sic scribendum fuit ro d* ?tB- 
Qov i^dyov* auifo ulv tfcvtec x. r. A. Yerbis iam restitutis 
haec subiecta senteutia est: ^Orlftcia in conlc sunt fjmtttor 
minurOy duo iu ^ttroque voibictilo, twum, quod sjnritum e iml- 
mone immittit, alfcrumy fjuod cducit. Attjue hacc quidctn in si- 
nistro vcnt7'icido :>unt: reliqua duo in dcxtro, atterum, quod in 
jndmoncm sanffuincm (e corde) cmittit, attcrum, quod cx ictorc 
(in cor) immittit,^ — Ke igitur in uuiversum cousidorata Cliiir- 
terius in iis, quae mauea in MAB tradita sunt, restitueiulis 
non admodum feliciter versatus est. 

Sed omissiones verboriun iuMA non ubique signo quodaui 
indicantur. Itaque editoris est sagaciter odorari, quid praetcrea 
omissum sit. At quemadmodum editores superiores, ita ue 
Charterius quidem eiu-modi menda satis diliireuter perscru- 
tatus e^U quidy quod verba; quae in MAB tradita.non omit- 
tenda fuerunt, omisit sive incuria quadam sive eonsulto? 
P. 260 sub liu. SLiipsit: ei iilv xata r^i/ /§ crQo&eatv d:rainrcc 
iQCorri^iifl tcc hjuufircc. vevdog iarca to tov koyov ix tijg 
diavoiccg ix:riu:r{0^ccr li dl xcctcc tf)v v:r6. to te xcc^oJiov 
r6 vvvl iByousvov. ro :rccv did tivog ix:r£ii:r6aevov v:rb 
tciv Ovvfx^v ix:riu:re(J\ycci . xccl ro xcctd ^SQog^ to tov Xoyov 
vxo tcav iv rj5 XccQvyyt uoQtcov ix:ri^i:rsadcct. In hae oratione 
non semel tautum ptTcatiuu est. Xam uec Aldiuae auctores 
nec Basileeusos nec Chaiterius maucam esse onitionem vide- 
rimtj at non dubium e>t. <iiiin post uoqicov ix:riu:ria&ai ad 
seutentiae integritatt»m re<titueudam opus sit addeie dn(pco 
4'evdij (sc. iatcct\: ^si j^cr Frarposiitloncin v:r6 sumjftioncs /m- 
tcrrotjrnfur, amhat\ tt nnicirsalis, quam nuMh t^Mnmcmoravi, ct 
simjuhtris UKnfirnfur; cf. siq^ra p. 251» post in. ro xad^okov 



i)4 



di ro 7recQfcXf),ftuufvov M «iTc3r, fSaraVwsr 6\ xtc\ xo x«t« 
ii/po^, ccftffca li^ivdij, DeinAe jiOit Xeyonivov omhenmt lioi, 
ijncKl iii codd. il et Laurentiano exstat, Jifyo^fvov aut^m 
ii^um e fitle Laurentiani in Xi?,fyfitvov mutandum est. Char- 
t#»riu8 denique malum malo addidit, eum pro t6 tckv t6 dtd 
rtvog TMAB^ t6 :tkv dtd rivoc: et pro iv xff fpdgvyyi iv tJ 
Ir.Qx^yi soloeee seripsit*'^). Xec ullam video causam, cur 
p. 261 pul) fin., ubi in MAB lecruutur iyxcoQftv fpdcxav ix 
rav xaric ric Orfj^r} (iigtov ix:tiu7(ta%(u rov koyov^ illud t« 
••i«'cerit vel p. 207 post iu. iu vorsu Homerico xai ante j;o- 
Aoc oifT* itfirfXe x, t. A., omiserit nnt ibidem in alio versu, 
:i» quo quamquam MAB unum verbum niist»re corruptum tra- 
.;i/h*runt yvotOi pro firn/i? peribentes, tamen xcct in iuitio recte 
|.4»^itrim Iia1)ent, ut legendum sit xaC of mi»i'i;s^ ^dgoog iv\ 
crrfitCCiv iitr^xe. Etiam p. 3^1 aute med. xcci ante tot£ 
dff crri^iiov male omisit. Nec vero difficile fuit p. 20S post 
niM. versuni Ilomericum in MAB d^^pravatuni celog re ix\ 
d^ f.vrog fcvcf ufckfc uiytc^ roiai d) %vu6v einendare compa- 
r.ito 11. XIll, '521: ciia i:r\ 6' avTog x. t. A.: at pessime 
rharterius: '£,ti 6' fcifrogl P. 517 in. MAB: aV.o rt ftdog 
iv niTM t'i7»/c :TQoac)xod6^ovv rb ^vr^rov t6 dftvtc xal icvtty» 
xr.itc iv ifcvrto :rf:^)]ufcrrc eyov^ cou*ioutioiit«»s cum codd. Phi- 
t«»nici>: ^ed Chaiierius ^vtjrbv ro oniisit. P. 524 ante med. 
iii M.\B Xtt\ ioixi re t6 ^lv Icvg) itiQog cc:tttv legitur, vitiose 
f|nidem, at te Charterius uon eicere, sed iu y^ mutare de- 
buit. P. 555 extr. edidit xai rovro bgt^oinvov ivl fiiv — 
irigci di post bgtl^ufvov Dativo oootg. quem MAB prae- 
>Hait, temere exterminato. P. 5^7 )>o^t med. inter ovn et 
^TOfxo^ iu tptkoaocfng Partioulam ydo (MAB) sine ulla cau^a 
j»raetenni.*it. P. 58S mendoso in MAB scrii»tum est: iAfix^ti 
di xtcl tag tcvrbg b Xoyog «p;rriiV uiv iartv aQXft ftovog 
ovx ivdo^otg* ov inyi* fc?X i:Ttarfiuovtxotg rotg Xt}uittcai xf- 
2pi}fi^Vo^, o:rfQ tdtov iariv tt:todftxrtxrjg (if^odotu Charte- 



**) OmDiDO in H)»ro primo et secundo pro tfdQx*yi vocetn laevyt 
■alMtitiiit, velttt p. 228 rr^v tpagvyytt 6i' t,^ (Cant. MAB) luiiiaTii in 
fOF Xa^vyjn dt' ov idfjue gcnuis alia. 



tyj> I pi m ^■y.ji ^■ — >^ n "i»~^T«^»»» ■' > «^ ^"vy" -•-■«-" — ^—^~^ • .* ■ » «^' p 



— 58 — 

rlus prayitatem scripturae aiurii edendo &Q%(ttg (idv iattv 
(lovov ovx ivdoloig. Nos ita correximus: aQx^^^i 1^^^ ovx 
ictiv ttQxovfL€Vog ivdol^oig^ ^OMcmhmtts etlam ipsam hanc 
rationem non acquicscere in pr(>bahilihn$ principiis* P. 026 med. 
Charterius neque structuram oratiouis perspexit et iucouciii- 
nam reddidit, cum scripsit: oaoi d' ijcix^iQovci xal 6a<pQi^(S(i 
xal ccxofj r>;v d^iaiv tbv rcTiibv ccTtoni^iitovrog adficcrog tj rov 
nktj^ccvTog rbv aegcc (iftccdiddvKi r!jg diccyi^aecog^ oncog cc^aQ- 
riivovaiv^ ov viv xcciQog iQfiv. MAB aute rbv nr^bv ccTto- 
:ti^:Tot*rog acificcrog Articulum rov collocatum habent; is 
intactus reliunuondus fnit et sinnil Accusati\Mis rtjv d^iatv 
nintandus in rfcnetivuni rijg ^iaeagn qiu pcndcret e rtjg dict- 
yvaaatog: ^Qni cnnantnr olfactni ot anditni facnltatrm ascri- 
Iwrc (lisccrnendi positnram coporis vcl vaporcm emittentis vcl 
acrcm pcrcnticntis, hi qnanto in crrnrc vcrsentnr, hoc ttn-o non 
attinct diccre.* P. 737 sul) fin. in loco Platonico Ch. or£ 
inter rore et rh i:tirt]dsvii(cra «AA// (pvast a?Mc in MAB 
posituui perporam eiocit: p. 774 posft med. ye intor aa:t€Q 
et xccl ccL xccrcc rrcg xtckccg :tQa^Big; p. 781 in. iari inter 
or£ yccQ ot tt xQeirrov avt>Qci:tov dvvccan, De duobu.s aliis 
locis, qui pp. 717 et 720 inveniuntur misere a Charterio 
truncati, cf. Programm. nostr. IT, 8. 14 ot I, IG extr. Quae 
vitia recepit omnia Kuolmius, quippe qui totus e Charterio 
aptus non vidisset oa huins, non priorum editorum culpa 
commissa esse. 

Charterius autom ut eioctis omissisve, ita additis contra 
iidem editionum vorbis toxtum multis locis in peius finxit. 
Cur enim p. 307 post iu. intor uavd^ccvft ulv dtjnov et ro 
fiiys^og c5i/ ^i?Mi dQtlaeiv xnxcav Pronomen ri inseruerit, 
equidem assequi noquoo. nec cur p. 31G in. scripsorit xccl 
yccQ 01 ^toir^rccl xa\ xar ccvroi ?,iyovaiv rctrcvrfg; illud eiiim 
xcci recto abest in ^IAB: n*»c minus ])orvorso xtci' addidit p. 372 
post riig toyijg scribons 6 ulv yccQ v:tiQ rov acoacci ri]V jra- 
rQidcc rijg ^toijg xcci rcnv rixvtov x(crci(fQov}]accg pro rrig fwfjjj 
Tc3i' rixvtov (MAB\ ot p. 440 iu. ^BQuoif xa\ t*vxQov xal 
^ilQov x(c\ ir/Qov pro if. X. UvxQOv. l';c>or xcc\ vyQov. Etiam 
p. 445 post in. vitiosa scriptura codicum et cditionum inet^ 



— 51) — 

i*flfr v:r}p vyiffrcg rf xec) voiScDV 6 f.oyog {jutv ^TfQtdvrirtti 8h* 
Mn*oiHfiv aoccvrog I:rnoxQfcrrjv rbv Tlkaraivci yiyvci^xEiv 
nig rtiVcSr non adiccta, quemadmodum Cli. vult, intor 'Jjrjro- 
z^crrijt' et rbv nidrcova Particula xai, sed leviore mutatione 
Acfnsativi 'I:inoxQ(crt]v in Dativum *l7rnoxQ(ir8i craendanda 
■;it: j>. 400 extr. a lectione editi<mum xrc) dih rb Ttftifljv xcd 
Am ro Qiyovv xkI ^rfhnra rcc roirci^cc TTciaxftv v:co\ifvcov xal 
riJLa xitl ov AiJ;'f£ inculcato x(ci post Trciax^iv et eiecto post 
rTcaufvtoi^ sitne discedendnm, quomadmodum Cli. fecit, magna 
fifiae>tio est; nam hoc loco, qui est e rep. Platonis (p. 440 
r», codd. ^ialeni M et Lain-eutiauus et edd. AB cuni prae. 
^tanti^jdmo illo codice Platonico. l^ir. A, in collocatione ver- 
>H>rum consontiunt*^. Alio loco ex eadem Rep. sumto, queni 
l*»idnius npud Oalenum p. 4S0 aute med.. Cliai-terius inter 
«iJl* on et «AA)j p^v ?/ ccroffoviJn x^fQ Partioulam ^ifv temere 
inctilcavit, ct p. 492 post in. mirum dictu edidit o loyog at]- 
urUvn rriv oQyijv jr«AfTf<i'i'£f (xcclfzrcctvfiv lO xrt\ noXf- 
ni(v iviorf rrctg im^tHiirctg^ non intollojx<'ns in scriptura, quam 
MAH liahent, 6 ?.6yog ^{[«Afflrrt/^rfr)' rifV oQyijv :toXfuftv^ nihil 
. liu<l suhesse nisi illud ipsum <y>/««n'fi, quocirca corrigen- 
dum fuit o Xoyog arjfircivfi rijv vQyijv 7ro?.f^ftv. P. 494 ante 
tpinI. alius lociis Platonicus (dt» rop. p. 440 B) mendose qui- 
•J«'ni in AB sic traditus e.st: rrdg d/ f:ti^v(itrc(g nvrbv xoi- 
ravtjcavra alQovvra {aiQOvvraW) Xoyov iti] 8etv ti nQat- 
Tiiv oiiiai CB ovx av cpavai x. r. A.; sed Ch. non debuit 
mliratam editionnm Platonicamm lectionem secntns in tex- 
tam recipere nr^d\v avrtnQrcrrfiv, oJura A «' <Tf • sed correctis 
mendis caQovma et rf nQrirrftv sic emendare: afQovvrog Xo- 



**) Htc conseDsn^, ut alia tacoam. non mediocrem nobiB acrupnlum 
iDiccit, et^ietne verum, quod coniocit Madvij^us in Advers, Crit. I, p. 420: 
mtA Si* tfvro ftuvttV «(ti ^i* tfrro ir/ovv %al navza ra toiavra ircf- 
•j#cr vwoufvwv %av vtntirai ov Xv/'^- ^^alenup qnidem dta x6 nn9f,9 
mml 6ia to gtyovv lepM»e et aJ antecedentia iti rf x<ri x^^f^^*^*^ i^* 
tilime ridctar, qnod conicimuK cx proximis eins verlaj p. 497 in.: /71«- 
««9 iftvriiiovfvci dvoiv ar^^mnmv, dfitpoiv fiiv rarra naexovxmv 
rW ttvog ipxcrtiq t% %al «^aroiVro^, i^ %a\ nfivijv %al dtj^^v 
uml ftfOVP, 



■> ••-J 



.. >.,., ^ 1. >>tM JI.I...JJJ » ! ' ■■ ' W tl . i ' '.■'■ ■ ■ '«■ '"^ 



— 00 — 

• 

j^ov fi^ d^ri^, avnxQarxHv olfiai 66 oux av 9. (M non at- 
Qovvtaj sed aiQovvrog, idem fi^ d^rv, rc ffparrfiv orfiitt «rc 
habet). Hoc igitur modo textum Ch. pas»im corrupit et eum 
secutus Kuehnius est. 

Denique id quoque notaudum est^ quod uonnidlis locis 
yerba male coUocavit. Volut p. 355 med. edidit ix9^^ 7^9 
ttvrov (sc. rbv XQvai^ritov) ij «r;d* oAoj r/^dra toD mi»i>ou 
^fjdiv y avccyx€ciov exoiTog ccvdQi cpikooocfcp Ttgbg ccmidn^tv 
doyfiLCcrog rj ccjtroiifvov,, o:TeQ ijv ^ccharcc rijv ccvrikoyiav avv- 
fX^v, ccxQificig aicaoccv i^Bk^iiv^ xa\ ei (fl xccl MAB) :ckei- 
oroi/ ^XQU^^ Xoycov^ ovx oxvflaavrcc rovg :tokXovg ovyyQcci*at. 
Itaqiio malum nuilo auxit, non euim ii xal tentandum, sed 
anaoccv ileJi^eTv corri^eudum fuit scribemlumque: anav Ai^S- 
eX^fiv hoc sensu: ^chxchat Chnjsippum vcl ucHfiqmm omnino 
fabidam attingere ad ilccrctnm alifiuod protiandHm phdosopho 
uon necessariam vcl, $i attiifijcrct. quidfjitid maxime rfimgnan- 
tiam haherc vidcntur^ accuratins pcrscqni, ctiamsi multis verbis 
opus essct, nudta adscrihic non dHbitautcm^ P. 448 sub fin. 
i:tl ^lv yccQ rov acoiucrog ccxQificig avra dtoQiaaro r^i/ fiii/ 
vyinav Tc5f aroix^icov iv avu^KrQicc ^iuevog, rb dl xcck- 
kog iv TJJ T(5i/ liOQicov, Niliil causae fuit, cur a scriptura 
tradita recederet iv r!j rc3v aroix^icov avfifierQia, 

Possum multa alia exempla alferre, e quibus, qua ratione 
in recensendis libris, (b» quibus quaorimus, versatus sit ('har- 
terius, iuteUegatur; soil, qiuu' attulimus, satis superque de- 
clarant eum emeu<lasse quiilem multa, sed eundem multa 
depravasse. Depravationis autem causa primaria haec essc 
videtur, quod omuium opm-um Galeui, quao exstant, editio- 
nem paraturus iu siuLfulis uon imiltum operae laborisque 
consumsit, sed iis art^m critieam festinatione quadam prae- 
propera adhibuit. 

In eandem ri-prohmsiomuu incurrit is, qui post Charte- 
rium libros de Placitis tMliilit, (r. C. Kuebuius. Is quoque 
immensi laboris opus ajxi^ressurus illos tam festiuanter trac- 
tavit, ut non perceusiiisse, simI pervolasse videatur. Xam 
uullius codicis fuudnmeuto usus, totus ox editione Charterii 
peudeus ne iiispocta quidem liasileeusi aut Aldina passim 



->- Til — 

caiiiecturas facit modo bonas uiodo mala«?, prout sesc obtii- 
l^ruut. Itaque permultas sonlcs a prioribus trailitas non vi- 
•iit, multas ipse insuper adiecit. Ac ne nimis acerbe iudi- 
.a>a.t* videar, rem exemplis comprobabo, ita tamen, ut, quo- 
-ijm disputatione de ceteris editionibiis supra instituta iam 
latet, quam multa vitia intacta reliqueint, ea tantum colli- 
u'^m, ex quibus ipsum pravam emendaudi viam secutum esse 
>Ati> intellegatur. 

P. 244 post med. haec edidit: i:ri r^v iiexaOtv avxav 
\df^ rpt t'Ouai xi}v aQXijv «;ru rov Zijvovog :roniadiuvog, o6X£q 
dig xat xartjQ icxi rov ntQt rijg ffav)^^ ?.6yov rovds xal ana- 
o\g rij*; rc5i/ ErtoXx^v aiQtOecog. !^ic recte vitium editionis 
Cu,, quae non rov, sed rouroi babet, correxisse videtur. At 
rorro prave positum est pro roiVo, quod in B est, et id 
:]<:»um pru roiJ r^, quod in MA invenitur. Kestituimus igi- 
:ur rov rs xiqi r. qp. loyov x. r. A. Cf. p. 481 ntQl dtxaio- 
ovvtjg n xfd rav aXXaov aQirav^ p. 409 xsqI xdXlovg re 
xal i*yui€(g avxi^g icnacav xe xdv (CQtrcSv^ p. 733 xtj re rav 
6xilav xaracxtvff xal rjj ror mcvrog ad^ccrog Qciutjj p. 196 
cig jv.eSrrfJr n xai Cvii:iav ro tiqvOiojtov. — P. 2m in. Chry- 
*ippi verba Ch. sic edita habet: axtdov yaQj oia av riva 
i.iyoi TtiQl roi» ri\v tfovijv ix rov axij^ovg q^iQsad^ai dia 
rf^g fft:Qvyyog ic:to riig xe(pa/S^g Troiicg rtvog xaruQy/ig ytyvo- 
aiptig^ roiavr i%eari Xiyaiv iv rtj xaQdia fiiv roiJ i/y«(iovi- 
xov ovtog^ rijg di rHv xiv^aecov aQxijg ano riig x^fpaX^g ov- 
ar^g, Pro Xiyot K scripsit Xiyr; pessime; non enim vidit Ga- 
l*'nnni ipsum statim haec verba sic explanare: a yicQ /xff- 
voi dvvavrai Xiyuv v:tlQ rov x. r. A., imde patet eum legisse 
kiyoifVy quod cod. Laurentianus prai^bet {Xiyois MA, Xiyoi 
B, quod Ch. recepit). Ex eiusdem autem explanatione effi* 
litur in oratione Chrysippi post rottcvr^ i^eari Xiynv aliquid 
a librariis omissum esse; nam Cialenus pergit vn\Q rcSv 
rivQ&v riniv tog ix itev rijg xitfaXiig aQxo^iivtov^ icto di tfjg 
xapdiag ri^v iviQyuav ixovrtov^ Itaque nos post rotavr* 
i\tOxi kiyiiv adiecimuS; quod sensus ipse et Gak^ni inter- 
pnftatio postulant, kbqX tav vevQovj simul comiptum 
illiiJ t!jg di tHv xivijoitov aQxijgy quod seuteutiae vim 



W^^^^tmt Ml pij^ I yn I ■ «^BW^W ^■fiPI 



— 02 — 

prorsus subyertit^ in til^ dl rcJi^ i^ct;(iii)]^ ^PZ^ff mutantes. 
Id eyincitur non solum ex Ualeni yerbis iis. quae attuli- 
mus, sed etiam ex iis, quibus idem paulo infra sententiam 
Chrjsippi repetcus utitur, p. 2G1 extr. iyioifBiv tpaaxcjv 
ix XQv xaric tic arii^ri HBQciv ixxiftzec&ai xbv ?.6yov tiiv 
aQxh^ r^$ 3uv}ja€€i}s imycennovaf}^ t^g xaqiaXijgy Sotuq ys 
xal tic VBVQa ndvta tijv ixipvCiv ix tijg xafpaXijg 
i%ovta tijv aQXU^ ^U^ dvvdueog aTtb tijg xagdiag Xa\ifid- 
VBiVj et p. 2G2 post meil. xav ort ^idkiata ndvtav tciv 
vsvQiov iyxiq>aXog dgxh ^ccCvt^tai. De repetito tav vev- 
Qov cf. ex alio loco Clirvsippi p. 404 post med. a dta 
Tc5v vivQGiv iveQyetrai — , tdv vevQov — dveiaivcav, lam 
restitutis Chrysippi verbis baec inest sententia: ^Fere enini, 
quae quispiam dixerit de eo, quod e pectore per guttur vox 
feratur, cum origo motus qualiscuuque a capite oriatur, ea- 
dem quoque dicere licet Je uervis, quorum quamquam iiii- 
tium a capite proficiscitur, tamen principatus in corde esso 
sumi possit.' P. 274 post iu. K.: ivccQyug ^iv yccQ »} f^ij^ig 
iativ iv Tc3 aro^ccti riig yccarQogj oi d' ig rijv xccQdiav dva- 
cphQovaiv avr)]v. o? /ur ovv^ ori itXi]aiov jj xccQdtcc riraxrat 
Tc5 ato^ccti tffg yccarQog, dtcc rovr* dii ixetvtig (cQiea&cct vo- 
liilovat rb nd^og, cc^rb rijg &iae(ag iztxetQovatv. oX d' av- 
tijv ovtcog oiovrat rijv yMQdtccv ddxvead^at^ jr«a;roAi; atpdXXov^ 
tat. Perperam quitlem cJituui erat in ABCh oT uev — o? 
d\ at K nihil profecit :>ciibi.udo oT ^ev — o'C d*i nam Ga- 
lenus sententiam ^toicorum morsuui illum, qui in angoribu:^ 
accidere solet, ad cor ipsum referentium refutaus non duo 
genera ponit, unuiu eonini, qui, quiu iuxta ventriculi orifi- 
cium cor situni sit, idi*o oriri ex eo opinantur, altorum, ([ui 
cor ipsum re vera moi>u altici putant, sed dilemmate quodaiu 
utitur: qui morsum illuui ad cor referunt, aut ex corde oriri 
aut cor ipsum afJici putant; si illud, ex viciuitate, quae est 
cordi et ventriculi oriticio, argumentautur, quo nihil est exi- 
lius, si hoC; vehementer errare convincuntur. Itaque nou 
scribeudum fuit oi uiv — o? d\ sed eC ^ilv — eC d\ quoil 
in Laiu*. invenitur {eC ^iv — oi 6* M frequeiiti vitio cf. Progr, 
uostr. II, 17; 3). P. 21)7 po^t iu. K male edidit x^^^^^y ^^'^* 



— n.' 



> — 



iif/f)xs ^olvffQoim Tfp jfttAf 7/1/1'««. x«?* Tjarf 7ro?,v ykvxiiov 

uaA,tro^ xfiTCcXetfio^ttvoio x. r. ?..; uuni illud xra' aute ;|roAo^ 

poneiiilum erat; quemiuhnodum in codd. et edd. AB positum 

♦---t. Charterius plane omiserat, Kuehnius non suo loco re- 

stitnit. P. 305 K: ei fi^ ar((foi^ iv roiVoij? '^O^^iqo^ ixdit]- 

yitrtct accmv dv^ov nQo^ ?,oyia^i6v — , cvd* «AA' ovdlv av 

fi> ^if*^'' ovyiiOQiifitttv ixauv^iiVBiv roif noif^rov. Cur fx- 

u€rv^€<vstv Galenus dixerit? MABCh suppeditant 0vyx(OQi}0ei 

ixuav%)^tiveiVn Laur. avyxiOQi}oete ^av^ccvttv^ quod restitui- 

nius illam lectionem ex i>rava vociun sejmratione proficisci 

iuJieaDtes. — P. 320 in. K: oi» yag (cqx^^^ (cvto xrct dea:t6' 

ZJtiv T^v ak).(av i] (pvot^ evetutv^ or«i' ye :TQoafjx6ifT(o^ dtot- 

X9]oat ra x«t« xov avdg^onov. cc/.k^ iyxb(f(ck(p fiev «9);av, 

t*^axoveiv di tfy xaQbuc. At euim or«i' cum Optativo nou 

--truitur apud Galenum. MAB<Jli praebent oTav ye — dtoi' 

xigC€n^ qui Intinitivus iudicare iiiihi videtur verbum^ e quo 

l»t*mleat^ excidisse, quod, si sentrntiae rationem spectes, nihil 

aliud nisi ^e?.ky erit. yuaniobn^m edidimus or«p ye ^rQOC- 

riXOiTGi^ (iikkff dtotxtjO(ctn ^ncqiu' euini id natura cordi 

tribuity ut dominetur aliixine pnrtibus imperet, si quidem 

rr-Ti Iionihuun convenienter iuhuiuistrdtnra cst. V. 3r)3 extr. K 

• iir Articuhim tqv aute Jto^ eiecerit, equidem nullam video 

«au»aui. MABCh ex n;>* roi» Jto^ xi(f((?.ii^ yeyevvijo^at 

rifv *Af^iivav rectissime, cf. p. 348 extr. «:ro xfi^ xov ^toq 

xf^paltig, et iu loco Chrysippi p. 349 ix xijg xerpakijg yevi- 

c^tu rov Jtoq et ix xi}g xov Jiog xe^pakr^g, P. 400 post 

lue^I. Posidonii Stoici locum K sic eftinxit: k(O(pri0avT0g 6% 

Tof» Tta^ovg^ xaineQ Tiig tcov ovufifiiijxoTtov vno?.}]t^'e(og (cua 

xai xijg x&v koytO^dv do^evetccg dtanevovotjg ovdauiog 

ifOvidletv idoxi^alev (sc. 6 ^yly(c\iiuvcov). MABCh: «ii« ri/^ 

— aO&eveiccg^ unde restituendum erat «ii« r^* — ao9ei*eicc 

.(-f. supra p. 31), uon xai iuserendiun. P. 41G ante med. iu 

MABCh scriptum est 6 yovv oQog ovxo$j cftioiv i^sc. o /7o- 

oetdtiptog), 6 xiig &x}jg^ So:riQ ovv xal akkot xokkol xav 

xa^&v — iltkiyxovOi xi^v ^rcj/ir^f «iWor. K pro axijg exi- 

%timaTit punendum eHse aOiig^ qua voce nihil alicnius ab hoc 

loco eirt. Nam, ut Bakius (de Posidou. Rhod. Kell. p. 202, 52) 



— 02 — 

prorsus subyertit^ in rS^i^ dl rcJi/ vsvqcdv Aqx^S xnutantes. 
Id eyincitur non solum ex Galeni yerbis iis^ quae attuli- 
muS; sed etiam ex iis, quibus idem paulo infra sententiam 
Chrysippi repetcus utitur^ p. 201 extr. iyxcnQstv ipdaxav 
ix rciv xaxa ta Cxri^ti (iBQciv ixxe^xea&ai xbv JLoyov xiiv 
aQxh^ r^$ xiiffjaicjg im:tennovOrig xijg xefpaXijgy Scjuq ye 
xal xa veuQa ndvxcc xijv ixtpvCiv ix xijg xsfpaXijg 
ixovxa xijv aQxijv xijg dvvd^ecog dno xrjg xaQdUcg ka^fid- 
vaiVy et p. 2C2 post med. xav oxt ^dkicxa ndvxav xciv 
vevQav iyxitpccXog aQxii (patvt^xcci. De repetito xcov vav- 
QGJV cf. ex alio loco Chrvbippi p. 404 post med. a dia 
xciv vavQCiv iviQytlxai — , xcov vtvQov — dvat^ivcov. . lam 
restitutis Chrysippi verbis huec inest sententia: *Fere enim, 
quae quispiam dixerit Je eo, quod e pectore per guttur vox 
feratur, cum origo uiotus qualiscuuque a capite oriatur, ea- 
dem quoque dicere licet de nervis^ quorum quamquam ini- 
tium a capite proficiscitur^ tamen principatus in corde esso 
sumi possit.' P. 274 pust in. K.: ivccQycig ftiv yccQ jj d>/S«'s? 
icxtv iv Tc5 aronari ri^g yaaTQbg^ ot <)' ig ri^v xaQdtav dva- 
(ptQOvaiv avrijv, ot uav ovv^ ort nhjatov »/ xccQdtcc riraxrai 
Tc5 aroiiccrt xijg yccaxQog, dtcc tovt' dn ixaivf^g ccQxaa^at vo- 
liiiovat rb nd^og^ dnb n]^ f^iaacjg inixatQovatv. oi d' av- 
xijv ovxcog oiovrat rijv xccQdiav ddxvaa^at^ ndunoXv acpdkXov^ 
xai. Perperaui quidem edituui orat in ABCh oi [uv — o? 
i\ at K nihil profotit scribcudo o? ^lv — oi d': nam Ga- 
lenus sententiara JStoicorum morsuni illum, qui in angoribus 
accidere solet, ad cor ipsum relVrentium refutans non duo 
genera ponit, ununi eoruni, qui, quia iuxta ventriculi orifi- 
cium cor situni sit, idoo oriri ex eo opiuantur, altei-um, qui 
cor ipsum re vera morsu altici putant, sed dilemmate quodam 
utitur: qui niorsum illum ad cor referunt, aut ex corde oriri 
aut cor ipsum afJici putant; si illud, ex vicinitate, quae est 
cordi et ventriculi oriricio, argumentantur, quo nihil est exi- 
lius, si hoc, vehementer errare couvincuntur. Itaque nou 
scribeudum fuit oC fiii/ — o? d', sed el ^lv — al d\ quod 
in Laur. invenitur [^ii ^iv — oi d* M frequenti vitio cf. Progr. 
nostr, II, 17; 3). P. 21)7 post in. K male edidit x^Ao^, oCx' 



— n;' 



} — 



ifparjju jro?*vq:Qovcc :tsq xa/.nsijvra. icc<}' ^JarF :toIv ykvxiiov 
ni?ATog 'Acacikstfio^ihvoto x. r. ?..: nam illud xca aute ;|[dAo^ 
poneuduin erat^ quemudmodum in codd. et edd. AB positum 
est. Charterius plane omiserat, Kuehnius non suo loeo re- 
stitnit. r. 305 K: £^ ^^ ccofM^ iv tovrotg '^O^^Qog ixdi}}' 
yiXxca liccxt]v 9v^ov stQog koyic^ov — , oi>d* «AA' ovdlv av 
tig ijuiv ovy%coQ)]otihv ix^iavd-ccviiv roi} 7tot}}TOv. Cur ix' 
Hav^ccveiv Galenus dixerit? MABCh suj^peditant ovyxcoQ^ioei 
ixuav^dvsiVj Laur. cvyxfOQ^jom ficcv&ccveiVy quod restitui- 
mus illam lectionem ex prava vocum separatione proficisci 
iudicantes. — P. 329 in. K: ov yccQ ccqx^^^ ccvto xcc\ deano- 
^iv TtHv alkcov fj (pvoig fi*et^tv, otccv ye TtQoo^jxovTCog dtot- 
x/iaai Tcc xaTtt toi/ av&QcoTtov. aiX iyxecpcckco ^\v aQxeiVy 
v:taxovHv di tiJ xaQdicc. At enim ot«z' eum Optativo non 
struitur apud Galenum. MABCli praebent oTav yi — d«oi- 
x}fiaL^ qui Infinitivus indicare niihi videtur verbum, e quo 
pendeat, excidisse, quod, si sententiae rationem spectes^ nihil 
aliud nisi iii?Mj erit. Quamobrom «'didimus oTav ye ^tQoa^ 
rixovTcag /ifV^^j/ dtoixijaai^ ^neque enim id natura cordi 
tribuit, ut dorainetur aliisque ])artibus imperet, si quidem 
res hominum convenientor admiuisfrcffio^a esf, P. 353 extr. K 
cur Articulum toO aute ^tog eiecerit, equidem nullam video 
eausam. MABCh ix Tijg tov Jiog X6(pcc?,}jg yeysvvfjad^ac 
triv *A^iivav rectissime, cf. p. 348 extr. ano t^^ toi» jdiog 
xsfpaXijs, et in loco Chrysippi p. 349 ix trjg xsq>aX^g ytvi- 
c^ai rov jdiog et ix tfig toxf /^iog xecpakrjg, P. 400 post 
med. Posidonii Stoici locum K sic effinxit: kcocptfiavTog dh 
Toi) M^ovgj xaineQ T}]g tcov av^^efi}]x6T(ov v:to?.}}i*tcog a^a 
xal T^g tc5v XoyiC(ic:v ac^evaiag dtafievovcijg ovdafiag 
}fivxdtetv idoxi^a^ev (sc. 6 ^yifycc^i^vcDv). MABCh: a^a tijg 
— aa&eveiccg^ unde restituendum erat a^a rfj — ac^eveia 
(cf. supra p. 31), non xai inserendum. P. 416 ante med. in 
MABCh scriptum est 6 yovv oQog oiros, cp}]aCv (sc. 6 i7o- 
ceidcoviog)j 6 trjg atijg^ ciaxeQ ovv xccl akkot stoXkol tciv 
na^^v — i^ekiyxovct ti]V yvci^}]v avt ot\ K pro at}]g exi- 
stimavit ponendum esse aCijgy qua voce nihil alienius ab hoc 
loco est. Nam, ut Bakius (de Posidou. Rhod. Ilell. p. 202; 52) 



:s^^=*^WI^^""*«^^^^^^^^ 



_ 66 — 

eldfi iv i^vx^ ivovta. avtov 81 xov dviiov xal £ 6t;fiov- 
lu^a notiQOv t(fitov X, r. L IIIucI 8vo liot e Ch. recepit, av- 
rot; 86 autem 8uo Marte scripsit^ nam in Ch. avtp 8i} legi- 
tur. At neque illud neque hoc recte se habere codd. Plato- 
nis et Galeni testantur. Pro 6vo iiot in Laur. di/ iiIp et iu 
M Svf}jiL scriptum exstat, quod nihil aliud est nisi Sv {]iirv 
(Svo ^iitv cod. Paris. A): pro avta S/j (ABCh) M auro di/, 
Laur. autem to Se praebet, unde non dubiuui mihi videtur, 
quin Galenus in codice suo Platonico legerit ro 81 Si^ tov 
9v(iov, quam lectionem codd. Platouici tradideinmt. — P. 497 
ante med. K: altd (pijCiv^ oj^ 6 lu)/ frf^Oi;, oCtig otttat St^ 
xaiag ndaxBtv tavta — • (ftQtt TrQacjg x. r. A. Sane ABCh 
niendose oatig onitat scripserunt; at K non debuit onitat 
mutare in ohtai^ sed inserere dv^ quod in M iuvenitur (cf. 
supra p. 35). P. 521 post uumI. K: xdkktov ovciav tl/vxijg 
ovoiid^iiv^ ov Svvaniv. iv &xdatc) tav tQiav a^tkdyxvav 
:ti(ftsxoiiiv}}v n iv iyxecpd/.a uiv loyiCtixfjv^ iv xa(fdia 81 
d^viiOHSfi, xatd Ss t6 tfTcaQ 6ni^viit}Ttxi}v jj (pvttxijv t} ysv- 
V}jt txijv ?3, (og 01 :t6Qt roi' ^yJpiaTOTaktjv^ ^QSZttxijv dfp* 
ivog ixdatov tovvoiia ^i^uvot^ dno jilv tov q:vHV (fvttxifVj 
ano 81 tov tQt^psiv t^pfrrnxi/i', d:c6 81 tov yevvdv yivvt]- 
rixjfv. Ceterae edd. post ^Qenttxtjv prius positum repctuiit 
ij ipvttxiiv ((pvaixiiv MA) ij yevvtittxiiv; at non haec verba 
toUenda fuerunt, sed iiia post i^tt^vutjttxijv posita, nam Ari- 
stotelis et Peripateticorum esse extrema pars loci deelarat, 
P. 54(5 extr. K: /; nlv yccQ tijg olxtag yiveaig dvayxdaet 
TtQ&tov fLvtjuovivacct TOJi' l^faf/.iVov, ij 81 tijg vetag tijg tQo- 
Ttmg. MABCh: dvayxdaetBv^ cui cur non dv addiderit, 
eo magis mirandum est, quod aliis iocis multis Particuhau 
a librariis et editoribus omissam restituit, velut p. 2GT orrcj 
yaQ dv ovouati ftdvov acfdklotVTO. p. 2G1) ov yaQ i:ti ro- 
aovtov St&vfx^^ivat dv -tooc d/J.ii/,ovg (forta^se melius ou 
yaQ dv inl r. d.), p. .*in2 xa/.tog dv yiyvotto^ p. 485 ovdiv 
dv ixci?,vev dxaiQtag tjuc^g d:to/Mvetv^ p. 547 SioixVfatv dv 
dvayxaa&fi}ig tijg jtQtotiig aQxiig — nvjmovevaai. p. 564 oi)- 
Siv dv iid?,kov dQxii >J Tf/.fi»Tp/ i'ou/'foero, p. G18 ivim:ttiv 
dv dzi avtox) tolg o(f%akuoXg Imtav^ p. 721 extr. o:t€jg 8^ dv 



— (h — 

ri^v dJLi}9^H€<v — fVQioxoi, Nec minns mirmu est, qnod locnm 
f Timaeo Platonis (p. 70 B) ^aopins a (jraleno ex<crij»tum 
iiiconstaiiter scripsit: p. 2!>2 mcd. ti}v de xrcQdt«p aua tc3i' 
7iU/3c3r x«J Xfjyijv tov :rfQi(pfQoutvov x«t« mafTCc t« wf^Aij 
0<3rodp(3^ «ruoTO^, p. 57r> post mcd. r/yr di X€CQdi€<v Rurc ro5i/ 
9i.^^<3r :n;yi;v x«} row ar. x. r. A., p. 5>^1 post in. ri^i' 61 
d f^ 7uiQdi€cv ««« rc5r €fkifi^v 7r}]yi;v x€cl roi) ;r. (cf. supra 
p. SC). De loco Platonico nnnc flispntare aliennm est: se<l 
i«l tantimi tlico, Particulas dt dij nbiqne restituemlas fuis:*e, 
i.rai*?*ertim cum primo loco eas Laur. praebeat, nec duobns 
j o-terioribus locis verba xrc} Trfjynjv ex libidine aliter coUo- 
laiida fuisse ac primo loeo ad codicum editionumqne iidem 
ctillocata sunt. P. 582 ined. loonm Hippocratieum, (juem e 
.:1»ro ilo ratione victus in morbis acntis (4, iW)) Cralenns trans- 
**rip>it, K ita edidit: €cv^eT€ci /tfi/ yrcQ (so. 6 xvQeTO^) tl^v- 
2(ov TOiv ^oda^ ^l^CTiToiuvog vtto toi) 9^ciQaxog x€c\ (1^: ri;i' 
xfff€£AifV icva^ifiurav oirc rpkoya. Pessinit* v:r6 pro «:ro' (MABCli) 
jKi^iiit. Ceterum si evolvissot ea. tpiae (lalenns ipse in Hip- 
j»«kt- IliQt diaiT, o§. voc. Coramont. libr. IV, 32 locum ex- 
liicaturu^i dixit, roi/ :rvQfTov ix ufv ror ^«p«xo^ iirc:rT(a^€ci^ 
TovTtarti' ix TffC: xrcQduc*:^ (ig ri^r x(q^aki]v dl av€c:riu:rftv 
Tf.v (f/.oyrc^ locum pnto sic re.>titnturnni fuisse, nt nos resti- 
t .imu>. P. 013 loco per se non satis claro Knehnins et mala 
interi»anctione et prava lectione magnas tenebras offudit 
Nerros oculorom utrimque perforatos esse, et qua e cerebro 
emanarent et qua oculis committerentur, postquam dixit Oa- 
i*'iia)<, apud K sic pergit: ro iiiv ovv x^cTCD^iv X€ct :rQog roTg 
oqf^akfAOig {sc. Tpi/u«) of srXitCTOt rav avrcroutxav iyvdxa- 
CiVm ii d' avcj^ev aQxij rm^df rdv viVQtov oxidov rc:raatv 
r.iToi^ i]yv6firai xrcric ri]v fig ro nlaytov iztOTQorfi^v ovCav 
l.^p ov6a^ Tc5r TTQocftirov xotltav. ixarBQag ye «iVcii' ar*- 
rigV xai XQOiiijxt] rT]v xrirro r^AfiT^i' ixovCi]g^ ivda rdv rijg 
^vi>g xoQ&v icriv 1/ Qi%€c. £r<xo origo »uperior horum ner- 
Toruitt ideo fere omnibus ignota est, quod uterque terebri 
▼^utriculuii auticus iiiferiorem partem, qua meatuum nasi 
mtlix p«t, angustam atque oblon<^am habetV lam haec apud 
ftuHlpm seqnuntnr: ro 6} «ro niQ€cg. o nQog rriv fuifijv «vi^xii 

5* 



— 68 — 

xoMav avffvpoiuvov^ i:iiatfoq>ij rig ivT€vt€v et^ xo nJLayiov 
yiyvBtai fixovOa fi^axv xfog te ro xata xat t^v fiaciv. At 
nihil absurdius quam superiorem pariemi quae ad medium 
cerebri Tentriculum sursum fertur in latitudinem patens, dici 
conversionem quandam in obliquum effectam, quae paululum 
deorsum ad basin vergat Has ineptias E facile devitare po- 
terai^ si lectionem editiouum priorum yag non in yB mu- 
tasset et eam interpunctionem instituisset, ut post xoLkiiov 
plene interpungeret et post ^iXa et xotkCav commata pone- 
ret, hoc sensu: ^Omnes fere fugit initium superius honim 
nervorum ibi esse, ubi veiitrieulorum ccrebri anticonim est^ 
conversio. Cum enim uterque eonun partem inferiorem, qua 
uasi meatuum radix e^t, habeat angustam atque oblougam. 
superiorem autem, quae ad medium cerebriventriculum sur- 
sum fertur, latescentem, tit, ut conversio quaedam in obli- 
quum efiiciatur, quae paululum cleorsum ad basin ipsam ver- 
git/ P. 63G extr. K: ors ovv ^i/cyt (sc. 7;r:roxp«ri;^) '6di»i'i; 
yiyvstat xal 6ia to ^iQubv xal dia to u^vxQov xal x. t. A.; 
MABCh scribunt ot«i/ oi»i' <f)iai; at non orav in orf, sed 
g>t}6i iu fpij mutandum fuisse sermonis (valeiiiani usus docet: 
deinde, quia MABCh ])osi illud alterum dia to ^iquov Par- 
ticulam ^i^V additaiu liab(*ut. collata eudicum Hippocrateoruni 
scriptura sequitiu* illud ^squov uiv meudose scriptum es5«o 
pro ^eg^atvov. P. M'^ extr. K: idij/,cjaev o WMzav^ ov 
/101/01/ ix yij^ xal vdccro^ xrcl fligo^ xccl ^ivQo^ yeyovivai ta 
odiia^^ tjliiiv^ iikla xa\ diori dta trcvta liiTQta fiii/ akk)}- 
Xoig xiXQauiva xara ffvGiv f;i;oM£i/, 07t(Q tairtov iott tcj 
vyiaivouev, iXkii^tovteg di tii'og i} xksoi*d(Samog ij nita- 
Otaitog ilg akkotQiuv jjfoipfci/ voaovniv. Perperam iXkii^tov- 
tig pro iX?,ii7tovtog ediJit, nisi forte typothetarum m«^n- 
dum subest. CVterum uosuon diori scripsimus, sed otn uam, 
quae sequuntur, apta ^unt ex idij^.toaiv. — P. 714 post meil. 
K: oiJ tavTov d' ^arJi' i^ vivdog tt kiynv ij xrtTa;'fA«aToi/, 
imltoi xcc\ ainov tovEQaaiaTQaTov idiilccuiv iv ts tu niQi 
2(>£iV((^ avtctvoiig xat a(fvyu(ov X9^^^^^ ^^ ^M^ ^^*^ yivioicjg^ 
itt di xaTanoaitog ti xrc\ ni^^fcag iatfrckuivov. akk' ov xat- 
iyikaaa^iv «itou, dioVi /ii/ :tav tb t^*ivdog iv^vg iatt xai 



— 69 — 

w T€.yijintfTor^ iXii toi x(d xfgl (plfyfiovrjg yiVB6£(og xecl nv» 
y roi* diccyvcioetag iv re rotg KBQt (f?,B^oro^t€ig koyoig xa\ aX' 
i. •f^ Ttol OsQCc^reirnxotg Xoyia^oig ideix^tj iatpakfiiifog. Alte- 
nni kjfei roi summae oifeiisioni esse iiemo negabit. In ABCh 
. «zitiir /n^ft Toi dl xrd^ in M ix£ roi dh xfd^ unde veram 
":.i:ium scriptoris restituimus, cum scripsimus iri dh xaL 
!»•• alia luci difticultate, quae in iv re ra inesse videtur, 
\ ! ;»• Commeiit. nostr. P. 740 post in. locum Platonicum iu 
. terius mutavit scribendo § iiaxQo?.oyov^ev ri/v 9"* vfpavrt* 
x\v liyat^£i: x. r. A. pro fiaxQof.oycifievn quod MABCk ha- 

• iit. (Pro Ti^'v d* vtpaifrixYiv M r/;i' re vtpainix^v praebet, 
. :«»4l restituimus). P. 750 K: ^£i%avrog ovv rov Ilkar&vog 
fv r«5 Trgiira rijg Tlokiretag i:il :t/M6i'cov ^raQadetyfiaraVj civ 
*.<fi xfu xvfifQVfjrat xal iarQoU rou;? r6;i;rrr«5, av «p- 
joftf* x(ct dtotxovoiv, ixHvotg rijv (iq>iket((v^ ovx if^^olg^ 
rjc:ro^f'ie<Jt^((i. MAIJCh: cf(i;i;G}<Tt xal dtotxaot, quod ita reti- 
' -1111 um fuit, ut post (ov Particula av^ quam saepissime a 
.ibrariis omissam esse ex iis, quae supra disputavimuS; con- 
-t*it, in-^ereretur. Sed locus nequaquam persanatus videtur; 
n-im in verbis nag^cdeiyudrov (ov eiot x(d xvfieQvf^rat xal 

c.r^t vitium aliquod inest: AB: qi/ iorl x(i\ xv(ieQvtiral 
«• \v I xrri iarQOi . M : « r iort (1 ogo iort ) x(d xvfieQvtirtxic 

ju:i tctrQtxd. quod omnes numeros vcritatis liabet ideoque 

A nobis restitutum esi 

Non panca igitur attulimus, quibus Kuehnius textom in 

{»«*iatf efBnxisse convincitur, alia multa praetermisimus in 
.fiio« locos dilaturi. Patet autem ex iis, quae de eius edi- 

tione disputavimus^ ne illum quidem officio critico satis fe- 

• i<«fs quippe qui penuulta vitia a sujierioribus tradita aut 
jTor^u» nejflexerit aut perperani correxerit. Itaque quam 
male habitus textus ad aetatem nustram i>ervenerity satis 
^'iIM*n]ue demonstravimus simulque docuimus, in quot quan- 
to^|U»» errores incidere necosse fuerit eos, qui sine uUo codi- 
(.'om adiumento atque insuper raptim cursimque libros, de 
quilm^ quaerimus, recensendos susceperint. 

lam relictis editionibus, quarum primam nunc satis in- 
tellegitur codicem typis expressum, ceteras eius manus ae- 



— 70 — 

cuiidamy tertiam, qoartam recte appeilari posse, exponamus 
ile codicibuH manuscriptis ipsis^ qui aetatem tulerunt^ quonim 
dummodo naturam ac rationem accurate perspicias, in iis 
fundamenta recognitionis emendationisque librorum de Pla- 
citis satis certa iirmaque posita esse cognosces. 

Hi autem 8unt codices, quos novae recensioni adliibui^^): 

1) Venetianus vel Marcianus (M) 

2) Floreutinus vel Laurentianus (L) 

3) Cautabrigiensis (C-) 

4) Excerpta Florentiua (F) 

5) Excerpta P.irisina priora <P) 

G) Excerj)ta Pari>ina po^teriora (pl 

1) Marciamis n. 2s4 in folio menibrauaceus foliorum 230 
saec. Xy, qui olim Bessarionis ( ardinalis fuit. Ipse eum 
contuli. In prima pagiua sunt tituli librorum, qui hoc co- 
dice coutinentur: yahivov xov laTQixtOTdrov ;rfpi Tav x«0-' 
[jrnoxQdT}]v xrd 7t?MT(ova doy^aTcov fii[iXuc ivvta. civ ikkhiJtei 
t6 ffpcSroi/ — roi; avTov ^eQa^revTtxav fitii/.ia dixaTtaaapcc 
rjTOi ^6(fa7revTix!jg ^tQayuarfia^ — tov airrov :tfQl lukann]^ 
XofSig — roi) avTov :tf(^i tov dia r>;s* ^uxQag aq^ai^ga^ yvui^cc- 
aCov. lidem tituli a niami rocentiore latiue reilditi suut. 

Libri (le Placitis incipiiuit a fol. XII contiimanturque 
ad fol. LXXXIII primis uinhHini fnliis exropta uua illa, quae 
titulum habet. pajrina vaciii^ a librario n»lictis, haud dubie 
ut implereutur libro i»riiHo. si forte iji alio codice, unde de- 
scribi posset, iuvcniretur. Dccem autem folia cur vacua sint 
relicta, causa milii videtur esse. (|iiod, cum codex in qum- 
temioues divisns e»«'t. unus (luiuternio illi rei sufticere visus 
est. Coilex nitide scrij^tiis ad aetatem nostram integer per- 
mansit; litterae raris>iiue evauidae, velut in fol. 57**, (luo 
initium libri VI cniitinetur, yA iii fol. (»(>'' (p. 017— G21 K). 
In paginis siugulis suut ((uadra.tcenae (luatemae Hneae stilo 
incisae, infra quas litterae sunt appictae. ^Secumhie manus 



**> Cf. Pn»jrramm. no^tr. ! pi». h scqti., uiule doscriptionem co(ii- 
cum ma^na c i»arte de^uni^imus, quia in multi)nmi munus vcnisse vix 
crcdibilc est. 



— 71 — 

eiusque recentisisimae vel corriirentis aliquid vel supplentis 
vestijjia iii coutextu ipso j^erraro (leprelieiuluutur: velut in 
fol. 14*' lin. 18 (p. 220, 9 K), ulii ad ^iCi littera r adiecta 
e.<t: eadem in f(»l. 35*, 4 (p. 305, (> K) ad ?.tyet; in ftil. 22*, 
12 ad roiov addita est syllaba rov^ in fol. 23"*, 20 ad Qtj 
syllaba (fig; in fol. 39^', 12, ubi librarius tscripserat dtrcfpcD- 
in^ifaTKn littera v inter a et r inserta osi: in fol. 37^*, 21 
o7t* correctum in oIot, In margine aduotationes atramento 
aut rubro aut nigro scriptae sunt. Illae ab alia manu, quae 
tamen non multo recentior librarii nianu Wdetur, hae a 
librario codicis ipso aut etiam, id qnod raris.sime fit, a manu 
aetate multo inferiore simt profectao. Sed nequo hae neque 
illae paucissimis exceptis ullius sunt ]n'etii: nam, quae rubro 
scriptae sunt, maxima ex parte niliil aliud sunt nisi sum- 
maria brevia eorum, quae contextu continentur, velut in fol. 
14" ad lin. 5 adnotatur nfQl xc4Qdic<g tivk t»;r«9;|rorr« avT^ 
(i. e. civTiin nam iota neque in eoutextu ueque in adno- 
tationibus subscribitur aut adscribituiM. aut aninium lectoris 
ad ea. quae scitu digna videntur, adverti volunt, velut in 
foL 1*V' ad liji. 30 opa r« y^v}] tmv ?.)]uuca(Ov; Imc per- 
tinet nota Of} vel oij i. e. ci]\iii(0G(it siu^]»ius aj»j)ositu. Ra- 
rissime denique exjdanantur verbu «^ab^jii, velut in fol. 16* 
ad lin. 17 \\\. 240 K) his verbis: or;^ vtco tov iyxtcpcikov 
cpiqaiv 6 yakrjvog i'Ani[im0^at (se. Ti]v (f(ov}]v)n «AA* vno r^g 
iv xicpaXi] xar avrov ovOijg a{6d^t]Tixt]g xal XoyiCrixijg tvxrjg^ 
vel in fol. 13^* ad lin! 1, ubi ad verba (p. 223 ante med. 
K) rtg yiyvsTcu roxog x. r. A. luiec legimus a(hiotata: icrL 
001 Toxoykvcpov iQCjrav* ort o dfivcc idavsio^i] ccn i^ov 
ttTT txovg araTfjQccg dtcs^vQiovg :tiVT(ixiOyt?Uovg i^axociov^ 
TQtaxovra xcct inrcc. iort d' i^ ov t(cvt(c i?.(cfh ^triv TaO(SccQe6' 
yMidixarog^ cvvid^ero dl dtdovai Td;«oi' icf' ixdcTOi ^i]vl ro 
ixaroCrov r^v dtCuvQicov &x ^S ^^^^ ^^'^^^ ^ijvag xal ricca- 
Qug^ noCov roxoi^ ocpsikco Xafistv. 

Fere eadem est ratio eorum, quae aut librarii ipsius 
aut posterioris cuiusdam lectoris manu nigro atramentb sunt 
aduotata: aut indices sunt eorum, quae in textu tractantur, 
ant animum lectoris ad ea atteutum faciunt; perraro indicant. 



— 72 — 

tfi quid librarius mendi admiHerit, velut in fol. 14^ ad liu. 9, 
ubi ille scripsit sig 6xa6iv^ adnotatam est yg, eig td6tv; in 
fol. 59*y 27 verbis dlg tavtov dittographia quaedam librarii 
notatur, 

. 2) Laurcntianus LXXIV, 22, quem Henricus Kruse Hol- 
satus diligentissime contulit. De quo codice Bandinius in 
Catal. Bibl. Laur. ni, 124: ^Continet hic codex optimae 
quidem notae, sed miserrime detruncatus pluribus in locis 
varia Galeni opera, ex quibus quae temporis iniuriam eva- 
serunt, ea sunt: I p. 1 Fakvivov ztBgl rdv Tca^aiQovrtov fpciQ- 
^dx&v • . . n p. 2*^ Tov (cvtov ^reQi (pXifiotoitiag ^igfc^tev- 
Tixov . . . ni p. 9^ roiJ «iTOu TreQi (f?.siiotoiiiag . . . IV p. 
15. Sequebantur oHm fortasse Galeui de Hippocratis et Pla- 
tonis placitis libri IX integri; sed nimc ob codicem male 
adfectum et mutilum supersunt tautummodo ea, quae se- 
quimtur, nimirum libri srctouli fragmentum incipiens a verbis 
XQv6in7c6v t£ xal ^ioyivriv x. r. A., quae incidunt in cit. edit, 
[i. e. Charter.] Tom. V p. 09 [244, 10 KJ, et progrediens 
usque ad finem; tum p. IV^' sequuntur (luo fragmcnta Uhri III ^ 
quorum primum incipiens ab initio progreditur usque ad 
verba ivia yikv yag avtcov d:t6 tav vnaQx6vt(Qv. quae iu- 
cidunt ibid. in p. 111 [2i^]: altemm a verbis .... 7]incv 
^SQog avt6 tijg fii^lov x. t. L p. 112 [289] usque ad verba 
totg (pvaet ^v^jiixotg m 61 ^ri . . . [^t]Qi . -1 p. 117 [308]. 
Haec autem postrema sunt paginae 21^, inter quam et se- 
quentem folia octo vacua sunt inserta ad defectum supplen- 
dum. In hoc igitur immaui co<lieis hiatu absorptus est in- 
teger liber IV et j^^'^ ^^^**'^ ^ u>que ad verba yL}] toivvv 
liridi i:tl t!}g tl*vxijg x. L p. UJl [44«)!, a quibus incipit p. 22, 
progreditur autem usque ad fineni libri. Sequitur tandem 
p. 28 liber VI. qui una cum codice desinit imperfeete iu 
verbis iv nkiovt x?^roj (faivitai yiyv6tuvov. quae incidiuit 
in loc. cit. ]). 184 [5211. — Codex Graecus bombycinus Ms. 
in fo^io saoculi XIV diversa mauu exaratus et miserrime 
plurilnis iu locis detnnicatns. variis autem in marginc notulis 
Latinis adspersus, Constut foliis scriptis 29.' 

Arctissime cum codicc Laurentiano cohaeret 



- 73 — 

:; • (%fnftil,rnt'„tisl$ n. 47. Hunc excussit iiuinnin tlili- 

^- : ti;* Ivlariiiiu>i Sohauz, profossor AVireeburgonsis. Descri- 

:: tr :LUt<»in hmUx in Catalogo Smitliiano (Catalogue of the 

.'..nMi-rripi:^ iu tlir Librarv uf U(»nYillo aud Caius CoUege, 

• •mKriti*-r«-. l>y .1. .1. Smith 1.^40) ji. 15 his vorbis: N. 47. 

'..I •iii opora «juaodam . . 140 foll. 1» rjAHyiOV niffi r^<; 

\ rotx?,^ . . X» foU.: 2) :tfQ\ ;|[pf/'«^* uoQtcov , . 40 folL; 3) 

r-. oi ror II/mtcovo^ yjd 'l:i:TOxgcirov^ doy^uircov lib. 1 — 4, 

• r priiiiii-» «"*t ciXb(fC(?.o^. S> foll.; 4) -Tfpl i:trccu}}vcov ^taidcav 

1 :• i!. F«»]if). Trlluni ]»aj)or. Stanij)0(l loathor covoi^s of the 15*** 

••."iv j c<-uT;irv. — Toxt iu siuirlo c(^unm. Initials coloured 

■ 1 t!«»ijn^li''«l iu rod and voUow ink with hoad aud tail 

.#••-. <>ih* nt l)r. Caius Colloction.' Tortii o])oris descriptio 

•.• ii'i- .]«rur.iti' facta ost. Xam })rinii lii)ri roliquias non tres 

•♦ri iMt»»trri ^fijmuitur, sed. ut »^cbiinzii ccjllatio me docuity 

■ :-**-^ tiHitnni libnuum II et IV: illiu^ frasrmontum ab initio 

\ *v\ u^ijuc ad vfrba 'xc(d^cc7Cfg xca vvv ci^ridftici [244 K] per- 

• . T. ir iii- a vcrbi^ ;/«} xccrcc ^uv ri v /|>;;v/<T/i/ [370] usque 

.. \.:'-.i r\v }]dor)^v cr/cc^ov Hvca {-'*>$]: liber toi-tius deest. 

].\v\ (jii.Hritnr. quaonam schodarum Laurontianarum cum 

< . ♦.i!M*:ji''u-ii)U< NJt iiocossitudo. lllao, ut ex doscriptione 

• •' ' '.] «'! Ki i>ii ii.f. Pro^r. 1. 1.) j>atot. duos quatemionos 

t.ttiu^ codi«:i>, qu«'m jdura oj^era <ialoni conij)loxum esse 

ap**rtuui ••>t. comjdoctuntur, XXVI et XXVIIII, quorum alter 

a lihri socundi verbis XQv6t:T7t6v re xcci sJioyfvtiv [244] in- 

ripieii'* u<que ad Hbri tertii verba m 61 d^r}Qi \ cav [308] ex- 

•'iiMitiir. ni-i quod folium soxtum ciuatemionis vacuum re- 

:.. fini o-^t ad lactuiam exjileudam, quae niuic a verbis r& 

u<»OfVi ?,c:u,ic:vta9cu usque ad vorba ro ^uv yccQ tj^iOv (ifQog 

p. 1'**«» — )i. 2**0| jiortinot, altor a libri quiuti fiij rotvvv 

uf,dl [}». 44» •] int ijiicns us(jue ad libri s(^xti verba fv :tkiovt 

It^vcp cfccivfrci yiyvonevov [ji. 5211 j^rogroditur. Schedae 

rantabriiri(*n>o.'^ con-^tant o foliis n(»vom, i. o. ex luio qna- 

t«Tiu«»n«» ft uuo folio alius cuiusdaui quatcrnionis. Ille con- 

tni*'t liiui ]>rimi quao sujiersunt ot libri sccundi j)artem us- 

•jue ud vorba xcc^cc:tfQ xcct vvv ccttdit^cc ( j>. 244): a verbis 

autfro, quae conM»quun(ur, XQV0i:t:t6v r€ xttl ^toyivijVy in- 



- 74 — 

cipit, ut inodo diximus, codex Laurentiauus. Tmmnatur iffi- 
titr qttafep-nio codicis Cautahrigiensis ihideni, unde caticis Lan- 
rentiani qmternio prior incipit; indc non duhiim est, quifi^ 
scJicdae LanrcnHanac ct Cantahrigicnses olim coniunctae nnius 
codicis padcs fnerint atqitc octo dla folia Cantahrigicnsia qua- 
temionem viccsimum qmntnm totiits codicis vel sccundnm libro- 
ntm de PlacKis cffcccrint. Folium autem uouum, quo frag- 
mentum libri quarti contiuetur, fiicile demoustrari jiotest 
folium primum fuisse quaterniouis diiodetricesimi ^Cf. Progr. 
1. 1. p. 11). Huic sententiae insuper scripturae similitudiue^ 
quae illis codicibus est^ probatae non obstat, quod Bandinius 
Laurentiani aetatem ad s. XIV, Smithius Cantabrigien.si.s 
aetatem ad s. XV refert: nam praeterquam quod J!>mithio 
ipsi in hac re nihil fere tribuendum est auctoritatis. quippe 
qui parum diligens in describendo codice fuerit ac ne diversi- 
tatem quidem manuuni, quibus singula opera, e quibus codex 
nunc constat, sci*ipta esse ?!fchanzius testatur, observaverit, 
difficile omnino est, nisi quis cortissimis adiutus erit argu- 
mentis, iudicare, utrum codex aliquis ineunte saeculo XV 
an exeunte XIV scriptns sit. Servuntur igitur in duabus 
urbibus duarum nationum di<iecta membra unius corj)oris. 
Florentiae duo quaterni(mes XXVI et XXIX, Cantabrigiae 
quaternio XXV et folium unum (juaternionis XXVIII. Dihi- 
niatum autem corpus ^mauibus nefandis' iam iUo tempore 
videtur fuisse, cum Caius, nifdicus ille Britannus, de quo 
supra (p. 42) commemoravimus, schedas eas emit, quas cum 
aliis libris Cantal)ri,triani asportavit at(iue bibliothecae collegii 
(fonviliani a se re^taurati insrruit. Emisse autem eas anno 
p. Ch. n. 1^)4*^ in Progr. I pp. 11 et 12 demonstravimus. 
Praeter ilhis schedas, cpuie iiunc Cantabrijxiae et Florentiae 
asservantur, utrum luia alterave divulsa in bibliotheca aliqua 
deHtescat, quamquam i^erquireudi nuiii hil)ori pej^erci, adhuc 
compertum non hal)eo. 

4) Exccrpta Florrntina, Contulit .Toannes Duetschke. 
Est codex Laurentianus LXXI. 12, quo (rak»ni, Xenopliontis, 
Porphvrii ex*erpta varia ac Lysia»» orationes aliquot cou- 
tinentur, chartaceus iu S. saec. XV; con.^tat e foliis scriptis 



40 

• •"• iCL Bamliiii 111, 100). Excerpta e rialeni liliris <le Pla- 
iii* foliis 1 — 2u com])reheii(Iuntnr cjninquaginta, quoruui 
rimiun^ quod e libro secuudo est. incipit a verbis ft yaQ 
*i T^ di€cvofiC&€a (p. 271 Ki. Litterae magua ex parte 
'V.inidae: praeter nianiuu librarii, quae iu margine argumenta 
-r-r-.im, quae excerpta sunt, adscripsit . altera reperitur, quae 
^ luar^ine et ipsa indices» passini apposuit; passim menda 
.. rarii correxit omissaque explevit*^). 

r>i Exctrpta Fansi)fa priora, Ipse contuli. Exstaut in 

..tlice chartaceo Ko. 2277 (cf. Catal. codd. manuscr. bibl. 

>tr. t. II • 476) saeculo XVI scripto in s", in quo excerpta 

^ iit 1 \ ^-»aleni ars medica yriyin} tccTQixfj), 2) Theophrasti 

••- |»iscibus. ventis et odoribus liber, ))i Aristotelis de Xeno- 

t li.me. Zenom», (iorgia liljcr, 4) Tli«M)j)hrasti de igne, Meta- 

'•livsica, de lapidibus et sndoribus. 5) denique (Taleni de 

Hippocratis et Phitonis dogmatibu> libri II — IX. Haec ex- 

I -Tpta alia nianu scripta sunt quani ea^ quae antecediuit. 

I ^i-^cemuntur autem in hac )»arte codicis tres manus. una 

iibrarii, quae textuni scripsit. altera aetate non multo in- 

r^rior, Cjuae in maririne argumenta ajiposuit, tertia recentior, 

«.nae, quamquam perniro. nieiidis librarii correctiones ad- 

iiihait: illius adnotatioue^ fulvo, huius nigro atramento scrip- 

Tae SUDt,''j 

Excerpta codicis Parisini et uumero et verbis eadem sunt 
atqoe inFloreutino: etiam ordo rerum servatur idem, nam inter 
excerptum XXI et XXII loco excerptionis summarium quod- 
•lam legitur iisdem imene verbis; quidV quod in utroque co- 
«Uce excerptum L ante XXXXIX coUocattmi est. Accedit, quod 

** At ei adnot.itionibus non })auca verba interciderunt froute Hbri 
a platinatore uimis circumci&a et eoruui. quae rehqua suut, lcctio |)er- 
irum difticilis eiit, quiu ad frequeiiti^siiuum u$um comj^endiorum scri- 
t»>od] acccdit pallor atramcnti. 

**' Codex videtur ex bibliotheca Nicolai Hodulphi Cardinalis cnm 
!noltis aliis manuscriptis Gnleni opcra continentibus Pnrisios in biblio- 
thecaira Francisci 1, regis Franco^^dliiae » deinde reginac Cathariuae, 
«leniqne in enm, qtue olim Teiiui voci:ta nunc nationis Francog.iUicae 
r*t, T€fus«e, si quidem idem e&t, de quo Dietjiius in Praof. ScholL 
BipiK et Galcn. 1, p. 14 memonit 



— 76 — - . 

lectioue.s singiiliH loci.s conseutiunt, quod inprimis ibi cerni- 
tur, ubi FP lcctiones praebent a ceteris codicibus diversas, 
velut p. 271 post in. ei yag iv rc5 dtccvoBta&ai omis.so ^ev 
aute TQ, quod in MA exstat, p. 283 post in. xal aiVoj 
imla^oiievogj ubi MA ixUavd-avoiisvog; p. 287 extr. i6t* 
av fi ItaJig Ttagtj F ii 5«^ ^r. P., ^ ^cD^g slg x(fia n. MA (^ 
ti^i^g 0vii}ierQia Alex. Justin.. cf. supra p. 48); p. 289 extr. 
ineira de i!^e?JylaL xal xaTaftakeiv F, xaxakafielv P, in 
margine manu po.st. xarafiakelv ^ Siafiaketv LA: p. 310 in. 
avrog 6 ndvrav largtiv FP, avrog aTcdvrov MA; ibid. post 
in. ovdl yaQ av gaycoaiv FP, gayetev MA; p. 363 extr, 
xkO'* oOov iv T/; xaQbicc :tdaa^ elvai (pTjCiv FP, TcaCav MA; 
ib. iv rQicl a^rkdyyvotg FP, iv rof^ r^. a:t. MA; p. 421 
ante med. xccl ^elov aTCoxcuciv cog FP, «:rox«A6r cog MA; 
p. 425 .sub fin. ixeivov TCQcorov ^ev eivcci liyav PP, :rQc6rov 
re MA; p. 643 sub iin. avyoeidig re xal aid^eQcideg aci^a 
elg o FP (idcm Par. post.), aciua ?,exriov avri]v eig o ]MA 
(cf. Progr. nostr. II, 20): p. 718 post med. nsQi 6i rov cpe'- 
Qea^ai ri rov Tco^arog eig rov ^tvev^iova xccQccQQiov dQo- 
aoecdtag :ieQl rbv evSo^ev xtrciva FP, TcaQccQQiov dQoaoet- 
dcig oni. ilA. Possum multa alia arferre oxempla, sed nolo 
esse longus in re his exemplis satis contestata. Id tameii 
tenendum est, Parisinum ut sacculo XVI scriptum multi.s 
ex itacismo natis aliisque levioribus mendis laborare, qui- 
bus Florentinu3 aetate superior plerumque vacat. Itaque 
non dubium videtur, quin Parisiuus aut a codice Florentino 
aut ex eodem fonte quo ille originem duxerit. Geterum 
quia litteras habet et in oontextu et in margine perspicue 
scriptas, eas, quae in F perierunt aut legi iam non possimt, 
commode explet. 

6) Krcnpfa Parisinn pfti^tcriora sunt in codice chartaceo 
n. 2283, quo continentur viginti quatuor excerptioues e variis 
Galeni libris, quorum iiulex praomittitur. Is codex saeculo 
decimo sexto exaratus vidotur. (Cf. Catal. m. bibl. reg. II, 
476). Looi e Oaleni de Phicitis libris II — IX eleoti in an- 
gustissinium ooacti sunt: litterarum formae manu tam veloci 
rudique eftiotae, vix ut logi possint. His de causis paucas 



4 i 



tantum leciiones enotavimus, quae tameu neutiquam sperneu- 
dae sunt. 

lam quae ratio iuter hos codices iutercedat; si explora- 

verimus, reiK?rieraus non solum MA inter se, ut supra Cp. ir>) 

uemonsttratum est, sed etiam FPp cum ilA pleraque habere 

cummuiiia: a secuudo euim lihro initium excerpeudi faciunt, 

ut inteUegas codici, uude loci exeerpti suut, primum librum 

a^ae ac codicibus MA defuisse: praeterea lectioues codicum 

FPp sive probae sive pravae ita suut comparatae^ ut ex 

•*odem fonte quo MA fluxisse appareat. Nam si quae in 

illis pravae aut bonae iuveuiiuitnr, quibus MA vacaut, illas 

Yel ex proi^ria librariorum neglegeutia vel ex correctorum 

libidine profectas esse, has autem codici deberi melioris 

notae quam illi codices, e quibus MA trausseripti sunt, fuisse 

videntur, qui tamen utique horum similitudiuem rettulerit, 

facile couicias e scripturis in aduotatinne critica enotatis. 

Itaque MAFPp eadem stirpe suut ad idemque exemplar origo 

porum refereuda est. • 

Alia autem est ratio scliedarum Cautabrigieusium et Lau- 
rentianarum. Hae euim origineni (hic-uut a codice^ qui librum 
primum fortas^f iiitegruui habuit, cuins tanien leetioues sive 
iMmas sive malas a M.VFPp permulti^ locis valde discrepuisse 
pro certo altiruiari potest; acc«dit (juod, ubi MA lacuuam 
quandam habent sive asterisco sive spatii vacuitate notatam, 
ibi CL paucis locis exceptis plenam et integram scripturam 
praebent (Cf. Progr. nostr. I, p. 15 et seqq.). Itaque has 
^chedas alia familia natas esse perspicuum est. £x quo 
efticitur codicum^ quibus libri de Phuitis contiueutur, dua.<» 
e*s«» familias, uuum, cuius simt MAKPp (et fortasse codex 
Mittarelliauus, cf. adn. o\V), altenuu, e qua luiius tautum co- 
dicis truncos quosdam sujK»res.sr acerbe fereudum est. Qui 
n iuieger ad nos perveuisset, quautum subsidii ad textus 
recognitionem allaturas fuerit, vel ex iis, qnae in Progr. nostr. 
L 1. disputata sunt, colhgi )»otest. Quaniquam utramque 
familiam generis quandam commuuiouem habere atque quasi 
quadum necessitudine inter se couiuuctam esse in extrema 
hoiua disputationis parte videbimus. 



- 7« - 

Ex codicnm autem descriptione apparet opus Oaleni, de quo 
quaerimus, fortunam nactum esse maleficam; nam nec iutei^rum 
ad aetatem nostram pervenit nec multis codicibus nobis tradi- 
tum est. Quod mirum non est: nam fere ea tantum opera t ra- 
leni, ut iam supra commemorayi, a Byzantinis describebantur, 
quae ad medicinam pertinebant^ quae autem ad philosop)ii<im 
spectabant, minus colebantur vel etiam prorsus neglegebjintur, 
unde factum 'est, ut maxima pars eomm int^rciderefc. <hiiH» 
res ut paucitatem codicum iibros de Placitis contIu»Mitiiuii 
genuit, ita ei, qui eos recensere vult, quoniam penuria hu*- 
gioris apparatus critici laborat. non parvas difficultates obicit. 
Accedit quod illi ipsi, quibiis usimis est, codd. ad uiiuiu 
umnes aetatis sunt recentioris, quippe quorum nullus sarru- 
lum XIV excedat. Eiusmodi autem codices quani luultis 
gravibusque luendis depravatuin quamque perversis rorrt»e- 
toiiim conieeturis iuterpolatum textum scriptoruiu vettMiim 
tradiderint, omuibus haruui reruiu peritis notum est iw 
miruni esset, ni tJaleni quoque codiee:^ eaudem sj)eciem prat»- 
berent. Quodai quis eos accuratius inspexerit exaiuiiuiverit- 
que, is probe intelleget, quaiu hite ipsos quoque eoiunuuii< 
aetatis Byzantinae labes prrvaserit. Sed ex ipsa ilhi vitiu- 
nim indagatioue certa multorum locurum corruptonim cuiatio 
peti potest. Ex coguitis enim vitiis apertis iuanilV.Ntis(|no 
licet conicere de universa cundicione codicum, ex uuivorsa 
condicioue de tectis oceultisque vitiis suspicari. Et quaui- 
(juam id veruui est, in oratioue scriptoris et seuteutiae ratioiie 
sohi fere sigua et notas inesse, quibus sanus sit lociis 
necne cognoscatur, tamen nisi penitus perspecta cudicuni iia- 
tura non pussinit adliiberi remedia accommodata. Oratio 
enim et sententia, qualis uunc vulgo legitur, saepe iiulicaiit 
tantum, eorruptum aliquid esse, codicum autem labe in c»nta 
genera discripta et sub oculus quasi posita atcpie sic accura- 
tissime cognita via siiuul munstratur, quae ineunda sit ei, 
qui mediciiuim parare luco corrupto velit. Velut ubi rertis 
arguiuentis deiuonstratuiu est in codicibus multo :saf*]iius 
peccatum esse omissis (puim interpolatis verbis, luco c-ur- 
nipto si optio datur utrum niedicina adhibeiula sit rxidoudo, 



-»— »■» ' 



MW^ 



— 70 — 

• 

.. .0*1 OTuissnra. an uxseeando, quoJ plossema videtur, ad 
..: r.il c|iiain ad hoc confugero multo probabilius erit''*). Ita- 
. .^ nos, ut euieudationes nostrae. quas in his (xaleni libris 
Jii" Itas fecinius, certu quodam funilamento nitantur, de codi- 
i'.;m, ciuos supra descripsimus, inprimis MCL, vitiis dispu- 
:«*!iius. 

Ouinino quadripertita fuit in examiuandis editionunv 

\ 11155 tlivisio mea, prinmm ut de iis disputarem, quae in 

:. Uii scribendi ratione, deinde, quae in perversis verborum 

•'•rininationibus, tura, quae in oniis.^^is, postrerao, quae in 

. , uK-atis verbis cernerentur. Acces>it de verbis perperam 

. ...!lt>catis iudicium. Eandem rationem nunc quoque inire 

i'.u ••t. Itaque primum ea, quae in universum contra ortho- 

_rapliiani peccata snnt, receusebo. Horum autem ipsorinn 

..:io qnadrujdex est. Aut enim acc»*ntus et spiritus prave 

•^M»nnutur aut litterae • sin^ulae vel syHabae commutantur 

.. t detrahuntur addunturve litterae vel svlhibae aut divi- 

.iTur perperam verba. Ac quiuiiiuu notarum apicumque 

-.ll.ibis perperam ai>positorum exompia e codicibus iam 

- .'tra satis multa exscripsimu>, hoc loco non opus videtur 

. .TA eiuMlem ifeneris atterre. quauiolavm statim transeamus 

. 1 couimutationes litterarum \el syllabarum penensendas, 

. •.inim varias es.se causas supra tp. '2^h diximus, pravitatem 

I ronuutiandi. ductuum similitudinem, librariorum caecitatem 

.'liquani sive oculorum sive mentis. Itacismi quidem vitia 

Huilta in scliedis Cantabrigiensibus et Laurentianis reperinn- 

• ir, iimumerabilia paene in Marciauo et Parisino priore, 

< loniui quamquam mapui nmltitudo ab editoribus correcta 

•-t, tamen 3iou )>auca eos<Iem fu*;rrunt, quae nos demum 

»:n«'n<lavimus. P. 184 post med. (.': oiart ovx «r, ovd* il 

rr/Iri» ctfodQa rKxvvr^q iv Tf^ ;|rfrpor();'<«, dvvY^O^ :toxl 

€iv€aiifcxT0v i%u(f:ido€a rb Tffiiaav, Sic non solum Caius 

»-iiidit, sed etiam Charterius et Kuelmius: at lcgeudum est 

Tfzxvvoii: et dvriijoaio^ quae formae verborum i»er malam 

ita<i>mi coiisuetudinem obliteratae ut re.stituerentur, usus 

*S Plan exempla dedimi» in ObscrvT. in Cic. de fin. Ubr. Partic 
I, II. 17. ErL 1869. 



J . - — 



— 80 — 

sermonis postulavit, cf. p. 192 extr.: i?(rr% ei xal twpZbg 
iCfl ti$y owc av la&ouv avtou tiiv aiptiv, Permutatas auteirL 
V (o) ^^ o^ ^ librario illarum schedarum esse haec doceiit 
exempla: p. 238 med. il yaQ dri tovrov tvxij tig, ubi ^X 
recte tvx^^ (^f- s^^pra p. 21), p. 203 post med. contra C: 
av t av^Qcinov tvxotr pro tvxih q^o^l K restituit; p. 270 
in. ov 6x^66 V anavt^g ui^vrinov£V3ca6iv rjg ^ xaQdia naaciif 
tav dvvdiiecjv (^Qxh — v7C(ih]7Ctai; pro ^ig M recte ol^ 
praebet, p. 482 post med. kq^ ovv^ oid* iyci pro ijv d* /ycJ. 
Illud autem dvvtlat] ex dvv)}o)io pro dvvtjocao ortum esst* 
idcirco probabile est, quod >/ et «t ah eodem librario per- 
mutata sunt, velut ^i. 4iu} sub tin. scriptum est avtaig tu^ 
4fivdiig do^ag pro (ivrijg x. r. A., p. 404 in. t)a^av6^c^a pro 
alad-avo^f^a. Multo tVequentius illud Wtium, quod ex mii- 
tatis ij et ot constat, in eodice M est. Ex scrii)turis huc 
pertinentibus nonnnllas attorani, quae libris MA eommunes 
correctoreni naetae sunt acihuc neminem: p. 761 post med. 
0^0 V si tvx^if nos: ei rt';fO£; pp. 705 et 706 in. xal fig oti 
£xa6tog i^i?.oi — verba suut Hippocratis — , lege ori av 
exaatog i^ihi\ p. WJl post in. dnkiav olg ivavtiav aQStiiv 
avTOi ipaaiv sivai ri^v uvdQ^iav^ nos // x. r. A.; p. 626 sub 
fin. inididiixtai yico iv ixiivoig a:tavta uaQtvQovvta^ nos 
iv ixeivfjj sc. rjj :tQayuatiia jii^qI aTtodBi^eag. Xon minus 
saepe quam ij et o/ in codieibus nostris ei et ot commuta- 
ta reperiuntur, velut p. -07 in. aivat pro oi uat in L, uec 
debuerimt editores tenaees e>se seripturae codicis C p. 20r> 
post med. ei yovv ovToyg ovoud^Biv i^ikeig^ quam in i^i?.otg 
mutandam esse vel se4]ueutia ft di xal avyx^tv Povloio tag 
TtQoafjyoQiag doet^ut. aut edtlienm MA p. 565 post in. ei — 
aQXfiv tdiv (p?,e^LJv ^tiTeig. nbi nos ^fjToig scripsimus. Etiani 
H et i connnutata ])erniulta nienda creaverunt, velut in L 
et M Ttei vciv pn) ^/'ror, i:tei \)yo i:ti^ iiveinane pro iiviztaycf^ 
xaTtaxetax^ai ]uo xaTvr/AG^^ain eidovTag \n'o idovtag^ alia id 
genus, unde uiiror p. (»40 po>t nied. edit<n*es intactiuu reli- 
quisse, quod MA vitioNe tradidt»rant, ro yicQ ani^avov t^g 
(poQag v:teid6ufvogi Partiei])iuni nos in v:tid6^fvog mu- 
tavimus. (Cf.Dind. ad Diod. i^ic. t. IV p. 108 ed. 1.^26: 



• •■ 



— 81 — 

Vril>el>atur vxHdoiitvov^ barliare*). Oi saepe j^ro i posituiu 

►-^iy velut idiov pro (udoiov, tcouIv pro niBlv (p. 48^ post 

^, F); iilem raeiulum supra (p. 50) (leiuoiistravimus iuesse 

Ui MA i>. 7iy. 1*. 26G sub fiu. in il et edd. traditum est 

jcc^d^^ fiiv y«p oviJ' fjrJ rof^ i'ft*(»o<^ Tfii/O^^ftft yiyvaxat xo 

jlSoi^, icrjroi ^'f 6)/ raiV ccQxtjgicag; pro fujrot uos ex L resti- 

: «iinus fifixi reputantes simul xoi et xl perquam saepe iuter 

-• permutata esse. // j)ro i positi cxemplum unum afterre 

.Ibet ab editoribus non animadversum: p. 736 locum Pla- 

tunicum sic effinxerunt: avxol yaQ iv agxu x!jg xaxoixijosag 

f,v oixtisxe (sic CliK male; axi^exe recte AB) nokiv 6(10- 

ktyydrs {afioX. nos); scribendum luit xaxoixiceag. Etiam 

V pro ij scriptum e^se in codicibus, velut fpvaei pro fpijOn 

.«i^niuius iu Progr. II, 17. Unum denique mendum restat^ 

..aiMl dici vix potest quam saepe nobis codicum vitia per- 

' lirentibus occurrerit, perrautatit; litterarum o et Oy cuius 

«•xempla in L plus viginti, in M vero plus centum quin- 

«..la^^iuta deprehendimus. Itaque nun mirum est, si editores 

i.<tn omuia, quae in lioc genere peccata simt, sustulenmt, 

^•'iut p. 327 post med., ubi edideruiit inio^^iqvaa^ai xe xiiv 

cxoainv avxciv (sc. o0a iidokioxiirai tc3 XQvoinntp) i:ti6iil^ai 

xi XQog xo ^r^dlv 7t?*iov avmiv avra xara tc5i/ 2Ir(oVxav doy^ 

ftatuv xaQiiktjnniva; uos emendavimus TtQog rcS — avvnv 

boc sensu: ^melius esse amicis visum est uugas Clirysippi 

et qoam essent absurdae notare et demoustrare, praeterquam 

fpiod nihil amplius perficereut, coutra ipsa Stoicorum decreta 

t-^-H? assumtas\ P. 409 sub fin. MABChK: x^ xs yaQ dv/i^ 

^tffHf^at — lucQxvQst Tc3 xQiOftg iivat xa srr^&i), uos ro rc 

. — q>iQia^at scripsimus; p. 512 sub iin. iidem «p' ovv^ ijv 

6^ iyti^ xo intvevnv^ xo avavevEiv xal xo i<pifO&ai xtvog 

ka^tVj xo anaQVitC^at xat xo iiQoodyic^at y xo astto^ita^atj 

xavxa xic xotavxa tcjv ivtivxiav d?Mi?.otg ^Hfjg; lege deletis 

i ommatis x& avavfvitv et xti dx€tQV£tc&at et tc5 dna^itc^ai^ 

qnoA Dativos editorcs paulo aiite (\k i^'2), ubi idem a Ga- 

Ifuo laudatur locus Platouicus, edidiase prorsus immemores 

fiienmt! P. 5C8 med. iidem naQaaxtvdiH d' ixaCxov dil 

auri MQoximt xo /i^&* c(vxo xaxd xo Cvvfxig x^g dtadodog 

OMind 4t nac. Mat. H llippocr. llbrl. 



~ 82 — 

scripsenmt, at edendum fuit ro /i. avt, x. t. X.; nam sen- 

tentia est: *ita fit^ ut secumluiu coutiuuam illam successioneni 
dispensationemque muimquodqiie membrum alteri sequonti lua- 
ieriam praeparet et praecoquat'. P. 654 post me<l.: Evxkei- 
dfjg ivl d^eoQiljnati tc3 ^QoiTG) xatcc to tav tpaivo^ivav 
fiifiXtov iTtidsi^s tijv yijv nBOtiv slvai tov xoff^ov — ijv 
(lege o) of iiad^ovtig oika :tiativovat rc5 avuTteQda^ucti tJjg 
anodeC^ecjgj ojg xa\ to tcc dig dvo tittccQcc iivat^ nos cS^ xal 
ta — eivat (sc. niatsvovai) emeudavimus; 

Aliam causam permutamli litteras attulisse similitudinem 
ductuunx supra diximus. Part»»m autem horum mendorum 
iam illis temporil)us nataui esse, quibus litteris imcialibus 
uti solebant, atque in aetatis iuferiori.s scripturam minus- 
culam fluxisse novis nieudis non raro adauctam testimonio 
sunt haec exempla: .-J pro A olim scriptum erat p. 416 ante 
med., ubi M 6 yovv oQog ovtog <pt]alv 6 tijg atrjg (cctt]g A) 
praebet, quod a Kuehnio male in aaijg, a Bakio recte iii 
Xvnrig mutatum supra (p. 63) memoravimus. ^-^ et JVI 
commutatonnu vestigium refert L p. olo extr., qui pro 
aXXcc xal mgl tciv ueocov exhibet aucc x, t. L F et T 
olim non minus quam y et r postea permutata sunt nec 
solum, id quod saepissime factum constat, in Particulis yt 
et tSj unde ego p. 524 ante med., ubi MA xal ioixi rf ro 
lilv avo ^iQog a:tav trailitum habeut, ChK autem illud r£ 
deleverunt, restitui xai ioixi ye (cf. supra p. 57), sed iii 
aliis etiam votibus, velut cum in M p. 676 post iu. ro 
aco^a tf^g nvQog pro ytjg -r. scriptum est aut p. 752 med. 
xata ^tivtot ro TfpJ cctucjv pro ccy^tciv {ccx^civ A) aut iu 
MA(BChK) j). 6.53 po-^t med. si ys dvvcaov t]v toig idioi^ 
na^tj^ccatv avttjg a/,/.o tt avvaXloicjd^tjvat pro eo, quod nos 
restituimus, nad^t\uaai rt^g avyijg (cf. supra p. 27). H pro 
TI olim positi exempla phu-a iuveniuntur, velut in M p. 553 
post med. a/Mc uivri tfjg iitl tov dta:tc:tkccaaivov pro 
(lovtjg^ iu MA p. T4n txtr. tt ovv ccvdQccat ztcci^ta nQoata^oiiav 
pro !] ovv X. r. A.. quo de loco Platonico in Pro^r. II, 15 extr. 
disputavimus. Ut i/ et T/, ita TI et /7, T et 77 permutari 
Bolebant; itaque in L p. 461) init. sf Ttots in avt^v pro 



— S3 — 

*xoTt r« auTtjv .scriptuiu iuveuitur et p. 275 post in. av- 

jj«« pro €cm'TQi:r€^ \). 248 uicd. (ivTci xexQvuutvov pro 

rox^xpruuf i'Oi\ quibus dc exomplis vido Proixr. uostr. 11, 15. 

i\ littwiiruiu O et permutatioue natuni videtur illud poaVj 

d p. 238 med. in M pro ^/Scv scriptum est; archetypus 

.iiimm coilicis videtur habuisse OAAX, quod postea in 

^<^v correctnm est. -Ti^C) £(€» inter se permutata sunt, 

: i^ rei pluni vestigia deprehendiuius, velut in L p. 500 

.t*» mc<l. jrovg xa\ pro nov exei. in M i>. 7;U extr. iyx^Q^' 

-1 pro Ct^yx^^ij^^^t ^ p. 547 extr. o detxvvav i»ro ideixvvov 

••nptnm p>»t: p. 335 init. in archftypo koyouevYiv pro kayo' 

uvi^v scriptiim fuisse videtur, unde in M koyilouhn]v natum 

^t. ^hhI l«)nge phira peceata aetati* inf»'riore e commutatis 

inu^.culi-^ orta sunt. u et ui sat-pe ]»erniutata; in F legi- 

1-^ aaa pro alua^ in M xaTat^itveiv. tfaiaxoifTog^ ixccTSQa 

'«» Tucrauhveiv^ (pdoxovTog^ ixciTiQcu. in MA p. 575 extr. 

«^Tfp vv^v aQTfjQiai pro aQTtioui. unde nos p. 7s9 ante 

.-i--'!. :gvivuvaVf ^cjQat xal ^tti/rpra rcai' yvvat xciv in ^»)rpa 

> :tavimuh. Litt«*raruni «, f«, w similitudo haec menda pe- 

T-rit: iu L p. 513 post iuit. ixeiva :tot(ov ^eC^g pro ixstva 

i'>i «I' ^., p. 4sl posit in. TQicj Tfjg ivyji^ P^'^ ^P'*^ ^* ^S 

;• .V3» )u»st nied. yvuvdaavTig pri» ;'ru]'G)ry«rrf^, iu M p. 605 

\tr. dvaTirQa(tivG)v icvd^QfoncJv ^^ABChlv (cvaTiTQa^ivcDV) pro 

cMrrfrpcjttfVoj/ «.; p. 455 p. med. in MABChK scriptum est 

nd/tt^ro^ iivai tavtag dvvdfiag Tfjg tl'vxfig, «5 iv ^p ^ifo 

rovTov yQdfLjiatt naQa&iftavog. pro ag L sohis veram lectio- 

••••ni &g praeb«*t: p. i>25 med. in MA: x«} ytyvtTai di (sc. 

" .T/pf£ «?/p) TOioiTor oQyavov avT^ isc. tc5 07^«A/ic5) nQog 

r*\v t&v a{a^t]Tciv oixeiav dtdyvcjatv^ oiov iyxetfdka th 

^^fpof. At (juoniam secpiitur ro d' olxtiov atad^t]Tov otl^ecjg 

«. T. i., mihi non dubium est, quin vera lectio sit :iQbg tjjv 

rw oixiimv aiad^tjtciv didyvcjatv hoe sen^u: Hale est 

^utem ocqIo insftrumentum aer ad sensibilia^ quae eius pro^ 

l»ria sunt, digno^cenda, quale est et»re)»ro uervus\ In M p. 321 

a. med. iQ&tci Xoyovg pro iQOTa A. scriptum est; idem 

mtiidtim p. 336 aute med. subesse ideoque ncm scribendum 

f^M* na^* ixnOtov mi» iQcmci xetpalaiavn »ed iQa^ra x. edito- 



- 84 - 

nmi nemo Yidii Litterae ai cum a commutatae satis est 
Iia^c e M afferre exempla: ip&voviitvtov pro fpaivolikviov^ 
^6X0^ pro alaxogj aa^arog pro al^icrog scripta inveniuiitur. 
Quemadmodum autem ci: et o, ita a et o permutata sunt, 
itaque aiio^rig pro andl^rjg positum est in M et ngefivav pro 
7iQif/Lvov\ in MABCliK legimus p. 715 p. in. ov [itiv oirre 
rilistg iiuCvov xarayekdaoiisv ovz* ixitvog rj^civ^ at sen* 
tentiae ratione pei-specta Jiemo erit quin emendet xatiye" 
Xdaafiev; p. 737 post med. iu MA imax€tl.*6^ed^a seriptum 
est, quod Ch in iTceaxetdtu^a mutavit; in utroque exeraplo 
incertum est, utrum o pro a an i pro b positum Futunim 
genuerit; illud pro librariorum eonsuetudiue verij^imilius vi- 
detur. Eadem consuetudo conlinuat emendationem nostram, 
quam p. 599 extr. proposuimus scribeutes deixvvvrt xijv 
iiatpoQav T^v hjniidrav, d^raQ ov rov :rQoxet^ivov iarl 
axin^arog (5:zeQ MABCliK). Inprimis autem librarii Casus 
xd et To saepe commutavennit, si quidem in propositis 
exemplaribus non per compendia scripta erant, velut in L 
p. 269 post med. rd xar dQxdg — yQ€iKf6aevov^ p. 381 ante 
med. iv tc5 TCQoof^eivai rd dva pro to dvon in M p. 501 
ante med. rd ndfiTtav pro t6 ;r., in MA p. 779 extr. xai xd 
Hridlv eig tid^og — XQflot^iov ^yireiv pro t6 — ^ijreiv^ quo<l 
K demum restituit; sed idem debuit p. 747 sub fin. restituere 
tP/v eig t6 ^tQoaci) rciv a:rovdvACi}v fierdaraatv^ quod cur non 
fecerit intactumque eig rd :tq, reliquerit, eo magis mirandum 
est, quia et antea et post de eadem re Hippocrates et Ga- 
lenus elg t6 ^rpoaco dixeruut. Nec minus mirum, quod edi- 
tores p. 288 init. t6 dtt^y.ov avriig eig t>/i' XQaxetav aQrf^Qiav 
q>ci}Vf}v {(pa^ev) eivai^ t6 di eig 6tp^«/,^iovg o^'ir, rd de eig 
ara dxofjVy rd de eig Qivag oa^pQtjaiv^ t6 d* eig ykcorrav 
yevaiv x. t. X, scribere ^u>tinuerunt. P. 558 post med. t6 
xvov^evov iv eavrci rdg aQxdg exet. rciv dioixovaciv avro 
dvvd^ecDv nos emeudavinius, MABCliK male pro avrb avrd 
praebeiil. a et ev confiisa esse satis est verbo attingei-e. 
Etiam ei et >; (;/) propter siniilitudinem ductuum, non propter 
itacismum soluui permutata esse codieuui scriptura nos docet; 
in M plus quadraginta, iu L fere viginti exempla uobis 



— 85 — 

•-■currvnnit noc omnia a]> cditoribiis emendata simt, qui 

•im p. 377 meil. {Zraixo}) ov rcig XQt'Ceig ccvTug rrjg V*vx5s 

tzjJJc [xal^ hoc expunximus, cf. suijra i>. 24J rctg M rccvrcas 

akoyozfg 0v0ro?Mi: xca rccrttvcoaetg xcd diilistg — vnoXan- 

iavoTHfiv iivcti ra rrjg iln^x^g :r«^>; ediderunt, quid dei%iig 

•^iM rellet, parum curaverunt: d/j^Big recte coniecit Zeller 

Philos. d. Grieclien 111% 1, 2n0). lidem p. 550 extr. cp^QS- 

c^ni d' itnrsv^iv slg r^r xccQdtccv cc:cokt]t6^svov ivrciv^a 

Ti> lilxov rijg oixsiccg fdsccg sfg rcxpf/^ij rf^.siorrfrcc^ nou «:ro- 

lfit<if^si*ov edere debuerunt. Plurimum autem in exitu ver- 

^- tniin 5 et « a librariis haec confundentibus peccatum est, 

.1*1 qaod cum editores non satis animadvertissent, Galenus 

^•U>ecismos non paucos admisisse videtur. An p. 233 extr. 

tr:v «pTig (isv cacccyst — i] b\ Isici rs xcc\ jiQccxstcc Ccfcclksi 

TaLri^ovgn p. S^^S pust init. cc?.lcc xccnstdccv — cpccoxri^ sirct 

— ff^axsi — ?Mfipcivsi^ p. 505 extr. xccv — {^dQy/^^ P- 572 

liiit. Tr* ix uiv rijg rotccvrijg xtvtjafag tj 6vnusrQt'cc qriv.fcrrij- 

rrt — n ^ cx/.VfQorrfg ds — TcccQSxst. quemadmodum editores 

loliuxt, seribere is potuit, qui sexceutis aliis locis in eius- 

i.:<^ enuutiatis Coniimctivum jiosuit? Multo vero crebrior 

»-t litteranmi co (V) et oi» comiuutatio, quae multis locis 

H»iitorihus tollenda fuit; nani p. 11'5 in. aQxiiV roi» /.0^01; 

rrivdf ^s'usvog^ non tw Aoyp scribi oiiortuit-, p. 424 post 

me«l. sntfjts'ncpsrav 6' oQ^cag rc3 XQvcSi^na^ non tov Xqv- 

cixxoi^; p. 624 extr. xai ^ccv^aarov ovdsv^ sig o<Jov cwxA 

r« TtQOTOv aio&tjrov axQtfitCrsQov r /<TTt, non «vtov; p. 729 

.lut*' raed. xav — voftt^tcocjiVn nun vo^u^ovotv: p. 800 ante 

VA*^\, dsi%ag ovv 6 n?MTCOv xccvrrcv^K riiv 6iio(dr>;T« tc3 /Jou- 

/.f/fruTi avrsixstv^ non Tof; fiox*?,rf\ftvTog (rf. etiam Progr. 

no^tr. II, 13, adn. 9). In exitu nominum etiam iota ad- 

*< riptnm propter formae siniilitudinem atced<»nte <|Uadam ne- 

irb-jrentia scribendi uut cum <T (c) aut cum v confusum est 

In M quidem librarius n<m veritus est ji. 440 post med. iv 

r»ig vvxijg scribere. Xe Imnc qui<lem pe<-can<li consuetudi- 

n**m e<lJtore« nbi<pie observaverunt; nam j». 532 post med. 

MABChK: ro avvexh amijg (cf. supra p. 53) fLSQog* nos ro 

tf. ffvr^ (sc r^ xaQdicc) fi. et p. 560 post med. non sv^vg 



V 



^gpapilipa^l^i^B^— — ^^y^^^^^— r* . V ->w ** ... ....L,»,. . .» ^- 



— 86 — 

avr^ff, sed ft^. tivrg 6vv£:nvo9j0etg Tifv xoivijv axa^Sv ap- 
tviQi&v iviQynav :$cripsimus^ naiu sententia est: ^sive iii calce 
sire in cerebro arteriam consideres^ coutinuo cfrm ca omniiiiu 
arterianmi functionem simul concipies'. P. 400 p. nieil. 
MABCh: Sfia tijg tav koyiOuSv aC^evBiag^ K j^erperaui aaa 
TuA tijg — a^&ivfiag, nos a(ia rjj — a0&€veia (cf. su]ftra 
p. 63) restituimus. P. 576 ante med. noU; ut codd. et e<M., 
tiis ^ov Odi^ccrog rQoq:ijg rexrf^vaiuvov^ sed rfj — rQo^ffj 
t£xtfivc((ievoi j queniadmodum in codd. Platouicis, seripsiniiis, 
eo magis^ quod infra p. 5S0 p. med. in codd. et edd. recte 
scriptum e^t rij — TpoqrjJ. P. 75G aute med. ABCliK: 9"»;<y? 
de reivtiv ?Jyfiv; ibi ex Platone ro^^tituimus rtivt] et ^r/J, 
quod in M quoque ex^tat icf. p. So}: p. 701 p. in. MABCliK: 
iv Oj nos iv oig emeudavimus. Terminatioues rjv et av^ t^g 
et ag obsciure scriptae sic legi potuenmt. quasi tji et ai 
esseut; iota autem adscriptum cum ueglegi coeptum esset, 
fieri potuit, ut i/r, cr, tfg. ag eum r^ et « commutarentur. 
P. 198 med. C: (og ivova^ca rcc rtrraQcc rcide; uos rccg r/r- 
rccQag rccade, P. 550 nute uied. MABCliK: /t>;d' iviccg^ nos 
nna dedimus. P. 5r>l» rxtr. jj xccQdicc aduci iu ro rijg xaQdtccg 
Cana mutavimus, qnanuiuam iu Oribas. 1. XXII. 1, 1^5 it. III, 
33, 8 edd. Darerab. et Bu<s. i eadem leetio iuveuitur. Litterae 
autem v ei 6 ipsae iutor se permutiitae suut, velut p. 3G4 
init. dicc rciv iiccov ojg tyQc:vev^ ubi pro log nos c5i» re^ti- 
tuimus; p. 014 iu. ccqe/.cjv a:Tccvrcc ra x«r' cc vrijg i:ctxetueva 
0€i(iara^ ubi x«r' ccvnjv emeiulaudum fuit: p. 078 iuit. ex 
Plat. Tim. p. 82 \ xcci r)]g Z^^i?"» uerccoraaig il oixHag in* 
aklorQiccv ytyvo^tivrf i»ru eo. quod iu MA st-riptum est ue- 
taCrccatv — ytyvouivr^v. «'didiuius: j). 4<)5 siib fin. in 
MABChK U'gitur: yju rhg xccrcc :rcci}og dl xiv^laetg (^9^^ 
afLfi^.vv^fjvcci yQrfarut^ i^tiri^dtvuccatv i\>ia\>eiaccVn iu L idt- 
a^eiaai, nos i^ta&etacg ^crii>simus, uaui haec dicit Oiflcuus: 
'Oportet auiuii motu> porturbatos t)btuudi boiiorum studio- 
rum consuctudiue', p. 451 rxtr. LMA ifteraeque odd. tra- 
diderunt: iv ulv [ycco) rf. avuutrouc nov xarcc uioo^ xiVKatcov 
ro xcc?J.og roj)' ivfQyticov iart yvcooiuov, xcrcc 6t rag aut- 
rQtccg ro cclaxog^ soli vodd. FP id, quod uuice verum est. 



— S| _ 

xr:r« di r?;i' aufxgiKV praolH"iit, P. o70 post iii. pro »; 
Tocodf Cagi (M.VBCLK) >; rcori)^ <y. ro>Tituiniiis. Etiaii] or, 
i>r, C3 i«u oi facile cont'uij«Ii iiotiK-nuit. P. 240 extr. &g 
iyxi^p€dLov i^ivH uc i»r« MAH, c^rrexit Chart. lyxiifttlov 
«-/ribeiis, quod C ntuic pracKet: p. 0-4 aute luetl. ivixiv 
K.iTof T£ xra T«i' xdQZiov difcn/MTTnv MA, Tof» xaQTTov re" 
^tituit B. Cuius coaiiuutatiouis lVotpuMitis>imae iiumemore:} 
tilitores eraiit, cum p. olia aiite mtMl. >cripsenmt: il ri^p 
fei^ SidaCxcc/Att^ (^cQxij^' '/ tP/r c-i*' odov ij 6:Tc«>oori/ «AJlco^ 
it^ikoi^ oxon£ia&(ai pro odor letreinluni e>t odor. Nimirum 
i*«ur omiii mfNlo priucipiuiu Yennrum es>e Galenus docet 
l*riiicipii auteiu quoniaiu i>lura genera >uut, unum, quod in 
rt-ruia naturn i]»>H situni c>t, altcrum, quod in cloctrina 

f-PZ^i didccax(cli(£g)^ vel si tortium, quud uonnnlli excogita- 
^•'nuit (p. r>G4 iuit. cfccal yuQ cSj.T^p vdov rig (CQ/Jj kiyirai 
X. T. L)^ viae principium aihuitfas, ratio tamen constabit. 
1*. 418 me<l. in irairm. Kuri]»iil. prn {u(cvtov :tgoatitelg in 
MAb tradito i'h recte Hicanci n. yut^nii, P. TG3 iii. inl 
rtviov Ti xv/.ov zcTiacan]^ MAHChlv, ;rr/.c3 ]»ropt<'r scquentia 

\ Tfj xQid^it xQrfiTiov scripsiuui-^. — Ex aliis litterarum per- 
!..ntatiunihu.s, m» lon^us e-ooui. ]ia< fl»';.ri: fi et |w iio<<trorum 

• ; .ot|ue ctxlicum lihrarios piTiuutii^^e, vrlut cuiu fifr« nciuov 
\io uiTCficauiv >cribereut, iani ^upra »lixi (p. 40); iugit 
..iitem eilitores unum exemplum iiisigne. Pp. 380 ^et 381 
( 'hrvsippum Galenus queritur in (.*aclem re contraria et secum 
]>u*^antia conexuiiise ob camque causam niagnam difficul- 

• :«-in alferre iis, qui illa redap^u»»!*»» conenttir, periiule ac 
-i cpiis ita dixerit: Vgo i»o.st(iuani sia*sum de<cencli et coUo- 
t ';tu^ cum lapide sum et per niediuiu siixtnu navigavi, in 
j ip^item lacus asccndi*; ccv Ti y('<Q% iuquit (ialenus sccundum 

• h et K, a^ ov x(iT«(i(<vT(c da/.f';7f,^^ qccox^ov at^Tov avfo 
HfuiV9ixiv(Ci X(CT(((i(cvT(c. Torr' ccrrc) dij.Tov yiyO^i xal 
« {to^ HQtpcivai xccTcc Tov ?.6yov iv rco 7rQoad^(iv((i ro avco^ 
iVii xccTaficivTcc, cpiod totam refutaiionis vim evertit, C praebet 
rc: ^rcivrcc: pro niuiVYAivca {ufuvrfy,iv(:t MAB) autem no» 
Mrij»»imuM flifir^xivaij cpiod sentcntiae ratio necev»»ario re- 
•l>iirit: *^i eniiu istum redargueie veli*», cum id oppona», 






' ■ i^ ■ I» 



— 88 — 

eum omnino sitrsnm ivissCf id ipHum nimirum »e quoque 
dixisse asneverabit yerbo illo sursum apposito'. — x et ft 
inter se permutata, velut p. 426 post med. in M: r<'i^ rov 
jLiq 7td6a^ £ivM xicg ix rot^ iiixQov rov xvxXov (sc. a-JtifSr^ 
xal luredoiaOiv); A habet ix rot) xivrQov cum asterisco, 
quasi emendationi diffidat^ at immerito, nam rectam viaiu 
emendandi iniit, quam conticere poterat, si post rov fifi 
:ta0ag (sc. rag yQa^iidg) Adiectivum toag utique necessarium 
inseruisset: ^quis uiiquam ab ea sententia; qua omnes a 
centro ad ambitum circuli lineae pertinentes simt aequales^ 
deflexit aliterque seusit?' Maxime uutem ix et ^a in Com- 
positis permutata menda genueruut. quale est p. 619 post 
init. ab editoribus ignoratum scribeiitibus roioiTor yaQ rt 
naaxHV ioixsv 6 TCiQiixiov fjuag «1/9 v:t6 rrjg rov nvevftarog 
ixjctciomgj 6:toi6v rt xal ^tQog rijg }i?Aaxijg avyijg^ ubi nos pro 
ixTtrdCBtog i^^txoiaecog propter sequentia coniecimus. — A et 
X misceri solita in nostris quoque libri.> orationem nonnullis 
locis vitiavenmt; in A(Bl'liK) p. i29 p. m. ovaro/Mg xal 
IvCagj iii M melius <y. x. jirraf/g legi a nobisque restitu- 
tum esse diaxvaetg supra ip. 24) cuunuemoravimus; in MA 
p. 711 med, locus Platouicus foede redditus est cum aliis 
de causis (cf. supra pp. 23 et 49) tuni quia* scriptum est 
nvivfia xdxtov rrro rov :teQi ro acitu< cuQog x. r. A., quod 
editores si Platouis Tim. p. 79 C inspexissent eonsuetudiuem- 
que librariorum rospexissent, certe in Ttdkiv mutaturi fue- 
runt. — (p et ilf jduribus locis coufusa sunt: in MA p. 4rM> 
extr. iv y tkvx^ iyQacpev scriptuui est pro iyQcct^^ quod Ch 
restituit, qui tauu»n p. 577 aute med. idem nieudum non 
animadvertens scripsit: tccvx' aQcc xcd *I:t:toxQccTyig ivdftxvv- 
fisvog iyQcccpB^ nos: iyQccWf. P. 254 aiite med. MA: ro Ttjg 
dvxiXoyiag eidog ccta^otuvog ovdlv i^rror i^ttarQtcpov x.r. X. 
Eandem lcctionem BCliK receperuut, sed L praebet im- 
arQii^ov^ quem nos secuti suiuus. 

Ceterum quod Madvi^ius in Advers. Critic. 1 p. 13 dixit 
fuisse inferioris aetatis librariorum coudiciouem, ut verboruui 
et seuteutiaruiu vanis siuiulacris ludereutur et imagines ver- 
borum, priusquam littoras omnes perspexis^eut. auimo cou- 



— 89 — 

leptns nd niainim transferrent, et persaepe non ipsarum 

litteraniui fipm*as per se propter similitudinem permutatas 

t-^-e. sed, cum clno vocabula toticlem littera.* et praeter unam 

alteramve ceteras communes liaberent, oculo non in unam 

illam litteram intento ex ceteris pro vocabulo scripto alterum 

tK^currisse, si praesertim notius et magis tritum esset, id 

<i:iam vere dictum sit, e multis exemi^lis eodicum nostrorum 

ilhi?*trari potest. Ut mittam in M fiQrcyjittg pro XQaxfing^ 

un&tjuara pro Ttfc^ijuarcc scribi, lu 4<»1 in. codd. et edd. ixfi 

ii x£tt avTog 6 NiaraQ d^faadufvog du< rijg oQ^ijg :roppo- 

d^^r arpo<yio'tT« rtg iariv iirfQma scribentes griphum quasi 

qn^^ndam nobis proposuerunt . quem tamen facile dissolvimus 

lomp. II. X, 83 rig <J' ovrog xaru vijfcg civu arQarov iQXiai 

oiog vvxrc< dt^ OQtpi^aitiv; scripsimus ipitur dta rijg op- 

^ri;;. P. G40 init. MABChK: arfpJ r^ig avc<x/MaBcog — do- 

xsi gioi fsc. *j4Qtarori?.f]g) xarc<vBvoiiyivc<i rifV arontav ovSa- 

uo&i ToJiitav f<vrtf jrpi/cTO^r^d , ^ccQfkxoufvog d' cog a7ci^c<vov 

€tri. At verbii n«Qi/^fa^c<t nihil loci est: emendavimus TtciQ^ 

(Qiousvog hoc sensu: *rem quasi carentem probabilitate 

t»raeterit.' P. oOl post med. MABDiK: ovrot yc<Q stai xal 

oi XQiig ccrccaav c\:rodft^tv an Xoyt^oufvot xc<l arQo<fc<g ccax^- 

unvag arQ^Cfotuvot; ?.oyilfa(fc<t inej^te diotum est de lis, qui 

jj»-r via demonstrativa co|j^iita et pn>rsus in ea inexercitati 

T<>ritatiM nullam habent rationem. Itaque nos coniecimas 

tfo^i(ofifroc: Hii sunt, qui contra omnem demonstrationem 

.«///«Iris/ariini ratione utuntur uec verentur in omnea versari 

partes/ 

Non raro autem fit, ut librarii eiusdem vocabuli sylla- 
b.i!» |H»miutaverint, xccrakc<fifiv jiro xarrijkc^.tiv^ cp/.fflciQcov pro 
fi/^^tiQOVj XfiQi^' pro Qcixiv^ [indtlouivcn» pro jitrc^onivcovy 
mv&& )»ro ^v^ia et alia eiusniodi scribentes. Sed quoniam 
t^iia menda ab editoribus jilerumcpie emendata sunt, nihil 
o|iuj« est lungius de ea re disserere. Itacjue transeamus ad 
trtiuim gciius eorum, quae coutra ortlio^raphiam peccata sunt^ 
qiiod in singidanmx litterarnm syllal)animve vel omissione 
rel additioue positum est. Atque omittuntur primum litterae 
Tel syllabae in initio vocabuli pi>nendae, quae omissio non 



"■» "■ T*' 



— 90 — 

raro caiiHa correctioiii.s toiiierariae est. lu FL uobi» occur- 
rerunt o6ov^ 0601, pro vioov^ jtoffoi^ aiQtoeiog j^ro nQoraQtCffog^ 
(fpvrevCav pro iveipvrevOav^ tpaiviC^aL pro a:torfaivf0^ai alia- 
que id genus scripta, in M a0Gix*og (sicj pro UccOovog^ xry- 
Aoi/ pra dfifxrrAor^ AfV^^ pro xoikiagj duapoQag pro ird/r^^opa)^, 

ovCav pro (pigovoecv^ xQ^i V^^ ^^ZV (P« ^^'^ P- iiiit); uon raro 
Praepositio ovvn quacum vei-ba couipouuutur, oiuittitur, ut 
(locui iu Proar. iiositr. II, 8. 0. Etiam Augmentum neglej^e- 
batur, uude dod^tj pro ido^fjy xrileTS pro ^xi^stB .scribebatur, 
et reduplicatio Perfecti. unde a^fidusvov pro OBOofi^aivov 
8criptum repperimus. Ita4ue p. 2r>4 p. med., ubi MABChK: 
yilisig ^uv oi»r izriOniHovtyMi^ uef^odoig yvuvaod^evoi yi»(0' 
gi^Biv re xa\ diaxoiviiv dvvcc^ie^a ror r' a/,}jd'ij xal t6i/ ^•ft»rfi}, 
(sc. ?,6yov)^ codicis L Htlem secuti pro yvuvaodiisvoi y£- 
yvfLvaO}iivot restitiiimus (cf. 777 pust med, 6 ysyvat^a- 
cSfiivog diaxQivetv x, r. /..!. P. 272 p. init. MABChK: idv 
rig iriga dvvauig iv r/J xaQdicc cfaivtirai JtfQUxouivfj^ L 
iav riCovv irigcc x. r. ?„» nos iav tjrKSovv iriQa. P. 5r>l 
ante med., u))i iu MAiHChK) h»gitur ur«j' ye «i/ xara mc- 
^og coOiVn d?Mc ?.oyiauog avrciv i^rfyijrat rov fiiov^ nos e 
codicis L fide pro (oOiT tddiv^ quod senteutiae multo ac- 
commodatius est, rec«^pimus. P. G41 p. init. Guhmus iu Ari- 
stotelem invehens haoc dicit ^ecundum codd. et edd.: xrc\ fti^v 
«', dtort :rt^aif(6rfQ6v 001 rb kiynv iort, dtd rovro (fai\g 
nQoCxQ^i^^f^^ doyufcotv d/.?.oTQioLg^ iQ(orf]^t}osrai :rd?uv av- 
roi; rov m^rcvov rtiv (ciriccv. Futilis est sententia m^(cv(6' 
r&Q6v aoi ro ?.iyttv iari: scribe pro ro kiyttv ovra kiyttv^ 
et pro iQiortj&iiafr^a iQcoTtj^iiaijn iam omnia bene se habe- 
bimt: 'Quodsi dicas, ja*optt»rea alienis te usum esse decretis, 
(luia i)roba))ilius vioeretur ifa disserere, huius ipsius probii- 
bilitatis causa ex te i|Uiieretur.' P. 098 iuit. MABChK: «51*1- 
vov yaQ tjVn d x(ci dtticu dvv(cufl^(c xard ro aci^a 7i?,fovd' 
5oiT«, r(c{k* idad^at^ at verbo tda^cci sententia plaue o)jscura 
facta est. Galeuus euim loco e Timaeo Phitouis (p. ?S(j A) 
aUato pliilusophum re].rehent)it, quod causam felmum periu- 
dicarum ad ekmu^nta oniuil>us corporibus commmiia, non ad 
ea, (puie sanguiueunuu auimalium propriu simt, revocaverit, 



^TssssesssaBsssBs^xammmmmmmm 



— 91 — 

iiAiii luiecy iiiquit, minuifesto cenierc possmnns iu corporibns 
niluiulautia, illa iiou item; itaque meliu.s erat ea^ quae etiam 
• »:-t«*uclere posi<umus, taa^cci'^ minime vero, sed ((iTitcO^aij 
L e. dicere causas morborum esse. Itaque nos c(iTtK6&fn 
-<. ripsimus. P. 777 extr. MABCliK: 6 yfyv^vccfSnivog dta" 
xoivfiv an akhiktav atnois (•'^c- rois' ui't«^ a?,}i9^tig ?^6yovg 
iiTo reov m&avojv ^iv^ ovx cc?.}}d(ov dn tioncct accq:cig^ oaov 
Tf jpi/ doynaai ^tOTtvHV Wj? (ch^x^toiv oociv Tf x^cTccytyvd' 
oxfir (a^ ^;ti*d(ov oCtav ts t6 md(ci'ov (cd}i/.ov^ onog adt}?uccg 
fiov :rQO0totxe tc5 cc:rt^ciV(p. Emmtiatio secumlaria ab Stfor 
Ti xpii iueii^iens duo membronim paria ha1)et, quornm unum 
.id 1*1, quod verum, alterum ad id, quod probabile est, re- 
v-rtur. Kes aut vera aut falsa est: cni snbactnm indicium est, 
i^ probe sciet. quatenns decretis ut veris as>entiendum, qua- 
**Hurf ut falsa repudiauda siut: res j^robabilis aut improba- 
'*uif^ est: idem sciet, probabile quatenus certum, quatenus 
::. frtiun ideoque improbabili simile sit. Itaque nos scripsi- 
:mis»: — 0001' Tf x(CT(cytyv(6oxfiv (o^ vevdiov^ ooov ts t6 
T/drrroi' ivd}i?.ov on(og t (cd^j/jai: uiTfxov ^q. t. a:n^avG), 
In raediis vocabulis mnlro saepins quam iu initio syl- 
l.'»»ae v«d litterae singnlae omittuutur. Xon solum conso- 
:. -111«*^ :r. r, ?.. (>. v aliasque dnjdicare saepe librarii omi- 
•*Tuiit, sed omuiuo modo banc modo illam Jitteram praeter- 
i-nint, uude prava menda orta suut, qnae editores ueutiquam 
■•ninia expulermit. P. 4S3 sub fin. scripsenmt: a?.?ia natdeg 
urv ovTig ofioicog Totg akoyotg tcioig iToifKog i:rl rb nXrjQcO' 
*^7.v€u ixofif^a. L verissime fQx6}if^(c; cf. p. 484 med. 
rTi Tt;i' an6?MtHftv (ov fntf^viiovotv fQ'/jo&(ct. P. 4!?3 post 
M*^L yro iTt df (cufXit 7C(cuno/.?M iv^s ioTt x. t. A. scripsimus 

• !•• emleui meudo p. !>7o j^ost med. iu BC*hK admisso cf. 
Pnnrr. nostr. II, Ui). P. r>!>2 post iuit. MABChK: 6 Xqv- 
*- ^niog avTog iv TOig nfQi naddv ovyyQ(cuu(cOtv in ovdfiitag 

Qii€i fiffiat(og d6i}]g; pro oQiift legc oQuilfi^ nam statim 
-quitur a?Li* (cfi oaktvn x(c^(c:rfQ iv x?.vduvt. P. 308 sub 
*.a. xarn Tr^v im Tckftov iQQVXvUcv in loco quo<1am Posi- 

•nii pmebeiit MAllChK, quae forma etiam a Kuelmero in 
•■n <jir. aui]>L I*; 002 luudatur; sed quouiam statim in M ex- 



-r 02 - 

stat o[ inl nkiov iQQvrixvtfcv i%ovxBq xiiv xaxiavj nou iQpu^ 
xvtaVj milii quidein non dubiura videtur, quin et lioc et illo 
loco fonna igQvrjXvtccv restituenda sit. P. 414 fin. MAHCliK: 
OVX& yaQ — i^a yii*6(ifd^cc iavxdv^ Saxs iaxiv oxs azoyyov 
Ixovxeg ^ Iqiov iv xaig xsqgI xoikov (xaikccY) diaociuiuoi 
fidXXofitv (og drj xi TCSQccvovvxsg di' avxdiv. dicciQea^ca de vehe- 
menter iratis ne Chrysippus quidera dicere potuit. Etiuidom 
conieci diaQcc^diievoi, quod Corapositum raihi apti»iuiuiii 
videtur actioni*eorum, qui anirao veheraeuter comuioti sunt. 
Nam in vesanis furibundisque dicitur ccQaaaeiv. ttcioclaafiv. 
inaQdaaiiv^ yMxccQccaasiv^ TCQoaccQclaaetv, »Siinou. AmorLr. Frjr. 
8, 17 :rccvaei€ 6' av uiv orr' ccxsikiqaccg ccinjQ \ ovd* fi yo/.o}- 
ifilg ilccQcc^eiev ?,i^Ci} \ odoi^ccg. Et quis iioii meminit ianitoris 
illius apud Platonem (Protag. p. 314 D). qui iudijinjihuinlnN 
diKfotv xoiv x^QOtv xiiv ^voccv Ttccvv JtQod^v^co^ ctjg oio^ r' >;?' 
imjQa^s? Galenus ipse HsqI diccyv. xal i^eQ. tcov iv ri] 
tlfvxy Ttccd^^v voL V, 22, 14 K: ort yccQ 6 ^vuog ovdh' c<:to- 
dst (laviag^ i^ avxcov rjd»/ av :toiovaiv ot ^viioviuvoi u(c*&civ 
iaxr Ttcciovxsg yccQ xccl ^Mxri^ovxsg xccl xccraaxiioi^rf^ iuc:ric< 
xal ^OQVficodsg i(i^li:tovrsg r/.aarcc nQdxxovaiv (r/oi rov — 
xal ^VQcctg xccl kC^otg xccl x/.stalv OQyi^sad^cct xc:i rcc idv 
xaxaQdaastVn xd d\ ddxvsiv^ xa ds Xccxri^stv. Kruro h.w 
coniectura nostra nihil ab usu Graecorum alienum, nisi uiii- 
foi^te in geuere verbi ofiomlatur, orationi Clirysippi jnli^nli- 
casse nos arbitramur. P. of)") init. MABChK: q^vat/An^oti^ 
nlv ovv 6 Xoyog iarl xccl dsousvog dxocov Jtooysyvuvccodi 
vcov iv xoig :tsQl xcov cpvaixcov dvvduscov ?.oytauoig, K<j li- 
dem dxoccl nQoycyvuvciatiivcci iv rotg — koytaaolg n<' iin.i.i 
cissimum quidem seriptorom dioturuui fuisse existinio: itixjut» 
scripsi dxQOCCx^v^ lectoivs dicit (nileuus eruditus in niitTj- 
raliumquc facultatum rationibus exercitatos. 

Sed vocabula a librariis iion soluin littoris ^^ylhini^vi» 
omissis imminuta, sed etiam adiectis insortisquo vitiiitii .•^>»' 
multis exemplis demoustrari potost. P. ^Xi p. iuit. ^FA lic 
xa :tokkd x^^^-^^oxsqov r' iari (sic); B iu ma rui no pro yrc- 
ks:t. recte ks:ix6xsQov ooniecit. P. 495 post moil. 31 ccv- 
XY^g yaQ pro xig yaQ (cf. Progr. nostr, I, 17), p. i*)T'< ant»' 



^i<M^V^ 



— rt3 — 

zi»^ rijg ivfQyfiug avrijg xta avxo pro t. /. ri}? x. «rr., 

:i in p. oOS* sxib tin. avayxctrov ilvca avxiiv ivtQyuav pro 

/. i]v. T»;v ivhQyHav posuit. lu L p. 258 p. ined. ano tijg 

igo^tottog pro ano t»]s; ^iaecjg et p. 402 ante med. idta 

Tk* did et alia huiuscemodi scripta legimu.s. Sed kaec meuda 

•: mnlta alia quuuiam editores correxeruut, ea tantum trac- 

* ii.u>, quae intacta reliquerimt. P. 240 p. m. MA(BCliK): 

.-J,K xai TovTovg {j ^ioig idtftiklB^ fi«AAor 6\ ovx fj &ictg^ 

. U' ?/ jtiQi XYig ai6^i]ai{og doS«; uos e codicis C fide scrip- 

- linij» j) fffpl xijg ^ice<og do'|«. P. 544 p. iu.: xaxa (ilv x6 

'.iT^poi' Cvyygaftua xciv 'InnoxQaxtitov sicayioyav] agitur 

!•• IVlopis, praeceptoris (lale^ii, seuteutia, quam iu secundo 

.. 'ru iiistitutiouuui Hippocraticaruiu iirouuutiavit. Idem opus 

...•iJatur u (laleuo in libro de uiusculi)rum dissectioue vol. 

WIU, 2, p. 92G K (p. 2 ed. Dietz): 6 (ilv ovv Uiko^} iv 

^i ^Qi^^li (^i<^ ^'/^^p) ^^" ^l7t:roxpaxfiov fiaayfoyixciv (?). At 

-:ii:iTili libri operis alicuius a Claleuo iu libris quidem, de 

ibus quaerimus, uou aifyyQciunaxaj sed yQdftuc(xa appel- 

.ii:tur, quod e duodevigiuti loeis apparet. Quapropter nos 

-' ripsimus xaxa xo 6. yQci^i^icc t. '/. tlaccy, P. 560 antc fiu. 

./•»ri omues: aiy xoivvv (tfjdi iyMvo at },av^avixcOn diori 

Ti.iTio^ «r iaqv%ov ai q^.ijhg: pro dioxt uos oti restituimus 

•«;que tideiitius, quod etiam p. 005 exti\ MA^BCliK) ^di)- 

ixMStv 6 nkdtcov — aXlic xal dioxi — xata cpvaiv i%oiuv 

tradidenmt^ ubi pro dtOTt F ort (P oai i. e. ori) praebet (cf. 

^ipra p. 68). P. 755 extr. pro icaQovad aoi (MABChK) 

>-tituimu8 naQovad oi et p. 750 extr. pro ddvvaxog y 8v- 

rcxog ij^ in utroque loco Platouis codices secuti. P. 432 

i!.it. MABCliK: //fpi d\ xcov xr^g wyJig na&uv — {jdfi (tiv 

u<H xal x6 nQo TOtTOt; 7nn/,}}QC0Tca fit(i?Aov cov avxog dxovcav 

^K\ Xffvaixnog) o^tokoyiL Participium dxovcov nihil loci ha- 

Ut; scribe axcov. Ac de nieudis ex omissioue aut adiectioue 

littt>ramm syllabnrumque natis satis dixiiuus. 

Kestat, ut de prava seiKiratiouc aut coutiuuatione sylla- 
(•unim, uiide vera scrii)tura vitiatur, disputemus. Plerumque 
<'i'i<«uiodi meudi.s ulia ita implicata siuit^ ut veru lectio prontus 
(l«'torta c^i deformuta videatur, praesertim cuin non raro praya 



■▼'-«^ 



— 94 — 

adhibita correctio sit. Qua in re insignes simt schedae Can- 
tabrigieuses Laurentianaeque^ quae fortasse propter propositi 
exemplaris obscuritatcm litterarum correctoris licentiam ex- 
pertae sunt. E permultis, quae ibi inveniimtur, exemplis 
haec elegimus: xal diic pro xccQdia^ intiQ ^iiag pro tntsg^ag^ 
xoirjtciv pro ;rotft rov, iv rc5 toto pro iv tc3 aciiiari, nQo- 
xaXet ^lv ov pro TtQoj^alloaivov ^ ^riroviSi roiovrovg pro 5)}i' 
rovg Totourovij, di ^o/.ig \\yo dac^oiu^ i}r oixeicog av (p. 4(»«i 
init.) pro \]v 7} xvovca* l^vavi xal iir (p. 471 ante meilJ 
pro ^ijv i]vixa ^tj^ a}X 6 \i\v Aff^ucS avrag (p. 518 ant. nied.) 
pro a)X ayiikH ixovog avrdg scripta invenimus. In aliis co- 
ilicibus nec tam multa nec tam longe a vera manu scriptoris 
recedentia vitia deprelieuduutur; sed tameu in M talia ex- 
stant; qualia ^avd^dvousv pro aavd^dvG) ^ivj ooa uigei pro 
o0i]Hi(faij xivBi To pro xivolro^ oatfakovrai pro o^iipakov re. 
okiyov pro o kiyetg scripta, et in MA eiusmodi menda iu- 
veniuntur, quae ab editoribus uon sunt auimadversa. Xani 
p. 27G init. ediderunt: x^^'h^ inovoiv oi /,v:t}i^iirc£g^ ivioig 
d' imiQXirai xdrto xa\ )j yaari^Q avroig dxQa ra j;o/.w()>^ 
diaxcjQet] ubi nos codicis L lectionem dxgara restituimus: 
p. 20G med.: neQi yaQ dij iv vtivalv \^x^^^^^* ^^^ ^ ^^b vtjv- 
alv^ nos dis v, scripsimus; p. 3r>7 post init.: dkkcav dutjxd- 
vdv :tk}j^ij re xal (iro:ti6r£QC( /^oyc^v rivcov cpvaecDv^ ut si 
Platonis Phaedr. (p. 220 D) t»volvisseut, vix dubitassent re- 
stituere drojrica reQccrokoycov; p. 415 sub tin.: ^iearov ycc^ 
iariv avr^ (sc. rc5 XQvai:t:tc3) ro yQauudrcov rs xal xp/- 
aecjv i^iaraad^cu kiyoi*rt\ qua lertione nihil inrptius est; naiii 
quid sibi vult ro yQccuuccTov re xccl xQiaeav iuarccad^ai vi'l 
ad quid referendum i»st \uar6v'f Xos n^stituiuuis rb yQCiuncc 
ro re xQiaecov i^iar. a., to yQduua est ro TCfQi mc^civ jiifi/Aov^ 
Intiuitivus autem ex at»quo positus est cum Intiuitivis st»- 
quentibus nccvicjdcog re xivetad^cci xccl ovx iv iavrcp — eivca 
nrvcfkcoai^cd re — dkoyiarcog re cfiQead^cct. S^ntentia lo<.-i 
emendati haec est: 4^cuu> euiui liber est his vocibus. cuin 
dicit, exturbari ex iudiciis homiues' et cet, Ae de iis, quao 
iu orthographia peccata siuit, satis dictum est. 

Sequitur, ut ea nuMula, quae in jiri(ri>Y( tfrmitfatlontthi 



— 95 — 

scn})h(ra posita simt. siiigillatim iKTcenseamus. Oritur antem 
id genus peccandi, cuni aut simiies litterarum formue oculis 
librariorum fraudem feci^runt aut sylJabae vitiose pronuntiari 
solitae in errorem induxorunt aut compendia scribendi, quac 
in exitu vocabulorum inprimis frequcnter adhiberi solebant^ 
vel perperam intellecta sunt vel iut^llegi non potuerunt, aut 
denique vocabuli alicuius terminatio vicinae assimilata est. 
Ac de duabus causis prioribus quoniam supra disjmtatum 
esty ubi in universum menda ex iis orta coUegimus atque 
simul peccata, quae ad exitu> vocum pertineut, complexi su- 
mus, umic de ceteris agamus atque ita quidem, ut primum 
de nominum, deinde de verboruni. denique de ceterarum ora- 
tionis partium partieularumve exitu vitiato disseramus; nam 
sua quaeque orationis pars comj^ondia^ suas causas peccandi 
habet. 'Sec tamen omnia vitia, quae librarii codicum nostro- 
rum admisermit; pertractare in animum induximus^ nam nec 
palaeographiam scribimus et res infiniti laboris est, sed ea 
tantum elegimus, quorum exemi»la non raro ab editoribus 
neglecta smit. Atque Substautivorum in tt]g exeuntium cre- 
berrima est permutatio casuum: in M noOorrfTog pro noao- 
Ti/n p. 689 post in., i^^vxQoTija pro iTXQottjTi j). (VX) ante 
med. et talia scripta inveniniu>. V. 012 ]>. init. MAHChlC 
scriptum Iiabent otuv i:il toD mfjitxovTog iitgog ix Ttjg iiki^U' 
xijg avyijg OQiitj^siacc tig TtoioTtig £ig unav avtov iiiQog 
oupixvfftaij diddo6ig x. t. i.; nos ^roioTi^g in noiotrjtog mu- 
tavimns nec post a^ixv^taij ut K, sed post diudo6ig inter- 
])unximus, quod utrumque sentcntiae ratio postulat: *quali- 
tatum in continua cor]»ura tran>l'u.>i(ines ap]>ellantur influxuH 
faeultatis cuiusdam; velut, cum a solis radiis profccta quali- 
taiis iransfusio in ambientis a«.*ris totum corpus penetravit 
ip<ta solis substantia suo loco manente, inihixus facultatis 
solaris dici solet' — Aliud exem])lum mendorum e compendiis 
non intellectis natonim praelMiit ^WiWQh) jk 429 extr.: ovti 
xQi6Hg iivai ta M^t] dnxvvov ovtt i^iiyiyvo^iiva XQiCn^ 
K recte emendavit xgCcti scribcns xgictciv. Quodsi tales 
DatiTOS a librariis confundi con^tat^ idem uon debuit inteu- 
tatom reliDqnere eom, quem p. 305 p. med. legimus: to yaf 



■ ji — r 



— 96 — 

tot na^os ' — ijzoi xgiiSig xig iauv fj- xqiCbCiv imyiyvofic^ 
vovy sed scribere xqCcbi^ nec p. 430 aute fiu. edere 6 Xqv~ 
6ixnog avTog ivavzioioyovfiivog avra (laQtvQEt rotg x* akfi- 
9i6iv a^a xa\ rc5 7ia/Mia doyfiau sed xa x aXfi^£tx»x. A.; 
nam illud placitum, quo pliu-es esse animi facultates, quibus 
ratiocinemur, irascamur, cupiamus^ pronuntiatur^ cui Chry- 
sippus invitus et ipse a se desciscens assentitur, et miice 
verum et veterum esse saepissime Galenus testatur. — Kx 
eompendiis nou intellectis proticiscitur etiam commutatio ter- 
minationuni Comparativi et Superlati\i rfpo^ et raro^. P. 7<jr> 
med. CIi et K :tvQ — luxQouaQiareQov (MAB) in ^ixqo- 
ILBQicrarov (auiXQ, nusj recte mutavei-unt, sed iiilem paulo 
infra (ante tin. eiusdem pagimie) noiuerimt oyLixQOiUQicxaza 
corrigere iii^a^iXQO^tQicrsQu^ ([uamquam p. 717 ante nied., 
ubi idem locus Platonicus a Uaieno laudatur, et codd. et 
editores ipsi Comparativum praebent! 

Multo autem plura menda; quae ea re nata sunt, quod 
librarii nexus verborum prorsns iucuriosi vocem voci sive 
sequenti sive antecedenti accomuiodaverunt, editores neglexe- 
nmt P. 199 post. init. e Cant. Caius sic edidit: icQXii ^Qic- 
%ht koya d£dtj?,(oxiv(a rcc^ iv rc5 ^cJci} Tidoag aQrr^Qiag iCTro 
liiag ixBiVi]g :ticpvxvia^^ \]v ix rtjg ccQtareQccg xoi/uccg ri}^ xaQ- 
diag, oiov ixyijg xivog :tQiuvov, ikiyofiiv cpvha&cci ((fvea^icL 
in C omissum supplevit Caius, rf. supra p. 44). Idem Ch 
et K scripserunt non coijjitantcs Genetivum rivog sententiae 
loci non aptum atque ex accommodatione Pronominis n ad 
Genetivum ytig ortum esse. Itaque nos edidimus oiov ix y^^g 
XI TiQinvov. P. 404 post mod. MABChK: aOTtiQ yccQ iv 
xQO^Lca xal avt^tiei rivog xcu rdv naQcc:ilt]a{cov tdtj, a 
dicc rciv vbvqcov iviQyeircUn iari rig iTzireksarixi^ xarciarccaig'^ 
at non dubimu e.st, quin Genetivus rivog in libris alterum 
traxerit; nos scripsimus xal roig naQCin?.tjaioig. P. r>28 p. 
init.: ra xccra rt]v iya qojvifVj ic d>; xav rotg irv^iOAoyixoig 
iinav ixHv ri cpccaxcov ccvrcc deixrtxov ix rov cpaivotiivov 
dia To xarcc ri^v :TQ(6riiV iv avTt^ avXkcifit]v\ iu»s cum Cor- 
uario pro ccirrcc dcripsimus c<:i}ri/r; nam non ea, quae ad 
vocem ego pertiuent [jcc xccxcc ri^v iyui cfcovtlv)^ >e(l vox ipsu 



— 97 — 

.i.iu.iia viiu ]>ro]):in(li t» Chrysippi senteniia habet. Scriptu- 
.1)1 r.rrfJ i»rt>j»tfr t« icaui r, L tp. uatam esse apertuui est. 
•• :;!"» nnil. >r!ilM'n<lum fuit (6 Iloaeidcivtog) ydic^tj rijv 
Ti :T{}n^ ru crcqio^; (pciivonivcc ^ccx^v xcc\ rijif avrov nfbg 
i iTov iiccvTio/Aiyiciv rov XQVCiTinov^ uon rj;v avrriv x,r.k^ 
. .••iii.i<ln)o«Iain in cudd. et edd. scriptum est; p. 414 p. iiiit 
:. 11 xiSi ^if yfjcTiiv lavrov vixco^iivov vnb rav nec^ciVf sed 
: ! ADUfvov: I». 4;»>< j^ost med. non ^xccra rbv avrbv* cp^fii 
'ro'».Tt»r c(vclki^yov rtva itacsi rovrot^ xai iv i^vxg Jioyix^ 
u: 1 toTc.Tc.t. >«d i.vcckoyci rtva: p. f^OG in. non idoii XP^vcri 
T; »• Tt*vT'w TTijnTtiJCcv doS^Kv iitioxivci^ivov^ ovrcQ^ inavif- 
/.« .»r ( :ti:/.iv /.t! to nQOXftfiBvov i^ aQx^S^ sed XQonQOv: 

'.Tii. uiii ad }ir»»positam a principio quaestiouem revertere- 

. ( ii! vMpi>i senteutium iu iudicium voeandam existima- 

•.■..^.* 1*. ^4.~> p. iu. incri]dti6v icriv etg didacsxaXiav cpXi^ 

..';;• cjc.TvHt^ ^ 97.h ^p Aoyp yivics^ai ro rinaQ codd. et 

. I. li.r.M'ut >i rij.tum atque inssuper lucum totum perversa 

: .•••ri»uin li-tnc» ut luultos alios, i)rorsu'? obscuravenmt. Au 

.■;.i;.:'nt .«-ani int's>e videtur locu a Kuehnio sic inter- 

.. t »: Tt ovy. c:vTov ToiTOt; jr^wroi» oi; /.iyovoiv i:t6Cfxitl*avro 

r I ciTicr. {:rtT}\()!rii\v iariv if^ btdcccsy.akiccv cplificiv avccro- 

. -■ i \ :[ Ti3 /.<•;•(.) yiviatcci rb i/.Tf-^p «i'«iTi'a9jj, oi aocpcoraroi\ 

., »'ri :rc.vTi>i^ rf^ g i'<7ii nXeovixrti, xal ^tqo^ rijv rtig didaaxalias 

Lox^fV i^rirrfdftoriQov iari^ rig rj nXtovi^ia iiirijaat iixaiov^ 

«•t'«3e ai^y^^ ov6\ Qa^viicog vTCfQfiijvai? Keprehenduntur a 

'-alt-no ii^ qui cum a iecore fateautnr commodum initiom 

. . -liji.ir «l«* vfui> in.^^tituoudae suuii, tamen iecur esse prin- 

' : n: ii.iturali' <»arnm ncgaut, praesertim si ipsi concedant 
. • *i niodu uihil iu rerum uatura sinc causa iieri vel factum 
— '-, M'(l etiam cau>am ipsam explorari posse. Quodsi ita 
*-t. inquit (iahnus, ^jnidui primum omnium causam explo- 
r vtTimt cins ipsius seutcutiae, (piam iu ore habent, convc- 
:..• ii^ r^Ne ad doicnilam veuarum auatomiam piincipium iecmr 
' • M^titnereV rtrum sine cau.sa, au iecur quia naturalem 
.. .iii<him emiucutiaui habet, idcirco etiam ad doctrinae prin* 
«.pium convenieutius est? Quae igitur eminentia eius ait^ 
•^ :.i**n'nduui est/ Itaqm» locus sic restituendus fuit, quem* 

4.»lrai tlr l'Uc. rUt. rt llippocr. Ubri. 7 



— 98 — 

admodum nos p. 35 restituimus. P. 568 extr. non orot^ ovx 
oiUo xa9^ oAov rot; tpov ro (Tcofia, sed xad^ olov scriben- 
dum esse existimayimus. P. G22 extr. 623 in. Kuehn. male: 
iiaiQ€ta yicQ ixQ^v ain^ (sc. rc5 r^^ o^Bfog v€vqo)) napa 
taXXa vjcaQXBiv noklit terQija^ai r€ diic tov fia^ovg xal iia- 
laxic iilv elvai tavta^ OxkriQic dl tic xiQtl^. Pro iialaxd 
in M iiaXaxa^ et pro elvat tccvta tlvai xatcc tccvra in MA 
BCh; pro CxkviQa in MA cxltiQiij in B oxIiiq^^ in Ck 
CxkriQa scriptum est. Nemo igitur editorum iiitellexit Gale- 
num scripsisse xal (lakaxbv nlv alvai xatic tccvra^ oxhiQov 
d% ric nsQi^ ^nervum mollem esse intrinsecus, extrinsecus du- 
rum.* P. 634 med. iv rjj rr^^t rijg cc7codet%na^ TCQaynartta^ 
xad^* ijv 7CQ(6r7}v a^tci yByvuvcca^cci rbv axQt^g t:cea^at roCg 
vvv Xeyoiiivoig icptintvov omnes ediderunt; pro XQciryiv nos 
XQ&rov restituimus; uam seusus est: *in opere de demou- 
stratione j>r/ws versatum velim, qui ea, quae mmc dicuntur, 
probe intellegere sttulet.' P. 784 p. med. peccavenmt scri- 
bentes ovdlv akko ri^vm vzccQxet yvc6Qia}ia :caQcc ri^v xQ^iccv 
ixdarov Tc5i/ iv rc5 dijuiovQyr^^ivrt fiOQiu)^ pro quo nos re- 
stituimus (lOQiov] p. 788 init. cpccivarat yccQ xctv roiJrofs; opx 
oXiyoig aQt^fibg axoTcciv iv ixdarG): legc okiyog. 

Ne illud quidem genus peccatorum praetermittendum vi- 
detur, quod ortum est, cum compendiura aliquod ita obstu- 
ratum fuit, ut a librario nou auimadverteretur. Haee euiiu 
causa est, cur legamus in L ccucporeQ pro an<foriQccg i p. 4r>7 
p. med.), in M av^inra pro av^^cccaa^ Qtj pro Qilatgj cc:cccv pro 
aicavrag^ vsavi pro vHcviaxotg^ in MA x^Q^"» P^^ X^Qi^^^ 
(p. 380 p. med.), roi5 xcci ^roig rb ditOQia&cci (\}, iM) pro toiJ 
xal roig roTCOtg d. aliaque huiusmodi. Quae peccata quuui- 
quam plurima ab eilitoril)us simt correcta. tamen nounullu 
eos latuerimt. Xam p. 410 p. med. ediderunt o^uoir^ 61 roi\' 
nQoyiyQannivotg — ix^^ ^'^^ rccdey uos biioiag seripsimus 
nixi scriptura truncata coilicis M onot; p. 464 in. illi: Cvu- 
dnrst i' ilxorcog roig /.oyoig rovrotg (rcctkoig errore typotlu*- 
tarum K) o Iloaetdciviog rcc xarcc rbv cpvatoyvcinova cpai^ 
vofievaj nos codicis L iiiloni secuti xccra ri^r cpvatoyvc}'» 
fioviav] p. 514 extr. illi: iv liovotg yccQ rotg ofiOfo^ufpaxc ro 



— nn — 

6iaq>iQ(iV £idog ovx ianv ij ro r^^ ouQxbg (leQog^ nos du- 
)»lici vitio^ quo hic locus labornt, e fide codicis L emendato 
^cripsimus ro dittipiQov sldog ovx iariv olov ro x. r. A.; 
M o? pro ofot^ habet^ quemadmodum idem p. o!>3 p. med. ol 
vjcaQ^ig pro ofoi' v;r. et p. 710 extr. ol ravvv pro ofov vel 
[Kitius oi6v:t(Q. P. 078 p. m. illi: tixQi pilv ovv xov nliov 
ij ikatfCov ixttCxov xciv avvxi^ivrav ^(lag yiyvoiiivoVj at 
t-otfo< xci^iaxavxaiy xoivbg 6 Xoyog iariv x. r. X.j nos ita lo- 
rum restituendum existimavimus, ut scriberemus: &xQi filv 
ovv Tov ^nkiovog ^ ikaaaovog ixaaxov rc3t/ a. ^. yiyvoiii- 
vov al V, x/ X. r. il.: )). 660 p. m. illi: iitiidTJ ys nkito ivog 
ovta xvyxavii , quamquam iidem p. ()78 p. init. eundem locum 
Platouicum sic reddidermit: imtdii xa\ yivfj nkiova ivog 
oiT» xvyxivii\ nos: ixsidii yivtj itksiova i. o. r. (cf. supra 
p. 37;. 

Venimus nunc ad menda in exitu verborum usitata. Sae- 
pissime commutautur u et nvn cuiusmodi menda, quae in 
L et 31 multa deprehendmitur, uequaquam omnia in edd. cor- 
r€^'ta sunt. Sic ne in K quidem ]). 005 ant« fin. ro ft^ srpocr- 
iixov ixaaxov iavxa TtQoakanfitcvBt in ro — nQoafMfifidvHv 
n*< p. 070 p. med. vo^tt^iv (nxQciv tlvai atoniixtov in vo- 
§iilfi X. r. k, luutatum est. P. 322 p. in. in oratione Chry- 
^ippi subobs(;ura; quam edd. prava interpuuctione obscurio- 
rem reddiderimt, sic scribendum fuit: xe Zt^vtav TCQog ttwg 
ixikaiifiavoiiivovg^ oxi navxa xa itixovnBva iig xo axoyLa tpi- 
QSi (tpiQHv MABChK), Itpviaiv ^akk^ ov jcavxa xttxtativixtu* 
'pt Zeuo reprehendentibus, quod omnia, quae in quaestionem 
v<»cantur« in ore gestiiret, ^at' inquit ^non omnia a me de- 
vorantnr.' P. 312 extr. M.\BChK: xai fiOi doxit xtd avxog 
'•c. o XQvain:tog) — inl nkilaxov ixxHVHv xovg koyovg ovx 
oxvit^ nofi ovx oxvitv^ p. oSl med. illi: Sxi xtex* aQxag 
it^vg ditv^ nos dit] p. 507 in. illi: xaxiav d* ixn i^^Sf 
nos X, iX^^^ ^*) P- 6^1 P* 11^-* bjioHdlg 61 xal xttxa xiiv 
oiaiav xb viVQOv vnaQX^iv rc3 iyxitpak^y nos eiecto xal 
iwQX^^ restituimus. Ut autem av et a^ ita av et iji, L e« 
fj pormutantur, velut p. 371 sub fin. in MA ilxa ovvtxMxmv 
i^iiig kiyav pro kiyy Acriptum esi Idem mendum p. 357 

7* 



■ IV U|^«J.Ji|V«ILUiP. m ICMV . ^MMa^, , ^' 



— . 100 — 

eztr. subesse non animadTertentes Ch et E locnm prorsus 
depraTaverunt. Ibi enim in MAB scriptum est orav d' ixa- 
vmg flSt} ta xatic tijv acxi^aiv avta TCQoi^xsiVy trivijuiuta 
lu r* iU; Charterius coniecit orai^ d* ix, Cdy — nQOfjxav^ quod 
Enehnius recepit! Nos otav — fjdti — nQotjxrj restituimus. 
Etiam at rel aiv et ov nonnunquam permutationis vices sub- 
eunt, veluti p. G17 p. in. et 794 ante fin. iu M vxaQiii pro 
vnaQxov et in MA p. 514 extr., uti supra memoravimus; dta- 
fpigHV pro diaq>tQov scriptum iiivenimus. Ne hoc quidem 
editores satis acute videnmt; nam complures lectiones eius- 
dem pravitatis intactas reliquenmt. P. 571 med. lociiui et 
scriptura et intex*piiiietii>ue occaecaverunt sic scribeutes: ii:t£Q 
ovv ixaotov (lOQiov t| ouoforrcrot; xata ti^v ovciav iavta 
tQifpetai ;|;t;Aot;, xal tovtov TtaQaOxevd^uv iama Tciipvxiv^ 
alXoiovp t£ xal u£rai^d?./.£iv iy tov atuatog yiviOig^ iQyov 
tijg ilnatog aaQxog. Xos aliter iuterpmigendo et ftitafidXXov 
scribendo oratiouem perspicuam eltecimus. P. 719 aute med. 
MABChK: gj xal <)y.di/ iari tb d^Qoov ;rd^ua — iQi^iinv 
ro ^aov dg ^tixa^ uos iQt^it^ovx illi p. 733 in. iii ivtd yt 
fiqv ouro^ iaxvQav dvvauiv i^ov^ uos ij^a; illi p. 794 me*l. 
lig ti tijv iatQixifV riyjniv XQ^]<^^t^ov v:tdQ%nv, nos vztdQxov, 

Aiia permutatio est formarum u (jeiv) et av. In M qui- 
dem p. 746 extr. 6 ^tQoreQov v7tdQ%Hv pro vndQx^iiv scriptiuu 
invenimus et in MFP p. G3d p. med. 6ia:tiu7tHv pro dicatiu- 
n&v* Itaque editores nou debrbaut iutegram putare lectio- 
nem loci Platouici, qui p. 754 med. inveuitur: TttQi ov av 
diddcx&v i^i^w^ leixe diddcxHv. 

In terminatiouibus persouarum, temporum; modorum va- 
rio modo peccatum »»5^. In MA p. 500 a. med. kiyca pro 
Xiyngy p. 547 in. dvccyxaOi^HTi pro dvayxaad-aitigj p. 5(>5 a, 
m. i^ikoi pro i^ikoig^ p. 504 p. med. (iovkfj^ff pro ^ovJLffd^f^^ 
positum atque ab editoribus posterioribus correctum est, qui 
tamen cur p. 392 pos^t med. yiyQatpe et 528 p. in. iyQa%^iv 
non in yiyQa^a et iyQcci^a uuitaveriut, mirimi est lidem, 
qui p. 780 iu. :ti:tiarkvxaiuv in mmanvxaai mutavenint, 
p. 731 p. in. dutfia^rjovutv iu d^cpto^i^rovaiv icf. supra p. .-Jo) 
nou mutaveniut ucc magis p. 540 med. itaQHpvkd\ato et p. 7*JG 



— 101 — 

p. med. oioiftai in :t€<QS(pv?M^ri^rjv ot otofiai nec p. 406 a. 
m. kiyoixo iu XhyoivTO^ fiuamqiiam p. 734 med. recte "vide- 
runt non fAoiro, sed ??,otVTO lej^endnm esse. Et quoniam 
Tai et To commutari solebant, factum est, ut iyhy(fa:ixai pro 
iyiygccxxo^ dwaTat pro dvvatxon aliaque a librariis poneren- 
tur, quare non dubitavimus p. 703 a. med. ttTtBQ yag vno 
:tvg6g {] Ttitlng iyCyvfxo xciv OtxCav pro yiyvBxat^ quae lectio 
coiHciim est. resstituere et p. 575 a. iin. ngoiSYiyoQEvixo pro 
ztgoariyoQsvTta: p. 398 p. med. Posidonium non shi XQog xa 
HBy&&fi rc5r q^cavo^uvov xai X7]v ats^ivstav xr^g ^vjirig al- 
xtdaoivxo Tcal dia xovxo — iQovCt. sed alxtatSovxai, scrip- 
!«isse certissimum est. Frequens etiam est i^ermutatio termi- 
nationum a^ai et r«(, yiyvBO^at et yiyvBxat^ nBia^7j6BiS^ai 
et TtfiiS^riCBxai^ quod vitium editores fugit p. 321 extr., ubi 
illi orTci 6b liysa^at^ nos ovxio di x«i kiyBxai legimus. Nec 
]>raeterirc lioc loco licet commutationem exitimm xai et rf^, 
ad quam aliquid valuit pronuntiatio falsa diphthongi at^ cuius 
quirlem exempla nou pauca in codicibus nobis occurrerunt, 
qualia xid^ivxBg pro xi&Bvxai^ itBQaivovxat, pro :tBQalvovxBg 
(cf. Programm. nostr. IT, 10, 8). Itaque nos p. 548 in. xr^g 
yBviCBtag ovx iitpaiQovuai restituimus: codd, et edd. habent 
atpatQOvuBv^ quod ex ccqraiQovuB^ Vfl arfraQov^B natum vide- 
tur, et p. 474 init., ubi MABChK: dia koyov ^lv ^tBiad^iv- 
xBg — ovxB (fofiovvxai ovxb Xvitovtrtai^ rpavxarsiag <J* ixeivrov 
avxcjv Xa^fidvovxaij nos fidem codicis L secuti XaiipivryV'' 
xBg refecimus. Nec raro confundmitur xb et tff, velut in A 
p. 580 cxtr. avviax}]XBv pro avviaxr^CBv (Jvr.), in MA(BChK) 
p. 750 in. iiQtixi]aB pro f]Qcixr]XB scriptum exstat. Denique 
obliteratae notae in exitu verboruiu usitatae menda genue- 
runt, qualia p. 635 ante tin. in MA(BChK) avviaxav pro 
avviaxdvai (|in//.), p. 77t) med. x9^} pi*^' X9^^^^' !*• 756 extr. 
M praebet dtaiQBt^ AB dtatQBtxcci. ChK diatQ^aij nos diai" 
QBta^ai (cf. supra p. 33) reparavimus. 

Atque etiam in eonim vocabulorum, qnae Adverbionun, 
Praepositionum, Coniunctionum, Particularum nomine conti- 
nentur, exitu variis modis peccatum est. Permutantur -O-fv 
et ^i; ixiQcod^Bv cum ixiQco&i non semel tantum in M^ in 



— 102 — 

MA p. 224 p. med. (ti/idafio^ev cum fri^d^cirftodcy iinde mireris 
editores neque p. 312 a. med. ovdafio^ev tom* axQifiovfievov 
neque p. 731 a. med. norigfad^iv correxisse. Permutantur 
oti et orf; p. 269 a. fin. iyaye &av(idio) xavdQog ort MABChy 
OTi recte K^ sed idem debuit p. 517 a. fin. locum Platoni- 
cum sic reddere: or£ dii ovv Bmov. 

Difficilius autem est iudicare, ntrum oiJO^', ov6\ ovv* 
(fnj'&'*, iirid% M^*)^ ovbiy ovxe {ny}d€^ f^^l'^^) * librariis per- 
mutata sint an e Galeni ipsius manu profecta sit permutatio 
a veterum scriptonim usu abhorrens. Legentibus quidem 
p. 529 ante med. ori ^lv ovx iazi yvtjaiog ovd'' ^lnnoxQa- 
xovq (MABChK) — rcSi/ eiqmiivcnv (pke^cov avaxoiifj, xcd 
XQo finav (lip ixegoig cdodedeixxcu^ uou dubium videtur; quin 
ovd' ^IjtnoxQaxovg scribendum sit, quoniam haec est senten- 
tia: ^non esse genuinam ac neque Hippocratis neque Polybi 
yenarum anatomiam', falsae scripturae causa in aperto po. 
sita^ quippe cum illud ovd^ scriptum \ideatur a librario 
nesciente litteram mediam ante spiritum asperum non aspi- 
rari; atque ex eodem errore natum videtur p. 783 p. init. 
ovd\ ya(f 6 Ilkaxcov avxbg ovt^' 'foaroxpari/g riQxea^riaav^ 
p. 371 p. in. a)X 017 lag aneaxQcqi^ievov xov koyov oSd'' w^ 
iacsi^ovvy p. 592 med. }]vayxc<ad^rj(iev av^ig fi^ietg imdeixvv- 
vat fnJO"' v^iivag ccvcccpeQO^iivovg olcog ix xagdiag etg xefpcc- 
Xr^v 'coacti sumus ostendere oniuino ne membranas qttidtm 
a corde in caput pertinere: sed tamen quoniam phires in- 
veniuntur loci, ubi oi^ra pro ovdi positum est, non continuo 
illa res librariis vitio tribui debcre ^ddetur. Nam p. 224 extr. 
in CMA(BChK) legimus: ovxixt eyQatl*av aSiiokoyov ovdev 
ot neQl xov XQvainnov ovxe cfccCvovxca xQcS^evoi^ p. 230 
ante fin. ovde ycig, oxi — ovd^ oxi — , orr' si y€ xcd xovxo 
Xiyot xig^ in MA(BChK) p. 404 init. ivdovxog xov xovov 
xrjg t^xVS ^«i f*^ nccQccuetvccvxog ecog nccincog ^itjx^ i^vnrfQe- 
xriaavxog x. x. A., p. 042 extr. ov 'ml}}xov 6' ccia^tixtxij »} 
Tov Ofi^uaxog aia&yjaig >},afi/ iaxiv ovxe xijg axkrjQoxrixog r} 
(laXaxoxfjxog. Quid igitur est? his in locis librariorumue 
nieudum aliquod an seriptoris usum depreliendimus? Mihi 
quideiu mendum inessc videtur; nam onuiibus aliis praeter 



— -«^«S^vBSi 



— 103 — 

1j«»s, r|uoj< luudo exscripsimii» , locis lilironim de Placitis Ga- 
l»'im8 ov (^i/) — Qv6i (jiy}df) uti solet nec oiJrf (^fJTi) pro 
ovde (fifjdi) sensu ne — quidnii praedito posuit. Itaque omnes 
illoj» locos ita reparavimus, ut iisus (laleui ubique cum ve- 
terum Graecorum usu conciueret. An quisquam rem in reli- 
iriouem trahat, si p. 450 p. med. ov ^ijv ixokovd^it ys xavta 
Tof^ XQVcin^tov ioy^aOiv aamQ ovre ro (lege rc5j fitideiiiav 
oiTuioCiv iivai fpvOH :r(fbg f^dovtjv iu MAB(*hK legitur, in 
(| ubus p. 407 p. m. xa^anfQ ord/« p. f)*)? p. m. Scneg ovd^ 
i:r* afrrfQiiiv^ p. 561 a. fiu. xa^dnfQ or<J' bI^ p. 569 extr. 
ucx&Q ovdi^ p. 504 p. in. &a:tiQ ovd^ idkog^ p. 509 p. med. 
xctfiaifQ ovd^ 'y^Qiorcnv. p. 605 a. nied. SoTteQ ovd^ rf, p. 611 
iiL xa^aTceQ oW ef^ p. 634 extr. cj0:rfQ ovdi^ p. 660 extr. 
xf:t^(cs[fQ ovd^ oaa^ p. 670 a. med. HanfQ ovd\ kvq^ p. 681 
rxtr. xa^aztfQ ovd^ ^lnnoxQarfi scriptum inveuimus? Ergo 
no<i non religioni habuimus iu exemplo, quod primum po- 
^iiimus, contra codd. scribere oi)d* 7:r;rox()«rouc ovdi TTolvPov. 

luprimis vero frequens est eommutatio Praepositionum 
xgo^ et :rpo' et seorsim positurum et cum verbis composita- 
nim. P. 425 a. med. MABCh: ttqo rtg fiov?.i^af(og; Bakius 
••mendavit TtQog rtjg fi. idque receint K. Idem aliis locis 
}». 315 a. fin., j). 54s p. med., j). i>70 a. med.) ^rQoayQdttfavra, 
:rpotf /pi^rf^i • :rQOf?.^civ restitiiit; s«*d ut)n oumibus locis men- 
dum animadvertit. P. 350 enim restituere debuit nav XQ^- 
aiuov r{2 XQOxfiiiivfj :rQay(iarfia :rQoari^flg ovx okiyay p. 482 
a. med. XQoayQaifag rtjv f^aiv. 

Vi autem «Qog et «qo^ ita ffg et {/ iuter se permutan* 
t ir; in M fl rov pro fig roV, in M A flg ro axiQiia pro fi 
t6 axiQna (p. 523 med.) scriptum est. Qua ex commuta- 
tione natum mihi videtur vitiuui, quo oratio p. 583 extr. 
!a)H>rat: ^OnrJQoif fivijiiovfvaro rov TtriK}v ftgZ-itdov xoAa^d- 
ufvov fiadyovrogj ubi nns iv ^Atdox^ refecinuis reputantes ex 
iy fieri potuisse «/, ex fl fig^ nisi forte viciuitas verbi iiad- 
yovrog illud fig genuit. Permutantur etiam saepe xai (xav) 
¥i xard vel x«r' (x«^'); p. 707 extr. xavravrov MABCh 
praebent, K recte xrcric rccirov, Idem debuit, quod p. 282 
{u mcd« in MA legitur: xal iavrov rotg Xoyotg ixQ^^^^y 



■^^ 



— 104 — 

mutare in na%^ iavtov x. r. A. Praepositioues «egi et nccQcc, 
saepissime permutatas esse ex notissima notarum similitudiue 
intellegitur nec minus saepe na^a et xata^ velut p. 08-4 p. 
in. in MAFP ooa xokriq iidi] kiyBxai xaQa r^i/ X9^^^* ^^^i 
legendum est xata r. X9»7 P- ^^^ P- ^^- xaga ta ttjg diai- 
QiOBos ilkiTtlg i6(paltiiv& MA6, naQa to CbK, ubi nos 
xata to r. d. i. ut refingeremus, usus Galeni docuit (cf. supra 
p. 47); p. 569 med. ov yag oJov ts naffa roug ro;roiv roil 
6tiiiatog vnakkattfC^cu fpksfibg ^ aQtriQucg rj vevQOv ti^v 
iviQyeiaVj ubi seripsimus xata tovg t6:covg x. r, >l. Fit 
etiam Praepositionum ustcc et xciTci coufiisio. P. 659 extr. iu 
A(BChK) legitur Idfiv fort xara tb TCQcirov ixcpvvca tf^^ 
xaQiiccg Sixa 6xitoaiin]v. M nou x«ra, sed ^ietd praebet, 
quod nos recepimus (cf. supra p. 25). Alio loco, qui e Pla- 
tonis Phaedro fp. 202 A) sumtus est/p. 729 a. fiu. xata- 
fiaivcov in MA pro utraj^cdvcav scriptum videtur j)ropter 
vicinitatem locutionis xara cs^ixqov. P. r)29 init. MABChK: 
Gig xal nkcitcov htcbv iv Tiaccico iier ic r}]vd6 tf]V Qijacv^ 
male, nam quae sequunttir et quue antecedunt, postiUare 
xata ti]v Qi]Otv nemo non ^idet. Atque sic in FP legitur; 
itaque codicum quoque scri})tura confirmata lectio nostra est. 
— W;ro et ccvri peruiutata sunt in MA p. 261 p, med., nbi 
axok}]il*£ag pro avri/./jii^^cog (L) scriptum est: sed idem men- 
dum, quod editores latuit, inest p. 796 in., ubi dta rb fit] 
dvvao^ai avttXQiveiv «.to tcj v cck r^d-ivciv rci 7Ct d^ccvd sc rip- 
tum exstat, quod nos correximus. Multo saepius vno et aTro 
confundi uon est quod exemplis appositis doceamus: wro pro 
tmiQ positum esse doeumento est p. 453 p. in.: Ilkcircov «arf- 
cptjvaro xcct xcc^6?,ov xcc\ xccrcc uioo^ v:cb vyt&t'ccg rs xccl xdk- 
kovgy quam lectionem barbaram editores amplexati sunt: lege 
cum cod. L v^raQ vytiicc,:. Idein codex duobus aliis locis, 
ubi vsrd et i:ti in ^IA commutata suut, veram lectionem 
praebet, p. 514 a. med.. ubi MABCh: izcikccv^ccvea^cct rbv 
nkdrava rciv icp^ iccvrov ?.iyouii'cov^ quod in 6<jp' *«iTor 
recte a K mutatum L ronfirmat, et p. 30*) a. med., ubi in 
MABChK traditum e.st: xcc}^c'c:tfQ :rov xcct :TQ6riQ0v ixaQri^ 
Qr]Occg inl Kvxkaiccc oQciocc rovg ircciQovg v:t* ainov dta- 



— 105 — 

«fd^ftgoiievovg: mira cst dietio iyMQrhQ}iaa^ M Kv}c?.{o:ra ac 
ne Homericis qnidem versibus, qui Loc loco oratioue soluta 
T>Ml<luntur, convenit; veram mannm scriptoris L solus serva- 
vit, in quo lepitur: ixnQrtQ}]att^ vno KvxXtOTtoci oQcian rot'^ 
frntgovg d, omissis verbis v:r^ «itoi;, quae in altera familia 
« «Nlicnm vitio vitium tnibontc inierpolatii esse apparet. 

Tam missis liis exemplis rraepositioimm permutatarum 
— alia etiara afferre possnm, sed quoniam nihil valent a<l 
bH*nm aliquem vitiose adhuc scrij)tuni emendanchim. praeter- 
niittenda existimo — suporest, ut do aliarum I^artionlannn 
i»errautationo ]iauca disserani. M&v pro dV et dt pro jmm' 
M-riptnm esso non modo A domonstrut, nbi p. 574 p. in. iJp- 
rr^p/a df pro aQrtjQta ^ev }H)situm loj^imus, sed etiam M AFI*, 
':bi p. TiVl p. in. ffiol di ffuivnai pro iiio) nlv if, inveuitur. 
Idcm mendura alio loco editoros i^uoravenmt. qni p. 774 p. 
:n. tradidennit: onotorrjg ^uv yao iart ra/j? ridoi^ar^ ^Q0$ «A- 
IrjXng, ^ ftfi' xotvori]^^ ubi siutentiao ratio ^ di xoivorr^g 
n«*ce"asario requirit. Ktiam fiiv et rs confiniduntur: p. OSO 
a. med. M a?.Xov rf rQo^rov pro a?J.ov fuv rp. scrii^tum ha- 
Wt, p. 425 extr. MATBChK^ cSp xa) o TJoaHdcivtog (pr^aiv 
ixfivov rrpcorot) ri Hvat liy(ov ro doyna, Wjirtova 6* i%fQ' 
}xcaaa^€a^ nbi FP voram h*etioncm :TQ(6rov filv fivai ser- 
vaverunt. Itaque ego }». 5^»^ p. in. (cna rs — aua di non 
intactum reliqui, sed illud in atia fiiv mutaudmu censui. De 
Particularum n et di confusione iam disputavimus in Progr. 

n, 20. 

Deiuceps, ut erat propositum, de vocahulls a librariis 
omL<i^is dicendum est. Quornm cum inijens sit numerus, in« 
primis Articuli et Particularum, is, qui libros de Placitis 
<*mendatunis est, ubi vitiatum esso locnm aliquem putat, pri- 
mum id videat, oraissisno mio pluribnsve vocabulis vitiatiis 
^it Equidcm non paucos locos exidondis iis, quae excidisse 
videntur, reparari posse coniido. Atqne ut ab Articulo or- 
diar, in schedis CL sexagies fere enm excidisse. in M vero 
phi8 nonagies ac ne in A qtiidem ulnque servatum esse cer- 
tissimis argumentis rei»pori. Editoros posteriores hoc et illo 
loco eum restituennit, sod louge abest, ut rei plane natis 



— 106 — 

feceriut. Causae autem Articuli omitteudi aut apertae sunty 
si Tel syllaba antecessit pariter similiterye cadeus atque 
Articulus ipse, velut avrai al^ avrdv Tc5r, vel si duo tresve 
Articuli concurrerunt (cf. Progr. II, 5 et 7) vel si Praepositio 
aliqua subsecuta est, aut iu obscuro positae, si nulla eius- 
modi causa interposita Articulus ante Substantivum, ante quod 
aliis locis poni solet, excidit. Quamquam in bac quidem re 
cautio quaedam emendatori adhibenda est, quuniam Galeuus 
ipse in poneudo omittendove Articulo non eadem, qua vete- 
res olim Graeci, constantia usus esse videtur. Quae omnia 
reputantibus nobis scribere visum est p. 213 raed. xara ra 
rciv devrtQiov «r«AiT(xo5i/ ^//3At« (cf Projnfr. II, 4), p. 409 
post med. a^ccQrtj^ucrcov rciv xccr ccvrriv (L), p. 006 p. in. 
roino ccvrb ro ^veviicc. p. 011) p. med. TikfCorov Toi) Cvvi%ovg^ 
p. 635 extr. Tial xccrcc rcc to5j/ ^ciav ad^urcc {xccl xara xav 
5. tf. M, xa\ rcc xarcc rciv ABCh, xccl rcc Tcjr K), p. 657 in. 
ixcpvoaivii^ rt]^ jiiyioryjg ^j/.f/Jov?, p. 060 p. in. avrai at r/r- 
xaQBg a:codei%etg^ p. T?>3 p. in. roiavrri riivri if koyiarix}]^ 
p. 751 ant. fin. yit]v6dorog 6 in^teiQixogj p. 7G0 p. med. xal 
rovrcov avrav ro neQiixov elvccC ri cpamav {:reQiex6(i€v6v xi 
cp. MABCliK), p. 775 ^ub fin. nokka avyyQccuuara ra il*6V' 
ddis ?.ekey(iiva, — P. 278 sub fin. vevQcidri t/; to5 Ociuarog 
tdia (L), p. 708 p. iu. otcoiov ^ev ovv rc ro T//i; 6?.xijg ianv^ 
p. 717 in. x}}v xov ^reQiyevrjaouivov (cf. Progr. nostr. II, 7), 
p. 721 Bub tin. rijv rou ccyvoovuivov 6not6r}]rcc, — P. 470 
p. in. cc?Mc xccl Tofjj neQi rov rikovg (L), p. 723 med. xal 
ric icccra cpvaiv exovra^ p. 774 p. iu. xoivoveiv rcc xccra rrjv 
dtatQertxijv odov evQtay,6ueva (P); p. 775 med. dr}kotf6ri rijg 
ix rciv — ccv6dov. — P. 187 inih to urjre x!}V xccQdiav xoi) 
iyxecpcUov xi iCQoadeia^ca ^ p. 2o(> sub fin. i:cedet^ccuev xy}v 
aQrr}QtccVj p. 241 extr. rorro de 6 k6yog. xccl 6 k6yog ap«, 
p. 470 p. nied. cog xccl 6 Ifoaetdcivtog (L), p. 480 iu. iyxQa- 
reiag {} yiveaig (^L), j». 575 med. ri^i^evov rr}v ccqx^v (P), 
p. 0,50 sub fin. ri}v vevQcov — ccx»ccro\ir}v ^ p. 054 iii. xov 
iyxicfcclov etvcct^ p. 704 iinte uied. ev xolg cccpoQtattoig^ p. 705 
extr. xccrexQrfiaro 6 ^eog. p. 731 extr. rcSr ccu(ftaiit}rr}ai(icov^ 
p. 705 in. iv tc5 rer ccQrcp ri}g nokireiag (cf. Progr. U, 10, 7). 



— 107 — 

Ab Artieulo ad ceteras voculas trauseamus ac primum 

ile Praepositionibus, quae a librnriis omitti soleut, dispute- 

miis. Omittmitur «luiem xccrri, velut p. 367 extr., ubi uos 

x£il yicQ ov Titixa ccvra ravra^ p. 775 sub lin,, ubi i^ttdu^av 

rs xaxa Ttokka cvyygdu^ara restituimus; vjto p. 413 med., 

ubi rov v:tb EvgtTtidov ytyQa^iiiivov — didkoyov^ ib. extr., 

ul>i rcc i'-To (vel :tQoc:\ rop ^'ixtkktio^ — ({Qiintva^ p. 416 aute 

tiii^ ubi rijv alrtav v:to «rroji' Qtj^t^ivca scripsimus; did^ quod 

p, 445 a. med. inter ytyQa^intvov vi c5r cv dii^Adf^, p. 652 

in. ante rm* eavrov avyyQau^ciraVj p. VJ2 p. in. ante xav- 

Tcl^ inser«»ndura esse existimavimus; iv^ quod p. 305 med. iu 

MAjBChK) aute difdgt q^Qoviuco^ p. 644 extr. ante tof^ ;rAf i- 

arotc^ p. 704 init. ante r!j jtQcorfj (cf. supra p. 19), p. 716 

a. tin. aute i}/ur, p. 776 a. lin. ante dv^Qconc} excidit; ex 

i/|U quo<l p. 659 extr. ante rijg xccQdiccg et p. 709 a. fin. ante 

ixeCvov reparavimus: xcqi p. 548 med., ubi ri^v :ttQl rav 

^VQfrav TtQccyuartiaVn j». 573 in.. ubi ev rotg ntQl rtiv tfV' 

0ixciv dvvd^fcov i^ouv}]ua6iv scripsimus. Ex ceteris Parti- 

culis saepissim^ dv excidit idque in scbedis CL plus decies, 

iu M lere vicies, quae Particula quamquam ab editoribus, 

iiiprimi*^ a Kuehnio (cf. supra p. (M\). multis locis restituta 

fst, tanien iduribus desidcratur, vehit ]>. 201 p. med., ubi 

non lejr«»ndum est fv^a y vivQCi 7tok/.d^ sed iv^a dv tj r. ar. 

(ef. 421» in. iv^a dv g ta ^td^rf), p. 202 p. med., ubi pro 

dstoxQtvaifii^ci edidimus dTtoxQivaifie&a dvj p. 411 a. fin. ixi 

fkdkXov civ ilHfin p. 546 extr. dva^^xdOHtv av (cf. supra p. 66), 

p. t>37 a. fin. tfVtxa «i/, p. 750 p. med. av dv aQXcofSt (cf. 

?%upra i>. 69), p. ly\(\ in. xa\ i^ o ri dv txamog i^i?.y scri- 

Wndum esse censuinius. Saejussinic etiam xai excidit, quod 

decem fere locis reposuimus, r^, /i*i\ di^ yt^ ovv^ Sj^ oux, 

la^, dkkd^ velut p. 753 p. in., ubi le^endum est ov (lijv dkkd 

xal xccrd x. r. il. 

Xon raro Pronomina excid<*nuit, velut /j»c>, fi^ttgy rr^, 
ri, o^, o, omog (cf. Pro*jramni. 11, 14), dkko^; Numeralia «5, 
dvo^ alia, Adverbiu jtQiirov^ vvv^ alia. Se<l incuria libra- 
riorum ucm solum lias voculas, sed etiam nomiua et verba 
neglexii. Ac iiouiina quidcm omissa esse liaec exempla do- 



.•r-rfgf^fHm^mK^^ K SV» ^ ^ '^.^' v" A »•* ^"r^ % 



— 108 — 

cent, p. 42G p. med. nos xa6ag laaq sivai restituisse snpra 
(p. 88) demonstravimus; p. 546 post init. MABChK: rj yag 
vjto trjg q>v0ic}g agxii xara6Ta^siaa xal ri/y didaCxaXiav ag>* 
iaxnijg apayxa^et :tot}laaa^at. Mancam orationem ex totiun 
loci sententia sic explevimus; ut pust notijaaa^ai addereraus 
rqv iQX^^] *quod enim' inquit Galenus *a natura constitu- 
tiun principium est, id otiam doctrinam cogit a se initiuni 
institutionis sumere'; ef. paiulo supra Sars ov XQ^ t^l^tfiv al- 
JLtjV iilv aQxh^ "^^l^ ^ot^ :rQdyuarog (pvaecjgn akh]v d\ rrig Si^ 
iaaxaktag ccvrov. P. iyi\o a. uied. post «:ro/JA«tfn;/iir r^^ xoi- 
irjg iusereudum eeusuimus <jrAf /3oV: p. T^Sl a. fiu. ex auetoritate 
eodicuui FP TtfQt rij^ rotccvTyj^ ^^9X^1^ slithiv rt restituimus. 
P. G2() aute med. codd. et edd.: r/; d' ovv oii*H JtQog rotg 
aiXotg vitaQX^*' ^^* ^^atv xai diccaTi^ua avvdtccytyvciaxBiv rov 
XiXQcaa^hvov aco^ccro:;^ ovdevbg rciv cc?J,g)v cctad^ead^ai 8vva- 
l^ivov. Cum id agat Galeiuis, ut demonstret imllum alium 
sensum praeter visum posse diseeniere sitnm et distautiam 
corporis alicuius, et de simili re paulo autea dixerit nrida 
rouroi; dvvccuivtjg ccia&civead^cci ccta^}]afcijg fCA/.y;^, sequitur li. 
1. iuter rc5i' «AAcai' et ccta^ia&cct inserendum esse ala^rirri' 
Qicov (of. p. 02'^ init.\. non per zeujLrma iutellegeudum, prae- 
sertim si quis cogitet eam et^se oratioiu^m (Taleni, quae et 
verbosa sit et varietatis studiosa. P. 728 post med. M: xal 
xarauad-Biv^ A(BChK'): xcu ian xarccttcc&etv^ iart autem 
male intnisum servire complemeuto perspicuum est. (Exem- 
plum simile vide in Progr. uostr. I, 15.) Itaque nos e Pla- 
tone edidimus xcc) gccov xccrccucc&etv [ct supni p. 3?^). P. 752 
med. post veriia xccrcc uivrot rb ^tegl ayucov iuserendum est 
'InnoxQccnig vel xcc\ b '/ar.Tozp«T?/t?, quod nomen si deesset, 
lector ea, quae soquuntur, ad k*?oeratem personatum vel Pla- 
tonem revocaturus es>et. Idem nomen p. 7t^>2 iu., quem lo- 
cum omniuo mutilum codd. et edd. tradi<lerunt, ante iSit%€ 
excidisse videtm:. Verba autem cura alia, quae iam Charte- 
rius vel Kuehnius inseruenmt, tum haee mea quidem sen- 
tentia excidenmt: p. ^.'-^s \\\. cfccuiv intor cfcoviiv et h- 
vatf p. 320 in. «f /./.// ante Sioixilacct iuseniimus (of. supra 
p. 03); p. 4.'>!» a. med. liov/.ercci inter avrciv et etvaij quod 



— 100 — 

Terbum aegre desideres; p. 524 p. lued. post Rys di/ iiot rijp 

ftxova xam ra i^a excidit (lite^veyxe vel tale quid; p. 587 

iuit. MABChK: i:riidi] toivvv rav :rQciT(ov ijdtj t»*Toiu'>^/ia- 

Totf owx Sxvovv rivli; tjrcavtlv^ (og «Ai/O-^iV, ov^ XQtOi:T:r6g 

Tf xal akkoi rivlg v:riQ {jye^ovtx}!^ (l<^ge i/^^/iowxois cf. supra 

p. 3:2) i^vxij^ 7}Q{6r}]0av loyov^ x. r. L; at quid faciamus 

Uenetivis rav ^rgcirrov v:roav)i^cir(ov? Equidem post v:roiivt}' 

fucxw excidisse yiyQanuivcov arbitror^ cf. p. 501 ante fiu. 

ix xokkov ytyQa^^uviov r^v nQo rovrov fiij^kirav. P. 588 p. 

uieil. eiHtores oratioui, praeterquam quod post iiyinovixov 

vt-rbum tivai excidisse \\\}\\ seusrrunt, praepostera interpuuc- 

tioue tenebras obduxerunt. Au quisquaui per illas salebras 

fluctabitur: idttx^i] yicQ an avriii^ rov ^tjrovnivov nQayfia- 

TOs? TiJ^* oixtia^ (pvfSecj^ ij ovaia^ i} o:rco^ av rtg ovoudiBiv 

i^iktj ri^v mcriv ixov ijyBuovtxbv^ airavrrov voovvrrov xal 

kiyovrav ro xarccQxov aic5^}]Gtio^ n xa\ ri/t; xad^ oQnifV xi- 

ri/a^Cii^? Nos ita hicum eftinximus^ ut iani clani sit seu- 

^«''iitia: 'denionstratuui enim est, ex ipsa rei, de qna quaeri- 

tur. vel uaturu i>n)pria vel substantia vel utcimque volueris 

appellare^ illud tidem habere. principatum aiiimae id esse (id 

quod omnes intellcgunt et dicunt), unde et sensus et volun- 

tariae motiouis principium duceretur.' P. 5!KJ extr. post tl 

61 xal rot/ &vfii}V iusenumus ixoiitv et p. 78G iu. post r»;v 

avrqv ovv ivvoiav Participium ixovre^j p. 628 p. med. post 

iv xotg xiQacsiv Participium vxaQxov^ qaod ad oratioiiis in- 

tegritatem utique uecessarium est; p. (>52 med. locum ab edi- 

toribus maucum relictum ita restituimus. ut ])ost :rtQ\ xa^&v 

verbum i/v, post o*" ccr^ ixiivov verbum itxov^ post ra xa^^} 

Particulam xai (cf. supra p. 34) adderemus; p. 700 a. metl. 

inter ovdanij et iorclvat iariv inscmimus (cf. supra p. 27). 

Nec vero siiigula solum vocabnla, sed plura etiam simul 
omissa a librariis esse inveuimus. Atque iu M quidem per- 
multa idcirco excidisse, quod librarius sivc codicis sive pro- 
positi exemplaris eodem vocabulo vel vocabulorum exitu brevi 
iutervallo a Galeno repetito decejitus ad alium versum aber- 
raverity iam iu Progr. I, p. 7 et supra p. IG commemoravioius* 
Quiu etiam accidit, ut iutegra pagina proiK>siti exemplaris 



mmmmm^mmr^rtmmmmmmmmfmm^^iim^mi^rmmimfB^i^im 



— 110 — 



« 9 



praeterniitteretur. Nani fol. 7G% 24. 25 fpvXaxiiv sroiUo^' rovr 
imorjfiovovvtiiisvog SaxeQ I;vvi0iv ix^v scriptuiu legimus, quo- 
rum verborum priora ifvlax^v xoXiog p. 741 a. med., po»te- 
riora rour' ixiariiiriva^evog 6g TtaQa^vviaiv (uam sic legen- 
dum) p. 745 p. med. inveniuntur omissis septuaginta duobus 
editionis Kuehn. versibus^ qui quatuor et quadraginta versus 
vel integram paginam codicis conficiunt^ si quidem eum, unde 
M descriptus est^ totidem fere lineas, quotM, habuisse coni- 
cere licet. Sed non solum in M, sed etiam in CL ceterisqua 
codd. vestigia neglegentiae ex homoeoteleutis natae depre- 
hendmitur, velut in L p. 201 ante med. 6 Xoyog ix roiJ iyxa- 
{paXov pro illis 6 ?.6yog u-tto tijg Siavoiag ixiciajtBxar i) d' 
ixiifa^ 6 Xoyog ix xov iyx. scriptum exstat omninoque ideui 
genus vitii plus decies recurrere repperimus; codicem editiu- 
nis Aldinae, quamquam multo rarius quam ^I hac in re de- 
liquit^ tamen nequaquam culpa vacare variis exemplis pro- 
bari potest, quae tameu plerumque non illius propria, sed 
cum M communia smit, ut intellegas iam in archetypo 
familiae, unde MA originem trahunt, hoc in genere peccu- 
tum esse. P. 486 p. med. inter TCQoCifO^ai xi xai et tfivyHif 
Infinitivi a:caQVBi<s^ai xcd dicixeiv desunt, quos L servavit: 
p. 347 p. in. legimus in MA( BChK): avvccycav cig xccvxov 
avxa xa&aiCfQ^ \yvo quo nos coll. p. 302 ant. fin. restituimus 
avvanxav eig xavxov xai xo i^rid^viitjxixov^ xa^a:ciQ; p. (il)(> 
ante fin. MABChK: a?X ixsivd y£ dvvaxov tjv avx^ TcaQ* 
avtrig xrig xav nQaytidxav (fvaeag niua^tjxivcu xa Xfkey^iivcc 
xaxic xovg afpoQta^ovg iv Tjjdf xrj Qi^aetn quem locum cor- 
ruptum ita sanavimus, ut iuter ns^ia^fixivca et r« kikeynivcc 
insereremus xa^d:c€Q ys xcct hoc sensu: *Sed et haec (^de qui- 
bus modo disputatum ost i Plato potuit cx ipsa rerum natura 
cognita habere et illa, quae in A]ihorismis Hippocrates hisee 
verbis dicit'; p. 773 p. med. codd. et edd.: ^cQog xov /pocif- 
voi/, €{ doxiov oivov xotg :cvQixxovatv ^ dnoxQixiov ^ cog xude 
(liv xivi doxiov iaxi: mancam orationem oxplevimus scri- 
bentes cS^ raidf fiiv xivi doxiov^ rcadf 61 ov doxiov iaxi; 
p. 801 aute tin. sex fere axi^ovg e loco Phitonico, quem (.«a- 



— 111 — 

lenus laiidat. excidisse iam Ooniarius vidit nec facere potui- 
mus. quin eos in textum reciperemus (cf. supra p. 17). 

Reliquum est, ut de vitiis, quae in additamentis trrfto- 
ru9H sive unitfs sive jyhnittut ceniuntur, disseramus. Eorum 
autem genus duplex est. Aut errori librariorum debentur bis 
scribentium, quae serael scribenda erant, aut consulto a cor- 
rectoribus facta sunt orationi aliquid temere inicientibus. 
Utrumque genus in codicibus nostris admodum frequens est. 
Ac prioris, quod dittograpliiae nomine complectimur, rariae 
species sunt: una, quod idem sive ex uno sive pluribus vo- 
cabulis constans repetitur, velut in M, ubi p. 530 ante med. 
post xa^ttQTixa Tc5v ^rfQiTrauccrav verba, quae antecedunt, 
inde a xov aifticrog repetita legiuitur. lusiguis vero in eodeni 
eodice dittograpliia est, quam in fol. oJ)" p. med. dei^rehen- 
dimus, ubi librarius postquam descripsit verba iyxfffcuov ro 
diTCTVOfidlg {dav (sed lioc exj^unctunO ^kiytia (p. 000 init.), 
recurrit ad verba yiyvonfvov ix rtiv iQxofLivov ffg rijv xf- 
^ediiv aQTYiQiav (p. 007 a. med.) atque ita viginti fere 
tfrixovg exemplaris propositi rej^etiit. Fortasse autem iam 
in codice, unde descripsit, hanc iterationem verborum invenit. 
Eiusmodi errores ab editoribus facili negotio animadverti et 
tolli potuerunt nec tamen omnes snblati siuit, ut p. 307) extr., 
ubi legimus ly d' avTt} fidxrj xav iv rcj XQiCug tc tpaOxav 
eJvat tic xd^fi x. r. A.; aut scribendum fuit xal iv aut xdv 
To xQ,y pp. 567 extr. 508 in. MABChE: SiSXiQ oifv ro x^g 
yaCTQbg Xiii^avov imrtjdsiov yiyvarai^ xaric rbv avrov tqo- 
sov rotg fii^* ?;:r«p arraci ro roiJroi» :rdXiv avrov XiQirrbv 
ovd^ ovv ovd* ccvTOV Tov tl^tarog — d?,Xotciaavrog rijv rpo- 
fftjv X. T. A.; in exemiihiri, umle MA deducuntur, fortasse 
ovd* oi*»d' ainov scriptum erat, postea a correctore dittogra- 
phiae vitium ignorante ovv insertum Qni] nos ovd* ovv de- 
levimus. 

Altera species dittographiae in eo cemitur, quod exitns 
syllabae aut idem aut qtii vel fonna litteramm vel pronun- 
tiandi consuetudine similis est, repititur, velut in MA p. 045 
p. roecL Qaditog ag il nQonQov filv, ubi (-hari 6g delevit; 
p. 715 med. to di axaimiiv — TtQomxigy olov av xal xb 



^^•^ ^ .. v » v<m /■ iv* ' W ' >^V W .' > "A ' . ■» 1 H^ -^ ' .» -^^^ .>. ■*■' .." it - ■>«"» ' '--^ 



— 112 — 

naQu^QBlv XI xov no^axog x. r. A., ubi Chart. ai/ recte ille 
quidem eiecit, sed icxi praeter necessitatem substituit; p. 714 
extr. in M scriptum est inC xoi dl xcd neQi g^Xsy^ovijg ye- 
vaaeag^ iu ABCli inei xoi di^ iu K iiiuxoi deleto 6i^ iius 
scripsimus ixi 8\ (cf. supra p. G9). Persaepe autem acci- 
dit, ut syllaba prima sequeutis vocabuli scribeudo tauqiiaiii 
auticipata sit, velut in M p. 472 aute liu. iv xotg xoiotodf^ 
Qv^^oig^ p. 337 iu. xcutoi ti ?,iycii xal xtt&* ?i/; in MA p. 4ss 
extr. xad^* ocov dij diil'!^. Quod.si et illam et hanc cousut*- 
tudiuem librariorum «'ditores coguitam habuissent, textum vi- 
tiis non paucis })urgare potuissent; ituque p. 404 post iiitMl. 
non scripsissent o iv r/J ^'y^jr/)' kiytTca xovog ag evxovia xcil 
axovitt^ sed ^g eiecisseut, nec p. 421 ante med. Xtt\ ^tior 
ccnoxakti (og xal TtQtOfiavcjv intactuiu reliquissent, sed rfsti- 
tuissent ajioxttkciv xcd t^., quod FP praebent (cf. sin»ra 
p. 7G). P. 521) iu. ediderunt: cc?Jm yccQ 6 diaOxivci^cov ukto 
?SlCt0^cci uttkkov i} £1 Tc5 Ti?.6i JtttQiyQttil^tv^ nos ij expniixi- 
mus; p. 581 nied. non viderunt Articuhim to post yiyvotTo 
eicieudum scribeudunuj[ue ^sse aia^av6u€vov'yiyvoiTo i:n]- 
xoov\ p. Gll p. med. scripserunt xal noTSQov iyxciQiov Tt xi 
xal avu.(fVTOV avTOig Hvai (kge ioTi) xovxo (sc. ro Tcvtv^ta) 
xb n?,rfXx6iiBvov V7C0 xov :tttQtt Tt^g «(>/'Ji> ijxovTog x, r. /..; 
nos ilhid To exterminavimus a sententia loci alienum; p. iVJi 
p, in. nos sententiae ratioue liabita dediuius ofiottdig dt xcctcc 
xiiv ovaittv xo vtvQov^ MABChK contra o^a. dl xcd xcaa r. 
or<J. T. r. (cf. p. yO); idem xcci aute xaTa p. 803 med. ^ustu- 
limus scribentes txccacov yccQ tcov ovtov — ov lujv xccl mc' 
axtiv XttTtt dvvauiv^ ttl?,cc xcctcc ccadivticcv ^cc?,?,ov ifU/.« xat 
xax aa^, MABChlv): p. GGl p. med. ix yccQ t*J\; Tpo\: r/ 
TtQoatiyoQiccgj non ix yccQ Toif xijg x. r. A. edidimus; p. G7<» p. 
in. xtTTccQcov yaQ ovTtov ytvcov^ uon oVrwr t(ov y,^ praest'r- 
tim cum ideui locus IMatonicus p. O»);') med. recte iu MA 
traditus sit. Aliis locis Phitouicis alia vocabula eiecimus, ve- 
lut p. 755 ante med. non Toiovdt di txccOTov^ sed Toiovdt 
txaOTOv edidimus, p. 75J» p. in., ubi ^I AlJChK: oi»x ^V ciTti- 
Qov cfvaiv ati dij ^kijztiv tv^vg^ nos non dubitavimus le- 
stituere cfvaiv dti ^?.i:itiv:^ nam ilhul AEI pro .J£V .scriptum. 



i*»"»»-W^^I^^PI^^W^>"»*»^^^i^P-»^^— ^fl«^»i*»,^-«»-^p. 



— 113 — 

6i\ auiem ex dittographia natuin esse qni.s est qnin intelle- 
•^3t? p. 709 p. metl. non &g Ttoxk roi xi ai/, sed c3^ ;roT^ n 
Mrripsimus. 

Tertia species dittographiae est^ cum vocabulum imum 
vfl plura post intervallum quoddam rei^etmitur. P. 447 in. 
^t in M et in L legitur xrcO^' o di} xal iiakiata fioQiov dt] 
Ti*^ 4*vxiji^ alterum di; A exterminavit: in MA p. 651 p. in* 
it^ T£ rovg QifroQixovg rs naX roi)^ cofptcrixovsn altenim n 
K removit. Sed non omuibus locis ecUtores hoc vitiorum 
!r«*nus agnovenmt. P. 286 p. med.^ ut unum exemplum aflfe- 
nim, nos non^ quemadmodum MAB(*hK ngos rovroig dh 
xiil ro rtra^ov axo Tcor Co<piOrixav /.ijuficiroav scripsimus, 
^*^1 «crd eiecimus haud dubie ex anteeedentibus treQa dh ano 
Tuv i%<o^iv na(frvQG)v^ ivta di a:ii) tc3i/ vzaQx^vrav natum. 
r. 410 p. med. scribendum essjc censuimus onoicog (cf. supra 
fi. 9f^) dl roig TtQoyiyQcc^titvoi g ix^t xal rccde eiectis, quae 
.liter srQoyiyQccutiivotg et ix^t interiecta ^suut in codd. et edd. 
xal T« ovrag iyiro toO XQXii5i:t:cov khyontvcc^ xcc^dnhQ^ quae 
'{ Jdem ex praegressis xcci ra ovrcog — ktyonivcc repetita 
.•idito xcc^d:cBQ verbonmi cuni sequentibus conectendorum 
i.ia*<a videntur. P. 423 nied. scrijKsimus oxnco yccQ 7} rs rov 
i^yov (idxtj xccl dtcccpoQCi ^tQog rcc ;r«^i/ (VQi^tjOtrai eiecto 
-Itero rt post ^dxf) in codd. pracbitu. Idem fecimus p. 348 
inte fiiLy ubi re post tiijg delevimus." P. 446 extr. LMA: 
ai §tlv yicQ iwoiair xal ai ^rpoAijiCa^ ivtQyttai r^g tl*vx^S] 
'-«|iii€lem alterum ai delevi coU. p. 445 ant. med. ixdcrriv r&v 
fvvoidv xai nQoXijtecov: ibid. extr. cc?Jm roi rdg yt ivvoiag 
Tuii 3iQo?.t}^*iig. P. 56S extr. MABChK: t6 yovv rijg yccorQog 
6i3fia ro idiov olov ovx cckko rav Ttdi^cov icriv: to ante 
.dtov expimxiy cum senteutia haec sit: ^Veutris corpus habet 
proprium quiddam^ quod diversum ab omnibus aliis est'; cf. 
•^a, quae antecedunt: ixccorov rdv oQyavtxav toO t^ov (lo- 
Qit9V — ndvrcog tdioi» rt toiovtov v:tccQxtt xccra ri}v ov- 
^iaVn oiov ovx akko xcc^* o?.ov rov ^ciov ro <yc5fi<r. P. 581) med. 
iStf»p yuQ dvaiQtirat rcc Ttd^}] rijg t;*i7)%% ^l (lovov ihi ro 
i.oyiCrixov rijg ^'^2'}^ avrijg iu codd. et edd. scriptum est; 
At r^^ i^^HS ^x antecedente repetitum et avrijg Genetivo 

i»«lcMi 4t PIm. PUt «t Hiiipocr. Ubri. g 



— 106 — 

fecerint. Causae autem Articuli omitteudi aut apertae sunt^ 
si vel syllaba antecessit pariter similiterve cadens atque 
Articulus ipse, velut avrai ai, avtciv reSv, vel si duo tresve 
Articuli concurrerunt (cf. Progr. II, 5 et 7) vel si Praepositio 
aliqua subsecuta est^ aut in obscuro positae, si nuUa eius- 
modi causa interposita Articulus ante Substantivum, ante quod 
aliis locis poni solet, exculit. Quamquam in liac quidem re 
cautio quaedara emendatori adhibenda est, quoniam Galeuus 
ipse in ponendo omittendove Articulo non eadem, qua vete- 
res olim Graeci, constantia usus esse videtur. Quae omnia 
reputantibus nobis scribere visum est p. 213 med. xaric ta 
Toii/ davreQQJv avalvriy.^v (ii(i?U€i (cf. Projnjr. II, 4), p. 409 
post med. anaQninarcov rc3v x«t' avri^v (L), p. 006 p. in. 
toiJto €<vro ro :rvBv^€c. p. 01l> p. med. TtkfiCrov tov Owsxovgy 
p. 635 extr. xal X€cra ra rav ^ciav 0(6fA€cra (x«l xara rav 
t» O. M, xal ra x€cra rciv ABCh, x«l ra rav K), p. 657 in. 
ixfpvonevVfg rijg }i€yi0r}}g (p/.sfiog^ p. 060 p. in. airrai «t r/r- 
T«p£^ a7(od€i%€ig^ p. 7P>3 p. in. to/«iJt>^ "^^'x^^ h ^oyiCrtx/}^ 
p. 751 ant. fin. yit]v6dorog 6 f^:t€iQix6gy p. 700 p. med. xai 
rovrcav avrdv t6 7(€QI€xov €iva£ ri (pavrtav (n€Qi€x6iL€v6v n 
(p, MABCliK), p. 775 5>ub fin. nokkic avyygduuara t« it'fv- 
dcjg l€k€y^L€va. — P. 27S sub tin. vevQcidr] Tf} roD aduarog 
ISicc (L), p. 708 p. in. 6:totov u€v ovv ri rb rfjg 6?,xijg ioriv^ 
p. 717 in. T?;i/ rou :r€giy€V}}(So^ivov (cf. Progr. nostr. II, 7), 
p. 721 sub fin. rtjv roi; ayvoov^ivov 6/toidT)^r«. — P. 470 
p. in. a?Mc x€ci roig arf^J rov ri?^ovg (L), p. 723 med. xai 
ra xara (pvaiv ixovrcc. p. 774 p. in. xoivcDif€iv ra x«t« rijv 
diaiQ€rixtiv odov €VQiax6iuva (P): p. 775 med. dtjkov6ri rijg 
ix rciv — €cv6dov, — P. 187 iuit. t6 firfre rijv X€CQdiav toi» 
iyx€(p(ckov ri ^[Qoadeia^at , p. 2<m) «ub tiii. in€d€i%€cu€v ri]v 
aQrt]Qt€cv^ p. 241 extr. rorro df 6 Ao;'o^. x«t 6 k6yog aQa^ 
p. 476 p. med. tag x(ci 6 floa€idciviog (L), p. 480 in. iyxQa- 
r€iag tj yiv^atg (^L), p. 575 uumI. n^i^^vov rijv agxtjv (P), 
p. 050 sub fiii. ri]v v€vq(ov — ai^aro^itjv^ p. 654 in. rot^ 
iyxi(f(ckov €iv€Ci^ p. 7<4 aiite nu»d. iv toig atpoQiauotg^ p. 705 
extr. x€cr€XQt]aaro 6 &€6g. p. 731 extr. tc3i' aiKfiafitjrtiatfiGiv^ 
p. 71^5 iu. iv rcS r€r(cQr(o rijg Iloktr^Cag (^cf. Progr. II, 10, 7), 



— 107 — 

Ab Artienlo ad cetoras voeulas transeamu» ac primum 
cle rraepositiouilms, quae a librariis omitti solent, tlispute- 
mus. Omittuntur auiem xaxu^ velut p. 307 extr., ubi nos 
xa\ yicQ ov xark ccina Tccvra^ p. 775 sub fin., ubi f^tiduldv 
Ti xara xokla ovy^ygccufiara restituimus; vno p. 413 mecL, 
ubi rov r-To EvQiTCidov ytyQa^mivov — diakoyov^ ib. extr., 
ubi ra vzfo (vel TiQog) xov ^^iyjk/Jcoi^ — hiQ^wiivcc, p. 416 ante 
lin., ubi T»)r cclrtav v:to ccvnav Qtj&ijvcci scripsimus; di«, quod 
p. 445 a. med. inter ytyQa^uivcov et liv Cv diijX^€gj p. 652 
in. ante rmv iavrov OvyyQauucircoVj p. 1\^2 p. in. ante nav* 
ToV inserendum esse existimavimus; iv^ quod p. 305 med. iii 
MAiBChK) ante avdQl tpQOvificp^ p. 644 extr. ante Tof^ :rAf i'- 
CToic, p. 704 init. ante r!j XQcorfj (cf. supra p. 19), p. 716 
a. tin. ante ?;/£4i', p. 776 a. fin. ante ccv&Qc6:rQ} excidit: ix 
(/Jk quod p. 659 extr. ante rijg xccQdiccg et p. 709 a. tin. ante 
ixavov reparaviraus: xcqi p. 54 > med., ubi rijv ;r£pl Twr 
xvQtriiv ^TQayuccrficcvn j». 573 in., ubi iv rotg xfQl rdv cpv- 
eixHv dvvciufcov \Kcouv)]uccOiv scripbimus. Ex ceteris Parti- 
culis saepissimo ccv excidit idque in schedis CL plus decies, 
lu M fere vicies, quae Particuht quamquam ab editoribus, 
inprimis a Kuehuio (cf. Mipra p. (><)), multis locis restituta 
t'st, tamen iduribus desideratur, vehit p. 201 p. med., ubi 
non legendum est /i'0'« j/ viVQcc nokkcc^ sed iv^a av J r. ar. 
(cf. 421> in. iv^cc av y ric ^ra^rf)^ p. 202 p. med., ubi pro 
ixoxQit*aipie&a edidimus caioxQivaifii^a av^ p. 411 a. fin. ixi 
fkcclXov av i%iiri^ p. 546 extr. ava^maciuv av (cf. supra p. 66), 
p. r»37 a. fin. i]tnxcc «r, p. ^.V) p. med. c5v ccv uQxcoCt (cf. 
hupra j). 60), p. 7<»r» in. xa\ ig o n ccv ixccorog i^iln scri- 
Itendum esse censuimus. Saepis^ime etiam xai excidit, quwl 
decem fere locis repnsuimus, rf, fiiv^ di^ yf^ ovv^ >;, ovxy 
tig^ aXXci^ velut p. 753 p. in., ubi ]e<rendum est ov fci^r aila 
xal xctric x. r. X. 

Xon raro Pronomina excitlorunt, vehit iyd^ iifiitg^ rij, 
Ti, og. o, otTo^ (rf. Projjramm. II, 14), ccXXog] Xumeralia ff^, 
dvo^ alia, Adverbia srpcSrots vvv^ alia. Sed incuria libra- 
riorum U(m solum has voculas, setl etiam nomina et verba 
neglexit. Ac uomina quidcm omissa esse haec exempla do- 



v^^rtf^n^^vmrmmmm^- i.iii , ^ "?w^ ." a^^ 'rJ v- '-'^ «•* ■»• •. 



— 108 — 

cent, p. 42G p. med. nos nicag taag elvai restituisse supra 
(p. 88) demonstravimus: p. 546 post iuit. MABChK: ^ yccQ 
vjio ti^g q)v0SGjg ccQxu '^fCTaOtad^etoa xal tijv didaaxaliav a(p* 
iccvtijg avccyxd^Ei :toifi(ycc0^ai. Mancam orationem ex totius 
loci sententia sic explevimus, ut j)ost 7toifiCaa9ai adderemus 
tfjv aQxi^v] *quod enim' inquit Galenus *a natura constitu- 
tum principium est, id etiam doctrinam cogit a se initium 
institutionis sumere^ ef. puulo supra (3<yrf oi'^ X9h t^^^tv «A- 
Xijv iilv aQxh^ ^']i» i^ou :rQccyucctog cpvaicogn akh]v di tJ^g 8i- 
daaxccltag ccvtov, P. r)()3 a. nied. post cc:roiVMat}]ua t^g xoi- 
Xtig insereudum censnimus <)rAf /3oV; p. i>Sl a. fiu. ex auctoritate 
codicum FP TteQi tijg toiccvrt]^ ^^9X^1^ fiTCBiv ti restituinius. 
P. G2<) ante med. codd. et edd.r t/} d' ot'i' otl^st TtQog totg 
aXkoig vicaQX^^ ^«^ ^laiv xcc\ diccati]ua avvdtccyiyvciaxHv roi) 
xexQcoaukifov aconccto^^ ovdevog ttiv cc?,kcov ccta^ea^ai dvva^ 
liivov. Cum id agat Galenus, ut d(»monstrpt uuUum alium 
sensum praeter visum posse disceniere sitnm et distantiam 
corporis alicuius, et de simili re paido autea dixerit fii]d% 
tovtov dvvccuhv}]g ccia^civhaffai cciafy/^aeoug akkyjg. sequitur li. 
1. inter tcjv cckkcov et aiaftea^cu iuserendum e>se aiaf^rjrr]' 
Qicov (ef. p. G^.*^ init.), non j^er zeuj^ma intellegendum, prae- 
sertim si quis cogitet eam esse orationem (raleni, quae et 
verbosa sit et varietatis studiosa. P. 728 post med. M: xal 
xatauad^eiVn ArBCliK'): xai eati xcctaua^eiv^ eati autem 
male intrusura servire complemento i^erspicunm est. (Exem- 
plum simile vide in Progr. nostr. I, IfO Itaqne nos e Pla- 
tone edidimus xcc\ qcccov xatcc^icc&etv (cf. supra p. 3*^). P. 752 
med. post verl)a xcctcc uivtoi ro neQl ayiiiiv inserendum est 
'I:T7C0XQcctf]g vel xccl 6 'l:t:toxQ(ct}]gn quod nomen si deesset, 
lector ea, quae sequuntnr, ad :!>ocratem personatum vel Pla- 
tonem revocaturns es>et. Idem nomen p. 7r>2 in., quem lo- 
cum omnino mutilum codd. et edd. tradiderunt, ante e8et%e 
excidisse videtiu:. Verba autera cum alia, quae iam Charte- 
rius vel Kuehnius insernenmt, tum haec mea quidem sen- 
tentia excidenmt: p. 2*^^ in. tfccuiv inter tfcovi^v et el- 
vaty p. 320 in. ^iikktj ante diotxtjacci iuseruimus (cf, supra 
p. 63); p. 430 a. med. iiov?.etai inter avtav et eivai, quod 



— 100 — 

Terbum aegre dosideres; p. 524 p. lued. i)ost Rys 6}} /<oi ri)i/ 
uxova xanl ra fwa excidit nersveyxe vel tale quid; p. 587 
iiiit. MABChK: t:nidi] roivvv r&v ngiorGJV ijdtj vno^ivmia- 
x&v ovx &XVOVV rivlci imavtiv^ cSjj ah\^tii:^ ovn XQtat:i:t6^ 
rt xai akkoi rtvlg vjreg {jyefLovtxti^ (}^S^' iiyinovixoVn cf. sujira 
p. 32) i*vx^^ i]Qcirtiaav Xoyovg x. r. X.; at quid faeiamus 
Oenetivis nav ^iQcirav vxoavtjuccrcjv*? Equidem po8t i-TOuri;- 
liarfav excidisse yeyQafiufvav arbitror, cf. p. 501 ante fiu. 
ix noXXov yeyQafifUvcDv rc3i/ ttqo rourot; fii(i?AC}v. P. 588 p. 
lued. eilitores orationi, praeteniuain quod post {\yefiovix6v 
verbum iivai excidisse uoii seuscruiit, praeposteni iuterpunc- 
tiune tenebras obduxerunt. Au qiiisquaui per illas salebras 
eluctabitur: idiix^f] yaQ an avrij^; rou ^ijrovfiivov XQdyfia- 
rog Ti)«; oixiia^ q)vOi(o^ »] ovcia^ {} o:r(o^ av rtg ovoticiinv 
idiXfj ri^v ntortv ixov {jyiuovtxov^ ic:(dvr<Qv voovvriov xa\ 
ktyovrmv ro xarccQxov c^^ai>ij<T^(o^* re xal rtj^ xad^ oQfii^v x<- 
vi/0ffi>^V Nos ita I<»cum eftiuximus, ut iam clara sit sen- 
tentia: ^demonstratuui enim est, ex i|>su rei, de qua quaeri- 
tur, vel naturu propria vel substantia vel utcunque volueris 
ap})ellare, illud tidem liabere, i»rincipatum animae id esse (id 
quod omnes intollegunt et dieunt), uude et sensus et volmi- 
tariae motionis prineipium duceretur.' P. 503 extr. po8t ii 
61 xal rbv ^vfibv insei-uimus txoutv et p. 780 in. post r^v 
crvr^v ovv ivvotav Partieipium ixovrt^^ p. 028 p. med. post 
iv totg jtiQaCiv Pai-ticipium vnaQxov^ quod ad oratioiiis in- 
tegritatem utiqne necessarium est; p. 052 med. locum ab edi* 
toribus maueum relictum ita restituimus, ut post ;rfp2 na&^v 
verbum »}r, post oi cW ixtivov verbum ttTCov^ post ra nd^t] 
Partieulam xai (cf. supra p. 34) adderemus; p. 700 a. med. 
iuter ovditfi^ et iarcivat iariv insenumus (cf. supra p. 27). 

Nec vero singula solum vocabula, se<I plura etiam simul 
omissa a librariis esse invenimus. Atque iu M quidem per- 
multa idcirco excidisse, quod librarius sive codicis sive pro- 
positi exemplaris eodem vocabulo vel voeabtilorum exitu brevi 
intervallo a Galeno repetito deceptus ad alium versum aber- 
raverit, iam iu Progr. I, p. 7 et supra p. 10 commemoraYimus. 
Quiu etiam accidit, ut integra pugina propositi exemplaris 



^■■WWWWr * * V * ' ■ '■!■ '"P '."■ '."" ' ^ll IP «^» -r..,^»» ay — 



Sigla. 



C •» ickedae Cantabrigiensea 

L «- achedae Lanrentianae 

M «» codex Marcianne 

F •» excerpta Florentina 

P •» excerpta Parisiua priora 

p » excerpta Parisina posteriora 

A «» editio Aldina 

B » editio Baaileensis - 

Ch « editio Charterii 

K » editio Enehnii 

Cai. » editio Caii 

Corn, •• adnotationes Comarii exemplari Aldinae in margine ad- 

•criptae 
AJ, /m0|. ■■ adnotationes Alexandri Jostiniani in VII edit. Junt. Venet. 

1697 typifl expressae. 



— 110 — 

tuiliiic (Hccinli quaestio facilo solvi potost. P. 261 sub fiii, 

L halM»t rijt? xivf}aKo^ ti^i» «pjt'/'' fV/jr^/irrouoj;^ rij^ xe<falijg, 

MA rip» fiQX^l^ ^^l^ xiv}]0f(og x, r. A. roctius, cf. j». 248 p. med. 

ctpxijv xiin]ae(og iTCinitii^avTog xov fjyfuovixov, ibid. sub iiu. 

Tj^i' aQxh^ ^iib xiv)]af(og avrog fflr/art'u^'£/, p. 255 p. med. 

ri^v aQx^iv ^ij^ ivcgyeiag — i:rt7teiimMjaii^ rijg xeq>aXijgj ibid. 

Mib Hn., p. 201 cxtr. ri/r «9;!;>/i' rij^' duiYiffifCt}:;, p. 202 extr. 

Tf;r r<(»x^i>^ '''1? x/fijafw^' — ecro fyxf<pd?.ov xarccfpiQia^ca. 

1*. 220 a. med. iu C loi^imus ra rijg aQTfjQiag rijg rQaxeiagj 

ia MA xa ri^g rQax^iecg ecQr^Qiag^ fjuemadmudum plurimis 

aliis locis, velut p. 220 sub iiu., p. 231 med., p. 237 med., 

p. 714 autt» uiod., p. 715 j). mod.. p. 718 p. med., p. 719 

p. med. eto. P. 3'S2 iu. ro yccQ xQiveiv tQyov rccvri^g iivcci 

■L. TcrtTi/^ £Qyov MA melius, naui nou in fQyov, sed iii 

T^aVi/^ vis j»ontontiae iuest. P. 455 p. mod. iv luv rp niQt 

K^vx^g ^iQoriQea L, iv ^lv ra nQoriQC) TtfQi tvxijg MA recte; 

cf. p. 215 iu. iv ra TfQtireo :reQl K^vxijgy p. 2S9 p. in. xara 

ro stQoriQov :rfQl ti^vxijg^ p. 328 i»ost mod. xecra ro nQarov 

T^pf wxit^f p. 3oS sul> lin. iv reo :tQoriQG} :rsQl tvxiig^ p. 

."ti»! p. nied. xccra ro rrpor^poi' :rfQi t'i'X'/> /3//Uibi'. Sed suut 

quidam loci, ubi rem diiudicaro difiicillimum est, quoniam, 

dumniodo c<»dicibus fidt^m habore liccat, Galouus ipso iu 

ipionnidam verborum collocatiouo sibi non constajis fuisse 

videtur. i\ 220 p. in. /i^ra di rccvrcc ijdf) C (iBra rccvra 61 

MA; utramque lucationom liuic locutioni adbibuisse Galenus 

ridetur, nam p. 214 p. iu. ^ra ravra 61 in CMA et p. 323 

a. me<l. (tnic ravra d' 6 XQvai:r:rog in MA, at p. 672 post 

lued. et p. 704 in. aIiis(jUo Iuci> fi^ra dl rairrec collocatum 

invenimus. P. 2."/» jKist med. xecdcc:riQ doQvcfoQovg nvdg C, 

xec{^d:riQ rtvag doQvepoQovg MA; illum uon minus sacpe cpiam 

hunc ordinem tonuit Galenu.s, quud multis exemplis ex utra- 

(lue familia cudicum potiti> dt»numstrari potest. P. 281 p. 

med. oSrtf reov /.oycov rovreov taxvQog oif6f}g L, oHrc Totn^fiir 

r<ov Xoytov ^LV; Iiaoc quidfui collocatio nmlto frtnpientior, 

sihI illa neutiquam sine oxemplo est: nam p. lOO p. iii. ti;i' 

ttQrtiQiav ravriiv in C, p. 503 m*»d. ri^v xiviiaiv T«i5ri;i', p. 

607 p. in. t6 xvivlia rovro in MA legimus. Haec et cetera, 




— 120 — 

qaae in simili genere Tersantur, ita traetnre tutias esse 
existimaYimuS; ut, quoniam e cod. CL pauciora exstarent 
quam ut de collocatiouis Yerborum virtutibus vitiisque satis 
recte iudicare possemus, in re dubia alterius familiae fidem 
quamvis suspectam sequeremur. 

Nec desimt tamen loci, ubi schedae Laur. et Cant. solae 
ordinem verlionun rectum, si usuui Galoiii aliis loeis coni- 
probatum spectes, scrvaveruiit. P. 222 extr. oirro^ ^iiv ix- 
Hav^avst TrQmov icQi^novg aTcavxag — ^V^b^lj» ^^ ^lXy ovrog 
ixfi. n-pcoTOv filv mdius C: ^ev in MA vitiose collocatum 
esse etiam alii loci doeont, v(»lut p. oOo p. miHl., ubi illi 
ov :teQl iiiv ToiJ xrcTa rov iyxifpakov ilvtu to Xoyt^o^ievov^ 
iv xaQdia de ro ^viiovnevov, L autem ov negl rot; xara 
fihv rbv iyx. recte exliibet. P. 225 p. in. h rijv iyti tf^^fy- 
yo^B^a (fovijv MA, ft rijv iyoi rfcjinjv (fO, V rocto, cf. j>- 
215 extr. rijv eyci (foyvijv g:d^tyy6iuvoi (CMAj. P. 243 p. 
iu. (locus cst Clirysippi) toitoijj dl 0va(poivrog xru riiv 
didvoiav a(poQt^6uei'oi liyovat n»ctius iii C collocatum r>t 
quuni iu MA roiovxoig d\ xa\ r^v ^idvotav ovuffdviog rcrfo{K 
A., nam p. *d2^ p. med. iidciu habeut v»Mlni (Uirysippi 'sir 
collocata rovrotg Traoi avu(f(6viog xrcl rovvourc x. t. ?„ V. 3>\V> 
med. xrcl rgCrov ovdiv iartv i:r^ rcvrdiv atiurctvouevov evQiiv 
MA, xrcl rQirov ovbiv iartv (1. ovdlv iartv) svQttv /n' 
avtHv X. r. A. C bene: uiim in liis libris iart et Intinitivns 
iuxta componuntur, vehiti p. 2**2 post in. arc(fcig iartv iditv^ 
id. p. 239 a. med., p. 497 sub iin. iari ^edarca^ai] p. 191 
sub fin. idelv iart i p. iVdl extr., p. 059 sub tiu., p. GT9 ante 
med.), p. 701 p. in. evoelv eartv (p. 181 in. ijv ovra aatfoig 
»edaa69at nuUins mom^^iti est). — P. 481 p. nied. ort uev 
tQeig eiai dvvduetg dtotxovarct rbv ftiov ijuiiv MA, ot« uev 
TQetg elatv ai dtoixovarct rbv (iiov ijurov dvvduetg L ex usu 
Galeni; cf p. 4So extr. dtrrrci nvig eiatv rci rbv av^Qoiitov 
iniaTtoiuevat dvvtcuetg. p. 532 a. med. rci eig rifV yaariQa 
xa»^xovara (fkiiieg. p. 534 p. med. oi" ro p^-«**» ^/'9®*' 
d»Qoi^ovreg ^roQot et eett. P. 259 med. 6 koyog v:tb rav 
rij (frcQvyyi avvexrov uoQiov ixniunerrci MA, o L i^^ro rtov 
avvexrov Toi (}. rif) (fr<Qvyyt fi. ix. L bene, nam p. 257 sub 



— 135 — 

11. '.-ino uov :rgofiiQ(Ttxm' (sc. xtvrjofcov) /io^aufvoiy 
X€c9* €cg X(d ro xcc?.ovafi'ov idfco^ {lyfuovtxov iori n/j V't'2^5, 
tv€t koyov idtixvv^uv iiQar^a^ut ^iovov i^ttOrmiovi* 
x«3^, azo €cvrov rov t^^rovtiivov rTig ovaiftg i'xovra 
rag :rfor€iaeiSy ovra rotovrov' 'onov rav vcvqcov t 
aQitj, ivrav^u xal ro rijg tln^x*i$ ijysfiovixov^ «vrq 
IaIv tj rov Xoyov xvQttorcin^ ngoraOtg €afioloyt]fiivtj 
naOiv lcirQolg ra xcd tpiXoaotpotg' ?; dl olov ngoaltitlHg 
avrijg aktf^ijg fiiv ' )} agxh ^^'' vtVQ€Ov iv rp iyxe- 
€fa?.&j tl*svdiig ii ' i/ ctQxij rcov vet^Q€Ov iv t^^ xaQdia 
yQatpnv utv recvrtjv rijv nQorccatv i/ xcd ?.iystv rotg 
timiQoig avaroitijg dvvaiiivov rtvog, ov fi^r d€tt,ai 
yi dvvauivov x, r. X. (p. ()49 p. ined.). Cf. p. 212 extr.: 
avriXQvg niv t*£vdi} ra roiai*TCCj niQi cov iv rc3 rr^wrw /5</3A(fii 
dtij?.^ov inl :rA*or, orfti' t^rot uijdiv reSi' a/.oycov ^cicov im- 
9vuflv rtg t] ^vuova^ca tpciaxtjj xcc^cinfQ ot aito r7ig aroag^ 
i} TiciAtv ix xaQdiccg mcpvxivut rcc vivQa; p. 212 p. in.: 
fcror£roAM>/T«/ yccQ aTtccvra ra rotccinra TCQog ca^^Qconcov avcc- 
TQii^*cci €pt?.ovftxovvrci}Vy oacc xcc/.dg fiQrjrai roTg na?Mtotgy 
i^fQ roi; vecoriQav ccTQtatv tdiuv avarijaccad^at, r« tilv ovv 
rotccvra rcir ^^fva^drav iv rco nQoircD ^tfikicp dit\?.iy%a. 

12. MccxQoriQcov ovv Aoj-or idf»\^}}Ufv ev&vg iv rc5 
nQCiirct fitfikico 6ta rovg^ a ii}]dl okuig etdov^ cxtg axQtficog 
idovrag intxfiQtiaavrag yQcicpftv tjvccyxda^tjtiiv re xal r^v 
vtvQcov xoi aQTtjQtcov avaroiiijv ijtl xicpcckaicov iv avrp 
itik^ftv (p. GoO sub fin. Cf. p. 181) sub fin.: ovx oxvij- 
ao(itv ivrccvda rijv dvarofii^v fQut^vfvaca rcov apri}pii3r, £axtQ 
iiiXQOC&tv rciiv vttjQCOv, 

V\. 0aivtrai ydQ^ cog fiinQoa&tv idr^kcoaa^ ra i^lv 
r»v vtVQcov i\ iyxtcpdkov dvnxQvg ixxtcpvxora^ ta 
ii ix Toi; vconaiov uvtkov* vcortatog 61 avrog ii 
iyxtcpdkov (p. 188 p. iu.) Cf. p. 207 a. med. et de usu 
part. Yol. III, p. 45: ort filv yuQ UQxi] vtvQcov a^cdvrcov 
i^nucpakog xccl vcortcctog xcci cog ccvrov rov vcortcciov nd?.tv 
i}nu€pakog — tud dtg ric fiiv vtvQcc :taQa iyxtcpdkov rjjr 
ttfiiXfV dwafAir i%ti — , iv rotg ntQi rc3v '/jnroxpdrotv tucl 
nkdrcovog doyfidrcov axodidtixrat» 



mj^mw ■!■»■ « «i>ifif^(f ■■^>i^ii jj; 



— 122 — 

afta post T£ aut ante r£ ita ponity ut nihil sit interiectunu 
Illa collocatio longe frequentissinia est^ nam plus viginti 
quatuor locis invenitur {iv ^oyoig n Siia xal nQa^oiv p. 
320 a. uied.y anaivft ts aiia xal TtQoourai p. 375 p. nied. 
etc); alteriujj haec sunt exempla: p. 247 med. Sfia xb t6 
xi^vov rifivH xal to ^aov aiO^dvsTai^ p. 248 in. aua re 
tb tijs i^vxijg tjysuovixbv ritiovlij^t] xai ra Ti;g aiod^tiOscig 
ivijOyriOev ogyavaj p. 305 in. ovx eyxaiQBt de aua r€ :taQa 
tbv Xoyov yCvso^aC n xal v:cb tov XoyoVj p. 5G3 in. taip 
ovv a^a ts tovro 7toi^ot}g xal rififjg OQ^iOVj p. 571 extr. 
TjfieXXev afia rs Ox?.t}QOTiQa yavfioeo^at xal xiviloao^ai diTTy/i' 
xCvfiOiv. P. 522 a. med. sini:^uhiriter dicitur iva — f^^iJpca- 
ftiv ri rav a^vdQoriQov a^a rs nQordoitov £v:toQijoa(L€v 
€lg avra. Uuo tantum, quod sciam, loco legitur aiia interiecto 
vocabulo a ra seiunctum, p. 249 ante med. ndv^* aua Ovy- 
xiovrog rs xal ovvraQarrovrog^ at haec collocandi proprie- 
tas — legitimam esse apud veteres scriptorcs constat — ex- 
cusationem liabet propter praetjrcssum ar«i/r«. Xoli autem 
mihi alterum locum obioero, qui apud K b^gitur f, 554 
sub fin.: t6 :ri;p buoiaotiv ro SiUor i| ifivrov dua yivaoCv 
re xal rQotpijV iOxn; nam ibi MA aua yiveoCv re dutc X€cl 
TQOtpijv praebent; K alterum «aa post re eiecit, cum prius 
eicere deberet. Itaque loco. de quo quaerimus, uou solum 
lectionem codicum aua ra Xavxov retinuinuis, sed etiam dua 
^ikav re i\\ dua re ^iXav mutavimus. 

Multo difficilius est iudicare de verbis in MA aliter col- 
locatis atque in codicibus Platonis, e cuius dialogis a Galeno 
in his libris non paucos locos exscriptos esse constat, Plus 
enim viginti locis MA ab firdine in codd. Phitonicis tradito 
discedunt; sed rem si accui'atius inquiras. ita discetlunt, ut 
paucis locis exceptis pro l^cta et exquisita collocatione ver- 
borum tritam et usitatam substitutam habeant'-), veluti p. 
680 p. in. OviTo^otcL yCyvertci pro yCyverai lvvvoi}Otctj p. 0S4 



^^ Idera in locos Hip))Ocniticos atquc etiam Galeni ip»iu8 cadere 
vidctur, hi illos cum codicibus Ilippocnitis optimis, ho:i cum exceqitia 
Oribasii, quantum id tieri licet, coriU>aniveris. 



— 123 — 

p. m. Xoyov ioxiv pro ic%B koyov^ p. 731 p. med. xaXov 
yovv^ 10 HdxQfctfg^ fldoc; ffij Rv ]iro x. yovv av a £, iidog 
iifj^ p. 717 in. iv&vg xo yevog t6 dri/To'i' jiro t6 yevo^ 
fv^tV ro dr., p. 728 med. icuv ivog avdQog pro £Orir 
avdffbg ivog^ p. 75G po8t iu. fidti Xoyav nd&Q pro itdn 
fta^tj Xoytov^ p. 75«"^ in. onoOa ric dtaot}^(iaTd icziv pro ra 
diit0Ti)fir<ri« bnoiSa iotl^ ib. extr. outo^ 6 Xoyog pro 6 Ad^^off 
ovTO^ et cett. Qua rc ma«^.s addiicory ut credam illam dis- 
cre])antiam non a Galeni vel ueglegenter vel e codice de* 
}iravnto • transcribentis mauu profectam — id eniui panim 
convcnit ei, qui non iu uno exemplnn acquievit, sed plurium 
lectiones inter kc conferre solitus est (cf. Daremberg. Frag- 
ment.< du Couimentaire do Cralien p. 12) — , sed potius 
librari<»rum praepostere .scril>eutiuni neglegentiae correctorum- 
que malae setlulitati tribuendam esse, ))raesertim cum omnino 
in reddendis locis Platonicis, ut ex exemplis supra allatis 
patet, librarii parum accurati fuerint. Nec tamen equidem 
(juidquam certi aftirmare audeo, cum plnrimi illi loci, id 
«juo<l veluunrnter dulendum est, in seliedis Cantabrigieusibus 
Lanrentianisque non exstont atque de ea re testis gravissi- 
mus alterius familiae codirum interrogari non possit. 

Quamquam autem has duas familias lectionibus scri- 
pturisque diversas esse patet, tamen ab uno eodemque co<Iice 
originem ducmit, qui quidem saeculum decimum non exce- 
dens ipse multis variisque mendis et vitiis laboravit Nam 
MA (FPp) vitia cum CL communia atque ea quidem habenty 
quorum origo nisi e fontis aetate inferioris nec iam limpidi 
communione repeti non potest Vt enim nonnuUa sint casu 
communia; velut ea, quae ex itacismo nata sunt, qualia 
p. 227 in. dtaxffivrj pro diaxQivoi, p. 253 in. ii:tiQ pro 
fjxfQy p. 45^ a. m. ?Jyoi pro Xiynj p. 496 p. m. iiyetrai 
pro iy^aiy p. 483 p. iu. (pvOH pro (ptjoiig idquc genus alia^ 
tamen ne eiusmodi qui<Iem peocata omnia ad casum revocari 
}K>8sunt. An casu factum est, ut p. 268 in CM i:xl x6v 
if6fic9v xa) Xoi:tuv })ro XvxiDV (quod cditores Aldinae cor* 
rexisse videntur), p. 221 mod. in MAC mlQav Xafiitv |ivq- 
ctmg pro liaavCi&g^ quod nos restituimus, scriptnm sit? 



♦-■ ^_*.-» — ^^~._r*' 



— 124 — 

Idem Gadit in id genus mendorum, quod similitudo ductuum 
genuit Ut mittam confusionem litterarum r et ^ utrique 
familiae communem, velut p. 487 p. m.; ubi perperam op£- 
JtV TB pro oQtl^iv ys scriptiun est, litterarum tj et $, io ct 
ov, ut p. 262 sub lin., ubi (pcccvetai pro yatViyT«t, p. 279 
extr.; ubi nQooXec^ilicivovotv pro ngoaXa^ficivaaiv iu LMA 
scriptum legimu:^^ illud admoneo, p. 381 p. in. n£fivr]xtvcu 
in MA, fiiiiiv}]xevfi in C pro fiefitjxevcd positum esse (cf. 
supra p. 87), p. 459 meJ. in MAL iativ ov toig teluoig pro 
iativ q T. tsk.j p. 484 )). in. rot; oa^Latog pro rov noiuxxogj 
p. 219 p. in. in CA aacfakiottQov ^ in ^I aacpakatiatBQov 
superseripto f super sylhibam «r pro acacpiotBQOv. lidem 
codd. mirum iii modum saepe eoneiuunt in iisdem litteris 
sjllabisve omittendis aut addendis. P. 268 sub fin. LMA 
^aavBl aia^o^svoc \n'o aaavBi avvaia^. (cf. p. 269 p. in. et 
p. 290 extr., ubi eadem verba Clirysippi repetuntur), p. 494 
a. med. :iQcctteiv [uo avuTtQccttsiv. ib. iv iccvt^ pro iv 
aeavta, p. 489 p. uied. ovx elvcci pro ovx iviivai^ p. 509 
med. xcctci ys to zrQmov ttjg ivtQyeiag aij^icavo^evov pro x. 
y. to TtQotegov t, i, a. (cf. de eadem re ib. p. in. xata uiv 
t6 TCQoteQOV Qtj^ivj p. 510 p. med. xcctcc ulv to JCQotSQov 
arinaivofievov)^ p. 513 med. iQcovtog \)Yo iQcntmftogj quani 
lectionem in eodem loco Platonico }). 483 a. med. recte ser- 
vaverimt, p. 459 p. in. :tc<idcov {'zodciv L) pro Midicav; p. 
225 med. MA fi de l <f(ov/j^ C rj de (pcovt} pro ?} di iyca 
cp, praebent. L'bi autem olim una alterave littera vel syl- 
laba in proposito exemplari exciderat, ibi non raro mala 
adhibita coiTectione depravationem vocabuli immimiti postea 
longius progressam es^e satis coustat. Cuius rei CMA iu- 
signe communiter exein}»Iuiu prae1)ent p. 383 ante med., ubi 
in MA tccg TtccQcc to E/,/.)jV(ov ed^og ccvcc:iiu:tkaii,ivag oficO' 
vvfiiccg^ in C avccniu:tkccveiv obscurato exitu verbi legimus; 
illud avccmnnkccuivccg corruptum esse ex avccTcexkaaiiivag 
certissimum est: nam de tictis, nou complotis praeter Grae- 
conim usum oucovvuiccig agitur. Additarum autem iisdem 
vocabulis vel littorarum vel syllabarum haec suut exempla: 
p. 301 med. atri^icov cc^' ancc in M, ar. «0"' «. in L pro 



— 125 — 



<rr. ^ aiia\ p. 4oO ante lued. in LMA avtfSv xora ro aa^a 
pro xciv X. r, <T., p, 201 in. x«9^' ixcireQtt pro x«d'' txtfa^ 
p. 487 ante med. in MA ij^orro^, in L ijd?; orro^ pro riSov 
Mriptum inveuimus. Ilaee omnia e communi foute derivata 
esse quis nou coueedetV £x eodem autem fonte vitia quae- 
(lam, quae in prava vocabulorum separatione ceruuntur, ntri- 
que familiae commuuia liuxeruut. velut p. 218 sub fin., ubi 
MA navx" ovv ooa negl xa rc5i/ i:rtxfiQi]liaxiov {iyi* M) 
praebent: illud tibqX xa Basileenses viderunt natum esse e 
male distracto vocabulo ^BQixxax C habet navx* ovv xic roi- 
aika xciv imx.^ qnod niliil aliud uisi correctionem illius 
vsQi xa in exemplari proposito reperti esse apparet 

lam ut ab iis^ quae contra recte seribeudi rationem 
peccata esse generatim exposuimus, ad siugularia^ quae in 
exitu vocabulomm admissa sunt. vitia desceudamus, non 
panca reppenmus ex commimi origiue profecta. Eorundem 
enim nominiim termiuationes c vel v cum ^ adscripto ha- 
hent commutata, velut in ^IAL p. 514 p. iu. r<3i/ ?,syoiiiv§9V 
pro rp Xtyoitivan p. 481 sub f. ^Q0XBmivy]v avxov xQay- 
liicxuav pro x ttvx^ tiq. (in FP recte correctum est), p. 229 
p. m. iu MA X}j jtiir — xij dK in C ri) (Aiv — rij^ Si pro 
xij^ liiv — xij^ di scriptum est. Adile quod «, ag et av, 
ovj ov et €9 (cn); 6 ei V in exitu eoruudem uomiuum con- 
fusa inveniuntur; p. 217 p. m. CMA :rQoiovoa pro TtQOiOvCav^ 
p. 2G1 m. LMA afi<p6xcQa pro afLq)oxiQag, p. 301 extr. LM 
^oxfQov oUyov^ A ^. okCyaov pro ^axiQov okCyaif^, 229 p. 
m. CMA Swafietav ainov pro S. avru^ p. 230 m. «M? ^^^ 
t^ov ))ro a, rc5 t?i^^ V- *^^^ ^- LMA xciv axaiQiag im9v- 
fucSv pro r. axaiQov /., p. 383 iu. alttav airrov pro c. ovro^ 
praebent: iidem p. 4G8 m. xfknoxclxag ])ro xekftoxtixag, Multa 
etiam vitia ex adsimiilato proximo uomiui exitu nata suut: 
p. 494 a. m. ^IAL xoivmniaavxoi: atQovvxog pro xoivmvfj" 
cavxa alQ. scribunt, p. 4G3 p. m. ar^pi Si xin ^rr?;^ r£ xal 
xiig axifiCag (og xaxa pro ag xaxHv; illud xaxd ex ante- 
cedenti rag aya^d contrarie relato ortum esse facilc iutelle- 
gitur; p. 293 extr. LM 6 ^vfiog avx&v rc5v q)Qtv&v pro 
avrov T. ^Q.y quod Aldinae auctores restituenmt; p. 385 



mpf^^^H^MVHP^P^r^^pi Wi^as i^ P« p V«PMI .•.^Wi «v ■. wvr •« »-f-^ -^r' ^igKw^ims. -— . w^'.r 



— 126 — 

8ub f.. CMA r^g uXoyov ^{ovijg pro r. aXoyog 9., p. 508 
ante m. LMA xov c<pt^y^ov ovoiuctog pro tov aqrvynog o., 
p. 500 med. rcj aloyiarG} ^v(iov(1£vg} pro ra aloyiartog ^u- 
liovfJv& (at p. 502 iu. L akoyCar&g scripsit, MA m eoileiu 
mendo perseveraruut). Correctoris iu arclietypo manus aperta 
est p. 466 extr.^ ubi LMA avtr} yag iftarri naidtov nai- 
itCag nagaaxavii rov nad^firixov rr^g ifvxqgj pro quo uiani- 
festum est scribeudum esse: avr. y. a. n. TcaiSaia^ na^. 
r. n. r. ^». hoc sensu: 'optima enim puerorum institutio in 
eo cemitur, quod aifectibus obnoxia animi pars ita prae- 
paratur, ut ad obtemperaudum ratioui quam promtissima 
fiat', et p. 490 extr., ubi Geuctiyi avd^QtiiKov imxsiQovvrav 
— xoainovvriov perperam ponuntur pro Dativis av^Qninois 
ijcixsifovai — xoafiovatj qui referuntur ad antecedentes Da- 
tivos ror^ xamxotg 17 tQayixotg. 

Etiam verborum quoruudam vitiose terminatorum origo 
commmiis est. P. 302 a. m. LMA nou initi(t^vta, sed 
iniri^tcivtai^ p. 484 p. i. uou imaxintovtai^ sed imaxints- 
ad^ai, p. 464 p. i. nou vnuQxnv^ sed vndQx^tj p. 515 p. i. 
non ilxd^sij sed tixd^eiVy p. 462 p. m. nou iikXatQiGJvtaij 
sed rikk<otQL(otat (cf. Progr. uostr. II, 15), p. 475 extr. 
non dvatpiQELv, sed dva^psQea^aiy p. 487 p. m. non initt(i}}' 
d^i^aetat, sed inittatjait tradideruut; p. 492 p. i. in L afjfiai- 
VTitat yicQ^ iu MA ai]ucdvf] te submota Pai-ticula ydQ tradi- 
tum est pro atj^iaivH yccQ; p. 496 extr. locus e Platouis 
Rep. (p. 440 0) exscriptus iu utriusque familiae codicibus 
laborat vetere lube etiam codicibus Platouicis adspersa, qua 
de re vid. Apparatum critic. et supra p. 59. 

Denique uou desiuit Adverbia, Praepositiones aliaeque 
Particulae, quae cum proi»ter alias causas, tum propter com- 
pendia olim nou satis iutellecta iii utraque familia perperam 
aliarum loco positae videutur. P. 516 in. LMA 6 dvi^Q 
ovttog pro 6. d. ovtog., p. 278 m. in avtotg pro iv avt^ 
p. 474 a. m. ixnintovat pro inn.j p. 477 p. m. nQoate^ivta 
pro ^r^or., p. 495 p. i. nQoe?.d^etv pro naQeXd'. scripseruut. 

Nec vero j^arvus e^t uumerus eorundem vocabulorum 
in utraque familia omissonim. Non soium Articulus in CL 



— 127 — 

et MA saepe deest, Tclut p. 217 cxtr,, iibi itg €vp{6iv rov 
igyiuqvixov fcopiov, p. 234 sub iiii., ubi ri||y iiaTtifoi^v afiiK" 
iftov altero tjjV ante i/Lixa fiia^ eietto restituiiuus, p« 273 
med., ubi uos rct ftiv inter rcc dl akkcc 0v(i:rcctTa et dioJUx- 
rixa, p. 370 p. i., ubi Bake r& inter taov et avfv inseniit^ 
p. 1)00 med. et p. 517 extr., ubi ex auctoritatc codicuni Pla- 
tonicorum xiqi rov fiilriovog et ixccarov rov iidovg scri- 
beuJum fuit: sed etiam alia Pronomina oniissa sunt; p. 292 
in. deest ijuiv in LM inter yinrai et ifitfaci^y quod edi- 
tores Aldinae ex antecedenti loco Clirysipi^i (p. 291 a. med.) 
rt-.-^titui^^e Tidentur; p. 513 m. in LMA deost oi post fiovXii" 
rai^ p. 4S7 p. m. r<$ inter il di et /i?;, p. 474 a. m. rou 
iriro^) post iyxiXivaainivov j p. 234 a. m. in C ri post itxij 
iu MA r£ aute ri (nam utique le^enduni est itn ri), p. 382 
<*xtr. og post ardpcnro^. His statim subiungamus alias to- 
culas omissasy Telut Particulam av p. 207 p. iu.^ p. 2G9 
oxtr., )>. 4Sr> p. med.^ quibus locis iam Kuehnius eam in- 
seruity dtj p. 483 in., ii p. 3^0 s. tin. et p. 458 in. ])ost 
oifxi* xai p. 409 p. m. ante r»;^ xasucc^ aliisque locis, Prae- 
p<i>itionem iv^ quani uos p. 230 a. m. inter fiiatjv et rc3 

^cio, p. 448 ]). m. inter v:t(:qx^^^' <*^ ^^^'"^U^ P- -^^ >i^<^^« ^^^^^ 
iarQoi^ n xal ifiXoaoifoi^ inseruimus. Praeter has Tocula^ 
etiam eadem nomiua Tel Terba siTC singula siTe plura 
omissa e»se docent illa exempla: p. 44G s. iin. mire scriptum 
est in LMA(BChK) at iiiv yag ivvoiat xal al {at delendum, 
cf. supra p. 113) TCQohiva^ iviQynai xi^g tvxiiiy ^i avrbg 
cv 6i irig&v ixdiddaxng^ ro n axotfarixov xviviia xal xo 
oxrixor x, r. A., quem lociuu corruptum additis inter r^^ 
rt^v^ et cS^ «iTo^" Terbis omissis fiopia dt avxijg repara- 
Timus; p. 474 s. f. post iavroig deesse xccQiirai ij imcpiQi- 
a9ai (coll. eiusd. pag. in.) apertum est; p. 502 s. f. inter /i«- 
yaktiv et yLOlqav censuimus ixn interponendum esse; p. 216 
p. med. inter ivrav^a et biakvia^ai deest oiia^ai Tel tale 
quidy p. 4G3 p. med. inter okxij^ et npoyyiia^ca LifinitiTus 
yivia9cci; p. 215 p. iu. CMA orationem ChrTsipj>i mutilatam 
»ic tradideruui: ovxa di xal rb iyci kiyo\kiv xaric rovro 
diixvvvxig iavxovs iv ra axocpaivia^ai ri^v diavotav itvcuj 



— -."•^.T 



V;»^-"" " * * -_^^,.^ ^_^^^^ -'"»-^ -jar^ j^»T|:^ 



— 128 — 

quam quomodo refecerimus, vide textum nostrum ipsum. 
Pp. 282 et 283, quibus extrema pars libri secundi contine- 
tur, ut ex adnotatione critica apparet, codices textum ita 
traditum habent, ut archetypum aliquid detrimenti accepisse 
atque totum locum non iutegrum reliquisse pro certo affir- 
mari possit. 

Nunc venimus ad vitiorum genus contrarium, quod ex 
vocabulis sive per orrorem sive consulto additis constat, 
cuius quidem nou pauca exempla in utraque familia exstant 
ad communem originem referenda. P, 292 extr. MAFP ori 
oia ditt TtvQog ye habent, L ur^ ouc ^TQog yij; illud ola did 
nihil aliud est nisi dicc bis scriptum, uam 6 et o commutari 
solere Eoehn. ad Gregor. p. 120 adn. ed. Schaef. docet; in 
L dittographia ideo tautum vitata esse videtur, quod libra- 
rius pro TtvQog ye nQog yij legit ob eamque rem illud did 
nihil loci habiturum eiecit (p. 713 extr., ubi idem locus ex 
Timaeo Platonis laudatur. MA illam dittographiam vita- 
verunt). P. 2G5 p. i. LMA ou dl ovx ix toji/ iyx^tpdkov 
dvvdfiecjv i) xuQdia rfjv :tQciTT]v ciQxilv ixH scribant; pro 
ix Chart. irt scribi vohiit: nos eiecto illo ix restituimus ort 
8\ ov Tcoi/ X. T. A. P. 379 s. f. iu C scriptum legimus 
vneQPaivoi t6 rd ovrcog ccvayxatcc^ in MA vzsQ^aivoiro rd 
X. T. A.; utrumqne mendum ex Articulo olim dupliciter 
scripto natum est. Euudem Articuhini CMA p. 257 p. i. 
post cog Hvai xoiovds insertum habent. P. 231 in C xaineQ 
ovxa jcokv il\v — o^icog d\ ovx x. t. A., MA fiiv post nokv^ 
non 6\ post o^icog habeut: utique et hoc et illud a manu 
Galeni alienum est. P. 474 extr. LMA re inter rd xQoviipvta 
et xav :ccc^civ iuepte inseruerunt, iidem p. 494 p. m. xai 
ante xaxd ixiivov^ p. 4S2 med. !j ante xaTo: xccirrov, Aperta 
autem glossemata, qnurum origo eommunis est, illa sunt: 
p. 226 med. iv ccvxrj post dxokov&t]oag ini nkiov^ p. 272 
extr. kiyetv post (fccivsad^cci ^ p. 204 a. m. intxeiQijocu post 
neiQaO^ilvcci yovvy p. 447 p. i. xcci xaraotdaetg post uoQid 
xe Tucl cxoixfian p. 510 p. i. xai 6 ^vnog post i/ i:it^v^ian 
p. 514 p. m. ini post xtg elTccov, 

Ex his quae elegimns exemplis luce clarius patet utram* 



— 129 — 

qae familiam codicum ex eadom siirpe prognatam atque 
ipsum archetjpnm, unde originem ducunt, inforiore quodam 
saeeulo, quo et niinusculis et notis compendiisque multis 
utebaiitur librarii, exaratum scripturis yitiosis, omissionibus, 
interpolationibus male atiectum esse. Postero autem tem- 
pore depravatio t^^xtus propagata auctaque est in apo- 
«rrjpbis, e quibus ilhul, quod familiam CL genuit, satis 
accurate quidem propositum exemjdar descripsisse^ sed ipsum 
aut litterannu obscuritate aut temporum iniuria laborasse 
Tidetur, ex quo qui descriptus est liber, eius sive librarius 
sive corrector ductuum obscurorum vel evanidorum vim ac 
jiotestatem quacunque ratione persj>icere atque Graeca verba 
Ifirero studuit, qui queni fetuni lectionum prodigiosamm 
jzeneraverit, multis exemj)lis allatis demonstratum est (ct 
^tipra p. 94\ Alterius apo^rajihi, parentis familiae F{P) 
AIAp, paulo neglof^entius facta ex arclietvpo descriptio vide- 
tur, unde mendorum vitioruraque larga sejres provenit, minus 
larga in F, largior in MA, atque ex eodem apographo liber 
{^rimus iam evanueraty jiriusquam ipsum in nova exempla 
transcriberetur. Idem liber primus in altera familia integer 
servatu^ erat ac pars eius in CL tum demum abscissa et 
dt*)>erdita videtur, cum cudex ii>se, quo praeter libros de 
riacitis alia opera Galoni cojitiuebantur (cf. Progr. nostr. I, 
pjrg. 8 et 9), misere dilacoraius Qnt 

Apparet ijritur codices nostros omni vitiorum, quae in 
libris inferiorum aetatum rejKuiri solent, genere infectos 
esse atque eum, qui textum ojieris, de quo quaerimus, re- 
coimiturus est, tanquam 'incodere jier ignes suppositos cineri 
doloso'. Xec tamen de vera maim scriptoris restituenda 
desperandum est idque de tribus j)utissimum causis: piimum 
in ipsa corruptae codicum condicionis cognitione et aesti- 
matione. modo sit dilif^ens et accurata, inest initium salutiSy 
(juod docere maxime propositum his j)rolegomenis fuit; deinde 
multum confort ad locos dej^ravatos sanandos sermonis, quo 
nsus est Galenus, observatio, quam ad emendationum veri- 
tatem coniirmandam et in hoc libello saepe adhibuimus et 
in commentariis saepius adhibebimus. At res cautionem 
quandam habet Nimirum larpim quidem matoriam obser- 
vationum non solum libri de Placitis, sed ceterorum etiam 
operum, quae aetatem tulerunt, multitudo praebet, sed tamen 
(|uia de horum plerisque j)roj)ter editionum ad criticam ra- 
tiuuem institutarum j)euuriam lectio non coustat^ ea Galeni 
i'onsuetudinem obsorvanti neutiquam tam certum quam quis 
opinetur fundamentum; quo nitatur locorum emendatio, prme- 

Gal«ftl «• PUc. Plat «t Hippecr. IIM. 9 







•""-•- *•?: 



— 144 — 

ISSacovro Cwtayiidr&v ivsati xectafLa&flv \ ori d^ ijtoi^ mrra- 
TCaiSiV avxol twpXdttovtsg !} tvtpkots diaksyoiavoi ^sqI tijg 
xav vivfcjv aQiijg iygai^av^ ov Xoyoig XQ^ C^^xQotg xata- 
CxivdisiVy allic ixl ti^v aic^^Civ uvai. tpaCvttai ydf^ ag 

5 iiixfoo^iv idrikcHSay ta ^lIv tav vivfov i^ iyxiipdXov avti- 
xfvg ixnapvxota, ta di ix roi; voatiaiov itvsXoi;, votiaiog 
dl avtbg il iyxstpdkov. ^iktiov ovv rjv ov^* ankag dfifiu 
tav vavfov ditotpijvaa^aL triv xafdiavj oxif ^AfiOtotikr^g 
inolfiOiVj ofjti ix navovfyiag tivog imfiePovkevfiivrjgj 6g 6 

10 Ilfa^ayofag, ovtog yaf 6 dinif incidtj iitidlv icifa vivfou 
ix^voitivov tijg xafdiag, iipikotiiiilro 61 nfog 'Innoxfdttiu 
xal ndvtog ifiovkito tbv iyxi(fa?.ov aKpikio^at tijg tav viv- 
fov dfx^gy ov 6(itxfbv d7Cit6k(itiCi ifivCaad^ai tdg dftrifiag 
fpdyavog iv tc5 nfovivai xal xataoxit^a^ai Ctivdg yivoiiivag 

li ilg vivfa iiitapdkkiiv tov ydf 6}] aoiiatog avtav vndf- 
Xovtog vivfcidovg uiv. dkkd xoikov xal xcrra ttjv im nkiov 
iv to ^cJci) Cxiaiv ovTO ytvouivcov ULXfc5v rov xoikorilraUy 



5 xu itlv ii iy%sq>aXov tiiv vfvgt^v C ra ulv r. v. i, iy*, Cai.; cf. 
Proll. p. 44. — 16 ante «am %ai inseruimus. — 17 ovttag yiyv, C ceit. 
ovTO) yiv. noa. — 



sccre licet: eosdein autem, quasi vel prorsus ipsi caecutiront 
vel eum caecis disputarent, ita de nen*orum origine scrip- 
sisse uon opus est multis verhis contirmare, sed ad ipsum 
sensum accedere opurtet. Apparet enim^ ut supra demou- 
stravi; alios nen^os palam ex cerebro, alios ex dorsi medulla, 
ipsam medullam e cerebro exoriri. Melius igitur erat neque 
simpliciter nervorum originem cor esse dicere, id <{uod Aristo- 
teles fecit, ueque cum fraude quadam commenticia, ut Praxa- 
goras. Is enim cum ex corde enasri nervuiu nullum videret 
et tamen adversus Hippocratem ambitiose contenderet atquo 
idcirco nervorum origiuem cerebro eripere prorsus vellet. 
vel insigni mendacio uti ausus cst, cum arterias iu progre- 
diendo ac dum finderentur coangustatas in nervos tnmsire 
affirmavit; cum enim corpus oarum nen'osum quidem, sed 
concavum essei, dum in animalis corpore magis magisque 
finderentur, adeo exiguas earuni cavitates ait ovadere, ut 



— i4r> — 

«s? im^riTtiiv I {(lX)j?,otg rov»? xirciva^y oTrorccv rovro ;rpc5roi'lS0 
j^iVi/rcf/. vevQOV ijSij qxdvsa^at ro «y^^^ror. ^EQaciarQccrog 
uiv ovv ovdt {ivri?.oyiccg ij^iojOf roi' Ao'yoi; (ag «i'fa<T;|ri;i»rci)s: 
ccror^roAu vnikvov. 

*Eya db\ i:rfid)}:r(Q amc^ xccrtarijv sig ro :n(fl nccvrov & 
diaaxttl*cca^c(i, fiQaxicc rp IlQcc^ayoQcc d/«Af;i;^iJr«i fiovkofica 
ml (takia&^ ori xcci XQvain:rog iuvifUovtvae rccvdfbg avrt- 
^iig roig cc:rb rijg xtcfak^ig ccQXia^ai ra vivqcc voiiilovatv, 
ori yccg ovrcog ixQ^i^' ^/fir ro cfatvoufvov ix rav ai/«rofic3r, 
(iig V IJQcciayoQccg tiQ}]X6Vy ti utkh]aH rtg tv?,6ycog ccQxijv i» 
rdv vtvQcov v:ro?.im'ta^cct ri^v xagdiccv^ ovdt iiUtig aficptafi)}- 
rovfAtv. ort di ovx ovrcog ix^t. ui*Qtc(xig ^tiv ijdfi rotg /JoyAi;- 
dtiat yifdvca rcc?.f}^tg im rcov icocov idti%cctttv^ ovx oxv/^ao^tv 
dt xuvrccv^cc rijv avarofiifV iQuVfVtvaai rciv aQri}Qic5v^ &a:rtQ 
ioMQoa^tv xav vtvQ(ov. ix(f.vtrat utv yicQ ix rijg aQiartQccg v» 
xotkiag rij^ xccQdiccg ccQr}}Qicc fityiar}}^ xa{fcc:rtQ ri nQtiivov axa- 
a&v rav xara ro (c5or aQr^iQtco}'. anofilccaravti di a:ro avr}jg 

7 ilrrt^tlg cett., fortadse arrinO*!^ legendum. — 10 uflT^en C 
utiXfJGti Cai.; cf. rroll. p. AH. — l<) nKdtdTtig xi C Cai. xa^tcnfQti Ch. — 

tunicae inter se conciderent , quud ubi primum contigisset, 
neryam iam vas videri. Quam quidem ratiouem EiTisistra- 
tusy cum tanta iinpudentia atque audacia ficta esset, ne con- 
futatione quidem dignam esse existimavit. 

Ego vero qupniam semel in hoc incidi, ut de onmibus 
quaererem, pauca adversus Pnix<n^oram disputanda mihi esse 
dnco et maxime propterea^ quod etiam C*hrysippus hominis 
mentionem fecit eiusque auctoritatem iis opposuit^ qui a 
capite nervos initium habere putant. Nam ita rem ipsHUi 
ex corporum incisione oportere se habere^ quemadmodum 
I^raxagorae placet) si quis pro1)abiliter cor esse nervorum 
originem existimare vult, ne nos quidem nep^ainus; non au- 
tem ita se habere licet millies iam verum cognoscere cupienti- 
bus in animalibus ostenderimus, tamen noii pigebit etiam 
koc looo arteriarum auatoniiam exponere^ sicut autea nervo- 
rum. Enascitur enim e sinistro cordis ventriculo arteria 
maxima velut truncus quidam artt*rianim omnium, quae i^er 

iiaymk a# PUe. PUt. ct lUppoer. Ubr. 10 



■ ■ ■■ !. i^nff^ ^w^s^^^^T^r^ ^jv.m * i mm i ■ nuy >i j ■iM» - i> f ' 4^*^.^ ^ 



— 136 — 

14. *Slg ifixQoc^cv iStfk&ca r^v xHv vivf&v elg 
axavxa xov %^ov xa noffia vofLijv (p. 194 p. in.). 

15. *Slg ifinQOC^iv £iipi/rae, CfLiXQov ajio iyxefpalov 
xaxiov (sc. vevfov) eig avxiiv (.sc. xijv xafdiav) i(iq>va^ 
xai (p. 206 a. med.). 

16. *Ened£i^aji£v ovv ^6i} xal diic xov «fiaxov fiifikiov 
nefl xrjg jiQbg iavxov avavxiroXoyiag xov XQvainnov 
(p. 320 extr.). 

17. XQvoiTcnog de xov ^('vjixov xveviiaxog MXtJQfi 
ipficlv slvai xijv xoiliav xavxriv i. e. r^i^ aQiCxtffav 
xoiliav x^g xagdiag (p. 185 a. med.). 

18. 'In primo capitulo de oppositione (sic) Ypocratis 
et Platonis dixit: quidam infans passus e&t fistulam iu 
pectore provenientem usque ad OS; quod erat in medio tora- 
cis (sic) eius; et discooperiendo totum id^ quod attinebat 
ei, invenimuS; quod ibi erat corruptio. unde coacti fuimus 
ad incidendum (sii:) eam: std lucus torruptus de ea erat ille, 
super quem iacebat celhila curdisJ. Cumque viderimus hoc, 
dubitabamus vehementer de expoHatione carnis corruj)tae 
sequi (?), cum fuerit propositum no:$trum ad conservandimi 
panniculum indutum super eum intrinsecus, et de sahite 
ipsius; et opportuue totum id, quod coutiunatum erat cum 
torace, putrefactum fuerat simihter.' ( Rliazis Continens trad. 
ex arabico in lat. per magistrum Feragium. Venetiis lolo 
XIY, 4 foL 294^ X. Cf. Galen. de anatom. administr. YoL 
II, pp. 632. 633\ 



Tol. V, 181 K. 

ro ncifiXfiv. ukXa xctxeivov rb ovpfx^^S toi ctiQV& 

dirtiJtOri^hi x(i\ tiv orrca oafpcig f^fdorcod^cct rtjv xuQdiccVy lo^ 
xav ratg rav ^ciav ((varo(Aaig^ i:t€td(cv ixovreg avayvfivmfLBv. 
xo liiv otV xcdddQiov ioci^}} oagxco^tvrcov rs r<3i/ xigX to 
CriQvov xaX ovnq^vitcuv aXkt]}.otg x(cl roiovrov i^tid^inaxog^ 
yivofiiv&v r^g xagdiag^ owv mQ 9} ia:TQoo^£v i}v xoQVipti 
xov x'^<3>^o^* xra 01; XQij ^av^dtstVy ii yvuv(0^H09jg r^g 
xaQdtag \ ioci^ij ro naidaQiov, ovdiv yc^Q :i£Qtrr6reQ0V ^lSt 
dia^iOtg ftx^ rcSr oOtjuiQai yivofiivav fig rov ^dgaxa ovv- 
XQfjofov. ov fiy)i' ovdl 6 7rfQiX(CQdtog tdiov il(ciQfrov i:it(piQH 10 
xiva xivdvvov^ &onfQ ttov xaX ^IlQo^ft/.og ft^Qr/Xi xaX (ckkoi 
xokkol rdv larQciv, ovrf ovv ro ff(cid(cQiov ixalvo xaQcc 



AdxotATIO CBITICA.. 

rdr^rov nfol tmv ^IimoTiodxovg x«i /7i^'rfciro5 doy^iatav §i§Xiov 
w^TOV anitpttlor C. — ro nua:tCKp C; oiii. C'ai. Ch K. — ro ante tfryf- 
Xif om. C, add. Cai. — ro crigvoi Cai. Ch riD cx, C. — 2 dtaac^nn 
C Cai. ditc. Ch K. — ntd — ^fftctta^tti in ras. C. — 3 nav C nttv 
Cai.; cf. Proll. p. 43. — 5 toiovroy int^tntt C Cai. Ch K voiovrov 
imt^iiuitog noa. — 11 icniQ nov C Cai. tacnt^ n, Ch K. — 



I 

Sed et illius pars ea^ qiiae cum pectoris osse co- 

haerebat, computruerat et ita mauilosto inspicere cor licebat, 
sicut iit iu animalibu:< iii^c*cau(}is. cum dedita opera id denu- 
ilamu8. Itaque puer sen'atus est, cum partes circa pectus 
came obductae cssent et inter se concroTissent, ut tale oper- 
culum cordis efticereut, quale prius apex timicae erat. Nec 
mirandum est, quud denudato corde servatus est puer, quippe 
cum nihil amjdius attectio illa mali attulerit quam, quae 
quotidie in thoracem fiunt, terebrationes neque ea, quae cor 
circmudaty tunica singulare aliquod periculum inferut, qaem- 
admodum et Herophilus et multi alii medici dixerunt Neque 



1 * • • • ' » 



— 138 — 

oAi}v tijv i^BQtacBtav ifiifilanro r^v iviQynnv oiki av xt {^ov 
ofLOicag avariiivcDnev, rivog ovv svfxa raura sfQr^rai iioi; 
rou riiv xaQdiav ai^arog alvai (U£tfrP;v nivixama xara afi- 
tporiQag rag xotliag. rcS rovro dij},ov; U rQcioaig amijvj 

5 iv^vg ixxtlrai ro ai^a, ixpij^ ^^ 7^ xara rov XQvainnov 
jj ro Ttvii}^ TTQoriQov i7txBvov[i€VOv tpaivBOd^at xaTCH&^ ov- 
raig i^iea^ai rb ai^ta ij ^rjdl oAo^ tneo^at^ xa^aTtiQ ovda 
ifd riSv xaric rov iyxi<pa?.ov iTCtrat xotXi^v^ aXka imtdav 
ixx6t(cvr£g ro XQaviov a(pi?^ci}^tBv rijv TtaxBtav ^tijvtyya xal 

10 yviivcictcvrBg anavra rbv iyxixpakov imxBtQtauBV rtrQcicxBiv 

Tjvrtvoi^v avroi xotkiccv^ oijrs iv ra :cccQccxQijitcc cpccivBrat 

xara avrijv cctua nBQtcxo^Bvov oij^* ijarBQOV inoftBvov. ouro 

ISddi xa:cl rov rB^VBcirog ijdi] ^oiov xara ^bv | r^v ccQiarBQav 

xoikiav rijg xaQdiag ovx ia^* osroi; ovx av BijQOig atiiarog 

15 d^QOjifiovg, iv ds rcctg xara rbv iyxitpakov ovx BVQtjaBig, 
nXiiv bI ^kcca^ivrog avrov avv rc5 xQccvip rav iv avr& 



1 ovxf av ri in rasura C. — 11 t,vTivovv C. Cai. rivTivccorv Ch K. 

nttQcc XQfi^^ C nc:Q€expr;uK Cai. — 12 x«r* nvTug C Cai. Ch K 

ra avTTiv nos. — ori^ C Cai. ovtt Ch K — ovr«>$ C cett. 



ovrfii no8. 



igitur ille puer per totuni curatiouis tempu» actione Liosiis 
est neque, si codeiu nu)ilo inoideriuuis nninial. iil laeili poterit. 
Qua igitur ile oausa haoo (lixi? ut cur in utroque veutrieulo 
timc i^lejiura esse sanguinis oteiuhim. Uiule itl constat? si 
cor Tulneraveris, sanguis continuo ofriuit. At ex Chrvsippi 
sententia oportet aut sj)irituui ])riu.s ovacuari luaiiifosto atque 
ita denium sangiiinoni .soqui aut no oinnino qui«loni soqui, 
quemadmodum neque iu corohri voutriculis soquitur, sed ubi 
excisa calvaria crassain nu^uibranam ab>tulorimus atque ita 
douudato toto cerebro vulnorare quomlibot ventriculum oius 
tentaverimus, ueque statim contineri iu illo iiequo po>toa 
secjui sanguinem apparot. ^ic quoque in mortui iani anima- 
lis sinistro cordis vontriculo concretum sanjjuinom usque- 
quaque reperies, in corobri ventriculis non ropories, nisi si 
ipso una cum calvaria colliso artoriae aliquae vel veuae, 



^r 



^> 



_ 139 „ 

xivtg igttjgiciv 5 <rAf/Jc3i' 8i«Cn(iC}^fXn\ orrci 81 xanl rc5i/ 
rixQ€JOxo(ihV(ov xfcra rP/i^ ixipvoiv rnv vforifciov (ioav ivQi- 
cxtrai xore 8tfc8id6ufvov fig rtvfc rav TfQoafftcov xotktm* 
alfifc. Xfii ov8lv ov8i ^rrav&fc ^fautccarov airrijg rijg ont- 
0%iov xotkiccg rtrQcoaxouevf^g xal :roAAc3v xat (liycilcov avr^ & 
cvvrirQfocxo^ivfov ayyficov cccftxveiad^fci non xal ,u^29' ^^^ 
sTQoatifOV ro aiua, dvvatro 81 clv fviore xa\ jiQOXto sivi' 
yivrog rov ^ciov 8ta ri}i' v:riQfic'<?Mn*aav fiiav Qfcyijvai rt 
Twv Xfcra tov iyxifpcclov ayyiicov^ otcc 8f} 7to?Mixts oQfcrtct 
yivonfva xal xcct* ortovv a?,lo utQog vtto Trhj^ovg aT^ia- lo 
TO^ >; xrtfco^ fcvaQQfcyivrog ayyeiov el 81 iv v8arL nvcyeiti 
ro i&ov^ ovx ccv ouoicog fcyyiiov gayeif}, xccra (tivroi rovg 
aXJiovg tcnavrfcg ^tcvaroiyg rcov ^cjcov oi»x tcv evQotg iv 
i}niiifa?.ov xot?Jfc :tBQttypn^vov ^Qouftov^ &a:tfQ iv ri; xtcQ- 
dia dtic xavrog, a?JJc r« (tlv \ i:rl rciv re^vecircov ix 1S4 
xiQtovaifcg eiQfja^ai (lot doxcS. i:ravei(ii 81 av^tg i:tl i« 
fiavra ^cSa xal Seixvvfii aot yv^ivcod^aiafjg rfig xtcQ^iag ov 



6 oqri«v«ra^ffi iror^ C Cai. atftiivtie^ai n. Ch. ^ 16 Siamvtog C K 
dtaMavtos Cai. Ch 6ik nuvxog no8. — 

qnae in ea suut; rnptae fueriiit. Idem in bobus eyenit, qui 
in exortu dorsi mcdullae Tuhierantur, ut sanpius ab'quando 
reperiatur in aliquem ex anterioribus ventriculis diffusus. 
Ac ne hic quidem mirum, si posteriore ventriculo vubierato 
et simnl cum ea multis ac macniis vasi.s dimptis sanguis ali- 
qnando usquo ad anteriores peuetrat Potost etiam nonnun- 
quam animali laqueo suffocato fieri. ut propter nimiam vio- 
lentiam vas aliquod cerebri nmipatur, quale plerumque etiam 
in qnavis alia parte videmu.s nceidere. cum sanguinis copia 
vel fiisione ruptum vas abquod fnorit; at »i in aqua suffoca- 
tum animal crit, non simili modo rumpi vas poterii In 
omnibus autem aliis mortis aninialium generibus sanguinem 
in cerebri ventriculo nunquam^ ut in corde semper, esse in- 
renies. Sed de iis, quae in mortuis cemuntury ex abundanti 
mihi dixisse videor. Redeo ad viva animalia ac tibi osten- 
dam denndato corde sanguinem statim profundi, non solum 



•-■■ *.' 




— 140 — 

fiovov el C^iXrjv xa^sirig sig r^v 6ftauQ(tv xoiliav, ccifia 
nffOXBOiiBvov iv&f&g, aXXa xal yfaipstov ij fislovtiv iq rt 
xoioinov itBQOV, xaixot ys^ atmg avayxalov ^v, ^XQ^i^' 
ixTUVto^ijvai ro nvevua nffoteQOVj Xva axokov^riOri ro alaa' 

5 ro yaQ Cxivov trig 6x!jg av sig ;|rpovot; (irixog ov a^iixQa 
OwetiktCiv. akka ovx uds ixa takrid^ig* fmtai yag avrixfc 
lidka tp tQcicavti tb alaa^ Scts ovx av^ ovdi h ndvv 
Cfp6d(fa taxvvoig iv t!j ;|r«£j)oi'pyt«, dvvrjcato :tot£ avcuaa- 
xtov i^aQ^taCap tb tQtacav. co dfjkov^ dg jrkiiKffig ictlv atua- 

10 ro^ 1} aQtCtega xotkia. 

Tb yaQ vjtb t<ov :tfQi tbv ^EQaciCtQatov ?.fy6fLfvoVn cog 
TtQlv (liv tov yv(iv(a^)}v((t niftviia (lovov iv avttj TtfQiBixtto. 
yviivcD&HCrig dl 7taQeuni:ttH ro a/fia, ovdlv akko icrlv rj 
avd^Qtixiov k6yog avatcxvvtcav XQog tbv iksyxov, akka 

15 xal tovto avtdv ikiy^at tb avatCxvvtf]\ia QaCt6v icrtv, 
185^' 7^9 ^h ^^Q^ ^vCtv eig r^r JtvBV(icetixi]V \ xotkitiv tfj^ 



1 aa^lrjv C cett. cuilt,v nos. — 2 xrtv C cctt. x«l no3. — fj ri C 
Cai. ij Tt Ch. — 5 Gnyvov C cett. arfvov iios. — S rajirri^ijc (' ('ai. 
Ch xax^^Vi K xcixvvoii nos; cf. ProlL p. 71). — 8 dvvi,Gq C ^>»'i/'<7r, 
Ciii. Ch K Svvi]aaio iios. — 15 gccaxov taxiv C Cai. guaxov Igxlv rli. — 



si scalpellumy veriim etiam si stilum vel acum vel aliuil r|iii«l 
Iiuiusmodi iu .siui.strum veutriculum immiseris. At, >i «jui 
dem necessarium esset, evacuari prius spiritum oport^^lMt, 
iit subsequeretuf sauguis, quipiJe cum foramiuis ani^u^tia 
iion paulum ad moram temporis conferret. Sed res non it;j 
se habet: confestim enira id. quod vuhius mtulit, c(»ns»M|uitur 
sauguis^ ut, quamvis in adhibeudo .^calpello festiues. innufii- 
tum extrahere nimquam possis. Qua re perspieunui <*-«t 
sanguinis plenum esse veutriculum siuistrum. 

Xam quod ab Era^i>trato «'iuscpie .sectatoribus diiitnr, 
priusquam denudetur, spiritum sr>lum in eo contiueri, ulu 
rero sit denudatum. santrninem interlahi, nihil aliiul est iiu.un 
sermo hominum, quos rt»dar;iiui non pudet. Sed et Inur «^o- 
rum impudentia facillime redarjzui potest. Si enim pr;i»ter 
naturam in cordis ventriculum eum, quo spiritus continetur, 



I p 1.^« J-— i ^*^!^ ^^»^'^^^^^»^^^^^^^^^^^^^^^^^^"^^ —■ -W^^^WW 



— 141 — 

xagdiag iumnrciTUi ro cdfia^ :tccvra ixQriVj oiiica. axyyxBxv- 
0%^m ra xccrct cpvotv civriig iQya xcci pi}jrB rccg ccQrtigiag 
«0'' oiioicog cjifv^iiVj (og or£ rov nccga ccvriji! i:thiQOvvro 
svivfiarogj ccitokcokivai n naunokkag iv^Qyeiccgj cjg av r!jg 
Xi^yijg avrav ovxiri ovat^g, 'EQccaiOrQccrog ^uv yicQ ^onxot; 5 
xvevuarog^ XQvai:tnog 61 rov li^vxtxov Tcvevfiarog ^tkiJQi] 
fpt^alv stvcct ri}v xoikiccv ravrifV. akka ovdlv okcog ro (cior 
xttra^Mfificivfi av^inrcona, xccl rot^ro ivean rp fiovko(iivG) 
ua^iiv ncfQcc {jiicivj SanfQ cciii?M no?^kdxig ulv idu%a^v 
ovx 6/,iyotg rcov amarovvrcov ev&vg avrinaQa^dkkovreg aV" w 
rolg lif* iriQOV t^ov, :to?ddxig di xccl xcc&* ?r onoOv rav- 
rovj bnoacc rt xa\ bnoicc xccra?Ma(iccvH ro av^av a^^cc 
^ra^ij^ara xot?Uag iyxscpcc?.ov rQ(otflat]g. xairot ri kiyco rQco- 
9iiatig\ ei yccQ xcc) :tQlv rQotacu Q?.ii*aig fivrivovv avrcivy 
dxivffrov rt xal dvccia^rfrov^ ccTtvovv ra xal acpcovov iv&vg »5 
icrai rb ^c3or. ovrco di xaTtl rciv dv^QcoTicov ccvrav dvari- 
rQauivcov cfaivirat avu^TCtnrov. iv yccQ-ro ric xarsayorali^fi 

1 lx%inr(o%t C cett. (ixniunt, Cai.) iumnrfonn n08. — H ig or' i% 
Tor C cett, os ott Tou no8. — H inlr,Q0VT0 C cett iwXrjQovvxo nos. — 
« qaair C cett. qr^civ no8. — 9 })0:»t noXXcixis (liv inseraimiu. — 
14 ^AiVfi^ C ^AiVjj? Cai. Cli ^lin^n K; cf. Proll. p. 45. — 

saiiguis iiicidi.sset, omiiia, opiiior, uaturalia eius opera cou- 
fundi necesse erat^ ut uec arteriae amplius similiter mica- 
reni ac tum, cum spiritu ex ipso corde proiiciscente reple- 
bantur, et plurimae actioues interirent, utpote cum fous earum 
non amplius exstaret. Erasistratus enim YitidiS; Clirysippus 
animalis spiritus plenum esse hunc ventriculum ait. At 
nulla omniuo eiusmodi teutatio animal occupat; id quod, 
qui Tolet, a nobis discere poterit^ quemadmodum videlicet 
non paucisy qui non credebant; et in alio statim animali 
Ticis^iim comparatione facta et iu uno eodemque saepe 
ostendimns, quot et quales affectiones universum corpus 
corripereut cerebri ventriculo vulnerato. Quamquam quid 
dico vulnerato? Immo si etiam ])rius quam vuhieres, quem* 
libet eorum compresseris, cuntinuo motu et seusu spirituque 
item et voce privabitur animal. Idem in homiuibus ipsia, 
ciim terebratio fit, evenire manifestum est Nam in fractit 



■A m ■^•i' ■&' •'^W% "W »* * — «^*» - r^~^ ^ -w - — j-- —-•-#•- -, -«^ 'T^ T. ♦ ■ ^'» 



— 142 — 

rav oar&v ixxomHV imofiaXXeiv avayxaio(iivG}P fiiiciv a6fpa- 
Xsiag ivexa tovg xaXovfUvovg firjVLyyoipvXaxag, d figaxit 
PiaiotiQov hm^Xit^i' ng avtoig toi/ syxeq)aXoVy avaiaf^fitog 
tB x(d axivijtog icnaa&v rcSi/ xa^' oQuijv xivflaeov 6 «v- 

i^QG^mg a^totslsttai j ov iiijv ti]v y£ xa^Siav yvavcj&aiaav 
^hfiovtiov. akXa iycays oida xal nvgayQa nora ;|raAxifi>5 
ixitQitag tivl nsQiXa^slv avtfjv, inatdii [xal] rdv daxrvXiav 
i^ani^da Piaiag naXXoaavtj' a?.Xcc ovdav ovda rora to 5pov 
Inaaxav ovta alg aiad^tjaiv ovta atg xivrjaiv ti^v xa^^ oQHfivy 

10 aXXa ixaxQayai ts (tayaXa xal axioXvtciig avanvai xal navta 
ixivai aifodQcig tic xc5Xc(. ftovti yicQ ?/ tciv uQtriQiciv fiXix- 
Tttatai xiv»}aig ovta diaXi}(p&aiajjg rijg xccQdiccg^ a/,Xo da ou- 
dlv Tcccax^i tb tioovj aXXoij axQi naQ av ^ijj xal xivat jcavta 
tic fiiXfi xal avanvaL iyxsipaXov ia ovtca ^Xap^avtog Ifi- 

15 naXiv anavta av^nintai' acpvtjovai (ihv ai aQtr^Qiac xatic 
ipvaiv aaa tfj xaQdia^ xivaitca da ovdlv (laXog ovda ccvanvaV 
t6 ^cSov ovd\ ixipcDvai, fjdfi ^av ovv ix rcivda xal a?J,o n 



3 imO^liiifSt tIj C Cai. i. tig Ch. — 7 xal ante roiv d&xrtv.ojv ancia 
iDcIusimus. — 11 aciffmg C cvpodQcas C ctpoiQag Cai. — 12 |iro rfia- 
).rt<fd^$iifrig Al. Just 9Uvp^tiarig legi Tult. — 17 allo ri C cckko rl Cai. 
aklo Tt Ch. — 



ossibus excideudis dum, quos membranae custodes appellaut, 
cerebri tuendi causa subicere cogimur, si quis pauio violeu- 
tius per illos cerebrum compresserit, sensu et omui motu 
Yoluntario Lomo destituitur; sed idem non accidit. si cor 
deuudatum comprimas. Quin etiam memini me aliquando 
cuidam permisisse, ut cor, cum vehementer palpitaus e digi- 
tis exiliret, forcipe fabrili apprelienderct; at ne tunc quidem 
animal nec sensu nec motu vohmtario laedebatur, s»h1 uia^pia 
voce clamabat et libere respirabat et artus omut.- vehomeu- 
ter movebat. Solus enim arteriarum motus corde ita inter- 
cepto laeditur, aliud nihil animal patitur, sod, qnr.ad vivit, 
et movet membra omnia et respirat, At cerebrum si ita 
comprimas, omnia contrario eveniuut: mieant (iuid»*m arteriae 
secundum naturam una cum corde, membrum uuti tu movetur 
nullum nec respirat animal aut vocem emittit. Tam vero 




WiWHMM^PWHBBHtn 



f 

I 

I 



— 143 — 

liit^ov I ixfpatvfTeUj ro fii/rf rijv xa^dCav rot; iyxeq:alov ri 1S7 
iTQOiSdetodut JtQog riiv otxtiav xirvfitv /t»/r« roi/ iyxitpaXov 
vijg xiiQducg. ov /i»;i/ rocJrou y£ ivixiv i^nnj^ovsvoa xav 
ix rijs avarouijg tpaivouivtov, akla onong inid€i%atut rb ^fv- - 
Xixov nvkv^ia xara r«j rov iyxeifd?.oi* xoUtag niQifxofifvov. 6 
iv^a vvv xal ndXiOra (ifittaifir^v av xov XQvCtxnoVj oxi 
fiovXouiifog elXtxQtvig xt xat xa^aQov tlvai nvBVfia xb xtfxa 
riiv dQxijv rr^g i^vpig [pv nQoOriXovxcDg] iv ry xaQbia xa^C- 
dQiHfiv avxo. xaixot Xovatnnov nlv av xtg dnodi^atxo (U- 
rQiijg dnoff^vdufvovj u)/'^' oxt xciv vsvqov dQiii ^ xaQd ia^ lo 
rifV yviiatv ai*x^ xaQi^to^at (i}]x£ alko u)]dlv rc3i' xaxd xb itQO- 
^k^ua Tovxo ir^xov^ivcov b^o/.oyfi yaQ dnsiQiog ixBiv x&v 
dvtcxoitai'' ^y^QtOxoxiXit bi yt xai JlQalayoQa TcaQa xb tpat^ 
vofiivov dnoffatvoiiivotg dQ^ijv xciv ifevQov stvai r^i/ TtUQ- 
Aiav iyxicXiaetsv dv xtg dixaiag. ort nlv yaQ dXXa noXXa i& 
ror xaxd rdg dvaxondg dxQificig ioQdxaOtVy i^ ov vnaXaC" 

1 Tov ante iy%nfuXov nos iiiseruimus; cf. Proll. p. 106. — 2 tivbs 
dtte^ut. C cett. Ti ngoodncifiu nof>. — 6 ufuii^aiurfV rov C Cai. Ch 
ii.^ dv T. K. — 7 ttliiiQtylg rt (' Cai. ttUY.gtvig n Ch. — 8 o« nffoctf- 
«nsToi*: nncis iucl-.isimns. — 10 a>g ante ut',&* delevimuB; cf. Proll. 114. 
— 16 i^x^fpcjg itaodnaeiv C d. ovx /• t'ai. Cb K; cf. Proll. p. 45. 

«X his aliud qiiiddum iiiaius etiiiiu elucet; neque cor, ut suo 
luotu agitetur, cerebro iieque cerebrum corde omnino indigere. 
SihI uon hac de causa ea^ quae es iucisis corporibus appa- 
rent, commemoravi^ verum ut demonstrarem animalem spiri- 
tum in cerebri Tentriculis contineri. Qua re nunc vel maxime 
reprehenderim Chrysippum, quod, cum sincerum quiddam et 
purum esse spiritum Tellet^ qui es<et in priucipali animae 
locoy eum iii corde [nou conTenienter] colIocaTit. Quamquam 
ille quidem ferri potest^ qui modeste pronuntiaTit non id 
ftibi sumere^ ut cor uerTorum esse originem aut quidquam 
aliud, quod in hanc quaestionem Teniret, cognosceret; im- 
peritum enim artis incidendi corpora se esse fatetur; at 
Aristoteli et Praxagorae merito quis vitio Terterit^ quod 
contra id, quod eTideus est^ cor nervorum esse originem 
pronuntianL Nam alia multa; quae ad anatomiam spectant^ 
dilige&ier eos perapexisse, ex scriptis^ quae reliquerunty cogno- 



— lU — 

IMMOPTO 6wtayfuitav ivasti xatafLa^tlv \ orc 6\ ijtoi xavta" 
na6iV avtol twp?jcittotrti$ fj tvq>lolg dialfyofuvoi xsfl tiis 
tmv vtVQav aQx^g iyQai*av^ ov loyoig 29h tt^axQolg xata- 
Oxiva^iv^ alTxc ixl ti]v aio^rjCiv Uvai, qaivitat yaff^ iag 
6 llinQOiff^iv idrjlaoaj ta iiiv tav vtvQav i^ iyxtfpakov avti- 
XQvg ixxapvxota^ ta di ix tov vcmaiov (ivelov^ vatiatog 
61 avtbg i^ iyxifpa?,ov. ^ikttov ovv rjv otj^' a:t}jog aQiijv 
t0V viVQdOV anofpiqvaa^ai tiiv xaQdCav, onsQ ^AQiatotik}]g 
InoCtiCiv, ovti ix navovQyCag tivog intfiifiovliviiivrigj &g o 

10 IlQaiayoQag. ovtog yccQ 6 avijQ imidij (iridiv iaQa viVQOv 
ix^voiiivov trjg xaQdCag, itpikotiuilxo di nQog 'InnoxQatfjv 
xal navtfog ifiovktto tov Cyxitpa/.ov ufpikio^at tijg tciv viv^ 
Q99V aQth^j ^^ C\LiXQov anetokfitjOi i^ivoaa^ai tag aQttiQiag 
fpafiivog iv tp nQofivai xal xataOxCtiO^at Ctivag yivofiivag 

i& (Ig viVQa fiitafidkketv tov yccQ di] Ociiiatog avtav vnaQ- 
Xoutog vevQcSdovg luv. akka xoC/.ov xal xata ti^v int nkiov 
iv Tca fwo) Oxi(Siv ovtco yivouivcjv ynTCQav tCov xoikotrjtcjVj 

b tu filv /{ ly%fq)dlov T<av vfvgtav C ra ,a*v r. v. i. iy%. Cai.; cf. 
ProU. p. 44. — IC ante %ura xat inseruimus. — 17 ovtag yiyv. C cett. 
ot»fw yiv. noi. — 



KiMTo lii'i»t: oosdem autem, quasi vel prorsus ipsi caecutiront 
vel cum cueci.s ilisputarent. ita de nei-vorum origine scrip- 
«isHe non opus e.st multis verl)i.s conHrmare, sed ad ipsum 
Kensum uieedere oportot. Apparet enim, ut supra demou- 
«travi, ulioK neiTos pulam ex cerebro, alios ex dorsi medulla, 
ipsam meduUam e oerebro exoriri. Melius igitur erat neque 
Himplieiter nervonmi originem eor esse dicere, id «piod Aristo- 
tides feeit, neque cum tVaude quadam commenticia, ut Praxa- 
goras, Is enim cum rx conle cnasti nervmu uullum vider^t 
et tameu adversus llippoiratt^m ambitiose contenderet ahpie 
ideireo ncrvorum originom ci»rebro eripere prorsus vellet, 
vel insi^ni memlicio uti auMi> cst, cum arterias iii pro<.xro- 
diendo uc dum iJndercntur loanirustata^ in nervos tran5»iro 
urtirnmvit; eum enim ct>rpus t»arum ner^osum quidem, stMl 
eoncavum %*N>ot, dum in animalis corpore maijis magisque 
linderentur, adoo exii^tuis earum cavitates ait evadore, ut 



— 14:) — 

cis; immTCHv \ aXXtp.oig rovi: x^t^cSr^i»*, ottotccv rovro arpcSrorlMl 
yiviprai. vn*QOV ijdi/ cpcuveC^m ro cr/yfrov. ^EQCiaicrQCcrog 
uiv ovv ovdl civrikoyiccg tj^iioGf rov Xdyov ag avcuaxvvrcoc: 
ii:iortrok\i tj^tvov. 

^Eya dt\ i:rftd/i:cfQ anc(^ xartGr^v lig ro :rtQl navrcav o 
diuaxtH^aa^ca, fiQayJa tc5 TlQCc^cr/oQa dtaXtx^!iv^<i /3oi5Ao/ifa 
xal fiaXia&^ ori xccl XQvain:ro^ iuDfUovtvas rccvdQog avn- 
^tig ToiV «^rii Ti/\? xtcpaXyig ccQita^ca ra vtvQcc vofulovaiv, 
ori yicQ ovrcog ixQU^' ^X*'^ ^^ cfuivoutvov ix rav avccroiiciv^ 
ug V IlQcc^ayoQCcg tiQtjxtv^ ti fit?J.}jati rtg tv?.6ycog ccQxiiv i» 
rwi/ vtVQCOv v:coh]i'ta^cci riiv xrcQdiav, ovdt i^utig afLtptaftii' 
rovfitv. ori di ovx ovrcog ix^t. uvQiclxtg ^ifv ijd>/ Tof^ /SouAi^- 
9ttat yv^vcct rcc?.iif^tg i:ti rcov ionov idti%cc^tv^ ovx 6xvi}ao^tv 
di xavrccv&cc ri}v avarofiifV iQurfVtvacct rHv ccQrrfQtcoVj Sa:rtQ 
ituiQoa^tv Tc5v iftVQCOv. ixcpvtrat uiv yccQ ix r!jg aQtartQccg i:* 
xotXiccg rtjg xccQdiccg (CQr}}Qicc ^uyiar}}^ xcctfccxtQ rt nQtfLVOv ana- 
dv rHv xccra to ^iaov aQrfiQtciv. anofikccarccvti di ano avrtjg 

7 tttTitflg cett., fortasse dvriTi&iU legendum. — 10 utXnati C 
utlifjcn Cai.; cf. ProH. p. 48. — ir, x»tfa'7r(p ti C Cai. na^ccnfQ rt Ch. — 



tiinicae iiitor se conciderent , quod ubi primuin contigissct, 
nervum iam vas videri. Quaiu (juidem ratiouem Erasistra- 
iwRy cum tanta impudentia ntque uudacia ficta essety ne con- 
futatione quidem dignam esse existimavit 

Ego vero qupniam semel in lioc incidi, ut de omnibus 
«{uaererem, pauca adversus Praxa^oram disputanda mihi esse 
(luco et maxime propterea, quod etiam Chrjsippus hominis 
mentionem fecit eiusque auctoritatem iis opposuit, qui a 
capite nervos initium habere putant. Nam ita rem ipsani 
ex corporum incisione oportere se habere, ({uemadmodum 
IVaxagorae placet) si quis probabiliter cor essc nervorum 
originem existimarc vult^ ne nos (piidem negamus; non au- 
tem ita se habere licet millies iam verum cognoscere cupienti- 
bos in animalibus ostenderimus^ tamen non pigebit etiam 
hoc loco arteriarum auatoniiam exponore^ sicut antea nervo- 
mm. Enascitur enim e sinistro cordis ventriculo arteria 
maxima velut truncus quidam arteriarum omnium, quae per 

(ittlvAl ae PUe. rut et Hi|ipocr. Ubr. 10 



.--*^^ 



— 144 — 

iSSsrovro Cwtayfkox&v ivaaxi jcataiia&atv' \ art dl ijtoi navta-- 
xaa^v avxol txHpkfittovteq 1} tv^>kolg diaXeyoiitvoi xiffl tijg 
tmv VBVQfov afxfis iyfatav^ ov koyoig X9h t^cLxfotg xata- 
Oouva^iv^ akXa inl ti}i/ ulc^riOiv Uvui. (paCvetai ydf^ <og 

i ifLngoC^ev iiiqkaoa^ ta iilv tHv vivQtav i^ iyxttpakov avti- 
xfvg ixxe<pvx6taj tic di ix tov vattaiov itvikov, vatiaiog 
dl avtbg J^ eyxetpdXov. fiikttov ovv rjv ovd^ aTtXag d(fxh^ 
tav vevQav dnofprjvao^ai r^i/ xccQdiav, oneQ ^AQiOtotikvig 
inoifioevy ovte ex navovQyCag tivog emfiefiovkevnivrjg, ag 6 

10 IlQa^yoQag. ovtog yccQ 6 dvijQ ejtetdii (iijdtv iciQa veiJQOV 
excpvoiievov tiig xaQdCccg^ icptkoTiueiro de TtQog ^lnnoxQaxriv 
xal ndvtag ifiovketo ror iyxiq:akov dcpekiod^ai tijg tav vev^ 
Qov dQxr^g^ ov oilixqov dnetok^iioe n^evCaod^ai tdg dQtfjQCag 
q>di$Bvog iv ta XQoVivai xal xataOxCteo^ai Otevicg yivofiivag 

is elg vevQa fietafidkketv' tov yicQ dij aci[i€ctog avtav vnaQ- 
Xovtog vevQcidovg iiiv, dkkd xoikov xal xatd ri^i/ int nkiov 
iv rc5 ^0)0) Oxtdtv orrca ytvouivcjv uixqcSv rcar xotkoriJTavy 



5 xu filv t^ iynttpdlov rcjv vfvgtav C ra ulv r. v. l. iy%, Cai.; cf. 
Proll. p. 44. — 16 ante xccra %ai inseruimus. — 17 ovttag yr/v. C cett. 
ovra» yi». noa. — 



scere licet: eosclem autem, quasi vel prorsus ipsi caecutirent 
vel cum caecis disputarent. ita de nervorum origine scrip- 
sisse uon ojms est niultis verbis couHrmare, sed ad ipsum 
sensum accedere oj^ortet. Apparet enim, ut supra demou- 
stravi, alios ner\'os palam ex cerebro, alios ex dorsi meduUa, 
ipsam medullam e cerebro exoriri. ^llelius igitur erat neque 
simpliciter nervorum originem cor esse dicere, id ipiod Aristo- 
teles fecit^ ueque cum fraude quadam commenticia, ut Praxa- 
goras. Is enim cum ex corde emisci nervum uullum videret 
et tamen adversus Hipi^ocratem ambitiose contenderet atque 
idcirco nervorum originem cerebro eripere prorsus vellet, 
vel insigni mendacio uti ausus cst, cum arterias in progro- 
diendo ac dum fiuderentur coangustatas in nervos transire 
afiirmavit; cum enim corpus eannu nervosum quidem, sed 
concavum esset; dum in animalis corpore magis magisque 
findereutur, adeo exiguas earum cavitates ait cvadere, ut 



— 147 — 

Ai^l/pX^adra ntQi fpXepSv* av«\ikv(t yicQ ovv xuxnvag \ /rZ-lOl 
ga^i ov amxQog loyog' inl 61 rag ccQrrtQtccg uv^ig inavu^u. 
xa\ xaxakinaakv ijd}] rag xarii ror ^oigaxa ^ijdt avrov rov 
IlQaiayoQOv roXii^Cavrog iv ^dgaxi ffivai yi)]6iiiiav affrfj- 
Qiav iig VBVQOv lurafiilkkiLV, xairoi^ itnfQ iv ^ciQccxi iilv ^ 
fpuivirai vevQa Ttdnnokka, fierccficckkit dl ovd} (itcc xara 
airov iig vtvQOV aQrr^Qta^ biikov cog ovx iartv ix rav aQrrj- 
Qtov if yivBCSig rolg vevQOtg. cck?M yicQ inl ricg i^co rov 
dciQaxog ico(ttv. cov nQcorr] fiiv iart avlvyCa rc3v ixl ricg 
6no:ikdrag dvcicphQO\iivcov^ dcp" (ov ovx oktyt] (toiQa xal nQog 10 
rov vcxniaXov liaco xaraSverat xcc\ rotg iv rQccxi^kco fiwrl 
diaaxitQirai^ dtvrtQCc 61 r^v iig ricg y/^Qccg (piQO(tivcov dQri]- 
Qt&v, ag fioi xal (idkta^^ ag ccnovtVQOvuivccg 6 nQcc^ayoQag 
ulvirxta^ai doxeL xcciroi cpccvtQcortQOv yt rtov xaric rov 
^toQaxa ravrag tdttv iariv^ oacontQ xcd nti^ovg ttaiv, ttg i'» 
oka rd xcika xarccaxttofiivag dxQt rciv dccxrv?,cov. dkkd ovdt 
xovx&v ovdtfiia cpaivtrat vtvQov ytvouivt], xal yaQ tt xard 
xovg xaQXovg rcov x^tf^cSi/, liv i^og }]ulv iariv dnrta^ai 



S fti} 6\ C ar/d' Cai. fiij^* Ch. — 4 ffuvui C Cai. ^^dvuL Cli, — 4 fitj 
6t fiiav C uridfuiuv Cai. — 16 xat T«»-r«^ (; cett.; no8 %ai delevimiit. 
— i9uv CK i&tiv Cai. Ch.' — 17 ovdt niu C cett. ovdtiiia uos. — 



de Tenis disserere; alibi euim loiigior de iis disputatio iios 
manet. Ad arteria.<; igitor redeamns ac mittamus iam has, 
quae iu thorace sunt; cum ne ipse quidem Praxagoras uUam 
uieriam in thorace desinere in nenrum dicere ausus sit. 
Atquiy si quidem in thorace uervi quam plurimi couspiciun- 
tnr, Dulla autem ibi arteria iu nervum mutatur, ex arteriis 
ortum nervorum non esse perspicuum est. Sed iam ad eas, 
quae extra tlioracem sunt, transeamus. Quarum primum 
coniugium e.<it earuui; quao ad scapulas .sursum feruntur, 
e qoibuH Jion exigua pars et ad medullaiu Hpiuulcm intro 
nibit et iii musculos colli dispergitur; socundum oarum est, 
quae ad manus fenuitur^ quus vel maxime in nervos desi- 
nere mihi signiiicare Praxagoras videtur. Quamquam has 
^^rtiuK quam illas, quae in thurate sinit, videre licet (utpote 
quae maioxes sint) in tota brachia ad digitos usque divisaa 

10» 



— 148 — 

m^vfstav SiayvciCB&g ivsxa, \ xal at ft^ra^v x&v daxtvlav 
Xix€cvov t£ xal nsydkov o^xQal ^v vndfxovOi navtdxaOiv^ 
aUia ovte eig vbvqov >/d)/ luta^a^k^xaoiv ivaQyag t£ fpai- 
vovtai 0q)v^ovoai xal ^r^o tfjg dvato^ijg, dkXa iv tavxaig 

5 fi^i/ tCfag ov xfiii nixQ^g diekiyxBiv tov IJgal^ayoQaVj dkXd 
ti xal 0vyyvGiii}}g viueiVn ei OiiiXQag dgtiiQiag ovx i^idaato. 
Tucitoi y€, otav sig ifSVQa ii6ta(idkk€iv avxdg fpdaxfj ticg 
ClLiXQOtiQag^ ovx da^kvioniav vxoxiiidtai d/inovd^sv^ dkkd 
oiv pki:ruv iTtayyikkmn. tdv di xatd tdg (laaxdkag aprij- 

10 Qidv^ icti dl dQxt^Qia xa^^ ixaxiQav x^*^9^^ l^^^^ (iBydkGiv ts 
ovOciv d(ia 7ud xitxaQa ^Bvytj vbvqov neyd?.(ov diifp^ avxccg 
ixova^v dvaaviOai fiovkouai xovg td tov IlQa^ayoQov 
XQBafiBVOvtag. ovdi:t(o (liv yaQ ovdh viti^Qiato axi^sad^ai 
Tuctd tavta td (lOQia t^v dQtiiQiHv ovdstiQa^ iiBydka dd 

i:* iativ ovtag ^di; td ifsvQa^ ciatB^ ei xal tvip/Mg sn] tig^ ovx 
av kd^oiev avtov xijv dq^tjv. no^Bv ovv iyBvvijd-ri ravra 

1 xac ai CK cct om. Cai. Cli. — 'i ucx^ai C cett. auntoal uos; iteni 
V. 6. — 6 vtunv CK n^u&LV Cai. Cli. — 8 fiiyigoTfoag (J (Fttix^. Cai. 
Ch K. — m aute x«i^' fy.«rtp«v iii C «()rf;pi'rr dcriptum esse ex eva- 
niilia litteris npparot; f;or. om. Cui. (.'li K. — II «aqp' avTdg C Cai. 
Ch du<p* avT. K. — IG lu^ntv C l€<Qoifv Cai.; cf. rroll. p. 45. — 

fom; seJ nc harum (luiilem ulhi in nervum abirc cemitiir. 
Num (juac iu prima pahuac parte suut, quas febres digiio* 
.sceiuli causa taugere sohMuus quaeque iuter imlicem et 
poUicem sunt coUocatar, parYac quiilem pror^us suut, seil 
neque iu uervum iam ti-ausiermit et eviileuter etiam aute 
resectiouem palpitare cemuutur. At iu his forta.sse non ita 
accrbe couviuceudus Praxagoras est, sed veuia aliqua danda, 
si par^as arterias uou vidit. Tametsi cum in uervos mutari 
ipsas ilhis miuores ilicit, uou hebetem scilicet visum causa- 
tur, seil acute se cernere profitetur. At vero eas, quae sub 
alis suut, arterias {v>i auti^m in utroque brachio una\ quao 
et maicnae smit eaedenuiue quatuor paria magnorum nen'o- 
rum cina .se habent, recordentur velim, qui Praxagorae ra- 
tionem su>pieiuut. Xondum euim uUa ex his Kndi coepit 
in illis partii)us ot tauieii iiervi adeo mainii suut, ut, etiarasi 
quis caeius .^it, caitnm eius lugfrt* non possiut. tjui uude 



— 149 — 

xttl Tiv&v aQTtjQtav K7teli?M0Tt]ai^ dtxcctog liysiv 6 Ilgef^cc' 
yogag icTu xaiTOt Tt nQOxuf.ovaea ktynv ixetvov ivov t]{icig 
(tx€lv I fld}} Takij^i^] (og r iilv «'pwVi; Ov^vyia tcov ftQ}](ti'\flz 

VOV TSTTcifiOV ViVQCOV CdO TOi) VCOTtCitOV (IViloV ac<(fC^Jg aTTO' 

filaCTavet^ xcc^a avu^ifi?.f]Xiv 6 TiTagTog tov TQccxilov anov- r» 
dvkog Tf5 nifinTG}, t; dsmiQa di i^pf^ijg «^}/ {JtiTa^v tov 
MiitTfTov T€ xal iXTov xccl dij xcci i] TQtTt] iiivj ivcc avfifii- 
fikrixiv 6 ^XTOs? Tc5 //}ddfi€i}, {] TiTCcQTi] di inl «vrjj, to dl 
TflnfTcctov tfvyog TcSr vevQoiv ix Tiig (Utcc^v xciQccg ixcpveTcci 

TOV ^* vaTClTOV TtOV TOV TQCCXijkoV a:TOVdv?.(OV XCc\ TOV TtQCO- 10 

Tov Ttav iv Tci ^ciQaxt xcc} ToiJro' iOTt to sig axQccg ivv Tctg- 
X^rpa^. ovTco yccQ o! ccvc<TO{itxciTaTot Ttov jtqo t}{t<ov iyQcc- 
i(*«r, cov xav Tolg iCQcoTOig koyotg xav ToTg vvv iviaTciai 
tfv?.ccTTco Ttjv didaaxc<?ACcv n?,}]^vvTtx<og^ it tv nov TtccQitdov 
Y] ox*x axQifitog i^ftQyciaccvTo. nc<Qa?j:c(6v' iv mp« yccQ [iol i5 
KQayiictxitcc tcbqI t^v TOtomcov itQjqabTCCi. ovxovv ccQT^fQtccg 



11 tovt' iatl C tovto iaxi Cai. tovro ian Ch. — 12 ovtcai C cctt. 
ovta» DOs. — 16 ovxovv C Cai. Ch ovx ovv K. — 



^int exorti ox quibusrnu» arti*riis proj^i-riuijiaveriiit, tlicere 
Praxagoram aequiuu est. >Se(l quid illum proToco, ut (licat, 
nun ipsam rem^ ut se habeat, uobin expouere iam liceat? 
Primum nervorum coniugium e quatuor illis^ de quibus> 
flictam est; e spinali medulla manitesto gorminare^ qua parte 
quarta colli vertobra quiufao committitur, secundum deincop.s 
iiitor quint-<ini et soNiiim, tortium, ubi .soxta cum septima 
coliaeret, siucedore quartum, postr«?mum vero nervoruiu par 
e regione ea exoriri, quao iiiter ultimam colli et primam 
thoracis vertebram iuterijuot, atquo illud esse, quod ad 
i«iiinma8 usquc inaiuis portiii*rit. Ita ouim homiues di^srcandi 
rorpora jieritissimi, qui auto uus iurrunt, soriptum relique- 
runt, quorum et iu prioribus disputatiouibuH et iu iiunc 
propositiH doctrinam plorunupu' sorvandam duco relictis, 
si qnae praeterienuit aiit non diIi<;entor <*Iaboraverunt; in alio 
enim libro his de robus dicoodum mihi erit. Itaque non 
arterias qoaerere oiiortet, c quibus iiervos pcr ratiouem quasi 



H' ^- ■ '\ _ "w *^ T,""!" ■'.'■7 ■■y'«.-'\^A4P''^^'' ■ .«-*■ ^* 



■ fc ■• - •T" • 



_ 150 — 

19h il^^*^^'9 ^i ^^ vevffa ra loya yBWffiavriq r^ rovg dfatxV' 

kovg xiviiaoiisv ^ ti tav xtetic ticg xttQag iteQov. ixofLCv 

yicQ fdfi tic vsvQa xai itknfo xal lisi^a tciv aQtriQi&v ovx 

\UAix tijg ixeivav tQayixfjg nttanoQfpcice&g ^ | a?JM ix zov 

r> vmiaiov (ivsXov yByevmiiva. tic fuv dij tov IlQtilay^oQov 
^*£t;(TfiaTa xefpoiQatai Caipcig ijdi] Tcai ovdlv iti IJQa^tcyoQov 
ye evBXiv inl tag aQtt]Qiag livai xQh ^P Aoyp. «aA« iTtfi- 
drixiQ vniaxoitfiv ^ cag iii7tQoa^€v idriJiaaa tijv tdv v€vq&v 
eig catavta rot; ^ov ta iioQia vo/ii^t', orTCii xai vvv ixAi- 

i'j da^ai tav aQtrjQiciVj im tag vnokoixovg ttv^ig airtciv tQa- 
i'C!}(i£v. xal ytQcirag (liv tag i:tl tovg iitca^ovg tpfQouivag ^tQots- 
^qcTGi tS Ad^cj, demiQag di ticg avta tov ^ciQtcxog xal tQtrag 
ticg xdrc9 xal tattcQtag, oatu totg axik^ai diavi(iovtai. at (Aiv 
dii r^v iiaa&av aQrtiQiai rrjg i:tl rccg atpayag avaip^Qoiiivfig 

li «;ro9i;oi/rai, imfiaivovaai d\ tc5 ariQVcr xaXovuivc} auiXQov 
v:toxarcii rijg rav xknSav :tQog avro dtaQ^Qciafog vstoq^i- 
Qovrtii dicc ^trciTog «prc5 y.cd rektvr^aai diixiti-itTovOiv izrog 
roi» d^ciQtixog vzo rov arif&ovg, ov fcijv ivrrcvi^d ye o/mi 



1 xotg danTvXoig C rovg AccAzvlovg Cai. — "2 Hj ri C i} ri i ai. — 
15 uiKQOV C cett. auiTcoov iios; cl. Fiipra p. 148, **. IT Atr^rTri-Tog 

f dta navTog Cai. Ch K. - 18 irrav^a yt C Cai. itravrnc •/* Lli. — 



gigmiiuus, quihus vt'l «ligitos vel aliam qunndam injmuiim 
partem moveamu.s. Ilabemus euim nervos et pluros nrt^n^iis 
et niaiores noii e trajxica illaruui trausfiguratioue, xil <• ^piuali 
medulla exortos. Ac Pra.xagorae quidem meudiuiu i;nn mani- 
fe.sto depreliensa sunt iipque eius causa opus e>f amplius 
arteria.s i>er.sequi. Sed quoniam promisi me, qiHMiiiMlinodum 
anlea nervorum in omu^s animalis partes distrilmtionora 
exposui, ita nunc eadem de arteriis esse docturum. ad reli- 
quas me convertam. Et jiriraum quidem eas addnm, qnae 
ad mammas feruntur, deinde, quae supra tlioriM«Mu, tertio 
l«)Co, quae infra, quarto. quae in enira distril)uuutin*. Mam- 
uuirum igitur arteriae oriuntur ex ea, quae ad iugulum iVrtur; 
hae ad os pectoris quod vocatur ascendentes paululum infra 
clavicularum cum eo coniugationem sub ipsuni p^rpetuo 
feruntur ac postremo sub pectore extra thoracem excidimt; 



— 151 — 

x«r«<Tj;r'foinritf tpmvfxtu ytcQ rig (cxncov aoiQa dtcc imycc6rQiox^ 
xftrioviJa xccvrccvi^cc lig 7r?Mox*g ayj^oiuvrj rcdg cctco rHv /Jov- 
fUivav civiovaccig Big raxnov i]xox*c5cc. kilt^ircci d\ x^Iq 
ixfCv&v okiyov vCrsQov^ iirfidccv i/ rov ?.6yov rcclig imO' 
ficilXtj. I vvxf} dl i:t\ rccg ccvco x?.&id(ov livcci xctiQog ccQyJiv 195 
Toi/ Xoyoxf ri]vde ^ffiivovg. iTCHdccv :rQarov ix rov 9ciQc<xog « 
avccaiovact xcc\ rccg xkfTg v^teQjir.acc xccrcc (iiarjv yivi]rcu rijv 
6ifayi]v 1} oQ^iog ccQrt]Qiaj bijcc axi^ircu. TOt'wrffO'fi/ dl ro 
Yfx^iTfi^lv t^vyog ccQrtiQicixf luycckcov ovx oQ^cig iiiv ovofiit- 
t«iT«< xccQcxnid&g^ a/JJc rdt] XQccrci rovvofia dia ri]V nol?J]v 10 
fiyvoiav anavrtov Tc5r (ifO"' ^lnTtoxQtcrr^v tpikoaotptoxf n xtc\ 
itcrQ^v, aXka on tuv oxrrot y& xaxcog vnsikijtptcai na^tjna 
T(5t' iiQt]nivciiv icQrffQiciv itvai rov xtcQov ovdl 'InnoxQtcxrig 
ovrc^g iyivtoaxiv^ iv tc3 bixniQto rcovdi rav vxo(ivt](icira}v 



2 ptg nUito C cctt. fig nXftovg iios. — C to) loym C rro Xoyoi Cai. Cli 
K Toi' loyov no«; cf. l*roll. J». 85. — 7 ('(vnnrovcn CK avcfff^orcrft Cai. 
Oi. - ' vwfQpctaa C Cai. vnfQPf^nn Ch. — ^ rnvrrhvd-fv 61 to C cett., 
fort«i$iit* t6 ivrtv^fv dt- ytvv, — 11 t<yroic(v C icroiav Cai. Ch K; cf. 
lVt»U. ji. 45. — iencivuav xmv C rav om. Cai. Ch K; cf. rroll. 1. 1. — 
It! oixoi xi C Cai. ovroi xi Ch K ovtoi yt uob. — 13 ov^' C cclt. 

Ood* 1108 — 



non tiunen hir totno findnntur; ceniiiuus enim unam partem 
eanun per alKlomen descenclentem atque ibi in phires divi- 
»tam cum iis. quae ah in^inibus emergunt, coirc. Sed paulo 
I»c>st de fllis dicetur, ubi cirdo reruin tuierit. Nunc ad eas, 
quao supra claviculas j>uiit, redeundum ntque hinc exordienda 
oratio est. Artoria recta ubi primiim e thorace emcrsit ac 
(laTicuias transgressa in mediuni iugulum pervenit, bifariam 
«^iuditur. Quod autem hiiic generatuiu est ma^arum arte- 
naram coniu^um, noii recte c|uidcm carotidum nomen habet, 
▼mim nomen iam invaluit pro))t<.T magnam omnium, qui 
|N»Kt Ilippocratem fuenint. pliilosophonim et medicorum 
ignorationem. 8ed hos arterianim, quas supra diximuR, 
^ffoctionem esse xaQov i. e. soporem male existimasse neque 
uippocntem ita 8eiisis.se in secundo libro horum commenta- 
nomm demoustrarc luilii nccesse cst: iii hcK* lihro arterias 






— 152 — 

avayxtttov ioxi fcoi duJ,9siv' iv dl rcj ;r«pc>i/re Ao^^cj roD }^£ 
oi^ofir^rot; ov q't>ovi}a{a TKig aQTriQittig^ aXka ovoiia^O^GiOav 
m xcd vvv x€<QiiiTidfg, oifrit? dl 6 r^o;ro^ f<fi'rfag iaxi ^/- 
(^foi^ r£ f?/xre xai axiafto^ /cjtdutjg ts Ttig ffg tk tuv xXeidav 

5 ava ^oQia diavoin^g^ iyc) duiyiiao^iai. ^piQOVTat ftfv m xra 

i/Dv oQ^iai^ •Aa\>€cnsQ i^ ^QVl^ €OQ{U}a€cVy ro dl olov XQi- 

VMfivov «t»rc5r svOv Tljg xeq^cc^Sjg. a:roii/,€cax}}{i€CT€C dc \ xttra 

rov TQccitjkov €c:to7tiu:Tovat a^itXQa Toig r«iJrg iivaiv. ixn- 

dav dt nhfiiov ijd); yiv€ovr€ct Ttjg yivvog^ ixaTiQa dij^a 

io axi^uci. x€ct ovT€og ^di; TirrccQig cci Tcaacci yavvvj^eiacci dvo 
{ilv atg yAcSrrrcr r£ X€cl ava:t€cv ro :cQ6a€o:tov Zaov tb to 
Tijg xstpcc/.ilg ixTog roi) xqccvlov xaTaaii^ovTCci. dvo 6% koi^cti 
die^Qx6(ievai ro XQccviov sig tov iyxicpakov eQxovrai. xal 
dal xal T&v&B (leftvijad^ai (i6vov tov aQx^Qiav ov anixgog 

15 yccQ ov6l ccvTCcg ixdiytTcci /.oyog^ oti utj&^ a^tliSg f*»)0^* ^g 
iTvxsv inl roi/ iyxitptckov avtaaiVj aX?M vno rg xax^ia ii/i' 



1 tov yt drott. C'K tov r& o. Cni. ('h. — .H og riai C oaug df Cai. 
— 6 Siccpofitig C rou?,g l.»i. Ui K; ci. l*roll. ]>. 45. — 8 utXQcc C Cftt. 
(futx^a nos. — 10 ynit^xtftcfci (.ai. (cf. i*roll. p. 4.*») Cli yhVififiGfn 
K. — 12 loi^rov C c«tt. /.o/Tfie uo^. — 13 v.ntf.vtov C xowrtoy Cai. Cli 
K. — 14 i)Or»t ufuvitC{f(a uorov iiiscruimuit. — l.') ut) 6e — f*fl^« C 
/ir^O — fir^O Cai. ur,d — ut^d Lh A fir^d^ — fiijd nos. — 

illo iiomine iiou fraiulabo, >t»d esto; appelleiitur etiamuuuc 
carutides. (^uai» ([innuodo .sitae siut ac seiudaiitur totam- 
que iu iiartes supra clavieulas distributioueiu earuui uunc 
expoimni. Feruutur quidem etinuiuuiic rectae, sicut a priii- 
lipio i>roce.">.soruut. (|ui vero vrlut truucu.s i*^t earuni, recta 
caiuit petit. Deuiittuut autem propaj/iues qua^dam imrvas 
circuni colluui luuseulis. qui il^i suut. Ibi vero iam prope 
uui xiJlam acces^eruut. utraque bipartito sciuditur, Atque ita 
cuui <|uatuor ouiuiuo ellfctae siut, duae iu liuiTuam et uiii- 
versam facieui et i|uantum capitis extra calvariam est, di- 
scissae sparguutur, duae relicjuae per ealvariam peuetrautes 
in cerebrum deveuiuut. »Sid et de Iii> uuuc arteriis mentio. 
uem iuicere satis e>t; non cuim parva de iis n^-^tait disputa- 
tio, quia nec simpliciter uec, prout coutiugit, ad^cerebrum 



— 153 — 

ityyi To d^ftvnMTov ixsTvo nliyna t6 Tf5 dixrvoy ^rttQaTr?,}]^ 
mov fQyttlovTni. ri'i'J Af ovrf rovr&v rdv aQrt}QUov ovte 
rU^i;*; oifdiniag «myxi/ Xfyetv ttTtaonv rijv fx rijg avfirofiijg 
ytvioaxofiixniv idiav' tiJ rt yciQ jrfpl ;i;pfm<; noQicav ztQuyfia' 
nia xal ti^ riiv avaroutx^v iyxf^iQti^ftov 7] totavrr} dti^odog :» 
iauv oixHoriQa' xara di to naQoVf oaov vnoyQati^fai jpijtfi- 
fiov^ ag ix tijg aQtarsQag xotkitf^ rrig xaodiag af aQrtjQiai 
xaaai nftfvxaai^ T^r avarouiv aurmf dii^ettit. 1} neittov 
liOfQa rif^ fLfyiartjg aQrt}Qiag \ iarrjQtxrra ^lv i:il uiat]g rijgl^l 
QfiXf^9 ov xarit toi/ vtorov ^iovov^ a?Mc xal ri]V oatpvv 1» 
axaaaxK anotpvaBtg 6\ TtQonov uiv^ tog iit:rQoa&Bv cr^roficv, 
^f*^ OAor axoaTili.it rov ^ciQaxa xa^retrtc^ i:rndicv ^61; di^x- 
xixTfj t6 itatpQtcyfia* xai rovrto Itvyog trfQOV. itffiijg H 
XQcirf] rtiv xdrcD rov ^toQaxog aQrtjQia dtrri} ^nic avrag 
fi^itag ricg tpQivag aTtofikaarfiifovaa rrjg i:r\ rijv Qaxtv tpi- 1:» 
Qirai :rQog tc3 an?,r]vi xal yaatQl xtc] ij^rtcrt xal roig ivriQotg 
mtaoi xal Ttccvtl tc5 iLBaaQtcitp btaantiQo^iv}], il^f]g df xicta 



1 /^ynCfTctf C Cai. Ch igyatovxni K. — 4 yiyvotihvriv C* '/i-/v«<nco- 
^hr^v C* Cai. (cf. rroll. p. 4:J) Ch K. — 10 ocqruv (' Ciii. Ch OGtf^vv 
K. — 11 xQrotai C cett. nqoiXQv nos*. — 14 nQMzri C Ch K jr^wriy CaL — 



a.*<ceiidunt^ sed 8ub crassa inembrana mirabilem illum textuiu 
reti Bimilem efficiuui Nnnc autem nec|ue harum arteriarum 
neque ullius alius forma ac speoies onmis, quae ex anatomia 
cognoscitury mihi perseqnenda est; huiusmodi enim tractatio 
Hbris de nsu partitmi et de anatoinicis administrationibus 
cst accommodatior; sed quantum in praesentia valet a<1 iUnd 
hreri exponendum^ e sinistro cordis veutriculo arterias omnes 
exoriri; resectionem earum e^plicabo. Maior igitur pars 
srteriae maximae in media s])ina non per dorsum tantum» 
luodoy sed per himbonim etiam t^itum spatium firmatur. Ea 
primom propa^iies, ut supru dixi, per totum thoracem de- 
mittit, deinde^ ubi transversum scptum iam egreditur, ipsi 
quoque altenim pur impertii Deinceps post primam ex iis, 
cjtiae infra thoracem snut, duplex arteria post ipsa statim 
praecordia ex eu, quae sita ad spinam est^ prognata ad 
lieiiem ct vcntrem et iecur et omnia iute<$tina totumque 






— 154 — 

6vtvyiav qdq dt'o /ift^ £iV rovg vf^pov^ fiBiiiovfg sroilAcS r^^ 

ngo^iQriliivfig, &X}Mi da dvo xara iniyd<fTQi6v t€ xai riig 

ifoag^ xad^' {TcaCTOv anovdvlov ev tBvyog^ axQi roti nlaTeog 

oOTov xal (liv ys xal £ig Tag fit)rpa«; t€ xal oq/j^S ivTev&et/ 

5 xareQxovTai xai Ttg a^vyifg elg iieaevTeQiov. alJia xal eig 

avTov eCaca tov v&uaCov dno Ttjg ^eydktjg aQTtjQiag xaO-^ 

oXtjv T^v Qd%iv exqrvovTai Tiveg dQTt]Qiai aitixQai, dvo xaO-* 

exaaTOV anovdvkov. enetdav de xaTa ro leQov oaTovv yivfj- 

9 Tai, aj/ljeTai rot^i^cvd^ft/ ^di/ eig (leydXa fifpi}. xal 7iatiQ%eTn£ 

198 ri^ fiotQa \ eig exdTeQov axikog iv rg srapodco roc^ xa^* leQot/ 

6aTovv dno§?MaTfj(iaTa ni^Lmiaa xvOTei Te xal Trjg iiip:Qag 

TOtg xdTCt xal ^vvekovTC (pdvai Toig yevvrjTixotg axaai (lOQiotg'^ 

ovdlv yaQ m diofun kiyeiv ov6l itnav^a rov rpoarov r^^ 

diavoiiijg. ano tovtchv tov aQTYiQmv Tciv inl tu axikti fp^- 

li QO(iivaVj inetdav nkriaiov rjxGtat flovpdvav, dxoipveTai (tia 

xad^* exaTeQov avc9 tov aci(i€CTog iovaa dia imyaaTQiov. 



TiSrj fjLfytila C ^d»? ft^ (i. Ctii. (cf. Proll. p. 44) Cli K. — 10 post 
tig iuscruiinuti iLoityrc, — 16 (TictzfQccv C infcttifov Cai. Cli K. — 



luesentoriuiu disper^a fertur. IN).stea per coiiiu^^iuni iam duae 
ea, quae modo dicta est, multu maioros ad renes, aliae duae 
per abdomen et lumbos, paria singula per singulas vertebras, 
ad latum usque os deferuntur ntque etiam in matricem et 
testes inde de.scendunt, quaedfim item solitaria in mescnteriuni. 
(juin et in ipsam spinalem medullam exii^uae quaedaiu 
arteriae e mngna illa exortae per totam spiuam, binae per 
singulas vertebras, introeuut. Ubi vero magna ai-teria ad 
8acrum os devenit, hinc iiini in ma^nas partes dividitur. Et 
pars quaedam in utrumque crus delabitur, in transitu parti- 
bns iis, quae circa os sacrum sunt. et vesicae et inferioribus 
niutricis partibus unoque verl)o gemtalibus omnibus membri.s 
propagines quasdam impei-tii^ns; neque enim hic ampliu.s 
referre distributionis niochim opus est. Ex iis arteriis, quae 
ad crura feruntur, ul)i prope inguina iara venerunt, siugulao 
in utroque ingiune exoriuntur, quae in superiores partes 
corporis per abdomeu ascendunt. Atque hic lissae cum illis 



— 155 — 

rr-rfciiyflnun*ftt df hnav^rt rrdg «;ro roJr uaCx&v xartc^CQO- 
tuvfug fig rf<irrnv ijxovaiv^ ag tvova^ai rng rtrrciQftg tacde, 
:Tfpl Tovrfov rdiv aQri]Qiav ft^Q^jrai ,uot xa} ^rQooO^eVy ^vixa 
TfV^' xccra rov ^aiQfKxa dt{^etv ro Ao';'p. ?.oi:rfcl di at xAv 
i^xf Ac3r aQri^oiai dro, ^ia x«d' ixareQov it^^x^BlfSa fiovfiSva 5 
roi^ ^VTo^ rov ^ijqov ^aQarirarta fiiQfOiv axQi tov yov«- 
Toc. rcrrh Tor»TO>?* ixariQag (fg touc x«{^' ixchfQOv rciv fitjQAv 
II fv fcorfjoifa xfcraffxitovrai ^ ro di v7r6loi:tov avr&v diic rq^ 
i^yvva^ /rf^rf^M» ^1**: rf ric nfQl rijv xrr;ci>;i' ana^rra xal tov 
:r*'»iif: vfriuvirfci. xccl ovdlv ox*de ivravf^a diouca btiQX^OQ^ai lo 
riw TQozrov rijg vouijg^ | aVM ccQXft ^QCcxst koyci dsdvikfOxivaiXW 
Tr\c /)' tcj tfpoi TtaOag aQrrjQifcg a:ro uiag ixnvtjg itffpvxviag^ 
yv /x Tijj; fCQiorfQfcg xoiUrcg rijg xrcQdiagn otov ix y^g ti 
^rofuvor. i/.iyouiv tpvfO^ra, ifSrt ^i xa\ iriQa tig aQtriQia 
ril^ fn*Ti]^ xotlircg ixfpvoiiivi] ^ tp},f(ifody]g tov ^/rovir. xora- 15 
ftXfZ^Tfi dl ftg o?,ov avrrj tov wfvfiovrc rotg ^cioig anaOiv^ 

*J r« Thrrttnrc TceSf C cctt. xag rtrtaQas rrrcAf nos; cf. Proll. p. 86. 
-- :•; finijn C Cni. Ch tiQrjxtti K. — 4 rtor iTxf-lHv ni C cctt. ai 
»»»> 4"/ iu»*. — 6 7r«o«T«TTfT«» C w«p«TfT«T«« Ciii. •IVoU. \K 44) Ch K. 
•* ri ;tnt«* «(»Tr,W«i dclcvimns. - i:^ Tfin,: C cvtt. ti no.<; cf. Proll. 
I" II. \**y. — 14 Afyofifyor tart (• ilhyouhv tfVKf^ai. iart Cai. (cf. 
!...;■ V l\ Ch. - U\ ttiirr} CK «vti; Cai. Ch. — 

4'ommittiintur, quae a mammis (loscendunt, ut quatuor hae 
uniantur. His cIp arteriis dictum mihi etiani aiitoa est^ cum 
pa<«« quue iu thorace siuit, per8ef(uebar. Reliquae duae cru- 
nini art«>ri;ip, singulae in sinfi^ula inguina illatae ad inierioreB 
tVMn«»ri.s piiri<*s usrpie ad genu proteiiduntur. .\b utraque 
hanim iii utriusque femoris musculos arteriae finduntur; 
qur»d reliquum earum est, per poplitem illatum in omnes 
tihiao partes et in pedem distiibuitur. Ne hic quidem 
di«tributionis modiim recensere opus est, sed satis est bren 
«initi<<iie demon.strnsse omnes, quae iu aniiiiali sunt, arterias 
e\ uiia illa exoiiri; quam e sinistro cordis vontrieiilo tanquam 
<• terra truncum queudam iiasci diximus. £st otiam alia 
«{uaedam arteria. quae ex eodem rentriculo ezoritur, venosam 
h:'bens tunicam, quae in totum pulmonem finditur in omni- 
hus animalibus, quibus pulmo est, quibus non est, in aliam 



'r\ 



— 156 — 

olg «vivnfov i^tip' olg de ovx ictiv^ stg EreQOv n fiOQiov 
avaloyov tmaQX^v nveviiovi^ xad^axBQ totg ix^6iv Big rk 
^Qoyxia. tavrt]v tiiv rcQtriQiav flxdOBUv av rig tci rov 
nQefLVov xdtod^sv iv avtfj rf) yfj iiiiteQiex^l^ivp iiiQBi rov 

5 q>vtov' xal dij xal xataaxi^eC&aL tavtriv (ihv ag av eig gitccg 
ttvag tag xaxa toi/ TivBv^iova nsrpvxviag aQtt^Qiag, tr^v itsya- 
Iriv dl trjv e{g okov ro (Sti^a vevejiri^iivriv oi6v:teQ xAcedots 
dxoiieQi^eiv iavvtjg andaag tag xatic to ^cSoi/ aQtriQiag o?uyov 
eii«QO0^ev einov. ovrta yaQ oiiiac xal tov UnxoxQdtriv xqoo- 

10 etxdoavta Qi^oaiv aQttiQiciv dnotpaiveod^ai tr^v xaQdiaVj 

^wSaneQ d}iikei rcSv tpki^^v ro JixaQ. elQ^aetai 8i (loi \ Ttegl 

trjg elxovog inl tcHov iv tolg e^fig^ ineidav vneQ rptaxos re 

Tutl fpXe^^v 6 koyog neQaivrjtai. wvl 8h aQxel ta Xeyofieva 

itQog ivSetliv tov xal tdg dQtriQiag dndaag dno t^g xagdiag 

15 ixnefpvxivai xai (iri8eiiiav axncov elg vevQov fietapdlXetVj 
dXld dQxrjv dadvtcov tcav vevQtav vadQxetv tov iyxicpaXov, 



TOB 



^ PQOyxin C Cai. pnoyyja <'li. — 8 ccQrrjQtag okiyov C* «^rijpiVf^ 
6l. C* Iq luarp. Cai. (cf. JVoll. ]». lo) (.'h K. — 9 ovroyg C cett. ot; 
J108. — 11 TTfQi iii allcra ut vidctur nuinu adiectum. — 1.^ nfQaivf- 
T€ci C nfQttivrjrm Cai. (cf. froU. p. 43) Cli K. — 15 fiij dh iiittv C 
lirjdilUttv Cai. Ch. — 



partem, quae puImoni.s viceni ubtiuet, veluti apud pisces iii 
braiichias. llauc arteriaui cciiujiaraveris iuferiori stirpis parti 
ei, quae terra ij^sa contiuHtur, atque liauc qui«lem in eas, 
quac in pulraono simt, velut iu nulioes quasdam findi, mu- 
gnam vero, quae j^er totum corjuis distribuitur, velut ranuis 
arterias omnes per corpus a semet ipsa diftundere paulo 
ante commemoravi. Hac etiam comparatione usum Hippo- 
cratem sicut veuarum iecur, ita jirteriarum cor e.>se Qi^coaiv^ 
quod nos radicationem appi*ll<'mus licet, dixisse cxistinu). 
Sed hac de imajxine in !>«»qucutil)us copiosius dicetur, ubi de 
iecore et venis disjiutatio erit. Nunc haee sufticimit ad 
demonstrandum, et arterias omnes e corde oriri et uullam 
earum iu ner^nim mutari, sed cerebrum omnium neryonim 



originem esse. 



m^^mmKmm^m^mmmm^mt^ 



157 - 

KaraXiTiotTeg ovv ij<)// xiv JiQa^LyoQav avaiaxvvra 
co^i^opLivov av9ig i:tl rbv ^yiQi0xoxih]v fi£rr^/}c3fi£r, iTtBidii 
acftJ aiTOj? ix xtjg xagdtag tpvhO^ai q.}}at xa vtVQa, avyxi%v- 
uivfo^ 6i ifQtjxai xal adtoQtaxvDg dt^ ^Qog avxov nfQl xijg 
ruv vtvQ&v aQXijg' ^XQU^ y^^9^ oiuat^ xov anb xaQdiag >• 
icuxic ipvia&at ifaaxovxa dtilat^ siag itg txaaxov xov iaov 
fioQiov anb avxijg iQiexai xb vsvqov^ ciansQ fiiiiig oXiyov 
iusQoaf^ev izidn%auev xijv «pr>/pi«r, ov xb anktSg ye xoxno 
li^iiv fiovov i(vxc(Q%fg vTCoka^ttv, o^tVy o iv rc3 xQtxfp xiQ} 
^tjv noQtm' iyQau^iVj ovda^cig i^v sfQtnov ^yiQtaxoxikH' >« 
ii€cQayQai*u} 6i t>)p Qijaiv avxjjv VjKfi 61 xed vevQtov jrk!}- 
i^og f/ xaQ6ia^ xa\ xovxo BvXoycog' a:th \ xavx)]g yaQ at xivi;/-201 
aagn vtQatvovxat 6t 6ta xov d^ ikxttv xa\ avtivat' 6tt ovv 



tJ UQietoriXrj C cctt. 'jQiezotiXrjv nos. — 3 rfvfc^ai (pr^cl C 9. 91J- 

04» {.'di. ipvfc^ai fffjaiv Ch qp. tprfOi. iios. ~ 8 t^tnQoa^Bv C* adiecii 

cf. Proll. p. 4.')t. — xT,v ante uQxriQtav inbeniimus; cf. ProU. p. lOG. 

— «^ t6 C 01' t6 Cai. (cf. rroll. p. 44>. — \) o^tv iv C S^iv, o iv 
Cai (cf. l*roU. p. 44) Ch. — nfQl tov iv xoCi itaoig lyQuxi^fv et in 
maT^. ead. man. scriptum: ov «fpi ^aav [atoQiag ovdl nfQl yfvvi^enag 
€ii.iu HfQi ^oiav uoquov C nfQi r. iv r. ^. (lOQtav /yp. Cai. Ch K xfqI 
t^tav ftoQtiov nos: cf. ProU. pp. 4 4. 114. — Aristot. p. OGC^ l.'i (ed. H.) 

— li Tovro C Cf»tt. rorr* Ar. ed. li. — 13 Ttiouivovtai ittai dtu (sed %al 
c-xpuucto) C %fQ. 6t 6. Cui. Ch K Aribtot. dtu xov iXiiLnv Aribtot. dtu 
t0v 9' i. C Cai. Ch K. - 



Omisso igitur iam Praxagora , qui falsa impudentor 
commentiis est, rursus ad Aristotelem transeamuS; qui ipse 
quoqne e eorde nervos oriri ait. Confuse autem et indistincte 
dc nerrorum origiue disputavit. Oportebat enim, opinor, 
eaiu^ qui e corde eos nasoi dixit, quo pacto in singulas ani- 
nialis partes singuli e conle nervi veiiirent, demonstrare, ut 
noH de arteriis paulo ante demonstravimus^ non simpliciter 
rpui pronuntiasse sutis tantum cxistimare. Quupropter^ 
qtiod in tertio de partibus animalium scripsit, nequu- 
quam Aristotelem decebat. Verba ipsa adscribani: *Habet. 
ctiam* inquit ^nervorum copiani cor idque conve- 
nienter ratioiii; hinc enim oriuntur motus, qui tra- 
heudo et rcniittondo perficiuntur; huiusmodi igitnr 
miuisterio et robore opus est.' — Huiusiuodi sane 



oi w ■ !,. m^ ^i ^f m ^ iw^>'v:^*J * Zi. '"^^ 



— 158 — 

taiavtfig vxvjQsciag x£ xal lc%vog^ oxt, (uv yitff 3et xoiav- 
nig vx7if£0£ag xi xal lo%vog iiuCv^ rci fiikBi xoif adfiaxogj 
o xqv aQxilv xijg tlrviijg iv iavxa TteQUxUj xfodtiXov Sacmvxi' 
xo fLivxoi xijv xaffdiav rot>TO etvai x6 nilog ov jiovov ovx 

5 axidii^iv 6 *y^Qi6xoxiXrig, alla ovdl m^avag ixix^iQtjosp^ ii 
fiq aQa x6 vevQOV iz^ci^ xkij^og avxiiv ixavov ilvai yvai- 
QiCHa vo^ii^i xov vevQav vnaQXSiv ^QXH^* aJika ovno ys 
xal xag x^^Q^S ^^ xoi^g nodag aQxag imoXtitl*6iii^a viVQov. 
av yaQ ixavov ilvai vouiafonev, iv^a av j^ vsvQa xolidj 

10 xovxo aQxijv xi^aa^ai viVQcav^ ovdhv iuiag x&XvCh xal 
xavxa xa (toQia vsvQCiv aQxag vnoka^alv. ovx& 6% xai xo 
xa dixxv& naQankrfitov nkiy^a x6 vx6 xtj Tiaxiia uiiviyyi 
x&v aQftnQi^v aQxijV iQovfLev [ov xijv xaQdiav]* avaQi&^ifi- 
xov yaQ ti nkij^og aQxifiQiiiv iaxi xaxa ixeivo xo nkiyfLa. 

15 xaml (ilv ovv ix neQiovoiag eiQYia^& (iOi nQ6g x6 fiiidl ei 
SK^nokka xaxa xriv \ xaQdiav i<paivexo vevQa^ xdvx&g av xivu 



1 vitrjiftaittg %ai Aristot. vn, tt xal C cett. — o ov de C ovdl Cai. 
— 6 rwy viv^tov C^ xo vivQitiv C* Cai. Ch. — 7 ovra y« xa^ C* ovrm 
yt «al^T. Cai. (cf. Proll. p. 4i, Cli. — 9 fvO^a t] C Cai. i. fj Cb K 
iv^a av y nos; ct*. Proll. p. 107. — 1.') oi« Tjjy «a^diay unciit iocliisi- 
uius. — 14 a^TJj^iOQy iati C Cai. a. ^crri Ch. — 



luinisterio et robore opus esse ei eorporis parti, quae principa- 
tum animae coutinet^ omnibus perspicuum o.^t; at cor hanc 
esse partem nou modo uon demoustravit Aristoteles, sed no 
probabili quidem ratione eonlirmuvit, nisi foiie, quod uervo* 
rum copiam in se habeat^ id satis argumeuti esse putat, 
cur origo nervorum sit. At sic et mauus et pedes nervo- 
rum origiuem esse existimare licet. Si enim satis esse 
opinemur, qua iu parte ucrvi multi siut^ iu ea uervorum ori- 
ginem esse statuere^ nihil ubNtubit^ quominus haec quoque 
membra nervoruui origiues putemus. Simili rutione etiaui 
textum reti simih^m^ qui sub crassa eerebri membrana est^ 
arteriarum origiuem e>se [non corj dicere licet, quia ibi 
innumerubilis arteriarum copia est. Sed liaec ex abuudauti 
dicta mihi suut eo cousilio, iie (juis, etiamsi uiulti in corde 
uervi cernerentur; propterea omuium; qui iu corpore animalis 



— 159 — 

ix TovTii}!/ xidic^ta dt/cuLO}^ ^iflh^* andvrav tciv xaxic ro 
c^uK xov t6ov vBVQiov, iicil 6t ov8b iyn vevQa xoXXd^ 
ustZov Tiv m yivotro tc5 \4Qt0TOxi?.ti to axonov. ilol pXv yuQ 
rtvt^ iv Kvxtj vsvQciditg diatfva^t^^ ov ui^v ijdij yi na xal 
vsu^L Aitjpktii 61 av oi) dta uaxQciv rouro xaxa avxov '' 
rov ^j^QtaxoxiXtjv. ovxog yovv iaxtv o btddiag iuiag dg xi^v 
ivt^iiav xt x«2 xQitav (cnoii?.i:Teiv iy.naxov xtSv oQydvav,' 
oux tig x}]v xaxaax£vi]v, imtdav^ o xt noxi iaxtv avto xo 
opyavov, axoTrcSfie^a, 6 yoiiv 6(piya?.uog^ iva av ;;• xv noxi 
iCTiVn iQCDXif&ivxig aTroxQivaiyi^a av' ^oQyavov onxtxiv* i« 
ou yiiQ dii xo yt ix xoaovxiov xt y.a\ xotovT(av vyQav 2'rcJ- 
t-ov xt xat vuivov xal ^ivav cidt Toog avyxti(iivc;iv xaxt- 
axivda^fu xip' oifaiav ain^v tlvai (iovXtxat xciv oq^f^aXnciv 
o *yiQtaTOxi?,}ign liQi^oxaxa yivciaxciiv. (og xal ^Qog f;/tc3i/ iv 
iriQOtg ixtdidttxxai. vvvl dt ovx oi^at dtta^ai ttg yt xa i'» 




OQyavta oirnxai 
vfiivtav cvy%ti» 



avox^ivaiuf^a iio? tiv inferuimn»; ci. Proll. p. 107. — opy 
<* 0^'crvco o:rTix6J Cai. Ch K OQyavov ojrnxor pou. — 12 vfii 
uktior C* V. xffi uvutv todt Trw? (Fv/x. C^ (ci*. Proll. )». 4.3) cett. 
ntrtftnihrtttf^tii C iai. xttrtGyitvtiGi^ia Cli. — 14 op^ (hic) C* og&totata 
C* Cai. Ch o^oxaxa K. — 15 vvvi 61 ov 61 oliiat C rvvl 6* nlfuii 
CaL Ch K 9«yl d\ ov% oluat nod; cf. Proll. p. 46. — 



sunt| &erYoniiii principium id merito statuat Qttoniam 
vero cor ne multos quidem nenros liabet, absurdior opiiiio 
Ar]!^)telis erit. Sunt euim quaedam iu corde nervosa cor- 
puscula, non tamen statim nenri sunt, id quod vel ex ipso 
Aristotele demonstrari brevi 2)otest. I.s quidem nos docuit, 
idy quae cuiusque instrunienti natura ipsa esset, considerare 
vellemus^ actionem eius usumque, nou fubricani respicere. 
Velut oculusy ubicunque est, quid sit^ si iuti^n^ogabimur, 
instrumentum visus es.se respoudebimus. Nou enim, quia e 
tot ac talibus humoribus^ tuuicis, membrauis; mu.sculis certo 
qaodam mo<Io corapositis constitutiis sit^ i*am oculi naturam 
ipMuu esse vult Ari.stoteles^ rectissiuie sentieus; ut etiam a 
nubitt alibi demonstratum est Nuuc vero, quouiam. ipse ita 



— ICO — 

' xaffovra tfjg naga '^fi&v a^rodei^ag avrov xov *Aifi(SroriXovg 

doidiowog ovxog, d fiiv yitQ TTQog allov xiva xov koyov 

iO^inoioviiijVj ineiQcifitiv av iniisixvvHVj ag xatg | ivsQysiaig 

x€ nal XQBiaig ixacxov x^v itoQiaVj otf rg xov 0€i(iaxog 

fi idia TtQiVBxai. inBidi] ds nQog ^AQtaxoxihiv dialiyonai xov 
avxov ovxa yiviiaxovxa noXv nQoxiQov ri^civj avaiiv!jaai 
XQ^ fiovov &v avxog iv xs xa dtvxiQG} nsQl ifvxfig xav xa 
nQtixm nBQl ^^iiov fiOQi&v amq^ilvaxo xavxov Tutl xo ixsQov 
OQyavov] ix xciv ivsQyeiciv xai ^irpacSi^, ovx ix xfjg xov o^i- 

10 liaxog Idiag xQiVBC^ai fiovkonivog. si iilv yicQ onxtxbv tlti 
xo oQyavoVy 6q>^aka6g iaxiy xccv ixiQag ixtj xaxsaxitmafiivov 
avd^Qcinoig xe xal xaQxCvoig' d ds fia6taxix6vj axikog^ av xt 
ikifpavxog av xe alyog av xe oiog av xs av^Qcinov Tvxy. 
et dh xav^* ovxmg ixei, xQivia^cn aoi xb vevQov^ ^AQiaxoxekeg 

1-^ (pikxaxey (irj xy xov ad^iaxog iSia^ xa^aneQ xoig nokkoig xal 
ayviivaaxoig neQl k6yovy akka iveQyeia xe xal X9^^* 



• 9 



6 jiQtCTOtilrj C cett. 'AQtarorikrjv nos. — ovxfog C cett. ovtc» noa. 
— 7 «Sff C* »» C* Cai. — S 710(01(0 aDte nfgl nos inserniraus. — nfgi 
fiOifimv C cett. nBQi (&)a)v fiogiojv nus ; cf. Proll. p. 44. ^ dnffi.i]va 
(sic) C* aitetpr^vato C* Ciii. — to tavtov C Cai. to xavtov Cli K zo 
expuniimns. — 9 ivsQynoiv nai xQftiov C %al X9^^^^ <><u« Ciii. Ch K; 
cf. ProU. p. 45. — 12 av^Q(6noig ti xat r.aQxtvoig C utd^QCinog tl xat 
xa^xiyo; Cai. (cf. Proll. p. ^r», ('<v\yQ<on6q r€ x. x. Ch K. — 13 rtljoi 
C Cai. Ch rvxv K; cf. Proll. p. 80. — 



opinatur; nulla in praesens mihi opus esse demonstratione 
existimo. >Si enim adversus alium di.sputarem^ demonstrare 
conarer, membrum quodque actioiiibu.s et usibus^ non eorporia 
forma censeri; quoniam autem cum Aristotele mihi res est, 
qui mnlto prius quam nos ita seusit, in memoriam tantum 
revocanda sunt; quae ipse et in secundo de anima et iii 
primo de animalium purtibus dixit^ ubi idem et diversum 
instrumeutum ex actionibus usibu^que^ non ex corporis specic^ 
iudicari vohiit. Si enim visus est instrumentum, ocidus est, 
etiamsi illud aliter in homine, aliter in cancro constmctum 
est; si est ingressus, crus est, sive elephantis est sive caprae 
sive ovis sive hominis. Quod si hatn* ita se habeut, iudieentur 
a te, boue Aristotides, nervi non lorporis specie, .sicut a plo- 
risque et inexereitatis iu di.^^putuudu s<det, .sed actioue. et usu. 



— 1()1 — 

Tqiu yaQ ioxiv ogyava :tuQa:t},ii]6ta ulv (}/,/. fjlotg ri/i/ 
fioQfpiiV Tov adtiaro^, ovx 6h'yov dl H*fQytt*atg r« xal yjQiUag 
dtakkarxovra* ^QoCayoQtvirai 6t avrcjv [ ro ^lv vtVQOi*^ ro204 
de CvvdtCfiogj ro di rtvav. ro uiv dr^ iftvQov /| iyxttpakov 
^avrag tj vmiaiov Ttitfvxtv ai0^}^6tv i^ xiv^iCtv ij ro Cvvafi- & 
ff^ortfov oig av iufptnjat naQtcyov 6 atJvdtCjiog dt atfcdatri' 
xog fiiv iartv, 1} x^aV^ di avrov xara rovvofjia' koiirog di 
o xi%»Giv niQag iarl vti*Qcidtg ^ivbg ix avvdia^ov xat vtvQov 
ytwciiitvog^ ag iv rt rotg jrtQt nv6v xiV9]at&g '^fitv imdi- 
dfixriu xav rtdg avaro^txatg iyx^tQijatat. vtvQov (tiv di/ lu 
Mav axQtfidg iart arQoyyv/.ov^ ot rivovrtg di ovx «3r«»tf5, 
fri di iiakkov ot avvdtaiior :t?MTVvovrat yaQ 01 nktiovg 
ai^rav tig v^ii*og idiav, a/JM vin/i' fiiv anag axQtfiHg ian 
kt:rrbg xat ua/Mxog^ avvdtauog dl axktjQog xal naxvg xov- 
xixav, iviot, aiv avr^v vtvQOxovdQcodttg ovo^a^ot^ai rt is 
xai tiatv' oDrf di v^iiv ovrt vtVQOV ovrf rivov tig roaav- 



3 duilattovta C SutHiittovtcc Cai. — Ixffvijcci C /fiqpvr^rcri C* 
Cai. — 7 lotnoi dl ttrtov C cett.; iu)» A. d. ttvtov, — 8 vivQtSdovs 
C yfvp(»dfc Cai. (cf. ProU. p. 44). — 14 6i cxXri^og C* dl %al ffxZvy 
90i C* Cai. (cf. rroll. p. 43} — 



Tria euim siint iudtrumenta^ quue intor se forma corpo- 
riH Himilia cum sint; actionibus ct usibus non paulum distant; 
iiiium ex liis uervus, alterum copula, teiiium rivtov a Grae- 
cis, a nobis tenilo appellatur. Ac nervus quidem e cerebro 
oiauiiio ant meilulla spiuali exoritur seusumque aut motum 
aut utrumque quibus inscritnr niembris iuducit. Copula 
auiem seiisus quidem expers e^t, usum autem habet eum^ 
quem ij)so nomim' iiulicat K(*stat tendo, qui finis musculi 
uervo.sn8 est e copula et uervo gfMieratus^ quemadmodum 
et ju libris dc musculorum motu et in anatomicis admini- 
iitraiiuuibus a me demonstratum e>t. Xervus praeterea om- 
uib teres admodum est; tendines non omnes^ his minus 
copulae^ quaruui pleraeque iu m«Mubranae speciem dilatantur. 
Sed membrauu omiiis tenuis plane ac mollis, co])uIa dura 
et crassa peiiitus est ac uoimullae qnideni nervosae cartila- 
gineiieque et nomiuantur et stnit; at nec membraua uec 

(latoai d» PUc. Plat ci lllpiiocr. Ilbri. 1 1 



— 162 — 

rqv xo^* ^X£t axAi^^orqra, akkic rciv nlv vevgeiv tvta lucl 

xaw iiaXaxic rijfv q)ViSiv ioriv, tig ala9ti0iv emrjjdeta uovtfV^ 

2Mivia 61 sl xal oxXijQoriQa tovrcav vnaQxn xara j ri)r rov 

0eiiiaxog ovoiavy aJJ,a TtanzoXkp ya ajtokuTtirat ovvdtc^iov 

» Cxiiiif6ri}rog, ovtiQ 61 xal oi v^iveg ei xai diatpeQovatv 
aULijXav xaric oxktiQort^ray avv6e6itav a7toXei:tovrai 7f(iuzo/.tK 
o[ xsvovteg 6e ovyxeivrcu ^ev ix re rciv ovvdeo^iav xat 
rav vevQCDV rav CxhiQoreQtov^ iv ro neoa di- eixorcag rcfc- 
q>otv eiCiy roaovrcu vevQov axlriQoreQOi rijv ovaiav v^taQ- 

10 xovteg^ oaa avv6ea^ov ^aXaxcireQoi, anavra d^ rai*ra eart 
ta tQia yevYi Xevxa xai avaiua xai axoilta xcd ei^ ivcc^ 
kv^eiag kvofteva ztkiiv rcSv :tdvv axhjQiov avvdeatiov ou 
yicQ olov te tovtovg avakvaai eig ivag. ei yoOv ovr ci>g 
ovofiaisiv i^ekoigj ag 'iTtTtoxQccrijg cai/ofta^f, ro iiev aia^^aCv 

15 te xal xivfiaiv itaQexov ijtoi vevQov rj rovov. au^cj yiip 
avro nQoaayoQevet j ro 6e avaiad-rirov avv6ea^ovy eig o 6^ 



3 xava xov C %axa rj^y zov C^ Cai. — 5 dia<pigovGiv C Cai. diu- 
qiBQOvai Ch K. — 11 ivag (eodem accentu v. 111 C n'«<; rai. — 12 ot' 
ex ti corr. C. — 13 avalvaat C dvalvaai Cai. — 1-t iilikhi^ »* ti-tt. 
i^iXoig no8; cf. Proll. p. 80. — avofiaif C (avouact Cai. Cli K. — 
16 tig ov C cett. tig o noa. — 



nervus nec tendo in tantam unc|iiam duritiem di»v<Miit. setl 
nervi quidam moUos admodum natura siuit, qiii ad <»'ii>niu 
tantunimodo sunt idoiioi, Cjuidam, lieet corporis ii»n.stitntiont> 
his duriores sint, longe taiuen a copularum duritie alj>mit. 
Sic etiam membrauae quamvis duritie inter se ditirrant. a 
eopulis multum distant. Teudines autem cum e i()|mlis t»t 
ner>'i8 durioribus constent, medii inter utrumciue «j:»muin rito 
sunt interiecti, tanto uervis duriores, quanto mollioros cnpulis. 
Haec oimiia tria genera alba et exsanguia et sulida »^1 (|uae 
in iibras rectas resolvuntur exceptis copulis adnKKluiu duris, 
ijuae fieri non potest ut in tibras' resolvaiitur. (Juodsi ita 
nominare voles, Cjuemadiuodum Hippocrates, id, hikhI s«'usuni 
motiuucjue atiert, nervuui vol rovov (utroquo t»iiini inuniue 
utitur), quod sonsus expers ost, eopulam, in (juod niUNnilus 



- k;:} 



o iivg rflevrci^ r/rotnrir, dti^a Coi Ouq^cj^ ovx iiovCav :rA^- 
^o^ rfrpwi' T>/J' xaQdiav ii dl yM\ ovyx^^^' iiov?.oio tfis 
TCQOCr^yoQia^^ (og oi n?MOTOi rciv ut^^ 'iTtitoxi^dr^v^ xdkei 
liiv Zxttvru vtvga^ diitq^oQag dl iv avrotg /Jys rQirrdg^ * 
iifa^r^riTia iiiv xa} nQoaiQirixa j ra k^ iyxfffdkov xai voriaioviM 
Miipvxoraj avvdirixa di ra dvaia^v^ra xa\ rgira m arpo^ 
rovrotg ric ix rdv ^vav d:tovtvQovuiv(ov cpvo^ivfr xal ovro 
ds dei%oiiiv ovx f;i;ov(T«r d^iokoya ro ^iytd^og ij t6 xlij^og 
aia^ijixd n xa\ ^QoaiQhnxd vkVQa rijv xagdiav ivagyag, 
ilJiXdj (og iiiTtgoa^tv ttQrjrat^ autxQov d:zo iyxttfdkov xariov ^^ 
kig avrifV iufpvtrai, ri :rort ovv iari ro ^TQog ^AQiarorikovg 
liQifuivov ^ix^f^ f^t xa\ vtvQODV ^r/S^d^og >/ xaQdia^; ovrt yicQ 
q^ikoi^tvdifg o dvtjQ oijre :tavrdmcaiv dztiQog rijg dvarofiijgj 
fSart dv xa\ rovrov rtg^ oia^ttQ rovg ntQi rov XQvaiJCTiov^ 
iriQotg ivtva^ivoig yxo/.ov^r^xivat tfo^iatitv. i^ol iitv doxtt i^ 
rdg v:to 'HQo<fikov vtvQcidttg dtatpvaftg dvotiaa^ivag avrdg 
ov vtvQmdtig^ dkkci dvrtxQvg tiQf^xivai vtvQa, TciQoxa di 



3 *Inno%ifdxr, C cctt. ^limoii^TrjV iios. — 11 ory iarl C ' 
im Ch. — 13 aif]Q C o dvr.g C Cai. — 14 Tva C cett., 
uo». — tovr^v C* Tofroy C* (Jai -- l.'» irtQOig i,mc- C trai' 



/r*^o<c Ch. — 



— 11 ovv iarl C Cai. ovv 

xaiQoig Cui. 



deHiiiit, t«»nJin'»in, clare ti1>i ostendam cor nervonim copiam 
iioii liabere; .sin coiifinid^Te voles appellutiunes sicut pleri- 
cjue post Hippocrateni, nervos appelles licet illa omnia, modo 
triplioeui «lifferentiam ponas et eos quidem, qui e cerebro 
et spinali medulla oriuntur, sensiferos voluntariosque, qui 
Heusu carent, copulativ<»s appelles, tertio loco eos statuas, 
qui e nmsculis in nervuni abeuntibus nascuntur; sed vel sic 
ostendemus evidenter cor nervonun seusiferomm vohmtario- 
niuique magnitudinem aut eopiam niemorabilem uou habere, 
seJ, sicut antea dietum «»st, parvus quidam e cerebro de- 
^ceiideus numerus in ipsimi in^eritur. Quid igitur sibi vult, 
qu4Ml dictmn ab Aristotele est, *liabet c»tiam nervonuu copiam 
cor'? Nam ueque mendax neqne onniino anatomias imperi- 
tus e«t, ut ipse quoque, quemadnuKlnm Chrysippus eiusque 
ftf^:tatore8, alios mentientes secutus esse existiniari possit 



^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^■^■-^— t ■- ■ ■ ■ — > 4 'i^ ■ . ^ , ^ ^ ,,, .,, , g^ , m ._ tm •<— — y^«.. 



— 164 — 

icri xavta x&v iicl xol^ 6x6(taai xijg xagdiag vatpaVj vxiff 

&v ^EQaiSiOxQaxog iilv axQificig iyQfctl^sVf 'HQoq^ikog di afisl&s, 

cvfupvovxai 61 xai avvdovvxai dta avxav JCQog ri/i/ xaQdiav 

207 0( v^iveg ovxoi xal ^ XQ^i^ Y^ xaxa xovg Cvvdic^ovg \ av^ 

5 xoigj ov xaxa xa viVQa. akka ai xal viVQa xtg eivai cvyx^' 
QijCsuv avxa xal iiij viVQddtj cdficcxa^ xo ys xijv xaQdiav 
vxaQXHv vevQOv aQxilv ovx i^ avdyxrjg sjtaxai /ir/ dwaiiiviov 
riliav intSit^ai ftt/dfi/ v^vqov eig (iyjdiv fioQiov roO cdfiaxog 
axo avxrjg tpiQo^ievoVj (bg i(inQOC^£v idsi^aiisv axb iyx€- 

10 q>dXov x€ xal vmtaiov. doxet di^ iioi dvo (ilv ivxavf^a 
vno^ifLivog OQ^dg o *AQiCxoxi/.}]g^ ?i/ fi^V, «5^ icxvog d«r 
xivog ovx dyavvovg iig xag xaxcc XQoaiQeCiv iveQyeiag, ixsQOU 
diy &g ovdefitag xotavxrig icxvog iyxiq>dX& nixecxiVy iTtl 
avxotg 61 xQixov £| alcd^/iceag xQOCka^v xo 7ckr]&og rcSv 

15 iv rg xaQ6ia vevQODdiav Cvv6ictiG>v ovx ed' tmouetvai tuqI 
x^v X€cxa iiiQog dvaxofiijv dcxokrj^rlvai xal ^rjxijcaij xdg eig 



11 Sei uyoc C Cai. 8fi zivoi Ch. — 13 ovSl fiiag C cctt. ovdfiiiug 
no8. — 



Mihi quidem, quae Herophilus corpuscula nervosa, i. e. vev- 
Qci6etg 6iaq)vC£tg^ apnellavit, ea non ita, .sed uervos ipsos 
appellasse videtur; suiit autem extremitates membranaruui, 
fjuae orificiis cordis adiaceut. dc quibus Erasistratus exacte, 
Herophilus neglegenter scripsit. Hae membranae per illa 
cum corde concrescunt copuhuiturque et usus earum est^ 
qualis copularum, uon qualis norvorum. Quodsi quis uervo.s 
illos, non nervosa corpuscula e>se concedat, tamon nun ne- 
cessario sequitm* cor nervorum orijLrineui esse, cum osteudei'o 
nequeamus ullum ner>'um in ullam eorporis partem ex ef> 
ferri, sicut supra e cerehro et >pinali medulhi ostendimus. 
Ac videtur mihi Aristotek»s, cum duo recto statuisset, unum, 
robore quodam non vulgari ad voluutarias actiones opus 
esse, alterum, nullum huiusuu)di robur corebro iuesse, terti(» 
o sen.su assiimto, copiam uervo^arum eopularum in coixK* 
reperiri, morae impatious nohiisse iu siuguhirum partiuni 
resectione inuuorari et quaoren», quo paeto in singula corpo- 



— 165 — 

rxttOTOV rov cciiucrog uogtov ix xecgdiag afptxvitnti viVQov^ 
akXa 6g {ivrixQvg ijroufvov oJg fi:rov anoifTJvccad^tti, 7toX?M 
yap di] roiavra xc<\ :r((gtt roig ittrQotg iariv svQftv ttvaroftixa 
^iofiiuttrtt nox^iiQcig yiyQttuuivtt ^}^ fiovkfjd^ivnov fdnciv 4 
avafiftvtti t6 ffttiv6uii*ov ix rt^g ttvaroftijg^ ttlkic /| axoAov-20$ 
^iag rivog i?.ntCttvr(ov §og iaQaxortov. ovra 8f} fioi xal 6 
^'iQiCrorikijg ictpdl&ra rpravnra dvo ^uv alrid-ij ^ifnvog Xtjfi' 
urtra. to 81 rQtrov iyyvg iclrfiiircg m^ttvov. ttlrj&ij ^iv ovv 
ilvai (ftiui ro re 8itv taxvog rtrog rotg xtvtlaovOtv oQyavotg 
rfc Toi» tpov ^tikii xtt\ To ujjdlv (c:ro iyxirprckov (fttivia&at lo 
Toiorror. m^rcvov 8i. ovx tui^ifig. djg iv tjJ xttQ8ta nlij^og 
srvi viVQtov. rckkic i]uiig yf dftlcct 8ifVtt(te^a xalag /tiv wrb 
ttvrov Tc3 Adyw yvcoa^lv oQyrcvov, vcp* ov XQ^I ^ivita^at t« 
Tor Iriov uih}^ 8t6rt 8e ifuilt^as ^ijrijatti xttric ricg avatoiticg 
avro^ 8tic tovro ixtpt^yov n rijv 8ttt tav ttia&ijaa&v evQtaiv u 

3 h olg C cett. iv deleTinins. — 3 /arpoiV tcuv C Cai. iaxQOig /axiv 
Ch L icxiv K. Ceterum verba rotttvrtt — ivQiiv in C detrita videntar. 
— 6 ^«y xtvog C cett. aiv deleyimiifi. — 9 klvai qpijui C Cai. tlvaC 
Tr^at Ch. — 10 udvrj C uflr, C* Cai. — 12 to nakag C cett. ro CX- 
punximns. — vn avrto C vn* avtov Cai. — 14 itivr^ C (lilfi Cai. ~ 
15 iiifptvyovtog C cett. iinfvyov t* A1. Just. — 



ris membra e corde nervus deTeuiret^ sed^ quaai id utique 
ccm^icqueretur ea^ quae dixi^ ita jiroiiuntiasse. Multa enim 
huiu8ceiuodi decreta^ quae ad auatomiam pertinent, etiam 
apud medicos inyeiiire licet prave conscripta, quippe qui, 
quid ex anatomia appareret, exspectare noUent, sed ex conse- 
cutione quadam, quasi yidissent; rem ita esse sperarent. 
Sic quoque Aristoteles mihi videtur errasse eo, quod duas 
vcruii quidem sumtioiies, tei^tiam vero probabilem tantuin 
ac verisimilem posuit. Vera euim esse iudico et illud, in- 
.<tnimentis,'quae auimalis membra motura sunt, robore quo- 
dam opuH esse, et hoc, nihil eiusmodi roboris e cerebro 
evidenter oriri, probabile autein, uou renim hoc, in corde 
ej^se copiam ucrvomm. No.** autem demonstnire possummi 
iuhtrumeutum, quo auimalis mfiubra uioveri debeiit, ratione 
quidem ab eo satis perspectum esse, quia tameu incisis cor- 
poribus id inquirere ueglexit, ideo inveiitioiiem per Hen8u> 



I 
. I 



— 166 — 



- &yv&0x6v te fLttvccv xkvSqL ttiv (ilv yaff .vbvq&v ovdiv 
iatitoiovtovj 01 61 6vo(iat6^£voi iiveg v7Co6b%6iuvoi tavta 
xivovCi ta iiihj. Hal 66^£i£v av oiov fiox^ov tivog ixHv 
6vvaiiiv 6 (ivg &g stQog ro vsvqov. SoTZiQ yf!^9^ o6a tatg 

5 x^9<^^^ ovx oJoi ti iciiiv xivij^ai (iaQij^ 6ia t^v fio^AcSv 

avtic xivovfiiv, ovta xal ra tov 0ci(iatog fiikri totg vsvgoig 

2W a6vvatovvtig xtvetv tovg (ivg \ ^tQoaextfj^fifitd^a. Ivofievov 

yicQ eig ivag iv ixdotGi (ivt tb vivqov dva\iiyvvtai t€ xai 

6iaxkixstai ratg ix tciv avvdiafiav iaiv^ itra 6§ dfiq^otv ev 

10 ti V£VQa6£g aafta yevvfjd^iv ixtpvetai tov aduatog tov fivog 
6 xQoaayoQSv6fi€Vog tivav* ovr(o yaQ ovx ^lnnoxQccttjg fiovov, 
dkka xal "OfirjQog avtbv 6vo(idiovaiv' oatig tivov oQydv&v 
ixq)v6fi£vog dvdXoyov iiei ta tot; fioxAot; niQati rc3 ^avovti 
t&v fiaQciv. ov6^ iativ ov6lv svQstv iv ta adnati ft^Aog, 

15 o xata filv tijv ^^ucreipai/ xivcttai TiQoaiQsaiVj ov nQotitaxtat 



1 ovdlv latl C Cai. ovSh iau Ch. — 2 uvtg C Cai. uvig Ch. — 
3 (livri C utXq Cai. — dst'ififv C 6o^fifv Cai. (cf. ProU. p. 4:*» 
— fioxlov xivog C Cai. tiox^-ov rivog Ch. — H fvccg C ivag Cai. — 
9 titi C itt' Cai.; cf. Proll. p. 43. — 10 tov a<6ucctog uvg C x, c. 
(ivog Cai. Ch t. e. tov ftvog K. — 11 ovttag C cett. ourai n08. — 



effugissc atque ignotum viro permansisse. NuUus enim 

nervus tali robore est, sed qui nominantur musculi iiervos 

exeipientes membra movent. Ac videri poterit velut vecti.s 

vim habere muscidus, si cum nervo comparaveris. Quem- 

admodum enim pondera, quae manibus movere nequimus, 

vecte adliibito movemus, sic corporis membra quoniam ner- 

vis movere nequimus, idoo musculos nacti sumus. Xervus 

enim in unoqut»que musculo in tibras dissolutus cum copu- 

lanmi fibris commiscetur atque implicatur ita, ut ex utroque 

unum quoddam corpus nervosum coniiatiuu e musculi cor- 

pore enascatur, qui teudo appelliitur (ita eiiiui non Hippo- 

crates taiitum, sed Homeru> etiaiu eum vocat), qui quidem 

ex iustrumeutis exorieus quasi quandam vicom extremae 

illius vectis partis ubtiuot, quae ponderibus admovetur, 

Neque repcriri iii corpcuH» mombrum ulluiu potost, quod e 

nostra volimtate movetur, cui nou praepositus sit musculus 



I . 

I 



— 167 — 

di fctnov rig ^v^ a:tb iyxfifcclov df;i;ou«i'Osr vfvgov, ocrig 61 
Tuxi xfQi rovdf :rfi(TO^i/i'«/ AVAfi fiffiaioit. rovrci yfyQamai :rpojj 
^uc3r vnoiitfijunm dvo. xara nova^ txdrfQov* ?v uiv nxavra^ 
rovg (ivg ojtoia ri fariv MQyna xa%^ fxaarov axQifiiS^ 6«d«- 
Cxov^ irfQov di rt^v rav vevQ(ov (fq avrovg voviiiv dtijyov' r» 
fiivov. ov uijv alla xrd iv t«;V avaroaixatg iyxfiQfjasCi xal 
rotg xfQl X9^^^^ fioQitov iyTrouv}]aaGiv i:t\ nXiov vjiIq anav- 
nav xovrav du%iufv. Sorf o?'df ro*? iri ^QoadBlv imlv ioixtv. 
alXa 6uo?.oyovp,iv(og ] /«itc3 rf xal roig ivaQy^g q)aivofiivoigZ\0 
vnaQx^^ VfiCiv aQX^i^' ^^^' vfx*QG)v iyxitpakov n^ifievog 6 lo 
Xoyog, ovrci) ii xal riiv aQrf^Qtciv iTtedfi^afifV aQXfl^ VTtaQ- 
Xot^av ri]v xaQdittv' ori di xta rdv tpkffiuv aQxh ^^ tptaQ 
iartVn iv rolg itf^^^g aTtodftx^ijatrau ivrav%ti ovv ijdij 
xaraTtavaag ro XQcirov fii[i?uov i:t\ ra avvix^i ^oig axodediiy* 
uivoig iv avro xccra ro dfiksQOv rQi^ofiai. ift 



2 /dAoi C cett. 1^(Xh n08. — 4 ^idaaxcDv C ^idccffxov Cai. — 
10 Ti^f^fvof. ovTfo C cett. T. 6 loyog. ovrcD no8. — 12 i^ira^ IotIv 
C CaL nnicQ iortv Ch. » 15 ip lavTta C iv avria Cai. — 



aliquis, qui e cerebro nervnm ^uscepit. Sod huius rei ai 

' quis grayiora argumenta cognoscere vult, in eius usum scripti 

: a nobis sunt libri duo, uterque separatim, alter^ qui muscolos 

l omnes quaeque cuiusque sit actio, diligenter docet^ alter. 

! qui nerrorum in muspulos distributionem omnem exponit. 

Ceterum etiam in anatomicis administrationibus et in libris 

de usu partium fusius de omnibus his rebus a nobis dis-. 

pntatnr. Quare haec disputatio nihil amplius desiderare, 

»ed sibi et omnibns iis, qua** evidentia sunt, convenienter 

cerebrum nervorum originem jionere videttir. Nec minus 

satis docuimus arterinrum cor esse originem; venarum autem 

<*?*He iecur in sequentibus deuionstrabitur. Hoc igitur loco 

prittio libro iam fuieni imponam et ad ea, quae cohaerent 

^um iisy quae demonstrata sunt^ in secimdo me couvertanL 






BIBAION AETTEPOX. 



211 IliQi rav 'ImoxQarovg xai nkdvavog doy^dr&v ixi^ 
CH$taa^ta ngod^f^ivos ino rot; Xffcirov xaric t^v ivva^iiv 
{mtfQlaiifiVj & %al rakka a%B6ov axavra ra Tcara lUQog 
ixolov&etv idfi^ay rotro 6f icri ra nsQi xmv 6ioixovamv 
5 {{(Aag dvvafiiav onocai ri eiCi rov aQi^fiov oxoia xi xig 
ixafSr^i xaX roxov oi^riva iv to fcaci xaxEikviq>iv. ii%LOw t£ 

212f*>ydii' opTfti tfvkccrrfO^Ki xccra ror koyov^ \ co^ ro roig ifap- 
yeS^ tpaivofAivot^ ivciiTicc ri^so^ca ^ xccd^cc:cfQ oT rs ui]dlv 
akoyov ipov im^*iifiv }} ^vuoi*6&ca ^paoxovres oi xs xfiv 



rAAHSOT nEPI TSIX KAR innOKPATHX KAI UAATSiyA 
JOVMATSiS KE^AAAIA TP.S KX TSlJKTTEPSl BIBAISlz M xftfn. 
lcaa rotjv tv ro> dfvvtQia fitpXt'(a C; ijse^uittir in utroqae cotllce summa- 
riuni libri, deinde iu M: a*}iri tov divri^Qou j^iflXiov. — 3 xalla C AB 
xallcc M Ch K. — ra \K>st i:rzcivra Oiu. C. — TCfgi x^w — xarfilijijpi-w 
Oribas. II, 213 in. edd. l)i\r. et Bu;js.^ — 9 ^aovvrt^ C* ^vkixv- 
o^ai C*. — ^ 



Libor seciuulus. 
Cum ile Hippocnitis Phitouisque decretis quaerere in- 
jitituiNSieiu, principium aH eo >uuipsi, quoil vi ac potest;ite 
primum esset. lul quu4i ct't»u*;i iWv otmiiu s«iiigiilaria rnferri 
demon>travi» iil autcm crat, eae, «[Jiiie corpu.s uostnim remuit, 
facultatos ^uot iiumrro 4tuiIo:?qnc >iuirilae es^^eut ^uenique 
iu animulis corpore Kx-uiu ^UiU^^pu» occupasset Ac niliil in 
ilisputatioue tam caY*»iNlKui ♦•"<so tcn^ui, quam ne (pdd pon»»- 
retur. quod p#»rspicuis et c\i*Uuitibus rcbus a<lver>aretiir, 
quematlmodum illi l'iM>Trut, qui vcl uullum aiiim*U brutum 
concupiscere aut ira^ci vcl oriifinem uervorum in corde 



— IGSI — 

cQirv rav vivQoif tWp^ff/r iv rfj xccQdia. a:torn6?.nrjrai 
yho nnavrtt rh rotaintt jiQog ccvd^QciTtcDv avccrQi^^ai cptloveC'- 
xovvr&v^ O0CC xr<r/.r3«? etQ}]rat roiV :iakc(ioTg^ v:tiQ tov t^scori' 
oav citQkCiv idiav CvOri^oao^at, rcc (ilv ovv rotaiktt rav 
zfvcnarcov iv tc5 ^rpGiTC} fitfiltci '6ii}lBy%a* wvl 6% inl ^ 
ttffTfpoi; fiMoj? Xoycov cov itotovvrcci iy%»co7ia (israfiag imdeJ%ai 
6cc(fiig^ 3f«^' oCov otog ri (ifii^ Trfj jcors csq^dkXovrai. 

Jt(?,i0ffcu 61 fccog auftvov 6V€xa Oa<pi^vetag iv^vg iv 
(oi^ rov6e Toi5 yQa^iiiarog^ ijrtg iarlv fj 6iacpoQa r^v koycov^ 
(/c iQ&i^rai zcdvng ot xaxtog brtovv (ieraj€iQii6(ifvoi flrpo-J'» 
M>}nc(. ff}]{d 6rj rav Xrjuficlrcov^ a £Vfxa rov aviineQciafiarog 
/Mu(icii*ovatn ra (liv tnrtxQvg Bivat i*iv6ijj ra 6i ovx olxita 
To :rQoxftuivG} axiuticcrr avrtxQvg (ilv tlfev6Jj ra rottttra, 
yfot c5i' iv Tp TCQoirtp ^tfikUp 6tri?,^ov inl Tcliov^ orccv r^roi '* 
itrfitv rav akoycov ^cocov iTcid^vuhlv rtg rj ^v^LOva^at ^acTxij.SlS 

l ccirorfroXurtfdflrf C. — 7 TKt^ocov C. — ©rov t* C. — 11 <)r»?ul d\ 
•'. — evantQacurtrog m? rie tilr C cvan. Xtiii^avovGiv tog r« ufv M 
«rf* <*iec. A. — 13 ror nQOnftuhvov GyJuuccTOg CMABCliK rw ^r^oxft- 
ut9M tfxfttuflrri nos; cf. 1*15 K oxtr.. iM8 extr.. 210 in., 380 p. in., 509 
•\tr. — 14 «*p2 ratv M nsQt cov CA. — 15 qpatfxovtf» M tfdantt ABC)l 
"jraxvi C <r^tf«9 K. — 

affinnareni Omnia enim huiusinodi arroganter ficta sunt 
a)> hominibuSy qui, ut ipsi noTam aliquam sectam coustitue- 
rent, quae a veteribus praeclare dicta sunt, eTcrtere ambi- 
tiose stuilebani Haec igitur commenta et mendacia in primo 
libro refutavi; mmc ad alterum genus orntionis illorum trans- 
ire ac quam manifestissime possim^ quo modo etiam in boc 
<*rrent, aperire constitui. 

Satius auteni fortas.*<o erit perspicuitatis gratia siatim 
in huiusce libri initiu qunerore. quaenam rationum sit diffe* 
rnitia, quibus utiintur illi, qui perperam quniiilibet quaestio- 
uem tractant Dico igitur sumtiones, quas ad rationem con- 
iludendam adhibent, pai*tiin plane falsas es.se^ partim pro- 
)*ositae considerationi rainime accommodatas, atque falsas 
qiiidem es.*ie eas, de qiiibus in primo bbro fusius disserui, 
«^um quis vel nullum ))rutum concupiscere aut irasci, sicuti 
Stoid, Tel rarsus e corde oriri nervos dicit; non accommo- 



'^« 



— 170 — 

xa^dxfQ oC axo r^g Cxoaq^ q MaXiv ix xaQdiag x^vxdvai 
xa vevffa' xa 61 ovx oixita xav XtififLaxov oxoaa xiiv tpvaiv 
icxiVy stQiixai ftiv i:ti TtleiiSxov iv xotg :tiQt r(aodH%i&g varo- 
fivtjiiaCiv, iv oig axacav idtJMoCa rqi/ oaodeixxixiiv fu^odov 

& Moia xig icxi xaQtxalovv xf dia xov XQcixov xavda xav 
imoiivrintirav iv iTuivrj yviiVtcCaC^ai xqoxbqov^ ocxig oxioirv 
a:tod£ixvv£iv imxiiQoL ytygafp^ai di Xiy& vxIq avxijg 
tiQtCxa xotg nalaiotg tpiioc6<poig xoig xeQi OaotpQaCxov xa 
xal ^AQiCxtniktiv xtixit xa xav davxiQtov ava?.vttxtiv fiifiXia 

10 xtcl diit Tovro ^rpo^ ixeivovg filv ovdi naxQov icacd^ai xov 
Xoyov ikni^m niQl xviv TQiav rcQx<ov xov ^qou. xic yccQ 
Iditoxixa XB xal QnxoQixa k-qufiaxa aidovvxat xaQtiXaiifiavaiv 
iig ajtodii^ig imcxtjnovixtigy av xixXrjCxa^ xic XQVcixxtw 
fiifikia 7tox% luv iditSxag imxaloviiava {idQxvQag av vxoxid^e- 

isxtii IfiniitixaVj iCxi dl oxs ^toir^xag rj xr^v fiakxicxrjv /rvfio- 
koyiav ij xi alko xoiovxov^ d xeQaiva iilv ovdivy dvaXicxet 



1 7} Tcdvza C. — 2 ov% ol%fia CMAB ovv ol%. Ch E. — nQo^Xriiid' 
rav C. — 4 Snaciv A aTraaav CM Al. Just. B. — 7 imxei^fC CM 
cett. ImxfiQoi no8. — ^ xoi^ post tfitXocoffoi^ om. M. — 9 «kfcc zmv 
— fiipkia MA X. r. — Pi§li(av BChK r« omisso xaT«) tSv — fiifilia 
C xata TC Tojr — piBlia nos; cf. Proll. p. 106. — 14 vnoti^ivtat C. — 
15 iroiuoloyiav M ttvfi. A ^rvii. CB. — 



(latae autem quot iiatura esseut, abunde in libris de deiuon* 
stratione dietum est, quibus j^atis explieaviiuus, qualis ess«»t 
universa via ae ratio demoustrandi, in qua quidem ut prius 
se exerceret, qui ad demoustraudura aliquid auimum adiceret, 
in primo liorum commentariorum libro bortati siimus. Oj)time 
autem de ea re a veteribus j^hilosophis, Theophrasto ct 
Aristotele, iu posteriorum analyticorum libris scriptum esse 
aftirmo atque ob eam causam spero minime lougam mihi 
cum illis de tri1)us animalis prineipiis fore disputationem. 
Vulgaribus euim et oratoriis verontur ad eh^ganter aliquid 
denionstraudum uti sumtiouibus, quibus tanien Clirysippi 
libri referti sunt ad tidoui sumtionibus, quas ponit, faciendam 
modo popidares testes quoslibet, modo pt)etas vel ipsam, si 
diis placet, etymologiam vel talia quaepiam arcessenti», quae 



^famaBgmmmmmmmmmmmmmmmm^ 



~ 171 — 

6t Xfii xc(rf{rQi'fin naTTjv ffficov rov ;rpoi'oi' ccvro rovto (lovov 
ivdHxvvfiivav (cvroTg^ 6g ovx iartv fmOrfjuovtxfc rfivra ra214 
Toi» 0vfiyrfpfiO(ifcrog Xrjuufcrcc, (imc rfci^a di x«? avyxatafiai- 
vovTOV n xal Ci^(ina?Mt6vrG}v avroig vjcIq rotJ dBt^cci xal 
rovg idicirag xal rovg Trotyjrag ovdlv jjrrov fjiitv ij ixeivoig 5 
liagrvQOVifrag^ a?JM ioriv orf xal ncc?.?.ov. ovra 61 xa\ rrjv 
irvuoloyucv^ imibicv ayfofisv ^ccxQoregav cxo?,^v, imdsixW' 
ttiv ax*Totg ovdiv ^a?.kov ixHvotg }j:rcQ rjittv ^iccQrvQovCav. 
ttl/M ori niv a?M^civ icrt uccQTvg rj iTV^okoyia 7ro?.?.axig ftir 
oaoifog ^aQTVQOvaa rotg Tavavricc ?Jyov(Si rav a?.^^^v^ owc lo 
oliyaxig 61 rotg tcvdouivoig \ia?.?.ov fiTCSQ rotg a?.i]^6vov6iv^ 
iv iriga iCQaynccTfici didstxrai (lot. r/J :rsQl ovo^idnov opO^orij- 
Tog, iv^a xal ^rfQi riji? iyd ^wrij? i:ri6it^a rov XQvaiTCTCOV 
frvftoloyovvTa xl*6v6c5g. ri av ovv iTt 6eoi(n]v vnlQ rc3i/ av- 
r6v ivrav^a 6teltivat; XQvoinmp (tlv yccQ xal [roihro fpHov jib 
ov 6tg ij tQig. a?,Xa xal ritQaxign iviots xal jnvtdxig vnlQ 

1 Sl ante x«i om. il. — pro uovov leflrendnm nQtorov Bnspicor. — 
5 tttvrn ante tn rov nos inpcniimua. — f* t; ante ixfivots om. C. — 
R uulXov Tt ixfivmg C. — 9 ficcgrvc C^r.\B uwprrp Ch K. — 11 «Iij- 
^fvovttv ioQ iv C. — 12 uot rr;g C A B Ch K uoi r^ M fi., rtj n08. — 
»*pi riv ovoiuirav C. — 14 uox^r}oag C M^fv6(og MA. — ti ovv C ti 
iv oiv M ti fthv ovv ABChE. — 



nt niliil conficiunty ita tempus inutiliter nobis temnt id 
ipsom primum probantibus, istas conclusionis sumtiones ab- 
borrere a disserendi elegantia, deinde etiam in certamen 
desceudentibus ac contendentibus vulgru^ et poetas non minuS; 
inuno interdum magis pro nobis quam illis testari. Sic 
qnoque etjmolo^amy cum paulo liberias otium nacti erimus, 
non ma$ris P^o illis quam nobis testimoniuui reddere ostende- 
mun. Quae quain temeraria testis e.sset, quippe quae saepe 
•eqne contra veritatera diceiitibus, non raro mentientibus 
magis qnam vera dicentibus testaretur; in alia commenta- 
tionc, quae est do recta nominum rntiuue, a nobis deinon- 
'(tratum est, ubi etiam probarimus Chrysippum falsa de vocc 
iyo nti etymolopa. Quid igitur opus est eadem hic repe- 
tere? Clirysippi is mos est, ut iion bis terve, sed quater 
^am, quin quinquies de eadem re in libris diversis disserat^ 



wmmm^^m^i^^^m^m^ft, i i^»>iw^i -^ '>"»«-'^« ^^^ 



va^va 



— 172 — 

t»v avt&v iv dio^iifovifaig vpnyfumiois diinHf9ni' ^^ltt-- 

ifiito dl av tig avto t&v %if6vov ^€idofUw§9v. a dl ovv 

^lovxiQ tijg iyd ip&vrjg iyQ€ct*iv iv ro iiff&i& \ »p2 inrns 6 

XqvOiVXog imlQ i^yfuovtxov dtaliyo^tvog^ ijd^ 7[agayffd4'& 

^ YvmfUffiaxog ivsxa. *Ovta di xal tb iya liyoiuv xata tovto 
*dii»vvvtig iavTOvg iv ta Xiynv ^iiiol tovto XffOOi^xii^ tovto 
*iy& OOi liy&* ilg ro fc:to^aiviOtcu ivtavf^a tiiv diavoiov 
^iivai tTjg dii^ag tpvOixag Xid oixiitog ivtav&a q^iQOiiiinjg' 
*xal aviv 61 tr^g xtcxu tijv xftQa toiavtrfg 6n%iiog vivovreg 

*<> *ilg avtovg to iyci liyouiv iv^vg xal rij^ iyto ipav^g roiov- 
^ttfg ov(ff}g xal xata tiiv t|^^ vxoyiyQauuivr^v 6iii^v Cwcx^ 
*tpiifOiiivrig, to yag iya XQotfiQOHi^a xtcta ri^v XQ&triv 
*6vXlafiiiv Tcataoxavtig to Tcdra x^rAog itg avtovg 6iixtix£s* 
*axoXov^&g 61 tfj tov yiviiov Tuvrlcii xal ixl to Ot^^og 

li ^vivOii Tial t^ toiavtij 6it%ii ^ ilrjg CvXXafiri xaQoxiitai 



6 iavTOvc: CM avrovg ABfh avrovs K; cf. Proll. p. 19. — /y » C 
tv T« froy' M; post Iv toj tio* inseniimuB Idyfiv 'iuoi rovro irQoet^nfi^ 
rovto iyoy aoi liyo)* rl; ro e p. -MO K p. init. — 7 (fttiv^a^ai diecvmtrv 
C anotf. rrjv S. MA cett. «. ivrKv&a rrjv d. iios. — S %al ovn 
oiniitog C. — 10 fig ccvrovg CMABCh eig ttvr. K, — 11 vnoyQtttpo^ 
liivriv C. — 16 tJ antc rotavrij om. C. — 



id qiiod ilUs, qui temporis rationem lial)ent, magno operc 
cayendum est. Quae tamen in primo de anima, ubi do 
principatu eius di.^putat, de liae voce iyd seripserit, exempli 
cau.sa iam adscribam: ^Sic quoque ego ita dicimus, ut 
nosmet ipsos monstremus, cum dicimus: 'ad mo 
hoc pertinet, hoc ego tibi dico', quo menteni ibi 
esse pronuntiemus, cum proprie et natura duce mon- 
Htratio illa huc feratur. Atque etiam sine hac, quae 
manu fit, monstratione nutu in nos ipsoa facto sole* 
raus vocem ego proferre, quae vel ipsa eiusmodi 
est, ut cum monstratione ea, quam postea sub- 
Hcripsi, pronuntietur. £,i;o enim ita pronuntiamus, 
ut in prima syllaba profereuda labrum inferius in 
nos ipso.s cum sii^nificationc quadam deprimamu8. 
Altera autem sylhiba ita apposito ad menti motum 
nutumque in pectus talemque monstrationem sub- 



li» ■ ■►■^^i^^^ JSSSSSS^^^^^^^ ^^^^^^^B^^^yj^ ^B^^^^^^^^^^^^i^^^W 



1^0 



ovdiv i:to6ri}uc(rtxov TCUQB^tpaCvovOa ^ ozbq enl ror exstvog 
^iSvvrhivxevJ' diic ravr^jg ovv anciaf^g rfj^ g^cSGjg 6 Xqv- 
CtxMog ovdev fjiiv im<fr)]^ovtxov ^SjUfia roi) rijv aQxh^ ^V? 
wxiig vxaQx^iv kv rjy xaQiCct :tc(Qa?M^pdvft^ dtjo da ig raiy- 
Tov ovx oixfta r^ TCQOXHiuva avuTcktxec^ rb filv srsQov anb b -' 
T./^ irvfioXoyCag^ ori rijv iyc6 cpcovfjv q^dsyyo^svot xarcc tijv 
Xffdirfiv avkkafiiiv ri^v 1 \ Xeyo^tvijv ro aro^a xdrco :tov xal r^t/2lG 
yCvw astdyofitv cig inl ra arigva^ rb 61 trtQOV^ ori xccl ri^vx^tQa 
avvim<pigo(itv ivCore rotg artQvotg iifiag avroi^g dtixvvvrtg iv 
rp iiyetv ^iftol rovro :cQoa)]xti^ roino iyd aoi kiyco* ori de w 
xoi rijg Qivbg a:trovrai ^tokkdxig 01" dvd-Qaxoc kiyovreg ^ifiol 
rovro dog^ ifiol rovro XQoai^xttn rovro iyd aot kiyco*^ navrtk^g 
izikikrjarai. xaCrot Ttard yt ripf iyco ^covijv ovx intkd&tro 
r^^ ixttvog ovx ditb naga^ckticCag drj rtvog^ d?.kd djtb rijg 
(cvr^g dxQificig avkkafiijg dQxofLiv)]gy rtjg t. ixQij^ ^h oifLaij v, 



^ 1 ^ovdiv iTttCTTjfiovtiiov alii falso* Corn. — naQtvefjuaCvovcit C 
iwr^^v cquaivov6ti M naQffifpaivovca A. — 2 ovv om. C. — ^ ^V 
inte *aQ6ta om. CM. — dvo^ M dvo CA. — 7 tifV i MADChK tifV 
* C — Ikyoaiv C. — 10 n^oarixfv MABChK sr^otf/Jxfi C. — rovTO 
toU iyta om. C. — 12 rovro di C rovro dog M. — 14 na^xlficiag 
df CABChE n, 6^ M. — 15 dxQij^ag om. C. — 



<sequitury ut nihil remotiouis ac separatiouisy qoem- 
admodum iu voce ixttvogj i. e. ille^ sit adinnctum.' 
Toto igitur hoc loco Chrysippus ut nulla sumtione, qua 
eleganter probet animae priucipatuni in corde esse, utitur, 
ita duas ad propositam quaestionem miuime idoneas in unum 
cuutexit, alteram ab etvmologia repetitam, quod vocem ego 
pronuutiantes iu syllaba prima, quae est e, os ac inentum 
«leorsum quasi ad ]>ectus feramus^ alteram, quod maiuun 
nounmiquam ad pectus admoveamus atque uos ipsos signi- 
ficemus, cum dicamus: ^ad me hoc pertinet, koc ego tibi 
dico.' At naMum etiam atting(n'e saepe Iiomim^s, dum dicmit: 
luihi hoc da, ad me lioc pertinet, hoc e^o tibi dico', pror- 
'*us immemor fuit. Atqui idem cuui de voce «*go disputaret, 
luiDime immemor erat vocem ixttvog uon u simili quadam, 
«ed eadem prorsu» syllaba, quae est i, incipere. Debcbat 






— 174 — 

xa^ajUQ ixl tavrvig ifivmiovavcs iitv, otnc ikxfos de ro Sxo^ 
xovj ovtfo xuTtl xJig inl zov OTtQvov dn%i(og c;rifit/i/0^^vai 
(ilv tijg ixl Ti/i/ Qiva q^ogag roi) daxrvioVy (lij ^ivroi iitjde 
ivtav&a ouc^ai dia/.vea^ai zo ^rpo/iAyyO^/^ , ei fii; aga rig 

5 ohxai xiiv ua6g:aaiv xov XQvcCiticov tl^Hki^v avxriv u,6viiv 

^tl^elCav oacoSeil^iv vjtagxeiv. xC yag 6^ TiaC iptjOiv; 'axo- 

^lov^iog dl xtj roi; yevaCov xtvtiaec xal enl xo ax^^og vevaet 

^xal xtj xoiavTij deL%ei /} i^tjg avkka^i}] ^tagdxeLxai ovSev ano- 

2i7*Cxiiiiaxixov TtaQe^ifcavovaa^ \ ozeQ enl xov exetvog avvxa- 

10 ^xevxev.^ evvoriaag yccQ^ oxi r} exetvog cpcavii xijv agxiiv axo 
xijg avxiig noietxai av/JM^i^ig^ oajteQ xal ^ ey^y ^^^ Setfiei 
xal xavxtjv evSeCxvvad^ca xavrov otiiicavoaevov, eig xi^v rcSv 
amcpaQOnavcav avkXafi^v dLacpoQav dvacpaQai xrjv xov ^ijrov- 
(lavov kvatv, eaxt de xoidde' elitav xrig eyci tpiovrjg rriv 

15 SevxeQav xi]v yio iit]dtv dnoaxtj^iaxixov euq:ccCveiv eTttjyayav 
axl rtjg exetvog eiicpaCveiv xijv xei. xovxo da dn6cpaaCg icxi 



4 post Ivrttvd^a inseruimus oi'i<s^ai. — 5 vxlnXiiv M ttfilfiv CA. — 
8 T^ ante Toiarri; ora. C: ct'. supra p. 172, 15. — 9 coGTrfQ MABChK 
oiciif C. — 10 OTi rrfV t] kY,fivog A tijv del. Corn. — 14 hazi Ah roiudi 
om. C. — 15 Tijv yf C rr^v iyat ABC Tr/V ya K rijr y« Corn. — 
ifiq>aCvBiv Svvdufvog C ^uqp. iirtiyccyfv MA. — IG ini dh CM cctt. 
di delevimus. — xfi C xfi' ABChK xtl M. — 



autem, opiiior, queinatliuotliim Iiuius mcutiouom fecit iioc 
tameu ratiou«'iu absurilaiu tlissolvit, ita iii pectoris luoiistru- 
tioue commeiuorauda ile digiti ad uasum adiuotioue meiitio- 
uem iuii-ere, seil ue liic quidem liuaestiouem solvi putare, 
uisi forte quis opiuatur simplicem per se prolatam a diry- 
sippo eiuuitiatiuuem il«*uioustratiouis loco esse. (juid euim 
taiidem ait? 'Altera autem syllaba ita apposite ad uieiiti 
motuiu uutuuujue iu pectus taleuupie moustratioueui sub- 
sequitur, ut uihil reuiotiouis ac separatioiiis, quemadiuoduiu 
iu voce exelvog, sit adiuuctuui'. rum euim auimadvertisNi»t 
vocem exetvog ab eadem, qua lyc6, syllaba iucipere atque 
hauc ui*ees.>e esse eaudeiu habere sit(uiKcatiouem, iu sequeii- 
tium syllabarum diversitateui iptat^stiouis soIutituu»m rettulit, 
quae iu huuc uu)duui se habet. CUuu dixisset vocis eyco 
secuudam syllabam yu uihil reiuoti siguilicare, id iu xTi 



— 175 ~ 

eiii/ iitj5i(iuiv amiditltv ixovaa^ |ui/ ori fiffiaiav re xal 
hiCttjiioviXTlv ^ ciPMi (Ujdl &XQI jrtO^fti/or j^roj; J} gijtoQixijg t 
co<pi0xtxij^ jrgoiovaav. diic ri yuQ i/ utv xii cvlktifiii ano- 
CTtifucTixov n dtjXciafi^ »} 61 yio ii>;, ov ^rQoad^eivrn iCxaiov 
t|i' uvxov anodet^iv rira; dia ri de roi^ filv aregvoi^ imtpi" o 
pom^ Toy daxtvlov imdetxvvut^a rijv aQxh^ '^i}^ ^^X^iS 
Ivtav&a sivaiy ry Qivt di iTCttftQovrhg ovx ivdaixvv(i€^a; 
dixoiov yaQy Btit&Q i] dki^tg txavi] martg tig tVQtatv tov 
Jiyiuovixov uopiov i^x^jg^ ovx.i:cl (liv rav ariffvtov avri]v 
lxavi]v v^taQx^tVj aa^ivij 61 im rif^ Qtvog^ akka \ xa:ti rau-218 
r\i laxvitv O(ioitog i} itTt&Q ovdl i^rt ravrtig^ ovdl i^tl rciv n 
CxiQvtov. dta ri 61 iv raig avyxara^taeaiv imvkvovrtg rijv 
xnfuiijv^ i(p* o tpi{fO(itv avrijv (itQog. iv ixtivtp ri}v aQx^l'^ 
^i ^*^'X^ib vflrap;ffiv iv6ttxvv(it^a (iitk/.ov xal ovx tcvrd rp 
xivovjiiva; ro yaQ roi :tQcirotf xivovutvov iv {j(iiv uoQiOV i& 



1 avo^afftr fj^ovaa C. — 3 fCQOiovaa CMA nQOioveav BCbK. — 
(rxocTf^iunixor ri om. C. — 4 7/ 6' iya C r^ 6^ yco M fi?) ov om. C. 
- 5 ttvtov om. C. — 8 Tov ante riytuoi'i'/.ov addidimus. — 10 %inl 
M. — 11 5 ante iixtQ om. C. — V2 orx tTttvtvovrtg M. — 14 %al 
ut« ovs om. C. — 



\vllaba vocis ixtlvog accidere uildidit. Quod quid aliud esi 
nini luerum euimtiatum, quod uullam demon^^tratiouem habet, 
uoQ modo certam atc^ue elegautem, sed quae ue ad proba- 
bilitatem quidem vel oratori couveuieutem vel sophistae 
pru<.edat? Cur enim syllaba xa reuiotionem quaudam posset 
"«igiiiiicare^ ylo non possot, noniie ]uiiu.«; rei rationem aflerre 
J«*bait? Vel cur, .si di^itum ad pectus admoverimus, priu- 
<'ipatum auimae ibi esse signiAcamus, niauu ad nasum ndmota 
iion signiiicamus? Nempe nou aequum e}>\y .si nionstratio 
i))<^ idoneum est argumentum ad principalis partis animae 
iodagationem; eam iu pectore valere, iu naso non valere, sed 
f^uadem in hoc quoque vim habere, vel si minus in hoc, ne 
iu i>ectore quidem. Quid autem est, cur. cum in ussensioni- 
\m aimuimus eapite, in quam partem id incliuatur, in ea 
''ijaiificemus auimae ])rincipatum esse potius quam in ipso 
illo; quiMl movetnr? Veri enini, opiuor, similius est, quae 



— 176 — 

ixivevoptav avro diljjtov m^avmtQov ix^iv icxl ti/v aQxiiv 
Tq^ ifvi^g i^TCiQ ri x^v aXkav, XQog o fptQixai Xivovfuvov, 
iva itii vvv ixHvov ikv^aovtvQ xciv av^Qni^Kav, oF xatg 
xapaXaig avavavovOiVy ineidav Cvyxaxccxid^avxau xdxa yicQ 

s 9IJ0CC xovg fiaQfiaQovgj acxtQ xaXXa x^iQ^^^ ^^^^ ^^^^ <^^o* 
y&xiQot xiiv 'EXiflvav, ovxo xav x&di C<pakkBC%ai. xdvxa 
ovVj oCa :teQtxxa xdv imxtiQfiadxtaVj iv xoig X£Qi a^iodit^siog 
idH%aiiev ovx oixeUt xa ^1|Toi*(uVq) :iQdyuaxi xal dia Tovro 
vvv ov xQ^l fifixvveiv :tSQl avrHvj f3c:i€Q ovdi i:ii xdiv ix 

10 x!jg ixvnoloyiccg oQiKaiiivav' eiQtjxai yaQ xal xsqI ixeivov 

avxaQxag iv xotg neQi ovoiidxGiv oQd^oxfjxog. 

:210 '^Axa xiva xQ^i t^i'^^}^ /.tluuaxa xa XQOxetfiiva XQo^lf]' 

liaxi TiQoCtixovxd x£ xal oixeta; yiyQoxxav (tlv dijarov xai 

X€qI xovxtov [ixl nletcxov] iv xotg JteQl axodeiieGfg imo xe 

15 Tc3i/ nakaiciv eiQt]x6xG}v dcafpicxeQov xe xal CvvxoiiioxeQov 



6 ffvast M tprfGi C (pjqafi A. — 7 ovv ra toiuvTa t^v C ovv oaa 
nfgi Tu rtuv MA ovvoca tt&oi tav Corn. oacc v&QiTTa T<av Al. Just. 
BCbK. — tyxft{iriuc'(T(t)v M imx- CA. — 8 ovn oiinf-ia sp. vac. Ut fere 
litt. TtQayuaTi M orx ot*x. rw ^ijovuivM tzq, CA. — urj nvv&tv M. — 
maniQ 6 ini MA caaTrep ord' ijti C Corn. H Ch olarr. ovdi nfQt K. — 
12 t£ yQt] C. — Xi]uuttTa om. C. — nQ0HQf^uhv<a C. — K»\uaaTi C 
— 14 Z;ri nXfiCTOv uncis inclusimus. — 15 tiQr,uivotg CMA cett. ti- 
QTfiiOTtov nos. — dacfalicTtQov C A B Ck K dccpaleTtGriQov (aic) M 
daafficTiQov uos. — 



primum iii uobis ainiuoiitibus movetui' pars^ iu ea auiiuae 
principutum rsse quaui iu alia quapiam parle, ad quam 
iertur, ut tuceam cle Iioiuiuibus illis, qui cum Ubseutiuntury 
eapite riMUiere soleut. Dicet euiiu fortasse barbaros, situt 
iii ceteris deteriores et iusipieutiores ijlruecis sint, ita iu hac 
quoque re errare. Omuia igitur, ipiae aupervacauea sunt, 
argumeuta pro|K)sitae rei iion esse eoiiseutaiiea quouiaiu iii 
libris cle demoustratione ONteudiiuus, nunc de his fusius dis.so. 
rere uon luagis opus e>t quaiu de illis, quae ab etymologia 
petuntur, de quibus in libris de reeta nomLUiun ratione satis 
supt^rque disputatum est. 

8ed quasuaiu oportt^t propositae quaestioiii idoneas pro- 
priasque sumtiones conquirerey llac dt* iv quaudoquiileni 
iu libris de demoiistratioue cum a veteribus obscurius paulu 



- Ii7 - 

vxo tt ijfiav i^iiyov^ivav ixiivcc oacfcog ta ajice xal dta 
xoDmv. €iQxtOft dl vvv i^ civrciv tb xi(f(i?Mtov avafiviljottat 
Hovov ixitvci xQ)]oa0^€a 0xo:rc5 slg t}}v tcji' xata iiiQog 
iVQiOtv. i^v 61 to xk€f€i)Miov^ €og €i:€b avtijg X9^1 ^^^ oicCcig 
Tou ttjtov^ivov 7€Q€c}'^€itog i^iVQioxitv ta nQoatjxovtd te xal^ 
otxiia h}^u€ita^ X€c%amQ iv tox^rotg otg XQvatnxog ixiCxo- 
xiitai rr^pJ tov tijg tl^vxijg {'fyiuovixov tbv tfjg ovaiag Xoyov 
iln6in:€ig v:tiQ ov irjtovfiiv TtQccytiatog ixitvcD XQU^^^'' xavovt 
n xa\ axojt^ tav x€cta uiQog a^iclvtav, iatc dl tb fiyiiiovi- 
xov, €og X€c] avtol fiovkoinrcctf tb x€ct€CQxov ata^iiamig ta xal lo 
oQtitjg. ovxovv akXo^iv X9h dnxvvv€ct ti^v X€CQdi€cv iv avty 
To i^yiiiovtxbv ixovaav ij ix tov :(€cai}g fiiv tijg xa^* 6p- 
ItifV xivijaitjg ii}jyiia9€ct \ totg a?J.otg toi ^ciov fioptof^, 220 
€l:i€caav 61 €ila&}}aiv ilg avti^v €h'€c(fiQiad^at, tio^bv ovv 
Tovto 6itx^}'iaitat; Tto^ev 61 a)J.o&iv ij ix tciv avatoiiav^is 



6 Iv tcodd. edd.^ anie otg eiecimus. — Xgvatnnog xl MA rf om. 
CK, — 7 Toy ti T^5 ABCiiK t6v tijs (^'M. — 10 5 x«l C mg 
MABChK ag x«f no». — 11 orx ovv CK ovkovv MABCh. — 
15 «ddfv J ukXo^iv }1 n. 61 ri u. C Tio&tv dt a. A. — 

ac pressius, tuni a nobis, qui illoruin scripta explauaviinus, 
illustrius atque uberius seriptum est^ idcirco in praesentia 
satis tantum erit ex iis caput de^iromerC; ad quod tanquam 
finem omnis siugularium rerum indagatio dirigatur. Caput 
aatem eat, ab ipsa quaesitae rei substantia accommodatas 
propriasque sumtiones esse ducendas, velut in his, quae 
Clinrsippus quaerat de auimae principatu, deiinitione rei, 
quae in quaestionem vocatur, proposita tanquam formula 
ac norma rerum omuium^ quae siu^illatim tractandae sint, 
otendum. Principatus igitur, ut ipsi iidem volunt, animae 
esty onde et sensus et motus, qui per appetitionem fit, 
principium exsistit. Non alimide igitur^ qui cor principatom 
in se habere demonstrare vult, probare debet quam ex eo, 
quod omnis voluntariae uiotiouis origo in reliqua omnia 
ammantium membra e corde emsinet atque in id sensus omnis 
redeat Id unde demonstrari potest? An ex alia re quam 
ex disaectionibus? Xam cor si membris singillatim omniboa 

Gafoni d« l*Uc Plat. H Hipi>oer. Ute. 1% 



— 178 — 

$i yag avtti rotg Tunic lUQO^ axaOiv ixtxdnxsi iuvafuv 
aia^/lOedg xb ana ocal xii/i^tf^ci^, axoxa^vxivai ti xavz&g 
iato avtilg ayyalov ava^ntaiotf iortv eig xiip auxmv vxtiQ^ciav, 
a0X€ ix xflg axodHxriy.ijg fif d^odoi; xi^iivBv^ oxi xQii]CiafaxiQov 

5 avaxi^vovxag xa ^c5a xaxaaxixxsa^ai , xiva xal xoCa yivq 
Ciaiiaxav ix xf^g xaQdiag ix(pv6^ava dtavi^uxai xoig akkoig 
xov ^oiov iiOQioig oxt xe xovxcdv ain^v xoiovxav Tcal xoOavdc 
xovxo iiiv aio^^Oiv ^ ximiGiv 7] auq^fa xaQayac, xovxo di 
aXXo xr xai ourcog iaxiv idiiv ^di;, xivav iv xotg ipoig 

10 8vvana&v ri xaQdia xriyi]. xavx9]g xijg odot; xavy oxi xsq av 
ilo xixxr]j xsQixxov xi ioxi xal akkoxQiov xai x(cvxi^ 8iT]vayxav 
ixiCxi]uovix6v axodei^scog P.ijaiia Qt]xoQixov xa xal yv^tfaati^ 
xov Tcal aocpiOxixoVy vxIq cSi/ ov8l avxav ov8sikiav i8i8a^av 

14 fjiiag 0VX6 iii^o8ov ovx€ yviivaaiav ot ys xeQl xbv Zr]v&va xaL 
321 roi/ XQvaixxoVj o^av avafiiiuxxcu (pvQ8r]v iv xotg \ fiifikioig 



1 avzTi C. — 2 ttffojrtrpuxf r«i rd ti C. — 4 « i)08t ori (codd. edd.) 
delevimus. — 7 rav avT<av M rorrwy «vreS» CA. — 9 hXfiP fjin CMA 
iatl 7i6r} BCh ictiv 1^61} K tCTiv tdfCv iidr} nos; cf. Proll. p. 40. — 
T(V(i3y CChK rtVwv MAB. — 11 Ttirrzei M ninrrj CA. — 12 iTtiarrj- 
aovi%6v ap. vac. 4 litt. dfi'^Kog M t. €lno6Biif^<og C; cf. Progr. I, 15. 
— 13 VTi&Q rciv M v. av CA. — ovdh fiiav CM ovdeuiav A. — 14 ij 
ye A ot yt CM Corn. — 



ct sensus et motus faeultatein suppeditat, ex eo vas aliquod 
utique oriatur necesse » -^t, per quod fiat illa distributio. 
Quare e demonstratioue, (puie via ac rsitione procedit, utilius 
esse patet dissectis animalibus primum explorare, quaenam 
sint eae et quot numero partes, quae e corde exeant atque 
in reliqua membra di.stribuantur, deiiule, si tales ac tot esse 
constiterit, qua soiisus vel motus vel utrumque simul, qua 
aliud quid traducatur; atque ita demum perspieuum erit, 
quarum in animalibus cor facultatum fons exsistat. Quod- 
cunque vero extra hanc viam rationemque exciderit argu- 
mentum, et supervacaneum et alieuum a proi»osito est atque 
hac potissimum re diflVrt ussumtionum in demonstrando 
genus, quod cum subtilitate fit, ab eo, quod vel in oratione 
vel in exercitatione versatur vi'I soplii>tis convenit At no 
de his quidem ulla V(»l ars vel meditatio a Zeiione et Chrj-. 



— 179 — 

ciTov «V^SiJs? a:Tfanra t« /.ijnitara xru :toXl{lxtg i^yetrai fitv. 
H ovrtog trvx^* grjOQtxov tmytigijttci^ tovtci dl tTCtrat yv- 
tti'r.'<jT(xot' Tf y,fii dt(c?.fxrtx6v^ fi&* ii,}jg i:ttCry]^to\nx6v ^ fiV, 
ovxtog tl irvxB, aotpiarixbv ovx ttd6r(ov, tog ra jilv intarti- 
uovixic Xtjuttara ^rgbg ri^v ovatav uvatptQtrai tou i^rovftivov ^ 
m\ rovrov fxfi rbv axoy6r'' Tc5r df akXtov anavrtov h^to^tv 
oiTfiir, oaotg luv 6 dta?.txrtxbg ttg to yv^vtiaaad^at ^PV^^^' 
xii) aofftarag ii^fkiyifu xat nttQfiv kafittv iiattvaefog fifipir- 
xiov [xfd (lattijafia^at] xfd jfQoaayaytlv ini rtvog tvQtatv 
aTfogiiaai rt xotijaat^ rfivri ulv anaifra dtaXtxrtXfi xt xdltt^ lo 
(i fiovkoto^ xal }nmvfcartxf< xfct rontxdn r^v yag 6vop,drfOv 
nv qrpom^fi}, dtoQiXttv di rfcvrtc :rttQ<5 tciv intartjjiovtxav 
oOtt 6i irt rovrfov djroxtxaQffXtv ilfortQfo xal ftd?uara dta 
:f(iOfcdtiyudrfov ivd6^fOv rt xfci :io?Artxf07f inaytoy&v ri rtvfov 
roiovrfov i} nfcQrvQfov tig avaraatv dfptxvttratj raina tl ^ov- i5 

t ^xn MABCbK irvxf C. — 8 urr^cfoi^ CMA cett. fiaitvfffof nos. 
~ 9 auitvit^at C {ittitvGtiof^ui MA %ic\ fiauvoaa&ai nos uncis iocla- 
itmns. — nQOayayfiv C Trgoaa. M A. — 11 Hcri xomxtt om. C. — 
K» ttiuuixi»Qriiiivui C osroxf xu^ijxf M A. — 14 inay«i»yiav xi tivoy 
rMovTAMT oxn. C. — 



^ippo tradita est; uiule m eorum libris sumtiones confuse 

sunt eommixtae saepeque praecedit, si for» ita tulerit, ora- 

toriu argumentatio^ scquitur dialectiea^ qualis proludendi 

causa fieri solet, deinceps subtilis quaedam, denique, si ita 

tulerit, sophistica; quippe cum ignorent subtiles sumtiones 

ad rei, de qua agitur^ substaiitiam referri eumque finem 

balwe. E reliquis autem, quae extrinsecus petuntur, eas, 

(jnibus utitur dialecticus tum ad exercitationem, tum ad 

^iopliistas coargueudoSy tum etiam ut adulesceutis periculum 

faciat, si quem ex eius animo foetuni educat, atque eum ad 

inventionem alicuius rei promoveat et in augustias deducat, 

^^^j inquam; omnes sive dialecticas sive gymnasticas sive 

topieas tuo arbitratu appelles licet^ de uomiuibns enim parum 

laboroy mo<lo distinguere studeas ab iis, quae in disserendi 

('ItHTantia verHantur. Quae autem ab illis etiam remotiores 

suut maximetiue exem))Iis veri siiuilibus ac civilibua indne- 

tioiiibusque buiusmodi quibusdam vel testimoniis * nituntur, 

12* 



-- 180 — 

Jloio 9i9ava T£ 7UU ^ijro^xa :ifo6ayoQ£VHVj ov fioi juXu 

Ht^g xl/iOiog^ I yvciQi^iv de avrav ^Q^i yciiQaa^ai rr/y fpvCiv 
ixL d\ [laJiXov axojuxdgrixt rilg ovifucg tov ^i^rorji^Vot; xa 
COfpiaxtTcd, 7UU yfyQ€c:nat xsgl rouroi^ cozccvt&v xotg xccJiaiotg^ 

5 iv itiv xotg CocpLOxixolg iXiy%oiq tkqX xav csocfiCxixmv avxe 
TifcnaCeav i^iXoig ovoud^siv £ix£ a|/a>ciaror lixe Xoycov^ 
ovdlv yicQ ilg xa nccQovxa diatpiQsij xcna dl xicg QtixoQtTcag 
xixvag vxeQ xav QtixoQtxcivj iv dl xotg xo^itxotg V7C{q xav 
dtaXsxxtxSvj iv 61 xoig mqI caiodet^Ecog^ a dri xal devxsQa 

10 avaXtntTcic imyQacfovCiv ^ v:cIq rc5v ixtOxriuovtxHv. oorf, 
oOri^ oxtovv anodsixvvvca netQccxai^ nQcixcc ^iv X9h ^ot^ro 
iyvaxivaij xr^v btacpoQccv xav Xt}utAtixcov avxiivy Hd^ i^rjg 
XQOV& «oXXa ysyviivda^ai , Xiyovxog [ilv ixiQOV yvcDQtietv 
avtic noCc^ yivovg ioxtv ix xav elQtijiivav, ,tti/ Xiyovxog dh 

15 ixiQov xaxitog i^evQiOxstv ccvxov sig exccCxov xav nQo^Xri- 
9ivxcov' ivl 8i Xoya^ xa&cc:i€Q ijcl xov Xoyt^^a^ai noioviuvj 



5 iliyrois — «yoqctcr/xcjv om. C. — id^ilfig ABChK i^iloig CM. 




eas sive probabile.s sive oriitorias dicere velis, nou magni facio^ 
sed id curanduin. ut niituram eariun diligenter aguoscas. Lon- 
gissime vero a rei, de (lua quaestio fit, substiuilia receduut 
sophisticae. Ac de liis uuiversis tractatum a veteribus est, 
iu soijbisticis quidem elenchis dc sophisticis propositis seu 
malis pronuntiatis sou rationibus — uihil enim ad x>ni6sens 
institutum intere.-t — , in artibus rhetoricis de oratoriis, in 
topicis de dialectici.^, iu libris de demonstratione, quae eadem 
analytica post<*riora inscribunt, de iis^ in quibus inest disse- 
rendi subtilitas. Quamobrem, qui demonstrare aliquid coua- 
tur, primum debet sumtionum ipsarum ilifterentiam probe 
tenere, deinde diuturna excrcitatione id assequi, ut, si quid 
alius pronuntiaverit, ex quo quidque genere sumtum sit, ex 
dictis agnc»stat, si nihil proumitiaverit, statim ipse possit 
inveuire, quod ad iiuamlibet rem propositam sit accommoda- 



— 181 — 

ovTta X9h xf^t'Tav^a TrQcirreLV. tl yfCQ rig i^ilei yivea^ai 
loyiOTixo^. 01T05 ix}jL(iv9dveL iiiv :tQ(orov ciQi^^ovg a:ir<vrag, 
ovg oi^o^d^oxHfiv I ixeivoi rsTQfcyiovovg x«i ireQOfitjxiig^ irpe-tiZ 
b'ib ^i yv^ivd^irai yjQovro 7ta^7t6?*Xu) noX?MnkaOidlBtv xal 
HfQi^tiv^ ald^' i^ijg iri yia%c>v oltyiarag ^ied^odovg ovrag ij8ti 5 
xiqI xamog rov jrQo^?,t}9ii^og fxavog yivirai ?.oyii{0^ai. 
xai ^oi ^€cviid^£iv l:tiQxnai ri)^ rtov :tok?MV 6o%oaoifiag^ U 
7tQofiki]9ivrog liiv^ av ovrto Tv;jrj;, rig yivarta roxo^ ixaro- 
onalog ^Arrixav diafivQiiov :tn*r:ixtaxikia)v i^axoaCtov rQtd^ 
xovra iTCta nfjvciv raaatcQiaxaidixa, rolg koytarixorg i^tiTQi- 10 
:tot*aiv fidoregj oJuta^ aatfcig^ cog iavroig ov nireanv ini" 
arifUfi ovdsuia rov ?.oyilea^fci ra roiavra^ dion fcijre §0xij- 
0av «iT« fiiyO'' o?.G}g i^ad^ov^ «;ro6ft§£< di XQ^i^^^^^ ro?.iiaaiV 
tv udoregn d^g ovre ntcQa irtQtov iiiad^ov o?.ci)g ovdlv otn^f 
aiTol x«^' iavrovg i^evQov^ oX ys nijda ^J;»/Tt;<;«r, o:rot; ye is 



1 po«t ovra iuscniimns XQH- — ,*^ 7^9 ^'? ^^^ ^^^^ ^^> -A.B oorig 
l'h K. — :{ ovTOf ulv MAllCliK ovrog ixuttvd^ccvd ufv C, — 3 «19«- 
•/01 orj M. — 4 nKun6i.€o M. - 5 ttrg tri CM iri om. ABChK. — 
JJ Tvxtt MAB Tx^xv CChK. — iK«Toarato$ C fx«TOtfTos MABCbK 
fvirTOcncrto; n08. — 10 TiaaaQfq itai dtyittraiog i^sic^ C. — 11 aictpiag 
*arrT« M o. (og tccvTip ABChK accqiog otg C a. (og iccvroCg nos. — 
U ovTf avTo pLtvTOi nad^' avTOvg C ovtf nt^Tol x«d"* *. MA. — 



tiiiiL Quid multa? Quod in arte computaiuli facere solemus, 
idem hic quoqne faciendum est Si quis enim peritus compu- 
tandi fieri Tult, is primo numeros omnes^ quos quadratos yel 
oblongos nominant; ediscit, deiuceps non exiguum tempus in 
inidtiplicandi et partiendi exercitatiouem impeudit, postremo 
paucisftimis modis praeceptisque adhuc cognitis ita demum 
quasvis rationes propositas subducere potest. Ac non pos- 
t^um non mirari saepenumero istam vulgarium hominum 
sHpientiae opinionemj qui, si forte proj^ositum sit Atticarum 
drachmarum XXV millium DCXXXVII feuus centesimum 
quodnam sit mensibus XIV exacti.s, rem statim ad compu* 
taudi perit4)s deferunt haud, opinor, ignorautos sibi nullam 
peritiam e»se talia computandi^ proptoroa quod hanc artem 
nec exercnerint uec oinniuo diiliceriut, demonstrationis autem 
asum temere sibi arrogaut, quamvis nec ab aliis se quidquam 



»^-7 ''T^ 7» ■'-.if^J- 



— 182 — 

Xttl ^v iUfLa9fix€6av odov oTtodsixtixtjvj oux ^v IxavoVj 

oXJm i%QTiv^ oliuuj TCffoxBQOV 710x7^0^01 xota avrr^v. ovde 

yicQ totg QfitoQCiv anoxQti (led^odov ixfiad^stv^ cig XQ^ diiti" 

4 Qitv vico^BCiv a:taCccv^ ickka i:ci rj] yvcicii rijs ucd^odov xat 

^iiriiv aoxriOiv i:tdyovOiv. ijfiovXopLriv av ovv \ /tot xai xov 

axodeixrixbv eivai cpdaxovta ZQcirov iilv eizttlv rijv ^i^oSoVj 

V ZPQ^^^ XQog ricg a;rodft|£t^, £^0'', o:tag ^axrirai jcccra av- 

ri^Vy imdec^aod^ai. vvvl 61 n^g (lev ol dia dvo rQOTtixcov 

ij rQiciv dvaXvovrat 0v?*koyicuol xal itcSg oC adiacpoQcog 

10 MQaCvovreg ^ riveg cckkoi roiovroc ra TtQcirc} xal 8evr£Qci 

^ifiarv TtQOCxQci^evoiy nokkoig iort ovvrvxeiv dxQi^g i^axr^- 

(iivocgj &oneQ d^iikei xal iv aXXoig OvXkoyiOuoLgj ooovg dia 

rov rQirov %i(utrog iq reraQrov dvakvovci. xairot xouvcov 

rovg uXeCcrovg IveCriv iriQog dvakveiv CvvroficareQOv^ cog 



l^nal ^v CM xal ?v ABChE, cf. ProU. p. 18. — 2 xad-' ainiv C 
xar' avTijy MA. — 8 Tgo:Tiy.<av vQitov A ot 8td Toomx^v TQidtv Corn. 
— 6i€i(p6QCDg CM ccdiKrfOQiog A. — 10 7tEQca'vovTfg CMA Prautl. 
ntQaivovTai, BChK; cf. Proprr. 11, 10. — ^'^ J^' «^-^o'? CMA cett. iv 
&lloig avkloyiaiioCg nos. — oaoig CMA cett. ooovg nos. — 13 tbtccqxov 
ai^lloytafiov C t. avkkoyiauovg MABChK avXl. nos h. 1. delevimus. — 



didicisse nec per se ipaos invenisse, quippe qui ne quae- 
siverint quidem, certo sciant, praesertim cum, etiamsi viam 
ac rationem demonstrandi (litlicissent, id non satis esset, sed 
adhibenda etiam esset haiul dubie prius exercitatio. Neque 
enim oratores id satis habent, si, qua ratione dividenda .sibi 
quaeque causa sit, didicerint, sed insuper ad cognitionem 
artis adiungunt exercitationem. Vellem igitur, qui se demou- 
strandi peritum esse ait, is priiuum, qua ratione ad demou- 
straticmes uteretur, dioeret, deinde, q\uim exercitatus in ea 
esset, ostenderet. Ximc autom multos invenias, qui, quo modo 
syllogismi e duobus tribusve de modo propositionibus con- 
stantes quique inditlenntor concludunt et alii eiiv<modi, qui 
prima et secimda utinitur propositiime, resolvantur, apprime 
sint exercitati nec miuus in aliis, quos ex tertia vel quarta 
positione resolveiv solont. Quamquam horum plurimi alio 
modopos>uutet brevius. sicut Antipater trailidit, solvi, praeter- 



— 183. — 

'-iiTtjrnTQog iygcii^e. arpojj tc3 x«? :rfQi{Qyiav ^lvat ov OnixQav 
fi^ovarou stQay^ciTog anaactv rijv rav roiovrcDV CvXXoytafi&v 
7Aoxi>)t\ ciS^ civTog 6 XQif6i7c:iog iQyto uaQzvQft iii]dau6^i t<5v 
icvTov avyyoauudrov ff$ cc^codn^iv doynarog ixeivav d^ij- 
ifcig Tc5i/ av/J.oyiaumf, o:rcog di yQr; yvcDQi^etv rs xal dia- 5 
XQirav hmar}]uovixa Xijuuara diakexnxciv re xal ^ijroQixcov 
xiu ooffianxcivy ovxiri ovra iyQafav a^t6?.oyov ovdlv ot 
^eQi rhv XQvaiTcnov oine cpaivomat %Qc6(Lei*0L* akXa OTi rag 
ntofcg i:ii<fiQO^sv \ ra OciQccxt dfixifvvrsg 7]ficig ccvrovg ij Tg225 
xfg-fiAiJ xclrci vevo^fVn et rijv iyco tpovriv q^^eyy^fis^a y efg lo 
ivdftliv rov xara ti/I/ xccQdiav elvcct t^v apx^*' ^^ff i^^tVS 
ni«x aidovvrcct yQd<povreg, av f} niv det^tg ovdev fiaXXov iv 
r^ xccQdia i} iv rt^ Qtvi re xccl tc3 |[i£rc>;rc> {xal yctQ xal 
T«rr« deixvmat :colXdxtg wco rav dv^Qcincov) i^upaivet ro 




«''xiTi icsiTuimus orrf : cf. rroll. p. inj. — lo %circcvfvoafv C %dxta v, 
M A. ~ ^ rr^v MAIj y,v r^r Corn. fi rr,v CChK. — cptovrjv (p^fyyo- 
'■'iru C qr». <r. M ABCbK; cf. Proll. j.. 120. — t\ %arcc rrjv xa^dtctv xctra. 
-:.i. MAbUiK. — 12 7) dtiits MAliChK jj filv d. C. — U ifiipctivH 



'oiUcrxiff To C /fi^. t6 MA. — 



qnani quocl tota haec talium .syllo^ismorum complexio nou 
parva ))raeter necessitatem est occupatio rei inutilis, quod 
ip^^e Chrysippus re videtur comprobare, qui in libris suis 
iiusquam ad decretum coufirmandum illonim syllogismorum 
udniiniculiM eguit Quo modo uutom dig^ioscendae et dis- 
ifrnendae .sint sumtiones elejrantos a dialecticis ct rhetoricis 
4*t sophisticis^ neque quidquam, quod memoratu esset dignum, 
tradiderunt Chrysippei noque usu coguitum habere vidcntur, 
^etl non erubescimt litteris mandare^ quod manus pectori ad- 
moTeamus nosmet ipsos monstrantes vel caput submittamns 
vocem ego pronuntiantes, id argumento esse, cur in corde 
aniinae priucipatus sit, cum mon>tratio ipsa non magis iu 
corde quam in naso et fronte — nam et haec interdum ab 
huminibna solent monstrari — princii>alem animae partem 



— 184 — . • 

fffifLOWvv iivai trig tvi^Sj ^ 5i imvivdg ovdlv fiaJHov 

iv toig xaxa tijv x£q>akiiv tj iv ror? xata tbv ^ciQticxa. i; 

dl iyd q)avri xoOrig atoniag i%Btaiy x€ita ro dftTf^ov vni- 

dii^ tdv v:iIq ovo^dt&v oQ^otfito^. €1 tig ovv x^dLcig 

5 ijcxritai tag 8ia(poifag t^v Ai},ufiara>i/ i^evQiaxHv ta xal 

yvagi^HVj ov deriOOfLai yrgbg avtov avtUoyiag luixQottQag^ 

aOxsQ ovdl TtQog tovg ix tov :teQt:tatov. xata yicQ tag 

Idiag icvtav didaaxaXiag 6 koyog iatai jioe Ttgbg avtovg 

vtcIq tov t}]v ToiJ fiysnovixov ttjg 4*vx!jg agxrjv iv iyxefpdXcy 

10 7t(Qiixeaf^ai ^ roiJ d\ d^viioBidovg iv xcigdiaj tov 8h ixtd^firi^ 

tixov iv rptatt. TfQog liivtoi tovg Htalxovg avayxalov iatt 

liaxQOv avvea^cu koyov^ av&Qcinovg iv (ihv totg axQiioroig 

226 ^'J? I Xoyix^g ^BOQiag ixavag y£yvfivaa(iivovg, iv 8\ xoTg 

XQ^^^il^otg ayvnvaatotatovg te ana xal (lOX^riQatg 68otg im- 

15 ;|;£«pi^a«rc}i/ ivte^Qamiivovg' Sate avayxatov slvai ftq fiovov 

8i8dax£iv avtovgj oaov xQ^^^^ovj aVM nokv TtQotiQOv ano- 



1 ov6\v ukU.ov j] iv C. — 3 17 St qpcovrj C ^ Sf i rp. M rj 8h i 9. 
ABChK^ di iyca qp. iios. — 5 j,'ffx»;<if C. — 6 uiy,QOT^occg C. — 
9 rJTfp r,ysuovi%ov lictl tt^vxrig ti)v ciQxt]v C vitbQ rryv rov q. r^j f^. il. 
M vtzIq xov trjv tov rj. t. ilf. «. A. — 10 Tr,g 61 ^vu. CMA cett. rov 
dh ^. nOfl. — tfjq 6h imd'vurftiY.rjg CMA cett. tov 6h imd^vfiritmov 
L08. — 12 Aviic^at M. — 15 fiiv uovov M. — 



esse, nuius autem non luagis in eapite quani in peetore 
signiticet. Vox vero ego quam absurdam linberet argumenta- 
tionem, in secmido de recta nominum ratione a me expliea- 
tum est. C^uod si quis ita bene exercitatus fuerit, ut sum- 
tiouum difterentias et inveniat et agnoscat, cum eo milii 
minime louga opus erit disputatioue, velut cimi Peripateticis, 
quonim secundum propriam ratiuiu^m mihi de eo, quod ani- 
inae principatus iii cerebro, irascibilis pars in conle, quae 
appetentiae plena est, in iecore sit, disputandum est. At 
contra Stoicos louga necesNe e^t uti oratioue, homines ut in 
frivolis rationis logicae argutiis admodum exercitatos, ita in 
utilibus partibus eius inoxercitatissimos eosdemque pravis 
argumentationum viis assuetos, ut non modo docere eos, 
quid rectum sit, sed multo prius avocare a j^rava consuetu* 



n 



^^^^^mm^^mmmmmmmmmmcm 



— 185 — 

CTtjara rov iiox^^lQov. rovro dl x^^^^^^S (^^^ ^^'j iC&q 6\ 
fiViHifiv i]k7ci6€iatv^ fi xtg tcvrciv viriiisws rjy srfpt cdodii^ias 
:[0(cyuareia axokov^riOtcg in\ Tcliov [iv «tTJJJ dovvcci rs xal 
/Mfiiiv Xoyov iv iv^svictv ikiy%otg. iml df ovx vnofii- 
vowst (ilv roiko, mgl dl rov TTQora^ivrog cal iijrovOt^ tcqiv^ * 
orrfii^ XQ)] f>;r£i>, xc(rci(Jry]<Sct6^ca ^ rig civ fjfitv iXnlg iri lii-' 
20(ro rov iieraorijccci roi;^ ccvtQcoTrovg iccp* cav ^evdag 
{*7(tlf]Cfa0tv; 

^Aklci ixel firi fiovov ix€ti>ovg ^CQoxstrai mi^Hv^ aXkit 
xr:J x&v akkcov cdccvrcov^ oart*: ccv (tyJTrca fiox^ijQiiv i^ecsi iv 
koyov ii*re&QC<u(iivog ccviccrov i%\i rijv iv rj} 4*vxij diacSrQO^ 
^iti\ ccQ^ouai rraktv civcox^iv ditxviwcct^ ilg ro ^CQOxelftevov 
0x{(iua :rcog (tlv av rtg imoryjftovtxcc kccttficcvoi kijniiccrcc ri}v 
nbi^tviiV cc:r6d&tltv aviftarccvoinrcCf :rcog 61 ccv \ ravra di«-227 
xptVof rig cc:rb rciv akkcov kfjnnccrcov , iri re nQog rovroig x& 



1 ttvvciiv nXiripaufv C u, d' ^l. MABCliK ^f antc nvvanv coUoca- 
rimus. — 3 tv rtvrij iiiicis iDclusinuis. — (i x«r«(yTiJo«oOca coin a«te- 
ri»co A iniaraa&at Corn. -- 10 .Mo;fi>/;«otV codd. edd. fiox^»/9wr no». 
11 avtnror M. — hXfi CAliCli hyri M txV K. — 12 cirto^tV' dn- 
trrrat noit; codd. cdd. Anxvvrai i)Oat aiiiuu€(. — 13 mog av xiq 
MABChK 3fc5? ufv rt^ C Ttto^ ulv av rtg nos. — laufiavn M X({tt§€ivoi 
< A. — 14 ((rti( C rffiTtt MA. — dt€(y.Qtvri CMA diayiiftvtf UCh dta- 
if<'v«ft K. — 15 Torroiff rc M. — 



dine necesse sii Quod licet difficilc factii, tuineii fieri posse 
non desjierarem, si quis in iis essot^ qui studiosins lcgere 
tellet libros de deuionstratione atque tum dicere causam, tum 
nndire citra pertiuaeiain iillam iurgiumque. Quoniam vero 
id non sustineut, se<l de jiroposita quaque re prius quaerunt^ 
quain^ quo modo quaeri deboat, coustituerunt, quae uobis spes 
rcliqua esse potest fore nt a falsis suis opinionibus homiues 
remoTeamns? 

8ed quoniam nou illo.s tantum, vorum etiam omnes alios 
docere propositum est, qui nondum pravanim rationum con- 
(iuetndine vitiati insanabileni aninii perversitatem contraxe* 
nint; rursus iucipiam a i>rincipio doiuoustrare. ad propositam 
qaaestiouem quo modo quis et invemre po:<sit sumtiones 
rabtiles, quae veram couficiaut demon:»trationem, et has ab 



— 184 — . • 

riyiiiovovv iivai rq^ i^l^Sj V ^^ inivavaig ovdlv (iaXiov 
iv tolg xatic triv xstpakiiv i} iv toig xata tov ^aQaxcc. t} 
dl iyd fpavri noCrjg atoniag i%etai, xata t6 bavtBQOv tmd' 
dat^a tav wt\Q ovo^dtcDv oQd-ottjtog. ei tig ovv xcc?Mg 

5 ^oxijtaL tag diatpoQag t^v krj^mdtov i^evQiaxeiv te xal 
yvcoQif^stv^ ov deijConcci jtQog avtov avtiloyiag iiccxQotaQag^ 
SoTCBQ ov6% TCQog tovg ix roi; neQi:tdtov. xata yicQ rccg 
Idiag ccvttav dtdccCxaXiag 6 loyog ictac (tot TCQog avzovg 
vtcIq roiJ ti}v rov fiysfiovixov tijg t^x^iS ^QXW *'^ iyxecpdXa 

lOTceQiixaa^at, tov 61 ^v^tostdovg iv xccQdia^ tov dh i%t%vyLfi' 

ttxov iv riTtatt. TtQog nivtot tovg Htalxovg dvayxalov iczi 

HaxQOv dvviC^cct XoyoVj dvd^Qcinovg iv (i!kv toig dxQiioroig 

226^^? I XoytXTJg ^eoQiag ixavcig yByviivaOiiivovgj iv dl xotg 

XQ^^^ifi^oig dyvfivaototdtovg t€ afia xal (lox^rjQatg odotg im- 

15 x^^Q^l^dtav ivta^Qa(t(iivovg' Sota dvayxatov atvat (lii (lovov 
dtddoxatv avtovg, o6ov xQ^^^^oVy dk?.a noXv nQotaQOV dm- 



1 ovdlv uaViov t^ iv C. — 3 fi St wtovfi C rj 6f b tp. M rj Sl i «p. 
ABChE 71 Sh iycj <p. nos. — 5 /;<jxij<?f C. — 6 uix9orfp«5 C. — 
rJTfp r,YBfioviiiOv x«i il?vxTJg tt]v ciQxr,v C vitf-Q rf}v rov q. ttfg ^. ft. 
M VTttQ tov tr^v tov rj, t, il>. «. A. — 10 r^^ Sl ^vii. CMA cctt. rov 
Sl ^. nos. — tfig 61 im^varitiY.rig CMA cett. tov 61 im^vykr^ti%ov 
z»08. — 12 dvteG^ai M. — 15 ftty fiovov M. — 



e?5!ie, nuius autem non magis in capite quam in pectore 
signiticet. Vox vero ego quam absnrdam haberet argumeiita- 
tionem, in secimdo de roeta nominum ratione a me explica- 
tum est. Quod si quis ita bene exercitatns fuerit, ut sum- 
tiunum difterentias et inveniat et atpioscat, cum eo mihi 
minime longa opus erit disputatioue, volut cimi Peripateticis, 
quonim secundum propriam rationem mihi de eo, quod aiii- 
mae principatus in cerebro, irascibilis pars in corde, quac 
appetentiae plena est, in iecore sit, disputandum est. At 
contra Stoicos longa necesse est uti oratione, homines ut in 
frivolis rationis logicae argutiis admodum exercitatos, ita in 
utilibus partibus eius inexercitatissimos eosdemque pravis 
argumentationum viis assuetos, ut non modo docere eos, 
quid rectmu sit, sed multo prius avocare a prava consuetu- 



— 185 — 

•ijm tov noxd^fjQoiK Toiko dl xakeTC^g (uv av^ tcag 8l 
•miv )]}ai(ia\uvj ei rtg airrciv vnbHEivE rii neQi ((^odei^BiQg 
(lyimtUc axoXov^rfiug inl nliov \iv «tTJJJ dovvfci re xal 
fia> Xoyov iv sv^uvi0iv i/.iyxotg, iittl de ovx v;ro|ii£- 
v0i luv xovTOy ^bqI dt roi> ^Qore^ivrog ad ItirovCi^ KQiVy * 
og XQ}] ^firetv^ xaraarrjaaa^at , rig av fjfitv ilnlg m lei- ' 
To rov ^eraarijaai rovg avd^Qiosrovg afp* cSi/ tevdiig 
ib](faaiv; 

'Akka inel it^ ^ovov ixeivovg ^Qoxetrat xei^eiv^ aX?M 
rav cdXav anavrov^ oarig av ^yJTrcj iiox^rjQciv ed^eai iw 
x)v ivre^Qafi^ivog dviarov exu rijv iv rj} i*vx\l StaarQO- 
, ag^ouai jtdXtv dvod-ev detxinfvaij eig ro TrQOxelfievov 
!M« :r(og ftiv dv rtg iniar^jiiovtxd Xaitfidvoi hj^tuara ri}v 
hvt^v aTrodet^tv avvtardvoi^rcc y Trcog 8e av \ ravra d/«-227 
ot ng djro rc5i/ dlkcov kij^^drov, en re nQbg rovrotgi^ 



'vvaetv nlfciaccufv C d, &' r/A. MABCliK ^f antc dvvativ coUoca- 
1. — 8 iv ttvrij uncis inclusimus. — 6 yiKTttarrjatccd^ca cuin a«te- 
A iTTtatctad-ai Corn, — 10 jtcn^O/^notV codd. edd. fiox^^gtov nos. 

ccvictrov M. — txii, CABCh iyr] M ixt,} K. — 12 KVto9tv- dti- 
i nOB; codd. cdd. «ifixvvrct po^it a-Ktuuci. — 13 Ttcos av riff 
ChK jrcBff uiv rig C ncas: utv civ ri$ nos. — Xccupccvti M lccupixvoi 
- 14 ccvzii C xctvxa MA. — dtax^tV/j CMA ditfx^iViy BCh d'i«- 

K. — 16 rovroftff xe M. — 



lecesse sit Quod lieet difficilc factii, tamen fieri posse 

le.sperarem, si qiiis in iis esset, qiii studiosius legere 

libros de demonstratione atque tum dicere causam, tum 

citra pertiiiaciam ullam iurgiumque. Quoniam vero 

siistineiit, sed de proi^osita quaque re prius quaerunt^ 

quo modo quaeri debcat, constituerunt, quae uobis spes 

esse potest fore ut a falsis suis opinionibus homines 

»amus? 

d quoniam nou illos tantum, vcrum etiam omnes alios 
jiropositum est, qui nondum pravarum rationum con- 
ne vitiati insanabilem animi perversitatem contraxe- 
ir«us incipiam a principio deiuonstrare, ad projiositam 
^uem quo modo quis et invcnire possit sumtiones 
y quae veram conficiant demonstrationem^ et has ab 



— 188 — 

Mtnk yicf r^y aQi6t£gkv xoiiiop ri}$ Mapdiag ixq^virm t«^| 

^S9agt^Qia q>lifi&dfig xo <ft3fia, to |iiv arporov ^i^ roMcvra 

^LOQUi tfjfSofuVi;, oOOi »p av ciOfv ol tov xvev^vog kofioi' 

lutic dl tavza i^dfi xad^* fxaotov avtav dtaveiutai xolla 

5 yivofdvfi fiOQia^ I^^^XQ^ ^^9 ^^ avaJjod^ij ov^^aoa. tolg di 
ioxatoig avtijg siQaOi ^awxoXXoig ovoiv olov x£q dfVdpov 
(HaCtaig elg tavtbv 7i7ui tcc rijg tifax^iag a^rgQiag xaQccta 
tov avtov tffonov eig oi,ov tb oxXayxvov fUQiO^HOtigj ov- 
7UQ ii iplfpnidrig afftriQia. xal fiav d^ xal xgbg avtbv xov 

10 xvsvitova 9i0iv ix^t toucvrtiVj SctB i^/Bi^iv vxb crvrov 
navtaxo^iv ^(nptia^ai. tu ttiv ovv tijg ^ioeag &6€ ix^i 
tg xagdia xal dvvaito av ttg azb avt^g ixtx£iQ^§iata 
mtetc^at trjg (ilv iog XQbg tb iSvftxav o&fMj ott fiicfi Tuog 
ainov outttu Stxaiag evsxa vojiijg Sv ixtxigiXH dwafu&v 

u avt&j trig d\ cig XQbg rqr tQax^tav aQttiQiaVj ott r^v ^ov^v 

2 (pli§iice(og M (pXfBoiSrjg CA. — 4 ufra dl rtevttt C umc ravxtt 
6f MA. — ((vrtov txttavrj C M A ct*tt. ixccarri deleTimns. — ^iV aroXlor 
MABCbK TtolXa C; fort. li^ t. crt;ouerrj vel vfuouivij. — 6 ar-inttt M. 

— 6 ia%atoii (cvTOig MA iax- «»'row C ifJx. la^r^j Corn. BChK. — 
naunoloig M. — 7 r^g ccorrj^oiai ri.g TQccxftag C. — 10 d^faiv yaQ f yft 
M; cf. Proll. p. 71. — 11 vqiicx^at C r,uffifa^ai MAHCh rutftia^aL 
K. — 13 (lo) r^ ulv — r»7 6t ^MA r/y ufv — rfjg dt C tr^g uhv — 
trjg St n08. — dioti codd. edd. oti noa. — iiiaov codd. edd. uiarj nos. 

— 16 avtov codd. edd. avtoi nos. — 



Hit. A sinistro euim cordis sinu oritur quaedani arteria 
venoso corpore constaus, quae primo iii totidem, quot suiit 
pulmonis fibrae, scinditur partes, deinde in multas cUvi.sa 
portiunculas iii sinjxulas tibras distribuitur, donec tota ab- 
8umta evanescit. Cuni buius autem extremis partibus, quae 
instar arboris ramorum admodum multae ditfimduntur, capita 
extrema arterijie asperae committuntur, quae quidem eodem 
modo, quo venosa arteria, in totum viscus dispergitur. Atque 
etiam ad ipsum pulmonem ita &itum est cor, ut illo extrinse- 
cus undique cooperiatur. Haec igitur est cordis positura. 
Et peti ab ea argumenta possuut, tiun, quantum ad corpus 
universum, quod iu medio coUocatum sit, ut facultatum. 
quae ipsi immittat, aequa iiat distributio, tum^ quantum ad 
asperam arteriam, quod per eam vocem emittat. Quin etiam 



r 



— 189 — 

iiii xttVTt^g ixnBfi:iH. xai /xir dij xcd Ti/r ^p^iVn' « x«t Ti/f 
iviQyficcv TiJ^ «rfcrvoij^ iyi»i'«TTCi>i' «iti; drrraro «v rira 
xai^^vd^ft' e:nXHQt'tUc:Ttt Xttuficci^Hv. xccxtt di rov ttvrov rpo- 
»01% 01* fii^t] Tov ^caQCixogn iOCDi: nv /"jjrot tl xcd jr^pl ToiJroi» * 
la^tv o fiovX.6iUi»os ix I ^rchncov i:ciiEiQiiv. tt?,ktt ot>.TQ>230 
TOiJTCor ovdiv ijnOTriuovtxov ovdi tt^rodtt^tti to xgox&t^ivov 
ixtti»6vj iCTi civ (ii}di:ca xfQc.tvrjca dtcc «tTcSis (og cclc^ijaeciig 
Ti xttl xivifiicos Tijg xttTcc :cQocdQsatv ccQxi] TOtg toiotg icjTiV 
15 XttQditt. ov yicQ i^ ttvcr/xjjg i:rfTcct tc5 fiict}v iv tc5 Jpw 
xita^ttt t6 :cciVTG)v ttQxijv v:cciQXftv civri]v. xttiroi ys ov6\ ccvro 1« 
toiJto tth]^ig iCTi^ t6 nia^v iv Toig t^otg eivcct t>/i/ xttQdiCiv* 
ii yicQ ttXQifiag Ttg iliTciciit^ tk xcctcc t6i/ oiicfttXov iCTi 
liiaa. xttTtt di rov ttinov rpdrror ovdi oti (lici} tov dG)p«- 
xog 1; xttQdttt^ bitt TOVTO c^QX^i i^p Jlaiai navrog icTtv. ovdi 
yttQn OTi xcc&ci:ciQ iv ttXQo:i6kit t/] xfcpccXl dix}}v (liyttlov i^ 
^cctlitog o iyxicpcikog XdQVTcctj dtcc rorTO i^ ttvccyxyjg t; Tijg 
i*vx^ii ^Qlh ^^^^ avTOv iCTiv ovdl on xtt^ci^riQ Ttvicg do- 



7 urfiinoTi C. — /v ante tm {coo no? inseruimus. — 11 t6 ^iicov 
CAliChK t6 ikicfiV M; cf. IVoll. p. 3i». — 14 xon faJov codd. cdd. 
TM ^0)6) noi. — post jrfrrToj ^jTif addidimui}. — 17 ym^ccm^ So^v- 
^o^vi xivug C X. xivai d. ilA. — 



imim ei actionem spirandi si quis cordi applicet^ nonnuHa 
etiam inde somere possit argumenta. Eodemque modo ex 
eoy quod mediam thoracis sedem obtineat, is, qui nihil argu- 
mentationis omittere vult, habeat fortasse, quod repetat. 
•Sed niliil horum in elegantia dissereudi versatur aut idoneum; 
qaod rem propositam demoiistret, existimari potest; quoad 
iis non eTincatur seusus et niotus voluntarii in animalibus 
originem cor es.>e. Non eniiu, quia in medio collocatum 
**^t; necessario sequitur omnium esse principium. Quamquam 
ne id quidem Terum est, cor iu medio corpore animalium 
e«2se. Si quis enim exacte rem per{)endat; umbilici sedes 
loedium locum tenet. Eodem mo<1o non, quia in meilio est 
)H^-tore, idcirco origo omnium, quae in animali simt, faculta* 
tam esL Nee magis cerebrum; quia in capite tauquam arce 
magni inhtar regis coUocatum e.st^ ob eam causam principa- 






- 190 — 

Qvq>6ifovs itn xag aiad^tjasig TceQi&xiOiiivag ovdi ^t ys jcal 

XQVxo Xiyoi xtgy ontQ ovQapog iv oAgi tc5 xdifficii, rot^ro iv 

iv^ffCKtoig sivat t^v xeipaXriv oud 6ta xov&^y SaxeQ ixaCM^g 

4 oixd^ ioxi xav ^i^v^ ovxa xov iyxitpeclov oixov €tvai rov 

231 XoytCnov. xccl ytcQ xic xoiccvxa nainra TcaiTceQ ovxa TtoXv | 

m^avaxeQa x&v ini XY^g xccQdtag slQnjiiivfov oiiag ovx iariv 

ov6\ axjxa :tiCxa ^tQog i:ctaxf]ufiv axQtfiij^ xa^a:cfQ ovdl on 

xrjg cptovijg ^ TcaQdia dt}utovQy6g iaxiv. tl fuv yicQ axodat^iv 

xiva dtdaaxetv fijiag exovaiv^ iiditog axovaotu^a' xb dl axo 

10 T^^ ^iastog (lovrig oQjiaa^ai tiox^f^Qov. ovxto yaQj olfiat, 

xtd xov :tv€V(iova xai xijv XQaxeiccv aQX}]Qiav aQxiiv x7}g tpto- 

vTig iQOV(iev, tog iyyxntQca ye xccvrci iaxi xijg TcaQdiag roVg 

qftovfjxixotg OQydvotg. avxo (ilv yicQ x6 :tQ€ix6v xe xal tiiov 

oQyavov x^g g^cavijg 6 XaQvy^ iaxiv. et yovv xtxxtsniQtD xifioig 

15 avrov xi^v XQaxetav dQx^iQiccVy ovxixt dxovaa tpavoihnog xov 

ilDioVj xaixoi ye dvtacviov dxtolvxtog oilfei xal vvv avx6. xal 

1 oww codd. edd. ovdf nos: cf. Proll. p. 102. — 2 uq Stt ovtp C 
T15 oni^ MA. — 4 FtvKi oiTLOv M oiTnov fivat CA. — 5 xcu na^vru 
C nttiittQ ovra MA. — utv Tztitccvcjrsoa codd. edd. utv d(.*leviiuus. 
— Ofta^ 6( ovx C. — 7 oTt rr^g %ccQdic<g r) cfcovTj C. — 1» dxovifcatif^ee 
C. — 14 naxcaTtQOV MABChK narcaziQca C. — 15 xQaxvtdTr^v M. — 



tus animae in eo sit necesse est, ueque, quia sensus omuos 
quasi satellites circuuiiectos habet, nequc etiam, si quis ita 
dixerit, quod iu universo sit caelum, iilem iii homiiiibus esse 
caput ac propterea, sicut ilhvd deorum domicilium sit, ita 
cerebrum esse ratiouis bedem. Quae omuia licet iis^ quae 
ile corde dicta suut, luulto siut probabiliora, tamen non 
magis ad scieutiac perfectae tidem facieudam idonea sunt 
quam quod vocis cor etfoctor sit. Xam si demoustratiouem 
aliquam hac de re nos docere po&sunt, libeuter audiemus; 
verum quae a situ solo progroditiu' argumentatio, perversa 
est. Eodem enim pacto, ophior, tum puhuonem, tum aspe- 
ram arteriam vocis ori^iueni esse dicemus, quippe quae 
vocalibus iustrumentis viciniora siut: nam primum ac pro- 
prium voois instrumontum larvux est Cjuodsi infra eum 
a.s[»eram arteriam iucideris, nou iam audies animal vocem 
emitttMis^ libere tamen adhuc anhelitum ducens videbis. £t 



— 101 — 

iixff^ av^Q&nog fh} rb ouro rQio&tv^ i^tazai Coi iukBViiv 
cnrro fp^tyi,aC^aC ri. n^o^vavi^illatTta niv ydg^ ovdiv di 
ixovcii jiX&ov tx:tvofig QOi^iodovg* i}v rfUiig orojta^o/xfv ix' 
^vafiaiv* aviv di rov ^TQO^vfLtta^at (f&iylaa^ai <piQ€Tai {liv 
«|o t6 TTvivfia xoTCi Tag ixnvodg* ov fi>/i/ avv ^*6q:Gi yi xivi s 
aucl a^Qoog. o4*ti di xaX rovg xara rbv ^iiQaxa fivg \ afia^Si^ 
T04^ xata imyaaTQioVy orav flrpodrjii/rfa cp^iyyta^ai t6 ^ovy 
ixruvonivovg atpodQcig, rovrovg piiv yh xai hqo Tot; xqg^ 
^rivtti xiiv ipaQxryya aaip^g iariv idttv Ttivoiiivovg^ inndav 
fitatoTfQov tpiavansv^ d?.Xa ini yf rtTQtofiivfj ti} cpaQvyyi lo 
Mvoiat, ndrfiv Zaa ys TtQbg yiviatv (fovijg, ixg^vatjaiv yicQ 
fioviiv iQyd^ovrav btaipiQovaav iijikfig iTcivotjg^ ort fiixa 
z^wpov x£ afia xal xd^ovg ixxivovrat xb nvtviia. dixxbv ovv 
aiutQxdvirai xdvrav^a inidQTiiaa rolg t»/v tpuiviiv ix rfjg 
XttQdiag ixninTCia^ai vofii^ovaiVn ori :rQmov iiiv dnb r^g i5 
^iat&g imxitQovaiVj imira di ovdi d:ib xavxtjg^ cig jpi;. 



2 wgofirfi^afxat M. — 3 anovcH C. — vfittg C. — 4 tf^iy/ia^ai 
C. — 9 t»)v (fd^vyya aafptog C rryv tQaxti dgrifQiav t/}v <fdQvyya aatp, 
M xtfV XQaxftav dqxr^Qiav xov tp, a. AB xi]v xg. doxriQiav acc^tag ChK 
Corn.; cf. ProlL p. 117. — 10 xy ifczQvyyi CM xy itQxi^Qta AliChK. — 



si homo fuerit, qiii hoc vnlnns aeceperit, poteris eum ad 
loquendum adhortari; aceinget se ille, nihil tamen uisi ex- 
«^pirationem quandam cum silnlo audies, quam uos Ixfpvaiiaiv 
appellamus; atque etiam sine loqueudi 2»tudio in exspirationi- 
bug extra fertur B]»iritu8; iion tameii cum sibilo aut profuse. 
Jam veroy cum animal vocem emittere studet, tlioracis et 
aUIuminis musculos admodum distendi conspicies. Atque 
lu>s quidem prius etiam quain arteria aspera laediitur, maui- 
lcsto videre licet iutcndi, ubi paulo vehementius vocifcramur; 
at vitlnere ailecta ad voci^ exprcs.sionem frustra laboraut, 
cum ixtpvafiaiv solam eiHciaut, quuc a siiu]>lici exspiratione 
^ differt, quod cuin strejntu siunil atque im]>etu spiritus 
«*xiiianitur. Du]dex ij^itur error luic loco ab iis couiuiittitur, 
M*d vocem e corde euiitti ])utaiit, uuus, quod a situ cius 
ar|(iuu(*iit4iiitur, aU(*r, qiiod ue ub Iioc quidcm ita, ut pur est 



— 192 — 

TBivovtm fuv yaQ oi ra xccta roi/ 9^ciQaxa fivsg aTiavreg o? 
re xara myaarQiov, ijcBidav ^aXtjar^ iptovijaat ro ^ot\ €ig 
rdciv di^ riva xal xCvi]Civ ayofuvotj r^g xagdiag ovdiiiuicw 
iv Tovrci ve&reQav imxrafiiviig ivtQysiav ov uijv fjdri yi 

ssTfii ro xar&^iv dvaifiQOfiBvov xvavua^ srpir v:ro rov IdQvy- 

yog Qv^iiiC^ijvai, ipiovijg ixsi idiav^ dJLXd^ &g aiQiirat tcqo- 

a^evy ixtfvCflastog iiovt^g^ (og dTccdei^iiBv iv rfj aeql ip&vfig 

23l^7tQay\iarsia. \ ^rAijrrofxcV»/ yaQ vxo rdv xard rbv XdjQvyya 

XOvdQOv oiov vxo nkiixxQixiv rivciv 1} ixipvaiiaig avrri q^&vij 

10 yivarai. avyxsirai di 6 knQvy^ ix rQiov xovdQ&v vxo 
fivav TCoX^xiv xivovfiiviov. oarig ds 6 rQoxog iarl r^^ rav 
XovdQ&v avardasiog ^ r»]^ r&v jAwiiv xivijasiog^ ijiol 
{ilv iv raig xsqI rovrav oixsiaig scQayfucrsiaig dxpi^g 
eiQfirai' roig 61 dno r^g ^iaetog (i6vf]g ixixsiQovaiv ovdiv 

13 rav roiovtiov yiv&axarat^ xaneira d^av(td^oiHStv i^ig>vi]g 
dxovaavrsg i^ iyxeq)dlov yivia^ai ri/v ^givi/v* in 6\ icakkovy 



1 anapx^q om. C. — 2 «/$ mdciv M in mai^. cod. y^. ilg xdciv^ cf. 
ProgT. I, 7, 2. — 3 d\ xai C dij riva %ai MA. — 5 iroi «aro^fv C 
«o ro ». MA. — 11 iczl xmv M icxl r^g roy CA. — 14 fioviHq M. 
— 16 v«' iyxffpdlov C. — 



Xam et thoracis et abdominis, ubi animal vocem edere vo- 
luerit, musculi omnes disteuduntur quodam modo et moYentur 
ita^ ut cor nullam novam et adventiciam actionem acquirat: 
neque magis^ cum ab interiore loco sursum ascendit spiritus^ 
nisi prius temperetur formeturque a lar^^nge, vocis specieni 
habet; sed^ ut supra dictuin est^ ixtpvatjas&g solius, quod iu 
tractatu de voce demonstravimus. Percutitur enim laryngis 
cartilaginibus perinde ac plectro huius generis exspiratio 
atque ita iu vocem abit. Lark-nz ipse e tribus cartilaginibus, 
quae multis musculis moventur, coustat. Quae qua ratioue 
consistant quaque musculi moveantur, ut a me in libris ad 
id ipsum compositis satis explicatum est, ita ab iis, qui a 
situ tautum argumentantur. nihil percipitur. Tum vero stu- 
pent, cum necopiuatum illud audiverint^ e cerebro vocem 
creari, atijue magis etiam« cum dixerimus onmes motus vo- 
limtarios musculorum ofticio procurari, inirantur et incredibi- 



» y «- 



— 193 — 
hndkv ((XovCioaiv, (o^ ai xurh TigoaiQfiSiv ajTCiCfu xtj^lcng 

Vlt) jHlxSl' iTtlTl-loVinCHj (yfW^Ui^OVGl Tl '/M :((CQ€i^O%o},6yOVi; 

ifUag a:iox(c/,ovain xairoi yt y\^ilii^ aTCfQ i:(«yyik?.6^u9(i Ad^G}, 
xcvxa iv rraV i:tl roiv scocar avdTonaU i:ttdfLxvvtuv^ oC di 
uvdlv akko kxovOL kiyfiv iq 6t6Ti nk}]0tov icrlv i} xaQdia ^ 
^^ <f^^9^/yo5j dia TOiVo ii, ixhnn]^ aQy^iO^ai ri^v (fcav^v, 
VAQovvrai yccg^ ot^cci^ riiv Cvvro^tov xb x(cl ksiav odov iv 
TOiV kvyot^ avxl rrjg rgayuag re xccl iLccxQaa^ xav avri] (ily 
(crdyii :cQo^ rb 5)/TOi5«ifror, }) 61 ?,eia re xcct (iQaxfta <yyaAAj;| 234 
uil,)fiovi:. ovdt iartv ocrtg iuoi ;ror>' i}:riiuivf detxvvvrt lo 
Toiv wtv a:i(cvragj vtp* cdv i] ava^cvo}] rs yivarai xal (fcavi}. 
zfaVoi yf iv rovrotci ov (lovov iort ro xvqo^ ri}^ (crodet^iCDg^ 
(dka i] xQirri (ioiQ(c rot) /,6yov :t(cin6^, ot (liv ylcQ (ivBg 
oo;*«i'« rtva xtvovCtv. v^^ (ov ava^cvo}] rt xa\ cfavi] yiviratj 
^iomct di (cvrol mcktv^ o;rr<)c xtv}]^iijGt. rHv (cto iyxttfdkov i^ 
nvQcav^ (ov tin xv ^Q^xotg dta^Mfiotg eire ritiotg^ axivy]rov 



2 ^uvaa^QVGi 6\ MABCh O^. Tf CK. — 4 inl zaig xmv ifamv 
MAbChK Iv taii ini totv t- C. — Tt,g tf>c<pryyoi: CMAB tov ia- 
oryyog ChK. — 9 dmr/fi MABChK uncr/rj C «rayiy nos: cf. Proll. 
I' *».'.. — tl d( M. — tQ(€xitcc M, - cqtuXii codd. edd. C(fuX/.i] nos. — 
li or» iv tovtots fiovotg codd. edd. iv tovroig ov ftorov nos. — 
r> :fdUv om. C. — 10 iiri ^{foxoig C ft' ti j3o. MABChK fitf tt fig. 
T.-»g. — ixivmov iLfv C niv om. MABChK. -- 

ff « % 

hum fabularum auctores nos increpant; quamquam nos, quae 
uratione pollicemur^ ea in animalibus (]i.>sectis uioustrare possu- 
m-.i-i, isti nihil amplius liabent, quo»i dicant, quam, quia cor 
i-ita asperam arteriam collocatiun sit, idcirco ex illa vocem 
••riri. Ximirum viam compendiariam planamque ai^gumen- 
tandi asperue et Ion<rae, tamet.*<i a^l rem, quam qiiaerimus, 
*i'*«lucit, anteponmit, cum illa abducat a vcritato. Xec fuit 
*iiquum, qui aequo animo mihi a(h>s>et, cum musculos omnes, 
•iuibus tuni r»*spiratio. tum vnx cflicfretur, ostenderem. Quam- 
•,''am in his nun solum praocipua vis demonstrationis con- 
M<it, sed tertia totius huiuN ratiouis pars. Musculi enim 
it^trumenta quaedam, quibus ro^piratio et vox tit, movent, 
ij*>i nir^us, ut movcuntur, n<»rvis iudijrent, qui a cerebro 
'iiriuuduutur; quorum sive quera laqueis intercluseris sive 

4.«'.ti .1- l'lae l'Ut. <«i Ui|>iMK:r. lil.ri. 13 



— 194 — 

lihv airtixa iiaXa noifjCHg tov fivv ixBivoVj lig ov to vsvgov 
ivdfiaJLsVj aTuv^tov dl xal xoif ^ov xo (lilog, o itfOTeQov 
vm xov iivbg ixivatxoj vqIv xnvi^iivaL xo vavQov, oortg 
ovv ovxag aXi^^siag iQtty XQog ijfiag j^tc» ffa^i}<rdfi£i^o^ 

& ivaffymg iTtl avxov xciv yatoVj ei iiovov ixoi xicg aio^tioeig 
anvifmxovgj vqi' ixiffov ^lv ogydviov xs xai fivav xtd vsv- 
Qov xijv siaavoiiv afiiaarov yivopLavfiv , inp^ ixip&v dh iiaxcc 
fiiag* 6vo(id^ di dfiiaaxov ttlv xijv xolg vyiaivov6i Ttal 

9 iirideiiiav iaxvffitv xiv^Civ 3Uvov(iivoig VTtdQjpviSav ^ fiiaiccv 
285 d^ xijv iv x£ ad^aci xiai xal xotg aipodQoig yv(iva\aioig ixi- 
xiloviiiwiVy iq>^ fig av^icng o^h avvs^aiQoiiava Ttal xa xaxic 
xag &itoxXdxag axavxa (lOQia* xal d»/ xal xaxa xicg dvdXoyov 
avxatg ixxvoag vfp* ixiQcav (ilv oQydviov x€ xal (lv&v oucl 
vBVQGrv xriv dfiiaaxov x€ xal a(iixQdvj wp' ixiQOV di xi^v 

15 fiiaiov X€ xal ft^ydXriVj rjv 6vo(id^£iv i^og fi(itv ixg)variaiv, 
ixl 6\ xomoig cataaiv i^ijg iTtidei^o^iiv aoi xo xrjg ip&vrjg 



3 o€ti M. — 6 dnBiQdtovs C M ditriQmtovs X. — 7 r^v ante iidtvorj^ 
iDseniimas, ante uita ^iag ciecimus. — 11 sv^vg iv^iag M ifp' i}^ 
sv^img CA. — avvs^aiifovasva M. — 12 %ai dq Tutta tag MABCh 
Tuci dfi %al tdg CE xofl Sri ymI %ata tag nos. — 13 OQydvmv ti %al 
C tt om. MABChE. — 14 uixpnv codd. edd. fffiix^av not. — 16 ifto 
deiioiiev C ivo6iiiofis9 MABCh intdiiiofiev E. — 



secueris, motu statim orbaveris et museulum illum^ in quem 
nernis immissus est, et membrum animalis, quod, priusquam 
sectus nerTus esset, musculi ope moyebatur, Quicunque 
igitur amans yeritatis est; ad me accedat in ipsis animalibus 
modo sensus habeat integros, eyidenter cogniturus aliis in* 
strumentis musculisque et nervis inspirationem fieri minime 
coactam, aliis coactam; uon coactam appello^ quae in bene 
Talratibus nec ulla yehementi motione agitatis cenutur, 
coactam autem, quae tum in affectionibus quibusdam, tum 
in exercitationibus paulo veliementioribus accidit; in qua pro- 
tinns omnes ctiam scapularum partes simul attoUi conspicies. 
Atque etiam in exspirationibus, quae inspirationibus respou- 
dent, aliis instrumeutis et musculis et nerris lenem illam 
ac parram, aliis Tiolentam hanc magnamque, quam ixfpvatj- 
aiv nuncupare solemus, tieri deprehendes. Praeter haec omuia 



— 195 — 

idiop ogyrcvoVj roi/ XaQvyyci, xccl rot'j? xivovvrag avtov iivg 
xr.l ra rcav fivav ix€h*mf vivga ra f^ iyxstpukov 7ca^y]xovta 
x(ti ii£T€c ravra r^v y?,iorraVj tngov oQyavov ov (pcavijgy 
v.kkic diaXexrov r€ occd diccki^aco^^ OTToriQCDg av ovotid^eiv 
i^fXfjaai^, xcd rovg ^vg i7adft%o^iiv Coi xccl rcc vavga ra i^!» 
i}nucf€i/.ov. xcd dij xal ^aa 7c?.fi(o TCccQccCxevdcavreg akkriv 
xaric akko rav HQfi^iivav ivegyeiciv ijtidei^o^sv a:to?J.viiivriv 
icp* ixdarov tc5i/ aTiv iyxfcpdXov vevgcov rffivofiivov* rdja 
iccag im&v^ei rig ccxovccci rdv eiQ)]uircov iviQyeiciv ixdcrtjg 
To idtov oQyavov xccl rovg xivovvrag ing oYrivig ri eiCv xal lo 
:c6coi rov dQi^piov 7jvrivd re t^iciv iyovci xal 7cri?uxoi ro 
yiiyt^og imdQyovCt \ xal riva diyovrai vevga xal noca xal2Z% 
:cr^ki7ca Tud xara ri ^dkiCra ^iQog i^ iyxecpd?,ov fikcccrdvovra 
rtg re rotg vno avrHv xivov^iii^otg oQydvoig rQonog icrl rr^g 
xiV}]css€jg, iyu) d\ xcd tcqoC^fv etTCov^ cog no?Mcxtg vjcIq i* 
tiiv atrzHv yQdcpetv ovx iTcaivio, dk?M, et^csQ ovrag icrC ng 



2 f»,v^v Ji* iniivmv C uvciv infiva M pLv^v inBivcDV A. — 4 dtalc- 
*Tov %at C. — 8 Ttuvouirav MABCb Tf uvoiiivov CE. — 11 oaot C 
' X060I M.V. — 13 fiiaaidvovxa CM ^laaTavovxai ABChK; cf. Proll. 
. 22. — 



tleinceps proprium vocis iustnimentum tibi ostendemus, 

larynueni et qui eum movent muj^culos, tum mu:sculorum 

nervos, qui a cerebro descendmit. tum linguam; quod aliud 

nun Tocis illud quidem, sed loquelae vel locutionis (utrovis 

modo appelles licet) instrumentum est; musculos item et 

uervos a cerebro eo pertingentes. Atque pluribus etiam 

^malibus i^raeparatis ostendemus, ut quisque nervomm, qui 

^ cerebro manant, praeciditur, officia, quae supra diximus, 

aliud in alio desinere atque interire. At desideret forfasse 

^iuispiam audire, quodnam sit proprium cuiusque illorum 

^fficiorum instrumeutum quique sint musculi, qui motum 

praestent, quotque numero quove situ dispositi vel quam 

magni, quos iidem nervos excipiant, quot quantosque quave 

^x l)arte a cerebro germinantos, quis dcnique sit modus mo- 

tionis instrumentis, quae nervis moventur. £go vero iam 

biipra dixi eam scribendi rationem mihi non probari, ut 

is* 



— 208 * — 

247iloi' ovrtvovv rciv tv rrodi xivet .-r«9«j;9ij/ta (i}]dlv ix TOt? j 
dutaryjaatog fu^codi^o^ivt] tiqo^ ro rcixog. urs yfCQ iv iyxi- 
(pdXa itfn/^ £ire iv xccQdicc ri}v ^cqocUqbCiv 5 6iuvoiav 1} o 
rt Mrt Tutl fiovAec xakeiVj ovdlv yccQ eig ra MQovra dia- 
^ ffiQSin XQovog ovdaig avQ€&}}(Jsrcci asra^v yivo^svog rov cb 
Povkti^fjvai xivtjaai rov dccxrxdov xccl rijg ivsQysiccg avrov^ 
xa^d:iSQ^ oi^cciy xdnl rijg aiad^ijafcjg ixei, ov yaQ ovv ovdi 
i:cl ravr}}g dvcmeivat det X9^^^^^ ^*'''^ '^^^ vv^avrog 1] rpfiJ- 
aavrog. Xt*cc aia&r^rcci rb 5«ois dlka dua rs rb ri^vov riavai 

i«» xal rb ^^ov aia^dvsrai. xccl Tot»ro /JoiUfrat ye Zi]vcdv xax 
XQvain^cog dtia ra acperiQC) jjopoS TtccvrC^ dtadidoa^ai riiv ix 
Tou 7CQoa:c£a6vrog i^ad^sv iyytvoaivijv rc5 uoqic} xiv^0iv 
eig rj;i/ dQxviv rijg i^vxijg^ iva aia^fjrai ro t^ov, tog ow 
ovdeig ian X9^^^^ aiaO^r^rbg iv rcS ^era^i^ rov rQcad^fivai re 

!'• ro uoQiov aiad^iad^ca re rb ttpov^ daavr&g ovde rov (iovkti- 
d^ijvat xd^tai rbv uv^qcjtcov ddxrv/.ov ^ rbv :t6dcc xcci av- 

1 ovTivovv LMAB ovTivaovv ChK. — ianodatv L iv -xoM MA. — 
4 ov X9^i yi^Q ^^ ovdlv yao LA. — 12 irgf^novtoii ^l nQo:c&c6vTog ABCh 
7z^oa:ttGovTog L K. — iyyivoaivrfV L iyyfvoa. MA. — 13 uia^dvr^xai 
L. — 15 ah^icOai xo L aiad'. t€ t6 MA. — 

digituin*vel longissimc ab ea distantem illico movct nequo 
ullum ex intervalio ad celeritatem impedimeutum habet. Sire 
* enim in cerebro sive in corde colloces voliiutatem vel eogita- 
tionem vei quocunque uomine appellare velis — ad prae- 
sens euim nihil interest — , nuUum temi^oris iiitervallum 
reperietur inter \oluntatem di<xitum moveudi et ?ps;im actio- 
uem. Quud etiani iu sensibus usu venire existinio. Quos 
ubi pupugit alicjuid vel laesit, uulla temporis mora exspec- 
tauda est, ut sentiat animal, sed simul ot ferrum incidit et 
animal seiitit. Atque id Zenoui et Clirysippo cum toto clioro 
suo placet, motioufui a re quapiam extrinsecus meuibro alicui 
oblatam ad priucipalem animae pai*tem diifuudi, ut seutiat 
HnimaL JSicut igitur nullum. quod quidem seusu percipitur. 
temporis momentum inter partis alicuius vulneratiouem ct 
animulis sensum intercedit, ita ne inter homiuis quidei22 
voluntatem digitum vel pedeiu inilecteudi et ipsam iiiflexio- 



— 197 — 



' ^ 



Mrfoi» jrcog rov xrctec rov :rP6viiov« :TV£v^€crog vtto rov xara 
r!^v xfcpdtfcv iytvero tc&^ch^* tavrco ro xccra ri/i/ cpccQvyya 
<3riTt»3roi)iTo^. ox^y, ccv «-toAAlto nciQcc/Qij^ici rutj&tvrcov vav^ 
oiov Tivtjv {jroi xara rov rQccxyj^^ov ij rijv xfcpahiv^ m &b 
\ii,kkov ovx ccv ci:cc6liro ^MCccvrcov rbv tyxhcfcc?,ov y\ rQCO- o 
iUtvrcov €<XQi xoiXiccg ij diccre^tovrcov rbv vcoricclov iivalov. 
tU fiJi» yccQ rijg rgccyficcg aQriiQiag^ ijv:TfQ di] xccl cpccQvyya 
:TQi>C€cyoQivou&i\ 1} rov :tvfvnovog )} r^jg xccQdiccg avr!]g /5A«- 
:>ftat^g cc7t6?J,vo&cci rijv cpcovijv ovdlv av oqiat d^avficcOrov^ 
n:rfQ ix rtjg xccQdiccg coQuaro' rb 61 toi» eyx€Cfcc/.ov d^/ACf^iv- lu 
Tog #J Tivog rtov i^ ccvrov vivqojv rcov fig rovg rov ?MQvyyog 
itv^ fff^uivcov «TOTor Tf xa} deivcog cc/.oyov. fi:teQ ye lu/df- 
rbg fci^Toiv r rijg cpcoviig yive()ig TCQOGdeircci, xcc\ ^iijv i'una?AV 
«T*i To cfccivoufvov ov do^cciQvCiv fxtivoi, xccQdiccg ulv yccQ 
yvnvco^fiOijg. cog xccv rco :TQb toitoi» ^ioi ?.i?,exTCci yQcauiccriJ^lH^ 
xfi) xQccTciv xal ^/uficov xal ^?.cov ovre a:Tvovv oxWa acfcovov i«* 
•^rTf ak?,i]v riva tc5i/ x«t>' oQuiiv iveQyeicov in^Todti^onevov 

1 avo rov C. — '2 x«ra r//r qoiQvyytt CMAU x. tov UiQvyyc: ChK. 
--3 UTTollotro C ilaoV.vTO MAB fl.Tw/J.TTo ChK. — 7 q^ccQvyya CMAB 
'* nryya Ch K. — i< «vr/^c oni: C. -- 10 TovTo df C t6 df MA. — 
^» .qi/erroff CM &},ipivTog ABChK. - U oi CM i" ABChK. — y.ccQ' 



/••; 



,' '/CtQ C. 



iriitturi.s aerem coiiibrmautt* vox crearetiir, eaiii non statim 
numturam esM% ubi vel colli vel capitis nervi praecisi essent, 
nuiltoque niinus contuso cerebro vcl iid veutriculum aliquem 
'>^<|U«» Tulnerato aut dorsi me<lulla tlissecta. Xam .<i vel 
'^l»<»r.i arteria, quam CfaQvyya appollant, vel pulmone vel 

• onU» ipso lae^o vox int<»rire ronstarot, iiiliil sane mirandum 

♦ ^^it, M qni(I(*m a corcle ju*<»licis?cen'tnr; c<*p*hro vero nervo- 
•!'i»' aliquo ex ii>, «jui tul iar\n;^is musculos i>ertinont, coUiso 
^•1 accidere al>:>unluui atijuc ab omni ratioue alionum e>t» si 
jullius oortim vocis jjcneratio iudiirct. Atqui sccus atquc 
i*li st.ituunt, res seusilttis patrt. .Si enim cor deuudaveri:», 
••^ in supcriore» ijuoque lil»ro a uol>is dictuiu e>t, id«jue jire- 
'"Usum manu ctnuju^imas ac collid;i>, ii«»c sjuratiom» nce voce 
|»rivari animal vidcbi.s nequc uUa fimctii»nc voluutaria impo- 



BO" 



— 198 — 

oifBi to iipov^ iyxiq>aXov de yvfLvmcag mv 6(St&v ^ ^kCifaQ 

"^vtivovv avtov xoikiav ovx aip&vov iiovov ovdl axwv^ 

ev^gj aXXa xal xavtaxaaiv avaic^tov tB xai axivfito-t^ 

axac&v tav xa%^ oq^tjv xn>i^0€&v iQyaari ro ^oov. UQtitaM. 

5 Si {loi xal XQOCd^Ev, (og ov X9h CVTnitQavai rot; ^ciQaxo^ 

oviitiQav xoiXotYita yv^vovvtag tijv xagdiav. el yicQ dwf 

rotJrov tvxoL tig, ov ftoroi/ iav ^?ufisiv tJ d^Xav ^ ri roioiJ- 

rov £t€Qov iQya^ea^ai fiovXtjd^lj^ dvv^aarai xatoQ^ovv^ aXXic 

xdl fiovXijd-slg a&QocDg oXtiv i%BXBlv ovx atvx^CBi tijg ^^c- 

10 fOVQyiag. yivetai yikv ovv tovto xal xata ^oXXag diMfiag 

i^ i^ovg ovtag imteXovpiivag xal q>aiv€tac ta ^pa t^g xaQ- 

8iag i^dri xata tav /JciftcSy imxsifiivTig ovx avanviovta fiovov 

^ x£XQay6ta Cvvtovtog^ aXXa xal tpevyovtaj (lixQ^ ^r^p av 

V7t6 tijg aCuoQQayiag oTio^dvti. tdxiata Sl ii^xov^ev avtav 

15 iTcxevoikai. to al^ia tsttdQov tiiyiot&v dyyeiov diacnto^iv&v, 

tSOdXXic axQi ^bq av iti ^/;, | xal dvanvBt xal tptovel xtd tQix^i. 



2 7iVt tvovv CMAB ^vtivaoyv ChK; cf. p. 182 extr. K. — b mg ov 
XQfl om. C. — 7 Tvxn CA tvxv BChK ri»xoi M: cf. ProU. p]). 21 et 
80. — fj ^XiBftv C ei ^. 31 A cett., irtv ». nos. — §oScv M <>f. ProlL 
p. 83) ^lav CA. — SpovXrf^ij om. C. — ntetoQOovvTtti M. — 9 «rw- 
irict ig C. — 10 UBV ovv xal C ahv tovto %ai MABChK. — 12 ^ovov 
om. C. — 14 dno T//5 C. — 16 xal dvaitvti om. C dvaitvij M dvanvfi 
A. — qiuvj %al t^f*p? C. — 



diri; si vero cerebnun detractis ossibns aperaeris vel ali- 
quem Tentricalum eius compresseris^ statim efficies, ut ani- 
mal non modo mutum spirationisque expers fiat, sed etiam 
omnibus prorsus sensibus motionibusque voluntariis privetur. 
CaTendum tamen, quod iam supra monui^ ne, dum cor nuda- 
muS; alterum ex thoracis cavis perforemus; quod si satis 
praecaTeris, non tantum comprimere cor toI collidere Tel 
tale quid facere tibi cum successu licebit, Terum etiam si 
totum aTulsum extrahere volueris^ non minore chirurgiae 
successu consequeris. Fit quoque in multis sacrificiis, quae 
de more peragi solent, ut rictimae corde aris iam imposito 
non solum respirent aut magna Toce clament, sed etiam 
fiigiant; donec sanguiuis profluTio concidunt Nimirum quam 
celerrime sanguis exinanitur, quoniam quatuor Tasa maximm 



— 197 



f \ 



invov jr(og tov xccrcc rov :Tvav^iovc( :iV6v^c<rog vtco rov xctra 
T}^v xaQdiciv fyivaro xa:tsid'' tavrco rb xcacc ri]v (pccQvyya 
GviTVJtovvrog. ot^x av cc:tcikkvro xccQccyQti^ci r^itjd^ti^rojv vev' 
Qcov xiviiv i/ro( xara rov rQ(cx}}kov }] rijv xE(pah]v^ eri dl 
u(c?,kov ovx av azcikBro d^kitl^ca^rcov rbv iyxhcpakov ?j rQco- o 
dccvrcov axQi xoikiccg iq diare^tovrcDv rbv vcoricciov ^veXov. 
rb ^lv yccQ rijg rQccyeiag ccQrtjQiag^ ijvTTfQ 6)] xccl (f('cQvyya 
^TQoaayoQsvoutv^ tj rov mfevuovog t} rt^g xaQdiag ccvrijg fika- 
{ifiatjg a:r6k/.v0^cci rifV (pcovtjv ovdlv av ot^iai d^av^ccOroVj 
ci:reQ fx rvfg xaQdiccg coQ^aro' t6 61 rou eyxecpcuov ^/.Kf&tv- lo 
toj: tj rivog rciv t^ ccvrov viVQcyv rcjv fig rovg roi; ?MQvyyog 
uvg (ffQOfLtvcov ccromtv tf xccl dEivcog akoyov» (i:c£Q yt in;df- 
roj,* ccvron» r rt^jg (pcovr}g ytveaig TCQOOdtircci, xccl ^ijv i'u:tcc?uv 
r/f( rb cpcciv6ati*ov ov doi^dt,ov6Lv ixttvoi. xaQdiag uiv yccQ 
yvuvcod-tiotjg^ cog xccv rcp :tQb ro?'»roi' itoi ?M.t.xrcci yQccuuccri.' ^ltif^ 
xcct xQttrciv xal d^?U^cov xal %?mv oiTf anvovv ovrt acpavov lo 
opTf ak?,t]v riva rciv x«i>' oQiiriv ivtQyeiciv in^todt^^^evov 

1 ano Tov C. — '2 it«ra rr;r ffciovyya CMAB x. tov Xcigvyyc: ChK. 
— 3 dTtoXXotro C cc7z6X?.vto MAB r::rwP.?.rro ChK. — 7 cpciQvyya CMAB 
'fMoryya Ch K. — 8 ccvzriq oni: C. — 10 tovto df C t6 dt MA. — 
rjAtf^iyros CM J&h^ivTOi ABChK. — U oi CM /" ABChK. — .y.«e- 
'^"» 7«P C. — 

irutturis aerem confonnauto vox crearetur, eani non statim 
intoritiiram esse, ubi vel colli vel capitis nervi praccisi essent, 
multoque minus contuso ccrebro vel lul ventriculum aliquem 
usque vulnerato aut dorsi medulla dissecta. Nam si vel 
ii^pora arteria, quam (paQvyycc. appellant, vel pulmone vel 
«•orde ipso lae?<o vox iuterire constarot, niliil sane mirandum 
isset, si quidem a corde ])roliciscen'tnr; ceiebro vero nervo- 
<iuc aliquo ex iis, cjui ad larvnj^is musculos pertinent, coUiso 
i'l accidere absurduui atque ab omni ratione alienum est, si 
•lulHus eorum vocis gcneratio ijidipet. Atqui secus atque 
illi istatuunt, res sensiluis jiatet. Si enim cor denudaveris, 
'i^ in siiperiore quoque libro a iiobis dictum est, idque pre- 
imsnm manu comjn*imas ac collidus, nec spiratione nec voce 
l'rivari animal vidobis neque ulln fimctione voluntaria impe- 



— 20() — 



t * 



'liOtTtKVttni, Tcpog To (tT/]T€ T^ff avaTCVBvariXYJg xii'f^0€(og f*«7«'^ I 
rr^g qxovijrixijg dri^iovQytxiiV €iQxy]v aivcu Ttjv xaQdiav. 9€£c 
ixiivrfV (liv yicQ ro ^tXetarov^ ov ^iiv vico isuivtis ya rwjv 
avanvoiiv yivsa^ca cviilieliiixEv, ov ravrbv dt ioriv vno tov 
5 yivBC^ca xal did ri. yiyqaiCTca b\ ij^LV 'iv fiipXiov idia na^ 
iavTo ^cfgl %QBiag avcacvor^g. 

Ol de ryovuei»oi (pGyvijv rj avanvoriv vtco rrig xagdicc^ 
imrB?M(5^av TCQog rijg xara rijv d^ioiv iyyvrr^rog iiicaTjq^riiScc^ 
ovx eidoTEg^ atg ov TTccvrojg^ ei n Tckrioiov iGri (lOQiov ive^^ 
n» yeiag {jorivooovv^ i'^ avccyxijg Totrro xa\ aQxi] Xijg iveQyeicc^ 
iori%', ovbe yicQ o(Soi rbv iyxicpakov vnoXaiL(iavov(Siv aQjijzf 
eivca Tfjg xccra o(f^a/,}iovg xccl corcc xccl Qlvag ccla^](Sso}g^ 
OTi 7C?,f}aiov (circcjv iariv^ oQ&dg ircixeiQovaiVy aXka xal 
Tovrovg i} ^iaig eacfukke^ iiakkov di ovx i] ^iaig^ akkcc f^ 
15 TceQl Tfjg d^iaecog do^cc. mcvrcjg yuQ dffjcov TotoiJTO rivl 
TCQoaxQtjaoifrai xccrcc rccg a:codeL%Fig a^icouccrr nccai rotg iveQ- 
yovaiv ix rciv 7ckf]aiov iariv t] (CQX^j- rovrov yccQ vzcore^iv- 

1 toii Kvanv. M. — 5 ytvic^cti M yiyvtc^ai C yivtad^m A. — 
10 TOVTO» C. — 14 icfpcclf CMABCli fa(puXl& K. — 15 aiGd^ii^fMs 
MABCbK ^iaBcog C; cf. ProU. p. 93. — 17 nX7}cimv codd. edd. jeZij- 
aCov no8. — 

dixi; nec respiratioiiis nee voiis niotus effectricem vim atque 
originem in corde esse. Propter lioc enim potissimum, non 
ab lioc fit respiratio neque idem est ab aliquo fieri quid- 
piam et propter aliquid. Singularis autem de usu respira- 
tionis liber a me conscriptus est. 

Qui igitur vocem vel respirationem a corde proficisei 
opinantur^ situs vicinitate decepti sunt. (juod eos fugit, non, 
si quae i^ars funutioni cuitimquc» vicina est, idcirco eius 
principium necessario esse. Xam ct illi, qui cerebrum oculo> 
nim, aurium nariumque priucipium e>se statuunt, id ex eo, 
quod iis proxiinum est, non recte argumentantur, sed ipsos 
quoque situs in eiTorem deduxit vel potius non situs, seil 
eorum de situ opinio. Omnino hoc fere enuntiato ad de- 
monstrandum utuntur: onmibus functionibus e propinquo 
origo est. Quod cum pro vero po^uerint alterumque illud 



— 201 — 

Tfp^ oi^ fchjdov^^ HTK iy, Tov <pf(tvoiu'vov 7TQo6hiff\^ivxoq^ 
«*>c iYy,ifff\lov ffiv^i Tfi fOTcc^ ^iQCfivotTo civ ffd}} t6 yMl r^v 
^OVP' fiiTotg Tij^: iveQy^ici^;: iinrfv&tv iVTfJpjjrf/r. | aA/.« oi;r«241 
^poc cciC&tjiftv ovTS a^poj v6)]0iv it^fCQyig iCTiv^ fag jtqcStov 
T^ xat i^ icfirrov TCtOTov etvai^ ro vvv aiQf^iiii^ov r^|iOfi(t. •'» 
ra ar«ar tojV iveQyovfStv ix Tfov zrkrfitov etvat t»/V ccqxi^P' 
n\*xovv orO"' OTt ithiiStov iyx€<fcc?.ov Tfc aTcc xcd oi. offOcck^ol 
x€t ctt Qtv{g. itnrfiy^fv ccvToTg ?; T}]g cctad^rfTtySjg dvvcc^icog 
iOTtv ciQxii orO^' ort 7chi(5tov iOTt yMQdtfcg tk fpfovi]xtxa xb 
x€c\ fcvfdv^vOTtxfc n()Qtcc, dtcc xoi*TO ix yMQdiccg «vror? t/ ^QX^' *" 
xfci iii;r 6 ^fiv^tfc^o^tfvog vtco Tfov 2lTfoi>:cov /,6yog 6 Ziivfo- 

VOg. OV XCcl CCQIOTOV Ci7lCa>TC0V iyQfCVeV iv T(0 TTiQl TOV xJig 

K'1'X^ig ifycuovtxov ^Jtoyivt^g o Bccflv/.covtog^ ovx il^ aX?^ov 
Tivog ix^^ ^o ^ccvncc^etf^cct jr^.tjv ov vvv elnov fcitfo^iaxog 
^«J'^. f/ag 6\ ivfCQyiaTSQoVj et ^TfCQtr/Qfli^fct^ev ccvtov* iyu i- 



I tT€f{Yhr*9tt coild. rild. »jr««roiiiior huj'. — 2 iyyii-tfdlov MAH *yxf- 
T< Ao" rChK; cf. Proll. p. s7. — itHHihiiz^ M. — iJ ccvTOig om. C. 
/iT/^r C* tvTtv9f'i' y . — f) •/.«} avTOv C •/.«) *| f«rro»" M A. — 
«*• -/r <:(>3f^»' •• ort>* OTi 7rkt,6iov iOTt y.(:ot)i(:c. marjriiii adscr. XiLiif^ 
*! j'0^t «O//,! fcifirjiuni laciiTijie po>iu'"init AlJ. nMyirxonii^t CliK; intcr 
«•"TM rt OfO' oTi rtf.i^oiov *-'flri xwofVV.^^ ii.st*ri oaojVjc />f vi:lt Corn. 
rrr c^»7^V. o"xoii' prO^' ort irlt^ciov iyv.i^r^t.}.}** x. r. /.. C: ct'. Pi-o^rvainm. 
1. I». ]0 f\ J*roll. |i. .M. — to uoQfd y.cl di(] C. — 11* h\Q(iilfa C. — 
r» r/-«/, df .^aic^ C ftGi fif^v M fi<ji^ <^' A f.G/y <)* J3. — (ifTo C. — 



♦• patenliJnis ad sensu*^ n^bns a^snni^orint, cerebmm anres 
attinj^ere, iaui conehulunt ex (»o<lem es^«» iis finictioni> princi- 
piiim. At ilhul, fjnod modo dixi, (»ntintiatuni ne(]ue ad Ron- 
«»uni ne(|ue ad intclleetum ita evidcns p>t, ni iu'ini{irium esse 
H rx «^fsi» lidem hah(Te exi-^tiniari ]»o^>it. Jta(|Ue ne(|ne, 
(piirt c«Tehr.» vicinat* auies et oeuli «*t n.Mt»* sunt. ind(» farultati.s 
S4'iiticndi iis |nincipiuni est nf(|uc. fjuiw voci^ vi respirationi.s 
l»;M*tes inxta ror >unt, oh (»{ini cau^.iiu e conlc iilarum ortus 
f'^t Ilhi vero Zcnonis, qnam Stoici Kuidibu-^ eiierunt, ratio, 
^junm \o\ prinnini omiiinin in libro de aniunn* principatu 
Ihoir(*iics I{a1)yh>nius rcttulit. luni aliundc (juam ex eiiuntiato^ 
qnod modo dixi, hunhan c^mcihuvit. Mauilotius pateliit, si 



— 202 — 

yap oda' ^Otovii dtic (fciQvyyog x^p^r. ei 61 ^v it:co roi5 
^iyrufpakov ;cciipoi;<y«, ov'k av dta (pagvyyog ix^Q^^» o^ev d^ 
^Xoyogj xal tpiovii ixsi^sv x^^^^- ^oyog dh «.t6 biavotccs: 
^jljagBt^ Scre ovx iv rc5 iyxsq^dXcD iotlv jj didvoia* rov 

ft axfxov 6i] rovrov /.oyov ^ioyivfig ov xaric r^i/ €ivri]v igarci 

li^iVj dlXa w(J«" ^^0^€v ixjti^Tterai >/ qxovi^^ xat >; ivaQ^Qog^ 

^ovxovv xal /} 6rfiiaivov6a ivag^Qog tpcovi] ixet^svj rorro 

242 *di 6 Ao';'Ov:, xal 6 loyog aQa ixstd-ev \ ix:iianhrai^ od-sv xal 

^jy fptovfj. 1/ 61 (p(ovii ovx ix uov xccrd r^v X€q)a?.rjv roxcov 

^^*^ixxi^xeraiy d2,Xd (pavsQiig ix rav xdr&^sv iidkXov. ixcpa^ 
V^g yovv icri 6id rrjg dQrrfQtag 6t€^iovaa. xal 6 loyog 
^aQa ovx ix rtjg xB(fCi?Sjg ixTciyi^tsrcci^ dkkd xdrcof^iv adXXoi'. 
^dXXd nrjv ys xdxiivo dX^i^ig^ ro roi' Xoyov ix rfig 6tavoiag 
^ixTciiimO^au ivioi yovv xccl oQi^ofievoi avrov cpccatv nvat 

15 ^cp&VTjv 0i]uaivovOav c\:t6 6tccvoiag ixjtsn^touivip*. xdt d/.Xcog 
'di rrit^ffror xnto rcov ivvoiciv ivafarinaa^tivov r<ov iv r^ 

5 Sfi om. C. — 8 6 Koyog «bis^ C 6 om. (bib) MABChK; cf. rroll. 
p. 106. — 10 ^f/qpar^? ABChK /xqp«rr,^ CM. — 11 i% rrg C 8trf trjg 
MA. — 13 aijv '/F C yi om. MABCliK. — 15 ar^ucetvovGccv — fx?rfu:TO- 
f^ivriv om. C. — 16 asaripLaanivov C ivasatiaaciiivav M ivciai^ureaiii' 
90V A. — 



eam hic adscripseriiniis : linbet autem in liuuc modum: ^Vox 
per asperam arteriam procedit. Quodai de cerebro 
procederet, non per arteriam procederet. Unde au- 
tem oratiO; inde etiam vox procedit. Orutio autem 
de mente procedit; non igitur in cerebro mens est'. 
Eandem rationem Diogenes non iisdem verbis^ sed in hunc 
modum interrogat: *Unde emittitur voi, inde ^^tiam 
articulata yox, ^^S^ significans quoque vox^ id est 
enim oratio. Etiam oratio igitur inde emittitur, 
unde vox. Yox autem non e capitis sedibus, sed 
manifesto ex iuferioribus partibus emittitur: per 
arteriam enim sine dubio transmeat. Neque oratio 
igitur e capite, sed ex iuferioribus potius emittitur. 
Atqui illud quidem verum est, orationem de mente 
proficisci. Nonnulli quidem ita definiunt, orationem 
esae vocem significantem de mente proficiscentem. 



— 215 — 

dii X€:l Tov Aittkoytauov yivfa^ta. ToiTfariv tv ixfivoi r«5 
iiopfca.' rorro di q^fjooiiev «rrexpiv ftvai tl^fvdo^:. ov ytcQ, 
ii" ri xccTcc 7iQOfctQ{0iv i'x rtfo? i'A:tHi:cexttu yMra txttvo ro 
udpcor dBixvvTtti tfjv dtecifoucv v:ittQxaiv^ xa^ttJitQ oidi ro 
o(*poi' ovdh To nrvf?,ov oifd)- rj xoQv^tt ovdl ro ttzo:ittrt}fitt, • 
ffrcivfTtti roivvv rovro Ctpji/MV rov Zi]V<ot*tt nQohov xttt /if'- 
liOrn xtti lurci ttvrbv S/diy rovg tt?,kov<: ^.rwixou^, 017 251 
7fXiartt df xec) rbv XQvOin:tov. o6ov yt i:t\ r;^ :rQoyfyQttfi^iivi^ 
QijCii. xarec tilv yicQ ec^J.rjv rivec ov mcvv Teokv ^inic r«i;- . 
T»jr y&yQeiii^ivijV t]vecyxecad^}j rb ecA)]d^6^ b^io^oyijaeci * ecvecy- n» 
'xaad^ijvtti di fi:cov ttvrdv. ort /,6yov freQOV ecvccrQi4*ttt /Jor- ■ 
Adiifro^ eo^ ovx eckyjd'^ xcc:cftrec ro rij^ ttiTi/.oyiccg fWos' 
na9iififi*0s: ovdiv ^ijrov i:riarQiil'ov xec^^ iat^rov cvvttvarQi 
ven xtti rbv idiov ovx ioxvi}af rri rciv irfQodolcav. iX9^}'' 
df ectTbv j; inj recvrcc yQccipeiv ij ui^ ixtivcc xec) ncc?jorc< jr/.rf »' 

1 TovTfciv crrore typoth. K. — iv anto ly.ftv(o om. LM. — ^ ti yvtQ 
1. or 7«p MA. — it i]Af- fj ]i. — G rotvx'v oin. L. — ror ri- 7,r^v«>vci 
MAi:<liK ror Zi>. L; tl". IVoll. p. lU. — 7 rroixovs M. — ^ft« 
^OM L ^.^r' ot» MAJiChK «.•■r(i nu? i»o-t ?to).v eollocaviniu". -- r«tiri;^ 
MABlliK T«vTt,v L. - 11 FiTrnr tivrnr I, M «urdr oni. A liCli K. — 
I» imarghfor MAUriiK i:Tt(jTQtK*or L; cf. iVoll. p. f<s. — v.nl 7ia9* 
cotld. fdtl. x«l n08 ciccimus. — 14 rr.) oni. L. — 15 rtv codd. 



edd. 



t « 



«rror nob. 



illie ctiniu ratiocinatio tiat iicce.-^si» ost, hoc est in illa parti?', 
M'»*»«l iainni jirorsus ial.sum esso (liccmus. Nou ciiim, si qui«l 
|»<T vuhintaifm cx aliquo emiftitur, continuo in ea paric 
mauitV.stuiu i*st csst» incntem ncc mauis urinam vel sputum 
vel miieum vol stercus. Patet igitur hoc fuisse, quoil Zono- 
iiom primuni et eum quidem maxinu\ deinde ceteros Stoicos 
in orrorem coinpulcrit, niliilo luinus etiam Chrysippum in 
'••M praesertim, ijuem supra a<l>cripsimus, loco. Nain in 
•»lin, qu«'ni non ita multo post s^rii^sit, coactus est venun 
i^itori. i'oa('tum autcni ilico, (juo<l, cum rationem alteram 
^«unquam non veram V(*llet refutar»», deimle animadvertis^et 
'f(enus illud rontradictionis non miuus c(mtra se inl'«»rri, suam 
uim nnu a*lvcr^arioruiu ratione >iul»vertere non dul>itavit. 
'^«'buit auteiu aut haec aut illa iion scribere, pracserlim cuni 



— 204 — 

^iSvfiq>mp(og xal rijv dmvoiav afpoQi^o^Bvot XiyovOiv avrfiv 
^jctiyriv Bivai Xoyov. ro yccQ okov^ o^ev 6 J,6yog ix:tefjLjrtrat ^ 
^ixelOB dsl xal xov dtakoyiOiiov yivaad^ai xai rag diavoj^cairg xai 
^ricg fieXirag r(ov Qt}<S€(OVj xa^azt^Q iq)t)v, raika di ixtpav&g 

:> ^nBQl rriv xaQdiav yCvtrai ix rijg xaQdiag dta <pdQvyyog xal 
^rijff qxovljg xal rov koyov ixTte^TCoaivav. md^avov dl xal 
^aXXcagy elg o ivatj^iverai ra keyofieva, xal ifijiiaivead^at 
Uxei^sv xal ricg qxovag a:t6 ixeivov yivsa^ai xara t6i/ 
^XQoeiQri^ivov rQonov.^ akig ii]dt] uot r<av TteQl rijg tpcoviis 

H» Xoyajv rcov Zr&XxGiV' el yccQ xal rovg into nov aXXav i/^gi- 

rriiiivovg ifpe^ijg yQcifpoiui av^:tavrcign eig cqierQov ri fiijxog 

i'^7teaetrai ro yQaiiua. ov yccQ av ovde rciv v:t6 XQx^ainxov 

re xcil ^ioyivovg eiQ}]uivG>v iiivrjiiovevaa Xoyav^ aXXa ^Qxi- 

i44 a&rjv i^ertiaag toi' roi \ Z}]v<ovog iiovoVn ei fii] XQog riva 

i^ r&v HroVxcov iyeyovet uoi Ttore a^q>iafitir}]aig v:tlQ rov 
XtOQet ^rlitarog^ 6 :taQi?,a(iev 6 Z}]v<ov iv ra Ad;'p yQcct^^ag 



1 avutffavcog %td Tr,v didvoiav C x. r. d. avtKptovmg MABChK. — 
liyBt U. — 4 ia<fav<ag ABChK fx^^icoi? CM. — 5 xrcgdiocv otov 
yiyvfrcci C. — 7 ariuaiviG^ui coild. ed'l.. forta^se inaria. — 10 rtav ante 
£ta>i%oiv om. C. — 12 iuitsafCTat ADCiiK i%it. CM. — 15 a^(pta^ij- 
rriaig noth C note d^tp. MA. — 16 ottsq ilccpsv codd. edd. o na^i- 
la§sv no8. — 



ter mentcm ita definiuiit, esse fontem orationis. 
Ad summam, unde oratio emittitur, illue otiam 
ratiocinationem et intellegentias et meditatior.es 
verborum, ut dixi, fieri necesse est. Quae omnia 
in corde fieri perspicuum est, eum ex eo per aspe- 
ram arteriam et vox et oratio emittatur. Ac prae- 
terea probabile est, in quo ea, quae dicuntur, impri- 
muntur, e.\ eodem quoque exprimi atque indc voces 
effici eo, quem antea dixi, modo.' ?^ed iara &atis dc 
Stoicorum de voce rationibus dietiun est; si enini omues, 
quae a ceteris interroj:rantur, vellem deincei^s adscribere, in 
immensum excurreret liber. Num ue Chrvsippi quidem et 
Diogenis rationes memorassem, sed satis Labuisscm exaLii- 
nare solam Zenouis. nisi olim cum ^toico quodam de verbo 
*procedit' orta esset disputatio, quo Zeiio in rationis conclu- 



— 205 — 

€)t)i' ^ffovii dia ffccQi^^/yOi: ^rojpfi/ to yag ^f^Jp^r ro i-ro gijurc 
t^yfo II ?r iJSrorr fcxoviiv fv lOw tc5 f^tQytTca J/ rA^tfiimrat, 
o dt rorror uiv ^r^dtrfQov iff}j 07;Hfu(VftJi>f« :rQog avrov 
y.c:l TQtrov cc/./,o nccQic rccvra /Jyitv ovx fix^^» i]vccyxcia^i]v 
vvv cc irrcj rcc rc5r cc/J.cov J^rcoixtiv 7raQccvayt7'c66xriv fiifiXicc ^ 
uiraAicuficcvovrrav ri}V ?.t%iv t} ^is ^<^ ^S^PZ^'''^' -V ^^S tu ix- 
rriurrfica, x«i>a;rfp ;f«« rri' cc:redftla XQvat:r:r6v rs xal 
JioytvtjVn /if^' ovg oi'*x fcrc/x«foi» i]yoviiai rag rtov 
i./.AUv :raQccyQci(fstv (I?/<ye/jj, «/./.« f-T: t?;?' i^trccatv ccvrav 
\fiff rQt\'Oiiai rijv f^p/>/r «-to ro? ZifVtovog :roti\aaitivog^ lo 
("'JT»o &ii xcc\ TrarijQ iart rov rt :rEQt rrjg cpcovijg /.oyov 
TorAf xa\ cc:rdarjg rijg rcov Hrcolxcov atQiaecog. rb ^tev ovv 
^pcSroi' kijuiia rijv X^^^Q^^ tftovijg fiertcAr^cp^itarjg i:rl ro 
accfiarSQov iarcct roiovit' ^qcovfj dtcc tpccQt^yyog ix-xiumrat.^ 
To dJ icfi%i}g roiTW. ro dtvrtQov. rotovrov ^h di »;r a:rb >'» 
iyxtcfcuov ix^tf^xofjiivri^ \ ovx av dicc cpccQvyyog ii.t:riit:rero* ^ATt 
roiTo ffifUi rb XifU^cc /i»; ort rov :rQc6rov yivovg 'ix:rf:rrtoxt' 



- i,in ovv vVic) C. — 3 orAi M o df CA. — artuaivf-Tca ABChK 
••• iji./vfcdcii CM. — 7 iu verbi* xai vrv un&dti^a desipit codicis C 
'.' » \ ili. a verbi» A'oi»<?ijr3idr rf incipir L; cf. Progr. I, p. 8 »*t 1'roll. 
"* i . 1'1 et IVi — 11 tovxh niQi LM\ rorto n. B rovrrd ar. Ch toh tz. 
A; cf. rrolL p. 61. — 17 tv,7tk7tx(a-At L. — 

!! i.Mi^ ost. eum dicon>t: S-ox per u<j)eram ancriam pro- 

'♦••lii/ Efiiudem voccm proc(Mltii(li idcm significare existi- 

.\»i»;nn, qnorl ogrotli vel emitti; ille cum neutrum liorum 

^iMMJliiari diceret, iiibil tcriluiu lialM»Lat, quod af^crret. Coactus 

i-i!'ir fui hmic locum cum aliorum »Stoicorum liLris conferre, 

■ li illud verbum rum i'gr*»«lii'nd<> vd emittendo mutarent, 
'. -.•'M.idiuuduin et (.'lirysijipum ct Dioir^Miem fecisso modo 
••'t»i;di; quamobrem noii iiccesse essc arliitror j)ost lios alio- 
*". lii \<Tba adseribere, scd ad ip-iorum examinationom iam 
:'<odam fxordiartjuc a Zcnon*-, nt ijui liuius de voce ratio- 
Tii^ totiu<4ue iStoicorum M-ctae auctor exstiterit. Erit iptur 
l'nnia sumtio, si j)ro vcrho "jirocedit' manifestius subifccris, 

■ 111^: 'vox [>er asjK*raiu artcriaui rmittitur', altcra deinceps: 
^i <le cercbro emitti-rctur, non j»«t a^^jM-rani cmitteretur/ 

HrjU'- non modo e jiriuio gcnen», quo<l ud demonstrationes 



— 206 — 

vai tap elg ricg cacodei^Big imxtideifovj alka icai rov divreffoti 
rc Tud TQiroVj ^BQiix^G^ai be iv t£ Tcraprfii yivn TtSt^ 
OotpiOTiimv Xtj^iidrtoVj ei ys dri Oiij(ia ri ki^ECDg vnodvarai 
TtanavovQyij^ivov rs Ttal oaowpioyiivov XQog anfpifioliavn dx 

5 ravrrjg rov i?,Byxov ikxi^ov anodQaOaO^au ro yag ^al Ae 
riv a:r6 rov iyxaq>aJiov x&QQvOaj ovx av dia (paQvyyog 
i%&Qai'* iiox^flQiig i%ai ri^v dxo HQo^aOiv iyxBifiivjiv r^ 
QrjOBi. dvo yaQ elovv iv anaOi roig roiovroig koyoig oafpalg 
nQo^ioeigy 7] ra vno xal i} i'§, av ovdaiiiav TcaQika^av xairoi 

10 dvvdfiavog alnatv ^ai da tiv ix rot; iyxatpdkov %mQOVOaj ovx 
av dta fpaQvyyog i%<6QaC ^ ai ^ri ax rot; iyxaq^dkov, vxo roij 
iyTCBipdkov ya advrtog iQ%y]v ainalv avrov. »} yiiQ 6id x^g 
q>dQvyyog ixxafiao^ivij <pmvi] ax rivog ra xal vno rtvog 
ixstiiinarai' ax rivog fikv ag dyyaiov naQu%ovrogj vno rivog 

16 d\ dig dvvdiiaag xivovorjg rb 7iaQu%ov' cioxaQ dnikat xal xb 

Z^ovQov iiiQ%arai (ihv did rov aidoiovy ixniimarai da \ i§ 

dyyaiov fiivj rijg vnaQxaLfiiv^g xvoramgj vtco dvvdfia&g de 

4 navovgyriiiivov M ninavovQyrfiiiva L nsnavov^riuivov A. — in 
tavxrjg codd. edd., an inl Tavrrjgi -- 5 ilniiav codd. edd, ilniio9 
nos. — dnodifdaac^at M. — 8 loy tC(Ufig L loyoig MA. — 

accommodatuin est; excidisse dico, sed etiam e secuudo et 
tertio et versari in quarto genere sumtionum aophisticanun 
figura quadam dicendi involutam et callide captioseque ad 
ambiguitatem couciimatam spe refutationis eludendae. Nam 
illud ^si dno iyxatpdkovj i. e de cerebro procedcret, non per 
asperam arteriam procederet' Praepositionem dno yitiose 
appositam habet. Duae enim cum sint in istius modi ra- 
tionibus Praepositiones minime ancipites^ imoj L e. ab et 
If, i e. ex; neutram sumsit^ quamquam dicere potuit aut 
ita *si ex cerebro procederet^ non per asperam arteriam 
procederet*, aut, si minus placebat *ex cerebro*, certe a cere- 
bro, quod est vno rov iyxatpdkov, utique ei dicendum fuiL 
Quae enim per asperam arteriam emittitur vox, ex aliquo 
et ab aliquo emittitur, ex aliquo velut vase continente, ab 
aliquo velut facultate continens movente. Ut exemplo utar: 
urina egreditur por penem, emittitur autem e vase, L e. 



— 207 — 

ri)^' ri;i' xrar.M' avCtf?,?.ovC}]^ fig iavr/fV, Tva ^x^AiVj? to 
oi(M»F'. }) ds ccno TrQod^sdig «di/Ao^ icriVy £[re uifrl ti]^ ^| 
itzi rrTi Ti;^ v:t6 nttQeO.rfTcrcu. ti luv ovv canl rijg iS, 
r./.>^i>ij^ tCriv 6 koyog, earai yug rocovrog' ^ei di t^v ix rov 
iyxeqecAOv fXTfun^o/uVi; ij cpcov}]^ ovx av dia tljg cfccQvyyog 3 
*V:ri'a:rfTo'' fi 61 atnrl rijg uaru, iptvdr^g, ictat yccp av nakiv 
jiHdvrog* Ui 61 i;r v:to rov iyxbcfdkov ixnefixouiv)]. ovx av 
^tc. ri^g cfccQvyyog f'Si/f/.' ort 61 ovx dh]^t}g iotiv 6 tocov- 
T ,: Ai7'o?. ovx i^e X9^i xatacsxevd^siVy d?,Xa ixHvovg avtovg 
( i.f.) c::roq^ifVa0^c(i :rQoriQOvg v^cIq toO to£OiJtoi; ?.6yov' Vo lo 
'wonr dicc rov aidoiov x^Q^^' ^i ^^ >1^ ^^^ rijv xaQdiag 
iy..7ru:r6nevoVy ovx ccv 6ia tov cci6oiov i%\iii. xcd ^}]v vzb 
:T{}oc:toiae(6g ye rtjg tjuniQag ix7rifi:rBrai. ovx ccQa iv ty 
y.i o^^/W *<yTiv 7] nQocciQ£atg\ oprco 6$ xcct :r€Ql 6tccxcoQt]uatog 
,'i,^^(\2t iyx(^QeL xcci yccQ xccl touto 6icc ittv rijg i6Qccg. vto i?"' 
uiirot ri^g ijitertQag nQoaiQictog jcQcortjg xtvovctjg ix^ri^Tce" 
ZiA. ilrtg^ oi^at^ xal rcav noQQcordrco xeiuivcov iaxrrijg ddxtv- 

1 «x{*/.i'Ofi M. — 8 dta xov M. — 10 d^iovv codd. edd. «{ico nos. 
II totov h ctidoiov MA. — 13 atQtafttig L TZQoatQ, MA. — 15 vno 
T/,> MAliChK vxo itivTOi r^g L. — 16 nQiitov nivoiivtog L. — 



^••^i«.». quae superius paulo eollocata est, et a facultate eo, 
<|Ui«' vt'>icam in se ipsam contrahit atque efticit, ut urina 
♦•MTaiiatur. At Praepositio dno utrum pro i^ au pro v:r6 
>iinia sit, in dubio esi Si pro i|, vera est oratio; uam 
v.ih^ rrit: \si e cerebro vox emitterctur, non per asperam 
iirtMiam emitteretur', si pro i^to, falsa; nam rursus talis 
-rit: \si a tercbro emitteretur, non per asperam arteriam 
♦*irr»Ml(.rctur.' Quae quam falsa sit, non opus est probare, 
> ' prius ab ipsis illis pustulo, ut senteutiam dicant de hac 
rati(.»io: ^uiina per pcueiu pruccdit; si r^ rijg xccQ6iccg^ i. e. 
'» cord»» emitteretur, non per ))«*iiem exiret. Atqui a volun- 
^^»"»' nu^tra emittitur. Xon i^itur in corde est volmitas'. 
ha ♦tiam de excremeiitis interrojjrari potest. Nam ea quuque 
l"r M-dom, sed a nostra vohiutate, quae primum ea movet^ 
♦'liiiiijjilur, quae quidem voluntas profecto quemlibet pedis 



— 198 — 

oi^si to ^ov^ iyxifpakov 6% yvfivdwg tmv ootoi/ ^ ^litKig 
Tjvtivovv ainov xoMav ovx aqxovov fiot/ov oi*dh &ri'ow 
evdvgj aXka xal xavtaxa^tv avaiadijtov te tuu axivfjtot^ 
iataaov tmv Tca^* opfiqv xtvj^0e&v iQyd^ri tb {^or. ei^fitag 

5 di (lOi xal TC^oC^Bv^ og ov 19*1 ffwtitQavai tov ^ciQaxog 
ovditi(fav xoUotr/ta yvfivovvtag ti}V xaQdiav. si yaQ di^ 
tovtov tvjoi tig, ov (lovov iav ^kij^Biv i; ^kav § tt toiov- 
tov mgov iQya^a%ai ^ovkt^^fj^ dvvj^aetai TunoQ^ovv^ alla 
xdl fiovkfjd^slg a&QOiog oA>^t/ i^sketv ovx atvxijOH tijg x^f- 

10 QovQyiag. yivstai itiv ovv tovto xal xata Ttoliag &v6iag 
S^ i^ovg ovtiDg initeXov^iivag Tcal tpaivatai tic ^ma r^? xaQ^ 
diag Ijdij xata tiSv fiafiHv imxsi^iivtig ovx avtatviovta (lovov 
^ xBXQay6ta Ovvtovmgn a?JM xai tpBvyovta^ H^iXQ^ ^^9 '^^ 
tmo trjg aifiOQQayiag oKo^avri. tdxiOta 6% drptov^sv avrav 

15 ixx£vovtai tb aifia tittdQiov (isyiatav dyysicjv diaancauiv&v, 
2S9 dXla axQi ^SQ dv iti ^tj^ \ xal dviatvii xal (pavst xal tQixfi» 



2 7|VTcvovir CMAB ^vtivaoyv ChE; cf. p. 182 extr. E. — ^ »g ov 
Xfftl om. C. — 7 Tvxfl CA ^1717 BChK rvxoi M; cf. Proll. pp. 21 et 
80. — ri ^XiBhv C fl d, 31 A cett., iav d. nos. ^^oav M f,cf. Proll. 
p. 83) ^lav CA. — SfiovXrfd^^ om. C. .-- xaro(>Oovrrni IL — 9 ctrv- 
X^ctig C. — 10 uBv ovv nai C ulv rovto xal MABChK. — 12 iiovov 
om. C. — l i dno r^s C. — 16 %al avanvti om. C dvanvri M dvanvti 
A. — tpoivq %al tgixV C. — 



diri; si ▼ero cerebrum detractis ossibus aperueris vel ali- 
quem yentriculum eius compresseris^ statim efdcies, ut ani- 
mal non modo mutum spirationisque expers fiat, sed etiam 
omnibns prorsus sensibus motionibusqne voluntariis priyetur. 
Cavendum tamen^ quod iam supra monui, ne, dum cor nuda* 
mus^ alterum ex thoracis cavis perforemus; quod si satis 
praecaTerisy non tantum comprimere cor rel collidere vel 
tale quid facere tibi cum successu licebit^ Terum etiam si 
totum avulsum extrahere Tulueris, non minore chirurgiae 
successu consequeris. Fit quoque in multis sacrificiis, quae 
de more peragi solent, ut victimae corde aris iam imposito 
non solum respirent aut magna voce clament, sed etiam 
fiigiant; donec sanguiuis produvio concidunt Nimirum quam 
celerrime sanguis exinanitur, quoniam quatuor yasa maxima 



- 199 — 

TGV^ di yB xccta roi/ nQcarov cnov&vXov oC}]^iQai 6iaT€fivO' 

iievovg ravQovg t?;v ixtpvCiv toO vcJTiaLOV uvelov nagttXQrJiia 

&fciiie^tt ^ij oTi dQauitv itt dvvauivovg^ akXa ^ifjdl ixl 

dJUixtCTOv ^tQofitjvatj cvva:t6lXvT€u de aircoig aucc rtj rofig 

X€cl i ava:tvo}j xai i; (pcDvrj* xal yuQ xcd ravTcug avto^iv 5 

iCTiv ij ^QX^i' ^^'' fiivToi xaQdiav ini tc5v outo nlr^yivTcav 

T-avQOv iOTtv tdstv axQi nXeiOTOV Ctfvt^ovOav cfia Tcctg aQTij- 

Qtatg a-xdiSatg* ov yccQ 6)} xal rccvTaig ys naQa iyxitpdXov 

ro cftfv^ftv icriv^ ci0:reQ ovdi ccvTfj rfj xaQdici. cag yccQ aC 

-xtvrjOBtg iriQov yivovg hloCv^ ovtg) xcu rav aQx^v ovdiriQa lo 

nQOCsdftTcu rijg iriQccg^ dkld iariv ovrtog ij re xaQdCa :rriyii 

rijg xara rovg C^pvy^ovg xtvrjiSecog o re iyxicpakog rrig xcxxa 

TtQoaCQeoiv ovdi iortv ovdtlg koyog^ og dvccyxdOBt ^tCav dQxijv 

iacaOcov ftifcct rciv xara t6 Sc5oi/ ivBQyetcov* ovtb yicQ tog 

cit'»x ^Vd^/ofxfcVciJi' Btvat 7to?,?*(ov oi5^' cog /i»; 017 ovto cpatvO' js 

fiivov imdtt^Bt. dlka :tBQt tuv rorrot; xav rotg B^rig iicl 

Ttkiov lavTOtgl Stcckilioncu, wvi di itp^ o:tBQ ikByov av&tg 



1 rov ^^ C. — diftTfuvouivov rnvQOV C. — 2 intfVisrjatv C. — 
l.') toq fitj ovx ovrtog CM »$ firt ovzmg AHChK. — 16 imdn'^Bi£ C. 
— 17 ttvTois uncis inclusimus. — 

divellnntnr: quamdiu tamoii vivit, respirat, vocem emittit, 
furrif. Quibus vero tauriji, 'nl quo»! tjuotidio videre licet, 
dor>i joedullae exortus ad primam vertebram dissecatur, ii 
illico iion modo non currere, sed ne ])aululum quidem pro- 
predi amplius possunt et simul cum incisioue illa et respira- 
tio et vox evanescit, etenim et liarum origo a superioribus 
partibus proficiscitur; coutra cor in iisdem videri j^otest una 
cum arteriis omnibus ])ul<are diutissime, quia his nou magis 
quam cordi i])si principiuui a cerebro oritur. Quemnduiodum 
enim motiones diversae jrenere suut, ita neutrum ]irincipium 
altero indi«^et estque cor iiulsuum, terebrum voluutarii motus 
fona neque ulla ratio nflerri ])oi<'>t. quae omnium iu auimali 
functionum unum tantum ])riucipiuui esse cogat. Qui enim 
conntabit aut tieri non j^osse, ut multa .sint, aut re vera 
ita sc non liaben*? Verum liac de re in sequeutibus libris 
lougior inihi disputatio erit. 2Cuac redco ad id, de quo modo 



— 2C)(i — 



1 * 



tiO (^tttvitnt, XQOs to ii^re ri^^ ava^tvsvartxri^ xirti0emg ut^rei 
rfiS q){oviirtxijg di^^iovQyixijV ccQxiiv eivai rijv xagdCav. dia 
ixeivrfV n€v yag ro TtliiOrov^ ov ^i^v vno ixiivtiq y£ r^v 
avaxvori^* yCvBO^ai 6v^iiii[itix€v^ ov ravrov di inriv vtco rov 

:» yCvBCd^ca xal did r/. yiyQanrca de ii^iv ev fitfikCov 16 Ca Tca^ 
iavro xegl XQsCc<g dvc<:cvofjg, 

Oi de fyovnevot cpcoviiv ^ dvcatvoriv vtco r^j xagdCag 
iTCtreketcsd^ai npbg rijg xard rijv d^iotv iyyvrr^rog i):rariy^ij<y«v 
ovx etdoreg^ ag ov ^rccvroig^ ei ri ^zir^oCov iort uoQiov ive^ 

I') yeCag fjOrtvoCovv^ /5 dvdyxfjg rovro xcci dQxk X»|> iveQyeCag 
icrCv, ovde yaQ ooot rov iyxicpakov v:co?MiificcvorHftv dQXU^ 
etvai riig Tucrd ofp^akaovg xcd (orrc xal Qivag al6^f6ecog^ 
oti 7th]aCov airrciv iartv^ oQ^cig iTCtxetQovOiv^ dkkd xat 
tovrovg 1; ^ioig e<5cfcc?,ke^ ud/J,ov de ovx ^ ^iotgj dkkd t^ 

\^ neQt r^jg ^iaefog do^cc. itccvrcng yuQ dt]:cov rotourp rtvl 
XQO0X9^'i^ovrai xard rdg d:codeilftg d^icitKcrt' :cd6i rotg iveQ- 
yovOtv ix rtov zi^.rfiCov iariv r^ «pjjr/j. roLTOV ydo vitore^iv- 



1 TOi$ dvanv. M, — 5 yivic^cti M yCyvte^ai C yiVfU^rci A- 
10 Torrfi) C. — 14 tcfpctlt CMABCh ictfullf K. — 15 teicd^Cii 

MABCLK ^ictms C; cf. ProU. p. 03. — 17 ithiaimv codd. edd. ; 

_/ 



A. — 

aiov nos. 



dixi, nec respiratiouis nec voci.s niotus eftectricem vim atque 
originem in corde csse. l^roj^tcr lioc enim potissimiim, non 
ab hoc fit resi)iratio neqiie idem c>t ab aliquo tieri quicl- 
piam et propter aliquid. Sinj^ularis autem de usu respira- 
tionis liber a me conscriptus e^t, 

Qui igitur vocem vel respirationem a corde proficisci 
opinantur, situs vicinitate deccj»ti sunt. quod eos fugit^ noii, 
si quae pars functioni cuicimqut* vicina est, idcirco eius 
principium necessario esse. Xam et illi, qui cerebrum oculo- 
rum, aurium nariuiuque i»rineipium e»e statuunt, id ex eo, 
quod iis proximum cst, non recto argumentantur, sed ipsos 
quoque situs in errorem deduxit vel potius non situs, seil 
eonim de situ ojiinio. Omnino hoc fere enuntiato ad de- 
monstrandum utimtur: omnibus functionibus e propinquo 
origo est. Quod cum pro vero posuerint alterumque illud 



— 201 — 

Tt»^ to^ f\X}}^0V::. HTa fx Tov (fravoutvov fl^^ocyAi/ijrO^fWog, 
€.>c ^yxiifcc?,ov rl^avsi ra c5t«, TceQCfivotTO Rv )Jd>/ rb 'accI rijv 
c^Qxip' cn*Toig r>%" H*fQyeicc^ nnfv^ev vxuqxBn*. \ alla oCr£241 
TTQlt^ cctadt}6iv oiTf ^Qog v6t}0iv ii^ccQyeg icsxtv. cog :cQm6v 
T^ yM\ i^ iccvTov TCtCrov nvca^ t6 vvv eiQt^uivov cciico(Aa^'> 
To :cact Toig iveQyovcStv ix tcSv ^hfiiov ti%*cci Tt^v ccQXt]v, 
nx^xovv ovd^ oxt :ch]iStov iyxecfcclov tcc c5r« xal oi ocpOakfiol 
x€'.i cit Qtvsg^ iinrev^fv cci^rotg tj Ttjg ccta&rfTixijg dvrccfiecog 
iortv ccQxij orO' oxi 7rh}aiov iari yMQdtccg xa cpcovt]rt7La te 
xrci ccvccTcvfvaxtxcc n^Qtcc, dtcc rorro ix xc.Qdtccg ccvrotg »/ ^pji}. i'> 
xtci nijv 6 ^ccvficciouevog i»to Tf5r JlroylKtiv k6yog 6 Zi^vco- 
i*og^ ov xccl ^CQcorov a:rcct*rcov iyQcvfv iv rco tc^qI xov tijg 
fvjjig i;yfuovixov Jtoyitn^g o Bccjh^/.covtog, ovx /£ aXXov 
Tivog ixii xo ^ccvttci^faiycct 7C?,i]v ov vvv eiTCOV altc6(itttog 
ijrf*/. eiatf dl ivccQyiaxfQov^ fi :rc:QfcyQccrl'Cci(i€v ccvx6v* ix^t »*• 



1 tTtfivfcOti toild. rdil. ffKtrouirni* iuj>. — 2 ly%t ff tK^ov MAH *"/xf- 
T< 4t>»' V*CJiK; cf. Proll. p. ^7. — ■ntoctrnT^ M. — 'A avxoti om. C. 
iVThv C ivTivdtv C . — 5 y.rt/ (ivrov C y.cti t^ ic<vTor M A. — 
r. Ttr tipxilr • • orft* oti rki,ciov ioTi xfroAtV.,:. marf^iiii adscr. liiitiy 
M |»o-t cIq)i',i fr!<;iiuni luciiii«ie po^ut^niit Al!. nr L'M'Xcrurt CLK; iiitcr 
tny/v i't ovi^* oTt Tr/.i^aiov ioTi x«ort'r.>' ii.M-ri ouo/mc rU vr.lt Coru. 
Tr^v t^nr^v. o''xoir nrO^' ori nlifaiov i\'Y.tr;i'.:)^' x. r. /.. C: ct'. lVo;xi*auiui. 
1. I». I«» *'\ l*rt»U. JK .M. — 10 udo/f: Xf.i dir. (.\ — 1*J t; 0«»;^« C. — 
\'> i-fHif d^ '^&ic C tiat /iJr M fi<7// rt A f<o>/ d' li. — fi-rro C — 



p j»atentions a<l soiisus robns a^snni^orint, cerebrum aures 
attinj^ere, iaui conchuhmt ex t*o<lem es<e iis functioni> princi- 
pium. At illn<l. f|uo<l modo dixi, «'niintiatnni ne(]uc ad fion- 
'^iim neqne ao inti-llecinm ita evi(l«»ns i»>t, ni ]ninnirinm es*<e 
••I rx scse litloni Jialvre e\i>tini:iri |H)»it. Itacjue neqne, 
€juia c«*rel)r.» vicinat» anies et oculi A n.ire^ sunt, iude facultatis 
sfiiticndi iis |nincii»iuni est m*(jue. (jniii viicis ct rcspirationis 
jiartos iuxta cor snnt, ob eani caM>.iiJi e ronlc illarum ortus 
e^t. lUa vcro Zenonis, qnum Stoici l.uuliliU'* ellcrunt, ratio, 
qnam \f\ priniam omnium in lil»ro di* animac in'incipatu 
Dioirene<s liabvUmius n-ttulit. non aliundi» rjuani ex ennntiato^ 
qnod modo dixi. laudem ccmciliavit. Mauitostius paleliit, si 



— 202 — 

yaQ ada* ^^cav}} dia q^riovyyog x^9^^' *' ^* '?*' ^^^ ^^'' 
*iyxiq>aJiov xoQov^rc^ ovx rcv dia ifciQvyyog ixdQH. o^€V d} 
^JLoyogy xal <p(ovfi ixstd^ev x^^^^* ioyog di «-t6 diccvoia? 
^XCHQBI^ Scte ovx iv TQ iyxffpdka iotlv ^ dtdvoia/ rov 

* ainbv dri rovrov /^oyov ^toyivvig ov xaxa vi^v avrijv epara 

liiiv, cAAa 0}d€' ^"O^ev ixiti^Mtai i/ fpav)]^ xai i; ivap^p€>g. 

^ovxovv xal i; ^r^fLaivovCa ivaQ^Qog q^cDvi} ixetd^iVy rof^ro 

242 *di 6 Xoyo^, xecl 6 /.oyog aQa ixil^iv \ ix:iiu:tfr€ci^ oO-fi/ xcci 

^ff ^(ovfj. *; ds <p(ovi] ovx kx rtov xara t^v xfqpaA^y rasrav 

H> ^ixxinmrai, dXXa fpaveQ&g ix rcov xdrco^tv luckkov. ix^a- 
^vijg yovv icri dia rr^g aQrrfQiag dts^iovOa. xal b koyog 
^aQa ovx ix rijg xs(fa/S]g ixirifiTtirai^ dkla xicrtod^ti' adkJ.ov, 
'aJLla fiiji/ yB xdxBlvo dh]^i<^^ rb rbv koyov ix rr^g Siavoiag 
^ixJtiiixeC^ai. ivioi yovv xal oQitfiiiBvoi avrov q:aaiv uvfzt 

15 ^iptoviiv CtiaaivovOav d:tb diccvoiag ixxsuno^iivfjv. xat a/.^.cDC 
'di mi*^frror t»:r6 tc5?' ivi'oi<3v ivafariuaaaivov rcov iv r^ 

5 dfi om. C. — 8 6 ioyoe .bi^i C 6 om. (bib) MABChK; cf. Proll. 
p. 106. — 10 ffi(parrig ABChK ^•Kq>avr,g CM. — \1 ix TJ.g C Sirt rf,g 
MA. — 13 uijV yf C yt om. MABChK. — 15 ar^aatvovGav — fx?rfurro- 
fiivriv om. C. — 16 aterfuaafiivov C ivesatiuacuivtav M ivcKft^ut<cui' 
vop A. — 



eam hic adscripserimus : liabet autem in liuuc modum: ^Vox 
per asperam artcriam procedit. Quodsi de cerebro 
procederet, non per arteriam procederet. Unde -lu- 
tem oratio, inde etiam vox procedit. Oratlo autem 
de mente procedit; non igitur in cerebro mens est\ 
Eandem rationem Diogenes non iisdem verbis, sed in hunc 
modum interrogat: *Unde emittitur vox, inde **tiam 
articulata vos^ ^^S^ significans quoque voX; id est 
enim oratio. Etiam oratio igitur inde emittitur, 
unde vox. Vox autem non e capitis sedibus. sed 
manifesto ex inferioribus partibus emittitur: per 
arteriam enim sine dubio transmeat Neque oratio 
igitur e capite. sed ex inferioribus potius emittitur. 
Atqui illud quidem verum est, orationem de mente 
proficisci. Nonnulli quidem ita defiuiunt, orationem 
esse vocem siguificantem de mente proficiscentem. 



j 



f » 



' t « 



— 203 — 

^dtftvoia xul otov fxrfrv^rcDiuvov fxniuneo^fu rov Xoyov xacl 
^7C€£Qf7CZfCvBf5ff(a Tc5 XQoi^co xciTfi Tf To iiavoeto^cti xfd rifV 
^xtcric To kiy^iv fvigyeiav. xcd i/ diavoia uqcc ovx ifSriv iv 
Vp xf^cfAi], cilka iv roig xarcoriQco r6:toig, naXtfSra xcjg 
^:c£Qi rijv xaQdiuv.* roiovrog ^iv fSot xcd 6 Tor Jtoyivovg '• 
koyog^ i(i:rcc/,tv JJ xc<ru tov Tor Zijvcovog ifg nijxog QijOecov 
ixrirafiivog^ Sore ixeivcD iiiv i/J.Btjrdv rtrcc ro^v avayxaiav 
ci^iio^iurav. ^cXfOvccieiv df rovrn. /JoiUofira de crolv ikiyxHv 
ai*Tovg irt xa\ rov toi5 XQvai:r:rov nccQcc&io&cct Tordf rov 
TQo^rov i%ovTcc' ' Evloyov di^ ffg o yivovrui al \iv Tovrp] i^ 
'fffl^icaicci xcc) i^ ov 6 koyog ix:riii:riTai^ ixetvo eivai ro | xr-2-13 
^Qctvov tJJj? i*i*ySig f*fpo?* o^' y^^9 f(XX^ /*^v :rrjyri koyov 
icrivn cc?,Arf dl diccvoiag ovdf cc?J,t] uev cfcovt]g n-iy;')/, u?J,7j 
a /,6yov ovdl ro o?.ov \cc:r?,cig] u?.Xt] cpcoifijg :n}yij ifirtVy 
*«/./.o il To xvQihiov ri^g V^i^iJ^ uiQog. rototrotg Sl i3 

l xa) aiite 0^01' om. C. — 2 rcS Xo*/w C teo XQ^^'^'^ MA. — xara xi 
cocM. edtl.. iorta^^c itnQU rt. — diccroticO^ctL CAiJChK diavfvo^a^at 
M. — 5 ntrroi MABChK {itv cot C. — Qt}tjt(oi: C. — 7 inTfzafti' 
»o^ M. — tTifivo C. — 8 TOi»rot» M. — 9 :<vtov C. — 10 ai post 
ynovTui orn. C. — /y rovTfo coikl. cdd. /r lujrrij Corn.. nos inclusimus. 
- II c ante Xoyog om. codd. edd. et ly.TrtunfTci ;>Oat P.o'yo5; at vide 
i. fra p. 1'.j2 unte m:*d. K. — 12 ♦) ^rr^^-iy codd. edd, rrr^yij nos. — 
\\ iiTzkai oni. C, noB uucia inclns. — ir* rctiroiff dl C. — 

.V<' i»raeterea probaLile est a nioniis iiotionibus in- 
lorniatam et cjuasi exprossam cxire orationem et 
temporis intra cos^itandi et nicencli actionem spatio 
**xt»MMli. Erjro mens quoqne non in ca])ite, sed in 
'nferioribus loci.<, pra<»cipue in ccrde. collocata est.* 
Haeo til»i Diopenis ratio est, quae contra qnam Zr^no fecit, 
ad verborum timplitudinem porriiritur, ut illi nonnulla desint 
•*niijitiata nece^>nria, iu hac quaednn^ redundent. Sod prius- 
quani ea^ refellam, Chrysijipi quoque rationero subitmgere 
volo, qua^ talis e.st: ^Consentaneura est, in qua noti- 
tiae rerum impriraantur et e qua oratio emanet, eani 
»*^se aniraae partcui praecip\iam dominantemque. 
Xoqne enim alius orationis, aliu? menlis neque alins 
^ocis, alius mentis fons est neque omnino alia vocis 
'^rigo, alia praecipua animi pars est. His convenien- 






_ 204 — 

^(fvfiq>tiipo)g xal riiv didvoiav a^oQt^ofifvoi kiyovCiv atrrijv 
^Tirjyilv Bivav loyov. t« yicQ okov^ o^ev o Xoyog ex:tBfjL7r£Tai ^ 
^ixetiSi 6sl xal xbv dtakoytoaov yivead^at xal rag biavo^eug tuu 
^rag (leXitag rdv QtjfSeov, xa^aztfQ iq)))v, taika de ixq>atfiog 

:• ^tcbqI T^y xagdiav yivstat ix tijg xaQdiag dta (paQvyyog seai 
^rijs qxovijg xal toH ?.6yov ixiti^Jtofiivov. m^avov 61 xcct 
^aXlag, sig o ivaijuaivetat ta keyoftevaj xal arjntcivsa^rcL 
*ix6t^£v xal ticg q>c}vag a:t6 ixeivov yiveo^at xatic x6v 
^TtQoatQfifiivov tQonov.^ a?Ag Ti]d}] uot tav zeQt tijg ^GH^ijg 

1" loyoDV tcSv I^tolxcoV ai yccQ xrd rovg iKto tc5v akkov ijQcy- 

ttjiiivovg i<pe^i]g yQcctfotut Cvfi:tavtccg^ eig aitstQov rt fiijxog 

i^TtBOeltat tb yQcciiua. ov yccQ av ovde tciv v:t6 XQVffiTtxov 

t£ xal jifioyivovg £iQ}iuivGiv £itvr]^t6v£vaa koyov^ akkcc tiQxa" 

•244 (i^f]v i^etdcag Tor toi \ Zt]V(ovog ^iovov^ ei fi^ ^tQog ttva 

15 Tc5v Etcaixcov iyey^vH uoi :tote anq>i6^ijt}]aig vX£Q rov 
%caQ£t Qfj^tcctogn 6 :tccQikcc\i£v 6 Zr^vcov iv ta ?.6yc/} yQai^ag 



1 avuqfdvag %al rr^v StavoHtv C x. r. d, avu(f<6vcog MABChK. — 
Xiyit C. — 4 iatfccvtog ABCbK iy.ffavcag CM. — 5 xaodiav olow 
yiyvBtat C. — 7 ar^aaCvic^ui coilJ. ed<l.. fortasse i-Kar/u. — U) rtov ante 
ZrcolKcov orn. C. — 12 iunfaftrai ABChK i%ft. CM. — 15 dMpiapi]- 
rriaig norh C norh da(p, MA. — 16 otzsq tka§Bv codd. edd. o na^i^ 
la§ev no8. — 



ter mentcm ita clefiinuiit, esse foutera orationis. 
Ad summam, uude oratio emittitur, illuo otiam 
ratiociuationem et intcllegentias et meditationes 
verborum, ut dixi, fieri necesse est. Quae omnia 
in corde fieri perspicuum est, cura ex eo per aspe- 
ram arteriam et vox et oratio emittatur. Ac prae- 
terea probabile est, in quo ea, quae dicuntur, impri- 
muntur, ex eodem quoque exprimi atque iudo voees 
effici eo, quem antea dixi, modo.' Sod iam ^utis dc 
Stoicorum de voce ratiouibus dictiim ost; si enim omue:>, 
quae a cetoris iiiterrojrautur, vellem doincei^s iid.^criuore, iu 
immensum excurreret liber. Xjiiu ue Chrysippi quideiu et 
liiogenis rationes raeiuorasspm, sod satis Iiabuissem exaLai- 
nare solam Zenonis, nisi olim cum ^toico quodam de verbo 
^proccdit' ortu esset disputatio, quo Zouo in ratiouis conclu- 



— 205 — 

Mdi' ^grojj/P; Sia (fciQtyyog x^jQii.' ro yc<Q ;rf«>9^r rorTO Qijurc 
iy€o ulv ?;|/oi»i' rcxovfiv fv iOG) tc5 ii,bQytr(a i} hx:rt^:r(rtti. 
o dt Tovrojv fuv ft}}dtrfQov f(f}j 0}]uC':ivf(S^(ct ^tQog ccvrov 
x€:i TQtrov a/./.o naQu r^cvra ?.tyitv ovx ilxiv. i^vayxda^i^v 
vvv €cvT(p T« r^v (i?.k(av ^lraixcov zrccQttvayivday.fiv fitfikuc ^ 
uiTCCAaufi^cvoin-CDV rifV ?.t^tv i; ttg ro i^iQxsrai 7} iCg to /x- 
^tia^Tixcci^ 7C(c{ya7ceQ xccl vmf cc:Ttdet^a XQV(Si:t:r6v rs y.al 
JioytvfiVj iii%^ ovg ovz (ci^ayxatov i]yovixai rag r(3v 
iiA/.tov m(Q€cyQfi(pnv Q}]a€tg^ «/./.« /nrJ ri]v ii^irccoiv ccvr^v 
Zd}] TQt\*ouai rijv ccQxilv cc:io Tor Zijrojro^ ^coirfiaiLevog^ 1« 
(i0T*-9 i}] y.(c\ ^rar/jQ iart rov re :ceQi xljg (pcovijg loyov 
rovdi xrcl (CTcdGYig rijg rcov 2Irojtxcov atQioecog. rb ^ev ovv 
zqHtov kijuiia riig X^^Q^*^ <fo)vi}g uBraXri(p^it6}]g i:tl ro 
occcfiarfQoi' sar(ci rotovit* ^qcovij dtcc (pdQvyyog ixziunerai' 
Tn dl ((fttijg rotTW. to dtvrfQov. rotovrov ^ti dt }]v a:ro 1»» 
iyxtqci?^ov ix:tf(i:tOfiivr]^ | ovx av dta cpdQvyyog i^cri^^rsro/ iVt 
TovTii iftiui To kifUna iii] on rov nQ(6rov yivovg *ix:r crr (oxi- 



J /*4ft ovv ,'#ic^ C, — 3 oivU M 6 df CA. — atiuctivt-rcit ABChK 
f.uuivfc^ui CM. — 7 iu verbis x«« vvv un&dtiia desirit codicis C 
:• i. Vili, a verbi» XQvoiitnov rf iucipit L; cf. Progr. I, p 8 ^t Proll. 
f .►. 7J et 7.') — 11 rovtf n:(}\ LM\ tovto n. B rovrrd ar. Ch roi» n. 
K; cl. I*rolL p. 61. — 17 *xsr*:rrw/f L. — 

. :i ':.-u*« pst. cuin diccTot: Vox per iisperam artoriam pro- 

iiu' Kfjuidem vcKcm proeodeudi idcm siixuificare oxisti- 

ij'.»l»;ini, quod ogrcdi vtd cmitti; ille cum neutrum liorum 
-i ::iiin ari diccrct, iiihil tcrtluiu halMdiat. qju)d affcrret. Coactus 
i.i*Mr fui hunc locum cuiu aliorum ^ftoicorum liliris conferre, 
M"i iUud vcrbum rnm «^gr^^-dii-udo v«d cmittcndo mutarcnt, 
•l'i«iuadniodum ct Clirysijipum ct Diog<»nem fccissc modo 
v>tiudi: quamobrcm iion iicccsse cs>o arliitror post hos alio- 
ritiii vfT^a ad.*{cril><»rc. scd ad ip^orum examinationom iam 
arndani «'Xordiarquc u Zcuuu*', ut ijui huius dc xoc(* ratio- 
iiiv totiusquc Stoicorum s*'cta(* auctor exstitcrit. Erit igitur 
iniun .»-umtio, si pro vr^rbo ^|>ro(MMlit' manifcstius subicccris, 
talj^: 'vox pcr a-^j^cram ai*t<^riam cmittitnr', alt<*ru deinccps: 
^i d«* cercbro cmittrrctur, non ]H»r a-^poram <*niitterctur.* 
llnii»* nou modo o primo jjcucrc, quo<l ad dcmonstrationes 



— 206 — 

vai tSp elg ticg axod£i^£ig ixixridsiavj aJiXa Tud xov itmiffov 
ZB xai TQitoVj XBQiixeO^ai, be iv ra xird^c} yivBi tav 
Ooipi0Tix&v 2,fi}iudt<oVj £1 y£ dri OXUI^^ ^^ Xi^£<og vxodvetai 
MnavovQytmivov t£ xal 0£OOfpi0^ivov X(f6g dn^pifioliav^ ix 

5 tavtijg tov £?^yxov ikxil^ov dxoiQdo£0^at, to yicg ^£i dh 
rjv dxo tov iyx£g)dXov xtOQovOay ovx dv 6id (pdQvyyog 
iX&Qfi* ('('OX^riQcig ixBi ri}i/ dxo xq6&£0iv iyx£tfiivriv rg 
QijO£i. dvo yaQ £iOiv iv dnaoi tolg toiovtoig koyoig oa^£lg 
XQO&iO£igj ij t£ vjco xal i} £$, ov ovd^^iiav xaQika^£v xaitoi 

10 dvvdn£vog £ixaiv ^£i 61 riv ix rot; iyx£fpdkov x^QOvOa, ovx 
dv 6id ^pdQvyyog ixciQ£i^ rj £t /i/; ix tov iyx£tpdXov, vxb xov 
iy7C£<pdkov y£ xdvtcrg iQX^i^ £ix£tv avtov. »} yaQ 6td trjg 
fpaQvyyog ixx£axo^ivri (pavii ix ttvog t£ xai vxo ttvog 
ixxi^LX£tat' ix ttvog ^lv drg dyy^iov X£Qtixovtog, vxo rit^o^ 

16 dh ag 6vvdii£Grg xtvovor^g to X£Qtixov' aOX£Q dnik£t xai xb 

2160V(»oi/ i^iQx^tat ^uv 6td tov aidoiov, ixxiiiX£tat 61 \ £§ 

dyy£iov (liv^ xijg vx£QX£t}iivtig xvox^mgy vxb 6vvdfU(og ih 

4 napovgyripkivov M ntnavovQyr,fiiva L nsTtavovQYTjuivov A. — in 
tctvxfjg codd. edd., an ini xavrrjsi — 5 iln^cov codd. edd. ilni^ov 
nos. — dnododaaa^at M. — 8 loyiGitoig L loyoig MA. — 

accommodatuni est, excidisse dico, sed etiam e secuudo et 
tertio et versari in quarto genere sumtionum sophisticarum 
figura quadam dicendi involutam et callide captioseque ad 
ambiguitatem couciimatam spe refutationis eludendae. Nam 
illud ^si a:ro iyx£(pdkovj i. e de cerebro procederet, non per 
asperam arteriam procederet' Praepositionem a:ro vitiose 
appositam habet. Duae enim cum sint in istius modi ra- 
tionibus Praepositiones minime ancipites, vxoj L e. ab et 
iiy L e. ex, neutram sumsit^ quamquam dicere potuit aut 
ita ^si ex cerebro procederet, non per asperam arteriam 
procederet*, aut, si minus placebat ^ex cercbro', certe a cere- 
bro, quod est vxb xov iyx£^d?,ov, utique ei dicendum fuiL 
Quae enim per asperam arteriam emittitur vox, ex aliquo 
et ab aliquo emittitur, ex aliquo velut vase continente, ab 
aliquo velut facultate continens movente. Ut exemplo utar: 
urina egreditur per penem, emittitur autem e vase, L e. 



— 217 

Vor iiyfiiovtxov oitO:?. rrj^ df rtov viVQcav «92 'i^ '^^^ ^'/s» 
*xi(f(t?.rj^ ovCff^* o ycto dii fiov/.nrj Aty^iv 6 .Y^rtfrrraroj /r 
T^df rg gijCit^ Totovrov itsrtv' ft xiu OvyitOQilauf rig ^Qlijv 
ilvai vivQov rifV x&qcchiv^ or .TfjiTfv ^-^* ^^* ^^*^U <fvyx<a- 
pi^Va^ ro f^yfuovixov v:rccQiatv, c yccQ ixstvot dri»aiT«i s 
Uydv vnlQ Tow r^r tfovifV ix rov anl^ov^ dtct rij^ tficQvy' 
fXyg ixcfiQfa^ca rifV ccQxitV r)f^ iviQyfUi? rotg (toQtotg i:n- 
x^li^covatig rijg Tucfcc/.ijg^ rotavr cc fzfCiri Af/frr v:r}Q rcSv 
vivpcov iintv cog ix ^lv rijg xfqci/Sjg ccQio^ivcoi'^ c;ro ds tf^g 
xaQdiag ri]v ivtQyetav f/o'iTCi>r. f3(79"', on dvvctrov ix rov i^ 
arij^ovg re xccl dia r^v cpccQvyyo^ iy.jrin^rea^at tiiV tfcovijv 
Ti^r ccQxhfV rrjg 7ctV}]afcog roig ivTccv\^cc ttoQtotg :raQfxovafig 
^^P xitfciXilg^ avrbg 6 XQvat:c:rog couo/oyiiafv. orxorr jpij- 
ariov iartv cog ccnodetxrtxco riS /.oyai, xci^ccreQ oi :r),itarot | 250 
riar llrcatx^v v:nt?,}jcfccatv. i^rtx^tQ^Trat yccQ, cog fuTor, «:ro i"» 

] mri,aftijr cotld. edd. rfvQCJv nos. — f^PZ'*> *f'' '^''O I'- — - ovorjg 
oior <*i; yrtg M orffij^ o/op yfj^ dr, L oi ci]s, n d^i ycco ABChK, n08 
yttif Arj collocavuiiii>. — 4 «r ante «r iii^-ruinms. — ory/copr^mf 
LMAlJlh 6w;7fi)pr|<if/ K. — 5 xw' to M t6 LA. — f/* yctQ M a ya^ 
LA — 6 dta Tov ff.tfi>. L. — 10 dvrciroy hv. rov L d. kortv im rov MA. 
— 11 dia Tou tf. L. — rJ T^yy aiite cigxt,r no< n«1diii:miis; tf. p. 224, 
l^*. — 13 ov-KOvv L ovxo»»y M A. — dfxxT^oi L x^i,GXkOV MA. — 
U avodffixTixcoTffTO) Ad"w L d^o<^*ixrr/.w 7,6''to M a. Tfi 2. A. — 

licet de nervis, qiiorum quamquiim iuitium a capite 
profieiscitur, tamon in corde priucipatus statni 
possit/ Quod liis vcrbis Chnsipiius vult, id tale est: 
Vuamvis conce.-^serit quispiam tnimt origiuem nervorum esse, 
non tamen prorsus concedet in eodi»ni es>e i»rincipatuin. 
*iuae euim illi diec>re possnnt de eo, quod vox e pectore 
J>er asperani arteriam emittntur oriuinem fmutiouis partilm.n 
^orjjoris capite sn^i^erentc. ejideni iioIms licit dic<ne de ncT- 
^is, qui a ea]»ite quid( in oriri, st'd a «•ordc funeti(mis vim 
accipere possuut. Fieri i«ritur po>>e, ut e ix^ctort» p<T aspe- 
nim arteriam emittatur vox, licet caput liis partibus motio- 
nis initlum praestet, ipse coufessus ett. <Juare nou debet 
w ratio tanquam ad demon>trnii«lum apta, ut plerisque 
Noicis placet, adhiberi. Arfrument.Uio enini, nt dixi, fit a 



_ 220 — 

HHBlv ivtl rov rijv: dtavotrti: oi»o««to>\ a0€CVT&^ dl xed ro ^yf- 
^tovixov xat rb iiyf^iovovv xal ro ijyovuevov xra ro d€<fx6^oi' 
xal to &QIOV xal t6 JLoyt^o^uvov xal t6 rooOi^ xal rb tp^vovv 
ovdlv yag diatpeQetv iiyvixiov^ onag av rtq ovo^iic^iv id^dloi 

5 T<cvr6 tpvlatr&v vicoxiiaivov :tQayntt. at otrrcii^ axavrag ^pio* 
ti^xscav rbv I.6yov xal fii; t6 avccyxatorarov tmv h}aiiar&v 
MQaleloiTifarcv n iv a df^lovrat rb :rnv rb dta rtvog ixxfft- 
xofuvov ix r&v'0vvtxoiv avr& nogtcov iTocianhC^at ^ ra 6i 
ovx avayxala jt?) ftdtijv nQoaars&stxeoccv^ eiHpoQarotatog av 

19 ip 6 Ao^^og azo x€ T^s ^iceag iTCtxetffeiv &Qiirj^vog ovx 
axoieixvvg rt t6 Tcgoxetaevov. ei ^ev yaQ ^ i| n^^e^ig 
iyxioiro rtara t6 kri^iAa t6 Xiyov icxb rfjg dtavoiag ixsci^- 
necs^at rbv Aoyov^ i^evdfi: eivcct tfijaouev rfiVo* p^ yaQ ix 
r^g diavoiag, aXXa imb rijg dtavoiag avrbv ixxiiixeo^ai' 



3 ro povv L t6 90OVV ^IA. — 4 ovr<og dvTOvoaaUiv L otcoc av ri^ 
ovoa, MA. — 5 tavto om. L. — ro vTtoxfiufvov MABChK t6 abe$t 
in L; cf. Proll. p. 116. — ymi ar^v drctyx, L. — rav lotmov L twv 
Xtimiarmv M A. — 7 naQalfloiniaccv LMABCU nc{ntl. K. — tS avro 
L. — 9 iirj om. li. — nQ06fTf{^i'iy,fac(v M.\B nQOCtrtd^fiTLfaav ChKL. 
— ivcpmgaros MABChK fvcpcoQcoTcirog \* fvcptoQccrorarog nos; cf. Luh. 
ParalL p. 38. — 10 ijy om. L. — ^ooOffffosg L; cf. Proll. p. 03. — 
inixtiQOvufvoi L ImxitQfiv a>ofuy'ifvo; MA. — 11 ano6fi*vva9^ai L 
asro^fixvt;^ t« MA. — ti uri j^ L fi u^v ya^ r/ MA. — 12 in xr,^ 
diavoiag codd. edd. ano t. d, Corn. — 14 avtov usq. ad diavoicrg 
p. 221, 2 om. L. — 



scilicet doiuiuanieui parteiu loco nieiitis poiieri», item priuci- 
paleiu, praesi<leuiein, (luceni. iiuperanteiu, priuci}>em, iteui 
ratiociuantem^ iiitellegeuteni, cugitantem; nihil enim intere^.<e 
putaveris^ qua quis appellatione uti velit, modo rem subiec- 
tam eandem servet. Si ita omnes hanc rationem interrogas- 
wiit neque vel maxime necej<sariam sumtionem omisissent, 
qua explicatur omno, qiioil jmt uliquid eiuittitiu*, c coutineuti- 
bus illi partilius eiuitti. vel miiiime uecessarias uoii frustni 
addidissent, facillimum cssiet deprehendere rationem a po«i- 
tura profectam ad propositum demonstrandum non accom- 
modatam. Xam si in ea sumtione^ quae ait axb t^g duc- 
voiagj i. e. de mente (*niitti oratioiiem, \is, Praepositionis 
ii inerit; falsam diceiuus, uou euim e mente^ sed a mente 



fZTHi:rfrr/.' «crfi dJ rorror ror /.ovoi' rcv^t^ itfQov ix9^^ 
^QcorccO^ra ro 0r/i.T/()f^(y«i« /Sjunr. :ro()fG(auvoVy ag eivai 
TOiiivdi:' MOfr »/ 9«?'// rA:T'cu:Tfrf:i, i-yMi^fv xcci i] (Jrjpiaivov^a 
^rcorf/, rovrtartv 6 /.oyo^. tK 6t dtcvot^c^ o Xoyog ixithfknmuy^ 
«?Jm ovx tx Toif tyy.t(f(u.ov' ovx aQCt tv rc5 tyxt(fcc?.n icfrlv i} 
fStdvoKc^ ovTCo ^itv t/o}jv tio(orf,(>iffct roiv /.oyov^ ii:ro to5 ZiJ- 
rwroc. tt nrfdtv r(OV /.t^^tufiTOJv }]nt/./.t ix)^rt 7TCiQcc).ttcp^jq(Se(S^ai 
tnjre ix zrtQtrrov 7CCiQcchirid)\(5to^(ct. tvtort dt xa\ axrvrofuO' 
rtQov irt xccru rovdt ro/' rodn^or tQcoTtjacct ovvxfivra rovg lo- lo 
yovg (ciKforiQOvg ig rcci^rnv' %'» /.dyog dtc. (fccQX*yyog i)C3tiii' 
:nrcct. tcccv 6t ro dtcc rtvo^ ix:Tt^i:T6utvov ix tcji' csvvbju^v 
civrip noQt^ov ix:Tiu:TtT(ct. oiart xcc) o koyo^ ix ro5i/ avv^iAv 
Tf] ificQvyyt ^OQt'(ov iyrTiuTcercct, iyxiffalog d^ ovx lcSxi 
avvf'/!;^ r/) (fccQvyyf (wx c:nf< i^ iyy.tfffc/.ov o ?.6yog /x;rf-/i- >•'• 
:Ttrcit^ culcc ix rtjg diccvoiccg \ix:Tiu:TtTcn\' ovx aQa iv iyxB* 
(f(c?.c} iarlv Ij diciVOKc^ ittart di dtj/Ayvori xccl rb xvQUVOv\^lS 

.3 Gvn7Tin((cuci to ?.i^uuit l. t6 c. /.. M A. — 1 t6 oOfi' codd. odd. to 
dflcvin.u^. — (•» «/./.« Y.ca ovy. L. — f> rrrnf/.r // 0/Jr>.'-cO"r.f LM nrtQalSKp^, 
\. — lo TooTTOi' LM X6"or AII<, iiK. — toonioi:! L. — Gvvd^itcc M. 
fivr&i^Tii L GvriftiTCi A. — 14 rro q . I, id. ]»Oatta. — 1,'> loyog M 6 Ad- 
*/nc LA. — 16 (lU.cc v.r(i ty. ML r/./.f: i-v. A. — ly.TriuTnTai post dta- 
i'0{'«i: uhcis inclu^imus. 

autom lontincTis arterino cerebruin: e cerebro igitur uoii 
emittitur.' Po^t hrinc conclusiontni ultera ita erat mterro- 
ganda. ut eonclusio i\)<a ti»'rtn sumtio, in liunc moduiu: ^uiide 
vox emitritnr, iiule ♦'tiam siunituan^ vox, lioe est oratioj 
ciiiittitnr autem e mente orntio. non e cer(.'bro: nou est igitur 
in eerebro mens.* Hoc modo Zenoni interrofrjnKlae tuerunt 
conclnsinnes, si nullam sumtiomni jiraetcrmis^urns aut uullam 
supervacaneam a«lmissurii.- oat. <,»iiannjnani etiam pre.ssius 
interrojxa n* licet, si utra^rjiu» rariom > in unain coutnixcri.s, ita: 
^oratio per as|nTam artcriam ciuittitur: onnu' antem, quod per 
ali(juid emittitur, e continciitii>u< illi ])artibus cmittitur; igitur 
ct oratio e coiitineiitibns aiicruu' partibus «'inittitur. Cerebrum 
autem non est coutinens artcrin«\ non igitur e cerebro oratio 
eniittitur, sed e raentt», uon in cerebn» ij^itur meiis\ Possumu> 



— 222 — 

TcvQi&ratov rav kmiiuitav :ra$aA.fJie(fifUVOV avrotg ^ ixoikSi 
Coqncuxat; fj axovOiv vno ayvfivaaiag xf^g fii^odov. iio 
Tud :ta(faxQovovTai rov axQOccriiV ov dvvafifvov axffifi&g 
diBlda^ai^ xortQov rdv krjfifidrav iarlv airi^ig^ urs ro xara 

•'• T^v /5 ^Qo^eCiv yQiorfifiivov eirs to Tucra rifv vxo' ryv 

dQii^v ftiv yuQ ovdi kiyovmv avro xard ya rifV iiiiVy iig 

di ye rijv av6ra6iv rov Xoyov xavrbg ag itQiixoreg nQO^ 

fh^XQ&vtai, I To yitQ ^il 6a ^v dno rov iyxs^pdkov ixjtBfnxofiiv^^ 

ovx av dia fpdQvyyog i^exifi:t£ro\ xecrd ri^v rov MQakeieifi' 

1** fiivov ki^fifitcrog dvvafnv (ckr^^lg elvai fpavrd^arcu. TtifStv 
ovv roig icfiaQrrjfta<Siv 6 rov Zrivavog koyog iKtevd^vvog ian 
xttta. TO devreQOv rdv krjfifidrav rb wvi fioi kekeyfuvov 
scQcirov fuv^ ort ri^v dno XQod^eCiv iv tcvra :taQikafie diov 
j^Toe ri^v e^ rj rijv imo' devreQOv dij ori rd xt^fidrttra 

^i :taQiki7te y to re xa^okov^ rb ^jtdv de to did rii»og iTcxefuto- 
fievov ix T«5i' avvei&v «i»t« iiOQitov ix:tifi:terai\ ro re xttrd 



4 z6 ante natec triv om. L (^bis). — '1 iQaTtoufvov L. — ri^ir ante 
aQXTiV om. L. — C fig uiv yf L. — 10 naat (ttv oiv L. — 13 xa^i- 
Xa§ov ABCh nttgiUifitv M Corn. Ttccgila^i LK. — 15 vfuiroiuvov 
codd. edd. iY.mun6ufvov nos. — 10 uo^iW ai'rc5 codd. edd. avxm 
lioifitov nos; cf. p. S-il, 13. — 



aut scientes captiose aut imprudeutes imperitia artis prae- 
termisisse. Idcirco etiam fallunt auditorem^ quippe qui 
nequeat probe disceniero. utra sumtio vera sit, qnao secun- 
dum Praepositiouem f| au quae secundum v:ro interrogatur; 
omnino enim sumtionem ad ver))uiu nullam dicuut, seil post- 
modum ad concludendaui rationem universam quasi dixerint, 
utuntur. Nam quae ita est: ^quodsi de cerebro emitteretur^ 
non per arteriam emitteretur*, praetermissae sumtionis vi 
vera esse exi^tiiuatur. Omnibus i«;itur noiuinibus peccat 
Zenouis ratio iii hac secuuda^ quaiu niodo rettuli^ sumtione, 
primum quod Fraepositionem d:t6 in ea posuit, cuin vel e^ 
vel wto deberet; deiude qu«)d praecipuas quasque praetermisit, 
tum universaleui Iiauc ^omne, quod per aliquid emittitur, c 
coutineutibus illi partibus iMuittitur\ tum siugularem Wox 



— 211 — 

Cnni rifV tcji' 6qtt(c?MC0V ovTt r/yirifra^ 6g iny y.cd rovrovs 
rcio ixaiV}}g Sc:tfQ :r»;>')J? rtvog KQveO^ca <fdvc:i ri^v c<tad^rf0iv 
u xttl xhn]iin\ o rf rov iyy.ttfccAOv ovx «aAo rt /loptov q^f^aiv 
ttQXiiv tivat rij»? rc5r civci:rvhvCrty.^v rf xal cpcovtirixcov cJpya- 
r(ov xiV}}a(C0i:* \ cMm iy.fivov ci(J:cfQ rotg td^.ot^* «Tr'0rir25O 
ilrfyiia^fCi r^»? xarcc :rQoaiQfOtv xtvijafcoc^ ovrco xat rotadf, « 
t::rfQ ovv iv rcti^ nfQ\ rijs: cLTOfW/ifo^' nf^odotg ididcii&fjiifv 
•4Ci96/,oi\ rccv^* fVQtaxfrcu xccrr. ufQog ixl naa}}^ PAt;»? 3rp«;'- 
uclrcov a?.}}^fx'90inra, X9h 7^-9 ^*''^ ^'-^^ mcvrcov rciv XKcaQ- 
lovrc/Oi* rp ^tQOXftiiivco TiQayitciri ri:h]fffc: lcc^t^avfiv^ aX?M lo 
fCTo /ioi'oi» rov avtnifi^iivov rco .T9o/j/.//a«n. 7.}}vcov 6i xal 
XQvai^TTCog xa) zftoyiv}}g o7 rf c:/./.ot Hrcolxo) xctv fLVQidxtg 
fxl rc5 ?.6y€0 tfccQQoSatv, 017 l^ovatv ayro/.oyiiaciad^at xfQ\ 
nov auaQr}}ucircov avrov, rb yccQ rot dfvrfQov ?S}^uc< ro 
y.(:ra avrbv ft iifv axQtfi(og rt anc zca aa(fcog xa} dtcoQtafti' ij 
viog frQ}}ro, rciv ix dfvriQOV yivovg fv av icfcoQci^r} ^civrcog 
i^^caQXOV i:cf\ 61 xara rb ri^^ /.i^fcog (Sxiifia :Tf:TavovQy}}(ti' 

1 oif^alaav iy/vTTftci codd. edd. o. ovx *p'vr. nos. — 5 l-Afivmv 
L. - 4t nav TOig 6f L xat r. MA. ~ 13 fr^oxriy AliChK tiov<fiv 
LM; cf. Froll. p. 20. — 16 av om. L. — 

cavebit, ut iion vel hos a corde tamquara fonte quodam 
>«*iisum »'t motum luiurire dicat, ot qui coirbrum, non ab 
alia quapiam parte respirandi et vocis instnimeutis motio* 
nem ««uppeditari dicit, si-d illud sicut ceteris, ita his quoque 
motus vohintarii aucturem esse, Quae iptur iu praeceptis 
dp demonstratione fjencratini didicimus, ea singillatim in 
<iuaiuiuiuc rerum inat»>ria vera esse rejieriuntur. Xon enim 
ab omnibus, quae propositao rei insunt, veras sumtiones 
pKere lic*-t, sed ab eo tantuui. quod rei, quae in quaesh*c»- 
nem venit, coniunctum est. At Zruo et Chrysijipus et Dio- 
iii'Uo> reterique Stoici «'llaui^i millirs in ratione sua fidu- 
«iam ponaut, tamen non liabe1»unt. quod ad ciTores in vn 
^ommissos defeudendos allerant. (.'uius quidem sumtio se- 
cunda si exacte, si plane, si distincte esset dicta, srcundi 
irenrris iitiqne esse dejutduMKlorotur: quimiam vm'o tij^ura 
4uadjm dicendi ver.Nute obtiH-t;nn ambi^uitatoui (ontraxit, 

11* 



— 224 — 

afupoxiQag iqroL yMxa t^p v:t6 ^tQo^eOtv ly xcctcc xhv i^ ^pcj* 
T^<T&ci, iva iititpiQvjai xi tloivov avTatg OvnitiQantia. 

Taia av ixi :t/,aia kiyaiv VTttQ t^^ toi; koyov. [LOX^ri- 
Qiag ixaiQcSiitjVj ai /ii/ xal o XQv6i:t:tos iyi^cixai ta Tijv 

r» axoTtiav avTOV xal Tor Tpo':rov Ttjg «i/TtA>/V'«««? avTog iyayQci- 
fpav 6ca ijg dliyov iu:rQoa^av jtaQa^iufiv Qt}aa(og iyxoQaiv 
tpaCxtov ix T(ov xaTcc tcc <7ri/i>i; iiaQiiv ixniii:taa^at rov koyov 
xliv aQxijv TiJ^ xtvifiatog a:tinaanovarig Trjg xaq^akfjgj SanaQ 
ya xal tcc vavQcc -xclvtcc t\\v axcpvaiv ix Tijg xacpcckijg axovxa 

10 xiiv aQx^iV Ttjg dvvduacog «-to Tijg xccQdiccg kciiificcvatv, xavxa 

262ft€i/ ovv oQ^cig \ aiQrfTcct toj XQvai:r:tp xcci dicc xovto av Ttg 

atrtS xal ^iakkov uiu^^cctTO^ dtoTt xaxidoyv to ccktjd^lg onag 

ov jrp^TCCf Ta 61 a:to Ttjg ^iaacog i^ttxax^i-Q^^tivcc xal xovxcov 

liaXlov^ oaa :tott}Tal ^aQTVQovatv ^ oi rroA/.oc Tav dv^Q(6:tcoi' 

i.'! ^ ixvyLokoyia xtg t] xt toiovtov aTaQov^ ovx oQd^Hg. xdkktov 
yicQ tiv imaaivciVTCc Toig xutcc xijv dnodatxTixiiv ^i^odov 

1 datpOTfQcc codcl." odd. c<u(fOThgctg nos. — 2 iTrttphQftai M. — 
ii %6caov L loyov MA. — 5 ri:io/.>/ti;fro^ MABChK €<rTtkf]uffa>g L; cf. 
Proll. p. 104. — iyfygctcpq MAB iyfyfftiipat LCliK. — 7 xtna rd 
LMAB rot om. CliK fcf. Proll. p 57). — axd^ri L. — 8 t/^j xivi^crfwc 
Tiji' aQxh^ L; cf» ProU. p. 119. — 11 «v fC rtj L. — 12 avTO M. — 
%al %art6fav LM. — i:-t %BXtogicaiva L im%$xBtQrfaiva MA. — .14 oca 
liaXlov codd. edd. ua?.lov oau nos. — notfCzKi L rroiijrat MA. — 
IC 17» ij L, — 



secundum i^ interrogari^ ut inferretur communis utrique 
conclusio. 

* Plura fortasse de Iiuius rationis pravitate addidissem, 
nisi etiam Clirysipi^us , quiim ab^surda esset, coguovisset et 
modum refutationi:^ ipse in ea^ quaiu modo adscripsi, oratione 
declarasset, cum diceret fieri posse, ut e pectoris partibus 
emitteretur oratio, caput tamen initium motus immitteret, 
aicuti, ut nerri quoque exortum e capite haberent, facultatis 
autem iiiitium a corde accii^oreut. Quod quidem recte a 
(Jhrysippo dictum est ac proptevea 00 magis reprehcnsione 
dignus est, quod, cum verum coij^overit, eo non utitur; quod 
autem a positura argumentatus est et magis etiam ab 
iis, quae poetae tostantur vel vulgus vel etymologia vel 
reliqua huiusmodi, prnve admodum focit. Uectius enim 



— 213 — 

ofV Zijror ^rVf fixav firf ixfov aarcffit t^ /^ifi igrfifaunst^ *iV 
To TiTfc^Tov fldog tu^tTnaxf r&v i.i;uiinr6)t% 6 ^JtoyfVfi^ dl ri: 
7oaJm uiv f iV To dfVTfQov, n;rr;| df aroi» x«i «iVop f i j ro Tf rctp- 
foi^, OT«i' ttJv yap Af'^'»; 'o^fr fx:rt'u:nrtti >} qr»»»>;^ x«} OTCti' 
*i^ d^ fpavif ovx ix TcSr xoTii: ri]v xftfaki]v r6:r&v fxztfnnfrtti^ :• 
K?,lk ^aviQ^^ fx rdv xdna^fv ii«/. Aoi»\ \ fx toi» dfiTfpot^iW 
y/i-oiv fwi' fmifiQmiarciv IQyirai toiV ^t;|ii««<yii»' ot«i/ d* 
9^11 Tor Ao^^or «:ro di«ro(«^ fx^rfptxfOd^tti. dfov i\to di«t*oi'«s: 
^fffiri, Tc3 T^TirpT» XQiJT^at yivft riiv f:rtxfiQtf^idr{ov. o 6} 
i)^yiog xal riiv toitoi» Cfpak^idnov o avrog rro arpoyfypaii- i« 
uiv0 xara rov Toi? Zfivravos koyov. orTO dl xa\ o Xqv- 
ffixxog i:rfidav ^tlv kiyr^ *x«i i% ov o Idyog /xTfii:rfT«i, 
ixfivo fivai ro xvQtfvov rt]^ V^v^t/i? f<fpo^*\ dvrihitlHi}if^a 
Tov /Myov xai fptjiSoiifv^ vrp^ ov |tur 6 ?.6yo^ ix7rifi:rfrai ^ to. 
xvQtfvov {*:rdQXftv. ov uiyi' ii, ov yf, xara dl rov avrov i • 
Tpoaror xd:rftdav ft^rr^ ^ro yaQ o?,oVj ot>fv 6 Xoyo^ ix:riii:rf' 
T«i, ixflCf dft xai Tor diaXoyi6(ibv yivf0d^ai,\ ovx *ofr£r* 



:! iftntnro}Ki MAHiJi?) i-KTtknuonf CliK. - \ // <)r^)i'i} /x;r/iijrffrti 
chW. edd. tnTtitiTr. i] «pwr/J nos coll. j». 'J<«2, r». — G KfcrM codd. cdd. 
TiaT»9fv noa coll. p. 2()J, 10. — 8 <;pr^OA L. '.• XP^^*^* ^'i** ^'•' — ^^ ^ov 
ioyov MAHOhK rov Ir/oiiirov L, — 



M-ienH ambi<;uo verbo usu.s iii quartum Humtionum geuuM 
iuturrit. l)i()^«nies pleruiuque iu secuudum, semel ipse quoqut* 
iu quartum. Cum enim ait ^unde emittitur vox' et *vox 
jnit«»m }um e ('a]»iiis sedibus emittitur, sed manif(*:sto ex in- 
fmoribus potius', e seeundo irenere ar^umentonim propositio- 
nes stimit; cum vero orationem «n^o diavotag emitti ait, cum 
'•xo d, debrat. in quarto «^euere versatur. Huius quoque 
«•rronini retutatiti ead<*m e>t, qua suju-a in Zenonis ratione 
u>i sumiis. Sir quoqne /*hry>i)>pus eum dicit. e qua parte 
•»ratio emittatur. illam esse dominantem animae partero, verba 
ca^^tigabiraus et dieemus, a qua part«» i vtco intelle^jf . oratio 
'•mittitur, non e qua. eam e>se )irincipal^in. Kadem ratione, 
^'bi inquit 'a«l '^umniam, nnde oratio rniittitur. illuc «tiani 
ratiiKiiuitioiiem lieri lM»te><«* ej>t ', non *niidf' di<«»inn^, **ed 



— 204 — 

^0vfifpiivfog xal r^i/ dtdpoiav afpoQt^o^fvoi kdyoiHftv mV^v 
^jti]yi}v ilvai Xoyov. ro yag okov^ o^ev o koyo^ ixxBfi^irat^ 
*ixft<S£ dstxal xov dia?^oyi6u6v yivscd^ai xal rag dtavorflatg Ttai 
^ricg (lakirag r<5v Qfj^eav, xa^d:tFg iq>i]v, ravra ds ixipaviBg 

:» ^mifl rr^v xaQdCav yCvsrai ix rijg xaQdCag dia tpaQvyyog tuu 
^rr^g tptavtig "^^^ ^^^ koyov iTate^Jto^ivav, m^avov di xtd 
^akkiogj slg o iv^ijttaCvarca ra kayofuva^ xal Oijiuavsa&fct 
^ixBi^av Ttal ricg tpc^vag aitb ixeCvov yCvsad^ai xarct xbv 
^XQosiQfiiiivov rQOTtov.^ akig )}d*/ aoi rciv :tiQl rijg tptovrig 

H> koytav TcSi/ Zralxciv' d yaQ xal rovg vxo rciv akktov i/pc»- 

rriiiivovg iipe^ijg yQ{cq:ouu av^itccvragn aig a^urQov rt tiijxog 

ifiTtaOirrca rb yQaiuia. ov yccQ av ov6a rcov vnb XQXHSi^xov 

ra Tucl jJioyivovg aiQriUtvov iiivritiovavoa koycov^ akkic ^qxs- 

i44 a^rjv i^ardaag rbv rov \ Ztjvcsvog fiovov^ ai ^ij nQog riva 

15 TOv HrcoXxciv iyayovai fioC Ttora d(iq)iofit'irt}6ig mIq tov 
XOQat Qtjiucrog^ 6 TtccQika^hv 6 Zt^vov iv tc5 ?.6ycp yQti^^ag 



1 evutpmvtog nal r^v didvoiav C x. r. S. avtKptovag jVlABChK. — 
Xdyti C. — 4 su<favag ABChlC iy.rfar(^g CM. — 5 xagdiav otcr» 
yCyvstai C. — 7 arjuaiviGd-iu coild. edO.. fortaf^se inar^u, — H) rtov ante 
£T€alC%mv om. C. — 12 iunsGfitat AUChK i%7t. CM. — 15 a^ia^q- 
xrioig Ttotl C itoth afiqp. MA. — 16 onsQ tlafisv codd. edd. o ncc^i^ 
la§sv nos. — 



ter menteui ita clefiniunt, ess^ foutera orationis. 
Ad summam, uude oratio emittitur. illuc otiam 
ratiocinatiouem et intellegentias et meditatior.e.<? 
verborum, ut dixi, fieri necesse est. Quae omnia 
in corde fieri perspicuum est, eum ex eo per asjie- 
ram arteriam et vox et oratio emittatur. .Vc prae- 
terea probabile est. in quo ea, quae dieuntur, impri- 
muntur, ex eodem quoque exprimi atquc iiulo voces 
effici eo, quem antea dixi, modo.' {*^od iara j>atis dc 
Stoicorum de voce rutiouibu.s dictiuu ost; si enim omueS; 
quae a ceteris iiiteiTogautur, vellem deince])s adscriuere, iu 
iinmensum excurreret liber. Nani ue Chrysippi quidem et 
Diogenis rutiones memorassHni, sed satis babuissem exarai- 
nare solam Zenonis, nisi olim cum Stoico quodam de verbo 
^prpcedit* oiiu essot dispulatio, quo Zeuo in ratiouis conclii- 



— 205 — 

ck)i'* ^ffov}] dta ffC(QvyyOi: ;ro3p/f/ ro yag ;i;«()fr Torro Qij^a 
/;•« «}r );|/OT»i' fJxorf/r fi' /Ofo rf5 f^tQyjrca >/ ry.:Ttii:rsTat. 
V df- TovTOJV ^uv ^i}}dtTfQor fff}} oijiuaiffar^cd :rQog avxov 
xc:\ TQiTOV &/J,o naQcc xccvTa khynv ovtl ilxiv. }ivc(yxcia^y]v 
vvv tdncp Tcc rc5r «AAfijr Zrcarxcji/ ^raQavayivcicy.ftv fitfikicc '-» 
atTccAcm^civotncov r?;?' ki%tv t} ttg xo i^tQXBTai ij cig ro tx- 
7ctu:r(Tcct, xcciyaxfQ xcct vvv a:TtAtt!^a XQV0i:t:r6v t€ xal 
Jtoytvfjv^ ^t^^ ovg ovx ccvayxatov 7]yovftai rag xcov 
i:k/.cov :TaQccyQacpttv Qrfiag^ ccUm i:Ti ti]V i^tTcccfiv ccvtcSv 
Tdi/ TQiti.*o^ai T}}v ccQxiiv a:cb roi? Ziivcsvog :Tot}j(Sd^tvog^ i« 
?fO:r:Q di] xccl TTUTijQ i*5Tt rof» Tt :TtQi xr]g cpcov}]g koyov 
Tovdt y.cct cc:Tdcr]g Tijg tcov 2^toiYxcov atQtCtGjg, to ^iiv ovv 
rpwroi» A}]Ufia x}]g xo7pfr cftovijg ^tTaf.r^tp^tiar^g inl xo 
GcccpicSTtQov iaTcci Tot()vdt' ^qcov}] dta cpccQvyyog ix:riu:rtTai/ 
To dt icft^ijg rotVw. ro dtVTtQov. TOtovTov ^ti di r]v d:ro i*» 
iyxtqcc/.ov ix:tt^7couivr]^ j ovx dv dtd cpaQvyyog i^t^ri^TTtxo* ^ATt 
TovTo cpfiui TO AffUficc ft}] oTi rou ^TQcoTov yivovg 'ix^Tt^TTOxi- 

- t]in ovv ,Vic) C, — 3 oivU M o df CA. — Griuaivhtca ADChK 
"'.uft^fG^ai CM. — 7 iu verbis xai vvv dTtidti^a desirit codicis (/ 
:« I. VIII, a verbis Xgvcinnor rt incipit L; cf. Progr. I, p 8 **t Proll. 
• .'. 7'J et 7*1 — 11 tovrf nCQi LM\ rofto n. B tovrro ar. Ch ro»» n. 
K; cf. i'roil. p. 61. — 17 iitninxti^t L. — 



■ :i u>iH est. cum fliccM'f»t: S^ox por {Kpcram aitcriam pro- 
'••■'lii.' Efiuidem voccm proc(Ml(-ii(li idom sipciiificare existi- 
'.'.tlnnii, (piod ogro<li vel oiuitti; ille cum ncutnim liomm 
^-',Mi:irjiri (liccrct, iiihil tortlum halM»li;it, ({aod atlorret. Coactus 
ijitMi* fui hunc locum cum aliorum Stoicorum lihris conforre, 
•i'»i illu»! vorbuiii ruui «'gr^^^tli^Miilo v<'l omitttMido mutar(»nt, 
«l'i'niJMhuo(lum ot l'hrv5<ij^i>um ct Diog^Micm fccis.^io modo 
v>>t«n<li. quamobrom non iiccosso os.no arbitror post hos alio- 
n^M \frha adscribm', .sod ad ip^orum examin:ition<Mu iam 
ncn<l;iui «•xordiarquc a Zom»ur, nt (jui huius dc voce ratio- 
^i'i< totiu^tiuo Stoic<u'um st^ctao ;iuctor oxstitorit. Erit ijotur 
|'nu):i sumtio, si pro vori)o 'procrdit' nnmifo^tius subiocoris, 
tah'*: 'vox por a^^j^craui ai*t*Tijim emittitur^ alt<*ru <lcincops: 

"i i\r cercbro emittcrotur. non j>«'r ;i<poram «•mittort*tur/ 
H:mi' noii modn <» primo gouon», (^uod ad domonstrationos 



— 228 — 

iD6avT&g tatg akkaig apv^owog. oti dh ov t<5i; iyxstpaXov 

dwdfiBav ri xagdia r^r jrpfifri^i/ aQxiiv ^X^i^ lui^oig av ix 

xov navtmv t&v siQiiiuvcnv v^vgav rjtoi tfinid^ivt&v ^ fiQo- 

%Oig diaXif}q>^ivttov aq^avov fiovov yivBC&ai to t/pov^ eiCTtveiv 

s liivtoi xal ixjcvBlv aTuokvtiag xaxa afiq>otiQag tag diatpoQag 

t&v iiiTtQocdsv siQtfnivav eiajtvociv t€ xal ixxvoHv^ otrrca 

dl xav totg tia0aQ(Si xciXoig iti xal vvv ivsQystv^ xa^anBQ 

Tttti XQOOd^svj axovtiv ts xal fikixsiv Tcal nacav ata^civ 

alcd^dvsa^ai. (lovri yaQ^ (og stQ^taij qxmvii diag>9e£Q£tai xov 

10 ^ov tiifid^ivtciv tHv TtaQa tatg aQtfiQiaig vsvqov. ocoi de 

tav latQ&v t€ xal fpikoootp&v ini tatg eiQinyLivtug aQtrjQiaig 

Tjftoi tfiifi^eiCtag ^, og eiQi]tai^ dtccXfjfp^siaaig ^orro xaQov^ 

6^ai ro S^ot/, slta ix tovtov Cwskoyi^ovto triv xaQSiav 

iyxstptHG} %0Qtiystv aiad^riiSiv ts xal xivri^iv^ itStpaX^ai fisv 

15 avtovg VTtokrimiov iv r^ TtSQl to tpaivoyLSvov ifinsiQitt^ to 

206^^ i^ vxod^iascDg ccxo^.ovf^ovv \ axQtficig soQaxivat' stxsQ yicQ 



1 oin i% ri»y LMAB ovx m rotv ChK ov zciv nos. — 4 sicnvii 

— tnitvti MABCh iicTrvsiv — ixnvsiv LK. — 7 xtalvaoig L wolftat 

M %(6loig A. — xal nad^aJtBQ ncel L. — 9 Siatpd^BiQfixai M. — 10 riov 
post x(iri&ivtatv om. M. — 



earom pars usque ad cor continua, sicut ceterae arteriaey 
micet. Cerebri autem facultatum primam originem in coixle 
non esse co<?noscere ex eo licet, quod^ ubi omnes, de quibus 
dixiy nervi vel praecisi vel laqueis compressi erunt, mutum 
tantum animal fit, sed spiritum ducit emittitque libere utro- 
que^ quo supra diximus, adspirationis et exspirationis modo, 
atque etiam in quatuor membris, ut antea, functiones inte- 
gras habet, audit et videt omnisque sensus particeps est. 
Sola tantum, ut dixi, animalis vox interit, si nervi, qui 
arteriis adnexi sunt, praesecti enmt. At enim medici et 
philosophi^ qiiicunque arteriis illis vel praesectis vel eo^ quo 
dixiy modo interceptis sopiri animal opinabontur atque iude 
coUigebant cor es^e, quod sensum motumque cerebro im- 
pertiret, erra.sse in Iiorum, quae oculis percipiimtur, experien- 
tia existimandi sunt, licet id, quod e propositione efficitur, 
perbene viderint. Si enim re vera animal fieret sopitum, 



_ 229 — - 

*''rTtoc iyiviTo x«pf5df>' ro tcpoi\ onfQ avrotg ovoiia fiovketai 
'^^iujvitv To avr.iOifi}r6v Tf x«i «xiVj/tov, i^ avayxtjg av 
,,y.o/.ov&ii To Ti/j» ticcQdiav f:rt:rtu:niv lyxscpdkG} t^v TiQCOTfiv 
fojrifV cciadtlcHoc Tf xccl xtvtjOeco^. i}v avtog a^tavri t«3 {fci- 
iir.Ti difi %*fvocov yoQy]yii- coort fivai dsvtfQav tivic aQxh^' •• 
f iVoi», ovx ciXQtjico^- :TQc6r}p\ ccvcu.oyov vxdQioD fisyaXov fia0i- 
luoc. cc:todidfiyucvov yccQ tv roig ifinQOCJ^av, tog tj ^iiv 
y.fQ6tci Tcov ccQTtfQtiov* o di fyxicfKkog tav vevQ&v icftlv 
( Qitl. :t(QcctvotTo ccv. et:i(Q C(?,rf9ij: tjv t6 Isyofuvovj cag i; 
xf.Qdin dtc: tcov ccQTffQicov iyxftfcuco X^9W^^ dvvaniv i^vxtxfjv, lo 
"f HtfV f</.»;t>^V yi iortv. cc/Jm xccrstlwaavTO tov tpaivofiivov 
xrirh rAv ccvcctoucc^, xrcQcodeg ufv yccQ ovdl iTcl totg V£VQOtg 
TUi^^floi ytvfTcci to tcpov, uijTi yf di] ratg ccQTrjQiatg* atpcovov 
^i Ttov i*fVQcov ulv ^?M^ivTcov ytvfTain tciv aQTfjQl&V dl ov 
;M\'rrf/ xr:} :tn/.v dl uci/,/,ov irt rcov cpkffi&v, akXcc oi xXet- n 
0TOI Ttiv iccTQ^v Tf xcct cft ?,oa6cpcov ana tatg aQtt^Qiaig tic 
vfvQc: Toi^ fiQoyoi^ dtrc^Muprcvovrigj Hta acpcovov OQSvtsg 

1 r.rro/V nTTfp L, — 3 ny.olov^ih' CoJd. edd. nxoAovd*» n08. — to 
':.*•' Ti\i YcorSicv oui. L. — «'» €cvtJ) L. — 7 n^o6f8fiyfJLivov codd. 
t *•!, li.Tortfr^fr MMor nos. — \) ^n-Oi.nnT^ M. — 10 drya^ufcaff l^vx^x^^* 
L. — 11 i;/.f,\\^ tGTir LMAIM. i'K (l/.i/Jig y' /<?tiV M. — 12 ovSiv ti 
T- ,' I . — i:i a','roi yf .MAl>(ha uiji yt L; cf. ProlL p. 81. — 6in 
T( ii L di^ Tcui MA. — 

M {•> v(»cnbulo illi sonsu motiujui- orbatum iiitellegi volunt^ 
^♦•(♦♦•^^'ario coii^t»(jU(*rotur cor r^^e, quod j>rimam et seusus 

♦ i mntionis (»riLrim*m c^Mfbro inimiti(»ret, quam ipse in totum 
«<r|Mi> ]»f»r ii(*rvos (listrii»n»*iTT. \\\ (piasi inagni re«yis satrapa 
^•'♦un«lum, in»n uti(jm» |irinci]K*m locum teneret, Quoniam 
•iiiiu in Mi]>crion* lil»ro (l»*nionstrutuni est cor arteriarum, 

• ircLrinu n»*rvi»nim oriLiiinin »^^^1», rfficeretur, si quidem^ 
m'i*m| (lituni, v»'ruiu o^ct, cur jM^r arterias cerobro vim aui- 
•n.l.m >u|»|»«»«lit;irr. At(jni vi*rum iion ^^aiy sed de eo, quod 
•n (li^^»'rti(»nibus manit*'stum c^t, mcntiti suut. Sopore enim 
«w n^rviN qi;iilcm. m*<l<nn ai1frii> >cctis animal afficitur; sed, 
M iitTvi Lif^i «•rMit. oLm II i ••>(•{!, si art^^riae, iiou item, si 
v»*na*', multo (»Mam ininu^. SimI ji|('ri<|uc niedi(*i et philo.sophi* 
' M;« ruin iirt<'rii> ucrvo^ lu«jKfi< c(>n^triuNi*ruut atque inde 



— 230 — 

t^T avTiTca xb | (cSov yi^vofievov affzrjQiav ro Tidd^os dti^0av 
imafx^^ ^^^ xcK^ov &v6(ia6av^ ovx OQ^ag^ otfuu^ U ftvj z^ 
affa tijv d(p&viciv i^ikovCtv ovo^d^Hv xuqov' ovra yicQ av 
ovoiucTL (lovov CifdXXoivro xazd ys roino, XiQl dl to 7tQayfU€ 

3 avto a(iaQtdvouv , ainiQ inl tali^ aQtriQiatg vxokaiifidvottu 
atpmvov yivac&ca t6 ^cSoi/. 

*EyG} iiav dt} fioi doxcS t6 xaXavc^tv imo roi} XQv6in7Cov 
xsxQa%ivai Si/r>;tfa^, aira dnb xaQdiag iyxacpdXGi dvvaaig ri^ 
aita dnb iyxacpdkov rf^ xaQdia %OQtiyaitai. XQV6i7Ktog di 

10 avtbg okiycoQcag' ia%rfxivai tpaivatac xaQi tijv tov nQdyiuxtog 
aQawav id&v (lav ti^v b.dov^ fj %Qfi tb i}itov(iavov dk&vat^ 
M %Q^<fd(iavog di avt[^. (ii(i<po(iai da avta xal dtoti xa%^ 
av fiifikiov ivavtia kiyaiv v:ci(iaivav ovx dnb (uxxqov dtaat^- 
(latog dkkrjkcov a(mQoa%av {uv &g dnodatxttxbv yQdtl/ag tbv 

15 tov Ztjvcnvog koyovj, inl nQOi^xovti dh ta atryyQd(t(ucTi 
daixvvg avtov rijv kvaiv. avQiaxca d\ ov% r^xicta tbv Xqv- 



2 ilvai L oifiai MA. — 3 av post ycLQ om. LMABCh iiueniit K; 
cf. ProlL p. 66. — 4 af f L yLOvov MA. — ctpaXoivxo L. — 5 avrdi L. 
— 9 in iynitpdlov L. — 11 iidms L tSatv MA. — 

statim obmutescens auimal cum vidissent; arteriis afiectionein 
illam tribuendam censuerunt soporemque appellaveruiit; non 
recte, opinor, nisi forte vocis amissionem soporem appellare 
Yolimt; sic enim in uomiue tautnm. quantum ad hoc attinet, 
errent; sed in re ip-^^a peccent; si arteriarum laei^ioue matum 
fieri animal opineutur. 

Yideor iam milii liac quaestione. a corde cerebro an e 
cerebro cordi facultas aliqiui suggereretur, explicata id ab- 
solvisse, quod ChrvMppus tacietidum monuerut. Ipse vero 
neglegentius iu rei iiivestigatione versatus e^se videtiur, quod, 
cum viam, qua res quuesita assequenda esset, cognovisset^ 
ea uti noluit. Idem reprehensioue dignus e»t, quod eo<lem 
iu libro nee longo intervallo repugnantia iuter sese dicere 
non veritub est, cuni autea Zenonis rationem, quasi vim 
demoustrandi haberet. attulit, pauiulimi progressuR eius 
refutatiouem instituit. Quamquam non raro alias quoque 
contrarias Chrysippi 5«entt^utias deprehendo in eadem hac de 



— 231 — 

'-.trrrrov xfu ukAKA tivhj: ivctTiof.oyiag fv avra rot»r<a r«J 
A«-j-o .-r/pJ rov Ttjg ^•t7»/s? i^yt^iovtxov ; ^rsjtonj^itvov, iv apx^^OS 
; r^o TTOff^diov. ojg ri< ^tv H/Jm utQtj rii^ ^*^Z>/^ ^^ ^h i^rt 
Tt^T* rt3<'^* uoQioig o^ioloyirrat. ^rfp? dl rov fiyeuovixov iiovov 
^j^TtCnci d'Ci ro ^i]ra cd09t}Ctv ixcpain] ur^deuiccv Hvai avxov o 
€£ »ji ircQyi^ rt nxuilQiovj o/.iyov varfQov (og nf^l cpaivO' 
^4.zvov Tov u/poiv duc?Jy{rca. ix^vct dl cd Qi^ou^ avrov 
T*'vdc Trv TQo^Toi*' ^ ovro cfcuvircu diacffvyitv 6 r6:Tog fi^ag 
^*>rT: cAadi]cShcog ixcfavovg ytvouivy,g, onfQ ini rdv JLomciv 
^' cvvTiTiv/jv^ orrf rcSr rtxntjQicov. dia av av rig avXloyi- i^^ 
'^'jfirn rnvrn' ovdl yccQ ckv im rooovrov i; avriloyia srpo^A- 
'r^ y.cii iv tnrQcTg xcii iv cftkoGocfotg.^ rctvra ^qohtt^v 6 
.Yp7-.;/.T,T<)^* *V^I><b (fijOtv^ (x>g amcvrfg av^Qco:rot rav rffi 
^tf.vofc^' jTfiffcov ccia^dvoirccct xarcc re rov f^coQaxcc xa\ t^v 
zt oAV V. cyn dl xa\ ij6f ij Qi]atg cJdf ^ xotvri 6i (loi do- i& 
y.nrCftv (»1 :to/,kot cpiQead^at im rovro daavet avvaia^avo^ 

2 lc',<o <%f nfoi M. — 6 ala&r^ofaiv L. — 9 nantg L. — 11 ovd' 
?'»; iw.! icixi. o*y deleviinns coll. pp. 289 in. K et 345 in. K. — 
i'!-!'.''- <V c codd. edd. fj ttVTtkoyic( nos. — 12 ante iaxgoig nos md iv 
•!='.r .ni.^. ante tftXocoifOtg iv del. t*. — 13 Kjr^g L. — 14 mrrit 
• : mt M \ \]i h nttTtt tt rov LK. — 15 %ai ante ijdf om. M. — xoivol 
L. — K> ror(t* codd. edd. rovTO nos. — a/adaroficvoi codd. edd, 
criArfCi^. jus. — 

;Mnniu<* nrinciprtiu tractatioue. lu cuius principio cum dixis- 
.Ni t. niiibus iu animalis partibus ceterae parte.^ animae collo- 
. .iT::»' es>Hnt, constare inter omneb, de sola autem principali 
o ;.:• -tinnen es>e propterea, quod nec .seusu manifesto per- 
,-ij.i |.n--^r* nec evideus argimieutuiu haberet, paulo post de 
.-.• r". nt.asi luanifestd sit, dis>erit. Verba autem haec stuit: 
'l;.i > tli^s uo^ fMgere videtur, cum neque seiisus eius 
«'viiicn^ sit, sicut iu reliquis, nee arcumenta sint, 
.,.i'1mi> hoc collij^i pussit: ni ita es.>et, in tantam 
i oijt rmerviam tuni iuter luedicos, tum inter philo- 
^o]'Iii»> n**- nou venisset.' Ha<»c v\m\ dixisset, postea nit 
m:i>'h- l»'Muin»*s nientis affoctus in thoraoe et corde seusu 
j. i.ijMi". in hunc niodnm: *Vulgo niihi videntur pleri- 
II M«* iu liauc sententiam ferri taraquam sentientes in 



— 230 — 

2^7 avtixa ro | t^mov ytvoiitvov affzriQi&v to nd^og dij^fioav 
vKaQXHv xa\ xdgov (ov6(iaaav^ oinc oQ&Sg^ olfiat^ ei ^ij xi 
afa tiiv dfp&viav i^ikovOiv ovoitdt^siv xaQov ovtcn yaQ av 
ovoftatt (lovov aifdXXotvto Tcatd ye toitto, tciqI di to HQayiut 

3 atno aiiaQtdvotev , eiJteQ ixl tatg aQtriQtatg wtokanfidvotfv 
aipmvov yivto^ai to ^cSoi/. 

*E^Q ^\v di/ (Lot dox& ro xaXtva^lv vno tov XQvGinnov 
ns3CQa%ivat irj[ty](iag^ eite dno xaQdiag iyxttpdkifl dvvauig tig 
eha dno iyxiipdkov rti xaQdia %0QyiyBlt€a. XQvotitxog di 

10 avtog oktyciQog' ioxiixivai tpaivitat xeQl tijv toD XQayiuctog 
iQawav tddiv (liv tiiv o.dov^ /y X9V ^^ tf}tov(ievov dk&vatj 
fiq XQflodiievog de avtf^. ^iiig>oiiat di airca xal dtott xa%^ 
^v fitfiXiov ivavtia kiyetv vxifistvev ovx dno aaxQov dtaattj- 
futtog dkki^kov iiiTtQOO&Bv yihv &g dnodsixttxov yQd^fag rov 

15 tov Z^vovog koyov^ inl TtQoi^xovtt di ro OvyyQdiiiiati 
ditxvvg avtov tiiv /,vaiv. evQiOxto 61 ovx ^'^^^"^^ 'cov Xqv- 



2 iivui L olyLai MA. — 3 av post yaQ om. LMABCh inserait K; 
cf. ProU. p. 66. — 4 ,tt«f L ulovov MA. — ctpdXoivxo L. — 5 ccvrca L. 
— 9 iar* iyxcqpaXov L. — 11 ilS^i L tdoiv MA. — 



statim obmutesceus nuimal cum yidissent^ arteriis afi*ectioiiem 
illam tribuendam censueruut soporemque appellaverunt; non 
recte, opinor^ nisi forte vocis amissionem soporem appellare 
Yolimt*, sic enim in uomiue tautuui. quautum ad hoc attiuet^ 
errent, sed in re ipssa peccent; si arteriarum laesioue mutum 
fieri animal opineutur. 

Videor iam mihi hac quaestione^ a corde cerebro an e 
cerebro cordi facultas aliqua suggereretur, expHcata id ab- 
solvisse, quod Chrvsjippus tucieudum mouuenit. Ipse vero 
neglegentius iu rei iuvestigatioue versatus 08.se videtur, quod, 
cum viam, qua res quaesita assequeuda esset, cognovisset, 
ea uti noluit. Idem ivpreheusione dignus est, quod eo<lem 
in libro iiee longo iutorvallo ropugnantia iuter 8e.se dicere 
non veritus est, cum autea Zenouis rationem, quasi vim 
demousirandi haberet . attulit, pauiuiimi progressuH eius 
refutatiouem iustituit. Quamquam non raro aiias quoque 
contrarias Chrysippi :<eutf>utias deprehendo iu eadem hac de 



— 234 — 

on xavTog tov CiSnarog iv xoi^ rqb' i^^xh^ xa^tCiv ivafyag 
aJiXoiOvndvov xal xors ^lv iD;[^iii5i/rd$ t€ xai xccrairvxofiivov 
xal XQiiiovTogj ag iv tor^; g)6fioig ipaivcttu ytvofLivoVy icriv 
ota d\ iQV^Qidvtog t€ xal ^£Q(iaivoiuvov xal cq^odQ&g iv- 

\fi taivoiiivov, xad^aTtaQ iv totg dvfiotg, ovdsvog (liv allov 
(lifivritai (lOQioVj uovav d^ tciv xata tov ^ciQaxa^ insira 
diy otij xav 6vyx<»iQi}^li fui^oviog ^ xccQdia tav aklav tov 
iipov fiOQiav i^iatauivt} tov Tuaa q>vciv iv ipofioig tB xal 
Xvxaig ayaviaig ti xal ^vuotg axaci tB toig aXXoig Tca^iciv^ 
371 ou t6 Xoyt%6^svov ti]g vvxfjgy | aXXa rb ^v(iov(Uvov rj im^ 

it d^viiovv ivtav^a vnaQx^iv ivd£i%itar Sct€ jtXiov ^otBQov ij 
oxsQ avtog fiovXctcuj :rsQaivBC^ai diic rov Xoyov. bI yicQ iv 
(iiv tm diavoiiC^ai te xal (lav^avaiv J} Siddcxiiv ovdf(iCa 
xivtidg il^aiQetog i(i(faiv€tai xccta tiiv xaQdiav^ iv axaCi dh 

is totg ndd^eCiv ivaQycig (faivttcuj dijXoVj ot^iai, yivstai tb (ilv 
Xoyii6(ievov trjg i^vxfjg ovx elvai xata triv xaQdiaVj tb di 
dX6ytCt6v te xal xad^rjttxbv 6vo(ta^6(ievov iv ovrg tcbqU' 



4 Kol c^odq^q IvTiivouivov oni. L. — 8 iiiatanivov L. — tpopotg 
%al L. — 11 Szs L «tfr« M, — ^irf^ L fj onfQ MA. — 12 a verbw 
§i yoQ incipioDt excerpta FlorentmA et PariuDa (^F et P): cf. ProlL 
p. 76. — 13 (ihv om. FP. — 



in aniiiii affectibus mauifesto iminutetar ac modo palleat, 
frigescat trematque, id quod iu mctu fit^ modo rubeat, calescat 
▼ehemeuterque iutendatur^ ut in iracundia, de nulla praeter- 
quam thoracis parte meutiouem facit; alterum, quod, etiamsi 
concedatur in timoribus, maeroribus, angustiis, iracundiis 
ceterisque affectibus cor maiorem in modum quam alias 
corporis partes e naturali sua constitutione deturbari, nou 
rationalem auimi partem, ^ed cam, qua irascimur quaye quid 
appetimus, ibi esse demon^trari pote^t, ut coutrarium magis 
quam id, quod voluit, illa rationc efficiatur. Nam si, dum 
meditamur vel discinius vel docemus, nullus praecipuus in 
corde motus apparet, iu aftectibus autem onuiibus apparet 
perspicuuni; opiuor, lit iu eorde nou esse ratioualem partem^ 
sedy quae irratioualis aliectibusque obuoxia appellatur, in eo 
contincri; siu, ubi afiectus sit, ibidem etiam meditationem 



— 233 — 

udto uivdQo^j ori ro xara ccQyJis vcp^ icwrov yQatpoiievov 
ov/. l^Yikuv^Af^ hv^a q)r}(Slv ovre cii6if}]0(v ovdsfitav ixcpavtj 
yivL(S%(u. Ttov ro xvgtov rrjg ^t^f}» /ti^C^op, ovte rexiirJQiov' 
ov yttQ cJr inl rocoiko duvsx^ijvca :tqo^ cc?J.j^kovg iarQOvg 
TB xal (f(?.oa6<foifg, ^ £i:t€Q ccQfijzirca rcide tc5 Aoj/q, n&g^ 
ov'A 7jdia^7} mckiv iv roig i^ijg ccia^ila^i ya xqlvcjv t6 Soyfia 
xcil \ciivtrcci^ I XiyGivx iyci} di fioi doy.co^ xa^cijnQ oktyovtlO 
ia:rQoa^ev inQcc^a roi/ ciXrjd^iareQov i?.6u£vog ?.6yoVj ov o 
XQvactjrog iyQa^^i nQog iavrbv ivcci^io/.oyovuevog^ o3to xal 
vvv :ro(}}aeLv, ovdeutci yaQ aiaf^}]aig i^uiv yCverai roi t^j w 
t''»7^b iiyenovixov xara rr]v xccQbicv i; Tor ^^QCixa neQU%o- 
iuvov xccl d(a rovro incciv^ ^ev ra ^rocora rov XQvainjtov, 
dicc cov 6uo?.oyet t6 aXr}d-ig, ovx i^rcivta de iv oig xarai^iv- 
dncc( rijg aia^i]aec}g. ov yciQ ev er( iirccv^a doxet fiot 
(Jffic/.lea^ca xccra rov ?.6yov, a?.?M dvo fjLeyd?M' jrpcoTov /i/v/i* 



1 TardQog oncog L r. ots MABCh ''cf. Proll. p. 102) r. ott K. — 
ra tict' L; cf. Proll, p. 84. — 2 ifi(f(n'r; M AHChK ivoqxxvfj Jj /xcpav^ 
nos coll. p. 2ij8 post in. ct aute med. K e^ p]i. -*"*^ estr., et 344 oxtr. K. 

— 3 TovTo L 7T0V to M A. — 4 ar om. LMABCh 'cf, Proll p. 127), 
K po-t difvix^',''i^t, no^ post ycco collocavinnis; cf. ProH. p. 66. — 
Tocovrov MAliChK tocovto L. — '> «ofcrx. rc» Al^ChK aQBayiBtai LM. 

— «tnxj-rfCf-i ti LM ccio^t, ye A. — 7 r/to dr^ LM iym dl A. — 
i) favTo} y.cd L ovta kkI MA. — 12 inravovuiv L inaiva fihv MA. 

— 14 'fv cm. L. — 

maximo coiisij^tt^re \ideautiir. Quare homiiiem iniror, cur, 
(juoil iuitio scripserat, nou deleverit, ubi ait neque sensum 
iiuiiiitVstum ulluui, ul)i principalis animae pars esset, neque 
in';j:umoutum esse: uou euim a<loo iutor se diissensuros fuisse 
liif^dicos et i>liilosoplios. Hiioc oratio s^i ei placuit, cur non 
'"nibnit paulo post sonsuum iudicio decrctum examinare et 
^Jtpparet* interpouereV Equid<Mu. (jucmadmodum paulo ante 
^'ci, ut ex locis, quos sccum ]>uppautcs scripsit, veriorem 
<'l\irerera, ita nuuc quocjui» facieudum existimo. NuUo sensu 
imipimus jjriucip.jtum auiuiac iu <ordo vel in pectore esse 
'*^> earaquo causam iu'obo luius dictuui Ciirysippi, quo verum 
0''ufit«'tur, oa coutra , quil)us do sou.sus veritate mentitur, 
^1'ju probo. Xoii oniui uuum hoc loco, sod duos magnos 
'■n'oros\>um errassc existiuio, unumj quod, cum totum corpus 



— 236 — 

oQjjL&uivfl, ras dvo fiif ccQxkc; ijd»/ crctpiig iloitfv, ((felfig di 
mkI tiiv xQixfiv 6(1010^ H^evQifOoufv. a/J.rc xovxo [liv lu xov 
liillovxa koyov avafie(i/.t}a&(a. vvi*t d^ i^ravhX^coufv rcv&tg 
inl ixilvov xov loyov, o^av ei^ xovrov fV/3>;afr. rog «9« 6 

5 XQWfistxo^ ivavxioloyovfjievog iaur^ :rrcQrc ^rodng ovx ruad^rivi- 
xrUy xa^dsrsQ i:r£d{t%auiv. dia rf xov :rigt xf^^ q:(ovt^^ Xoyov 
otal xov rpa6xeiv ivioxe tiiv ovdfutrcv rciaffriatv i)uiv ytveHtytci 
xov xeQiixovxog roarot^ xo >/;'cftortxor, ivioxe dl q^rccvfC&rti 
avxov. a?^la yicQ ovd\ xovro rcvro ^rQoxfirai uot rvv on-o- 
tlZdeixvvHV, ort /ii} ^raQfQyov ccI?m ifV f^ ccQxij^ xo :rQoxfitu^ 

n vov iv xovxci xa yQauurcxc r«»? rirrr.orc^ dirc(fOQrc^ intdfiiar 
xHv lijiiuaxrov. ixrlioin* di xo ufv ^rororov yivog avrrov 
imCxfiyiOviTtov xs xal a:rodfixxtx6vn xb df dfvrfQov yvuvrccxt- 
x6v x€ xaij rog ^AQiCxoxihi^ ovouaCfif^ dtakfxxtxov ^ xo da 

i^XQixov m^avov xe xrci Q^xoQtxov, rb de xixrcQxov Corptcxtxov 
ixedeixvvov xe xa ^ir rc:rb rcir vrrctorovTrov re xr<\ Cvniicci- 
v6%%c9v xg xaQdia cvvtCrrqtfvr: xrcrfc fiovov rcvrb xb 5»;rot'- 

5 ixaiad^tcvftat L ovx aioD^ccif-rcu MA — *? dTtfdfi^ciUfv L. — 
7 aici^rttixfiv L atad^qaiv MA. — S (fvctViGr^cn liyiiv codd. ead. liytiv 
eiecixnua; cf. Proll. p. \^i^. — 9 rovt* «rtfij L rovro c^vro '»[A. — 
13 «al ayvuvaatov %ai ag h — 16 vizo tq)v L. — 17 nata alv 
«»ro L. — 



constabit, duo iam procul dubio principia habebimus, dein- 
ceps tertium simili modo iiiduirahimu?. Srd id in so(|Ut*ntpra 
librum differatur; nunc eo, uu«le liue dertexit oratio, rcdeara, 
Chrysippom^ ut demoiLstravimus. non animadvertere se j»ibi 
ipsi statim adversari eum in disputatione de voce. tum cum 
inierdum neget ullum nos s»*nsuiu sedis. qua ])rincipalis 
animae pars contineatur, Iiabere. interdum manite^^to Iiabere 
aiat Sed ne hoc quidem nisi obiter uano probare nobis 
proposuimus; verum illud in priiuipio huiusce libri proposi- 
tom fuit, ut sumtioniun diit"«»rentia^ quatnor o^tiwloreiuus. 
Primum genus earum ele^aus et «lomon^trationis aucioritat<? 
praeditum, secundum ^yniua>ticuni ♦*t, ut Aristoteles dioebat. 
dialecticumy tertium probabik* ot i»ratorium. quartum sophisti- 
cum appellavi atque deinou>travi sumtione^ illas, quae ab iis. 
quae cordi inessent et acei<lerent, durorentur, si inodo ex ea ro. 



9V"S 

XfO^cti' si de. hff^u ro nciOxov. tvrav^a tfrfii xul xo loyitp' 
lievov vTtCLQXBiv, nvTo To ^}{TOv^ievov uTto «pXV^ ^S iroiftov 
AiJ^fra/. :roAAo5 dl ijv (cueivov «:ro'dfi|tV ttva 7](iag dida^ai 
Tov ka^Hv ix 7[QoxHQov To l)]Tov^uvov* ak),a ovxi iv Tc5 
fiifi?uGj raJ ^rgciTG} TtfQl t^x^l^ ovti iv rotg nsQl Tra^tiv ino- 5 
dei^iv xiva hxb ror ;;(>>Jvra ;r«2TW^., f^i/O"» av /y t6 cfAo^ov, 
ivrav^a elvci xal ro Aojvjoftfro?', «AAa iroificDg rs xax JtQO- 
XBCQOV Ttavraxov ka^ificcyat xairoi n?ArG)vog iviag fiiv c«ro- 
dii^eig iv tc5 TBrtcQTCi) t)^^ IIokirBiccg yQatl^avrogj iviag dl » 
(cv^tg iQBiv ava^akoiiBvov. rrfpl c5r ivdeixvvrai xaric TorjSIS 
Tiuatov^ ag xaya dtcc rcov /S?%^ v7Couv}]iidr(ov aTtdtSag ygdtpco. 
vvvt de ovnco ^tot TtgdxBiTai tolto detxvvHV, dkkic ori t6 
koyit^ovLBvov T?]g |f»T»;jj^^, o dtj xtcl {]yBiiovtx6v re xal Stdvoiav 
xal xvQtov ccvTog 6 XQvOt:t:tog ovottdlEt^ xard rbv iyxicpakov 
iart, rovTOV ydg dnof^ttxytivroci, ihv r]Ttaovv iriQcc dvvcc^tg »* 
iv rtj xaQdici (paivf^rcct :tBQtBxo^ivt] firjda^od^Bv irBQW^Bv 



4 iv om. M. — Torrcj tcS §i^li'(o L. — 6 ivd^u 17 to dloyov L ivd^a t6 
aloyov icrl MAFP ir&a dv ?) t6 cc/.oyov nos; cf. p. 429 in. K. — 
7 trotuov L. — 10 chu^iiV.ouirov LMP clvapaXofiivov FABChK. — 
12 ovTco L 0V7TC0 MKPA, -- TovTO TO SftyLvvstv P. — 15 Ttaovv L ttg 
cett. codd. cdd. i]ticovv nos; cf. ProU. p. 00. — 



o^<v ;iit. i«l i]»sum, (juod u priucipio iu quaestionem venit, 
m jijKM-tuiu promtuuKjue asMmiit. Verum multo rectius fuit 
«Ifnuni^^trationeia alifjuani atlVrre quam quaesitum sine ulla 
j>rohatiune assuiuere: at noque in libro primo de anima 
iU'<]Uo in lil)ris de ))oiiurbationibu.s argumentum ullum imquam 
lirotulit, cur, ul)i irrationalis pars esset, ibidem ratioualem 
fs>e (>i)r>rten>t, sod hoc ut in j^romtu manifestumque sum.sit, 
cuiu tam<*n riato 3U)uuul]a argunienta in quarto de Republica 
attuli^Net. nouuulla di&tuli>sct, <lc quibus in Timaeo disputatu- 
rus esset. (Juae ijuidcm in ])roximis libris omnia reeensebo. 
Xnnc enim nonduni lioc niilii propositum est probare, .sed 
illud j)otius, ratiouaI«'Ui partrMu animaej quam et principalem 
ct meutcm ct doniiuaut»'m ijise Chrysippus appellat, in 
corebro e>se. Qun<l #ii!u jjrobatum erit, si aliam faculta- 
tem quamcunque in curde coutineri neque aliunde proficisci 



— 238 — 

CipaHovtai. xdta iiiv yicg toi; ^toQttxog i/ dij^ig icxiv xmo 
xm xara ro 6xiQvov ZoVdpcj, i; xaffdia 6\ iv luca xixaxxai 
xa ^dfaxi xal ovdtlg i)tf&£ro xcinoxs x^g xafdiag avxijg 
daxvoitivrig ouxe iv kunaig ovxs iv akXa va^si V^XH^ V 

5 tffiifunrog. 01; fi»^r ovda ii xaQdtakyia rouvofia xi^v iv rcS 
Q^&Qoxt nsQUxofiivriv xagdiav odvvac^ai dtjlot, aXJia icxiv 
o^WfLia xtg ovdiva kav^avovCa t&v liSfiiAqxorcn^ a^atov 
yQamiaCi. ScjceQ yag xo xata xov ^toQaxa cnkayjvov^ otrro 
xai xo x^g yaOxQog Oxona xagdiav ovoiid^ovdv ot naiMol 

10 xal xafiJtolv ye rowofia iaxt TtaQa avtoig. aXla iy& dvotv 
ij xQi&v iTCiitvtiod^ijCoiiai xav TtaQccdnynaxav vmq xov Cafpdg 
21^ivdci^a0^at | ro Ci^iiaivonivov ix xijg XiiBag. 6 iikv dii 
NixavdQog adi ^rog cpticiv 

^tiv xifadiijv imdoQjciov^ 0^ 61 do%airiv 

15 ^xJiBiovCi axoiiaxoio/ 

Govxvdidrig 61 o8i* ^xal onots eig triv xaQdiav attjQi^uvj 



1 Siitig L. — vxo xaxa M. — 5 xcfpJca dXyiC L %agdieclyia M A. 
— 7 ovSvva L. — lav^dvovai L. — outAijxorwy M. — agx^iotg L. — 
8 xov xard L. — 9 to r^? xaQdiag axoua L. — 10 xdftiiolv n L. — 
12 fiiiLatvoiiivov M. — 13 Ni%atdifog cf. Alex. v. 21. — 14 ^y L. — 
doxivjv L. — 16 &ov%v6idTig cf. Thuc. II, 49, 3. — <rTi7p<£fv L cn}^- 
iaiiv MABCh arr^pigft^v K «Galen. in Uipp. Progn. Comm. XVIH, S, 
286 K: itfrif^^e; axqifiiai Thac). — 



ezistiniant, Tehemeuter errant. Nam iu mferionbus tlioracis 
pariibus sub cartilagine pectoris morsus est; cor autem in 
media thoracis parte coUocatum est neque quisquam fuit, 
qui in aegritudinibus ceterisque tuiu animi^ tum corporis 
aifectibus cor ipsum morderi unquam senserit. Xeque etiam 
cardialgiae vox cordis illius, quo<l in thorace contiuetur, 
dolorem significat; sed homonymia quaedam subest nemini. 
qui modo in yeterum litteris versetur, ignota. Eodem enim 
vocabulo et thoracis viscus et ventriculi oriticium veteres 
appellant et frequentissime aptid eos nomen hoc reperitur. 
£gO; ut aperte, quae vis sul)ioeta voci sit, declarem, duo vel 
tria exeiupla hic subiuugani. Xii-ander quidem ita: "^Quod 
cor epulare, id gulae exceptorem vocitant'; Thucy- 
dides aukm ita: ^£t ubi ad cor malum penetraverat, 



— 237 — 

fiivov ngayna rav imarrjuovixfDv Bivai XriiifidTavj tcc de 
akka Cvunavra xit il\v dialexrixd^ ra dl aTtb rc5v i^oa^cv 
lia^vQCJv gjjroQixd, ra di o^cavvniatg ria\v ^ Tor^ rtjg ki- 
S^off axrjliaai mnavovQyriiiiva ao(ptartxd. ric (ilv ovv iiti- 
arijiiovtTca xa&* sxaarov TrQayiia navrdnaaiv ohiya rt xal o 
ivaQid^lirjrd iari^ ra b\ yv^vaartxa nduTiokXa* xa^^ exaarov 
yccQ rcSv vnaQjovrov rs xal av^^aivovrcov rc5 XQdyiiari 
awiararai. rbv yovv dnb rijg (pcjvijg iQcarci^Bvov Xoyov ix 
rrjg d-iaacog OQficiiisvov inidtt^a' ovra) 81 xal rbv dnb rijj 
aiajtvo^g re xal ixnvo^g' diaavrGjg 61 £;i;oi/ra | evQtjascg xal274 
rbv aTrb rrjg iv ratg kvnaig Sri^eog. ivagycig iilv yccQ ^ u 
drj^ig iariv iv rc5 aro^arv rrjg yaargog^ oi dl elg r^v xagdiav 
dvatpiQOvaiv avr^v, si filv ovv^ ort nkr^aiov y xagSia 
riraxxai rc5 aroiiart rijg yaargog, 6ta roino dnb ixeivrig 
aQiea^ai vo^i^ovai rb nd%og^ dnb rrjg ^iaecag imxsiQovaiv i5 
el S\ avrijv oi^rcjg oiovrai rrjv xagdiav ddxvsa^ac^ ndiinokv 

2 cvunuvtcc 6iaXs%ti%a codd. edd. a. ta filv d, n08; cf. Proll. p. 127. 

— 3 oiiovvuiaig M. — ^ toi trjg L. — 4 mnccvovgyfVfieva L. — 
11 loiTrciriff L AvTcaii? MA. — dti%ftog L. — Ivagyrjg L. — 12 det|c^ 
L. — 13 ot ulv — oi d' (sic) ABCh oi uev — 6i 6' K U ^ilv LM 

— oi d' M £C d' L b£ filv — bI 6b no8; cf. Proll. p. 02. — 16 olovte L 
otovtai MA. — 



de qua quaestio esset, petereutur, primi generis esse, alias 
oinnes partim dialecticas, partim, A quidem ex testimoniis 
extrinsecus j^etitis constarent, oratorias; quae homonymis 
quibusdam vel diceudi figuris callide ad fraudem concinnatae 
essent, sopliisticas esse. Elegantes quidera in quaque re 
admodum paucae sunt et numerari facile possunt, gymnasti- 
cae autem quam plurimae, quippe quae ab omnibus, quae 
rei insunt et accidunt, petantur. Talis fuit illa a voce sumta 
interrogatio, quam a positione proficisci demonstravimuS; 
talis ea, quae ab inspiratione et exspiratione sumta est, nec 
dissimiiem rei^eries eam, quae a morsn. qui in aegritudinibus 
accidit, proficiscitur. Qui cum evidenter in ore ventriculi 
gignatur, isti ad cor referunt. Quodsi, quia iuxta ventriculi 
os situm sit cor, ideo ex hoc oriri aftectnm putant, a posi- 
tione argumentaiitur; sin cor ipsum re vera morsu affici 



— 240 — 

iliov6iv ot Xvxfi^tvtsg^ ivCoig dl imiQxaxai xdro xal fi 
yaCxriQ avxoig axQaxa xoXcidi} 6iax(0Q£L aviifiaivft dh ov 
fLOVov xotg Xvxrjd-etaiVy akXa xal xav inl nkiov a6iXfi6avr<ov 
ovx okCyoig daxvso&ai xc xijg yaaxQog 6x6(ia xal fiaMov, si 

5 0g>odQ€ig ycQoyayviivaaiiivoi fiP/ XQoaiviyxoimo aixCa, xoig re 
yicQ Xvxfi^itai xal xotg yv^vaaa^ivoig BvxovdxBQOv dg x^v 
yaaxiQa avQQit x^^^i i^v^^r ^9og xavxijg ovv daxvofiavoi 
xaQdtakyovatv. ovdi iaxiv avayxatov iv x^da xa Xoya t»/v 
aixCav imaximea&aiy dia }]v xoiko avn^CvH, iiovov ydg 

10 fiot XQoxsixai det^ai xaxd ys xb ^taQov, ag ovx iaxi xtjg 
xaQdCag xov axkdyxvov xo Jtd^og j^ xaQdtakyCa, xa^dxsQ 
ovil xo ddxvea^ai xaxa xag kvKag^ dkka xo (ikv aviucxtoiia 
xov axofiaxog xijg yaaxQog, iTCixaxsCQtjxai dl djto xijg xaxa 
xfiv ^iaiv iyyvxrixog^ aaxsQ ys xal xo ndkksa^ai xijv TcaQdCav 

li iv xotg g}6potg dnb aviifiafitix^xog imxatQatxai, av axdxaQov 
ovx iaxiv imaxriiiovtxov. al da xal avyx&Qfi^aCrj xoioinov 
vndQXSiVy ov Zxcatxotg xal IlaQtTtaxrixixotgj akkd 'InTtoxQaxai 



1 iv otg L iviotg MA. — xcrl ante ^ yaarrjp om. L. — 2 axga xd 
MABChK axQata L; cf. ProU. p. 94 et 6al. Comment. in Hipp. 
Epidem. XVII, 1, 316. — 10 7tQov%iito L. — 12 cvnzmitu M. — 
16 xal ante avyiia^rfiiiri nos iBseruimua. — 



confecti bilem evomere solent, nomiullis quoque per inferio- 
rea partes descendit et ex alro mera biliosa egenmtur. Nec 
maerore tantum afFectis, verum etiam^ qui diutius cibo ca- 
ruenmt, non paucis accidit, ut morsus hos ventriculi sen- 
tiant; praesertim cum vehemeuti aliqua exercitatione fatigati 
cibum nullum sumserint. Xam et maeror et vehementior 
exercitatio facit^ ut flava bilis iu ventriculum confluat, qua 
irritati stomaclii dolore laborant-, quod cur flat, hic non est 
explicandi locus. Satis eiiim ad pracsens est ostendere nec 
cardialgiam nec morsum^ qui in aegritudinibus sentitur, 
esse cordis visceris, sed orificii ventris affectionem atque a 
situs vicinitatc factam argumeutationem CvSse, sicuti eadem 
ab accideute flt, cum vehementius palpitare cor in pavoribus 
dicunt; quarum neutra in disserendi elegantia versatnr. 
Quod si ita esse, ut volimt, concederemus, id Hippocrati et 



— 241 — 

xid IJlfitfavi fi^pTpptr, xa^ilneg xal o7i6aa roiV ^viiov^uvot*; 
o I XQvai:r:ro^ ygavffi Cv^JiCnrttv iv re tc5 ^cJpfm :rcam xais;; 
xara rfiv xaQdiav. aiQi yaQ av iv ulv rp didaaxHV tf 
7ud uav^aveiv x«i oAoj; xiviiaf^ca rijv tl^^xiiv xara imartj- 
utiV rivie undlv i:rtdftxvvcoai ainifkdvov t/J xcKQdia^ xctrcc H 5 
Ttt Ttaf^i] dftxvvaatv^ ov iiovov ovx f<vc(TQt:rovai toi/ :raXatov 
i6yt}Vy aXka xal xaraaxfvcitotHSi. rcc ^iv dr/ rotccika rav 
imiUQ^uarccv ix ToiJ devrtQOV yivov^ iarl rav k^u^arcav^ 
San€Qn otnat, xal to :tQcortiv a:(avrcov rcov ^oqicov rov JfeJov 
btctTtXaTrtaf^ca rijv xccQdiav. ov yccQ ri}v xccra dvva^tv ap- lo 
2)ji' ivddxwrca rovro avyyaQii^iv . v:tIq tjg vvv ^}]rovii(Vj 
idXa T^v xccra yiveatv. BfQtjrcu di ftoi xal dtcoQiarai acup&g 
vnlQ T>}^ diacpoQu^ rdv ccQXiov iv r6 nQoa^ev loyp. ro 
nivrot :rQcir}]v ^iiv cncavrcov aQxsa^cci xtvBta^at rSv xov 
fwou uoQtcov avTfjv. varciTtjv dl mcvsa^ca rtov a:rodeixrixov i"» 
iari lt}uuiircov. ivdiixvvrat yccQ aQxi^v eivcct xtvi^aecog avrijv^ 
ov (liiv anaatig ys^ cckka ^ihnjg rijg xarcc rotfg atpvyiiovg^ 

3 Sv om. L. — 5 tTtidtixvvai L iitidff^tvvovGt MABCh imfifmvvaci 
K. — avfAdatvttv L. — hoi rudf t« Tta^ri L ra nad^q M x«ra 6h t, 
». A. -- I %aTaft%hvcc^ovatv yiX inaraGTifvd^ovct L. — A verbia ra filv 
6ii ioc. exceri>t. II codd. FP. — 9 ir^wror (^ic^ M TtQtiTov VV T^corijr 
L.\. « 14 uivroi ufv M. — 17 uovris yh L. — 

j-t Platoiii, uoii Stoicis et 1'eripateticis suftVagaretnr, iiec 
miniis illa, 4uae irascentibus Clirvsiiipus in thorace toto ac 
l»raecipue in conlis j^artilms acci<lere scribit. Quoad enim, 
*lum doceamus discaniusve vel omuiuo auinius noster cogni- 
tiime aliqua a;4itetur, niliil corili accidere luoLant, sed taii- 
tum, duiu aftectiLus moveamur, mui modo non refellimt, sed 
•*tiam cunKrmant mtionem veter«»m. l^tiusniodi ijritiir omnia 
argumenta e siMinido sumtifunun ;r**n«'re sunt, nec minus 
illud, cum eor )>riuium oinnium animalis iMirtium formari 
dinuit. Neqm» enim lioe si dederi^, fiicnltafis princi|>ium, 
<lf quo lumc quaiTimus, s»»d «ient'rali<mis i^sx» dcnionstraveriH. 
IV principiorum autoni ditferentia clan» a nn» dietum exposi- 
tumque in sujjerion* liUro est. IUud tamen» eor ut oranium 
m«»mbromm primum moveri incipint, ita idtimum desinerc; 

l»jlriii «lc rUc. VU\. «1 llip|"»cr. lil-M. IC 



^iS iriQov yivov^ i6x\ r»]^* XKxa ^tgoai^iCiv^ ixitvtjs dl oSir€ 

tiB&Ql€0^ai ^CQdiTfiV ot;d'' vGtdx^v \ TttiViC^aL xiiv xaQdiav iin 

xi^ dit^t. :tBQaivoixo av ovv xax rovxov xov Aijji.uaru^ 

ovx ox$Q ^AgtCxoxikrii xh xai XQV6tn:iog t^oXaiiiidvovCiv, 

5 ilXit, o njidxtovi xal 'IxnoxQdxH doTUi^ xtjg ftlv xaxit ^rgoaipa' 
0ip iv t/fiiy mvfici&s ^QXh^ sivai xov iyxifpalov^ ixigag di 
xivog axffoaiQixov xi^v xa^diav, ViV luv ovv xal xav^* 
Ixavit Tiffog djt68ti%tv xciv nQOxetiiivci^v, dlAct ixeidij xQovl^i- 
fij^v iv xSSs ro fitfikic» xa Xtj^fAaxa i^tikd^elv Satavxa xd 

10 lafifiavoniva ix xav 'Ozapxovxav xjj TutQdia^ xgocd^sig ixi 
ra imoloixa xtxxtatavcto xov koyov. iv avxotg di itfxi xal 
t6 xov ^y^QiCxoxikovg AfjfLfLay TtSQt ov xaxd riiv TBkauriiv tou 
XQtirov pifikiov Sivlk^ov^ ix r^v v:taQx6vrav rg xaQdia* 
nkij^og ydQ ri viVQtov iv avr^ tpaivic^ai tp^av* idaix^n 

13 8\ vtp^ {iiuivy tog viVQtiSri [liv riva Ctotiara xard rqi/ xaQdiav 
irtjj v£VQa 61 ovx sCfi xal tog rd (ilv vsvQcidfi r^' roti Cta- 

X ^ tng L fjztg M^A. — ixiQOytvovg L. — 3 TCiQaivHx* M. — %axd 
MFP %a% LA. — 7 rcya^ nQoaiOkxov M. — In vtrb. rfir %aQ6iaw cle- 
sinit frflpn. II codd. FP. — 11 *»* avxoig codd. edd. iv avxotg^ nos; 
cf. ProlT. p. 126. — 12 nkQl av LM n&Ql ov A. — 16 rg xov iuauatog 
L rg om. MABChE; cf. ProU. p, 106. — 



e sumtioniuu elegantiuui genere erit. Demonstratur enim id 
principium motionis esse^ sed non oinnis. sed pulsuum tan- 
tum, quae quidem genere diversa a voluntaria est; hiiius 
antem neque primum initium fiicere nec ultimum finem habet 
aliquis, quud demonstret. Efficitur igitur ex hac assumtione 
non quod Aristoteles et Chrysippus opinantur, sed quod 
Platoni et Hippocrati placet^ voluntariae in nobis motionis 
cerebrum, alterius cuiu:>dam invitae cor principium esse. 
Haec autem quamvis satis ad propositarum rerum proba- 
tionem sint^ tamen^ quoniam assumtiones omnes^ quae ab 
iis, quae cordi insunt, tlucereutur, hoc libro perceusere in- 
stitui, iinem faciam^ ubi ceteras subiunxero. Inter has etiam 
Aristotelis illa est, de qua in primi libri calce disseruimiu», 
ab iiSy quae cordi insunt, petita: nervonun ait multitudinem 
quaudam in eo apparere. 2^os nervosa quaedam corpuscula 
iu corde esse, nervos nou esse demonstravimus atque illu 



- - 24:) - - 

HKTo^ tdt(i ^oro?^ lotxf roi^ rfVQot^\ ovx ivfQyi^ta rs xai 
IQiiCCn XQivfOdca dl :rQOCfiXot rf^v hv toi<; oQydvotg mpori;- 
T(c n X(d T«rTOT>;r« rcctg ivigyitnt^ x(c} rcct^ ;(Pf<Va^ «irrdiv. 
CiaTS ovdiv irt rrf^i rdv \ «i»rc5r diotuct dtiQ/jadcct. ^ii*r«/Ji)- 270 
couai di iTTt' ri rdiv vnokot:i(ov . ov a//dov (c:t(a'Xi$ iif^at/i/- :» 
inivivxaaiv, oig ly xaQdicc nccacov rxov dvvccuicov ccQxh ^^*' 
*V ToiV ^(jioig vnaih]7trat. kiyovat yc'.Qn o^ev 1} rov rpeigpf- 
Oifca roTg lcioig aQxtj^ xara ixftvo ro ^OQtov etvcci xal xo 
/.oyt^ouevov rijg VvZV^\ *'^ xccQdicc di ftvcct ri]V roO rpfcigp£- 
c^(ci rotg tciotg aQxi}Vn San xccl ro /.oytiouevov rs xal dta- to 
voovufvov v:tdQX(tv iv aini, iVrdoiTfc/ di iv aucporiQOig 
Toii: kiiuaaaiv. ovre yccQ iv xccQdicc rifV ccQxijv roi; rQicpea^ai 
Tou* ^aotg itvat avyxcoQovufv^ cckka m' t/ xccl roxno iart 
Tor fV rijdi rij jfQccy^iartici :tQoxft^ivcDv ftg rijv axi^HV^ ov 
'/otf di ro ^rjovuivov cog ouokoyovufvov kccu^civitv ^ ourf r» 
To \iiav ccQxiiV afiiforiQcov vmcQxttv nov dvv/cufcov, akka xat 
roiTou ro ivccvriov i//ifiV ccnodeixvvufv. d^ccvucc^co roivw 

:f Xffoarixii codd. cdd. ngoaiiy,oi nos. — tTfgorriTcc ti xrrl L zt om. 
MABChK. - 5 Ini t6 L. — f. ifg L o/V MA; cf. ProU. p. 80. — 
T tv itioig L. — yctg om. L. — 10 ncd t6 diccvc^ovuhvov L. — 11 d* 
*'U%otigots L aH(poTi(foig sino di M. - l.'l tovtcov iarl L tovt* iarl 
MA. ~ 

< 'n-jioris sjH»cie tautum, 11011 fumtiouo et usu uerris esse 

^Jraili». inHtrniu(*ntsi autom diversn an ea(l»*m essent, functioni- 

))us et usibus deLere iudicari. «iuamohrein de iisdem non 

ainplius rxj>licandum mihi est, scmI ad aliud veniam, quod 

«•mnes fere commeniornveruut, qui fiKultatum omnium, quae 

iu animali .>unt, cor j»rinciiiium es>e oiiinantur. Unde uutxi- 

\n> orij^o animali exsistat. ibi aiuut rationalem animi part^m 

<«»>e: in corde autem eaiu oriirinem e>M», in eadem ijifitur 

«*>»je rational«*iii (»t intrllo«r|.ntrm ir,»rt»»m. lli in utraque sum- 

tione luentiuniur. Neciue enim iu corde esse iirincipium 

nutritus coiuM»denius, sed lioc uinun ex iis e.st, quae in hac 

tractatione ad f|nacstionom vorantur, (jua«'>itum autem ut 

< <»ncesMuni a«umi nullo modo dfbet, ne(jue unam esse utrius- 

'lui* fncultatis oriyineiu: imnio contrarium nos deinonstramus. 

^hiocirca hosce homines hic quo(jM(» demiror. quod nuUa de- 

IC* 



r*rri 



— 244 — 

xavvav^a rciv nvdQciv^ d anfpa rh ^yirovfUVK XQOX^i^^ 

XaiifidvovOiv ovdsiiiav ajcodet^iv :tQo0ri^ivrag. o^otov dd n 

^OiovCi xaTieiddvj od^sv ij agxk '^^IS 1^909}}}^ icriv, ivrav^a 

4 €ivai fpdcxtooi xal ru t^yeiiovixov^ h^' i^ijg TrQooXa^fidvaOtv^ 

^2^0^^ ^^ ^y I ^(i^Q^ta rijg rgofptig iouv dQx^h ovrs yag rovro 

id.fi^ig' ^aQx^l^ y«P ^rQoq>7ig xal vyQtjg xal IrfQfjg orofia^ 

oroiiaxog, ^xoiXif}* (fiiolv ^lTtztoxQdr^g^ ovra ai xal Travrog 

^kloVj av 'iixokov^si i^ dvdyxt^g, xa&' o fioQiov y} dQx^i 

rijg rQOiptig iorij xara rouro vndQxatv rov XoyiOnoV rovro 

10 yaQ cv xi rav ^rirovfiivcov iori, ro dh haQOv rav §i/rou- 

jiiv€i}v ifsiidog. ij iiev yccQ :tQcirri rijg rgoipiig aQxii 0rofia, 

Oroiiaxogj xoilia^ ?} devriQa dh ai i^ i^xccrog aig xoikiav 

xa^xovOai tpkifiagj iv aig TTQciraig aina yivarai^ ii rQirtj 

dl ro 7xaQ avroj ij rardQrri dh (isra ro iJTcaQ >/ xoiVli/ ^a^Vs 

15 iv y TCQcirfi xa&aQov r<3v arcpirrofiftroy dxokaixarai rc» 



2 n^oxi^ivtfQ ABChE n^octi^. LM. — 4 q>da%ovci L. — vqoc- 
Xaiipdvovaiv LMABCh — atav K; cf. ProU. p. 124. — 5 tovto oni. L. 

— 6 vypoff %ttl ^ri^g codd. edd. vyg^g xal ifigrjg nos. — CTvtia om. 
L. — 7 xotv^ L moiXia M xoilt'i/ A. — VjraoxpoTijj cf. de Alim. :50 
(IX, 108 ed. Littr.); Galen. Comiuent. in Hipp. de Alim. IV, o (XV, ;584 
et 887 K). — S av fj i^ dvdy%r\g ijxolou^ct L. — 17 ant« apx'? o**>- L. 

— 10 ixk^a L. -— 11 aro'fiCK om. L. — 12 xoclii; LxVBChK %otlia M. — 
al om. L. — %oiXiTiv codd. edd. %0iXiav nos. — 1.H daa L aliia MA. — 



monstratione addita haec duo. de quibus quae8tio est, ut iu 
promtu posita assumere non verentur. Idem faciunt, cuni 
dicunt, unde principium alimenti sit, ibi quoque esse priu' 
cipatum, deinceps assumunt in corde alimenti principium 
esse. Nam neque hoc verum est, cum alimeuti et humidi 
et sicci 08; stomachuS; Tenter^ ut ait Hippocrates^ principium 
sity neque^ etiamsi quam verissimum esset, necessario eonse- 
queretur, ubi alimenti origo esset. in eadem parte rationem 
esse; nam hoc unum e qnaesitis est, altenuu autem^ quotl 
quaeritur; mendacium est. Primnm enim principium alimeuti 
ost oSy stomaehuS; venter; secundum venae e iecinore in 
ventrem pertinentes^ in quibus sauguis primum giguitnr, 
tertium iecur ipsuiu, quartum post iecur vena cava, in qua 
primum excrementis omiiibus segregatis purus sanguis relin* 



— 245 — 

unc. :rrioh rfwrtjg df rjdtj rijg (pkeftog. €o0n(Q ralla roi 
toiov ^wotr :rcivr(i^ xarcc rov ccvrov rQo^cov j} xccQdicc ?m^- 
tUcvn rifV rgotffjv. ov (lijv ovda\ orav ii':rcoatv^ o^fv ij 
Xomjytcc rov rrvfvuccrog^ evravda bIvuv to iiyeuovixov^ elra 
h\ riTc.j 7rQoa?Mujifcvci)6iv ix rijg xagdtccg x^Q^y^^^^^^^^ ^o s 
ivfvur(, avyycoQTjrfov avrolg, xccl yccQ xavrav&a jrci/jv, fi 
u}v 70 u*vyjxov :rvav^ci rpaatv ix rijg xaQdiag ccQyea^at^ 1281 
To lijovufvov ccvro eroififog kccii^ccvovaiv fi dl rb ^cortxov, 
ovA ii fivciyxtjg axo?.ov^tja€i ri]v avrijv aQxijv afitporiQotg 
viroyfiv, 'Egaai^arQnrog yoiyv oiy a:r?^cog^ coa:riQ ovroi^ ro lo 
;t,Tovufvov ?c:u[icci*cov. ccX?M ^era xarccaxavijg koycov ovx 
obytj^ iy ulv rijg xfcpaXijg (ffjai t6 ^'r;|;£Xo'i% ix ds rijg 
/<:odu:^ To tonixbv oQ^Had^at :rvfv^a, si 61 ovdirfQov niv 
Tovrfov Tf.H' :rvfV(ifcrcov fjQcorfia^fd xara rov ?.6yov iQoHai^ 
fi' (V: flvr/nyov rjj ^*]Qa xcc\ t yQa rQOffij^ rb :rQoaccyoQfv6- i* 
iKvov v/.txov. ccxovaovrai xal nfQi rovds xaQcc *I:r:roxQccrovs 



''* Htcci' if M o&fp ?} LA. — 5 nQoaXafiaaiv L nQoaXttaPuvovatv 
^tA1>Ch - (ootv-K. — 8 ftonnos inscniiniUB uos (poBsis ctiam 9rpo- 
rnyj^ \t'\ €0^ ouoXoyovufvov unU: Xattfiavitv insorere: cf. p. 28*2 post 
i':. K. p. :;:;j a. jiied., j». OOr» in/» — lo oiv LAHChK yovv M. — 
I? o.'';r,r I. 6h'y(ov MA. — iiXX* tx (liv h i% ^. MA. — 14 rc5r Xoynv 

.jT.it.ni ea^l« m manu in xnv Xoyov M. — 15 ngocityoufvov L. — 
i»; yiu\f\ in marj:. eatl. m. tcccq* M. — *Iic7to%p(itovg cf. de Alim. 1. 1. 

t •mi'!i C('..inu*nt. in Hipp. de Alim. 1. 1. p. 3S7. — 



•;nitur, si qua quideiu eotlem niodo, quo ceterae corporis par- 
^ '^. (<»r iiliiututuni reiipit. Etiaiu illud miuime coucedendum 
'lnri.til.i:^;. nnilv bpiritus su^geratur, ibi esse principatum 
i iiiijiai', deiude addentibus e corde suggeri spiritum. Nam 
ti« (]iu»qin'. si auimaleui spiritum e corde aiuut oriri, ipsum 
ili'Ml. (inud lu loutroverbia est, ut conce:?sum assumunt, si 
\italoni, nilnl nrce^sitatis afferri potest, cur idem utriqne 
p!inripi]]in >il. Krasistratus quidein nou, nt isti, simidiciter 
n III. quae (juueritur. assuniens, s(»d inulto rationum apparatu 
• ••nrirniiiiK ♦• caplte animal(*m spiritum, e corde yitaleni pro- 
*i.j«i ait. <juodsi diiunt neutrum spiritum in interroga- 
U*>\\r pn^itnni «'s^e. sed tantum, qui .sicco et bumido ali- 
iii'ut(» r»-p(»nd(»at, qu(»m materialem appellant, hac quoque 



— 246 — 



^&fi^ TQiHpijg scvfvnttTog ffTOua^ Ql^f^j Po^yX^Sn svfvfi&v xal 
^fl aXXfi diaitvofi*. ovxovv ovts Tovrmv t&v Xoytov iaxvffog 
ovdelg ovO'' orav o Jtoyiv}]g et:rfj *o :rpi3rov rpoipijg jcal 
^nvtuiiarog agvBraty iv rovTa vnaQXH ro tjyfuovixoVj o di 

5 ^TtQ&rov TQOipijg xal Ttvevaccrog aQvsraij ii xagdia*. ro yicQ 

Ttffmrov iQdni^aoiuv ojt&g /.iyei. tt ^uv yicQ ag oQyavov 

VQoroVf ovdafimg ^ xaQdia rQoq>iig xai nvsvitarog aQvsrai 

2SS^(MiJTi7, allic rQO<pijg [liv (Trd^xa. | arouaxog, xoilia, xv€V(i§crog 

di tfrofta, Qivegj fiQoyiog, :tv6vti(ov* d d\ mg o^iv »; ^QJin 

j« rrig xivriascig iari rolg aQvouivotg^ aXii^eg luv ro JtQoreQOv 
XilHlia, rov demiQOV da avrtkiifl*6nad^€c cpaaxovreg aiVo ro 
^ritoviievov iroiuog kau(iccvftv ccvrov. riuetg iilv yccQ axo 
xstpal^g JtafLcp^i^aea^ai riiv aQxr;i' o/ioAoyov/icr rijg xivrja&togj 
iiCBtiav ia^iHV ^ nivBcv ij cLvaxvetv fiov?,cifi£d^a. 6 jdioyi- 

lo vrig dh rovro Xa^v x^Q^^S a7todBi%eG)g anfpiapiirrjatv XBTCoifi- 



1 x^otpri M. — 2 xmv Xoytav rovxiov L xovxmv r. X. MA; cf. ProU. 
p. 119. — 4 verba iv xovxaa usqiie ad nvfvaaroq om. LM. — S igw- 
xriemiiiv LMAB igiaxi^aoutv QhK, - f^ TQO(fq L. — xoilirj codd. edd. 
%oiUa n08. — 10 a^xofifVof^ L. — 11 6f om. L. — 15 tffif)i<r^r)Tij<riv M. — 



de re Hippocratem lociuentem audiunt: *Principiuiu* in- 
quit ^alimeuti spiritus^ os. nares, guttur, pnlmo et 
reliqua spiramenta'. Ex qno fit, nt neqiie ulla ex istis 
rationibu8 quidquam valeat neque Diogeuis ratio^ cnm ait: 
^Quod primum alimentum et spiritum haurit, in eo 
est auimae principatus: primum autem alimeutum 
et spiritum haurit cor.' Quaerimus, quam vim Iinbeat 
vox primum. 8i ut instrumentum primum accipitur, cor 
neutiquam primum haurit alimentum et spiritum, sed ali- 
mentum quidem os, stomaehu.s, venter, spiritum os, nares. 
guttur^ pulmo, siu primum in eain sententiam dicitnr, ut, 
unde est origo motus haurientibus instrumentis, intellegatnr, 
vera est sumtio prior, altoram vero reprobabimus, qiuppe 
quae reiU; quae in controversia nst, ut coucessam aecipiat. 
Fatemur euim; cum vei comedere vel bibere vel respirare 
volumus, originem motus a capite demitti. Diogenes tameu 



— 247 — 

xn- lAir.r. xari'. rhv uvrnv b\ rpojroi' xtcf^' /«iToi"» rofc Ao- 
ym^ r/otlhiCTO. VtP (/'>/'?'' ^xtvnvv :tq(otov rbv ccvl^QiOTrov 
T((>: xr.ra ^rQoeuQf^oiv yAV)]afig vvyix}] rig ioriv (ivaf^v^iiKtStci^ 
ii(5(i 61 fa'(:iyi*Hi'fc6t^ r/. t)]^ TQ0(f7}g ccvfcy^rat^ S^tb rb xivavv 
ioojT(»v rhg xarh :T(^)(Ka'ofOiv '/Ctv/^afig xnl ro TQiq^ov yj^ccg :» 
r.rf:;x); ?r xrj t(:vtov aivcu,* ot(cv ravra 6 zf(oytv)]g yQacfti^ 
Trpl n\v rov rhv ovotcv eivut rfj^ vvyiji: avad^vn t cifStv ^ ^^"^^ 
ovv r/. TQOff)^^ tirf tx Tr^i^ufcroc. ovdiv iv ye tm mcQovri 
T^^JoMfi' (iu(ftOii)^Tfh\ h'(c u)] T(c mci*T(c kvTCcoiiBv rov avdQaj 
.7/0? d'r rov TM«ror fivct ro xtvovv j ^tqcotov >;fi«^ ra^ xara^S'^ 
:rno( ''ofdir xiv)\(<:i^ Xfa ro rohffov (cvTth]i*6itf^(c. rovv(cv- u 
rinv yio ('.::('. V f% oiv rTfi^fro :rfQCcivfO(f(a (f}](Jo(ifv /J aT- 
ucnu uh> ouoXoyovvTf? **'•'. x(c\ ccvrog i:rt?Mvd^atf6fiivog 

t ,u / fr^'*nv ri- \(\, edn. -.cyt* larTov nos; cf. Proll. p. 104. — '2 ro 
T'^'f/ MAK» m- rorrw to qvon Cnrn. t6 qp/;(j/ Al. Juft. ChK. — Trpu- 
rnr jo» x/7or) n«»^ iua* ruinni>, — .*» d»;fix/^j MAli. — 5 post t6 
•0/7 or iii M g]'.iTium int».»ijri ver^us vacimm relinquitur, iii A asteris- 
(ij- ,"t. — Ti vcrba inile a rr t ci 7 t^/](jf <>(/«* (p. '246, 13; usquc fxdjuvtov 
f't(t iii L «•j»ntio trinm ver^nnni vacuo relicto desunt. — 7 ory ante 
'"♦' ^lAl»CliK 011'. J.,; d. l'roll. p. 114. — H i% ante jrvfvfiotroff oni. . 
I. - 1» /.r.TrJ ror uvAni, -M. -- lo OMoAoyorvr*^. Post hoc verbuui 
in i. v;tcuiT»i^ t'A uinu> et dir.iidiae linea<*, drincoiiS verl»a vnoaxofievog 
/i../ T;of rwr i». 1*4^. 11) -» fiunutnr: in M trium linoarum vacuitat 
• t. in qnarta fccor.itnr vMi (nrog t7riXav(^cn'6iurog; in AB epatiam 
\a '.MM n'!ani «t (limidi.im lere lineam amplcctitur; ChK asterisci 
. . I ..^ :.* ; (f ''/'.' ) \'2^ •- A verl»i'« x«i rvro^ ini).. incipit 
♦■VMT|t. lil ciKiJMjui i'l' <li'siuit(iue in verbis %iv(i 6t xo nvtvfia 
jv 2;s. 0'. — t:Ti/,(iit6unog VV: ct'. Proll. p. 76. — 

u\ >Ine (l<m«>n<trationc poaeUvS controvor.siain singiilarem 
l»»'j.rrit noc minns contrn se rationibus usu.s esi, *Id, quod 
vnl iinlarii^' inquit ^ujitationibus liomiucni primum 
Muivet. pHf iininino cjuaedam exhalatio; omnis autem 
«'\Iial;:tio cx nlinicnto protitiscitur; ergo, quod pri- 
luMin a;:itationil)U> ^oluntariis movet et quud no.s 
'»'it.'it. unum idcniqut' esse n^icohse e.st*. Haec quando a 
!'!' vm* srripti' <nuK ne honiinciu in omnibus rebus exagito- 
! . !^. «!<• ••o. (jm.hI su]»>i.intia aniniao sit oxhalatio sive ex ali- 
•:i«j,ii» -iv,.(. sjtirim ort.i. nulla in pra«*.sentia nobis cont»'oversiH 
•'ilt. ijUocl ;nit«'in ununi i«l»'nu|Uo osse aU et qnod nos volun- 
t.uiiN airitutionilnu juinir.ni niovoat et quod nutriat^ id im- 



^ 248 — 

rSv oixaiov doy^tarcnv iitfui tpvfiiv &ivai rtjv iln^x^Vj &g 
^EiinBdoxJiijg xcd KQiriag v:ti?M(iov. €i 6i ya eTtoiro Klfdv- 
d^H Jial XQvCiTcne^ xal Zijvmu rQitpBC^ca ^lv i^ aTfiarog 
fpij6avri rijv tlfvx^v^ ovciav 61 avrijg {ntaQX^^v ro scvfviia^ 

hTCcig m ravrbv iarai t6 rgiq^ov re xal xivovv, ein^ff rgicpei^ 
^av t6 alticcj xtvsi dl t6 nvsviia'^ coare ngog roig a^koig 
aroicoig xal aniQavrog icrtv 6 rov Jtoyivovg koyog. o yaQ 
imcpigH roig vnore&fiac krnt^aOiv^ ovx i^ avdyxrig ixBrcu. 
^«ijj^ifdfTa* dl inl nkiov vnig aircov dta rcov i^tjg wro^criy- 

10 ^drav. iv iilv yaQ ra TCagoifri doxci ftoi xcugov ftvai 

xaranavBiv ivrav^a ro ^i^?uov, vnotSxofievog yag naQl rHv 

ivaQy&g cpatvoiiivcov vndgx^f^' ^H xagdia TOf koyov iv rads 

281^^ y(fd(i(iari notijaaC^at \ ri av iri deoifit^v icpdmiaf^ai 

roiovrcav iTCixHQti^idrtov ^ cov d6y(iara (idkkov^ ov t6 q)aiv6' 

15 ficvoi/ ix rijg dvaroiiijg q dgxh ^^^ avardascog ianVj 



1 «off — vniXct^ov om. FP. — 2 xilfrcvO'!; M. — 4 ff>i\oavt rr,v M 
fpncavvog rijy AB tprjcatto %at rryv F tff]cagChK tftioavtog <sic) P 
ipiicavti n08. — 5 tpitpovrai x«l M. — 11 vito ttav ivagymg L. — 
12 virapxovrov L. — 15 rij^ ante cvazacftoc oiu. L. 

rcdrivov nigl tav innonQatovg %al nlattovog Soyudtatv itvtfffov 
L tiXog xov 6tvtiQ0v Xoyov yaXrfVov M. — 



pugnabimus. Coutrarium euim plaue «x his^ quae propobuit^ 
effici dicemus,e sauguiue quidem concedentes***. Et ipse 
suorum decretorum oblitus sanguinem ait esse auimam, quem- 
admodum Empcducli et Critiae placuit. Si vero Cleanthem 
et Chrysippum sequitur et Zeuonem^ qui ali quidem e sanguine 
animam, substautiam uutem eius esse spiiitum affirmat. qui 
fieri poterit, ut et alens et movens idem sit, .^i quidem san- 
tjiiis alit, spirituh movety Quare ratio Diogenis, p'raeterquam 
quod multa absurda habet, nihil efficit. Quod enim infert 
positis sumtiouibus, id unllam consecutiouis iiecessitatem 
habei Verum hac de re in pruximis libris fusius dissere- 
mus. Nunc fiuis huic libro iiupuuendiis videtur. Xam quo- 
niam promisiiuus nos hoc libro de iis, quae iii corde maui- 
festo apparent, verba fucturus, quid iimplius opus cst trac- 
tare eas argumentatioues, quae e tiecretis magis quam ex 
iis^ quae e tUssectis aaimalibus apparent, constitutae sunt? 



^ n ^^y< 



BIBATOX TPITOX. 



"Oti itiv avecyy.ttiov (Oriv ov q-i^^oaorpoig iiovov, aXXic xal2S5 
u.TQoictn oaoi ys jiiiy f(?.oyim(o^ ci^ttovtcci rijc: TBXVfjgj ioxiq)^ai 
Trfgl Ttov diotxovociv >;<i«c dvvdufcov o^toOai xi hHi xaza 
;'/roc o:rot'a Tt ng ixdoT)] xciTa fJdog iv xivi xf iiahaxa xov 
rcioi» HOQico xc^d^idQVTca ^ dtcc Tov :tqc6tov dfdftTCTca Xoyov' ^ 
oTt df 01 xci/MCTa TCfQt (it^Tcop cc:ro(f }jvc<^i fvot TDactov tb xal 
I:r:roxQclTt;^ ftCtv^ fQQf{f}j ! ttlv ovx o/jyc< xccl dta tov ;rpGJ-2S0 
tov ^tfi/.iovn Tf?,fiOTc:TCi Af ^Vfiy.ftoi' tco loycp xcctcc t6 dtijxi' 
onv yQruuc< t«c dtcccfOQc:^ ccTrchncov Tciv P.r^^ifidTCOV ixxid^i' 
ti^vr^, 01 g iyn}]<}c:vTo :rfn\ rov :TQoxftnfvov doyfiaTog oC irt- *® 
ri( vfiSrcTot Tcov crtP.oOocfcov, ccvryy.ccrov df }iot Soxft xal 

n /.f rov mn} r^v ^TrTro/.orrovc v.c) :T).(':T(orof: ?.oyog rp/ro? M rWiiy- 

t OTrt' Tf V oTTnu. r.« i. \ - ,'i riu^if.vncii L 6i6tiiitai M A.. — 
« HHJi^ M. — i» h.\fttihio^ MAlj< IjK kv.Tiyftuivog L. — 10 atg It. — 

Li1»or tertius. 
Xi'< f^-«»* «JtiiiltMii i^^^i* iioii |»Iiilotu]»his tautiim^ sed etiam 
iU'.'iti^. (ji;i <|ni(1t'iii w>u t«'ih«*r«^ nd nrtom accederent, de iis, 
M':ai* iios r«'L^'niit. t.i« iilt.itil»'i^ (jiiaf^tioiios iustituere et quot 
i.viupTo <'>^('iit ^"•'iuT.itiiij *'{ (ju;'li> «ii.aefiue siufrillatim esset 
't <^:ui iu iMrtf ai'iui. ;i- |'"ti--ininui siugulae es^cut coUo- 
• it.ip, priiMM lilii'» <]«'iiinn-t:Mti;ni c^t: optime autem de his 
.''l»..H Hcii^i^-.f l'iarMiM.,11 r{ llij.|Mn r;Urui iu ood(MU uou semel 
t-ntiini «lirtnn. »->t: |«m'{«'» ti-^iim* vi*ro reiii pcrsccutus sum 
li iil»ni >»'i '.nnio. cnni oi.ininin <i;nitiniinui, quas ad decre- 
^i-iu (Jr ijiio (jiLitiinin^. jiliiiM-oj.hi uubilissimi adhibue- 
»' nt. disrrimina (\\]»o-ni. N«'« «"«^.iriuni taiuou mihi videtur 



wg^- ? y 



— 250 - 

jfvv m mQi tiVT€ov ava}iV}i<JavTt n^QaivHv ovra xov v:r6- 
Xotmv loyov. retraQetg ikfyov sivea ricg na6ag diafpopag 
rav Xri^naTGiv' svia (ilv yaQ avrciv oaro rSv inrapx^vrmv 
ra liOQiCi la(ifiavt6&€u xara riiv rov :tQofi?.t1(ucrog ovaCav^ 

:» ivia 6\ a:tb reiv vnKQXoiTtov iitVy ov fiiiv Tcara ro TtQoflf- 
fiXtjfLivov T5 xccl ^tirov^evovy ^reQa di ano rtSv i^a^^iv 
fiaQrvQdDV, TCQog rovroig di xal ro ritaQrov rav 6ocpicfriiuiv 
li]Hftar&v rolg rijg ks^eojg ax^fiaCt nQog aficpifioliav Ttijta- 
vovQyrjftevov. ovx okCya 6\ iyQccil*a ^raQadeiyfiara , atp^ av 

!•» fxaarov rcov ktjftfiarav iq^svQiaxfrca yivog^ avra ra QtjfAera 

r^v xQOfiivcDv avrotg TrQOTi^ifiavog. xal di^ rovg koyovg 

avrmv avarQiTroJV fxavcig (iikriov iyvcixFiv iv avr& r& 

TQira yQafificcTi rov re aQid^fiov xa\ rag ovaiag rav ccQermv 

2S7 didaCXHV* \ xata 8\ rov avrov rQonov iiciQxarai ftoi tciv 

13 aQerHv fiVfjfiovevcSavri kiyeiv rov ccQi^fiov xal rag diacpoQag 
rHv avfi(ie(irix6rG)v' xai rig ys r&v inicpccvBardrcQV 6otptcsr&v 



.t poai ino tiav vnttgxovraiv in L dequitiir unum fol. vacuum; cf. 
Proll. pp. 72 et 7.3. — 7 thaQTOv ccTto ttov codd. fdd. r. tmv nos; cf. 
Proll. p. 113. — 11 TtQQti&iii.iva M. — 14 ineQXio^ai M. — 15 fin|- 
ftovivaavtt to Xiynv codd. edd. uv. Uyeiv nos. — 



etiamnimc de iisdem mentioiicm facere, priusquam reliquam 
disputationis partem absolvamus. Qnatuor dixeram esse 
onmino genera sumtionum; alias ab iis, quae membro in* 
essent; sumi e quaesitae rei substantia; alias ab iis quidem, 
quae membro inessent, non tamen e re proposita quaesita- 
que; extrinsecus a testimoniis genus tertium, quartum deni- 
que esse sumtionum sophisticarum figuris dicendi ad ambi- 
guitatem vafre concinnatura; nec pauca adscripseram exempla, 
unde singula sumtionum geuera inveniri possent, ita ut ipsa 
verba eorum, qui liis uterentur, proferrem. Quibus gatis 
superque confutatis hoc tcrtio libro iam ^jatius duxeram de 
numero et substantia virtutum docere — eodem pacto men* 
tioiie de iis facta subit animum disserere de numero et 
differentiis accidentium — , cum quidam sophistii nobilissi- 
mus milii dixit, quae Chrysippus scripsisset de eo^ quod 



>:' -•'•^- 



— 251 — 

««V (fijfSr.'^. Oj? nr Avvarov rivriTQ(:tfiv. oOnnfQ o XQVtSiTrTtog 
fyQfcil^e Tr^ol tov r>;j' yMQdncv iiovijv fv tco aoinrcrt rov t^cSov 
(iQyJlv HVfi rov }jyeuovovvTO^. yMTrc tovto ro xqitov vno- 
ui^tfUa t:n^f/.ifiiv uf rro loyrp rrc yf f?.kf{:Tovra nnQf^Carsiv. 
ioro^ ^ilv *;vv rovro rdriov rtvro yfV)](5frra rov iitruvov^ fjtfi » 
Tui 01 uy}fUov:'t''ovTf^ rrov ffQ}}Ufvcov fv rrp &fvrf Qcp koyto 
ytvcoilyj^vOtv ^iur.^ rh liSyvQov rf Tiru yfvvrciov cov 6 Xqv- 
ncT^ro^ fJ:rfv /{vnrQt^rovrrcg frcarcvrrcj; rf ro rcrsf^fvirsrnrov fjci- 
dity,vvHv rcvTov rrc flrfrckurcrn, kfyco d)}^ on o XQvrStTcnog 
yrrr: rov :rQCOTov oivrov yfQi ^'i^ijj; ?.oyov rrov iifQciv ecvtijg «^ 
roi' r^yiruovty.ov uvt-novfvfiv rcQyoufvoi:. fvd^rc dftxvvvat Ttfi- 
or.rra ri;?' co-/),}' ri)v ^'^7Jj'? f^' T'f/ y-riQdirc uovrj TtfQtfifad^at^ 
o?'»Tf»)0'/ /.fyfi' ' )j C't7>/ Trvfij^irc fOrt ovucfvrov fjuiv avvfx^g 
':rr:vT} no fjcoiK.rt dtijxov. fcSrf fcv >; rijg t^oijg avujiftQfa 
'Ttccgf. fv Tco oonucTt. rrcvniq ovv royv ufocov fxrcOrGj diarB^ i^ 

1 tth a-/;c*r.c M A IJ ' h uot ip. Corn. K. — 2 hyQCiil;fv M. — 3 fjyB- 
norty.ov A H Oh K 1.7^(1:010? M r,yfuovovvTi}^ nos: cf. infra p. 253, 10. 
4 /nr.^i/].'.l'o)i/fi fein rto M tn. tnv tco AiiL'h fnr. uf tw Corn. K. 
H fdncrr;,: A 1» - Tcc (inO^tvfGTCfTn AlUhK to dod^fviaTCCtov 'Sl; 
i V. Vvt)\\ I». ^»0. -- tTrififiy.vvg M. -- 9 )Jyco dl M. X. dn A. — Xqv- 
r,t-f7TOi ;4ii \\(^c. '. (':Im> iii('i|). cxc<T]»t. IV codicum FP. XQvaiTnroq iv toj 
T, o' V"'?^^ r.vTor /.nyco ovrcnal ?.fyti Fl*. — 11 fVOfv 6( dFL-avvvai 
M - 12 7rciniYif>0(a M. — i:> M' t'vxri P' J7 t?. P-. — 14 1; rijff iioijg 
#-fV Tr/''f; JT( n\ .\I A 15 // toyr^g nciori V if ^corj Trrcnr} P (cf. Proll. p. 76) 
t, r/ -■ r-J/^- uijTr^uu: t. (. orn. A/ Ti]g Jwi^c aruiibTQia tz. Al. Jii.st. CbK; 
. t. rroii. r 4>. — 15 V(*r1»a ind»' a ravTr.g nvv nsque ad wfpt 6\ tov 
t)ytuovtY.cv •]♦. ■-*')■-, Si omii^sa in FP. — diccTfrayuivov MChK ^tcttfray- 
nhcov A B Zeiler. — 

solnn iov in aniinnlis eorpore origo principatus essot, refelli 
niiUo jikkIo po^se atfjue irlcirco hoc libro reliqua Chrysippi, 
<|ti:ie onii<orinn. porsocjui me praeter institutum coegit. 
J'nrta>-o tcUiK-n lioc ipsnm huuli mihi ducetur, quocl ii, qni 
rd, qua* iii M^ciindo dicta sunt, memiuerint, coguobcent nos 
dirv<i|>pi orror«*.s it:i aperuisse, ut eorum, quae dixisset, fir- 
nn's<iTn5i i;c V}ilidi>>inia qnaeque refutaremus, levi.ssima omit- 
torenrjs. ('lir> <i]'piis ii^itur in primo de {inima de partium 
oins j)i*:n«ipatn aLTrrr cxordiens, uhi j)robare studet . originem 
aiiimao in cortlo solo contineri; haec dicit: ^Anima est 
>liiritus nobis innatus coutinens per totum corpus 




— 252 — 

^Sf^^xayiiiveav fioQi& ro | diijxov avrrjg eig trjv rpc^i^crav «pTiy- 
^Qiav ffoDViqv tpaiiBv atvaiy t6 dh eig ofpd-aXiiovg o^»tv, t6 di 
*£ig lOTa axofjv, t6 8} Big gCvttg offq>Qi}(Jiv, t6 dl £ig ylciTrav 
^ysvOiv, t6 8e Big oAijv t^v aaQxa aq>fiv xal t6 eig oqx^^S 

i^itBQOv tiva ixov toioikovloyov amQfiattxov j eig 5 8i 
^ax^fifiecivei ndvta tavtay iv tf xaQ8ia elvai (leQog ov €cirt^g 
't6 riysnovixov. orrc» 81 ix6vt(ov avtiov ta alv 'Aoi:r« 
^aviiqxavettat y tvbqI 8h toH riys^ovixov ^tQovg Tijg ^^^Z*!^ 
^StatpcavovCtv akkot iv cikkotg /Jyovteg avto elvat tOTtotg, 

i(» *oi lihv yccQ tcbqI tov ^dQaxa cpaCtv eivai avto, oi 8e :reQi 
'trjv xicfccktjv. xata tic avtic 8b tavta 8ta(p(avoviSi^ :tov ttjg 
'xacpakijg Tcal tov d^ciQaxog idrtv^ ov av^ffovovvTfg icciftoig. 
^llkatmf 81 xal tQt^ieQtj tijv i^vxh^ (pi^fftcg elvcct to ^ev koyt- 
^6ttxbv ekeyev iv tfj xecpakfj elvai^ t6 81 ^vfioei8eg TceQi tov 

13 'd^coQaxa, t6 8e int^v^irjtixbv tcbqI tbv o^iq^akov. ovtco cpaive" 



1 (TUTcav M. — 2 tpmvijv tivcci coild. cdd. (piovi^v q>ccn^v fivat uos; 
cf. Proll. p. 108. — ra d'f — tcc dl codd. cdd. ro 6h — ro dh nos; 
ci ProU. p. 84. — 3 anofjv %cil t6 ft? oQxeig omigsis, quae intericcta 
Bnnt^ verbis M. — 5 ?Tfpov r« fx^^ ^^- — H xar« avta P* xara r« 
avta P*. — 13 niatav oti 'kcu F. — V^3f« tpd^icag P* '*lf't*xh^ tp^sag 
P*. — 15 im^vfioitiyiov P* isriOrfif^rixo» P*. — 



diffusuS; quoad vitae in eo conYenientia est. £x 
huius igitur partibus^ quae singulae singulis mem- 
bris dispensatae sunt, eara, quae ad asperam arte- 
riam pertinet, vocem esse dicimus^ quae ad ocnlos, 
visum^ quae ad aures, auditum, quae ad nares, olfac- 
tum, quae ad totam carnem, tactum, qnae ad tostes; 
id, quod aliam quandam ration-im genitalem habet; 
principalem vero animae partem, in quam haec om- 
nia coeunt, in corde esse. Quae cum ita se habeant, 
de ceteris inter oranos constat^ de principali autem 
partc, cum alii aliis in locis eam esse dicant, dis- 
sensio est. Xonnulli enim in peotore, alii in capite 
collocant. Atque etiam in hoc ipso «liMsentiunt, cum 
non conveniatj inter eos, quanam in parte vel capi- 
tis vel pectoris sit. Plato autcm vel tripHcem ani- 
mam statuons ra[tionem in capite, iracundiam circa 






2:c 



*;7r«fiM'i/.'. o.T*p ^Ti Tiii' i-oiTtJi' Ci'iT4r^r2^i% ovrf TiJi» 
'uTutjjQiuv, itic wr ^r ti>' aiv./.o;'iaMrt» 701*^0 • . ovdl Yic^tsVt 
(V *;ri TOCForTor i^ c.iti/.o;iVv :rooi*/.«r^r xri /r rfrT^>i\* xf*i 
'm' qi/.oOoqot^J' (cvTff ^fMOTif ^^i^t^ ytyiMi^rua v:ro Xqv- :. 
C{':r;rot; «pi ii^^fuowxoi» 3ff?r« ro :roor^poi» :rff>i tu^jfiiV* ^w 
uiv yig 7fUtCv utgo^ avrvi Ttf^ iWfiAov ro srpoT^por vxlg 
taisitt^! V^Z^i^ *!'' '"'i*' ^yx/vir. y(CT(: dl ro fVf|i|> ^'IIKTl* 
Tv (c:rb ri^g y^yQ^cuuirtig ^//01(0:: ((Qioufvov i:rtduxvvraf 
:ri(^ir(ci rb rt^g Vf/ij^ i/;'£iiororr /r xrcQdtK :rfQtti((S9tt(. tu 
Ti^v tilp ovv «9ZI/*' TOi» /.o';'oi» dixi:ior f:;*ic<y£rai>^f:i • crofSg rt 
yccQ aiia X(ci (cxQt^di^^ ag ^29'/'' ^'-t*''»' ii$ij|foii£ror ^rdpff 
ryjxotTor doyuaro^^ €tQ)^r(ct Xgv6i:r:r(p. xat yccg^ on TlXd- 
Twi^ rpm M*'P'y '''i> V^i^jt'/? iri^eTO xal anta ravraj (tQt^xt 



1 in verbis o toto^ 'iW«5 desinit exrprpt. IV codtl. FP. — 2 ytpo- 
uhvt,^ codd. tnld. yiyoufrr^ff nos; cf. ji. ;;44 extr. K; p. 231, 9. — 
crvTfTvxrfXir codd. edtl. irrrTtTfrxfr 110^; cl. l. 1. — oi»Tf tw rco»' M. 
- 4 ay «rrl /.o;or ^jri M «»• ((tTiXoyti' t:r] A!»rhK av iTtl xoaovrov 
f, uvrdoyia no<: cf. 1. I. — nQOff)Afov M. — 7 Indo a verbis [toJ ulv 
:usf tfUiav rnrsus incipit L; cf. ProlL i»|». 72 et IX — 8 ovaiai h'xfi 
V'7f,j Ti.r L. — 11 A verbis accqiag duu x«i inc. excerpt. V codd. 
yv. — 12 tos ante /zoijy om. L. — veiba (og — do'/u»ro; om. FP. 
~ 13 «irl yu^ om. FP. — 

|'«'(tus. cupiditatem circa umhiliciini esse ait. Ita 
^♦mIos ipsa nos videtur fugere, cuiu neque sensus 
liuius rei mauifestus exstet, s.'cut in reliquis, ueque 
ari^tnienta, quibus hoc ratiociiiando colligi possit 
»ou enim in tnntam tum inter medicos, tum inter 
pnilosophos controversiam res vonisset'. Hic primus 
••'*t l.'hrvsii>pi de principatu locus, quem in priore libro de 
•miiua bcripsit. In priore enim diiuidia p.trte libri de sub- 
"^tautia animae quacrit, in altera subs«*quente, quae ab his, 
'i'»ae exscripsi, vtubis exordium sumit, o>tondf»re conatur 
•inimae principatum in corde contineri. Atqut» initiuin qui- 
"♦•m huius lu<i aJmiratione diixuuni est; «'t dihicide enim et 
'■•firate. queiuadmodum doc«*bat vwm, qui do tantc» decreto 
*i'*l»iitaiurus t»rat, dietum est. Nam l*hituiu'm tr«»s anitnae 
jMrtrs pusui>sc qiuu-que ilhie essont quihusque in auinialiuiu 




r-sy» - 



— 2r4 -- 

Xttl xad^* oviSttvci*; ro;rot;«; iv roi\* ^cJoii; xa^tdQv^iua x€(l 
OTi koya XQU di«axi4^aa&ai 7t£Qi roi; doynaro^ ix^pvyovto^ 
tag ato^ifiH^. ta 8e i^^^H^ ovxid^ ouoiog ix^. dixaiov 
yicQ 7;i/, oififtf, TtQcitov ^uv eiTihlv^ vito tivav m&avdv 

5 avaTitia&elg o Hkatcov ovtag i&6%a^v^ iTttita dt i^aXiy^ai 

xal diafiakatv avta xanl roi/rcj ti^v iavtov xataaxsvdoat 

2!90d6iav I ovx ix m^avciv iTtixHQ^adttov. o7oig id^og iaxl XQ^I' 

a^ai aofpiataig ta xal QiitoQatv, u?JM i^ imattj^ovtxav tf 

xal anodeixttxfovj a 6); ^ataxHQi^ea^ra nQinei qxloOoipotg 

10 avdQaaiv ahj^stav aTtovdd^oiHStv. uQa ovv ovtcng o Xqv- 
aiTtJtog ixQa^ev Jj nuv tovvavtiov; i:t€/,d^Bto iilv ag fit;df 
XQO€tQt)}cag oX<ag rt neQl ttjg tov Ilkdttovog <$o|)7?. aQxsxai 
6\ intxetQalv tcTto tov yivovg tHv h]\iyidt(ov^ o xaxa. yiUQVV- 
Q&v do^av fj nkfjd^og^ oif xuta tijv tov TtQdy^tog tpvciv 

iiy&^tov Tttatavta^ai. 7tuQayQdi'G} de xal tijv Qtjatv airxiiv 



1 nu^ifvfiivag (sic^ P' xaQ-QvutvTjv P* xa^idgvaivas M. — H ala^t]- 
cng F. — ov% f>' FPABChK ovx/d' LM. — o/totot; M t>Oiaj P. — 
4 HQmTOV tlneiv FP. — 6 narala^tCv P* yutzapalBiv P-F (cf. Proll. 
p. 76) %al 8pat. vac. 4 litterarum ^aXiiv M dia§alfiv LA. — «ccjr&raro» 
triv P. — 7 our* i% L. — 5 6i isic) P* a d'y) P^ — aD.ocotpois P* 
q>iXoa6<poig P^ — 10 in verbis dkrfd^stav GnovSdiovciv desiu. ezcerpt. 
V codd. FP. — 11 tnga^Bv o ndg M. — 13 yivvog L, — Xrtuudxav 
ov xcrra L. — 14 nkri&ovg MABChK nXrj&og L. — 



locis coUocatae; explicavit, tuiu de hoc decretO; quippe quod 
sensum refugeret, ratioue auquirenduiu esse. At quae sequun- 
tur, iam non ita se habeut. Aequum enim; opinor, erat 
primum exponere, quibu^ rationibus probabilibus adductus 
Plato ita censuisset; deiude eas retVllere atque repreUendere, 
tum suam ipsius opinionem coutirmare non probabilibus 
arguiuentiS; quibus sophistae et rhetores uti consuevenmt, 
sed quae subtilitatem atque auctoritatem habent, in quibus 
versari philosophos veritatis studio.-^os decet. Quid igitur 
Chrysippus? itane fecit an prorsus e coutrario? Oblitus 
est, quasi nihil omniuo de.Platouis sententia prius ilixisset 
incipitque argumenta potere ex eo genere sumtionuiUy cui 
non ex ipsa rei natura, sed ex testium opinione vel multitu- 
dine fides hubendu est. Adseribiim verba ipsa, quae iu buuc 



■^** 




^caio Ttig xoivi^g oQ^co^tvot q^ogag xcd rciv xara rcwrijv 
^tiQYi^ivcov koycov.^ xoivijv ivrcwd^a cpoQav 6 XQvCiTiTtog 
tiQ^xt ro xoivfj jcaaiv avffQcoTCoig doxovr. tira i:ticpiQcov 
cpi}6C ^xal inl rovTcov ixavdg cpaivovrcu ivfjvix^ai ano agxijb •'• 
^tig TO tlvair ro r^ytnovixov ?/ft(3i/ iv r/^ xaQdca,* tlra icptl^iig 
TOVTcov Lnro^tvog Y;di/ rav iTaxtiQri^Larcov avrciv codi xcog 
yQacpti xara ki^iv 'xoivil di fiot doxoi^Ocv ol Tcokkol cpiQt- 
^cf^ai iTcl TOVTO coaccvtl csvvato^avoictvoi jttQl rov &c6Qaxa2,V^\ 
'avrolg rav xara ri^v didvoiav nad^cjv yivoiiivcov xal iidhcfTa lo 
'xa^' ov 1/ xaQdia riraxrai roVor, oiov fLakiOra iTtl rHv 
^cpo^cov xal rcov k%mcoi» tucI im rijg cQyijg xal ^dkiora rot; 
^^Vfiov' coOavtl yaQ ava^vyncoyLivov rou ^viiov ix rijg xaQ- 
*6Cag xal cod-ovfiivov ixrog izti riva xal i^cpvacovrog ro TtQoa- 
^conov xal rag x^^Q^^S yivtrai 7j(itv incpaaLg^ iv rovroig it* 



1 f^rjTTiaoiuv ABChK iriTrjOfOfiBv LM; cf. ProU. p. 22. — 3 xcuviiv 
hv^a L. — 5 (frjctv M. — 7 nQoxfiQrjutiT(ov codd. edd. iwtj. nos. — 
8 %oivoi df L. — 01 XotTrol LMaB oi noXXol ChK. — 12 Xvnav xal 
rmv tpofav codd. edd. q>6pa)v nal Tav Xvnav nos coll. p. 232, 3. — 
18 d-vpLOv ix rryff naQdtccg dva^vfinouivov xcrl MABChK dvc(9v(i, om. 
h ^viiov' maavti yaQ dva^vfi, rov ^vftov in zrjs naQSCas ^al nos; cf. 
infra p. 256, 11. — 14 infpvafavros L. — 15 yCyvtad^ai L. — iit<paang 
{Bic) L. — 



inodum se liabent: ^De quibus deinceps quaeramus 
similiter a eommuni propensione et iis^ quae secun- 
dnm eam dicta sunt^ proficiscentes.' Communem pro- 
pensionem appellat communem omnium hominum opinionem 
ac consensum. Deinde baec addit: ^£t in his satis viden- 
tnr a principio eo j)ropendere ac ferri, ut principa- 
tus animae uostrae in corde sit.' Deiuceps iam ipsam 
argumentationem aggreditur ad verbum liaec scribens: ^Vulgo 
luibi videntur plerique eo ferri^ quia quasi conscii 
sibi sunt affectus mentis accidere in pectore et 
praecipue in eo loco, quo situm est cor, quod 
inaxime in timoribus et maestitiis et ira et prae- 
cipue iracundia fit; huius enim quasi e corde evapo- 
rantis atque propulsae foras ad quasdam partes 
faciemque et manus inflantis fit nobis significatio/ 







— 2M — 

^di/ Trdvv (S<p6Si}€C d^avnci^io roi; A'f»L*a(':nr;roi; rraVd* a;ia 
ai/yjriOVTog T6 x«l avircaQdrroPTO^. BtQijxa^ yccQ okiyov Sii- 
nQpOd^iv^ ag o nXarcav iv rot^ :rsQl rov ^ciQaxa roTioig 
vjtokafLfiiivei t6 d^v^ioeidl^ u:tdQ%BiV^ eira iHp^ wv xivijO-fi^; 

5 enl rot;9'' f^xev vzsQfiag ft:rtiVn vneQfiag dl xai ro diafiaJLeiy 
avric xaraOxBvu^uv ev&vg uQxtrat rcc doxovvra avr^ TCQtiirov 
ndvrav rciv imxsiQijndrfov ^vtjiiovsvavj dtcc ov daixuurai 
ro d^viiosidlg iv rolg xara rov ^ciQaxa ronoig imdQxov. ov 
yccQ dii i^ alkciiv TCQayiidnav q>aivo^ivcjv i} i^ av atQfjxav 

10 6 XQvamjtog vvv ivaQyioreQov dv rtg aTCodei^euv ix d^copct- 

xog TB xal xaQdtag oQiidcd^at roi/ ^v^ov. ^&aavei yaQ^ 

rprioCv ^dva^viuG^iiivov rot} '^i^uoi; ix rtjg xaQSiag xai d^ov- 

2^liivov ix\rog iiti riva xai ifupvoavrog ro TtQoOcanov xal rag 

X^^Qficg yivarat i/fttv iiupaaigJ' iv ravrfj ry Qfjaei avyxcnQeiv 

15 ioLX£v 6 XQvamjtog ra nakai^ koycj ^iaiv riva tijg iiupvrov 



8 taodttovtog MABChK Gwtccg. L. — slgrixds tf yag codd. edd. 
iigfl%&S ya^ nos. — 4 atp* mv codd. etld. vqp* dv nos. — 5 v^tig fitai 
L vnigfias MA. — %a to M. — 6 dijxorvra M. — 7 srayTOff t»» LM. 

— di' iv ABCbK Sl ov LM; cf. Proil. p. 32. — 12 dvad^viiiovuivov 
L. — 13 i(i<pva^vta L. — itgoatonov rf Tcal codd. edd. r^ eiecimud. 

— 14 yiyvBtai iiitpaaig L yiyrsa^at iutpaats M (cf. ProH. p. 127^ 
yiyvstai vfiCv iu<p, ABCh y. i]aCv ifi<p. K. — A Terbis iv tavtig ry 
gjiati incip. ezcerpt. VI codicum FP. — 



In his vel maxime Chrysippiim ilemiror, -qui omiiia coiifundat 
ac perturbet. Cum euim paulo ante dixisset Platonem existi- 
mare in pectori» sedibus esse iraeundiam nec, quibus rationi- 
bus commotus ille ita existimaret. aperuisset idque ipsum 
sine refutatione reliquisset^ statim transit ad suam opinionem 
probandam atque id primum omnium argumentorum aifert^ 
quo vim illam in pectoris sedibus coniirmat. Neque enim 
ex aliis rebus^ quae manifesta suut^ quam ex iis, quae dixit 
nunc demonstrare quis evideutius possit e pectore et corde 
iracundiam excitari. ^lracundiae' iuquit "quasi e corde evapo- 
rantis et propulsae foras ad quasdam partes faciemque et 
manus infiantis tit nobis signiticatio.' His verbis Chrrsippiw 
veterum sententiae videtur consentire fervorem inuati ealoris 
quendam; dum irascamur, in corde tieri existimantium, quo 



— 257 — 

^ipliottjrog vnoXaiipdvovti yCviO^ai xscra t^v xaQdiav iv 
xolg ^fiotg, 9/ itCfi x6 t$ SiafpvOaO^ai to TTQooanov hHBtat, 
luil av(ixav iQiv^atv t£ xal ^iQ^aiveO^ai. to Ocifia xal 
Ofpodifog nriSav triv xagSiav avv tatg xaric tb t^ov aTtdaaig 
affxiiffiaig. aga ovv 6 Tlkax&v ixsQov xC ipfjOiVj iiCHSav iv s 
TiiucCa yQaipij ^r^i/ Se Si] xaQSCav aiia tav iplefiav xaX 
^ntjyiiv tov X€Qiq}iQO(iivov xata itavta ta niXtj oq)oSQag 
^aifutxog iig tijv SoQvipoQixriv otxtiOiv xatiotriaavj iva^ ar£ 
^iiaiu to tov ^viiov iiivog tov koyov naQayyeClavtogj Sg 
^tig adixog X£qI avra yCyvetai :iQaiig i^od^Bv ij xaC tig oato lo 
\civ ivSo^iv im^iiiSvf o^iag Sia ndvtav t^v Cxivax&v 
*xav oMv alotfixixov iv xa adfiaxi xciv x£ TcaQaxaXsvas&v 
'xal axHlav aia^avofievov yiy voixo inrixoov* ixi Sl xovto^g 
i^pi^TJg xal xdSa yQdtper ^xg S^ Srj xiiSiqaev xijg ocaQSiag iv 



t Terba inde ab 9 iiw nsque ad a^fxri^iatQ omiB. FP. — 8 4fv^«re- 
9«<V(«4^af L ^tiffMiveii^ai FPM. — 4 avv ante taig om. L. — 5 IHd- 
Tw» cf Plnt. Tim. p. 70 B. —^6 tiJv 6h naQdiav FPMABCliK tnv di 
dij X. L; cf. ProlL p. 67. — Sfia ftfv tmv tpUfifav MPAB (cf. ProU. 
pp. 36 et 115) afta fitrd tdv tpl. F aita ttav wX. L. — 9 ikctii vt ro 
L. — rov ^fMV ^iyk^oq tav L rov ^vfLov fiivog rov (^vfiov fi. t, P) 
FMA Tov ^fiovfiivov rov BChK (cf. Progr. II, 20). — OTcrv aS$wog 
FPMABChK off TCff a. L. — 10 yiyvritai F(?)K yivritai, P yiyvitai 
LMABCh. — 12 iv to^ iaa L iv tm oofiari FPMA. — tc ante 
saoa»#Jl. om. L xa(fa%Xvafi»v P. — 13 yiyvitai LPMAB yiyvvitai 
FChK y^yrotro codd. Plat; cf. infra p. 581 med. K. -^ ixinoav M. -^ 
U t^ d' iCan «jjdijffCi L. — 



quidetn fervore efficitur, ut et facies infletur et totum corpus 
rabescat calescatque corque ipsum una cum omnibus anima- 
lis arteriis vehementer palpitet. An Plato secus ait, cum 
in Timaeo ita scribit: *Cor yero simul et venarum 
fontem et eius sanguinis^ qui per omnia membra 
vehementer circumfertur, in satellitis domicilio 
collocaverunt; ut, quando irae vis fervesceret ratione 
iniuste aliquid vel extrinsecn.s iis vel intus a cupi- 
<Iitatibus fieri nuntiante^ celeriter; quidquid in cor- 
pore sensus particeps esset, per omnes angiportus 
^dhortationibus minisque perceptis exaudire atque 
oboedire posset' Item dcinceps haec scribit: 'Palpita- 
tioni vero cordis iu terribiliuui rerum exspectatione 

Qalmt d« PUc. Plat. H llfppocr. llbri. 17 




i _ 258 — 

*rg x&v dsiv&v it^oifdoxia xal r^ xov Ovfiov dydQCH nffoyi" 
2M^Y^^Oxovtegj oxi dia art'p6^ j ^ xoiavxti xaaa ifukltv oliritSig 
^yiyviO^ai xov ^itovutvoVj ixtxovQiav avxy ftr/^ffvoftci^oi 
Vijfv xov xvsvfiovog idiccv ive^pvtevoav* Sox€, o fpilxaxe 
s XqvHivxb^ xa nXaxavog doy^iaxa yQaq>£igj ixBtdav ix xfig 
xagdiag ava^vpnao^ai xs xal siQog xo ixxog aid^sto^ai xal 
xb XQoacKtov ifupxHSav kiytjg xov dvfioi^. 

Ov pLfiv xovto ys i]v 60i xo aiig^iofifjxovfisvovj si xo 
dvfiovfisvov xijg tl^vxfjg iv xaQdia xiexcixicxai ^ aiXa ei x6 
10 Xoyi^ofuvov, oxsQ ilQ^iV catodei^vra fi^ xollic xafivHv vjtsQ 
xov ^fiovfiivov fifidl ifim^xkavai xo fiifiliov iitav xonitixov 
iv iipB^^g yQa^paig adi' 
-*oOX£ xoXv ykvxiiov fii?uxog xaxaksi^ofLivoio 
^aviQ&v iv oxijd^soaiv ail^sxcu t/t^e xaxvog.* 
is xal xaliv 



1 iviQjiia L. — it^oyt.vtaa%opxi9 FPMA VQoyiyviiaxovxiq L. — 
2 OTC L. — oiiiK vffoq yij L otu diditv^g ye tj MABChK oiu dict xvgog 
ye 17 FP ola et yc eiecimus; cf. infra p. 713 eztr. K et ProlL p. 128. 
— il ante TOiavri; om. L. — Ttixoag iaiXkov L. — oinrictig isic) L 
o&J7«K cett. codd. edd. : cf. Stallb. ad Plat. 1. 1. — 3 xmv ^vnovaivttv 
L. — fiijxtfv^^^fi^f^o^ P* uriictvautvog P*. — 4 itpvrtvaav L Id hoc verbo 
degin. exc. VI codd. FP. — 7 XiyBi>g M. — 9 r^g i^x^S %a^ia MA 
T. ^. iv naifStcc L Corn. B. — nLatmxBitai L. — 13 og ys. codd. edd. 
'ig y£ in rasura M^; cf. infra p. 202, 9 et JL XVIII, 108. — 14 avd^g 
Vl ABChK dv8Q6v ivi LM; cf. ProlL p. 31. — OT>;^fot M, — 






et concitatione irae, cnm eiusmodi tumorem omnein 
irascentium per ignem fore praeviderent^ subsidium 
parautes pulmonis speciem ingeneraverunt.' Quare, 
bone Chrysippe, Platonis decretum atierS; cum iram e corde 
evaporare et ad exteriores partes propelli faciemque inilare dicis. 
At vero non illud tibi in controversiam vocatum est, 
essetne irascens animuo pars in corde collocata, sed essetne 
rationalis, quod dobuisti demonstrare uec multum laborare do 
iracundia nec versibus pootanim librum implere, quos deincops 
laudas in liunc modiuu: 

*Ira fiirorque viri, qui multo melle fluente 
dulcior ut fumus generoso in pectore gliscit.' 



— 259 — 

*6 ^viiog avTov tciv q>QBvav ^^iJQ* Svca* 
xal icakiv 

^XTjdav 6* 6 ^vfiog Ivdod^ev liavtevevai* \ 
Kal iivQia €r€Qa xoiavxa naga okov xo yQafifia xaxaa9C€vd'&^ 
lovxa xo ^v{iov(i€vov vnaQX^iv iv xfj xaQSicCy 6bov iii roi^TO & 
iHxvmiv^ akkic xb koyL^6ii€vov tj vi] jdia^ €ln€Q advvaxog 
tiv avxLXQvg imS^txvvvai xovxo, 7t€iQa0d^rjvai yovv S^t^ai 
xcd' ?i/ ToDro To (lOQiOV Bivai xo X€ ^viiovii€vov x^g ifvxrjg 
xal xo koyitoiiBvov. 6 Si y€ xovxl likv ovSl in€X€iQri6€ 
TCQalaL xaxa ovSlv fitQog xov ^L^kiov^ X9W^^^ ^^ avx^ Sia lo 
navTog i^ ixoi^ov lccfipdvcav. €vd-vg yovv iv xotg icp€^rig 
ovro yQd(p€L' ^xrjg iilv ovv oQyrig yLVOfiivrig ivxaH^a €vloyov 
^mi xag XocTiag im^viiiag ivxav^a €LvaL xal vii Aia xcA xa 
^loLxit ndd-rj xal xovg SLakoyLOfioijg xal ooa xovxoig iaxl 
^naQaitl^CLa.* ovStv yccQ avayxaiovy iv^a xa nd^fjj xal is 
tovg SLakoyLCiiovg ivxaO^a vndQx^LV^ cog, €t y€ rovro ix 

^ 1 avTCDv LM; cf. ProlL p. 125. — liiiQtv ivcD MAB i^^iftv u. ChE 
ivm in L obliteratum ; cf. Greenbill. in Uensch. Jan. I, 627. Matthiae ad 
Eurip. IX, 466 : ij^p' avco. — 3 cf. Nauck. Frgm. Traff. Graec. p. 677. — 
7 fftvv imxetQrjeat dii^at codd. edd. imxBtQfjccci delevimas; cf. Proll. ~ 
p. 128. — 10 6h avtm L avxm om. MABChK. — 12 ovv ante OQyrjg infle- 
ruimus coU. p. 321 a. med. E. — 13 ivxfv&fv L. — vrj Sia xalL xal om. 
MABChK. — 15 ocov et naQanXrictov codd. edd. oaa et naQanXrjcia nos 
coll.1. 1. — 16 post diaXoyiaftovg verba %al — nuQanXriaiov in L repetita.— 



ac rursus *Hunc ira turbatum extulit praecordiis/ 
et ^lntus mihi ardor auguratur palpitans/ 
et sexeenta id genus alia per totum librum^ quibus efBcitur 
iracundiam in corde esse, cum non hanc, sed rationem ibi 
esse demonstrare deberes vel certe, si nullo modo id poteras, 
conari saltem docere iii una eademque parte iracundiam et 
rationem esse. At id facere iste ne aggressus qnidem est 
in ullo libri loco^ sed per totum tamquam concessum illud 
sumit. Statim enim in iis^ quae sequuntur, haec scribit: 
*Cum igitur lioc loco ira nascatur, consentaneum est 
etiam reliquas cui^iditates et certe reliquos affectus 
et meditatioues et^ quae sunt generis eiusdem; ibi 
collocari.* At enim in eadem sede esse meditationes^ qua 
afiectus, nulla est necessitas; quod si quis, quasi constet, 

17* 




— 260 — 

nQOXsiQOV xig aSi(o<T€t€ Xa^^vtiVy avto xo itivoviisvov A/^f- 
tai. nkixQvog luv yag kiyovzog ovx ix tavtov ^poiv 
OQiuia^ai loyiafiov te xal d^vfiov xal imd^vfuavj Ziji/ovo^ 

^dl iv xagSia xa^idQVOvtog anavta nQooijxov i;i/, oifiat, xal 
t9^ XifvaixTca xal xavtl rcij iieta \ IHdtcova xal Ztjvava ocpi- 
i/ovTi tic doyiiccta tciv avdQav XQooQ^elvai d^atiga iiiv acih' 
t&v axodai^iVy ^atiQCD di ikayxov tiva. ro de %c3Q\g asto- 
dsi^scDg axoq)i^vaa^at,, xa^axiQ 6 XQVOmitog ixoi7}0£v, cS«;, 
iv^a av g to Tta^tjtixbv tt}g iwxfjgj ivtavd^a xal to kayi^ 

10 Otixov wtaQXHVy Tocrovroi; Set q)ikoa6^ip xQoa/ixaiVy Sore 
ovdh ot ^titoQBg ovda oi aofpiatal TCQattovaiv avto' miQiov^ 
tai yovv xaxitvoi Ttiateai tiac ni%avatg XQ^^^^^' ^^ ^^ 
ixaatov tSv ^ritoviiivGip il^ itoiiLov kafLfidvstv ovt£ aotpc" 
Otatg ovte QiqtOQOcv oircB diakextixotg ovte anodaixrixoVg 

li ov8l okog ovSevl tciv ndvtcDV TtQoatjxsi. xdkkiov ovv ?/i/, 
oiiiai, xa^dnBQ 6 Ilkdrav dnoSttl^ai nQov^vyirj^ri ro iawou 

1 «vta ro L. — 2 Inde a verbis WMztovog fitv yag incip. excerpt. 
VII codicum FP. — A ovv pro jjv L. — 5 %al post XQvcCitneo onij L. — 
«ay nldtmvcc lioeola sabter nav ducta P. -* 6 ra ante doyiMxxec 
om. L. — 8 %ul ^v^a P» lag tv&a PJ^.^ — 10 d« pro Sb£ L. -— tpilo- 
Wfpmv M. — TT^oirifxft L. — %al rovd' P^ «oor* ov6' P*. — 12 Terba 
niatfifi — TO 91 om. L. — in verbo xP'J<?^a* desin. excerpt. VII codd. 
FP. — 13 %a^' t%aaxov L. — 13 ov iiriv pro ov% i}f L. — 16 «^oo- 

^fftijff&^ai M. — 



ponere yoluerit, is rem ipsam, de qua quaeritur; quasi con- 
cessam ponei Nam eum Plato neget ex eadem corporis 
parte rationem et iracuudiam et cupiditatem exsistere, Zeno 
autem omnia in corde collocet^ et Clirjsippi erat et uiiius- 
cuiusque, qui post Platonem et Zenonem decreta eorum exa- 
minare vellet, alterum demonstratione contirmare, alterum 
refiitare. At sine demonstratione, sicut Clirjsippus fecit, ita 
pronuntiare^ ibidem esse rationalem animae partem^ ubi sit ea 
quae atfectibus obuoxia sit^ tantum a philosoplxo abhorret; 
ut ne oratorcs quidem aut sophi^stae id faciant; quippe qui 
coneutiur saltem probabilibus quibusdam argumentis utL 
Quidquid autem in quaestionem yocatur, id absolute sumere 
nec sophistis uec oratoribus nec dialecticis nec demoustnindi 
peritis nec omniuo cuiquam ex oinnium numero licet Satius 






- 261 — 

UyfM^ wal xov XQViJuatov ovro miQaa^ijvai ro- rov Z^vm^ 
ro; ixoiit^i xid (lij xk^^og i:tciv jcaQayQuq^uv ii andvrtov 
TQv xoifitav ixXsyovra deixvvvrcov OQyriv xal d^vnov xal 
fofiop xal dsiXiav xal ^QaOog xal ^aQGog xal xaQXfQiav oca 4 
xi iJila xotavxa xa (ilv ivcQyeiag xivag etvaij \ ra 6h nad-ij-^W 
(tara xijg xaQdCag. xi yccQ avx& fiovkixai xavxl xa ijcq %a 
^'Ofi^Qov ifweilsyfLBva; 

^XQadiij ii ot ivdov vXdxtei' 

^6T^9og il xXijiag xQaiiijv rjvinane fiv^p' lo 

*xixlu^i dq, xQaiiij' xal kvvxsqov aXXo %ox ixlfjgJ 



xat 



og nvidv iv CxifitWiv avaaxhvdxi^ ^AyayA^VfQV 
^vHof^tv ix XQaiirigj 7t€Ql yccQ iie vrivolv ^AxaiSv* 
Moi u 

^aUid fioi olidvixai XQaiifj XoXco! 



S «ctftfy^qpijv L. — 3 xiiv ante «otijrcSv om. L. — 5 t' aXta 
M.VBChK jilXn L. — 8 %a^iri pro xQadir) M (bic saopiuB). — vXa- 
uu' LMAB; cf. OdyBB. XX, 13. — 10 i]vit7rttne LMA (^viiirtnt B); 
-f. Ody». L L Tv. 17 et 18. — ^wfiw pro ftv»<p MAB. — U jcal — 
fTAiTc om. L. — 13 mmipaig iv <rri^^. M nvnivttis crrjf^. ABChK 
«nuV* iv L; cf JL X, 9. 10.. — tivtcorfvaxtitav L. — 14 6^ iv 
9r^ti\9 M ABChK 6ii vrjvalv L; cf. Proll. p. 94. JL IX, 433. XI, 557. 
~ 16 diXa liot cf. Jl. IX, 646. — 



igitur, opiiior, fuit, quemadmoduiu Plato suum decretum pro- 
bare ^tuduit. ita Cbrysippum quoque Zonouis conari confir- 
mare nec tantam versuum ex omnibus poetis excerptorum 
copiani adscribere, qui iudicant iram, iracundiam, metum, 
timiditatem, audaciam, fiduciam, coustantiam aliaque id genns 
partim actiones qua^-daro; partim atiectus cordis e.sse. Quid 
enim ?ibi volunt lii vc^r^us ex Homoro coUecti? 

'cor sub pectore latrat.' 
et *pectora percutiens cor verbis increpat hisce: 

cor, tolera graviora alias peioraque passum*' 
et *}«ic imo Atride? suspiria corde trahebat 

crebra timens animo stragem ratibus Danaorum/ 
ei *§ed mihi bile tumet cor.' 



— 262 — 



nai 



^Hqt^ d* ovx iiadi tfr^O^o^ Zo^or, alXa XfoCrivdcc* 
xat 

^aXld ts xal iurom^^iv 1%H xorovy oq)Qa xfkBififij^ 
5 ^iv or^^tOiStv iotciv/ 
297 iv SataCi yag rovroi^ ov ro XoytCrixoVj alla ro ^iioHfieg 
iv rg xaQdia mQii%Ea^at dvikoikat^ SffTceQy otficun xav rotcdi' 
*xal xologj o<fr iq^ivpa TtokvfpQova hbq xakh^cf^vatj 
^ocrB xokv ylwUav iiikirog xaraXsi^oiiivoto 
10 ^&vdQ&v iv crvjd^BCCiv ailerat t)ur£ xascvogJ 
xai 

^xaQdiri aktpcrov :colfiii^Hv ijdh iiaxBO&ai* 
xal :cQog rovr oig irt 

^xai of iivitig ^oQCog ivX crr^^HiCtv i^ijxeJ 



15 xat 



dvvj axog XQadiriv AaeQriddHO 'Odvcrjog.* 



2 "H^v LMABChK; cf. Jl. IV. 24. Proll. p. 49. — 4 «Xhi « «. t. i. 
JL 1, 82. 83. — telicn LM ttliaij AB. ~ 8 «al xolog LMAB %ai 
om. ChK; cf. ProlL p. 57. JL XTIII, 107, 8upra p. 258, 13. — nolvipovtt 
M. — xalinrjv€:g (sic) M. — Inter primam et altenun verBum K %ai 
interposuit; cf. ProU. p. 63. — 9 %ataAi^ouivoio MAB. — 10 ijrrM L. 
-^ 12 %^6iri LA nQaditi BChK; cf. r>reenhiU. L L p. 628. ProU. p. 117. 
alfintov codd. edd.; cf. JL XI, 12. itoltnov nolftu^fiv MABChK nolt- 
fiov non est in L. — 14 nai ot LMAB nai om. ChK; cf. JL XVII, 
570. — yvoiat ^mifoos MABChK uvr,g ^. L. — ^^fjxt codd. edd. iv^nt 
Dind. in ed. JL — 16 Odyss. XX, 2^6. Svt 9' azos LMABCh dv§ d' 
ax. K 6vrj L. — latQttddaa MABCh AatdTtddtm LK. — 



et *iion potuit cohibere iram sub pectore JunO; 

sed loquitur.' 
et ^servat adhuc tamen ille odium sub pcctore, donec 

vindicet.* 
Quibu8 omnibus non rationem. sed iracundiain in corde esse 
ostenditur, sicut etiam, opinor, liisce versibus: 

'ira etiam, quae vel prudent?m exasperat ipsum, 
ira furorque viri, qui multo melle iiuente 
dulcior ut fumus generoso in pectore gliscit* 
et 'in corda assidue bellandi iniecit amorem/ 
et ad hos: ^additaque e^t illi culicis fiducia corde' 
et *corda dolor Laertiadac penetravit Ulixis.* 



— 263 — 

mi 
Vi' d' KQa oi arij&iaci iifvog xccrQcSiov jpcf/ 

nai 

^ditvov ivl ar^^eOOiv ixBi fiiyakrjroQcc ^iiov/ \ 5 

aeai 208 

^6ol d' alrixrov rf xaxov n 

'^»fi6r ivl arri%B60i ^boX ^ioav eivfxa ttovQtiq* 
xv.i 

^oi^ jiiveia ^fiog ivl oriljd^eoOi yeyij^et/ lo 

xai 

^XQtjosv ivl orri^iooiv iQia^sviog diog akxriv 

^yvtifiivai* 
xttl :TQog roikoig iri 

'x«J d' i^o\ avrp ^vfiog iv) orfj&iOOi q>ikoi0i i5 

^auXkov ifpoQiiarai xoXeiiiieiv }]dl (idxec^ai.' 
xai 

*Oilc\ inl d' avrog aikfi ndka (liya^ rotOi 61 ^fiov 



2 h i' ttQa cf. Jl. V, 125. — 4 cf. Jl. IX, C20. 676. atap L. — 
: tfoi i* JL IX, 636. 6^7. — %ii%6v it oni. M. — 8 ^foi om. L. — 10 Jl. 
XI 11, 494; hvl 9xifi(cai tpilotci ad v. 15. aberrnns omissis, qiiae inter- 
i*<.ta Bant M. — 12 ngofiaiv L. — 13 intor yvcauhvai et v. ante- 
ciiicntein aliquid excidisse videtur. — 15 Jl. Xlll, ^4. 75. — 18 aiog 
' ;ri <!• MAB fffio Tt U\ 6t L. 'Em 6' ChK; cf. rroll. p. 57. Jl. 
XV, o21. — fikxit por ^iya L. — 



ct *nauiquo illi jmfrios aiumos in pectora misit/ 
et 'sed saevit Achilles 

magnanimoquc tnicos in poctore eoncipii iras.' 
^^t 'imm poniiciosam et iuexorabile pectus 

(li tibi formosac cau:>a trilmcre piiellae/ 
• t Vic Aeneae animus ♦reneroso in pcctore gaudet.* 
*'t 'succendit pectus Jovis omuipoteutis in iram 

noscere.* 
*'t praeter hos etiam illos: 

'atque milii ipsi animus fervens quoque corde moyetur 

exardetque magis bellum pugnasque subire/ 
^'t Wibrat ct ipse ultum clamnus in pectore cunctis 



— 264 -^ 

^iv 6xij^iaatv i^sXl^Sj tp6§ov 6* ifivjjaaO^' IxaatosJ 
xai 

^Niotofj i(i otQvvet nQaSifi xal ^vftog aytjvoQ* 
xat 
6 *ou X€(fl iilv XQoipfav xQadiri xal ^viMOS ayijv&Q* \ 

299 icai 

*(9 yiQOVj €l^\ 6$ dvfiog ivl atrfieoai fpikov6iVj 

^Sg TOi yovva^* «totTo/ 
xai 
10 ^oiad^a yaQ, oJog &vii6g ivi 6rij^£06i yvvaixog* 
xai 

*6ov dh q>Hov xy^q 
^xBxXazfa iv axi^^soai xaxag jcaaxovxog iiiilo* 
xai 
15 ^&g tpdxo, xol6i Sl ^vjiov ivl 6xi]d-€Wiv oQivt* 
xai 

*Trili(iaxog <$' iv (tlv xQadtrj fiiya niv^og ae^ev.* 
xai 



1 ivl inr,d'. LM. — <p6§os M. — ifipi^^a^'' §%tm^ MAB ifivi^OKto 
'*E%tmQ ChK inm/iaad'' iiucctog L. — 3 viatmg ifi (aic) MAB; cf. JL 
X, 220. — 5 Jl. X, 244 ot co*!d. edd. ov noa. — 7 oj y*pov Jl. IV, 
313. iL^t L. — (ptXoicoi M tpiioiaiv L. — 8 yvva d'' M. — 10 Odjrss. 
XV, 20. — 12 Odv88. XVI, 275. — 13 iuoio MABChK iufCo L. — 
15 a^ivi L. Jl. II, U'2. - 17 Odjss. XVlI, 469. - iftog pro iv fiiv 
L. — maQdiri M. — «aje L. — 



terrorem iucutit atque fugam circumspicit omnis/ 
et ^incitat; o yestor; cor me atque animus geuerosus.* 
et ^cuius cor pronum e^it nec non animus generosus/ 
et *0 utinam^ velut est caro sub pectore fervor, 

sic quoque firma forent^ Nestor, tibi membra/ 
et *nosti etenim, qualis muliebri in pectore fervor/ 
et Huum sub pectore carum 

cor toleret; quamvis patientem me mala cemas.' 
et 'dixerat atque illis commovit pectora dictis.' 
et 'Telemachus magnum concepit cordc dolorem/ 



— 265 — 



^og ipar fvl (ftfj^B(f6i xcc^amoftivog tpikov ^OQ* 

*T«5 di naV iv neCon XQadirj ^bvb tetltjvta/ 
^airza ^iiv yccQ tavta ta im] Ttal TTQog tovtoig m fivQia \ 
fxfQa tb n?.}j^og cSi/ XQvamno^ nagatC^BtaL to dffiondi^ 800 
iv rg xagdCa g)tjalv xmaQisiv. iya 8i al navta naQaygd' » 
^itti, xkijQcioG} to fiifiXCov, &cniQ xal 6 XQv6i7t7iog inXij- 
Qoasv. akXd ii 'O^iIjqov niv ixava xal tavta' tiSv dh ii 
'Uaiodov naQayQa<pivt(ov {mo XQvoCnnov nafinokXciV xal 
avTov otTOt/ aQxiCH ftoi Svolv 17 tQi&v imiivria^rjvai na" 
gadsCy^atog ivsxa* 10 

*rov yaQ atieto dv/io$ ivi ct^^B6Ci tpCXoi0i! 
xal 

^olov ivi 0tjlj&i0ai joAor ^iuilyf iiov6a! 
xaC 

^ndvtav iv ati^d^foaiv ai^eto dTfibg ayijvmQ* i& 

iv otg iya ^ilv ixxXijttoiiai r^ ufyaXo4*vxCa tov XqvoCxxov. 



1 OdjM. XX, 22. 23 <ra^' L. — iv cx. L. — 2 xni inter dQOt bos 
Tereud in codJ. edd. incalc&tum eiecimas. — Iv tniari MABChK 
ia L oblitcratum. iv mia^ not. — %ag6ia M n^ditt ABChK n^dCii 
L. — crfHttivtTttt rlrtvia MABChK crfuaivt tftlfjvia L niv$ tttltivia 
rettitoijncs. — H nuvra tavra ulr '/ag L; cf. ProlL p. 118. — ta 
rttvxa ivr M. — 4 ro ar.te nir,&og om. L. — 6 tpriciv sutpectom; 
f»rt.i->e dfixrvctv. — S< irauwolnv M. — 9 »aQtf6ftyndt»9 codd. 
♦^••i 7rt:gc^fiyttarci iio». — 1«» tvfxc: fc]>at. vjtc. 4 litteramm Beqoitor 
To ^vuoi M aof 06 yun A M roi'Ot y. L * orn. to"» yc(Q DOt». — 13 ticvca 
MA txorci L. — 15 Hes- Th'.cj;. v. t'.i2 Mi L. — IC Tr^? fttyalot^vxias 
codd. edd. rj ^«yai.oV<'I<V ^®*** — *^*' -Vp»'tf«5f»oi' MABChK tov Xqv- 
•ursov L. — 



et *sic ait his cor castigan? Fub pectore dictis 

corqtie illi paret tolerans ac comprimit aestnm*' 
Hi atqne alii nnmero infiniti rersnp. qno& Chrvsippu» affert, 
iracondiam in corde esse coiifirmant E;xo vero, si onmes 
a^lscribere velim, libmm ip8«». ut Chr^sij^pus, repK»aiu. fy-d 
sati^ Ruperque ei Homoro ver«ui* additi. Qnoniam rero 
qoam plnrimi etiam ex He^iolo a^Ncripti ab eo ^unt, duos 
tresTe ex iit* commemorare <»xemj'li gratia sufficift: 

*Huic furor atque anjiuu.< car<j sub p^^ctore crerit.* 
item *et qnasi habens craci«intem anim*:m f ub pectore biienL 
et 'ira qoidem exarsit generoso in pectore cunctia.' 



— 266 — 

ddov yccQ m$ av&Qioxov avsyv&mta to6ovtovg noifitag xtrl 

yivciaxovta oatpdig anaOi tolg doyaaciv avtovg (ucQtvQovvtag 

aXXoti xata aXXic t&v inav^ &cnBQ xal IlkovtaQxog ixd' 

4 dd^iv iv totg t&v '0(iriQi7u5v luXetiaVj ixXiyeiv (ikv /^ av- 

30lT(Sv, o6a iiaQtvQit tm 07CovSa^oiiiv& nghg \ avtov ioyyLati^ 

xaQaXitneiv di tic iiaxoiieva xal xav iyiote xata6xiva^ovta 

tovvavtiov ofioiag i^^g axavt&v iiiiivvitai. ta ^lv yicQ 

totavta tciv ixciv anavta ixQ^Jv v^ro avrov naQakeXitipd-ai^ 

diic iv d^ vovv xal ipQivag Tcal dicivoucv xal Xoyi6yLov ilxi 

iotcg nocvitiig iv xaQdia niQiix€6^ai^ 6wdyHV idu, xa&caUQ 

l%Ei xal ta tocavta' 

*xal rdrf d?; ^tff^icDV j ^' Sfia tpQivag i^iXito Zevg,* 







xai 

^iyvog^ ^Evvo6iyavB, i^iiv iv 6t^^£6i fiovXi^^* 
15 xai 



2 «i'tov codd. edd. «rrors nos. — 3 aXlag xb «al tilla L. — 
4 inliyBi MABCh i%Xiytiv LK. — 6 ffM^Mlc/irci^MABCh itagccXunfiv 
LE. — naQaGKBvdiovta L. — 7 tovvavttov od* ouoiiog LMABCh 
T. d' 0. E od' eiecimus. — d Sb om. L. — 10 :roiritr,g ante iv om. 
ABChE; cf. ProU. p. 85. {itotritrig etiam L habet). — cvvaYst M 
avvdysiv iSti om. L. — 12 nal ante tots dq om. ChK; cf. Proll. 
p. 67. — Gtrfiitov ad'' atta M (st. ad'' dtiu L at. d"* ofuc AB ot. 4^* 
aua ChK locus comiptu«. — 14 Jl. XX, 20 ivoaiyan L. — 



In quo stupidum me tcuet Clirysijtpi maguaimuitas. ium 
enim, qui tot poetas perlegi.sset probeque sciret omuibus 
decretis suffragari, aliis in aliis yersibus^ id quod etiam Plu- 
tarchus in meditationibus Homericis ostendit, deberet eos 
tantum eligere; qui decreto, quod ipse amplexaretur, fidem 
facerent^ omissis coteris^ qui vel repugnarent yel prorsus 
contrarium nonnunquam confirmareut, omnes promiscue dein- 
ceps commemorat. Uuiu2>cemodi enim versus omnos fueraut 
praetermittendi, illi autem colligendi, quibus intellectum, 
mentem, cogitationem rntionemque in cordn esse probare 
quispiam posset; cuiusmudi hi sunt: 

*Juppiter eripuit tunc illi e pectore mentem. 
et *consilium nostrum, Neptune, in pectore nosti.' 



*€Uct rot TOiovror iti 0tt.^^^^ nrmml 
y.r.i 

* ov uot Totovror in *9Ti^^'^t rrrmeL 
uajTfo ycp Tov ^gfni^r ^'irrz^ ror i^or, dti §9r ir rj 
xaodia df^izvfTa ri tTc tT^^c ar."*-. a^ciiTcl/.ij t«^ cif-^ovvk t 
irapc: rot^ 3o:ijc.t-z i^Tir» orro; cz^i ^t-Tif^ov iJuyiu ir Oig 
To koritanvv ir rf zcodic ric. o^r fcJi rr-jV :ro<»r«ii, 
/ar£ <i c ''ir;/ d vvrOtret, 

tt/,a^ Xf.Tc uetoTvpa^ iyt%ixci diiLL^ir xor c^ovc xo 6i J* 
:T/,i^iio j!r ijulvtu xcvti di iLr.Tra ^^cltci xo uir xt UJLrfiig 
T»*c TjToofV.v ixidcizrvrTt zrJ,'i^ c.r ;t'f o''»'o' aJLt.o ^--cp orxo^ 
fOT:v ixcivfr tS 6i. oxip o Ap^-Crrrcj cxm^rUi. aEcrrrMRMr- 
tfir iy'7'tg4'{'f^t jrocc ircrxicir.Tr z ?.r ;*> zri iirfjLi^* odte 
crrjfOi", f,T.'r'LJ>!Tr xci^r t^ r iL';.cair r^i ^rui5. aeir^iBrfp i' 
3uJ xri6i' 



• X'. .1, «• .,. — U 'xcu.^ct r II — • ^crffO» ci.';oJ LM Cl. 

': — Tt" ^„>. d^ i^ n '^. !•!>.;. ,^u- — ro^ f^o tx^ L. — f T#fT 
'-I A - * Tw -f^ L — n T' i -- i. r .; iL L — li ttF om. L- 
1 ; £11 * L - T«- ^ L'. * '• -• L .nK: ^ r/t^jT. u, «. 
■ 1*» i^:*'^/.r-t.. L24AB: '.^ Pr'.. p Ii*/ — z4«/7if»* A4^f«»#r L. — 



• I ! 



^••'*.' ». -:•*.' ■L-.CKJiiii '**.j-n •*!• ir^-n^^ri»» T«-rs>':':m. qiiibus 
•J^:ii-: .♦::♦.: > in ror''«- •^-«.' o-^'!. .:* ;r, n^aiima q*jae<Jam 
'"::a ..:.,»! T-**^a* rei«^r:f;r. i'a a>.*-ri-.* c"(/-y:»* non pauci 
^■■ut, f • •> o' 1* ra^i^-r.:» •*-•] ^:: iz: ^- r !•' e<*»'. quantnm 
'' •i'i* m . I j :-^:.:* .•:;:.?♦. j-r*^»' sr- jH#*-it, 

li: !«:: :r ••li <.Lr\*r;-«'. «^; '-pTrnijiO t<=*>ti^i5 ;ic^re a*- 
<.i;. .,... ; y^rt^ #a'— ;ira t-I:.-:. ••^« '>-i-'L»«i: fr^ru Prires T*»n» 
♦ *i *. T'.: .'. :'.^r«'5 Ji^;i'*- g*-nvr:* ..:*• rr»' ♦'i «j^ii^I^-m. q'ti rr-j 
^♦rit, :. ^^^ ••>?■]'. ;:re ti.::. i'r«»r- -^ ''nv-nit: ^i 'j u.«< aut«'m, 
<i '^. I '.rv.i^-: **. d^^ij.on^tr.ir** >t\.:-:, r-i iila ei»'i::j»la Tf^he- 
'^^vj a'iV^r-si.! :r K m.iiLi''^ ♦•: . ']*.ib^ • aj**»ne ratio ir«- 
fuuc:r.:a i3«»::^are iL'l*.^it';r, T*-]-it Ter>u^ h 



--/' 



— 268 — 

*6tfjf^og di nlvj^ag xgadifiv ffvinttXi fiv^&* 
^titXccd-t dtj^ xQadiri' xal xvvtiQov akXo mt hXfjg»* 
tavtl ya(f t^firi^g inoirioe tov ^Odv66sa kiyovta nqhg iav- 
Tov, iivixa iq>* olg iciQa Tcata r^v olxiav nQottoiiivotg vnb 

5 t£v ^iQanaivciv avi^BOi tB to xatic r^v xagdiav avtov 

^eQfiov iiiiXXi te vixfjcag 6 ^fibg rov Xoyi6iibv inl axaiQOV 

x6Xa6iv a%Biv avrbv tav yvvaix&v. ov yicg innBvg ngbg 

Tnnov ij xwriyitrjg nqbg xvva Xoyov ijpvoij tovtov 6 

2MXoyt6iibg ngbg ^vfiov. aQxnv filv yicQ iv \ ana6i xal XQa- 

lotetv i6ti dcxaiotBQOv tb q>v6H xQitttoVj tnnsvg aiv innovj 
TCWTiyitrig 8% xvvog^ Xoyi6^bg dh ^viiov, 6v(ifiaivH dh ovx 
ael 1/ofici fpv6£&g 8iocxet6^ai r^v 6vlvyiaVj aXXcc innog (uv 
iviotB 8v6n£t^ijg ov xata xo^iiov ixcpeQOfievog 6wan^vByxev 
avt^ tbv avafiatriv aQQO^tia ^wajie&g rj int6ti](iijg inntxijg 

i5 afia^ia vixri^ivtay ^(tbg 81 i6%VQbg xal inl tiuoQiav axai" 
Qov i^0Q(irJ6c<g 6(po8Q6t€QOV i6Ttv or£ 6vvene6nd6ato Xoyt- 

1 fiVfinaxB LMA rtvsivatt B (cf. snpra 261, 10) Ch rivineact K. ^— 
2 naifSifj M. — aliot itlr^g M. — 3 Tavra L. — 5 avrm L. — 7 ov- 
nf^ inmvg L. — 8 nQog tiva M. — Xiy ovot nro Xoyov txovci L. — 9 yap 
om. L. — 14 avzm LM avrcS ABCh avz^ K. — intatr^ftTj L. — 15 xol 
ante Inl om. L. — tt fto^ov pro tifua^iav L. — 16 ffvvanfonaoato L. — 



'Pectora percutiens cor verbis iucrepat hisce: 
cor, tolera; graviora alias peioraque passum/ 
ItA Homerus Ulixem secum loquentem fecit, cum indiffna- 
tione flagitiorum, quae ab aucillis domi suae fieri Tidel^at, 
accensas animi in corde calor effervesceret atque ipsum 
superata ratione iracundia ad supplicium de ancillis intem- 
pestiye sumendum praecipitatura esset. Quae enim inter 
equitem et equum vel vpnatorem et canem, eadem inter 
rationem et iracundiam intercedit ratio. Justius quidem est 
in omnibus rebus id^ quod natura eminet, dominari ac plus 
valere^ equitem equo, venatorem cane^ rationem iracimdia; 
sed accidity ut non semper lege naturae tale coniugium ad* 
ministretur^ sed equus interdum ferox eifrenato cursu feratnr 
atque sessorem vel virium imbecillitate vel artis equestris 
imperitia victum secum rapiat, iracundia valens atque ad 
poenas importune sumendas paulo vehementius excitata 



— 269 — 

cubv uQQo6rop ^ a^a^7j. si iilv yicQ xai Qiiatjv xal ixt- 
arrffifiv fnfoc, xQortjaet xavrag o n Xoyi^fiog rov ^ffov 9tal 
o i^vioiog rov 7nov* d d\ ^ot ^ecregov rovrtov ^ aii^potv 
ar^poiro, xivdvvog ivrav^a rot' epvCH XQeirrovog iniXQar^6at 
Tu ;|r£rpor, HiJXip iv £xv^aig n xal raXaxaig xal xoXXotg s 
uAloig fiaiffiaQotg i^eciv 6 ^vubg xffsirr&v rov Xoyi6(iov^ 
M^ i^uiv dl iv r€ Mi6l xai rotg axatdevrotg av^^xotg. 
Ourfpog di dry rouro ccvro i:ridetiai fiovXonfvog "Exroga (ilv 
xut ^AitXXia xai rtvag irigovg rotovrovg d^vua j dovXfvovrag ^n^ 
uTort^rrai veaviaxovg' "Odvoaifz di xal IloXvddnavra xal lo 
\iaroQa ra Xoyiaua xQarovvrf(g rov ^(lov^ noXXdxtg ftli/ 
ovrcjg tajvQ^g^ ag {trjdi i^oQfiijaat TTQog dXoyov rtva nQaitv 
roi' ^v^tov^ iariv or£ dl oQuavra (liv^ dXXd v:tb rot; Xoyiafiov 
xtcrixouivov^ SaxiQ xdv rotade roig ineaiv ^OSvaaia ntxoifj- 
xiV fcmcvra 6% ifpi^^g avrd xaQayQd^a' is 

'£v9^ ^Odvaivg (tvijariJQat xaxd ipQoviav ivl Ovjm 
^xitr iyQiiyoQo&v' ral i' ix ^iyaQOto ywatxsg 

4 naiQog pro nivdvrog L. — 5 aanti^ yctQ £%v9^aig MA Hcn, iv £%, 
LB (cf. ProU. p. 41). — 8 oiiTjgog drj L. — 10 vfavoxov^ M. — 
U odvci M. -^ 10 seqq. Odyss. XX, b — 22. oivoaivs M 66vaotvg L. 
— 17 iy^rfyoifomv LM {yifTjyoQiav ABChE. — 

rationem infirmam vel indoctam secmn trahat Quodsi et 
robore et scientia valent, vincet utique et ratio iracundiam 
et equum eques; sin vel altero vel utroque carent, pericu- 
lum est^ ne, quod natura iniimiius est, id, quod praestantius 
t^sty vincat: velut Scythis et Gallis multisque aliis nationibus 
barbaris et apud nos vel pueris vel ineruditis hominibus usu 
Teuit, ut iracundia ratione plus valeat. Id ipsum Homenis 
cum vellet ostendere, Hectorem et Achillem et quosdam alios 
Iiuiusmodi iuvenes iracimdiae succumbentes induxit, Ulixem 
vero et Polydnmantem et Nestorem raiione illam cohibentes, 
Vlerumque adeo graviter, ut ne escituretur quidem ad insa* 
num aliquid ai^endum, iuterdum ita, ut excitaretur quidem, 
^^ a ratione compeseeretur; velut hisce versibus Ulixcm 
1'oeta finxit (omnes ordine adscribam): 
*Atque ibi sollicitus vigilansque iacebat Ulixes 
Hecum animo volvens pugnam caedemque procorum, 




— 260 — 

nQOX^iQov ttg ai^ti^ats XaiifidvsiVy avto x6 (i^ovftfvov Xtifi^ 
xai. nkaravos (uv yag Uyovtog ovx ix ravtov iisQOvg 
OQfiaa^ai XoyiiJfiov re xal ^v^iov Teal im^vfuav, Z^vGivog 

^i\ iv Tcagdia xa^LdffVQvrog aitavra nffooijxov tjVj ol(iatj xal 
tB^ XffvCiTCTta xal navrl ra (lera \ IlXdrava xal Ztjvava XQi- 
vovri ra d6y(iara rciv avdQciv TCQoa^stvat ^arifa (uv av- 
r&v iatodaiiiVy d^ariQa de iksyxov riva. ro 6\ XfOQlg dno- 
iBi^&g ajtoffijvaC^ai y xa^ditaQ 6 XgvaiTtnog ixoiiiasvj &gj 
iv^a av g ro ita^ririxov rrjg irvxijg, ivrav&a xal to Aoyt- 

10 otixbv vTtdffx^^^^y roaovrov det fpiXoaoq^Gi xQoaiixeiv, iiars 
ovi% oC ^^TOQeg ovds oC aoq>iaral jtQdrrovaiv avro' TteiQdv" 
tat yovv xaxetvoi Ttiateai tiat ni&avatg XQV^^^^' ^^ ^^ 
Sxaatov tav lritov(iiv(ov i^ itoi(iov ka(i[idvHv ovte aotpi" 
Otalg ovti QijtOQaiv oike diaXeTaixotg ovta dnodeixrixotg 

15 ovil oXciig ovdevl tciv ndvtav nQoaiixhu xdkkiov ow 171/, 
olfLaiy xa^dnsQ 6 IlkdxGiv dTtodtti^at. 7tQov%v(Lii^ri t6 iamou 

1 aixa ro L. — 2 Inde a verbis WAxonvog ficv y<^p incip. ezcerpt. 
Vn codicmn FP. — 4 oiv pro ^f L. — 5 xcri poet Xqvaimtfp om. L. — 
naw nXdxava lineola subter nav ducta P. — 6 ra anie ddyfiaroe 
omu L. — 8 %ul iv^a P» wq iv^a P«.^ — 10 8% pro ^f e L. — 9^0- 
dfpmv M. — nQoari%Bi L. — xal zovd* P^ ict* ov6' P*. — 12 verba 
ni9xfn — x6 6l om. L. — in verbo xQf^^^^^ desin. excerpt. VII codd. 
PP. — 13 xefd' t%aaxov L. — 15 oti fnjv pro owx tjv L. — 16 «^ow- 

9vii/iio^«t M. — 

ponere Yolaerit, is rem ipsami de qua quaeritur, quasi cou- 
cessam ponet Nam cum Plato neget ex eadem corporis 
parte rationem et iracuudiam et cupiditatem exsisterC; Zeno 
autem omnia in corde coUocet, et Ohrysippi crat et uiiius- 
cuiusque, qui post Platonem et Zenonem decreta eorum exa- 
minare vellet, alterum demonstratione couiirmare, alterum 
refutare. At sine demonstrationey sicut Clirysippus fecit; ita 
pronuntiare, ibidem esse rationalem animae partem^ ubi sit ea. 
quae aiiectibus obuoxia sit, tantum a philosoplio abhoiTet^ 
ut ne oratorcs quidem uut sophi^stae id faciant, quippe qui 
conentur saltem probabilibus quibusdam argumentis utL 
Quidquid autem in quaestionem yocatur, id ubsolute sumere 
nec sophistis nec oratoribus nec dialecticis nec demoustrandi 
peritis nec omniuo cuiquam ex omnium numero licet Satius 



w^ 



T 



— 261 — 

doYfuty Hal tov XQVOiTOtov ovt(o XHQa0^fjvM tO' roj; Zi^va- 
vo^ anodtti,ai kuI ft^ nkr^^og i:c^v naQayQcitpsiv i^ andvtmv 
rcSr noifitav ixXiyovta SHXvvtnav OQyijv xal d^viiov xal 
fpofiov Tiol devXiav xal d^fdcog xai ^dpcog xal xaQtefiav 06a 4 
XB aXla toiavta ta fuv iv€Qy(iag tivicg eivai^ \ ta dh na^ij'2M 
fiata t^g xafdiag. rt ya(f avta fiovlBtai tavtl ta inti %a 
ii %>fii}pot; ovvnXiyiidvai 

^XQadifi 6i ot iviov vXdxtii* 
xai 

*6t^^og di nXrj^ag xQaSiriv 'qvinarn fiv^p* lo 

^titXa^i Sijy xQadifj' xal nvvtiQOV a?.Xo not ItXr^g! 
xai 

*£g nvxiv iv 6tij9e06Lv avciCtivdxi^ *Aya(tiiiv&v 
^vno^iv ix XQaSirigy niQl yaQ Sii vfjvclv ^A%ai&v* 
xai u 

^dXXd iioi olSdvitai XQaSiri XoXoi* 



S «a^oyfaqpijv L. — 8 tnv antc itotT^x^v om. L. — 5 r' iXXa 
MABChK xiXXn L. — 8 uaoSiri pro xQadirj 31 (sic sacpras). — iXa- 
««« LMAB; cf, Odjss. XX, 13. — 10 i]viinttnf LMA (jqviiwaxt B); 
cf. Odyts. L L vv. 17 et 18. — ^viim pro ^rt^ro MAB. ~ 11 x«l — 
ixltig om. L. — 19 nv%ipatg iv axrj^, M vvxivatf acif^. ABCbK 
nvniv* iv L; cf. JL X, 9. 10.. — avacTivaxiitov L. — 14 dij tv 
vrfvolv M AbChK dit vrjvalv L; cf. ProU. p. 94. JL IX, 438. XI, 557. 
-- 16 dlXd lAOt cf. JL IX, 646. — 



igitur, opiiior^ fuit, quemadmodum Plato 8uum decretum pro- 
bare studuit, ita Cbrysippum quoque Zenoiiis couari confir- 
mare nec tantam versuum ex omnibus poetis excerptorum 
copiam adscribere, qui indicaut iram, iracundiam, metnm, 
timiditatem; audaciam, fiduciam, coustautiam aliaque id genus 
partim actioues qua^jdam, partim afiectus cordis esse. Quid 
enim ?ibi volunt hi vcrsus cx Homoro coUecii? 

*cor sub pectore latrat.' 
et 'pectora percuticns cor verbis increpat Lisce: 

cor, tolera graviora alias peioraque passum*' 
et *t<ic imo Atridcs suspiria corde trahebat 

crebra timens animo stragem ratibus Danaonun/ 
et *Bed mihi bile tumet cor/ 



— 262 — 



nat 



^Hqij d* ovx liaSa arq^og X^kov^ akka nfoatjvda/ 
xai 

^aXXd x€ xal (liTomiJd^ev ixu xorov, oq>ifa telB66ijj 

m 

5 *iv OtTq^sCCiv iotOiv/ 
S97 iv aicaoi yag tovtoi^ ov to loyiCtixoVy akka to %vfLOBi\dBg 
iv tfj xa(fdia mQU%B6^ai driXoikai^ SiSTtBQy oiiiai^ xav totcds' 
^xal xoXos^ oiSt ifpitixs noXvtpQova tceq xalbTcf^vai^ 
^octB TCoXv ykvTiCcQV (likitog xatakBifiofiivoio 
10 *avdif(ov iv Ctiq^BCiStv ail^atai ?}i5t« xanvogJ 
xaC 

^xaQdiji akfixTov 7Coke(iii£iv 7jdl fidxBOd-ai* 
xal TCffog tovtoig iti 

^xai oC iivirjs d^dQCog ivl Ctrid^BOOcv id^rjxB* 



15 xai 



dvri axog XQadiriv yiaBQuadBa ^O6v6{jog.' 



2 "H^ji LMABChK; cf. Jl. IV, 24. Proll. p. 49. — 4 ttUa ts x. t, X, 
JL 1, 82. 83. — TBliafi LM TtUarj AB. — 8 nal xolog LMAB %al 
om. ChK; cf. ProlL p. 67. JL XYIII,' 107, supra p. 258, 13. — nolvfpovn 
M. — ^jrceAcir^vag (sic) M. — Inter primnm ct alterum veraum K «««' 
inteq>08uit; cf. Proll. p. 63. — yiccTaXifioiiivoio MAB. — 10 i^vroi Lt. 
— 12 xgadiri LA xpadi'^ BChK; cf. GreenhiU. 1. L p. 628, Proll. d. 117. 
alriTiTOv codd. edd.; cf. JL XI, 12. nolfnov nolFfii^fiv MABChK irdlc- 
liov non est in L. — 14 xae ot LMAB %ai om. ChK; cf. Jl. XVII, 
570. — Yvoiat 9^dQaog MABChK fivrjg d. L. — ^^ri%t codd*. edd. ivrjitm 
Dind. in ed. JL — 16 Odyss. XX, 286. dvs 6' azog LMABCh 6vt S' 
&%, K dvri L. — XatgTiaHam MABCh AatQTiddtto LK. — 

et *uou potuit coliibere ii-am sub pectore JuuO; 

sed loquitur/ 
et ^serrat adhuc tamen ille odium sub pectore, donec 

vindicet/ 
Quibu8 omnibus non rationeiU; sed iracuudiain in corde esse 
ostenditur, sicut etiam, opiuor, bisce versibus: 

'ira etiam, quae vel prudentem exasperat ipsum; 

ira furorque viri, qui multo melle fluent<^ 

dulcior ut fumus generoso in pcctore gliscit* 
et *in corda assidue bellandi iniecit amorem/ 
et ad hos: ^additaque est illi culicis fiducia corde' 
et *corda dolor Laertiadae penetravit Ulixis/ 



— 263 — 
^ £v d' ttfftt ol 6ti^^£06i (ifvog nKTQaitov §X£.' 

X4t£ 

^dtivbv ivl 6tri&£6aiv £x£i (i£yaXtjroQ(e d-viiov/ \ 6 



208 



^aol d' aP^riKrov r£ xaxov n 

^O^i»ftof' ivi 6rili^£66i ^£oi ^£6av £tvfxa xovQfigJ 
x€ci 

^cig Alv£i€t ^fLog ivl 6rii^£66i y£yrj&£i* lo 

xai 

*7rQ}j6£v ivl 6rij%£66iv iQi6^£viog ^iog akxriv 

* yv&n£vai! 
x€ti :tQog rovroig m 

*x«J d' £(ko\ avra ^vjiog ivi 6rYJ^£66i tpiXoi6i ift 

^uakXov ifpoQnarai nok£iiit£iv i^di fiiai£6%ai* 
xtti 

*6£t6\ ixl d' avrog ttv6£ (laXa (liyaj rol6i 61 %Vfiov 

2 h 6* aQtt cf. Jl. V, 125. — 4 cf. Jl. IX, 029. 676. atit^ L. — 
7 coid* Jl. IX, 636. 6^7. — %a%6v te om. M. - 8 ^foi om. L. ^ 10 Jl. 
XI II, 494; ivl axtfifcoi tpiloiat ad v. 15. aberraiiR omissis, qiiae inter- 
i*vtu sunt M. — 12 nQor,civ L. — 13 intor yvtouhvtu et v. aote* 
cciiontem aliquid excidisee vidctur. — 15 Jl. Xlil, 74. 75. — 18 ciiog 
- ;:r. cV MAB CHo Tt inl 61 L. 'Knl 6' ChK; cf. rroll. p. 57. Jl. 
XV, o2l. — lurii por fiiyo L. — 

rt ^nauiqiio illi jiafrio» uiiimos in pectora misit/ 
et ^sed saevit Achilles 

iiiagnanimoque tnicei< iu ]>octore eoncipit iras.' 
et 'iram peniiciosam et iuexorabile pectus 

di tibi formosae cau^sa tribuere puellae/ 
ot 'sic Aeneae nuimus jrencroso iu pectore gaudet* 
\'\ ^tiuccendit pectus Jovis omuipoteutis in iram 

noscere/ 
**i praeter hos etiam illos: 

\atque milii ipsi auimus fervens quo(|ue corde moretur 

exardetque magis bellum puguasque subire.* 
et 'vibrat ct ipse allum clamaus in pectore cunctis 



— 264 — 

*iv &tijd'eif6iv i^sJiisj ipofiov 6* ifivijCa^* ixaiftoqJ 
xai 

^Ni^toffj ifL* otfvvsi xffaditi mL ^vfthq aypivfoffj 
xai 
5 *ov xegl (liv X(f6<pQci}v xffadifi xal dviibg a^^ifvop.' | 

*G9 yi(f0Vj €i^\ iQ$ ^iiog ivi 6trfia0Ci fpUoufiVj 
^£g xoi yovvad"* ixoLto/ 
xai 
10 *0i6^a ya(fj otog d^v^og ivl 6trj%£06t yvvaixog^ 
xai 

^Cov dl fpilov xr^ff 
^tatXdtc} iv 0tij^e60L xax^g 7ia0%ovtog ifuto.* 
xai 
15 ^Sg ^dto, xol0L 81 ^vfiov ivl 0tr^^B00iv oQivs* 
xai 

^Ttikifiaxog d' iv nlv xQadCri (liya xiv^og ai^tv* 
Tcai 



1 ivl <m;9'. LM. — ip6§og M. — ifiviicad'' ?Kr«>( MAB iaviieato 
TEvto^ ChK iftvi^aad'' ixMrog L. — 3 viaxatQ iti (sic) MAB; cL JL 
X, 220. — 5 Jl. X, 244 OL co<U. edd. oi nos. — 7 m yf>o» Jl. IV, 
313. iid-t L. — tpiloicoi M fftloiaiv L. — 8 yvva ^' M, — 10 Odyss. 
XV, 20. — 12 UdysB. XVI, 275. — 13 iuoio MABChK iuBio L. — 
15 aQivi L. Jl. II, 142. - 17 Odyss. XVlI, 480. — ifiog pro iv fitv 
L. — na^diij M. — ia^i L. — 



terrorem incutit utque fugam circumspicit omnis.' 
et 'incitat, o Xestor, cor me atque animus geiierosus.* 
ct 'cuius cor prouum est nec non animus generosus.' 
et *0 utinam, velut est caro sub pectore fervor, 

sic quoque firma forent, Xestor, tibi mcmbra.' 
et *nosti etenim, qualis muliebri in pectore fervor.* 
ct Huum sub pectore carum 

cor toleret, quamvis patientem me mala cemas.' 
et ^dixerat atque illis commovit pectora dictis.' 
et *Telemachus magnum concepit corde dolorcm.^ 



I 



I 



I 



— 265 — 

^Sg fpoT ivl ornjd^e^^i xad^anroftevog tptXov ^of* 

*r^ dl fiaA' iv miCfj xpadivj iidve r^rAijvra.' 
stivra itiv yag xavta ra ini] xal XQog tovrotg iri fiufia \ 
frsffa t6 nkijdog civ XQvOimto^ naQtcrif^nai ro dt*ff ocid)^ 800 
iv ry xapdia iprialv imaQiBiv, iy& 8i d navra naQaygd- 5 
ipotui , %kiiQ{ac& ro fiifikiov, ScxiQ xal 6 XQvctaxog inlij* 
QO^tv. akkd ii 'OiiilJQOv (ih> ixava xal raika' roiv 81 i^ 
'Hciodov waQayQa^ivrtav xmo XQVoinnov naiinoXXciv xal 
avr&v ovrtov aQxioei px>i 8votv rj rQi&v ^i(ivfi6^vat na- 
Qadeiyiiarog ivixa' lo 

*ro^ yaQ ai^ero ^(log ivl crij^iact tpilotCi.* 
xai 

^olov ivl arijd^icci xoXov dviucXyf i%ovaa! 
xai 

^ndvraav iv ari^^faaiv di^ero d^v^/iog dy^viOQ^ i* 

iv otg iyd^ filv ixnXijrroiiai ry (ifyaXo4*vxi^ tov XQvainnov. 



\ Odyra. XX, 22. 23 qpal^' L. -— /y «rr. L. — 2 xai inter diios hos 
versiia in codd. edd. incalcbtuxn eiecimus. — Iv imajj MABChK 
in L oblitcratom. iv niiari nos. — xapd/ce M 11^610. ABChK nQadiri 
L. -* crtftaivfxid rlt^via MABChK orjuccivf xftXmHa L nivi tixlr^via 
restitaimns. — 3 nuvra xavxce iilr yug L; cf. rroU. p. 118. — xa 
rctvra inr, M. — 4 ro ante nkff^o^ om. L. — 5 fpriaiv snspectum; 
f<r>rtafbe dfinrvaiv. — S Traunolfov M. — 9 naQadfiyfidxmv codd. 
«hM n€:ga^fiyuttT05 no&. — K» fvf^ce &i)at. Vftc. 4 litterarum sequitur 
To >)vu6i M nov Of yao AH xovdt •/. L < urn. toi' y«p nos». — 13 fx^^vaa 
MA fxorat L. — 1.5 Ile». Thoog. v. i»42 iii L. — 16 t^^ ^tfyaXo^vxiv^ 
codd. edd. r^ nfyaXoti^vxia nos. — xov Xgvainnov MABChK tov XgV' 
ainnov L. — 



et ^sic ait his cor castigans pub pectore dictiB. 

corque illi parct tolerans ac comprimit aestam/ 
Hi atqae alii numero infiniti versns^ qiios Chrjsippus affert, 
iracondiam in corde esse confirmant. £go vero, si omnes 
adscribere velim, librum ipso, ut Clirj'sippus, repleam. Sed 
Batis superque ex Homero versus additi. Quoniam yero 
quam plurimi etiam ex Hesiodo adscripti ab eo sunt, duos 
tresve ex iis commemorare exempli gratia sufficiet: 

^Huic furor atque animus caro sub pectore crevit* 
item *et quasi habens cruciantem animum sub pectore bilem. 
6t 'ira quidem exarsit gcneroso in pectore cunctis.* 



— 266 — 

deov ya(f &g avd^Qcneov avsyvGntata To6ovtovg notfiTag xol 
yiv&cxovra aatpdg anaCi rotg Soyuaaiv avrovg lucQtvQovvrag 
aXXore xata aJikti tmv STtav^ SanBQ xal nkovtaQ%og ixd- 

4 diiiiv iv rotg t&v ^O^YHfixSv lukttavj ixXiyHv (iiv i^ av- 
dOltoVj o6a aaiftvQBl tp 0xovda^oiiivc9 itQog | airtov doyiucri^ 
jtaQtUieiTtBiv il ta iiaxoiieva Tial xuv iviotB xatacxsva^ovta 
tovvavtiov ofioi&g i^ijg axavt&v (tifivvitai. ta (liv yicQ 
toiavxa tciv iniiv anavta i%QYiv imo avxov TtaQaXaXitipd-tu^ 
dia civ di vovv xal tpQivag xtd ditivoiccv xal koyiOiiov aiMi 

lotig Ttoititiig iv xaQdia neQiixsa^tu^ awdyiiv idn, xad^axcQ 
iXBi xa\ ta toiavta* 

*xal Tor£ dii attj^iGyv j d"' Sfia tpQivag i^iksto Zivg,* 
xai 

^iyvtog^ ^Evvoaiyaii^ ifiiiv iv atri^iOi ^ovk^vJ 

16 xai 



2 «rrov codd. edd. itrror? uos. — 3 aXXm^ xt ««l xaXXa L. — 
4 ixXiyn MABCh ixXiytiv LK. — 6 ff«9«Wirfi MABCh na^aifixsiv 
LE. — TraQaanevdiovxa L. — 7 tovvavxtov oS* oaoiag LMABCh 
X. d' 0. E o6' eiecimus. — 9 St om. L. — 10 ?roi»}r^g aiite iv om. 
ABChE; cf. Proll. p. 35. (jroiiyn}? etiam L habet). — ^ awayft M 
Gvvaynv iSei om. L. — 12 ^iai aute xoxs 8fi om. ChE; cf. ProU. 
p. 67. — axrid^stov ad"' «fia M ax. Hd'' dpuc L ax. ^* o(ut AB ax, &' 
duu ChK locus corruptu». — 14 Jl. XX, 20 ivoaiyais L. — 



In quo .^^tupidum me tvnei Clirysi])pi magiiaiiimitas. l-um 
enim, qui tot poetas perlegisiset probeque sciret omuibus 
decretis suffragari, aliis in aliis versibus^ id quod etiam Plu- 
tarchus in meditationibus Homericis ostendit, deberet eos 
tantum eligere, qui decreto, quod ipse amplexaretur, fidem 
facerenty omissis ceteris, qui vel repugnarent vel pronius 
contrarium nonnunquam confirmarent; omnes promiscue dein- 
ceps commemorat. Huiubcemodi eiiim versus omuos fuorant 
praetermittendi, illi auteni coUigendi; quibus intellectum, 
mentem, cogitationem rationemque in corde esse probare 
quispiam posset; cuiusmudi bi sunt: 

*Juppiter eripuit tunc illi e pectore meutem. 
et ^consilium nostrum, Neptune, in pectore nosti.^ 



•^v 



— 267 — 
^cM Toi roioikov iv\ Orr^^iC^t vorifitt* 

'o? uof roiovtov ivl (Srrj^fOiSi vorifia.* 
cj(7.Tfp yig rov TrgoreQov yivov^ r§5v iTrav, dia &v iv rg 
xfiQdtfc d^xvvrat ric rijg i*vxy}s :rai>>;, na^iMXXij rtg atp^ovla s 
ztaQu rof> :ron]rcdg iortv, vvrtog ovdi d^arigov okiya^ iv olg 
rv /.oyitouivop iv rjj xaQdia rigj o6ov inl roig ^toirjratg^ 
{Tndfitfci dvvi]6£rat. | 

Tairra ovv ixQtjv ixliyfiv' ^ova rov Apviri^nrov, et^iQd)f^ 
o/.Qj; xfCTfc uaQrvQccg iyvfaxii dtatQStv tov aySva. rb dl w 
.T/.^/o uh* ixetva, ravrl 61 iXaTro yQaiai ra (liv ri aXri^lg 
79]^ larootag imdHxvvvri xalrog av yivotro' TtkBtro yaQ ovrag 
iariv rxitva' rro di^ o:nQ 6 XQvai:r7rog aTrovdri^st^ xccra67uva- 
Zfiv hiyfiQovirt nQog ivavrtciurcrog av (ttj xal fitHtaO^ otfa 
Qf.jcQc-'^ t:rtrtucivra :roial tov ^.oytafibv rcS ^i\uc3, xad^d^tSQ li 
xal Tfcds' 




o»-j A. - 1«> Tcj di L — 11 To anto c(/.r,yttg om. L. — 1-2 Sv om. L. 

1. t:r/.fnu fsic» L. ~ rw d' LM .\ ro d' BChK: cf. Pit>gr. II, 8. 

- 1*» «TiniiwiTKi LMAB; cf. Proll. p. PJO. — KOii}to»v Xoyiaiiov L. — 

it 'i.«t;. tiio semper sententia pectore fixa est/ 

t*t 'ini talis niinime 8ub pectore mcus cst.* 

Xiiiu (jueiundmodum superioris crpneris versuum; quibus 

aiJiiui afftctus in cortle i'sse Oi^tenditur, maxima quaedam 

«oj.ia iipud poetas reperitur, ita alierius quoque non pauci 

*^mt. fjuibus quis rationis sedem in corde esse, quantum 

'luidcm nd poetns attinet, probare postit. 

lli itiitur soli Chry.«5ippo, si omnino testibus apere af- 
u\w uiii!;1i«are causam vtdlet, cxccA*)»endi erant, riures rero 
illiu>, j)aiiciores liuiu.** generi^ attem» ei quidem^ qui rei 
^••rit,.t»m vxpliiare vult, pr»»r.sus rmvenit; m C|uia autem, 
*};.(*(] clirv.Mppu^, denionstrare studet, ei illa esempla vehc- 
weDT«T adver.<antur et mnxime ea, quibus aperte ralio ira- 
fuud:am castigare inducitur, velut versus hi: 






• ; ••''•;♦ » •'•"•.»rf 4.«,«,:^^«; ^^, „,._ 

■• ■ '•t'>V'f*O0» *OTtr Irzi 

\; • ' ^' ^ i;S«<W» B fcf. «npa 2<^ - 
- •■'.<» »■»;»;, M. _ n ,ifi„ j^ _ 

' ). . V;V "•"'*' — **'?<»^« nrr ir- 

• ' « n»'fn> UJCll «rri t - l 




) 



1 1 



1 1 



1 > ^ \ 



\ 



' • M ^.i^Ttin vo»' vrrbis increpai 

' ' ^^ii^-rt «Winw poioraque pa 

' ''^->i -^vuni lc»fin<»iitem fecit, cr- irdiima. 

^.'^•^ «^ rtihillifl domi suae fieri rideban 

^ ^'^ -^inN^ iNitot^ offorvesceret atque ipsum' 

"""^^ «^J ''uppliciiim de ancillis intem- 

' )•'-.). Mturii csset Quae enim inter 
' ^' < \vn,,,^j.^„^ ,,t canem, eadem inter 
^•^ -^MN<.;)f t^tio. Justius quidem est 
^ s ''^ M^i.jv;! f^niinet, dominari ac plus 
^— iMv.n ^^n«^. rationem iracandia; 
"' - -^^ »^i^^T^<» tale coniugium ad- 
* -''^ t;^rA\ <^?»i>>nato cursu feratur 
>r\v;.:i^t;i^ Tcl trtis equestris 
' 'V^.N,^,:5a raiens atque ad 
' "^^ ^5.NM XY^keamitius excttaia 



• '. I 



V» *•....., 



~ 269 — 

0IIOV ttQQaCrov ij afia^ij. U fikv yicQ xul pfOfii^v xal im- 
OTr^liTiv ixot^ xQ(tnlJ0Bt ndvtag o xt koyiiS^og rot; dvfiov xal 
iivio^og Tov 7sinov' d d\ fixoi ^axiQov xovxtav ^ ifitpolv 
QTiifOixOy xivdvvog ivxav^a xov ipvcei xQeixxovog imxQaxtjCai 
xo x^^QoVj aOXiQ iv Hxv^aig xs xal raXdxaig xal nollotg s 
a/.JLotg fiaQfiaQoig id^veoiv 6 &v(iog xQeixxav xov XoyiCiiov^ 
7ttQu ijaiv di iv xb nai6\ xai xoig anatdevxoig av^Qcixoig, 
OuriQog dl dr/ rouro avro intdetlai fiovXofiivog "ExxoQa filv 
x«i ^Axikkia xai xivag ixiQOvg roeoihrot;^ ^v^^ \ dovkivovxag ^k^ 
v:ioxi^€xai vsaviaxovg' 'Odvocta dl xal Ilokvddiiavxa xal lo 
McxoQa xtp koyiafia xQaxovvxctg xov ^tiov, nokkdxig fikv 
ovT<og iayvQiig^ ag ^rjdi iloQfiijaat nQog akoyov xtva nQaiiV 
rot' ^viiov^ iaxiv oxa 6b oQn^vxa iiiv^ dkka vno xov koyiC^LOV 
xariiouevov^ SancQ xdv xoiade xotg insaiv X)dvaaia mnoiri- 
'/•i%*' anavra 6i ifpt^fig avxd naQayQdt{fO)' i5 

'iv^' 'Odvatvg fivijaxrJQai xaxd tpQovi&v ivl dvfMol 
^x^rr' iyQiiyoQOiov' xa\ 6^ ix (liydQOio yvvaixeg 

4 %at^g pro nivdwog L. — 5 £ant{f yap iMV^^uig MA iSffjf. iv £u. 
Lli (cf. ProU, p. 41), — 8 ofArjgog drj L, — 10 vfdvcnovg M. — 
U 66vci M. — 10 seqq. Odysa. XX, 5 — 22. oSvwivg M oSvcavg L. 
~ 17 iy^r^yoifomv LM tyifTjyoifkav ABChE. — 

ratioDcm infirmam Tel indoctam secmn trahat Quodsi et 
rubore et scientia valent, vincet utique et ratio iracundiam 
et equum eques; sin vel altero vel utroque carent, pericu- 
luin esty ne, quod natura infirmius est, id, quod praestantius 
*'st, viccat; velut Scythis et Gallis multisque aliis nationibus 
uarbaris et apud nos vel pueris vel ineruditis hominibus usu 
Touit, ut iracundia ratione plus valeat. Id ipsum Homenis 
cum vellet ostendere, Hectorem et Achillem et quosdam alios 
liuiusmodi iuvenes iracimdiae succumbentes induxit, Ulixem 
vero et Polydamantem et Nestorem ratione illam cohibentes, 
|*lerumque adeo graviter, ut ne excitaretnr quidem ad insa- 
num aliquid agendum, interdum ita, ut excitaretur quidem, 
'^♦hI a ratione comjjesceretur; velut hisce versibus Ulixcm 
|*oeta finxit (omnes ordine adscribam): 
'Atque ibi sollicitus vigilansque iacebat Ulixea 
Hecum animo volvens pugnam caedemque procorum, 



— 270 — 

^^ftfav, aT fivriCriJQaiv ifiicyioxovto ndgoi&iVj 
^aA>li/A|70i yiXara xal £vq)Qoavvriv naQiiovaai. 
^tov d' fi>ptV£ro dvfibs ^Vl atijd^saai q^iXoiac 
^TCoXla dl iiBQfirffiie xara q>(fiva xal xaric ^vfiov, 

5 *^i fierat^ag %avarov rav^nev ixaartj^ 

*^ ir ia fivriariJQaiv v^EQtpidkoiai (iiyijvat 
^vatara xal nvfiara' xQaditj di ot ivdov vkaxrai. 
*&g di xvcDv anakjlaL mgl axvkaxsaai fieficiaa 

9 ^avS(f ayvouiaaO* vkdsi fiinoviv re (idxead^aiy | 
^ag ^a rot; ivbov vXdxrei ayaf^ofiivov xaxa egya' 
^axijd^og dl nkrj^ag xQaditiv i]vinane (ivd^o}' 
^ritXa^i djf, xQadijy xal xvvreQov aXko iiox erkrig 
^ljfiari ra, or£ roi iiivog daxerog fjad^te Kvxkm^ 
^UptifLOvg erdgovgy av d' irokiiag^ 09>pa ae iif]ri.g 



1 ^aav L. — iutyiaTiovto LMABCh intayianovxo K. — 2 dXliilotct 




rj iz ioi (sic) X H iz *caB. — 7 Post vXa%xhi verba aya 
^oiiivov xttxa igycc ctrf^og 6i irXri^ag in L inculcata; in M ayaiou. %, 
i^y, — 8 anaXoCai ABChK dTtaXiiai M oaaXijat L. — anvXdneat L. — 
9 dyvoiTiaas MAB. — fiiur^vi r£ LM uinovB te AB. — 10 c^s Q^ rov 
L. — dyaiofiivov (A) %aKu (^yce om. LM. — 11 atfj9^og 6i nXi^^ag om. L. 
— xagdiriv M. — i^vtinam LMA r^vhinaxe B. — 12 xagdiri M. — 
13 oxi rjitivog pro oxe xoi fiivog L. — 14 6t ixXrig MABChK 6' ixoX- 
pkag L. — otpQa LMAB. — ui^xig L^IAB. — 



cum videt ex aula laetas prodire cateryaa 
serTarum risuiu iuter se blaudumque r^usiunim 
miscentes, €|uae nocte procis iunxisse cubiie 
consuerant; pectusque illi subito arsit in iram. 
Multum agitat secum, surgensue occiderct omues 
an sineret tunc illa procis conubia iungi 
ultima; valde intus corda ipsi in pectore latrant. 
Utque canis teneros catulos, sua pignora, servans 
ignoto oblatraus homiui pugnaciter instat^ 
sic indiguanti corda oblatrant. At Ulixes 
pectora percutiens cor verbis incrcpat hisce: 
cor, tolera, graviora alias peioraque passum 
illo' scilicet horreudus quo tempore Cyolops 
mandebat miseros socios: tantisque periclis 



' "'i^ 



•« ■ ' ' ^^^^^^^^^^^^^^mi^^^^m^j, 



— 271 — 

* 

^i^dyay* f^ Rvrgoto otoittvov ^uvitC^ai. 

^ag ifpar* iv 6TTl]&f66i xa^anro^ivog ^iXov >/Top.* 
fi fc>y Oatptag iv rovr oig '\)fij](fog ixdiriystrat fidxriv ^viiov 
^TQog 2,oyi0fibv iv avdQt tpQovivL^ xa\ vixijv iilv tov XoyiOfioVj 
rov ^iiov dl avnti&iiav ngbg ainov, ovds a?.lo ovdlv av 6 
rtg »//ifv 0v}*xcjQijaHi fiav^dvfiv tov noi}]rov. tc3v yicf 
ovrtog ivaQyag ksyofiivov ilg d[itpifioXiav dx^^ivr&v ovil 
roTg akAOtg av fjrot rtg o ri XQTi^^^^^f^o, rag ydg ^aQanaivag 
afi€c^avovaag oQ^v 'Odvooevg v:tb ^ilv rov ^Vfiov fiiaitog 
f7?Mro XQog r}]v ri^mQiav aircav^ vnb di tov XoyiCfiOV lo 
xanixito rifV dxatQiav ixdtddoxovrog. iirfl 6% ovx iidvvaro 
Qadiog nu^Btv 6 Xoytafibg rbv ^v^ibv dvafidXXiC^at ti/v800 
rtfitoQiav $lg imrr^ditoriQov xatQov^ OfpodQonQov avra xqoH- 
fpiQiratj xa&dniQ tnnov ixtpiQOfnvov ijvioxog dvtt6n&v 
fitaiag i^a^rpo x^^^^^^ ^^^ ^h ^^< raikd fp^at nQbg iavrov* t^ 
^xaQriQH Tcard to naQov^ co yivvatordrri xaQdia, xa^dniQ 



1 iiayayix* dvxifoio L. — 2 i<favt' M. — 4 iv iv6^i L iv om. 
MABCiiK; cf. ProlL p. 107. — 5 av om. L. ~ C ovyxwQrian iniiav- 
^dvtiv MABCh ovyjaipi/tfft^v ^xft. K ovyrai^rjfffif nav^dvtiv L; cf. 
Proll. p. CS. — 7 tpaivouivtov pro Afyo^fvoiv L. — lix^ivtM pro 
dxj^ivttav L. — ovr* L. — 8 ya^ om. L. — 9 o^v 6' L. — 16 n^g 
avtov M. — 

durastij ex antri donec te limine prudens 
consilium eripuit; eum iam interiisse putares. 
Sic ait his eor castigans sub pectore dictis/ 
His Tersibus nisi Homerus rationis et iracundiae certamen 
in viro j^rudente apert^? explicat rationisqne victoriam et 
ulterins oboedieutiam^ niliil jtrofecto aliud erit^ quod quis e 
poeta nobis discere concedat. Nam si tam aperta in ambigui- 
tatem trahuntur^ ne aliis quidem quomodo utatur quisquam 
habeblt Nimirum Hagitia ancillanmi IJIixes videns cum ab 
iracundia ad ptmieudas eas violenter traheretur, ratio eum 
rei importunitiite demonstrata cohibebut. Quoniam autem 
•»a non facile poterat iracundiam permovere ad rindictam iu 
tempus magis oppoi-tunum diiiVrendam^ vehemeutius eam 
corripit^ quemadmodum equum etirenatum sessor validus 
iniecto freno violenter retrahit, atque haec secum: 'dura* 



— 264 — 

*iv 0xii9B66iv i^iXicj g>6fiov d* ifivijiSad'* Sxaiftog* 
xai 

*AV<frop, iii oxQvvBL xffadiri xal d-vfiog ayfjvmif/ 
xai 
6 ^ov niffl (i€v nqwpifidv xgaSifi xal ^vfihg ayrjv&ff* \ 
2Mxai 

'c9 yigovy €i^\ cS^ ^v/iog ivl 6zii&e0ai tpikotCiVy 
*Sg TOi yovvad^ {arotro/ 
xai 
io ^oiO^a yaQ^ olog ^v^bg ivl ati^^eaai yvvaixog* 
xai 

^Cov il tpiXov xr^ff 
^tixldxa iv 6xrj&€66i xaxtBg nda%ovxog i/i^ro/ 
xai 
16 ^Sg ffdxo, xot0i il d^vfibv ivl axi^^iCCiv offivs* 
xai 

*T^li(iaxog d' iv (ilv xQadifj (liya xevd^og oiliv* 
xai 



1 hl inrt^. LM. — fpofiog M. — ifi9i^9a^* «Krop MAB iavjqemxo 
'*Esri»p ChK iiinica^' ixaatog L. — 3 viaxeiQ i^i (sic) MAB; cL JL 
X, 220. — 5 Jl. X, 244 04 co«ld. edd. ov nos. — 7 o» ytpo» Jl. IV, 
313. €(^c L. — (pikoicoi M (ftloiaiv L. — S yvva O'' M. — 10 Odjss. 
XV, 20. — 12 OdvsB. XVI. 275. — 13 iaoto MABChK /ttfio L. — 
15 coptv« L. Jl. iX 142. - 17 Odj.ss. XvII, 469. — ifiog pro iw (uci^ 
L. — %aif6iTj M. — fflfj* L. — 



terrorem incutit utque fugam circumspicit omnis/ 
et *incitat, o Xestor, cor me atque «'^nimus geuerosus.* 
et ^cuiu:$ cor pronum e^t nec non animus genero&us/ 
et *0 utinam^ velut est caro sub pectore fervor, 

sic quoque firma forent, Nestor, tibi membra.' 
et *nosti ctenim; qualis muliebri in peciore fervor/ 
et ^tuum sub pectore carum 

cor toleret, quamvis patientem me mala cemas.' 
et 'diserat atque illis commovit pectora dictis.* 
et ^Telemaciius magnum concepit corde dolorem.* 



— 265 — 

'cS^ q>ar* ivl Cttjd^s^fft xcc&amofuvog tpiXov ^toff* 

*Tc5 (Ji (idV iv mici] KQudirj nivi retXrjvta*^ 
xavza (iiv yag tavra ra i^t] xal nffos rovtois iri yivpia \ 
fxifa ro jrlij^og fov XQvCiitito^ JcaQccti^erai ro ^v(iOiid^gtiiOO 
iv r§ xaQdia tptjalv vnaQxstv. iya di el navta naQayga' 5 
^o<fi/, nh]Qfo(S& to fiifiXioVy ScneQ xal 6 XQvainnog inlij' 
QQ0tv. akkd i^ 'OfitJQOv (iiv ixava Tcal taOta* tav dl i{ 
'H0i6dov naQayQatpivtcDv vno XQvoinnov na(in6kXcJV xal 
avt&v ovtcav aQxioei (loi Svotv ij tQt^v ini(ivri6^trai na- 
padeiy^iatog ivixa' lo 

'rot^ yicQ ai^£to dv(ibg ivl atij^ea^i ipiXoiCi* 
xai 

^oiov ivi 6tt]f^icat x6Xov ^(taXyf i%ov6a! 
xai 

^navtav iv 0tY]%f6Civ aif^no ^x^nog ayr]vc9Q! i* 

iv olg iy& (ilv ixnXrjttO(iai trj (ifyaXoin)%ia tov XQVcinnov. 



1 OdjBS. XX, 22. 23 ^al^' L. — iv or. L. — 2 xai inter dQOi bos 
verstis io codd. edd. inciilc&tiixn eiecimus. — iv imcr] MABChK 
in L oblitcratom. iv nfiai) nos. — xapdfce M n^Sin ABCbK xpadiri 
h. — crtpLaivetat rlr^vta MABCbK or}uaivf xttlr]via L fiivt titlr]vta 
rettitnimns. — S ndvrcc tavta filv yug L; cf. Proll. p. 118. — ta 
tavxa tnr M. — 4 ro ante TtXrf^og om. L. — 6 (pr]wv suspectom; 
fortAi^e hhCxYvciv. — S TtaanoUov M. — 9 naQahiiyfidtnv codd. 
eiM nt:QC(fihtyiiaxQi no». — K» Pvfxrt bj^at. vac. 4 litteramm sequitnr 
xo %fvu6g M nov ol yao A!< xovdt y. L ( urn. xoi' yag not*. — 13 ix^vaa 
M A ixorci L. — J5 Hes. Theog. v. 042 ivt L. — 16 t^^ ftfyalo^pvxias 
codd. edd. rj fi^yaZoVt^ia nos. — tov Xgvctnnov MABChK tov Xqv- 
minrwv L. — 



et ^sic ait his cor castigaus sub pectore dictas. 

corque illi parct tolerans ac compriinit aestam.' 
Hi atque alii numero infiniti Tcrsus, quos Ghrysippns affert, 
iracoudiam in corde esse coufirmant. £go voro, si omnes 
adscribere velim, librum ipsc, ut Chr)'sippus, repleam. Sed 
satis superque ex Homero versus additi. Quoniam vero 
quam plurimi etiam ex Hesiodo adscripti ab eo sunt, duos 
tresve ex iis commcmorare exempli gratia sufficiet: 

*Huic furor atque auimus caro sub pectore crevit* 
item *et quasi habens cruciantem animum sub pectore bilem. 
et 'ira quidem exarsit gcneroso in pectore cunctia,* 



— 266 — 

6eov yaf ag av^Q€intov avByvamoxa tocovtovg xoif/tag xol 

yiv&cxovra catpiig asca^i rotg Soyaa^tv avtovg (u^ftVQOVvtag 

alXott xata aXXtc t&v snav^ SiSneQ xal IlkovtaQxog ix^ 

4 dniiv iv totg tav 'OfktiQimv fuketfovj iTtkiyBiv liiv i^ av- 

ZOltciVj ooa aafftvQBl rc5 o:tovda^o^ivc9 XQog \ avtov doyiuttij 

naQaJLiiTtBiv d\ ta ^a%6fi6va xal xav ivCotB xataoxsva^ovta 

tovvavtiov o^oiiog i^^g axdvt&v iii(ivijtai. tic (ilv yag 

toiavta tav ix&v anavta ix9*iv imb avrov ^taQalsXeTg^^iu^ 

dia av 61 vovv xal cpgivag xai 6iccvoi€cv xal XoyiOjiov ilxa 

iOTi^ xoifitiig iv xaQ^Ca 7t€Qiix£(f^ai^ awdyiiv i^Si, xa^dsuQ 

iXBi xal ta toiaika' 

^xal totB 6ij Otri^imv f '&' aaa cpffivag i^iXeto ZevgJ 



xaC 



^iyvcog^ ^EvvoaCyaiBj iftiiv iv Otrj&£Oi fiovk^v^ 
i& xaC 



2 «rrov codd. etld. arror; uos. — 3 «lln^ n *at xulla L. — 
4 inliyu MABCh inliyiiv LK. — 6 naiftdiCwn MABCh itagalfinfiif 
LK. — naQaanfvd^ovxa L. — 7 tovvavxtov od* ouoias LMABCh 
r. d* o, K o6' eiecimus. — 9 ds om. L. — 10 :rotqTr,s aute iv oni. 
ABChK; cf. Proll. p. 35. (noijjxi^g etiam L habet). — cwdyti M 
cvvdyHv idn om. L. — 12 nal ante ror£ dq om. ChK; cf. ProU. 
p. 57. — cxri^ienv d^* aaa M cx. c.d'' dau L cx. 9'' o.u« AB or. ^' 
duu ChK lociis cormptus. — 14 Jl. XX, 20 ivociyaa L. — 



In qiio btupiduin lue truet C-hrvsi])pi magiiauimitas. lum 
enim, qui tot poetas perlegisset probeque sciret omuibus 
decretis suffragari, aliis in aliis versibus^ id quod etiam Plu- 
tarchus in meditationibus Ilomericis ostendit, deberet eos 
tantum eligere, qui decreto, quod ipse amplexaretur, fidem 
facerenty omissis ceteris, qui vel re]mgnarent vel prorsus 
contrarium nonnunquam coniirmarent. omnes promiscue dein- 
ceps commemorat. Huiu^eemodi euim vei^us omues fuerant 
praetermittendi, illi autem colligendi, quibus iutellectumy 
mentem, cogitationem mtionemque in corde esse probare 
quispiam posset; cuiusmudi bi sunt: 

*Juppiter eripuit tunc illi e pectore mentem. 
et *consilium nostrumy Xeptune, in pectore nosti.' 



— 267 — 
^aUi TOi roiovtov ivl tfnfO-fMr votifut* 

^ov uoi ro/oiTor ivl iTTiJ^fOTt votifia/ 
uoii^ yip rov ^tQoriQov yivov^ rc5v in&v^ dtic &v iv rg 
xccpdifc df-ixvi^rat ta rijg rl^vxyj? :r«i>»;. na(L7r6kXri rig afp^ovia R 
.Tcpor Tof> :ron]ratg iariv^ oSrciJff ov6l ^atipov okCya^ iv olg 
ro koyitousi*ov iv ry xaQdia tig^ oiJov inl totg noirjtatg^ 
i:Ttdftl(a dvvrjaetai. \ 

Tavra ovv i%Qii]v iTcliyfiv^ova rov XQvaimoVj €fx€QWi 
oAC3^ xciTfi uciQtvQag iyvcixft diaiQBtv tov aySva, ro dl w 
.TAf/Va uii* ixEiva^ tavtl di ikarrco yQa^^ai rp ^lv ri aXri^lg 
rijc i(5roQt'ag imdeixvvvri xakrog civ yivotro* TtXBico yciQ ovtmg 
icrlv iy.hlvcc rcp df, onhQ 6 XQvatrrrtog aTCovddtet. xataaxBva- 
tfiv fyiyftQovvrt ^Qog ivavttciuccrog av ^nj xal fidXtad'* oaa 
(K.vfQo^^ t:ttriuiovra ztotBt rov koyiayiov rc5 ^i\uc3, xtc^aneQ i5 
xcii rccdB' 



1 Mi CTfl^hCCt L; cf. Odyga. Xlll, 330. — 3 o 
"•n>-. XVjI, 40;J. — 5 natinokn M- - 6 ^d 
'ioli. ]>. \-2i>) ^ciTfifov oXtyav A ^arigov oXiyu 



oi7»oi pro ou fioi L; cf. 
xfffov oUyov LM (cf. 
emend. B. — 7 t6 Iv 




ft ^m-.x tuo semper sententia pectore fixa esi* 

ft "mi talis niinime eub pecfore mcns cst.' 

Xjiiu (juemadmodum superioris generis versuum, quibus 

:>unui atiectns in corile t^sjse o:?tenditur, maxima quaedam 

copia a]>ud p«»etas reperitur, ita alt^rius quoque non panci 

^iiut. qiiibus quis rationis pedem in corde es^e, quantitm 

nuickni ad poetas attinet, probare posfcit. 

lli iuitur soli Chrysippo, si omnino testibus agere at- 
'in«* iiiiTi(]irare causam vellet, exc(ii*pendi erant. Plures rero 
illiu>. pauciores liuiuy generis^ atfem» ei quidem, qui rei 
vt-ritotfiu explicare vult, prorsus ccnvenit; si quis autem, 
'}';od (1irysippu>, demonstrare studet, ei illa exempla velie- 
mouT.T adversantur et mnximo en, quibus aperte ratio ira- 
cundiam ca&tigare inducitur, velut versus bi: 



— 268 — 

*&Tfjfh>g dl xlr^lag XQitACriv rivixtccB ^v^' 
^xirXad^t iij^ TtQaditi' xal xvvtbqov akXo xxn vthrig^ 
ravtl yaf t^iirjQog ixoiriOB rbv ^OivH^ia liyovra wgog im- 
rovy fivixa i^* olg ioQa xaric rijv oiTuav XQorrofiivoig vxo 

s rmv ^iffoxaivmv avi^ai rs rb Tcara t^i/ xagdiav avrov 

^efffupv ifLiXli rs vixij^ag 6 dvfibg rbv loytOnbv ixl SauuQOv 

xolaatv a^tv avrbv rav ytrvaixav» ov yap ixicevg xgbg 

luxov ^ xwfiyirrig ngbg xvva Xoyov /x^vtfi, rovrov 6 

ZUXoyt^nbg Xffbg ^v[t6v, agxsiv filv yoQ iv \ axaCt xal xQa- 

10 retv iart itxatortQov rb g:v0£t xQSirrov, btxevg u^v ixxov, 
xwiiyirrig il xwogj Xoytaubg da ^vfiovy avfifiaivH il ovx 
iil vofim q>v6e&g itotxetc^at rifv ov^vyiavj aXXa irKrog fuv 
iviore ivaxst&rig ov xaxa xoOfiov ixfpcQOfiivog Hwaxrjviyxiv 
avr^ rbv avafiarriv aQQoCria iwdfiaog rj ixtorj^fttig ixxtxijg 

15 afta^ia vixri^ivra^ ^fibg il iffxvQog xal ixl rififOQiav oxoi- 
Qov i^0Qfti]iS€<g afpoiQoregov iariv on avvixiaxdaaro Xoyt^ 

1 rivMinanB LMA nvUnaxi 6 (cf. sapra 261, 10) Ch r^vtVronrs K.^— 
2 %aQS£tj M. — (illaT itXfig M. — 3 ravra L. — 5 avrm L. — 7 of- 
iti^ tnmvg L. — 8 ir^os f/ra M. — khyorai pro loyov ixovci L. — 9 ya^ 
om. L. — 14 avtm LM avrm ABCh aifTta K. — imcTr,(iJi L. — 15 xal 
ante ixl om. L. — xi ^o^ioy pro xifua^iav L. — 16 cwamcnacaxo L. — 

*Pectora percutiens cor verbis increpat hisce: 
cor, tolera, graviora abas peioraque passum/ 
Ita Homerus Ulixem secum loquentem fecit, cum indigna- 
tione flagitiorum, quae ab ancillis domi suae fieri ridebat, 
accensns animi in corde calor effervesceret atque ipsum 
superata ratione iracundia ad supplicium de ancillis intem- 
pestiye sumendum praecipitatura esset. Quae enim inter 
eqnitem et equum yel yenatorem et canem, eadem inter 
rationem et iracundiam intercedit ratio. Justius quidem est 
in omnibus rebus id^ quod natura eminet^ dominari ac plus 
valere^ equitem equo, venatorem cane, rationem iracundia; 
sed accidit, ut non semper lege naturae tale coniugium ad- 
ministretur, sed equus interdum ferox effrenato cursu feratur 
atque sessorem yel yirium imbecillitate yel artis equestris 
imperitia yictum secum rapiat, iracundia yalens atque ad 
poenas importune sumendas paulo yehementius excitata 



— 269 — 

Oftov aQQoOrov { a^ad'7i. il (ilv yicg xal Q(ifii]v xal ixi- 
ari2fjif]v sx^ir^ xQatyjast ndvrag o re XoyiCfiog rot; ^ftov xal 
o i^vioxog tov 7nnov' d 8e fjtoi ^atBQov tovtav § afifpotv 
oriQoitOj xCvdvvog ivtav^a tov ipvcsi xQiittovog inixffat^Cai 
TO x^^Q^'^') «3^«*^ i^v Exv%aig ts xat raXataig xal jtoXXotg 6 
a?.koig fiaiffid(foig i^vtCiv 6 ^viiog XQsCtt&v rov XoyiCitov^ 
TtccQcc rjiiiv da iv ta naiol xal totg anaidsvtoig av^ffcinoig, 
't)uf^Qog dl drj toiko avto iTttdei^ai PovXoiisvog "Extoga ftlv 
xul '^j^tAAeic; xaC tivag itigovg toiovtovg ^vnp | 8ovXBVovtagz(^ 
t^jtorCd-itai veavCaxovg' ^Odvaaia 81 xal UoXv^dnavta xal lo 
y^dotoQa ro Xoyioii^ xgatovvtag roti ^fiov^ noXXdxig (liv 
ovrag iayygmg^ cjg (irj^e iioQfiijaat Ttgog aXoyov rtva nifd^iv 
rov ^v^iovj iativ ore 8\ oQiicivta iiivj dXXa imo rou Xoytafiov 
x€ctix6uBvov^ Samff xdv rota^a rotg imaiv ^08vaaia mnoCti" 
x£i'' dnavta 8e ifptlfig avtd naQayQd^(o' is 

^iV^' ^08vaBvg (ivriatiJQai xaxd tpQovimv ivl ^ft^ 
^xitt iyQiiyoQoav tal d' ix ^iydQOio ywatTug 

4 xai(f6g pro ^ivdwos L. ~ 5 dcmQ yotQ Zxvd^aig MA Scn. iv JSn, 
LB (cf. Proll. p. 41). — 8 ofirigog drj L. — 10 vtctvctLOvg M. — 
14 oivoi M. -- IG seqq. Odysa. XX, 5 — 22. odvaaivg M 66vaatvg L. 
— 17 iygriyoi^Qiv LM iyQrjyoQiav ABChE. — 



rationem iufirmam vel indoctam secum trahat. Quodsi et 
robore et scientia valent, vincet utique et ratio iracundiam 
et equum eques; sin vel altero vel utroque carent, pericu- 
lum est, ne, quod natura infirmius est, id^ quod praestantius 
est, vincat; velut Scythis et Gallis multisque aliis nationibus 
barbaris et apud nos vel pueris vel ineruditis hominibus usu 
veuity ut iracundia ratione plus valeat. Id ipsum Homerus 
cum vellet ostendere^ Hectorem et Achillem et quosdam alios 
liuiusmodi iuvcnes iracundiae succumbentes induxit; Ulixem 
vero et Polvdamantem et Nestorem ratione illam cohibentes, 
plerumque adeo graviter^ ut ne excitaretur quidem ad insa- 
num aliquid agendum, interdum ita, ut excitaretur quidem, 
sed a ratione compesceretur; velut hisce versibus Ulixem 
poeta finxit (omnes ordine adscribam): 

^Atque ibi soUicitus vigilansque iacebat Ulixes 
secum animo volvens pugnam caedemque procorum, 



9 



— 270 — 

^i^toccvj a! nvvjatfjifaiv ifiKiydaxovto naooi^evy 
^aULtjktiai yikma xal evg^Qoavvrjv naffixovGai. 
^xov d' iOQivero ^^og ivl 0t}j&£6ai q>ikoiOi' 
^noXka 6% ftiQiiijQiis xatic tpQiva xal xatic ^v^iovy 
*^J ^ita^ag ^avatov tiv^nsv ixdotfj^ 
^T^ it i^ yLvriOtiiiQCiV VTtBQtpidloiOi inyijvai 
*v6tata xal m^ata' xQadii} di ot ivdov vkdxrsi, 
^ag 81 xvcDv afiax^cri :t£Qi OxvXdxBOCi fie^ciaa 
^avdQ* dyvoitjaaa* vXdn itiiioviv te (idxsad-aij | 
*S$ ^a tov ivdov vXdxtei dya^o(iivov xaxa tQya* 
^axri^og 81 ^kri^ag xQa8uiv iivi^iam (iv^c}' 
^titXa^i 8ijj xQa8iy]' xal xvvtBQov dXXo ^ror' itXrig 
^iqiutti t&j or£ toi iiivog daxstog i/0#<£ JJTvxAo^ 
^Up&ifiovg itdQovg, av 8^ itokfiagj otpQa 08 iiijtig 



1 ^aav L. — iaiyicTLovto LMABCh tfiiayicxorto E. — 2 dXlqioiOi 
LMABChK dllriiijai restituimns. — yi?.a>xa re %al MAB yiXmta nai 
LChK. — 4 iifQfiei)i'^6 L. — 6 i^avuxov L. — 6 ^ itiov fivijor. L t} 
ittci M rj it* icj ^^sic) A ^H it' ia B. — 7 Post vldntn verba dya- 
^onivov yiaxd iQya ctr^^og df Trkrj^ag in L incolcata; in M aya^ofi. x. 
iify. — 8 dnaloioi ABChK dnaXriai M oaalrjai L. — axvldyLfat L. — 
9 dyvotiqaag MAB. — fiiur^vi re LM uhfiovf rf AB. — \0 t^g Qa xov 
L. — dyaioiiivov (A) %a%u fQya om. LM. — 11 atfj^og Sf nXi^^ag om. L. 
— nafjdtriv M. — iqvttnani LMA rjvhinati B. — 12 %a(fdifi M. — 
18 on TiaBvog pro orc rot nivog L. — 14 61 itXrig MABChK 6' itol- 
pMQ L. — 09pa LMAB. — .uifri; L^IAB. — 



cum videt ex aula laetas prodire catervad 
seryarum risuiu inter se blaudumque susia-rum 
miscentes^ quae nocte proci.s iunxisse cubile 
consuerant^ pectusque illi subito arsit in iram. 
Multum agitat secum; surgeni^uc occideret omuos 
an siueret tuuc illa procis conubia iungi 
ultima; valde intus corda ipsi in pectore latrant. 
Utque canis teneros catulos, sua pignora, servan» 
ignoto oblatraus homiui pugnaciter instat^ 
sic indiguanti corda oblatrant. At Ulixes 
pectora percutiens cor verbis increpat hisce: 
cor, tolera, graviora alias peiomque passum 
illo' scilicet horrendus quo tempore Cyclops 
mandebat miseros socios: tantisque periclis 



— 271 — 

^i^dyay* fj rfvT(>oio otoutvov ^aviiC^ai, 
^dg iq)ccT* iv aTiljd^eOCi xa^avro^evog (piXov i/rop.* 
il fi?/ Catp^g iv xovxoig "Ofirjffog ixdiTjyetrai ndxriv ^v(iov 
TTQog loyiotibv iv dvdQi <pQoviiiG) xai vixijv (lev rov loyiO^oVj 
rov ^viiov 61 £tmti&£iav nQog aurov, ovde dklo ovdlv av 5 
Ttg fi^tv 0vyx<aQfjo€u {lav^dveiv rov won/roi5. rwv ydg 
ovrag ivagyag keyoiiivtov eig d^(piPoXiav dx^^ivr&v ovdi 
Totg dkkoig dv exoi rtg o ri j[())J<yatro. rdg ydg ^eganaivag 
ccfi€(Qravov0ag OQciv 'O6v00evg vtco ^lv rov ^Vfiov fiiaiag 
£i?,xero ytQog rijv riiKDQiav avrciv^ imo 6i rov loyi0^ov lo 
xareix^ro rijv dxaiQiav ix6i6d0xovrog, inel 61 ovx fj6vvaro 
Qa6iG)g neid^eiv 6 koyi0fi6g rov ^V(i6v dva\fidlke0^ai r^i/800 
Ti(iG}Qiav elg imrrj^eioreQov xaiQov^ 0q>o6Q6reQov avr^ nQo0- 
€piQeraij xad-dneQ innov ixq^eQOfievov jjvioxog dvti07iav 
fitaiiag i^xvQp ^^A/rcS^ xal 6}i xal raind €pi]0i nQ6g iavrov* t^ 
^xaQriQei xard ro xaQov^ a yevvavordrri xaQ^ia^ xa^dneQ 



1 iiaydyst' dvxQoio L. — 2 Ittpttvr' M. — A iv iv6ffl L Iv om. 
MABChK; cf. Proll. p. 107. — 5 dv om. L. — C ffuyjcapijatt i%\i(tv- 
Q^dviiv MABCh avyxtof^r^ctuv i%yL, K cvyx<iA^7]<seik ficev^dvtiv L; cf. 
Proll. p. (>3. — 7 (paivouivtov pro Xfyo^iv<av L. — Ux^ivtciMV pro 
dx^ivxoiv L. — ovte L. — 8 ydi^ om. L. — 9 o^v 6* L. — 16 v^g 
avTOv M. — 



durasti, ex antri doiiec te limine pmdens 
consilium eripuit; cum iam interiisse putares. 
Sic ait his cor castigans sub pectore dictis.' 
His versibus nisi Homerus rationis et iracundiae certamen 
in viro prudente aperte explicat rationisqne victoriain et 
alterius oboedientiam^ nihil profecto aliud erit, quod quis e 
poeta nobis discere concedat. Nam si tam apeiia in ambigui- 
tatem traliuntur, ne aliis quidem quomodo utatur quisquam 
liabebit. Kiniirum flagitia ancillarum Ulixes videns cum ab 
iracundia ad pimiendas eas violenter traberetur, ratio eum 
rei importunitate demonstrata cohibebat. Quoniam autem 
ea non facile poterat iracundiam permovere ad vindictam in 
tempus magis opportunum diiierendam^ vehementius eam 
corripit, quemadmodum equum etfrenatum sessor validus 
iniecto freno violenter retrahit, atque haec secum: *dura' 



— 272 — 

xov xal jCQoreQOv ixagxiQriaag imo xov Kvxkomog 6g^0a 

xovg ixaiQovg diaqy^siQOiiivovg.* ifiol ^ev di^ xovxa^v rav 

iwv evxaiQOxaxa U6v 6 TlXaxav doxBt nvri(iov£V€iv iv ra 

xsxaQxp x!jg IloXixsiagj axaiQoxaxa dl 6 XQvCtxJCog, ixt ds 

5 (laXXov av EvQt:tidt]g iTCOifjCe kiyovCav xf^v 3/j^dciav, r^vixa 

xal xaxic xriv ixHVi]g %'vxfiv o koytcnog iaxaciu^ nQog roy 

dvfiov. ydet ^lv yag^ tjg avoCtov xt xat Shvov iQyov igya- 

^oiro TJjj xav :caid(ov imxsiQovCa cq^aytjy xai dta tovto Hxvei 

X£ xal avefidXXsxo xai ovx sv^vg oQfifjcaca izQa^s xovQyov, 

10 av^ig dl avx^v 6 d^vubg aCTCSQ xig tzxog dvCTCH^tig vix}jaag 

xov fivioxov i:ct xovg :catdag etXxe fiia xal i:citxa xaXtv 6 

XoytCfwg avxicna xb xal a^c^ysv. eixa avd^tg avd^itXxsv 6 

^vfiogj £txa av^ig 6 XoyiCuog. Scxe xoXXaxig avQ} xal xarcD 

^Ol^CQog autpotv ayoiiivri <ag cvvBX(o\Qf]Ca tc3 ^vnp, xrjvtxavxa 

15 xotit xoiavxa XiyovCav 6 EvQiniSr]g avxr]v* 



1 Inl Kv%lc9ntt MABChK vtso tov KvKXmnoQ L; cf. Proll. p. 104. 

— 2 vn' ecvTOv diatpd^ftgouivovg MABCliK vn* avrov non habet L. 

— $ iv xSTaQTta MABChK iv tco r. L. — 4 ttj^ ante rioliTfiag om. 
LMABChK; cf! Progr. II, 10 adni 7. — 8 (payfi M. — 9 tivfi^alhxo L, 

— 10 av^^ig 6' av ofUTJ^v L. — 14 ToiaoTa notfC Tr^vtnc^vTa liyovaav 
L xf]vi%avta noui iiyovoav MABChK. — 



inquit *in praeseutiay cor generosissimuiu, ut prius etiam 
durasti; cum a Cyclope socios interimi couspioeres.' Ut igi- 
tur admodum opportune mea quidem sententia a Platon*» in 
quarto Reipublicae, ita importunissime a Chrysippo hi ver- 
sus commemorantur, multo autem magis ea^ quae Medea apud 
Euripidem dicit^ cum ipsius quoque animus rationis et ira* 
cundiae seditioue agitaretur. Imellegebat nimirum, quam 
nefarium quamque atrox facinus esset perpetratura^ si libero* 
rum caedem aggrederetur, ac propterea cunctabatur et dilfere- 
bat nec statim excitata .facinus peregit Kursus eam ira- 
cundia, ut equus contumax victo sessore, ad liberos truci- 
dandos vi trahebat; deinde rursus ratio vetraht^bat ac revoca* 
bat; mox contra impellebat irucuudia, ratio renitebatur. 
Ubi vero saepius hinc illinc distracta tandem iracundiae 
conces.sit, tum ita loquentem eam facit Euripides: 



— 273 — 
*y.€a ^uif^dvci) /uV, oict dQcci' ut/J.a xaxdj 

iKiduvu ulv dfj:Tov To utya^o^ cov ^blXei dQaOetv xaxav 
v:to Tov /.oyiauov didaaxoutv};^ xoeiTTova dl Bivai (pijaiv 
( irrov Toi^ d^vuov xcd dta touO"' vtco ixeivov nQog rovQyov s 
u7^':yiOdat jiirito^ i'u7rr</.tv ^Odvaaat tc3 Xoyiaua tbv ^vnbv 
hiayovTt. iiaQ^iccQcov ulv yicQ y.al ajtaidevTcov avd^QGincov 
^lfcTo craQicdnyufi Tj^r Mjldeiccv EvQiTrtdtjgj oig 6 d^viibg 
tajvQOTfgo^ Toi5 XoyiCuov' 'E/,/.rjvcov dl xccl neicaiSevfiivm/j 
Hov^Tho f.i» :rd?.tv b :rot}}T)fg v:r^'^(To tov ^Odvaaiaj XQeitrcQV lo 
o /.oyfaui)^ Tuv 'bi'i(or. tco/J.cc/a:: un» ovv b Xoycaiibg elg 
TooovTo Tov xfimoeidov^ uioovg Ti^g ti^vxijg XQetTTCov iarivj 
Hy ti}idi:roTe ^'r^;^>;r cwToti;: ytvea^at ^cQog dXXriXovgj dkXa 
T«»s' uir (iQ/eiv. tov dl a(»;rf(Ti>«/ , xal rovro (i}v rotg elg 
T./.(»v 7^y.ovo: qikoGocpic:^ v:t(li*yft' noXP.dxig de 6 d^v^bg Toi; is 
/<';/0/ioL» xoc:TtL Toaovzov^ co^ I (coyerr re xal rjyeta^ai dta808 
'(.;t.'j:. boccTca dl iv re Totg ^roXXoig rcov ficcQpdQcov rovro 



1 Knr. Mea vv. 107>s. 107*.» uur\f('ivoutv M. — 3 di^nov ro LMAB 
<"■ Ttcr rt To CliK; t!. fioW. p. n-i. — 4 (pr}al AB gjijffi ChK. — 



•* ' ^' yryi c.'» L. — 12 fi*g ro^To L. — l.S nuxuv avrriv II. — 10 dtaitttv- 
'^^ L. 17 iv rufV itOf.f.iHi L m* rt no).).iji^ M ABCiiK lv tp roig n. no8. — 



'i H,ir.t»MiJ, «jii.aii nei.iuaa uunc patrein mala; 

mmI ira eoiiNiiio cst jjotrntin* meo.* 
^«••jnu»vvit iiiu.iruin a rationo fJocta sceleris, quod sit 
*j«Mr;:, iuiujnuitJtt^ra. -jiiI potontiorem illa iracandiam esse 
^«il itl«*ov|ni. >e vii»icnioi* iul f.iri:iu> iuii^eili, contra afcjue Ulixes, 
'I^ii iriKTiUiliaui r.in<»!if lolii^uit. Barbarorum enim et ineru- 
•^'^'r.:in lidminuni i^-X'']!!]»!^:]!! jiropo^^uit Medeam Euripides, 
•'» «niibu^ lonior r;itiinn* ir.;(.nndia k^i^>eU Graeeorura contra 
*^ •^n..lit';vi:: .. (jui r«tioiii*ni im ««uporiorem lial>erent, UJixcm 
H'.:nrrii< Liixit. >:n ]"'ni;ui»*ro aui»*iii ratio in aniiupe partem, 
■•» ^nia iracr.noia v»M-iiiui% t..ntum impenum exercet, ut nulla 
'•'«': »;ain intt^r iw^ y\i'SVA\ (»ri;itt:r. mmI altera iinperet, altsra 
*'•*♦» audifii** >!t. «|uoil ii- ci>ntlnirit. qui ad summum philo- 
^*'i'liii'c l;»-tliriuni pcrvcn^rujit: siO'iiiu> etiaiu irucundia ratione 
•*''"0 sjuprrior »*>i^ nt ip^a ftjula p»*rpefuo regnet imperiumque 



— 274 — 

xiu xmv natdfov totg fpuiSSi ^viiixoig^ m di ^r^iav ovx 

oXiyoig xal avf^Qoixav totg ^fjQitiidsOiv' icttv ote is ovddtB- 

ffov tlg toOovtov lojvifotBQov icttVj cS^ ifpikxs^f^at naQa- 

jfiT^lia ^atiQOv, aXXic ivavtiovtaC te ^(fog akXi!]ka xa\ dta- 

i lULjetat xal vtTca tp X9^^9^ ^dteQOv, im ^Oivisaiag iiiv o 

?.oyi0n6g^ inl Mr^idag 61 b ^vaog^ ag diio ovta avta iioQta 

tijg infx^g^ Vj ^^ f^4 iioQia^ ndvtog ys dwdiuig ttvig. 6 dl 

Xffictiacog ovts iiogta t^^vx^g tavta tlvat vont^^av ovte dtrvd- 

liitg dloyovg itigag trjg Xoyixijg oiiog ovx oxrct t&v ^OdvfS- 

10 cia^g t£ xal MrideCag inHv iivfiuovsvsiv ivaQyag xatafiaXXov- 

t&v tT/v do^av avtov. n&g av ovv tig itt dtaXiyotto totov- 

totg dvdgdot /tj^re tcov iva^yag q^aivoitivav ipQovtC^oxHftVj 

&g ijdfi TCokXdTug idst^Uj xal tciv i^eXsyxovtav tic doyiiata 

avtav ag lucQtvQovvt&v iivrjiiovevovatv; iiinixXfiCtcu yicQ 

li 6 7t£Ql ijyeiiovtxov loyog vno XQvci^tTtov yeyQaaiiivog ixav 

«otfitixav iqtot ta 7tcc&rj ^tsgl tov ^ciQaxd ta xal t?/v xaQ- 

W9iCav I CwCctaC^at naQtvQovvtav ij dvo tivat tfig irvx^iS 



1 Iii rerbiB irt 61 d^gicov terminatur qMatemio XXVI codicis Lau- 
rent; cf. ProlL p. 72, PrOf^ramm. I, 8. 9. — 4 ^dnQOv tn' 'Odvoctag 
(▼. 6) omissis, quae interiecta sunt, verbia M. — 10 xara^celovToy M. — 



obtineat^ qnod tuin in plerisque barbaris^ tum in pueris^ qui 
natura iracundiores sunt^ tum etiam in feris non paucis 
hominibusque illarum similibu.s videre licet; interdum ueutra 
usque adeo valet, ut alteram statim ^ecum rapiat, sed ad- 
versantur inter se et digladiantur, quoad altera tandem 
Tictoria potitur, ut in Ulixe ratio, iracundia in Medea, tam- 
quam duae ac diversae animae partes vel si minus partes, 
certe facultates quaedam. Chr}'sippus vero cum has nec 
partes animae nec facultates irrationales esse diversas a 
rationali existimaret, tamen non dubitat et Ulixis et Medeae 
yersus, quibus manifesto beutentia eius ruit, in medium afferre. 
Quo pacto igitur cuni Iiuiusmodi hominibus agas, qui nec 
uUam, ut saepius iam dixi, evidentissiiuarum rerum curam 
habent et ea, quae eorum sententias refellunt, quasi iis 
suffragentur, adhibeut? Refertus e^t versibus poetarum totus 
troctatus Chrysippi de animae principatU; qui vel affectus in 



— 275 — 

dx^riiufi^ oAp rc5 yevsi dicapsQovCag cMr^P.av^ rrjv ^lv akoyoVj 
T)r dl /.oyixtjv, &iSnBQ yccQ i^ ^Ou/jqov xai 'Haiodov fiQa- 
Itci :TC(Oii^tu)^r i/.iycfl TtQOO^ev oyv o XQvat7c:rog iyQatlfeVj 
vrrcti^ i| 'OQq^icog xcd 'Efimdox^.tovg xccl TvQraiov xal 2Jrij- 
o.;jrt>ooi> xcd EvQiTTtdnv xal itiQcov TTOitjrciv inSv ^vrifiovsvH 5 
:zciU7r6/./.m' ouoCav ixovtcov atoniaVj otov tucI otar inaivf^^ 
TvQtaiov /.iyovra 

"^e^i^covog dl ?Jovtog ixcov iv at)]d^ecSt. dvfiov* 
vn uiv ycco ^yit 6 licav d-vfiovj axQt§(5g anavteg av^QConoi 
y.td rQiv cxovoat TvQtaiov ytvcoOxouev^ ov fiijv XQVcJinnaio 
: f /-TOcTf naocJia^cit to inog cccpatQovfiivc) tovg Xiovtag 
Toi' bx^uor. ovdlv yccQ^ cog oistat^ rciv akoycov ifp&v ovti 
To \^viu,tid\^ Oirre ro int^v}i}]rtx6v ovra ro Xoyusrtxov ijrct, 
f././.r:. cji eiQi^Tri fioi xal xarcc tv nQtStov yQdfifiaj naQCX 
.Trjt.r Ti^i' ucijyciicv acpatoovvxcct tcov alQr^ftivav anavtcov y-» 
cvTcc iSyhdov ccnccin:^^ oC £tG)lxot\ TvQtatog di ySy | xa^dnsQZlO 



4 ovTta ABCiiK ovrmg S\, — C Tinanolmy M. — ttnrj Tviftaiop codd. 

<rui. kTtui\ij uc^. — S Tyrlaei fragm. XIII apud Rergk. Po^t. lyr, 
il', 404. — 



tl^^riue et pectore esse testantiir vel duas esse animae facul- 
tjb'> loTo inter se penere discrepantes, unam, quae rationis 
' j-i^, ;'iiri.'.]ii, <|U:!e partiiops sit. Xam qnemadmodum ex 
Hom»To et ll**>io(lo pauca quaedam ])aulo ante apposui ex 
li-, «j\i:u» riirv>i)i]ms exscrii^sit, ita Orjdiei, Empedoclis, Tyr- 
t»>i. St»'^ic]i(»ri; Euri|)idis ceteronimque poetarum versus 
|i'iri:n<i': cum simili perversitate affert, velut cum Tyrtaei 
iiliKl laudat: 

'iram ardontis habcns in pectore vimque leonis/ 
L»*<moiu fuini iriuu liiil)ore ctiam priusquam Tyrtaeum audi- 
vt*riuius, (onne-N honiino«5 plane novinms; Chrysippo tamen, 
'jj.iiH>o (|ni looju> ira iirivaret, ncntiiiuam conveniebat versum 
*l'iui a<lscrib''r<\ NuUum enim brutum animal opinatur 
"•*'"♦• irnvuudmn licqiu» ai^petcntem neque ratione praeditam 
h»»ti'ui haliorc, >»'(!, quod in prinio etiam libro dixi, Stoici 
^•T'- oniucs hacc oninia a brutis in omni actione abiudicani 
lyrt,i»'us aut«*m, sicut etiam Homerus et Hesiodus et, ut 

18* 




— 276 — 

ow xal "OjifiQog xal ^Haiodog Tcal anXag sinBtv axavng oC 
noiTital OipodQOTCitov ixBiv fpaol roi^g kiovtag roi/ ^uor, 
&6xB xal xav av^QcijKav ootig av 17 d^vuoeidaOtatogj Hxi- 
%o%H3^ Xiovtt xal xtoQig dl tav xo^iitav a:tavtfg av&Q&:ioi 
ft rotr^ ^liiXGndtovg kiovtag ovofjLa^ovaiv, ovr&g ov6l toi^ 
a^lr^tatg navovtai xud^ ixaCt^v rniiQav iyxsXevofievoi, xai 

m 

xovvavtiov ioixev a:tav ^ fiovkstai avii:tijct£iv rc5 XgvaiTtTt^. 

tmv yag ano tr,g tpvOitog avtov rov ir^tov^Livov TtQayiunos 

ixixfiQfJlidtcjv dnoxcoQciv ixdotote xai Qfjtopixcig iiaXlov ^ 
10 tptloaocpag iv n?.7]d'£i (iUQtvQcnv to vixdv d^iftsvog vxb av- 

t0V &v ijtixakBitai stQonaQadidotai, 

Kal yccQ ovv, otav einrj dia xovto XiyeC^ai tivag 

dxaQdiovgj ore nBniotsvxaaiv axavtsg av^Qomoi to riyeiiovi' 

xov xrjg irvxijg iv tfi xaQdia neQtixso^ai, ^avadleiv a^iov 
15 tdvdQogy ii liii axQi toaovtov naQaxokov^st tolg Xeyoiiivoigj 

ag yvcoQi^eiv^ ort uifdiva tav dvoijcnv tt xai davvitav 
ZMdxdQOiOv ovond^ovoiv. d/ikd ixaivovg ulv dnavtag* \ ineidav 

CxvimaiCiVj ovx ix^^v iyxitpakov cpaaij tovg dtoXfiovg dl xui 

S^vStcig iyTidtvoasvot codd. edd. ovtois delevimos. — 17 dxagSiog 
Com. — 18 cnonxaaiv M. — tpactv ABChK q>aGt M. — 



semel dicam, omnes poetae iram liabere Yokementissimam 
leones dicunt, adeo ut vel bominem animosisi$imum iracun- 
dissimumque leoni adsimulent atque omnino, ut poetas mitta- 
mus, animosissimum quemque nemo non leonem appellet; 
nec desinit vulgus bac compellatione quotidie atblotas inci- 
tare. Itaque fit^ ut in eontrarium prorsiLs ac Toluii Cbry- 
aippo res cedat. Nam cum argumenta, quae a natura rei 
ipsius, de qua qimestio est, ducuntur, ubique omiserit et 
oratoris magis quam pbilosopbi more in testium multitudine 
yictoriam ponat, ab ii.sdem ipsis^ quos citat^ proditur. 

Etenim quod ait propterea quosdam dxaQdiovg i. e. 
excordes appellari^ quod omnes sibi persuasum babeant priu- 
cipatum animae in corde contineri, virum admirari satis uon 
queo, qui ne u.sque eo quidem ea, quae dicuntur, assequatur, 
ut cognoscat bomines .stultum aut imprudentem neminem bic 
Tocitare^ sed, ubi eorum aliquem irridere Telint, eum dicere 



— 277 — 

(^5<Ao{;c (CKdQdtox^^ 6voadt,ov6tv. i^BkByx^tru roivvv xavmcvd^a 

ri rov Ap7»cyi'T.To?> doy^fc jrpoc? aincov c5f fmxctXetTca /i«prt;- 

^o)v fv iyy,tcf.(UAO ^h» vitokauficivovrcov eivcd t6 Xoyt^ofiivoVj 

iv xc:Qi)i« di t6 ^vuoetdBg, akka vi] Jia ^avfiacicog oncos 

iii}y,ur{(t rovvoua ro axdgdtov {}}] rivi dtavoia XtyovOiv ot s 

n)/Mu\ avvc(:rrcov evd^vg xal t6 dcS7C?Myxvov i%Bi 6\ § ^yfi^ 

i')^r ^:cc(orii^c'J,/.oi^(St de cotg eiQ}]aivoig xal ra totavra x&v 

'/.cyouii for. oiov ro^fg dcfjrldyiifovgj xa^* o cpanfv ^rj i%etv 

Tirh^ iyxicfcckov xa\ ixHV^ ovrcog }]adg vnovoovvng kiyetv 

''m\ u)] fx^iv xccQdiccv rtvag xat ix^^^ xccrd xd TtQOHQYiaiva^ i^ 

fth' u\v cn)7(/,dyxvcov xd^a la^ipavoaivcov xaxd xo ftqdiv 

fyfiv fvdov ovvc(?.yovv xaxd xd ivavxia xal dich r^g xccgdiag 

oiTov c(vr(ov xotvorfQOV Xeyonivcov^ roi; dl iyxstpdkov Xaff- 

'ihvonivov ijrot xard xd avrcc Ofioiov xivog oito? iJ dtd xb 

'/•(■) ToiTor ix^^^' ^"'^ x\}Qiav xoig 67r?,dyxvotg onoiavJ i is 



•*» r un«'is juciu«iraus. — 8 ««do M. — 9 ly%icpaXctv %al Fxitv na^ 
<'>i'i> rnft^ onii>;^i9, quae interiecta Bunt M. — 



"•mc cerebro t-^^e, ooutra meticulosos et timidos appellare 
•^xrorue!!. Iin(|UP hic quoque ab iisdem. quos produxit, testibuSi 
•puppe qui rationom in cerebro, iracun(,liam in corde esse 

r,\»;.,,..,,4 flinsippi Rcntentia rodarguitur. At ipse per 
•'•V. m miniia in modinn vocem illam excors explanat 

i'i" >rn<ii ab hominibus dicatur, statimque ei vocem 
(.'jiXcr/xvo^, i, e. evisceraius coniungit. Verba eius haec 
-^^iiit: 'Comparant autem cum iis, quae commemora* 
viiaus. otiam dirta huiuscemodi, relut cum eviscera- 
tos nppoUnnt, quo sensu dicimus cerebrum quosdam 
non hsihore vol habere, eodem dicere nos arbitran- 
t*'p ror hahrre quosdam, quosdam non habere secunr 
'iuxn ta. quae supra dicta sunt, cum eviscerati for- 
ta-^*- accipiantur pro iis, qui nihil intus in alterius 
r^^hwfi ailversis doloris habeant, et a corde commu- 
Jiiorp vocahulo ita appellontur, cerebri autem vox 
^"^"ninatiir vel quia eiusdem j^eneris simile quiddam 
t Tr>l quia i>otentiam quandam ipsum quoque hahot 



os 



— 278 — 

lukv QfjfStg avrq* X9h ^^ ttvtiiv ivuyviSvai xiva xa\ rpl^ xoi 

ZX^xBXQaxig \ inl cy;foAjf :iokkri axgtficig TCQooixovra rov vovv 

rot^ Xeyofiivois» ovro yag fiovmg, oifiaty 3tH0^rJ6irai xo 

Tuxxa xriv TCaQoiiiiav ksyouBvov imdgxBtv avrijj ro ^kaj^l (Lridlv 

o xal XQarsi xak&g.^ iyoys ovv iv nok?,oig m?<,ldxtg ^ifikioig 
av€yvG}xc9g QtjoHg, iv alg ovo^ara xat Qiljiiara Cvvd^rrerai 
liildBfiiav ixovra didvoiav^ ovda^od^i rovro dxQifiovuevov 
sidov ovrtogy ag xara r^jrdf r//i/ vvv tjatv TtQoyeyQaii^ivfiv 
kiiiv. arviyfia ydg ioriv 6 ?.6yog roiJ XQvcinnov ^av^fSxf^ 

10 rivi 7cara7t€:tk€yiiivov doatpeia ^erd avvroiiiag dxaiQOv, xairoi 
rriv ye Cwro^tiav ovde xa^' eva rSv iavrov koyov i^tjkaxev^ 
dkkd ovrci} (laxQog icriv^ ag :cokkdxig iv oAfi> ^t^kici Tiokvei- 
dQg V7t\Q r^v avrtav avo r£ xal xdro rovg koyovg ekirreiv. 
ro iilv drj r^g dcatpeiag avro avvri^eg da&eveia riig eQiifi- 

i^ vevrix^g dvvdfieiog enofievov xai (loi Soxei xal avrog aia^a" 
'VOfiBvog avrfig rQlg xal rerQaxig vneQ rav avrav inl «kei- 



l (tj ^L aig addidit m. recentiss.; cf. Prof^r. I, 5. Proll. p. 71. — 
3 ovtag yap M. — nficQ^riCte^ai .M. — 7 ov9ttu6d^ev codd. edd. ovda- 
fio^i nos; cf. Proll. p. 102. — 13 lUtxeiv MA. — 



yisceribus non di^similem/ Verba liaec bunt, qaae te 
oportet ter quaterve multo cum otio animum diligenter ad- 
vcrtentem ad ea, quae dicuntur, perlejrere atque ita demum 
persuai^um tibi liabebis illa pertinerc ad id, quod est in 
proverbio: *niliil apprchende et fortiter teiie/ Ego quidem 
cum multos saepenumero in multis libris locos legissem, iu 
quibus nomina et verba sine uUo sensu inter ^e struuntur; 
nusquam id tam exqiusite factum vidi quam lioc locO; quem 
modo laudavi. Aenigma enim est locus Chrysippi mira 
quadam obscuritate cum intempe^tiva brevitate perplexum. 
Quamquam brevitatem in nullo suo scripto sectatus est^ sed 
tam longus verbosusque e^t, ut saepe per totum librum 
de iisdem rebus oratiouem ultro citroque invertat. Obscuri- 
tas quidem ei familiiris est, quae explanandi imbecillita- 
tem sequitur, quod ipse etiam agnoscere mihi videtuTy qui 
ter quaterve de iijsdem rebus quam longissime extendere 



j 



— 279 — 

0rov ixtHvnv Tovg Xoyovg oi^x oxvftv' ro di rijg /}p«x^' 
koyifcg ctri^ig rF xal 0:rfcvicog v:to avrov yivoufvov^ ii* oig 
av lAcchcra j koyotg acpvxrov aia^fcvrirai ro ccpcuutt rcoi^siSl 
iavroi> doyudrcav. fiovXtr at yccQ, oliiai^ TragarQix^iv avrb 
iia rrtiicQV akkcog vnofLivcov il&?.iyy/(f^at. xaC ftot doxit^ & 
xcc^a^fQ iv rolg alloig koyotg aycovilfrca Ccccpcig iQutjvevfiVf 
orroi^ iv oig ilekiyx&rai avyxQv:miv rbv koyov acsacpiia 
airk (iQaivkoyiag^ ivcc dt}?.ccdi] doxfj ulv c}:To?,e?,oyijcsdai :rQog 
rovyjckrfna xal ^i] :iaQf?.tj?,vd^ivaL nkicog avro^ fitjdfv di 
iiii^t^ iiouev avn/JyHv rotg siQjjnivoig. cov ovdi okcog uav- i« 
^ccvon£v, cvrixc: yi rot xara r>/i' nQoyeyQamiivr^v Q}jCn\ 
iv II To aa:rkayxvov xal ro ft?; ^X^'*' iyxi(pa?,ov v:ro}g oi 
:rok/,ol kiyot*aiv ilfjytirau ifiol /iJr doxei roiovde ri iijAorr' 
aa:rkcryivovg ulv xakovaiv iviovg iv iaco rc5 axaQiiovg^ 
i:retdfi a:r/,ciyyrov 1} xaQdicc^ rh ii iyxicprc/.ov itri i'//iv iv 1:. 
iCci rc3 aan/Myxvov Hvai kiyovan\ i:riid}} Tcal ovrog ankdy- 
X^'OV ri iart xal xvQtov. ov uijv :rQoaiBvral ys Traimg oi 

1 onrti codd. fdd. OKVfiv nos; cf. Proil. ]v 91). — 5 alX* vTtoufvtov 
MAIS |'ro «//.* Corn. lciTi valt iru ur:: uV.o i*7rnu. Al. Ju>t. ChK ikX<Oi 
CT. no9. — 13 A«'>ovji M, — 14 iacj t6 M. — 



verbA non griivetur. Brovira- auiem ♦^•t iii<u« ui ei t»st et 
-"-'■> ;.]■> f^rt i>nr)t;"i*Mi' or>' '^ "•!! ^*< T»'>ti--iivirn lori»?, nW 
ruii]:i!ii .sor*t«'?JMprum suiinnu f»vit,M*i nou |iosse sentit. ijuain 
^v.i>iin tr tuMiMttere vlt: aiitor eniui rrcu^iuv non jiOlOit, 
^iuiu r'»i..l'iit*tur. f^irut eiiiui in r«*t» i"l< Incis icl coutenilit, 
ut >on<ii j»|.«'rt" ^x]»riniat. it.i iu ii.<, nl'i PMlari:*u?tur, videtur 
liiilii f'A ol*'-i -.riTaN' fji.-ic^aui ;ic hrcvit;:*»^ c(»nt»'tf(.'n». ut scilioet 
uiiui^^^p, .-i (|:iao iH>icon'!it!ii iriniiiia, non juMiitus omisi^se 
**\i>rjnictiu'j ims auifm niliil luihf.rMiN. i,'\nt\ lontrci ea, quae 
proKijiitiav-Tit, a]«':niii>. «piip)'f' «j-i ruifi Mn-niin, nihil int'll<'- 
Ciuuu^. Sic >i itiui •n» hvv. (ju*'ui si:j>ra ii«i>crip<i, uoi evisce- 
ruiuui e.^^o et c»rt'MVuni n«'M lia^HT»- (jmo .-cn^u vuliius dirat, 
^^l>lauat, tali:? <l»'i-larap' uulii '.i«i«r. r: cviNcciiitos quos- 
^^•nn ca«l«MU .^^cnleniia vo«ant, «fia «x* »r«lt .«-, fjuin vi>cus cor 
c^-i; CMrrbrum uut«m n^n hai)«»re eov.I.ni dicunt, qu(S evisre- 
ratos n.uicnpant, qtiia c«:«'brum et vi>cus est ef principale. 



— 280 — 

Utalxol tfiv toiaut^v iitjyriaiVj aXlic fTSQOv (liv ri i,iyi6&ai 

(patJiVj ov driXovCi ds «yro, rdv iomsQixdv vitaQxov diyAo- 

Sl^i^ort, xal imri^ciaiv fiuiv sv^iag ag TtQoxeriSg \ icvrikiyoviSi^ 

hqXv yvdvac ro leyousvov oC dl xal XoiSoQovvtsg CfpodQo- 

5 tSQOv avstOaxrovg rs xal tpiloifsCxovg anoxakovCiv ov tpaaC 
ts didd^siv to Xsyo^svov d:rcudsvrovg dvd^Qoi:rovg. xaCroi 
ta ys akka xal utj jiovkouivov tj^civ dts^iQxoinai [laxQcig 
dXla oravj (og siTtov, inC ri roiovrov dfpCxcavrai (itids^Cav 
l%ov svnoQCav (pkvaQCccg, oC iisv yQatpovrsg ta ^ifikCa taxicog 

10 ts afka xaX doacpcig TcaQccrQixovOiv^ ot ds i^ijyoviisvoi ra 
tovtcuv avyyQa^uccra cp^ovov (idkkov vxovotccv sCg rovg 
dxovovtag sloni^insiv sroi^ioi yCvovrai ^QOCTtotovftsvoi (lii 
fiovksod^ai didd(Sxstv f}(ic<g JjzsQ onokoyovOt vsvtxijo^at, dkka 
tovg (ilv d(S7tkdyxvovg rs xccl dvsyxscpdkovg fidri jtccQik^G^fisVy 

15 iva (li] kv:t<S(isv im nkiov rovg TtSQv tov XQVOiTtTtov ivaQyag 
xara(iaQrvQOV(iivovg vcp' c:iv ixixcckovvrca (iccQrvQCDV o^sv de 

5 dvMaTitovg ri(iag tlul p. — 9 inoQ^av MAB. — 10 cafpmg coJd. 
edd. a<fa(pag nos. — 12 i^nifiTteiv codd. cdd. ilaniiimiv nos. — 13 OfiO- 
loyovvt%g codd. edd. o^oAoyovat nos. — 

Non tameii hauc explanationem admittmit omnes Stoici, sed 
aliad quiddam dici aiuut^ quale vero sit, non declarant, subti- 
lius scilicet quam pro hominum extra scholam intellectu, 
atque nos statim increpaut, quod temere contra dicere audea- 
mus^ priusquam vim verboruifi exploratam habuerimus; non- 
nuUi etiam vehementius in nos invehentes profanos litigio- 
sosque appellant negautque se illa velle explicare hominibus 
indoctis. Quamquam cetera iidem etiam invitis nobis satis 
verbose exponunt. At ubi, quemadmodum dixi^ ad aliquid 
eiusmodi pervenerunt; quod nullam garrulitatis opportunita- 
tem habeat^ qui libros componunt^ cito simul et obscure 
praetervolant. hos qui interpretantur, invidiae suspicionem 
audientibus inicere malunt simulando se nolle alios docere 
quam ut victos se fateantur. Sed evisceratos et eerebri 
expertes iam omittamus, ne amplius ncgotium facessamus 
Chrysipi)0 eiusque sectae a testibus, quos produxerunt, con- 



•V^^M^pi^'' 



— 281 — 

rt:rfXtnoufv^ tAiiOf Ttakiv i:TCiVf'?,f^otifv. i^nXijoccs o Xqv^ 
at:r:rog o/.or ro fiifikiov i:xcov 'OurjQixciv xca 'Hcftodeicov xccl 
2.Vi;tf<;!ropf(or ^Eu:t{doxksicov rf xcd OQcpixciv, iri iJf ^rpoj 
ToiToi^ ix rijg TQccycodictg xcd nccfj:: Tvqtcuov xccl rc5r , aAAco i/ 315 
?ro<jirc5r ovx okiyct 'irccQccfti^evog ^ htcc Ovvelg r^^ ^ccvijuccrrjg 5 
dt; TCivrrfg ccTifQcivToJ.oyiccg^ rorro ycco ccvrfi /laA/.oi/ tjyovfiai 
:rQO(jifXetv rovvoua^ rccvru xccru kihv imcpiQii' *ravrX fiev 
*cfr^aovc5iv adokecyjxcv eivat yQcccidi}^ rt^oi/ dl xal yQaftiid'- 
'tcov didaaxcc/.ov fiovkouivov Crtxoxyg ori nXeCorovg vno ro 
r.tTo dtccvorj^a r«|f«.' xaXcig fiVf^. d XQvcinns^ rctvrur, lo 
y.ccl/uov 61 rfVn ^t ^j} juoror n:rFg, a?,Xa xccl itavranaCiv 
iffvka%co rifV yQacodr^ r«rr>;r ch)olfaj[ucv, r£ yaQ av etrf 
/QCicodiariQov }} adokeojfOTiQov )} yQCiu^tccTtart] nQeTTcodiariQov 
I, ^roQoco iiftAAor ccTCfhiXccuivo^* c}:rodft%fcog TCQoar^xovarjg avdQl 
qf/.oan(fn Tov uvtjuovf^*aavrc< xccrif ccQxccg evd^vg rov IJla' i'* 
TMi'0^ «^);'u«ro^' iaOcct ^iv rovro xai d:roQQiilfca navrdnaatv 
or-r^/ wc ?'';ro rcJr turcc ccvrov xccrcaxivciarai jcQoayQdi^avrcc^ 

1 €tTtfXit:(ov.kv MAB. — ' lyLti^tv MAHCh. — 5 fJxtt ftTj cvvi]g codd. 
•'la ut] fi«.<hiiu.-; tf. IVoll. j». 110. — 17 •/.«rfffxfraa^rfi M — T^oypcr- 
v«.iTrf MAUCh noocyo. K; cf. rroH. p. 103. — 



vi^ii^: ;ul iJ. nnue (L'«,n'»*ssi muuus. vedeamu.^. Chrvjiippus 
' -t..";)^ii lil)r"ni tniiiin H<>m<'n. H«'Nio«1i, Stosi»iifiri, Emne- 
•i'Hlis, Orpliei vrrsihu.N iini>l''vii at^jue in.supfT e trajiicis et 
''yrtart) cctu^i^que p<:eUs ni>n VJHiCos jnldirlit. ileinde animad- 
v-Ttit jnir.iliilem .^-iiam loouaiitat»'m infinitam — lioc eniiu 
"•nvriiire illi mairi< noi.n-is arMtror — , liaec a<l verl>um 
^'il»iii'ctif : Mlanr fjuidiMn i:arrulitatem aiiiiulae, for- 
ta^sf rtiam Imlimairistri <»^>e <licent, qui ver^us 
<inaui piurimos vt-ljt snl) oan«lem st-ntentiam r«»ili- 
ir'*r»'.* n^ne rlixi.>ti, (/]irv>ip]^< . niflius iam»^u fi»rnt. si nnn 
»Uxi^^»'s tantum, ^i'd viips^r> pror-us anilrm !rmc i^arrulita- 
t' m. i^xufl ernni inairi^ anil«\ <juid lofjuaciu^, fpnd crramma- 
ti»«i:ie conveni^ntiu^. ipiid .ili»iiiu< r»*Monu>fjut' n d«'uion-tra- 
^i*'n«'. (jna»» philo-npliuni d«vt. »j'i.im cum i^tf' vtati.M in prin- 
':i»i'» Pjatoni^' d^^cn^tum comun'in'»ravi rit. id omitter»^ et p**ni- 
tuv roicere n«*c, fpic» mi»do nh i,*>. «pii post «nim tlonuTimt, coii- 



iHiVMiltjMqifUU .-L 



— 282 — 

xaQck^Btv dh xcd tiiv :tQog rovg iiQmri(idvovg vxb xiSv 
avdQciv Xoyovg avziXoyiav rs xal kvoiv^ itp^ y dixaiov ^v 
airvbv anoSei^iOi xQtiOafiEvov imCrrjnovtxatg i^nedcioai rb 

4 iamov doyfut, xoiritav ds nciivtjisd-ai, xal xkrjd^og iditor^v 
^Uxalitv fiaQrvQiiaov xal ri \ kiyovOiv aC yvvatxeg, yQatpHVy 
ov6b ovv ovdi iv avrotg olg xaXet naQrvOcv evrvxovvra; 
xal yicQ ot noiriraX xara avrov kiyovOiv axavrsg ra xkeica 
xal ot ididrai. rig yovv ovx iyQafe xoLtjrfig ini^vftBtv xa 
xal ^viiovC^ai nokkic rav ^^g}v avd^QciTtov CfpodQoreQov] 

10 rig 61 idicirrig ovx ovrci XQ^^^'' ^^tg 6v6na6iVy cS$ ro nkarGt- 
vog fiovXsrat doyiiay rbv ft^i/ axaQdiov iv taci rp deilbv xal 
aroX(iov xal avavdQOv ovo^id^GtVy xaQdiav dl Xa^Btv iyxeXsvO" 
fievog^ ixeidav bIq dvdQHav nQa^iv ijtsyeiQg rbv niXag^ ixfyys- 
Aa>i; dh rotg dvorirov iinoviSiv dvsyxsfpdXovg xal davvirovg ovo' 

15 fidlc9v avrovgj iriQovg dh dy^ivovg xal ivvovg (pdaxavj ovg 
av ag cvverovg ijtaLvrjj dc:cXdyxvovg dh dnoxaXav rovg litira 



2 avnXoyiav xal Xvciv M. — 3 imcxripiovixmg MA6. — 7 itoifival 
%at avtov MAB ». %td nav* avrov ChK; 6f. Proll. p. 58. — 11 ro 
(ihv ABChK Toy (isv M; cf. Proll. p. 37. — 12 %aQiiiijv MABCh. — 
14 %iv§yii§<pdXovg M. — 16 fii? iXsovvtag codd. edd. ftijrc i. nos. — 



firmatuin sit. adscribere, praeterire etiam controTersias dc 
eorum rationibus interrogationibusque ortas solutionesque^ 
quibus ailbibitis debuit demon;>trationibus elegantibus uti 
atque ita suuni decretum contirmure, tum poetanim dicta 
colligere et imperitorum vulgus in testimouium vocare et, quid 
mulierculae dicant. litteris mandare, quamquam parum feli- 
citer his etiam testibus res agitur? Poetae enim ac vulgus 
pleraque contra eum dicunt. Quis enim poeta eht, qui multa 
animalia bruta homine velieinentiu.« et concupiscere et irasci 
non tradat? Quis e vulgo verbis non ita utitur, ut Platonis 
decretum valt? excordem enim eum appellat, qui meticulosus, 
timidus imbellisque est; et cum ad rem fortiter aggrediendam 
alterum incitat, cor ut capiat, hortatur; eos, qui stulte dixe- 
runt, cerebri expertes et insipientes irridens nominat: alios 
contra sagaces et intellegentes, quorum prudentiam laudat; 
at qui neminem miserantur, neminem amant nec, sive lau* 



>» 1*^^ 



— 283 — 

r^ i:rcavovvTcov jj i^fyovrcov 7} fcdtHovvrcov 1} dtfi/.ovvrov^ 
ci).Xa So:tiQ ?u&ovg civ«iat^i]rov;: v:tciQxomcc$; 01 v yccQ av eig 
(ivuiis&tjaiccv :rccvrf?S} axcji-*cci fiorA/;tto50n', aa:r/Myxvovg ovo- 
udtovaiv. €ja:r&Q rovg avcUfdQOvg ^lv axccQdioifg. aviyxscfcckovg 5 
dl Toi^^ ccqQovag, iyil 6b iari xccl tqitov u \ a:r/.ccy ivov^Zll 
To f}:rc<o^ iv p t6 intxfvfnjnxov IdQvrcu rfig tvxyigj xcd X9^} 
xcu rovTG) avuiiETQiccv riva rciv oixiicov v^vlqx^^v xivif\a(cov^ 
fi ^i?,/.ft Tfkicog xtxoa^y^a^cci rr^v t;*vx^v av^Qconog^ tifj av 
xfa o xccra rovro ccvccia&iirog. cog i:rl rotg alXotg rolg dvo^ 10 
y.cu uoxd^VfQiag diccxtiiuvog aa:r?Myivog oQ^oog ovoualousvog. 
o di ivccvriog ccvrco ^ifyc(/.6a:r/Myxvcg kiytrcct^ xa^cczBQ o 
EvQt:ri6f]g Hadyit riiv yiy\6ttccv ovrcog fifya/.6a:r?.c<yxvoVj 
(,:ciiiiccg rccg tcj»' tqicov a:r?MyxvG)v dvvcqutg rf xcc\ xiifr^ang 
f*^YV(ir^ iXOvaca\ i:Ti^vu}]rtxiorc<r)iv ^lv yciQ :rQori^nc(t \^ 
Tf;i' yvvcclxa xa\ d^v^ixcorciri^v ccucc xal ?.oyiacca^cci dftvijv. 
r/avc: 6} yvcoQiauarcc rov ^lv i:iid^vni]Ttxov ryjg tT/j;?, ilg 



5 Toiv ttrfiQ€:^ MABCh rovg (^au^Qog (i. e. ttvdvdQOi^g^- Corn. x. 
uiaidonvi K. — *J fihV.ct co-id. Cilii. ^iV.fi nos. — 16 dfaijTntwTKTi^y 
M ifvuiY.. Al>. — Xoytodrjdcd^cct M. — 

<l«'ntur sive vitu]»erontur sive la'.'(laiitur fijive iuventur, parum 
I '"• ■ t. v..|l t iiif.nnin liM^i'!'""^ ^rpt-n raronfow p(»< pvi^rrrntnv 
viK.u. Ita iLfitur ]H)miji«'< lo<jui!»iur, ut, qunruiu >ummam 
^t;j|ii<iit;itrm illudcr.* veliut, evisct ratns, (juorum ignaviauK 
»\\u»r(l. s, iHKMuia in^ijucntiani, crrebri exportes uuiKUpont. 
^^i^iiiam v«To tfrtitim aliud e^t vi<cus, iecur, in quo pars 
nniijMo n;ijH'tons lollorata cst, atquc, si porfectu> animne 
liMiiaiMe cijtus oriiatu^^uo tutiirus ot, huic quoijue propria- 
nni iiintionuia conirrurviTia ali(jua sit nocos^e est, recto etiam 
ir"\ ijui in lioc, **icut iii <lunl>UN iiliis. t(U'iu't mal'(]tio allVctus 
'^t, evi^con.fi'? aj)p« llari ]»nt»--t. Cui qui contrnrius e^t, 
uiii.:iiis vi>coribu> ])ra"'litu<, (trai" o ur/CK/.6a:r?.c:yxvo^ ilicitur. 
<i ..i'iii Fnrijidc- vorc Aii^^-o linirit Midcjnn, quipi»o quae 
'»nin»*< trium vi^ccruni facultatcs ot motinncs validas haberet, 
lil»i«imo?i>siiuam niulicrum, iracunilissimam eau(l»*mque calli- 
^li^Mmam. Atque appctens huiuN aniniae pars in quantam 



-^-r»— d», ' -i- 



— 284 — 

oaov aiiETQov xivtjaog atpixTatj ra hsqI rov iQ&ra xov 

^ldcovos, v(p* ov vixij^etaa ^tgovdoxBv af.ia xal xareliTre roi*g 

olxiiovg^ inrixolov^ilCB 6\ xal rekifag imOrBvCsv iavriiv av- 

^Qeinp iivp' rov di ^v^ixov rijs aq^odQorriroSy ola mQl 

5 rovg Tcatdag i(itjviC€v^ ov CfiLXQa yvoQiCjiara' rov dh Xoyi- 

(Srixov r^g ovvioicag. VTtori^arai yaQ xav rovroig atniiv 6 

31S EvQimdrig ov r^r rvxovcav^ \ ov auixQa 0fi(JL£ta ra x^g ro 

rifiaQijoaC^ai rovg ixd^Qovg imvorj^ivra xal oCa XQog iav- 

r^v dte^iQXfrai xaxacrikkovaa xa\ nei^ovCa rov ^vgiov 

10 anoxcnQBtv iQycav avoaiav. Scre evkoyog inl avr^g 6 JEvq^ 

xidijg £ijn 

^ri nor iQydcerai 
^ fuyakoCTikayxvog^ dvcxardnavcrog 
^i^th Srix^etCa xaxotCi\* 
15 avrti uiv ovv (t€ya?.6cn?Myxvog' aCxkayxvog di xal ciitxQo- 
cnkayxvog^ C9 tpavka xal aiiixQa xal ^Qadvxivrira Tcal dvc- 
xivrira ra rQia rfig t^vx^g {lOQta. (ura^v 6i (loi nSv koytov 



2 aamvos M ldc(ovos AB. — 4 ^vfiijxov M. — otdnnf vovg codd. 
edd. oia mQl rovg nos. — 9 nccl GTiXovaa A xul atiXXovaa BChE 
nataariXlovaa M; cf. ProU. p. 25. — 10 Eurip. Med. vv. 108 et seqq. 
— 12 ti ytots MABCh. — 15 iimQoaTtXayivog et (unQa codd. edd. 
aiitnQoanXyxv. et antxQd dos. — 



intemperantiam fuerit effusa^ satis argumenti est^ qaod de 
amore Ja^onis memoriae proditur, quo victa suis proditis 
ac desertis peregrinum hominem secuta est totamque se ei 
credidit; eiusdem iracundia quam vehemens fuerit, non parra 
sunt indicia^ quod tantum in liberos odium profudit, mentis 
autem prudentia — nam in hac quoque parte non ut una de 
multis ab Euripide fingitur — ex eis agnosci optime potest, 
quae ad poenas ab inimicis sumendas excogitavit quaeque 
secum ipsa disputat reprimens iracundiam suadensque. ut a 
nefariis sceleribus ab^^istat. Unde non immerito de ea Euri- 
pides: ^Quid tandem faciet anima magnis visceribus praedita, 
implacabilis, stimulo lacessita malorum?' Haec igitur fieya- 
koCxkayxvog; evisceratus autem et parvis visceribus — Graeci 
ciiLXQoCnkayxvog appellant — ille est, cui tum prayae, tam 
paryae, tum ad motionem vel lentae yel difficiles sunt tres 



— 285 — 

G}v du^fgyo^aL ro :taQaatai' ovx 6xvi]6g} tpQaCai* XiXextai 
di vjfo xcov 7ca?Mi(ov (pi^.oiSotpcov. cog ovx ivdixiraC riva Sia^ 
AeyofiEvov ado/Jaxoig av&Qc6:T0!g a:TO6xi0^ai relicog cacaarig 
c<do?.£6x{ag. iycoys ovv iiimyy.ciO&yjv v:to rov XQvCixnov 
7TQoayvd€l^ ado/.eayiaq i^tjyslad^ca rcig rs rcov Idicnav xal 5 
rccg EvQi:tidov q>covciiij 6 uy]:tor£ ccv ixcov iroJLiiYjCa ^Qa^ai 
TtSQL Ti;AixoiJrou doyitarog c(:todei%iig yQccipav. ovx on&g 
yag EvQtJtidijg ^ TvQrcuog i} rig a/j,vg Ttoirjlrijg rj xal rrai/ra-81V 
naoii* idicirijg ixavbg mcSrEvecsdca :tiQi doy^arog anatsrig 
cc7tobni,acog X^Q'^^* ak/M ovdi ccirtog 6 ^tdmcov latQciv 6/ioAo- lo 
yovuivcog ccQiOrog ^I^tnoxQarr^g^ coOTtiQ ovde 6 XQarog iaciv- 
rcov cpi/,oo6<pcov Ukdrcov, ov6t yccQ ccv QayacSiv imo tpd^ovov 
avunavreg oC iiera avrov ovbe av v:to cpikovBixiag avai- 
axvvra Cocfi^cavraL^ xa^dneQ oC :teQi rov XQvOiJtnov, Jj xriv 
di)i,av VTtcQ^ruiaifcu :tort dvviiaoirca rov Ilkdxcovog iq xov \b 
rciv cc:to6tii,tcov m^riaaad^aL x6auov' dV,a o^cag ovdl xovxoig 

1 6Y.vriG(u M. — 3 dTzodixiG^ai pro ditocxic^ai M. — 6 n^oa^ilq 
!M. — 7 A verbi:s ovx OTTtag yaq inc. excerpt. Vlll codicutu PP. — 
9 Txarwj FPMABCh iv.ctv6t; K. — 1" ctvroQ CcTcdvtoiv MABChK «v- 
TOi' 6 •n^vrcov (6. n. P; F; cf. Proll. p. 70. — 12 fctyeiiv MABChE 
ijcr/oyciv FP; cf. Proll. 1. 1. — 14 ccqtZovrcn PAB. — 15 intgfaX- 
Ikcdiu (.*jic) Ab vrzt^pdXXic^ut CiiK vnsiJ^ulia^cci FPM; cf. Proll. 
]i. *Jd. — iriv IJJMtoivog P. — 

aniiLiiu* p:ii"te>. .Sc<l quocl luilii iut«n' hanc disputatioiiem in 
inc^ntem venit, dicere non ^ravul^or: dietum a veteribus philo- 
so])his est tieri non pos^^*?, ut, cjui cum garrulis disputaret^ is 
ab omni garrulitiit»" prorsus alistineret. Itaque ego Chrysippi 
iriirrnlitate jjerfusu.s coactus .sum et vulgi et Euripidis dicta 
e.\j)lunare, quod nmKjuani aiiimn libenti ausus essem facere 
tanti decreti demonstrationes scriben^^. Nam non modo Euri- 
pides vel Tyriaens vel qiiivis alius poeta vel etiam omiiino e 
vulgo aliquis non satis loeuj>k*s trati-- est, cui sine uUa demon- 
stratione de decreto tides ouiiiis habeatur, sed ne ipse qui- 
d^^ui medicarum cuiiseusu oiuuium ]>raest?,ntissimus Hippo- 
crates nec Phito jdiilosojjhoruni omnium princeps. Neque 
enim, si vel omiie.s j)ostei*iores invidia rumpantur vel con- 
teutionis studio absurda imj3udent»r comminiscantur, quem- 
u<lmoduiu Chr}t;ippi seetatores, riatonib vel gloriam unquam 







— 286 — 

rolg avdifdai ro<loi^ot/ tmhg roug &Ji?.ovg ijttOttjiiTi ti/v i^xh^ 
xsxo0iiti(ttvoig ovdelg vovv ix<ov anl&g sinoixfiv a|for 
TCiOxiVHV^ ikka avaaivsi riiv a:r6dsi^iv. 6 di yi Xgwsimcog 
av fiiv omoi kiyoviStv anodaiXstov vtcIq rov TtQoxatitivov 

5 doYf^otog oirtB i^vi}(i6vcv06v ovdiniag ovtb i^eXiyxsit^ d^B- 

%£iQri0€Vj oifx alislrat d^ Tvgraiov re xai llrii<Si%oQov ETtt- 

otaXoviuvog (laQrvQagy ovg al xal ^^vrag TqQsro ngy st xsgl 

rr^g rovr&v rciv doyiuirov ixiOri^fitjg aii<piOiir^roviSiVy ^ca- 

*iZO (lokoyiqCavro av ev old* ort (itjdlv ijtaUiV ccvrciv^ I avrol dh 

10 (laXXov avj oi/xat, «aQa XQvoinxov n nad^stv ^ itaQa atrrov 
iatodBixvvBiv ri^itQtSav, slra ivikadii XQvCtJtnog av im rovg 
iSioirag ^yev avrovgj 6 ootpog inl^rovg ajiad^stg, 6 CciipQco» 
ixl rovg (taivoiiivovgj 6 koyav axokovd^iav sidag ixl rovg 
SicupsQOfiivovg XQog akki^kovg re Jiai iavrovg xaxa navra 

15 xaiQov iv koyoig re aiia xai nQci^saiv, ak?M sl xai uaivov- 
rai ra navra xai SiafpiQovrai ngog akkrikovg rs xai itwrovg 

2 %e%oa(irifiivog P, — 6 ov xai Sfttai P. — TvQvaiov %al P. — 
7 ng fi P. — ^Qfxo xig U xf^q niQl xovxfav FPMA if. t. nt^l xovxfov 
BChE 1]. T*ff, hl ntfjfi xr^g xovxov nos; cf. Progr. II, 19. — 9 in verbu 
tnaUtv avx^v desin. excerpt. Vill codd. FP. — 10 naq* avxmv codd. 
edd. na^ avxmv nos. — 

superare Tel demonstrationum omatum assequl poterunt; 
non tamen vel his yiris, qui longe aliis scientia praestite- 
rint, si quid absolute dixerint, quisquam, qui recte sentit, 
fidem habere vult, sed probationem exspectat. At Chry- 
sippus ne unam quidem demonstrationem ex illiSy quas illi 
de proposito decreto attuleiiint, nec refert nec refellit, sed 
Tyrtaeum et Stesichorum ad tesiimonium vocare non rerc- 
tur, qui si viverent interrogarenturque, horumne decretorum 
de doctrina altercarentur, futereutur sine dubio se nikil 
harum renim intellegere, ipsi autem, opinor, a Chrysippo 
aliquid discere quam ex sese demoustrare mallent. T:im 
Chrysippus hos ad imperitos homiiies scilicet deduceret, 
doctus ad indoctos, prudens ad insanit*ntes, rationum conse- 
cutionis peritus ad eos, qui non modo cum aliis, sed etiam 
secum omni tempore et iu verbis et iu actionibus dissentiunt 
Quodsi etiam prorsus insuniant et secum et cum aliis 



— 287 — 

SsiavTig ot idi&Taij rovro yovv, ol^at^ Ca^Qov IxovCi^ %o 
§tfi xakstv iq>^ a kiyovci tovg xara^iaQTVQtjOovtag iavrav. 
fl i\ XQvCiJtnov Cofpia xal xf^g Tav idtaTciv afia^iag ixi" 
xsiva 7iQOi?,'^Av9iv* imxakhtrai yicg fidprvpag, v(p^ tav xata- 
x4fivirai. tovrov xaQiv rjvayxda^riv xaya vvv adoAftfjfrv, » 
tva inidei^ci} rou XQvatyrnov iv aTraoi ^tiyiGra 0(pak?>6iitvov, 
ovti yicQ iiivf]fi6v€v6€v ovdi^iag tciv vno Ilkdtavog ts xal 
'iMxoxQatovg slQjjfiiv&v a7iodeL%€(ov ovt€ avT€in€v our£ avtog 
Tiva €ln€v itiQav an66€i^iv ovt€ oid€v, ovg xq}] xakilv 
^aQTVQag, iT[€d€iia(i€v ovv rdi] xa\ bia rov TtQdtov fitfiXiov lo 
7C€Qi trig XQog iavtov ivavtiokoyCag \ tov XQvcixnov* itQoSri-zti 
kog i\ xa\ vvv iotiv t/ avai6^y]Cia ravSQogy a XQ^^ ano- 
XQvnt€iv ivaQydg xatafidkkovta ror ?.6yov avroVj ravra ov 
Hovop ovx anoxQvnTovrog, akka xa\ uaQTVQ€tv vnokafifid' 
vovtog, 16 

^j4noxtoQt]iJavt€g ovv ijdt] tciv totovtcDV tdaiL€v iitjg 
anavtag ovg iQCDra k6yovg in\ ti]v dQxi]v avd^tg av^k^ovteg 



4 M^oilrjlvd^f M. — imnaltCtai yovv M. — 14 ovxante aarox^- 
WT0Pz4ts nos inseniiinus. — 17 i^oru M; cf. ProU. p. 83. — 



dissidpant homines de viilgo omnes, id saltem, nt videntnr, 
prudoutiaL* liabeut, ut ad ea, quao dicunt, cos, qui contra 
se testificentur, minimc adhibeaut. Chrysippi autem sapien- 
tia imperitorum etiam insipieutiam transgressa est; citat 
testos, quibus condemnatur. Quare ego quoque nunc nugari 
coactus sum, ut Chr}sippum in omnibu5 rebus vehementer 
errare dacerem. Keque enim ullam a Platone et Hippo- 
crate allatam demonstrationem memoravit neque contra dixit 
neqne ipse aliam quanipiani iirotulit iie(|ue, quibus aigi 
te^tibus oporteret, satis cognovit. Quani qnidem sibi pu- 
gnantia diceret, iam iii prnuo libro nos ostendimus; non 
minus autem hoc loco hominis stiij)iditas cernitur, quippe 
4ui, quae rati(»n'\s stias mauilpsto evortant. oa non modo non 
celet. ut facere debuit, verum etiam j>ro se testari existimet. 
Sed mi^sis iam talibus rebus omnes, quas interrogat^ 
ratiuues deinceps vidtnunus a principio rur*<us, ne quid 



— 288 — 

Sjcavtog rov Xoyov nQog tb iiridlv nagekd^^tv. na(fadil}60f£€u 
8h r^v Q^eiv anacuv, ii xai iiaxQordQCi xcig icriVy ixoviSa^v 
fi>d£* ^r^^ filv ovv oQyfig yivofiavfig hnav&a Bvloyov xal 
^ticg XotJtag im^vfiiag ivrav^a ilvai xal vii ^ia xal %a 

6 ^Xovjta na^t] xal rovg diakoyidfiovg xal ooa rovtoig iarl 
^naQank^Oia. caivo^svoi di tpiiiifj oi JtolXol rovr&v nokJLic 
^xara r^i/ aXtitaiav imkiyovoi roiavra i%6^Bvo(, r^g Qti^iifftig 
^q>OQag. iCQarov ^av yaQy Zva navroDg itnev^ev Splofuxc, 
^xata rovro fpaOiv aua^aivsiv riol rov ^^bv xai xataxivetv 

10 ^tijv xoXriv rtvag aliovai kiyovrig re xaraitCvsc^ai ttva «v- 

^tolg €f7taQdyiiara xai fLtj xaraitivEfS^ai xara rijv roiavr7}v 

'Si.ti^tpoQav liyofiav. ovra de xai kiysrai \ firidiv avrotg roiJ- 

^rav xarafiaivaiv xai ort ^xaramav t6 Q9^^iv catrjXd^av^, S 

*te Zijvav JtQbg rovg inikaa^avoiiivovg^ ori Ttatrca ric ^tjrov- 

li^^va slg rb Croita qpfpft, aip^Csv ^ akX* ov ndvra Tucranive- 
^tat^f ovrs rijg xaraTtoOsag a^^kog av olxsiorsQov Isyouivf^g 

4 xal ijdTi %al codd. edd. xorl v^ Jioe xal nos coll. p. 259, 13. — 
8 Tidvxeg codd. edd. JtdvroD^ Corn. — 9 tlvu t6v ^vuov M xivces ^* 
&. AB tivtg t, ^. Corn. ChK tial t. d". nos. — 12 ootm ^l liyea^at, 
%al codd. edd. oSrai 61 xal Xiyftai nos; cf. Proll. p. 101. — tovvov 
M. — 16 (piQitv codd. edd. (pi^H nos; cf. Proll. p. 99. — 



praetermittatur; tota disputatione repetita. Locum, qaam- 
quam paulo longior est^ totum apponam; baec dunt verba: 
*Cum igitur boc loco ira nascatur, consentaneum 
est etiam reliquas cupiditates et certe reliquos 
affectus et meditationes et^ quae sunt generis 
eiusdem, ibi colloeari. Rumori autem cuidam obse- 
cundantes plerique Iiorum multa eiusmodi vere 
dicta addunt propensionpm; de qua diximus. secuti. 
Primum enim, ut hinc omnino ordiamur^ boc noiuine 
dicunt ascendere quibusdam iram et devorare bilem 
quosdam volunt atque etiam cum dicimus devorari 
ab iis contumeliose dicta vel non devorari, ex eadem 
propensione dicimus. Similiter dicimus nihil eius- 
modi illis descendere ot 'devorato dicto abiit' et 
Zeno repreheudentibus^ quod omnia, quae iu quae- 
stionem vocarentur, in ore gestaret, Sit' inquit 'nou 



— 289 — 

^ovTS Tjjg xatafidaffog rtiv ^i;OtWoi/, ei /ii)/ TtfQl roi^ dcj^oxa 
^rb riyfnovtxbv ^//icSi^ 7yr, elg o rccvrcc :t{ivrcc iptQirca. iv 
^yovv TJJ xf(pa?.jj ovrog avrov yakoicag Qtj^tjaerai xal «AAo- 
^rQicog xara^aCviiv^ ava^aiveiv av oiaai olxetoregov avrciv 
^keyofitvcotf xal ov xccrafiaivHV ror 7rgoeiQi]uivov tqotcov 6 
^rijg xara rijv axoijv aic^iiCicog xccrccifeQoaivi]g TTfQi ri^v 
^dtccvoiav^ }} iccv y ntQ} rbv ^coqccxcc^ olxticog xccrdficccTig qi]- 
^^iqGtrcci , iav di ntQl ri^v xtcpcch]v^ cOMnQicortQov* iv roiJ- 
rotg TcdXiv 6 XQvatTtnog ovx aia^dvtrcci rovg Idtcotag icp^ 
iccvrbv xaXav rb yaQ dva^ccivttv rbv di\a6r ^ xarafiaivHV lo 
ri^v ;|;oAP;z' oCcc rt dkka rotccvrcc kiytrca^ [iccQrvQtt totg rbv 
^vfiov rt xa} okcog ra ndd'}] xdrco tcov rtrdx^at voniloxMJiVy 
coGTCtQ iv T/y xtcpccktj rbv koyta^iov. r^vtxccvra yccQ olSa xal 
t6 nij I xaraiiccivttv iavroig ra ttQijuivcc kiyovrccg tovg :roA-82Jl 
?^ovg ovx i:rtid((v ui) nccQccxokovd^ciat uy^di iiav^dvcoaL tav js 
ktyo^ivcov, dXka inttdav AiyyjraL (liv riva G)g OQyiiv ^ Xv- 

3 ovT(»>q M. — 4 dvapuivf^iv S' ixv coJd. edil. d' delevimufl. — 
TTft^ff Tfiv didvoiai' M. — 7 rj ante liiv iios inseriunius. — 10 xfiftcr- 
^tavti M. — 14 t6 jLtM' M. — IC iiKXit aute hitnbav iuseruimus. — 
ItytTcci A. — 

oinnia a nio ilcvoriintur', cuin uec devoratio nec 
ileseensus dicturuiu u^ius dici posset proprie, nisi 
fivn tliorjtrMiii o^s^t ])rincipiitus animae nostrae, 
;id <iuem liiicc omnia reforrentur. Qui si in capite 
<*sset, ridiculo et im]iroi)rie descendere diceretur de 
\erbis; immo proprin oorum esset ascensio potius 
(juam descensio, quoniam sensus auditus eo, queni 
anioa diximus, modo ad mentem reflectitur, quae 
si in tlioracp erit. desconsus proprie dicitur^ si in 
capite, admoduiu imi>roprii*.' Hoc loco nirsus Cliry- 
sippu> vulgi testimojiium. (piod attulit, contra se esse non 
auimadvertit; asc<'ndor«* cnim iram vel descendere bilem 
cctcraipie id goinis, (jnac dicuntur^ pro illis testantur, qui 
irani onnn-sipu* aiVc4tu> in inioricirc (juadam corporis parte 
collocatam essc itcnu|U»f rationcm in capite censent. Quin 
ctium aniuuulv(M'ti stdcre diccn* homineH sibi verba non 
dj*srcndcn», non cum iu>n percipiunt ueque intellegunt ea, 

l«al<-ui (if JUao. l'lat. «-t ilippocr. lil>ri. 19 



— 290 — 

X1IV { •0t;fiov ij ri roioikov sia&og ixHoXicqiiepu ^ fi^ ^pot^- 
Ti^g di uvxav 6 axovcDV ^ifjdl xivtjrai xara ^dd^og. avrri 
(uv ovv ii a6okiO%Ca xovxo ro nsQag ixixm. ^uxa xavxa ds 
6 XQvcmxoq xotaode ixigas (liiivfixai' ^aC dl yvvaixas xal 

& ^lioXlov XL xovxcjv iftq)aivovOiv, si yag fi^ xaxafiaivei av- 
^xatg xd kay6\Livay itoXXdxtg xbv ddxxvXov xaxdyovoiv i&g 
^xov xaxa xi^v xaQdiav xoxov ov ipdcxovCai xacxafiaivitv 
^adB xa siQfiniva* xoiko xo izix^iQtj^tt xotg itiXQoCd^av 
ofioyevig icxi dvo axcQa XQoCeiXtjfpbg imxeiQrifucxa ndvao^ay 

10 ro xe ywatxag elvai xdg ktyovaag avxd xal fii/, aCXiQ xd 
«QOCd^eVj xovg avdQag xo xe xal rg dei^ei dt}kovv ScxeQ 
OQ%oviUvag, dneQ b koyog i:n xav idQiav idiikov. dkkd xoi 
xdvxav^aj yevvaioxaxe XQvai7t:ten xaxd Cavxov xaketg xdg 

14 yvvatxag ndQxvQag. ov6e yuQ avrai kiyovOiv ovxcjg ovde • 

Zt^OQxovvrai, xatg x^Q^i^^ ^S ^iQW^^j i:teiddv dQvcivxai Cvviivcu 

xov keyofiivav, dkkd orav vnb kotdoQiag rj d:teikfig t/ riro^ 



1 iyxaXfaofiiva ABCliE iKxceXfGouiva M; cf. ProlL p. 23. — 2 «• 
vttrai, MABCh xiy^rai E. — 6 tov nxvXov M. — «arayovai co<ld. 
edd. natdyovaiv iios. — 8 (u^> ut fiQr,ntva tovto in rasura M. — 
12 isl tov idQciv MAB i. t. ovd^coy Chii. — 13 naXft M. — 



quae dicuntnr^ sed cuni; quando quid dictum est yel iram 
vel tristitiam vel impetum aiiimi vel eiusmodi aifectum ex- 
citaturuni; aut panim curant aut non perturbantur. De hoc 
quidem genere ganulitatis satis multa. Deincep.s alterius 
meminit Chrysippus his verbis: ^Mulieres autem etiam 
manifestius tale quid prae se ferunt. Cum enim iis 
non descendunt ea, quae dicuutur, saepe digitum 
ad cordis sedeui deducuut negantes dicta huc descen- 
dere'. IIoc arguiueutum superioribus cogiiatum duo alia 
quam scitissima assumsit, lumm, quod, quae Iiaec dicunt^ 
mulieres suut, noUj ut in superioribus, viri; altei-um, quuil 
etiam monstrando quasi gt^stu uc saltatu quodam exprimuut. 
quae oratio d«» liis sedibus exponit. At etiam hic, optime 
Chrysippe, coutra te fcmiiiaruni testiuionium citas. Ne*ine 
enim hae ita loquuntur vel, ut Ux dixisti, uiauu saltant, eum 
intellegi a se negaut ea, quao dicuutur, sed cum vel eonvitiis 



— 291 — 



Totovtov (itjte 6gyi^B6^ai fpdaxc^Oi (iijrs ^vfiovad-ai, /x^^* 
okag ay^cvaxTitv omg ovdi avrov^ olfiai^ kav&rcvei tov XqV' 
Gt^xov. avtKpd^eyyofievog yovv xavrav&a iam^ (ista okiyov 
cSdi n&g ygatpH' ^a<p^ fig te q>0Qag Xeyoiifv (li] xatafiatvuv 
Va kiyoiLtva iitt aneikag €ite lot6oQCag^ Scte xa^ix^c9at & 
'xal Satrec^ai avrciv xal ovta^g xiveiC&at t{]V Stdvoiav^ ano 
'tiig tpoQag tavttjg xat (ia&eiag tivdg ffa(iev elvat diic ro 
^(lildev Tcot' toiovtav xatafiilvat xai iiptxveiC&at avtav* 
ott (ilv ovv ixt tav dneiXovinrcDV i/ koidoQovvtav Xeyexat 
To fi^ xata§alvetv eig t6 Ctri^og ta elQt]aeva^ xal avtog 6 lo 
XQvcinxog (lagtvQet, nQ0Ct'QQti*e de tp Xoym ro tijg dia" 
voiag oro/i«r, deov elnelv &V(tov' to (tlv yaQ Xoyi^ec^ai te 
xal voeXv ta Xey6(ieva xal tb (iax6(ievov 1} dx6lov^ov ini- 
ctac^at tf}g koyiCttxijg dwd(ie(og eQyov rb de inl XotdoQiatg u 
t] dnetlatg (itjte oQyiCd^ijvat (iijte \ d-v^tca^ijvat t^g •&t;/iO£(- 325 



1 fpdmovci MABCh. — S SXmy M. — lav^dvetv M. — 4 ypcrqpi} 
A. — 7 t6 61CC ABChK dta x6 M Coni. — 8 itptnvtic^ai. xttrct^rivui 
('VT(3y M itpi%tia{^ai (sic) AB i<pt%i6dai ChK narcr^^fori x»l Itpt- 
y.itia^ai nos. — 10 6 ante XQvcmxoi om. M. — 



vel minis vel tali quainam iniuria lacessitae siguiiicaut se 
' *^i\ne ira<5ci neqne excandescore noqne acgre forre omnino^ i«l 
•|iJO(l ne ipsum qnidem, opinor, Clirvsippnm fiigit, Nam et 
iiif secum puguans paulo post in huuc moilum scripsit: 
'Et ex qua propensione dicimus non descendere ea, 
(]\iac dicuntur, sive minas sive couvicia, adeo ut 
tVriunt aut attingant eas atque ita perturbetur mens, 
«x eadem etiam altus quasdam dicimus esse, prop* 
t»*rea quod nihil huiuscomodi eo usquc descendit, 
'it ipsas attingat.' In minantibus ijj^itur vel convicianti- 
•"is nuu de:*cendiTe in iioctiis dicta solere -dici ipse etiam 
^hrvsijipus t4*statnr; niontis tiin^en nom(»n orationi iniecit, 
' uiii iracundia»- deberet; considerare enini et intellogere, quac 
'licuiitur et, (piid repiij^nrt quidquc coiixMpiiitur, co«jnoscere, 
l.nuhatis ratiocinantis lysi^ liiinis ccmtra ant eonvieiis pro- 
vcMatum n#*qne irasei noijue excaiuh^score partis ost, in qua 



_ 292 — 

dovg Cdtov. eclXa xama fuv iv ror^ i^^^ijs o XgvCiTatog 
kiyBi. yLtxa%,v 6\ tavriig rr^g xb vvv yayQaiifiivtig ^ija^o^ xal 
V9 oXiyov i^:c(fo09£v iygai^a TteQl rav yvvaixtavy ixiQa Qrcig 
icriVy i}v iidfj xaQayQd4*ca nQog t6 jii/dfi^ o?.ci}g vnsQ^ivstv 

5 dox^ri'' ij;£t dh ada' ^xovxoig di axokov^tog aveiteiv xi xiva^ 
fpafLBv xa tpcnnvxa ainotg xal ixi xov fia^vv Xiyofntv xoUi&v 
xoiovrav Cv^ipcivag xoig {iQfj^ivotg' xexxaniovxsg yicQ onotov 
tlMtVj oxi fifiiga iaxiy 7ud ivaTto^ifiBvot xovxo eig xi^v dia- 
votav xa\ nakiv ixeivo kiyovxig^ oxi ovx ioxiv iiiiiQa^ {itvov' 
xav x&v «QayiucxoVy oinc akkoxQiaig ovdi avotxBieog avt^tv 
XiyovxaiJ xovxo xo ave^utv iyu} (uv pvdl ijxovcd xivog 
Xiyovxog, dXka (lickkov d:to7CxvCai xal ixmvcai xal ixfiaXilv 
xal d^toQQti^at xal dno^ia&cu kiyovaiv^ ijtBi&dv kiytoai xiihx, 
do^av dxoaxijvai nox^tiQciv, bI dl aQa xal xo i^B^aai 

li kiyoixo TtQog xtv&v, Btfi dv xavrov xS d:tojcxvaa$ Tcai dxoQ- 
Qtfai xai xotg akkoig xoig ix uexatpoQag k£yo(iivotg ofioiag 

6 rov fi€c9^vv oodd. edd. tivot fi. Corn. — M ante moUmw excidissie 
videtar. — 14 ro i^$itieat codd. cud.; an ro dvfuieai ^ i^fuieaif — 



10 



est iracuudia. Sed. haec Ckr}sippiis in sequentibus dicit 
Inter hauc vero, quam modo aJscripsimus, orationem et eam, 
quam paulo aiite rettuli de mulieribus, alia quaedam inter- 
cedit, quam, ne videar quidquam omnino praetermisissic, nmic 
adscribam; verba haec sunt: ^His vero consentaneum 
est, cum dicimus quosdam evomere, quae sibi visa 
fuerint; item in aliquo altitudinem quandam animi 
inesse in multis eiusmodi rebus dicimus conTenien- 
ter iisy quae diximus: nam cum, id quod simile dictu 
esty diem esse devoravimus atque in mente hoc 
recondidimus, postea rebus eodem, quo prius, modo 
se habentibus diem non e>se aitirmamus^ non absurde 
neque improprie evomere id dicimur.^ Equidem illud 
evomere ne audivi quidem quemquam dicentem, sed respuere^ 
exspuere, eicere, reicere, depouere dicunt. cum volunt signifi* 
care a pravis opiiiiouibus aliiiuom receilere. (juodsi etiam 
evomere a quibusdam dictTetur, non aiiam vim haberet 
quam respuere et reieere atque ceteris, quae per tranklatio* 



— 293 — 

/xoi. oti dl ov fiovov avdQl q)tko6o(povvti r&v \ ro/ otn^fi}!/ 3^6 
imxiiQijfidz&v ovdtv ian luxaxBiQtariov^ akka ovd\ ^rixo- 
pixcS, didHxxai filv ijdrj (ioi xal dicc xiSv i^TtQOOd^sv^ ov fi^t/ 
(tkla xal vvv iveoxiv ivdBi%a69at dta §Qaxi(ov ava^ivffiavxa 
T«5i/ Qvjxo(fix£v xBxvaVy ag ixeivot ygaipovai didd^xovxfg & 
f}liag Td:rotv iTnxstQtj^dxmv afg ixdcxfjv {mo^fCiv. ovdBvog 
yag xoiovx&v fLvrjfiovevovOLv^ oTov 6 XQvCinTtog ivixXfja^ 
xic iavxov 6vyyQdiifLaxa. dlka yaQ ftTrsQ ndaav Qijoiv dxQi- 
fiokoyftcd^ai fiovh]^eiYiVy dig (ir^dlv xav auaQxrjiidxcov avi- 
hyxxov KaQakimtv^ etg anetQov av xi (i^xog ixxad^eirj x6 lo 
fiifikiov. dtpiy,Bvog ovv rjd}] xav - ^ZQoyeyQa^i^iivwv ixl ra 
fiffirjg XQiiH}(Aai^ dtd tav 6 XQv6t:T7tog dxdQxexai xaQaxid^e- 
0dai xdg Tc3v noii]xc5v (laQxvQiag (lexa^v xaQevxid^elg avxav 
okiyovg Xoyovg iavxoVj 7CoX?,dxig (ilv SoTceQ ili^yri6iv &v tj 
grioig fiov/.excu^ nokXdxig de aOTceQ intxoiirjv xiva xal olov i5 
xa^oXov xi xecpdlaiov, dQldftevog ovv dno xivog ^E^neio- 
xleiov Qrjoecog ilrjyeixai xe avxry xai xivcov xaxd xiiv i^ij^ 

1 ixoF ABCfaK fxo'f M ix^i no8. — 7 xotovzov M. — 9 aviXeyntov 
%tt^ltniiv tli in rasora M. — 12 dndifiixcu MABCh aQx^tai K. — 
14 £xt9 M. — 



ncm dicuntur, similiter se liaberet, Sed hiiiuscemodi argu- 
lueiita non ukkIo non pliiloNOj»lio, seil ne oratori quidem 
iractauda e.Hse et in snperioribus libris iam demonstravi- 
mus et nunc etiam possumus breyiter ostendere revocantes 
memoriam artium rhetoricarum. quibus illi, e quibus locis 
in unaquaque causa sumenda sint argumenta, praecipiunt. 
Xiliil enim buiuscemodi tradunt, qualia sunt, quibus Chry- 
sippus libros suos refersit. At enim si totum illnm Chry- 
Mppi locum vellem ita exacte porsoqni, ut nnlliuu Titium 
^ine refutatione praetermitterem, liber in iniinitum exten- 
deretur. Quare m)s.sis his, quae snpra diximus^ ad ea, qnae 
''<?qauntur, nie vertam, ubi Chrvsippus poetarnm t*»stimonia 
attVrre incipit jiaucis qnibusdara snis verbis iiiterjiositis, 
quibus saej>e. quid sibi velint verba, exjdanat, saepe etiam 
quasi epitomen quandam atque universain rei summaiu collfgit. 
Exor^us igitur a quodam dicio Euipedoclis euarrut illud 



— 294 — 

327 ytj^iv a^toXoy&TBQiOP Hgx^Tai | Xoyav^ iv oig i6u xal o v^ 
rrjs gxovrjg, ov xarh ro devrsQOv ifivriuovsvisa rovdc rmv 
vnoiivrjfidrov j iv co /3</}Ac'fii ndvrag ido^s fioi xaAJUov elvm 
naQa^ic^ai rovg koyovg^ o? ro m^avov iyovfSi xra 0171 

5 ajcofiXriroi nkifog dc\v ovdl ywalxag ovb\ ididrag ovdi 
irviioXoyiag ^ ^OQag x^^Q^'^ ^ i:tiv€v6€ig ^ avaviviJiig xfif^- 
kijg fj JCoirp:ag imxa?,ovvrai iniQrvQag' iip* iov xal uovav 
iyvioxHv xacra^frifai uii ^QOif^slg avrotg ravrl ra vuv fiot 
yQaipoyLBva. 66%av da roig ircuQoig aunvov flvat^ .tt'?^^ ^^^ 

10 navra^atJiv ^dokiaxrjrai rp Xpwtinrp, ^^H rav^^ vx€Qfitj- 
vai navrtkcigj aXka imcriufjvaiJd^ai r£ rP;i^ aroTciav avrmv 
imdsi^ai re TTQog ra u}]div nXiov dvveiv avra xacra rav 
Sriotxav doyiidriov naQSih}iiuivaj dia roDro :rQOOi^fixa 
MLvra ravra xecra rods rb ^i^kCov, tcbqX ^iiv dri rrjg ^iov^g 

15 ovdlv m diofiai liyBiv iv rpde Ovftnavra roi^ koyov ixavag 
i^CiQyaapiivog iv rc5 n^oo roi^roi; (ii(ikic}^ ooa di iife!^rig in 
roi xbqI ravrijg koyov xarcc ro roiJ XQv0i:cnov fit^kiov 



1 i^iolayoriQav M. — 7 i7ti%aX^vxai M. — 8 i';vtic%iiw M.^ — 
12 TCQo^ xo codd. edd. nqoq tm nos; cf. ProU. \i, 81. — 15 r^dsor 
MABCh xojcov K Xoyov nos. — ^ 



atque in ipsa euarratione rationes aggreditur paulo gmviures, 
6 quarum uumero illa est de voce, cuius iu ."«ecmiclo Iionim 
commentariorum meutionem feci^ ubi mihi vi.sum orat satius 
esse apponere OTunes eas rationes, quae probabilitatem ali* 
quam baberent, non^ quae prorsus abiciendae esseut atque 
mulieres; vulgus, etymologiam vel manunm admotiones uutus- 
que ac renutus capitis vel poetas in testimouium proforrenU 
in liisque solis decreveram acquiescere nec quidquam adicrre 
eorum^ quae nimc a me scribuntur. Sed quoniam amicis 
melius visum est ne meras quidem Chrysippi nugas omnino 
praetermittere, sed cum, quam absurdae essent, notare. tiun 
demon^trare, praeterquam quod nihil amplius periicerent 
conti'a ipsorum Stoicorum decreta assumtas esse, propterea 
Iiaec omnia hoc libro addidi. De voce quidem quoniam in supo- 
riore libro satis s»uperque omnia persecuti sumus, nihil nunc 
opus est amplius dis^serere; quae vero post hunc de voce 



— 295 — 

i/gfjfiBva^ roi^fiiv ijdri {ivtjnovevcto. iazi i% \ xi n xaraft28 
ricg q)OQag t&v %HqAv^ orav iipcctrci^i^a rciv oriQvtov jj/nfi^ 
auTOvg dHxvvvTBg^ m re rit xara ri]v iyci ^orijV, a d^ 
xav rotg irvfioioytxotg eiTtev ixsiv ri fpdaxtov avrijv decxri- 
xbv ix rot; <paivoitivov dia ro xaric rfjv XQcirijv iv avrg & 
avllafiijv cjg inl rb arij^og axdyiO&at rtjv rf xdro yivw 
xal ro ;[£rAo9. itQt^al (lot xal xcqI rovrcav ^di; xaric ro 
dimeQov r^vde rciv vxo(iv}}iidrciiv xdv rotg ni(fl ovondrav 
oQ^orfirog, ofioia dh rotg roiovroig iTttxnQiiiiaOi xal ra 
xara r^r irvfioXoyiav elal rov rijg xagdiag ovo^arog iltjg lo 
rav xQOiiQrifiivov imo rot; XgvaiTc^rov yeyifaiiniva xara ro 
xQGtrov xcqI ih^x^g tod*' Ttcog ixovra* ^rovroig ndct avfi^ei- 
U'ag xal rovvcfia roiko iiSxflxBv i] xagdia xard nva XQd" 
*rrj6iv xal xvQiiav aTib rov iv avry Btvat rb xvQUVOv xal 
*XQ((rovv rijg i*vx^g li^Qog^ dig dv XQaria Xiyofiiv}]* rb lilv is 
ovv cig TtQbg r^v imi]v ^ficSr xvQidrarov dvai rb cxkdy%vov 



t oxav ifpamfoiiB^tt M Sxi Ifp, AB oxi iffccTcrofif&tt ChK. — 4 ixav 
tt f/ (fiic) M. — nvra codd. edd. (tvxrjv Coro.; cf. Proll. p. 96. — 
15 xo iilv ovv fioff M xo (liv tig ABCbK. — 

locum in Clirysippi libro allata sunt, eorum iara meutionem 
faciam« Simt autem ea^ quae pertineut et ad mnnuum ad- 
motione**, ciuu pcctus nos ipsos monstnintes attingimus, et 
ad vocem ego, qua de re i'tiam in Etymologicis disputavit 
aftirmaus iu ea aliquid demonstrationis ex evidentia petitae 
iuesse propttrea, quod in prima eius syllaba pronuntianda 
nientum labiumquc infcrius tamquam ad pectus doducerentur. 
Venmi de his quoque in socundo horum commentariorum 
ct in librisy qui sunt de recta nominum ratione, satis dictimi 
est Sequuntur, quae do conlis etymoloj^ia his argumentis 
simQia in primo de anima libro u Clirysippo scripta sunt 
his verbis: ^llis omnibus consentit nomen ipsum cor- 
<V\s, quod Graeci xuQdiav uuncupant. Ita enim dic- 
tum est quasi xQartr: ex quadam dominatione et 
principatu, quia in ipso prince]»s ac duminans ani- 
mjae pars contineatur.' . Quantum ad vitam quidem atti- 
net, illud viscus esse in nobis praecipuum ne nos quidem 



— 29fi — 

ovds fi(utg afLtptafiijtotffiev. a yEvvruorazM XQvCacxe^ ov fcj^r 

;\^aytJici^ y€ xvQicirarov iivai avyxtoQov uiv. ov yicQ agifiv 

avrb xal decxoinv rav alXav ^ (pvaig iveiiiBVj ontv ye 

ngo^nxovr&g li^Jiktj dioixijoai ra xara rbv av^QGixov^ aJLAa 

5 iyx6q>ci?.a niv aQXHVy vxaxovsiv 6e r^ xaQOtay xa^dx^p 
fiHBig axodeixwfisv. ifffl^iig di roig stQrjftivoig b XQvCixjrog 
rdds yQatpar ^bQfiafUv Tucra rovro rb fLtQog xai Cvyxarccri- 
^^d^i^a rovrG} xal aig rovro avvreCvu ra ala^rirrJQta xavt€U* 
ravra ra xsipdlaia iiova rav ixiormiovix&v icri xtd dx^Q 

10 dniitt^BV 6 XQvaiTCXog avrd, rore av ixjivoviiiv re xov 
avdQa xai roig doy^aCiv ixBi^o^i^a rc3r SrmJCTtiov. iiul di 
laiodBXl^at ^ibv oifx ijtBXBiQfjdBVj dnBq>^vccro dh fiovov, il(t^tg 
dh XQoad^Bv tjdtj xbqI rav avrciv djtBdBi%auBV, &g ovrB jcttra 
riiv xaQdiav yivBrai xai ndvrm' avrHv iyxi^akog iffztv 

15 dQxty xtci diic rciv ifpB^ijg dl ovdiv ^rrov dxodBi^onBVj ovxBxi 
dv oijitci bixaiov Bivat rotg XQi^initov jtiCrBVBtv doyuaaiVn 



4 n^Cfixovxag Stoinijaai ^[ABCh ^r^. diotniQifat K no. uclliy ^ioivf}- 
cat nos; cf. ProU. pp. 63 et lO?* oruryt rtg, dioixnxai Com. — ?* *4tf 
xov cvvxtivft M. — 9 intxriuovixav M. — 10 Intvoovaiv AB. — 
11 {9H»(a(iB^a MAB. — 13 nifOG&sv ^lv ridfi ABChK n^, ^di| M; 
cf. Proll. p. 36. — 



iiegamus, optime Chrysippe; sed absolute pniecipmuu esse 
non concedimus. Neque enim id nafcura ei tribuit, ut domine- 
tur aliisque partibus imperet, si quidem res hominum con- 
venienter administratura est^ sed cerebro imperium, cordi 
oboedientiam, ut nos demonstramus^ demandavit. Deinceps 
Chrysippus haec scribit: ^Hac parte incitamur^ hac 
assentimur; ad hanc sensuum omnia instrumenta 
pertinent.' Haec demum sola in disserendi subtilitate ver- 
santur capita. Quodsi ea probasset, et hominem laudaremus 
et Stoicorum decreta amplecteremur. Quoniam vero ea, quae 
dixity coufiiiuare non conatus e.st, sed pronimtiavit tantmU; 
no8 autem haec eadem iam supra probavimus neque iu corde 
fieri et illorum omnium origiuem cerebrum esse nec minus 
infra idem probaturi sumus, iam non aequum esse arbitror 
Chrysippi, sed Hippocratis et Phitonis decretis fidem habere. 



— 297 — 

»AAa rotg ^IjrnoxQnroifg xtcl WAron*og, rnvrl ^ev ovv rk 
x^€fccXattt ro cvfixav xvQog iv rdnolg exovrte :nQi Tc5r xqo- 
xftiitvdv fintv doyndrcDV oikca raxt(og 6 XQV0t7r:rog naQi- 
dgcc^fVn I 6g ini^vfja^^vai ^ovov iv otg di ov XQ^h .«J?xrma80 
TTfgtrrag. i^rjg di xfQi re tpcDvrjg ^vrjuovivft xa\ vii'*q6}v s 
f^cpyJl?* i*3riQ «5v aufporiQCDV stQtjrai noi xaric ra ^iQo^tiv 
l*7ioavTiuara. xal (lera raika rijv axccQdiog i^tjyftrai nQO^tj' 
yoQtav, imeQ rjg iftTCQoO^sv ijdv] ^ot likBxraty ro^yorroi' dh 
(Tnaijuavovfiai xal vvv aito avrfjg rijg ^.i^eag roi; XQvai:i:tov 
uccQrvQovarig otg nQostirov ixn dl <5df' ^xara roiko xrd lo 
^fvxrcQdiot kiyovrai irov Hvai rivfg xad^d^tfQ fvtl*vxot xal 
^xrcgdiav dXyftv ol xrjdo^evoi r/rcji', tog av xara rijv xaQdiav 
Wr^g xara rijv kvTtriv dlytjdovog ytvo^ivrjg.* iv ravri] yag 
Tf^ Qtjast aatpcig 6 Xgvatxnog iuaQrvQtjaev ijutv^ ag ovdi- 
n^orf rci ?,oyt^6(i6VOV rijg ^v/ijj ovdelg r(5v IdiCDrav iv xaQ- is 
dirt VBvo^ixfv v^raQXfiv^ ov6i 6 dxrigdiog rbv atl*vxoVj tog 
ortrat 6 XQvatitxog^ dHit rbv aroluov dr^lot naQrc avroTc, 

m 

2 iv ttvTois MABCh iv airois K. — 3 ovrmg codd. edd. ovrta nos. 
— 7 flitttQdios M dxuQSiov ABChK; cf. Proll. p. 32. — 11 noi MA 
Tot Dl.hK nov nos. — 13 yirofiivris M yiyvonivrjg ABChK. — 



Illa itrihir capita, iu quibus tota decretorwm, quae quaeri- 
II ni-. vis firiuitasque cousistit, tam cito Clirvsippu?? [jraeter- 
volat, ut mcutionem tantum de illis iniciat: nW v^ro opus 
non e^t, iuntilitcr longus est. Deinceps de voce nerrorum- 
qni» oripne memorat, de quibuH superioribus libris a me 
ib'<ptitatum est. Tum voris excors vim explanat, qua de re 
iain siipra dictum est; illud tantum iu j^raesentia adnotabo 
• x ii»so loco Clirvsippi, qui his, quae supra diju, adstipulatur 
hi^ verbis: ^Secundum hoc et bene cordati quidam 
dicuntur esse, quemadmodum beue auimati, et cor- 
dis dolore laborare, qui curis vexantur, quippe cura 
in corde ille e maestitia conceptus dolor exsistat/ 
Hi^ v**rbis apcrte Chrysi]»pus nobis tcstatus est nemincm e 
viil^ro e.s<e, qui unquam rationalem vim auiuiae in corde 
«»^x.. pxi<timavcrit, neque excors eam habet vim apud vulgus, 
quani ipse putat, ut inanimem significet, bed timidum. Sic 



— 298 — 

ovro dh xal r^i/ TtaQducv akyslv xo Ivxalcf^at kdyovoiv^ ag 

xal xouto avTos iiaftvpit dia r^g avtijg ravrtig Qtjafag ti^g 

vwl yeyQaiifUvrig, iv ^ qir^atv ^&g av xaza r^r xaQdiav 

Mlr^g %axa rriv kmriv akytidovog yivonevrigJ ovrag iv \ Saca^i 

5 rotg koyoig 6 X(fv6txnog ovx aic^avetai ra na^ri rr]g inyx^g 
iv rolg xaxfo rrig xs^tuSig piiQBOiv vitaQX^^^ xaxacxfval&Vn 
ov t6 koyiipiuvov rj i:tiarijuriv dexoiievov rj a?,rjd^€iav axov- 
da^ov. ovxGr dh xaxeidav ixnpiQav etny ^ro yaQ oJiov, xa^ 
'^dn€Q iv aQxfj einov, ev aaka intpaivovaiv ot rs q)6fioi xal 

10 ^aC kimai xaric rovro ro (liQog ytv6n€vai*j iiaQrvQ€i xav- 
rav^a ra rov Ukartovog ?.6y&. xal 6ia r&v i^rjg 61 TcaQa' 
nki^aiov rQonov ovx aia^dveria xaraaxevd^&v^ ag iv rg 
xaQdia ro ^viioetdlg TdQvrat rrjg in^x^S' *5 ^^ y^Q iv ^oij 
*ip6fiotg Ttdkaig rfjg xaQdiag ixtpavrig iart xid ii eig rovro 

14 'r^^ okrjg tln^xrjg avvdQOiii} ovx dkkag intyevvrniartxAg ytvo- 
*liiva}v avr&v^ xa&dneQ dkkotg akkov aviindaxetv neipvxorog^. 



1 Xvntia^at d^ Xiyovaiv M. — J^ imtfiQOv M. — 11 aj^s Se srapa- 
nliiaiov M i. 8h xcctci zov n. ABChK; cf. Proll. p. 36. — 12 ag ante 
iv t^ %aQ6i(t om. M. — 13 oitiog ante tj tb inseri vult Com. — 
14 nalcrig jS^. — 15 iTnyevrjfiaunmg MA. — 

quoque cor dolere maestitia affici iiitelleguut^ id quod ipse 
quoque testatur iisdein his, quae modo adscripsi, verbis, cum 
dicit ^quippe cuiu iu corde ille e maestitia conceptus dolor 
exsistat/ Ita tit^ ut Chrysippus imprudens ubique non ra- 
tionalem partem, non scientiae capacem^ non veritatis inda- 
gatricem, sed animi aifectus in partibus capite inferioribus 
esse continnet Idem cum itu pergit: ^ln summa, ut in prin- 
cipio dixiy optime hoc declaraut timores et aegritu- 
dines, quae iu hac parte exsistunt', hoc quoque loco pro 
Platouis ratione testatur. Deincep^ siuiili modo non animad* 
vertit se probare in corde collocatam esse partem animae, in 
qua est iracimdia^ Iiis verbis: ^Xam et cordis in timori- 
bu8 palpitatio et totius auimae ad cor concursus 
evidens est^ cum haec minime alias succedendo conse- 
quendoque accidant, ut aliud, quod uatura simul cum 
aliis afficitur^ quare etiam homines in semet ipsos 



— 2J>9 — 

'x«^o 6vvi.ittvov0iv ffg ttVTOvg cvvttyoiicvoi irQog toiko mg 
^fcv ro ^yijiovixov xttl Xttra eitrriiv cog av rovrov (pvXaxtixijv. 
^xal T« rijg lv:(}]g xa%}] ivrttv^ot nov avfpvag yivfrtti ovdf- 
^vog aV,ov 6v^xaCxovrog ovdl Ovvakyovvrog roxov, «Jlyij- 
^dorav ycig rivtov xara ravrcc yivoiifvcav O^podgciv irfQog^ 
^liiv ovdfig | i^ifpaivu roitog ra na^r] rttvttt^ o dl xfQl rijvdAt 
^TCttQdittV (id?uilra.* ravra xavrrc rfiqcofuv aXf]^^g imo rov 
XptHfiirxov kiyf6^cci xal xaQaxalicoiiiv yt rovg ano avrov 
fieuvf]6^tti re «iWcSt/ xal (ii]xiri xaga r]^av irifav ixi^rjrftv 
tt:t6deiliv t^fQ Tov rovg cfofioifg xccl rag kvnag xal xavO'* w 
00« roi«rT« xccd}] xarcc ri]v xaQdCav Cfvvi0ra6d^ai, aXJia 
rovro fifv xal nQog ttvrcav ogioXoyov^evov kaiipdverai rSv 
I^rcjTxmf' ov liovov yccQ XQvOinnog^ «AA« xal KXaivOrjg x«l 
Zfjvcjv iroiiiog rcvrb nOicanv' ixelvo S\ iniCxixrBCOai %Qi] 
iiorois iv cj) ri]v naOttv ttiicpi6^Y]rt]aiv elvtti Cv^piptjXfVy ei is 
xal ro koyitoiifvov icnv ivrav^a* bI yaQ, ScxeQ ro 9v- 

1 %a»6 MABCh }«t»' o K. — tts nvTOVir MABCfa ifg tevxovg K. -^ 
3 xrrt Tucra r^v codd. edd. yMi %ccQdtav tijv Corn. na) mata avxriv 
noi. — «rTwv TowTov codd. edd. ai'ror t. Corn. crrTwv deleTimas. — 
12 na^' ffVTcar codd. edd. ^r^o^ avxav nOB. — 14 avxa codd. edd. 



avxo no«. — 



cou.sidunt^ cum ad liunc velut principatum et ad 
cor velul 1iuiu.s prinripatns custodoni colliguntur. 
Maerori.s «juoque affectus ibidem oboriuntur natura- 
liter nullo alio corporis loco contagionem cousen- 
sumque doloris patiente. Si enim yehementes qui- 
dam eorum exsistunt dolores, nullus alins est locus, 
qui lios affectus declarot, at cordis tcI maxime'. 
Omnia haec a Chrvsippo vere dici afGiinabimus et monebi- 
raus ibtius sectae homines, ut memoria teneant neve amplius 
aliam a nobis demonstrationem requirant, cur timores et 
aegritudines omnesque id srenus at!'ectus in corde consistant. 
Qnamquam hoc quasi concessum ab ipsis Stoicis sumitur; 
uou enim Chry^ippus solum, .^ed Cleanthes etiam el Zeno 
id absolutc ponunt. Verum illud tantum auquirendum est, 
in quo tota huius rei controversia consistit, sitne hoc loco 
bita ctiam pars rationalis. Si enim, quemadmodum iis^ quae 



— 300 — 

liondig ivagy&g exideixvmai diic &v 6 XgvotTtTtog r[d»; 
xoXXaxig aiQtiHe X6y(ov X€Qiex6iiivov iv xf Tcagdiay ijiieig xecl 
xegl rov Xoyitoiiivov naQcinlijaiag xavtaig ^ tloL ffg^odporfpr:^ 
ixi KQOO^eiYinev anodei^eig vx\q xov xaxa xtjv x£^cdi;v re 

^xal xov iyxecpaXov v:raQxeiv avro^ xC akko ^ to IlkaTiavo^ 
S33r£ xa\ \ 'IxTtoxQaxovg a:todeix^fi<^^rai d6yiia xag astodeC^eig 
aiupoxigag rificiv Ovvd^ivxav^ 

"Ic&g ow aiieivovj i:teidij xaxa xovxo xov Xoyov yeyova- 
lUVj avaiivrjaai xciv imcrrj^iovixciv aTtodeC^eav^ ifxlg &v 

10 inl nkiov iv ro TtQO roi^rot; dtekix^^v into^v^fiarc ra kfiu- 
(uxta deixvvg, i^ av ccv Xig a:todet%ei€ xo nQoxeifievov. t]v 
dh avxo x6 xetpakcciov ix xcdv vnaQx^vxav xal avfifiefitjxo- 
xtov exaxiQGi xav a:tkayxvcov xaxa xijv ovfSiav xov ^rixovuivov 
nQayfiaxog aQ%eC%aL ;[9^t/at' xal 8rj xa vxccQxovxd xe Tcal 

^ CvfL^aivovxa xc^' exaxeQov idicc jtdvxa dit}?.^onev eiinQ06^ei\ 
^v 81 xal xovrcav xecpcckccta rami' jrpcSror niv^ dig ro5?' 
alo^tjaiv re xal xivrj6iv rijv xccxa XQoaiQeaiv ccxact xotg ror 



2 ^fitif dl %al MA ^. Se d BChK; cf. Progr. II, 18. ProU. p. 115. 
— 3 xavxag MABCh xnvxaiq K. — 7 ovv&ixtov M. — 11 inodhiiiri 
M. — iJf 9* av xo xo M. — 13 i%dxeQov M. — 16 xavxa ABChK 
xavxi M. — 



a Clirysippo iam saepe repetita suiit, perspicue ostenditur 
iracundiam in corde contineri, sic nos quoque similes illis 
vel etiam firmiores probationes attulerimus, quibus rationa- 
lem partem in capite et cerebro collocatam esse doceamus, 
quid aliud nisi Platonis et Hippocratis decretum demonstrabi- 
tur utraque demonstratione a nobis coniuncta? 

Praestat igitur fortasse, qnandoquidem in hunc sermo- 
nem incidimus, commemorare demonstrationes elegantes, de 
quibus iu superiore libro fusius disseruimus, cum sumtiones» 
docuimus, a quibus peti posset cuiusque rei propositae pro- 
batio« Summa haec erat, ab iis, quae inessent et accide- 
reut utrique yisceri, secundum rei quaesitae naturam in- 
cipi oportere; quae vero utrique singulariter inessent et 
acciderent, omuia antea exposueramus. Quorum capita haec 
erant, primum, sicut arteriarum cor, ita cerebrum instru- 



— 301 — 

^ciov iiikfCi naQayovTtov oQydvioVj aniQ ovo^a^^Tai vtvQaj 
Tov iyxtqiaXov aQxh^ imaQxeiv 6v^Pi(i)ix6Vj SaxBQ rcav cprij- 
Qiov riiv xaQdiav insira di^ oti ^lKpd^eiOtov nlv tj r^G)- 
^iicav xuv xaxa roi/ iyxi^akov xotXiav oAoi/ ro (cSoi/ au- 
Tixa yivsrai xaQodf^j ov ^{^v anokkvrai yh ovxh fj xara rag 5 
aQTriQiag oike ij xara rr/v | xaQdiav xivt]6igj &6ntQ ysZM 
Xttnuduv 6fioi(og rijv xaQdiav dia^a^ev^ at [ilv xaxa rag 
uQT^Qiag xtv}J0€ig naQafikanrovTat , ro 6t okov ^aov ovtB 
fig aiO^tjOtv ovdtfiiav otVf xivtjtsiv ovdlv (paivarat fikaxro- 
fiivov. insdei^aiisv dl xaij cSc ovdiriQov ovderiQC) x^9W^^^^ 
Tov ilQtjuivov Svvan,€(oVj ovd^ i] xaQdia rco iyxe(pfcka rijg 
(do^firtxijg rs xal xara nQoaiQhOiv xtvijrixijg ov^' 6 iyxi- 
(pakog Ttj xaQdia rijg Ofpvy^txi^ig ^ (<kka iortv ixdriQOV rciv 
HOQitov iriQag dvvifiKog olov ntjyy rtg, ivdsixvmat ie 6 
koyo^ ijdrj xal rrjv ano rtov vootjudrcjv ^aQTVQiaVj vnlQ tjg i5 
iv Totg i^ijg inl nkiov iQov^ev. iyxt(pakov ^tiv yccQ naOxov- 
Tog irotiiov naQa(pQOvijOai rs xai axivtirov xal avaio^tjrov 



3 ^Uttp^naiiv M. — 12 alad^rfxrig AJi. — 13 ctpviniitjg M. — 
14 tnaxii^g coUd. edd. ixigaf nos; cf. supiu p. 223, 10. — 15 tf} — 
fMt^v^a Coni. — 

!iHMitonnn «mmiuni; qufto sonsum motumquo voluntarium iu 
omnia animalis membru traJucemit, qui nervi appellarentur^ 
originem esse, deinde cen^bri veiitriculis coUisis vel vulnera- 
tis totimi animal repent*» sopitum collubi neque tamen vel 
arteriarum vel cordis motum interire, itemque cordc eodem 
iiuhIo aflecto arterianuu quidem motus laedi, totius vero ani- 
malis neque sensum neque motum ullum detrimeutum videri 
^apere. Atque ost«*ndimus etiam ueutrum alteri sug^t^vre fa- 
cultates, de quibus diximus, uecjue corcerebro facultatem sensi- 
toram quaeque motuum voIuntaWorum causa esset, neque cere- 
iirum cordi pulsuum incitatricem; sed Iiaec viscera alterius 
utmmque facultatis quasi fontem exsistcix*. Disputatio autera 
iam niorbonim quoque testimonio, de quo in sequentibus 
lusiuH disseram, comprobari potest. Si enim cerebrum labo- 
rat, tieri facile potesty ut animal dcdiret et motu seusuque 



— 302 — 

yivta^ai xo t/^ov^ xaQdutg di avyxoTitjvai fuv xat axoXdc^aij 
rav TtQoeiQmkiv&v 6% oifdi iv Tta^eiv. eixsQ ovv ovra xavta 
iX^ij xad-asreQ i%Hj oi Xiyovxeg ix xaQdia$ :req^v3uvai xa 
vBVQa liyHV (uv dvvavxat xovxo xal yQatpsiv, ucxiQ xid 

5 akka ;roiUa Xiyovci xe xai yQafpovCiv^ ov ni^v ixi ys x&v 

335^01^ ivaQyag deixvvvat. \ xiiv luv yicQ keyofiiviiv aQiiiv^ 

aq>^ tjg xa vevQa nitfvxevj iyxiipaXov avayxaCov vxaQiSiv' 

oaa dl o XQvaixxog i:ti xXataxov ittixvv&v i:ti xt^g xaQdiag 

die^tj?.d^£Vj ov xb XoyiXsa^cu deixvvai xb ajtkayxvovj aXka 

to xb tv^ova^ai xai xb (pofieiad-ai xai xb Xvzeia^ai xai xdv^^ 
oaa xov ^vfioeidovg xt^g i^vxug iaxiv eQya xe xai Tta^ti, 

thteQ ovv elxov ^dy ^tQoa^ev iv xade xS yQayi^ttxin 
xovxo xai vvv avayxatov avuitvtiaaij oxi b XQvainnog iv r// 
luxa xag TtQoyeyQafifiivag Qtjaeig ki^ei XQOx^iQ&g ^dXiv i^ 

i^ ivbg aQxea&ai fioQiov xag dvvdiieig dnqioxiQag Xaji^vet 
liride iiiav dstodei^iv { TtaQaitu&iav ij ^ti^avoxtita xa Xoyo 



1 t6 (o^v M. — 3 %al ot liyovTBs codtl. edd. %a\ noa delevimus. — 
5 ivfi y( ^I. — C loyiiofiivr^v pro Ifyofifvijr M; cf. Proll. p. 83. — 
8 Sl X^vGiirnoq ABChK d' 6 A> M. — 11 tQya zh (sic) 61 vflc^j} A. 
— 15 iiovov ABChK ftOQiov M; cf. Proll p. 23. — 



privetur; si cor, ut coUabatur et intereat, eorum autem, quae 
modo di3d| nihil quidquam pfitiatur. Quodsi liaec ita se 
habeuty sieut se habeut, qui dicuut nervus e corde oriri, 
possimt illi quidem ita dicere et scribere^ ut alia uiultu, 
non tamen evidenter in auimalibus monstrare id ])ossunt 
Principium euim, quod dicitur^ uude uervi oriuntur^ cerebrum 
esse necesse est; quae autem Chrysippus effusa admodum 
oratioue de corde disseruit^ ea huius visceris doeeiit non 
esse ratiocinari, sed irasci, sed timere, sed docere eetemque, 
quae pai^tis animae iracundiae pleuae operatiuues et afiec- 
tus sunt 

Quod igitur iam supra in hoc libro dixi, id etiani uimc 
iu memoriam revocaudum est, Chrysippum in uratione, quae 
h>cos a me ante adscriptos sequitur, absulute rursus ita 
puuere, ex eadeui parte utramque facultutem uriri, iiulla 
neque deuiuiistratiuue ueque persuasiune neque prubabilitato 



— 303 — 

:tifo6Ti^Bigj 6g i^ avtijg fpavBQov ictai rijg Xi^sog avvov 
^ovde Tov TQoTtov ixovC^g' ^aroncag ovv axrto xara rama f 
^ilax^tlOofievov^ idv rs (lij (paai rrjv kvTtrjv xcd rijv ay&viav 
'xol rijv odvvTjv a?.yT]d6vag eivai idv re aXyr^dovagj iv aXXG) 
*yivovTai to^o) ij tc5 r^yefiovixa. ric di avra xal inl T^g & 
^iaQag xal inl roif ^dQaovg igoviiav^ uTtBQ i\Lq>aivBi srfpl 
^xiiv xaQdiav ytvoiieva. ov tQonov ydp^ orav Tor | srodaSSO 
^Mvayiiv J] tijv xeq^akiljv^ mQi rovrovg rovg roxovg 6 novog 
^yivetai^ ovTtag avvaiO&avo^E^a xal rijg xara Ttiv Xvntjv 
^akytjdovog nfgl tov ^cigaxa ytvofiivfjg, ovr^ rijg Xvnrig ovx lo 
'owJjys dky}]66vog oirte iv irtQCi rivl r6na ij rc5 fiyeiiovix& 
'iivrt^g yivo^ivtjg,* nQog ravrrjv t»)i/ Qijoiv dixaiov dnoxQi- 
va6^ai Tc5 Xgvcinnc} xa^* exaarov av iQara XBtpaXaitov 
tv^itog dno rijg aQX^iS ^o nQfaror dvaXa^ovTag^ iv&a tptjal 
T^v Xvnrjv xal r^v dycuviav xal rip' odtjvtjv dXytjdovag w 
vxaQXHV. iiT€ yaQ iQtarSv tjiidg ovTtog Binoi Tig^ mg Xqv- 



1 avTtty Toy^f xAv A. -^ 3 liax^r^coatvov corruptum videtor; for- 
tasae lix^i]aixm inq. — iytavinv akyrfdovag cudd. edd. dymviav %at 
xqv odvvf^v dly, Com.; cf. infra v. 10. — 5 yiVorrai MAB yivic^ui 
ChK. — 13 iomx^ MABChK iQdkxu noa; cf. Proll. p. 83. — 15 od«* 
vifV %ul dlyr^dova M. — 



adiuncta, iit ex ipsis vorhis patoljit, qnao in liniic modum 
«<* kubent: *Absurtle igitur secundum liaec id pro- 
nuntiabitur; nive maestitiam et angorem et afflicta- 
tionem dolores esse negant sive dicunt; eos alio 
loco quam iu principatu animae fieri. Eadem de 
laetitia et fiducia^ quarum in corde ortus appa- 
ret; dicere possumus. Quo euim modO| cum pes 
dolet vel caput^ liis ir locis dolor accidit, ita 
dolorem e muestitia eonceptum in ])ectore exsistere 
^«eutimus, cum neque maestitia dolor non sit iiec 
ulio quopiam iu loco quam in principatn concipia' 
tur.' Ad haec respondere CJirvsipj^o aequum est idque ad 
Mugula quu(*que, quae proponit, capitu exordio statiiu sumtu 
a principio, ubi maestitium et angorem et afHictutiuuem 
Joloren esse ait. Sive enim quis, ut Chrysi])pus, interrogandt) 



— 304 — 

Ci:tjtog etQ}ixsv, BtxB inotpaivo^avog^ inaivioofLBv avrov xov 
Xoyov xal ^iyao/ici/ aytaviav xal kvzrjv xal odvvtiv akyH' 
dovag dvai rc3 yivei^ ^iakkov di^ U XQ^] ^oTg ovoiiaoi xata 
xriv tav ^Ekh]vG}v %QYi6a0^ai Ovvtjd^etav^ odvvag xal a2.yt)' 

b dovag ovdix€Qov akh}kov dia<piQBiVy &<S7ChQ ovd\ xiova ovdl 

Gxvkov ovdl a:tag xal otpd^ak^iovg' aytoviag (tivxoi xai kv7t%\g 

olov yivog eivai xi xiiv akyrjdovfc. xb dl iv rc5 yye^orixa 

xonfp xag akytjdovag yivea^aiy xovxo ovxixt xa XQvCinna 

837 Cvyx(O(ft}0o(iev [avx^ xiiv akyijdova xaxd ye xb \ {^yefiovixov 

10 Cvvicxa0^ai\. dixaiog ovv iaxiv ejtLdet^aL xa^^ ev xal rav- 
xbv ankayxvov a^itpoxiQag ipxia^ivag xag dvvaiieig. xairoi 
xi kiyo xad'* ^V xal xavxov; ov yciQ TCQog XQvaiTcnov ovxco 
XQi] nouta^ai xbv koyovj akka TtQog ^AQiaxoxihiv avyx^' 
Qovvxa (lev elvat nkeiovg dvvd^eig fi^civ iv xtj 4'^XU ^P 

ibyivec diatpeQovaag, ov ^fiv ev riAAc} ye xal akkGi ankdyxvct 
xa^idQvad^ar ndvxtov yaQ aQxijv elvat fiovkexai x}jv xccQdiav, 



4 ddiivaff d% %al MAB od, xs %al CbK S\ vel te deleTimus. — 
9 verba inde ab avtto uaque ad avvi^azaad-at delevit Oorn. — 10 na^' 
Iv xavzov M. — 12 iiya %al ^ad"* Vv M; cf. l*rolL p. 112. — A verbi:» 
ov yuQ ineipit excerpt. iX codicum FP continuaturque ad verba /rc^ce 
Sh loyCisa^ai (p. 305, 3). — 14 siutiv P. — 15 aXlov anXdyxvov M. — 
16 njy ante naQdiav om. ABChK; cf. ProU. p. 35. — 



sive affirmaudo iia dicet, orationem eius laudabimus conce- 
demusque maetititium et angorem et afliictationem dolores 
esse genere vel potius, si nominibus e Graecorum cousue- 
tudine uti volumus^ afflictationem et dolorem non inter se 
differre^ sicut neque pilam a columna neque lumina ab ocu- 
lis; angoris tamen et maestitiae quasi genus esse doloi*em. 
Quod vero ait in principatus loco dolores effici, lioc iam 
minime ei concedemus. Acquum igitur est eum ostenderc 
in uuo eodemque viscere utramque facultatem colloeatum 
esse. Sed quid in uno eodemque viscere dico? Non ita 
cum Chrysippo loquendum est, sed cum Aristotele; is enim 
plures quidem in anima facultutes, quae genere inter se 
discrepent^ esse non negat; non tamen in alio atque alio 
viscere coUooari vult; cum cor unum omnium principium 



— 305 — 

o di XQv0i:r:tog ovde rng dvvdiiitg avrag difdXdrntv aXhj- 
/Aor ouo?,ir/fr ovdi ittf^n fiiv rtvt dvvd^ift QvnoviS^ai t6 
tiou?'. irtQu dl iTtt^v^BiV, mp« 61 loyi^sc^ai. ovxovv ovdl 

}fui:^ OVT(0 XQ}] TtQOfiukkilV «iVo, Xd^dlthff oUyOV iilJtQO^d^fV 

iiyoHfVj ijttdst^ai TtaQaxaXovvrtc^ ^ cSj iv raxn^ roTtc} rov »> 
Zioov y.al ro ^vuoeidig iori xal to ?.oyi0rixov xal t6 im- 
itru>/T/xor, t6 roivvv TtQorsQov rt rovrov xa\ ysvtxmsQOV 
ttlT)^u(c rovro naQtcxakico^ev t^ XQViStn:tov f] nva rav anb 
f.rror xaraor i^aaO^ai re xal anodstltci* voiJto di iori t6 t^^ 
cvT)^^ (Ivfct dvvd(isci}g SQya to t* loyilea^ai xal t6 ^viiov6^ai tit 
'/.(] To liQfo^drtov rs \ xal noficatov ;:«i aq^Qodioi&v /artdv-SUlS 
uiiK iiufrg filv yicQ ini re rcSv d?.6yojv toitov ivaQy^g iitt' 
d:r/.vvuev ftiTclf XBXfaQiCnii*a xtcl nQocirt rciv naidfov o? 
/.i);'fouc5 ulv 7ixif5ra xQ^vrrct* ^vuoXg d\ xa\ imf^v^iatg t6%V' 
orTi-.Tci^ uamQ ra ^)\QCa dov?ievovCi» xa\ f^iiciv yc avrav i5 
o u.'i' rr3 ?.oyt6^^ (idXiara XQ^^^^^S tjxtOra im^v^firixog 
t/ k6Tt xa\ ^viiixog, 6 di imo nvog rav dkoyfov rr]g ifV%7ig 

:i Irnrto^M MP XoyCa^tti A Aoy/Jf<?^«i F Corn. BChK; cf. Proll. 
I>. 41. — 10 ro rf Ivmia^cci M. — 12 ccXoyoiy M aXXmv ABChK. — 

^i.itMut. rhrvsippas vero ne facultaies quidem ipsas inter 
^ «li-t.in* ooncetlit neque alia excaiuL^scere auimal^ alia con- 
iui»iNrt4v, alia ratiocinari. Quocirca ne a nobis quidem 
uuaf^tio ita proponenda est, ut modo fecimus, ut ab illo 
I>r"l>utiouem ali({uain exigamus, qua in eodem loeo iracun- 
*»i.!m et rationem et cupiditatem esse confirmet, sed illud a 
' l.r\>i|n>o vel a quopiam alio eiusdem familiae philosopho 
n'<;nireudum, ut id. quod prius et communius est, constituant 
• (k*monstivut, id est, ut rntiucinationem, iracundiam, cibi 
!"'ti.mi^que ac veneris ap]H*tentiain eiusdem esse facultatis 
'•^^•litlaut. Nos enim cum iii bnitis animalibus seiuncta 
Im.c- i>>>e evidenttr ni<»ustrare pos>unius tum in pueris, qui, 
"t ratione uiinime utiuitur, itu irae et cupiditatibus vtdie- 
uit'iiti-<iiuis tainquani bestiae serviunt. Atque ex iitibis ipsis 
'1 i*i<*ui ]]]i*, qiii ratione plnriiuuiu utiiur, miniine cupitlitati- 
" >* irihjuo afticitur, contru qui irratioiiali alicui aninii parti 



— 306 — 

ILOQiav CLQxoiievo^ 7]%i0xa XQiiixai XoyiOjia. xal rijg Mfidfia^ 
61 ava^vtjCrtov iv rovTOD xijg EvQiiridou xal rov ^Otui^iXOv 
^OdvOaioD^ ^ iv ols icraoiaae nlv ixdtBQa TCQog allii?.a rijg 
il^^vxijg ra fLOQia drjkovvra aaipcig, ag ovx ^v ioriv^ ivixrfii 
3 di i:tl rov aofpouriQOV ro fiikriov. ijcl ds rijg aTtaidsvrov rf 
xal fiaQ^dQOv ro xeiQov. xai ijrl jio?^l(3v dv^Qcinav rotavru 
ian yivoueva xara r{]v tl^^xh^ '^^^^ XoyiO}iov jrors nsv rw 
dviiOBidsi iiaxo^iivovj :rora de r^ in:i&v(ifirixa. 6 61 Xqv- 
ai:t7tog aiia rotg dk?,oig Hrajlxotg i:zl iiev rav dkoytov ^ciav 

10 oftoaa X^9^*' ^Qog ro doyiia iiijdl im^vnstv <pdax€DV' xai 

:ltt9fiot TteQl r!jg dvaiaxvvriag roi; Xoyov JtQoad^sv | siQ}jrar ijtl 

61 rav 7cai6(ov avfa xcd xdrco ntQinkixovaiv , ovx daavrcng 

(liv dxavrsgj dvaiaxvi^ovvrsg 6€ xal xaQcc ro q>aiv6(iBV0v 

d:toq>acv6(i€voi ndvrsg. siQi^aerac 6i ftot xal jteQi rovxcov 

15 inl nkiov iv rotg iq>B^ijg. cjaccvrag 6s xal nsQl rcSv xard 
rrjv tl^vxijv nad^tov ri^jg dia^poQdg ov6iv 6uokoyov(i£vov oit£ 
ror^ ivccQyiaiv ovre dkktj?.oig kiyovaiv ov&^ exaarog iam^. 



8 To im^vftriuxa M. — 14 ttgi^aetcu iioi 61 MABCh f^^. Si 
fiot K. — ' 



succumbit, is minime utitur ratione. Hic Medeae Euripidisi. 
hic Ulixis Homeri exemplum est memoria repetendum, in 
quibus duae illae iinimi partes inter se dissideutes nou iinam 
esse facultatem manifesto declarant^ pervicit autem in sapiento 
potior; in indocta barbaraque deterior pars. Quod in muliis 
hominibus videre licet, in quorum animo id accidit, ut ratio 
modo cum ira, modo cum cupiditate certet ac pugnet. At 
vero Chrysippus Aina cum ceteris Stoicis de ratioiiis quideui 
expertibus animalibus nobjscum pedem confert ac repugnat 
decreto ne concupiscere quidem bruta contendens, de cuius 
oratiouis impudentia supra iam dixi; de pueris autem ultro 
citroque tergiversantur, non omnes uno modo, aeque impti- 
denter tamen omnes et contra ea, quae perspi<ua sunt^ reclu 
mantes. Qua de re postea plura disseremus. Puri ration»* 
etiam de animi affectuum differentia nihil atfeiimi^ in quo 
vel cum evideutibus rebus vel inter se vel secum quisque 



— 307 ~ 

:r^p2 uv aytuvroyv iyvoxa xura xov i^iig koyov rov 6' SuX" 
^iiv ovTool yccQ 6 TptTo? ovx otda onog 7caQ6Vt7tf0£ 8iic 
rag rdv 2Ir(oi'x(3v fg^tg cthovin^ov firi ^TQog riva tc5i/ tmo 
Xovai:t7tov yfyQauutvcav^ akla Ttgbg aitavra rijv avriXoyiav 
:toitia^ai. iyto d\ av (itv xal avrog 6 XQvOtmcog ye^Bro 5 
:ttQirrcig tfQi^uivtov vtp* iamov xal rdxa av rp do^dvrov, 
(o; ttvrog tf}]6iv, xmo yQa(i^iccri0rov rijfog ij yQabg adoAf<T;|fOV- 
0}jg £ioija{tai. (^i/.rtov p^i]v tivat it}]df oAos (iV}]iiovtvstv' 
Tft dt akka OvuTtavra dixa rtuav iv iitv to TtQO tovrov 
()/iJ/.itor, a:ttQ ijv andvrtov ioxvQoraray rotg dh TttQl rciv lo 
rfj^ infxti^s 7taii(ov ttjrovuivoig tyvtoxtiv ava^Btvai roSs rb 
y TcSr if:touv}]udr<ov. | tovto (liv ovv^ iav 6 ^sbg i^fta^SiO 
oco^tj, :tdvTCJc ytod^onsv. intl 8i iv tc5 vvv ivsorcirt Xoy^ 
uv}]uovtvoai Ttdirtcov 8tiyva)Ufv cov slnsv 6 XQVOtXTtog iv 
Ti5 TCQOTtQC} ^"50? w^^g VTtsQ r]yt(iovtxov dtccksyofisvog, s^ijg ^^ 
civ sh] xatQog ?/()i; Ovvdmctv rotg slQr]tiivotg ra kotna. 



1 nsol Tflor ^f. — 3 d^LOvvtat 11. — fi?) oaa codd. edd. fi^ sr^og 
rivii noa. — r» r^ix* «v t^v M. — 9 rtuav MA tfuvav li riiivcav 
1 liK. — 11 Ycxxii Toof codd. edd. xorra eiecimus. — 12 tovtiov M. — 
ITi vt';tr/!)* rfyffioviyAo M fff. rjytfiovinov ABChK ip. vnlcf ?};*. nOB CoU. 
l-b. 1T'J, i; tiOl. 11: 253, 6. — 

conseutiniit. De his omnibus in eo, qui sequitur, libro, hoc 
"-t (|!i:v/t('. .^-Npunt.Te constitaiinus; nain liic tertius nescio 
(jiiomodo insimravit propter Stoicorum contentiones. qui non 
tauium contrii quaedam a Chrysippo scripta, sed contra 
oiania a nobi.*< nisjiutari velint. Quamquam ego eorum om- 
iiiuiu, (iUae ii»sf Chrysii)))us inutiliter a se esse scripta sen- 
si.s^ct •juucdue iortasse alicui, ut ipse ait, a grammaiista 
((U(>.l:im \rl aiiicula l)laterante dicta vidercntur, satius esse 
•aixi omnino non meiitionem facere; cetera autem omnia 
^•iiariani partiuis, quae omnium essent firmissima, superiore 
l.lno persecutu^ siun, quac autem de animi affectibus quaere- 
ruitiir, iis t»/rriuni hunc librum dedicare statueram, quod 
(juideni, si ssahitom m^bis deus praestiterit, utique peragemus. 
(Jnoniani voro in prae.^(*nti hac disputatione omnia ea referre 
(l»'(r»»vlmur>, (jHiio Chry.sippus in priore libro de anima, cnm 
(le piin(.i)»atn dis«<i'rerot, scripsit, temi^us iam est iis, quae 



I 



— 308 — 

avvtxhs ovv rtj TtQoyeyQafiatvg Q^tsei tov XQXHSiznov toiade 

tig iati' ^xa^* tjv m fpogav xra ta totavta Xeyatca navta' 

fli/afifiv <Sov t^g xaQdiag^ &07CBq tijg tf/vx^g xai ^amo^at 

trig xaifdiag* ktyoiievj ovx fxfg avtinaQik^otBv av tivsg i]fiiv* 

5 ^inl tov iyxB<pakov xai t<3v 6:rldyxvcav kiyovteg xal tov 

^rjnatog^ alka totg nQOSiQrniivoig TtaQaxXriCi&g. ixBlva ytzQ 

^fioi doxBt kiyBO^aij <og av ttg B(pr] ^tav ivtog Oov axctoiiai* 

^ditxvovfiiv^jg tijg xaxoTCOitag inl toOoikov' tfi d^ xaQdia 

^xa^auBQ av trj ^vxfi X9^H'^^^' ^^*^^ rovroiv ictai ifi<paaig 

10 ^itpiCtaOi fiakXov/ ott xal taHta TCQog ta firidlv anodBt- 

xvvBiv^ akkic Idicitag imxakBtCd-ai (iciQtvQag ov6b XBQaivBt 

ti tav TCQOxBifiivcDV , aXXcc tb na^r]tix6v tB xal akoyov tr]g 

i^vx^gj ov tb koyi^ofiBvov ivdBixvvtai xatic tr]v ocaQdiav 

HA\vn<iQXBiv, avtiXQvg drjkov \ o^bv ovdh inl nkiov iv avtotg 

15 xQfl SicttQifiBiv ofioiav ixovdv atoniav olg rjdr] nokktixig 



1 tiddt M. — 4t ag dvtl naQfXd-oitv A iag Sv itaQild^oisv Corn. wg 
dvtmaQiWoitv dv noa. — riyLag codd. edd. riiLtv nos. — 9 r^; '^xrii 
M. — 10 uQog to M. — 14 vndQ%n, M. — 



coniiiiemorata sunt^ reliqua adiungere. Continuantur autem 
iia, quae antea adscripsimus^ haec verba Chrysippi: ^Ex 
qua propensioue etiam huiusmodi cuncta iactantur: 
^attigi cor tuum'; quasi anima dicatur^ atque cor 
attingi dicimus^ non^ quemadmodum aliquis nobis 
obicere possit^ de cerebro vel visceribus vel iecore 
loquenteS; sed convenienter iis, quae ante dicta 
sunt Illa enim ita mihi videntur dici^ quasi sic 
loquaris: ^interiora tua tango'; iniuria scilicet adeo 
peuitus penetrante; corde autem perinde atque 
anima utimur. Et haec quidem^ si quis auimum 
intenderit; manifestius liquebunt.' Haec quidem prae- 
terquam quod nihil demonstrant vulgui^que in testimonium 
vocant, ne efticere quidem quidquam de quaestioue proposita^ 
sed afiectibus obnoxiam partem aiiimae expertemque raiiuuis 
esse in corde, uou rationalem osteudere iii aperto est; qunre 
in istis^ cuni uou uiiiius ubsurda sint, quani ea^ quae suopius 






— 309 — 

idstia. iiBxa di xr^v nQoyeygaiinhvi^v gijaiv iteQa ng ifpii^g 
iariVy iv y rovg a<snkdyxvoi*g re xal rovg ovx i%ovrag iyxi- 
^pakov i^riyelrat ncig liyovrat^ ttsqI ^g avraQxag ifA:r(f06&Bv 
itQf{tau ii€ra dl ravra rotdvde nva yQdtpsi QtjCtv ^xara 
^totdvde fioe doxovCi iidktar€( (pogav xal oi rtfnoQi^rtxcirfQov s 
*:Epd^ uvag fpeQOHBvoi opfiav ixl rb ravrriv ixa^rdaat^ xad^ 
§1' fpogav ixircivotfreg xal Trgbg r« kotna rciv anldyxv&v 
onoetdcig tpiQOvraiJ ivrav^a ndhv 6 XQVCtnTCog ovx otda 
o:c&g ayvoet xaraaxivdtav hiQov ri rov jrQOXstfiivov Cxifi' 
Itarog. ot yicQ aneiXovvrig ri6tv &6:cbq ixx6^*ai rovg orp^rck" lo 
uoiv tivrav ivtors kiyov6tv ^ xardi^ai rrjv xeipaXijv J} Cvv- 
xQlfat ra axikfj^ xara rov atrrov tQo^rov iartv ore xal rqv 
xttQdtav ixandaai tpaalv iv iarp rci aTioxrelvai. aVM rC 
Tovro HQog ra naQOvra^ ro yaQ UTror enstv iviors ra i5ra 
xm ri]v Qiva xal dtaairdaai Tcokkdxtg dkki\kotg \ dnstkovatv Zit 
0% av^Q&noi xai nov rtg svxofiivri TcaQa rcp noirjr^ ywii i6 



4 fitrit d^ tavTtt ^^ M. — 5 rificDpTjxairfpor M. — 8 ovx ttS* oxtog 
M. — 13 le» to M. — 16 dlXiqXovs M allovg ABChK dlliiloig nos; 
cf. ProlL p. 96. -- 



lommeinoraYi, uoa ninpliiis inuuornudiini arbitror. llauc 
nraiionpm alttTii Ntaiini sub>tM|uif\ir, >i1)i, quo niodo viscerum 
iprebrique exportos dicaiitur, cxponit, de qua supra satis 
<lictum est. Sod post hanc uliam his verbis adscripsit: 'Ex 
buiuscemodi propensioiie maxime mihi videntur 
etiam ii, qui paulo iracundius ad ultionem in quos- 
dam feruntur, ad cor evollendum incitari, ex qua 
intenti ad reliqua etiam visc«»rn siiniHter feruntur.' 
Hic nirsus Chrvsippus noscio quo modo nou vidot se diver- 
Muu quiddam a proposita quaostione coniirmare. Naui; qui 
«liis minaiitur, /juemadniodum oculos eorum olisuros se non- 
mimquam aiunt vol caput confracturos vol crura coramiiiu- 
tiiroH, ita interdum cor so evulsuros inctunt, hoc est iutor- 
iVcturos. »Sod quid lioc nd rom, do qua quaorimus? Nam 
aures et nasum se abscis^uros intordum ot di<corpturos saepe 
tther alteri minitautur homiucs atquo otiam quaodam apud 



— 310 — 
tidi UyH' 

i04^^ivm XQ04SffvcaJ 
ti oivv ov zrd tb r^Xfc^ ^9xk^ ^^i^ 1^*^^^^ icro^itiTOfftfdic, 
itpiltttte XQv6isnt€^ xtd tav^^ l^iiviQov iiovti^ luiQti^povvtR^ 
tfflixovtov socjjri^V, a uoaaov ^v ci ^iCtivHv iiwatov ^ roiV 
idi&t€ug; ovtog ^iiv ys arpo^ toig SjJim^ itt 2ud t€tv&' vifQ 
ipcato^ iyQat'^' 

*xul Titvbv ildov^ y€Ufig iQixvdio^ i^ov^ 
10 *x€i(Uvov iv dioiid&j o d* ix^ ivvia xitto xiXs^Qa' 
*yvji€ di (iiv ix€itiQ&e ^€CQri(iiv& Ij^r^cQ sxhqov 
^diQtQOV i6& dvvovtig^ o d' ovx a:rauvv€to jjBQiSi. 
^jlfjta yiiQ EiixvOi, ^ibg xvdpi/r ^riicpfcxoirii' 
*nv%€id* iQjpiiivfiv dta xaXlixoQov Ilavo^cijog* 
15 iv tovtoig 6 xoititi^g ii^^cQyag ivdeCxvvtai tb rij^ t^*X^^ ^'sri- 
dt^fiqrixou (iiQog v:tf<gyjiv iv 5^«ri. ^didr^ yaQ* ffrfiiv ^ 



2 xov lya iUgw x. r. X. JL XKIV, 212. 213. -> 3 «ic9ia(pai MAB. 

— 4 ov% « ^sic) to M. — 9 y.cd Tirvov ftffov x. t. I. Odvsi. Xf, 676—581, 

— ypaii?^ MAB. — i^ov pro viov M. — 13 x^vfidr^v pro xrdpj;» MAB; 
cf. ProlL p. 49. — xagtiitotTriV (eic; MA. — 14 xecJUjo^ov A. — 



poetam mulier haec [>recatur: 

^utiiiam iufixis ego dentibius Iiuius 
rodere vel mediiim possem iecur.' 
Cur igitur, carissime Chrvsippe; iios uon etiam ieeur animae 
principium prommtiamus idque teste Homero^ tanto poeta, 
cui fidem tu maiorem quam vulgo habere debuisti? Hic 
sane cum alia de iecore tum haec tradidit: 
*et Tityum vidi, clarae telluris ulumnumy 
porrigitur cui tota uovem per iugera corpus; 
hinc atque hiiic geuiinus rostro urget vultur obunco 
immortale iecur tiindens; iacet ille supiuus 
uec depellendi majiibus datur uUa potestas. 
Latouae namque au.>us erat tentare cubile 
nobilis, aeteruo fuerat quae iuucta Tonanti, 
cum Pytho Panopei peteret per amoena vireta.' 
His poeta evideuter osteudit appeteutem animae partem in 



— :ni — 

/.Tfi>pio/<ffi» 6 TiTvo^ vjiQuUd Tijv /tij(6^ dtft Tovro ;'r:rfj3i;j 
i VTov xfiQvvift ro >;-Trc()\ Ws* |^<VI «iVo ^((?AaTf( tiji(oqov(1€' 
rot ro x«T(:Ql(iv rij^» iVJp^ft)^. «/./.« evTKV^a fifr i:i(ctv& 
t!)v XQvat:r:rov /xo'i'r« <yifi).T);(y«iT« to z«Trf/?«>lAor faVoi; r^v 
rtfl|fn'. /)' 0/'^ di jjroi :(tQ((tvit in^dlv ^ Xf^O^' ««itop xfifilfrs 
Toiv ur(QTvghaotnr(c^. fVT(cvd^(c voutico ut (Sxwihvai rap Axo- 
/MvffovvTo^v Tt x(ci ^trcyouBviov (c/./.il/,otg TCQrcyndtCDV ^ Scit£Q 
yf x(iv rof^ ^l^i^ ''(oi' :rQoyfyQ(cuuivcoVn iv otg (pri6i ^xal ric 
*ra>i' oQyt^o^uvcov 61 :r(ld^)i (fcctvncci n^foJ roi/ d^coQccxci yivo- 
'ufvcc xcA Tcc Tciv focivTcov^ (oOTf x(c) Tijv imfh)yLi(cv nciXtcJtcc 10 
'yivfOtfcci :rfQi toitoiv roi*v roVoiv.' ic^ ' ixccOTrf rc3r Toiovrciv 
Q)li>f 01 V i:rtcfi^fyyfOd^Cit :rQoGi]xft 'ri oit, co XQvot:r:rf, rovto 
.Tpoc ro Ao^iarizoi», v:rlQ ov ^riTovufV]^ ov yaQ dt] :nQl t&v 
onyt^oufvcov ij i:rt^vuovvTOV i; clucptOihiTJjc^tg lyr, fi xccta 
T'n' ^(OQcc/M Tf xcu :rfQ\ rbv ^ioqccxcc rolg ovrcog fj^ovtf* 15 
xir^iTfti ra ^rccdt^^ alka fi xcc\ ro koyLloiiivov ivrav^a 

1 fii ant<* avro mivU incluMiiiU5. — 5 i^ n M. — fiagxvQrjoavtttg 

*f'i«I. *'t\i\. u((o*iujt'faorTug no-». — fr/.nlo&of vrov M. — 9 (fctivsrui in 
<. *i\-\. fiM. )*nvt -i/tJortv.nr , a iiobis uute .Tfoi roi' ^. collocatnm: cf. 

] '2:\?, 14. — 

i«T4»r«» r^^«*. 'JVoptiTca <'nim'^ iiiquit. VjikmI Tityns roiKupivit 
I.. *.!:..•• -♦i'n^i'^.1 ii*)i'rn'. vMltiin»^ i'iu< iMi-nr nMlmil'. uipote 
«jui i\h vi\ puti.N^iiiiuin j>«\rtc .^ui>)'lirii:ui ^uhiint, un«I«* orij|(o 
iiiiiin;it> ox^titerit. ljn;nni)u;ini lii»- (/lirvsipi»us Jiaulanclns 
••-t. f|vo*l ea. (jiuio 6rntonti;nn >u;im py(M>ui\a e>>*'iit, de in- 
1 .stri.j >iii*iitio ]u*;Htormi>it. l l)i vrro aut niliil officit aut 
rnptr;! so t<>>tf^ rit;it, ilu «M»ni, «jimM (jU.innjUt* rom siMjuatur, 
• /ii«l iiitor s«' rr]«n'j:n('t, iiun int''lI»"jtTo cxi^tiinc», fjuoiuail- 
!i.«H|',ni rti;\ni in hi^, (|uao suj»ra a-*ri|»t;i sul)^ri{uuiitur Ins 
^iiiu^: 'At<ju«* ctiiiin ir;i>r(»iitiuui ;'i'fcotu- «*t aman- 
*':iiu in )ie«T(.r(> a |»jM rcnt, ut ftiaiu oupiditas his in 
\*tvi< nuixini»- cxNistiit.' Ad >i:iLr'.l.i huiu^( riuinli dicta 
JH- i.Mujin' li(«'t: 'tjnid iuritur, ('lirv-!; jm», l;or ..1 i ;irtom 
r.«nHn;!]'*ni, df (|M;i f|'j;u'riniu-y' Nc!; «'niiu *h' ira.>(<'u(:bus 
v»i i-i»in'U)»is( cniilni^ rontnfV^r^i.t iMit, iu tli(»riit«n«* oinafjue 
t)n»r;ifori it;i all«'rti«5 hnn-iniln:^ in»\''pnt.r j;tV''<.t;is, sed. 



— 312 — 

iariv. fV^lq^ d^ Toutcsv tdde y(fdq>Ci' *£v (idla di xagi' 
Zi^(Sta0t rb keyoitivov^ ag Iq^^v^ xai ai iv | auroig ytvo- 
^liivai liekirai xal Qfj0i<ov xal tciv ^a^a^ckrfiiGiv. iv a '/^9 
*r«UT« Ttdvta avvtikeltai^ 7cdvtia$ ivkoyov iv ixeiva xai t^v 
5 ^tov koyov du%o6ov yivea^ai xal kiyeiv rntag xai dia- 
*vo£ic9€u xatic ixetvoJ dkti&ij tavta yQdtpng^ cS XQv0i7i%i. 
xad^ o yicQ iv iavtoCg lisketc^iisv Jj xal iiita dyij^ dieliQ- 
XOfiB^cc diavoovfievoij tovto ictc to koyi^ofievov, idka 
TCOtfQOv iyxitfcckog tj xagdta to dtavoovfievov itStiv^ 6 hco 
10 ap2V^ ii^tov[UVj ix9^^ cccodei^ca os xal /i»; ro arpcSrov 
k^mia kajiovta XQog a:cdvt<ov ouokoyovfievov riyeta&ai u 
TcaQCi aiftov ickiov i^etv elg r^v rc5v ^^tov^evcav evQCCtv. 
ovdelg yovv iotiv^ og ovx o(iokoyf]oei , xad'* o CxeTCtoueda 
xal dtakey6(ie&aj xatd tovto tb hoqiov etvat ro trjg tvifn 
15 fiyefiovtxov. dkkd ov tovto tiv to t^^^ovnevoVj dkkd ei xap- 
dia roD^' vicciQxet ro ^oQtov^ o:ceQ ovx dxidet^ag, ei jir/ :ca 
ctQa iflg cda&ccvea&ca xatd ti^v xccQdiav koyi^oitevog. dkka 

2 rtvtotg codcl. edd. avtois n08. — 7 %»^6 (it. v. 13) M. — 17 I071- 
ioiiivov codd. edd. loytSofUvog nos. — 



haboretne ibiclem sedem pars ratioualis. Post liaec deiiicep:) 
ita scribit: ^Optime autcm lioc ostendunt, ut dixi, 
etiam quue iu uobis ipsis fiuut et oratiouum et simi- 
lium meditationes. lu quo enim baec omuia confi- 
ciuntur^ in eo etiam i>ermonis exj)licatiouem fieri 
et ibidem loqui nos ac cogitare prorsus conyenii' 
Vera ista sunt, Chrysippe. Nam qua parte uobiscum medi- 
tamur vel etiam silentio uliquid cogitantes explicamus, eu 
est ratiocinans. Sed utrum cerebrum an cor, id quod a 
principio quaerebamu.s, es^et id, quod haberet cogitandi vim, 
demour^trare debuisti, non primam sumtionem ab omnibus 
coucessam adhibere atque ita exi.stimare te amplius aliquid 
ad eorum, quae in quaestioue versarentur, inventionem es^e 
habiturum. Qua euim parte consideramus et disserimus, in 
ea esse animae principatum nemo est quin fateatur. At non 
hoc erat, quod quaerebamuSy sed cor essetne ea pars, quod tu 
non demonstravisti, nisi forte dicis in corde meditationem tuam 



k 



— 313 — 

iv fiQxij /'f Tov Xoyov .TfnToj? iq-yiox^cc YMxh k{%iv orf^' 'oSrci 
*rffu'vfT(u ductffvyfiv o totoj? )/«f<vj orr€ cctcd^t^cecog ixfpU' 
'vovg ytvoaivrii:. oTceQ t:t\ tcjv , /.oi:t(ov avi^rtTeviiVj ovviMo 
'rtov TextnjQicov^ 6ta cov av rtg av/.A.oytacctTO roiko' ovdl 
^yccQ civ em roaovrov }} ccint/.oytcc ^cQoIj^.d^f xal iv lccrgots 5 
"x^? iv (ft?,oa6(poi$.^ 6 TccvTcc ficrav XQvat^tjrog el Ttikiv iv 
TfiVTcp (it^?,tG> Cfdaxoi Tcov dtcc/.oytoucov T]fiag alo^avea^ai 
icfZTcc Tfjv xciQdiciv yivoaivoJVj orit icvrov do^et ^Ufivijad^cu 
xfil xciTCcvtvdia^cct rav ii^ccQyciv. ov uijv a/.ka TOiovtog yB 6 
fcinjQ, coOTe ovx av fi:tot dtcc fctaiff^aHOi: rtvog iniyivdaxiiv lo 
iv Tff xfcQdicc Tciv :rQOftQijuivcov fy.caTov yivo^evov. xal 
«>;i' 61 fii] dtcc ciiad^iiaeo^, ak/.h dta c\nodfi%ecig nvog^ ijSicDg 
f:v axovaaiuev fcvT}fg. iuol u(v di; doxet tc3 7C€(fl tijg cptO' 
i'f]^ loyfo xcci vvv ^tQoayQi^aitfci. TryMCiiQouccL di xal ix tSv 
in^fffioouivoi)'' Vr.To' yicn 't},^ dif.viiir.^" fp}]aC ^det kiyHV ih 
TCfil iv iavTcp liyetv xa\ (fcovi]v dtc^tivcci^ xcci ^xagdiag (iatl) 

II ravT.' MAP) tkvO'' CliK. — po.-t nr,v \v.^s tiXXcc inBeruiinciB. — 
lO fiVriy MABCli ftTtoi K. — Irt rj qfoi/^r todd. edd. %td qp. 1108. — 
y.aoSiav voiicxfoct codd. edd. 'KCCQdictg Icti v. nos. — 

- _. _ ^ 

fc sentire. Atqui m i^rineipic» totiii> c.Hsj>utatioms ita ad 
vrTbuni ilixi^ti: *Itii sjmIcs ijisii iios viiletur fugere^ 
iwm Ji^fjup s»'nsus Iniin^ rt»i mniiifestus exstet, sicut 
iii reliquis, neque argumenta, quibus hoc ratioci- 
iiiuido colli^i possit: non enim in tautam tum inter 
niedicos, tuui inter i)ljiloNoj)hos controversiam res 
venisset.' Hiieo ellatus (Jlirvjjij)j»us si rursus in eodem 
libro diceret nieditatioiies hi conle lieri nos sentire, neque 
siii niemor et contra aj>eirta ni;inif»\-;taque mentiri videretur. 
Sed is t'A vir iste, ut non aflirmel j>er sensum aliquem 
harum, quas suj)ra diximus, rerum sin<;ula8 in corde fieri 
se coj^noscere. Verum si minns j^er sensum, sed per demon- 
2?trationem id posset probare, lib«Miter lulniodum eara audire- 
niu>. Mihi quidem disjmtatione dt^ voce etiaumunc uti 
vid» tur, quod ex liis, quae ita >ubiuii'j;it, coUigo: *A mente' 
iuquit 'loqui et cum nobismet ipsis loqui et Tocem 
pxjilicare necesse est.' Tum: 'Cordi:^ est cogitare et 



— 314 — 

voilo^tci Xttl iv iavTolg ktyfiv Tud qaoviiv diffyivm xai 
ixtog ixxiftxiiv/ ouoJioyoviuvov yaQ ri ka^^v&v^ &q xov 
avtov fLOQiov xo kiyHv tn] Tcal xo iv iavta kiytiv^ Hxa 

4 XQ06kafLfiavfQV aifTO r^g xagdiag i^yov eivai x6 kiynv, i^ 
Zi^antpolv i%H ^€Qaiv6(Uvov iv rg xaQdia \ yiveod^ai ro iv 
iavxp kiynv. akka ri^Big ys xaxa xb ^po xovxov yQaftfui 
xov v:io xov Zi^tffovog igaxrid^ivxa koyov v:riQ xov rijr 90- 
v^v iatb xrjg xagdiag ix:ti^:c£a^ai iiox^fjQbv ixedei^aiifv^ 
m6xB xal 6 vvv iQfoxciiievog v:tb xov XQvoi:t:tov koyog a(ia 

10 ixeivp avvavr^QTitai. izioxetdfie^a ovv ijdfj xbv i^ijg ^oixeiiog 
^dl xovxp xal oi oxevayfLol ivxev&ev XQotevxai^ Tutl xovg 
(Sxevayiiovgy m XQvai:tne. [xal xag fptovag] ix xov ^aiQaxog 
(ilv fpi^Ooiiev ixxifineo^ai xal xov xvevaovog^ ov (liiv ovde 
ix xr^g xaQbiagj SaxeQ ovde xag (ptQvag. oatodideixxiu yaQ 

15 }}(irv imeQ ixcioxov xovxcov iv ixiQoig ovx ankag ovde Sotuq 
vnb <Sov vvv ovde (liav axodBi^iv XQOO&ivxog. i(pe^ijg dl 



1 tv iavToCg q>mvrjv Sii^iivat codd. edd. iv iavz. liyeiv nal 9. S. 
U08. — 4 n(fOolcifipdvov M. — 8 diro trjg M vno r^g ABChK; cf. 
Proll. p. 25. — 12 xfifl xds ipafvdg uncU inclusimus. — 14 Haice^ ovdf 
xdg tffovdg delevit Corn. — 15 dnlag ovx ^onkQ ov6\ vno M d. ovj 
HcxtQ vno AB d. ovS' ian. vnb ChK. — 16 ov6h itiftv M ovSttuav 
ABChK. — 



intra nos ipsos loqui et vocein explicare atque foras 
emittere/ Cum enim id pro concesso posuerit eiusdem 
partis esse loqui et cum nobis ipsis loqui^ deinde assumserit 
loqui cordis functionem esse^ ex his efficit in corde illud 
secum loqui fieri. Nos tameU; quoniam in superiore libro 
Zenonis i*ationem de eo, quod vox de corde emitteretur, 
interrogatam vitiosam es^e ostendimusy etiam hanc Chry* 
sippi rationem ima cum iUu subhitam existimamus; quare 
ea, quae sequuntur, inspiciamus: *Huic convenienter etiam 
gemitus inde procedunt.' Gemitus etiam, Chrysippe, e 
thorace quidem et pulmoue, noii tamen e corde emitti dice- 
mus; non ma(j:is quam voces. Alibi enim de his singillatim 
a nobis demonstratum est neque id absohite neque ita, ut 
a te nunc, qui ne uUam quidem probationem addideris. 
Post haec copiam versuum Chrysippus aflert ac plerosque 



— 315 — 

Toiodf «A^^oj imov 6 XQViSi7r:iog yQntpd r&v nlHOTOV 
iccvrp nfcxoiiivfov, cig i^srQoad^ev idet^fc. r« 61 (ieral^v rav 
/;rc3i/ iari ^lv okCyiarri^ nEQuiBrui dt rtg xrcra ravra ivav- 
rtokoyia rov XQVOi^rnov nQog bavrov, ijf iv tc3 fifra xovto 
imdci^ro /^i^Atp, x«9'' o TCfQ} rcSv rijg tln>x^ig Tra^iov iyvcoxah 
jroii^arcod^ai rof koyov. iv ds rc5 TrrcQovri rav Qfjcfsrov av- 
rcjv i7rinvi]0^r^6oiira ^orot/ | iyovrs^v codB* *6 dl :rotifr^g347 
^Trkiovrilov iv rovrotg dia ttoV.cov nriQirSrriaiv ^ ori xal to 
^koyiarixov xal ro ^vfiosideg neQi rovrov iori rov rosrov, 
^rsvvanrrov elg rrcvrbv xrd rb int^vinjrixov, xa^diceQ xal lo 
^idet noiijara/ rprcveQag yrcQ evrrcvffrc avyxcoQBl [ilv ereQOv 
ri naQa ro Xoytartxbv eivat ro re &v^ioet6lg xal ro i%i%v- 
ptririxov^ iv 6b rjj xaQ6ta xarcoxia^at rftjaiv, OTtSQ 'jQiaroti" 
kovg iarivj ov rav Zrolxcov 66y^ta, xal 6ia rov i%rig 8\ 
ytQoetnrov^ iv otg 6 noirfrijg iv r;; xaQ6ia rb loyttoii^vov i5 
vnaQxeiv anorprclverat^ ftera rrcvrrc intrpiQet ^ort 6i xal to 
^int^vyirirtxbv ivrnv^a^ 6ta rovrrov iurpaivec 

1 tfiq Sh roig df M. — 3 tcti M fri ABCh. — oliyriata M, — ivavti- 
Xoyitt M. — 5 xaO^o MABCh. — 7 (lovav MA. — 9 tgonov M. — 

10 Gvvdymv codd. edd. cvvciitTcav nos coll. p. 302 8ub fin. K; cf. Proll. p. 110. 
— ag tccvTov avta codd. edd. tlg tavtov y.«i t6 im^varjTi%6v Com. — 

11 Sei codd. edd. idti uob coll. p. 302. — 13 %aT(ox(ia9'ai MAB. — 



secuni i»ugiiaiites, ut «upra ostemli. Quae versihus interpouit 
vcrba, siint quidem paucissima, sed habent tamen Chrysippi 
quandam secum repugnautiam, quam proximo libro, ubi de 
animi aft*ectibus disputare constituimus, persequemur. In 
praesenti verba ipsa tantum commemorabimus, quae ita se 
habeiit: *Poeta autem in his exuberans multis versi- 
bus ostendit hoc iii loco esse intellectum et iracun- 
diam, in eodem etiaiu eupiditatem collocans, quem- 
admodumfaceredebuit.* Aperte hic et iracundiam et cupi- 
ditatera diversum quiddam ab iiitellectu esse concedit, sed in 
corde esse affirmat, quod Aristotelis, uon Stoicorum decre- 
tum est. Atque etiaiu deinceps praepositis versibus, ubi 
poeta in corde rationem esse pronuutiat, haec subiimgit: 
*Jam vero etiam cupiditatem hic esse his ostendit 
Tersibus: • 



— 316 — 

• 

*ov yicQ ncinori li* tade ^(Kg fQog ovdi yvvaixog 
^9vfibv ivl axri^asai Tce^iTCQoxvf^ilg idafiaaacv.^ 
elta iqfeiris 'oTt di t6 ^vnoHdsg ivtav&d nrov iarij rii totavra 
'ifLipaivei nlHOva ovra' 
5 ^H(fg d' ovK ixads oriii^og ^©'Aoi/, aklk nffoarivda* 
^xal iti 

^xal 2^Ao$, ocxr' iq>i}]X€ nokwpQovd naQ xaXsnrjvaiJ | 

USiv totg toiovtoig anaoiv 6 XQvaistxog 6iioloy£i dvvdftitg 

tivag ilvai tijg t^^x^S '^h^ ^* d^viioitdrj xal r^v im^vfLriti' 

10 xi^v itigag tijg koyiOrixijg. dkkic xsqI fiev tovtfov^ dg iq>f}Vj 

iv rco tetdQta diali^ouai yQdfifiatt. ta de intoloiTra tav xara 

to XQvoCnnov fitfiXiov inidQajiGrv ivtav^d nov xal avtog rjdri 

xatanav0(o rov iveatma ?,6yov. (ista da to nkij^og tav 

inav 6 XQvCtTcnog neQc ts (pav^g xal Jioyov xal vevQcrv 

13 aQxrig o<Sa te tovtoig 6vvi^evxtaij dirjX^ev, a di] xal (lova 



1 ov yap ndnoTS x. r. l. Jl. XIV, 315. 316. — epo; MAB. — :2 xiQi 
Ttffoxv^fl^ MAB. — iSciuaaB MABCh. — 3 9v(iofidfs &f ivtav^it M. 
— 6 ^piy MAB "/f^ijff Ch; cf. Proll. p. 49 et aupra p. 262, 2. — 
6 ixi post nal addidimus. — 7 xcrl antc x^^^^ (xo*-ov codd. edd.) 
addidimos; cf. p. 262, 7. — 11 %atd tov Xffvciitnov MABCh. — 
12 pipUmv MABCh. — 13 (iBtd dq M. — 



^namque alias animum iiuiiquam sub peetore uo.strum 
seu dea seu mulier tanto devinxit aiuore.' 
Sequitur deinde: ^lracundiam quoque his in partibus 
esse haec atque id genus plura declarant: 

^non potuit cohibere iram sub pectore Juno, 

sed loquitur.' 
adde: ^iraetiam, quue vel prudentem exasppratipsum.' 
Uuiusmodi omnibus Chrysippus iracundiam et cupiditatem 
facultates qua.sdam auimi esse a ratione diversas fatetur. 
Sed de his, ut dixi, in quarto libro dis.<!eremus. Nimc,. ubi 
reliqua, quae in Chr}sippi libro continentur, cursim per- 
strinxeroy praosenti disputationi ipse quoque finem imponauL 
— Post versuum copiam ille deinceps de voce, de ratioue, 
de nervorum origine quaeque his coniuncta sunt^ disputavit, 
quae quidem sola ex iis, quae ei libro insimt, viro philosopho 



— 317 — 

rc5r yMTCi t6 fiifiliov ^tcqsk&v avdQl qxloootpc)^ 7t&Ql C9v xtd 
iju^Tg iv tc3 itQo tovxov Adj^p diBkrikv^aiLiv V7t€Qfiavtig ta 
TtfQttTcog ri8oksOxi]uiva, 

Nvv\ (uvToi 'AUTa tovTO t6 fiifiXiov, inBiSri xa\ tavta 
ldoi,s TCQOO^tlvttt ta TB akku Ta TtQoyyovfisva diijld^ovy iiiig^ 
TtQoC&ijCC!} tov 7tiQ\ t7jg ^A^i^vag koyov. ata^Ofievog yicQ 6 
XQvactTtog ivccvtiovuevov totg icii*Tov doyfLcaJt tbv TteQl trjg 
^aov uvd^ov uTtb Tijg toi zJibg xtcpakijg vmtkj^fifiivrig ysysV' 
vijo^ai toidds kiyw naQayQai*ui yciQ \ anatsav avtov Tijt/849 
QiloiVj sl xai ^axQOTBQa Ttcog iatn^' ^axovco Si ttvag Xiysiv^o 
^:tc(Qcc^vd^ovnivovg TtQog tb iv ty xeq^akij eivai ro r]ysiiovi' 
^xbv tijg tf^vxiig ^iQog. Tb yuQ Ttjv ^j^^rjvav, iirjtiv ovcfav 
^xal olov q^QOVJjaiVj ix tijg xscpakijg ysvia^ai tov ^ibg avfi- 
^/Jo/.di/ cpaaiv slvai tov iv tccvTt} t6 rjys^ovixbv slvar ov 
^yccg a},kcog av iv TJj xscpcc?,ij ytvia^ai iiiJTtv xal cpQovriatVj ^^ 
^sl fi>) t6 riysuovixbv iv raiJTj/ iatl' nt^avov fUv xivog 



b <|/*5 « codd. edd. t« eiecimus; cf. Proll. p. 113. — 7 ivavxiov- 
fifvog M. — trjg ^sov MAB t. ^tcig ChK. — 8 yfyBvriG&ai codd. edd. 
ytytrvffGd^ca nos coll. p. 353 extr. K. — y Snaaccv avtov tijv (ijaiv 
^l dTCUGccv trjv Q, avTov AHChK. — lu ucc^^ottQov M. — dxovn S^ 
M d. 6i) ABChK. — 13 yivicUii (bic) M. — 14 iv aute xavxti in 
codd. edd. oinissum. — 10 tirtg M. — 



co]iv(*niuiii: do quiljus otiaiu iio^ snj^erioiv lihro praetennissis, 
quae abuudautiam (juaudaiu uu^asjqiie iiiaues liabent^ satis 
tlisjmtavimus. 

Xunc taiueu, quaudoquidom lioc in libro etiam illa 
addere visum est et alia praecipua iam persecutus sum, 
deineep.*^, quae de Minerva scripsit, addam. Cum enim deae 
fabulam decretis suis adversari intollegeret. quippe quae e 
Jovis capite sronita esse existiiuaretur, ita dieit; ipsius enim 
verba, licet paulo lou«jri(n'a suiit, orauia adscribam: ^Audio 
autem quosdaui ita dicere, ut persuadeant in eapite 
animae principalem partem esse. Quod Minerva, 
quae scilicet consilium ot velut prudentia est, e 
Jovis capite nata sit, id sij^ni esse aiunt liac in 
]>arte principatum esse: neqiie enim in capite con- 
silium ac prudeuiium ji^ij^ni potuisse, nisi ibideni 



— 318 — 

^ixofievoiy diafucQtavovteg de, &g ifiol tpaivitaij xal ayvoovv- 

^teg tic mfl tovroDV iotOQOv^ava^ tcbqI av ov x^^Q^^ iotiv 

Unl nXiov sinaiv iv tolg iveat^m, itjtj^^aai, q)aal di of 

^fiiv ovtcjg axJiag ix tijg tov jdiog xsfpak^g avtiiv yevia^ai 

5 ^ovdl TCQoaiatOQOVvtsg t6 n<Sg ij xata tiva koyov o - i\ 

**HaCo8og inl Tikiov kiyei iv talg ^eoyoviaig f tivdv fiiv iv 

^ty ^soyovia ygaq^ovttov tijv yiveatv avt^g TCQ^tov ^\v 

^MrjtiSi avyy£vo^ivov tov z/idg, 6evt€Q0V dh @iiiLdij tiv^v 

^8\ iv itiQoig akkag yQaipovtcov tijv yiveaiv avtilg^ ag aQa 

95Q*yevoiiivfig iQidog ta jdu xal \ tjj "HQa yevvijaHBv 9/ [uv 

11 ^'jHipa 8ia iaircfjg tov ^HcpcuatoVj 6 8\ Zivg tijv ^A^rivav ix 

*tijg Mr(ti8og xatanod-siarjg vtco avtov. ij (lav yicQ eig av- 

*t6v xataTCoatg tijg Myjtidog xal iv8ov tov jdiog tfjg *A^fivag 

^yiviaig xata a^icpotiQovg tovg koyovg iativ 8ia<piQovai 81 



1 diafta^rdvovte M. — 3 tlitsiv roCg M. — 5 «<5tf ov xata M. — 
G iv ratV ^soyoviaig x. t. L ^meudum inesde suspicor' Al. Just.; cf. 
ScboemaDD. Opusc. acad. 11, 4*JU: ijergk. Hist. Lit. Oraec. I^ 9^9, G2. 
— 8 BifitSt in ras. M. — ttvoiv 6$ bis M. — 9 avt^g in ras. M. — 
13 Mrittdog %al Jtvdov tov Jtog omissis, qaae interiecta ■ant, verbis M. — 



esset principatus. Quod cum dicuut, probabilitatem 
quandam illi quidem sequuntur^ errant tamen mea 
quidem sententia et^ quae de bis historiae tradide- 
runt^ ignorant. Qua de re in his quaestionibus non 
alienum est copiosius disserere. Nonnulli igitur 
absolute ita dicunt, e Jovis capite eam genitam 
esse neque^ quomodo quave ratione id factum sit^ 
explicant; Hesiodus yero fusius rem in Theogoniis 
persequitur^ cum alii in Theogonia ortum dcae ita 
scribant^ Jovem primum cum Metide, deinde cum 
Tb.emide consuetudine habita eam procreasse^ alii 
aliter eius gencrationem referant, cum contentio 
inter Jovem et Junonem orta esset^ illam ex se 
Vulcanum; Jovem Minervam ex devorata Metide 
genuisse. Metidis enim devoratio et Minervae in 
Jovis corpore generatio in utraque oratione habetur. 
Sed differunt in eo, quo modo haec coufecta fue- 



f _- 



— 319 — 

'iV Tf3 :tci^ TuvT« CvvtTikic^}]^ TtQog Tov ivfOTma ?.6yov 
^oidivo^ vvTo^ To/oirroi;. ro ycco xoivov iv avToT^ vmt^xov 
^lkovov xQy]oia6v ioTi ^tQog ra ivfOrciTtt. kiyETai 61 iv (ilv 
rij ^aoyovicf ovTa' 
^Ztvg ds f^iiiv ficcOtXtvg wqcotjjv aloxov ^iro MiJTiv, s 

^TrkftOTu d^Bav sidvTccv (di d-vijciv c(vd^Qoi:iov, 
'«AA' or6 dij Q ijueXka d^sav ykavx^mv !//^i;riyv 
'Tiito^ai^ t6t i:rHTa d6kcp cpQkvag i^azaTtjOag 
^ cciuvkioiOi ?.6yoiOiv iijv iyxuT^izo vijdvv* 
^Sg OL oviicfQCiOOcciTo ^sa ccya^ov tb xccxov T£. lo 

eiTu :rQotkd^c6v cfrfiiv ovTCog' 
'ccircog d' ix xfcpakijg ykavxc6:ct6a ysivar* *A97]V}}V^ 



'2 f,d^fv (og in textu, in mar^dne manu rec. ovd"' tvog M od^fv ag 
AbCliiv ovoi-iog Corn. noB; cf. Progr. i, adu. G. — ovrtog M pro 
ovTog le<ri notuviTog Corn. vult. — 4 ovtoig M. — 5 cf. Ilesiod. Theog. 
vv. HSO — N.io. — Zivg ^l ^fHv ffdviav omis^is. quae intcriecta Bunt, 
vtrl»is M. — r/ df ^vrjcov M. — 7 ors d' Ti,\)(i tufXlf MAB ori dij 
J' r^afHf Corn. Ch; cf. IVoll. )i. 4S. — ylcry.^omd' M. — S nozs 
tn^-iTd M. — 9 anivf.toiGi MAB. — tr,v ^T. — hyv.ciTiy^tTO M hyv.txT^^fxo 
AUChlv. — 10 in \h<. 1. 1. y. 0<«o. Po?t v. ^l»t» ad hunc haud scio 
a:; librarius a>\}^.»'tvui cotli<"um ^I A fr.uiJe oculoram ab homcoteleutis. 
V. >'M\ i'\ S'.t:« tifV iy'A('iTy)tTO vifivv) ouii cta deiaji.sus ^it. - ojj ot M 
a>^' d ut* AliOiU. — o»'(/qro«o*«tTo MA1> — 11 n^oocf/.tfwy M. — 12 He- 
^iod. 1. 1. vv. l>2i— yJO. -- 



? .? 



riut, id quoJ ad ijraosontcm disputationein nihil 
facit. <iuo(l enim communo in ii.<i o.st, id solum ad 
("1. quae nuiic triictamuj^. confert. ti^criptum antem 
iji Thcogonia in hunc modum est: 

.(upiter ipse doum rex e<t conubia prima 
Mrtidis injxressus, quae prudentissima euuctos 
coiii^ilio ]>raci.elle])at divos<|ue liomint^sque. 
Cumque esset jrlauei.^- oculis paritura Minervam, 
deceptam blandis vorhis ot Irinulibus illam 
d«M'(»rat inque suum corpus veutroinque recoudit, 
t|UO dea eonsulrret i»atri pravumque bonumque.* 
l>t»iiido procjressus .<;ic dicit: 

'Edidit ijise sua de vertice Pallada glaucam, 



— 320 — 

^ditvijVj iyQinvdoijiov y ayiatQatoVj otQvt&vi^Vy 
^TtotvtaVy y %ika6oi rc aSov Mke^oi ts liaxai t€. | 
llal ^Otq^&ctfi yicp avtotg ivdov iv6v]kov ott iati^eto r^v M^iVy 
^xal ovt&g iptjalv ccvtiiv yewijaai xatic r^v xsipaJiriv. iv 61 

5 *totg ii£tic tavta nXei& 6ttXfjlv^6tog avtov totaika ictt xk 
*X£y6iiiva' 

*ix tavtfis i(ft6og »/ (uv tixs (pai6i(Aov viov 
^"Htpatatov tijivtfitv avBv ^iog aiytoxoto, 
*ix ndvtcov n€cXa(itj6t xixaauivov ovgavtcivav. 

10 ^avticQ y ^Sbciavov xioX Ttjd^vog ^vx6(ioto • 

^xovQtjv v60g>* '^llQt]g naQidi^ato xaXXtTcaQtjoVj 
*iiana<p€itv Mtitiv^ xaixiQ :to?,v dtvevoiHSav. 
^CvfifLaQi^ag d* oyt 2^9011/ ii]v iyxat^eto vtjdvv^ 
*6iioagy iit tiifj XQcctiQcitiQov a?.Xo xiQavvov. 

15 ^tovvixa fuv KQ0vi6t}g vtf^^^vyog ai^iQt vaimv 

2 nkXadoi t' ivadov M niladoi t* adov ABChK x. n, aSov edd. 
Ilesiod. recc. — 8 /yioxoio M. — 9 iv codd. edd, i% Ruhnkenius. — 
%inlfiuivov codd. edcL nciittCfiivov Kuhnk. — 10 <a%ifavov M.^ — 
11 xcc^i^v MAB novQijv Corn. Ch xovQtj Huhnk. K. — ^pa M ijpff» 
AB '*i/oa( Ch "ilQri^ K. — mcQ&di^axo MABCh naQsXiiaro KuhQk. K. 
^ IS iianatfmv MA iforsarcuv BChK i^axatfiov nos. — wolv Stvfvov- 
€av MABCh nokvtdQiv iovoav K. — 13 iy%ati^ito M. — 16 ai^fQi* 
vainv M. — 

quae duz, hortatriz pugnae stimulansqne tumnltus 
diva colit strepitum et rigidi certamina Martis.' 
Perspicuum est poetam dicere intro in pectus ipsuni 
ab eo Metin reconditam fuisse atque ita ex capite 
genitam MinerTam. In posteriore carmine, cum 
plura hac de re narrasset poeta, haec tradit: 
Vulcanum es lite hac peperit Satumia natum 
artibus insignem altisono sine coniuge rege 
pnvestantem cuuctis caelestibus arte fabrili. 
Uursus et Oceani crinitae et Tethvoa ille 
absente accepit pulchra Junone puellam 
decipiens quamvis agitantem plurima Metin 
corripieusquo mann in eorpus ventremque recondit; 
hoc metuebat euiiu, ne aliud violentius illa 
fuimino conciperet pareretque; hinc ille repente 



— 321 — 

^XlOaTO' ThV ulv hl/.Tf 7tC(ThQ (ivdociv T6 ^S^V XB 

*nrrco xoQvt^ i)^ TQtT(ovog i:C ox^liOiv TtOTanoto» 
^l/ijr/v; d' avrs Z);vo^ v:io C:t).dyyyoig Xeka^vXa 
^ffOTO ^j4d}^vc:h^g ."^^'/9 TtxTttivcc drxaifaVy | 6 

^:t/MaTa ^eav hidvuc xccTa^vijTciv r' av^Qciytfav, 852 

^ivi)a t^eu :ncQi).txTo y &iut^. staltcuaig nsQl navviov 
'(u)uv((TCiv iy.i/.c:ay}\ oV OlvuTCta dd^iaT^ ixovOiVy 
^aiyidc :toii^ijcaa (fo(iiaTQaTov it^og l^O^i/i/g, 
^avv Tif iyeivcTo ^iiv ^to/.suijla Tevx^^ IxovOav^ lo 

TcvTd :toof^i:TO)v o XQvat:T:Tog i^i^g avTOtg cvvdnTtov rdds 
yo(':(fst' ^Tcc nlv ovv jTfpJ T))c ^yid^rfvdg ksyo^iva xoiavxd 
'ioTiv u/.kov Ttvu^ Ovniio/.ov :ToiovvTa i^KpaOtv, TtQciTOv fihv 
'ycQ }] Miji^ liytTca loaavii rtg tfQovr^aig xal 7t£Ql rciv 

J Y.oQvq r,i' cotUl, chM. 'A0Qvf(.7,c (foettliuff. — 4 n^rrj^ M. — lclij' 
{1 t,y.via M /.i:?.(c\ti,y.vri: \l\. — :• [id^i^rair, MABCh ' Ad^rjP^tUfg Hnhxikeji. 
K, — Tty.Ti,i'(c MAIi Tiy.r)/if: CiiK TtyLT(civ(( liuhnken. — G Y.cctcc ^rjj- 
T(ov A L». — zi ui {foiOTtviv M. — 7 n{iQt?.fiiTO f)€fiig naXduaig codd. 
fi!-!. :rf;oi/.f vO , /,. ui-v jzti.}.uu. (.locttl. — ^ i%hv.(iGTO 'OXvuTTta codd. 
Lild. i:y.i:y(.((o\t^ 01 Of.. ScliO<'itiiinn. 1. 1. p. 41j:<. — ixovGi MAB Goettl. 
JvovTf.)* ChK; cf. iVoii. y. 40. — 9 ^o(fiGX(^(izov MAB; cf. ProU. 
]*. 4>. — ivTog \'l\fi,vi, JJoettl. — 



.liipiter iiltiiouaiis r«*ii*natorc]ue aetlieris ipsam 
ri.^^orj -.it. Fort"iu co]ifV»stim absorpta Minervam 
PallaJa conoopit, (juam ilciude liominumque deumque 
rroiL^rnitor ]»pperit sui^remo e vertice ad undas 
Trit()ni> iluvii. Jovis inira viscera Mctis 
l^allatlis alma ]»areii>; iatitans residebat, honesti 
inventrix iu.stiquc omnes l^oniinesque deosque 
notitia rfrum sujMraus. Huic altera coniunx 
tunc dca coiu:ul)uit y Tlicmis, artibus inclita cunctos 
caclicolas j)ra«*c<.'ll(»ns, (piae sub ventre Minervae 
tcrriiitoui diva^.» labricata est aegida fulvam; 
undc armaia Jnlt i>rim(i virgo edita partu.* 
JIac*c pra(/latus (.'hrv.^iiipus liaec subnoctit: *Quae (juidem 
*lo .Mincrva dii nntur, huiusmodi sunt, quae tamen 
aliam quaudaiu sij^fuilicationem liabent. Principio 
ciiim Mcti*< ai;|)cllatnr qnasi quaedam })rudentia et 

(.;.l4ui lic ri:c Mj(. ct HiMH.vr. lii>ri. *il 



— 322 - 

^xata tbv piov Ttjri/jj, ^ rccg tijvaq 8it xataTtiviC^L auu 
Uvanoti^iC&aty xad'' ov Xoyov ocat tic liyoiiivd tivag xata' 
^TcCvBiv ^afiivj diic dh ti}v xatanoCiv atrvfjxoXov^rpcotog 
^Xiyitai xal slg rijv xoiXiav ajtotid-ia^ai avtd. iteta tavta 

6 *tiiv xaxaTCo^iZaav toiavti]v tixvriv tCxxHv ivkoyov iv avta 

^TcaQanXiiaCav tijg tiTctovaijg fifitgog' XQog te tovtoig ta vxo 

^tav imatiiiL^v tiTctofiiva iv avtotg' TCtig de av ixxo- 

*(fBVOito xal 8ia tCvog ^dhataj naQsati axoxstv. cptcvmov 

853^7^^99 oti Xoyp ixq>iQ£tat dtic rot; atoftatog xatcc rijv | xf^Mc- 

10 Ui^v, ii faov ovtojg tijg xitpakrjg kiyofLivfig^ ov tQonov nQO- 
^fidtov x£g>alii kiyetat xal tag xefpakag acpatQovaC ttviovj 
^xa^* ov koyov naQaytv6(iivov xal ix ri^^ xoQvq>rjg Xiyetai 
^yivia^at ^A^rivd tciv roioi^civ naQakkayciv xaxd avfi^lov 
^yivoiiivav nlHOvov, xai x^Q^S 8i tijg iatoQCag tavtrig ino 

li ^ccvtov icovov rot; yivia^at tavtriv xutd ri}r Tucpakriv ttc 
*naQankr]ata av ttg kiyot' ov yaQ iv tfj xecpakii (pijatv aih 



2 nrtt M. — 3 awT,%oXov9rf%6tog M. — 7 imetfni^v M ImmifMvi' 
%np ABChK;' cF. Proll. p. 28. — 8 axonov pro cxoTttiv M. ~ 13 po.4 
yivio^ai inKeruimus 'A&tiva; cf. infr. p. 323, 10. — 15 verba iode a 
xavxrffv %atd usque ad otfn}r yivia^tu om. M. — IG post Tra^MXiaut 
addidimuB dv. — 



rerom, quae in vitae usu versantur^ ars^ qua artes 
a nobin devorandae ac recondendae sunt, qua ratione 
etiam devorare dicta quosdam dicimus, ob devora- 
tionem autem ea recondi in ventrem convenienter 
dicuntur. Deinde devorata huiuscemodi arte con- 
sentaneum est intus in homine matri similem filiam 
prbcreari; huc acceduiit ea^ quae a disciplinis in 
nobis pariuntur. Quae quo modo quave parte po- 
tissimum exeant, considerare licet. Constat ora- 
tione efferri per os e capite, quod eodem modo 
appel]atur, quo ovis caput dicere solemus vel caput 
alicui demi; qun seusu subiecto etiam ex vertice 
orta esso Minerva perhibetur, cum huiuscemodi im* 
mutationes plures in alterius significationem assa- 
mautur; atque etiain missa kac investigatione ex 



— 323 — 

V^v ygvia^ai^ ei (ijj tivsg ditcarQiifovrsg ^ xaQttiJiatrovTBg 
Wov loyov iisXd-siv raikfj yiVOuitn\v alltog i^tvro' Stm 
^fudJiov xal rovro ovfifioXov xgog rbv iriQov slvaij ag itptjv. 
^ric yicQ iv avroig yivofuva nxvixa xttra rr^v xBq>ali^ 
^il^ovra (laXiOra axoorfUaivn t6i/ XQOBiQ7](iivov koyov* aurm a 
fi^v fi rov XQvoiitnov QijOig. i^tei di iart naw iitacQa xal 
6ia rovro ioag nvig ovx axQtfiag avrijg tbtavra rov vovv 
xuTaiiav^dvoxHSiv, iya :ttiQcc6ontu dtic pQaxian/ d:ttlv^ a 
fiovlirai di}lovv, ov fidiirai noi^ (fi^oivj o (ivdog liytov 
ix rijg roH diog xitpakfig yiyavvijo&ai rt^v l^^ijvai/, ^qovi/- w 
Civ vjtdQXOvaav. ov yicQ avro rovro fcovov eiQrjrai xtxrii 
avTov^ al?M on xaramcliv ri}v yiijnv \ 6 Zivg xal SoxsQt&^ 
iyxvfiav *5 airtijg yivofievog rriv yBvvri^iiOav iv avra xoQfjv 
tcxixvKfOi diic rijg xetpal^g. siQijO^ai de ovra fprial ric Ttaric 
Tui' iiv^ovj iTtftdrj ricg ri^vag andoag iv Ty xaQdia avvi'- »5 



IdiketQiipovxig MAB: cf. Proll. p. 48. — 2 ytvoiiivifV iH' ig M 
*/. aZl' tag AB y. 6* dlX og Ch y. d' aXXct}^ Corn. K y. alXtog nos. — 
i^Crto M iQitvxo AB. — 3 malim ngoc n trfQov, — 4 rag yaQ M. «^ 
10 h rfig Tov Jtog MABCh tov oni. K; ct*. ProU. p. 63. - ytyfv^cd^ut 
MA. — 13 iv avTo MABCb iv avztp K, — 14 iprtolv t^v %atu M. ^ 

hoc ipso, quod nata e capito est, habeat aliquis, 

quae similiter dicat. Non enim in capite genitam 

ait poeta, nisi inversa atque immutata oratione 

eam hac in parte natam exiisse alio modo dicere 

▼elint. Itaque etiam hoc potius ad aliud, ut dixi; 

significandum refcrtur. Quac enim in nobis pariun* 

tur artificia, e capite egressa fabulam^ quam supra 

nicmoraTimuSy maxime exprimunt.' Haec quidem Chry- 

Mppi oratio est Quae quoniam longa admodum est ob 

camque causam fortasso orunt, (|ui eius sentontiam non 

prorsus porcipiant, broviter, quid sibi velit, couabor expli- 

lare. Non adversatur mihi, inqnit, fabula, qua ex Jovis 

Cdpite Minerva, hoe est prudentia, nata perhibetur. Non 

enim hoc tantum oa doclaratur, sed etiam illud, Jovem de- 

torata Metide ac quasi gravidnm ex ou otioctum genitam in 

^e puellam por oaput peperisso. Ita antom dictnm fabulam 

2l* 



— 324 — 

tSraiiivag dtic xov loyov ilg to (fav£QOv ixffBQOfUvoi tivsg 
koyoi 8ia trig XEq^a^S^g iiiaaiv, iati yicQ koI tb otoiia rtjg 
x£g>aX^ig iioQiov. ov yicQ to tstQixofiivov novovj aXXa xal 
to fiBtic tov tQdiri?.ov avad^ev a:tav ovofidlaa^at xsfpaXijv^ 

i xa^^ atifUcivofiEvov dstotfiij^ijvai tivog Xiyofuv tfjv XBtpa- 
Xrjv, $i dl fiij dtic tov atofiatog tov ^tog^ dXXic ix rljg 
xofwprig ifiv&oXoyyjaav ii£Xij},vf^ivat trjv ^A^tjvaVy ov6\v 
axojtov elvaC tprjat toiovxGiv itagaXXayciv xatic avfifioXov 
ytvofiivov xXeiovav. iv tovtoig totg Xoyotg 6 XQvaiTtirog 

10 tic filv aXXa m^avcig ts dfia xat BVfi}]%dv(og i^rjytttai rov 
fiv^ov nQoaaQfiotrm' avtov ta ZrorxcS doyfiatt' to d£ 
awi%ov ta xal xvQidtatov rov Xoyov navtog^ VTtiQ ov dixaiov 
ffv dyoviaaa^ai , ftdXiara 6id ta%icDV itaQidQafiBV y cSg xdv 
totg nQoad^sv istoiijaev i^ijyovfiavogy oneQ oi noXXol Xiyovai 
Zhotovg I fihv ovx i%HV^ tovg di l%stv iyxitpaXov. &g yccQ iv 

16 ixsivotg avto tb ^ijtovttevov td%iata naQrjX^iv iv roig 



2 iitaatv MAB liiactv ChK; cf. Proll. p. 4G. — 5 Terba vtt^' o 
•— Xiyoiiiv triv mifalrtv om. M. — 7 iav^oloyricsv codd. edd. ifiv^O' 
Xoyijcav nos. — 8 <faai MABCh ^ijal K. — 



ait, propterea quod artes onmes, quae in eordc ex ratione 
consistercut, oratio, quae iu lucem profcrretur, e capite 
emitteret Est enim os quoque pars capitis. Neque enim 
capillatam tantum; sed totam etiam supra coUum partem 
caput appellari; quo seiisu abscindi alicuius caput dicimus. 
Quodsi qui non per os Jovis^ sed e vertice Minervam pro- 
diisse fabulati essent, nihil absurdum esse ait; cum plures 
huiuscemodi immutationes alterius rei significationem habe- 
reni Hac oratione Clirysippus in ceteris quidem probabi- 
liter simul et scite fabulam interpretatur ad Stoicorum 
decretum accommodans; quod vero summam rei continet 
praecipuumque est^ de quo cortarc aequum fuit, quam bre- 
vissime praetervolavit, quomadmodum etiam supra fecit, cum 
id, quod vulgo dicuut^ quosdam non habere^ quosdam habere 
cerebrum exposuit. Ut enim ibi rem ipsam, quae quaeritur, 
citissime praeteriit; de iis auteni; quac extra causam sunt^ 
nimis multa disputavit^ ita hic quoque^ quod rem ipsam 



— 325 — 

flo^iv avTov nijxvvag i:tl nlitcrovj ovta xavravd^a to 
ovv{%ov avxo xov koyov dta raxfcjv TcagtdQafiiv agxBOd^elg 
HXitv dtic Tovto ix tijg xoQv^yjg ysy£vvrj6^at ttiv *j4^f]vSvy 
ovx ix tov atonatog, toiovtcov nagallayav xata 6vnfiolov 
yivofiivfov TrXnovGiV. ixQV^ 7^9 ^<itov ij iirjdl oX(og fiip9ai 5 
Tov fiv^ov fti]div yi avayxatov ixovtog avdgl ifiXoiSo^^ 
XQog a:r6dii^tv doy^iatog y; a:tt6^ivov, oxiQ ^v (laXiCta 
tiiv avtt?^oyiav avvixov^ axQtficig aitav Sii%ik%ilv^ it xal 
:tl(i6viov iXQVt^ koycjVj ovx oxvrjaavta tovg ^roXXovg HQoc^ . 
ygdtat, fiovXofAivog di iiv tig, ot^tu^ xal tovg toiovtovg lo 
iuQiog i^}]yil0&at nokXag imxitQi](itcTiOv aipoQfiag ix xSv 
xncTir tag tcvatoitag tpatvoftivtov dvvatxo XafificivitVj vahQ 
ov i:tt TtXiov itlv iv totg i^ijg avayxatov iiftai dtiX^itv, 
ixttdtcv niQl tov irvx^^ov nvivftatog 6 Xoyog fnLtv yivijtaty 
dttc §QaxiC9v di icv xtcl vvv tcvtic (i6vov itnotfit xic xapii'- w 
Xttta tav fiiXXot^cjv a^toSitx^^jOiad^at, &iSmQ yitQ avxo ro|S56 
Cojia tY^g xaQSiag i% itcvtov Sttc6ti?.X6jUv6v ti xal aviftiX'- 
louivov iv fiiQit titg vXag i)Mt ti xtcl avt^tg ixnijtxity xtnic 



3 ytYivtia^tu M. — 8 aTtaoav i^fX^fiv MAB.ChE aTntv Suiil^fiv 
QOs. — tl %al MAB yMi^l ^^,^* ^^- ^roll. p. 60. -- 18 vXag te eXnn 
MABCliK vXag tX%n p vXag tX%fi tt nos. — 



continet, brevibus trausiit satis habens dicere ea de causa 
e rertice, non ex ore genitam Minervam fuisse, quod plures 
huiuscemodi immutationes alterius rei significationem prae 
se ferrent. Decebat euim eum aut omnino non attiugere, 
quod neutiquam pbilosopbo ad decreti probationem necessa- 
rium esset, aut, si attingeret, quidquid masime controversiam 
haberet, diligenter persequi neqne dubitare, etiamsi multis 
verbis opus cssct, multa adscribcre. Si quis tamcn velit 
buiuemodi fabulas aliter interpn^tari, multas quasi ansas 
argnmentandi ex iis, quae in dissecandis corporibus patcnt, 
petere possit, de quibus rebus? in scquentibus, cum de ani- 
mali spiritu verba crunt facicnda, pluribus agcndum erit; 
Qunc breviter capita tantum eorum, quae demonstraturus 
8um, referam. Quemadmodum enim corpus ipsum cordis, 
cum ex se ipso dilatatur et contrahitur, vicissim materias 



— 326 — 

xov avzov XQoxov 6 i^mifpakog^ izeidav TrQoiXfjrai rov xiQi^ 
XOfiivov xcczic tag iaxrvov xoiXiag sri/fvfioro^, o d^ xai iwxi- 
xbv 6vo(idiofi€Vj imxiiii*ai nvl liOQia^ rtjv eig roiko i^nr^- 
9hov xivriaiv xivii^ilg ovrog ixi:ii(iXiu yiveoig 6% to 

5 nvBViiari rodc ra mra rag xoiliag avrov rdxa fJv re^ 
okiy}] ix rmv tlg c<vrag neQaivouivcav yivirai tplefi&Vj r^t/ 
7ikii<Srr]v 81 xal xvQiarccrtjv cd xccra ro dixrvondlg ^tXiyfia 
rb xara rriv rov iyTUcpdkov ficiav ccQrrjQicu xoQfiyovoiVy aT- 
nveg dnb r^^; xccQdiccg dvcccpiQOvrca. £or£j ti rig fiovXoiro 

10 ror^ dktjd^ioi avvcc:crHV rbv fiv^ov^ iv rotg xdrca iitQiOi 
xvrjtetoav rrjv ffQovriOiv. rovriari ro nvsvfici rb ^t;2«xoi% iv 
rg xscpaX^ fpfjaH re?.HOva^ai xccl jidkiard yi xara ri}v xoqv^ 
9171/, ort xccra rccvrtfV iarlv ^ aiar] xal xvQicordrfi r^v iyxc- 
g^dXov xoiii&v. iy& fisv ovv^ aa:tiQ 6 UXdrcDv avrbg iixe^ 

15 ^ra roiavrcc' advra fiv&oloyijuccra ^ccXlag filv x^Qi^^d ijyou- 
^l^fiai, Xiccv dh deivov xccl imnovov \ xccl ov :rdvv ivrvxovg 



3 fLOQiov M. — 7 dintoHdig M. — 8 xatu rou lymtpalov M. — 
diftriQiag M. — 11 tovt' iati codd. edd. tovtioti n08. — > 12 «fqpalg 
wvcii MA %. tpaai BCbK qpijafi Corn.; cf. Progr. II, 17. — 13 rov 
iymipdXov M. — 15 td totavta x. r. Jl. Plat. Phaedr. p. 229 D £. — 



attrahit et rursns emittit. eadem ratione cerebmm cum viilt 
spiritum^ quem in ventriculis suis continet, quem animalem 
appellamus^ in membrum nliquo<l transmittere, ita facit, ut 
accommodetur huic rei agitatio. Gignitur autem hic^ qui in 
Tentriculis eius est^ spiritus fortasse parva quadam ex parte 
ex iis, quae ad Tentriculos ipsos pcrtinent, venis; maximiiiu 
Tero ac pniecipuum ortuni huic arteriae illae^ quae per- 
meant reticularem in fimdamento cerebri sitam texturam, 
suppeditaut a corde ipsae ortuiu habentes. Quodsi quis 
Teris rebus fabulam velit accommodare^ in inferioribus j^arti- 
bu8 conceptam pnulentiam, qui est spiritus animiUis; dicet 
in capitc* adolescere ac perfici maximeque eirca Terticem, 
qua in parte medius idemque principalis cerebri Tentriculus 
est £go tamen^ id quod Plato ipse ait, ^huiusmodi onmes 
fabulas in ceteris quidem venustas, sed nimis soUertis ac 
laboriosi nec fortunati admodum hominis existimo atque id 



— 327 — 

'ivdffog, xar* RXlo /tiv ovdev^ ort d* ttvxa rcvdyxfi lutic 
^tovto to rdv 'Ix:tox£VtavQmf 6idog i^tavogtovod-at xal 
^ttv^ig ro rtjg XiiiaiQag, xal ixtQQBi di ox^og rotovrfiiv 
ToQyov&v xal TlriyaCiQv xal aXX&v aurixavov :tXijd'fi t€ xai 
^atoxita t£(fttto?.6y<ov tiv&v (pvoiovy alg Bi tig am<St£v 5 
^XQOiSfiifia xatic tb 6tx6g (xaarov^ art ayQoixc} tivl tSoipia 
^lQOfUvog^ TtolXijg avra ox^^^lS fifrfiu,* rtcvrtjv r}]v ^qOiV 
flQ^v avfyv&xora rov XQvOtTtitov a^Toxfx^oQfixevtu rav iiv- 
^&v xal fiq xararQifieiv tov XQ^vov i^rjyovufifov avtav tag 
vxovoiag, av yaQ aita^ itg tovro (opixrirai ng^ avccQt^iiov to 
xl^^og iTttQQit tiv^okoyri^ccrcov^ So^* o?,ov anoXioH ruv 
^ior, it ttg imiiQXOito Ttavra. aaetvov df ^r, olyLat^ tov 
ah\^Hag ovrtog iifiiftsvov avdQcc fii) ri kiyovctv oi notritai^ 
Cxoxiiv^ icXka rcSi/ imorrjfiovtxciv AijcxurirGir, imeQ av iv t^ 
divtiQo yQtcfiuart dit}l(^0Vj ixua^oma ri]v rtjg svQiaemg n 
odov iipeirjg ulv a6x^6ai r£ xat yvnvdcaa^at xccric tavttiVj 

2 unr tpal vac. 6 litteraram qcov M. -^ 3 iitfggti M. — ^* oxlog 
M. — 5 atontixiifu loytov codd. edd. crroffa tiXoytav Coro. ixoniai 
xtQaxoloywv no«; cf. Proll. p. 94. — 9 xcfr« XQt^tiv M. — t<5v x^d- 
tov M. — 16 yvfivMao^ai M yvurofo&ra A yvavac^ai B yfyvfiva* 
«eai Ch. — 

nulla alia de causa quam quia post hoc necesse erit Hippo* 
centaurorum et itcm Chimaerac formnm nd exameii redigere: 
inflnetque ac sequetur Gorgouum et Pegasorum infiuita series 
aliaeciue ineredibiles ac mirai!u)os<ae uaturae^ quibus si quis 
fidem nullam adhibeat velitque singula veriMimilitudini appli- 
care rustica qnadam philosophia uteuis^ ei multo otio opus 
erit.' Perlecto hoc loco debuit Chrysippus a fabulir tempe- 
rare ueqne^ quid vellent, enothnido tempus conterei^e. Quo 
cum semel aliquis iuciderit, obnietur innumerabilium fabula- 
rum affluentia; ut, qui omnes expliiare velit, vitae orane 
ypatium penlat necesse sit. Kectius vero meo quidem iudi- 
cio fnerat hominem veritatis vere str.diosuni non, quid poetae 
Hicerenty considerare, sed sumtiouum elcgantium; de quibus 
in secundo libro exposui, inveniendarum via ac ratione per- 
cepta deinceps in hac anim*nn agitare et exercitare comque 
^ercitatione satis profecisset, tum demum ad singularum 



— 328 — 

otav dl ixavSg t}8t] ra xaxa r^i/ a<Sx¥i<Siv aur^ ^ifo^rjy 

f^oS rrivixaika atpixofisvov \ i(p' ixucrov rciv XQofiktiiidr&v ixi- 

0xdnrs<S&ai Tcegl t(3v elg rag aTtodei^ug avzov XrjiiudraVj riva 

likv ii aic&t}o£(ag anXfig^ riva 6h i^ i^xeiQiag rjroi rijg xcnit 

5 rov fiiov ^ r^^ xara rag rixvag, riva 61 ix rciv ^Qog voy^clv 
ivaQyciv xQi^ kafiovra TtSQaiveiv i^ avrav fjdvi ro :iqox€iijl£' 
vov. U ratrnjv rr^v o66v 6 XQvaiTtTtog irQastsro naQtk&G^v 
rriv xara rovg ^v9ovg re xai rag irviiokoyiag dvavivcsig zs 
Ttal xaravevosig xsipalijg xal xsiq^v xtvtjcsig xal ;|^£aA<5i/ 

10 ax^{i^<xt^i ^i noLtjrav ^iaQrvQiag dna yvvat^ xal roig dXXoig 
idiciraLg, avrog dv evQiaxa rdkri^ag t;/ic5i; r£ rov XQovov ovx 
dv dnciXkvev ini^eixvvvrav avrov iAti6l iv oig ixixaXsVTtti 
(idQrvCi^ ^ijdc iv rovroig n nkiov ixovra, xal ydg oi 
noifiral rd 7tksi<a xard rc5i/ 6oyiidrtav tcvroi kiyovd xal oi 

15 liv^oi xal oi i6i&rca xal rav dXXatv sxaCrogy ovg &g iuuz& 
^QrvQovvrag iv rc5 TtQoreQC} TteQi ipvxrjg eyQtcve. raOra 
ionvy d TtciQekekoiTteLV iydt Tcard ro n^po rovrov (iifikiov &v 



1 Uavag rjSri MAB f. idij ChK. — vQori%itv MABChK »^0^x17 
DO8; cf. Proll. p. 100. — 11 &vQiiixfT* dlrid^hg MABCli ivgians Tcelij'- 
^hg K. — 12 avzio codd. edd. ccvtov uos. — 13 ixovxi codd. edd. 
i"Xovxa nos. — 14 td 7ilii<o xd xaxcc M. ^ 



qnaeBtioiiuin tractatiouem aceedentem sumtionum, quae in 
demonstrationem adliibendae essent^ delectum liabere ac con- 
siderare, quibusnam a solo sensu quibusve ab usu yel vitae 
vel artium, quibus etiam a rebus intellectui evidentibus 
petitis efficere iam, quod propositum esset, possemus. Hanc 
viam si Chrysippus ingressus fuisset omissis fabulis et ety- 
mologiis ac nutibus renutibusque capitis et manuum motio- 
nibus labrorumque figuris ac poetarum testimoiliis una cum 
mulicrculis aliisquc insipientibus, et ipse verum invenisset 
et nobis tempus non sumpuisset ostendentibus eum ne iis 
quidem, quos citat, testibus quidquam proficere. Nam poetae 
pleraque contra eius decreta dicunt et fabulae et vulgus et 
alii singuli, quos quasi sibi adstipulantes in priore libro de 
anima attulit. Haec sunt a Chrysippo in disputatione de 
animae principatu scripta; quae eo consilio in superiore libro 



— 329 — 

itQflxH XQvOLxnog iv rcS :iiq\ tov x^$ ifvx^q iiyfuovixov 
/.J/ci, voiiilaVy tl xayMvo^ ova ijdkO^t} xliovdiBiv iv ccvTotg^\9^9 
iuoi yovv JtQoaifXeiv cc7toxG>Q}fO(u t}j5 toiavTtig adoXBGjj[ag. 
hhl di^ €jg i<p}iVy ido%e r(3v izaiQfov ziclv v:t6 ipi?.oxifUag 
Tiivrf^iiaiv imfLvrfG^ijvici fge xal xdv xotovziov koynv^ ixii- » 
voig iKQi^o^evog iyQnva xkX xovrl xo fiifikiov, ooov olov ti 
tfV ifioij iiixa xov diic xaxiiov ^caQiQX^Gdai xa scfQixxag vxo 
rov XQvoiTinov yfyQfc^iuiva '/mI xav xQ^^it"'^'^ ^Q XQOXiinivn 
XQfcyiioxHcc nQOCtid^ug ovx okiya. 

2 adic^r, M. — 3 iuot yovv MA. — 6 toy rl pro torri M. — ofoir 
t' ovv codd. edd. otov t' tov (gic'' CorxL oiov n ijv not. -^ 9 irfort- 
^ili codd. edd. nQoati&tlg nos; ct. Proll p. 103. — 

praetermiseram, quia iiulicabam^ si ille uimius esse in his 
non Tcritus esset, at milii corto convenire ab huiuscemodi 
irigis abstiuere. Quoniam voru, ut dixi, quibusdam amicis 
honoris studio incitatis vi«»um est harum quoque rationum 
a me mentionem fierij in eorum gratiam hunc quoque librmn 
ita conscripsi, ut, quauium CjuiJem possem, quae a Chrysippo 
iJiutiliter di^putata CbscLt, l^reviter percurrerem et tamen, 
W^^ auic oi'ori utilia vidorcniur, non panca adderem. 



BIBAION TETAPTOX. 



360 Tav fuv loyav rov ftifxof^ ovx ^uag airiarfov. aUia 

rovs inxlijcavrag a ^vviyQatav fiifilia liox^^r^ifiiv im%Bi(^^' 
fLaxGiVj ascfQ ii fiiv rig a:t€a^a xagiQx^^^^* ^^^X^^ ^^ wro- 
Ttrev^Bifi TO fifi dvvaa^ai kvftv avra fiaXXov, ov rp xcaa- 
5 fpQovetv atQeta^iu tiiv fiQc<xvXoyiav* el dh axolovd^&v i^i- 
Xiyxoi navra^ xivdvvog ilg ro6avrtjv ifATCiOitv (laxQoXoyiav. 

9^1 ag ftridixori xi(fccXt]v im^itvcn ' rjjd* rf/ TtQayuanicf. raina 

roi xaya fiovXr^^itg ixanQov rav iyxi,i]uarav ixcpvyitv iVQti' 

Tcivai (loi doxa fiiiStiv riva xal oviiuirQov odov loov aq^i- 

10 6r&6av iXXmovg n fiQaxvXoyiag xal mQtrrijg fiaxQoXoyiag, 

iaaag yicQ aicavrag tovg aXXovg Zrcotxovgj oaa XQvaixxog 



raXrivov ntifi xmv lnno%^axovq xal nXutiAvoq Xoynvi «^xi} roo 
rctafTOo: litteris maiasculis M. — 2 ovviyaypav M. — int%fiQfi^t»v 
M. — 4 ro naxafpifovttv M. — 7 xavxa t« to» M. — 



Liber quartus. 
Quod disputatio longins producitur, non nostrae, sed 
illorum culpae adscribendiuu est^ qui libros suos pravis argu* 
mentatiombus refersenmt, quas si quis silentio praetereat, 
non tam contemtu quam refutandi imbecillitate videri po.ssit 
brevitatem sequi; sin ordine omnia refutare Telity periculum 
est, ne tam longa iiat disputatio^ ut nunquam finem sit 
iuventura. Quocirca ego utrumque crimen evitare cum vel* 
lem, mediam quandam et aptam viam repperisse mihi videor, 
quae a manca brevique ct a redimdante copiosaque oratione 
aeque distaret. Omissis enim ceteris Stoicis onmibns ea 
tantum, quae Chrysippus ad sententiam de facultatibua noa 



— 331 — 

r/Qui^fv itg t6 :tfQl tciv SioixovCav f^fiag dwdnmv doyfucy 
TfcvTU iyvcyv XQrjvca TtQOXf^tQKtdiuvog iiova 7CUQa^ak?.Biv ama 
rotg t'9' ^I:r:roxQdrovg xb xal Illartovog eiQrmivoig. araft- 
^roklcDV di i^nxitQf^^drav yeyQa^uivov amci ^reQi tov ta 
:rd^}j rtjg tt^x^i^ ^^* ^of^ xata tov ^roQaxa t6:toig Ovviataa^aij 5 
:rfQi d) rov rb Xoyt^oufvov iiftrcv^a imdQXitv ovd\ iiiag 
n:rod{t%f(og /i'p>;an'iyc, dlka itoiiirog ru\ Xau^dvovtog tdvdQogj 
fv&rc tfc :rdt^)] tijg tl^vxr^g avviatrctatn ivtrcv^a xrci ti}v dtil- 
votrcv imdQXftVj fiQYitrcc n\v t}St] fiot XQog rcvtov ovx okiya 
xtt\ dirc Tcov iu:rQ06^sv. ffQfjHitrcL dl xrcl vvv o6ov raro- lo 
kot:tov. ft ftlr ovv de\ tfc rcvtfc ^r^pl trov rcvtiov 6 Xqv- 
ci:r:rog iyQarfe xrc\ /i^ dierpiQito XQog ccvrov iv tolg :rkdCtoig 
ioyunCiv i^raurpotsQi^roVj ovdl civ iuol (iccxQog 6 t^g <im- 
koyiccg iyivno \ koyog. inii 8\ akkotf cckka :teQt tHv ccvtiovMt 
fVQiCxercu ygdcfcov, ovxirt Qccdtov ovre ti]V yi/ciuijr iQfiij' ^^ 
vii*ccct tdvdQog o?0'' oa^g ccfdkkatcci. dstxvvvai. mQl yovv 
Tor c)ioixot*aQf y]udg dvvdneav iv 'ta stQotiQco xiQl tijs 



4 TriQt Tf Tor ABCh nfgl tov MK. — 6 nfQi Tf 6f xov M nnl KiQl 
rou Corn. — 1'2 iygutfi MA tyQuxifi BChK. — ngog tivrop MAB. — 



rejrentiuus coutirmaudam scripsiNvot, prumenda atque eum 
ii-. 41... f iiij IlipiKKiMto et rh;tv.iio <l:\.t.i ♦>si'ur, oomparanda 
niihi es>o rensui, Cum autem jiermulta ah eo essent scripta 
.irirameuta, quibus auimi atlootus in thoracis sedibus con- 
si^-tere probarotur, cur vero ibi<lem es>ot ratioj ne una qui- 
<I"in demoustratio allata essot. si^d semper iUud ut eoncessum 
>umeretnr. ubi atfeotuj» auimi exsivroront, ibi ratiouem quoque 
os>e, nos ot su]>ra liac de re non ))auoa contra eum dissemi- 
mus #*t nunc, quae restant, persr(ju»»mur. Qu« d<i eadem 
s<»mper de ii>dpm scriberot Chrysip]»us n"<i le in plorisquc 
d^rretis a st* ij»se dissf*ntire< ainoops. non loniris mihi opus 
essot ad rosj»on<londum amb.rzibu^^: quoniiun voro alibi alia 
Af* iisdom soribore doj^rohf^nditur, ne«pio .-♦•ntoniiam homiuis 
intorpretari noquo, quo niodo errot, ostondere facile est. 
IV facultatibns quidom nos reirortibns cum in primo de 
anim.i libro expo^umt^ qneu*admodum Tlato sonsit, in capite 



N _ 332 — 

ifvxijg Blndvj ag 6 IIXciTCDv vxclafifiavej ro ^lv XoyiCrixbv 
iv rg xeq^ak^ Titdx^M^ to dl ^viiondig iv rfj xaQdiaj rb di 
ixi^viir^rixbv :tiQl rbv 6ii(fttl6vj iv rotg i^rjg avrbg iig r^v 
xaQdiav TCUQarai ra tqik CvvdyHv. ixovoi dl aC Qvjceig 
itade* *o 61 rroei^ri;^ x?.eovd^G}v iv rorrof^ duc :iolXm' mQi- 
^cr^Civ^ ori xcd rb koyicrixbv xal rb ^v^OBid\g :ciQl rovtov 
^icrc rbv roVoi', cvvdnrcov eig rctvrbv xal rb imd^v^tjuxovj 
^xa^dniQ xcd idn Tcotricca* flrcc imcfiQm* cfrfiCv *ort jiir 
^yaQ rb koyiCrixov icrtv ivrccv^cu dia toitoi' ificpaCvBi' 
10 ^akXo d' ivl crrj^ecci voog xcd fiijri^ dfcvncov. 
*aJlA' iftbv ovTtOTi ^r/ior ivi CTij^ecciv «rft^^r/ | 
fifSliilra icpi^tjg invi nccQa&i^evog ^ckeCco iiera ravrd cpijciv ^ori 
*8i xcd rb ixi^viitjTtxbv ivrav^ay dicl rovrcov incpaCver 
^ov yccQ xcozori (i cide ^edg eQog ovde yvvatxbg 
15 ^dvfibv ivl cri^^ecci :ceQt:rQoxvd^elg iddiiaccev* 



h o Sl soii^T^g X. t. X. cf. p. 315. — 8 (prjaiv M qpijot ABChK. — 
9 ifiipaivtrai codd. edd. iiLtpaivn nos. — 10 ulXo 6\ M. — ffcij^ctfi 
(id. V. 11) M. — 11 uXV iiiov Odvss. VII, 268. — 13 U TotJraiv codd. 
edd. Sia t. nos; cf. supra p. 315, 17. — 14 ntanote fi' M manox' 
f>' ABChE; cf. ProU. p. 29. — f>Qi( MAB. — 16 ISaitaoi MAB. — 



rationem, in corde iracuii(Iiam, cupiditatem circa umbilictun 
dispositas esse, in iis^ qiiae proxime sequuntur, ipse ad cor 
haec tria coutrahere ac cogere nititur. Verba eius in hunc 
modum se habent: ^Poeta autem iu his exuberans 
multis Tersibus ostendit hoc in loco esse intellectum 
et iracundiam; in eodem etiam cupiditatem collo- 
cans, quemadmodum facere debuit' Deinceps haec 
subnectit: ^Rationem enim ibi esse his yersibus 
declarat: 

^consilium ast aliud prudensque in pectore mens esi 
Vernm animo nunquam nostro sub pectore suasit.' 
Deinceps pluribus versibus allatis ita dicit: ^Jam Tero 
etiam cupiditatem hic esse his ostendit Tersibus: 
^namque alias animumnunquam sub pectore nostrum 
seu dea seu mulier tanto deTinzit amore.' 



- 333 — 

xai unic okCya jtaXiv *oxi de xal ro ^vnondlg ivrav^i xov 
^iOTt, ra totavra ifKpaivBi nkeiova ovra* 

^"i/pf; d* ovx i%a6B crri^oq %6lov^ aiJLa nQ06ijvda* 

. *xal %6Xogy o0r^ itpirpu xoXvtpQova niQ %akBX^vai* » 

^ocre xo?.v yXvxi&v (liXirog xaraXetfioiiivoio 

^avdpHv iv Orrj^eaaiv ailerai, i^vre xanvog^ 
iimgyiorara xal natpiarara diic rcSv roiovriov ivdfixvvfiivogj 
ug vno?M^fiavei xai aircog oiioiag 'Ixitoxgaret xal Ilkax&vi 
dvvduitg rtjg ifv%}jg vnaQ%etv erigag TiaQa rov koyiCfioVy lo 
ri^v re imdvnijrixriv xal rijt/ d-vuoetdtj^ xal xad*' ev ye /uo- 
vov rovro diaq^eQOfLevog avroigj xa^' oaov iv ry xaffdia 
:iacag etval q>ri6iVy ag ^j^Qtororikt^g vnekan^avevy ovx iv 
roig TQtal ankay%voigy iyxefpako xal r^nari xaX xaqdia. \ akkitMi 



1 Ivxuv^a crvTco codd. edd. Ivxav^u mov nos coll. p. 31 C, 3. -— 
3 ^llor, codd. edd. Hqri nos. — 5 %6kov codd. edd. %ulo^ nos. — icx* 
MAlith. — 6 TnttxuU^oaivoio MA. — 8 A verbis ca^ioxaxa dia xwv 
incip. excerpt. X codicum FP contiuuatnrqne nsque ad Terba xal 
r.jraTt %al %a^Ca. — 11 na^* IxhQov ABChK xab* r^aovov P* %a9* 
Tr udrov P^* (deF nihil certi enotatum) xat^' ^ yt fiovov M xaO"' fv 
•/f u. nos, — 13 itacav MABChK nucug FP; cf. Proll. p. 76. — Iv 
re«ci FP. — 



vi paulo post rursus: *Iracundiam quoque his in parti* 
bu:» esse liaec atque id pcnus plura declarant: 

'non potuit cohibere iram sub pectore JnnOy 

bed loq^itur/ 
adde: ^ira etiam, quae yel prudentem exasperat ipsum» 
ira furorque Tiri, qui multo melle fluente 
dulcior ut fumus generoso in pectore gliscit' 
Eviileutissime igltur ac mauifestissime liis ost^uidit nibi ip.si 
Oiinfjijo, quem9dmo<luin Hippocruti ct Platoni, placore faculta- 
t«*s auimae appetentem et iracundia plenam esse a ratione 
diversa«i, in lioc uuo tameu ab illis dilTert, quod in conle omnes, 
ut Ari>totcle8 existimavit, non in tribus viscoribus, cerebro, 
ifcor»', corde esse ait. Atqiie etiam faoultatum ip:«arum 



_ 334 — 

xal ra tav dwafiimv f^a ti xal za&ti diic tav imv mv 
fyoaifsv avraQXiog ivadeC^ato diic (lev tov tpavai 
*ov yag n$inoti fC cSd£ %iaQ iQog ovdl yvvtuxos 
^^vfLov ivl ottj&icav xBQixQoxvd^slg i8a(iaa6£V*, 

s ag 6 Ifag nd^og eCij r^^ ini^v(iTitix^g 8wd(ii&g' iv 8i t^ 
UyHv 

^"Hqjj d' ovx ixaSi atrj^og zoAov, aXXa xgoai]v8a*, 
&g o joAo^ tijg d^viioei8ovg. Siafpsgita 8^ iv ye t^ vaQovti 
fitlSiv, £lts igya tdv Svvd^ieav atts xadij ta toiaiha xavta 

10 HyoifUVj vat$Qov yuQ vxIq avtav ajcQificig i7nax€i^(u9a. 
xata (uv ovv to XQotiQov 7t€Ql .in^x^S fitfiliov 6 XQvaiTOtog 
ovx onag avtiXiyai (ir^Ssiiiav elvai tfjg irvx^ig Svva(iiv ij 
im9v(iritix^v ^ d^v^ioeiSij^ aXXa xal ta xa9}}(ucta avtav 
ixSiSaaxei xal tOTCOv axovi(Ut tov aci(iatog iva' xaxa 8e ta 

v^nBQl nad^iiv anavta^ ta ts tQca, Sia cSv intaxintetai tic 
Xoyixic nsQl avriiv gijnf/iara, xal nQoaiti to d-eQaxivtixov^ 



1 nul nd^fi M xal xa n, ABChK. — in^v a^ codd. edd. L «» 
not; cf. Proll. p. 86. — 3 ntanox' ipk ABChK ntanoti ^' M. — Jki^mq 
M. — 4 cxrfiiai M. — idduacs M. — 11 oiv post liir nos inaerui- 
mus. — 16 nsQl xtav saO^civ codd. edd. sf^l «a^. not. — iwiwwttc^^ia 
oorr. ead. man. in intanintexat, M. — 



effectos et affectus versibus, quos adscripsit, satis ostendit; 
cuoi eziim affert: 

^namque alias animum nunquam sub pectore nostrum 

seu dea seu mulier tanto devinxit amore', 
amorem appetentis facultatis; cum vero laudat illud: 

*non potuit cohibere iram .sub pectore JunO; 

sed loquitur', 
iracundiam irascibilis affectum esse probat Nibil autem 
intersit in praesentia, ettVctusne an affectus huiuscemodi 
omuia appclles; postea hanc rem diligenter considerabimus. 
In priore igitur de aiiima libro Clirysippus non modo non 
infitiatur ullam esse animae facultatem yel appetentem vel 
irascibilem, sed affectus etiam earum edocet et looum in cor- 
pore unum iis tribuit; in omuibus yero libris, ubi de affecti* 
bus disputat; tum tribus^ quibus rationale.s hac de re quae* 



— 335 — 

o dvi xal yd^Lxov iTtiyQciifOVOi \ tivBq^ ovxe&* ofioitog €VQiax$'U& 
rat, yivdaxav^ a?,Xa ia fiiv as i^a^tporeQilfov yQatpn^ tic 81 
ag (irideniav rjyov}ievog elvat dvvafiiv rtjg injx^S l^V^$ ^«*- 
^vfirfrixrjv fLijn dvnoeidrj. xara ulv yag ttjv i^ijytjiSiv tSv 
oQLG^dv rov na^ovg iiifpaivii riva Svva^LV aXoyov Iv t^ s 
pvxfj tSv xa^Hv alriav imaQXHv^ tog oliyov vCtiQov ini- 
dH%o triv Qijatv i^riyrjadiievog avrov' iv dh totg ifpsifjgy 
ev^a it]tely noteQa xQiaetg iatlv Jj xQiaeaiv imyivitat tit 
;rd^?;, nQotpavwg anoxfOQet trjg Ukdtovog doirig^ og ye ovdh 
trjv ccQxr]v iv tfj dLaiQioeL tov nQo^^.i^^atog '^iitoae xal tav^ lo 
rVfg iniiivrja^rjvai. xairoL rouro nQarov £v^g iyxaXiatiev 
av rig avra xaric ro tfjg diaiQiaecog iXXLnig ia^aXfiivc). to 
yaQ tOL nd^ogj oiov 6 eQog^ {/rot xQia^g tig iatLV ij XQian 
imyLvofievov ij xivr^aLg IxtpoQog tr^g imd-vftr]tixijg 8wd(i€Ci)g, 
ovra di xa\ 6 x^^^S f]tOL xQiaig ij inofLevov tL tavtrj nd^og w 
a?.oyov ri xivriaig ag>o8Qa tijg d^vfioeL^ovg 8wdiU(og. 6 8i 



2 yQafpnv M. — 8 Trorf^a xgiGfciv codd. edd. n. nQictig tctlv ti 
xQiataiv nos. — 12 nccQa xto trig MAB nocQa x6 xijg CbK xara xo t, 
nos; cf. ProU. pp. 47 et 104. — 13 %QiatGi codd. edd. XQicn nos; dL 
rrolL p. 96. — 



stiones tractat, tum eo, qui in euratione affectunm Tersatur, 
cnein mornlpm in^jcrihuiit nonnulH, non eodem modo sentire 
ikj)rehenditur: sed quaedam quasi iu utramque partem incli- 
nans scribit. quaedam ita, ut nullam esse animae facnltatem 
neque appctentem nequo irascibilem existimare videatur. 
Nam cum definitiones affectus exponit, vim quandam rationis 
px))erteni in animo aifeetuum causam esse declarat, ut paulo 
post verba eius explanans docebo; postea ubi quaerit, utnim 
iudicia sint an ludiciis succ^dant affectus, a Platonis sen- 
t»*ntia manifesto reccdit, qui]>pe qui omnino in quaestionis 
divisione ue ulla qiiidt^iu luentione eam dignatus sit. Sed 
hoc illi primuin statiui crimini dari potest, quod quaestionem 
im|jerfccte diviserit. Affcctus enim, ut amor^ aut iudicium 
quoddain est aut iudicio succedit aut motio quaedam effnsa 
facultatis appetentis est; nee minus ira aut iudicium aut 
atfectus quidam, qui iudiciuni subsequitur, rationis expers 



— 336 — 

ye ovdl ovtog iyx&Qovv aig rpia tdiivBCd-ai ro xQofiXmia 

tiM li£taxii(ft\t^tat tov ?.6yov ijcideixvvvai ^BiQcinsvog, ^g afjLU" 

vov alvi xgioetg vnoka^ifidvetv avta jcal ovx imyivofiava rtva 

tatg xfiaectv ixtXa^6(i€vog av avtog iv rcS XQoti^ «pl 

5 ^2']^ iygafe rov iilv iQcata ttjg int^v^ijttx^g Hvai dwd- 
liB&gj tbv dl x^^^^ ^Vd d^v^oEtdovg. 

"SlaxEQ dh iv tovrotg inBla^at6 ts afta rcSi/ iccvto 
y€yQa(iiiiv€iiv ovx ii^mci ra nQog ro tav TtaXattav avtitTtsiv 
doyita, xata tov avtov rgo^rov iv toig ogtaftoig rcai^ y£vi' 

10 xav xa^civj ovg ^cgcitovg i^i^eto. tikiag anoxcaQit tijg yvci- 

* ftrig avtciv ti^v Ivntiv oQtloixivog d61^av nQ^a^atov xaxov 

naQOvaiag, tov dh (p6fiov xQoadoxiav xaxov, tijv ds fidovijv 

d6iav HQ^afpatov dyad^ov TtccQovaiag. avttxQvg yicQ iv tov- 

totg tov Xoyiatixov tijg pvxijg (i6vov (ii(ivi]rat icaQaXaijccov 

15 ro tB i7Ct9^V(t7}rtx6v xal rb 9v(i0€tdig' xal yccQ rijv d6iav xal 
rijv nQoadoxiav iv roi Xoytarixa (i6vc3 avviataa^at voui^i. 



1 ifx^QOvv MA i'/za>Qatf BCbE; cf. Progr. II, *J. — 2 xitQm^Bvow 
M. — 4 nQorigc» xia nfffl codd. edd. ro) delevimus. — 5 tygajpi bis 
M. — 8 dii<aci M'. — IC AoyiffTix<» M loyix^ ABChK; cf. ProlL 
p. 27. — 



aut motio quaedam vehemeus faeultatis irascibilis est. Ille 
▼ero, cum quaestionem trifariam dividi liceat, ne sic quidem 
rem tractat conaturque ostendere melius esse affectus pro 
iudiciis ipsis quam pro iis, quae iudiciis succedant, putare 
oblitus eorum, quae ipse in priore de anima scripsit, amo- 
rem appetentis; iram esse irascibilis facultatis. 

Quemadmodum autem in his simul et eorum^ quae ipse 
scripserat, oblitus est et eoutra veterum decretum dicere non 
operae pretium existimavit^ ita in generalium afiectuum 
iinitionibuSy quas primas exposuit, prorsus ab eorum sen- 
teutia recedit, qui aegritudinem definit esse opinionem recen- 
tem mali praesentis, metum exspectationem mali^ laetitiam 
opinionem recentem boni praesentis. Plane euim in his 
rationalis tantum animae partis cupiditate et iracundia 
praetermissa meminit^ si quidem et opinionem et exspecta- 
tionem in illa tantum parte eonsistere putat. In libidinis 



— 337 — 

xara ^aWot rbv x^g im^vfiiag ogovy i}v OQfliv aJLoyov ilval 
fptioiv^ I iifUTtmai ^tv Ttog^ oaov M rij XilH, t»;? iXoyovMl 
xata riiv in>xh'^ dvvafiiog^ uxox(OQet di xavrav^a xara ri)v 
i^flyriCiv avrrjgj ttyt xa\ i/ 0Qi%ig, ii]v xara rbv bfiC^bv 
xafilafi(y rijg loyixijg iari 6vvd(iiG}g. OQiiarai yovv {wriiv b 
OQIiijv Xoyixiiv iitC rx, o<Toi; X9^'n V^ov. iv ^lv di] rovroig 
roig 0Q0!g oQfiag xal Sol^ag xai xQiOsig v:tdQXHV ofhrai ra 
Ttd^^y xara 8i rivag r^v i^pe^tjg ^EntxovQU xal Zijvavi 
lialXov !} roig iavrov doynactv dxoXovd^a yQdtpst. rijv rs 
yicQ Ivjtriv OQiioikivog fisiaaiv slvai fp)iCiv i:ti tpivxra 6o- lo 
xovt/Tt vndQx^iv rt}v ^* 7i6ovi}v ixaQOiv iq)* atQfr^ doxovvrt 
wtdQX^iv. xal yicQ td (isicioBig xal at ixdQOitg xa\ at CvCro- 
koi xa\ tii 6taxvCBigj xa\ ytcQ rovrtov ivCori (iifivfjraiy r^g 
aXoyov 6vvd(i((6g iari Ttad^fjiiara ratg 661^atg ijttyivofiiva, 
raavr^v 6i riva ri^v ovaCav rtov na^ov *E:tCxovQog xa\ i5 
ZiivtaVj ovx avrbg vxoXaiifidvtt, o xal ^av^idisiv i:tiQXirai 



I 1} opf{ii' M. -- G Iv uivtot Sq codd. edd. iv ulv dfj dos. — 
1t r^r d* ijdoviip codd. edd. rijV ^' ?}. uo8. — 14 dloyCai pro dloyov 



taiuon cleiiiiltionc^ quam uppetitioueiu ratiouis expertom esse 
ait, attiugit quiclem, (|uantum ad Tocabulum attiuet, rationi^ 
experiem animae facultatem^ 8ed Iiic quoque in explanatione 
eius disseutit^ cjuippe cum appetitio, quam in deiinitionem 
assumsit^ rationalis sit facultatis. Ita enim deiinit: Tolunta* 
tem cuni rationo iucunclum aliquid, quatenus decet, deside- 
rantem. Atque in his quidem tiuitionibus Toluntates et 
opiniones et iudicia esso affoctus putat^ iu aliis quibusdam, 
quac sequuutur, Epicuro mngis ot Zononi quam suis decretis 
cousentanea scribit aogritudinom doliuions demissiouem ob 
id, quoil fu^ioudnm vidctur. ot laotitiam olationom ob id, 
quod videtur oxpotoudum. Nam ot domissiom^s ot elationes 
et coutractionos ot diffusionos (n:im ot has interdum memo- 
rat) facultatis rationis oxportis atiVctiouos sunt, quae opinio- 
ues coo.sequuntur. At talom affoctuum substantiara esse 
Epicurus ot Zeno; nou ipse ('Iirysip]ius opinatur. Quaprop- 

«litlriii a« VUc. llaL et nip|M«>r M.ii. 2'J 



— 338 — 

(lot zavdQog iv imcyyslia loyix^g re a^a xal axQifiovg 
diSaaxaXiag ovx axQi^vmcog, xal yaQ ov xaza avra tavra 
ZQSnovov avTo^ iavra diatphQixai tpavsQag^ \ allic xaTieidav 
vx£Q x^v xaxa xo na^og oQiCfLav yQccfptov aJioyov xe xtu 
inaQa fpvatv xivtiaiv Hvxijg avxo ^aaxij xal TtXsovd^ovaav 
OQiifiv, elxa x6 (lev akoyov H^tiyovfiavog rp 2^9^? loyov xb 
xal xQCaeag stQija^at, (fdaxyj ri)^ 61 nkeova^ovarig oQfi^g 
xaQadBiyna xovg xQsxovxag aq)odQ6g TiaQakaiifidvry xavxl 
yicQ aiitpoxeQa lidxsxai xp xQcaeig slvat xic :td^fj. eiaoiied^a 

10 di ivaQyiaxBQOV avrag xag Qf}asig a^ov naQayQdifavxsg* 
ixsi ds ri (ilv ixiQa xovis xov xqotiov' ^dst ds nQaxov iv- 
^xsd^vnija^aL, oxi x6 Xoyix6v ipov dxokov&iixix6v ^vasi iaxl 
*xp loyc) xal xaxcc x6v Xoyov 6g av tjys(i6va nQaxxixov. 
^icoXkdxig (livxoi xai aA,/.ag tpiQSxai inC xivd xal axo xiv&v 

15 ^ansL^&g xp Xoyc) tD^ov^isvov ixl nlstoVj xa^' ijv q>oQav 
*a(ig)6xsQ0L siovaiv ol oqol xrig naQa (pvaiv XLV^ascDg dk6yG>g 



1 InayyBliag M. — 2 ovx avrcc tavta codd. edd. ov nati tavta 
Corn. oil %atce avta t. nos; cf. Proll. p. 107. — 7 tpdmLn codd. eJd. 
tpdenfi n08; cf. Proll. p. 85. — 8 itagalttyi^dvn codd. edd. Ka^aZafi- 
^dvji n08. — 11 ivtid-vfifij^ai MAB. — 



ter demirari auimum subit homiuem, qui iu doctriuae ratioui 
couseutaueae exactaeque professioue uou exacte agat. Nou 
euim iu his ipsis tantum maiiifesto a se ipse dissidet^ verum 
etiam, ubi de affectus defiuitiouibus scribeus eum dicit irra- 
tioualem et contra uaturam auimi commotiouem et appeti- 
tum Tehemeutiorem esse^ deiude illud irratiouale explanans 
ita dici, quod sine ratioue et iudicio sit, ait, tum exemplum 
Tehemeutioris appetitus sumit ab iis, qui yehementi cursu 
fenmtur; hoc euim utrumque puguat cum ea ratione, qua 
iudicia esse affectus statuit. Quod evidentius constabit, si 
ipsa Terba eius adscripserimus. Prior locus in hunc modum 
se habet: ^Prinxum autem reputandum est animal 
rationale natura ratiouem sequi ac secundum ratio- 
nem tamquam ducem agere. Saepeuumero tamen 
etiam temere fertur ad quaedam et rationi non ob- 
temperaus a quibusdam lougius quam par est pro- 



— 339 — 

^ovmg yivoiiivrig xal rov iv raiV oQfiaig xlfova6aoi\ ro 
yicg uko^^ov rovri kfixxtov a:tH^l^ loya xai caciiiTQa(iuivov 
Vov Ao^^oy, xa^* i]v q>ogav xat iv x& i^n nva ^^/ici' 
'cjO^^ftf^ffc xal akoyiog | (piQiC^ai aviv loyov XQtCKog^ xct2M9 
^ovxl ti 6ir^iia^}]uiv(og q>iQftai xai TraQtddv rc xara rov & 
^koyoVj aXXa catiOxQayLyLivcDg xe xai a^ffi^cig avrcj, ratrra 
^ixiOtiuatvoiii^a yLakiora xa^' t]v vxoyQafpofiiv tpoQav ov 
^xeqnyxoxog xov koyixov ^ciov xivBta^ai ovrtog xata ri/i^ V^ 
^Xi^Vj allic xara xov koyov/ i} luv ovv iriga x£v xov Xqv- 
Cixxov Qi^oetov iiijyovfiivri xbv nQor^QOV r<3v oq(ov xov lo 
xa^ovg ivxav^ot xekivta. xt}v de vxokotxov^ iv y rov ixi- 
Qov oQov i^tjyeitat., yiyQa^fiivi]v ifpsltjg r{}d£ xara ro xpcS- 
rov (fvyyQafifia XiQi na^Sv ^d>; 60i naQa^tjCoiiai' ^xccxa 
'rovro di xai 6 nkiovaa(i6g x^g OQn^g itQtjtai dtic x6 xijv 



3 xivdg cocld. edd. xtvd nos. — 4 C0$ c^ MAB ovxt it Corn. oiix^ 
kl Al. Just ChK %al otlx^ «^ ^os; cf. Proll. p. G5. ~ G poat Zo'yov 
inseniimuB ttlld dntcvQaiiaivog xt %€(l dnfi&fag avtto coll. p 386 eitr» 
K ct p. 371 fiub fin. K (p. 342, 10 ed. n.) — 7 dlXci fidlicxa codd. 
edd. dlld dflevimUB. — vnoygdq^fi codd. edd. vnoYQdtpoiitv nos. — 
8 jTf^rxdra M. — 10 ^{»57»??**»"? M. — 



pellitur, ad quem impetum accommodata e&t utra- 
que definitio, una commotionis contra uaturam sic 
temere et irra^ionaliter factae, altera nimiae in 
appetitu vehementiae. Irrationale enim ita acci- 
piendum; ut sit rationi non obtemperans aversum- 
que a ratione^ qua persuasione etiam solemus dicere 
aliquem propelli ac temerc sine iudicio rationis ferri; 
neque si aberrans fertur aliquis yel incuria qua- 
dam in ratione labitur, sed si aversus minimeque 
obtemperans ci est^ his rerbis significamus secuudum 
eam potissimum impulsionem, quam adumbravimua, 
quippe cum natura ita comparatum animal rationale 
sit, nt non eo modo inoveatur animus, sed ratione/ 
Atque unus Chrysippi lociis^ quo priorem pcrturbationis 
definitionem explanat, hic desinit. Alterum, quo defiuitionem 
alteram explicat, post illum deinceps in primo de perturba* 
tionibo^ scriptum iibi iam subnectam: 'Ad huuc modum 



— 340 — 

'xorO'' avTovi; xcd q>viSix}iv xmv oQ^av 6vjHistQi<xv VTCeQfiai- 
^viLV. yivoito di av xo keyousvov diic xovxciv yvcDQincixiQov, 
*oiov inl xov TtogsviO^ai xad*' OQiiiiv ov TiJisovd^et f/ xmv 
^6xiXmv xivtiOig^ aXkic 6vva^aQxii€i Xi xy oQiiy^ cjOxc xal 

s^Cxijvai^ oxav i^iXijy xal (isxafidkkeiv. ixl dl x&v xq£J[6v' 
^xav 7ta&* OQfiijv ovxixi xoioirrov yivexai, dXXa nkaova^H 
^naQa xi^v oQ^ijv i/ xiiv axikciv xivriatg^ ioaxi ixg^iQaad-ai 
^xal fc^ (lixapdkkiiv iVTtn&cig ovxtog iu^vg ivaQ^aftivtav. 

9 ^olg oiftai xi n«Qankiljaiov xai ini xdv OQpLciv yiviad^ai did 

870 ^To xi^v I xaxic Xoyov vnsQfiaivnv avii(iiXQiav, Sa^', oxav 

^OQfidy (lij iv:c£i^iig ixnv TTQog avrovj ini nlv xov dQOftov 

^xov nXiovaaftoO kiyoftivov naQa xi^v up/tii^i/, ini 6\ xiig 

/oQii^g naQa xov koyov. avfiftiXQia ydQ iaxt tpvaixijg opfiijg 

S/ xaxic xov koyov xai iag xoaovxov^ icjg avxbg dl^oL dto 

16 *d^ xai xijg vmQpdaiog xaxic xoino xai oijxcjg ytvofiivtig 

A xrjg OQfifiS codd. cdd. r^ 0{fuy uos. — 9 ats codd. edd. otg noa. — 
'12 iiiti Si M. ~ 14 xocovtov xai iag codd. edd. xal deleyimuB. — 



etiam appotitionis vehemeutia ac redundantia dieta 
est; propterca quod congruentem sibi et iiaturalem 
appetitionum constantiam transgrediuntur. Fiet 
autem^ quod dico; lioc exemplo manife.stius: Dum 
ex animi voluntate incedimus, crurum motio aou 
redundat^ sed respondet quodam modo Toluntati, 
ut et stare, cum voluerimus, et rursus pergere 
possimus. At in iis, qui ex voluntate currunt, 
non ita amplius fit; sed praeter voluntatem redun- 
dat crurum motio^ ut efferantur effusi nec, ubi 
semel coeperint, valeant continuo moderato cursu 
ferri. Quibus simile quid in ipsis appetitionibus 
accidere mihi videtur eo, quod rationis coustau- 
tiam excedunt, ut, cum appetitio fit^ non obtempe- 
rent illi; cum redundantia dicatur in cursu praeter 
appetitum fieri, in appetitu vero ipso praeter ratio- 
nem. Nam natnralis appetitionis constantia per 
rationcm efficitur ac tamdiu^ quamdiu ipsa vult. 
Quapropter oum ad huue modum et ita transgressio 



— 341 — 

'jrleovatovod Tf oQfiri Uyirai ilvai xa\ naQa tpvGiv xaX aXo* 
*yog xivriaig V''7V?«' ^*' 7^^»' ^ov Xgvainnov QijOeig ccvrai. 
0xifcine^a dl axftfieOzeQOP xmeQ exare^Qag avrov ano r^g 
nQme'Qag anr<Qid(ievoi j xaf^' i}v iit]yelrat^ n^g etQfjrai ib 
nd9og aXoyog xal xaQa rpvOtv xivtjatg tl^vxijg» enetd}] yicQ » 
i]ni6raro dvo ^rmatvoiievfc nQog rrjg akoyog q^avijgj C9V ro 
fxeQov fiovkerat iwvov 6i]Xov69at xara rov oqov^ t6 x^f^ 
?.6yov xQioecjg^ oQ^cig enoitjce ftr^deutav vnokmojievog r^fig^i- 
fioXiaVn dlXic fa*rbg drjkfjioagn ori rr]v xfira ro nfi^og OQiiriv 
tfA,oyov eivai fprfii,, xa^^ ooov dneorQanrfu rbv koyov x«I lo 
(Inei^ei rfo koyca xa\ x^9^^ xQioerog yiverat, dia {lev ovv 
Toi» dneorQfiq)^ai fpf(i*ai rbv loyov exdQtoe \ rrjv xara roBii 
:r«^0vr dkoyov xivrjotv rfjg rav dtvx^v re xal rc3i» dloytov 
tomv. xivelrat jih' yaQ xal li%og xai i^vkov iviore xfil r&v 
«AAor exaorov rtov dtl'VX(OVn fiXkd ovx ^? dneorQfi^ue'vov is 
Tov kdyov ov6} rag dnet^ovv. q yaQ rijv dQxrjv iii] uereori 



4 il^/fit€ti M. — 8 anie xpiWo); iDsernimus Xiyov coU. p. 339, 4. 
— 10 Xoyov in ras. M. — It ovv om. M. — 13 r^c ante xmv no« 
addidimut. — 16 ovd' cof MA ov^" dg BChK; cf. rroll. p. 102. — 

fit, veheinentior ac reduiidans appetitus et contra 
naturam et irrationalis animi commotio appellatur.' 
Haec verbii Chrysippi suiit. Ape vero utrumque locum dili- 
}rcntius consideremus atque a priore exordiamur, quo espo- 
nii, quo modo perturbatio aiiimi motus irrationalis et contra 
naturam este dicutur. Qui cum duplicem intellectum vocem 
irraiionalis habere iiitollegerot atque atternm t^ntum in 
detinitioue valere vellet, hoc est sine iudieio rationis, recte 
f»'oit, quod nulhim reliquit ambiguitatem, sed ipse docuit se 
perturbationis imj)etum irratioualem ita appellare. ut csset 
a ratione aversus et eidem repugnans quiqne sine iudicio 
fieret, Cum igitur aversum a ratioiie esse dixit, irrationa- 
Im perturbatiouis niotuiu u motu rerura iuanimarum ct 
Wutorum animalium distiuxit. Movetur enim interdum ei 
Inpis et lignum ceteraque inanima, nou ita tamen, ut aversa 
siiit a ratione eiusquc impcriuni detrectent. Quod euira ob- 
temperandi obsequendique rationi facultatem a principio uon 



— .342 — 

rov JC€i^€69ai n xal fxec^ai t& ^oyoy toiko x&g dv rj 
iauid^etv ij aneotQafp^ai :tote dvvaito tbv Xoyov; alXa oiwg 
fiij ;|rp^(T&ca Xtyoito av atxotiog. a-xeOtQti^^at de xal axH- 
9ielv kex^}]oatai to q>v0iv filv i%ov ixeo^ai te xal mid^ia^ain 
5 naQa tpv0iv di no^^ ctiQ&g q^eQoiievov. ix iilv dti t&v 
toiovtav SBiXvvriu tb ^}\re a^vx& tivl fiijr£ a}My& {^^ 
7id%og iyyivea^ai i^^vxixov. ineidav 6h yQdffti 2^p2«» Xoyov 
xQiaeag yivead^cu trjv xata ro ndiyog xivfiOtv, elta avvdxt&v 
ifpe^ijg kiyg ^ovxl ei difjuaQtfj^ivtog (piQetat, xed naQtddv ti 

10 ^xatic roi' Xoyov, dkka aTceatQaiiiiiviog te xai ttnecd^dg avto*, 

diOQitei t&v dnaQrrindtiov td ndd^i] xal ndvv deovt&g, td 

lilv yaQ diiaQriinarci {lojrO^ij^rti xQiaetg etal xal Xoyog ^^•fi»- 

oiia^ivog \ tijg aJli}i>futg xal diijiiaQtii^ivog' ro dl nd^og iiixaXiv 

ovdlv iiev {iiiaQtiiiiivov ovde naQOQcifievov xatd roi/ koyiafLOV^ 

i& dnei^iig di iati tp XoyG} xiv^aig ^v%iiig. 6 fif i/ yaQ vxiQ 
roi; a&aat r^i/ natQida tijg ^(orig tHv tixv&v xataqQovr^aag 



1 tj dntt^eCv MA. — 3 liyuro M. — 7 loyov %al x^tcietg codcl. 
cdd. nttl dcleTimus. — 9 kiysiv M liysi ABCh. — 10 Xoyov xai codd. 
edd. X. dlla nos coll. j). o:J9, 0. — 12 6 loyog codd. edd. loyog no8. 
— 16 fw^c xal tav ChK; cf. Proll. p. 58. — 



est iiactum; qui fieri potest; ut id parere nolit adverseturque 
rationi? imiuo omuiuo non uti quidem ratione accommodate 
dicetur. Sed illud; quod natura insitam habet parendi et 
obsequendi facultatem; iuterdum autem aliter contra naturam 
fertur, et adversari et imperium detrectare merito dicctur. 
£x his igltur Chrysippus in mdlo neque inauimo neque 
animali bruto perturbationem auimi inesse ostendii Cum 
autem sine ratiouis iudicio perturbationis motiun fieri scribit, 
deinde subnectit haec: ^nou si aberrans fertur aliquis tcI 
incuria quadam in ratione labitur, sed si avors^us minimeque 
obtemperans oi est', perturbatioucs ab crruribus et peccatis 
distinguit idquo admodum ax)to. Peccata euim uibil aliud 
sunt quam prava iudicia et falsa a vrritateque aberrans 
ratio; perturbatio contra uon cst rationis error^ non incnria^ 
sed ratiouis imporium detroctans animi motus. Qui euim, 
ut patriam couscrvet, liboronmi vitaiu ncglogit atquo aliis 



— 343 — 

xec} ^roi iiKQadovg iuQOig anoaq^drrsiv ij avtog vxoneivag 
6fffi^fici rjy ye rov xaXov tpavraoCa roirco dga xal XoyicyL& 
rivi xQfiOiHiBvog' ij -Wijd«« di f^:raXtv otf itovov vno ovd*- 
vog inHO^i} Xoycffnov xreivsiv rovg yiaCdag^ «AAa xal rov- 
vcvriov an(a\ oootf i:rl rc5 loyiOfiip^ ^iatf^dvatv (ffjOiVj of« 5 
dQi<v fii/,?.H xaxd^ rov &v(iov dl eivui xQHrrova rciv fiovXiV^ 
^urm\ rovri6riv ovx vnomdx^ai xai xei^iO^ai xal eniC^ai 
y(( tfdyfQ rivl dea:c6rtj ra fjyya ro :td^og, a?JM dffr^vid^iv 
:<a\ (croyrooBlv xa\ d:rHOfiv rc5 :rQoardy^uri^ cig itiQag rivog 
("{r/ov 1} ^rdd-fifia dvvdiierog v:rdQxov^ ov rijg ?,oyiarixijg. 10 
yru^ yaQ av JJ dmi^Btv iavrp n dvvatro ?] dnotfrQiifeaOai 
ic:i*ro ij ai/ tnfij&ai iaxrra; ravrl /ur ovv anrcvra :rQbg rro 
it}fdlv f^x^tv iuurrrov m xul «Ai/OcSf? rf xal diroQtOfiivcog x«i | 
yA:r(c rijv lUJ.novog itQtirra yifcofit^v, xrcQanXrfOttjg dl xrdzi^i 
Tu xcTic rijv i^ifyrfOiv roD dtvreQOv rcoi' oqcov v:tb rcvrov 13 
yiyQrcuudva, 6iu ijg ifLVTniovevae xal rcov rQix^vrcov coxicog, 
o't iiydl d ar!J2fcu jiovXotvrOy xuQaxQfifia dvvaivro :rQdrrHv 



*J rovxf pio rovro M. — 4 XoyiaatZ MAB. — 9 dnm&ti^ MABCb. 
- id rfj loyixntKrj M. — 11 n om. M. — 12 frtfog to M. — 

iugulandos cos tradit aut ipse iugolare non Teretur, honesti 
s2>ecic okiccta et ratione quadam usus id facit; at Medea 
non modo nulla ratione ad trucidandos liberos inducta est, 
sed c contrario; quod ad rationem attinet, quaenam mala 
perpctratura sit^ cognoscere se ait^ iram tamen csse consiliis 
liotentiorrm, lioc est nou subicctum csse afrcctuiU; non parere, 
luni obscqui rationi tamqnam dominae cuidam^ sed habenas 
df^trcctarc, recedcre, dicto non audientcm csse, quasi alteriua 
ruiusdam facultatis tcI opus tcI aflpciio sit, non rationalis. 
(}\n onim idcm sibi ipsi nou parcrc possit^ sibi adrersari, 
^ibi uon obscqui? Ilnec igitur omnia, practcrquam quod 
uiliil habeut, quod rcxirelicndns^ otiam Tcrc ct distincte et 
ml Platonis scutentiam dicln sunt. Sirailitcr qnoque, quac 
in altorius dcfinitionis cxpJanationc scripta snnt, ubi tcIo- 
fitrr currontium inonlioncm facit, qui nc si sub^istere qni- 
«l<m volnerint, faccre id statim possiut. Pcrspicue enioi 



— 344 — 



auto. occfpag yicf xavtavd^a ivdH^ig yiverai 6vvd(i£fag itipag 
TtaQa tbv koyovj iHp* iig aTtotelettat ta na^^nata. yvoifiiiev 
di av ivaffyiatiQOV ^ li ti}v aitiav i^evQoiiiiVy vtp* rjg tfvfi; 
fiaivH ft^ dvvaad^ai ^tfjvca TtaQaxQ^lJia JcokXovg tav ^fov- 

^ t&v, q dl avQ60ig il^ avtov yivoito av rmlv tov (lii xaOiv 
ovta CvfL^aiveiv^ aXka otJoi dia o^aXovg tivog ij xatdvtovg 
tpiQovtai. tav.(ilv yaQ dvdvtri xmQia diad^eovt&v ovx icxiv 
orc) toino avfi:ri:trH' naQaxQriita yovv i^tavtai fiovXfi^ivtcg^ 
&g av tijg Qoxrjg tov adftatog fi^ (paQovOrjg avtovg fiiai&g 

10 xdt&^ xad^diteQ ixeivovg iipeQe. avv^stog yaQ ai*tciv ivsartv 

1} trjg tpoQag aitia^ ^ ^iv tig 6g iciciv vq>^ OQiArjg xivoviiivtav^ 

rj di (og d4*vx^^* OiOfidtcDv rc5 (idQei Q€:t6vtciiv, ovto yoi^v 

xal ki^oi Ttokkdxig oq^v xaratpiQovtai j5tr}vai fiita^ gAii 

f^7^dvvd(ievoin nQlv i^txiiS^ca \ XQog tt x^^^Qiov 6na?.bv ^ xoikov. 

16 iotfr£ xal xata toiko tb xaQtcdetyfia dvvdjiecog itStiv ivdet^g 
itiQag naQa tbv Xoyiauov^ aXoyov rrfV q^vaiv^ oucyfQ ictti* 
iv toig tciv icicDv aduaat tb fiaQog. ott dl ov dvvavtat 



2 fia^i7,ttara M. — 7 ov* irt o?rto rovro BChK; cf. Proll. p. 91; 
Progr. II, 15. — 10 itpi^ov M. - 11 ^ Jwwf pro os^ {. M. — 



etiam hic alia praeter rationem facidtas, qua afTectiones 
efficiantur, ostemlitur. Quod evidentius cognoscere poterimus, 
si oausam, cur cveuiat, ut stare confe;?tim nequeant midti 
currentes, inve:?tigaverimu:«. Keperiemus autein ex eo, quod 
non oumibus ita accidit, ^ed illis tantum, qui per planum 
aliquem vel etiam declivom campum feruntur. Eonun-enim, 
qui per acclivia loca curnint, nenio cjit, cui id accidat, si 
quidem statim, ubi voluerint, gradum :«i:«tunt, cum inoles 
corporis non possit lios, ut illos, vi deorsum ferre. Nimirum 
causa illius impetus composita est, altera ut auimalium, quae 
ex appetitione quadam moveutiur, altera ut corporum inaui* 
inorum, quae pondere inclinant. Sic et sasa saepe e mouti- 
bus pmecipitata non ante quaui ad planitiem aliquam aut 
vallem devoluta fuerint, impetum sustinere po.<sunt. Inde 
satis etiam hoc exemplo liqu<?t facultatem quandam natura 
irrationalem diversam a ratione ^igniticari, qualis est in ani- 



— . 345 — 

dia tovTO 6xijvai /SovAqO^/vrf^, ov (lovop ix x^g ti3v Avav- 
x&v XB xal Koxavxav x&Qia^v diaipoQCig iveoxi ffa&^rr, aXXic 
%al ix xijg iv avxotg xotg oiiakioi diaq^oQOV xivijtfco^. 6 
Itiv yciQ eig xovxioto r^v ^xi]v rov o&ficcxog xottiiSaiuvog 
iv xa xgixHV avxox(fdx&Q ioxl xov ax^vat , 6 di ilg xo Ifir s* 
' nQoC^Bv vxo ixiivfjg xolvexat. xal dtic avxo ye xovxo ovxo 
^iowJtv Mtavxig vxo avxijg rot; XQtiyftaxog x^g tpv6itog 
dida6x6jievoi 6vvxik^tv r^v eig xo xq66& Qoxifv rc3 taxn 
xijg Xiviiomg, &CxiQ ovv ixl xov xaQaSeiyfucxog^ & yiwato- 
xixxf XQVffixxij xotg piiv fLi]div vxb xov xaxic xo Ctofuc fiaQOvg lo 
lig xtixog xiviJ6i(og t&tpiXovpiivoig ixoiiiov xo 6xijvaty xotg Si 
ix iixxijg aixiag xo xaxog yivv&Oiv otWS'' ^ fiovXri6tg txavijj 
xttxic xov -avxov xqoxov ixl xijg Mn*xiig oquSvj oxecv {tiv 6 
?.oyi6nog itovog ixji xtiv aixiav* ixi «itc5 xatHfat xi}v OQHffV \ u 
oxav di ijxoi dt\u6^ ^ ixt^vnitc xtg cvrrcS XQoaik^rj, dvvaiiiig S7o 
iiloyoi xi xal xaQ€Cxkij6tat rci xaxic xb Otaiia fiaQit^ xaQa- . 
XQW^ l"'^^ ^^X ^^^^ ^^ 6xijvai^ X90V€fi ii av i6tog yivotxo 



1 iwvtoiv M. — 'J natdvTttv M. — 3 15 ufv M. — 5 Trjrfiir prp 
foiz^ip M. — n xr^i 61 iH M. — 15 fTQoeix^fi M. — 17 poBt ftf»^ 
desnnt rerUa yivono — to ^i iu M. — ' 



malinm corporibus gravit^is. Non pos^e fluteui per eani; ubi 
voluorint, cousistero non tantum e\ acclivium ei declivium 
locorum discrimine^ 8ed etiam es diversitate motiouis vel in 
ipsa planitie coUigitur. Qui euim retro corporis impetum 
iurrens reflexorit, is liberam habet subsistendi potestatem; 
qui contra iu anteriorem paiiem, illu impeditur. Atque hac 
ipsa de causa omnes himc ad modum curnmt ab ipsa rei 
natura edocti corporis in anterius proclivitatem ad celerita- 
tem motionis conferre. Quoinadmudum itritiur, bone Chry- 
sippe, iis, qui nihil corporis mole ad motus volociiatem 
adiuvanttur^ in promtu ost subsistere, illis auiem, qui duplici 
(ie causa celerituiem adipiscuntur, voluntas non amplius 
KufBcit, iia in aninii appoiiiionibus, bi ratio aola in causa 
est, peues eam osi inhibcndi inipotum faculias; si vero vel 
ira vel cupidiias accessorint, facultates irraiionalos et cor- 
poris graviiati similes^ illico quidem insiitio fieri non poteaty 



— 346 — 

xal rouro, xa^dmQ inl rciv ^aovt&v. ro di tdiag rS loym 
XQOiSed^fixa dia r^y rciv xara tiSQog aMm*,^oiSa xiveS r^F 
6QHtjvy aviCov dtWfiir. /jradi; yicQ xal koyiaiibg avriiv 
xivit xal im^vyiia xra ^v^iog^ ^ ^ev vtp' ivog ai^riiv 0v&ra0a 

5 tmv akk&v iicvxc^tovrav v:t6 ixBivov fiovov deaxoterai. 
(Stfrf, ii iilv vxb rov /.oyiiSfiov yivoiro^ xcd xaraxavatv ai*- 
rqv xal av^tg i^ieysigeiv olov te dia tiovov rov fiovAfjdiivatj 
el di i«sr6 ^viioi rivog ij imd^vniag^ orav ixhiva XeHpifltj' 
sl dh iHp^ ixariQiov ivfgyovinav yivoiro^ XoyiCfiov 0** «fi« 

10 TUKitLVog aXoyov dvvdiiffogj d (liv avri6:tfavrog tov Xoyi6uoii^ 
xQati^6€i rb lajivQortQov^ d da avvBx^iovrog^ ovdizton TcavCi' 
rai. liyco di Ovvexd^etv toJ ycc^si rbv XoyiOitoVy orccv^ a^FQ 
ixBivo XQamij xcd b loyioiibg d6^t,\i^ &0:cfQ inl rdv axo- 

u lacSr&v. do^dlovOi yccQ dya^bv iivai fiiyicrov ovrot rqi^ 

Z^SQaxoXavaiv r&v fidiarcov \ ixovaicag inouivov xara rtiv c*V2»;i' 

avrav rov ?,oyiauov rif i:n9vnic(. iivrireivciv di ffiUi rbv 



2 octt tc codd. edd. xb eieciuius; cf. Proll. p. 115. — 6 y^roiro codd. 
cdd. yivoito nos. — xi:T((7TK*''Giiv MAlJCh. --10 utv oiv dvriOKntxoi 
codd. edd. ovv delevimus: cf. ProU. p. 115. — 11 avvtx^tovTts M. — 
13 ixtivoi MABCh. — :iQoaxdxTii M XQdxTii AUCh. — 



temporis tamen spatio iiiteriecto fortasse fiet, ut in cur- 
rentibus Ifit. Fortasse addidi propt^r eausarum singularium, 
quae appetitionem movent, vim inaequalem. Cum enim et 
ratio et cupiditas et ira eam moreant; si ab ima ex iis 
proficiscitur quiescentibus ceteris, ab eadem sola regiiur. 
Si igitur a ratione nascetiir, ab eadem poterit seilari et rur- 
sus excitari sola voluutate: si ab iracundia aliqua aut cupi- 
ditate^ cum illa cessaverint; si a dnabus simul ageutibus, 
ratione et aliqua irratiouali facultate. aut roirahet ratio et 
ita, quod fortius est^ victoriam consequetur aut simul ex- 
currely tum nmiquam siMiabitur perturbatio. Escurrere simul 
rationem cuiu affoctu <]ico, oum ea. quae liic fecit; ratio 
etiam comprobat, id q»t<ul iu int( inpcrautibus vidorc licot 
Quonim in aninio cum cupiditatom ratio sponle sequatuTy 
iucundissimis rebus Irui sunnuuui bonum osse opinantur. 
.\t reniii rationom atlectui dico^ cum homo propositac 



— 347 ^ 

XoyiiSfibv rcS naftH iii] doldiovrog (ihv rav^Qcixov xaXov ijj 
uyad^ov livat tjJi' anoXavCiv r!jg Trpoxiifiivrjg iidovtjg^ ilxo^ 
§iivov di xcog inl avrijv dia rrjv tijg fm^Vfirjrtxijg dwdiiiiog 
iOivQav xivt]0iv. akXic ii ftlv 6 Xoyiafiog xfarij6HaVj iyxQa" 
riig iavrov re xal rav iavrov na^cov 6 rotovrog av^QiOTrog » 
iari nxal Xtyiraij c('d^ ixtdvfiia^ rovvavriov r^de n(f66pfj(ia 
/M^v axgariig ovoftd^Brai» orav dl into rotr XoyttSiiov fiovov 
XQog Tiyr rciv iidiiov aytirat X9>/<^'^9 ^ rotoinrog odtpftov 
xaXitrai tfxosrov rq^ aiQiaetog avrav ov rr/v dn6Xav6tVy aXXa 
ri^v wpiXitav mnotfjfiivog^ SoxiQ yi xal dxoXaOrog 6 nfog lo 
Ti]^ ixi&vfiiag iiovr/g dyofiivog dxoXov^ovvrog «vrg rotJ* 
Xoyov xa^dxiQ rtvog oixirov. rg roiavrtj 6v(inXox^ xiiv 
rag oQftdg xivovvrav airitov fiagrvQit xal ro rov XQVOixxov 
naQddiiyfta» rciv fi^v yaQ XQog avavng ^iovrov i} XoYixii 
fiovri dvvafitg ijyitrai^ rav di dxovoicDg inl XQrifivbv g:iQO*i:> 
fiivwv ij aXoyogj tjvxiQ dij ro pdQog rov cdftarog itpafuv] 
vxdffinvj r&v 6\ ig ro xaratfrig ^iotnrtov dfitporiQai, otrr<DS77 
di xal rciv iip^ oftaXovg^ ii XQoafo Qtxotiv* 6g^ ifys dva-^ 



8 oycTffi M. — 9 •X09KCU9 M. — oi (iriv dxoUtvetw M. — 



voluptatis clelectationem honestam quidem aut bonam esse 
iaiuime exislimut, sed validiore quodam concupiscendi facul- 
tutiiiE motu ad illam rapitur. Quodsi superior eTaserit ratiO; 
^ui suurumque affectuum contineus homo et est et dicitur; 
si cupiditas^ coutraria huic appellatione iucoutinens nomina- 
iiir. Qui Tero a ratione sola ad iucuudarum rerum usuni 
Miicitiu' delectu earum lioc consilio habito, non ut iis fruatur, 
^•'tl nt iuTctur, is temporans Tocatur, sicut iutemperans, qui 
a cupiditate sola tnilntur &equonic etiam tnniquam ancilla 
quadam ipsa ratioue. Huic causarnm appotitiones moven- 
t''im complexioui etiam Chrysippi exomplum adstipulatur. 
Naui qui pcr accliviu currunt. oos ratioualis sola ris duoit, 
irratioualis contra, qnam corporis <fl'nvitatom diximu^, eos, 
q'u ad praecipitia inviti foruutur; nt qui per docliTin currunt, 
'iiraqup. Nec socus, qui por i»laun, si prorsus tendont; nam, 
^i rctro reclinabimt, curreiit quidom minu'' quam alii| at^ 



— 348 ^ 

vivotsv oxiccDy d^eouv (liv av ovta yi rc5r itiQ&v qrtov, 

liSxaivto 6% av. oxoxs fiovktiteCev. aOxe ovdlv iixQi yi xrjg 

x&v opiiii^ iiriyi^oeiog 6 XQvoinno^ ivavxCov am^iqvaxo xoi^ 

xaixuotg. 

5 'Onoxav dl i^Bifi^ ixiaTdmfjxaiy xoxegov xQiCsig xivitg ij 

xQiCi6iv i:i6ii€va xQ^i voiutHV eivai xa xa^tjy xccd'' ixattQa 

lilv aitox&Qet xdv %akat&v^ :rokv de iiakXov iv rc9 ro (pav- 

koxBQOv fjyei^d^ai. xal yicQ Ztjvovi xaxa ye xovxo x«l iavx^ 

xjoX mXiotg aX/Mtg udx^Tai xciv ^Troirxcir, o7 ov xag XQiau^ 

10 avxag x^g ^'17^^, (ck/ia xag im x((vxaig akoyovg oviSxol(ci 

xal xaTteivciaetg xai dtj^eig indQCeig xe xal diaxvoeig vxo- 

laiifiavov6iv elvai xa xfjg t^vxfig ^tadri. Ilooeiddviog fwV ye 

xiXe&g ajtexaiQrfOev ((U(forfQ(ov xdv dol^(av' oSjxe yaQ xQioeig 

ovxe imyivoiieva xQioeOiv elvta^ akXa imb .xijg ^viioeiioifs 

ii xe xal inid^vfirjixrfg di'vd^ie(og rjye[xai yiveo&ai xa Jid^fi 

j ' xaxa Tcav dxokov^rfiag rco mckam k6y(a. xal Ttvv^dvexaC 

Zl%ye xovg TteQi j rov XQvOi:t7tov ovx okiydxig iv rg tuqX xa96v 



1 d^ioie MABCh. — 5 rir« M. — 9 XQi^oitg avmg M. — 10 «il« 
«ttl codd. edd. nal expunxit Corn. — 11 6ii%ng codiL edd. Biatg 
Thnrot Srj^f ig Com. Zeller: cf. Proll. pp. 24 et 85. ~ 14 uQUftw 
dkXa codd. cdd. %ifi'a foiv fivKi, d, nos. — 16 nvv9dvhxai xi yi M. — 

ubi voluerint, graduin sistent. Ita patet Chrysippum iu 
definitiomim dumtaxat explauatione uibil, quod veteribus 
contrarium ossot, prouimtiavi.^sie. 

Cum vero deuiceps considerat, affectus utnim iudicia 
quaedam aU; qnao subseqnautur iudicia, sint exisitimandi, 
utrobique a veterum ratione rocodit^ iu eo tamen multo 
magis, quod id, quod peius est, elegit. Adversatiu: hac.vide- 
licet in re et Zenoui et sibi multisque aliis Stoicis, qui non 
iudicia ipsa auimi, ^^ed quue iudicia sequuntur, irrationales 
contractiones et demissiones et morsus elationesque et diffu- 
siones animi atfectus osso o]>iuantur. Posidonius quidem ab 
utraque hac opinionc distodit; noque enim iudicia neque 
iudiciis suocodentia o.sso atlectus putat, se<l eftici ab iracun- 
dia et cupiditato prorsus veterum rationom secutus. Nec 
raro in libris de pertiurbationibus Chrysippum eiusque secta- 



_ 349 — 

uevTov TtQuyiKCftitt^ rtg t/ rtjg nXiovatoviStjg oQuijg iartv 
aiTitt. 6 ulv yecQ koyog ovx av dvvairo ys Tr/.sovdlttv mcQa 
ru iicvrov :rQdyuara re xal ^irQa, TrQodtjXov ovv^ ag irtQa 
rt^ aXoyo^ tari dvva^tg alria rov nkEorfdtiC^ai ri^v oQiiijv 
vnfQ ra (LtrQa rov Aayov, xa^djtiQ rov nXeovd^ea^at rov 6 
dQOuov v:t}Q ru nirQcc rijg TrQoaiQtCscDg aXoyog i/ airia^ ro 
fiuQog rov aviucaog. d?.ka ov rovro ^uvuacrov^ t{ 7ro?.Xotg 
ivuvria ?,iyti XQvCiTrirog^ ScntQ ovdl ort rijg dX^fitiag d:ti' 
aqaXrut^ cvyyvrotiij yuQ dv9Qci:rGi ys ovrt xui d^aQrdt»ovri 
lOQuiov rt, dXXd ori fojra intxtiQf^Ctv oXtog rd :rQog rcSr lo ' 
:ru?MtiJv tiQffuivu biu?.vGuC^ut xu\ irQog ccvrov diuqiQtrai 
vvi»l (Ltv ytvtcdat f/ou/^coi/ t« zd&fj uvtv Xoyov XQiatcog^ 
rt»ri d£ ov /io'rur XQiCtCtv tntC^ca cpdcxcov^ dX?M uvrd di^ 
ravra xoicttg tivat. ro yuQ (itjdl oXcog icf.dnrtc^cci XQictcog 
ivuvrtiirujov di^:rov ra xQiCtv tivui ro ndd^og. tl tii^ vi^ i5 
^iu fioij&tiv rtg avr^ cpcci}] xXtico at]^(iaivttv ro rijg XQictcogfi7i^ 



9 cvyyviSuifV M. — 10 coQatov rt om. ^f. nat*pt6v tc couiec. Wytleii- 
l»achiu>. — 11 irgo^ €:vt6v M. — 12 loyov nat viQtCKOi; codd. edil. xai 
« X}MiDxiutus. — 13 cfrro dtj xovro rodd. edd. itvru d// ruvru uoi. — 
H inQiGffo^ pro HQianq M. — 



tores i»t'noiitahir, cjuae sit r<Mliijj«Iantis illius uppetitiouis 
i.*j-.i. liiiiju i|(aJriii |ii;iii<r «^i.a ]i('U(yila miomjU'' moJos 
r«'cluiulare iietiuit; aliam igitnr e.sse fiicultnicm ratioiiis ex- 
jiHrtfin manifestum e>t, quae in causa ?it, cur ultra ratioiiis 
t«'rniini»s r«»(lumlet apiK-titio, «jurmailnioduin, ut oursus supra 
voluuiatis terminos eirinul.tiur, (;ui>.'i irrationalis. corporis 
in*avitas, efficit. Verum non hoc mirum esse debet, quod 
multis Chrysipi»us reiVairatur, nw mut^is, quotl u veritate 
;il>erravit — condonjiiulum eiiim e^t ri, qiiii»]H* qui lu»mo sit 
;itque iuvenilitiM* p»'cc<'t — , «<cd (pnMl ncque aLri;re>>u> umuino 
• -t veterum dicta (H<>:olven» et sccum ilisx-ntit modo pertur- 
bationes <ine ratitmis iudicio ticri exi^^timans, modo nnn 
tjutuni iudicia sequi. srd (^^i^d^-m i]'^a-' iudit ia e^-^e aftirman'*. 
Xain iudieii p«'iiitn- •xpcrtcm «'ssc rt iudicium ipsum es<«» 
at!»'(tnm vtdicmcntcr, (»i»inor. infcr s»* rcpuirn.if, ui«*i forte 
(jui< iM sijcf iirnMiN iudicii vor^iluilMm pluri hl;^uilii;jiv »liiit 



— 350 — 

» 

ovofia xal xctta (ihv tiiv i^ijyijoiv rov oqov r^r olov m^6*B^ 
inv slQ^cd^ai xQiiSiv, ag elvai t6 avev xQiC^&g tcov ro aviu 
m(fi6x£^€(0Sj iv^a dl xgicsig slvai g>fi6i ric arad»/, rag dol^g 
t€ xal tag avyxatad^iaaig ovoiidiea^at xQiaeig, uUia eixig 

5 tovto tig di^aito, Tcksovd^ovaa avyxatd^eoig iatai ro xd^og 
xal ndliv 6 Iloaeidoiviog iQj^aetai ti^v aitiavy vg)* t^g arJUo- 
vdi^aij XQog ta xal ^iyiatov aftdQtfjaa xatic rijv dtdaaxa- 
Uav ^(laQt^a^ai ro XQvainn^, il yicQ iv avtS dij roikp 
ro xvQog tov doyftatog iattv, iv ro diaateiXaa^ai ti]v oiio- 

lowniav xal det^aiy xata ti (ilv ariiiatvofisvov aviv XQiaeag 
yivsxai tit xdd^riy xatic ti 6i xQiaeig slaiv, 6 di ovdi xa^' 
llv tav tettdQtov fitpXicjv, a neQt rc5v Jtad-av iyQai^eVy 
ixoifjaev avtOj xdg ovx dv tig avtbv dixaitog fiiniHutoi 
td%a fihv yicQ ovdi ^Qaxokoyiav ttg axQav ilfik&XG^g oQ^g 

15 av imeQfiaivoi tic ovttog dvayxaia , xokv di ovv fiOiUov, 



1 A verbis ^nta (itv t^v iir,YriCLv incipit fol. 9 oodicis C; cf. ProlL 
pp. 73 et 74; Progr. I, 10. 11. — 2 iao» tm om. C rcii om. MABCh 
loseniit Bake; cf. rroll. p. 127. — 3 aate x&Qiauitf^iaig C ^ habet — 
OQfidg codd. edd. do^ag fiake. — 13 cvrov M. — post Sinaimg in C 
aat %ai aat simile vocabulam scriptum fuisse videt'ir. — 16 vxnffiatwo^ 
x6 ta C vniiffiaivoito td MABCb; cf. Proll. p. 128. — 



et in definitionis expositione quasi quandam circumspectionem 
sonare, ut idem sit sine iudicio, quod sine circumspectione, 
ubi autem iudicia appellet perturbationes, ibi idem valere 
opiniones et assensus. Quod si quis admiserit, redundans 
tamen assensio erit perturbatio et rursus instabit Posidonius 
causam requirens^ imde redundet; adde quod vel maximus 
in doctrina error a Chrysippo commissus est. Nam si, quod 
maxime rem causamque continet^ illud ipsum est^ ut homonj- 
mia distinguatur atque explicetur, qua significatione sine 
iudicio fieri perturbationes, qua iudicia esse dictum sit^ ipse 
autem ne in uno quidem ex quatuor libris, quos de afiecti- 
bus scripsit, id fecit, quo tondem modo non merito debet 
Tituperari? Nemo enim sane^ qui vel summam breyitatem 
aectetur, potest tam necessaria recte silentio praeterire et 



— 351 — 

orav ixl fi}jxi(TTOi/ iKrsivri rov^ }.6yov;i* (ZcnsQ o XQVifmxog. 
a2,ka mQl ^uv rovTQi/ xal Ofiixgov varegov isttoxetlfOfie^a. \ 

Ilegl di ror ^tr; g^govtiisiv Tt^g :zQog iavtov ivav-dSO 
rcokoyiai; avtbv ixcjv iti ^vQia kiyBiv^ a taja av «al 
vCttQov^ d iiaxQOTfQag izihn^oinr^v axolijg^ aig (liavi 
i&QoiOai(ii XQayiiatsiav anavra^ naQiiki^tiiv takka fiov&v 
imv oixamv toig vvv :rQ07Uifiivoig fiv^iuovevOG^, tijv toivw 
ixi^vfiiav iv tc5 TiQcitG) neQi :ca^civ oQLOdfisvog oQaiiv 
x?.oyov avtiiv aaXiv tijv OQsliv iv axtc} rciv xatic yivog 
OQCDV oQfiijv ?.oyixi]v elvai (pijOiv i:t( t(, oOov XQtl^ ijdov lo 
uvtp^ ovtC9 da avtiiv oQitstai xuv totg :teQl tijg OQiiijgj 
iSote tov tfig i:tL%vyLiag oqov ava:trvoo6^evov yivao^ai 
coiovtov im&vfiia iotiv oQfiij koyixif fni ttj ooov X9^y tidov 
Ktnro, akoyog, aXka tb [ilv iv diatfegovOiv ijtoi fiifikioig ^ * 
lOQioig fiifikiav avaio^i^tog exeiv tr^g ivavttokoyiag ijttov li 
ietvov otav de iv avtotg olg tp^iyyerai tig ivavtia ti xal 




nulto magis, si, ut Chrysippus^ orationom longissiine 
^rotrahit. Verum de his etiam paulo post videbimtts. 

Nunc cum sesceuta huiuscemodi possim referre^ quam sit 
ncuriosus iliius secum repugnantiae, quae fortasse posteay 
ibi paulo liberius otium nactus ero^ in unum libi*um omnia 
:ongeram, praetermissis ceteris ea tantum, quae ad rem 
)ropositam pertinent, commemorabo. Cum igitur in primo 
le pertiirbationibus cupiditatem esse appetitionem irratio- 
lalem definierit, hanc ipsam rursus in sexto generalium de- 
initionum A-oluutatem rationalem e.-se dicit ud iucundum 
[ui(.Maiii, q.uitonus decot, incitatam, uec minrs in libris de 
oluntate ita d*"*finit, ut cupiditatis doriuitio, si explicetur, in 
luiic modum .se habeat: cupiditas est voluntas rationalis ad 
ucundum quidJam, quateuus decet, incitatii, irrationalis. At 
i quis in diversis libris vel locis librorum dictorum repu- 
;nantiam non animadvertit, minus male res se habet; ai 



i 



navroiag (laxoiifva Ovuxlf%t]<t ^^X^^ ^' xaQacoii ri/v dida- 

cxaXlav iv rc3df xai nokk^v axoQiav naQhx^i roig e^ktyx^iv 

:IH1 aira ^itQix^iiivoigj &msq av si nal \ ovria xig lixoi yt^ 

xarafiicg av(o xal diakex^^h ^^ Xi^a xal nksvoag dia iiidig 

& rijg xirgag avekd^stv fig rov j^ud^ov ri/$ lijAvrig. av ra yag 
ag ov xarafidvra dukiyxug ^daxav avrov ava fiifirjxivai 
rd xdvra, rovro avro dtjnov q^/iCH xal avtog iip^xivai xaxa 
rov koyov iv rci XQOCf^tivai rb avOy av ^\ (og ovdevl dit- 
kix^tjj xal Tovro iiQija^ai ^i/act, ravrb yicQ elvai rb ki^a 

10 dtakiysa&at rG» (ii]di ki&a, rc5 kid^a yaQ ovdiig diakdyeiai^ 
xal rakka ovrag anavra aoipianx^g ixavoQd^ovad^at Svvifit- 
rai ng. aara xara aQxag ev^vg dat dnodQavai koyav udog 
rotovriovj iv cS XQ^ ^^^S dxovotrrag ovx S amiaivBrai Ovvf}- 
^og v(p* ixdarov nav 6vo(idrav^ ^av&dveiv^ dkkic srtQa arxa. 

ir*roiovrov ydQ rt xal b XQvatxxog dJ^tciaeiy ixetdav iiiv dviv 



2 dnoQiCav M. — naQtxtiv M. — 3 ^roi ye pro Binoi yc C. — 
G dirjliix^^S C. — avtci pro avtov C. — titfivfpiivai MAB fifuivfini' 
vai C Al. Ju8t. ChK §t§ri%ivai nos; cf. Proll. pp. 87 ct 124. — 7 xaru- 
^vra ABChK td ndvta C; verba td ndvta — tiQr^nivai oni. M. — 
8 T« dva C; cf Proll. p. 84. — 1» rawro»' C. — ^ir* pro ilvai, ut 
videtnr, C. — rci ma C. — 11 tdlXa MABChK tdXla C. — 12 dtCv 
MABChK; in C litterae evanidae; StC uos; cf. ProU. p. 99. >- 



quis vero in iis ipais, quae prouuutiat; contraria et variis 
modis inter se pugnantia conectit, doctrinam confundit tur- 
batque magnainque difficultatem redarguere ea conantibus 
exhibet^ perinde ac si quis ita dicat, se, cum sursum de- 
Hcenderit collocutusque cum lapide fuerit atque per medium 
saxum navigaverit^ in gurgitem lacus ascendisse. Si enim 
istum ita redarguere velis, ut id opponas^ eum omnino sur- 
sum ivisse, id ipsum nimirum se quoque dixisse asseverabit 
verbo illo sursum apposito: si eundem"neges cum uUo collo- 
cutum esse^ se hoc quoque signiiicasse respondebit; cuni 
lapide enini colloqui idem esse ac non coUoqui, cum nemo 
cnm lapide colloquatur, et reliqua simili modo sophistarum 
more poterit interpretari ac tueri. Quocirca statim a priu- 
cipio opus est id geuus diceudi^ in quo non id, quod verbo 
signitieari solet^ sed aliud quiddam int^llegenduni sit, evitore. 



— 353 — 

xotosa^ Afyj; yivio^m r« nd^}] r^j 0t'Z^5» axovnv ^iiag • 
H^ftivy oTf fifrrS; xQiaetog rs yiverai xm xQiOeig efoiv* inudw 
y& nviv Xoyov xed RXoyUy ro ^fjre aXoyn ^tjn iv aX6y& 
rivi dwdfiii r!jg ^•vzv^j aXXa iv rtj Xoyitonivrj eivai xal^ 
loyixd* I ro yag xfiveiv ravrtjg igyov xmdQXBtv* iniidav disSS 
tijifi^iig re xa\ dmCrQainiivaig rov Xoyov^ ro (Lrfieniav Im^ 
trfXitv irifav iv rj/ il*vxy Svvafiiv, ijg xivoxffiivtig d:rii9Sg 
rc5 Xoya yivets^ai rii nd^rj' firjSi yag iivai riva rofcfvrqv, 
(o^ mof rov (piXoCoifov v:toXanfidvov6iv ini9viir^rix^v te 
xfu f^viiOitdtj nffoCayoQivovng^ rb oXov yag itvat ro rav lo 
fiv^Qcixcjv {jyiiiovtxov Xoytxov, il luv yaQ eig itQofiXfiiid 
rii: dno orofiarog imxaiQov Xiyoi, xdXXtov fiiv xa} rovrto 
difOQtaiiivog n xQtja^ai xrd arcfpcig rotg ovofiaaiVy iin dl 
ovv oiicjg avyyvcifiijv rtvrov ra OipdXfiartc ro di isnariifiovi' 
xS}v xal XoytxrfV nQecyfifcaiav inayyitXdftivov yQdfpav dnn^f w 
iif r ra X6y& rtvd xivijaiv dvofidiiiv. d^tovv 8i ^fidg dxovav 



1 ttg yivto^tti codd. edd. xiq eiecimus. — 2 ln%i 6* Q, — 4 pott ioyi- 
touivri ioseroimus fircxi. — 6 hQyov rfvrr^g C; cf. Proll. p. 119. — 
T tv ^vxfj C. — 8 iirj6tv yceg MABCbK fiij 6h C. — tavtr^v pro 
rotavtrfV C. — 12 liyti C. — 16 anovtv K l^errore ^p.). — 



Pnri ratione Chrysippus agit: si sine iudicio dixerit affectus 
:Miimi fieri. postulat, ut audiamus cum iudicio fieri et iudicia 
i':<:i:i'; i<i siue ratione et irrationales, neque irrationales neque 
in rationis expertC; sed in ratiocinandi facultate et rationales 
o^se, nam illius esse iudicare; si imperium detrectando et 
Hversando rationem^ po^^tulat, ne uUam aliam in auimo 
nquiramus facultateni, qua contra rationem contumaciter 
mota affectus exsistaut; nain ne esse quidem talem^ ut qui- 
iMisdam philosophis placeat, qui eam concu]»iscibilem et ira- 
^cibilem appellent; omuino enim sohim hominum e>se prin* 
cipatuni rationalem. At si quis coram in quaestionem ali- 
fjuara ex tempore inciderit, quamquam et illum magis decebit 
distincte et perspicue verbis uti, veniani tameu errorum. 
consoquetur; si vero ille, qui opus sc scripturum profiteatur, 
quod in demonstrandi atque dis})utandi verseiur elegantia, 
non oboodientem ratioui motuiu qucudam appellat vultque 

Ualeni d« PU«. PUl. vt Uipiocr. libri. 23 



— 354 — 

avtiiv koyixr^v ^ aTrBtStQcifpd^ai iiiv thv koyov, ilvat di ovdiv 

aXlo iH loyov ts xal xQiOiv avtriv ovx olda ei fi^ r^ 

ItByiCtijg fii^^Biog ai^tog vkccqxh av^Qwnog^ og (lij axryxfOQciv 

^ ixl tavtov kiyHv aioxvvBH^ai xal ccideta^ai fir/d£ JjdBCd^at 

888xftl xaiQHVj aXka axQtflovv aTcavta xal (lixQ^ \ t^^v ovofuc- 

tcov a^civ airrog iv totg 0vyyQdii(ia6iVj o a(iixQov iiimQoa^£u 

ovx ix loyov xal xQiaeag icpijae yivsa^ca^ XQOfkd^m» iv koym 

xal XQiau avviataa^ai cprfiiv ivov ixcpvystv (liv axdaag ta$ 

oOtcog dxaiQOvg t€ afia xcd naQcc ro tiSv 'Ekh}i*coi^ i^og 

10 dvaninkaatiivag oiicovvniagj dxQt^aaai di xcd SiaQ^Q^aat 

tov koyov ^EkkYivixoig tf xccl aacpiatv 6v6(iaaiv. to yovv 

akoyov ciaavtcog dcpciv€0 te xa\ arpaxijAcj Stx^&g axavt£g 

av^Qconoi kiyovai xal tQitov ovdiv iativ cvQiiv inl avt&v 

ati(iaiv6(i£vov ovte naQcc toig vvv "Ekktiaiv ovti. naQa toig 

15 nakcuotg, eC tt XQ^ tex(iaiQead^ca toig fiifiktotg avtcSv. dcp&^ 



1 tc» koyia 0. — 3 a^iov M. — [lost dv^Qwtoq in codil. edd. o^ 
ezcidit; cf. ProU. p. 127. — 4 Mfa aidsiad^td ora. C. — ur,&' rjSfC^ai 
C. — 6 avzov codd. edd. «wroff nos; cf. Proll. p, 125. — 7 ovx oro. C 
— 8 qpijtfiV ^ . . (litt. eras.) i(i(pvyfiv C. — 10 dvaniunXaiiivag M ABChK 
dvaxiitnldvfiv C dvansnlaafiivag uos; cf. ProU. p. 124. — IH kiyoveiv 
ABChK. — iarlv BVfftiv inl C tvQfiv post atjfiaivonfvov MABChK; 
cf. Proll. p. 120. — 



nos intellegero rationalem, vel eum aversari quiilem ratio- 
nem^ uihil tiuueii aliud esse quam rationem et iudicium ip- 
sum^ nescio iui vel summa ropreliensione diguus ^it, quippe 
qui, cum nou concedat erube.scere et verecundari vel laetari 
et gaudere in eandcm sententiam dici, sed oinuia usquc ad 
verborum usum quam acouratissime tractari in libris velit, 
ipse, quod paulo auto nou e ratione et iudicio tieri dixit, 
idem oratione procedente in ratione et iudicio cousistere 
affirmet, cum potuerit omues tum interapestivas easdemque 
praetcr Graecorum morem fictas homonymias vitare et (.irae- 
cis verbis ac dilucidis cxpodire et absolvere disputationeni. 
Xam irrationale, item id, quod uou vocale est, et deoolla- 
tum duobu.s niodis omnes accipiunt neque tertia siguifioatio 
reperiri potest aut apud roooutiorofi aut apud voteres (irae 
cog, 81 quidem e libris eorum id couicere licet. Non vocale 



— 355 — • 

i'Oi» di drj Ttfog Ihynvdt x«? arQtixt]^ov; nvayxdifi yaf tifiis 
Ttc Qf}^€(Tn {] XQV(Ji'7r7rstoi! hQU}]viin xcd ravTcc e^tjyetod^cci. xo 
fifV, of/ifc/. OTiQrjafi q^covijg ?; TQC<xt]?.ov^ To di xaxaioii, iC 
^iv yrfp Ttg cfcioxot to?v ''z^i*? ccq-covoj^g v:iaQxeiv ^ xic 
tjritffj rw itrfil v?.ojg ex^tv q-covijv ovrcog aincc TCQoOayoQiVir » 
fi di rig aq:covov eivcd ktyot rov xttccQGidov ^ rbv XTjQwcaj 
xaxeoolv nvcc ivdeixvvrcct Ttjg tfcovjjg Tccvd^Qcixov' fj yccQ 0(11- 
xQocfcovov i i} TQccxv^fcovov tj ueXccucfcovov ij ri roiorror m-884 
Qov iivcci cprfitv avrov^ ov uVfV arrfiTfAcS^ yi ioriQ^o9ai 
cfcovijg, ovTco dl xcd ccrQc^xtj^-ovg rti*ag ovofidiovOtv av^QcO' w 
Toiv* ov uci Jtci coo:reQ ror? ix^i"? «rpwjfijAouff av rtg ifxoi^ 
iidri fnjdf oP.cog avroig v:rdQXft rpr^jirijAo^, ovSilg yecQ av 
ovTco yi ccvdQca^rog aTQdxri?.og f/>;, cog ioreQ^o^at rb xdftnav 
TQccxfj^-ov^ c<?Mc rc5 o^txQov ixitv rbv TQdxfj^ov ovojidiiovxai 
rtvrg ovra xal uivfi xccvrccvffcc rcc TrciQccr^.riOtcc Svo OyjitatvO' w 
liivay xcc^d:TfQ i:rt rijj? dcfcovog :rQoot]yoQic:g. oSrci di xal 
ftxovg xal doxiArig xccl ctxoiktog xal c<:r?.iVQog xal axnQ xal 

l 5iJ ntag codd. edu. ^/ jrfo^ iiop- — 4 qr (<<rxfi ABChK; cf. Proll. 
y. 21. — 7 «i(fpw.Tor C. — ^ nfXciuifavov cum asterisco A fifyaqpo»- 
Yor Corn. — 1» yt crfQi^oxfc.i >l. — 10 vcrba tivag ovopidtovciv — 
ciTQfixO-org oiii, M. — XI iti: di* C. — 14 ro ptty.gov M, — 15 T<i ante 
jrtAifii7t).ifOni oin. M. — 



(■ lit^tMii i'i tlrrollitnm rnnVl intelloiruiit? (Cogit enim nos 
ilin^ijtp: iiitcrjuvtati»» otiam hacc verba esplauare.) Modo 
privationcm \in'\< \A volli, modo (Icpravatiouem significari 
vobrit. ( iim oMim jm^-c^ aliquis nou vocales essc dicit vel 
.'-lirpe^, ita aj^prllm, quoni;nn vocis pror>iis expcrtes sunt; 
\\m sim» viHo iitl'.arno«linn vcl praecouem, vocis depravatio- 
!]i :k a< >itium sit:iii:;» ,n: .lut cjiim vocom exilem aut aspe- 
ram ant hisinm a''t lali» «juiilpiam hal>erc, non voce prorsus 
rariTc liomiufm diut. Sie «juoquo docollatosi quo^dam appel- 
laiit noit pcr .Toviin iil» i», quod, fjiculi pisccs milluni omnino, 
<«tl (juoil parvum lialM-nl i(»llnm; ticri euim non pote**t, ut 
i»a dicollatu.^ li^juu ^it, ut collo jicuituii CHreat, unde lit, ut 
liic rjuofju»» dua«* illa«* .••i.rnilicationes, sicut in altero verbo, 
>orv«'ntur. Noii alitn- voi almla c[:r ovg* fcoxfAi;*;, dxoiXtogj S^rAii»- 
poc, ciXjtQ jitque id •^•Miu^ aliii, cpiac ita se habent, ut illud a 

23 • 



— 356 ,— 

jiavd^ o0a xoiavxit :core (ilv ivfCiQovafjs tjJ^ d ^orr]^ ro 
afi(Lcav6n£vov ixciCzov xav oi^ojicitavj ov nQOxnrTftca^ xors 
di ovx avcdQovOtjg. ovrcog evQiOxco xccl ro ciXoyog ovofia 
naQa re TOig nakaiolg cixccOiv itQrniavov v:i6 rc rav v£'v 

5 avd-QcSncov Xey6}i€vov. ineiSccv nlv yicQ tj rbv tx^vv ttg ^ 

Tov xccQxTvov aloyov eivcci cpciaxi}, icavrdnaatv avaiQet ro 

ariitaiv6(iivov ix rFjg Xoyog cpcovtjg' inudccv di T6ds n ru 

385 vJto TovSe 3iey6(ievov iniuencp^iievoi cpciaxtaaiv \ akoyov^ oi*x 

cag ovdiva kCyov exov^ «AAa oS^ (lenTCteov xal novtiQ^g exov 

10 ovTcog.ovofidiovaiv. ciX?>o 6e tqCtov ti xal vri Jia TerccQTov^ 
cig ovToi fiui^ovraiy arifitaiv6(ievov ovx eartv iv e^ei Tolg 
"EXXrfaiVj o? i^r^yeta^at rr^v cpcDvijv inayyikkovrau dr^kot 
8e Tovto xal avrog 6 XQvatnnog iv rfj6e rg Qtjaer *dcd 
^xal ovx ano TQ6nov kiyercci vn6 rtvcov rb Ttjg ^*vxijg 

16 ^nci&og elvca xCvf\atg naQcc cpvaiv, cog inl cp6^ov exei xccl 
^ini^V(iCccg xccl rav otioCcov. naaai yciQ ccC rotccvTai xirtj- 



1 t/*ff « <p. ChK t^ff a om. C. — 3 aXoyov MABCbK; ^yllaba ex- 
trema evanida in C; tiXoyoq nos; cf. ProU. p. 32 adn. 43. — 4 -xkoxc 
xe TOig M nctga roCg ABChK; in C litterae evanidae; cf, Proll. p. 34. 
— 7 loyog qpojvj}^ C aloyoi <p. MABChK. — dt oin. C. — U pro 
Ttovr^ifoig iior^rf^ug C. — 10 rr} dtCc M. — 12 5 MABChK tiv C o* 
uos. — 14 ficro tQonov CMK aitoxQOTrov AB ceTro t^. Ch. — 



nominis, cuius prima syllaba est, significatiouem tum tollat, 
tum non tollat. In eundem modam vocem Iianc irratioualis 
et apud veteres omues usitatam fuisse et a nos^trae aet^tls 
homiuibus usurpari iuveuio. Cum euim vel piscem alic|ui.< 
vel caucrum dicit irrationalem, vocis ratiouis significatiouem 
prorsus tollit, cum autem aliquid a quopiam dictum repre- 
Iieudentes dicimus irrationale, non, quod nullaiu liab«^ar 
ratiouem, sed quod repreliensioue digimm pravumque est, 
ita appellamus. Tertia vero alia aut certe quai*ta, ut isti 
extorqueut, significatio non est in usu apud Graecos, qui 
quidem huius vocis explanationem profitentur, id quod Chry- 
sippus ipse his verbis ostendit: ^ldcirco non inepte 
auimi perturbatio a quibusdam es8e motus contra 
uaturam dicitur, ut in metu et libidine siuiilibus- 
que apparet. Omnes enim huiusmodi motus con- 



— 357 — 

*aitg ra xul xttraaruoeig iara^ttg tb rc3 XoyG» elal tuA iatB- 
^arfuft^uvttr xud^o xal (ikvyag (paulv fptgfa^ai rovg roiov- 
^rovg^ ovx otov xttxtog iv rcp dtakoyiXBad^tti, dg Rv ng Bfito^ 
^xaric ro fx^tv ivttvrCtog WQog rb ivXoyag, tt?.Xtt jutra rfjv 
'rov Xoyov tt7toarQo<pi}v.* ivttQycog iv rovrotg 6 XQvainJtog^ 
ivSHxvvrttt ric dvo a^^iitttvo^tva rJjg ttXoyog q>€Jinig, ttiCBQ xttl 
ovrtag iarl naQu roig ^E?M)at^ ro asv ersQOVy o ro evXoyov 
ivtivrtov iarij ro de frfpor, c5 ntjdlv fimori Xoyov. ro filv 
ovv ttvrixhi^uvov r^ kvkoyc} au€CQrri(itt iari xttl xQtatg 9 
Itox&Wtt' ro di IrsQov, o X^Q^S I ^oyov yivBrtti nttvrog^ ijSSG 
x«r« ro JTtt^og op/ii; x«i xivijatg, d 6i ye }}v nXsici r« 
ot^uttivouiva rov uXoyog orof<«ro5, ot>x ttv Sxvtjaev ovdi 
ntQi ixiivov limXv ijrtditxvvg ovdl xaO"' hf ttvrciv aXoyov 
iiQfja^ttt To rij^ tvxijg na^og^ «AA« x«r« novov oxfQ ttvrog 
(ivojiaOi ru xard ri^v a:toarQo<fiiv rot; Ao^ot; }'fi/o/<cvov« is 

^ :2 *a»6 MABCh xad' S CK. -- 3 finoif C. - 6 aXoyov MCABCh 
uloyor K icioyoi nui»; if. ProU. p. 3'J adii. 43 et p. IIC. — 10 ndv- 
T«5 »; i) C. — 11 yt oin. C. — 12 aloyoi C aloyov MABChK. — 
13 tnidiinvvi o^dt C t. w.' ovSl MABChK; cf. Pioll. p. 110, — «v- 
10» M. — 14 itivxrfg ovo i^aic) pro V». na^og C. — 

stittitionesquc noii obtempcrant aversanturqne ratio- 
nom; unde et eos, qui ita affecti sunt, irrationaliter 
tfrri ilicimu.^, no)i quo in raliocinando errent. quera- 
admodum aliquis dicere possit secundum contra* 
riam ei, quod rationi con.sentaneum est, significa- 
tioneui, sed propter ratiouis avcrsationem.* Eviden- 
t«'r liic (.'hrysippus duas signilioatione.s huius vocis, quac 
apud (iraecos re vera in usu snnt, ostendit, unain, cum 
♦ i, qnod rtitioni Cim.^^enfaneum est, oj»ponitur, altei*am, cum 
rafionis exper> iutellegitur. lllud igiiur, quod rationi con- 
sentaneo contrarium est, error est et iudicium ))ravum; hoc, 
quod sino ratioue ulhi fit, est ai»petitio cum perturbatione 
et commotio. Si vero plure^ •^ssent huiusce nominis signiii- 
cationes, de illis quoque dieere non gravatus e<»set demon- 
.ntrans animi perturbationem nulla ex iis esse appellatam 
irrationalera, sed ilhi tautum, qua ipse id, quod ex aspenia- 
tione rationis efticitur, intellegi vult. Nam cum quis male 



— 358 — 

o6a fiiv yccQ ri^; bkqlvs xaxcS^*, ovx &7thCxQK:nai zov loyov^ 
aXXa ic^akrai xaxa avxov ooai de oQual xara dt\uov ij 
i7cc^v(iiav ajioxBkovvxai ^i] nQO0XQci(i£vai ioyc), ravxag ako- 
yovg 6vo(idtsi xaxa xo ixeQov xav CtiaaivoiuvajVy iv o xxiv 

$ a fpcjvriv a7iO(paCxetv te xal avaiQetv ikiyoiiev ro CrifLatvO' 
(levov XTJg (lexa avxov xexaynivj]g. t/ yicQ ajtei^i^g koyei 
xivtiCtg ^XVS cikoyog icxi xaxa xovxo xb Ctiiiaiv6(ievoVf iv 
cS x6 (iijSi ok(og xQij^^^f' koya) iieQiixexai. Scxe, etye XQ^' 
(le^a koya xal xaxa avxijVj ovx OQ^cig 6 XQvCi:tnog elxev 

10 ev xe xa XQioxGJ TteQl xa^6v ^ovx^ ei dn](iaQXti(iivci}g tpiQexai 

xal naQiSciv xi xaxa xov koyov, akka d:tecxQa(i(iivci}g xe xal 

dxetd^cig avxp^ xal ndkiv iv xa ^eQajtevxixu xav sta^civ \ 

3S7 avro; di/ xavxa xd C(ilxq^ TtQoG^ev (loi 7taQayayQa(i(iiva did 

x^g ^ijcecng, iv y xo (lev ivavxiog tc3 ev?.6ya key6(ievov 

15 aXoyov ovx itpacxev iv tc5 xov nd^ovg OQtC^ia Cr](iaivec^aij 
^dxeQov 6\ To uTcei^ig xe xn\ dneCxQaiiaivov xov koyov, 
imtpiQcav yovv (fyfjCiv ^otat xal dxQaxeig at xoinvxai xara- 



4 TT^v tpiavriv C Tjijv d q». ChK. — 8 (og codd. edd. ^cxf n09. — 
10 tl pofit ovxl om. codd. t»dd.; cf. Proll. \>p. 1*27 et 65. — 14 ft»- 
Xoya C «vidywj MABChK. — 15 ovTi inucxtv C. -- 17 ofai codd. 
edd.; nescio an o^hv vel bto lt*gendum ait. — 



iudicat; nou aspomatur rationcm, sod iu ea errat; appetitus 
autem^ qui cum ira vol cupiditate fiunt, cum non utantur 
ratione, irrationales appellat altera signiiieatioue^ qua pri- 
mam voeift syllabam ilocuimus annexae sibi partis signiiica- 
tionem negare et tollere. Animi enim motus adversus ratio- 
nem contumax irrationalis eu vi est, qua omnino nullus 
rationis usus continetur. Quod.si etiam in illo motu ratioue 
utimur^ non recte Chrysippiis et i)i primo de perturbatioui- 
bus dixit *non si aberrans tertur aliquis vel incuria quadam 
in ratione labitur^ sod si aversus minimeque obtemperans ei 
est* et in libro, qui est de perturbationura curatione, ea ipsa, 
quae paulo aute a mo adscripta sunt^ ubi irrationale, quod 
rationi conseutaneo oppositum esset, negavit in perturbatio- 
nis deiiuitione signiticari, sed altoruni; quod contumax esset 
aversareturque ratiou(*m. ^am itu verba subneetit: *Unde 



— 359 — 

^aTccOiig liaiVj dg av ov xqcctovvtcjv iavTtivy alXa ixfpSffO' 
^uivcjVn xa^dne^ oi ra5 tovc) TQtxoiTeg TtQoCsxiftQOVTai ov 
^xQaTOvvTtg Ttjg Totavrtjg xiv}]aec)g. ol 8e xaTcc tov Xoyov 
^xivovfiivoi cog av ijyeuova xal tovtcd oiaxi^ovTeg, xav onoi- 
*oaoiv tjy xQaTovaiv [tjtoi a^rad^etg elai] tcov xivi^ae&v xal 6 
^Tciv xara avTug oQudvJ evTavf^a yccQ na?av to xav onoi- 
oaovv ij ^TQoaxeineifov eitl roi; koyov aa<p(5g evdeixvvTactov 
UTto TOi' auaQTtjuaTov dtOQiaubv roi) Ttd^ovg, eiTB yicQ 
vyiijg eir) xal dhi^ijg 6 Xoyog ahe ^iox^tiQog Te xal ^wdijff, 
6 xLvovnevog xccrd airtov ovx av TtOTe yivoiTO iv Tta^eu lo 
xuTa ^ev yaQ rbv dhi&}j 7tQoar]x6m(og t£ xal xaTOQ^cJiiivcjg 
xiveiTaiy xaTti dt rbv ^'^vdf] i^ox^iiQCjg Te xal diiiuaQTrjiii' 
vog. iva yaQ b koyog ijye^civ iaTiVy J/ dQeTi^ \ eneTai ^888 
(cuuQT)]ua^ Ttddog 61 ovStTtore, rb yoijv oir]d-I}vaL ri/v ^do- 
ri^v dya^bv tlvat^ x((&d:rtQ b ^EnixovQog^ {j^aQrti^ivog t£ i6 



4 Tovto C — ofy.u(\^ovTtg M. — oirotov oiv C. — 6 %Qctxovai xng 
v,itt]Gidii C Y.Qaxovciv i]toi dnud^ftq tiai xr^g tou^rrijj mvr^atioi MABChK; 
cl'. iulVa p. :;«.>o, i;i. — c v.c<t' Civti,v cotitl. eda. x«ra ccvtac; noB. — 
7 7n>ocy.n'utvov M 7Tooy.{i'ntvov A; priiua bVilaba evanuit in C. — x^v 
unu y\. — 11 v.a'ropi?o?'UM'Ws' M v.c<tOQ9(ai.itv(n^ ABCli. — 13 ij agtxq 
om. C. — tn£Tc.i om. C. - 14 6t oin. ABChK, in C litterae evanidae; 
tf. ProU. p. :U. — ir> in a .rbis ccy^cdov tni:i dtsinit C; cf. Proll. p. 73. — 



♦ liaiii ijHDJii lUfui es liui' fOii?>tii 11 1 u»n (-•.s suiit, quippe 
fuiii sinl «'iiruiii, qui sui non conipotes siiut, sed 
♦'Jfernntu r, ijueinadmoduin, qui intfiite ourrunt, cuiii 
taiituni niotuiu sustiuere non qunant, simul prae- 
cipitt^.-^ efferuntur. Qni vero r.uiuue tiimquam duce 
jaoventur eiusqut» ope, qualiseunque est, motioues re- 
i^uni, tl<»miuantiir niotionibus anpetitioiiibnsque [vel 
periurbatione vacantj.' llie rursus verbu illa ^qualiscunquo 
t*st' orationi adiuneta ])erspieuani faciuui errorum et pertur- 
bationuni (lisiinctioneni. .Siv*» enini reeta est et vcra ratio 
sive jirava et falsu, qui ea niovetur. uunquaiu iu perturba- 
tiont» erit. Nam si vera erit ratio, <lt'oenter et recte move- 
tur: si falsa, prave et cum errore. Ubi enim dux ratio est, 
aut virtus aut error sequitur, |i(»rturb;itio nunquam. Velut 
\olu])tatt*m bonum e.^<f oj»iiiari, «jin madniodum Eijicurus, 



— 360 — 

Xoyog iori xal 4*evd}jg a:iaCag re rag ivtQyBtag xa\ luna 
^i^og xiVilaaig riig i^vxiig, oaca rtjg {jdovilg (og rilovg Croii- 
^ovtai uox^^iQdgj li^ox^^Q^^g luv i^ avdyxifjg ixa xal diijfiirp- 
tfjiiivagj ov fi^t^ tjdti yi 70 xal ML^tf ro yaQ idiov tov 

5 nd^ovg avro dij roi/ro iari ro xopi^ Xoyov xiveta&ai rijv 
i^vxtjv. o^av xal deovrctg o XQiiaixjtog iyga^sv ^ol de Tucra 
^rov Xoyov ouvov^isvoi cjg av iiyeiiova xal tovrcit oiaxi^ovrsg rag 
^xara iiigog dti?.ov6ri xivii]aHg rijg tt^vxijg xQarovai rav xaia 
^avrag oguciv dvdloyov roig neQinaroiaiVj dkXic ovx vxo 

10 ^avr^v ixq)i(fovrai fiiaicjg, SaneQ ot xara XQavovg ^iovreg* 
awd:tr{ov yovv rij TtQoyayQaiuiivt^ Qtlaft xal rami xQoCyQd' 
€pEi* *ot di ys xara roi^ koyov xivovusvot ag av ijysnova 
^xal rQvrcD olaxi^ovrsg, xal idv oitoioaoHv 1/, XQaroiHfi rov 
"xivtjasov xal rciv xard avrdg oQuciv^ ciars neia^ijvain idvxsQ 

ib^ivSuxvvtirta «vro'g, TcaQaxXtiaiag roig TCBQinaroiaiv^ ov* 
^Sd^<Q^^<^^fig ii rovroig img)iQei ^dio xal \ ai ovrciig ciXoyoi 



2 %ivi\iitig i% T^$ codd. (*dd. i* delevimus. — 7 tov anie loyov 
addidimus. - TiivovfiBvoq 2i[. — 8 rcGv ante naTu oiu. M. — 15 iv- 
dtinvvtai codd. edd. ivdnnvvriTai ons. — 



errans est et falsa ratio omnesque actiones et singnlares 
inotus animi; quicunque ad volupt;item tamquam iinem prave 
spectant, pravos quidem necessario et errantos Itabet, non 
tamen continuo perturbatione.s; proprium nimirum perturba- 
tionis illud ii^sum est, iit sine ratione auimus moveatur. 
Unde aptc Chrysippus ita scripsit: 'Qui vero ratione 
tamquam duce moventur eiusque ope singulares 
videlicet animi motiones regunt, harum appctitioni- 
bus dominantur ambulantibus similes neque earum 
impetu perinde atque illi, qui per declivia currunt, 
violenter feruntur.' Laudatac orationi etiam haec adiuii' 
git: ^Qui vero ratione tamquam duce movcntur eius- 
que, qualiscunque est^ ope motiones regunt, harum 
appetitionibus ita dominantur, ut pareant, simulat- 
que illa indixerit, similes ambnlantibus.' Nou con* 
tentus his subnectit: 'Propterea ita irrationales motus 



1 



-» — r 



— 361 — 

'xtr/fOfi^ :rdd^t] rs Xiyo\*t(a nal nuQcc fpv6iv eJvai an ixfiai- 
^ vovoai r^v Aoyixijv avaraOiv* ncig ovrcjg; J} dfjkovori 
/jooi^ ?,oyov :t€<vrog yM\ amarQtt^ifitvat rov Xoyov^ ov iiyB* 
iiova idoxfv {fUiv i/ (pvaig aTiaaciv rciv xard fLBfog ivef- 
yeiciv; oi^ ir/^iTca ds iv rotg ndd^eaiv' o^iv ixfiifi^xivaib 
9*.a} TifV koyixijv Ovaraaiv iardaag rag xara nd&og xivq- 
a^fc. itQxtoTcacc liycov. ii yccQ i] \uv koytxi] toi; ^ov avara- 
ai^ i^ytuovcc xixrtjcd rbv XoyoVj ov xQani dl ovrog ovdi 
i]yilrc(t rcov xciTu rb :rd^og xtvfjofcov, ixfiifiijxs rPyi/ Xoyixijv 
ffvaiv b xarci zrd^og xtvovntvog. xa\ fi»yt/, ilinBQ ov koyogi^ 
*>ouiig iiyHTcu. dnoxQtvda^coaav yuiv ot ziQt rbv XQvatTtnov^ 
u rt :roTi iort rb i]yoviievov, ov yi(Q di] aTtoxQitjOH ye «v- 
rois* fi:teiv. cog ovtb Xoyog oim akh} dvva^tg oviB^Ut. 
uvyycoiiovot yiiQ ovrcog avairtov rtva xivtjOiVj o navrbg 
ui:/./,ov qv/MTTiOi^cd TtaQcctvovat xa\ iii(tcpovrai yi rbv *E:ti' t5 
xovQov^ i:tnddv rtvcc rotC(vr}]V vxcni^tjrat. {rxeQ ovv n^jdiv 
ihfctrtiog ytvhrcn xu\ rovro ioriv aitdincDv a%ed6v w t«v 

7 6g^6xij«. -M. — 12 St] yh dnoxQrion coild. edd. d#y crjrox^i^tf» y« 
ii<><; (T. p. '}))7 ii). K. et cUit. iiosti-. (laleQi ori uQiato^ iat^^ jcal 91- 
iuGoifog Krhuiir ls73 p. 20. — 

]M'rturbnii()nos iliciintur essc ct contra naturam, 
»|iii|ijM' «jiil t' rationali constitutiono egrodiantur/ 
(Jui<l ifaV An scilict^t^ (|uia sinc ulla rationc sunt eaiuque 
a^|Hq'iianinr. (juani nobis dnconi onniium singularium actio- 
iiiini naiura con<«»>>itV Non praoit in porlurbationibus; undc 
•• ralii»n;ili i(iii>tituiiuno cgrcdi omnos p<Tturbat.ionura com- 
nii»tion4'< ait i<I(|Ui' rootissinie; nam si rationalis animalis 
(uu^titutio dui-eni babot rationcm; ea autem non dominatur 
M»Mju<' jMTturbaiiouuni motibus pni(»ost, egreditur e rationali 
niitura, (^^1 i>rr(url;aii<)iH^ movetur. Jam vero, si ratio appeti- 
lioiii nou i^ra^r-Nt, rrspond<»at nobis secta Chrysij»pi, quid 
illud taudciu sit, (juod praeest. Xon enim suftieiet dicere 
n(<]u»* rationem n('(|ue aliam quampinm facultatom. Ita eniin 
iu«»tum aliquem siiK» causa esse concedent, quod ut vel in- 
primis luvfamu**, ip^i pniecipiunt ntque Kpieunnn reprehen- 
liMiii, (pii ialcm nioium posutTit. Quodsi nibil sine tauHa 



— 362 — 

ZfiO tpilocotp&v I o^ioXoytiaa xoivov, ov XQvcixjiov piovov 1} W91- 
CTOXilovg ij nXttt&vog, aTtoxQivttC^&Cttv t//iii', tjrig nott 
icriv ttiria til^ xaxa na^^ xivrjceag. ov yicQ dii 6 Xoyog 
ys vOv iiy{(iG>v ovdl airiog avrotg vxa^iH^ xad^dxiQ iv re 

s rotg aiiaffrijnttCi xal xaroQ^fiiiaCiv. 6 (ikv ovv IToCHdcivio^^ 
ag avj olfiai^ raO^Qafiiiivog iv yeafiarQia xal iuHaov rdv 
aJiX&v 2k&X7iav tt7todH%£Civ exBCd^ai cvvn^icuBvogj ij6ic^ti 
ifjv ra x(fbg ra caqHog q>ttiv6iiavtt fiaxtiv xal ryv avrov XQog 
tivrov ivttvriokoyiav roi Xffvcinxov xa\ nsiQarai /tit; fiovov 

10 iavrbv roig IlXttnovixoigy iXXa xal ror Kirriia Ztivavtc 
XfOCdysiV Oi 6} alXoi £rci>Vxol cxadbv axavrsg ovx olda 
on&g inac^tti ^iakkov oig iapdkfi XQvdTatog vnofiivovCiv ij 
rakfj^ig aiQatC^ai. 

Kal Oi ya vvv avrav ivdo^oraroi nvv^ayo(iivci>v tyucJi^ 

13 ixdcrorty riva norl jpi/ ri^ac^ai rt/r airiav rijg xara rcc 
nd^tj Xivtjceagf avta lilv xal xdtio rovg koyovg ikirrovCti\ 
ttxoCttfpovCi 61 ov6ivy dkkic iviore iiiv rbv ^^Qrtmivov 

8 avtfip codd. edd. autov nos; cf. Proll. p. 97. — II «ii^dayofifnur 

M. — 16 kllTTOVGlV M. — 



fit atquc* hic est omuium fere philosopliorum eommuiiis cou- 
sensuH, uou Chrysippi tiuitum aut Aristotelis aut PlatouiH, 
respondeaut uobis, quaenum sit causa motiouis perturbatio- 
uum. Neque euiui, ut iu peccatid et recte factis, ita hie 
priuceps et cau.sa iis videri ratio potest. Itaque Posidouius, 
utpote qui ab iueuute aetate, opiuor^ in geometria versatus 
magisque quam ceteri Stoici demoustrationes sequi assuetu:^ 
esset^ erubuit coutra evidentia atque aperta certare atque, 
ut Cbrysippus, sibi ipsi coutraria dicere conaturque nou 
tautum se, seil Zeuonem etiam Cittieum cum Platonicis cou> 
ciliare; n^liqui uutem Stoici fere omnes nescip quomodo C'hr\ 
sippi errores sequi quam verum eligere malueruut. 

Atque etiam; qui ex illis uunc nobilissimi habentur, 
identidem uobis sciscitautibus^ quam tandem causam pertur- 
bationum motus ponoudam arbitrentur, ultro citroque ora- 
tionem torqueut ac flectunt^ nihil tameu explauant, schI 
iuterdum errauteui ratioueni et falsam opinionem motus 



— 363 — 

Xoyuv ifual xra T»/r do|«i' ri]v tl^tvdtj rav | x(crc< t« ^ra&i^SOl 
xivijaBmf atriov vnaQXftVy dv^ajnov^evoi dl av^ig v:t6 rav 
Xifv(sl:i7iov q/jobov vnoy&Qov6i Tf rovrm» xa\ xiv)}a{tg nvicg 
uvatriovg vnorl^evrai xat (itvovCtv ovdi^rorf tm tc5i' avrmv 
anoxQiafav^ a?,la EvgCnov dixijv ixdaTort ittraQQtovatv axo 5 
(dv rov rov ?.6yov rt xal rijv dol^av alrtaa^at rdv Ttad^civ 
in\ ro x^9^^^ (ctrtag ovrmaC nag xtvovatvriv t^v t^^xiiv in- 
nCnrttv roTg nd^taiVj aTfo dt cw rt^g tlxaCt.^ rt xai uvatrCov 
xivi]atiag inl rb koyixag tlvat rag xtvy]attg rdv nccdciv. o 
yuQ iktyx^^ ixariQov rciv dnoxQCatm' ix nQOXfCQov nuQa- lo 
xtCutvog oix id xarauivttv int ovdiriofc^ avrmf iv itiv rH 
rdg xicrd rd nd&i) xtvi]attg vno rov },oyov yCvta^ai q.daxtiv 
ovx ixovrav avrm> diidQr)]ua dtaxolvat ndt^ovg^ iv dt r& 
xa\ rovrov d(pt?.tTv tfg dvaCriov rtva xCvtjatv inntnrotfraVy 
ivov (cvroTg i^ iToCttov q:vytTv daqorCQc.g rdg dro:rC(:g, ri^v i^ 
ftiv rov fe>; dvj*aa&(ct dioQCaat ndd^ovg ('CU({Qr}fU(c /cjp/Jot^crg 
ToD ?,6yov rd nd^fj, ri^v dl tov yCvtad(cC rt x^9^^9 «'i^^«? 

1 ipttcl M qrr(<7ii' ABChK. — 5 tvQtnTrov .M. — 11 ymrinuivnv M. 
— 11 tv ii\ %ui ru} M. — lcj xio^i^ovxoi MABCii jfcjpt^^orrii^ Corn. K. — 

|M*rturl>utioni]iii i;iiisaiii esst» (linnit. :tlias Clii\>i.»|»i uratioiiP 
tk'territi alj liis ivH-etliiiit «»1 <iUo><ltini ^ine causa motus sta- 
ttiiint iMM- uiiijiuiiii iii f.nL ni n'N|M.h-itiij»- i»rr^f.int, ^'il Euripi 
iiistar sfinper Huituaiit ab ea resjiouviniK», qnu ration<*m et 
o]uni<»neni perturhationuni eau:»aiu dieunt, ad eaiu, c|ua siiie 
eau^a teniere niovfri aniniuiu atqtie ita in ]»erturbatioiie8 
ineidere, et rursu< aV» hac uu»tion«' t«*iiieraria et rauj^ae ex- 
jierte eo transeuntts, ut rati<inales e»«* luotus perturbatio- 
nuiu allirni«'nt. liftutatio enini uiriu^ijue resjKUisionis cuin 
in ])r(uut»j >it. nnn >«injt eos ]Hr<i-tfrt' in alterutra; nani enm 
perturbationuni nu»lns a rati(»nt» !i» ri «licuni, error«*iu a per- 
turliatiojie (liNrrrnen* ne(jueunt, inni vero r.iti«»nrin ipsaui 
«leiuunt, in nn»tnni (|ueutlaiu, (jui sint» e;iu*a tit, iL^labuntur. 
At utninujue ln»c ab^unluiu e\!t.ii»' taeile iK.trrant, unum, 
(|U(»(1 nequeunt (li^tiiiuiuTe a pertnrbatione errorein. si per- 
turbati(»nes a ratioue >»'j»arassM»)t, .'<I*»M*uni, ijuod ali^piid st4i- 
tuunt *»ine (au-a tiert. «^i irruti» nal»*- (ji::»Ml.ini l'a( iiltates iii 



'^ 3G4 — 

oiioloyfJ6avtag ecXoyov^ xtvag stvai dvvaiisig iv rij i^vxH ] 

li^treiv xara avrtjv Tra^^v airiag. ov aovov roivvv oi akkai^ 

akXa xal o Xgvatzxog ai^rog iv roTg TtfQl :iad^uv Cvy}'Qa§A- 

IUC01V ixl ovdtuiag og^i^ti fit^aiGig io^^gn akka ad Caksusi 

& xad^dxif iv xkvdiovi. xal yicQ xal xoQig koyov navTug 
yivea&ai <p}iiSt ra Tta^t] xal av&ig rijg koyix!jg tivai dvvcc- 
fLBag iiovrig^ cicre dia rovro fti^di iv roig akoyoig ^ioi^ 
<fvv£ora6^at^ xal x^9^^ xQiaeag yivea^ai xal av&tg XQtait^ 
alvai. ifimnrei di nora xtd stg ro q)aaxuv eixij yiveattat 

lorag xara ric icti^t] xtvijaetgj oxsq ovdiv akko iarlv i} avra- 
ritogy st rig axQtjicig ilerd^ot ro Qti^a. atg yovvokiyov fi<- 
nQoa^ev yiyQaq>a Qtjaeatv irpt^tjg tptiaiv ^olxeitog ds ra rcit' 
^na^av yivH dnodidoxat xal >y Tcrotd xard ro ivaeaolifjitivov 
^xovto xal tpsQO^evov eixtj.^ ((kkd d ^ttv ro dvatriiog ro 

ib tix!j kiyetg^ a XQvatJinf^ xal atavra itdxi] xat \4Qtarorikci 
xal Ilkdrtavt xal ralg dndvrtov dv&Qcincjv ivvoifctg xal nokv 



4 offitBi codd. edd. oguiitt nos; cf. Proll. p. 91. — 7 post £cr& 
Kpatium \;ic. triuiii fere litt. e raaura ortum in M. — 1:2 yiyQa<p& codtl. 
edd. yiyifitria no8; cf. Proll. p. 100. — 1.1 jrro«« MAB irroca Ch. — 

14 vcrba aXlii — dvuixitai oiu. M. — dvairiaq AB dvaixitai CorQ, — 

15 aote hl%ri iiod to inseniimud. — 



animo essc perturbationum causas concossissent. Xeque voro 
alii tantum, hciI ip.se etiam Chrysippus in libns de pertiir* 
batiouibus iu nulla iirmiter opinione taiuquam navis in anco- 
ris consiMtit, 8(*il semper quasi in uiidis fluctuat. Modo eniin 
8ine ulla rationc perturbationes iicri, modo easdem faculta- 
ti.i rationalis solius esse ait eamque ob rem in brutis non 
gigni; alias siuc iudicio oriri, alias iudicia ipsa esse. Non> 
ttunquam in illuil incidit, ut perturbationum luutus temere 
excitari dicat; quoil niliil aliud est^ si vim vocabuli diligeii- 
ter perpendaS; quam sine causa. Ad ea quidem, quae pault^ 
supru adricripsi; liaec deiuceps addit: ^Convenicnter per- 
turbatiouum generi assignatur etiam terror cx eo, 
quod incutitur atque temere fertur/ At si istud temero 
id, quod sine causa est, intellegis, Chrysippe, tibi ipai, 
Ariistoteli, Platoni omuiumque hominum uotionibus refraga- 



— 365 — 

tr^TfQov nvry mv ^rQfcyfiartov rij 9:1^1 fii/d^ro^ icvatrtoii: 
yivf^^at dvvauevov ii 61 ro x^*^9^^ Aoyov oti^aivft aoi ro 
«xi/, t6 ulv aXoyov ovra | yf uirit?.}fUuivov av fn/, ro 6^30:1 
*l '^'Wi* irjovfLivov irt iiivet. r^i^ migaXoyov T«iTjjr xtVi/- 
aiv v:r6 Xoyov (ilv ui) ytvoutvtjv^ rao airtag 6i rtvog ytvo- ^ 
fiivtiv igior&niv d rig idriinovQyiioev ama; ifUftg jtfv ytig 
q:auiv iviors uiv ri}v ^vuoitdlj dvvautv^ ivion d^ rr^v im- 
dr^ijT/xiJr' cv di ovTi r€<vra ouokoyfig ovn ri}v ^oytxiiv 
itziiv roXuag^ aXXa itxrj yiviOOat ff/iO€ig rairjXkeixd^at vo^ti- 
iiig rov iyirtjtirtrog ovx itdcigy ort nrAr, rtTng av iixtj xrr} 10 
fctb ravtou€irov yivi6&€it kiytir^a. xccra tiji' €og ^tQog rjuag 
yvaoiv ovr€0 ^QOOayofiVir^a. ralg dl a^.rf^natg ovdiv avr€ov 
orrcD yii*ir€ct. X€cd€cjriQ xra 6 ^*/ot«to^ 'I:r:roxQarr^g it:riv 
^rjuTv {iiv €<vr6u€crot^ alritj 6i ovx ai*r6u€crot,* 0^^« 6i xal 
ro :tAiov€c^ova€cv 6qu}]v iiv€ct to :r(':\fog ilr^yoviifvog 6 -Ypr- i^ 
ct:tnog iv n ra xiQl sradtov }]dtxa xicv tc3 ^r^oTci rav 



b ^ir rr^v ^ijy M. — verua vtto cftVrV.j — ytvoufi'r,v om. M. — 
6 €tttuci M. — 10 o Ti :thQ K. — 13 IKp:c"jr. de alim. 14 ylX, 102 L'; 
cf. <^aleii. cumment. XV, p. .'5«jO K. — 14 uvTotmrov covld. edd. «rro- 
tiatoi liO». — uUlu Codd. filJ. alzh, not. — 

• • •• 



ris atque in primis r»*r«uu naiura»*, |ua nihil >ine oaujsa fieri 
poT»^<t: Mii i<l, ouo«1 ^?p»^ rr.rin>v» »^i+. inmntntr» qni'1<'m orit 
vis nominis irratioii;\lis. rostalnt tanitai i^l. <le quo a principio 
<]na«»rei>amu>. Hanc pn^t-ter raliMiuuu mMiionem, cum a ratioue 
iion eiticiatur, sed tamen a cau<a aliqua, ex te quaerimus, 
quaonam causa etlccerit? Xus (jni(l«'in inodo vim irascibilem, 
ni'»do concupisciluiem e^-M» dicimu'^: tn ntM;ue has coucedis 
uoijue rationalom audo.^^ affirmare, mhI tt nu*re lit»ri dicis atque 
ita te solutnm e«5^e it fp;n«stionc nrl'itr;ul> ij;:iniraiK<, quid- 
quid temere et sua spt^nie liori uKi^.r. \A ox nostra duiu- 
taxat CiJgnitione, m>n *'x veritair — iiam in rerum veritate 
inhil temere fit — ita ai'pellari, \\\ lli]»j>ocrat<'s, divinus ijle 
vir, 'succuinim vis' inouit 'iiol>i> qii^^n: i'ov;uita vidclur, causa 
aut<nn non fortuita k^A!" EihUih modo Clirysippu^ redun- 
daiitem quendain apprtitum es^»» iMTturluitionem explanans 
iii tuorali de perturbutiouihu.s lil»rj et in pr-mo rati<malium 



— 366 — 

Xoytxm* vjrip ri/v rov ioyov 0vii(AiTQucv yCvia^ra (pi}<ftv rijv 

imBQfiokfiv ttiq xivtiHfiDgj ov ^^i' ri^v y€ mriav a\*Tti^ arpo<fTi- 

^niatv. ixQfjv 6i .ye xaitav&a fc^ xeQi:ikexeiv xai Tagarretv 

391 roi/ Xoyov sig neQtrrbv ixrHvovra fct^xo^, iUla rov \ srJUora- 

s ^a^ai rijv offiiiv d:i6vra rijv airiav a:i}]kka%^at. lag yiiQ 
i:tl r^v iig ro xiiravrig ^soi^rav afta rij fiovkijCH rb fiaQog 
rov anifiarog airiov iKiCiQXH rijg xivtlaeag. ovrag iv rolg rti^ 
i*v%iig xd^eaiv o ri itorl akko ri/ koyix^ ivvriiiH ^QOCtbv 
airtov yiverai t^g dnirQov xai^ (og c(vrbg eia^tv ovoiidieiv^ 

10 ixifpoQOV xtvi^aeag^ ^XQH^ avrbv Stek^eiif, fj de ovv Q^atg 
ij xara tb ^eQa:revTtxbv rcov :ra^^v fiifikiov iide ixet' ^ot- 
^xeiwg 6\ xai oQnri :tkeovd^ovaa kiyerat elvat rb nd^og^ tag 
*(iv rig ixl rciv ixtffQOiiivtov xtvtiaetav xkeovd^ovaav xivfj- 
^atv ei:rot^ rov :tkeovaaftov iv tit^ri} ytvoftivov xaric riiv rov 

li ^koyov d:toarQoq)iiv y xcd rb dvev rov :tkeovfiafjiov toi^tou 
^aaartxov. vzieQfiaivovaa yiiQ rbv koyov ^ bQft»] xat xaQii 



6 natdvTis M. — 8 o ri nor* codd. cdd. o ri :zoti nos. — 10 X9^' 
-^ig pro Qr^eig 31. — 15 po8t dnocTQoqtTiv nonnolla excidisse Tidentar 
aut scribendum fortasse r<.TO(jr9oqrr)v ovro; iivtv z. Jt, r. irutfrixov. — 



quaestioniim iiltra rationis coustantiam fieri quidem motus 
efifusiouem ait, cau^am tamen, qua ea efficitur, uou addit. 
Atqui ue hic quidem debebat implicare ct perturbare dispu- 
tationcm in longitiulinem ext4?udendo supervacaneam, sed cau- 
sam, cur rediaidct appctitus, reddere atquc ita jje expcdire. 
Sicut enim in his, qui per declivia curnmt, ima cum volim- 
tate etiam corporis gi*avitas causa motus est, ita in animi 
perturbationibus quid tandcm nliud ad rationalem tacultatem 
accederet, quod immoderatae illius et, qucmadmodum ipse 
appellat, eftusae niotionis causa esset, exponero dobebat. 
Quae vero iu libro de perturbationum curatioue scribit, ita 
se habent: ^Proprie etiam appetitus redundans dici- 
tur esse perturbatio, perinde uc si quis effusorum 
motuum agitationom reduudantem appellet, cum re- 
dundantia illa gignatur ex avor^ione rationis, quac 
quidem sine hac redundantia salutaris cst. Qui enini 
transgreditur ratiouem appctitus et contra eam pro- 



— SPh -- 

'rorroj' iHtooo^ ffeonunni oryfnn^ tf nr :T/.forf<tnv Qfjd^inj 
*xf:] y.arh Toi*TO rrr.oa (fViUv ytvai^ai y.r:] nrra f?Aoyoc, 
'wj? v:royorc(foufr,^ ' v:TfQ{]r<{vov(i(i'' qr»;(J/ ' rov loyov ij 
oguii xca nrpfr rorro?' rf^^jofijj: rffQniu'r)f^ rijv 'Amh to 
rrftftoc fxqooov (c:rfQy{:^fTr(i rJr^fitv, ov.-.ovv o ?,6yo^ airiog^ ^ 
t\ \ov(5i:T7rfy r»*c r/.ffOQov rf y.ci i f:/(froor 'xnn](Si (^^^. av-V^h 
Toc yuQ ouc?.oyfi^ ff?T?/r ytvio^rn nrcQa tov Ao;'oi', ovie 
iyyioQfi Al ('ma rf :ruQ(c rov /.(^ynv yn'foi^(':t' ri /«) r.To ror 
Aoyov. :r(irrro: df v:t6 riro^ fi/Vmf. orx fort f^f fxfnni 
/.ryt'^n]' akoyop riQri riii i] ro Tf^t>op fQyt ^oufvi] 6vvrcfitg. u» 
:^r(t i(rf(( ov/ r-To ft'AAfii7'. ((/./m Toi^ (:vT(or :TTfQoi^ r(h(5x6- 
uf}^((, 'xciTOi yf fvov }}uiv kiy:n\ ro y^vr^ toTftrf XQv(5t:T:n^ 
^xuHV iVrfoor, >j fiic ovdir dioqioft ;rfti^oc f^«f^pr>;ufaOj? JJ 
(Sc frziynfTfii ro/c (curfQr^^ur^Oi rr: Tf:-:'^»,. rorrfor yrcg oto- 
'/n-v*^'*?' //*,T«MTrc orx fr » '•r.-;^. ^''^''*f rrr r.iuf.r r{yo '*> 
yQirfoffrct r»)»: Tf.pff ror Ao;or rcufTQov xivi^Ofrog. rdka Tor- 

I -rfo^ rovror M. -- 11 ?rixpo/'s MAr^ii rrrrr^ii K. — T^ 7f-/ff M* 
ov;rr man. rcooiit : ol". rroll. p. Tl. — \'* orx ri i^irr, ■'.f.^^onf 0"« M 
o» X r*!» f!r."/x. Af»< ii orn «i rryx. J\. — r/nM c.toxo. i\«o»*f:i M Coru. 
C4iV. o»«x ci.7n,.n. Ar>cliK; fl. rroil. i\ J:?. — 

lr»s»' l'»^rtur. i>roi»rio di^itur rod\»niiaro nt0|uo iileo 
• r - 1> t p •• "♦' p T • ; V iM»; f i •' r i i'\ v^^ .» y V r p r i • ' j: •'15«^, u 1 d c *^ c r i - 
biii!U>.' 'Oiii tnniMrivtlitMr' iiiMrii 'raii«»noin npi'"titrtS et 
««♦ntiM «ani |u<»fu.>o iVrtnr' inun«.Mli»raMiu iiLnu rorturl»ationi.^ 
t^!'ficit niotifiioni. Xon «^t iiiitm, C'lirvsipj>e, nuio eftu^si 
.n«i;i' i:'i)nn«l. r.'ti motns can-M. Ip»' onim «nnlitori^ rontn' 
".itiourni ill»;i'i lu^ri; ut vrn» '•jniul ♦•: conira vatlinn*ni r.li- 
fjird et a rati'»r.e tutt, *\»»^o nulj»» niotl»"» p«>t«^st. niicjno t^^nn^^n 
a «ai5*a aliijr.i. Al «'a n«»n «^-i v.ui^Miaii^: o t isxiuiv, qua«* 
|M'itnrhati«nn^i!! oi!i( it, fa<ulia^ i;nar«',ini iriatiMnal^. .\«' lor- 
;.\Hxi» iion al» al'i-, *-^(t i»«)shi- j|»vt.runi j 'nni"» v.ininiur, f]nnm- 
"H»nni nol)i<, Imni» <'hi\<i]'[»«*, lii«'t .«If r M*nri «lir«'iv, ant 
iiit«T ♦TronMU <M n«Mtijrl);;ti«ni»ni >iil'.il in*"ii'>^«' aul erro- 
ril»f«* vii, (»f»,l, v«' j)i rt>irnati«n.">. ll'»rnni enini altrnitnnn si 
•Il\i«*^emn<. iuiun'«l«Ta*i illiii^ r«)».1ra rationoni nn»ltis <ansam 
.ffj^iTP n«'n co''frenanr. J^^^d n»ntruiu tn .tustis o« clicer*^ 



— 368 — 

t&v liiv ovdire^ov v:ituHvag €iji€iv aidoviavo^ ivavria 
Xiyuv rof^ ivaQycig tpaivoiiivotg^ avrog dl 7po^ «rror iwar- 
tioioyovitivog ovx ccia^dvn naQu tov koyov yivecd^ai tpaoxmv 
tivag xivtjong xcd iaeCTQdtp^cu tbv Jioyov xal dtpiivta^tv 

5 autbv xdxHta aiitxQbv vatiQov tdg avrdg tavtag vxb loyt- 

x^g yivBO^ai, dvi^dnftog tpdaxcov, »; dl cclti/ lidxfl xdv t& 

XQiang te tpdaxHV iivca td :cd^¥^ tijg i^vxfig xal x^Q^S ^^- 

ZMaHsg I yivia^at, tijv ulv ovv ix tov XQcitov shqI :r«&or 

Q^aiVj iif9c( tpr^aiv x^9^^^ xQtaecog yiveadca ta :ra^ij, TiaQif^i- 

10 fiijr iiiTiQoa^tv, oti di xcd xarcc tb ^(Qccui^ixov avrov* 
fiifiXiov [o dri xcd t]&txbv i:nyQdtfitca] tt^g avt^g doivf^ 
^'2^rai, lia^itv iviauv ix tijade t!jg Qi^anog' ^ov yaQ iv rc5 
^XQivHv dya%d ixaata tovtcQV kiyitat dQQcoattjiiata rnrrct. 
^dXid xatd tb ini nkiov ix^entcoxivai :cQbg tavta tov juttik 

15 ^tpvaiv/ iacog 61 dv ttvog ^iv tjjde tjj pi^oct' ki^avtog *ovx 
dxeateQijxi liiv tov xgiaiv elvca tb dQQcoatrnia. ov ji^v iv 
avt^ ys {iovfj rg t^vdii xQian r^v yiveaiv avtov ti^etaty 



6 xay iv codd. edd. %uv sine Iv nos; cf. Proll. p. 111. — 10 avxov 
MABCh. — 11 — imyQcitpfTai uneis inclnsimus. — 12 ua9cc> fvforiy 
M II. iauv ABCh ft. iariv K. — 14 xd imniit»f A. — 15 littnrTo^ 
MABCh. - 



veritiis^ ne contraria apertis evideutibusque rebus a£Grmare 
videreris; tibi ipsi tameu te adversari nou vides, cum contra 
rationem motus quosdam exsistere, qui adversentur rationi 
ac frena excutiaut, deinde paulo post eosdem a ratione gigni 
dicis. Eadem repugnantia etiam in eo cemitur, qnod per- 
turbationes aniini tum iudicia esse, tum sine indicio fieri 
affirmas. Locum quidem illiuu; ubi sine iudicio eas fieri 
dicit; e primo de perturbatiouibus supra apposui. Eandem 
vero eum etiam in libro. qui de curatione earum est, sequi 
o])inionem cognoscere licet e verbis his: *Non enim iu 
eO; quod singula Iiorum iudicamus bona esse, dicun- 
tur hae aegrotationes esse^ sed, quod ad illa plus 
quam pro naturali cunstantia efferimur.' Quodsi quis 
forte ita dicat, lioc loco non uegasse Chrjsippum aegrota- 
tionem esse iudicium, non tamen in solo iudicio falso eius» 



— 369 — 

aXla iCQOoiQ%i0%uC tpifii to ijti ^Xtov\ ix rdi' tyi(f{Qoutv(ov 
t/ yvcififi Tov XQvOiTmov 7iccT(i^avt]ccT(a ^Z^iv ovy. a?,6y(o^ 
ywaixofiavstg nvbg XtyovTai xai ogvi^ouavHg* fi yaQ di^ 
§iij (tartiv iyxHOnat ro Tfjg navia^ ovoua rc5 roii aggtoarij- 
§A€trog nQOCaQriiiictri, iiavta dl v:ro rij^ iuoyov xr.ra ro odiua i 
yivirai dvvaiiiagn ovdiv t^nrat ro aQQciorfjua t(ov /.oyixiov. 
aXkic vii ^ia ictog av rig q-ijauf \ ro uavtcidig ov dta ri^vtK^l 
aXoyov yivia^ai dvva^tv^ akka dtic ro i:rt :r?.iov !} TrQoO}'^- 
xtv iifix^at Tiyr rt xgiaiv xat ri^v dolnvj tig il xal oikc}^ 
ikeyiv^ aQQ&ari^fiara yivta^ai xaru ri^v %*vxi]v ovx i^^kHg ^^ 
T» t^vdag vJtuX}j(pivat mQV rtvov (og ayad^^v i} xaxciv^ 
uXXu Tc5 (liyiOra voiiiittv airra* n)idi:tci} yccQ aQQoiartjiicc ri^v 
XiQi TCJi^ XQt}uar€i}jf ilvai do^av cig aya\fciv, (U?m i:tetd(iv 
rig avra fiiyiarov icya^bv ttvai voui^tj xai utjdi Jiji/ a^tov 
t*7toAau(i(ivfj Tc5 aTfQr^^ii^Tt 'xq}]ucct(ov' iv Tor»rp yag avvi- i' 
Cxaa^tci ri}v rt tpikoxQmtariav xa\ rijv tfikaQyvQtav aQQ(0' 



4 iyytiaiTCit M. — 6 ^ttov codd. edd. fnua nc?. — 11 nt^t Ttfiov 
M. — 13 inndr^ 6av Tig M. — 14 vo^i^ti AUCh. — ir> VTroX((nlU'nn 
MABCh. - 



ortura colloca.^^se, s»*<l acce<l»»re jllr.M ';.1'J^' 'lixi^-rj Cliry^ijijji 
uententiii ex liis >t'4u<Mitibu> ilariu- jiatrbit: Tnde uoii 
sine ratiou»' rinid-iin ivnl i»- 1*'':»^ vi*) nviiMn ^t^i-lin i»i- 
sani dicuutur.* iSi enim in^ii'ii»n* nMiii»ii nun Iru^-ira (»i, 
quod aegrotationi est ;ubiexum. iii«liTum e^t , in<nnia autem 
ab irratioDuli iu corpore tacultat»* ♦•x>i«*tit. a«'irrotatio iuiuiiu<' 
attinjrit ea, <|uae rationalia sunt. At ]mt .l'>Vfiu forsitan 
(lixerit qui^piani uon ex irratii^nali lacultat»» lurorem tieri, 
sed 4*x eo. <jUo<l ultra quani d»'erat et iudiiiuiu e! oj^iniu 
••tferntur, i|ua>i ita dicat, a»'u^rotiti«.:i»/N in a :inio li<-ri. non 
cum alxolute aiiqua d(* re tajunuii'! ImUi.i \v\ lu; la fal.^«- 
t>]mifmur; mh! ruin sumiiiuiu v«i iM.nuui vrl ii:alum ali<|uid 
••s>o exi.stimt-mu-. .^i <jui<l« in i»)'iiii«» «l»' uivitijv t. i. «jimmi ln.ui^ 
lioUiluiu aej^mtati»» sit, ^ird ul»i tjui^ f.»^ ^univp.i i l'»u .ui • ^^«' 
arl»itr«»tur anjue ii*» <i ju*iv<*tur, uou .iun>liu> vitaiu ••>^«* ^itu- 
|i*ra >«ibi juitet: in lnn- rniui avariti.nu «t ar^^^nti Ntiuliuni 
•.'••rni. qua»' siiit a<^j/rotat on»'»*. ^* «I ita «lirtnti or- ur/it Vu^i- 

l*«leiit (1« l \mv. V\*:. t-t Hij>|<i*r. lnii. 21 



— 370 — 

0ri^(iaT€C ov0ag, aJJLa rc5 raika ipdaxopTt IloCetdcipiog avri- 
Xiyav adt Ttais <pfi(fi' ^roiovtiov dl vno xov XQvOiTtTtov Xeyo^ 
^I/Ltvav diasoQiaei£v av ug nQatov fuv^ nag oC Co^ol jit- 
^yi6xa xal avvxeQ(iktira voui^ovreg elvat aya%a ra xakit 
& ^icavra oxnc e^naddg Tuvovvrai t^^ro avrav im^iiovvrtg rs 
^€jv oQtyovrtu xal neQixf^Q^ig ytvoaevot iTtt rolg avxoig^ orav 
^rvxoOiv €ivrav. U yaQ rb uiye^og rciv fpaivofiivov aya- 
39S*^C9r ^ xaxdv xtvet rb voui.^nv Tca^ijxov xal xaxa a^ifav 
^hlvai naQovrav avrav 7] :taQc<yivofiivav ntidiva loyov 

10 ^3CQOCi€09ai 7C€qI TOt; cck/.cog deiv vkb avrciv xivetc^atj rovg 
^awxiQfiktira voiii^ovrag elvai ric xsqI avrovg rovxo idat 
^xaox^^^y ox^Q ovx bQarai ytvo^isvov. biioicog de xal rovg 
^XQoxoTcrovrccg luydlag j^kdj^ccg vjcb rijg xaxiag tmoJiaiifidvov- 
Wag xaQitvat idei xai imocpiQea^at cpo^otg xat kvncug neQt- 

ij ^mjnetv (ir nerQiatg, oneQ ovdh avro av(ifiaivei,* rovrotg de 

1 TtOGiLdovLOi M. — 3 uiytaroi M. — 5 la^tad^iav M. — 9 xal u/^- 
Siva codd. edd. xtti delerit Bake; cf. Proll. p. 114. — 11 uvxovi 
MABCh arr. Bake K. — 12 ttg rovs codd. edd. his delevimus. — 
13 ^ fuydla^ codd. edd. rj delevimus. — 14 tdit dh «ai codd. edd. il 
expunximas. — 



donias ad hunc modum scribens: ^Talia cum a Chrv- 
sippo dicantur, dubitet quispiam primum, quid sit^ 
cur sapientes, qui honesta omnia esse bona summa, 
ut nihil possit ultra, existiment^ non moveantur 
perturbatione vel cupienteS; quae appetunt, vel exul- 
tantes, si adepti sunt. Etenim si magnitudo eorum, 
quae bona vel mala videntur, opiuionem ita movet^ 
ut rectum conveniensque esse arbitremur illis tum 
praesentibus, tum adveutantibus ne rationem qui- 
dem admittere, quamobrem alio modo iis moveri 
debeamus, hoc idem illis, qui boua sua summa, ut 
nihil possit supra, opiuantur, accidere uecesse est. 
id quod miuime fieri videmus. Similiter quoquo 
proficieutes; qui maxima detrimenta ex malitia sibi 
adveutura suspicautur, timore frangi et in maerores 
non mediocres iucidere o}>ortet; at ne hoc quidem 
evenire cousuevit' Post haec Pos^idouius illu subiuugit: 






— 371 — 

fifilijg 6 nooeidciviog xal rcidf yQ(i(pfi' Uire :tQOi: rc5 /ify/- 
*#£! Tc5i' q^caroutvcov xcd Tf;i' cioxftveiciv t>^^ u*vyJi9 ciiriacov- 
*rai xctl dicc rovro rovg iilv ao(fovg to :rr(Qcc:rccv igovCiv 
^ujc^klax^ui rciv Tca^civ^ rovg di cpKV?.ovg f, on cco^iviig 
^itooi uij xccric t)/i' xotvifV ccOx^tvtiav ^ akkcc xrcru rijv i:rl ^ 
*:rXtiov iQQV}}xviccv, ovdi ovrcog ki/Arrcct ro i,}]rovuevov. ori 
^yciQ dicc rifV ifuoov rt^g ^'vxyjg iv rolg :rcc&t(St yivoi^rau nciv- 
Wtg 6^o?.oyovCt' ncig ^ivrot yt xtv)i^tiO}]g xccl nrog xivov- 
*(Jfig. ir^rttrca iiiv^ ovx v:rodtixvvrcci d/.* tircc irptlijg xccl 
rccdt yQcicpti' ^ov uorof ^6 01' i:rl :r?,iov iQQVfjxvtav ixovrtg i^ 
rtjv xaxtav j xcci iv raig tvtu:rrooi(cig ovrtg iiini:rrov(ftv elgdl9d 
ra :rci&)}^ cc?Jm ncivrtg oi cccfQovtg^ trog av ix(00t rtjv xccxiav. 
^xat tig iity(i?M :cd^}j xal tig ^txQa iu:ri:rrovCt/ xai toi;- 
rrov ilfjg rc:da' ^rb di v:ro?Mu[iccv£iv xccra a^iccv ttvcct rav 
^Gvuihihfy.m(ov ovr(og xtxiviiai^ut^ aort a:roarQiifta&ai roi/ >5 

2 uixotuootvxo M tthidcoivto AHChK ctixiuGovxcct no*; cf. Proll. 

ji. H>1. — 4 po.st (fhvAux^i isu^^jncor exciilia^e ovn unttlXdx^ca vcl tv 

xot\ Tzui^iGt yivtci)ta. — t» j>ro ugi roiiJ. fild... le^^fnanm fwct. — 

%'t tuovy.vi^^uv codd. «'dd. t^tnvtf-Avita' uus«; d'. v. lo, ulii M t\fiivr^%vCuv 

rroil. j). 91;. — 12 uuitr, M. — mtvxUf K. — 

*ijuo*]si ad maj^niludinora eorum, (luao vidontur, 
aninii «|uof]iu* imbrcillitati^m in causa esse dixeriut 
attjur liivu >a|>ii*nn'> onmi juor^us ijerturbatione 
vararf*. stultos jxTturbari, cum imbecilli sint nou 
illa (juidem communi imbecillitat»*, sfMl ea, quai* 
nuMlnm «»xciMlat, iif si<- cjuidem (jua<*s1io ^olvetur. 
Nam fos ex aniiui nnirbo in perturbationt^s incidere 
omncs fateniur: (juo tamen modo moveatur aniinus 
vel movfat. in dubio rclincpiitnr, non Jcmoiistratur.' 
l)eiiue])s etiam lia<*c snibit: ■N»Mjur ^olum, qui suj>er- 
fluent(*m (jnandam j»ra vitatiMii li.ibrnt et iu j»roclivi- 
tat«* hunt, in jMrtnrbat inu»*^ iiHurrunt, M-d omiies 
<*tiam stulti, qiu»ncl jM*avitatrm babiMit, tuiu in ma- 
«^naN, tuni Mi jiarva^ jint urbat !nnrs l.ibhulur.' I><*iu- 
«•«•jis liar*-: 'Si «juis \irti oj»iiM*tnr «nuvfnit-ns «*>^«* ci^, «juaf 
att id»Tiut. ita mnv< rl, ut asj»ciiu*tnr ratiouiMu, m. i^uaiu auteiu 
j>«M'turbati<»n(*ui nstnitl.il, nnn rccti* n)iiuatur. t«<uuttur ctiaiu 



— 372 — 

^loyovj $ityte di xci^os i^q^cciveiv, ov xal^g varoiUr^u/kemy 
^ioti. yivBtm d\ Xiii dicc av^aerQov Xttl fuxgovJ ixousva d£ 
tovxcav HoaHdcSviog xal rdde yQucpn* ^dvoTv tc tijv avr^v 
^aC^ivHttv ixovrcov xal rijv ofioiav Xau^vovtav cpavtacsiav 

i^ayttd^ov Ji xttxov 6 atv iv Tci^H yivstatj 6 dl ov, xal o 
^lilv ^^rroi/, 6 d£ itaXXov, xal iviotB 6 cca^eviotepog luiiov 
^ imoXcc(i fittvav t6 TCQoCnixrcoxog ov xivsttat xal 6 avtog ixl 
Woig ttin^oig ota (ilv iv ^rdd^si yivstai, iotiv ors dh oS, xal 
*6t£ itlv uttXXoVy ori di /;rTor. of . yovv arjd^eig naXXov 

lu *3ra<^2^tHf£ t^ iv cpofioig^ iv Xvxccig^ iv im&vuiaig, iv i}6oy<n\* 

^xal oi xaxcirsQOi avvccQxd^ovrai raxicog vtco rav xa^vJ 

icpi%7ig 6t rovrcav 6 IIoaeid^Dvcog Qrja^ig rs xotririxag sca^-- 

TidcTtti xal iaroQiag nttXttmv :cQd^icov iiaQrvQOvaag oJg Xiyu. 

400 xal fi£Ta Taurir | imcpiQcov cptiai ^ro yiiv aQa xaxbv vxo xoi 

15 ^aaxrvilj^ovg rccxv atrvaQ^td^ertti^ t6 di ivccvrimg ryiiivov Z(K>y6i 
* Hfraavve^itouf ifov iv olg ni ulv vjtoXiljM-^Hg iacci aoXXciTug 



1 Sl post uiya Bake inseroit. — iutpaivfi codd. edd. iiitfoivfiv 
Bake. — 3 di' olv pro dvoiv M. — 5 dyctd-ov om. M. — 8^xa^f«» 
codd. edd. fcd^n Bake. — orf ulv — oxt di MABCh. — 9 ovv codd. 
edd. jovv D08. — 15 malim avvagndifi. — to t' ivavxims MABCli 
To S^ iv. Bake K. — pro riyuivov Corn. acribi vult fiyriuivow. — 
16 Itfai M (sed postea loa). — 



e mediocribus et parvis rebus perturbatio.* His Posidonius 
etiam illa subiungit: *Si «lao eadem imbecillitate affecti 
suut et similem boui vel mali opinionem concipiuut« 
alter in perturbationom incidet^ alter non item at- 
que ille minus, liic magis et interdum is, qui imbe- 
cillior est, in maius accipiens, quod accidit^ uon 
movetur idemque iisdem rebus interdum perturbatur, 
interdum non perturbatur et alias magis, alias minus. 
Insueti terroribus, maeroribus, cupiditatibus, volup- 
tatibus magis moventur et praviores statim pertur- 
bationibus corripiuntur/ Post haec Posidonius poeta^ 
rum dicta quaedam et historias veterum i^erum, quae rationi- 
bus suis adstipulari videantur, lautlat, deinceps haec adiuugit: 
^Unum malum igitur homines propter iusolentiam 
celeriter corripit; aliud contrario modo illatum est, 



— 373 — 

^xca ra rij^ ac^svicecg^ ra nad^tj di ovtf /:rJ iO}]g oiVf ica 
^yivfrca* xtti ^^v xal rovrov i^)}^ roidade rtvri^ fQCorrjafig 
fQora* xaQayQatlf<a d^ xal ravrcc^ ccvrni^ ovd^tcat^ xav ^a- 
xQorfQai ntog al Qfjaiis aor ^dia ri dt rivf^ r<ov piiyaXav 
* vo^i^ofievcov xamBQ a(5%iveici ovri^ rcd^ yvoiuc^ia fiov?.£ifov- » 
*rai r€ xcd Ovptq^QadiiOvag «AAoVi? rrciof<?,cculicivovan\ ag 6 
^diccyQVTtv^v \^yafie^v<ov; ovrog yfcQ dta rhv rpoTi/i/ fv9vg 
aua rotg akkoig aQiarsvOiv ccQQijrco rivi TCiviffi iyfi?.}]ro xara 
rov .TorijTiJv. lcQcpr^aavrog 6b ror Tccixfox^g xccini-Q rr^g rciv 
^avnfisflifixorcov %mokrii*ecog aua rij r^v ?.oyia^civ aad^sveia lo 
'diccfisvoiHSijg ovda^i^g riavxcitftv sdoxificc^n'' 
^ijde dt oC xara ^viiov ccQiarri tfccivtro (iov?.iq^ 
* KiaroQ^ inl iCQmov Ai/A>Jioi' ik^iuiv avdQcovn 



I 



1 iiciaqg MAliCh i% tarjg K. — *i ror)^ rU MAU. — 4 )»io uf)'«- 
l(or Coru. fifT^ala lepi vnlt. — 6 vnni^nvTfoy M.\BChK touii^opLivav 
JJ.iko. — 10 tt(i€t rr^ff — ar»9fvftccg MAliCh rnu naj ri^g — «. K nntt 
r»y — fca^tviiu nobj cf. rroll. i»i», 63 ct ei'). — 1*J j]^t bt oi cl*. Jl. X, 
17—20. — 



<]UOtl rliiitiiia coiisuetu«lin<* raitiLfptur: iii quil)U> oiii- 
jii oncs «»t iinliciillitj» t ♦'5> ?a*"*)»c* iJ»Mju;ilf»> sr. nt, per- 
t ?n*l»ji t:ov<»^ ;iut»*in n«»nn«* t'x shmii.o iuhiuc |»art's ox- 
^i«*tuut.* At'jU«' «'tiani jiost h ;!♦•<• ii:t»Troifati(»ues i|ua<flani 
jn>nit, (jua<, licti ]»aulo lonuiurcs viil« anvtr, iisdcin illi> v»*rbi<< 
ioi^^rriliam: *<jui<l t'st, cur uon/iulli eoruiu, qui lua^ni 
jiutantur, cuni con^ilio inilnMilli sint, oon>ultent 
taiiicn iilio>i|nf atl <lflilM*ratioi)«']U a«l]iib<*ant? i<l 
•jihhI A;::anicnino |M*rvitiil aj>nil ]M)»»tam tarit. Nam 
jMivt cladfm «-tatim cnm alii- i»rin« ipiKus incrcdibili 
ijuodam inarror»* ]M'rrnl.>u<. ui)i -f«j.it;i init j»»'rtur- 
batio, tanM»t^i rorum. i{nj'c at » ]«u"runt, oj^inin ,)-|ii;i(i. 
nunKiUf* iniivmitas prrm.i ui'i»at. n(M|naf)U<im tif^.mcu 
ijuirsiMMMlum oxi^t i ma \ it: .. .. ..<\..tli.. 

ast baiM" volviMiti m»'iior >•• tit^uti a .vjfs,ii. {'^t .p,,i 

|»rimum N^litlar i»rojM;j»- J.t m- : vvia..^.<liiv : ni!. 

atque ib: cnsiliuut ^iitu.l .iMiiiu.* i^' viauijui, i i.f 



— 374 — 

« 

*£t tiva ot 6VV iiiJTtv afiviiova tfxzi^vaitOj 
^^ri^ aXs^ixaxog Tiaatv /lavaoloi yivoito. \ 
^l ^inil 61 x€ii avtog 6 NiataoQ ^eaCa^evog diic r^^ oQtpvfig 
^xoQQCii^ev TCQoOiovta tig iativ i:teQ<ata^ dtilciaag (ista tivog 
5 ^oxitkiaoiiov q>rjai 

*nXa^oiiai ad , i:tit ov [loi iit o\iL\iaci Vfidvfiog vxvog 
^iiiaveiy akXa ^Hh :r6Xs^og xra xtjde^ ^yi%amv. 
^alv&g yccQ /Javaa^v TteQideidta ovdi noi ^tOQ 
^i^Tcedov^ aAA* aktckvxxriaaiy xgaditi de (tot e^cD 
10 *6tfi%eciv ixd^Qcioxeu TQo^eei d' ifjto tpaidifia yvia* 
^et nlv dfj tijv xaQdiav (Jtckevoitevog ovtM^g vxo tov tpofiov 
^TtaQeiai aviifioi^kevad^tevog. oi iv totg nd^eCtv ovteg ov xata 
^al^iav tciv 6v^fiefi}]x6tciv xa^/ixetv vofii^oirteg fii/dfW koyov 
^nQoOiea^ai xivovvtca xcctci ta nd^r}' et de (itixeti tpofiov" 
ib^fievog, avccveovnevog de ta iv rc3 q>6(ici tavta cpfiaij Sia tC 



l TfXT/Jvoiro MAH<'h. _. -2 TKOfrr (pic"! M. — 3 oon^; co4d. edd. 

OQifVfis nos;^ cf. rroll. p. ^O. ~ 6 Jl. X, 01— 95. — 8 nfgt dftSnt M. — 

" -^U' ttlvnTriiitti MCh ciV.a Avxrijiiort AB. — 10 orid^icov M. — 

vtog M. — 12 n(iQf0Ti codd. edd. ndQfioi nos. — 13 «crd^ifxc» A. 

{xfiv M Corn. — 



9 dll 
11 ovTog 



quaercre, qua afflictis rebus praestare salutem 
pernicieni et posset cuuctis avertere Graecis. 
Cumque Nestor ipse ad se procul per tenebras ad- 
ventantem vidisset atque, quis esset, interrogasset, 
Agamemno id aperuit et cum quadam miseratioae 
dixit: 

sic erro, neque euim mulcet mea lumina somnus, 
sed bello exagitor Graecorum et clade recenti. 
Nam Dauais valde timeo nec mens mihi firma 
sat manet ac trepidat dubiis in rebus et ipsum 
cor pavitat latebrisque e pectoris exilit imis 
deficiuntque mibi veuienti crura tremore. 
Quodsi corde sic propter timorem saliente ad con- 
sultandum accedit, ii, qui in perturbationibus sunt, 
non opinantes pro eorum, quae acciderint, magnitu* 
dine conveuire nullam admittere rationem pertur* 
bationibus moventur; si non amplius timens, sed 



— n7o — 

'yoTf rijt? rriViJ;? v:ro?.)]i!*f(Os: itrd ccof^evfta^ VTroxftufvtig oi liiv 
'f(:rox?uvovai rov koyoVm oi dl :TQO0uifrrti* dtr<:roQi]0fifv av 
*T*j: fv?,6yo^. t6 df rariov Tor nri^ovg naxfrog ovx ftQrjicfv* 
f^f}^ TOTTo/c 6 IloOftdcivto^ xrct rrcdf rp}]6C* ^rb dl dii 51»; 
■uoror a:ro0TQtrffG^rct Tor /o;'or fv rrcig fm^vutrag^ Sg 5 
^fffj^tv» r<?jM yMt 7rQO0Xf:ro?Mn(irivftv. ori^ fl ) xru iiij (yrfig^f- 402 
■poi' fo*Ti'. xrci ofrwj ixrfov. uriyrfV :rfQifXft rpfQf0(fr(c rf rag 
'f:rt ufyn 0vurffQov xrci dirr ro ^ifyfx^og avrov, fi xal a0?\a- 
'ffoQov f0rtv^ rcliov i}yfl0^rct rov dtcixfiv avrb 7 diic ro 
'0vurffQoVn fi xr<i ^Vfdfv fyft ^tyf^og^ alla xrcl roifvra^riov^ 10 
/»iif.),* rci*Tf)r/0\^ra ovrrog r^vTov, f0rra yfcQ rovg ?Jyovrag^ 
uTt ovx f0Ti ai',Mqrfpoi', a:ro0rQf(ff0jfrct xrcl rovg fTtayyfXXo- 
^ui-vovg dfi^ftv^ ort rc0vnrpoQov f0Ti^ ?.i]Qovg i]yft0ffai {xa}] 
'difc rb ntyrc o(ff?.og ttvrct rb dtroxo^fvov* a?JM ixfivo yi 



r »» 



# •' 




*>ii^v.nv cvTo f] dirc t6 avnrffQoy, n' xdi uos U^ntaviiiiii». — \'A nul 
uucis imhibiiiiu.'*. — 11 (orfc/.og M. -- 

riMiovaiis tiinort»m ajiiiuo liat't iliiit, ciir tan<l<Mn 
riMlfni t»j»inioiic iinlM'iillitat<M|ur |»rojM»sita alii ra- 
iiMiM*m ;i v«'r-tMit ". r, ;ih'i jni m ? t ♦ ;ni J . }tnv. iuiuria ;»li- 
rjui.< iluljita vi-rit. ^Juac autfin essct rausa totius 
|M»rtur)»ationis, non attulit." I)i.»ina*ps etiain illa Posi- 
iluniu> .--iil)innirit: ^^Miod vimn» non s«olnin av<»rsantur 
ratioiKMu in cupi(litatii)us. ut ait, sod insupor otiain 
i*|»inantur, licot non ulile sit aliijuid, taiucn ainjilec- 
1«*n(luni osNPj ri']»u^nantiaiu liabet. cjuoinadnioduni 
«*ti.Mu. quoil (jui< ail aliijuid tani(|uain ina^^nuni atquo 
unli* fcratur ct nl» luatrnituiiiinMu oius, otiaiu.si non 
Mtil*' >it, (lipiiuin 1'Ni^tiiuoT, ijuimI fAj»clat, ant i»b nti- 
] it atcni. lic(*t nullani liaUcai lu.iLruit udinouj. inmii» «* 
lontvario parviiui sit, niliil(»ininus vMMjnatur. Vorum 
•'sto: avorsontur co^. cjui non ••^.'-c utili* alifjui»! atfir- 
mont oo*i(juo, ijui j»r(»l»aturi»> st» jiollicontur inutiloui 
r^^ui ossi', nuj^'ari arljitrcntnr, (juia id, cjnod *^o« tontur, 



— 376 — 

^axi^avov^ 8ta to (leya ai*TO aya^cv vxoXaitfidv€iv oUfS^M 
^iBiVy xav y fiiyiCtov Tcaxov^ ouog avto Xafi^vHV ixifpo- 
'vovvtag 

^ia fi axoXE0^ac* toiko yag fcot OvfiipdQH* 

5 hoikov yicQ tiiv aitCav ov xi^avov iotiv iv tlj vxoXfjif€t 
^xiiC^ai tov fiiya aya^ov vndgyHv^ iq>^ o Gi^ovvtar JiTTiy- 
^tiov 8i.^ iyii iilv ovx ix^ XQog tavra ovdlv axoxgivac^ai 
rS IloOeidfovia^ voiii^o dl uridi aX?.07> tiva k^Biv^ ei yB X9h 
tixyiaiQiO^ai rrj tb (pvCH rciv XQay^anov avtij xal ror? vvv 
403o^(Tt £T(X}Vxotg. ovx oXiyav yag ovdh rai/ ixitvxovtcnv \ iv 

n toig x«^' W^S XQ^^^^S ysyoi'6t(ov ov6avbg avrciv ovdfv 
rjxovca xi^aifbv «/:roi/TOg eig rhg xmb roi TIoCHdavioi* 
xgofiXri^siaag anoQiag. aXXa xsqI ^lv ixeiv&v xal av^ig 
igoviisv. 

15 tht di 6 XQVOiTtxog ovjr aTta^ ^ dig, aXXa naw «oXXa- 
xig ai*rbg bno2,oy€t dvvaniv riva irigav Hvai t^g Xoyixtjg 



4 iav M iav ABChK f« fi' Wyttenbacli.; cf. rroU. p. 19. — fUM 
vvv MABChK ydg fiot Wvttenl». — <7rju<]pfpf* MABCh cvufpigii K. — 
7 ovdtv M ov 6rj ABChK o ^fr Corn; cf. Proll. p. 29. — 8 «ftf 
MABCh it ys K. — 13 7tQo§Xr,»rt6€tg M. — 



iiiagno commodo esse putant; sed illud quidem im- 
probabile, quia magnum bonum esse suspicentur, 
necesse essi*^ etianisi maximum malum sit, tameu id 
sumendum censere illa voce utentes: 

*Sine me perire, namque id est in rem meam.' 
Huius enim rei causam uon verisimile est in opi- 
nione sitain esse. quasi illud, ad quod impelluntur, 
magnum bouum sii Quaerendum autem esf £i|ui* 
dem, quid ad haec Posidonio respondeam, non habeo nec 
quemquam alium habiturum existimo, quantum et ex ipsa 
rerum natura et ex aetatis uostrac Stoicis coniectiire licet. 
Cum enim.nec pauoi nec Yul\rares his temporibus exstiterint, 
nihil ab idlo eorum probabile ad has a Posidonio proposita.s 
dubitatiouos dictum audivi. Sod de hi^ quidem alias dicemus. 
Chrysippum uiitem uon semel atque iterum, sed admo* 
dum saepe ipsimi fut^ri divcrsam quandam a rationali in 



- 377 — 

/i' rcitg Ovyaii: rfoi' «ri^pfo^TO»?' ((Irinv rcov mcffav. fvf0riv 
ruiv iy. Tc5r TO/oiVot» 'A(r(Knc.\ifiv^ fv o/c clriarcd rciv 
^Toarroutvciv ovx opihic (irovicv rf xra (<Oxtn'(i«v t)JjJ 4'vxi}^' 
avTLj yao ccvru^ nvoucctfi. xaffc.Tieg vf xcci r«v(cvrtcc rb uIp 
n^rovidv, ro dl l(jyvv, o0(c ycQ uvy, oq^co^ :rQccrrovcsiv ^ 
civd^Qby:rot. rn ufv ff^ uoyj^r^or.v yQiOiv cvctcfiQfi^ rcc d^k ffg 
ccroviccv xccl ci^jfftvficcv rjj^ V'i7^>. coOTCtQ yf yMi cav xaroQ- 
j^ovaiv r] oQd'}} XQtOti: eE)iyfir«t ufr« rjjv y.(cr(c ri]v ^•rx»;v 
*iVo7'/Vc. (:/.?M rotovroyv via:rfQ ij yQioig; i-Qyov f6rl rijg 
^.oytyS^y dtn'((Uf(Oi:. ovrat^ i/ f{^ovi'« Qdiitt] rf y.(c} (CQfri} 6t»r«- ><> 
uf(Oi: (ThQc^ :t(coc( rifV ?,oyty.)lv. Ijv «vroi: o Ypfaz-T.To»? oroiK^^fr 
roror. (\fr{or«o^(ci rf tfyidtr fortv orf rcov 09 Oo)^ /)'roj<y^f- 4C4 
i'0>r iitnv fvdovro^ rov rdrov t?Jc tl^vyjjc y.cct ni; mcQafifi' 
rcvToi: ico^ rrraToc «J^d^ f^r.Tt/^^TMTf.rroc rofc roO Aoyor 
Tr^niir('yu( on*, ivcoyj)^ / r ro-v roiovnn^ fvdeixvinitvo^^ oidr >-^ 
n ro Tf!itoc iariv, }]6i] fi\ xc\ ohaiv «inov nvcc ^TccQKyQcitci 
TTfQ) rovrtov fy.Aidc^oy.ovOcv^ fort df fy. rov yeQi :tcc9cov 

3 lipOcG M. — 8 xrrnf wYt]v M. — 14 ui]r* co(M. o^ld. «i;^f uof; 
cf. iroli p. 102. — ' ' 



aniini^j lioniimiiu inf^si^t* fnci.ltatmi, qiiao perttirbntionum 
(■ans;i ^it, e.v liis |MT<picrri» nohi-^ litrf, ubi caii^ain oor.im, 
( .. »• i.«»u r«*T«* liuijt, --t.j:..!! . iirii! r« iiii->u»ii"M Im'"*! illit..- 
t<Mufpif: vir: cniin ajjpcllnt. qntMi.KltuoMuui ooiitraria qua<* 
srnt pariim intcntion^ju, partim r-liur. Qua^^cunqu'» onim 
iiou n*ii«- airuiiT lu»niiin"^. oa j^artiiu a»l )U'avnm iudifi^^m, 
pnriiui ?j\ ri'nu>>virj m inilM.Mil'it;tt«Min]no uniiui rettTt, sic;;t 
iis, (;n;u- r»»ct<* oy^pquuniur, ••MtDiu iudirium i>rat'«**<t uua cum 
aniiui inT^ntinu*,*. .)t t:']irjii r< ruui ^iiwi iinlicium rotionali.< 
lacnJrati^ opus iv-t. ita int u*i(>, r<>l»nr Tirtu^qu»* (liAorsuo 
cnm^dam a ratinuali i;ir\itjTi>, qMaui ip^o iiqMOlal couton- 
tiououi, 1. o. r6vf,i'. aittiuf fi» m >r.'rt» lifs intrnluia ab iis. 
(p.a< r«*<tt» ui'rp*vi'iii:ii>. \i)n r<:it»n:io auMui r»'uii^**rit n»»qui* 
u^nn«» :i<l ♦iu-m prr-^cvorrt r.tiuiil-^qno inii»»Ti'.s ni»n obtcLu- 
]»orrt. quaruara .--it {HTtur''»:ttii». iua!iil»'^to «Irclarans. Jam ot 
loirm qu»'n'ViuT oiit^ ]\,\v de ro :i(l-(.riJ»aiu o niorali <*<• pcr- 
turbati.>!iiliu> libn) •^anit^iiu: TraHt«»rfa ♦»Maui seoundum 



— 378 — 

ffi^ixov' ^iri dl x«J xterh rovro tfS&c: oi «rJ roi* tfcifucro^ 
^Xiyovrat tovoi arovot xai ivrovot ilvat xccra ro vfi^Q^de^ r» 
^dvv€t0^at fiuag tj advvarfiv iv rolg dta rovrtov i^ttreXovgiivotg 
^ioyotg Ttal o iv rg t*vxfi kiyirat rovog avrovia auri axQvCaJ' 

5 xal itpe^^g ^&anEQ yag iv Ogo^a xai av^i^et rtvog xal roig 
^na^^kr^Ototg jjd»/, « di« rtov vfVQtav ivigy^irai, icri rtg 
^ixtnkBCrtxi} xtcrciaraatg xal ivdorixi} rav vevQtov tiqoixJLsjlv- 
^liivtov xal avetuivmv. avcc/Myo)^ xccl i:ti fta^ij^ iott roiorro 
^vevfftadsgn xc^' o xccl xccra ^iraq>OQ€cv avivQOvg rtvicg Uyo- 

H» *fiav xai vbvqcc ^2^m».' bi^^ i^fjg i^riyovufvog ccvro rovro 

xadi yQacpH' *o itiv dfiuciv f^itytvouivav acpiarccrat ^ o Ai 

iO^^xiQdovg i} | trffitccg tffQouivtjg i^f/.vi^ri xal ividcoxfv^ o di 

^xa&^ iriQa rotavrcc ovx 6?Aya, fxcc0rov yccQ rcov roiovr&v 

^rQinerai re xai dov/.ovtcct 1}««^, cDg ivdtdovrag atrrotg xai 

15 ^cpiXoi^g xai 7c6/.ftg :cQodid6vat xcti avrovg aV xoJilag xid 



1 icti Sf M. — 4 rotn^ mc fvrovin co<i»l. e<H. ng ♦'xpunxiiniL*: cf. 
Proll. p. 112. — 5 rormfi «'o«liI. »'11*1. donnftt nos. rojr TrKpmrlr^otnv 

codd. edd. rof*; 7zr(oa:Tlr,oinig no-; ct". l*roll. y>. ;»»>. -- S rofO'*r<i M 
rofooror ABChK. — 9 xwO^o MAJHMi hk9* o K. — 11 «Ifiiioir 
MABCh Stifioiv K. — 14 x«£ jrollov^ MAB x«l iptlnvg Coni. ChK. 
— 15 avtovg M ttvroifg ABCbK. — 



hoc ut fortasse corporis confcentione.s pro n«»rvornin 
viribus reniisijae aut valiclae diruntur, prout in 
operibus, quao per hos efficiuntur^ aut valenius aut 
invalidi sumus, ita in animo quae tonsio est, aut 
intentio aut remissio «licitur.* Itom dcinceps: ^Quom- 
admodum enim in cursu et uisu alicuius rci aliis- 
que huiusceinodi; quae nervoruin ministerio fiunt, 
est constitutio quaedani effeotrix ot rola.xatrix, cum 
nervi prius rosoliiti et reini.sNi tuerint, similitor 
etiain in animo iiervosuni quiilJani huiuscemodi c.>t« 
unde per translationein enorvato^ quosdam esse, 
quosdain nervo.<* habere diciinus/ Doinceps hoc ipauui 
explanaiis ita scribit: Wlius terroro ingruonte desistit, 
alius lucro vel damno oblato rcsolutus succubuit, 
alius ob alia huiusmodi non pauca. Siugula enim 
ex his fundunt subinnguntque noS; ut succumbentes 



:Ttdtd6vca riji: n^po^ f ^ffcrgrc ffOQCci: fxAiH 
■^ '(u xcd rco Evotzrfbi: 6 M{v//,r.og' CTta- 

ir nc<x((tQ«v (ff^Qerai im ri^v 'E?Jvt]v &g 

xca y.c:rci:T?,c:yH^ fh t6 ycci/J,o^ iitfiake 
rcii^rff^ irt dvvciufvo^ XQarfiv^ xcc^a xnl 5 
^' iigtfXfv civrcp 

Hc:(Jr6v^ fXfic(?.(hv ^tcpog 
'>d6riv CAXi:)Jcov xvvc*.J 
(30 rc5 Aprd/a^.TCT. iiciyfrcn <Jf rp XQiCitg 
'jtvc:^ yovv o Mfvt/MO^ ccTroxrfivcn rr^v to 

ivog T o $/<;">• ^^^ ' '^ h '^^' V<^*'^ '' '/'^^ ^ ^< ^*'" 
Xf.V.7.o?v <^/(v rifV cirovtrv xca M^fvftav 

(CQ ffirtv^ o xccrc:oxfvc':tft naoci o?.ov rov 

" - . ov u6vov ci:TfQOtL'f t6 |/'qrOi:, ccl?,a x«? i* 

xfr Xfv'. I i'vt:rpQ c.r ftTcnt rt^* cci^ov Aov- tOC 

— ^ yr^ r, f:ttrr}.i itg c:vTt,i l»'uemluui arbitror 

— 7 c,r *>* f)c • i. Aiih vv. r,ji>. f,:j(>. — 
)!• i.()'M. ttl«l. *xffi)c t'i' i* <»reenlrHl, ^Tan 
IVoll. p. 117. — s tiy^c^fu- MAII. -- U «Vf- 

MIK h r^t-ror AK. — 

•5it«*s jinxl.j m ii.> iif^^iiH' i]».<i in miilta 

o>a iip 'rrii lu"^ r tluatrali illo iin- 

.'»!» •'►• 1! •!•!]•:■' > "^I-^mI-u- 1! ^iri 

en-'* iij lI*'I»M)a'ii ''iua. i o. cisurus 

tNiiii ( oriN|M*\it. >tu)»or»* oli juilcliri- 

rrrpiMv (»>t, nt n»» t»'nor<» ({uiclen) 

si*t, s»'«i al>i(iM*ct. <iMit pplons ita 

illa^ coij - 1'iri-, frriuni exci<lit; 

iiiu rxiij.j- i';,,n«iuv lanis.* 

i lirwij»!'.) tji» i.i.»' r. t .ni fn tMi;n*n. «juod 

tui i»;it' .n»'^, }«'.u!i.nit. .^I»'h« lau«^ ijui^lein 

iipT»» ^\'i\\ li-^-rt. -*rj«t«» «j"hi Ii<» ulii )»ro[»e 

Iirit'.<Ijn«* ♦»1»-T ,'.«ta' ii> ol» rtuiii^sioncui 

•••ni auiui: iii •'iii?'* tot»i li»»» li»co rhrr- 

leti jii»n ni»»«l»» trl.rl^uin aMerit. m'i1 lun- 

•-t <fCjuo ii'-uin, ui iil inii- tlixrra, servnui 



— 378 — 

ffitwov' *irt df Tuii xarh rovro t6&g oi {jtl rov aciiiaroc 
^liyovrai rdroc arovoi ical iinovoi fivcu xaza ro vt\*Qadfc ra 
^duvaa^at riuag t} advvarfiv iv roig dta rorroi/ ixirelovfiivoig 
^i^yoig xai o iv r^ ^'^*zi ^-^V^k^ rovog (vrovia xal arorui/ 

s xoi i^^i^g '&6Xfff ya^ iv Opoua xai av^i^H rivog xai roig 
^MaQaxlrfiioig i|4)»/. a dia rHv vfVQav ivBQyairat^ iorir rig 
^ixiriieifrixij xicraaraaig xal ivdorixij nor v^v^av ^i^ixlalv- 
^liivav xal avfiuivav., ava/Myiog sud ini ^'vxijg iori roioiko 
^vivQ&dig^ xa9^ 5 xra xara airatpoQav avtvQovg rivag liyo- 

!•• 'fi£v xai vfvga f/^M'/ itd^^ i^ijg i^riyovufvog «ito roiro 

rad£ yQaipH'' ^o piiv dfiuiiv i:tiyivouiv(ov aipiararai^ 6 Ai 

I^^Wpdoiv *] I t^a^^^i^ iffQouiVfjg itf?.vi^ri xat ividioxfv^ o ii 

*xa&* irfQa roiavra ovx 6?uya, fxaarov yiiQ roii' roioiJrwv 

'roixerai rf xa\ dov/,ovra( ^««^, c^g ivdidovrag aifrois xal 

is ^ipilovg xai :r6/^ig :cQodid6vai xai aurovg sig xoXJiag xal 



1 im Sf yS. — 4 rdro^ wc f-vrovirc cfHiil. vih\. ms' ♦'xpunxinm.»: cf. 
Proll. p. 112. — 5 roniif»» «M«M. *iU\. donitra no^. rnv nttnrtwf.rjttimv 

codd. edd. ro:^ xnnttrrlr^aintg no-: ct'. l*roll. p. W^. -- S rofOf*ro M 
TOfofror ABChK. ~ xa^i MAlKli x«d' o K. - U SHatav 
MABCh Sftu^v K. — 14 xr;f irollov^ MAB xctl ipilovs Corn. ChK. 
— 15 avTovs M avTOvs ABChK. — 



hoc ut fortasse cor|M»ris contejitioue.s pro iiTvornm 
Tiribii.s remii^sae aui vaiidae diruutur^ prout in 
operibus, quao per hos efficiuntur, auL valenius aut 
invalidi sumus, ita in animo ^uae fonsio est« aut 
inteutio aut remissio dicitur.' Itom deinceps: 'Quem- 
admodum enim in oursu et uisu alicuius roi aliis- 
que huiuscemodi, quae uervorum mijiisterio fiunt, 
est eonstitutio quaedam effectrix et rolu.xatrix, tum 
nervi prius resoluti et roiuissi tueriiit, similitor 
etiam in animo iiervosuui quiddani huiuscemodi e>t, 
unde pcr translationcm enorvatos quosdam osso, 
quosdam nervos habere dicimus.' Doiiiceps hoc ipsuui 
exphuiaus ita scribit: 'Alius terrore ingrucnte desistil; 
alius lucro vel damiio oblato resolutus succubuit, 
alius ob alia huiusmodi nou pauca. Siugula enim 
ex his funduni subiunguntque nos, ut succumbentes 



— S70 — 

I •**''^^'. m; nGifXrai yra rcp EvQi:r{6]] 6 MevB/Mog' ana- 
I mm^ ylcQ T)jv udxcaQCiv cp^Qirca f^i X}]v 'E?Jvt]v cSg 
^ uagt^Cav. iim' 61 yMi yccTCcy/.ccyH^ f/c t6 xccPJ.og il^^le 
I ^f pdjiupav. ovdi rr.tT//;? fVr dvvccufvo^ xQCiTfiVn xcc^a x«l 5 
f • »/ ^Ta/.r;/^' r.iTi^j: tiotfXfv kvtco 

(if d 0)^ iofidfg ucctyrov^ fx(ia?,(hv ^ifpog 
V^jt' ('^iin TTQodoTiv caxcM.cov xvvct^ 
fTr.Tc ;/p?;rf<:/ opJ^coj: tc5 .Ypr<y/-T.To. iucyfTca 6\ to5 XQiOfig 
''■'' rr<: Tfti^?^. xpnY^sT ;'or?' o Mtvt/.ccog cc:roxTfivcct Ty^v «'> 
^'-lyv xu (5ic:(}c':nfvog t6 ^/'(/uc. f:Tftdfj zclrfiCov fyxfv ccv- 
7v tXif.ryfU Tuv xc':?.lm}^ dicc ri^v cWovtrv xccl M^fvaccv 
*'-• i''p;'.\ Torro ^'«9 fOnv^ o xccrccoxfvcctft :tc<Qcc oAo?' T6r 
/";'nr A'oi'(y#:rTo.:;. ou /io'7'oi' cc^rfQoicf t6 1/^"^?^ f'AA« x«? u 
'^'7ffr'f.H ry» yi*vc:ixc< x('i\ \ (oOrrfo (,r fi:T')i T/c. avrov Aov- lOG 

I ^ff.To^' comi]»tuin. — 6 |»rn ij /rrrnr /./,£«; frr''/'^: l»".:eij<li;3ii arbitror 
*""'f'-ror i7r.'f»*.\ — 7 or A' roc ' i. Aulr \ v. OJ'.». r,;;'i. — 
' 'ir i/ffry^ fjcpa/.fn- ccM. n]*!. /x^/i ; ; ♦♦!< ■ i* (»r<.'f*nl.ill. Ua?i 
i'---l:'.l I. i;.- : rt'. Proll. p. 117. — s ifyi^f.v \] \\l -11 ityf- 
*'^'' M. - !.-> f.vror MIU li f<»''T6r AK. — 

i* .<uiiM».«i el <. i viti'1 1 rs ]»rfi(l.iin u.- ii».^^jin* ijin' iiiinnHn 
■' !,:'!:» i giiuuiijiin^a i u i »• r •' ii ju 'i >i Y tliiatrali illnim- 
*" •.•• -•f»]''^ ' . T.')' ,''< K '!•:;■!•' '^I'!!'l'i:- ii l'.<i 
*.r: yfrirjf» (Miiui tM]-»^ iii ll»l»'H.'i 'ii '•|iia. i fr (•i.wurii^ 

• rt:ir: n»»i liinien oaiii < ori^iM'\it, stiijKir»* o)> jirilcliri- 
^i':ii'iu p«lcn r(»rn'|»p!«» cst. itt n^* t«*iM'n» rjiuflon) 
. lij vr]a*liMm jxihsrt, <»m al»i(»'r«t, <i( nt PpIcmis ita 

♦ .111 iiM rfpat: 

]*o<t<j:i;i iii jij.jiilla^ rcMi>j'irl', fiTiMin <»xi'i<lit; 
j»r'Mliiiti- fi fuliiin r\»ij.i- iM.ijMiM* canis/ 
II j»M- <»:r.ni.» !'••'••«• a < lirN^ipj».» Wi« i.i!*t:r. * ni «m» t:inu*n, cjtiotl 
;j:t iiKJ.ri,» jvv,. |n'rtni H.iti ,n»-. i»''uiiant. M('n»lan^ «inidoin 
> .'Ji Il**l« ii.nn in*«'nni"r»' •-ta!'ii«-'«'t. ^MjMci t:':i !i(» nl>i j^rojif» 

*',u\\ a« i;. 1»^;!' lirtt'.«ln«.»* m]»^! .j.iKii :.i» dl» nMni^si^incm 

jLjni f^i iin)"*<.illit.!tfiii anini: i<l ♦•nii' toto h<»« Invo C'hrv- 
*i|.jMi% jirol...rf -♦M«i«*t' iii»n ihoiln •/la'1'nin a)»irrit. mmI mn- 
!;• r»'iu driisculaMiK t-^i s^.riuo i[»-uiu, nt a1*|ni.' ilixrrii. servuni 



— 382 — 

xd^og avdi:i€J, xa^axs^ ovdl ro firide o?.<ag fXdP /;jr«7t»;fii/v* 

iO^ana^ia yicQ rouzo xal | ayvoid itsnv. ov xd^og. ii di rtg 

imo ^vjioH ^iaa^elg rj delsac^flg vtp* {^dovijg daiartj rav 

i^ aQX^S xtxQi^ivav^ da^iviig iiev r ^vxh ^ovrci xra arovog^ 

s ii Ttivriaig 6a ainiig ro ^rnd^o^ iariv, aaneQ nov Tial »^ rov 
xttrd rQay&diav vicoTttiiiivov MeviXea P^Vi deXeaad^etaa 
TtQog riig iiu^v^iag i^iar}} r^v xexQiuivtaVj ^ di ys Mtjdeta 
^taa^elaa XQog rov ^vtiov, TteQl ri^; xal avrrig ovx oida 
o%&g b XQvaiTiTCog ovx aia^dverai xa^' iat/rov rav Evqi- 

10 Tciiov lieiivtifiivog ixtov 

*xal liav^dvto fiiv^ oia dQav liikXca xttxd, 
^^liog de XQeiaatQv rav iuciv fiovXevfidrtov,* 
ov yicQ liav^dveiv ixQ^v eiQ^xivat rov EvQinidv^v^ ei rot^ 
Toi; XQvaijCTtov doyfiaaiv e)ieA,2,e uaQrvQiiaeiv ^ d/./M avro ro 

15 ivavritorccrov, dyvoelv re xal lii} fiavd^dveiv, oia dQ&v liiXkBi 
Ttaxd. rb dl yivtoaxeiv filv avrOj vixda^ai dl vnb ro£> 
^litrv ri aAAo iariv ^ di;o dQxag eiadyovrog dvd^Qfonov rtiv 

4 %$%Qiit$i.iv(av MAB, item v. 7. — » turip. Med. vv. 1078. 107»; 
cf. Bupra p. 273. — 13 svQimdri M. — 

si quidem imperitia inscitiaque ea est, non perturbatio. 
. Quodsi quis vel ira coactus vel voluptate illectus ab iis, 
quae prius statuit^ defecerit, imbecillus eius animus et remis- 
sus est; motio autem auimi ipsa perturbatio est, velut Mone- 
lai, qui in scenam inducitur, auimus cupiditatc allectus a 
proposito destitit, Mcdea autt^m ira coacta^ de qua etiam 
ipsa nescio quo modo Chrysipims coutra se non sentit se 
versus illos Euripidis laudasse: 

^Cognosco^ quam nefanda uunc patrem mala; 

sed ira consilio est potentior meo,' 
Nam decretis Chrysippi s<i te.Htaturus erat Euripides, uon 
debuit dicere eam cognoscere, ^ed id, quod muxime coutra- 
rium «*st, uesoire ac non coijnos(i»r«\ quam nefandu patrutura 
esset Quod autem Medea id eoi|:uovit eademquo ira superata 
est^ quid aliud est quam komiuis duo appetitionum eius 
principia statuentisV unum, quo res coguoscimus et scientiam 



xfzric 7[iido^ Tt nQdTTOi^Tf^. o dt yt ToaiWTov j dti ovuTriiOtc^iOI 
t^'xgt^(o^ ixdidday.ttv, ioOti uvdl {ivrifr TMT^^r. i)c «Mii'*;r«i 
vi*v* id^fAOOt (JrcgcS*:. ov y(<p dij (i:Toyo},iJtt yt i]itti^ tizttv^ cS^ 
/ rffr: ci^ij-r ioTtv (cotftvtta' xotvtf yiio cvt}^ yt y.cTu Ttdvru 
ric n^fcDiy xc] iita, Xovotnzro^ dl :ru/./.(:^ tivci q tfOtv «trtt^^ i 
r/f^ Jt^t/.tyiovOdi: di^AoviiTt rifV aOiftvttcv Tfj^ 1,1*/$]^, (ou:Tt^ 
ijTi uiv Tof» .\Jtvt/,t(o To X(i///AU Tt^.; ^E/.tvtj^* t:tl dl rtjg 
'K*^iqv/.ti^ rov jjfoi/adr, i:ri a/./.ov di Ttvo^ akko. uv*(}ttc y(:Q 
ian Tu x((T(( utQog, r^' wr iitOTcvTdt T\i kqicuc^ xQiOtiog 
or x(CTa -T^itos' vfaiT^c. (c/./.tc ov yph tiov uvgiav tovtcji^ 10 
fxtn^uovtvftv. ck/.c ti\: o/.tyc xttfcl/.cic tov koyov (iyttv* tjg 
o 2l?.(CT(ov i:roit^ot ficot/.ixov uiv ri /.iy(ov tivct xc\ dto^ro- 
Ttxov i:TtCTtlu)iV xcl ui^:TOTt (cv au(CQTtiv u),diif(c xrcTC fitfdiv 
i:rtOT)'fUtfi: yraoovO)^^. toiv .«^'j'to/ tAtTc:TttOd^iiT((i: i^ i^rt/.rcd^o» 
Uii-cv.: )] dif:r,\u }'Tc^ t] f)i/.u:()itiiTf:.: ii( ncoTcvttv. c/./.ov iv u- 
(iAAij ^tQic^tt. ck/.ic To utv intkc^^ic^ct x«i to uira^rtto^ijvai 



1 ^t] ) ro di-T M. ^ — '.\ (l7Toxot[Gi^ti: M. — 1*2 u'v roi M. — 14 im 
Au{fou^iovg «rrror r^ codd. eUd. «rrwr delc\i:.>U9; d. PioM. j». 117. — 



tioTi^* iiicitati aliqui<l airinit, ab ii>. (j lae iiriiis iiulioiivenint, 
riHtMjaut. At L'hrvsipj)u-5 tautuni aW>t nt Miiiv»*r^.is JiH<;Vii- 
ter j)er>f(juatar, ut i\r hauc qni<iem ipsuiu. ciiiu^ iu prae- 
^♦•:.t:;j n:t Mtiii:i«.r:' i\.iit. )>]mi''' cx; vii.:. X* '|^U' «'nini <ufficii't 
iiolii< clicert^ iniiuii e^^e imb«'ri]jita;fiu, cr.m couimnuis hacc 
iii oninihub pt*rti*rl)atiuDil>u& ct luia .'^it. At ip^ie multas essc 
;jit causis, quar imi>rcillitatom scilirt^t animi cuariruant, 
vi»lut in Men« ia(» ]»ii]^'hritu«iiM«'iu H»*lenac. in Erij»hyla uurum^ 
in aliis nliu<l. Intinita cnim .*^nnt simrula, 4rii]»us illi. qui 
ahimi (juixlam imj)* tu ni )vcn ^^ultut, a nriorilms suis ccm- 
biliiH «Ifturbantnr. ^cti mm intiniia iiniv mcmoran*, >cil in 
aliqua jiauea c.inita c<»iffn' oratiout-ju u«hfunw. qn» lurnlmiMlum 
Piato tV*cit, ium r<'Lrinm qniiiu.iui ^^-t im]»frii)-«mu c>se dixit 
^<i<*utiam: 'm (1u)u adc«»>ct, unn<jn.au nlla iu n* ••nMtnrnti: 
«ji;«*m(]uam. s*tl, (jui in aliam >• hi»iri.t»ii d^ducti Vfl obiiti 
alifjuid v«»l coarti vrl illfCfbris jMll.Tti ♦•.^-•«•nt. jicrcijn*, ulios 
aliis in r»»biis. NtMjuc vero oblivi-ti «*t Uftluci in aiiam seu- 
trnti.im iam perturbatio cst iici^Mt' cartrf prfi^u.N >ci«»ntia^ 



— 382 — 

:xci^og ovdinta^ xa^dneg ovde ro ^t}d€ oliog fxsip /mari/fii/v* 

40Sa/ial^ta yaQ tovro xai \ ayvoia ioziv^ ov Ttd^og, d di xig 

vxo ^v^ou ihao^ilg fj deXeaad^eig v<p' i^dovfjg dTiiarti x&v 

i% dQXf]g xexQi^ivtav^ da^eviig ^ev r ^vxil Tovra xal arovog^ 

5 il xCvt]aig 6e avTtjg ro :rdd^og iariv, SasteQ nov xat 7} rov 
xard rgayadiav vxoxei^ivov Meviketo i^vxi] bekeao^eica 
nQog xijg im^vfiiag i^iart] tc5i/ xexQi^iviov^ r] di ye Mf^deta 
^iaa%elaa nQog rov ^vvlov^ TteQl rjg xal avrt]g ovx oiSa 
onag 6 XQvainTtog ovx aia^dverai xa&' eamov x^v Huqi- 

10 Ttidov fLefivi]^ivog inciv 

^xal (lav^dva ^iv, ola dgdv ^ikk(a xaxdn 
^d^fiog de xgeiaatav rdv iuciv fiovkev^dxcDV.* 
ov yicQ (lav&dveiv ixQ^v eiQt]xivai rov EvQimdt^v^ ei rotg 
rov XQvainTCov doy^iaaiv e)iekke fiaQrvQi^aeiv ^ dkkd avxb xo 

15 ivavxitirtcrov^ dyvoelv re xai ft»/ (lav^dveiv^ ota dQav (tikkei 
xtacd. ro de yivciaxeiv (lev avro^ vixaa^ai di vno rov 
dvfiov ri dkko iarlv ?] dvo aQxdg eiadyovrog dv^Qtinov xav 



4 %e%Qi[iiiiv(ov MAB, item v. 7. — 9 Eurip. Med. vv. 10T8. I(l7d; 
cf. Bupra p. 273. — 13 iv^ini8f\ M. — 

si quidem imperitia inscitiaque ea est, nou perturbatio. 
Quodsi quis vel ira coactus vel voluptate illeetus ab iis, 
quae prius statuit, defecerit. imbecillus eius auimus et remis- 
sus est, motio autem animi ipsa perturbatio est^ velut Mene- 
lai; qui in scenam inducitur, aiiimus cupiditate allectus a 
proposito destitit, Medea autem ira coacta^ de qua etiam 
ipsa nescio quo modo Cbrysippus contra se non sentit se 
versus illos Euripidis laudasse: 

^CognoscO; quam netanda nunc patrem mala; 

sed ira consilio est potentior meo.^ 
Nam decretis Chrysippi jsi tosJtaturuH erat Euripides, hon 
debuit dicere eam eogno.scere, sed id, quod maxime contra- 
rium est, ne.srire ac non counoscere, qmiin nefandu patratm^a 
esset Quod autem Medea id cogiiovit eademque im superata 
cst, quid aliud est quam hominis duo appetitionum eius 
principia statuentisV unum, quo res cognoscimus et scientiam 



^ 



— 380 — 

iXfiv Tou«^ iQacrdg. uTttQiaxhnroriQov xal avev imOTQOipfg 
^.oyixff^ lauc^tvovg xca frt Tot» yragaivovvrog }.6yov avTOtg 
iKtfQfiaTtxovg oi^rag^ ^tfMnv dl oifdi oAo^ v:ronortiTtxovg 
€ixovaai Tivog rotovrov' xal yaQ xal ric TOiavra mcvra r^ 4 
:rakata do|i/ ^taQTVQii^ | xaifd:tfQ xa\ Tce irpflijg avr&v radi' AM 
ovTGj^ Tf uaxQav antyovdtv ano rov koyov^ cig av axovoai 
tj ^Qocix^tv Tivl TOfotTro, tSoTS uridh ra rotavra cbro t^ojtov 
ilftv yi €<vroig liytO^at' 

^ KvnQtg yaQ ovdl ifov^erov^ivt} %aXa' 

\a» yiiQ fitri^t]^ fiakXov ivrsivstv q>tXit^. w 

^voxf^fToviuifog d^ "EQrag 

xa\ yitQ xal ravra xrd ra ^g^^ij^ Xiyo^iva rp TtaXata 
ticcQTVQit doyticcTt n(Q} ryjg tg>v na&Hv yiviOBag" i%u di 
ovnyg' ^Zrt dl oiayfQ ay.cynov irTtrturjijv xat ovx imyvci^ i^ 
'uova T(»'\: ytvouivotg iv rip igav ajtoxXivovOi rbv Xoyovj 
^xaifd^TfQ (li'i^Qcom}v a.iatQCJ^ doxovifra vovf^BTEtv^ xal iu ra 

ii r3C*p(if»-ixor M. — 7 ctto TorTO" MK unorgoxov AB ecno tgojiov 

* li. — V» ovd> MAH ovdU' LhK; cl. t.nviy. Dict, Irarm. 341 ap. Xauck.; 
l':«.jl. ]». r.t). — rorUfrr^iM/, M ro»'«TfTouM i, A. — 11 Kurip. ^fthenfb, 
l^ •-:i/. «iti*- N. — 17 >t*rl;i xr / — fi/^ iii codd.* odd. post tmoQY.fn' 
)>. ■.'^♦i. 'j; c^ilocata i»\io traLi-iioj-uiiim>. — 

-inp nim FjMia cl«'cr;int ntni;»^ vntiopi? r. «l7ur»iiit^'o^n- 
lMi< ucni obt empcrrnt. inimo ne aiulire (iuitli»m tale 
'(tiiddam |»iitiautnr.' tlfuim lawc omnia vf^teri :=eut eii- 
tiai» a«istipiiii.niur, .>icnt ciiitm ilhi, v\\:u* se(|mintur: Wdco- 
4tu» prooul a ratiun»* ahsiiut, ut vrliut audiro aut 
admittere id .i:i»uu< aliquid, ut nou iuiiuia liaec dc 
illis dici ]»ossint: 

Veuus noc ulli> nKunta vevl>i,> st;l»^idet; 

sed si urjicas, ma-i^ u*ULri**ilue inteuditur. — 

Amorqut» ca>^ti^axu< inle^tat niatris.' 
*> iin et haec tt illa, mm:i»* ^tNi«n:utiir. veteihni sententi: m do 
atieiiuum orin te.^st.iutjr: sunt antrm lia»t : *li;«M(»ii(»iu 
autem tauMiuam «»l>iur*ratri(»ni intemi»'»*»tivam ncc 
indnli^entcm iis, <ju;m* in innovc 1i«'ri c<>nsnevorunt, 
l»rrinde atijne luunin»*!»!, ijui iiP|M>rtnne adni(»nere 
<i.a..ii ii«> 1' j« i'iJt. ii Mii>'«'' '*' ' >** 



— 386 — 

tovrav i^rjg ^tjvixa dij xal ol ^aol doxovCiv avTotg itpiivat 
^intofxitVj m iiicX?.ov av il^iirj^ (prioCv ^avToi^ xb imov 
^noulv axolov&ovCi rtj i^rt^viua/ ivzccv^a \iiv ye val (lic 
tov ^ia oatpag tinev Wcxokov^oviSi rj} im^v^ia^ xa^aniQ 

5 ifLngoad^ev i<pri *rc3 dt^ucS.' Xoyti} dl ovrs iv rovroig ovrc 

412 (V I aJLAo) rivl rcai/ i^ijg axolovOsiv (ptj<S£i rovg iv xd^ii xa- 

d^iOrtjxoragy aXXic ccnearQccipd^ai dia navrhg ccvrov xcd tpiv- 

ynv xal ^ii ngoaiia^cci xal mcv%-* Saa roiccvra. xal iiiv dt/ 

xal orav ^vti^ovevij ror MtvavdQiiov inovg, iv a tpiiai 

10 *rov vovv ixiov vnoxiigiov 

^ilg rov ni^ov didaxa^ 
cpaviQ^g xavrav^a (iccQrvQOvaav anotpaaiv rf/ naXaia dohj 
naQccri^irai, xad^dniQ xccnndav il^}]yovfiivog ro (lif Tcaga 
iavrotg ilvai iitidi iv iamotg liytj ravri' ^oixii&g 6i 7ca\ 

la ^ixxpiQiad^at kiyovrai oi ovrcog oQyi^ottivoi rois* ixl rar 
^dQoiiiav nQOiXfffQouivotg 7cccQanXt]aicog xccrcc ro nXiovd^ov 
*ri5v filv naQcc ri^v iv rc5 rQixnv oqhijVj rciv di naQcc rov 



2 Sv post liaXlov no8 addidiinuB. — 5 ttpriv codd. cdd. ifpri nos. — 
9 rov fiiv avS^fiov M r. MfvavdQiiov A. — 10 VTtoxhiqiov ixav codd. 
edd« ix^ vnox» bergkius; vid. Meinek. Frgm. Oom. 6r. V, 1, 203. — 



existimatur, refiigiuut' nec minus ea, quae deinceps adiun- 
guntur: ^QuandoquicIem dii ipsi' inquit ^iis periurium 
concedere videntur^ multo magis iis^ quidquid libue- 
rit, facere liceat, quippe qui cupiditatem sequantur/ 
Hic quidem mauifesto per Jovem dixit *quippo qui cupidi- 
.tatem sequantur', quemadmodum supra ^iram' dixerat. Ratio- 
nem autem sequi neque hic neque uUo ulio eorum, qiii 
subsequuntur; locorum dicot eos, qui in perturbatione vcr- 
santur, sed aversari prorsus, fu^ere, nou admittere aliaque 
id genus. Atque etiam^ cum MfMiaudri versum Iaud.it, ubi ait: 

^ln dolium meutem subactam tradidi'; 
manifesto hic quoque senteatiam votfri opiuioni sufi*ragan- 
tem profert uec secus, i;bi expluuans iUud non apud se neque 
in se esse haec ait: ^Proprie etiam efferri dicuntur, 
qui ita irascuntur, ad similitudiuem excurrentium 
cursoruni ex mliiuiluuti iiimiaque ut lifMMuu ultra 



— 3.<^T — 

^iiiov Adyor. oi' y((Q icv ovriOt: o?' y£ y.Qcaovv 
^6iO)i JU^cO-' i((vrnvg iiv xiveiaifci /.tyoivro^ (c/M 
'rirci fliujt i^cj^n' «itc3i'.' ()uo/,oyir y.uvricvf. 
xiiV xti»o{V0fii; iivea ev Ttuoi TOi^ fu:T(:xftOiv ogi 

f 

;'trwOxcoi', ^T/.ijv oTi T}jv ^iav tioAffv (cvrar^ i 
diov ovii ilcoi^iv^ a?.?,a iv toI^ icv^Qio:toi^ v:r( 
o^* y^^Q di(c «iTo /Jyoutv (cvTovg tcvTcov ^|o 

X«< ll)f ii, fcVlTOU 6iV(CU dtOTl TO I 'ilC^iUltVOV l 

5<Ci'Tft to Tfv'fto^' i|(i)^iV f(yr/i', fc/./.f< on :r(CQ(c (f 
^^yf To Ao;7xoi' Tjf^ K^vyjj^^ p xp«T^rz' xfa (cQyj^ 

'/'' X'.T« (fVtJtV^ OV XQCTtt VVV. (:/./M y.Q(CTttT(Cl 

^Qog tc5j' (i/,6ytov T?Jp ^^i^^i? di'i'fi(uor* o.Tfp, o 
t^wj' TotoiTwr :T(iO(cdtiyui'iTcor 6 A'o?'a(XT0c xfCTa< 
c»«<Ji^rii'fTft/. nTco/iT/^^tjrr:/ j^oi»!' toi' i\to Evqi:t 
utiuif hoc:y,/,tovg ^Qog .-^durjov diu/.oyov* txu 



} *r -/f y.ro 01 yf ?»r. — 4 /v ante Jtact nos insei 
a'4/&^f(;.i. (. ij.i. ^.jj^ ^, iu^TuyfhCiv uij?.- — C TOi^ bis M. 
Y^rroiV AlULK m.itwi u »s; cf. lYoll. }i. 'A^. — H «i 

i'^>jr-.,i,rut; ri*. Piull. n, lo7. — 15 liocy.UC codd. ' i 



urrejjui ijapctum, ila iiloiinu Kitru rati 

''*wtia^ Neque puiiu, qui uiotuui iuo(ler;i 

i*^is ixjc^Y^ri di^^erei tur, scd ex alia ouiJ 

^'■^♦-'t-us i]lala.' Hi«: C|U(Kiue vini qnaudam 

., **** l'^*nvrbato> ouuu.^> ad ihiiM'tuni iuu*t»T. n 

' •^iisi quod viui extriu*^<'ius iuf«Tri di::it, 

*^^Hji^«*ei>, ?i**d iu ii»«»i< liomiui1«us iufsvi* 

-^^tif-o t*xtra sc ji>o^ JioUiUi»'^, ii'»n i>tijc^ 
/ii'i>, f . . \ ... 

.' i*iia id, (jU0<l ad jn'n'U'l»ati"U^'^ im]"tuiu 

,. .• ^**v;U5 sit. s^^^d rriia vi'»''tt'r Uutur.nu iVruut 

y]^-j- '^'* i> aniiui i>ai>, lui natur.*!»* c-t doiuiu;;ri 

var^. ^iiii uoil dojuiuatur, s' d d«>":iui'i iun»»'r 

i.r;,,. " ' * lu auimi iacultatr.iu ^u]»i«Lt.i r^t, id < 

Aih.f • ui»i«»c«'modi ♦'.\«u.idi^ '.'lir\ ^ij'^»ns im|»rudt 

^ * *>. IIiTiulin cuui Adui«-t«» s,.iiM.»M.* Eiirijf 



— 388 — 

^rC d* av nQOXonroLg^ d %ikoig oxivHv iei;* 
ravrl ftlv ^HgaTiXijg kiyti^ 6 di^AStifjrog anoxQivsrat 

^iyvaxa xavrog, alk* iQcag rig i^dyei/ 
dtjlov yicQ ort rfjg ijtc^v^tirixrjg dvvdfie&gj ov rijg loyixiig 
& 6 iQog Ttd^og imdQxov i^dyci t?^i^ oh^v iwxijv xal ayst xov 
av^Qfoaov elg ivavrtag nQd^aig av i^ dQXfjg ixexQiTUt, xaQa- 
rtd^erat di xal ra vzto rov ^Axf^kli&g UQog rov IlQtaftov 
BiQtlfiiva 

*avOx^o fLTjd* aXiaCrov odvQeo abv xara ^ujaoV 
10 ^ov ydQ rt :tQti%itg dxaxfiftevog vlog iijog \ 
414 ' ^ovdi fttv dv6rf](Satgy nQiv xal xaxov akko nd^ijOd^a* 

xaxna uiv g^ijOt kiystv avxov naQa avr^ SiakeyonivoVj ovxa 

yciQ iyQa4*€v avxotg ovofiaOtv, i^ioxaa&at da ovx oktydxig 

ix TcSv avxav xovxav xQiaifav iv xoig avfiniitxovat xal ny 

ii> xQaxatv iavxov vtxcifievov vno xav na^av. xa\ yaQ ow 



1 Eur. Alc. y. 1079; cf. Grecnli. in Hensch. Jan. I, G28. — ^'iloig 
codd. eUd. ^'iXsig codd. Euripid. — 3 iyvtox' avtovg MAB iyvana %' 
ccvxoi ChK. — Tis iidyei codd. edd. t4" f*' ^|. codd. Euripid. — 7 ro 
tov codd. edd. ta vno rov nos; cf. Proll. p. 107. — 9 liom. Jl. XXIV, 
549 — 551. — 10 nQi%fig pro nQr]^&ig M. — e^o^ M i^og A. — 11 fitcev 
av otr]cstg M uiv av ot. AliCh. — 12 Xiyfiv ead. man. corr. iu Xiytuv 
M. — 15 »t%iJifiivov codd. edd. viiioi(iivov noa; cf. rroll. p. 97. — 



*Qajd promovebis, cfpmere si seniper velis?* 
Ita Herciiles: resi>ondet Admetus: 

*Et ipse novi, veriim amore concitor/ 
Perspicuum est concupiseibilis facultatis^ iion rationalis esse 
amoreni; qui totum animum coucitat hoiuinemque iu actiones 
contrarias atque primo constituit, rapit. Idem afiert illa, 
quae Achilles Pnamo dixit: 

*Aequo auimo tolera assiduas neve ede querelas; 
nil tu proficies Iu*i:endo funera nati 
nec vitae reddes; potius tibi damua parabis.' 
Haec ait illum dixisse quidem apud emu disserentem (ita 
his iisdeiu verbis scribit), sed non raro exturbari ex iisdem 
his iudiciis^ ubi quid accidisset. nec sui compotem esse per- 
turbutionibus victum. Etrniui liio quoque exturbari ex iudi- 



— 389 — 

xntTttv^a To rs tmv xQi^fov f^iaraa^m xal ro fi^ xQccrfiv 
Smrrov xfci ro xorl fiiv HVta ^{(Qa K<i»rc5, :ror( dl ov xal 
^dv^^ oocc rotnijra rotg rf tpaivo^hvotg ivuQycig ofiokoyfl 
xjUi tj 7ca)Mt(c <Jo|g niQt nccdiov rf xai tvxijg dvvdficov^ ov 
II ^r otg vne^no XQvOtnnog, ouoicyg di BtQijrai xal ric b 
Toi«r»T« xara t6 mQi ncc^civ (itfi/.tov' *t6 yccQ 6!] a&aopt)- 
*IM^vov xcci nccQt)?./Mxog iv }}utv xccl aTTCt^lg tc5 ?,6yc:} ovx 
^i^rrov irr? r!jg {jdovijg xccrayCvirat^ xa) naliv ^ovrco yccQ 
^^iarduf^a xal f^ca ytvona^a tccvrtav xccl rekf&g anoriHpXoV' 
^uf^tt iv rotg 6(pa),?.onivotg^ Sarf iartv on andyyov ix^vreg i« 
S/ fQtov iv xatg x^9^^ rovro dtccocclccufvot /J«AAo/ifi' tog d»; 
'n nfQavovvrfg dtcc avrciv, ft df irvyxccvoiifv nccxcctQccv 
^fXovrzg ij aXko rt. toito) av ixQiiaci ftf^cc nccQccn?,f]aCG}g* i\o 
xat i(fcii]g ^nokXdxig dl xccra r}}v rotc<i*ri]v rvcfXorrfra rccg 
"xlfu iccxvnufv xccl rcc^ d^votc^ ri^nToufv cv rayv ccx^rcov r. 



c* ^fpi TMV Jtitd^av codd. edd. jrtQi 7tad^(ov do.-^; pro pifiXiov le^endam 
r]KUv6r hUi^]*icor. — Cf^ofitvnv ]»rO atcof^t^nhrov M. — 11 ;|ff()<7ii/ ABChK 
7'ptfi M. — rovTOV codd. odd. tovto nos. — dtapuufvot codd. edd. 
oirirrtuuivot V03; cf. rroU. j». 1»2. — 1- *^ dc Tvj^firo^ty AliCli it 
d* iTv/x, MK. — 



ciife m»c contineiv se ipsjura vt modo peues se e>>»», modo 
i'f.n f.c^,» »»f ivlii^jnn Jini'T^mo/1i ij«c. on:iP evi<lt'7ifrM' ])nt''iit. 
vt»Ti'jii»» d(» allVctilnis auimi(|ue i;icu!taiil»us seuicniiiie, iion 
ii.'*, t|u;i»* <'hnsi|»jMi8 jiropu.^-uit, iuKtij)ulautur. Similiter illu 
omxjue diita niuit iu lihro (h^ juTturliatiouibus nuorali): 
'Nara oou<tornatio et delirntio et contu]Ji;icia ad- 
versu^ rjitionem non luinus in voluptjite cernitur/ 
Et it»*m Mta »*uini exlurliaunir e iiobiscjue ipsib ex- 
c<'diuius atijue adoo i»rorsu> ih erroril»u> uccaeca- 
mur, ui intrrdum spoipjiam vrl ]au;iiu iii mjiuibu-. 
liabrutts ili«*cerpamus <li>cf rjitiiiutjuo |»roiti;imu^ 
quasi aliouid ellecturi. Ac si f<»rte trljHlium v»'l 
alnid qu]d])iam liab«»amus, eo similitor utjimur/ 
lK*ini,q»> addit '^aejienuiuero tit, ut ob iiiiuc caecit;»- 
t»'iu clave> mordeaiuu.^; lorcs, si non cito aj»oriau- 
lur, tundumus, a liipidibu^, iu <]uo> uos iiupi LTerinni^, 



— 390 — 



^avoiyoaivav ttQog xf roug Xt^ovg iav XQOomaifSfaftfv^ rtua- 
^QfiTtxag XQO0(p{Q6iie^a xarayvuvTfg Ttal Qintovvrfg ccv^org 
^Bfg Tivag TOMvg xai i^ikiyovTig xaO'' fxaOra tovtc9v irro- 
^TcmtttaJ (aOavTog dl xav rotg i^ijg q>ti0tv ^ iitvojqtfsts df 

5 'fiv rig ix rciv TOiovnov xal r^v iv roig xd^tiSiv akoYiartav 
^xal ag iv rotg rotovrotg a^iorvipkov^e^a xatfotg tag av 
^iriQoi riveg yeyovorsg rSv TtQodiakekoyiOitiv&vJ oka^ di^ 
cf r<^ iTckiyot xdvra xal xagfcyQdtpot vvvj oOa xara ro stsol 
na^&v elQt^Tat ^i^kiov avr&^ (taxoiieva ^lv otg avrog rrrr/- 

10 d^ero doyiiaOtVj o^okoyovvra de roig ra ipatvouivotg iva^mg 
xal r^ nkdrcjvog So^rj, $iijxog dv d^erQov rt yivotro to£* 
Ptfikiov. iteorov ydg icrtv avt^ ro yQccuita ro re ruv xpi- 
oecov i^iarcco^at kiyovri xal rciv scQodiakekoytOtuvcov dicc 
Tov ^v^ov 1] rijv int%vitiav ij r^i/ }]iovriv 5 ^* rotoSroj' 

15 Itavtcod^g re xtveto^at xal ovx iv iavra ovdl naQa eaxrrco 
^t^ilvat j rervcpk&o^ai re r^i/ didvotav dkoyiorcog re cpeQec^cct 

2 narayvohvxiq MAB %axayvvvxt^ Al. Jast. ChK. — ^innovvx^q >L 
— 7 Tt^a^iaXiXoy. MAB. — 9 fiQtixai TjO^ixov? — 12 ypafifMcriav xt 
%a\ xQiOiav codd. edd. y^aufice x6 xi xav %q. nos; cf. Proll. p. 94. — 

poenas sumamus coufringendo ac quaedam in loca 
proiciendo atque haec omnia dictis quibusdam ab- 
surdissimis prosequamur.' Xeque aliter in iis, quao 
subsequuntur: *Ex his' inquit Hum irrationalem in per- 
turbationibus impetum cognoverit aliquis, tuniy 
quam occaecati in hoc tempore feramur tamquam 
alieni facti ab iis^ quae prius dcliberata fuerant.^ 
Omnino, si quis velit eligere omnia ex illo libro de pertur- 
batiouibus, quae ipsius decretis repugnant^ iis autem, quae 
evidentcr patent, Platonisque seutentiae consentanea sunt, in 
immensum liber excrescat. Plenus enim Chrysippi liber e.st 
his vocibus^ cum dicit exturbari homines ex iudiciis atquc* 
iis, quae prius deliberaverint, propter iram vel cupiditatem 
vel • voluptatem vel huiuscemodi aliquid et furiose agitari. 
tum neque in se neque peues se esse et mentem occaecnri 
et impetu quodam rationis experte ferri et reliqua id genus. 



— aiu — 

ra ;r«?'^' o(Sfc TOiccvTC<. Tccg ulv dij ToiccvTCcg Qijoetg ccvrov 
'i't y.ccTCi axo?.}}}* ix?,tyftv i:rtTQt:rco. 

zfadfty^tvov di ijdt] arccfcii: ccvrm' tov Tihrov fc«r«/JiJ- 
o^ccL ini Tivcc Tciv v:ro Tof» Tloaeidcoriov TCQog ror Xqv- 
i7T:roi* ccvTHQi]uivcav, ^o yovv oqo$ ovTog* cfrfiCv ^b r»]^ o 
Li.':r//«;9 ^aTHQ ovv xccl ukkot 7ro?.ko\ tcjv mc^^v vtco te Ziy- 
'covog eiQr^nivot xccl -T()Os? roi*' XQvat':r:rov y^yQcc^uivot ^ aa- 
fcog i^F?.iyyovat t}]v y7'co^t}]v kvtov. do^ccv yccQ aivcct jtqo- 
iCfccTOV Toi» y.ccy.bv ccmcp TCccQbivcd (f}\at t)]v ?.v:t7]v. iv c5 
uc\ avmoutoTtQov ivtoTf ^.iyovTsg codi :rcog zrQOcpiQovTm' lo 
IvTcri iaTi do^ci ^rQoacfccrog xccxov TcciQovaiccg.^ hvcu ftlv dr] 
o TCQoacfccTov cp}]at To v^toyvov xccru rbv ^qovov^ cc^tot di 
}]v cctriccv VTio ccvrciv Qi^d^i^fVCii^ dic: i]v )] tov xccxov do^a 
ooacfccTog ulv ovoa avarik^.fi Tf rijv tvxip' xccl ?.vx}]v 
nycXtrcci^ yQOvia^blacc df ij ovd\ o/.cog i} ovx ixf* buoicog i3 



l nrrrco MAB avr(p Ch avTOV K. — 3 6fdftyufvov rs M. — fiita' 
,'cou.cu 6' Inbi M ft. d* ^ni AB pi. 6r) hTzi ChK d* vel di] eiecimus. 
- arr]9 («^^5 A) MBCh aar.g K IvTtr^^ Corn. Bake; cf. ProU. jip. 63 
K 82. — 9 ro v.tiY,6v cotlci. edd. rov v.. no.-. — 10 Ttgoctf, igovr at M. — 
1 ulv d(L M. — 1*2 VTtoytiov M. — 13 cuxiuv avrcjv codd. edd. tttt. 
Tto avT. n08; cf. ProU. p. 107. — 



h\o? quidem locri<5 nhVni per otinra or.) litrenrlos rplinquimns. 
(iuoniam autem formam oorum sati.s aperte deraonstra- 
imus, ad quaedam, quae a Posidonio contra Clu^tsippum 
icuntur; trausibimus. ^llaec quidem definitio* inquit 
iH'ii:ritudinis, sicut aliae multae perturbationum 
efinitiones a Zenone dictae et a Chrysippo litteris 
iiandatae manifesto sententiam eius refellunt. Opi- 
lionem enim recentem, qua malum quis sibi adesse 
Mitet, ait esse ae^^ritudinem. In quo etiam pressiu.s 
iitrrdum d<'finientes in liunc nu»dum dicunt: Aegri- 
ndo est opinio recens niali prae<entis/ Ac recens 
(uidpm intelle^a ait, quod tempore pr<«ximum sit^ causam 
ero ab illis quaerit, cur tiat, ut mali recrns oinnio con- 
raliat aaimum et ae^ritudinem efliciat, inY<'ti*rata autem aut 
nunino non aut nou iam eodem modo aiiimum contraliat. 



— 392 — 

6iHSxikXBi. xnCxot ovb% xo 7Tg6iS(p(cxov ixQ^v iyxelo^at, XttTn\ 

i\l xbv oQoVj fi:rfQ ahji^ij xcc XQvatnjrov. xaxa yag t^v yw- 

^i}v avtov iia/J.ov ^fydkov xaxov ^ avvTCOfLovfjxoi* ij axap- 

xepijxov^ xa^an^Q avxbg siayd^sv ovo^d^siv^ xriv kvntiv eiQijiSd^ai 

5 idii do^avj ov TCQoatpaxov. iv^a xal di%6^ev 6 npoeiddviog 

dvxtXiyn rc5 XQvOinnGi, xaxa ^iav xoikov xbv devxiQov 

bQiiS^bv dva(ii^vrjox<ov xHv xe (focpciv xai xdv xqoxoxxoV" 

x&Vy tog ifiTtQOO^ev etprixar ot fiev ydg iv (ieyioxoig dya- 

^otg, ot 8e iv (leytoxois xaxotg eavxovg vnolajifidvovxeg 

10 eivac oiiCDg ov yivovxat Sid rouro iv xd^ei ' xaxd dl xov 

Tiff&xov iQCDxa xijv aixiaVy 8id »]i/ ovx ^ xrjg xov xaxov 

TiaQovoiag 86i,a xr^v kvJTtjv^ dlld fi nQoOcpaxog iQyd^exiu 

fiovri . • • xai rpriot^ 8i6xt ndv xb d^ixQrjxov xal ^ivov d^Qoag 

ngoOntnxov ixnXtjxxei xe xnl tHv naXamv i^ioxriOt xQiOemv^ 

15 doxri^ev 8% xal ovve^io^iv xal ^jrpovtaai/ 1] ov8e oJLiog i^- 

OxtiOiv^ ag xaxd ndd^og xivetv, ^ inl [iixQbv xo^i8!j* 8ib xal 



1 iyyeCa^cii M. — 3 xriv (leydXov M rot; ji. ABChK; Articulam eieci- 
muB; cf. Proll. p. 110. — 4 fiQrjad^cti do^av MABCh tig. ^XP^^ ^- 
Corn. tlg. iSn 6, K, — 5 TtQOGtfdzov codd. edd. nQoatpttrov nos. — 
8 el fi^v M. — 13 ante nat tprjai (sc. Xgvatnnog; cf. Bak. Posid. rel!. 
p. 204) nonnuUa excidisse videntur. — 14 ixnimfi MABCh ixnrofC 
oake i*ifli]Ttn E. — 



Quamquam ne recens quidem poni debuit in definitione, si 
quidem vera sunt, quae Chrysippus dixit. Nam ex ipsius 
sententia magni mali potius opiuionem aut intolerabilis aut 
impetibilis; ut ipse solet appellare, aegritudinem dici opor- 
tuit^ non recentem. Hic etiam duabus ex partibus Posido- 
nius Chrysippum impugnat. In hac posteriore quidem defini- 
tione mentionem facit^ ut supra diximus^ et sapientium et 
proficientium, quoiiim illi in summis bonis^ hi in summis 
malis se esse opinantes neqiiaquam tamen idcirco in pertur- 
bationem incidant; in priore autem causam quaerit; cur nou 
praesentis mali opinio; sed recens tantum aegritudinem ef&- 
ciat. . . . Dicitque^ propterea quod omne immoderatum et 
novum, si repente inciderit, meutem exturbat atque ex priori- 
bus iudiciis deicit, usu autem et cousuetudine receptum in- 
veteratumque aut omnino non deicit, ut perturbationem 



— 393 — 

XQOivirifLBlv itlv q>Yiai Totg VQuyuad fir^ro xb naQoviSiv 
nTov ittt(fov6t XQ^^^f^^' fiovXftai 81 rb nQOivd^KuTv fijlia 
-rco t IIoOHdtovia ro olov nQoavanXatTfiv n Jial xqotvxovv AIS 
vo ngayna xaQa iavra ro u,{lXov ysvijosad^tu xal &g itfog 
^di} y€v6ii€vov i%i0yi6v Tiva noiBtad^ai oucTa fiQaxv. dto nal s 
TO Tov 'j^val^ay6Qov xaQfiXtjtpiv ivTavd^a, dg aQa Ttvog uvay^ 
yeiXavTog avTO re^vavat tov vfov ev iidla xad^€<fTfix6r<ag 
sln€v *gdftv ^vtjTbv yBwtjoag* xal dg tovto Xafi&v EvQt- 
xidtjg To vofjiia rbv Oriaia nBnoitixs kiyovxa 

^iy& 8h (tovto) naQu 6o<pov Tivog fia^&v lo 

*€ig (pQ0VTi8ag vow <Jvnq)0Qag r' ipakX^fLfjv, 

^qnrydg t iftavT^ nQoOTid^elg naTQug ift^g 

^^avoTovg t aciQovg xal xaxag aXXag b8ovgj 

^&0t\ ef n ;ra(T2oift' av i86lat6v novB^ 

*fii7 fLOt v€ciQ€g nQoon€obv ifvxijv daxoc' i& 

1 ^fc> om. MABCh reitit. Corn. K. — pro roA; n^ypta^t CoriL 
margini adscripsit toig xaxoip. — 7tQdyiia<n f^ifrf naffovaiv M «o- ri' 
mon n, ABCh ng. %al fiijiroi ». £ hq, iiiine» xt n. nos. — 8 noctt" 
^wvim codd. edd. 'reecribe Xffvaixnm^ Bak. 1. 1. — n^avanX. ABCh 
'npoavani. M Bake K. ^ 5 dii? M. — anaYYiHavtos K. — 8 Enrip. 
Frajnn. 302 ed. Nanck. — 10 tovro abest in codd. edd. — 12 ^vyag 
S' MABCh ipvydg t* K, — iuayrov MAB; cf. Proll. p. 87, — nQOt^ 
^flg MAB. — 13 %al ndg {%al tag mann recentiss.) M. — 16 vtm^aig M 
^to^aig AB via^ig ChK vfwiflg Greenh. (Hensch. Jan. I, 628) v9mQig 
noa; cf. Proll. p. 20. — nQOontemv M. — 



moreat, aut paulum admodum; quare oportere ait antea 
habifare in rebus atqne nondum praesentibus tamquam prae- 
sentibus uti. Verbum autem hoe antea habitare apud f Pofti- 
donium idem yalet^ quod praemeditari et praeformare animo 
id, quod ejenturum est, atque, qua«i iam eTenerit^ ita in eius 
consuetudinem paulatim venire. Propterea etiam illud Anaxa- 
gorae hue rettulit^ qui nnntiata morte filii admodum con- 
tfianter dixit: *Sciebnm me genuis.se mortalem'; atque hhic ait 
sumta sententia Euripidem Theseum ita locjuentem induxiase: 
*Nam qui haec audita a docto meminissem riro, 
futuras mecum commentabar miserias^ 
aut mortem acerbam aut exili maestam fugam 
aut «emjier aliquam molem meditabar mali^ 
ut| 81 qua iurecta diritas casu foret, 



- 400 — 

iavTOV xivtiOiv xutiOTrjaiv^ ijug ixgaxH ti]^ o^ii^^ tov ^ov 

xal xaO*' iavxiiv ijyav ig>' o n naQ/iyaro. ovxow aavklo- 

yiCroi rtig navhig rciv nad^fiv iiatv ai aiziaij xa^aniQ o 

Xffvainnog ikayiv^ akku xul nccvv aaq>eig rc3 yt ^t/ (iovkO' 

5 lUvcD fpikovHxatv TOig Ttakaioig. ovdlv yag ovrag ivuQyig 

iaTiVj ag ro dvvii^ng uvag iv Tuig t^iieTiQaig elvai ifrvxaig 

ifpufuvag ipvati^ ri^i/ ^\v {jdovijg, rijv da XQUTOvg tucI vixtig, 

ag ivagycig oQua&ai ipfjai xuv rotg ukkoig ^ciotg 6 IIoaHdd' 

viog^ &anBQ xai ii^cig inedai^afiav avd^vg iv uQiij rov nQ&TOv 

iQ yQuiiiiaTog. inininq^eTui dh oQ^dg rc5 XQvainna Ttuv ra 

ipavai ^TVxov dh rijg opjti}^ 6LuyLtvovat]g ovx vnaxovasTui 

^ta il^rig dia noiav akkiiv iniyivo^iiv^v dia&taiv.* afi/ix^vQv 

yuQ bIvcU q>i)ai nuQBivai ^lv rP;i/ 6^/tiiJf, vno ukhig di uvog 

alriag xakvsa&ut Ti]v xutu uvriiv iviQystuv. o&sv xanHdav 

A^kiyij ^ovTGi yicQ xal \ xkuiovTig nuvovTca xul fi^ fiovkofuvoi 

. 16 ^xkaiovaiv, orav oiioiug tu vnoxaiiiEvu cpuvTuaiug noiij^y ri^v 



1 iavtHv t!odd. edd. iavtov nos. — C rorl pro xtiCs M. — 8 «pvcl pro 
91201 M. — 10 tov XQvainnov codd. edd. r<o Xffvcinna noa; cf. Proll. 
p. 85. — KCKi ro pro xav tro M. — 13 or^r aZli^; M. — 14 xat* av- 
%ov M. — 16 orar fii^ ouoiug Com. — 



appetenda videtur^ appetit; ita^ ubi est ea consecutus^ reple- 
tur atque ita fit, ut motum illum, qui appetitionem animalis 
regebat et^ quocunque ferebatur, seeum rapiebat, sedet ac 
sistat. Causae igitur sedationis aitectuum minime, ut Chry- 
sippus dictitabat, abstrusae; immo, nisi quis cum veteribus 
contendere ambitiose Telit, apertae satis claraeque sunt 
Quid enim eyidentius quam in animis nostris esse facultates^ 
quae natura appetant, altera voluptatem, altera potentiam et 
victoriam? Quas quidem in aliis quoque animalibus aperte 
conspici Posidonius affirmat, sicut et nos statim in exordio 
primi libri demonstravimus. Idem iure reprehendit Chry- 
sippum dicentem ^foi*tasse autem permanente incitatione reli- 
qua non obtemperabunt propter quandam aliam ailectionem 
supervenieutem/ Fieri enim non posse ait. ut adsit appe- 
titio, alia autem causa aliquu inipediatur eius actio. Unde 
etiam^ cum idem dicit: ^lta enim et flentes desistunt 



X* 



— 395 — 

^ iyjffWiiofiivrig 61 avUo^m ij ffvCtoXfj wtl^ &g olfMi^ ff 
^ixl xriv OvCroliiv oQfiti. rvxov di xal tavtrig dtaiuvowfrig 
^ovx vjutxovcetai ta i^^g diic noiicv aXXriv imyivoiidvriv 
^diu^eciv aovlloyictov tovt&v yvvofuvav. ovta yag aeal 
^nXaiovtiq xavovtai xal (iri fiovkoiuvoi xXaUiv xXaior)6iVji 
^Stav ofLoiaq ta vTtoxsiiieva fpavtaciag noiy xal iviotrjtai t« 
^^ fLri^dv. ov tffoxov yicQ r/ ^fi^viov rticvaig yivetai xai \ 
^xXavtfLov, toiaika tvXoyov xal in\ ixeivmv CwtrfyxavitvifO 
^iv tatg oifxalg iiaXXov t&v xffayiiattov xtvovvtmv, xataxiQ 
^ini t&v tov yiXmta xivovvtmv yivBtfd^at itprfVj xtd ta ofttna lo 
^rovtoig* ott liiv ovv iv t£ ZP^^? navitat ta na^ xaitoi 
^^S ^olijg diait€vov0fig^ ccvtbg o XQvCmnog bitoXoysf dtic 
tiva fiivtoi triv aiticcv tovto yivitatj dvcXoyt^ov ilvai 
tprfiiv. iW Si^g ftSQa naQanXrjaimg yivoitiva yfafpa^ nifl 
&v ov8i avtiiv iriXovott tijv aitiav inayyiXXittu ytvticxiiv, i& 



4 dvavXX^Yiinow A dveloytaxw MABCh iovUoyumv not; cf. iDlra 
p. 400, 2 et p. 401 p. med. «^ 6 nccvovtai om. ABCh. --- 6 it^ aoie 
oiuUetg eiecimas coll. infra p. 400, IG. — titg tptcvxuoia^ ta vnomiiiipa 
codd. edd.; at vido infra p. 400, 16. — 8 «Zav&fiol codd. edd. «Zoev- 
#fM»r nos. — 15 cevto M. — 



Inm eBse, sed inveteratam efficere, nt remittatur 
contractio et mea quidem scntentia incitatio ad 
contractionem. Fortasse etiam hac permanente reli* 
qua non obtemperabunt, cum propter quandam aliam 
affectionem supervenientem inexplicabilem id fiaL 
Ita enim et flentes desistunt et, qui flere nolnnt, 
flent, cum similis rerum species obiecta sit et instet 
aliquid aut nihil. Nam, quo modb lamentorum et 
ploratuum sedatio fit, ita consentaneum est etiam 
in illis fieri| cum initio res magis moTeant, yelut in 
risum moyentibus evenire dixi, et alia huiuscemodi.' 
Fatetur igitur ipse Chiysippns diutumitate temporis, licet 
permaneat opiniO; perturbationes sedari, quod tamen cur 
fiat) abstrusam rationem esse ait. Deinceps alia, quae simili 
modo ereniunt, adscribit, quorum causam non magis se 
cognoscere confitetur. At Posidonius non ita, Chrysippey 



— 400 — 

iatnov xiPijOiv xa^iCTtjOiv^ t^us ixQitu r^g OQfif^s rov ^ov 

xoH xo^' ia\n)iv iiytv itp" o rt xapi^Vcro. ovxow aavilo- 

yiOTOi Tfig vavkii^ tHv sa^&v hOlv ai rarMu, xa^dxiQ o 

XQVOiTtxog iksYiv^ alku xal xdvv Oaq>£ig ra yt ^ii ^vko- 

ifiiva q)ikov£ix£tv ro«V xakaioi^. ovdlv yicQ oiiria^ ivaQyi^ 

iOTiv, ag TO dvvfiiuig uvag iv rarg {i^eriQaig dvai if/vxdig 

ig>uiuvag q>vOH^ rijv iiiv fidovijg, riiv dl XQarovg xai Wxt/^, 

ag ivaQyag oQao^ai tprfiv xdv rolg dkkoig t^oig 6 UoOHdfii' 

viog, &OXBQ 7UU i^usig ix€dei%a(iiv fv&vg iv aQii^ rov XQcirov 

10 yQdfLiiarog. ixiui^q^irai 61 oQ^&g r«5 XQvoiTnTo xdv ra 

fpdvai 'rvxbv di r!jg oQiiijg diaiitvovotig ovx imaxovosrat 

*Ta Si^g did noiav akkijv ixiyivoiuvtiv did^iOiv.' dfiijin^vQv 

yicQ Hvai fpiiOi xaQaivai /iii/ t^v OQiiiiv^ vxo dkk»ig di nvog 

alriag xakHeo^ai rt^i/ xard avT»iv iviQysiav. o&sv xdxHddv 

425 ^VS *oiJr« yaQ xal \ x^Mtovreg xavovrca xal fi^ fiovkofuvoi 

- 16 ^xkaiovOiVy orav ouoiag rd vxoxaifieva q^avraoiag xoii}^, rijv 

1 iavtav codd. edd. iavtov nos. — C Tcrl pro taig M. — 8 ^vsl pro 
tpi^ci M. — 10 tov XQvainnov codd. edd. t© X^ainnta no8; cf. Proll. 
p. 85. — %al to pro %av tw M. — 13 ovn* aXlrfg M,' — 14 x«t* «v* 
tov M. — 16 orar fi^ oaoiag Coru. — 



appetenda Tidetur^ appetit, ita« ubi est ea consecutus^ reple- 
tur atque ita fit, ut motum illum, qui appetitionem animalis 
regebat et, quocunque ferebatur, seoum rapiebat, sedet ac 
sistat. Causae igitur sedationis aliectuum minime, ut Chrv- 
sippus dictitabat, abstrusae, immo, nisi quis cum reteribus 
contendere ambitiose velit, apertae satis claraeque suut. 
Quid enim eyidentius quam in animis nostris esse facultates, 
quae natura appetant, altera voluptatem, altera potentiam et 
victoriam? Quas quidem in aliis quoque animalibus aperte 
conspici Posidouius affirmat, sicut et nos statim in exordio 
primi libri demonstravimus. Idem iure repreliendit Chry- 
sippum dicentem ^foHasse autem permanente incitatione reli- 
qua non obtemperabunt propter quaudam aliam atfectionem 
superveuieutem.' Fieri enim non posse ait, ut adsit appe- 
titio, alia autem causa aliquu impediatur eius actio. Unde 
etiam, cum idem dieit: ^lta onim et fleutes desistuiit 



— 397 — 

^miiaiiav rov avdfa otal d'Btov caroxa?.£v xal TCQf^fifwov 
tevrov ra re X€qI r&v ita^tiv doyntaa xal ra xsgl r&v r^g 
in^X^S dwafu&v ooa rs nfgl rov lij/ yivtc^ai riiv offx^v 
ij yevoiieva Mvaa&at raxiora r^g vvx^i^ ra xdd^ti yiyfaxrai 
Xifog avrov. iSwfj^ai 61 xal ri/r nfQl rdv agerciv didaOxa' & 
Jiiav TOVTOic; fptfi} xal riiv nfgl rov rikovg xal oAop mvra 
xa doyiucra rijg i^d^ixt^g fpiko6oq^Cag Soxbq ix iiiag iifjQiv^ov 
dfdio^tu rijg yvdoe&g rdv xara ri^v ^*t;z»/i/ SvvifU&v avrog 
TS diticwoiv, (og vxo ^iiov xal ixt^nCag yCvsrai ra xa^ 
xal dia riva rijv airCav iv ra X9^^ xa^CoraxcUy xav atio 
ioiai r$ xal at xfCottg m iiiv&oi rod xaxov vxoqx^^v ^^ 
TOtg ij ycyovivat. TtQOOxQijrat dl sCg rovto luiftvpi xti 
gtvrS ro XgvoCnnm \ xara ro SevrtQOv vbqX na^Sv &di xmgifi 
yoa^vTi' *x{qI de rijg Xvxfign [xal] &g av iiixXfjO^ivrtg 
^rtvlg oiioC&g tpaCvovrai ifpCorao^ai* xa^img xaX kA ^AxiX-i^ 
^kimg ravra kiyst 6 notfiriig xBv^ovvrog rbv IlirQaxlav* 



1 awnutlit ig %al MABChK crsroxivZtfy mg «ol TP ag delenmiit; 
cf. FtolL pp. 76 et 112. — ^ 2 tita pro rcr rf M. — ta ante «ffl om. 
FP. — 8 pott njy aQZ^^ ''a «pl spat Tac. septem litterarum; •eqnitiir 
T^g f^ffig P* T. aQx. r/ ytv. x. t. ti^g ^. P*. — 10 pro ma^Cvtatai 
Bflice a^Catatat \^ vult. — 12 yfyovatvf M. — 18 luql tnv fut^mv 
codd. edd. «. ira^iov Bake. — 14 inl 6\yi «fpl 61 A. — %al ante ig 



Qncit iadniimn». — 15 Ziing Bake pro ofto/of legi Tnlt. — 



atque eius tnm de affectibas, tum de aniini faciiltatibQS de- 
creta colit et qnidquid ab eo de prohibenda perturbationiim 
origine vel ortu earum celerrime toUendo conacriptom ert. 
His omnem de virtutibus ac de finibns doctrinam conexam 
esse ait atque onmino omiiia moralis philosophiae decreta 
ez animi facultatum cognitione tomquam ez funiculo nno 
pendere. Idem ipse ex ira et cupiditate aurgere perturba- 
tionea docet, quaque de causa temporo sub^dant, licet opi- 
nionea et iudicia maneant, quibus Tel adease mali aliquid 
vel eyeniBse nobis existimemus. Qua in re ipsiua qnoqne 
testimonio utitur; qui in secundo de }>ertnrbationibua ita 
scribit: *Aegritudine autem tamquam saturati non- 
nulli ridentur desistere, quemadmodum de Achille 
Patroclnm lugente poeta haec dicit: 



j^ r 



r li n- 



1 '• » 1» 



ir.-r . - 



'i—-. 



. U*i . ua" 



Tir 



i^ 1 



LT -U 



t"»K-rrj 



;; ■ 'j^. ■»!• 



— •. i i. '-> 



■=. -^ i >»■/.. **:*'»« 






.?=■ X. 



"-^ k 



a «> » 



-•^-Jl 



- rtc*j 



^* » 



• » « "" 



»J^ «• 



— 399 — 

^XaiiffjQog dl xoQog OrvyiQoto yooio^ 
:l ixi xa xoiavra ilg xo xaxic riyv Xwtfiv ay€9y6v' 

Wotg 6i 6vatv%ov0i nmg 
^xiifxvov xo xkavCai xano^vgaad^ai xvxag* 
^xal Ixi xovtiov i^>B^rig 

^&g ipaxoj rotci 6h naCiv vtp* iiiiQOV mfCi yooio* 



'tov ainov oviyHQe yoov, avayB 7toXv6axfw arfiova* 
hCTi 6\ aiiiXei nciiixoXXa xal aXXa xotaika nafa x^v aroii}- 
XQV ad^Qotaai fiaqxvQta xov xal Xvxrig Ttal 6axQv&v xal lo 
xXxcvd^liav xal j dpifvov xal vixtig xal niiijg xal navxm 
rav xoiovt&v iiAxiuXaa^ai rovg av^Qnixovgj iip* olg ov6lv 
XaXtnov iari avXXoyitea^ai rijv alriavy 6ia ^v iv x£ XQOVfi 
navtxai ^v ra na^ti^ XQoret 61 rov OQiuav \ 6 Xoyog. 0^424 
yicQ iffierai ro na&ririxbv rrjg tvxijg olxhi&v nv&v OQixr&v, i5 
ovxu xal rvyxavovr&v avrov i(ininXarai xiv tovtcd xiiv 

1 cf. Odyu. IVy 103. ^ 3 cf . Enrip. fr&Km. 676 N. — 4 mtI inoiv- 
^a^ui MABCh. — 6 m^ BChK. •- tpaxo MAB; cf. OdjM. L L ▼. 
113. -^ 8 Eiinp. Electr.^ ▼▼. 126. 126. BerglduD Utterit ad me datit: 
aw row nvtav iy§gQt yooy. — ttvdyf MABCh uvuyt K. — offfiiva 
MABCli a6wdv K. — 9 iu 9\ MABChK fon d\ Com.; cf. Proll. 
p. t^l. ~ 11 ^ iXpLOv M ^eijyov (l^tionis incertae signo i^^poeiio) A 
iliotr? — Mavxmv r$ codd. edd. rt delevimiu; d ProlL pu 116. — 
16 o^xTMv M oifintiwv ABChK. — 



tx^ 



Nam celeris tristis satias solet esse doloris;' 
praeterea talia de aegritndinis incitatione: 

*Cui dura sors, 
plorare dulce miseriamque conqneri;* 
deinceps haec: 

*Sic fatus cunctis plorandi incussit amorem' 
et: *Questum eundem iterum excita, redde flebilem 

aedona.' 
Possunt sane innumerabilia alia a poetis colUgi testimoniay 
quae docent maerore, lacrimis, ploratu, f luctu, Tictona, 
honore omnibusque id genus rebos satiari homineSy in qui- 
btts causam iuTestigare^ cur tempore affectus sedentur, ratio 
autem impetu eorum ))lus valcat, haud difficile negotium eat 
Qiiemadmodum eiiiUi afferius auimi ])ropria quaedam, quae 



— 406 — 

• 

inl rjj r£A«i;Tg tov yQccuiiarog. iv /iJr yap xolg ifiJiQOiJ^sv 
avTog ini iiiccvtov ditj/,^oi\ o0a tb ndxercu rcSv ivaQyog 
qiaivofiivcDv rp XQvCin:tov doy^ari xal oca XQog iamov 
ivavriokoyovjisvog stQtfAfv ovx avauetvag rbv i^&d^sv xncrij- 

5 yoQov. ixava [ilv ovv r^v xal ixeiva nQog anoda^v rov 
nkeCovg eivai dvvansigy alg imd-v^ov^iv re xal di^fiovfif^ic 
xal loyiloiied^aj xal uij uiav^ cog 6 XQvdTtnog oisrai, ytQoth 
XBiCerai Se ovx 6?.iya xal xccra rovrov in rov koyov^ o6a 
XQVCiTinog avrbg ipavrtokoyov^evog avrp ^aQrvQet rc5 rs 

10 iXri^et afia xal rp na?MiS doyiian, ra nlv yicQ akla ra 

xaxag elQtiitiva TtaQa avrov xairot ndfinoXXcK rbv aQi^iibv 

ovra naQB?,^elv ixQiva nokvfiifikov re aua rijv nQayuareiav 

i6e6&ai fioi vo^i^aypj el ndvra i^ekiyxoifii xa?,ag^ neneiayiivog 

481 Tf I vnb tpikoveixCag rtjg nQbg rovg Tcakaiovg iQHSxix&reQov 

15 vTikQ avrmv dvreQovvrccg uot roug inaivovvrag ra XqvcsCtcxov 
doyiiaxa' iv olg de carbg iccvrbv xara^d?,?.et uera rov xal 
(laxeiS^ai xotg ivaQywg cpatvo^ivoigj iv xovxoig t^yovaai xaxa 

2 in' iiiavtov M cw' i. ABChK. — 9 avxm MABCh. — toij? t' 
dlfif^ici codd. edd. tm tf dkrid^fC nos; cf. Froll. p. 96. — 



bu8 recensere conatus sum. . Nam in priore parte ipse per 
me disserui; quae evideutia manifestaque Chrysippi senten- 
tiae repugnarent quaeque idem ipse sibi contraria scripsisset 
non exspectata aliena repreheusione. Quae quidf*m Hcet ad 
confirmandum iUud. faoultates animi^ quibus cupimus, irasci- 
mur, ratiocinamur, plures esse, nou unam, sicuti Chrysippo 
placety satis valeant, non pauca tamen etiam in hoc libro 
subiungamus, quae Cliryjiippus et sibi ipsi contraria et vero 
eidemque veteri decreto consentanea protulit. Keliqua enira 
perperam ab eo dieta quamvis numero plurima praetermit- 
tenda in praeseutia statui, tum quia disputationem hanc, si 
omnia satis refellere velim, multitudine libronim nimiaui 
fore puto, tum quia exploratum Iiabeo fore ut, qui Chrysippi 
placita laudant, aemulaiidi obtrectandique veteribus studio 
litigiosius pro illis contra me dicant; in quibus autem non 
modo manifestis patontibusque rebus repugnat, verum etiam 
se ipsum refutat, haec fortasse pudorem alicui incussura 



— 407 — 



av aidf0i^^vtti xi tiva lud fUTttn^vm arpog rk (klrioj m- 
4^ttmQ xai 6 UoCSiddvtog ijioiifiiv ttldBf^ilg CtfVttyoffivOtti^ 
tsvdil ifttvtQSg doyiuni xo xov ttUnv XtoCxov, oF ys fujifi 
ro6ovTov tpikoviixiag tpwvOiv^ i5<fr«, ixttdii r^ Xoyixiig ivvi- 
u^fiic ioMOttv dvtti ra m^, rolg aloyoig ipoig un turixigp 



avrwv ctryx&Qilv^ ol xiUltfroi il ovil rotg xaiiioigj ou 
i^Xttiii xal ravrtt oviixa ioyixa. t6 ftiv ovv ovt&g ivttir 
oxwrilv xpog rit xaoiv av^foxoig ivaQymg qmvoiuva tfo- 
fpior&v ifr/ov i^ij xo ii {ifiil Sauff imi^hvto ivvttO^tti 
iitt^XatrnVj aXXa ivavria yfaipiiv itvrolg ttyv^VttttTmv lu^ i* 
koyov av^ifOMmv, oiooxeff xat 6 ^avfittCitirarog XffvOisxog 
iv xaiucoXJiaig ivfioxerai xffay^iittig. iXXk xifl fiv xmv 

aXXov iri90»i. \ 

Ilfgl ii xov xrig tvifig ara^ov, og ovx ion rijg Xoyi^Mt 
xijs iwaiuogy rjiti iiiv fioi xal ro arpo Tovror xixXiQortti i* 
(UfiXiov ov ainog axov oiioXoytt^ xXtnfo^Cixai il ovShv 
ffttov xai Tovro rqv «PZ^v iv^ivii xoiifiaiidvo. ro sradog 

10 avrnv codd. edd. uvxoi^ noa. — 13 ixi^fvJl. — 14 Ufv^ini^ 
MA loyiv^ff BOhK. — 16 chcoiim codd. edd. anav noe; d ProU. 

p. 9». — 



eojnque ad meliora revocatura speroy id quod Posidonio 
contigity qui erabuit coteronim Stoicorum placitum manifesto 
falsum drfendere, qui quidem adeo contentiosi sunt, nt, qno- 
niam ratioualis facultatis esse perturbationes dixerunt, earum 
bruta animalia, plerique etiam parvulos, quippe qui nondnm 
rationis compotes sint, participes esse non concedani At 
rero itu impudenter disputare contra ea, quae ab omnibns 
bominibus manifesta apertaque habentur, sopbistanun, non 
posse autem t^nere, quae proposuerunt, sed iisdem adversari 
in scriptis est hominum in disputando inexercitatorum, qua- 
lis etiam Chrysippus, ille homo divinus, in multis admodum 
libris deprehenditur. Ac de aliis quidem alibL 

De animi autem perturbationibus, quod rationalis facul- 
tatis non sint, superior quidem liber \oi\x9> mihi consumtus 
est in iis, quae ipse invitus coniitetur, nihilo seciu» hic qno- 
qne consumetur principio hinc repetito. Pcrturbationem 



V 



BIBAIOX nElIIITOX. 



428 ^O niQi rc5r tcu^cov rij^ t*vxrJ9 ^oyog avayTcatog ^iv i^v 
fllitv iGxifp^ai xal dta iccvrov^ ivayxcuoTeQov dh iicotriCav 
avxov 01 tcbqX xov Xqv6i:i:cov eig a^codei^iv rov :cfgiixovTO^ 
tonov ro Ttjg tl^^vxfj^ ))ysuoi'ovv :rpo(y;i;()i^(y«/i6ro(. dH%avThi; 
5 yaQj cjff iilv avTol vo^il^ovCiv^ anavra ra nd^r^ (Ivviardfieva 
xccra rijv xaQdiav. (og di rrJA/^O^i? ^X^^^ ''^^ xara ^ovov toi' 

420^v/ioV, eneircc noodkci lidvr^c:. 0)^?, iv^-c^ av ;/ ra nd^t) r)%' 

tlnfxij^j ivrav^d iori xrd ro Xoyt^duevov avrtjgy ovrca^ ^i»; 

nBQaivovdiv iv ry xaQduf ro loyiOrtxov vnaQXHv. i/.ttfic di. 

10 oTt ^ilv ivrsv&ev oQ^arca ra xaTci rov '&'uuo'i', ah]^cVHv 

avrovg cpcciav^ ov {niv ov^^ ori xa^^ ?va ronov dvayxalov 



rAAHSornEFi tp.x innoKPATors: kat uaatp.xo^ jor- 

MATSIX :: ccqx^ ^ow :rtu:rrou loyov :: M. 
l 7iv oni. M. — 



Liber quintus. 
De animi perturbationibus necessaria quidem etium per 
se nobis fuit clis})utatio, magis tamcu eam Clirysippus qui- 
que ab eo sunt necessariam reddiderunt, qui ad demonstran- 
dum locum, ubi animi principatus esset, ea usi aunt. Ciuu 
enim probassent, ut ipsi quidem putant, omne.s, ut autem 
res vere se liabet, solos irae at^ectus in corde exsistere, deinde 
illud assumsissent, ubi essent atfectus, ibidem latiocinantem 
auimi partem esse, iam ita concluserunt, rationalem faculta- 
tem in corde inesse. At nos irae quidem motus inde ortum 
habere verum esse dicimus, non tamen concedimus aut iii 
mio etidemque loco irascibilem vim et rationalem exsistere 



— 405 — 

icri ro Tf di^iovn^vov sJvai xal ro loyii6ii$vov ov(>* oti 
uiag dviHc^fdg iarov Igyu tfi^j^o^ovfier, alXa aTrodnxvveiv 
fcxnovg ahovufv. co0:tf(f rakXa ra xccric rov Aoyov, ovro xal ' 
or* rifV rcxriiv aQxh'^ avayxatov i6riv eivai rc5v r^ ira^civ 
xal rov /oOyiOuov. XQv^innog nlv ovv iv rS ^iQcorip tkqI 5 
7ra&Sv a:rodfixvvvai ^HQarat xQitSHg nvag iivai roO Aoye- 
0HXOV ra :r«0^//, Zijvav 8i ov rag XQi6etg avrdg, dU.a ricg 
{:rtytvouivag avratg 6v6rokag tucI dtaxvong ixaQOei^ n xal 
^rrrSosig rijg tvxijg ivo^i^av eivat rd jra^jj. 6 Iloiftidijivtog 
df durporfQOtg dievsx^fh i^aivtX ri aua xal VQOOurav rh lo 
JJ/Mrovog diiyfia xdi dvriPJyn roig X€Qi rov XQVCix:rov ovr$ 
xoiOfig flvat rd Trd&t} dnxvvcov ovr« intyivo^va XQtOfOtv^ 
aAAa xiviiOeig rivdg iriQcov \ dvvd(ii&v d^.oyravn dg b /7/.r^4S0 
rcov dvouaosv im9^vnrjrixil]v rf xa\ ^vtzoiidij, :ro/./.cov di 
ffQr^uiviov fcvrco :rQhg dmidfiliv roi* xa?Miov doyiiarog^ a n 
uiv iffrtv i:rixaiQa^ rcc{*ra iv rp itQO rovrov loycp^ rirccQzcp 
rfg o?.t]g ovri :rQayfiarHag^ inHQa^rjv hlntlv dtu PQaxicov 

4 icTf-n- MAB. — 8 2v0fi$ ABChK x^^hs M dcn:tv<rf(C nos; cf. Proll. 
^•1'. '^4 ot S>. ~ 1» Tft^' nriaang codd. c<ld. rag deleTimu^. — ht dinrf 
yirtig M. 12 yigiaft, MABCh: cl. 1'roll. p. 95. — 14 iniVvurjixov 

M ixtOiutxov A ^Ttt^tmTjfKOv BCbK. — 

iioct*s>f e^.^e aut uuius laiultatis esf.st*, ie<l. sicut cetera, quae 
jmI ratiout^in spectaut, ita ill.id (lemc^ustrandura ii.s e.<se cense- 
muj?. idt»m aflectuum et ratiocinati(iui^ debere utique esse 
priucipium. Cliry.^ipjiu.s iiritur in primo de peiturbationibu.*» 
lil)n) iiftV^ctu.< es^e iudicia quaHdam rationali?» parti.< proLare 
studet: Zeno non iudicia ij»-a. «ed sup^^rvenientes iis coiitrac- 
tioni*s «^t dittnsiones. elativ»::.'s item et demi?<»iones animi 
♦\-sc putat. ro55idoui:is aiit''m ah utrocjue dissiden** Platonia 
5'-ntentiiim la-idat atJjUH a-hi.ittit retraizansque Chr}>ijipeis 
n«*gat vcl iudicia vd suvctMlrL^ia iis quaedam es.-se aftVctU''', 
&»*d motus (juoMlam nlinruni t>( idtatum irrationolium, qnarnm 
alteram Plato concupiscil>il«')u, altcra iras ibilt^m apjH^lla^p^t 
S«-d cum mul;a a ToMduuio ad jirobai.dam veterem scntcn- 
tiam dicta es^ent. la, qu.u* aJ rem iM-rtiufre viden»ntur, in 
(xiremo libro superiorc, qui totius o]>cris quartus e^t, brevi- 



— 406 — 

inl r^ T£A€i;Tg rov yQcluuarog. iv fiJr yitQ roCg ffurpcM^^cv 
avrog ixl iiiavrov ditj/.^ov^ o0a rc (idx^tu rav iva^yag 
tpcuvofiivcDv TcS XQvGi:tnov doyyiau tuiI ooa nQog iavrov 
ivavrioXoyovpLevog eiQtixfv ovx avaiieCvag Tor i^siftBv xrmj- 

5 yoffov. ixava (ilv ovv ^i/ xal ixaiva jtQog amdei^v tov 
TtXeCovg elvai ivraafi^, aig ijtid^vitoif^iv re xal Oi;fiovfiC«^4i 
xal loyi^oiie^aj xat u»/ uCav. €og 6 Xgv^iTiTrog oierat, .x^otf- 
xsC^Brai S% ovx okCya xal xara rovrov iri rbv Xoyovy o<y« 
XQvCiTOtog avrog ivavrtoloyov^evog avrp ^aQrvget tcS xf 

10 aXri^el a^a xal ra :ca?.(ciS doynan, ra ^iv yicg aXXa ta 

xaxag eiQtiiiiva :iaQa avrov xaCroi naiiTtokka tov OQi^uhv 

ovra icaQek^eXv exQii^a nokvfiifikov re afia rijv XQaytitereCav 

ecea&aC {lot votiC^ov. ei ^tdvra i^ekiyxoifii xtckag^ :texeitfiiivog 

481 TC I vnb tpikoveixiag rtjg :tQbg rovg :takaiovg iQiCrixareQOv 

15 vnkQ avrmv dvreQovvrdg uoi rovg inaivovvrag rit XffWSCxxov 
doyiiara' iv oig di «ito^ iavrbv xarafidkkei uera Tot; xri 
(idx^O^cci roig ivaQy^g tfaivoiiivotg^ iv TOtJTOtg ijyoiiftM rdia 

2 in' iiiavtov M aar' i. ABChK. — 9 avxm MABCh. — roig t* 
dlfid^ici codd. edcL t6 ti dXrtO^Fi nos; cf. FrolL p. 96. — 

bus recenaere conatus sum. . Nam in priore parte ipse per 
me disserui; quae evideutia manifestaque Chrysippi senten' 
tiae repugnarent quaeque idem ipse sibi eontraria scripsissot 
non exspectata aliena repreheusione. Quae quidem licet ad 
confirmandum iUud. faeultatos animi; quibus cupimus, ira^ci- 
mur, ratiocinamur, plures esse, nou unam^ sicuti Chrysippo 
placet, satis yaleaut^ non pauca tamen etiam in hoc libro 
subiungamus, quae CIiry5ii|)pus et sibi ipsi contraria et vero 
eidemque veteri decreto consentanea protulit. Reliqua enim 
perperam ab eo dicta quamvis numero plurima praetermit- 
tenda in praeseutia statui, tum quia disputationem hanc. >i 
omnia satis refellere velim, multitudine libronim nimiam 
fore puto, tum quia exploratum habeo fore ut, qui Chrysippi 
placita laudant, aemulandi obtrectandique veteribus studio 
litigiosius pro illis contra me dicant; in quibus auiem non 
modo manifestis patontibusque rebus repugnat, verum etiam 
se ipsum refutat, haec fortasse pudorem alicui incussura 



— 407 — 

nv afdfC^^ai xi xiva %al laxaax^vai M(fog xa fislxiai, «»- 
^'axiQ xal 6 no6£i6civtog dnoifjCev aidtc^ilg awayoQSVCai- 
t(f£vdit (faviQog doy^ucxi xm xmv aJlAioy £xmtK&v^ oX yi tUjff^ 
xocovxov fptloviixiag i^ovCiv^ Scxi, iXiidii x^g Xoyix^g dwa^ 
li€og iq>acav iivai xa xd^fj, xolg aXoyoig i/poig fci} fnxixnv ft 
avtnv cvyxiofitv^ oC xlitcxoi 61 ovdl xotg Jtaidioigy oxi 
dfiXadii xal xavra ovdinm koyuui* xb fihv ovv ovxmg ay«t- 
cxwxitv ngog xa naoiv av^Qcinoig ivaffyAg ^aiwiuva co^ 
fpicxmv iffyov icxij xo di (ii}dh aniff vnid^ivto dvvacikai 
diaffivkaxxnv, aXXa ivavxia yffatpnv avxotg ayv^vaCxmv mqL m 
Xoyov av^Qwnmv, oloCniQ xal 6 ^avfiaCicixiexog XQvCinnog 
iv naiutoXXaig evfficxcxat nffayfuexiiaig. aXXk scpl fikv niv 
fiXXmv ixiffcAi. \ 

TliQl 6\ xAv xrig irvirig na^&v^ mg ovx icxt x^g Xoyi* 
xijg dt;vd(iiag, tjdti iiiv (loi xal xo nQo Tot^ot; nin},fQ&rai i* 
fitfiXiov mv avxog ax&v OfioXoyit^ nXtiQ&^rcexai 61 ovihf 
fftxov xal xoiko xr^v aQ%riv iv^iv6i noirfCafdvm. xh naftog 

10 avjnv codd. edd. uviOi^ nos. — 13 txiom^fv M. — 14 Xwkcnx^q 
MA lji>yi%nt BOhK. — 16 inwimv codd. edd. &nmv noe; cf. ProlL 



eumque ad meliora reYocatura speroy id quod Posidonio 
contigit, qui crubuit cotcrorum Stoicorum placitum manifesto 
falsum defendere; qui quidem adeo contentiosi sunt^ ut, qno- 
niam rationalis facultatis esse perturbationes dixerunt^ eanun 
bruta animalia^ plcrique etiam paryulos, quippe qui nondnm 
rationis compote^ siut, participes esse non concedant At 
rero ita impudenter disputare contra ea, quae ab omnibus 
hominibus manifes>ta apertaque babentur, sophistarum; non 
posse autem tenere^ quae proposuerunt^ sed iisdem adversari 
in scriptis cst hominum iu disputando inexercitatorum^ qua- 
lis etiam Chrysippus^ ille homo diyinus^ in multis admodum 
libris deprehenditur. Ac de aliis quidem alibL 

De animi autem perturbationibus^ quod rationalis facul- 
tatis non sini; superior quidom liber totu.4 mihi consumtus 
est in iis; quae ipse inyitus confitetur, nihilo sccius hic qno* 
qne consnmetur principio hinc repctito. Pcrturbationem 



— 412 — 

iMitoifimg \ i%ovrtcg :r^og to voC^aat voostv Tidti tprfiL xovgil 
iqiri vocovvtag ovdl ol(og voCftv» ol yicp iv rira^ttitttg xal 
TQitaCatg neQiodotg otTfc:, f:iftdav ulv gtymoi re xai rt^p^rro- 
0iVy iv na^Bi xa^BCrrjxecat ^ xivovuivrig df avrciv rfjg ro0&- 

& iovg 7cara6xivrjg i:tetdav fi}}6lv rovrav naCxfoGtv. alia iv 
xoig xalovfiivotg dtalti^^tcotv aOtv^ i^m r&v na^Sv «<j«. tijr 
liivroi vocaidvi xardcraatv fixdlot rtg av^ olitat^ xotg ijrot arfv- 
^ovotv ij. iQaatv ^ tpd^ovovotv fj rt rotovrov FriQov MCjovot. 
xal yiiQ ovrot^ xad^* ov ttlv av xQovov tj v:zvcirrcHfiv ^ ^iQog 

10 aXXp rivt rijv dtdvotav ixtactv. i%(0 rtov na^av yivovrat. fifri 
okiyov 61 avanvria^ivrsg avrciv eig nccQoxXriOiav rtvic xari' 
ifraOiv dffixvoxnTai raig xccrcclio?Mtg rcov nvQeriov. oOotg fifVroi 
fiJjTf niv^og iviortixB fiiyrf iTCi^vuia ng v:r6yviog rj ^ifioVi 
ot;roi rorj; vytaivovOi ric odnccra :rccQan},ficicog ixovtfiv. ixii 

15 di xai xovrcov avrav fviot ^iv iiGiv evdXtsnoi voootg^ ivtoi 
Si otJ, xai rav rccg il*vxag vyicctvoinrcov ot itiv roiVorc. of 
ii ixBivotg oitoicog e^ovotv^ ov liijv Afx^iJ^yoi^rat ye roaffvj 

2 f/ ya^ M. — 5 voGtodov MAB. — 7 ftxd^oiro codd. edd. f^sA^ot 
no8. — 13 vKoyvog M, — 16 zas anto V'Z<*S om. M. — 

qui ad aegrotandum proni simt, iam aegrotare^ eos vero, qoi 
iam aegrotanty omnino non aegrotare diceret. Qui enim 
quartanis vel tertianis laborant, cum rigore tenentur et 
febricitant; in morho constituti simt, cum Tero mutata iOa 
morbosa constitutione nihil eiusmodi patiuntur, sed in inter- 
missione^ quae dicitur, versantiir, extra morbum simt. Mor^ 
bosam autem constitutionem yel luirentibus xel amantibus 
Tel inyidentibus vel alio quo<Iam affectu laborantibus aliquis 
conferre potest. Hi quamdiu tcI dormiunt yel alicui rei 
intentum animum habent, perturbationibus Tacant, paulo post 
tamen ipsis rebus, quibus afliciebantur, in memoriam rcToca- 
tis in statum incidunt febrium accessionibus persinulem. 
Quibus autem neque luctus ne(|ne aut cupiditas aliqua recens 
aut ira instat, ii valentibus corpore aequiparantur. Ac quo- 
niam ex his ipsis nonuulli facile morbis corripiuntur, non- 
nulli non item^ illonim quoque, qui animo valent, eadem 
ratio est, non tamen^ qui proclives in morbos sunt^ animo 



— 413 — 

Tug vv%a^^ ii:i€Q Hf^dl ixtivot xic 0ci(tccra, aJJia vri dia^zi 
q}}an ng t6(og t<3p XrorxcSt/. ciarrsQ ovv xal kiy ovCiv^ ov 
riiv avtiiv avnkoyiav hvcci t;* wxii ^Qog ro Cciita xaxi te 
ra ncc^}^ xai rcc voatjiucTcc x«/ T//r vyuiav, ri noftB ovv, & 
fit/.naroi^ cfccimiiv civ ijiulg TtQog ccvrovg^ iixdt^tB rotg Tcata h 
ro Cciua 7id^h6i rf xcc) vooiluccoi rcc rtjg ^ux^j» ndd^ty ti 61 
X^v<fi:z:iog iv rco :tfQl :Tcc*&civ }]&ix(p yQacpn raxni. ^ovte 
"^ap Tfpl To voaovv adiucc icri rig rixv}}^ i}if nQoCayoQBVO- 
'/i£v iatQix}\v^ ovjji 61 xccl :tfQi rip» voCovCav iwxfjv icti 
^rig rixvij^ ovrB iv rjj xccrcc uioog ^eoQia t( xai ^BQoxBiai^ 
^dii kiinsc^cct ravrtjv ix^iv^ig. dio xai^ xa^dmQ tS xeQl 
^ra Cfoaccrcc larQp xcc(^}lx(i riov re av^^aivovrcov avrotg xa- 
^^av ivrog iivat^ cSw^ ^ici^ccCi rovro kiyitv^ tucI tt^g ixdctm 
'oix^iag ^iQUTCBiag^ ovrco xcd rcp ri^g t^xVS i^Q^ imfidiJUi 
'ciuqoriQcov TOirrwr ivra^ ih'cci. (og ivi aQiCra* xal ort ov- n 
^rcog ix^^j (id^oi av rig rijg :tQ6g ravta dvaloyiag noQot^ 



11 UtivTig M Corn. inftvoig ABChK; cf. Proll. p. 21. — 16 Ixo* 
MABCh. — 



a«*gro1are dicuntur, si quiileu» ue illi quidem corpore. Porsi- 
tau ((uispiam rftoicorum uixtrit, ut soleut, non eaudom esse 
['Tiimi »»1 fornori^ in jirt» (tilHK. inMr1»i>, «innitMtc simllitndinem. 
<iuid crgo, boui viri, corporis atVectilms et morbis animi 
perturbationes ad.simulatis? vjuid ChiTsij^pus in libro morali 
de pt^rturbdtionibus ita scribit: '<2uemadmodum enim 
res non ita se habct, ut ad corpus quidem aegrum 
spectet ars quaedam. quum medicinam nuncupamus, 
aJ animum aegrum niflla spectet, itu ne in singulari- 
bu^ et artis et curatiouis p.irtibus haec illa debet 
e>&e iuforior. (Juapr'>pter, sicuti corporis mcdici 
f>t iii morbi.s, qui corporibus accidunt, coguosccn- 
dis curationibusque unicuiqn*» ^•«'ueri accommodan- 
din versatum es>se, ut dict^re soltut. ita animi medico 
convenit in hac utraqne re vt*rsatum osse quam op- 
time potest. Id vero ita se habere, si quis hanc 
proportionem a principi<i conferre voluerit; satifi 



— 414 — 

^^HCrig axo ^Qxijg. ?; yicQ XQog raika avTtxaQncTHVcvCa 

A^S^oCxaiort^g naQaonlc^i, ag oroicca, xal rijv | rciv &6(fax£iav 

^oiioionjra xal iri ri^v diKfortQav riav iarpeiciv :tQog aJLXf}' 

^kag avaXoyiav* on ^ttv ovv dvaloyiav rtva fiovXow€u 

5 elvai rov iv rij ttfv.xii "^oig xara ro acinaj diikov ol^ai y^yo- 
vivai xal ov /loi/ov yt dia rijg TCQoytyQamiivtjg Qtjoe&gf 
ak?M xal dta tov i(f£^iig yQa^pav roi/df rov rposrov ixovro^' 
^xa^d:t£Q yicQ xal ini roi; ato^arog ^atoQttrai ioxvs ^^ ^^ 
^dod^ivstaj avrovia xal drovicc \xal roro^J, :tQog da rovroig 

10 ^yiaid ra xal vocog, ava^ia ra xal xaxt^ia^^ xal rakXa oCa 
rovroig i^ijg xarakiyat Tcd^^i ra xal dQQfoar/mara xal voa»/- 
liazaj ^xara rbv avrov^ (ptjai ^rQonov dvdkoyd riva naCt 
^rovroig xal iv in^xfi koyixij CvviCrarai ra xal ovoiid^roiJ 
£iO^' ijijj imtpiQtov tpiiaiv %g oio^ai^ d:cb rijg rotavriig ava- 

15 ^koyiag ra xai ofiotorrfrog xai riig iv avroig avvavvfiia^ 
^yayavri^ivtjg' xai yccQ xai xard i^vx^v rtvag kiyo^iav iaxpaiv 



3 «iirjiots MABCh. — ^ xivfg MABChK riva Corn. -- 9 %al tofo; 
oncis includimua. — 12 qpvcfi pro tprici M. — dvdXoyov xiva codd. 
edd. dvdloya x. noa; cf. ProU. p. 97. — 15 avviavvfiia AL — 

cognoscet. Proprietas enim ad haec collata et cura- 
tionum similitudinem^ opinor, et utriusque medi- 
cinae inter se rationem patefaciet.' Proportionem igi- 
tur Stoicos velle intercedere inter oa, quae animi sunt, et 
ea, quae corporis, manifebtiua esse existimo idque non modo 
ex ea, quam modo attuli, oratione, sed etiam ex. sequentibus, 
quae Chrysippus in hunc modum profert: ^Quemadmodum 
enim in corpore considerantur robur imbecillitas, 
firjnitas infirmitas, praeterea sanitas morbus^ habi- 
tus bonus malusque' atque reUqua; quae deinceps enume- 
rat, affectiones, aegrotationes, morbi, ^eadem ratione his 
omnibus similia quaedam in animo rationali et cou* 
sistunt et appellantur.' Postea haec subiungit: Vt 
opinor, ex huiusmodi proportione et similitudine 
et cognominatorum iu illis ratione: nimirum animo 
quoque robustos esse aut imbecillos et firmos aut 
infirmos dicimus, item aogrotare aut yalere uec 



— 415 — 

^xal acf^ivitv %ai evrovovg xal atovovg Blvav tucI m vocttv 
^xal vyiaivnvj ovrca ncD^ xnct rot; xa^ovg xai rov xaxa aih 
'rf}v agQaaxijficcrog Xiyontvov xai rcov rovrotg TtaQankricC&v! 
ivtiQy&g yicQ iv rovroig o XQvCiitTtog avakoyCav \ riva /3ot^489 
kirai 0&1i^c^at r&v iv rj} t'^x\i ror^ xccra rb cana xal xa- s 
^fov arpo^ xa^tj xal aQQcnarif^drcnv nQog aQQcsartjiucra xal 
voatindrcjv XQog voa/^uarcc xai vyitCag XQog vyCtiav xal ivi- 
^Ctcg ytQog ivi^Cav xal laxvog :tQog iajvv xal da&eviCag XQog 
dc^hviiav xal axkcig timtv ditdvrov rm» avviovvficDg Xtyo' 
fiivcnv ^tQog Satavra' xal yaQ rovvoiia xal rov loyov avrmv lo 
^ovktrai iivai rov avrov^ it ye d>) avvcivvfid tpviaiv vxoq- 
Xitv avrd. Scn^ oytog dv rig oQC^^rat xa^okov rifv iv rcS 
Oiificcri vdaovj dvayxatov tlvai rovrca xaX r^v iv ^XV ^^^ 
rbv avrbv rQoxov oQC^ea&ai, ort idv ow nQoxiirat r& 
XgvGinita dvakoyCav tatuaav ilijytta^aC n xal cpvkdxmvj li. 
ix rovrcav drikov. ti bi ixiXi^Q^]cag avrb xoatv ov xvyxdvti 
rov TCQore^ivrogy ovx dstoarariov iazl r^$ ofiotori/ro^, oJUUr 



& ttvi^c^ai pro cmitc^ai M. — 11 aute klvta ioaenuinut (Mltrat; 
cf. ProU. p. 108. — 16 crvTo xi noihCv M aitov moittp ABCn. — 



aliter affectio et aegrotatio aliaque id genus in 
sinimo dici solent.' Aperte hic Chrysippus eorum, quae 
iit animo sunt, cum iis, quae in corpore, quandam propor- 
tionem serrari vult aflectionum cum afiectionibus, aegrota* 
tionum cum aegrotationibus, morborum cum morbis^ sanita- 
tis cum sanitatC; boui habitus cum bono habitu^ roboriH cum 
robore^ imbecillitatis cum imbecillitate* ut semel dicam, om- 
uium cognominatorum cum omnibus; nam et nomen et ratio- 
nem eorum eandem esse Tult, si quidem cognominata ea 
esse dicii Quocirca, quocuuque modo quis universe morbum 
c-orporis definity eodem etium auimi morbum definiat necesse 
tn*t Velle igitur Chrrsippum proportionem uniyersam expli- 
care et serrare es his patei Quodsi aggressus hoc facere 
non assequitur; quod sibi pro])Osuit; non idcirco est a simili* 
tudiiie recedendum^ sed vitio yertcndum doctrinae utpoto 
falKuo. Hoc non minus cadit in sequentem eius totam ora- 



— 416 — , 

TQ didatSxakia iiefinxiop ag ovx aXri^^L rot^ro d^ ovdlv 
^TTOV avta xal xura rbv ifp^iijg v^tuQx^^ koyov anavta rov 
iv ra neifi na^av rj^Lxa. yQcitpH yovv tadi' ^dio xal xmra 

A^XQOTCOV ^tQofjxrai Zflvavi^ koyog* rj da r!jg ^'Vjr^j voCog 
^^^oiiOiordrT] icrl | rij roi; adtiarog dxaraoraoia» kiyirai da 
^Blvav odfiarog voaog t) dovuasrQia rciv iv avra^ d^SQiiov 
^xal pvxQOVj ^iiQov xal vyQOvJ' xal lurd okiya ^t) dh iv ra 
^iSi6(iari vyieia evxQuaia rig xai Ovii^srQia rcoi/ d' BiQti^v&v* 
xai Tcdhv i(p£^ijg ^oi^ura yicQ ilvai avBl^iav 0(6^ccrog ri^v dgi- 

io^Ori]v rdv Qtj^ivrcDv svxQaaiav* xai ndkiv icpBl^rig ^kiyarai 
*di xai raina ovxd:to rQonov iTci roi; oduccrog^ diori i/ iv 
^d^eQfiOLg xai irvxQotg xai vyQotg xai ^ijQoig yivouivri Ov^ita" 
^rQia ij ddv^^erQia iarlv vyiaia ?; vocro^, t; di iv vsvQoig 
^avfi^erQia r} davu^erQia iaxvg t} da^iveta xal ainovia ^ 

15 ^drovia^ ij dh iv roig niksat av^^icrQia i} dav^i/LBrQia xakkog 



1 dXriy^fi M. — 2 avx], codd. edd. uvza uos. — xdv ead. manu in 
xov mutatum M. — 7 vvyoov l^oou M.\B «/;. xal |. ChK; cf. rroU. 




XQo: 



12 yivofLivrj codd. edd. yivoutrt] nos. — V\ ^ davuuixQia om. M. — 
^ 6' ivsvQOig M. — 14 i} aavuuBXQia om. iM. — 



tionem^ quae est in libro morali de periurbatiouibus. Ibi 
in hunc modum scribit: Quare apte progressa est Z^no- 
nis oratio; animi autem morbus corporis iuconstau- 
tiae simillimus est. Dicitur autem corporis morbas 
calidi frigidi, sicci liumidi in eo inaequalitas quae- 
dam/ £t paulo post: ^Sanitas corporis temperatio 
quaedam bona et aequabilitas quattuor illorum, quae 
dixi, est/ Item deiuceps: ^Existimo enim bonum cor- 
poris habitum esse optimam eorum, quae dixi^ tem^ 
perationem/ £t mox: ^£t liaec non inepte in corpore 
dicuntur^ quia, quac iu calidis frigidis^ humidis 
siccis consistit aequabilitas vel inaequabilitas sani* 
tas Tel morbus est, in nervis robur vel imbecillitas fir- 



mitasque yel iufirmitas, in membris pulchritudo Tel 
deformitas.' Haec quidem, optime Chrysippe; omnia bene 



— 413 — 

g ^xais^ £i7C€Q (iijdl ijuivot xic aci(tara. aJJia vq ^ia^s; 
]aeL rig faog rav Hralxciv^ aa:reQ ovv xal kiyovCiv^ ov 
V ccvr]]v avakoyiav iiyia t/; v^^iii ^Qog xo aa^ia xatd te 

Ttcid^i] xal ra voa/juarcc yMi rijv vyCsiav. rt norB ow, m 
'/.naroi. ipaLt](i£v ca^ iiu^tg ngbg ccvrovg^ iixatBra rotg xata 6 

acjua nd^haC re xccl voai]uccai rcc rijg il^vx^g xd^tj' tC d% 
ovat7t:iog iv rco :fSQl ^rccx^div }]^ixcp yQaipH ramC» *ovr£ 
ccQ ^TfQi ro voaovv aciucc iarC rig rixvf]^ r]v TCQoaayoQBVO- 
av larQix}]Vj ovxt <i£ xccl srfpf ri]v voaovaav V^VZ^ i^i 
r? rixvij^ ovrB iv rjj xccra fiiQog ^ecsQCa xb xal d^BQamCa lo 
ci kBi^na^cci ravrrjv ix£Cvi]g, dio xaC^ xa^dncQ t£ «bqI 
K acouccrcc iarQm xcc^tjxu Tc5r re avfi^aivovrov avrotg sta' 
cov ivrog elvai^ cog eici^ccai roirro kiyeiv^ Ttal r^g ixdatm 
IxeCag ^eQaneCag^ ovro xcd rcp rij^ tl^^vxijg iatQa inifidXJiBt 
uqorioav rovrcov ivro^ elvcci. tog evt aQiara, xal on otJ- 13 
(og exBt, {idd^ot uv rtg rijg nQog ravta avakoyiag naQOZB" 



11 lniivriq M Corn. Usivoiq ABChK; cf. Proll. p. 21. ^ 16 ixoi 

ABCh. — 



'grotare dicimtur, si quidem iie illi quidem eorpore. Porsi- 
u quispiam Stoicorum dixerit, ut solent, non eandem esse 
liini f*t eornoris in jiflVctiKnc. mnrliis, Ranitate similitudinem. 
uid ergo, boni viri, corporis aliectibus et morbis animi 
irturbationes adsimulatis? Quid Chrjsippus in libro morali 
' ptniurbationibus ita scribit: 'Quemadmodum* enim 
•s nou ita se habet, ut ad corpus quidem aegrum 
)ectet ars quaedam. quam medicinam nuncupamus^ 
J auimum aegrum niflla spectet, ita ne in singulari- 
us et artis et curatiouis partibus haec illa debet 
55>e inferior. Quapropter, sicuti corporis medici 
^t in morbis, qui corporibus accidunt, coguoscen- 
is curationibusque unicuique generi accommodan- 
is versatum esse, ut dicere soleut, ita animi medico 
onvenit in hac utraque re versatum eese quam op- 
me potest. Id vero ita sc habere, si quis hanc 
roportionem a principi<i conferre voluerit; satis 



— 41« — 

xata iiridiv etaaiat/avxa xiiv vyCuav rij; ^ZV> ax^yii/t' 
xaiy duup&vjqCavxa d\ xal axaCidaavxa xi^v vocov. am ya^ 
fl voOog avoxdffo auu xa^olov ftoJUov, og Oiuxfov ifurpo- 
if^£v UQfixai, MQiltt^iuv ovv avxij^ xijv iwoiav t} rov 

6 fpvaei ovyyivoDg i» xivog dia^^oQo^ diaq^ogd' ovro ya^ iv 

442.£b9>itfr^ Wuixiov Gfficaxo. j oxt di avoxaxti» xi ioxiv i oaro- 

d£i|i$ ^dc xal Jtdaag ra$ xaxa niffog voaovg axffi^g JUffi- 

laiifidvH^ rdg xb xijg t^iiig inuiv xal xdg xov Couatog xal 

xdg iv xotg dXXoig ioioig xe Ttal q;vxoig^ ijdfi di xdv xalg 

wMof^aiv oXiugj ov lalsxov xarafta^siv. ovxm ydg^ ol^LOt^ 
xtu xdg araaia^vaag nolsig in^vJiitit xoXiita voaeiv iv iav- 
taig JiiyoiuVy ag dv iig iidpjv dxpiyiiiv&v x&v iv avxaig 
^vati avyyivav. aiixt} luv t; yivtx&xdx^ voaov MOtig ivvoia. 
t&v 6e dnkovaxdx&v iioffiiov ly xffog dXJiiila axdag ^tto^ 

15 tavxrig iaxl yevixii xal xavxtig £^* ijrrov, ixeiddv ^e^ffuip 



2 diaffav/fattTa M' 6ta<fapf]6avTa M' ^ProU. p. 71). — A verbis ictt 
yaff incii). excerpt. \lll codicum FP. — 3 dvtazd^ rt xai Com. — 
inl oixqov pro o); ca. M. — 4 xfgiXd^aBV MAB. — 5 in ttvos dia- 
ipoifas oixa P ^x t. 6ia<f^0Qdg ovt, F i% ttvog Siaipo^ oor. MAti 
in. T. Stafp9oQdg SiatpoQa' ovro> Coru. ChK. — 17 aotpufr^ P' iw 9. 
P*. — 6 nidzav cf. Sophist. p. i28 .\. — opiattzo M. — 7 imla^fid' 
vii FPMABCh mQtlaujf. K. — 10 in verbis ov falexov nataiui^fiv 
desinit ezc. XIII. — 



. diflcordantes sauitatem aiuini, dissentientes et discrepant«s 
morbuin creant. Morbus autem superius quiddam atque, ut 
paulo aute dixi^ generalius est, cuius notionem ita complect«- 
mur: morbus est rei natura co^natae ex aliqua corruptione 
disseusio; ad Iiunc modum a Platone in Sopliista delinitur. 
Quam quidem definitioneui generalem esse omnesque singu- 
lares morbos tum animi uostri, tum eorporis^ tum eeteroruu 
animantium stirpiumque^ denique totarum civitatum penitus 
compreliendere cognitu non difticile est. Ita enim sedi* 
tionibus, opinor^ int(\stinoque aliquo bello laborantes civi- 
tates aegrotare dicimus, propterea quod ii, qui in iis inter 
se cognati suut, in discidium ac pugnaiu venerunt. Haet 
quidem est morbi quam maxime generalis notio. Cum auteiii 
dicimus morbum esse siiupiicium partium iuter se. discor- 



— 415 — 

'xal acf^Bvttv xal ivtovovg xal arovovg slvai tucI rrt vodtv 
*xal vyiaCvBiv^ ovz& n&g xtcl rov Tcd^ovg xal rov xaxa av- 
'rt]v aQifCDOrtjnarog Xiyofitvov xal rav rovroi^g TtaQanlrjCi&v/ 
ivaQy^g yicQ iv rovroig 6 XQv6in:tog avakoyCav \ nva /3oi^4S9 
kirat oci^Cd^at rciv iv ti} i^vxu tof^ xara rb acifia xtd xa- s 
^av xQog nd^}] xal dQQfocrijfidrcDv TCQog dQQaor/ijUicTa xal 
i*o0}}^drci}v ^Qog voa/j^ara xat vyttCag XQog vyCsiav xal €Vi- 
lCccg TiQog Bvt^Cav xal lc%vog TCQog loxvv xa\ dc&BveCag nQog 
da^ivtiav xal anXcig eiTCttv d:cdvrc3v rSv awiovvfic^g Xtyo' 
\ii%*ci}v nQog axavra* xal yaQ rovvofia xal toi/ koyov avrciv lo 
(^ovktrai ilvat rbv avrov^ tl yt di; avvdvvgid tptiaiv vnaQ' 
Xtiv avrd. Sart^ onag dv rig oQC^tjrai xa^okov rijv iv tc5 
aci(iccri voaovj dvayxatov tlvac zovrcp xal rr^v iv ifvxy xard 
rbv avrbv xQonov oQC^ta^at. ort fitv ovv nQoxitrai rp 
XQvaCnncr dvakoyCav anccaav i^t^ytta^aC rt xal cpvkdrrtiVj 15, 
^x rovrGTv dijkov. tl 6t inixttQtfiag avrb notttv ov rvyxdvtt 
roi) nQort^ivrogy ovx dnoarariov iazl r^g oiioiorijrogy dkkic 



5 aviscd^at pro aal^sad^at M. — 11 auie tivai ioseruimuB fiaiXitai; 
cf. Proll. p. 108. — 16 avxo ro nottCv H aixov sroierv ABCn. — 



aliter affectio et aegrotatio aliaque id genus in 
animo dici solent' Aperte hic Chrysippus eoruni; quae 
iii animo sunt, cum iis^ quae in corpore, quaudam propor- 
tionem senrari vult afTeetionum cum aifectionibus, aegrota- 
tionum cum aegrotationibus^ morborum cum morbis^ sanita- 
tis cum sanitate, boui habitus cum bono habitu^ roboris cum 
robore; imbecillitatis cum imbecillitate, ut semel dicam^ om- 
uium eognominatorum cum omnibus; nam et nomen et ratio* 
nem eorum eandem esse Tult^ si quidem cognominata ea 
esse dicit. Quocirca, quocunque modo quis imiyerse morbum 
eorporis defmity eodem etiam auimi morbum definiat necesse 
est Velle igitur Chrysippum proportionem universam expli- 
care et servare ex his patet. Quodsi aggressus hoc facere 
non assequitur^ quod sibi pro])osuit, non idcirco est a simili* 
tudine recedendum^ sed vitio Tertendum doctrinae utpote 
falsae. Hoc non minus cadit in sequentem eius totam ora- 



— 420 — 

xata 6i rbv avrov tQo^top iv aviiiittQuc ftc^i^ vjtod^fnvoi 
yiveo&ai to xaklo^^ iv aiiergia 6i tiv^ ro alciog ilTcots^ 
astoQSi daixvvvatj xoitov uiv tijg ^'VXfj^ /cfpoiv cvitjutQic 
xdXXog iotin Ttoiav dh auatQia aloxo^. xaitoi yQmpti y^ 

5 ig)£^fjg av okiyov ifi:tQOC^iv avtov ztaQt^iiniv giioeov &di' 
*8ib xal xalri rj (dOiQa tvpi avakoyov Qi}d^iJ6€tai xari 

^ ^av(i}i€tQiav ti tiva xra aaviiuetQiav totavii tiv&v usQav.'' 

oti (liv ovv xata avuiiitQiccv ti tiva xal aOv(iiietQiev 

AA^totfivdi tivtav fiSQav tijg t^Z^S V ^tikijv ^ aioxQav | avtiiV 

10 cma kfxriov ioti xnl vyttcivovoav xal vocoiHfaVn oQ^oi 
etQijtai Tc5 XQvainTttp' tiva 8i iati taika tic T1/5 i^ii^ 
liOQitCj fi^ 8vv€C(ievog iizretvy G^g av iv ivi fiovci roi koytOtixo 
xal ti^v vyieiav (cvti]g xtcl ti^v vocov xal tb xdkkog xal ro 
alcxog reO^Cfifi/osN avayxi^atta iteQinkixBiv re rov koyttv xoi 

15 rcSi/ ivsQyatHv avtijg ag (isQoiv (ivfjiiovsveiv. itfiiijg yoinf 
olg 7taQ£&i(i}jv 0)61 yQacpw ^icti 8i yc tijg i^vxiig M*W* ^'« 



2t ^ cvufiiTQitt codd. edd. 17 deleyiinns. — 6 17 pro 17 M. — 7 9v»- 
iifXQiaw iq dufXQiav tonovdf M. — 8 verba ori lihw ovv nsqae ad lu^f 
om. M. — 13 xriv ante voaov om. M. — 14 ttvay%ai§i MABCL — 
loymv M. — 16 post 6i inseruimus y« coU. infra p. 421, 15. — 



quaram partium aequabilitas sanitas animi sit, quanim inae- 
quabilitas morbus. Eodem modo pulcliritudinem in aequabi- 
litate partium^ deformitatem eontra in earum inaequabilitate 
cum ponat^ quarum aninii partium aequabilitas sit pulchri- 
tudoy quarum iuaequabilitas deformitas, ostendere non pote^t 
Atqui post ea, quae supra attuli, yerba in Iiunc moduin 
scribit: ^ldeo pulclier et deformis animus similiter 
ex qualiumcunque partium vel aequabilitate vel 
iuaequabilitate dicetur.' Ex aequabilitate yel inaequa- 
bilitate quuliumcunque partium pulchrum aut defonuem 
animum et sanum aut aegrum dicendum esse recte quidem 
Chrysippus iudicaYit; quaenam autem hae partes sint, quo- 
niam dicere nequit, quippe qui in una sola parte ratiouuii 
sanitatem et morbum, pulchritudinem et deformitatem collo- 
cet^ implicare urationem functionesque animi quasi partes 
commemorure cogitiir. Sequuntur enim ea^ quae supra atl- 



417 — 



"ij aiCxos*' uk/M TCivra ntv, g> yivvatorarB XpvOinnSj ouxl£g 
Zciavra diij^.d^eg^ artodog dl ijfitv^ as intiyyiCkGi^ rtjv ava- 
Aoyiav rav iv rtj tvyji Ovif(ovvuws avrotg dvofia^iiivmv 
ug^d^vog tcto rijg vyuiag rt xa\ rijg voOov. &6n6Q yicQ 
vyiBuc 6ciuar6g icrtv ii ovfifLirQta r^v ankov6rdr<ov avrov ^ 
ItoQLOVn a dij xal 6roixita 7CQo6ayoQevoii£V ^ rov \ d^fQiiovi^l 
kiyto xal if*vxQov xal it]Q0v xal vyQOV^ xara rbv avrbv rpo- 
rror fiij av. ntuai^ x(ei i] rijg il^t^x^g vyUia 6V(iii^Qia ng 
Tc5r ankciv avrijg fiogtcDV rixtvd nori i6ri xal on66a xal 
o7t(og ixovrxi nQog dkkrjkcc. dtfk^siv dvayxatov i6r(u 6oi lo 
ai?,kovri ys ^r]dlv 7tfcQK/,Htl*itv cSr fTtrjyyeika. xai 67J xat 
7} v66og ij ri^g i^vxijg taoavrtog d^v^iisrQia ng l6tai xal 
ard6tg TtQog cukrjka rcov rcvrciv rovrcov ^oqI&v^ cdv ij ^vyLfLB- 
rQicc rfjg rl*vx^}g t}v {rytftcc" rd 61 fioQta rccika xaxd rbv 
ID.drova ro 4fvnoaidig iort xccl rb koyi6rtxbv iri te TtQbg is 
rovTOLg rgirov rb iTtidv^tirtxov' &6rs 6coiB6%aL tt/v rs rrfi 
vyisiag xal rijv rijg v66ov xaxd ndv bfioiovfira xijg irvxijg 
^Qog rb 6ciaa. oviMpoi^ovvra ^lv yaQ dkkijkotg Ta rQia xal 

3 iv xiis tlfvx^s M (ProlL p. 80). — 4 vyhiag MA. — xtig focov 
M AB T^; oxn. ChK. — 5 vy^ia MA. — 15 Xoyi^bv M loyimxoy A. — • 

disseruisti; sed age, eorum, quae in animo cum illis cogno- 
minata sunt^ proportionem^ sicut poUicitus es, nobis redde 
atque a sanitate et morbo exordire. '•Quemadmodam enim. 
sanitas corporis est simplicium eius partium^ quae elementa 
sippellamus, calidi dico et frigidi et sicci et humidi aequa- 
bilitas^ eodem pacto animi, opinor, sanitas aequabilitas qnae- 
dam erit simplicium eius partium, quae quales quotque sint 
quoque modo inter sc habeant; tibi explicare necesse erit, 
diimmodo iiilul oorum, quae poUicitus es, praetermittere 
velis. Atqne etiam morbus animi similiter inaequabilitas 
quaedam erit et discordia earundem harum inter se partium, 
qiiainmi aequabilitas animi sanitas esse dicebatur; snnt 
autem hae partes ex Platonis seutentia irascibilis, rationalis 
quaeque tertia his accedit, concupiscibilis, ut et sanitatis et 
morbi animi compurntio cum corpore in onmibus serretur. 
Cunsentieiites enim inter se hae tres partes nullac|ne in re 

Galeui de l'liic. Plat. ft Hippoer. Ubri. 27 , ' 



-' 

/ 



f 
f 



— 422 — 

^fiag Tov iv rotg na(fl rov Xoyov yeyQaii^iv&Vj 8ia &v 6v 
diii?.&£Sj ^S icriv ivvot^v ri nvov xal ^tQoXiji/acjv u^^iCfM, 
alXa €f:ieQ ixdortjv rav ivvoi&v xai :rpoAi2^*£G>r elvai (loqiov 
'Voniifig rijg i^vxijg, afiaQrdveig dcrrd. :[q&tov filv yitQ ov 

5 ifvxijs i%QH^^ dkka koyov ravra dvai (lOQia tpaCxaiv^ mCxiQ 
ovv xal yQdq>Big iv r^ x€qI koyov nQayiiarBia. ov yicQ diptov 
ravrov icri tvx^ '^al Xoyog' dX?.(og t£ xai 8id ri}g nQoyt- 
yQaniiivfig Qi^ceag ive6€£!i(o, rciv iv rg t^^xU Cvviifraiiivov 
&g iv n TUil 6 Xoyog icriv ov ravrbv 8s i*vxii icrt tuu ro 

10 iv avrij avviCrduevov. iicaira 8i, ei xal rovro rig idceuv 

440 dviXeyxxoVj dXXd roi rdg ye ivvoCag xal XQoX^ifSig \ ov fMQia 

rr^g ^'VX^S Bivat Xsxriovy dXXd ivsQyiiag rtvdg. ov8iv 81 ix 

rmv oixeiov ivsQysiav ovyxHrai^ ovrs ovv 6 otp^aXiiog ovti 

ro ovg ovre x^^9 ^^^ CxiXog ovrs dXXo rSv Trdvrav ovdiv 

16 dXXd eiciv iveQyftat (lev ofp^aXitoi ai rav ^jrpcj/iterov ixdcrov 
8i€tyv(iceig^ Xevxov xal iiiXavog xal ^av^ox} xa\ (faiov xm 
r^v dXX(ov andtnojVy ScneQ ye xat drog av ai rmv (p&vmv^ 



1 ante mv nos did inBeruimuB; cf. Proll. p. 107. — 



partes animi; quibus ratio in eo con^tat' Fortnsse nos ad 
illa reTocas, quae in libris de ratione scripsisti; quibus ex- 
plicaTisti rationeni esse notionum quarundam et anticipatio- 
num collectionem. At si uotiones anticipationesque singulas 
esse partes auimi arbitraris^ duplicem errorem erras, uuuiu, 
quod non animi, sed rationis partes has dicere debuisti; 
quemadmodum ipse in disputatione de ratione scripsisti. 
Niminim non idem est animus et ratio ac praeterea iu ora- 
tione, quum antea commemoraTi^ ostendisti ex iis, quae in 
animo consistunt, imum esse etiam rationem; animus Tero 
et, quod in eo consistit, idem esse nuUo modo possunl 
Alter error est^ quod^ etiam si quis hoc nolit rofutare, at 
notiones certe et anticipationes non partes animi, sed func- 
tiones quasdam dicere debuisti. Nihil ex propriis cuiusque 
rei functionibus componitur, neque auris neque manus neque 
crus neque quidquam aliud, sed oculi functiones sunt singu- 
lorum colorum, albi^ nign, flaTi, fusci ceterorumque distinc- 



— 419 — 

• 

xcct ^fvxQQV x«J Sq^raSi/ x«t vygciv auiTQia rig aivai Idynjrai. - 
acjiiarog yccQ aik}j yk p.6vov xa! oi^devog ziov aXXtav i6x\ 
voiSos, 3c7C€(f y£ xal ^ tov Xoyiotixov j otdctg ovdevog t£v 
ukXfov ictl nXiiv ^'V^t;^ voaog. 6 dl XQvOiinrog aiiaQtavH 
dirta xata trjv iv tovtoig didaOxa/Jav' TtQatov iiev^ ott 5 
diag>iQatai nQog avtbv iv alv rcS ttbqI na^cSv »/dtxc3 cvvcO' 
TrvfLCjg dvo^dod^ai kiycsv ti^v iv r)j il^^Xii ^^^^oi/ tjJ xata to 
Ociiiaj 8ia 81 tov nQcitov rciv 1 ?,oyixciv siTcd^ov avtijvii^ 
evXvtG) xal iv8taq>d^dQtp vyuCa' fzsii^^ ori fit;i/, oncQ dkij- 
O-cjg vxi^x^ro xatd to ^SQamxyrixov xcd ijd^ixov ikiyQatpo- lo 
(isvov fitfilioVj fi8vvri^ri 8Bi%at, ri di iori rovro; tav iiSQ&v 
Tfjg tln^xijg fl ^Qog alkrjka av^i^stQia re xal davfifiBtQiaj xad'* 
iqv vyiaivstv te Xiystat xal voCtiv. Tidina yaQ avt7]g td XB 
ncc9i] xal td voaijfiata x«d' sv vno^i^fvog yivs0^ai xo 
koytCttxov sixotag asropct 8stxvvvaij tivov (liv iiftt ^oqIov i5 
h T^ff ifvxfig vyista Ov^fietQiaj tivcov di y voaog dovynLBZQCa» 

l-UysTect MABCh Xiyritat E. — 3 post Aoytortxov deesse Tidetnr 
nai rov d^vfiotidovg necl tov imd^vfir^Ttnov. — G avrof M. — 9 fortasse 
legendum uj)dh dXPf^ag^ onBQ vnha%fro. — 12 post evfiftftgCa iDsercii- 
luus Ti Tuti davi^ustQia. — 16 post ovufifrpta insernimus tivmv 9% ^ 
voaog dcvf.i(ittQia, — 



diain; angustior tit definitio atque etiam magis^ « calidi et 
fricridi et .sicci et humidi inter sese inat^quaJitatem quandam 
dixerimus. Hic eiiim solius corporis, non alius cuiuspiam 
morbus est^ sicuti animi tautum morbus ratiociuautiB facnl- 
tatis cum ceteris facultatibus discordia ac seditio. Chry- 
sippus antem in hac doctrina dupliciter j^eccat, primum, quod 
a se dissentit^ cum in libro de ])erturbationibu.s morali mor- 
buin animi eadem vi qua morbum corporis uppellatum esse 
ait, in primo aut^m qnaestionum logicarum dissolubili pro- 
naeque ad corruptionem valetudini eum comjiarat; deinde, 
quod ne illud quidem, tjuod in libro, qu«»d d-tQaTrsmtxov et 
i]d^ix6v inscribitur, promiserat, vere demunstrare putuit. Quid 
illud est? Partium animi inter se atnjuabilitas et inaequa- 
bilitas, qua et valere et aegrotan* tlicitur. Quoniam enim 
periurbationes umn<*s et morbos in sula rationali facultate 
exsisti*re statuit, merito haesitat, qua ratiune demonstret, 



27* 






— 420 — 

xata 8h rov avrov rpoVov ip av^fittQia [lef^v vxod^efuvo^ 
yCvBC^ai zo xdkko^y iv auerQia 6i tivi to alaxog sixotekg 
anoQet deixvvvai, Jtoiav ulv rijg ilrux^ig iieQciv avftiurQia 
xaXXog iari^ noi(ov de a^iatQta alaxog. xaitoi yQatpBi yi 

a i^iB^fig av okiyov s^nQoa^ev airtoif TtaQt^iyniv Qiiatiav &di' 
*8ib xal xakri ij aiaxQa i*vxii avdkoyov Qti^fjaetai xorc 

' ^avfLfiitQiav ti tiva xal aavii^stQiav toi(iv6i ttvGiv iiSQav,^ 

ote (liv ovv xttta avfi^etQiav ti tiva tucI aavfi^cxQiav 

4iitoi(av8i tivxav ^SQoiv tfjg 4*vx^S ^ xakijv { aiaxQ^v | avr^r 

xo Hvai kextiov iat\ xtd vyirdvovaav xal voaovaav^ og^mg 
BiQiitai ta XQvaiTcnGi' tiva 8i iati tavta ra tfig ^lrvx^b 
fLOQia^ liri 8vvdii6vog sineiv^ dfg av iv ivi (iovg} t^ koyiarixp 
xal tijv vyieiav avtijg xal tijv voaov xal to xdkkog xal to 
alaxog tid^ifievog, dvayxd^etai neQinkixeiv re rbv koyav xal 

15 rav iveQyeiav avt^g ag (leQciv (ivrjiioveveiv. ifpeiijg yoiv 
olg naQe^ififjv ddl yQd(pei' ^eati 8i ye trjg irvxijg ft*'p*?? ^'^ 



jl ff avufiBTQia codd. edd. 17 deleviinns. — 6 ^ pro ^ M. — 7 avfi- 
(ifXQiav 17 ccfitTQittv TOioivdf M. — 8 Terba ori filv avv usque ad u«^r 
om. M. — 13 TTiv ante voaov om. M. — 14 ayayxcr(ct MABCh. — 
Xoyoiv M. — 16 post 9i inseniimus ys coll. infra p. 421, 15. — 



quarum partium aequabilitas sanitas animi sit, quarum inae- 
quabilitas morbns. Eodem modo pulchritudinem in aequabi- 
litate partium, deformitatem contra in earum inaequabilitate 
cum ponat^ quarum aniiui partium aequabilitas sit puleliri- 
tudo; quarum inaequabilitas deformitas, ostendere non potesit 
Atqui post ea, quae supra attuli, yerba in hunc modum 
scribit: ^ldeo pulclier et deformis animus similiter 
ex qualiumcunque partium vel aequabilitate vel 
iuaequabilitate dieetur.' Ex aequabilitate vel inaequa- 
bilitate qualiumcunque partium pulchrum aut deformem 
auimum et sanum aut aegrum dicendum esse recte quidem 
Chrysippus iudicavit; quaenam autem hae partes sint, quo- 
niam dicere nequit, quippe qui in una sola parte rationali 
sanitatem et morbum, pulchritudinem et deformitatem collo- 
cet, implicare orationem functionesque animi quasi partes 
commemorare cogitur. Sequuntur enim ea, quae supra ad- 



— 425 — 

4 

Tolg xata ro.<Tc9fi(r. av^ig ovv avali^tlfoiiai. xov Aoyov, tva 
dfj XI nfffag (xavov vvv anoldfiri. rijg vocov xijv iwoutv 
fv {tiv Tc3 nQ&ra Ttegl ^rt^Av ovvfxsfv 6 XQv6imtoq ava" 
loyov iiHv q^afiivog rijv fv t?/ in^xf] v66ov rg rotJ ^wfiatog- 
xaxaifxa6Bij lut^' ijv £VBH7it(6r(og fig mQnovg fj diaQQoCag^ 
ij xi xoiovrov ixn' xarh (livroi ro ^eQa^revrixov iqwXaii 
liiv ri]V ivvotav rrig votsov r^g ngog iavrov ovdlv fpQOVxUsag 
ivavriokoyCag^ i^tiytjcaa^at df, g>$ r-TfO^faro, r^v iv x^ i^vj^ 
voaov Sfia xotg alXoig^ oig ava?,oyov imaQxetv iv avx^ ipfjai 
XQog xo 6a(ut^ navranaOtv fjdtfvcirrjoe jiera rot; xal avyxitv ^^ 
iig xavrov xtjv ^* vyietav rfjg tvxiig ^al xb xdlXog: • ixl 
fiiv yaQ xov odiiarog axQifiag avra dtcoQi6aro r^v ftlv vyUiov 
iv r^ rc9V orotxfiafv 6tyiifiirQia d^fjicfro^. ro di xaXXog iv x^ ' 
xav fLOQimf. idtj?.a6i yccQ octfpcig rovro dta r^g XQoyiyQayL" ^^ 
liivfig oXiyov iunQOO^iv Q^Oicag. iv ^ r^v fiiv \ vyinav rot;449 
odfiaxog iv d^iQjiotg xal V^z^of^ xal IriQotg xal vyQOtg 

S lu99VfU909 pro Uapov vvv L. — 4 ri^t' anto ir t^ om. M. * — 
6 /r«t«^ L. — ulv pro liivxoi L. — Iq^^lctittto u\v MABCbK lipvld- 
iafuv L Iffviait nlv dok. — 9 iv ante avr^ inBernimnB; cf. PkolL 
p. 127. — 11 VYBiav LATA. — 18 iv tj roiiv cxoixfitav evy^ix^ 
LMAB xmv trxoix, iv avfUL, CbK; cf Proll. p. 60. -^ 



corpore finnt, explanaTisti. Sed nirsus ad institutam dispnta- 
tionem redeundum; ut idoneum aliquem finem nostra conse- 
quatur oratio. Morbi notionom Chrvsippus in primo de 
perturbationibus confudit, cum similem dixit animi morbum 
corporis constitutioni, qua facile in febres vel alvi fiuxus 
rel tale aliquid incideret, in libro tamen, qui est de sanan- 
dis animi morbis, servavit ille quidem morbi notionem nnlla 
habita ratione, quod sibi ipse repugnaret, sed animi morbum 
ceteraque, qiiae proportionem habere cum corpore ait, expla- 
nare, ut polHcitus est, omiiino non potuit. Accedit, quod 
sanitatem animi cum pulchritudine confudit. In corpore 
enim utrumque enucleate distin^dt, cum snnitatem in elemen- 
torum, pulchritudineiu in partium conrinnitate collocaTit, id 
quod aperte declaravit oratione, quam paulo ante adscripsi, 
ubi sanitatem corporis neqnabilitatem in cnlidis et fngidis, 
siccis et humidis, quae quidem elementa corporum sunt^ ease 



_ 426 - 

cvnkf/LBXffiav slvai Iq^tjciv^ Sneg dij Croixeta 6i}Xov6Ti' r&v 
atoftarav icriy ro dl TcdXXog ovx iv r?} rciv oroixfiiov^ aXXa 
iv r^ rHv noQiav CvfiiierQia avviaraad-ai vofii^Bij daxtvXov 
XQog ddxrvXov 8 tjXo vori xal avu^idvrav airt^v TtQog re 

^ (ttraxdQniov xal xaQTCov xal Tourot/ xQog nijxvv xal xi^x^&g 
XQog ^Qaxiova xal ndvnov ^Qog ndvra, xa^dnBQ iv ro 
nokvxkairov xavovt yiyQccxrai. ndoag yicQ ixdidd^ag fifiag 
iv ixsivc) rp OvyyQd^fiart rag avmiBTQiag rov aiOfLinog 6 
TIokvxkBirog BQyc^ rov koyov ifiB(iaiiaaB 8t]iiiovQyijaag av- 

10 8Qidvra xccrd ra rov koyov XQoardyfiara xal xakiaag 8fi tulX 
avrov rov dv^Qidvra^ xa^dnBQ xal ro avyyQaiifia^ xavova. 
ro ^v 8ij xdkkog roi} adfiarog iv rfj rc5i/ fioQiov- avfifiBTQia 
xard ndvrag iarQOvg rB xal g)ikoa6q)ovg iariv, ii 81 vyiBia 
rSv aroixBiav av ndkiVy drra norl av y, TtQog akktikd ian 

^ avfifiBrQia. bHb yaQ i^ oyxcDV xal 7c6qg)Vj &g^^axkiptid8fig 

wci^Bro^ rd rdv ^cicDv avyxBirat adfiarct^ avftfiBtQia rovratv 

^hOiarlv 71 vyiBia' \ bCtb i| drofiov^ dtg ^EnixovQog, BftB i^ 



5 liBti KaQntav M. — 10 verba inde a xata ra usque ad avipidna 
om. L. — 13 XB ante nal om. LABChK. — A Terbis ^ d\ vyitut 
incip. excerpt. XIV codicum FP. — vyu'a FPMA. — U nQocdlliila 
M. — 



ait, pulchritudinem autem non in elementorum^ sed in par- 
tium apta congnientia, digiti scilicet ad digitum digitorum- 
que omnium ad palmam pnlmaequc phmam partem et harum 
ad cubitum^ cubiti ad brachium^ omnium denique ad omnia 
positam esse censuit; quemadmodum in Polycliti canone 
litt-eris mandatum est. Tn eo libro Polyclitus cum omnes 
corporis proportiones dociiisset, opere demum orationem coii- 
firmaTii ex libri praeceptis statuam fabricatus, quam eodem 
nomine^ quo libnun, canona appelhivit. Pulchritudo igitur 
corporis ex omnium medicorum philosophorumque sententia 
in membrorum apta convenientia consistit, sanitas in ele- 
mentorum. quaecunque suut, inter se congruentia. Nam sive 
ex corpusculis et mentibiis, ut Asclepiades vohiit, animalium 
corpora constant, horura congruentia est sanitas; sive ex 
atomis, nt Epicurus^ sive ex homoeomeriis^ ut Anaxagoras, 



— 427 — 

ofLOioiiiQ&Vy cSg *j1vaiay6(fiicg^ stte ix d^ffiiov lud tlnfXQOV xal 
trKfov xa\ iryffov^ xcc^ansQ o tb XfvOtxnog doial^i xai xav- 
xeg ol Zrorxol xal ttqo avtmf ^AQiCtotiXfig xai 0s6(pffa(Stog 
xaX XQO xovxav ixi IlXax&v xal ^IxitoxQoxrig, ff x£v 6x01- 
Xiiwv xaxic navxa avfLiiBXQia xijv vyietav iQyatfxm. eC xol' & 
vw i^iXoi xtg anaoav xfjv avaXoyCav x&v xata xo oSfLa 
xotg xara xiiv tvxijv diaadtBiv, og vTcioxexo XQvOixxogj 
im6(tiai XQV ^oikov ix xivcnv axX^v mOavtX oxoix^iav Cvy" 
xetnivrjv xijv oXtiv tvxT^v^ iva iv xtj xovrav XQog aXXtjXa 
avfHLBXQut xrjv vyiBiav xaX xriv vooov avriig bvqij yivofidvfiVj ^o 
oTCBQ 6 nxdxav inoifiOB. XQvOinnog b\ wzb xavxfiv ^dwiqd^fj 
xfiv oiAOioxfixa dBtlai xaixoi vxooxo^vog ourc r^r xov xaXXovg 
xfjg tvxijg^ aXXic Btg xavxbv awixBB x^ vytBia xo xaXXog. 
xaxic yicQ xovg otxBiovg xov Xoyov nBQiafUwg xaAi;t/ fj alaxQOV 
iiffiaB yivBa^ai i^vx^v vyiaivovaa dl Ij voaovaa xag av <s 
ydvoixOy naQiXiXBV Big xavxov^ oifiai^ avyxic^v aiiqno xal §1^ 
dwaiiBvog I axQifiSg xb TtaX &Qtaiiivtag vxbq avx&v aarogMj-tfl 



6 vy9itt9 P. — in Terbis vy. /pyafftfa deein. ezcerpt. XIT oodcL 
FP. — 6 avtmv codd. edd. tiov nos; cf. Proll. p. 93. — 7 f9ia M^fiv 
pro ditiominv L. ^ 8 rov r^y pro zovtov L. — anl^v LMAB inXwg 
ChE. — 9 «vy pro tva L.^ ^ 10 vynav L. — 12 6i6diat MABChK 
diittu L. — 13 T$ ante vyuCa om. L. — 16 A rerbiB firy dwaftffvo^ 
inc. ezcerpt. XV codd. FP. — ' 



siYe, ut Chrjsippus opinatar Stoicique omnes et ante eon 
Aristoteles et Theophrastuii et prius etiam Plato et Hippo- 
cratesy ez calido et frigido, sicco et humido^ elementorum in 
omnibus aequabilitas sanitatem efficii Quodsi quis horum, 
quae in corpore sunt^ cum iis, quae in animo, similitudinem 
omnem, sicut poUicitus est ChrrsippuS; servare Vult, is pla- 
num facere debet ex quibusdam simplicibus quasi elementis 
constare iotum animum; ut horum inter se proportione sani» 
tatem et morbum eins contineri invcniat, id quod a Platone 
factum est. Chrysippus autem neque hanc sanitatis simili- 
tudinem, quamquam promiserat, neque pulchritiidinis demon- 
strare potuit^ sed pulchritudinem cum sanitate confiidit. Nam 
secundura proprias rationis divisiones pulehrum vel deformem 
animnm fieri dixit; at quo modo yel sanus rel aeger fieret^ 



— 428 — 

vac^Mj xa^ansQ 6 Tlkdxfov ijtohi6£v iv aJiXoig ti tio^ xal 
rc5 2Ioq>iarfj r^v ^iiv tc5v ft^egfDv rrjg i^vx^g XQog aJJitila 
CraCiv a7to(ft]va^£vog dvai voCov ^x^^? ^^^ ^^ TcaQaqfogovg 
XB xa\ aiiirQovg xivi^osig nvrijg^ roxnicri, rag ivefyeiag rag 

5 xa^' oQiifjvn aiCxog^ SanfQ yi riiv fisv avfiqxoviav n xal 
avyLyLfXQiav ^tQog a?,X}}la rciv (lOQiav avrijg vyinavj r^y di 
avfifisrQiav rav xivtjaaav xdX?.og. coan^Q yaQ ro aafia ro 
ocaXov iv r^ avniierQia rciv ^oQiav rijv yivaaiv iaxBi^ jcata 
rov avrov rQOTCOV ivBQyeia xaki] dia rt]v rmv xara fLtQog 

10 xtvijascav yiverca avfifierQiav. ovrco yovv xal oQxela^ca xal 
iiayxQaridlHV xai nakaieiv xal (iadi^siv evaxrmovcog xal 
xalag JJyovrai rtveg^ ersQoi dl aaxrifiovcag re xal aiaxQog. 
iv (ilv yicQ rf] aviifierQia rHv xaric i^iQog xiviljascov ro 
7cdX?.og rc5y iveQyeidv eari yvciQifiov^ xara 6h xriv dfUXQiav 

i& ro ataxog. exovat de xal at rov n?M.rcavog ^^aecg ix tov 



3 T^s t^vz^s L. — 4 ivsgyBiaq zoig om. L. — 7 ro ndlXog LMABChK 
ndXlog FP;cf. Proll. p. 116. — roaitFQ ys L. — 9 ivfQyfia xttlij LM 
ivBQyeia xaA^ ABCh iviQyna xofXi} FPK. — 10 yiyvBO^ai MABCh 
yivtcd^ai L yiyvfzai Corn. K yivfxai P. — 13 yag om. LMABChK 
— xov ndllovs rais ivigyBiaig L. — 14 ^jf^ijtfijttoy pro ymptfiov L. — 
tag dutTQiag LMABChK rf^v dfikZQiav FP; cf. ProU. p. 86. — 15 ro« 
araxovg L. — 



omisit^ propterea quod iitmmque, opinor, confudit neque 
potuit accurate distincteque de his quidquam pronuntiare, ut 
Plato cum aliis locis, tum iu Sophista fecit, qui aniini par« 
tium seditionem esso morbum dixit^ temerarias autem im- 
moderatasque motiones eius^ Iioc eat functiones actionesque 
ex appetitione natas, turpitudinem appellayit; quemadmodum 
concentum concinnitatemque partiuni eius inter se sanitatem, 
motionum pulcbritudinem. Ut euim corpus pulchrum ex 
partium aequabilitate nascitur; eodem modo actio pulchra 
ex singularium motionum gi^itur aequabilitate. Sic saltare 
et pancratio deeertare et luctari et incedere decore et pulchre 
nonnulli dicuntur, turpiter alii et indecenter. Nimirum ex 
congruentia singularium motionum pulchritudo actionum, ex 
diacrepantia deformitas manifesta est. Platonis autem verba 



— 425 — 

xotg Tuna ro.<Tc3fca. ccv^ig ovv avaAif^^oftat xov loyovj tva 
di^ ri XBQtts ixttvov vvv (cjiolctfiri, rijg v66ov r^v iwoutv 
iv (iiv rp ngdra negl nrt^Av GvvbiBfv 6 X^v6iicxog avA" 
Xoyov ixHv q>an€vog rijv iv t{/ in^yJi vocov rfj rov 6mfi€etog' 
TUXxaCraOBi^ Ttad^ iqv Evsftitr&rog fig Tvgnovg rj diafffotag^ 
71 n roioikov sxh' xara \tivrot to ^eQamvrixov itpvka^ 
filv T^v ivvoitev rrjg vooov rrjg Ttgog iavrov ovdlv tpffovrUsag 
ivtxvrioXoyiag^ iJ^tjyTjOaO^ai df\ ag viticxBro^ t^v iv r^ i^vj^ 
vooov ana rotg aXXotg^ oig avd?,oyov imaQXkiv iv ervr^ 9i}<Ti - 
XQog t6 Cafia^ navranaOiv i)dt>v«Tij<yf iieric rov xal 6vy%Btv^^ 
etg ravrov tiJv ^' vyteiav rfjg tvxfjg xal rb xdXXog: • ikl 
liiv yicQ rov 6diiarog dxQifiag avrtc ditoQiOttro rijv iilv vyUtav 
iv rfj rtSv 6roixfi(Ov OVfiftirQitt d-infvog, ro 61 xdlXog iv rg ' 
T(DV iioQitov. i6riXa)6i yaQ 6titp0g rovro 6iic rijg jtQoy€yQaii' ^* 
liivrig oXCyov iunQOO^ev Qi^oatogn iv rj rr^v iiiv \ vyisuxv TOt5449 
omiutrog iv d^eQfiotg xal in^xQ^^S xirt li]Qotg nal vyQotg 

2 Inpovfuvw pro luavov vvv L. — 4 rrjv anto ^i^ rj om. M. - — 
6 #x«tf L. — (ilv pro fiivtoi L. — itpvid^aro ulv MABCbK itpvXd- 
iapLiv L itpvlaif (ilv dob. — 9 iv ante etvt^ inBemimQB; cf. ProlL 

E, 127. — 11 vysittv LMA. — 13 iv tj riav moixtitav itvf^zxQitf 
MAB xnv 0Totx- iv Qv^a, ChK; cf. Prol]. p. 60. -^ 



corpore finnt, explanaTisti. Sed rursus ad institutam disputa- 
tionem redeundum, ut idoneum aliquem finem nostra conse- 
quatur oratio. Morbi notioncm Chrvsippus in primo de 
perturbationibus confudit, cum similem dixit animi morbum 
corporis constitutioni, qua facile in febres vel alvi fluxus 
▼el tale aliquid incideret, in libro tamen, qui est de sanan- 
dis animi morbis, servavit ille quidem morbi notionem nulla 
habita ratione. quod sibi ipse repugnaret, sed animi morbum 
ceteraque, quae proportionem habere cum corpore ait, expla- 
nare, ut pollicitus est, omiiino non potuit. Accedit, quod 
sanitatem animi cum pulchritudine confudii In corpore 
enim utrumque enucleate distinxit, cum snnitatem in elemen- 
torum, pulchritudineiu in partium concinnitate coUocarit, id 
quod aperte declaravit oratione, quam paulo ante adscripsi, 
ubi sanitatem corporis aequabilitatem in calidis et frigidis, 
siccis et humidis, quae quidem elemcnta corpomm sunt^ esse 



— 430 — 



4 

45H 



10 



d^VfLOP ydovatg xcd koyov kvTtcag Tcal navta aiJiy]Xoig zavra 
xiov cpkavQiag iiovrcav ovx tja&iljiii^a diacpeQoiisva; {^E.\ 
xal iSq>6dQa ye. [SE.\ ^vyytvr yi fiiiv i^ avdyxfig ^viixavTa 
yiyovB. \_&E.] Ttdg yccQ ov: \SE.\ csraCiv aga Tcal vocfov 
T^g tvXH^ novtiQiav kiyovrag ogd^ag igovjiavJ sira iq>Bl!jg, 
OTicog alojpg iyyivtrca \vyaig^ dit^icov cptfii' ^[SE,] xC d'; 
o0a xiviiOBcog ^eraaxovra xal axoztov riva ^i^uva xuQciiuva 
xovxov xvyjavBiv xad^ ixdaxtjv oQuiiv icaQacpoQa avxov 
yiyvBxat xal ccTtorvyxdvei^ noxagov avxic q>rjaoii€V tmo avn' 
liaxQiag xijg TiQog cckktf^M i} rovvavxiov vtco afiBXQiag cwxa 
TtdaxBiv; [& E,\ dtjXov cig vnb d(uxQLag. [SE.] dXlit fiiiv 
tlwxtiv yB iafiBv dxovaav itdaav ndv dyvoovaav» [GE.] 
acpodQa yB. [S S*] to yB firiv dyvoBiv iaxiv in dk^^Biav 



1 ndvxag M. — 2 r£ pro r<3v L. — ti9iiS(u9oc pro ^a^^qiu^a L. — 
3 ^vyyfv^ re L. — 5 post do^co? l^ovtLhv CfaE ^E. oq^ozaxa iihv ovv 
contra codd. iutteruerunt. — tT^' t^^/j L. — 6 xi 8* LMAB ri' rfij 
ChK. — 7 oGtu pro oou L. — yihxiiovta. LMAB ^ixdaiovxa Ch 
yLBxac%6vta K. — xi^iatva L. — niLQ^a^va L nn^tkfva MABChK; 
cf. Herin. L L p. 24; iladv. Advers. crit. [, 379. — 8 xvyidvii, L. — 
avx^v L. — 9 xal aToruyjpavft om. L. — 10 rij^ om. L. — verba 
avxd N. r. X, usque ad daizoiag om. M. — 11 fi^y ^}vxriv LMAB rijr 
ip. ChK. — 12 filv pro y« laufv L. — nais ... voovcav (aic) L. — 
13 ro dh (iriv L. — 



disserit: ^Ho.) Quid? in animis hominum deprava- 
torum nonne opiniones a cupiditatibus, iracundiam 
a voluptatibus; rationem a maeroribus omniaque 
haec inter se dissidere animadvertimus? (The.) Et 
maxime quidem. (Ho.) Atqui haec cuucta ex necessi- 
tate cognata sunt? (The.) Quidni? (Ho.) Seditio- 
nem igitur et morbum auimi pravitatem dicere licet* 
Deinceps turpitudo quo moJo in auimis gignatur, docet his 
verbis: ^Ho.) Quid? Illa^ quae motu praedita cum 
finem aliquem sibi propositum attingere nitantur, 
in singulis appetitionibus praevaricantur atque aber- 
rant, utruin iis ex cougrueutia inter se an contra 
ex discrepantia illud accidere dieemusV (The.) Ex 
discrepantia scilicet. (llo.) Atqui animos omnes 
Bcimus, quidquid ignorant, invitos ignorare? (The,) 



— 431 — 

^oQu&itivtjg tvxijg nuQafpvQov ^vvictio^ yiypofiivtjg ovdlv 
^ulko yiki]v MQa<pQoavv}j, {OE.\ %dvv filv ovv. [SE.\ 
\*vxiiv aQa avoqrov aiaiQuv xul a^tTQov (^niov* ovtg} fikv 
iv rc5 £og>iary Ilkdrav a7te<f}}i^aT0 aui x{(d^6?,ov xal xaza 
liiQos vxIq vyifias re xal xdkkovg^ alaxovs re x€d fotfoi;, 6 
x((d'6).ov filv vxoyQa^as rijv tvvoiav uvrviv^ xata niQog 6ij 
o:rU:; iyyivirtu rais tl^vxatg^ didd^ag. rug dl akkag avroir 
QifiiiS ovx okiyas ovcas iv nokkois r(3v au^^pafifictror, iv\ 
ots v:tlQ vyuias re xal xdkkovg^ aioxovs re xal vooov Siijk-iU 
i^^r, ov (loi doxst vvv eivai nuQari^BO^ai xatQos' akka lo 
ixfidicv vxIq vyuias tb xal vooav 6 ?.6yos ^ufv TtfQaiviirai 
dsixvvovoiv cjoavrcas 'InnoxQdrci rbv Ilkdrova yivcioxsiv 
vnlQ avrav^ ixl nkiov iv ixaivci} rc3i/ rotoHrcDy (ivmiovivcm 

Qtjift&V. 



1 i^fiovuivrjs L. — evpiamg MAB ^vv, LChE. — 2 rj pro nXnp 
LFP. - S ap' MABChK apor LP (F?). - 6 vyto vyitiag MABChK 
3r*pi ry. FP vn^g vy, L; ci. Proll. p. liU. — 6 anoY^dtpag L. — 
7 irdiddita L. — it om. L. — 8 iv nolXoCs riov ffvyypafitt. L post 
xuilovg collocaTit; cf. Proll. p. 118. — <ii\- j.ro iv otg L. '— ^ 9 vytiag 
V. — 10 AojcfiV L. — vvv orn. L. — 11 th-ol pro vntQ l*. — yooor 
V rotfovf P. — nai^aivrjrai M. — 12 i7t:ron(faz&i rov jtlatnva P Mnvo- 
%oarf,v rov nl. LMAB ' ImronQaxiiV %ut r. UL ChE; cf. ProU. p. 69. 
" 13 «<i'roi" L. — ixtivoig codd. edd. ixtivia do.*. — in yerbis fftiri;f*o- 
rft*06) fr]atnv desin. exc. XV codicum FP. ^ 



IMane. (Uo.) Ignoratio Tero nihil aliud est nisi 
aberratio aniuii, qui duiii ad veritatem contendit, a 
hcientiii et cugnitione aberrat. (Tlie.) Profecto. (Ho.) 
Aiiiuium igitur stultum turpf^m et iuconcinnum sta- 
tuert* decet.' Itu iu Sopbista Plato de sanitate et pulchri- 
tudine, de turpitudiue et morbo tum ^en«^ratim, tum singilla- 
tim dis^eruit, illud, luiu notioufm ivruui descri])sit, hoc, cum, 
<|Uumodo iu auimi> gitruereutur, d»M ait. fVt' ras eius ora- 
tioncs. quae uon p.ituae suut in mnlii^ eiu^ libris, iu quibns 
de saiiitate K ]iulchritudine, de tuq^itudiu** A luorbu dispn- 
tavity nun milii \*idi*tur in prao-enti.i a»l"r«*ndi lucus; sed 
rnui d<' t»anitat<* m^^rbisque disputuiniuiu uobis erit proban- 
duuique eaudeju c^m* Ilippucratis et Platuuis de his rebui 
sfutentiam, tum fu>ius eas t.ommemorabimus. 



— 432 — 

Nuvl df\ ovTf yiiQ icr^.cig mqi xakXovg ij vyuiag ^ 
a^Cxov^ ^ vootjudrav o Aiiyog oi^c ^tSQi novav rav^ rov 
6&fuxxo^^ alJLic niQl rc3i/ :ra^civ rijg tvxfjs i^ ^9X^iS Vf^^ 
nffowuirOj ztagaXetiHO ^iv rakXaj ro TtQoxaiiievov dl avro 

i pLovov avalt\i*ouai. ^TQoxeirai dl deixvvetv^ tog oura xa^* 
h^ ^OQiOV rijg i*vx9ig ovre y.ara fiiav avrijg dvva^uv al n 
XQiCHS yivovrat xal ru :td&fi avviorarai^ xa^caeQ 6 Xqv- 
CiTtxog ifpaaxev^ akka xal dvudfieig Ttkeiovg icvrfig eiaiv ere- 
Qoyevetg xal iioQia Ttkeito, ro uev dij rug dvvdaeig rijg ^x^^ 

10 TQeig elvai rbv aQi^^ov, alg e:tid^v^oviiev re xal ^viiovfie^a 

xai koyi^o^ed^aj xai IIoaei6civiog oiiokoyei xal 'j^Qiarorekr^g' 

455^0 de xal roig romtg avricg dkktlkcDV | xex(jiiQia^ai xid rijv 

irvxiiv iificiv fi») ^ovov ixeiv iv iavrij dvvd^eig xokkdgj akjM 

xai avv^erov ix ^oQiov vjtdQxetv ereQoyevHv re xai iia- 

15 tpeQOvrtov raig ovaiaig ^ Iit:toxQdr ovg iari xai Ilkdxmvog doyiuu 
xai fioi :tokka uev ildii :teQi riig dkti^eiag avrov dia xav 



8 li d^x^i^ o^ MABChK. — 4 naQaUiiifoaev L xagalii^tuv 
M AB jcct^aifiVo) utv LiiK; cf. Proll. p. 48. — tdlia L Talla MABChK. 
— 5 dvaltfK^outv L dvcikccvouat M. — 7 ovvtctavtai LM, — 9 A ver- 
bis x6 lihv di) inc. excerpt, XVI codd. FP. — 12 tmv tott avxa pro 
TOtff tonoig avtdg L. — iifx^9't^^^^ MAB. — tij ^xi L. — 13 iavt^ 
P. — 14 nal bia post tt M. — 



Nunc quoniam nec de pulehritudine ipsa per se Tel 
sanitate vel turpitudine vel morbis agitnr neque de solis 
corporis, sed de auiuii affectibus a pioncipio nobis proposita 
fuit disputatio, missis ceteris ad institutum ipsum reyertemur. 
Institui autem demonstrare neque in una parte animi neque 
' in una faeultate iudieia et attectus exsistere, ut Chrjsippus 
aflirmavit, sed plures es>e diversa:%que geuere tum facultatess 
tum partes. Faeultates quidem animi tres esse numero, 
quibus cupiamus et iruscamur et ratiocinemur, et Posidonius 
concedit et Aristoteles, locis vero etiam inter se sepaiatas 
esse animumque nostrum non modo facultates multas in se 
habere, verum etiam ex partibus diversis genere naturaque 
discrepaiitibuj» constare Uippoeratis Platouisque placitum est 
De cuius veritate multa a nobis iam supra dicta sunt multa- 
que etiam infra diceutur. Nimc redeo ad Chrysippum, qui 



— 433 — 

?fi:rQo6f^ev st^QfjTttij scoXXcc di iv roig iq>€lijg BlQtiCBxat, vwl 
61 ini xov XQvCinitov Kv^ig iTTccvfifLi /ii^Tf ricg dQYUiivag 
dvvdnatg 6iioA,oyouvT€i xara ri^v tl^vxh^ fjuav {ma(fX£tv^ alXit 
xaOav ivtQyBtdv re xal ndd^og iv rc5 koyiCTixa [lovm Cwi" 
OraC^ai tpdoxoi^ra^ ityj^* oTttog lac^ai XQ^ ^^ xd^ij yivoiieva b 
^ij^' oxtog xakvCai yavic^ai^ dtddcxovra, difjvix^ H^^ 
ovv Tcai nsQl rotaoi; TtQog iavrov^ acxBQ xal nsQl xafinoX' 
/.tav iriQtov^ iv nlv ra nQoriQCD TtfQt tifvx^g rt^ifuvog slvat 
Ticvrag dvvdtieig rijg tvx^ig^ (og iv rc5 tcqo rovrov yQafmuxxt 
^aQa^iliavog aircov rag QtjOeig iniSn^a^ xara dl ra xsqI lo 
Tifc^av fiifiXia XQtOeig rivag vndQx^iv ric nd&ij Tot; XoytCri' 
xov rijg fvxfig dxotptjvd^evog. dXXic iifiarg, a {ilv dXi]d'&g 
tixi^ liaQTVQia rdv 'JxxoxQurovg re xal IlXdrtovog doyiiax&v 
ov ra rvxoi^a voiiiXofiBv vxaQXftv etQrjfiiva re \ XQog avSQogiM 
ov avverov /loVo?', rAA« xal Gxevdotnrog axavrt tqoxc^ ro is 
xccktctov doyiia dtafidXXtiv. ii yuQ xaQt rav roiovxtov fucQixv- 



I Iv xaic MABCh. — in verb. tlQi]akxai deain. exc. XVI. — 2 ^i} 
dl pro iii,Ti L. — 4 Xoyto pro ^drw L. — 5 'nacxovxa pro ifac%. L. 
— u^doltai j»ro uij^^* ontai L. — 6 i^calvGut LMABCb. — 6iddanov' 
xui M. — » Tw «tpi xifvxfji nQOTftiio L; cf. ProU. p. 119. — 9 xavxa 
L. — ig MABChK ws- L; d Pn.ll. p. S;J. — li x6v na9f^v MABChE 
nudciv «ine Articulo L. — ^i^kitav M. — 13 nuifTVQta MABCh. — 
IC dia^aXiiv MAB dtu§ulXnv L. ~ 



ut*que facultated lius iues^jo iii auimis iiostris coucedit, sed 
onmes et actioues et affectus in sola ratioue cousistere affir- 
niat, neque, perturbationes quomodo aut ortae curari aut ne 
tiant proliiberi possint, docet. (Jua de re, sicut de aliis 
plurimis, secum dissidet, quippe qui in primo de anima libro 
ha» facultates esso posuerit, ut in superiore libro laudatis 
eius verbis ost»»ndi. in libris de perturbatiouibus rationalis 
aniuii ])artis iudicia quuedam pertuibatiiaies esse pronuntia- 
verit. Xos autcm cji, ijuae veiv dixit Chrviippus. locuple- 
ti>sima Hippocratis Platouisqiie decrctorum e.-sse testimonia 
putamus. quippe cuui ab homine dou inteHeir^^nt^ tantum 
dicta sint. sed qui veterum decretum omuibus modis labe- 
factare >tuduerit. Haec eniui de buiusremodi rebus testi- 
monia eorum esse solont, qui a veritate ipsa cotruntur verum 

(.•Irai de Hac. T')ji. tl M.p|'«>(.r hi ri. JS 



_ 434 — 

Qia xttxauayxcc^ofievav vnb r^jg alt}^Hag ifa^s yiViH^m, 
fieTafidvreg di TcdXiv iq>^ areQa rav vno avrov ysyQauuiv&v 
alg ro nQOX€i(isvov imSH^o^uv^ oxcng xal rourciy ivia yiv 
oig avrog elnev ov av^fpavsij ivia dl av rotg ivaQyidi fiaii- 

5 xaiy riva 61 xara afKpa 7t£:t?.rju(iik}irai. xal TtQcirov yi xahv 
avaidfio^av eig omQ inkBvr^aav 6 XQoysyQa^uivog fioi 16- 
yog, iog vyCsia xal vocog^ alaxog re xai xdXXog i^vxiig iv xol^ 
fiiQaOv yCvsrav avrijg xal ag ra (iSQi} ravra ivvoiaC re xal 
nQokr^^sig siaC, 0vyxGiQii<^G)^sv avra t?)i/ ys stQ&njv. oxt 

10 ^iv yicQ oXag ov X9^l ^circc rag ivsQysCag rCd^so^ai vo'aov ii 
vyCsiaVy akla alaxog y xd?J.og ^iovov, sCQ^raC jioi TtQoOtev 
on 61 ov6s st rig ovrc} avyxcnQfjosis j ra yovv i^ijg oQ^oi 
slQi]rai^ vvv inidsi^ai TtSLQdao^ua. siitsQ yicQ iv tc5 jidxsa^ai 

w 6vo XQCasig dk?.iiXcag // rciv xa^dv iari yivsaig^ dvdyxt] xov 

457 Svo TOi^cji/ XQCaecjv \ ijroi riiv eriQav (lev vndQxsiv ahfi}\^ 

rtiv sriQav 6s ^'sv6i} 1} d^fforsQag il;sv6stgj st rig xal rovro 



1 xcctavayyiaiofiivTj L. — 3 OTtfQ M. — 4 verba oig — ^via om. L. 
— ovd* pro 6h L. — avzoig LM. — 6 dvald§ouiv LM. — 8 ci*r^» 
yCyvetat L. — 9 avyxf^Q^f^of^^''^ ^- — avtrfV pro avt^ L. — r^r om. L. — 



fateri. Sed ad alia rursiis, quae ad reni propositaia ab eo 
seripta sunt, redeuntes ea partini sibi non constare, partim 
evidentibus rebus rej.ugnare, partim iitroquc modo peccare 
ostendemus. Ac primum quidem repetamus iliud, quoil iu 
extrema oratioue Chrysippi a me laudata positum est 
samtatem et morbum, pulchritudinem et turpitudinem auimi 
in eius partibus fieri partesque has notiones anticipatioues* 
que esse primum illi coucedamus. Quamquam euim supra 
diximus non debere omnino in actionibus morbum aut 
sanitatem; sed pulchritudinem tantum et turpitudinem poni* 
tamen etiamsi quis illud ipstim concedat, sequentia certe 
non recte esse dicta nunc couabor ostendere. Nam si ex 
duorum iudiciorum inter se [lugna oi*tns perturbationum iit 
necesse erit aut alterum verum esse, alterum falsum aut 
ambo falsa, si modo hoc aliquis coucesstnit, rationalem euim 
quaestionem liabet. Sive auteni ambo falsa sive alterum 



-- 4X} — 

ovyxiOQfjaetsVj hyjL ycig rtva g>/n/(jn/ ?,oyixt1v. &ne de afiqpo- 
T&'Qfcg tl'fvd{tg ene rljv irfQuv ccvTtov cc/.ij^t^ q:ait]iuv v:rap- 
XBiv^ ovdccudg y f^f^X^l ^^*' y.QLO£cov ?arcct ro nd^og, akkic 
li {ilv iCai,oiiv Ttcog a?Mi?Mig cn iCQtaeig ag STQog niariv, 
inix^iv avayxcciov tjuag iarat nhQ\ rtjg ro?*^ nQciynarog wtdQ' & 
l^o^. el dl 7] irtQa tpccivoiro uccxQa TrtaroriQa^ avyxccrccri^i' 
a&cct liiv xa\ nQccrrctv yi n xara ri]V avyxccrd^tatv^ ovx 
uneQiaxinrcog dij xa^cineQ et xcci rtg rijv t)doviiV aya%hv 
olimevog vnccQxetv exoi ri ^Qa^v sieQii?,xov eig rovvavriov 
il ei aovov to xa/A>v aycctov v:ro?xcupccvciOv o^cog m xai lu 
civrog avrtanC^aciv iriQccv vmi?,t]ytv exot :rQog to mi/ dtccrera' 
fiivtog ntarevetv i} ei^ xa^aireQ o IIvQQoVy auqtoriQag o/iort- 
uiog rtd^inevog inixot neQ\ rtjg ccnoqccaecog re xa\ avyxcxxa^i- 
Gecog. iv ovdev\ yccQ riov rotoxWcov avvicrccrat ro ncc^ogy 
cianeQ xca avrog o XQvatn:rog ivtcQytjg i6}\?,oiGe dta cov iv i:. 
T«5 :iQo rovrov yQccu^ceri TrccQediutjv Qt]aecav^ iv ccJg cpijaiv \ 
*ovx^ ei ditiiiccQrtjuivcog cpiQercct xa\ mcQtdcov ri xarcc tov45H 



1 loyiiti^v LMA XoytaTiiit/V BChK. — 2 avtmv om. M. — 4 iaition 
MABCh. — 9 nfgtilnm' MAB. - 12 >] om. L. — ytv^av MAB. — 
teaq