Full text of "The Colbertine breviary"

FRQM THE LIBR&RX OF

TROSIITY COLLEGE

Presented A.D. 1992

David & Mary Neelands

HENRY BRADSHAW
SOCIETY

founbcb tn f#e "Bear of Our &orb 1890
for f#e ebtftng of (Rare &tfurgtcaf

VOL. XLIII.

ISSUED TO MEMBERS FOR THE YEAR 1912,

AND

PRINTED FOR THE SOCIETY

HARRISON AND SONS, ST. MARTIN'S LANE,

PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJESTY.

THE COLBERTINE BREVIARY

EDITED FROM THE COPY IN THE

BRITISH MUSEUM

(C. 35- f- 2I-)

T. R. GAMBIER-PARRY, M.A.

Magdalen College, Oxford.

IN TWO VOLUMES.
VOL. I.

feonfcon.

1912.

LONDON :

HARRISON AND SONS, PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJESTY,
ST. MARTIN'S LANE.

137145
FEB 5 1992

TABLE OF CONTENTS OF THE FIRST

VOLUME.

PAGE

INTRODUCTION vii

BIBLIOGRAPHICAL NOTE xvi

CALENDAR xxviii

TABULA DISTRIBUTIONS PSALTERII COLBERTINAE xl

BREVIARIUM COLBERTINUM

PSALTERIUM I

COMMUNE DE TEMPORE 13

PROPRIUM DE TEMPORE 31

PROPRIUM SANCTORUM USQUE AD DIEM 24. MARTII 199

INTRODUCTION.

THE Breviary here printed represents a private venture on the
part of Jean-Baptiste Colbert, the great finance minister of King
Lewis XIV. Through the courtesy of Monsieur Bondois, of the
Bibliotheque Nationale, a search has been made through Colbert's
manuscript papers in order to discover if there were any docu
ments which might throw some light on its age and composition,
but without result. The book having been compiled exclusively
for his own use and that of his household there was no need of
any preface explaining its scope. We are, therefore, reduced
for any information on the subject to a few bibliographical
notices subsequent to the death of Colbert, and to some
manuscript notes of a rather uncertain character that exist
in some of the copies. Two main facts appear to arise from
these : the first that the author^ was the Abbe Jean Gallois,
possibly in collaboration with Etienne Baluze, the famous
bibliographer, and the second that the book was printed in or
about the year 1679.

The Abb Jean Gallois was born in 1632. He was editor of
the Journal des Savants from 1665 to 1674, and was afterwards
secretary of the Academic des Inscriptions et Belles-Lettres.
In 1673 he was elected a member of the French Academy, and
must therefore have been a person of some eminence. He was
long attached to the service of Colbert and remained with him
till his death, when he became a professor of Greek at the
College de France. He died in 1707. Etienne Baluze was also
for many years in Colbert's service as librarian, and by his wide
bibliographical knowledge built up Colbert's library into one of
the most important of his time. It is therefore quite possible
that they may really have been the compilers. The Copy No. 4
of those quoted below also mentions a Dr. Faure as a collaborator.
He appears to have been a prominent bibliophile of the period,
whose library came to the Bibliotheque Royale in 1701.

The question of the date of printing is not so clear. Most of
the copies in their manuscript notes give the year 1679, but in
the Copy No. 10 it is stated that Colbert used the book regularly

viii INTRODUCTION.

during the last eight years of his life. Now he died in September,
1683. If, therefore, he used it during eight years it must have
been printed in 1675 at the latest, and the marks of usage shown
by Copy No. 5, which bears Colbert's arms on the sides, point
to a time before rather than after 1679.

On the other hand, by far the majority of the liturgical forms
follow the reformed Paris Breviary of Archbishop Frangois de
Harlay, which was not published till 1680. A commission to
revise the preceding Paris Breviary was appointed by Arch
bishop Hardouin de Pere'fixe, 1 the predecessor of de Harlay, in
1670, and was continued by his successor ; but it does not
appear that either Gallois or Baluze was a member of it. One
can only therefore suggest that owing to the high position
occupied by Colbert they were enabled to make use of the
work of the commissioners before the new Paris book was
actually issued.

It has been frequently stated that this book is only a reprint
of the Breviary of Cardinal Quignon. It will perhaps be
sufficient to give two extracts from the life of Quignon in two
biographical dictionaries.

1. The Biographie Universelle, Paris, 1823, vol. xxxvi. p. 412,
referring to the Quignon Breviary, says as follows :

II a 6t6 reproduit en 1679, a Paris, in 8, sous le litre de
Breviarium Colbertinum. Cette edition fut faite pour 1'usage
particulier du grand Colbert : aucun exemplaire ne fut mis dans
le commerce. Afin que le volume ne fut pas trop gros on n'y
insera point les legons tirees de I'^criture sainte ; seulement on y
laissa a la fin un filet de soie, pour mettre en feuille la Lefon de
fecriture occurrente, extraite de la Bible de Vitre".

2. Diccionario historico 6 biographia universal, Barcelona,
1834, vol. ix. p. 20 :

La Ultima edicion, ne la cual no se puso en venta ningun
ejemplar, fue impresa en Paris, 1679, en 8, para el uso particolar
de Colbert, con el titolo de Breviarium Colbertinum.

But a very superficial comparison will show that this is not
the case. There is indeed a fresh distribution of the psalter,
and an attempt at reading the whole of the Bible once in the
year ; but this is not enough to enable us to say that the
Colbertine Breviary is a reprint of the Quignon.

The majority of the hymns are either the revisions of

Urban VIII. or the new compositions of Jean-Baptiste Santeul.

The legends of the saints are scarcely ever the same as

those of Quignon, and but few of the patristic homilies. The

1 Gue"ranger (P.), Institutions liturgiques, Le Mans and Paris, 1841, ii. p. 75.

INTRODUCTION.

rearrangement of the recitation of the Psalter in no way resembles
Quignon's, and Quignon does not provide for lessons at Prime
and Compline. But more noticeable than anything else is the
very much greater number of anthems. Proper anthems
and versicles are provided even at the Little Hours for a large
number of saints' days and other feasts. Again, Quignon never
reverts to the full Mattin service of three Nocturns and nine
lessons, with a respond after each lesson, and an anthem to
every psalm. Here such a full service is restored at Christmas, the
last three days before Easter (Tenebrae), the Assumption, All
Saints, and All Souls. At Easter and Pentecost the full service is
also recited, but with one Nocturn only at Mattins after the usual
manner of the Roman Breviary. Colbert also provides anthems
for all the psalms at Lauds and Vespers on these days. The
resemblances to Quignon appear to reduce themselves to the
three fundamental principles observed in compiling this book,
that is to say, the complete recitation of the Psalter once a week,
the reading of the whole of Holy Scripture once a year, and a
reduction of the length of the office to be recited daily. The
use, however, of the terms Dominica post adventum for the
Sundays between Christmas and Epiphany, and Dominica
vagantes for the Sundays between the 2nd after Epiphany and
Septuagesima, and, if necessary, before Advent, appear to be a
borrowing from Quignon.

THE PSALTER.

Though the compiler of this book seems to have followed
the reformed Paris Breviary of 1680 in the main, the arrange
ment of the Psalter is by no means the same in the two books.
The Paris revision follows the traditional or " Gregorian "
distribution, but Colbert has introduced an entirely new
arrangement. This is probably responsible for the statement
that it is a reprint of the Breviary of Cardinal Quignon, though
here again the two distributions are scarcely ever in agreement.

The same principle is here kept in view, which all other
reformers of the Divine Office have maintained, both before and
after Colbert, namely, a clear and unobstructed recitation of the
whole psalter once every week. The days on which there are
proper Psalms are reduced to the great festivals of the Church,
Christmas, Easter, Pentecost, the Assumption, and All Saints,
together with the last three days before Easter, and the
commemoration of the Faithful Departed (All Souls) on
November 2. Under the old system the psalm Beati immaculati
was recited daily at the Little Hours without any intermission,
besides the fixed psalms at Compline, and in part at Lauds. In

x INTRODUCTION.

order, therefore, to maintain a weekly recitation, the whole of the
remainder of the psalms had to be distributed over Mattins,
Lauds, and Vespers.

In order to remedy this, Quignon, as well as the later French
reformers of the eighteenth century, adopted the principle of
selected psalms, endeavouring as a rule to give three psalms to
each of the eight hours, the Lauds canticles and every sixteen
verses of Beati immaculati counting as one psalm.

The same object is here attained by a minimum of disloca
tion of the traditional order. The whole psalter of 150 psalms
is recited once every week, except that Venite exultemus is used
only as the daily invitatory psalm at Mattins, and part of
psalm 30, In te Domine, is recited twice, the first six verses at
Compline on Sunday, and the whole of it at Mattins on
Monday. Beati immaculati appears in its old position on Sundays
only, and the fixed Lauds psalms, the two, Deus Dens meus and
Deus misereatur, and the three 148-150, appear respectively only
on Monday and Tuesday. The seven Lauds canticles are
retained according to the old tradition.

Only the first few of the Mattins psalms are retained in place,
according to their length. Indeed, the statement in the long intro
duction to Copy No. 10 printed below, that the psalter was divided
a la pendule is by no means exaggerated. The amount of space
taken up when they are printed in full is four pages or a little less
for Mattins daily, and from a page and a half to two pages for
the other hours, except at Lauds on Saturday, when the long
canticle Audite cceli is recited. The remainder of the psalms
discarded from Mattins are distributed over the Little Hours and
Compline during the remainder of the same day, except that the
Sunday psalms 1020 are distributed over various days and
hours throughout the week, and the last two on Saturday, 107
and 108, are given to None and Compline on Friday.

The Vespers psalms remain unaltered from Sunday to
Wednesdays, but on Thursday, Friday and Saturday, some of
them are given to Compline. A tabular view of this distribu
tion is given below (p. xl.) in order that its plan may be seen
more conveniently.

ANTHEMS.

The reduction of the number of Anthems has been a marked
feature among many of the reformers of the Breviary. Cardinal
Quignon in his first recension had omitted them altogether, but,
yielding to the pressure brought to bear upon him by the Sorbonne
and others he consented to reintroduce a small number of variable
anthems at Mattins, Lauds, and Vespers, and fixed anthems
at the Lesser Hours. Dr. Wickham Legg, in his introduction

INTRODUCTION. xi

to the reprint of the second recension of the Quignon Breviary 1
has gone very fully into the question of the retention and
omission of Anthems by reformers of the Divine Office, and it
only remains to give here an explanation of the use followed by
Colbert.

Common anthems are provided at all the Hours as well as
for Magnificat and Benedictus ; for general ferial use, in Advent,
in Lent, in the Easter season, and for each of the different
Commons of Saints. Proper anthems are likewise provided at
all the Hours on a large number of the more important Sundays,
as well as for all great Festivals, the more famous Saints, the
Dedication of a Church, and the Saturday Office of Our Lady.
On other Sundays, proper anthems are supplied for Magnificat
at both Vespers, and for Benedictus. These anthems are as a
rule the same as those in the Paris Breviary of 1680, but not
always from the same place. Owing to the fact that with very
few exceptions Little Chapters and Responds are omitted, Colbert
was enabled to make use of them for anthems. He therefore
frequently turns one of the Mattin Responds or a Little Chapter
into an anthem. He frequently makes also a slightly different
use of the anthems at the Little Hours from that of the Paris
Breviary. The five anthems at Lauds are there distributed as
follows : the first three go to Prime, Terce, and Sext ; the fifth
to None ; and all five are again repeated at Second Vespers. Here
the anthem at Lauds is taken from elsewhere, either from a
Little Chapter or a Respond at Mattins, or sometimes a new
one is composed. The five Lauds anthems are then distributed
in order over Prime, Terce, Sext, None and Vespers ; None
thus having the fourth. Separate anthems to every Psalm at
Mattins, Lauds and Vespers are restored on the great festivals
spoken of above, when the full service is retained.

With regard to the text followed, it has been generally stated
that the French reformers altered the Anthems from the text
of the old Breviaries in order to follow the exact words of
the Vulgate. The story of the healing of blind Bartimaeus as it
occurs on Quinquagesima Sunday in the Roman Breviary and
in Colbert's text, may be compared with the account given
in the Gospels of St. Mark and St. Luke. It will be noticed
that the reformed anthems are for the most part a cento, and
do not follow the actual words of either Gospel throughout.

I. Breviarium Romanum, Antverpiae, 1655.

Ad Primam. Iter faciente lesu, dum appropinquaret lericho,
caecus clamabat ad eum, ut lumen recipere mereretur.

1 H.B.S. vol. xlii. 1912, p. 54.

xii INTRODUCTION.

Ad Tertiam. Transeunte Domino clamabat caecus ad eumr
Miserere mei, Fili David.

Ad Sexlam. Et qui praeibant, increpabant eum ut taceret : ipse
vero multo magis clamabat : Miserere mei, Fili David.

Ad Nonam. Caecus magis ac magis clamabat, ut eum Dominus
illuminaret.

Ad Magnificat. Stans autem Jesus jussit caecum adduci ad se,
et ait illi : Quid vis ut faciam tibi ? Domine, ut videam. Et Jesus
ait illi : Respice, fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit et
sequebatur ilium, magnificans Deum.

2. Breviarium Colbertinum, below, p. 59.

Ad Tertiam. Bartimaeus caecus juxta viam mendicans, ccepit
clamare ; J esu, fili David, miserere mei.

Ad Sextant. Qui praeibant, comminabantur ei ut taceret ; ipse
vero multo magis clamabat ; Fili David, miserere mei.

Ad Nonam. Stans Jesus praecepit ilium vocari : et vocant
caecum, dicentes ei ; Animaequior esto : surge, vocat te.

Ad Magnificat. Dixit illi Jesus : Respice, fides tua te salvum
fecit. Et confestim vidit ; et sequebatur ilium magnificans Deum.

3. Evangelium secundum Marcum, x. 46.

Bartimaeus caecus, sedebat juxta viam mendicans. Qui cum
audisset quia Jesus Nazarenus est, coepit clamare et dicere : Jesu,
fili David, miserere mei. Et comminabantur ei multi ut tacerent.
At ille multo magis clamabat, Fili David, miserere mei. Et stans
Jesus praecepit ilium vocari. Et vocant caecum, dicentes ei :
Animaequior esto ; surge, vocat te. Et projecto vestimento suo
exiliens, venit ad eum. Et respondens Jesus dixit illi : Quid tibi
vis faciam ? Caecus autem dixit ei : Rabboni, ut videam. Jesus
autem ait illi : Vade, fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit,.
et sequebatur eum in via.

4. Evangelium secundum Lucam, xviii. 35.

Caecus qUidam sedebat secus viam mendicans . . . et
clamavit dicens : Jesu, fili David, miserere mei. Et qui praeibant
increpabant eum ut taceret. Ipse vero multo magis clamabat :
Fili David, miserere mei. Stans autem Jesus jussit ilium adduci
ad se. Et cum. appropinquasset, interrogavit ilium, dicens : Quid
tibi vis faciam ? At ille dixit, Domine ut videam. Et Jesus dixit
illi : Respice, fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit, et
sequebatur ilium magnificans Deum. Et omnis plebs ut vidit,
dedit laudem Deo.

LESSONS.

The system of lessons represents an entirely new departure.
In all reformed Breviaries in which the principle of a complete
recitation of Holy Scripture once throughout the year is

INTRODUCTION. xiii

maintained, the portions to be read each day at Mattins are
printed in the text. This is naturally essential in a book
prepared for public recitation in choro, but in one compiled for
private use there is not the same necessity. Accordingly the
lessons at Mattins are not printed here. Colbert appears to have
had an unbound Bible of the same size as his Breviary, and to
have slipped quires of it between threads of silk which were
placed in his copy for that purpose. Only one, however, of the
copies which have been examined contains these threads, and that,
though it was in Colbert's possession, does not appear to bear
many marks of usage. Unfortunately there is no record to
show how he divided up his reading throughout the year. We
only know that he read three lessons at Mattins, which may
have been of the same length as the three lessons in one
complete Nocturn of the older books. He also read a Scripture
lesson at Compline. This is provided at the very beginning of
Compline, thus taking the place of the old Lectio brevis,
Fratres, sobrii estate. On page 22, second column, below, the
rubric occurs, Deinde dicitur Lectio, ut in Proprio de Tempore.
But on page 31, the only rubric is, Lectio initio Completorii
recitanda habetur in libro Lectionum. We are therefore led to
conclude that the portions to be read were definitely marked off,
and that Colbert did not merely read only as much as he felt
disposed on each occasion.

In order that the amount to be recited at Mattins should not
be excessive, the lesson on the Gospel taken from a homily of
one or other of the Fathers, and ordinarily read at the Third
Nocturn at Mattins, is here transferred to Prime and read after
the collect Dirigere et sanctificare, in the place formerly occupied
by the Lectio brevis, or the reading of a Canon. It usually
comprises the whole of the three lessons of the third Nocturn
made into one lesson, and recited without a break, but occasion
ally a short paragraph of the lesson is omitted at the end.

The lessons from the lives of Saints and for other festivals, such
as the Exaltation of the Cross and the like, are also transferred
to Prime, but to a point immediately after the collect Domine
Deus omnipotens, qui ad principium, in the place where the
Martyrology is read in the quire office. This also comprises, as
a rule, the whole of the three Mattins lessons read as one, or the
ninth lesson of the third Nocturn, as the case may be. These
lessons are with very few exceptions the same as those in the
reformed Breviary of Paris of 1680. Occasionally, however,
they have undergone a certain amount of editing, and sometimes
a final paragraph has been omitted. The rubrics at Prime
appear to admit of the recitation of the patristic homily and
also of the Saint's lesson on the same day, so that on a Sunday

xiv INTRODUCTION.

which is also a Saint day there will be the same amount read as
in a complete Nocturn of nine lessons.

During Lent, from Ash Wednesday to Monday in Holy
Week inclusive, instead of the homily on the Gospel of the day,
which we find in the older Breviaries, the whole of the Gospel
itself is recited in the place of merely the first verse or so
followed by the words et reliqua.

HYMNS.

The number of Hymns is here very much reduced. In the
Ferial Office only one hymn is provided for daily use throughout the
week at Mattins, at Lauds, and at Vespers. Special hymns are
provided for use in Advent, Lent, and the Easter season, as well
as on many feasts and in the Common of Saints. The hymns at
the Little Hours remain unchanged. The reformed Paris Breviary
of 1680 still retained, as had its various predecessors throughout
the sixteenth century, a large number of the ancient hymns in
the form which they had previous to the revision of Pope Urban
VIII. The hymns Urbs Jerusalem beata for the festival of
the Dedication of a Church, Tibi Christe splendor patris on
Michaelmas Day, O Lux beata Trinitas, and many others remain
untouched. Unfortunately, though Colbert's editors have in
so large a measure followed the usage of this revision, yet
they have taken a number of hymns from the Roman Breviary
as reformed by Pope Urban. The three hymns quoted above
appear as Celestis urbs Jerusalem, Te splendor et virtus Patris,
and Jam sol recedit igneus. The great hymns of the Passion,
however, as well as some others, remain in their pre-Urban form.

There have also been added many of the compositions of
Santolius Victorinus or Jean-Baptiste Santeul, canon of Saint
Victor, who wrote a large number of hymns for the reformed
Breviaries of Paris and Cluny, and who is so vigorously
condemned by Dom Prosper GueVanger. 1 In fact, Colbert's
editors appear to have followed in the same track as all other
reformers of the period, and to have preferred hymns written in
a pagan and Horatian style to those consecrated by the use of
many generations of Christian people.

LITTLE CHAPTERS AND RESPONDS.

The use of Capitula or Little Chapters had been totally
abolished by Quignon. They appear in Colbert only on the
great festivals of Christmas, Pentecost, the Assumption, and All
Saints, where they are followed, except at Vespers, by a

1 Gu^ranger (P.), Institutions liturgiques, Paris, 1841, vol. ii. pp. Il6 sqq.

INTRODUCTION. xv

Responsorium breve, recited in the same manner as in the Roman
and Parisian Breviaries. On other days when there are no
Little Chapters there is only a single Versicle and Respond at the
Little Hours between the anthem after the Psalms and the Collect
for the day. The Versicle is, as a rule, taken from the beginning
of the old Responsorium breve and not from the single separate
Versicle and Respond, which occur at its close in the older
Breviaries.

The larger responds (Responsoria prolixa) recited after the
lessons at Mattins, which had been omitted by Quignon because
they! " did break the continual course of the reading of the
Scripture," are also omitted here, except on the days mentioned
above as having Little Chapters, as well as on the last three days
before Easter, on All Souls, and in the Officium defunctorum.
A respond in a similar form also occurs after the Little Chapter
at Vespers, thus following the use of the Parisian books, and
not the Roman. On other occasions all lessons conclude only
with Tu autem, etc.

To Dr. Wickham Legg, our Chairman, is due a special
expression of thanks for continuous help and advice during the
preparation of this edition, and notably for re-examining for me
the various copies in the Paris Libraries, after the discrepancies
noted on the following pages were discovered. Also to the
Rev. H. A. Wilson, who has most kindly read through the whole
of the proofs, and to the Rev. E. S. Dewick. Also to Monsieur
Henri Omont, membre de 1'Institut ; to the Rev. H. M. Bannister,
for examining the copy in the Biblioteca Angelica at Rome ; to
Monsieur G. Bernard for assistance at the Sorbonne and at the
Bibliotheque Nationale ; and finally to Mr. Henry Littlehales
for undertaking the laborious task of reading the whole of the
proofs of the text with the copy at the British Museum.

T. GAMBIER-PARRY.
OXFORD, Oct. 1912.

BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

A description here follows of the different copies which have
been examined, as some of them contain manuscript notes and
other details of a certain importance and interest.

i. This copy is in the British Museum, under the press
mark C. 35. f. 21. It was formerly in the possession of
Mr. F. H. Dickinson, of Kingweston. He has written in pencil
on the verso of the first leaf the extract from the Biographie
Universelle 1 under Quignonez, quoted above.

On the second leaf is written :

Breviarium Colbertinum

hoc est | singulariter dispositum et editum | a Joanne Galloys ad
usum | J. B. Colbert Regni administri | Parisiis, Muguet, 1679 in-8.

Then follows in another hand :

" La singularite de ce Breviaire consiste en ce qu'il n'y a aucuns
renvois. 2 II a et fait expres pour 1'usage de M. Colbert, Ministre du
Royaume et Ton n'en a tire qu'un certain nombre d'exemplaires pour
1'usage seul de sa maison. Ce volume n'est point commun ; mais il
etoit autre fois beaucoup plus cher et plus recherche qu'actuellement."
DE BuRE. 3

The size of this as of all other copies is an ordinary 8vo, with
the leaves in gatherings of four. The text begins at once with
Psalterium dispositum per hebdomadam, followed by Commune de
Tempore and Proprium de Tempore, the pages being numbered
from i to 353, signatures A to Yy, the last having one leaf only. A
new pagination then begins from i to 372, signatures A to Aaa, the
last having two leaves only, for the Proprium Sanctorum. After
this is -a third series from i tolij, signatures a to g, the last having
two leaves only, containing the Commune Sanctorum, the Office
In Festo dedicationis ecclesiae, the Officium Beatce Maria in
Sabbato, the Officium Defunctorum, concluding with the Litany,

1 Biographie Universel/e, Paris, 1823, vol. xxxvi. p. 412. See p. viii.

2 There are frequent cross-references throughout the book, especially in the
Proprium Sanctorum. The references to the pages of this edition are given in the text
in angular brackets after the figures of the original.

3 See Bure (G. F. de). Bibliographic Instructive. Volume de Thhlogie. Paris,
I763.P- 199-

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xvii

etc. There is no calendar provided in any of the copies ; one
has therefore been compiled to take its place in this edition
(p. xxviii).

2. The copy in the Bibliotheque Nationale, B. 3629 bis
Reserve, was discovered by M. Leopold Delisle in I882, 1 and is
determined by him to have been the copy actually used by
Colbert himself. While giving a full description of it he also
gives a shorter notice of the other copies in the National Library.

It has the threads for inserting the quires of the vulgate
(Vitre", in 8), six at the beginning and six at the end. It is
bound in red morocco, with the arms of Colbert, namely, D'or, a
la couleuvre ondoyante en pal d' azure, surrounded by two chains
of the orders of St. Michel and the Saint-Esprit. 2

There is no Calendar, but it begins at once with the
Psalterium disposition per hebdomadam. The initials are not
filled in by hand, nor are the blank spaces at the beginning of
the Psalter, Commune de Tempore, etc. There are four other
copies in the Reserve of the Bibliotheque Nationale, B. 3629, B.
3628, B. 3625, B. 3627.

3. B. 3629 has no label or lettering. The arms of Colbert
are on this copy with a marquis' coronet, but no orders. It has
the Litany of the Virgin on the first blank pages. Facing the
Psalterium, etc., is also written : Donn6 a la Bibliotheque Royale
par M. Lenormant, conservateur, le 25. 7 bre 1837.

Above Psalterium, etc., is written :

Ce Breviaire qu'on apelle Breviarium Colbertinum fut compose par
Fabbe Gallois pour m. Colbert et voicy 1'exemplaire dont il se servoit.

But there are no traces of the silken threads at the beginning
and end. Some of the verses of the psalms are underlined in
pencil. On page 131, col. ii, line 5, Miserere 54. is struck out
and De Profundis 64. is written over it. Portions of the Psalter,
etc., are underlined in pencil, and the whole book bears traces of
considerable usage.

4. B. 3628, bound in calf, has also the arms of Colbert, but
ensigned with a hat, bearing five rows of tassels, a double cross
under the hat, with a marquis' coronet. M. Leopold Delisle
attributed these arms to Jacques-Nicolas Colbert, Archbishop of
Rouen. 3

1 Bibliotheque de FEcole des Charles, vol. xliii. p. 148.

2 Guignard (J.), Nouvel armorial du bibliophile, Paris, 1890, vol. ii. p. 152.

3 op. cit. p. 147.

COLBERT. b

xviii BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

On the leaves at the beginning is written :

C'est M. le Conte de Seignelay qui m'a donn ce Breviaire le 4. Juin

1725-

Le Cardinal Quignon a compose ce Breviaire, 1 par ordre du Pape
Clement VII. II fut examin et corrig sous le Pontifical de Paul III.
qui en permit 1'Impression par un Bref particulier de 1'an 1536. On
pourrait meme pretendre qu'il 1'a aprouve, puisqu'il donna la liberte de
se servir de ce Breviaire a ceux qui toient obligez de dire leur Office
dans le Breviaire Romain ou dans celui des Eglises particulieres. II est
vray que cette permission est restrainte aux Clercs seculiers, et qu'il en
falloit une particuliere du S l . Siege pour s'en servir.

Le Cardinal Quignon envoya ce Breviaire a la faculte de Theologie
de Paris, pour en obtenir 1'aprobation. On nomma des Docteurs pour
1'examiner ; mais bien loin d'estre aprouve", on dressa des memoires fort
amples qui furent envoyez a Rome, pour prouver qu'il y auroit du
danger de permettre 1'usage de ce Breviaire. On se plaignoit principale-
ment de ce que la vie des Saints, dont on fait I'Office etoit si abregee qu'on
ne pouvoit estre instruit, ny de leurs vertus ny des miracles que Dieu a fait
par leur ministere pour I'edification de 1'Eglise. 2

Par le moyen de ce Breviaire on recite tous les Psaumes chaque
semaine, et toute la Bible tous les ans ; mais par ce qu'il est plus court
que les austres, plusieurs personnes quitterent le Breviaire Romain, ou
celui de leur Diocese pour se servir de celui du Cardinal Quignon, ainsi
que le Pape Pie V. 1'assure dans la Bulle de 1'an 1568. [The 5 has been
altered in different ink] plurimi specie Offidj commodioris ablecti ad
brevitatem novi Breviarij a frantisco Quignonio tit. S. Cruets in
Terusalem Presbytero Cardinale compositi, confugerunt. [in margin Pii V.
Bulla LXXII. an. 1568 incip. quod a nobis].

Par la meme Bulle que ce Pape public, et par laquelle il authorise le
Breviaire Romain corrig6 par ordre du Concile de Trente, il deffend
absolument 1'usage de celui du Cardinal Quignon : Itaque ut divini
hujus operis effectus reipsa consequatur auctoritate prcesentium, tollimus
inprimis et abolemus Breviarium novum afrancisco Cardinali praedicto
editum.

Cette Edition a est faite pour 1'usage particulier de M r Colbert. II
en avait fait retirer tous les Exemplaires, de sorte qu'il ne s'en est debite
aucun. Afin que le Livre ne fut pas si gros, on n'y avoit pas insere les
Livres de 1'Escriture Sainte. On avoit laisse a la fin du volume un filet
de soye pour mettre en feuille le Livre de Escriture S te . qu'on devoit lire
de 1'Impression de la Bible de Vitre in 8.

C'est M r 1'Abe Galois 1'homme de Lettres de M r Colbert, et
M r faure Docteur qui en ont fait 1'arengement Us ont pris les Legendes
du Breviaire de Paris comme les meilleures.

Voicy comment ce Breviaire est descrit au Catalogue de la Bibliothe-
que du Roy Lettre E No. 3118.

1 But see above, p. viii.

8 See The second recension oj the Quignon Breviary r , ed. by J. Wickham Legg,
vol. ii. p. 107 (H.B.S. vol. xlii. 1912).

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xix

Breviarium Romanum ad Cardinalem Quignonij, Breviarium recusum
jussu D. Johan. Baptistae Colberti, unde dictum Colbertinum, Parisiis,
Typis francisci Muguet circa ann. 1679 in 8 mar.

There are no corrections or signs of usage in this copy.

5. B. 3625. This copy has no arms, but reproduces the
statements, almost word for word, in B. 3628, beginning with Le
Cardinal Quignon. But the three last paragraphs beginning
Cest Mr. I' Abe Galois are omitted.

6. B. 3627, bound in red morocco, has likewise no arms on
the binding but it contains a bookplate of :

Dionys. Franc. Secousse, Eques, in Paris. Curia Patron, et e* Reg.
Human. Litter. Acad.

On an inserted fly-leaf is written :

Notte Bibliographique du celebre M' Baluse, sur ce present
Breviaire, insere'e de sa main dans le semblable Exemplaire qui lui
appartenoit.

Messire Jean Baptiste Colbert ministre et Secretaire d'Etat et
Controlleur general des Finances fit imprimer ce Breviaire pour son
usage particulier, par Francois Muguet Imprimeur ordinaire du Roi en
1'annee 1679.

II le disoit tous les jours sans y manquer.

On n'y trouvera pas les Legons de la Bible, parce qu'il la commengoit
et en poursuivoit la Lecture avec le Breviaire.

Pendant le cours de 1'annee pour cet effet, il avoit une Bible de Vitre
in 12 sans etre reliee et on mettoit les Cahiers dans les filets de Soye
attaches au commencement du Breviaire, et on les ottoit a mesure qu'ils
etoient lus, pour en remettre d'autres. Ainsi il lisoit la Bible entiere
tous les ans.

Dieu nous fasse aussi Gens de bien, qu'il 1'etoit.

Voyes aussi sur le meme Breviaire, la Dissertation du Pere Helyot,
insere'e dans le supplement du Journal des Sgavans in 4 pour le
dernier Juin 1708, Pages 235 et 236.

II n'y a jamais eu n'y Frontispice, n'y Preface, n'y Lettxes initiales,
d'imprimes a ce Breviaire.

The Dissertation quoted above is entitled 1 Dissertation du
P. Hyppolite Helyot, Religieux Penitent du Tiers Ordre de S.
Francois, Sur le Breviaire du Cardinal Quignonez. The last
paragraph of it is as follows :

M. Colbert Ministre d'Etat, et Controlleur General des Finances,
fit imprimer en 1679. un Breviaire pour son usage particulier, qui fut

1 In the 12 edition, printed at Amsterdam in 1708, the reference is vol. xl.
p. 589.

b 2

xx BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

dresse sur le modele de celui du Cardinal Quignonez. II n'y a a la
verite que trois Pseaumes a Laudes, a Primes, et a chacune des autres
Heures. Mais pour Matines, chaque jour le nombre des Pseaumes est
different ; car il y en a sept le Dimanche, six le Lundi, cinq le Mardi,
quatre 1 le Mercredi, trois le Jeudi, sept le Vendredi, et cinq le Samedi,
et il differe en beaucoup d'autres choses de celui de Quignonez. On
n'y trouve pas 1'Ecriture sainte ; mais elle n'y fut pas inseree, afin que le
Livre ne fut pas si gros. On avoit seulement laisse a la fin un filet de
soye, pour mettre en feuille le Livre de 1'Ecriture qu'on devoit lire de
1'impression de la Bible de Vitre in 8. qui etoit aussi la forme du
Breviaire de M. Colbert, dont il y cut tres-peu d'exemplaires, qu'il fit
meme tout retirer, et il n'y eut, et il n'y en cut aucun de debite" ; ce qui
n'empeche pas qu'il ne s'en trouve dans quelques Bibliotheques, comme
dans celle du Roi, dans celle de M. 1'Archeveque de Reims, et dans
celle de M. 1'Abbe Bignon.

7. M. Delisle gives a description in the Bibliotheque de fEcole
des Chartes- of yet another copy.

On a re"cemment pu voir a la librairie de M. Morgand un exemplaire
du breviaire de Colbert, relie aux armes du comte de Stire, et qui se
trouvait dans la premiere partie de la bibliotheque de Beckford, vendue
a Londres en 1882. Get exemplaire se distingue de ceux qui ont ete
decrits dans notre dernier volume (p. 146), par une particularite assez
notable. En tte, on y trouve un cahier de seize pages, comprenant un
titre et une preface.

La " preTace latine et franchise " est imprime'e sur deux colonnes.

He then quotes the first three paragraphs of the preface,
which are precisely the same as the beginning of the preface in
Dr. Wickham Legg's copy. 3 He also adds, " Ce titre et cette
preTace ont etc" imprimes apres la mort de Colbert," but does
not give any reference.

The volume was sold at the H6tel Drouot in 1898 for 640
francs. 4

8. In the Bibliotheque Ste. Genevieve, Paris. BB. 1475. has
on a printed label on the verso of the binding :

Ex bibliotheca' quam 16000 Voll. constantem huic Abbatiae S.
Genovefae Paris. Testamento legavit Car. Maurit. LE TELLIER Archiep.
Remensis. Obiit. anno 1710.

1 There are six on Wednesday.

2 Vol. xliv. p. 263. s See below no. 10.
4 Chronique des arts et de la curiosity Sept. 1898, p. 271.

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xxi

On the cover are the Archbishop's arms D'azur a trois
lezards d'argent posts en pal, au chef cousu de gueules, charge
de trois etoiles d'or} ensigned with a coronet, a double cross, and
a hat with four rows of tassels ; the whole being placed on a
mantle. There are no silken threads.

9. The copy in the Bibliotheque de 1'Arsenal, Paris,
8 2949 Th., has pictures, initial letters and head pieces taken
from another Breviary and stuck in at the main divisions, and on
some of the principal feasts. It contains no prefatory matter in
MS. or silken threads.

10. This copy was formerly in the library of the Rev. W. J.
Blew, and is now in the possession of Dr. J. Wickham Legg.
The text is preceded by a manuscript preface of eight pages
which is printed in full below, and a manuscript title page
with designs in ink laid on with a brush. This is followed by
some pages taken from a Roman Breviary, containing summaries
of three Papal Bulls, Quod a nobis of Pius V., Cum in Ecclesia of
Clement VIII., and Divinam Psalmodiam of Urban VIII., two
pages of tables of moveable feasts from 1697 to 1730, and parts
of two calendars, taken from a two-volume edition. The saints
and other commemorations bear no relation whatever to those
commemorated in the Proprium Sanctorum of the text.

The blank spaces at the heading of the five main divisions,
the Psalterium, the Commune de Tempore, the Proprium de
Tempore, the Proprium Sanctorum and the Commune Sanctorum,
and also the principal feasts, and the first initial letters on the
same pages have been filled in with designs in ink in the style
of the period.

MONSIEUR COLBERT qui porta de nos jours les Finances et
1'autoritd du PRINCE plus loin qu'elles n'avoient jamais ete, et qui ne
respiroit que d'en faire autant du bonheur des Sujets, deroba longtemps k
ses importantes occupations une heure pour dire 1'Office tous les jours,
II prit d'abord le Breviaire Remain, et dans la suite le Breviaire de Paris.

Mais comme dans 1'un et dans 1'autre, II y a beaucoup de choses qui
sont bien plutost faites pour etre chanties au Chceur que pour etre
recitees en particulier, II crut qu'il fera sagement d'en retrancher tout ce
qui n'etoit point a son usage.

Pour cet effet II en fit faire un expres pour luy qu'il recita fort
regulierement tous les jours, pendant les huit dernieres annees de sa vie.

Le partage de ce Breviaire est bien plus regulier que le partage des
Breviaires ordinaires, Remains, ou Diocesains, Monastiques ou
Religieux.

1 Guignard, op. cit. vol. i. p. 312.

xxii BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

II est en cinq Parties.

La premiere contient le Psautier en entier.

La Seconde le Commun du Temps.

La Troisieme le Propre du Temps.

La Quatrieme le Propre des Saints.

La Cinquieme le Commun des Saints.

II y a un Six*! qui n'est pas distinguee par un Titre, comme on verra
cy apres dans son lieu.

Ce partage est fonde sur ce qui fait le principal fonds du Breviaire,
et sur ce qui fait le sujet de ses Offices. C'est le Psautier, et c'est aussi
ce que contient la premiere partie.

Le litre est Psalterium divisum per hebdomadam. Pour les autres
quatre parties comme les Festes de 1'Annee, et les festes des Saints, font le
sujet de 1'Office, et qu'il y a quelque chose de commun, et quelque chose
de particulier, tant aux festes de 1'Annee qu'aux festes des Saints, II faut
deux parties pour ce qu'il y a de commun et de propre aux festes de
1'Annee, et deux parties pour ce qu'il y a de Commun et de Propre aux
festes des Saints.

Ainsi ce qui fait la premiere Partie de ces quatre et la seconde du
Breviaire est ce qu'il y a de Commun aux festes de l'Anne.

Son titre est Commune de tempore^ Mais parce qu'a le bien prendre
ce qu'il y a de Commun aux festes de 1'Ann^e est de quatre especes, le
Breviaire en fait icy quatre titres ; le Premier est Commune per annum r
qui n'est d'aucun autre Breviaire, Le 2* Commune tempore adventus. Le
3* Commune tempore quadragesimoe, et Le 4*: Commune tempore Paschali.

Le Commune per Annum est ce qui se dit toutes les fois que 1'Office
n'est point rempli par une feste de saint, ou par d'autres Offices
Privilegies, tels que sont 1'Avent, le Careme, et le Temps Pascal jusqu'au
lendemain de la Trinite.

On appelle Commune tempore Adventus ce qu'on repete tous les jours
de 1'Avent, c'est a dire 1'Invitatoire, les Hymnes, et les versets des
Petites Heures, au Benedictus et au Magnificat.

Mais chaque Dimanche a ses Antiennes, son Homelie, son Oraison
particuliere, et c'est la ce qu'on appelle Propre.

II faut raisonner de meme du Propre et du Commun de Careme et de
celui du Temps Pascal.

La 3 e . Partie est Proprium de tempore, Ce qu'il y a de particulier dans
cette 3*: Partie est.

i. Que les deux Dimanches qui sont entre le dernier de 1'Avent, et
le i er apres 1'Epiphanie y sont appellez Dominica i a et 2 a post Adventum,
dont le i er est intitule dans le Breviaire Remain Dominica intra octavam
Nativitatis, et le Second Dominica inter Circumcisionem et Epiphaniam.

2. Que 1'Office que Ton fait des quatre Dimanches d'apres
1'Epiphanie, et la Septuagesime ou entre le penultieme et le dernier
d'apres la Pentecoste y sont mis sous le titre de i a , 2?, 3 a , 4*. Dominica
Vagantium, C'est a dire qui vaguent et ne sont point fixes, etant
certaines annees apres les Dimanches d'apres 1'Epiphanie, et en d'autres
annees auparavant.

La 4 e . Partie est Proprium Sanctorum, qui commence par un nouveau

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xxiii

chiffre courant, Ce chiffre (pour le dire icy par occasion) marque ce
semble, qu'on avoit eu dessein de faire relier ce Breviaire en deux
volumes, dont le premf auroit compris le Psalterium divisum per heb-
domadam avec le Commun et le Propre de Tempore, et le Second le
Propre et le Commun des Saints avec la Six": Partie qui n'a pas de
litre, comme on 1'a deja dit. Mais avant de passer outre, II faut ce
semble dire ici pourquoy on a commence dans ce Breviaire les Offices
du Temps par Commune de Tempore, et 1'Office des Saints par Proprium
Sanctorum, et c'est sans doute parce qu'on n'a recours au Commun de
Saints, qu'au defaut du Propre des Saints, et que le Propre du temps
n'empeche pas qu'on ne dise ce qu'il y a de Commun du Temps.

Comme 1'Avent se trouve plus ou moins recule suivant les annees
dans le mois de Novembre, cette Partie commence par le 26. de ce
meme mois, ou Ton fait a Paris la feste de S'. e Geneviesve des Ardens.

Mais ce qu'il y a d'inutile dans ce Breviaire est d'avoir imprime deux
fois a la teste de ce Proprium Sanctorum et a la fin, ce qu'il y a d'Offices
de Saints depuis le 26. Novembre jusqu'a la feste de S. Andre, on le
met a la verite deux fois dans les Breviaires ordinaires qu'on imprime en
plusieurs Volumes pour ne pas timber dans 1'inconvenient ou 1'on
seroit, Si on ne les avoit pas tous dans le meme lieu au commencement
de 1'Avent.

La Cinquieme Partie est Commune Sancfontm dont les pages sont
cottees en Chiffre Remain jusqu'a la fin.

Les Titres particuliers de cette Partie sont comme dans les autres
Breviaires Commune Apostolorum, Commune Apostolorum Tempore
Pasekali) Commune unius Martyris, Commune plurium Martyrum, 1
Commune Confessoris non Pontificis, Commune Virginum, Commune
Mulierum sanctarum.

II manque ce semble un Six 6 titre pour comprendre les Offices qu'on
a mis a la fin de ce Breviaire, et qu'on ne scaurait reduire a pas un des
titres precendens, Ces offices sont la Dedicasse de 1'Eglise, 1'Office de la
Vierge, 1'Office des Morts, et les Psaumes de la Penitence.

Voila done, Mais fort exactement 1'ordre et le partage de ce Breviaire,
Voici presentement ce qu'il y a de particulier, et de different des autres
divers Breviaires.

i. Qu'on y dit le Psautier entier, toutes les Semames, Mais qu'on
n'y dit aussi que les 150. Pseaumes, au lieu que dans le Breviaire
Remain on en dit 222. parceque Ton en repette plusieurs tous les jours.

2. Ce qu'on vient de dire fait que dans chaque Heure, on change
tous les jours de Pseaumes, et que le nombre n'en est presque jamais egal.

II en est plus on moins grand, selon qu'ils sont plus on moins longs,
C'est ce qui fait aussi que Matines n'y sont point divisees par Nocturnes,
et que les Pseaumes y sont sous cette distinction, comme dans les autres
Heures, et seulement par raport a ce qu'ils sont plus ou moins longs ou
par proportion a ce qu'il en faut pour etre tous recites dans la Semaine,
En un mot ils ont ete distribue a la Pendule, pour faire qu'on ne soit
pas plus longtemps a reciter de Pseaumes un jour que 1'autre.

1 Com/mine Confessoris Pontificis is omitted in this enumeration.

xxiv BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

3. Les Cantiques de 1'ancien Testament y sont avec les Pseaumes,
comme dans le Breviaire Remain. Mais les Cantiques du nouveau
Testament, C'est a dire le Magnificat et le Nunc dimittis, n'y sont point,
peut etre parce que Ton n'y a mis le Pseautier que pour le reciter le
reciter aux simples jours de la Semaine, et qu'on a reserve" les deux
Cantiques du Nouveau Testament pour les jours de Festes, 1 1'un pour
les Vespres et Fautre pour les Complies. En effet le Magnificat et
dans les Vespres du Dimanche au Commune per annum, A la premiere
Colonne de la page 125. Et le Nunc Dimittis a la derniere Colonne
de la page 126. ou Ton renvoye dans les Vespres, et dans les Complies
des autres festes.

4. Dans ce Breviaire, il n'y a qu'une Antienne a chaque Heure, au
lieu que dans les autres Breviaires, il y en a une a chaque Psaume, a
Matines, a Laudes et a Vespres.

5. Parceque 1'Auteur de ce Breviaire vouloit en le disant lire
1'Ecriture entiere dans le cours de 1'Annee, II en lisoit a Matines au lieu
de Le9ons ce qu'il en avoit a lire, par raport a son dissein, et II
renvoyoit a Primes les Legons qui sont de 1'Homelie de 1'Evangile du
Dimanche et qu'on dit dans les Breviaires ordinaires, au 3*: Nocturne,
Mais avec cette difference que dans les Breviaires ordinaires, il y a
toujours trois Legons de 1'Homelie au 3* Nocturne et que dans celuy
ci, il n'y en a qu'une a Prime qui les comprend quelque fois toutes
trois, et quelque fois en retranche une partie.

6. Apres cette Legon il n'y a jamais de Repons dans ce Breviaire.

7. Les jours de Festes de Saints, il n'y a non plus qu'une Legon a
Prime, qui n'est point de 1'Homelie sur 1'Evangile, Mais une histoire de
la vie du Saint, qu'on lit en trois Legons Au Second Nocturne de
Matines dans les Breviaires ordinaires, Ce n'est pourtant pas la la seule
difference, Cette Legon n'y est pas apres la derniere Oraison de Prime,
comme le Dimanche, Mais apres la premiere, a 1'endroit ou dans le
Romain, on lit le Martyrologe, Ces Legons ne sont pas toujours les
memes quelles sont dans le Romain, elles sont prises d'ailleurs.

8. Pour les festes de Saints, II n'y a point de Psaumes particuliers, 2
On dit ceux de la Ferie.

9. On ne dit pas tousjours a Complies ce qu'on appelle Preces, ou du
moins on les y dit rarement entieres.

10. II n'y a point de petit Chapitre 3 aux petites Heures.

11. Les Hymnes du temps y sont les memes que ceux du Roman,
Mais ceux des Saints y sonf differ ens quelque fois, et sont prises
d'ailleurs.

1 2. L'Office des Morts est le seul 4 ou il y ait trois Nocturnes, trois
Legons apres chaque Nocturne, un Repons apres chaque Legon, et le

1 The Vespers and Compline Canticles are to be recited daily, and an Antiphona
in Fern's is provided. See pp. 22 and 23.

2 There are proper psalms for the Assumption and for All Saints.

3 There are Little Chapters for Christmas Day, Pentecost, the Assumption, and
All Saints.

4 There are three Nocturns on the same days as in the last note, as well as on the
last three days before Easter, and on All Souls.

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xxv

tout aussi bien que les Pseaumes est de la meme maniere qu'au Remain,
et une Antienne apres chaque Pseaume.

13. L'Office de la Sainte VIERGE a les memes differences que celuy
des Saints, C'est a dire qu'on recite les Pseaumes de la Ferie et les
Hymnes nouveaux.

11. The copy in the Bibliotheque de 1'Universite de France is
also without any notes or silken threads.

12. I am indebted to Dr. Wickham Legg for a notice of a copy
in the Biblioteca Angelica, Rome. It has no prefatory matter,
but begins immediately at the Psalterium dispositumperhebdoma-
dam. There are no silken threads.

13. There is a copy in the Municipal Library at Rheims,
and I am enabled to give a description of it through the kind
ness of M. Henri Jadart, Conservateur.

C'est en 1887, sur initiative de M. Leopold Delisle que ce pre"cieux
volume nous a etc acquis par voie d'echange avec la Bibliotheque
Nationale. On lit sur cet exemplaire au i er feuillet de garde : Brevi-
arium Colbertinum hoc est singulariter dispositum ad usum III 1 . V. Joan.
Bapt. Colbert^ regni administri^ en ecriture tres fine dans une paraphe.

La reliure est tres simple en cuir brun jaune, nervures au dos, filets
a froid sur les plats, pas de titre en or au dos, ni ecussons sur les plats.
C'est ce que nous appelons une reliure janseniste. Je ne vois aucun filet
de soie avant la i ire feuille pour y inserer des cahiers de la Bible.

Le Breviaire commence page t, sans aucune preface ou notice
preliminaire.

On collating several of the copies mentioned above in
England and France, it became apparent that they diverged
from one another in certain particulars ; these divergencies were
only noted in certain sheets, five in number, as follows :

1. Sheet D, pp. 25-32, of the first pagination, i.e. page 5 of

this present edition Feria II. Ad Sextant. Following
Ps. 34 ludica Domine, Psalm 35, Dixit injustus is found
in copies 3, 4, 5, 8 and 10, but is omitted in copies I, 2,
6 and 9.

2. The end of Sheet Q and the beginning of Sheet R,

pp. 128-129 of the first pagination, ?>., pp. 24 and 25
of this present edition : Copies 4 and 10 contain
the following differences (excluding punctuation and
accents) from the text printed below. The text below
is that followed by I, 2, 3, 5, 6, 8 and 9: while in 4
and 10 there are lines beginning &. Rectas facite ... and
ending . . . tempore adventus printed twice ; once at the
very end of sheet Q, and once at the beginning of
sheet R, though the catch-word at the end of sheet Q

xxvi BIBLIOGRAPHICAL NOTE.

is AD for AD PRIM AM. To make up the space left
vacant by omitting the reduplication of 4 and 10, the
anthem at Mattins : Veniet ecce Rex excelsus cum potestate
magna ad salvandas gentes, alleluia, which appears in
these two copies only, has been changed in the following
text into Non auferetur ; while a longer, Adhuc unum
is substituted at Lauds for Non auferetur ; 4 and 10, it
may be noted, having Non auferetur at Lauds.

3. Sign. T. iij and T. iv, pp. 149-152 of the first pagina

tion, i.e. pp. 41-44 of this edition. Copies 4 and 10
contain a very different arrangement of the Office for
the First Sunday after Advent from that followed in
the text below. This is due to the fact that sheet T at
first ended with the Anthem and Versicle for Terce,
with the catchword AD for AD SEXTAM. But sheet V
by some omission began at DOMINICA II. POST
ADVENTUM. In order, therefore, to get in the anthems,
etc., for Sext, None, and Second Vespers, the sheet
had to be re-arranged. This rearrangement mainly
consisted in omitting four commemorations at First
Vespers. The uncorrected text is printed as an
Appendix. The corrected text is followed by copies I,
2, 3> 5,6,8,9, 11-13.

4. Sheet Aaa, pages 369-372 of the second pagination,

i.e. pp. 514-517 of this edition. The last sheet of the
Proprium sanctorum contains a large number of small
differences, chiefly in punctuation and abbreviations.
The collect for St. Genevieve on page 514, following
copy number I, stops in the clausula at in unitate, etc.
But copies 2-6 and 8-10 only go as far as Dominum
nostrum^ etc.

5. Sheet g, pages xlix-lij of the third pagination, i.e. y

pp. 550-553 of this edition. The last sheet of the
Litany in copy number 10 contains a large nnmber of
printer's errors, and on page 5 51, column i,line 15 from
the bottom, after the petition ut compunctionem cordis y
the words fontemque lacrymarum nobis are omitted.
These errors are corrected in copies 2-6, 8, 11-13;
but copy number I appears to be very slightly different
from the others, in that 69 does not appear after
Psalmus. See page 552.

Copy No. 7 has not been seen at all, and copies 11-13 have
been only partially collated.

BIBLIOGRAPHICAL NOTE. xxvii

The text of this edition follows that of copy no. I of those
mentioned above. In order to reduce space, it was considered
advisable not to print in full the Psalter, or such Lessons as are
taken from Holy Scripture. With this exception the text has
been printed without any alteration. Inconsistencies in spelling,
such as eundem and eumdem, ccelum and c&lum have not been
made uniform. Misprints in the original are here reproduced,
followed by an obelus ; and additions made by the editor are
enclosed in angular brackets <( )>. These latter chiefly consist of
references to the pages of this edition, which follow the numbers
referring to the pages of the original. The large initial letters at
the head of the main divisions of the Breviary, and on some of
the greater feasts, which are not printed in the original edition are,
however, inserted in large square brackets.

Though none of the copies contain a calendar, it was thought
that it would be of some use to compile one for this edition in
order that the character of the commemorations might be more
easily seen. Feasts of the rank of Annuale, Solemne mains and
Solemne minus have been printed in capitals, and Duplicia majora
in italics. This compiled calendar follows immediately after this
page.

CALENDAR.

KL.

1 A

2 b

3 c

4 d

iii Non.
ii Non.

Non.

IANUARIUS HABET DIES XXXI.

Kal. Ian. CIRCUMCISIO DOMINI ET OCTAVA NATIVITATIS EIUS. Solenme minus.
iiii Non. Octava S. Stephani. Semiduplex. Comm. Octavarum.

S. Genovefa Virginis. Duplex mains. Comm. Octavarum.

Octava SS. Innocentium. Semiduplex. Comm. S. Genovefae, et S.
Rigoberti.

Vigilia Epiphaniae. Simplex. Comm. S. Genovefae, et S. Simeonis

Stylitae.

EPIPHANIA DOMINI. Solemne maius.
De Octava Epiphaniae. Comm. S. Genovefae.
De Octava. Comm. S. Genovefse, et S. Luciani Martyris.
De Octava. Comm. S. Genovefae.

De Octava. Comm. Octavae S. Genovefae, et S. Pauli Eremitse.
De Octava. Comm. S. Boniti Episcopi.

De Octava. Comm. S. Marcelli Papae et Martyris, et S. Fursei Abbatis.
Octava Epiphania. Duplex maius.

xix Kal. Feb. S. Hilarii Episcopi, Conf. et Eccl. Doctoris. Duplex minus.
S. Mauri Abbatis. Semiduplex.
S. Guillelmi Episcopi. Semiduplex.
S. Antonii Abbatis. Semiduplex.

Cathedra S. Petri Romae. Semiduplex. Comm. S. Sulpitii Episcopi.
S. Launomari Abbatis. Simplex.

SS. Fabiani Papae et Sebastiani, Martyrum. Duplex minus.
S. Agnetis Virginis et Martyris. Semiduplex.
S. Vincentii Martyris. Duplex minus.

S. Emerentianae Virginis et Martyris. Simplex. Comm. S. Felicis

Confessoris.

SS. Babylse et Sociorum Martyrum. Simplex.
Conversio S. Pauli. Duplex maius.
S. Polycarpi Episcopi et Martyris. Semiduplex.
S. loannis Chrysostomi Episcopi et Ecclesiaa Doctoris. Semiduplex.
S. luliani Episcopi. Semiduplex. Comm. S. Agnetis secundo.
S. Francisci Salesii Episcopi. Simplex.
S. Baltildis Reginae. Simplex. Comm. S. Paulae Viduce.
S. Praejecti Episcopi et Martyris. Simplex.

viii

Id.

vii

Id.

iiii

Id.

iii

Id.

xix

Kal.

xviii

Kal.

xvii

Kal.

xvi

Kal.

xiiii

Kal.

xiii

Kal.

xii

Kal.

viii

Kal.

vii

Kal.

iiii

Kal.

iii

Kal.

CALENDAR.

KL. FEBRUARIUS HABET DIES XXVIII.

1 d Kal. Feb. S. Ignatii Episcopi et Martyris. Semiduplex.

2 e iiii Non. PURIFICATIO BEAT^: MARINE. Solenme mains.

3 f iii Non. S. Blasii Episcopi et Martyris. Simplex.

4 g ii Non.

5 A Non. S. Agathoe Virginis et Martyris. Semiduplex.

6 b viii Id. S. Vedasti Episcopi. Simplex. Comm. S. Amandi Episcopi.

7 c vii Id.

8 d vi Id.

9 e v Id. S. Apollonise Virginis et Martyris. Simplex.

10 f iiii Id. S. Scholastics Virginis. Simplex. Comm. S. Guillelmi Confessoris.

1 1 g iii Id. S. Severini Abbatis. Semiduplex.

12 A ii Id.

13 b Id.

14 c xvi Kal. Mar.

15 d xv Kal.

1 6 e xiiii Kal.

17 f xiii Kal.

1 8 g xii Kal. S. Simeonis Episcopi et Martyris. Simplex.

19 A xi Kal.

20 b x Kal.

21 c ix Kal.

22 d viii Kal. Cathedra S. Petri Antiochise. Semiduplex.

23 e vii Kal. Vigilia S. Matthise Apostoli. Simplex.

24 f vi Kal. S. Matthia Apostoli. Duplex maius.

25 g v Kal.

26 A iiii Kal.

27 b iii Kal. S. Honorinse Virginis et Martyris. Simplex.

28 c ii Kal.

CALENDAR.

KL.

MARTIUS

HABET DIES XXXI.

i d

Kal.

Mar. S. Albini Episcopi. Simplex.

2 e

vi Non.

3 f

v Non.

4 g

iiii Non.

5 A

iii Non.

6 b

ii Non.

7 c

Non.

S. Thomae Aquinatis. Duplex minus.

8 d

viii Id.

SS. Perpetuce et Felicitatis Martyrum. Simplex.

9 e

vii Id.

10 f

vi Id.

Comm. S. Droctovei Abbatis.

ii g

v Id.

SS. Quadraginta Martyrum. Semiduplex.

12 A

iiii Id.

S. Gregorii Papae, Confessoris et Ecclesiae Doctoris. Duplex minus.

13 b

iii Id.

14 c

ii Id.

5 d

Id.

16 e

xvii Kal.

Apr.

17 f

xvi Kal.

18 g

xv Kal.

Comm. S. Gertrudis Virginis.

19 A

xiiii Kal.

S. loseph Sponsi Beatce Maria. Diiplex maius.

20 b

xiii Kal.

S. loachim Patris Beatae Marias. Duplex minus.

21 C

xii Kal.

S. Benedicti Abbatis. Semiduplex.

22 d

xi Kal.

23 e

x Kal.

24 f

ix Kal.

25 g

viii Kal.

ANNUNTIATIO DOMINICA. Solemne maius.

26 A

vii Kal.

27 b

vi Kal.

28 c

v Kal.

29 d

iiii Kal.

30 e

iii Kal.

Comm. S. Reguli Episcopi.

Ji f

ii Kal.

CALENDAR.

IV Li. APRILIS HABET DIES XXX.

* g

Kal.

Apr.

2 A

iiii Non.

S. Francisci de Paula Confessoris. Semiduplex.

3 b

iii Non.

4 c

ii Non.

S. Ambrosii Episcopi et Ecclesiae Doctoris. Duplex minus .

5 d

Non.

6 e

viii Id.

S. Petri Martyris. Simplex.

7 f

vii Id.

vi Id.

9 A

v Id.

S. Marise ^Egyptise. Simplex.

IO b

iiii Id.

II C

iii Id.

S. Leonis Papae. Semiduplex.

12 d

ii Id.

13 e

Id.

14 f

xviii Kal.

Mai.

15 g

xvii Kal.

16 A

xvi Kal.

17 b

xv Kal.

18 c

xiiii Kal.

19 d

xiii Kal.

20 e

xii Kal.

21 f

xi Kal.

S. Opportunae Virginis. Simplex.

22 g

x Kal.

Inventio Corporum SS. Dionysii, Rustici et Eleutherii. Duplex minus.

23 A

ix Kal.

S. Georgii Martyris. Simplex.

24 b

viii Kal.

25 c

vii Kal.

S. Marci Evangelists. Duplex maius.

26 d

vi Kal.

S. Cleti Papae et Martyris. Simplex.

27 e

v Kal.

28 f

iiii Kal.

S. Vitalis Martyris. Simplex.

29 g

iii Kal.

30 A

ii Kal.

S. Eutropii Episcopi et Martyris. Simplex.

CALENDAR.

KL.

MAIUS HABET DIES XXXI.

i b

Kal.

Mai. SS. Apostolorum Philippi et lacobi. Duplex maius.

2 C

vi Non.

S. Athanasii Episcopi et Ecclesiae Doctoris. Semiduplex.

3 d

v Non.

Inventio S. Cruets. Duplex maius. Comm. SS. Martt. Alexandri Papae
Eventii Presbyteri, et Theoduli Diaconi.

4 e

iiii Non.

S. Monicse Viduse.

iii Non.

ii Non.

S. loannis ante Portam Latinam. Semiduplex.

7 A

Non.

S. Domitillse Virginis et Martyris. Simplex.

8 b

viii Id.

9 c

vii Id.

S. Gregorii Nazianz. Episcopi et Ecclesise Doctoris. Semiduplex.

10 d

vi Id.

Translatio S. Nicolai Episcopi. Simplex.

ii e

v Id.

S. Mamerti Episcopi. Simplex.

12 f

iiii Id.

13 g

iii Id.

14 A

ii Id.

15 b

Id.

16 c

xvii Kal.

Jun. S. Honorati Episcopi. Simplex.

17 d

xvi Kal.

18 e

xv Kal.

19 f

xiiii Kal.

S. Cselestini Papse. Simplex. Comm. S. Yvonis Presbyteri.

20 g

xiii Kal.

21 A

xii Kal.

22 b

xi Kal.

23 c

x Kal.

24 d

ix Kal.

SS. Donatiani et Rogationi Martyrum. Simplex.

25 e

viii Kal.

S. Urbani Papaa et Martyris. Simplex.

26 f

vii Kal.

27 g

vi Kal.

28 A

v Kal.

S. Germani Episcopi Parisiensis. Duplex minus.

29 b

iiii Kal.

30 c

iii Kal.

31 d

ii Kal.

SS. Cantii, Cantiani et Cantianillse, Martyrum. Simplex. Comm.

S. Petronillse Virg.

C Feria III. post Dominicam infra Octavam Ascensionis fit commemoratio Translationis
Capitis Sancti Ludovici.

CALENDAR.

KL. IUNIUS HABET DIES XXX.

I e Kal. lun. SS. Martyrum Pothini Episcopi, Blandinse Virginis et Sociorum.

Semiduplex .

SS. Marcellini, Petri et Erasmi Martyrum. -Simplex.
S. Clotildis Reginae. Semiduplex.

iiii Non.
iii Non.
ii Non.
Non.
viii Id.
vii Id.
vi Id.
v Id.
iiii Id.
iii Id.
ii Id.
Id.

S. Norberti Episcopi. Simplex.

S. Medardi Episcopi. Simplex. Comm. S. Gildardi Episcopi.

Simplex.

S. Landerici Episcopi. Semiduplex.

S. Barnabse Apostoli. Duplex minus.

SS. Basilidis, Cyrini, Naboris et Nazarii Martyrum.

SS. Rufini et Valerii Martyrum. Simplex.
xviii Kal. lul. S. Basilii Magni, Episcopi et Ecclesiae Doctoris. Semiduplex.
xvii Kal. SS. Viti, Modest i et Crescentiae Martyrum. Simplex.

xvi Kal. SS. Ferreoli et Ferrutionis Martyrum. Simplex. Comm. SS. Cyrici et
lulittae Martyrum.

xv Kal. S. Aviti Abbatis. Simplex.

xiiii Kal. SS. Marci et Marcelliani Martyrum. Simplex. Comm. S. Marinas
Virginis.

xiii Kal. SS. Gervasii et Protasii Martyrum. Semiduplex.

xii Kal. S. Romualdi Abbatis. Simplex.

xi Kal. S. Leufredi Abbatis. Simplex.

x Kal. S. Paulini Episcopi. Simplex.

ix Kal. Vigilia Nativitatis S. loannis Baptistae. Simplex.

viii Kal. NATIVITAS S. IOANNIS BAPTISTS. Solemne minus. Comm. SS. Agoardi,
Agilberti et Sociorum Martt.

vii Kal. De Octava.

vi Kal. De Octava. Comm. SS. loannis et Pauli Martyrum.

v Kal. De Octava.

iiii Kal. SS. Irensei Episcopi et Sociorum Martyrum. Semiduplex. Comm. Octavae.

iii Kal. SS. APOSTOLORUM PETRI ET PAULI. Solemne minus. Comm. Octava?.

ii Kal. Comm. S. Pauli Apostoli. Duplex minus. Comm. Octavae.

COLBERT.

CALENDAR.

KL.

IULIUS HABET DIES XXXI.

* g

Kal.

lul. Octava Nativitatis S. loannis Baptist*. Semiduplex. Comm. SS.
Apostolorum et S. Theobaldi Conf.

2 A

vi Non.

Visitatio Beatce Maria Virginis. Duplex maius. Comm. SS. Apostolorum
et SS. Processi et Martiniani.

v Non.

De Octava Apostolorum.

4 c

iiii Non.

Translatio S. Martini Episcopi. Semiduplex. Comm. SS. Apostolorum.

5 d

iii Non.

S. Martialis Episcopi. Duplex minus. Comm. SS. Apostolorum.

6 e

ii Non.

Octava SS. Apostolorum Petri et Pauli. Semiduplex.

7 f

Non.

viii Id.

9 A

vii Id.

10 b

vi Id.

SS. Septem Fratrum, Filiorum S. Felicitatis, Martyrum. Simplex.

II C

v Id.

Translatio S. Benedicti Abbatis. Simplex.

12 d

iiii Id.

13 e

iii Id.

S. Turiavi Episcopi. Simplex.

14 f

ii Id.

S. Bonaventurae Episcopi. Semiduplex.

'5 g

Id.

16 A

xvii Kal.

Aug.

17 b

xvi Kal.'

S. Sperati et Sociorum Martyrum. Simplex.

18 c

xv Kal.

S. Arnulfi Martyris. Simplex.

19 d

xiiii Kal.

20 e

xiii Kal.

S. Margaretae Virginis et Martyris. Simplex. Comm. S. Praxedis
Virginis.

21 f

xii Kal.

S. Victoris Martyris. Semiduplex.

22 g

xi Kal.

S. Maria Magdaletuz. Duplex maius.

23 A

x Kal.

S. Apollinaris Episcopi et Martyris. Simplex.

24 b

ix Kal.

Vigilia S. lacobi Apostoli. Simplex. Comm. S. Christinae Virg. et Mart,
et S. Cucufatis Mart.

25 c

viii Kal.

S. lacobi Apostoli. Duplex maius. Comm. S. Christophori Mart., et
Transl. S. Germani Episc. Parisiensis.

26 d

vii Kal.

Translatio S. Marcelli Episcopi Parisiensis. Semiduplex.

27 e

vi Kal.

S. Pantaleonis Martyris. Simplex.

28 f

v Kal.

S. Annae Matris Beatae Mariae. Duplex minus.

29 g
30 A

iiii Kal.
iii Kal.

S. Marthae Christi Hospitae. Semiduplex. Comm. S. Lupi Episcopi.
SS. Abdon et Sennen Martyrum. Simplex.

31 b

ii Kal.

S. Germani Episcopi Autissiodorensis. Semiduplex. Comm. S. Ignatii
[de Loyola] Confessoris.

CALENDAR.

KL.

1 C

2 d

3 e

4 f

5 g

6 A

7 b

8 c

9 d

10 e

11 f

1 12 g

2 13 A

AUGUSTUS HABET DIES XXXI.
Kal.

Comm. SS. Machabseorum et

iiii Non.

iii Non.

ii Non.
Non.
viii Id.
vii Id.

vi Id.

v Id.

iiii Id.

iii Id.

ii Id.

Id.

Duplex minus.

14 b xix Kal.

Aug. S. Petri ad Vincula. Duplex maius.

S. Exuperii Episcopi Bajocensis.
S. Stephani Papae et Martyris. Simplex.
Inventio Corporis S. Stephani Protomartyris.
S. Dominici Confessoris. Semiduplex.
S. lonii Martyris. Simplex.
Transfiguratio Domini. Duplex maius. Comm. SS. Xysti et Sociorum.

S. lustini Martyris. Semiduplex.

Vigilia S. Laurentii Martyris. Simplex. Comm. S. Romani Martyris.

S. Laurentii Martyris. Duplex maius.

Susceptio S. Corona Domini. Duplex maius. Comm. S. Susannas Virg.

et Mart.

S. Clarse Virginis. Simplex*
SS. Hippolyti et Sociorum Martyrum. Semiduplex. Comm. S. Cassiani

Mart., et S. Radegundis Reginae.
Sep. Vigilia Assumptionis B. Mariae. Simplex. Comm. S. Eusebii

Confessoris.

ASSUMPTIO S. MARI/E VIRGINIS. ANNUALE.
De Octava Assumptionis. Semiduplex. Comm. S. Rochi Confessoris.
De Octava. Semiduplex.

Comm. Victorige Philippi Pulchri. Duplex minus. Cetera de Octava.
De Octava. Semiduplex. Comm. S. Agapeti Martyris.
S. Bernardi Abbatis. Duplex minus. Comm. Octavae.
De Octava. Semiduplex.

Octava Assumptionis. Duplex maius. Comm. S. Symphoriani Martyris.
Vigilia S. Bartholomaei Apostoli. Simplex. Comm. SS. Timothei et

Apollinaris Martyrum.

S. Bartholomai Apostoli. Duplex maius. Comm. S. Audoeni Episcopi.
S. Ludovici Regis Francis. Duplex maius.

SS. Georgii, Aurelii, Felicis, Nataliae, et Liliosae Martyrum. Simplex.
S. Augustini Episcopi et Ecclesiae Doctoris. Duplex minus. Comm.

S. luliani Martyris.
Decollatio S. loannis Baptists. Duplex maius. Comm. S. Mederici

Abbatis.
S. Fiacrii Confessoris. Semiduplex. Comm. SS. Felicis et Adaucti

Martyrum.

C Dominica proxima post Festum S. Petri ad Vincula, fit Officium Susceptionis S. Crucis
cum Comm. Dominicae occurrentis.

xviii

Kal.

xvii

Kal.

' e

xvi

Kal.

xiiii

Kal.

xiii

Kal.

xii

Kal.

viii

Kal.

vii

Kal.

iiii

Kal.

iii

Kal.

1 Si sit Sabbatum, Officium fit de S. Hippolyto, cum Comm. S. Clara; ad Laudes.
' 2 Si sit Dominica, Officium fit de Susceptione S. Crucis.

CALENDAR.

Kal. Sep. S. Lupi Episcopi Senonensis. Semiduplex. Comm. S. /Egidii

Abbatis.

iiii Non. S. Lazari, a Christo suscitati. Duplex minus. Comm. S. Antonini
Apamiensis Martyris.

iii Non.

ii Non. S. Marcelli Martyris. Simplex.

Non.

viii Id. S. Evurtii Episcopi. Simplex.

vii Id. S. Clodoaldi Confessoris. Semiduplex.

vi Id. NATI VITAS S. MARI^ VIRGIN is. Solemne maius.

v Id. De Octava. Seniiduplex. Comm. S. Audomari Episcopi.

iiii Id. De Octava. Semiduplex. Comm. S. Nicolai Tolentinatis, Confessoris.

iii Id. De Octava. Semiduplex.

ii Id. De Octava. Semiduplex.

Id. De Octava. Semiduplex.

xviii Kal. Oct. Exaltatio Sanctaz Crutis. Duplex maius. Comm. Octavae.

xvii Kal. Octava Nativitatis Beatae Mariae. Duphx minus. Comm. S. Nicomedis
Martyris.

xvi Kal. S. Cornelii et Cypriani Martyrum. Semiduplex. Comm. SS. Euphemiae,
Lucias et Geminiani, Martyrum.

17 A

xv Kal.

S. Lamberti Episcopi et Martyris. Simplex.

18 b

xiiii Kal.

19 c

xiii Kal.

20 d

xii Kal.

Vigilia S. Matthsei. Simplex.

21 e

xi Kal.

S. Matthai Apostoli el Evangelists. Duplex maius.

22 f

x Kal.

SS. Mauricii et Sociorum Martyrum. Semiduplex.

23 g

ix Kal.

S. Theclae Virginis. Semiduplex. Comm. S. Praxentii Martyris.

24 A

viii Kal.

SS. Andochii, Thyrsi et Felicis Martyrum. Simplex.

25 b

vii Kal.

S. Firmini Episcopi et Martyris. Simplex.

26 c

vi Kal.

27 d

v Kal.

S. Cosmae et Damiani Martyrum. Semiduplex. Comm. S. Cerauni

Episcopi Parisiensis.

28 e

iiii Kal.

29 f

iii Kal.

.S. Michaelis et omnium Angelorum. Duplex maius.

30 g

ii Kal.

S. Hieronymi Presbyteri et Ecclesiae Doctoris. Duplex minus.

CALENDAR.

KL.

OCTOBER

I A

Kal.

2 b

vi Non.

3 c

v Non.

4 d

iiii Non.

5 e

iii Non.

6 f

ii Non.

7 g

Non.

8 A

viii Id.

9 b

vii Id.

10 c

vi Id.

ii d

v Id.

12 e

iiii Id.

13 f

iii Id.

14 g

ii Id.

15 A

Id.

16 b

xvii Kal.

17 c

xvi Kal.

18 d

xv Kal.

19 e

xiiii Kal.

20 f

xiii Kal.

21 g

xii Kal.

22 A

xi Kal.

23 b

x Kal.

24 c

ix Kal.

25 d

viii Kal.

26 e

vii Kal.

27 f

vi Kal.

28 g

v Kal.

29 A

iiii Kal.

30 b

iii Kal.

31 c

ii Kal.

HABET DIES XXXI.

Oct. S. Remigii Episcopi. Semiduplex. Comm. S. Piati Martyris.

SS. Angelorum Custodum. Duplex minus. Comm. S. Leodegarii
Episcopi et Martyris.

S. Francisci Confessoris. Scmiduplex.

S. Aurece Virginis. Semiduplex.

S. Brunonis Confessoris. Seiniduplex. Comm. S. Fidei Virginis.

SS. Sergii et Bacchi Martyrum. Simplex. Comm. S. Marci Papoe.

Vigilia SS. Dionysii et Sociorum Martyrum. Simplex. Comm. S.
Demetrii Martyris.

SS. MARTYRUM DIONYSII, RUSTICI ET ELEUTHERII. Solemne mains.
De Octava. Semiduplex.
De Octava. Scmiduplex.
De Octava. Semiduplex.
De Octava. Semiduplex.

De Octava. Semiduplex. Comm. S. Callisti Papas et Martyris.
De Octava. Semiduplex. Comm. S. Theresioe Virginis.
Nov. Octava SS. Martyrum Dionysii, Rustici et Eleutherii. Duplex minus.
S. Cerbonii Episcopi. Simplex.

S. LUCCE Evangelistic. Duplex mains. Comm. S. Hermelandi Abbatis.
SS. Saviniani et Potentiani ac Sociorum Martyrum. Semiduplex.

S. Ursube et Sociarum Virginum et Martyrum. Semiduplex. Comm.
S. Hilarionis Abbatis, et S. Celiniae Virginis.

S. Melloni Episcopi. Simplex.

S. Maglorii Episcopi. Semiduplex.

SS. Crispini et Crispiniani Martyrum. Simplex.

Vigilia SS. Simonis et ludaa Apostolorum. Simplex.

SS. Simonis et lud<z Aposlolorum. Duplex mains. Comm. S. Faronis
Episcopi, et Translationis S. Genovefbe.

S. Lucani Martyris. Semiduplex.

Vigilia Omnium Sanctorum. Simplex. Comm. S. Quintini Martyris.

C 2

xxxviii CALENDAR.

K. L. NOVEMBER HABET DIES XXX.

1 d Kal. Nov. FESTUM OMNIUM SANCTORUM. Solemne mains.

2 e iiii Non. Coinm. Omnium Fideliutn Defunctorum. Duplex mains.

3 f iii Non. S. Marcdli Episcopi Parisiensis. Duplex mains. Comm. Octavae

Omnium Sanctorum, et S. Eustachii et Soc. Manyrum.

4 g ii Non. S. Caroli Borromaei Episcopi. Semiduplex. Comm. Octavae, et S. Clari

Martyris.

5 A Non. De Octava. Semiduplex.

6 b viii Id. De Octava. Semiduplex. Comm. S. Leonardi Confessoris.

7 c vii Id. De Octava. Semiduplex.

8 d vi Id. Octava Omnium Sanctorum. Duplex minus. Comm. Quatuor Coronatorum

Martyrum.

9 e v Id. S. Maturini Confessoris. Semiduplex. Comm. S. Theodori Martyris.

10 f iiii Id. S. Martini Papae et Martyris. Simplex.

1 1 g iii Id. S. Martini Episcopi. Duplex maius.

12 A ii Id. De Octava. Simplex. Comm. S. Mennae Martyris.

13 b Id. S. Gendulfi Episcopi. Semiduplex. Comm. Octavae, et S. Brictii

Episcopi.

14 c xviii Kal. Dec. De Octava. Simplex.

15 d xvii Kal. De Octava. Simplex. Comm. S. Eugenii Martyris, et S. Maclovii

Episcopi.

16 e xvi Kal. De Octava. Simplex.

17 f xv Kal. S. Aniani Episcopi. Semiduplex. Comm. Octavae.

1 8 g xiiii Kal. Octava S. Martini. Semiduplex.

19 A xiii Kal. S. Elizabeth Viduae. Simplex.

20 b xii Kal.

21 c xi Kal. Praesentatio B. Marias Virginis. Duplex minus. Comm. S. Columbani

Abbatis.

22 d x Kal. S. Caeciliae Virginis et Martyris. Semiduplex.

23 e ix Kal. S. dementis Papse et Martyris. Semiduplex. Comm. S. Felicitatis

Martyris.

24 f viii Kal. S. Severini Confessoris. Semiduplex. Comm. S. Chrysogoni Martyris.

25 g vii Kal. S. Catharinae Virginis et Martyris. Duplex minus.

26 A vi Kal. ] S. Genovefse de Miraculo Ardentium. Semidnplex. Comm. S. Marcelli

Episcopi, et S. Lini Papae et Martyris. I

27 b v Kal. SS. Vitalis et Agricolae Martyrum. Simplex.

28 c iiii Kal. 2 Comm. S. Saturnini Martyris.

29 d iii Kal. Vigilia S. Andreae Apostoli et Martyris. Simplex. Comm. S. Saturnini

Martyris.

30 e ii Kal. S. Andrea Apostoli et Martyris. Duplex maius.

1 On p. 199 Nov. 26 has a simple commemoration for S. Genevieve at Second Vespers ; but on pp. 514-516
(vol. ii) Nov. 26 contains the Office for the whole day, with commemorations as above, and also of SS. Vitalis and
Agricola at Second Vespers.

2 On p. 200 S. Saturninus is commemorated on the 28th. and there is no mention of any Vigil of St. Andrew
on the 29th ; but on p. 517 he is commemorated on the 29th, beins the Vigil of St. Andrew.

CALENDAR.

R.L. DECEMBER HABET DIES XXXI.

1 f Kal. Dec. S. Eligii Episcopi. Semiduplex,

2 g iiii Non. Comm. S. Bibianae Virginis et Martyris.

3 A iii Non. Comm. S. Francisci Xaverii.

4 b ii Non. Festum SS. Reliquiarum. Duplex minus. Comm. S. Barbarre.

5 c Non.

6 d viii Id. S. Nicolai Episcopi. Duplex minus.

7 e vii Id. Comm. S. Faroe Virginis.

8 f vi Id. CONCEPTIO B. MARINE VIRGINIS. Solemne minus.

9 g v Id.

10 A iiii Id. Comm. S. Fusciani et Victorici Martyrum.

11 b iii Id. Comm. S. Damasi Papae et Confessoris.

12 c ii Id. Comm. S. ludoci Confessoris.

13 d Id. S. Luciae Virginis et Martyris. Semiduplex,

14 e xix Kal. Ian. Comm. S. Nicasii et Sociorum Martyrum.

15 f xviii Kal. Comm. S. Maximini Abbatis.

16 g xvii Kal.

17 A xvi Kal.

1 8 b xv Kal.

19 c xiiii Kal.

20 d xiii Kal.

21 e xii Kal. S. Thomae Apotosli. Duplex mains.

22 f xi Kal.

23 g x Kal. Comm. S. Columbse Virginis et Martyris.

24 A ix Kal. Vigilia Nativitatis Domini. Semiduplex.

25 b viii Kal. NATIVITAS DOMINI. ANNUALE.

26 c vii Kal. S. STEPHANI PROTOMAKTYRIS. Solemne minus. Comm. Nativitatis Dni.

27 d vi Kal. S. loannis Apostoli et Evangelists. Duplex mains. Comm. Octavarum.

28 e v Kal. SS. Innocentium. Duplex minus. Comm. Octavarum.

29 f iiii Kal. S. Thomae Cantuariensis Episcopi et Martyris. Semiduplex. Comm.

Octavarum.

30 g iii Kal.

31 A ii Kal. S. Silvestri Papse. Semiduplex.

TABLE Or THE PSALTER.

TABULA DISTRIBUTIONS

Dominica.

Feria II. Feria III

AD MATUTINUM ...

AD LAUDES

148

Benedicite ornnia opera

149

Confitebor tibi

150

Ego dixi

AD PRIM AM

117

1 18 Beati

118 Retribue

AD TERTIAM

118 Legem

118 Memor

118 Bonitatem

AD SEXTAM

118 Defecit

118 Quomodo

[35P

1 18 Iniquos

AD NONAM

118 Mirabilia

1 18 Clamavi

118 Principes

AD VESPER AS

109

114

121

122

116

123

112

119

124

113

1 20

125

AD COMPLETORIUM

30, v. 1-6

133

Psalm 35 does not occur in all the copies. See above, p. xxv,

TABLE OF THE PS ALTER.

xli

PSALTERII COLBERTINAE.

Feria IV.

Feria V.

Feria VI.

Sabbato.

52
54
55
56

68
69

80
81

82
83

97
98

IOO
101

57
58

85
86

1 02

5
64
Exultavit cor

89
Can'.emus Dno.

142 _.
Dne. audivi

Audite caeli.

103

104

105

75
76

96
1 08

106

126
127
128

132
134

137
138
139

143
144

129

130

20
78

135
136

107
140

145
146

141

BREVIARIUM COLBERTINUM.

[BREVIARIUM COLBERTINUM]

PSALTERIUM DISPOSITUM PER
HEBDOMADAM.

DOMINICA AD MATUTI-

NUM.

Psalmus I.

Eatus vir qui non abiit . . .
et iter impiorum peribit.
Gloria Patri, et Filio, et
Spiritui sancto,

Sicut erat in principio, et mine,
et semper, et in saecula saecu-
lorum. Amen.

Sic Gloria Patri etc. dicitur in
fine omnium Psalmorum et
Canticorum, nisi aliter notetnr.

Psalrnus 9.

/^Onfitebor tibi Domine
^-" homo super terram.

Psalums 2.

Uare fremuerunt Gentes .
qui confidunt in eo.

Psalmus 3.

Omine, quid multiplicati .
benedictio tua.

Psalmus 6.

Omine, ne in furore tuo .
erubescant valde velociter

Psalmus 7.

D Omine Deus meus ... psal-
lam nomini Domini altis-
simi.

Psalmus 8.

D Omine Dominus noster ...
nomen tuum in universa
terra !

COLBERT.

AD LAUDES.
Psalmus 92.

T^\Ominus regnavit, decorem...
*-^ in longitudinem dierum.

Psalmus 99.

JUbilate Deo omnis terra..,
generationem veritas ejus.

Canticum trium puerorum.
Dante Us 3.

OEnediciteomnia opera Domi-
*-' ni Domino : laudate et su-
perexaltate eum in saecula.

Benedicite angeli Domini Do
mino : benedicite caeli Domino.

Benedicite aquae omnes quae
super caelossunt Domino : bene
dicite omnes virtutes Domini
Domino.

Benedicite sol et luna Domino:
benedicite Stellas caeli Domino.

Benedicite omnis imber et ros
Domino : benedicite omnes
spiritus Dei Domino.

Benedicite ignis et aestus Do
mino : benedicite frigus et aestus
Domino.

Benedicite rores et pruina Do-
B

DOMINICA AD PRIMAM.

mino : benedicite gelu et frigus
Domino.

Benedicite glacies et nives Do
mino : benedicite noctes et dies
Domino.

Benedicite lux et tenebrae
Domino : benedicite fulgura et
nubes Domino.

Benedicat terra Dominum :
laudet et superexaltet eum in
saecula.

Benedicite montes et colles
Domino : benedicite universa
germinantia in terra Domino.

Benedicite fontes Domino :
benedicite maria et flumina
Domino.

Benedicite cete et omnia quae
moventur in aquis Domino :
benedicite omnes volucres caeli
Domino.

Benedicite omnes bestise et
pecora Domino : benedicite filii
hominum Domino.

Benedicat Israel Dominum :
laudet et superexaltet eum in
saecula.

Benedicite sacerdotes Domini
Domino : benedicite servi Domi
ni Domino.

Benedicite spiritus et animae
justorum Domino : benedicite
sancti et humiles corde Domino.

Benedicite Anania, Azaria,
Misael, Domino : laudate et
superexaltate eum in saecula.

Benedicamus Patrem et Fili-
um cum sancto Spiritu : laude-
mus et superexaltemus eum in
saecula.

Benedictus es Domine in
firmamento caeli : et laudabilis, et
gloriosus, et superexaltatus in
saecula.

Hie non dicitur Gloria Patri.

D
B

AD PRIMAM.
Psalmus 53.

Eus in nomine tuo ... des-
pexit oculus meus.

Psalmus 1 1 8.

Eati immaculati ... non ob-
liviscar sermones tuos.

"D Etribue servo tuo ... cum
*^- dilatasti cor meum.

Symbolum S. Athanasii.

QUicunque vult salvus esse,
ante omnia opus est ut
teneat catholicam fidem:

Quam nisi quisque integram
inviolatamque servaverit, absque
dubio in aeternum peribit.

Fides autem catholica haec
est, ut unum Deum in Trinitate,
et Trinitatem in unitate venere-
mur ;

Neque confundentes personas,
neque substantiam separantes.

Alia est enim persona Patris,
alia Filii, alia Spiritus sancti.

Sed Patris et Filii et Spiritus
sancti una est divinitas, aequalis
gloria, coaeterna majestas.

Qualis Pater, talis Filius, talis
Spiritus sanctus.

Increatus Pater, increatus
Filius, increatus Spiritus sanctus.

Immensus Pater, immensus
Filius, immensus Spiritus
sanctus.

^Eternus Pater, aeternus Filius,
aeternus Spiritus sanctus.

Et tamen non tres aeterni, sed
unus aeternus :

Sicut non tres increati, nee tres
immensi ; sed unus increatus, et
unus immensus.

Similiter omnipotens Pater,
omnipotens Filius, omnipotens
Spiritus sanctus :

DOMINJCA AD TERTIAM.

Et tamen non tres omni-
potentes ; sed unus omnipotens.

Ita Deus Pater, Deus Filius,
Deus Spiritus sanctus :

Et tamen non tres Dii ; scd
unus est Deus.

Ita Dominus Pater, Dominus
Filius, Dominus Spiritus sanctus:

Et tamen non tres Domini ;
sed unus est Dominus.

Quia sicut singillatim unam-
quamque personam Deum ac
Dominum confiteri Christiana
veritate compel limur ; ita tres
Deos aut Dominos dicere
Catholica religione prohibemur.

Pater a nullo est factus, nee
creatus, nee genitus.

Filius a Patre solo est, non
factus, nee creatus ; sed genitus.

Spiritus sanctus a Patre et
Filio, non factus, nee creatus,
nee genitus ; sed procedens.

Unus ergo Pater ; non tres
Patres : unus Filius ; non tres
Filii : unus Spiritus sanctus ;
non tres Spiritus sancti.

Et in hac Trinitate nihil prius
aut posterius, nihil majus aut
minus ; sed totae tres personae
coaeternae sibi sunt et coae-
quales.

Ita ut per omnia, sicut jam
supra dictum est, et Unitas in
Trinitate, et Trinitas in Unitate
veneranda sit.

Qui vult ergo salvus esse, ita
de Trinitate sentiat.

Sed necessarium est ad aeter-
nam salutem, ut incarnationem
quoque Domini nostri Jesu
Christi fideliter credat.

Est ergo fides recta, ut creda-
mus et confiteamur quia Dom
inus noster Jesus Christus Dei
Filius, Deus et homo est.

Deus est ex substantia Patris
ante saecula genitus ; et homo est
ex substantia matris in saeculo
natus.

Perfectus Deus ; perfectus
homo, ex anima rationali et
humana carne subsistens.

yEqualis Patri secundiam
divinitatem ; minor Patre secun-
dum humanitatem.

Qui licet Deus sit et homo ;
non duo tamen, sed unus est
Christus.

Unus autem non conversione
divinitatis in carnem,sed assump-
tione humanitatis in Deum.

Unus omnino non confusione
substantiee, sed unitate personae.

Nam sicut anima rationalis et
caro, unus est homo ; ita Deus
et homo, unus est Christus :

Qui passus est pro salute nos-
tra ; descendit ad inferos ; tertia
die resurrexit a mortuis ;

Ascendit ad caelos ; sedet ad
dexteram Dei Patris omnipoten-
tis ; inde venturus est judicare
vivos et mortuos.

Ad cujus adventum omnes
homines resurgere habent cum
corporibus suis, et reddituri sunt
de factis propriis rationem :

Et qui bona cgerunt, ibunt in
vitam aeternam ; qui vero mala,
in ignem aeternum.

Haec est fides catholica ; quam
nisi quisque fideliter firmiterque
crediderit, salvus esse non poterit.
Gloria Patri.

AD TERTIAM.
Ex Psalmo 1 1 8.

pone mihi ... in justi-
- 1 ' ficationibus tuis.

B 2

DOMINICA AD SEXTAM.

MEmor esto verbi tui ... justi-
ficationes tuas doce me.

OOnitatem fecisti ... ut non
*~* confundar.

AD SEXTAM.
Ex Psalmo 1 1 8.

TAEfecit in salutare tuum ...
--' mandatum tuum nimis.

QUomodo dilexi legem ...
propter retributionem.

TNiquos odio habui ... viam
1 iniquam odio habui.

AD NONAM.
Ex Psalmo \ \ 8.

A/TIrabilia testimonia ... in-
*" tellectum da mihi, et
vivam.

CLamavi in toto corde meo
... judicia justitiae tuae.

PRincipes persecuti sunt ...
quia mandata tua non sum
oblitus.

AD VESPERAS.
Psalmus 109.

DIxit Dominus Domino meo
. . . bibet : propterea exaltabit
caput.

Psalmus 1 1 0.

/^Onfitebor tibi Domine ...
^? manet in saeculum S32culi.

Psalmus in.

"DEatus vir qui timet ...
** desiderium peccatorum peri-
bit.

Psalmus 112.

Audate pueri Dominum ...
matrem filiorum lastantem.

Psalmus 113.

N exitu Israel de yEgypto ...
usque in saeculum.

AD COMPLETORIUM.

Psalmus 4.

CUm invocarem exaudivit me
Deus ... in spe constituisti
me.

Ex Psalmo 30,

IN te Domine speravi ...
redemisti me Domine Deus
veritatis.

Psalmus go.

QUi habitat in adjutorio
Altissimi ... ostendam illi
salutare meum.

Psalmus 133.

ECce nunc benedicite Domi-
num ... qui fecit caelum
et terram.

FERIA II. AD MATUTINUM.
Psalmus 26.

DOminus illuminatio mea ...
confortetur cor tuum, et
sustine Dominum.

Psalmus 27.

A D te Domine clamabo ...
** extolle eos usque in ceter-
num.

Psalmus 28.

AFferte Domino filii Dei ...
Dominus benedicet populo
suo in pace.

Psalmus 29.

IT^Xaltabo te Domine ... in
*-* aeternum confitebor tibi.

Psalmus 30.

T N te Domine speravi ... omnes
* qui speratis in Domino.

FERIA II. AD LAUDES.

Psalmus 31.

BEati quorum remissae sunt
iniquitates ... et gloriamini
omnes recti corde.

AD LAUDES.

Psalmus 5.

Erba mea auribus ... volun-
tatis tuae coronasti nos.

Psalmus 62.

Deus meus ... quia
obstructum est os loquen-
tium iniqua.

Non dicitur, Gloria Patri.

Psalmus 66.

"T^Eus misereatur nostri ...
*-* metuant eum omnes fines
terras.

Canlicum Isaice. Cap. 12.

COnfitebor tibi, Domine ...
magnus in medio tui sanctus
Israel.

AD PRIMAM.

Psalmus 117.

/^Onfitemini Domino quoniam
V^ bonus ... in sasculum miseri
cord ia ejus.

Psalmus 23.

DOmini est terra ... ipse est
Rex glorias.

Psalmus 10.

TN Domino confido ... aequi-
*- tatem vidit vultus ejus.

in te.

AD TERTIAM.

Psalmus 32.

Xultate justi in Domino...
quemadmodum speravimus

Psalmus 33.

BEnedicam Dominum in omni
tempore ... omnes qui sper-
ant in eo.

AD SEXTAM.
Psalmus 34.

Udica Domine nocentes me
.. tota die laudem tuam.

AD NONAM.
Psalmus 36.

XT Oli aemulari in malignanti-

bus ... quia speraverunt in

eo.

AD VESPERAS.
Psalmus 1 14.

"T^Ilexi, quoniam exaudiet ..
' Placebo Domino in regione
vivorum.

Psalmus 115.

i, propter quod locutus
... in medio tui Jeru

Psalmus 1 1 6.

-" sum

salem.

LAudate Dominum omnes
gentes . . . manet in aeter-

num.

Psalmus 119.

A D Dominum cum tribularer

... impugnabant me gratis.

Psalmus 1 20.

Evavi oculos meos in montes
... usque in saeculum.

FERIA II. AD COMPLETORWM.

AD COMPLETORIUM.
Psalmus 1 1 .

SAlvum me fac Domine ...
multiplicasti filios hominum.

Psalmus 12.

T TSquequo Domine oblivi-
^ seeds ... psallam nomini
Domini altissimi.

Psalmus 37.

Omine ne in furore tuo . .
Domine Deus salutis meae.

FERIA III. AD MATUTINUM.
Psalmus 38.

Dixi ; Custodiam vias meas . . .
ampliiis non ero.

Psalmus 39.

T^Xpectans expectavi Domi-
** num ... Deus meus ne tar-
daveris.

Psalmus 40.

BEatus qui intelligit super
egenum ... et usque in
saeculum : fiat, fiat.

Psalmus 4 1 .

/^Uemadmodum desiderat cer-
\z/, vus ad fontes ... et Deus
meus.

Psalmus 43.

DEus auribus nostris audivi-
mus . . . redime nos propter
nomen tuum.

AD LAUDES.
Psalmus 42.

Udica me Deus ... et Deus
meus.

Psalmus 148.

L Audate Dominum de caelis
... populo appropinquanti
sibi.

Non dicitur Gloria Patri.

Psalmus 149.

/^Antate Domino canticum
^-* novum laus ejus ... gloria
haec est omnibus sanctis ejus.
Non dicitur Gloria Patri.

Psalmus 150.

Audate Dominum in sanctis
ejus ... omnis spiritus laudet
Dominum.

Canticum Ezechi(Z. Isaice 38.
dixi : In dimidio dierum
diebus vitae nostrae in
domo Domini.

AD PRIMAM.
Psalmus 24.

A D te Domine levavi animam
** meam ... ex omnibus tri-
bulationibus suis.

Psalmus 44.
Ructavit cor meum
' saeculum saeculi.

AD TERTIAM.
Psalmus 45.

DEus noster refugium et virtus
... susceptor noster Dcus
Jacob.

Psalmus 46.

/^Mnes gentes plaudite mani-
^-^ bus ... vehementer elevati
sunt.

Psalmus 47.

TV/I" Agnus Dominus, et lauda-
!* bilisnimis ... ipse reget nos
in saecula.

AD SEXTAM.
Psalmus 48.

A Udite haec omnes gentes ...
** et similis factus est illis.

FERIA III. AD NO NAM.

Psahnus 49.

DEus deorum Dominus locu-
tus est . . . ostendam illi salu-
tare Dei.

AD NONAM.

Psalmus 51.

QUid gloriaris in malitia ...
in conspectu sanctorum
tuorum.

Psalmus 13.

DIxit insipiens in corde suo ...
exultabit Jacob, et laetabi-
tur Israel.

Psalmus 14.

T^vOmine, quis habitabit in tab-
U ernaculo tuo ... non move-
bitur in aeternum.

Psalmus 15.

/^Onserva me Domine ... in
^-^ dextera tua usque in finem.

AD VESPERAS.
Psalmus 121.

Status sum in his quae dicta
sunt ... quaesivi bona tibi.

Psalmus 122.

A D te levavi ocuios meos ...
** opprobrium abundantibuset
despectio superbis.

Psalmus 123.

Nisi quia Dominus . . . qui fecit
caelum et terram.

Psalmus 124.

QUi confidunt in Domino ...
pax super Israel.

Psalmus 125.

T N convertendo Dominus cap-
* tivitatem ... portantes man-
ipulos suos.

AD COMPLETORIUM.
Psalmus 1 6.

EXaudi Domine justitiam
meam ... cum apparuerit
gloria tua.

Psalmus 1 8.

C^Eli enarrant gloriam Dei ...
adjutor meus, et redemptor
meus.

Psalmus 19.

EXaudiat te Dominus ... in
die qua invocaverimus te.

FERIA IV. AD MATUTINUM.
Psalmus 52.

DIxit insipiens in corde suo
. . . exultabit Jacob, et laeta-
bitur Israel.

Psalmus 54.

Xaudi Deus orationem meam
... sperabo in te Domine.

Psalmus 55.

1\ /T I sere re mei Deus, quoniam
*** conculcavit me homo ... in
lumine viventium.

Psalmus 56.

~]\ /T Iserere mei Deus, miserere
*'* mei .-.. omnem terram
gloria tua.

Psalmus 57.

CI vere utique justitiam ...
^ Deus judicans eos in terra.

Psalmus 58.

"C* Ripe me de inimicis meis ...
*-* Deus meus misericordia
mea.

AD LAUDES.

Psalmus 50.

Iserere mei Deus, secundum
magnam misericordiam

FERIA IV. AD PR IMAM.

tuam ... super altare tuum
vitulos.

Psalmus 64.

" I ^E decet hymnus Deus in
-*- Sion ... etenim hymnum
dicent.

Canticum Anna. I. Reg. 2.
T^Xultavit cor meum ... sub-
--' limabit cornu Christi sui.

AD PRIMAM.

Psalmus 25.

T Udica me Domine ... in eccle-
J siis benedicam te Domine.

Psalmus 59.

T^\Eus repulisti nos ... ad
**-^ nihilum deducet inimicos
nostros.

Psalmus 60.

"C*Xaudi Deus deprecationem
*-f* meam ... vota mea de die
in diem.

AD TERTIAM.
Psalmus 61.

"\T Onne Deo subjecta erit . . .
^ reddes unicuique juxta
opera sua.

Psalmus 63.

"C* Xaudi Deus orationem meam
** ... laudabuntur omnes recti
corde.

Psalmus 65.

JUbilate Deo omnis terra ...
misericordiam suam a me.

AD SEXTAM.
Psalmus 67.

EXurgat Deus, et dissipentur
inimici ejus ... benedictus
Deus.

AD NONAM.

Psalmus 1 7.

T^\Iligam te Domine ... semini
*-' ejus usque in saeculum.

AD VESPERAS.

Psalmus 126.

XT Isi Dominus aedificaverit
^^ domum... loquetur inimicis
suis in porta.

Psalmus 127.

OEati omnes qui timent
*-' Dominum ... pacem super
Israel.

Psalmus 128.
expugnaverunt me ...
benediximus vobis in nomine
Domini.

Psalmus 1 29.

E profundis clamavi ad te ...
ex omnibus iniquitatibus
ejus.

Psalmus 1 30.

T^Omine, non est exaltatum
*-^ cor meum ... ex hoc nunc
et usque in saeculum.

AD COMPLETORIUM.

Psalmus 20.

Omine, in virtute tua lae-
tabitur Rex ... psallemus
virtutes tuas.

Psalmus 78.

Eus venerunt gentes in
hereditatem tuam ... annun-
tiabimus laudem tuam.

Psalmus 79.

QUi regis Israel intende ...
ostende faciem tuam, et
salvi erimus.

FERIA V. AD MATUTINUM.

FERIA V. AD MATUTINUM.
Psalmus 68.

SAlvum me fac Deus . . . habita-
bunt in ea.

Psalmus 69.

DEus in adjutorium meum
intende ... Domine ne
moreris.

Psalmus 77.
A Ttendite popule meus ... in

intellectibus manuum sua-
rum deduxit eos.

AD LAUDES.
Psalmus 89.

"T^Ominerefugium factus es ...
*-^ opus manuum nostrarum
dirige.

Canticum Moysi. Exodi 15.

/^Antemus Domino: gloriose
^^ enim magnificatus est ... per
siccum in medio ejus.

AD PRIMAM.
Psalmus 22.

DOminus regit me ... in
longitudinem dierum.

Psalmus 70.

T N te Domine speravi ... qui
* quaerunt mala mini.

AD TERTIAM.
Psalmus 71.

Eus judicium tuum regi da
. . . omnis terra : fiat, fiat.

Psalmus 72.

AD SEXTAM.
Psalmus 73.

T T T quid Deus repulisti in finem
^-' ... qui te oderunt ascendit
semper.

Psalmus 74.

/^Onfitebimur tibi Deus ... ex-
^-^ altabuntur cornua justi.

AD NONAM.

Psalimis 75.

XTOtus in Judaea Deus ...
^ terribili apud reges terras.

Psalmus 76.

"\7Oce mea ad Dominum
* clamavi ... in manu Moysi
et Aaron.

QUam bonus Israel Deus
in portis filiae Sion.

AD VESPERAS.

Psalmus 131.

1\ /T Emento Domine David ...
*'* super ipsum autem efflore-
bit sanctificatio mea.

Psalmus 132.

Cce quam bonum et quam
jucundum ... vitam usque
in saeculum.

Psalmus 134.

T Audate nomen Domini ...
^-* qui habitat in Jerusalem.

AD COMPLETORIUM.

Psalmus 135.

/'"''Onfitemini Domino quoniam
^-' bonus ... quoniam in aster-
num misericordia ejus.

Psalmus 136.

OUper flumina Babylonis ...
^ allidet parvulos tuos ad
petram.

FERIA VI. AD MATUTINUM.

Psalmus 80.

T^Xultate Deo adjutori nostro
*-* ... melle saturavit eos.

Psalmus 8 1.

T^\Eus stetit in synagoga
*-*' deorum ... tu hereditabis
in omnibus gentibus.

Psalmus 82.

T^\Eus, quis similis erit tibi ...
*~* tu solus Altissimus in omni
terra.

Psalmus 83.

QUam dilecta tabernacula tua
... beatus homo qui sperat
in te.

Psalmus 84.

"DEnedixisti Domine terram
*~* tuam . . . ponet in via gressus
suos.

Psalmus 85.

TNclina Domine aurem tuam
* . . . et consolatus es me.

Psalmus 86.

T^LJndamenta ejus in montibus
*- sanctis . . . habitatio est in te.

AD LAUDES.

Psalmus 142.

f^Omine exaudi orationem
*~* meam ... quoniam ego
servus tuus sum.

Canticum Habacuc. Cap. 3.
"T^jOmine audivi auditionem
*-* tuam ... victor in psalmis
canentem.

AD PRIMAM.

Psalmus 21.
Eus Deus meus respice in
me ... quern fecit Dominus.

Psalmus 87.

P\Omine Deus salutis meae
*^ ... notos meos a miscria.

AD TERTIAM.
Psalmus 88.

IV/T Isericordias Domini
***' aetcrnum cantabo
Benedictus Dominus in aeter-
num : fiat, fiat.

AD SEXTAM.
Psalmus 93.

ultionum Dominus ...
disperdet illos Dominus
Deus noster.

Psalmus 95.

/^Antate Domino canticum
^-^ novum cantate Domino ...
populos in veritate sua.

AD NONAM.
Psalmus 96.

T~^\Ominus regnavit, exultet
*-' terra ... confitemini me
moriae sanctificationis ejus.

Psalmus 1 08.

F^Eus laudem meam ne
*-^ tacueris ... persequentibus
animam meam.

AD VESPERAS.
Psalmus 137.

^Onfitebor tibi Domine in
^-^ toto corde meo . . opera
manuum tuarum ne despicias.

Psalmus 138.

[ AOmine probasti me ... deduc
*~J me in via aeterna.

FERIA VI. AD COMPLETORIUM.

Psalmus 139.

Ripe me Domine ab homine
malo ... habitabunt recti
cum vultu tuo.

AD COMPLETORIUM.

Psalmus 107.

TDAratum cor meum Deus ...
*- ad nihilum deducet inimicos
nostros.

Psalmus 140.

T^\Omine clamavi ad te ...
^~* singulariter sum ego, donee
transeam.

Psalmus 141.

~\ TOce mea ad Dominum cla-
* mavi ... me expectant justi,
donee retribuas mini.

SABBATO AD MATUTINUM.

Psalmus 97.

/^Antate Domino canticum
^-^ novum quia mirabilia ... et
populos in aequitate.

Psalmus 98.

TTAOniinus regnavit, irascantur
' populi ... quoniam sanctus
Dominus Deus noster.

Psalmus 100.

1\ /T Isericordiam et judicium
^**- cantabo tibi . . omnes
operantes iniquitatem.

Psalmus IOI.

TPvOmine exaudi orationem
*-^ meam ... semen eorum in
saeculum dirigetur.

Psalmus 1 02.

"DEnedic anima mea Domino
U ... dominationis ejus bene-
dic anima mea Domino.

AD LAUDES.
Psalmus 91.

"DOnum est confiteri Domino
*-* ... non est iniquitas in eo.

Canticum Moysi. Deut. 32.

A Udite caeli quae loquor ...
** propitius erit terrae populi
sui.

AD PRIMAM.
Psalmus 103.

"DEnedic anima mea Domino
*-* . . ita ut non sint : benedic
anima mea Domino.

AD TERTIAM.
Psalmus 104.

/^Onfitemini Domino, et, in-
^-* vocate nomen ejus.. legem
ejus requirant.

AD SEXTAM.
Psalmus 105.

/^Onfitemini Domino quoniam
^-^ bonus ... dicet omnis popu-
lus : fiat, fiat.

AD NONAM.
Psalmus 1 06.

^Onfitemini Domino quoniam
^-^ bonus ... intelliget miseri-
cordias Domini ?

AD VESPERAS.
Psalmus 143.

DEnedictus Dominus Deus
*-* meus ... beatus populus
cujus Dominus Deus ejus.

SABBATO AD COMPLETORIUM.

Psalmus 144.

Xaltabo te Deus meus Rex
... et in saeculum saeculi.

AD COMPLETORIUM.
Psalmus 145.

Psalmus 146.

T Audate Dominum, quoniam
*-^ bonus est psalmus ... super
misericordia ejus.

Psalmus 147.

Auda anima mea Dominum T Auda Jerusalem Dominum
*- ... in generationem et gen- *-*.,. judicia sua non manifes-

erationem.

judi
tavit eis.

COMMUNE DE TEMPORE.

COMMUNE PER ANNUM.
AD MATUTINUM.

A ~| Peri Domine os meum ad
L^*-J benedicendum nomen
sanctum tuum : munda quoque
cor meum ab omnibus vanis, per-
versis, et alienis cogitationibus :
intellectum illumina, affectum
inflamma ; ut digne, attente, ac
devote hoc officium recitare
valeam, et exaudiri merear ante
conspectum divinae majestatis
tuae : Per Christum Dominum
nostrum. Amen.

Domine, in unione illius di-
vinse intentionis, qua ipse in
terris laudes Deo persolvisti, has
tibi horas persolvo.
T3Ater noster qui es in caelis,
J- sanctificetur nomen tuum :
adveniat regnum tuum : fiat
voluntas tua sicut in caelo et
in terra : panem nostrum quoti-
dianum da nobis hodie ; et
dimitte nobis debita nostra, sicut
et nos dimittimus debitoribus
nostris : Et ne nos inducas in ten-
tationem ; sed libera nos a malo.
Amen.

A Ve Maria, gratia plena :
** Dominus tecum : benedicta
tu in mulieribus ; et benedictus
fructus ventris tui Jesus. Sancta
Maria, mater Dei, ora pro nobis
peccatoribus nunc et in hora
mortis nostrae. Amen.

CRedo in Deum, Patrem
omnipotentem, creatorem
caeli et terras : Et in Jesum
Christum, filium ejus unicum,
Dominum nostrum ; qui con-
ceptus est de Spiritu sancto,
natus ex Maria Virgine, passus
sub Pontio Pilato, crucifixus,
mortuus, et sepultus ; descendit
ad inferos, tertia die resurrexit
a mortuis, ascendit ad caelos,
sedet ad dexteram Dei Patris
omnipotentis, inde venturus est
judicare vivos et mortuos.
Credo in Spiritum sanctum,
sanctam Ecclesiam Catholicam,
sanctorum communionem, re-
missionem peccatorum, carnis
resurrectionem, vitam aeternam.
Amen.

T^\Omine labia mea aperies.
*-' Resp. Et os meum annun-
tiabit laudem tuam.

y. Deus in adjutorium meum
intende.

R7. Domine ad adjuvandum
me festina. Gloria Patri, et
Filio, et Spiritui sancto, sicut
erat in principio, et nunc, et
semper, et in saecula saeculorum.
Amen. Alleluia.

A Septuagesima usque ad
Pascha non dicitur Alleluia ; sed
ejus loco dicitur, Laus tibi,
Domine, rex aeternae gloriae.

Invitatorium. Dominum, qui
fecit nos, venite adoremus.

COMMUNE PER ANNUM.

Repetitur, Dominum, qui fecit
nos, venite adoremus.

Psalmus 94.

"\ 7Enite, exultemus Domino,
* jubilemus Deo, salutari nos-
tro, praeoccupemus faciem ejus
in confessione, et in psalmis
jubilemus ei.

Quoniam Deus magnus Do-
minus, et Rex magnus super
omnes Decs : quoniam non
repellet Dominus plebem suam :
quia in manu ejus sunt omnes
fines terrae, et altitudines mon-
tium ipse conspicit.

Quoniam ipsius est mare, et
ipse fecit illud, et aridam fun-
daverunt manus ejus : venite,
adoremus, et procidamus ante
Deum, ploremus coram Domino
qui fecit nos ; quia ipse est
Dominus Deus noster, nos autem
populus ejus, et oves pascuae
ejus.

Hodie si vocem ejus audieritis,
nolite obdurare corda vestra,
sicut in exacerbatione secundum
diem tentationis in deserto ; ubi
tentaverunt me patres vestri,
probaverunt et viderunt opera
mea.

Quadraginta annis proximus
fui generation! huic, et dixi :
semper hi errant corde ; ipsi
vero non cognoverunt vias meas,
quibus juravi in ira mea, si
introibunt in requiem meam.

Gloria Patri, et Filio, et
Spiritui sancto, sicut erat in
principio, et nunc, et semper, et
in saecula saeculorum. Amen.

Invitatorium. Dominum, qui
fecit nos, venite adoremus.

Hymnus.

XT Octe surgentes vigilemus
* ^ omnes,
Semper in psalmis meditemur,

atque

Voce concordi Domino canamus
Dulciter hymnos.

Ut pio Regi pariter canentes,
Cum suis sanctis mereamur

aulam

Ingredi caeli, simul et perennem
Ducere vitam.

Praestet hoc nobis Deitas

beata
Patris, ac Nati, pariterque

sancti
Spiritus ; cujus resonat per

omnem

Gloria mundum. Amen.

In Dominicis inchoatur Anti-
phona, Servite Domino.

In Feriis Antiphona, In ma-
tutinis.

P salmi, ut in Psalterio.

Post Psalmos, in Dominicis
dicitur Antiphona, Servite Do
mino in timore, et exultate ei
cum tremore.

In Feriis Antiph. In ma-
tutinis, Domine, meditabor in te,
quia fuisti adjutor meus.

y. Memor fui nocte nominis
tui Domine.

R7. Et custodivi legem tuam.

Pater noster etc. Et ne nos
inducas in tentationem.

Resp. Sed libera nos a malo.

Absolutio.

Xaudi Domine Jesu Christe
preces servorum tuorum, et
miserere nobis, qui cum Patre et
Spiritu sancto vivis et regnas in
saecula saeculorum. R?. Amen.

AD MATUTINUM.

"ft. Jube domne benedicere.

Benedictio I. Benedictione per-
petua benedicat nos Pater aeternus.
Resp. Amen.

Prima Lectio, de Scriptura
occurrente.

In fine omnium Lectionum
additur, Tu autem Domine
miserere nostri. Resp. Deo
gratias.

Post primam ^Lectionem imme
diate dicitur y. Jube domne
benedicere.

Benedictio II. Unigenitus Dei
Filius nos benedicere et adjuvare
dignetur. Resp. Amen.

S ecu r i da Lectio, de Scriptiira
occurrente.

Post secundam Lectionem im
mediate dicitur y . Jube domne
benedicere.

Benedictio III. Spiritus sancti
gratia illuminet sensus et corda
nostra. Resp. Amen.

Tertia Lectio, de Scriptura
occurrente.

Posttertiam Lectionem Hymnus
seq nens dicitur diebus Dominicis
(prceter quant in Adventu, et a
Septuagesima usque ad Paschd]
et diebus Festis, etiam simplicibus:
In Feriali autem Officio non
dicitur, nisi tempore Paschali.

Hymnus SS. Ambrosii et
A ugustini.

TE Deum laudamus, te Domi-
num confitemur.

Te asternum Patrem omnis
terra veneratur.

Tibi omnes Angeli, tibi caeli et
universae Potestates,

Tibi Cherubim et Seraphim
incessabili voce proclamant :

Sanctus,

Sanctus, Dominus Deus sa-
baoth.

Pleni sunt caeli et terra majes-
tatis gloriae tuae.

Te gloriosus Apostolorum
chorus,

Te Prophetarum laudabilis
numerus,

Te Martyrum candidatus
laudat exercitus.

Te per orbem terrarum sancta
confitetur Ecclesia,

Patrem immensae majestatis ;

Venerandum tuum, verum, et
unicum Filium ;

Sanctum quoque Paraclitum
Spiritum.

Tu Rex gloriae, Christe.

Tu Patris sempiternus es
Filius.

Tu ad liberandum suscepturus
hominem, non horruisti Virginis
uterum.

Tu devicto mortis aculeo,
aperuisti credentibus regna
coelorum.

Tu ad dexteram Dei sedes in
gloria Patris.

Judex crederis esse venturus.

Te ergo quaesumus, famulis
tuis subveni, quos pretioso san
guine redemisti.

yEterna fac cum Sanctis tuis
in gloria numerari.

Salvum fac populum tuum
Domine, etbenedichereditati tuae.

Et rege eos, et extolle illos
usque in asternum.

Per singulos dies benedici-
mus te :

Et laudamus nomen tuum in
saeculum et in saeculum saeculi.

Dignare Domine die isto sine
peccato nos custodire.

Miserere nostri Domine, mise
rere nostri.

COMMUNE PER ANNUM.

Fiat misericordia tua, Dominc,
super nos, quemadmoduni spera-
vimus in te.

In te, Domine, speravi : non
confundar in aeternum.

AD LAUDES.

DEus in adjutorium meum
intende.

Resp. Domine ad adjuvandum
me festina. Gloria Patri, et Filio,
et Spiritui sancto, sicut erat in
principio, et nunc, et semper, et
in saecula saeculorum. Amen.
Alleluia. Vel a Septuagesima
ad Pascha : Laus tibi, Domine,
rex aeternae gloriae.

In Dominicis inchoatur Anti-
phona, Alleluia.

In Feriis Antiph. Jubilate.

Psalmi, nt in Psalterio.

Post Psalmos, in Dominicis
dicitur Antiphona, Alleluia,
alleluia, alleluia.

In Feriis Antiph, Jubilate
Deo omnis terra, cantate, et
exultate, et psallite.

Hymnus.

ECce jam noctis tenuatur um
bra,
Lux et auroras rutilans co-

ruscat :

Supplices rerum Dominum
canora

Voce precemur,

Ut reos culpae miseratus,

omnem

Pellat angorem, tribuat salutem,
Donet et nobis bona sempi-

ternae

Munera pacis.

Praestet hoc nobis Deitas beata
Patris, ac Nati, pariterque
sancti

Spiritus ; cujus resonat per

omnem

Gloria mundum. Amen.

jf. Praevenerunt oculi mei ad
te diluculo.

ty. Ut meditarer eloquia tua.

In Dominicis inchoatur A nti-
phona propria, ut in Proprio de
Tempore.

In Feriis Antiph. Dirige.

Canticum Zacharice.
Lucce i.

T3Enedictus Dominus Deus
*-* Israel, quia visitavit, et
fecit redemptionem plebis suae.

Et erexit cornu salutis nobis,
in domo David pueri sui,

Sicut loquutus est per os
sanctorum, qui a saeculo sunt,
Prophetarum ejus,

Salutem ex inimicis nostris,
et de manu omnium qui oderunt
nos :

Ad faciendam misericordiam
cum patribus nostris, et memorari
testamenti sui sancti :

Jusjurandum quod juravit ad
Abraham patrem nostrum, datu-
rum se nobis :

Ut sine timore, de manu
inimicorum riostrorum liberati,
serviamus illi,

In sanctitate et justitia coram
ipso, omnibus diebus nostris.

Et tu puer, Propheta Altissimi
vocaberis : praeibis enim ante
faciem Domini parare vias ejus,

Ad dandam scientiam salutis
plebi ejus, in remissionem pecca-
torum eorum,

Per viscera misericordiae Dei
nostri, in quibus visitavit nos
oriens ex alto,

Illuminare his qui in tenebris

AD LAUDES.

et in umbra mortis sedent, ad
dirigendos pedes nostros in viam
pacis.

Gloria Patri, et Filio, et
Spiritui sancto,

Sicut erat in principio, et
nunc, et semper, et in saecula
saeculorum. Amen.

In Dominicis dicitur Anti-
ptiona propria.

In Feriis Antiphona, Dirigc
pedes nostros in viam pacis
Deus Israel.

$". Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Or at to ut in Proprio
de Tempore : qua finita, dicitur,

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

ty. Deo gratias.

y. Fidelium animae per
misericordiam Dei requiescant
in pace. ty. Amen.

Ab Octava Epiphanies usque
ad Dominicam Passionis, et ab
Octava Pentecostes usque ad Ad-
ventum, ante y. Fidelium in
Feriali Officio fiunt sequentes
Commemorationes communes.

In Festis simplicibus omittitur
prima Commemoratio, quce est
de Cruce ; reliquce verb tres
dicuntur.

In Officio Duplici, ant Semi-
duplici, aut infra quascumque
Octavas, nulla fit Cotnmemoratio
communis.

De Cruce.

Antiphona. Per signum Crucis
de inimicis nostris libera <(nos>
Deus noster.

$". Adoramus te Christe, et
benedicimus tibi :

COLBERT.

ty. Quia per Crucem tuam
redemisti mundum.

Oremus. Oratio.
OErpetua nos, quaesumus
*- Domine, pace custodi, quos
per lignum sanctae Crucis redi-
mere dignatus es, Qui vivis et
regnas Deus. Resp. Amen.

De beata Maria.

Antiphona. Beata Dei geni-
trix Maria, virgo perpetua, tern-
plum Domini, sacrarium Spiritus
sancti, sola sine exemplo placu-
isti^Domino nostro Jesu Christo.

y. Ora pro nobis sancta Dei
genitrix,

~R/. Ut digni efficiamur pro-
missionibus Christi.

Oremus. Oratio.
^Oncede nos famulos tuos,
^-^ quaesumus Domine Deus,
perpetua mentis et corporis sani
tate gaudere, et gloriosa beatae
Mariae semper Virginis interces-
sione a praesenti liberari tristitia,
et aeterna perfrui Isetitia : Per
Christum Dominum nostrum.
Resp. Amen.

De omnibus Sanclis.

Antiphona. Sancti Dei omnes
intercedere dignemini pro nostra
omniumque salute.

^l. Laetamini in Domino, et
exultate justi :

ty. Et gloriamini omnes recti
corde.

Oremus. Oratio.

13 Ropitiare, quaesumus Domine,

famulis tuis, per omnium

Sanctorum merita gloriosa ; ut

eorum intercessione ab omnibus

COMMUNE PER ANNUM.

semper protegamur adversis :
Per Christum Dominum nostrum.
Resp. Amen.

De Pace.

Antiphona. Da pacem Do-
mine in diebus nostris ; quia non
est alius qui pugnet pro nobis,
nisi tu Deus noster.

y. Fiat pax in virtute tua,
ty. Et abundantia in turribus
tn is.

Oremus. Oratio.

DEus, a quo sancta desideria,
recta consilia, et justa sunt
opera, da servis tuis illam, quam
mundus dare non potest, pacem ;
ut et corda nostra mandatis tuis
dedita, et hostium sublata formi-
dine tempora sint tua protectione
tranquilla : Per Dominum nos
trum Jesum Christum filium
tuum, qui tecum vivit et regnat
in unitate Spiritus sancti Deus,
per omnia saecula saeculorum.
Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum Spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

1^7. Deo gratias.

y. Fidelium animae per mise-
ricordiam Dei requiescant in
pace, ty. Amen.

AD PRIMAM.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc. ut
ad Laudes.

Hymnus. S. Ambrosii.

Am lucis orto sydere,
Deum precemur supplices,
Ut in diurnis actibus
Nos servet a nocentibus.

Linguam refntnans. temperet
Ne litis horror insonet ;
Visum fovendo contegat,
Ne vanitates hauriat.
Sint pura cordis intima,
Absistat et vecordia ;
Carnis terat superbiam
Potus cibique parcitas.
Ut cum dies abscesserit,
Noctemque sors reduxerit,
Mundi per abstinentiam
Ipsi canamus gloriam.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Cum Spiritu paraclito,
Et nunc et in perpetuum.
Amen.

In Dominicis inchoatur Anti
phona, Alleluia.

P 'salmi cum Symbolo S.Atha-
nasii, ut in Psalterio. Quibus
finitis, dicitur Antiphona, Alle
luia, alleluia, alleluia.

Deinde j.
etc. ut infra.

In Feriis inchoatur Antiphona,
Deus.

Psalmi ut in Psalterio. Qui-
bus finitis dicitur Antiphona,
Deus exaudi orationem meam,
auribus percipe verba oris mei.

Singulis hebdomadce diebus,
exceptd Dominica, tarn in Feriali
officio, quam in officio de Sanctis,
post Antiphona m Symbolum
sequens dicitur alternation.

Symbolum Apostolorum.

CRedo in Deum, Patrem omni-
potentem, creatorem casli et
terras.

Et in Jesum Christum, Filium
ejus unicum, Dominum nos
trum :

Qui conceptus est de Spiritu
sancto, natus ex Maria Virgine :

Exurge Christe

AD PRIMAM.

Passus sub Pontio Pilato,
crucifixus, mortuus, et sepultus :

Descendit ad inferos ; tertia
die resurrexit a mortuis :

Ascendit ad ccelos ; sedet ad
dexteram Dei Patris omnipo-
tentis :

Inde venturus est judicare
vivos et mortuos.

Credo in Spiritum sanctum,

Sanctam Ecclesiam Catho-
licam, Sanctorum communio-
nem,

Remissionem peccatorum,

Carnis resurrectionem,

Vitam aeternam. Amen.

Tarn in Dominicis qudm in
Feriis sequentes Preces dicuntur.

JT. Exurge Christe, adjuva nos.

R?. Et libera nos propter
nomen tuum.

^. Dignare Domine die isto,

R7. Sine peccato nos custodire.

V. Miserere nostri Domine.

R?. Miserere nostri.

y. Fiat misericordia tua,
Domine, super nos.

R?. Quemadmodum speravi-
mus in te.

y. Domine exaudi orationem
meam.

R?. Et clamor meus ad te
yeniat.

$". Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

T^Omine Deusomnipotens, qui
*-^ ad principium hujus diei
nos pervenire fecisti, tua nos
hodie salva virtute; ut in hac
die ad nullum declinemus pecca-
tum, sed semper ad tuam
justitiam faciendam nostra
procedant eloquia, dirigantur
cogitationes et opera : Per

Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum, qui tecum
vivit et regnat in unitate Spiritus
sancti Deus per omnia saecula
saeculorum. Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

R~. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

R?. Deo gratias.

Cunt fit officium vel com-
memoratio de Sanctis, hoc loco
recitanda est Lectio, si in Proprio
de Sanctis assignetur aliqua.
Cut Lectioni non prcemittitur
Absolutio nee Benedictio ; sed in
ejus fine dicitur, Tu autem
Domine miserere nostri. Resp.
Deo gratias.

Post Lectionem, vel, si nulla sit
dicenda Lectio, post y. Bene
dicamus, dicuntur sequentes
Preces.

y. Pretiosa in conspectu
Domini

R/. Mors Sanctorum ejus.

SAncta Maria et omnes Sancti
intercedant pro nobis ad
Dominum, ut nos mereamur ab
eo adjuvari et salvari, qui vivit et
regnat in saecula saeculorum. ty.
Amen.

Oremus. Oratio.

"T^Irigere et sanctificare, regere
L^et gubernare dignare Domine
Deus, Rex caeli et terrae, hodie
corda et corpora nostra, sensus,
sermones, et actus nostros in
lege tua et in operibus manda-
torum tuorum, ut hie et in
aeternum, te auxiliante, salvi et
liberi esse mereamur, Salvator
mundi, qui vivis et regnas in
saecula saeculorum. Resp. Amen.
y. Dominus nos benedicat, et
C 2

COMMUNE PEK ANNUM.

ab omni malo defendat, et ad
vitam perducat suternam.

ty. Amen.

y. Fidelium animae per mis-
ericordiam Dei requiescant in
pace.

ty. Amen.

Diebus Dominicis, aliisque qui-
bus in Proprio assignatur Lectio
de Homilia, ante y. Dominus
nos benedicat etc. dicitur

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Dies et actus nos-
tros in sua pace disponat
Dominus omnipotens. Resp.
Amen.

Deinde recitatur Lectio de
Homilia, in cujus fine additur,
Tu autem Domine miserere
nostri.

Resp. Deo gratias.

y. Dominus nos benedicat, et
ab omni malo defendat, et ad
vitam perducat aeternam.

ty. Amen.

y. Fidelium animae per mis-
ericordiam Dei requiescant in
pace. ty. Amen.

AD TERTIAM.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc.

Hymnus. S. Ambrosii.

NUnc sancte nobis Spiritus,
Unum Patri cum Filio,

Dignare promptus ingeri

Nostro refusus pectori.
Os, lingua, mens, sensus, vigor

Confessionem personent ;

Flammescat igne charitas ;

Accendat ardor proximos.
Praesta Pater piissime,

Patrique compar Unice,

Cum Spiritu paraclito

Regnans per omne saeculum.
Amen.

/;/ Dominicis inchoatur Anti-
pJiona, Alleluia.

/// Perils Antiphona, Veniant.

P salmi ut in Psalterio.

Post Ps all nos dicitur in Do
minicis A ntiph. Alleluia, alleluia,
alleluia.

In Feriis Antiphona, Veniant
mihi, Domine, miserationes tuae,
et vivam.

y. Ego dixi, Domine miserere
mihi.

ty. Sana animam meam, quia
peccavi tibi.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum Spiritu tuo.

Oremus. Oratio ut in Proprio
de Tempore : qua finita, dicitur

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum Spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

ty. Deo gratias.

y. Fidelium animas permiseri-
cordiam Dei requiescant in pace,
ty. Amen.

AD SEXTAM.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc.

Hymnus. S. Ambrosii.

"D Ector potens, verax Deus,
^^- Qui temperas rerum vices,

Splendore mane illuminas,

Et ignibus meridiem.
Extingue flammas litium ;

Aufer calorem noxium ;

Confer salutem corporum,

Veramque pacem cordium.
Praesta, Pater piissime,

Patrique compar Unice,

Cum Spiritu paraclito

AD NONAM.

Regnans per omne saeculum.
Amen.

In Dominicis inchoatur Anti
phona, Alleluia.

In Feriis Antiphona, Non con-
fundas.

P salmi ut in Psalterio.

Post Psalmos, in Dominicis
dicilur Antiphona, Alleluia, alle
luia, alleluia.

In Feriis AntipJiona, Non con-
fundas me Domine ab expecta-
tione mea.

y. Dominus regit me, et nihil
mihi deerit.

R?. In loco pascuae ibi me
collocavit.

Oremus. Oratio ut in Pro-
prio de Tempore : qua finita
dicitur

y. Dominus vobiscum etc. ut
ad Tertiam.

AD NONAM.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc.

Hymnus. S. Ambrosii.

T3 Erum Deus tenax vigor,
^-^ Immotus in te permanens,

Lucis diurnae tempora

Successibus determinans.
Largire clarum vespere,

Quo vita nusquam decidat ;

Sed praemium mortis sacrae

Perennis instet gloria.
Praesta, Pater piissime,

Patrique compar Unice,

Cum Spiritu paraclito

Regnans per omne saeculum.
Amen.

In Dominicis inchoatur Anti
phona, Alleluia,

In Feriis Antiphona Juxta
eloquium.

P salmi ut in Psalterio.

Post Psalmos, in Dominicis
dicitur Antiphona, Alleluia,
alleluia, alleluia.

In Feriis Antiphona, Juxta
eloquium tuum da mihi intel-
lectum Domine.

y. Ab occultis meis munda me
Domine.

R7. Et ab alienis parce servo
tuo.

y. Dominus vobiscum.

R7. Et cum Spiritu tuo.

Oremus. Oratio ut in Proprio
de tempore : qua finita dicitur

y. Dominus vobiscum etc. ut
ad Tertiam.

AD VESPERAS.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc.

In Dominicis inchoatur Anti
phona, Sit nomen.

In Feriis Antiph. Vesper-
tina.

Psalmi, ut in Psalterio.

Post Psalmos, in Dominicis
dicitur Antiphona, Sit nomen
Domini benedictum in saecula.

hi Feriis Antiphona, Vesper-
tina oratio ascendat ad te,
Domine, et descendat super nos
misericordia tua.

Hymnus.

JAm sol recedit igneus :
Tu lux perennis Unitas,
Nostris, beata Trinitas,
Infunde lumen cordibus.

Tu mane laudum carmine,
Te deprecamur vespere :
Digneris ut te supplices
Laudemus inter Ccelites.

Patri, simulque Filio,
Tibique sancte Spiritus,

COMMUNE PER ANNUM.

Sicut fuit, sit jugiter

Saeclum per omne gloria.
Amen.

y. Dirigatur, Domine, oratio
mea:

ty. Sicut incensum in con-
spectu tuo.

.In Dominicis inchoatur Anti-
phona propria.

In Feriis A ntipJiona, Exultavit.

Canticum beatce Maria Virginis.

Luces i.

IV/TAgnificat anima mea Do-
*** minum :

Et exultavit spiritus meus in
Deo, salutari meo.

Quia respexit humilitatem
ancillae suae : ecce enim ex hoc
beatam me dicent omnes genera-
tiones.

Quia fecit mihi magna qui
potensest,et sanctum nomenejus.

Et misericordia ejus a pro-
genie in progenies timentibus
eum.

Fecit potentiam in brachio
suo, dispersit superbos mente
cordis sui.

Deposuit potentes de sede, et
exaltavit humiles.

Esurientes implevit bonis, et
divites dimisit inanes.

Suscepit Israel puerum suum,
recordatus misericordiae suae:

Sicut loquutus est ad patres
nostros, Abraham et semini ejus
in saccula.

Gloria Patri, et Filio, et
Spiritui sancto ;

Sicut erat in principio, et
nunc, et semper, et in saecula
saeculorum. Amen.

In Dominicis dicitur Anti-
phona propria.

In Feriis Antiph. Exultavit

Spiritus meus in Deo salutari
meo.

Oremus. Oratio ut in Proprio
de Tempore : qua finita did fur

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino

ty. Deo gratias.

y. Fidelium animae per
misericordiam Dei requiescant
in pace. ty. Amen.

AD COMPLETORIUM.

Initio Completorii dicitur y.
Jube domne benedicere.

Benedict to. Noctem quietam
et finem perfectum concedat
nobis Dominus omnipotens.

ty. Amen.

Deinde dicitur Lectio, ut in
Proprio de Tempore : in cujus
fine additur : Tu autem Domine
miserere nostri. Resp. Deo
grajtias.

y. Adjutorium nostrum in
nomine Domini,

ty. Qui fecit coelum et terram.

Pater noster etc.

Turn fit Confessio alternation.
/^Onfiteor Deo omnipotenti,
^-" beatre Mariae semper virgini,
beato Michaeli Archangelo, beato
JoanniBaptistae,sanctisApostolis
Petro et Paulo, omnibus Sanctis,
et vobis, fratrcs, \vel tibi, Pater,]
quia peccavi nimis cogitatione,
verbo, et opere ; mea culpa, mea
culpa, mea maxima culpa. Ideo
precor beatam Mariam semper
virginem, beatum Michaelem
Archangelum, beatum Joannem
Baptistam, sanctos Apostolos
Petrum et Paulum, omnes
Sanctos, et te pater \vel, et vos
fratres] orare pro me ad
Dominum Deum nostrum.

AD COMPI.ETOR1UM.

MIsereatur tui \yel vestri]
omnipotens Deus, et di-
missis peccatis tuis \_vel vestris]
perducat te \yel vos] ad vitam
aeternam. Resp. Amen.

Facta alternation confessions,

dicitur. Absolutio.

INdulgentiam, absolutionem, et
remissionem omnium peccat-
orum nostrorum tribuatnobisom-
nipotens et misericors Dominus.

Resp. Amen.

/^Onverte nos Deus, salutaris
^-^ noster :

R/. Et averte iram tuam a
nobis.

^. Deus in adjutorium meum
intende.

R?. Domine ad adjuvandum
me festina. Gloria Patri, et
Filio, et Spiritui sancto, sicut
erat in principio, et nunc, et
semper, et in saecula saeculorum.
Amen. Alleluia.

Inchoatur A ntiphona, Miserere.

Psalmi, ut in Psalterio.

Post Psalmos Antiphona, Mis
erere mei, Domine, et exaudi
orationem meam.

Hymnus. S. A mbrosii.

lucis ante terminum,
Rerum creator, poscimus,
Ut pro tua dementia
Sis praesul et custodia.
Procul recedant somnia,
Et noctium phantasmata,
Hostemque nostrum corn-
prime,

Ne polluantur corpora.
Praesta Pater omnipotens

Per Jesum Christum Dominum,
Qui tecum in perpetuum
Regnat cum sancto Spiritu.
Amen.

y. In manus tuas, Domine,
commendo spiritum meum.

R7. Redemisti nos, Domine,
Deus veritatis.
Inchoatur Antiph. Salva nos.

Canticum Simeonis.
Lucce 2.

N' Unc dimittis servum tuum,
Domine, secundum ver-
bum tuum in pace.

Quia viderunt oculi mei
salutare tuum.

Quod parasti ante faciem
omnium populorum.

Lumen ad revelationem gen
tium et gloriam plebis tuae Israel.

Gloria Patri, et Filio, et Spi
ritui sancto ;

Sicut erat in principio, et
nunc, et semper, et in specula
saeculorum. Amen.

Antiph. Salva nos, Domine,
vigilantes ; custodi nos dormi-
entes, ut vigilemus cum Christo,
et requiescamus in pace.

y. Dignare Domine nocte ista

R7. Sine peccato nos custod ire.

y. Miserere nostri Domine,

R7. Miserere nostri.

y. Fiat misericordia tua,
Domine, super nos :

R7. Quemadmodum speravi-
mus in te.

y. Domine exaudi orationem
meam.

R7. Et clamor meus ad te
veniat.

y. Dominus vobiscum.

R7. Et cum spiritu tuo.
Oremus. Oratio.
\ /"Isita, quaesumus Domine,
* habitationem istam, et
omnes insidias inimici ab ea
longe repelle ; Angeli tui sancti
habitent in ea, qui nos in pace

COMMUNE TEMPORE ADVENTUS.

custodiant, et benedictio tua sit
super nos semper: Per Dominum
nostrum Jesum Christum Filium
tuum, qui tecum vivit et rcgnat
in unitate Spiritus sancti Deus,
per omnia saecula saeculorum.
Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

R?. Deo gratias.

y. Benedicat et custodiat nos
omnipotens et misericors Do-
minus, Pater, et Filius, et Spiritus
sanctus. R?. Amen.

V. Fidelium animae per miseri-
cordiam Dei requiescant in pace.

R?. Amen.

De beata Maria.
A ntiphona.

SAlve Regina, mater miseri-
cordiae, vita, dulcedo. et spes
nostra, salve. Ad te clamamus
exules filii Evae. Ad te suspira-
mus gementes et flentes in hac
lacrymarum valle. Eia ergo
advocata nostra, illos tuos miseri-
cordes oculos ad nos converte,
et Jesum benedictum fructum
ventris tui nobis post hoc exilium
ostende. O clemens, 6 pia, 6
dulcis virgo Maria.

y. Ora pro nobis sancta Dei
genetrix,

R?. Ut digni efficiamur pro-
missionibus Christi.

Oremus. O ratio.
/""^Mnipotens sempiterne Deus,
^^ qui gloriosae virginis matris
Marias corpus et animam, ut
dignum Filii tui habitaculum
effici mereretur, Spiritu sancto
cooperante praeparasti ; da ut
cujus commemoratione laetamur,

ejus pia intercessione ab instan-
tibus malis et a morte perpetua
liberemur: Per Christum Domi
num nostrum. Resp. Amen.

y. Divinum auxilium maneat
semper nobiscum.

R?. Amen.

Pater noster, etc.

Ave Maria, etc.

Credo in Deum, etc.

Hoc inodo dicitur Officium per
totum annum, mutatis tantum Us
quce suis locis notabuntur.

COMMUNE TEMPORE
ADVENTUS.

AD MATUTINUM.

Invitatorimn. Regem ven-
turum Dominum venite adore-
mus.

Hyinnus.

VErbum supernum prodiens
E Patris aeterni sinu,
Qui natus orbi subvenis
Labente cursu temporis,

Illumina nunc pectora,
Tuoque amore concrema ;
Ut cor caduca deserens
Cceli voluptas im pleat.

Ut cum tribunal Judicis
Damnabit igni noxios,
Et vox arnica debitum
Vocabit ad coelum pios,

Non esca flammarum nigros
Volvamur inter turbines,
Vultu Dei sed compotes
Cceli fruamur gaudiis.

Patri, simulque Filio,
Tibique, sancte Spiritus,
Sicut fuit, sit jugiter
Saeclum per omne gloria.

Amen.

Antiphona. Non auferetur

AD LAUDES.

sceptrum de Juda, et dux de
femore ejus, donee veniat qui
mittendus est : et ipse erit ex-
pectatio gentium.

y. Ex Sion species decoris
ejus :

ty. Deus noster manifestc
veniet.

Non didturHymnus, Te Deum
laudamus, nisi diebns Festis.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Adhuc
unum modicum est, et ego com-
movebo caelum et terram et mare
et aridam et movebo omnes
gentes ; et veniet desideratus
cunctis gentibus, et implebo
domum istam gloria, dicit Do-
minus exercituum.

Hymnus.

\ T Ox ecce clara personat,
* Gravesque somnos increpat :
Procul tenebrae ; lux poll
Ab axe Christus promicat.

Mens jam resurgat languida,
Quas sorde torpet squalida :
Sidus refulget jam novum,
Ut tollat omne noxium.

Caelestis Agnus mittitur
Laxare gratis debitum :
Surgamus, et cum lacrymis
Oremus indulgentiam ;

Ut cum secundo fulserit,

Horrorquc mundum cinxerit,
Non pro reatu puniat,
Sed nos pius tune protegat.

Virtus, honor, laus, gloria,
Deo Patri, cum Filio,
Sancto simul Paraclito,
In sreculorum saecula. Amen.
y. Vox clamantis in deserto,

Parate viam Domini ;

ty. Rectas facite semitas ejus.
Ad Benedict us Antiph. Ange-

lus Domini nuntiavit Mariae; et
concepit de Spiritu sancto.

Commemorationes communes
non fiunt tempore Adventus.

AD PRIMAM.

Antipli. Ecce Virgo concipiet
et pariet filium, et vocabitur
nomen ejus Emmanuel.

AD TERTIAM.

Antiph. Deus ipse veniet et
salvabit vos : tune aperientur
oculi ccecorum, et aures sur-
dorum patebunt.

y. Veni ad liberandum nos,
Domine Deus virtutum.

ty. Ostende faciem tuam, et
salvi erimus.

AD SEXTAM.

Antiph. Septuaginta heb-
domades abbreviate sunt ; ut
impleatur visio et prophetia, et
ungatur Sanctus Sanctorum.

y. Ostende nobis Domine
misericordiam tuam :

R?. Et salutare tuum da
nobis.

AD NONAM.

Antiph. Ex te, Bethleem,
mihi egredietur qui sit dominator
in Israel ; et egressus ejus ab
initjo, a diebus aeternitatis.

y. Super te, Jerusalem,
orietur Dominus :

ty. Et gloria ejus in te vide-
bitur.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Parvulus
natus est nobis, et factus est
principatus super humerum ejus,
et vocabitur Admirabilis, Con-

COMMUNE TEMPO RE QUADRAGESIMA.

siliarius, Deus, Fortis, Pater
futuri saeculi, Princeps pacis.

Hytnmis.

/^Reator alme siderum,

^^ yEterna lux credentium,
Jesu Redemptor omnium,
Intende votis supplicum.

Oui daemonis ne fraudibus
Periret orbis, impetu
Amoris actus, languidi
Medela mundi factus es.

Commune qui mundi nefas
Ut expiares, ad crucem
E Virginis sacrario
Intacta prodis victima.

Cujus potestas gloriae

Nomenque cum primum

sonat,

Et caelites et infer!
Tremente curvantur genu.

Te deprecamur ultimae
Magnum diei judicem ;
Armis supernae gratiae
Defende nos ab hostibus.

Virtus, honor, laus, gloria,
Deo Patri, cum Filio,
Sancto simul Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.
y. Rorate caeli desuper, et

nubes pluant justum.

R 7 . Aperiatur terra, etgerminet

Salvatorem.

Ad Magnificat Antiph. Ecce

concipies et paries Filium ; et

vocabitur Altissimi Filius, et

regni ejus non erit finis.

Reliqua omnia ut in Commiini
per annum.

COMMUNE TEMPORE
QUADRAGESIMA.

Initio Horarum omnium post
Vers. Deus in adjutorium etc.
non dicitur Alleluia ; sed ejus

loco dicitur Laus tibi Domine,
rex aeternae gloriae.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Adoremus, et
procidamus ante Deum ; plore-
mus coram Domino qui fecit nos.

Hymnus. S. Ambrosii.

X more docti mystico
Servemus hoc jejunium,
Deno dierum circulo
Ducto quater notissimo.

Lex et Prophetae primitus
Hoc praetulerunt, postmodum
Christus sacravit, omnium
Rex atque factor temporum.

Utamur ergo parcius
Verbis, cibis, et potibus,
Somno, jocis ; et arctius
Perstemus in custodia.

Vitemus autem noxia,

Quae subruunt mentes vagas ;
Nullumque demus callidi
Hostis locum tyrannidi.

Flectamus iram vindicem,
Ploremus ante judicem :
Clamemus ore supplici,
Dicamus omnes cernui :

Nostris malis offendimus
Tuam, Deus, clementiam :
Effunde nobis desuper
Remissor indulgentiam.

Memento quod sumus tui.
Licet caduci, plasmatis :
Ne des honorem nominis
Tui, precamur, alteri.

Laxa malum quod fecimus,
Auge bonum quod poscimus ;
Placere quo tandem tibi
Possimus hie et perpetim.

Praesta beata Trinitas,
Concede simplex Unitas,
Ut fructuosa sint tuis,
Jejuniorum munera. Amen.

AD LAUDES.

AntipJi. Convertimini ad me in
toto corde vestro, in jejunio, et
fletu, et planctu.

y. Ipse liberavit me de laqueo
venantium,

ty. Et a verbo aspero.

Hymnus Te Deum laudamus
non dicitur tempore Quadra-
gesimce, nisi diebus Festis.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Derelin-
quat impius viam suam, et vir
iniquus cogitationes suas ; et
revertatur ad Dominum : et
miserebitur ejus.

Hymnus.

Sol salutis, intimis
Jesu refulge mentibus,
Dum nocte pulsa, gratior
Orbi dies renascitur.
Dans tempus acceptabile,
Da lacrymarum rivulis
Lavare cordis victimam,
Guam laeta adurat charitas.
Quo fonte manavit nefas,
Fluent perennes lacrymae ;
Si virga poenitentiae
Cordis rigorem conterat.
Dies venit, dies tua,

In qua reflorent omnia :
Laetemur et nos, in viam
Tua reducti dextera.
Te prona mundi machina,
Clemens, adoret, Trinitas :
Et nos novi per gratiam
Novum canamus canticum.
Amen.

y. Angelis suis Deus man-
davit de te,

J^. Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

Ad Benedictus Antiph. Ne
tardes converti ad Dominum, et

ne differas de die in diem : subito
enim veniet ira illius, et in
tempore iracundiae disperdet
te.

In Officio Feriali ante Oratio-
nem dicuntur scquentes Preces.

Kyrie eleison.

Chi iste eleison.

Kyrie eleison.

Pater noster etc. Et ne nos
inducas in tentationem :

Resp. Sed libera nos a malo.

y. Ego dixi, Domine miserere
mei.

ty. Sana animam meam, quia
peccavi tibi.

y. Convertere Domine : Us-
quequo ?

1^7. Et deprecabilis esto
super servos tuos.

y. Fiat misericordia tua
Domine, super nos :

fy\ Ouemadmodum spera-
vimus in te.

Deinde dicitur Psalmus Mis
erere. 54. <7)>. et in fine Gloria
Patri.

Finito Psalmo dicitur y. Do
mine Deus virtutum converte
nos.

ty. Et ostende faciem tuam, et
salyi erimus.

y. Exurge Christe, adjuva
nos.

ty. Et libera nos propter
nomen tuum.

y. Domine exaudi oratio-
nem meam.

ty. Et clamor meus ad te
veniat.

y. Dominus vobiscum.

1^. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio ut in Proprio
de Tempore: qua finita, dicitur

COMMUNE TEMPOKE PASCHAL1.

V. Dominus vobiscum etc. Et
in Feriis ac Festis simplicibus
fiunt Commemorationes com
munes, ut in Communi per
annum.

AD PRIMAM.

Antiph. Vivo ego, dicit Dom
inus ; nolo mortem peccatoris,
sed ut magis convertatur et vivat.

AD TERTIAM.

Antiph. Advenerunt nobis dies
pcenitentise, ad redimenda pec-
cata, ad salvandas animas.

y. Susceptor meus es tu, et
refugium meum.

R?. Deus meus, sperabo in
eum.

AD S EXT AM.

Antiph. Commendemus nos-
metipsos in multa patientia, in
jejuniis multis, per arma justi-
tiae.

y. Scapulis suis obumbrabit
tibi :

R?. Et sub pennis ejus spera-
bis.

AD NONAM.

Antiph. Convertimini et agite
poenitentiam ; et non erit vobis
in ruinam iniquitas.

y. Scuto circumdabit te
veritas ejus :

R7. Non timebis a timore noc-
turno.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Pecca-
vimus, iniquitatem fecimus, Do-
mine, in omnem justitiam tuam :
avertatur, quaesumus, ira tua et
furor tuus a nobis : non in
justificationibus nostris proster-
nimus preces ante faciem tuam,
sed in miserationibus tuis multis.

Hymnus. S. Ambrosii.

A Udi, benigne Conditor,
** Nostras preces cum fletibus

In hoc sacro jejunio

Fusas quadragenario.
Scrutator alme cordium,

Infirma tu scis virium :

Ad te reversis exhibe

Remissionis gratiam.
Multum quidem peccavimus,

Sed parce confitentibus :

Ad laudem tui nominis,

Confer medelam languidis.
Sic corpus extra conteri

Dona per abstinentiam,

Jejunet ut mens sobria

A labe prorsus criminum.
Praesta beata Trinitas,

Concede simplex Unitas,

Ut fructuosa sint tuis

Jejuniorum munera. Amen.

y. Angelis suis Deus man-
davit de te :

ty. Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

Ad Magnificat Antiph. Do-
mine non secundiam peccata
nostra facias nobis, neque secun-
dum iniquitates nostras retribuas
nobis.

Reliqua omnia ut in Communi
per annum.

COMMUNE TEMPORE
PASCHALI.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Surrexit Do-
minus vere, alleluia.

Hymnus.

REx sempiterne Caelitum,
Rerum creator omnium,
^Equalis ante saecula
Semper Parenti Filius.

AD LAUDES.

Qui natus olim e Virgine,
Nunc e sepulchre nasceris,
Tccumque nos a mortuis
Jubes sepultos surgere.

Qui Pastor aeternus gregem
Aqua lavas baptismatis :
Hsec est lavacrum mentium,
Haec estsepulchrum criminum.

Nobis diu qui debitae
Redemptor affixus cruci,
Nostrae dedisti prodigus
Pretium salutis sanguinem.

Ut sis perenne mentibus
Paschale Jesu gaudium,
A morte dira criminum
Vitae renatos libera.

Deo Patri sit gloria,
Et Filio, qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.
An tiph. Alleluia, lapis revo-

lutus est, alleluia, ab ostio monu-

menti, alleluia, alleluia.

y. Surrexit Dominus de

sepulchre :

R?. Qui pro nobis pependit in

ligno.

AD LAUDES.

Ad Psalmos A ntiph. Alleluia,
alleluia, alleluia, alleluia.

Hymnus.
A Urora caelum purpurat,

** ^Ether resultat laudibus,
Mundus exultans jubilat,
Horrens avernus infremit ;

Rex ille dum fortissimus
De mortis inferno specu
Patrum senatum liberum
Educit ad vitas jubar.

Cujus sepulchrum plurimo
Custode signabat lapis,
Victor triumphat, et suo
Mortem sepulchre funerat.

Sat funeri, sat lacrymis,
Sat est datum doloribus :

Surrexit extinctor necis,

Clamat coruscans Angelas.
Ut sis perenne mentibus

Paschale Jesu gaudium,

A morte dira criminum

Vitae renatos libera.
Deo Patri sit gloria,

Et Filio, qui a mortuis

Surrexit, ac Paraclito,

In sempiterna saecula. Amen.

V. In resurrectione tua
Christe

R7. Caeli et terra laetentur.

Ad Benedictus Antiph. Si
consurrexistis cum Christo, quae
sursum sunt sapite, non quae
super terram, alleluia.

In Perils et Festis simplicibus
ante Vers. Fidelium fit sequens
Commemoratio de Cruce.

Antiph. Crucifixus surrexit a
mortuis, et redemit nos, alleluia,
alleluia.

y. Dicite in nationibus,

R7. Quia Dominus regnavit a
ligno.

Oremus. Oratio.
"T^Eus, qui pro nobis Filium
*-' tuum crucis patibulum
subire voluisti, ut inimici a nobis
expelleres potestatem, concede
nobis famuli's tuis ut resurrec-
tionis gratiam consequamur :
Per Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum, qui tecum
vivit et regnat in unitate Spiritus
sancti Deus per omnia saecula
saeculorum.
Resp. Arnen.

Reliqute Commemorationes com
munes de beat a Maria, de Sanctis,
et de Pace, non dicuntur.

AD PRIMAM.

Antiph. Alleluia, alleluia,
alleluia, alleluia.

COMMUNE TEMPO A' E PASCHALI.

AD TERTIAM.

Antiph. Alleluia, alleluia,
alleluia, alleluia.

y. Surrexit Dominus de se-
pulchro :

R?. Qui pro nobis pependit in
ligno.

AD SEXTAM.

A ntiph. Alleluia, alleluia, alle
luia, alleluia.

y. Surrexit Dominus vere :
R 7 . Et apparuit Simoni.

AD NONAM.

Antiph. Alleluia, alleluia, alle
luia, alleluia.

y. Gavisi sunt Discipuli,
R?. Viso Domino.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Alleluia,
alleluia, alleluia, alleluia.

Hymnus.

AD regias Agni dapes
Stolis amicti candidis,
Post transitum maris rubri
Christo canamus principi.

Divina cujus charitas

Sacrum propinat sanguinem,
Almique membra corporis
Amor sacerdos immolat.

Sparsum cruorem postibus
Vastator horret Angelus ;
Fugitque divisum mare ;
Merguntur hostes fluctibus.

Jam Pascha nostrum Christus

est,

Paschalis idem victima,
Et pura puris mentibus
Sinceritatis azyma.

O vera caeli victima,

Subjecta cui sunt tartara,

Soluta mortis vincula,

Recepta vitae praemia.
Victor subactis inferis

Trophaea Christus explicat ;

Caeloque aperto, subditum

Regem tenebrarum trahit.
Ut sis perenne mentibus

Paschale Jesu gaudium,

A morte dira criminum

Vitae renatos libera.
Deo Patri sit gloria,

Et Filio, qui a mortuis

Surrexit, ac Paraclito,

In sempiterna saecula. Amen.
y. Mane nobiscum Domine :
R?. Quoniam advesperascit.

Ad Magnificat Antiph. Ex
purgate vetus fermentum, ut sitis
nova conspersio : etenim Pascha
nostrum immolatus est Christus,
alleluia.

In fine Officii, loco Antiphonce
Salve Regina, dicitur Antiphona
sequens.

T} Egina caeli laetare, alleluia ;
*^- Quia quern meruisti por-
tare, alleluia.

Resurrexit, sicut dixit, alleluia.
Ora pro nobis Deum, alleluia.

y. Gaude et laetare Virgo
Maria :

R?. Quia surrexit Dominus
vere.

Oremus. O ratio.
T^\Eus qui per resurrectionem
*-^ Filii tui Domini nostri Jesu
Christi mundum laetificare digna-
tus es, praesta, quaesumus, ut per
ejus genitricem virginem Mariam
perpetuae capiamus gaudia vitae :
Per eundem Christum Dominum
nostrum. Resp. Amen.

Reliqua omnia ut in Communi
per annum.

PROPRIUM DE TEMPORE.

SABBATO ANTE DOMINI-
CAM I. ADVENTUS.

AD VESPERAS.

Duplex.
Ad Psalmos Antiphona.

V XT "lOx praecessit, dies autem
[_ ^-^ J appropitiquavit : abjicia-
mus ergo opera tenebrarum, et
induamur arma lucis, sicut in
die honeste ambulemus.

Psalmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio.

Hymnus. Creator alme sid-
erum. ut in Communi Adventus.
129. <26>.

^f . Rorate caeli desuper, et
nubes pluant justum.

R?. Aperiatur terra, et ger-
minet Salvatorem.

Ad Magnificat Antiph. Ecce
nomen Domini venit de longin-
quo, et claritas ejus replet orbem
terrarum.

Oratio.

EXcita, quaesumus Domine,
potentiam tuam, et veni ; ut
abimminentibus peccatorum nos-
trorum periculis te mereamur
protegente eripi, te liberante
salvari, Qui vivis et regnas cum
Deo Patre in unitate Spiritus
sancti Deus, per omnia saecula
saeculorum. Resp. Amen.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

Lectio initio Completorii reci-
tanda habetur in libra Lectionum.

DOMINICA PRIMA
ADVENTUS.

Duplex minus.
AD MATUTINUM.

Invitatorium. Regem ven-
turum Dominum, venite adore-
mus.

Hymnus. Verbum supernum
prodiens. ut in Communi Adven
tus. 128. <24>.

Antiph. Veniet ecce Rex
excelsus cum potestate magna
ad salvandas gentes, alleluia.

Psalmi de Matutino Dominica,
ut in Psalterio.

y. Ex Sion species decoris
ejus.

R7. Deus noster manifeste
veniet.

Lectiones e Scriptura sacra
ad Matutinum recitanda Jiaben-
tur in libra Lectionum.

Non dicitur Te Deum laud-
amus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Confor-
tate manus dissolutas : confor-
tamini : dicite, Ecce Deus noster
veniet et salvabit nos, alleluia.

DOMINICA PRIM A ADVENT US.

P salmi de Laudibus Dominica ;
ut in Psalterio. 5. .

hymnus. Vox ecce clara
personat. /// in Com t mint Ad-
ventns. 128. <25>.

^. Vox clamantis in deserto,
Parate viam Domini ;

R?. Rectas facite semitas ejus.

Ad Benedict us Antiph. Spi-
ritus sanctus superveniet in te,
et virtus Altissimi oburnbrabit
tibi : ideoque et quod nascetur
ex te sanctum, vocabitur Filius
Dei.

AD PRIMAM.

Antiph. In ilia die stillabunt
montes dulcedinem, et colles
fluent lac et mel, alleluia.

Psalmi de Prima Dominica, ut
in Psalterio.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 21.

IN illo tempore : Dixit Jesus
Discipulis suis : Erunt signa
in Sole et Luna et stellis, et
in terris pressura gentium. Et
reliqua.
Homilia sancti Gregorii Papae.

Homilia I. in Evangelia.

DOminus ac Redemptor noster
paratos nos invenire desi-
derans, senescentem mundum
quae mala sequantur denuntiat,
ut nos ab ejus amore compescat.
Appropinquantem ejus terminum
quantae percussiones praeveniant
innotescit; ut si Deum metuere
in tranquillitatenolumus,vicinum
ejus judicium vel percussionibus
attriti timeamus.

Nam virtutes caelorum move-
buntur. Quid Dominus virtutes
caelorum, nisi Angelos, Arch-
angelos, Thronos, Dominationes,

Principatus, et Potestates ap-
pellat? quae in adventu dis-
tricti judicis, nostris tune oculis
visibiliter apparebunt, ut districte
tune a nobis exigant hoc quod
modo invisibilis conditor aequa-
nimiter portat. Ubi et sub-
ditur: Et tune videbunt Filium
hominis venientem in nubibus
cum potestate magna et ma-
jestate. Ac si aperte dicere-
tur : In potestate et majestate
visuri sunt quem in humilitate
positum audire noluerunt ; ut
virtutem ejus tanto tune dis-
trictius sentiant, quanto nunc
cervicemcordisadejus patientiam
non inclinant. Sed quia haec
contra reprobos dicta sunt, mox
ad electorum consolationem
verba vertuntur. Nam et sub-
ditur : His autem fieri incipien-
tibus, respicite et levate capita
vestra, quoniam appropinquat
redemptio vestra. Ac si aperte
Veritas electos suos admoneat,
dicens : Cum plagae mundi
crebrescunt, cum terror judicii
virtutibus commotis ostenditur ;
levate capita, id est, exhilarate
corda : quia dum finitur mundus,
cujus amici non estis, prope fit
redemptio quam quaesistis. Qui
ergo Deum diligunt, ex fine
mundi gaudere atque hilarescere
jubentur : quia videlicet eum
quem amant mox inveniunt,
dum transit is quem non amave-
runt. Tu autem Domine mis
erere nostri.

Resp. Deo gratias.

AD TERTIAM.

Antiph. Jucundare filia Sion,
et exulta satis filia Jerusalem,
alleluia.

DOMINICA SECUNDA ADVENTUS.

P salmi de Tertia Dominica, ut
in Psalterio.

y. Veni ad liberandum nos,
Domine Deus virtutum :

ty. Ostende faciem tuam, et
salvi erimus.

AD S EXT AM.

Antiph. Ecce Dominus veniet,
et omnes Sancti ejus cum eo ; et
erit in die ilia lux magna,
alleluia.

Psalmi de Sexta Dominica, ut
in Psalterio.

y. Ostende nobis Domine
misericordiam tuam :

R?. Et salutare tuum da nobis.

AD NONAM.

Antiph. Omnes sittentesvenite
ad aquas : quaerite Dominum,
dum inveniri potest, alleluia.

Psalmi de Nona Dominica, ut
in Psalterio.

y. Super te, Jerusalem, orietur
Dominus :

ty. Et gloria ejus in te vide-
bitur.

AD VE'SPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ecce
veniet Propheta magnus, et ipse
renovabit Jerusalem, alleluia.

Psalmi de Vesperis Dominica,
ut in Psalterio.

Hymnus. Creator alme side-
rum, ut in Communi Adventus.

1 2Q. <26>.

y. Rorate caeli desuper, et
nubes pluant justum.

R?. Aperiatur terra, et ger-
minet Salvatorem.

Ad Magnificat Antiph. Ne
timeas Maria ; invenisti enim
gratiam apud Dominum : ecce
concipies, et paries filium,
alleluia.

COLBERT.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

Lectio initio Completorii reci-
tanda habetur in libro Lectionum.

IN FERIIS.

Officium fit ut in Communi Ad
ventus, cum Oratione Dominica
immediate pracedentis . Lectiones
autem tarn ad Matutinum qudm
ad Completorium recitanda haben-
tur in libro Lectionum.

SABBATO ANTE DOMIN. II.

ADVENTUS.

AD VESPERAS.

Semiduplex.

A ntiphona ad Psalmos,
Hymnus, et Versiculus, ut in
Communi Adventus. 129. ^25^.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalterio. III. .

Ad Magnificat Antiph. Deus
ipse veniet, et salvabit vos : tune
aperienturoculiccecorum,etaures
surdorum patebunt : tune saliet
sicut cervus claudus, et aperta
erit lingua mutorum, alleluia.

Oratio.

Xcita Domine corda nostra
ad praeparandas Unigeniti
tui vias, ut per ejus Adventum
purificatis tibi mentibus servire
mereamur : Qui tecum vivit et
regnat etc.

DOMINICA SECUNDA
ADVENTUS.

Semiduplex.
AD MATUTINUM.

Antiph. Gaudete omnes et
laetamini : Ecce quia veniet
D

DOMINICA SECUNDA ADVENTUS.

Dominus ultionis ; adducet retri-
butionem : ipse veniet, et salvabit
nos.

Lectiones ad Matutinum reci-
tandce habentur in libro Lectio-
num.

Non dicitur Te' Deum lauda-
mus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Gaude
et laetare filia Jerusalem ; ecce
Rex tuus venit tibi : Sion noli
timere, quia cito veniet salus tua.

A d Benedictus A ntiph. ] oannes
cum audisset in vinculis opera
Christi, mittens duos ex discipulis
suis, ait illi : Tu es qui venturus
es, an alium expectamus ?

AD PRIMAM.

Antiph. Ecce in nubibus caeli
Dominus veniet cum potestate
magna, alleluia.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 11.

IN illo tempore : Joannes cum
audisset in vinculis opera
Christi, mittens duos exdiscipulis
suis,aitilli: Tu es qui venturus es,
an alium expectamus? Etreliqua.
Homilia sancti Gregorii Papas.

Homilia 6. in Evang.

VIsis tot signis tantisque vir-
tutibus, non scandalizari
quisque potuit, sed admirari.
Sed infidelium mens grave in illo
scandalum pertulit, cum eum
post tot miracula morientem
vidit. Unde et Paulus dicit :
Nos autem pnedicamus Christum
crucifixum, Judaeis quidem
scandalum, gentibus autem

stultitiam. Stultumquippehomi-
nibus visum est ut pro homini-
bus auctor vitas; moreretur ;
et inde contra eum homo scan
dalum sumpsit unde ei amplius
debitor fieri debuit Nam tanto
Deus ab hominibus dignius
honorandus est quanto pro
hominibus et indigna suscepit.
Quid est ergo dicere, Beatus qui
non fuerit scandalizatus in me,
nisi aperta voce abjectionem
mortis suae humilitatemque
signare. Ac si patenter dicat :
Mira quidem facio, sed abjecta
perpeti non dedignor. Quia
ergo moriendo te subsequor,
cavendum valde est hominibus
ne in me mortem despiciant, qui
signa venerantur. Sed dimissis
Joannis discipulis,quid de eodem
Joanne turbis dicat, audiamus.
Quid existis in desertum videre ?
arundinem vento agitatam ?
Quod videlicet non asserendo,
sed negando intulit. Arun
dinem quippe mox ut aura con-
tigerit, in partem, alteram inflec-
tit. Et quid per arundinem nisi
carnalis animus designatur? qui
mox ut favore vel detractione
tangitur, statim in partem quam-
libet inclinatur.

AD TERTIAM.

Antiph. Urbs fortitudinis
nostrae Sion Salvator, ponetur in
ea murus et antemurale : aperite
portas, quia nobiscum Deus,
alleluia.

AD SEXTAM.

Antiph. Ecce apparebit
Dominus, et non mentietur : si
moram fecerit, expecta eum ;
quia veniet et non , tardabit,
alleluia.

DOMINICA TERTIA ADVENTUS.

AD NONAM.

Antiph. Montes et colles
cantabunt coram Deo lauclem,
et omnia ligna silvarum plau-
dent manibus : quoniam veniet
domina'tor Dominus in regnum
aeternum, alleluia.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ecce
Dominus noster cum virtute
veniet, et illuminabit oculos
servorum suorum, alleluia.

Ad Magnificat Antiph. Dicite
Joanni quae vidistis : Coeci vident,
mortui resurgunt, pauperes
evangelizantur, alleluia.

SABBATO ANTE DOMIN. III.
ADVENT.

AD VESPERAS.
Semiduplex.

Antiphona ad Psalmos, Hym-
nus, et Versiculus, ut in Com-
muni Adventus. 129. <25)>.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalterio. ill. <( 1 1 ^.

Ad Magnificat Antiph. Non
auferetur sceptrum de Juda, et
dux de femore ejus, donee veniat
qui mittendus est : et ipse erit
expectatio gentium.

Oratio.

A Urem tuam, quaesumus
** Domine, precibus nostris
accommoda, et mentis nostrae
tenebras gratia tuae visitationis
illustra, Qui vivis et regnas etc.

DOMINICA TERTIA
ADVENTLJS.

Semiduplex.
AD MATUTINUM.
Antiph. Erumpant montes
jucunditatem, et colles justitiam,

quia lux mundi Dominus cum
potentia veniet.

Lectiones ad Matutinum
recitandce habentur in libra
Lectionum.

Non dicitur Te Deum Lauda-
mus.

AD LAUDES.
Ad Psalmos Antiph.

Die

civitatibus Judae : Ecce Dominus
Deus veniet, et brachium ejus
dominabitur.

Ad Benedictus Antiph. Ego
vox clamantis in deserto, Diri-
gite viam Domini, sicut dixit
Isaias Propheta.

AD PRIMAM.

Antiph. Veniet Dominus, et
non tardabit, et illuminabit
abscondita tenebrarum, et mani-
festabit se ad omnes gentes,
alleluia.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. \.
T N illo tempore : Miserunt
* Judaei ab Jerosolymis Sacer-
dotes et Levitas ad Joannem, ut
interrogarent eum : Tu quis es?
Et reliqua.
Homilia sancti Gregorii Papae.

Homilia 7. in Evang.

T^ X hujus nobis lectionis ver-
*' bis, fratres charissimi, Joan-
nis humilitas commendatur, qui
cum tantae virtutis esset ut
Christus credi potuisset, elegit
solide subsistere in se, ne
humana opinione raperetur
inaniter super se. Nam con-
fessus est, et non negavit ; et
confessus est quia non sum ego
D 2

DOMINICA TERTIA ADVENTUS.

Christus. Sed qui dixit, Non
sum, negavit plane quod non
erat ; ut vcritatem loquens, ejus
membrum fieret cujus sibi
nomen fallaciter non usurparet.
Cum ergo non vult appetere
nomen Christi, factus est mem
brum Christi : quia dum infirmi-
tatem suam studuit humiliter
agnoscere, illius celsitudinem
meruit veraciter obtinere.

Inquisitus aDiscipuli.- Dominus
de Eliae adventu, respondit :
Elias jam venit, et non cogno-
verunt eum, sed fecerunt in eum
quaecunque voluerunt : ft si vultis
scire, Joannes ipse est Elias.
Requisitus autem Joannes dicit :
Non sum Elias. Quid est hoc,
fratres charissimi, quia quod
Veritas affirmat, hoc Propheta
Veritatis negat? Sed si sub-
tiliter veritas ipsa requiratur,
hoc quod inter se contrarium
sonat, quomodo contrarium non
sit, invenitur. Ad Zachariam
namque de Joanne Angelus
dicit : Ipse praecedet ante ilium
in spiritu et virtute Eliae. Qui
idcirco venturus in spiritu et
virtute Eliae dicitur, quia sicut
Elias secundum Domini adven-
tum praeveniet, ita Joannes
praevenit primum ; et sicut ille
precursor venturus est Judicis,
ita iste factus est praecursor Re-
demptoris. Joannes igitur in
spiritu Elias erat; in persona
Elias non erat. Quod ergo
Dominus fatetur de spiritu, hoc
Joannes denega' de persona.

Joannes vocem se esse asserit,
quia Verbum praecedit. Adven-
tum itaque Dominicum prae-
currens, Vox dicitur ; quia per
ejus ministerium Patris Verbum

ab hominibus auditur. Qui
etiam in deserto clamat ; quia
derelictae destitutaeque Judaeae
solatium suae redemptionis an-
nuntiat. Quid autem clamet, in-
sinuat, ciam subjungit : Dirigite
viam Domini, sicut dixit Isaias
Propheta. Via Domini ad cor
dirigitur, cum veritatis sermo
humiliter auditur. Via Domini
ad cor dirigitur, cum ad
prasceptum illius vita praepara-
tur. Unde scriptum est : Si quis
diligit me, sermonem meum
servabit ; et Pater meus diliget
eum, et ad eum veniemus, et
mansionem apud eum faciemus.

AD TERTIAM.

Antiph. Jerusalem gaude
gaudio magno, quia venit tibi
Salvator. alleluia.

AD SEXTAM.

Antiph. Dabo in Sion salutem,
et in Jerusalem gloriam meam,
alleluia.

AD NONAM.

Antiph. Montes et omnes
colles humiliabuntur ; et erunt
prava in directa, et aspera in
vias planas : veni Domine, et
noli tardare, alleluia.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Juste et
pie vivamus, expectantes beatam
spem et adventum Domini.

Ad Magnificat Antiph. Qui
post me veniet, ante me factus
est ; cujus ego non sum dignus
ut solvam ejus corrigiam calcea-
menti.

INFRA HEBDOMADAM TERTIAM ADVENTUS.

FERIA QUARTA

Quatuor temporum.

AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Missus
est Gabriel Angelus ad Mariam
virginem desponsatam Joseph.

Deinde dicuntur Preces, ut in
Communi Quadragesima. 131.

Oratio.

PRaesta, quaesumus, omnipo-
tens Deus, ut redemptionis
nostrae ventura solemnitas et
praesentis nobis vitas subsidia
conferat, et aeternae beatitudinis
praemia largiatur : Per Dominum
nostrum etc.

Hcec Oratio dicitur etiam ad
Tertiam, Sextain, et Nonam : ad
Vesperas autem dicitur Oratio
Dominicce pr&cedentis, Aurem
tuam. 142. <35>.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. \.

T N illo tempore : Missus est
- Angelus Gabriel a Deo in
civitatem Galilaeae, cui nomen
Nazareth, ad virginem despon
satam viro cui nomen erat
Joseph, de domo David, et nomen
virginis Maria. Et reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi.

Lib. 2. in Lucam.

T Atent quidem divina my-
* ' steria, nee facile, juxta
propheticum dictum, quisquam
hominum potest scire consilium
Dei : sect tamen ex caeteris
factis atque prseceptis Domini

Salvatoris possumus intelligere,
et hoc propensioris fuisse consilii,
quod ea potissimum electa est
ut Dominum pareret, quae erat
desponsata viro. Cur autem
non antequam desponsaretur,
impleta est ? Fortasse ne di-
ceretur, quod conceperat ex
adulterio.

Et ingressus ad earn Angelus.
Disce virginem moribus, disce
virginem verecundia, disce ora-
culo, disce mysterio. Trepidare
virginum est, et ad omnes viri
ingressus pavere, omnes viri
affatus vereri. Discant mulieres
propositum pudoris imitari. Sola
in penetralibus, quam nemo
virorum viderit, solus Angelus
repererit : sola sine comite, sola
sine teste, ne quo degenere
depravaretur affatu, ab Angelo
salutatur.

Tanti namque mandati my-
sterium non hominis fuit sed
Angeli ore promendum. Hodie
primum auditur; Spiritus sanc-
tus superveniet in te : Et auditur,
et creditur. Dixit autem Maria :
Ecce ancilla Domini : contingat
mihi secundum verbum tuum
Vide humilitatem, vide devo-
tionem. Ancillam se dicit
Domini, quae mater eligitur :
nee repentino exaltata promisso
est.

FERIA SEXTA

Quatuor Temporum.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ex
quo facta est vox salutationis
tuae in auribus meis, exultavit
gaudio infans in utero meo,
alleluia.

INFRA HEBDOMADAM TERTIAM ADVENTUS.

Deinde dicuntur Preces Kyrie
eleison etc. ut in Communi Quad
ragesima. 131. <2?)>.

Oratio.

T^Xcita Domine, quaesumus,
*' potentiam tuam, et veni : ut
hi qui in tua pietate confidunt, ab
omni citius adversitate liberen-
tur : Qui vivis et regnas etc.

Hcec Oratio dicitur etiam ad
Tertiam, Sexlam, et Nonam ; ad
Vesperas autem dicitur Oratio
Dominica prcecedentis. Aurem
tuam. 142. <35>.

AD PRFMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. i.

IT^Xurgens Maria in diebus
L-* illis, abiit in montana cum
festinatione in civitatem Juda :
et intravit in domum Zachariae, et
salutavit Elizabeth. Et reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi.
Libra 2. in Lucam,

TV/TOrale est omnibus, ut qui
*- fidem exigunt, fidem
astruant. Et ideo Angelas, cum
abscondita nuntiaret, ut fidem
astrueret, exemplo senioris
feminae sterilisque, conceptum
virgini Mariae nuntiavit : ut
possibile Deo omne quod ei
placuerit, assereret. Ubiaudivit
hoc Maria, non quasi incredula
de oraculo, nee quasi incerta de
nuntio, nee quasi dubitans de
exemplo, sed quasi laeta pro
voto, religiosa pro officio, festina
praef gaudio, in montana perrexit.
Qu6 enim jam Deo plena, nisi

ad superiora, cum festinatione
contenderet ? Nescit tarda moli-
mina sancti Spiritus gratia.
Discite et vos, sanctae mulieres,
sedulitatem quam praegnantibus
debeatis exhibere cognatis.
Mariam, quae ante sola in
penetralibus versabatur, non a
publico virginitatis pudor, non
a studio asperitas montium, non
ab officio prolixitas itineris
retardavit. In montana virgo
cum festinatione, virgo officii
memor, injuries immemor, affectu
urgente, non sexu, relicta
perrexit domo. Discite virgines,
non circumcursare per alienas
aedes, non demorari in plateis,
non aliquos in publico miscere
sermones. Maria in domo sera,
festina in publico, mansit apud
cognatam suam tribus mensibus.
Etenim quae propter officium
venerat, inhaerebat officio.

Didicistis virgines pudorem
Mariae : discite humilitatem.
Venit propinqua ad proximam,
junior ad seniorem : nee solum
venit, sed etiam prior salutavit.
Decet enirn, ut quanto castior
Virgo, tanto humilior sit.
Noverit deferre senioribus ; sit
magistra humilitatis, in qua est
professio castitatis. Est et causa
pietatis, est etiam norma doc-
trinae. Contuendumest enimquia
superior venit ad inferiorem,
ut inferior adjuvetur; Maria ad
Elizabeth, Christus ad Joannem.

SABBATO
Quatuor Temporum.

AD LAUDES.
A d Benedictus A ntiph. Parate

INFRA HEBDOMAD AM TERTIAM ADVENTUS.

vias Domini, rectas facite in
solitudine semitas Dei nostri.

Delude dicuntur Preces Kyrie
eleison etc. ut in Communi
Quadragesima. 131. <2 /> .

Oratio.

DEus qui conspicis quia ex
nostra pravitate affligimur,
concede propitius ut ex tua
visitatione consolemur : Qui
vivis et regnas cum Deo Patre
etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 3.

ANno quintodecimo imperii
Tiberii Caesaris, procurante
Pontio Pilato Judaeam. Et
reliqua.
Homilia sancti Gregorii Papae.

Homilia 20. in Evang.

"D Edemptoris nostri praecursor
"^ quo tempore pnedicationis
officium acceperit, memorato
Romanae reipublicae Principe,
et Judaeae Regibus, designatur.
Quia enim ilium praedicare
veniebat qui ex Judaea quosdam,
et multos ex gentibus redemp-
turus erat ; per Regem gentium
et Principes Judaeorum prae-
dicationis ejus tempora desig-
nantur. Quia autem gentilitas
colligenda erat, et Judaea pro
culpa perfidiae dispergenda, ipsa
quoque descriptio terreni princi-
patus ostendit : quoniam et in
Romana republica unus prae-
fuisse describitur, et in Judaeae
regno per quartam partem
plurimi principabantur. Voce

etenim nostri Redemptoris dici-
tur : Omne regnum in seipsum
divisum desolabitur. Liquet
ergo quod ad finem regni Judaea
pervenerat. quae tot Regibus
divisa subjacebat. Apte quoque
non solum sub quibus Regibus,
sed sub quibus etiam Sac-
erdotibus actum sit, demons-
tratur : et quia ilium Joannes
Baptista praedicaret qui simul
Rex et Sacerdos existeret,
Lucas Evangelista praedicationis
ejus tempora per regnum et
sacerdotium designavit. Et
venit in omnem regionem
Jordanis, praedicans baptismum
poenitentiae in remissionem
peccatorum. Cunctis legentibus
liquet, quia Joannes non solum
baptismum pcenitentiae praedi-
cavit, verum etiam quibusdam
dedit. Sed tamen baptismum
suum in remissionem peccatorum
dare non potuit : remissio
etenim peccatorum in solo nobis
baptismo Christi tribuitur.
Notandum itaque quod dicitur,
praedicans baptismum pceniten
tiae in remissionem peccatorum :
quoniam baptisma quod peccata
solveret, quia dare non poterat
praedicabat ; ut sicut incarnatum
Verbum Patris praecurrebat ver-
bo praedicationis, ita baptismum
poenitentiae quo peccata solvun-
tur, praecurreret suo baptismate
quo peccata solvi non possunt.

AD VESPERAS.

Semiduplex.

A ntiphona adPsalmos, Hymnus,
et Versiculus, ut in Communi
Adventus. 129. <25>.

P salmi de Vesperis Sabbatt,
ut in Psalter io. in. .

DOMINICA QUARTA ADVENTUS.

Ad Magnificat Antiph. O, de
die occur rente, ut in Proprio
Sanctorum. 16. <2i2>.

Oratio.

Xcita, quaesumus, Domine,
potentiam tuam, . et veni,
et magna nobis virtute suc-
curre ; ut per auxilium gratiae
tuae, quod nostra peccata
praepediunt, indulgentia tuae
propitiationis acceleret : Qui
vivis etc.

DOMINICA QUARTA
ADVENTUS.

Semiduplex.
AD MATUTINUM.

Antiph. Ecce venio cito, et
merces mea mecum est, dicit
Dominus, dare unicuique secun-
dum opera sua.

Lectiones ad Matiitinum
recitand<z habentur in libra
Lectionum.

Non dicitur Te Deum
Laudamus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. In ad-
ventu summi Regis mundentur
corda nostra, ut digne ambu-
lemus in occursum iliius : quia
ecce veniet, et non tardabit.

Ad Benedictus Antiph. Ave
Maria, gratia plena, Dominus
tecum : benedicta tu in mulieri-
bus, alleluia.

AD PRIMAM.

Antiph. Canite tuba in Sion,
quia prope est dies Domini :
ecce veniet ad salvandum nos,
alleluia, alleluia.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 3.

A Nno quintodecimo Tiberii
*" Caesaris, procurante Pontio
Pilato Judaeam. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Homilia 20. in Evang.

"T^Icebat Joannes ad turbas,
*-^ quae exibant ut baptizaren-
tur ab eo : Genimina viperarum,
quis ostendit vobis fugere a
ventura ira ? ventura enim ira
est animadversio ultionis ex-
tremae ; quam tune fugere pec-
cator non valet, qui nunc ad
lamenta pcenitentiae non re-
currit. Et notandum quod
malae soboles, malorum paren-
tum actiones imitantes, genimina
viperarum vocantur : quia per
hoc quod bonis invident eosque
persequuntur, quod quibusdam
mala retribuunt, quod laesiones
proximis exquirunt, quoniam in
his omnibus patrum suorum
carnalium vias sequuntur, quasi
venenati filii de venenatis paren-
tibus nati sunt. Sed quia jam
peccavimus, quia usu malae con-
suetudinis involuti sumus ; dicat
quid nobis faciendum sit, ut
fugere a ventura ira valeamus.
Sequitur : Facite ergo fructus
dignos pcenitentiae. In quibus
verbis notandum est, quod ami-
cus sponsi non solum fructus
pcenitentiae, sed dignos pceniten
tiae admonet esse faciendos.
Aliud namque est fructum fa-
cere pcenitentiae ; aliud, dignum
pcenitentiae fructum facere. Ut
enim secundum dignos pceniten
tiae fructus loquamur ; sciendum

DOMINICA PRIMA POST ADVENTUM.

est, quia quisquis illicita nulla
commisit, huic jure conceditur,
ut licitis utatur ; sicque pietatis
opera faciat, ut tamen, si voluerit,
ea quae mundi sunt non relin-
quat. At si quis in fornicationis
culpam, vel fortasse, quod est
gravius, in adulterium lapsus
est, tanto a se licita debet ab-
scindere quanto se meminit et
illicita perpetrasse. Neque enim
par fructus boni operis esse debet,
ejus qui minus et ejus qui amplius
deliquit, aut ejus qui in nullis, et
ejus qui in quibusdam facinori-
bus cecidit, et ejus qui in multis
est lapsus. Per hoc ergo quod
dicitur, Facite fructus dignos
pcenitentiae, uniuscuj usque con-
scientia convenitur ; ut tanto
majora acquirat bonorum ope-
rum lucra per poenitentiam,
quanto graviora sibi intulit
damna per culpam.

AD TERTIAM.

Antiph. Ecce veniet desidera-
tus cunctis gentibus ; et reple-
bitur gloria domus Domini, alle
luia.

AD SEXTAM.

Antiph. Erunt plana in directa,
et aspera in vias planas : Veni
Domine, et noli tardare, alleluia.

AD NONAM.

Antiph. Dominus veniet ; oc-
currite illi, dicentes : Magnum
principium, et regni ejus non
erit finis : Deus, fortis, domina-
tor, princeps pacis, alleluia, alle
luia.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Omnipo-
tens sermo tuus, Domine, a

regalibus sedibus veniet, alle
luia.

Ad Magnificat Antiph. O, de
die occurrente, ut in Proprio
Sanctorum. 16.

DOMINICA I. POST
ADVENTUM.

Semiduplex.

Si hcec Dominica incidat in
festum Natalis Domini, vel in
festum S. Stephani, vel in festum
S. foannis, vel denique in festum
SS. Innocentium ; ejus officium
transfertur in diem trigesimam.
Decembris.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Tecum
principium in die virtutis tuae
in splendoribus sanctorum ; ex
utero ante luciferum genui te.

Psalmi de Vesperis diet
occurrentis, ut in Psalterio.

Hymnus. A solis. ut inprimis
Vesperis Nativitatis. 24. <2I7>.

y. Verbum caro factum est :

ty. Et habitavit in nobis.

A d Magnificat A nliph. D u m
medium silentium tenerent
omnia, et nox in suo cursu
medium iter perageret ; omni-
potens sermo tuus, Domine, a
regalibus sedibus venit, alleluia.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne Deus,
^-^ dirige actus nostros in
beneplacito tuo ; ut in nomine
dilecti Filii tui mereamur bonis
operibus abundare : Per eundem
Dominum nostrum etc.

Si Officium hujus Dominicce
translatum fuerit in diem trigesi-

4 2

DOMINICA PRIM A POST ADVENTUM.

mam Decembris, fit commeniora-

tio de sancto Thouia Cantua-

riensi.

Antiph. Qui vicerit, dabo ei

sedere mecum in throno meo ;

sicut et ego vici, et sedi cum

Patre meo in throno ejus.
y. Justus ut palma florebit :
ty. Sicut cedrus Libani multi-

plicabitur.

Oratio.

DEus, pro cujus Ecclesia
gloriosus Pontifex Thomas
gladiis impiorum occubuit,
praesta, quaesumus, ut omnes
qui ejus implorant auxilium,
petitionis suae salutarem con-
sequantur effectum : Per
Dominum nostrum etc.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Christus natus
est nobis : venite, adoremus.

Hyninus. Christe redemptor
omnium, ut in Matutino Nativi-
tatis. 25. <2I9>.

Antiph. Dominus dixit ad
me : Filius meus es tu ; ego
hodie genui te.

P salmi de Matutino diei occur-
rentis, ut in Psalterio.

y. Verbum caro factum est,

ty. Et habitavit in nobis.

Lectiones de Scriptura occur-
rente.

Te Deum laudamus. 117.
<i5>-

AD LAUDES.

Ad Psalmos A ntiph. Cantate
Domino canticum novum, quia
mirabilia fecit.

P salmi de Laudibus diei occur-
rentis, ut in Psalterio.

Hyninus. A Solis. ut in
primis Vesperis Nativitatis. 24.

. Notum fecit Dominus,

ty. Salutare suum.

Ad Benedictus Antiph. Ecce
positus est hie in ruinam et in re-
surrectionem multorum, et in
signum cui contradicetur.

Fit commemoratio de Nativi-
tate.

Anliph. Gloria in excelsis
Deo, et in terra pax hominibus
bonae voluntatis, alleluia, alle
luia.

y. Ipse invocabit me :

ty. Pater meus es tu.

Oratio.

/^Oncede, quaesumus, omni-
^-^ potens Deus, ut nos Uni-
geniti tui nova per carnem
nativitas liberet, quos sub pec-
cati jugo vetusta servitus tenet :
Per eundem Christum Dominum
nostrum. Resp. Amen.

Deinde de S. Stephano.

Antiph. Intuentes eum om
nes qui erant in concilio,
viderunt faciem ejus tamquam
faciem Angeli.

y. Justus ut palma florebit.

ty. Sicut cedrus Libani mul-
tiplicabitur.

Oratio.

A nobis, quaesumus, Domine,
imitari quod colimus ; ut
discamus et inimicos diligere,
quia ejus natalitia celebramus
qui novit etiam pro persecutori-
bus exorare Dominum nostrum
Jesum Christum Filium tuum.
Resp. Amen.

Postea de S. loanne.

DOMINICA PRIM A POST ADVENTUM.

Antiph. Iste est Joannes,
qui supra pectus Domini in coena
recubuit : beatus Apostolus, cui
revelata sunt secreta caelestia.

jfr< Annuntiaverunt opera
Dei:

ty. Et facta ejus intellexerunt.

Oratio.

ECclesiam tuam, Domine, be-
nignus illustra ; ut beati
Joannis Apostoli tui et Evan-
gelistae illuminata doctrinis, ad
dona perveniat sempiterna : Per
Christum Dominum nostrum.
Resp. Amen.

Denique de SS. Innocentibus.

Antiph. Ambulabunt mecum
in albis, quia digni sunt ; et erunt
nomina eorum in libro vitae.

y. Exultabunt sancti in
gloria :

ty. Laetabuntur in cubilibus
suis.

Oratio.

, cujus hodierna die prae-
conium Innocentes Mar-
tyres non loquendo sed moriendo
confessi sunt, omnia in nobis
vitiorum mala mortifica ; ut
fidem tuam, quam lingua nostra
loquitur, etiam moribus vita
fateatur : Per Dominum nostrum
Jesum Christum filium tuum, qui
tecum vivit et regnat in unitate
Spiritus sancti Deus, per omnia
saecula saeculorum. Resp. Amen.

AD PRIMAM.

Antiph. Quern vidistis, Pas-
tores? dicite ; annuntiate nobis :
in terris quis apparuit? Natum
vidimus, et Chores Angelorum

collaudantes Dominum, alleluia,
alleluia.

P salmi de Prima diet occur-
rentis, ut in Psalterio.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 2.

IN illo tempore: Erat pater Jesu
et mater mirantes super his
quae dicebantur de illo. Et
reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi.
Libro 2. in Lucam.

VIdes uberem in omnes grati-
am Domini generatione
diffusam, et prophetiam incre-
dulis negatam esse, non justis.
Ecce et Simeon prophetat in
ruinam et resurrectionem pluri-
morum venisse Dominum Jesum
Christum ; ut justorum iniquo-
rumque merita discernat, et pro
nostrorum qualitate factorum,
judex verus et Justus aut suppli-
cia decernat aut praemia. Et
tuam ipsius animam pertransibit
gladius. Nee litera, nee historia
docet, ex hac vita Mariam cor-
poralis necis passione migrasse.
Non enim anima, sed corpus
materiali gladio trans verberatur.
Et ideo prudentiam Mariae haud
ignaram mysterii caelestis osten-
dit. Vivum enim Verbum Dei,
et validum, et acutius omni
gladio acutissimo, penetrans
usque ad divisionem animae et
spiritus, artuum quoque et me-
dullarum, cogitationes cordis et
secreta scrutatur animorum :
quia nuda et aperta sunt omnia

DOMINICA SECOND A POST ADVENTUM.

Dei Filio, quern conscientiae
secreta non fallunt.

Prophetavit itaque Simeon,
prophetaverat virgo, propheta-
verat copulata conjugio : pro-
phetare debuit etiam vidua, ne
qua aut professio deesset, aut
sexus. Et ideo Anna et stipen-
diis viduitatis et moribus talis
inducitur, ut digna plane fuisse
credatur quse Redemptorem
omnium venisse nuntiaret.

AD TERTIAM.

Antiph. Genuit puerpera
Regem, cui nomen aeternum :
haec gaudia matris habens cum
virginitatis honore, nee primam
similem visa est nee habere se-
quentem, alleluia.

P salmi de Tertia diei occur -
rentis, ut in Psalterio.

y. Verbum caro factum est ;

R7. Et habitavit in nobis.

AD SEXTAM.

Antiph. Angelus ad Pastores
ait : Annuntio vobis gaudium
magnum ; quia natus est vobis
hodie Salvator mundi, alleluia.

P sal mi de Sexta diei occur-
rentis, ut in Psalterio.

$. Ipse invocabit me :

R7. Pater meus es tu.

AD NONAM.

Antiph. Facta est cum Angelo
multitude caelestis exercitus
laudantium Deum et dicentium :
Gloria in excelsis Deo, et in terra
pax hominibus bonae voluntatis,
alleluia.

Psalmi de Nona diei occur-
rentts, ut in Psalterio.

"ft. Viderunt omnes fines terrae,

R?. Salutare Dei nostri.

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Psalmos Antiph. Parvulus
filius hodie natus est nobis ; et
vocabitur Deus, fortis, alleluia,
alleluia.

Psalmi de Vesper is diei occur -
rentis, ut in Psalterio.

Hymnus. A solis ortus cardine.
ut in primis Vesperis Nativi-
tatis. 24. <2i;>.

y. Notum fecit Dominus,

R?. Salutare suum.

Ad Magnificat Antiph. Maria
conservabat omnia verba haec,
conferens in corde suo.

Si Officium hujus Dominica
celebretur die trigesima Decem-
bris, fit commemoratio de S.
Silvestro.

Antiph. E legit.

^. Amavit.

Oratio. Da nobis.

De Communi Pontificum. xj.
<527>-

DOMINICA II. POST AD
VENTUM.

EST INTER CIRCUMCI-
SIONEM ET EPIPHANIAM.

Semiduplex.

Omnia ut in festo Circum-
cisionis, prater ea qua sequuntur.

Psalmi ad omnes Horas dicun-
tur de Dominica, ut in Psalterio.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. As-
cendet Dominus super nubem
levem, et commovebuntur simu
lacra yEgypti a facie ejus.

y. Verbum caro factum est :
R/. Et habitavit in nobis.

DOMINICA SECUNDA POST ADVENTUM.

Oratio.

DEus qui in Unigenito tuo no-
vam creaturam nos tibi
esse fecisti, custodi opera miseri-
cordiae tuae, et ab omnibus nos
maculis vetustatis emunda ; ut
per auxilium gratiae tuae in illius
inveniamur forma, in quo tecum
est nostra substantia : Qui
tecum vivit et regnat etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. Accepit
Joseph Puerum et Matrem ejus
nocte, et secessit in ^gyptum.
y. Notum fecit Dominus,
ty. Salutare suum.
Oratio. Deus qui in Unigenito.
ut ad primas Vesper as : quce
Oratio dicitur etiam ad cceteras
Horas.

AD PRIMAM.
Lectio de Honiilia.
Lectio sancti Evangelii secun-
diim Matthaeum. Cap. 2.

IN illo tempore, Angelus
Domini apparuit in somnis
Joseph dicens : Surge, et accipe
Puerum et Matrem ejus, et fuge
in .^Lgyptum ; et esto ibi usque
dum dicam tibi. Et reliqua.
Homilia sancti Petri
Chrysologi.

Serm. 150.

BEllicosus quod in bello fugit,
artis est, non timoris :
Deus quando fugit hominem,
sacramenti est, non pavoris.
Potens quando se subducit
infirmo, insequentem non pavet,
sed foris producit : vult enim in
aperto vincere, qui publicam
referre cupit ex hoste vic-
toriam ; occultum se non patitur
inire conflictum, qui mandare

suum saeculis vult triumphum.
Secreta victoria, virtusque la-
tens, exemplum posteris non
relinquunt. Hinc est quod
Christus fugit, ut cedat tempori,
non Herodi ; neque enim mor
tem fugit, qui venerat de hoste
reportare victoriam ; neque
humanas insidias expavescit, qui
totas venerat uiabolicae fraudis
aperire versutias ; neque tune
timuit, quando infans, et secun-
duin hominem timere nescivit, et
secundum Deum potuit non
timere. Christus, fratres, si
mactatus in illo grege lactentium
tune fuisset, mors ei casus fuerat,
non voluntas ; non virtus fuerat,
sed infirmitas ; necessitas, non
potestas ; et innocentiae fuisset
praemium, majestatis gloria non
fuisset.

Herodesquaerebat; sed quaere-
bat diabolus per Herodem, qui
videbatsibi Magos,quos habebat
in erroribus suis principes,
aufugisse. Christus si vinctus
pannis, si sub matris uberibus
occupatus, si tacens lingua, si
latens opere, si gressu nullus,
diaboli signiferos, hoc est, Magos,
in ducesfidelissimos commutavit,
perfectae aetatis Christus quid
posset facere, diabolus jam vide-
bat : et ideo movebat Judaeos,
instigabat Herodem, ut Christi
suspectam sibi praeveniret infan-
tiam, ut futura virtutis ejus anti-
ciparet insignia, ut peremptorium
sibi, nobis victoriosissimum,
vexillum crucis callidus machin-
ator auferret.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Erat
ibi usque ad obitum Herodis, ut

4 6

DOMINICA PRIMA POST EPIPHAN1AM.

adimpleretur quod dictum est a
Domino per Prophetam dicen-
tem, Ex ^Egypto vocavi Filium
meum.

Y. Notum fecit Dominus,

ty. Salutare suum.

Oratio. Deusqui in Unigenito.
ut ad primas Vesper as.

Si hcec Dominica incidat in
festum Circumcisionis, aut in
festum Epiphanies, Ids die bus
nihil fit de Dominica ; sed die
quarto lanuarii fit commemoratio
de ea ad Laudes, et Homilia
legitur ad Primam.

Si incidat in diem secundum
lanuarii ; pridie ad Vesperas,
quce sunt de festo Circum-
ctsionis, fit commemoratio Domi-
niccs, et ipso die secundo lanuarii
fit officium de Dominica, ut
supra, nisi quod ad Vesperas,
qua sunt de S, Genovefa, fit
tantilm commemoratio Dominica.

Si incidat in festum S. Genove-
fce, officium fit de S. Genovefa ; de
Dominica autem fit commemo
ratio ad Laudes, et Homilia
legitur ad Primam.

Si incidat in diem quartum
lanuarii ; pridie ad Vesperas,
quiz sunt de S. Genovefa, fit
commemoratio Dominicce, et ipso
die quarto fit officium de Dominica
ut supra, cum commemoratione
diei Octavce SS Innocentium et
Octave S. Genovefce, et prceterea
S. Rigoberti, ad Laiides ; ad
Primam autem recitatur Lectio
de S. Rigoberto.

Si incidat in diem quintum
lanuarii ; pridie ad Vesperas fit
ab Hymno de Dominica, cum
commemoratione diei Octavce SS.
Innocentium ; et ipso die quinto
lanuarii, fit officium de Dominica,

ut suprd, cum commemoratione
de Vigilia Epiphania, et de S.
Genovefa, et de S. Simeone
Stylita, ad Laudes ; ad Primam
autem recitatur Lectio de S.
Simeone Stylita, ac deinde legitur
Homilia de Dominica. Vesperce
sunt de festo Epiplianicz, et in Us
nulla omnino fit commemoratio.

Si denique nulla occurrat
Dominica inter Circumcisionem
et Epiphaniam ; tune die quarto
lanuarii fit commemoratio Domi-
nicce ad Laudes, et Homilia
legitur ad Primam.

DOMINICA I. POST EPIPH
ANIAM.

Qu^: EST INFRA OCTAVAM
EPIPHANLE.
Semiduplex.

Omnia ut in die Epiphanicu,
prceter ea quiz sequuntur.

P salmi ad omnes Horas dicun-
tur de Dominica, ut in Psalterio.

AD PRIMAS VESPERAS.

P salmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio. ill. .

Ad Magnificat Antiph. Re-
mansit puer Jesus in Jerusalem ;
et non cognoverunt parentes ejus,
existimantes ilium esse in comi-
tatu ; et requirebant eum inter
cognates et notos.
Oratio.

VOta, quaesumus Domine,
supplicantis populi cselesti
pietate prosequere : ut et quae
agenda sunt, videant, et ad im-
plenda quae viderint, convales-
cant : Per Dominum nostrum.

AD MATUTINUM.
Lect 'tones dicunturde Script ura
occurrente.

DOMINICA PRIMA POST EP1PHAN1AM.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Fili,
quid fecisti nobis sic ? ecce pater
tuus et ego'dolentes quaerebamus
te.

Oratio. Vota. ut ad primas
Vesperas : qucs Oratio dicitur
etiam ad c&teras Horas.

Deinde fit commemoratio de
Epiphania per Antiphonam quce
occurret secundiim ordinem
dierum infra Octavam.

y. Omnes de Saba venient,

fy Aurum et thus deferentes.

Oratio.

DEus qui hodierna die Uni-
genitum tuum gentibus
stella duce revelasti, concede
propitius ut qui jam te ex fide
cognovimus, usque ad contem-
plandam speciem tuae celsitu-
dinis perducamur : Per Do-
minum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 2.

T N illo tempore, Puer crescebat
^ et confortabatur, plenus sapi-
entia ; et gratia Dei erat in illo.
Et reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi.
Lib. i. <X> in Luc.

A Duodecimo anno, ut legi-
^*- mus, dominicae sumitur dis-
putationis exordium. Hie enim
praedicandae fidei, evangelizan-
tium numerus debebatur. Nee
otiose, immemor suorum secun-
dum carnem parentum, qui se-
cundum carnem utique sapientia
Dei implebatur et gratia, post

triduum reperitur in templo : ut
esset indicio, quia post triduum
triumphalis illius passionis, in
sede caelesti et honore divino,
fidei nostrae se suscitatus offer-
ret qui mortuus credebatur.
Quid est quod me quaerebatis ?
nesciebatis quia in propria pa-
tris mei oportet me esse ? Duae
sunt in Christo generationes :
una est paterna, materna altera :
paterna ilia divinior ; materna
vero, quae in nostrum laborem
usumque descendit. Et ideo,
quae supra naturam, supra aeta-
tem, supra consuetudinem fiunt,
non humanis assignanda virtu-
tibus, sed divinis referenda sunt
potestatibus. Alibi eum ad min-
isterium mater impellit : hie
mater arguitur ; quia adhuc,
quae humana sunt, exigat. Sed
cum hie duodecim describatur
annorum, illic discipulos habere
dicatur ; vides matrem didicisse
a filio, ut exigeret a validiore
ministerium, quae stupebat in
juniore miraculum. Et venit
Nazareth, et erat subditus illis.
Quid enim magister virtutis, nisi
officium pietatis impleret ? Et
miramur, si Patri defert, qui
subditur matri ? Non utique
infirmitatis, sed pietatis ista sub-
jectio est. Attollat licet sae-
vis emissus latebris coluber per-
fidiae caput, et serpentinisevomat
venena pectoribus : cum dicit se
Filius missum ; majorem haereti-
cus appellet Patrem, ut imper-
fectum Filium dicat qui potest
habere majorem, et alienis aux-
iliis asserat eum, qui mittitur,
indigere: Nunquid et humano
egebat auxilio, ut materno
serviret imperio ?

DOMINICA SECUNDA POST EPIPHANIAM.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Quid
est qu6d me quaerebatis ? nescie-
batis quia in his quae Patris mei
sunt oportet me esse.

AD COMPLETORIUM.

Lectio de Scriptura occurrente,
ut in libra Lectionum.

Si Dominica infra Octavam
Epiphanies incidat in diem
Octavam Epiphanies^ Officium
fit de die Octava ; de Dominica
autem fit tantum commem. ad
Laudes, et Homilia legitur ad
Primam.

DOMINICA II. POST EPI
PHANIAM.

Semiduplex.

Omnia ut in Communi per
annum, prceter ea quce sequuntur.

AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalmos, Ves-
pertina oratio. Hymnus, et Ver-
siculus, ut in Communi per an
num.

Psalmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio. 1 1 1. .

A d Magnificat A ntiph. Bene-
dicite persequentibus vos: bene-
dicite, et nolite maledicere : gau-
dete cum gaudentibus, flete cum
flentibus ; idipsum invicem sen-
tientes ; non alta sapientes, sed
humilibus consentientes.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus,
qui caelestia simul et terrena
moderaris, supplicationes populi
tui clementer exaudi, et pacem
tuam nostris concede tern pori bus,
Per Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedict us Antiph. Nup
tial factae sunt in Cana Galilsese ;
et erat Mater Jesu ibi : vocatus
est autem et Jesus et discipuli
ejus ad nuptias.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 2.

T N illo tern pore, Nuptiae factae
-*- sunt in Cana Galilaeae ; et
erat mater Jesu ibi : vocatus
est autem et Jesus et discipuli
ejus ad nuptias. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 8. in loann.

QUis est qui considerat opera
Dei quibus regitur totus hie
mundus, et non obstupescit ob-
ruiturque miraculis ? Sed quia
homines in aliud intend perdi-
derunt considerationem operum
Dei, in qua darent laudem Crea-
tori, servavit sibi Deus inusitata
quaedam quae faceret, ut tam-
quam dormientes homines ad se
colendum mirabilius excitaret.
Priora miracula fecit per Verbum
suum Deum apud se ; posteriora
fecit per ipsum Verbum suum
incarnatum. Cum ergo tanta
videamus facta per Deum Jesum,
quid miramur aquam in vinum
conversam per hominem Jesum ?
Ipse fecit hoc, qui ilia omnia.
Excepto miraculo, aliquid in ipso
facto mysterii et sacramenti latet.
Quid mirum si in illam domum
ad nuptias venit, qui in hunc
mundum ad nuptias venit ? Ver
bum enim sponsus, et sponsa

DOMINICA PRIM A VAGANT1UM.

caro humana ; et utrumque unus
filius Dei, et idem filius hominis :
uterus Mariae, thalamus ejus ;
inde processit tanquam sponsus
de thalamo suo. Certi sacra-
menti gratia videtur matrem, de
qua sponsus processit, non ag-
noscere, et dicere illi, Quid mihi
et tibi est mulier ? Miraculum
exigebat Mater : at ille non
agnoscit viscera humana, opera-
turus facta divina ; tanquam di-
cens : Quod de me facit miracu-
lum, non tu genuisti ; divini-
tatem meam non tu genuisti ;
sed quia tu genuisti infirmitatem
meam, tune te agnoscam, cum
ipsa infirmitas pendebit in cruce :
hoc est enim, Nondum venit hora
mea. Excepta mystica signifi-
catione, confirmare voluit Domi-
nus, quod ipse fecit nuptias.
Futuri enim erant, de quibus
dixit Apostolus, Prohibentes
nubere, et dicentes quod malae
essent nuptias, et quod diabolus
eas fecisset.

Nee illae quae virginitatem
Deo vovent, quamquam ampli-
orem gradum honoris et sancti-
tatis in Ecclesia teneant, sine
nuptiis sunt : nam et ipsae perti
nent ad nuptias cum tota
Ecclesia, in quibus nuptiis spon
sus est Christus. Ac per hoc
ergo Dominus invitatus venit
ad nuptias ; ut conjugalis cas-
titas firmaretur, et ostenderetur
sacramentum nuptiarum : quia
et illarum nuptiarum sponsus
personam Domini figurabat.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Defi-
ciente vino, jussit Jesus impleri
COLBERT.

hydrias aqua, quae in vinum con-
versa est, alleluia.

Si Septuagesima inciderit in
Dominicam secundam post Epi-
phaniam ; vacabit h<zc Dominica,
sed Sabbato immediate prcecedenti
fiet ejus commemoratio ad Laudes,
et Homilia legetur ad Primam.

DOMINICA PRIMA
VAGANTIUM.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

A ntiphona adPsalmos, P salmi,
HymnuSy et Versiculus, ut in
Dominica secunda post Epipha-
liiam : quod observatur in aliis
omnibus Doininicis per annum,
nisi aliter notetur.

Ad Magnificat Antiph. Si
esurierit inimicus tuus, ciba
ilium ; si sitit, potum da illi :
hoc enim faciens, carbones ignis
congeres super caput ejus.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus,
infirmitatem nostram pro-
pitius respice, atque ad prote-
gendum nos dexteram tuae
majestatis extende : Per Domi-
num nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ecce-
leprosus veniens adorabat cum*
dicens ; Domine, si vis, potes me
mundare : et extendens Jesus
manum tetigit eum.dicens; Volo,
mundare.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 8.

IN illo tern pore, Cum descen-
disset Jesus de monte, secutae

DOMINICA SECUNDA VACANT I UM.

sunt eum turbae multae : et ecce
leprosus veniens adorabat eum.
Et reliqua.

Homilia sancti Hieronymi
Presbyteri.

Lib. I. Comment, in Matth.

monte Domino descen-
denti occurrunt turbae :
quia ad altiora ascendere non
valuerunt. Et primus occurrit
ei leprosus : necdum enim po-
terat cum lepra tarn multiplicem
in monte Salvatoris audire ser-
monem. Et notandum quod
hie primus specialiter curatus
est : secundo, puer centurionis :
tertio, socrus Petri febriens in
Capharnaum : quarto loco, qui
oblati sunt a daemonic vexati ;
quorum spiritus verbo ejiciebat,
quando omnes male habentes
curavit. Et ecce leprosus ve
niens adorabat eum, dicens.
Recte post praedicationem atque
doctrinam, signi offertur occasio ;
ut per virtutem miraculi, praeter-
itus apud audientes sermo fir-
metur. Domine, si vis, potes
me mundare. Qui voluntatem
rogat, de virtute non dubitat.
Et extendens manum Jesus,
tetigit eum. Extendente man-
urn Domino, statim lepra fugit.
Simulque considera, quam
humilis et sine jactantia respon-
sio. I lie dixerat, Si vis :
Dominus respondit, Volo.
I lie praemiserat, Potes me
mundare : Dominus jungit, et
dicit, Mundare. Non ergo, ut
plerique Latinorum putant, jun-
gendum est, et legendum, Volo
mundare : sed separatim ; ut
primum dicat, Volo ; deinde
imperet, Mundare. Et ait illi

Jesus : Vide, nemini dixeris. Et
re vera, quid erat necesse ut
sermone jactaret quod corpore
praeferebat ? Sed vade, ostende
te sacerdoti. Duas ob causas
mittit eum ad sacerdotes. Pri
mum propter hutnilitatem, ut
sacerdotibus deferre videatur ;
erat enim lege praeceptum ut
qui mundati fuerant a lepra,
offerrent munera sacerdotibus.
Deinde, ut mundatum videntes
leprosum, aut crederent Salva-
tori, aut non crederent : si
crederent, salvarentur ; si non
crederent, inexcusabiles forent.
Et simul, ne, quod in eo saepis-
sime criminabantur, legem vide-
retur infringere.

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Vide,
nemini dixeris ; sed vade, os
tende te sacerdoti, et offer mu-
nus quod praecepit Moyses, in
testimonium illis.

DOMINICA II. VAGAN-
TIUM.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph.
Nemini quidquid debeatis, nisi
ut invicem dilii>atis : qui enim
diligit proximum, legem im-
plevit.

Oratio.

qui nos in tantis
periculis constitutes, pro
humana scis fragilitate non
posse subsistere, da nobis
salutem mentis et corporis ; ut
ea quae pro pcccatis nostris
patimur, te adjuvante vincamus :
Per Dominum nostrum.

DOMINICA TERT1A VAGANTIUM.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. As-
cendente Jesu in naviculam,
ecce motus magnus factus est
in mari : et suscitaverunt eum
discipuli ejus, dicentes : Domine,
salva nos, perimus.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 8.

IN illo tempore : Ascendente
Jesu in naviculam, secuti
sunt eum discipuli ejus : et ecce
motus magnus factus est in
mari, ita ut navicula operiretur
fluctibus : ipse vero dormiebat.
Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

P reef at. Enarrat. 2. in Psal. 25.

A Udistis in Evangelio, Peri-
** clitabatur navigium in
stagno, et dormiebat Jesus.
Navigamus per quosdamf
stagnum, et ventus et procellae
non desunt : tentationibus hujus
saeculi prope oppletur nostrum
navigium. Unde autem fit, nisi
quia dormit Jesus ? Si non
dormiret in te Jesus, tempestates
istas non patereris, sed tran-
quillitatem haberes interius,
convigilante tecum Jesu. Quid
est autem dormire Jesum?
Fides tua, quae est de Jesu,
obdormivit. Surgunt procellse
stagni hujus ; vides malos
florere, bonos laborare : tentatio
est, fluctus est ; et dicit anima
tua ; O Deus, ipsa est justitia
tua, ut mali floreant, boni
laborent ? Dicis Deo, ipsa est

justitia tua? et Deus tibi, ipsa
est fides tua ? haec enim tibi
promisi ? ad hoc Christianus
factus es, ut in saeculo isto
floreres ? Unde hoc dicis ?
unde fluctibus stagni et tem-
pestate turbaris ? quia dormit
Jesus ; id est, quia fides tua,
quae est de Jesu, sopita est in
corde tuo. Quid facis ut
libereris ? Excita Jesum, et
die ; Magister, perimus ; movent
enim incerta stagni, perimus.
Evigilabit ille ; id est, redibit
ad te fides tua, et adjuvante
illo considerabis in anima tua
quia quae dantur modo 'malis,
non cum illis perseverabunt ;
tibi autem quod promittitur
manebit in aeternum. Evigilante
Christo, jam tempestas ilia non
quatiet cor tuum ; non opple-
bunt fluctus navim tuam : quia
fides tua imperat ventis et
fluctibus, transiet periculum.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Sur-
gens Jesus imperavit ventis et
mari ; et facta est tranquillitas
magna : et mirati sunt universi.

DOMINICA TERTIA
VAGANTIUM.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Sup-
portate invicem et donate vobis-
metipsis, si quis adversus aliquem
habet querelam : sicut et Dominus
donavit vobis, ita et vos.

Oratio.

Amiliam tuam, quaesumus,
Domine, continua pietate
E 2

DOMINICA TERTIA VAGANTIUM.

custodi ; ut quae in sola spe
gratiae caelestis innititur, tua
semper protectione muniatur :
Per Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. Dixe-
runt : Domine, nonne bonum
semen seminasti in agro tuo ?
unde ergo habet zizania ? et ait
illis : Hoc fecit inimicus homo.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 13.

TN illo tempore, Parabolam
* proposuit turbis Jesus, dicens :
Simile factum est regnum
caelorum homini, qui seminavit
bonum semen in agro suo. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Quasi, ex Matth. Cap. 1 1.

CUm negligentiiis agerent
praepositi Ecclesiae, aut cum
dormitionem mortis acciperent
Apostoli, venit diabolus, et
superseminavit eos, quos malos
filios Dominus interpretatur.
Sed quaeritur utrum haeretici
sint, an male viventes Catholici.
Possunt enim dici filii, mali
etiam haeretici ; quia ex eodem
Evangelii semine et Christi
nomine procreati, pravis
opinionibus ad falsa dogmata
convertuntur. At illi qui in
eadem fide mali sunt, palea
potius quam zizania reputantur :
quia palea etiam fundamentum
ipsum habet cum frumento
radicemque communem.

Solet autem quaeri, schismatici
quid ab haereticis distent ; et
hoc inveniri, quod schismaticos
non fides diversa faciat, sed
communionis dirupta societas.
Sed utrum inter zizania numer-
andi sint, dubitari potest. Magis
autem videntur spicis corruptis
esse similiores, sicut scriptum
est, Vento autem corrumpetur
filius iniquus ; vel paleis aris-
tarum fractis vel scissis et de
segete abruptis : quo enim
altiores, id eo superiores ; eo
fragiliores levioresque sunt.

Servi dicunt : Vis, imus, et
colligimus ea ? Quibus Veritas
ipsa respondet, non ita hominem
constitutum esse in hac vita ut
certus esse possit qualis quisque
futurus sit postea, cujus in
praesentia cernit errorem ; vel
quid etiam error ejus conferat
ad profectum bonorum : non
esse tales auferendos de hac
vita ; ne, cum malos conatur
interficere, bonos interficiat quod
forte futuri sunt, aut bonis obsit
quibus et inviti forte utiles sunt :
sed tune opportune fieri, cum
jam in fine non restat vel
tempus commutandae vitae, vel
proficiendi ad veritatem ex
occasione atque comparatione
alieni erroris ; tune autem non
hoc ab hominibus, sed ab
Angelis fieri. Inde est quod
respondet paterfamilias ; Non :
ne forte colligentes zizania,
eradicetis simul et triticum.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Colli-
gite primum zizania, et alligate
ea in fascicules ad comburen-

DOMINICA QUART A VAGANTIUM.

clum : triticum autem congregate
in horreum meum.

DOMINICA QUARTA
VAGANTIUM.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Loquu-
tus est Jesus in parabolis ad
turbas, et sine parabolis non
loquebatur eis.

Oratio.

PRaesta, quaesumus, omnipo-
tens Deus, ut semper ration-
abilia meditantes, qua tibi sunt
placita et dictis exequamur et
factis : Per Dominum nostrum
etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Simile
est regnum caelorum grano sina-
pis, quod minimum quidem est
omnibus seminibus : cum autem
creverit, majus est omnibus oleri-
bus.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 13.
T N illo tempore : Aliam para-
* bolam proposuit eis Jesus,
dicens : Simile est regnum cae
lorum grano sinapis, quod acci-
piens homo seminavit in agro
suo. Et reliqua.

Homilia sancti Hieronymi
Presbyteri.

Lib. 2. Comment, in Matth.
O Egnum caelorum, praedicatio
^^- Evangelii est, et notitia
scripturarum, quae ducit ad vi-

tam, et de qua dicitur ad Judaeos ;
Auferetur a vobis regnum Dei,
et dabitur genti facienti fructus
ejus. Simile est ergo hujusce-
modi regnum grano sinapis, quod
accipiens homo seminavit in agro
suo. Homo qui seminat in agrc
suo, a plerisque Salvator intelli-
gitur, quod in animis credentium
seminet ; ab aliis, ipse homo
seminans in agro suo, hoc est, in
semetipso et in corde suo. Quis
est iste qui seminat, nisi sensus
noster et animus ; qui suscipiens
granum praedicationis et fovens
sementem, humorem fidei facit
in agro sui pectoris pullulare?
Praedicatio Evangelii minima est
omnibus disciplinis. Ad primam
quippe doctrinam, fidem non
habet veritatis, hominem Deum,
Christum mortuum, et scanda-
lum crucis pra?dicans. Confer
hujuscemodi doctrinam dogma-
tibus philosophorum, et libris
eorum, et splendori eloquentiae,
et composition! sermonum : et
videbis quanto minor sit ceteris
seminibus sementis Evangelii.
Sed ilia, cum creverint, nihil
mordax, nihil vividum, nihil vi-
tale demonstrant ; sed totum
flaccidum, marcidumque ebullit
in olera et in herbas, quae cito
arescunt et corruunt : Haec
autem praedicatio, quae parva
videbatur in principio, cum vel
in anima credentis, vel in toto
mundo sata fuerit ; non exur-
git in olera, sed crescit in ar-
borem, ita ut volucres caeli (quas
vel animas credentium, vel forti-
tudines, Dei servitio mancipatas,
sentire debemus), veniant et
habitent in ramis ejus. Ramos
puto evangelicae arboris quae de

DOMINICA SEPTUAGESIM&.

grano sinapis creverit, dogmatum
esse diversitates, in quibus supra-
dictarum volucrum unaquaeque
requiescit.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat A ntiph. Simile
est regnum caelorum fermento,
quod acceptum mulier abscondit
in farinae satis tribus, donee
fermentatum est totum.

DOMINICA SEPTUA-
GESIM^E.

Semiduplex.

Non dicitur alleluia aDominica
Septuagesimce inclusive, usque ad
Pascha.

In hac Dominica Offidum fit
ut in Communiper annum, prater
ea qua sequuntur.

Antiphona ad Psalmos. Ves-
pertina oratio. Hymnus et Versi-
culus, ut in Communi per annum.
124. <2i>.

A d Magnificat A ntiph. I i qui
in stadio currunt, omnes quidem
currunt, sed unus accipit bra-
vium : sic currite ut comprehen-
datis.

Oratio. Preces populi tui. ut
infra ad Laudes.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Praeoccupemus
faciem Domini in confessione, et
in psalmis jubilemus ei.

Antiph. Miserere mei Domine,
quoniam infirmus sum : sana me
Domine, quoniam conturbata
sunt ossa mea.

Non dicitur Te Deum lauda-
mus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Scitote
quoniam Dominus ipse est
Deus ; ipse fecit nos, et non ipsi
nos.

Ad Benedictus Antiph. Simile
est regnum caelorum homini
patrifamilias, qui exiit primo
man& conducere operarios in
vineam suam.

Oratio.

"DReces populi tui, qusesumus,
* Domine clementer exaudi ;
ut qui juste pro peccatis nostris
affligimur, pro tui nominis gloria
misericorditer liberemur : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Conventione autem
facta cum operariis ex denario
diurno, misit eos in vineam suam.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 20.

T N illo tempore : dixit Jesus
* discipulis suis parabolam hanc:
Simile est regnum caelorum
homini patrifamilias, qui exiit
primo mane conducere operarios
in vineam suam. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papa?.
Homil. 19. in Evang. habit a in
Basil. S. Laurentii extra
muros, Dom. in Septuag.
"D Egnum caelorum homini pa-
*^ trifamilias simile dicitur,
qui ad excolendam vineam suam
operarios conducit. Quis vero
patrisfamilias similitudinem rec-
tiOs tenet, quam conditor noster
qui regit quos condidit, et electos

DOMINICA SErrUAGESIM/.

suos sic in hoc mundo possidet,
quasi subjectos dominus in
domo ? qui habet vineam, uni-
versalem scilicet Ecclesiam, quae
ab Abel justo usque ad ultimum
electum qui in fine mundi nasci-
turus est, quot sanctos protulit,
quasi tot palmites misit Hie
itaque paterfamilias ad excolen-
dam vineam suam, mane, hora
tertia, sexta, nona, et undecima
operarios conducit ; quia a
mundi hujus initio usque in
finem, ad erudiendam plebem
fidelium, praedicatores congre-
gare non destitit. Mane etenim
mundi fuit ab Adam usque ad
Noe : hora vero tertia, a Noe
usque ad Abraham : sexta quo-
que, ab Abraham usque ad
Moysen : nona autem, a Moyse
usque ad adventum Domini :
undecima vero, ab adventu
Domini usque ad finem mundi.
In qua praedicatores, sancti
Apostoli, missi sunt ; qui merce-
dem plenam, et tarde venientes
acceperunt. Ad erudiendam
igitur Dominus plebem suam,
quasi ad excolendam vineam
suam, nullo tempore destitit
operarios mittere : quia et prius
per Patres, et postmodum per
legis Doctores et Prophetas, ad
extremum vero per Apostolos,
dum plebis suae mores excoluit,
quasi per operarios in vineae
cultura laboravit : quamvis in
quolibet modulo, vel mensura,
quisquis cum fide recta bonae
praedicator actionis extitit, hujus
vineae operarius fuit. Operator
ergo mane, hora tertia, sexta, et
nona, antiquus ille Hebraicus
populus designatur ; qui in elec-
tis suis ab ipso mundi exordio,

dum recta fide Deum studuit
colere, quasi non destitit in vineae
cultura laborare. Ad undecimam
vero gentiles vocantur ; quibus
et dicitur, Quid hie statis tota
die otiosi ?

Au TERTIAM.

Antiph. Egressus circa horam
tertiam vidit alios stantes in foro
otiosos, et dixit illis : Ite et vos
in yineam meam.

y. Ego dixi, Domine miserere
mei :

ty. Sana animam meam quia
peccavi tibi.

AD SEXTAM.

Antiph. Iterum exiit circa
sextam, et invenit alios, quibus
ait : Ite et vos ; et quod justum
fuerit dabo vobis.

y . Dominus regit me ; et
nihil mihi deerit :

1^7. In loco pascuae ibi me
collocavit.

AD NONAM.

Antiph. Quid hie statis tota
die otiosi ? responderunt : Quia
nemo nos conduxit.

y. Ab occultis meis munda
me Domine :

ty. Et ab alienis parce servo
tuo.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Sanc
tum et terribile nomen ejus : ini-
tium sapientiae timor Domini.

A d Magnificat A ntiph. Cum
sero factum esset, dixit Dominus
vineae procuratori suo : Voca
operarios, et redde illis merce-
dem, incipiens a novissimis usque
ad primos. Sic erunt novissimi

DOMINICA SEXAGESIMAL.

primi, et primi novissimi : multi
enim sunt vocati, pauci vero
electi.

DOMINICA SEXAGESIMALS.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalmos. Ves-
pertina oratio. Hymnus, et Ver-
siculns, ut ,tn Communi per an
num. 124. <2i)>.

Ad Magnificat Antiph. Lib-
enter gloriabor in infirmitatibus
meis, ut inhabitet in me virtus
Christi.

Oratio. Deus qui conspicis.
ut infra ad Laudes.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Praeoccupemus
faciem Domini in confessione, et
in psalmis jubilemus ei.

Antiph. Miserere mei Do-
mine, quoniam infirmus sum :
sana me Domine, quoniam con-
turbata sunt ossa mea.

Non dicitur Te Deum.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Scitote
quoniam Dominus ipseest Deus ;
ipse fecit nos, et non ipsi nos.

Ad Benedictus Antiph. Exiit
qui seminat, seminare semen
suum ; et dum seminat, aliud
cecidit secus viam, et conculca-
tum est, et volucres caeli come-
derunt illud.

Oratio.

T^\Eus qui conspicis, quia ex
- * nulla nostra actione confidi-
mus, concede propitius, ut con
tra ad versa omnia Doctoris gen
tium protectione muniamur : Per
Dominum nostrum, etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Aliud cecidit supra
petram, et natum aruit, quia non
habebat humorem.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 8.
T N illo tempore : Cum turba
** plurima convenirent, et de
civitatibus properarent ad Je-
sum ; dixit per similitudinem :
Exiit qui seminat, seminare se
men suum. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.

Hom. 15. in Evang. hab. in
basil. S. Pauli, Dominica in
Sexag.

LEctio sancti Evangelii, quam
modo, fratres charissimi,
audistis, expositione non indiget,
sed admoriitione. Quam enim
per sernetipsam Veritas exposuit,
hanc discutere humana fragilitas
non praesumit. Sed est quod
sollicite in hac ipsa expositione
dominica pensare debeamus :
quia si nos vobis semen,
verbum ; agrum, mundum ;
volucres, daemonia ; spinas,
divitias significare diceremus ;
ad credendum nobis, mens
forsitan vestra dubitaret. Unde
et idem Dominus per semetipsum
dignatus est exponere quod
dicebat ; ut sciatis rerum signi-
ficationes quaerere in iis etiam,
quae per semetipsum noluit
explanare. Exponendo ergo
quod dixit, figurate se loqui
innotuit : quatenus certos vos
redderet, cum vobis nostra
fragilitas verborum illius figuras
aperiret. Quis enim mihi

D OMINICA Q UINQ UA GESIM&.

57'

unquam crederet, si spinas
divitias interpretari voluissem ;
maxime cum illae pungant, istae
delectent ? et tamen spinae sunt ;
quia cogitationum suarum punc-
tionibus mentem lacerant ; et
cum usque ad peccatum pertra-
hunt, quasi inflicto vulnere
cruentant. Quas bene hoc in
loco, alio Evangelista attestante,
nequaquam Dominus divitias,
sed fallaces divitias, appellat.
Fallaces enim sunt, quae nobis-
cum diu permanere non possunt :
fallaces sunt, quae mentis nostrae
inopiam non expellunt. Solae
autem divitiae veras sunt, quae
nos divites virtutibus faciunt. Si
ergo, fratres charissimi, divites
esse cupitis ; veras divitias
amate : si culmen veri honoris
quaeritis ; ad caeleste regnum
tendite : si gloriam dignitatum
diligitis ; in ilia superna Ange-
lorum curia adscribi festinate.
Verba Domini, quae aure per-
cipitis, mente retinete. Cibus
enim mentis est sermo Dei : et,
quasi acceptus cibus stomacho
languente rejicitur, quando audi-
tus sermo in ventre memoriae
non tenetur. Sed quisquis ali-
menta retinet, hujus profecto vita
desperatur.

AD TERTIAM.

Antiph. Cecidit aliud inter
spinas ; et simul exortae spinae
suffocaverunt illud.

y. Ego dixi, Domine miserere
mei,

K?. Sana animam meam, quia
peccavi tibi.

AD SEXTAM.

Antiph. Et aliud cecidit in
terram bonam ; et attulit fruc-

tum, aliud centesimum, aliud
sexagesimum.

y. Dominus regit me, et nihil
mihi deerit :

ty. In loco pascuae ibi me
collocavit.

AD NONAM.

Antiph, Haec dicens Jesus
clamabat : Qui habet aures
audiendi, audiat.

y. Ab occultis meis munda
me Domine :

ty. Et ab alienis parce servo
tuo.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psahnos Antiph. Sanc
tum et terribile nomen ejus ;
initium sapientiae timor Domini.

Ad Magnificat Antiph. Vobis
datum est nosse mysterium
regni Dei : illis autem qui foris
sunt, in parabolis omnia fiunt.

DOMINICA QUINQUA-

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

A ntiphona ad Psalmos. Ves-
pertina oratio. Hymnns,

Versiculus, ut in Comm. per
annum. 124. <^2i)>.

Ad Magnificat Antiph. Si
distribuero in cibos pauperum
omnes facultates meas, et si
tradidero corpus mtum ita ut
ardeam ; charitatem autem non
habuero : nihil mihi prodest.

Oratio. Preces nostras. ut
infra ad Laudes.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Praeoccupe-
mus faciem Domini in

DOMINICA QUINQUAGESIALE.

confessione, et in psalmis
jubilemus ei.

Antiph. Miserere mei Domine,
quoniam infirmus sum ; sana
me Domine, quoniam contur-
bata sunt ossa mea.

Non dicitur Te Deum.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Scitote
quoniam Dominus ipse est
Deus : ipse fecit nos, et non
ipsi nos.

Ad Benedictus Antiph. Ecce
ascendimus Jerosolymam, et
consummabuntur omnia quae
scripta sunt de Filio hominis :
tradetur enim gentibus, et
illudetur, et flagellabitur, et
conspuetur ; et postquam
flagellaverint, Occident eum ;
et tertia die resurget.

Oratio.

TDReces nostras, quaesumus,
* Domine clementer exaudi ;
atque a peccatorum vinculis
absolutes, ab omni nos adversi-
tate custodi : Per Dominum
nostram etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Ipsi nihil horum
intellexerunt ; et erat verbum
istud absconditum ab eis.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 18.

T N illo tempore : Assumpsit
-1 Jesus duodecim, et ait illis :
Ecce ascendimus Jerosolymam,
et consummabuntur omnia quae
scripta sunt per Prophetas de
Filio hominis. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papas.

Homil. 2. in Evang. habita in
basil. S. Petri Domin. in Quinq.

T3 Edemptor noster, praevidens
-^ ex passione sua discipu-
lorum animos perturbandos, eis
longe ante et ejusdem passionis
pcenam et resurrectionis suae
gloriam praedixit : ut cum eum
morientem, sicut praedictum est,
cernerent ; etiam resurrecturum
non dubitarent. Sedquiacarnales
adhuc discipuli nullo modo
valebant capere verba mysterii,
venitur ad miraculum. Ante
eorum oculos caecus lumen
recipit : ut qui caelestis mysterii
verba non caperent, eos ad fidem
caelestia facta solidarent. Sed
miracula Domini et Salvatoris
nostri sic accipienda sunt,
fratres mei, ut et in veritate
credantur facta, et tamen per
significationem nobis aliud
innuant. Opera quippe ejus et
per potentiam aliud ostendunt,
et per mysterium aliud loquun-
tur. Ecce enim, quis juxta
historiam caecus iste fuerit,
ignoramus : sed tamen quid per
mysterium significet, novimus.
Caecus quippe, est genus
humanum, quod in parente
primo a paradisi gaudiis ex-
pulsum, claritatem supernae
lucis ignorans, damnationis suae
tenebras patitur. Sed tamen
per Redemptoris sui praesentiam
illuminatur : ut aeternae lucis
gaudia jam per desiderium
videat, atque in via vitae, boni
operis gressus ponat.

Quisque ergo caecitatis suae
tenebras agnoscit, quisquis hoc
quod sibi deest lumen aeterni-

FER1A QUARTA CINERUM.

tatis intelligit ; clamet medullis
cordis, clamet et vocibus mentis,
dicens ; Jesu, fili David, miserere
mei. Sed quid, clamante caeco,
subjungitur audiamus. Et qui
praeibant, increpabant eum ut
taceret. Quid autem designant
isti qui Jesum venientem praece-
dunt, nisi desideriorum carna-
lium turbas, tumultusque viti-
orum ? qui, priusquam Jesus ad
cor nostrum veniat, tentationibus
suis cogitationem nostram dissi-
pant, et voces cordis in oration e
perturbant. Sed quid adhuc illu-
minandus iste caecus fecit, audi
amus. Sequitur : Ipse vero mul-
to magis clamabat, Fili David,
miserere mei. Ecce, quern turba
increpat ut taceat, magis ac magis
. clamat : quia quanto graviori
tumultu cogitationum carnalium
premimur, tanto orationi in-
sistere ardentius debemus.

AD TERTIAM.

Antiph. Bartimaeus caecus,
juxta viam mendicans, coepit
clamare ; Jesu, fili David,
miserere mei.

y. Ego dixi : Domine miserere
mei :

R?. Sana animam meam, quia
peccavi tibi.

AD SEXTAM.

Antiph. Qui praeibant, com-
minabantur ei ut taceret ; ipse
vero multo magis clamabat ;
Fili David miserere mei.

y. Dominus regit me, et nihil
mihi deerit :

R/. In loco pascuae ibi me
collocavit.

AD NONAM.

Antiph. Stans Jesus praecepit
eum vocari : et vocant caecum,
dicentes ei ; Anima;quior esto :
surge, vocat te.

y. Ab occultis meis munda
me Domine :

R7. Et ab alienis parce servo
tuo.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Sanc
tum et terribile nomen ejus :
initium sapientiae timor Domini.

A d Magnificat A ntiph. Dixit
illi Jesus : Respice, fides tua te
salvum fecit. Et confestim vidit ;
et sequebatur ilium magnificans
Deum.

FERIA QUARTA

in capite jejunii.
Hac die et tribus sequentibus
Officium fit ut in Coinmuni per
annum, exceptis Us qua; sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedict us Antiph. Cum
jejunatis ; nolite fieri, sicut hy-
pocritae, tristes.

Deinde dicuntur Preces, ut in
Coinmuni Quadragesima. 131.

Oratio.

"DRaesta Domine fidelibus tuis,
ut jejuniorum veneranda
solemnia et congrua pietate sus-
cipiant, et secura devotione per-
currant : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secundum
Matthaeum. Cap. 6. (v. i6-2i>.
T N illo tempore : Dixit Jesus
-^ discipulis suis: Cum jejunatis

FEKIA QUINTA POST C1NEKES.

... Ubi e.st enim thesaurus tuus,
ibi est et cor tuum.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. The-
saurizate vobis thesauros in caelo,
ubi nee aerugo nee tinea de-
molitur.

Oratio.

T Nclinantes se, Domine, majes-
* tati tuae propitiatus intende;
ut qui divino munere sunt refecti,
caelestibus semper nutriantur
auxiliis : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA OUINTA
post Cineres,
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ac-
cessit ad Jesum Centurio rogans
eum et dicens ; Domine, puer
meus jacet in domo paralyticus,
et male torquetur : Et ait illi
Jesus ; Ego veniam, et curabo
eum.

Deinde dicuntur Preces, ut in
Communi Quadragesima. 131.
<27>-

Oratio.

us qui culpa offenderis,
poenitentia placaris; preces
populi tui propitius respice ; et
flagella iracundiae tuae, quae pro
peccatis nostris meremur, averte:
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
diim Matthaeum. 6/.8.<V.5-i3>.

T N illo tern pore : Cum introisset
Jesus Capharnaum ... Et
sanatus est puer in ilia hora.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Dom
ine, non sum dignus ut intres
sub tectum meum : sed tantum
die verbo ; et sanabitur puer
meus.

Oratio.

T3Arce Domine, parce populo
-^ tuo ; ut dignis flagellationi-
bus castigatus, in tua miseratione
respiret : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA SEXTA
post Cineres.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antipli. Dili-
gite inimicos vestros ; benefacite
his qui oderunt vos ; et orate
pro persequentibus et calumnian-
tibus vos.

Deinde dicuntur Preces, ut in
Com m u n i Ouadragesimce. 131.
<27>-

Oratio.

T Nchoata jejunia, quaesumus,
* Domine benigno favore
prosequere : ut observantiam,
quam corporaliter exhibemus,
mentibus etiam sinceris exercere
valeamus : Per Dominum nos
trum etc.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 5. <^v. 43-

Cap. 6. v. 4^>.

IN illo tempore, Dixit Jesus
discipulis suis. Audistisquia
dictum est : Diliges proximum
tuum . . . qui videt in ab-
scondito, reddet .tibi.

DOMINICA PR IMA QUADRAGESIMA.

AD VESPERAS.
A d Magn ificat A ntiph. Cum
facis eleemosynam, nesciat sinis-
tra tua quid faciat dextera tua.

Oratio.

TUere Domine populum tuum,
et ab omnibus peccatis
clementer emunda : quia ei nulla
nocebit adversitas, si nulla ei
dominetur iniquitas : Per Domi-
num nostrum etc.

SARBATO
post Cineres.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Con-
fidite : ego sum ; nolite timere.

Deinde dicuntur Preces, ut in
Communi Quadragesima. 131.
<27>-

Oratio.

ADesto Domine supplication-
ibus nostris ; et concede
ut hoc solemne jejunium, quod
animabus corporibusque curan-
dis salubriter institutum est,
devoto servitio celebremus. Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Marcum. Cap. 6. <(v. 47-56^.
T N illo tempore: Cum seroesset
-*- factum . . . Et quotquot tange-
bant eum, salvi fiebant.

DOMINICA I. QUAD
RAGESIMA.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Psalmos Antiph. Exhor-
tamus vos ne in vacuum gratiam

Dei recipiatis : ait enim ;
Tempore accepto exaudivi te,
et in die salutis adjuvi te.

P salmi de Vesperis Sabbat i,
ut in Psalterio. 1 1 1. .

Hymnus. Audi benigne Con-
ditor. ut in Communi Quad
ragesima. 132. <28)>.

y. Angelis suis Deus man-
davit de te,

ty. Ut custodiant te in
omnibus viis tuis.

Ad Magnificat Antiph. Ecce
nunc tempus acceptabile, ecce
mine dies salutis : in his ergo
diebus exhibeamus nosmetipsos
sicut Dei ministros, in multa
patientia, in jejuniis, in vigiliis,.
in charitate non ficta.

Oratio. Deus qui Ecclesiam.
ut infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Comm. per
annum.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Adoremus, et
procidamus ante Deum ; plore-
mus coram Domino, qui fecit
nos.

Hymnus. Ex more, ut in
Communi Quadragesima. 1 30.
<26>.

Antiph. Ecce in die jejunii
vestri invenitur voluntas vestra,
et omnes debitores vestros
repetitis : ecce ad lites et
contentiones jejunatis : Num-
quid tale est jejunium quod
elegi ?

P salmi de Matutino Dominica,
ut in Psalterio.

y. Ipse liberavit me de laqueo-
venantium,

ty. Et a verbo aspero.

DOMINICA PRIM A QUADRAGESIMAL.

Lectiones de Scriptura occur -
rente.

Non dicitur Te Deum lauda-
mus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Hoc est
jejunium quod elegi : frange
esurient! panem.tuum, et egenos
vagosque indue in domum tuam :
cum videris nudum, operi eum.

P salmi de Laudibus Dominica,
lit in Psalterio.

Hymnus. O Sol salutis. ut in
Communi Quadragesima. 1 30.
<26>.

V. Angelis suis Deus man-
davit de te,

ty. Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

Ad Benedict us Antiph. Jesus
plenus Spiritu sancto regressus
est a Jordane ; et agebatur a
spiritu in desertum.

Oratio.

DEus qui Ecclesiam tuam
annua quadragesimali ob-
servatione purificas, praesta
familiae tuae, ut quod a te
obtinere abstinendo nititur, hoc
bonis operibus exequatur : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Erat in deserto quad -
raginta diebus et quadraginta
noctibus ; et tentatus est a
Satana : eratque cum bestiis,
et nihil manducavit in diebus
illis.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 4.

IN illo tempore : Jesus ductus
est in desertum a Spiritu, ut

tentaretur a diabolo : et cum
jejunasset quadraginta diebus
et quadraginta noctibus, postea
esuriit. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papas.

Homil. 1 6. in Evang. habita in

basil. S. loann. Lateran.

Dom. j. Quadrag.
Ubitari a quibusdam solet,
a quo spiritu ductus sit
Jesus in desertum, propter hoc
quod subditur, Assumpsit eum
diabolus in sanctam civitatem ;
et rursum, Assumpsit eum in
montem excelsum valde. Sed
vere et absque ulla quaestione,
convenienter accipitur, ut a
sancto Spiritu in desertum
ductus credatur ; ut illuc eum
suus spiritus duceret, ubi hunc
ad tentandum malignus spiritus
inveniret. Sed ecce ; cum
dicitur Deus homo vel in
excelsum montem, vel in sanc
tam civitatem a diabolo assump-
tus ; mens refugit credere,
humanae hoc audire aures
expavescunt : cum tamen non
esse incredibilia ista cognos-
cimus, si in illo et alia facta
pensamus. Certe iniquorum
omnium caput diabolus est : et
hujus capitis membra sunt
omnes iniqui. An non diaboli
membrum fuit Pilatus ? an non
diaboli membra Judaei per-
sequentes, et milites crucifigentes
Christum, fuerunt? Quid ergo
mirum, si se ab illo permisit in
montem duci, qui pertulit etiam
a membris illius crucifigi ? Non
est ergo indignum Redemptori
nostro quod tentari voluit, qui
venerat occidi. Justum quippe
erat, ut sic tentationes nostras

INFRA HEBDOMADAM PRIM AM QUADRAGESIMA.

suis tentationibus vinceret. sicut
mortem nostram venerat sua
morte superare. Sed sciendum
nobis est, quia tentatio tribus
modis agitur ; suggestione,
delectatione, et consensu. Et
nos cum tentamur, plerumque
in delectationem, aut etiam in
consensum labimur : quia de
earn is peccato propagati, in
nobis ipsis etiam gerimus unde
certamina toleremus. Deus vero,
qui in utero virginis incarnatus,
in mundum sine peccato venerat,
nihil contradictionis in semetipso
tolerabat. f Tentari ergo per
suggestionem potuit ; sed ejus
mentem peccati delectatio non
momordit. Atque ideo omnis
diabolica ilia tentatio foris, non
intus, fuit.

AD TERTIAM.

Antiph. Non in solo pane
vivit homo, sed in omni verbo
quod procedit de ore Dei.

y. Susceptor meus es tu et
refugium meum :

ty. Deus meus, sperabo in
eum.

AD SEXTAM.

Antiph. Non tentabis Domi-
num Deum tuum.

y. Scapulis suis obumbrabit
tibi :

ty. Et sub pennis ejus spera-
bis.

AD NONAM.

AntipJi. Dominum tuum ador-
abis, et illi soli servies.

^. Scuto circumdabit te veri-
tas ejus :

ty. Non timebis a timore noc-
turno.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Excelsus
super omnes gentes Dominus :
et super caelos gloria ejus.

Hymnus. Audi benigne con-
ditor, lit in Communi Quadra
gesima. 132. <28)>.

y. Angelis suis Deus manda-
vit de te,

fy Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

Ad Magnificat Antiph. Con-
sum mata omni tentatione, dia-
bolus recessit ab eo usque ad
tempus ; et ecce Angeli acces-
serunt, et ministrabant ei.

AD COMPLETORIUM.
Omnia ut in Communi per
annum.

IN FERIIS QUADRAGE-
sima, Officium fit, ut in Communi
Quadragesima, ( 1 30.) <26>.
prater ea qua singulis Feriis pro-
pria sunt.

FERIA SECUNDA.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Venite
benedicti Patris mei ; percipite
regnum quod vobis paratum est
ab origine mundi.

Oratio.

/"^Onverte nos Deus salutaris
^ noster ; et ut nobis jeju-
nium quadragesimale proficiat,
mentes nostras caelestibus instrue
disciplinis ; Per Dominum nos
trum etc.

AD PRIM AM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 25.

N illo tempore : Dixit Jesus
discipulis suis. Cum vene-

6 4

IMRA HEBDOMADAM PRIMAM QUADRAGESIMA?.

rit filius hominis in majestate
sua . . . justi autem in vitam
aeternam.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Quod
uni ex minimis meis fecistis, mini
fecistis ; dicit Dominus.

Oratio.

A Bsolve, quaesumus, Domine
** nostrorum vincula pecca-
torum ; et quicquid proeis mere-
mur, propitiatus averte: Per
Dominum nostrum Jesum Chris
tum Filium tuum, qui tecum
vivit et regnat in unitate Spiri-
tus sancti Deus, per omnia
saecula saeculorum. Resp.
Amen.

FERIA TERTIA.
AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. In-
travit Jesus in templum Dei ; et
ejiciebat omnes vendentes et
ementes in templo : et mensas
nummulariorum, et cathedras
vendentium columbas evertit.

Oratio.

"D Espice Domine familiam
^ tuam ; et praesta ut apud
te mens nostra tuo desiderio
fulgeat, quae se carnis macera-
tione castigat : Per Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangeliisecundum
Matthaeum. Cap. 21. <(v. ii-i7>.

T N illo tempore : Cum intrasset
-*- Jesus Jerosolymam, ... abiit
foras extra civitatem in Bethan-
iam : ibique mansit.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Atitipli. Ac-
cesserunt ad Jesum caeci et
claudi in templo. et sanavit eos.

Oratio.

A Scendant ad te, Domine,
** preces nostrae ; et ab
Ecclesia tua cunctam repelle
nequitiam : Per Dominum nos
trum etc.

FERIA QUARTA
Quatuor Temporum.

AD LAUDES.

Ad Benedictus A ntipli. Genera-
tio haec prava et perversa signum
quaerit : et signum non dabitur
ei, nisi signum Jonae Prophetae.

Oratio.

OReces nostras, quaesumus
^ Domine, clementer exaudi ;
et contra cuncta nobis adver-
santia dexteram tuae majestatis
extende: Per Dominum nostrum
Jesum Christum Filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in
unitate Spiritus sancti Deus,
per omnia saecula saeculorum.
Resp. Amen.

AD PRIMAM.

Lectio de Hoinilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 12.

IN illo tempore, Responderunt
Jesu quidam de Scribis et
Pharisaeis. dicentes : Magister,
volumus a te signum videre. Et
reliqua.

Homilia Sancti Joannis

Chrysostomi.
In MattJi. Hom. 43.

SIcut Jonas fuit in ventre ceti
tribus diebus et tribus nocti-

INfRA HEBDOMADAM PRIM AM QUADRAGESIMAL.

bus, sic erit filius horninis in corde
terrae tribus diebus et tribus noc-
tibus. Christus, ne verba ejus
iliuderent, non dixit manifesto se
resurrecturumf, sed id tantum
occultius tetigit, ut praesentia
ejus non ignorarentf ; quae ipsos
adeo non fugit, ut postea Pilato
assererent quia ille seductor dixit,
Post tres dies resurgam : quod
certe Discipuli ejus tanquam
rudiores non intellexerunt.
Quocirca Scribae et Pharisaei
sua ipsorum sententia condem-
nati esse videntur. Adverte
autem quomodo quamvis oc-
culte, significanter tamen illud
dixit. Non enim ait, In terra;
sed, in corde terrae : ut et sepul-
crum denotet, et nemo apparen-
tiarn fuisse suspicetur. Tribus
autem diebus mortuus esse voluit,
ut nemo mortuum esse ambi-
geret. Non enim cruce solum et
visu omnium qui tune aderant,
veriim etiam dierum numero
mortem confirmat. Nam etsi
universa futura tempora resur-
rectioni testatura erant ; tamen
si tune non multa morti attestata
fuissent, potuisset dubitari :
morte autem non credita,
resurrectionis mysterium vacilla-
bat. Ideo mortem suam voca-
vit signum ; et nisi crucifixus
fuisset, signum hoc datum non
esset. Ob id figuram ipsam in
medium adduxit, ut veritas
crederetur. Etenim, die mihi,
quaeso ; Putasne Jonam in ventre
ceti iictitie tantum fuisse? Id
quidem dicere non potes : quare
nee Christum in corde terrae
fuisse negandum tibi est : non
enim fieri potest, ut cum veri-
tatis figura procul est a figmento,
COLBERT.

veritas ipsa falsa imagine invol-
vatur. Idcirco utique, et in
mysteriis, et in baptismate, et in
ceteris omnibus, mortem ipsius
annunciamus.

Viri Ninivitae surgent et con-
demnabunt generationem hanc.
Sicut Ninivitae Judaeos condem-
nabunt ; sic muJti qui nunc in-
feriores nobis videntur, nos con-
demnabunt. Veniat in mentem
quanta erit ilia condemnatio, ut
incipiamus aliquando ad veram
accedere poenitentiae januam.
Mihi haec ipsi dico, me ipsum
primo exhortor. Capiamus iter
angustum. Usquequo delicia-
bimur ? usquequo degemus
otiose, ridentes et oscitantes?
Non sumus adhuc satiati
desidia et procrastinatione ?
Eademne semper erunt ? eadem
mensa, idem sumptus, eaedem
pecuniae possessiones, construc-
tionesaedium? Ethorum omnium
quis finis? Mors. Quis, inquam,
terminus ? Cinis, sepulcrum,
vermes. Aliam ergo vivamus
vitam, faciamus de terra caelum,
meliora capessamus ; ut recte
vivendo futura bona conse-
quamur, gratia et misericordia
Domini nostri Jesu Christi, cui
cum Patre et Spiritu sancto sit
gloria et imperium in saecula
saeculorum. Amen.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Qui-
cunque fecerit voluntatem Patris
mei ; ipse meus frater, et soror,
et mater est.

Oratio.

Entes nostras, quaesumus,
Domine, lumine tuae clari-
F

INFRA HEBDOMADAM PKIMAM QUADRAGESIMsE.

tatis illustra ; ut videre possimus
quae agenda sunt, et quae recta
sunt agere valeamus : Per Domi-
num nostrum etc.

FERIA QUINTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antipli. Mulier
Chananaea clamabat : Miserere
mei fili David ; filia mea male
a daemonic vexatur.

Oratio.

T^\Evotionem populi tui, quae-
*-^ sumus, Domine, benignus
intende : ut qui per abstinentiam
macerantur in corpore, per fruc-
tum boni operis reficiantur in
mente : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun
dum Matthaeum. Cap. 15.
<v. 21-28).

T N illo tempore : Egressus
1 Jesus secessit in partes Tyri
... Et sanata est filia ejus ex ilia
hora.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. O
mulier, magna est fides tua : fiat
tibi sicut petisti.

Oratio.

"T^Ajquaesumus, Domine, popu-
*-* lis Christianis et quae profi-
tentur agnoscere ; et caeleste
munus diligere, quod frequen-
tant : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA SEXTA
Quatuor temporum.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Angelus
Domini descendebat secundum

tempus in piscinam ; et move-
batur aqua : et qui prior descen-
disset, sanus fiebat a quacunque
detineretur infirmitate.

Oratio.

to Domine propitius plebi
tuae ; et quam tibi facis
esse devotam, benigno refove
miseratus auxilio : Per Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun
dum Joannem. Cap. 5.

T N illo tempore : Erat dies
- festus Judaeorum ; et ascen-
dit Jesus Jerosolymam. Et
reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi
Lib. de initiand. Cap. 4.

in gratia baptizatus es, in
nomine Trinitatis confes-
sus es Patrem ; recordare quid
feceris : confessus es Filium,
confessus es Spiritum sanctum.
Tene ordinem rerum in hac fide,
mundo mortuus es, et Deo
resurrexisti. Et quasi in illo
mundi es consepultus elemento.
Peccato mortuus, ad vitam es
resuscitatus aeternam. Crede ergo
quia non sunt vacuae aquae. Ideo
tibi dictum est quia Angelus
Domini descendebat secundum
tempus in natatoriam, et move-
batur aqua ; et qui prior descen-
disset in natatoriam post
commotionem aquae, sanus
fiebat a languore quocunque
tenebatur. Haec piscina in
Hierosolymis erat, in qua unus
annuus sanabatur. Sed nemo

INFRA HEBDOMADAM PRIMAM QUADRAGESIMA'.

ante sanabatur quam descen-
disset Angelus. Ut esset
indicium quia descendebat An
gelus, movebatur aqua propter
incredulos. Illis signum ; tibi
fides. Illis, Angelus descendebat:
tibi, Spiritus sanctus. Illis,
creatura movebatur; tibi, Christus
operatur, ipse Dominus creaturae.
Tune curabatur unus ; nunc
omnes sanantur, aut certe unus
solus populus Christianus.

Ergo et ilia piscina in figura ;
ut credas quia in hunc fontem vis
divina descendit. Denique para-
lyticus ille expectabat hominem.
Quern ; nisi ilium Dominum
Jesum natum ex Virgine, cujus
adventu jam non umbra sanaret
singulos, sed veritas universes?
Iste est ergo qui expectabatur
ut descenderet, de quo dixit Deus
Pater ad Joannem Baptistam :
Super quem videris Spiritum
descendentem de caelo et man-
entem super eum, hie est qui
baptizat in Spiritu sancto. De
quo testificatus est Joannes, di-
cens : Quia vidi Spiritum des
cendentem de caelo quasi co-
lumbam, et manentem super
eum.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Qui
me sanum fecit, ille mihi dixit ;
Tolle grabatum tuum, et am-
bula.

Oratio.

EXaudi nos, misericors Deus,
et mentibus nostris gratiae
tuae lumen ostende. Per Domi
num nostrum etc.

SABBATO

Quatuor temporum.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Sunt
de hie stantibus, qui non gusta-
bunt mortem, donee videant
Filium hominis in regno suo.

Oratio.

pOpulum tuum, quaesumus,
* Domine, propitius respice,
atque ab eo flagella tuae iracun-
diae clementer averte : Per Dom
inum nostrum, etc.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 17.

T N illo tempore : Assumit
^ Jesus Petrum, et Jacobum, et
Joannem fratrem ejus : et ducit
illumf in montem excelsum seor-
sum. Et reliqua.

Homilia sancti Leonis Papae.

Horn, de Transf. Domini.

Vangelica lectio, quae per aures
corporis interiorem men-
tiumnostrarum pulsavitauditum,
ad magni sacramenti nos intelli-
gentiam vocat : quam, aspirante
gratia Dei, facilius assequamur,
si considerationem nostram ad
ea quae pau!6 superius sunt nar-
rata referamus. Salvator enim
humani generis Jesus Christus,
condens earn fidem, quae et im-
pios ad justitiam, et mortuos
revocat ad vitam, ad hoc disci-
pulos suos doctrinae monitis, et
operum miraculis imbuebat, ut
idem Christus, et unigenitus Dei,
et hominis Filius, crederetur.
Nam unum horum sine altero
F 2

DOMINICA SEC UN DA QUADRAGESIMA.

non proderat ad salutem : et

asqualis erat periculi, Dominum

Jesum Christum, aut Deum tan-

tummodo sine homine, aut sine

Deo solum hominem, credidisse ;

cum utrumque esset pariter con-

fitendum : quia sicut Deo vera

humanitas, ita homini inerat

vera divinitas. Ad confirman-

dam ergo hujus fidei saluberri-

mam cognitionem interrogaverat

discipulos suos Dominus, inter

diversas aliorum opiniones quid

ipsi de eo crederent, quidve sen-

tirent. Ubi Petrus Apostolus,

per revelationem summi Patris

corporea superans, et humana

transcendens, vidit mentis oculis

filium Dei vivi, et confessus est

gloriam Deitatis ; quia non ad

solam respexit substantiam car-

nis et sanguinis : tantumque in

hac fidei sublimitate complacuit,

ut beatitudinis felicitate dona-

tus, sacram inviolabilis petrae

acciperet firmitatem : superquam

fundata Ecclesia, portis inferi et

mortis legibus praevaleret : nee

in solvendis aut ligandis quorum-

cunque causis, aliud ratum esset

in caelo, quam quod Petri sedis-

set arbitrio. Haec autem, di-

lectissimi, laudatae intelligentiae

celsitudo instruenda erat de

inferioris substantial sacramento :

ne apostolica fides, ad gloriam

confitendae in Christo Deitatis

evecta, infirmitatis nostrae recep-

tionem indignam impassibili Deo

atque incongruam judicaret ; et

ita jam in Christo humanam

crederet glorificatam esse natu-

ram,ut nee supplicio possit affici,

nee morte dissolvi. Et ideo

dicente Domino quod oporteret

eum ire Jerosolymam, et multa

pati a senioribus et Scribis ac
principibus sacerdotum, et occidi,
et tertia die resurgere, cum beatus
Petrus, qui superno illustratus
lumine, deardentissima Filii Dei
confessione fervebat, contumelias
illusionum et crudelissimae mortis
opprobrium religioso, ut putabat,
et libero fastidio respuisset,
benigna a Jesu increpatione cor-
reptus, et ad cupiditatem parti-
cipandae cum eo passionis ani-
matus est.

DOMINICA II. QUADRA
GESIMA.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Haec est
voluntas Dei, sanctificatiovestra:
ut abstineatis vos a fornicatione,
ut sciat unusquisque vestrum vas
suum possidere in sanctificatione
et honore, non in passione de-
siderii, sicut et gentes quae
ignorant Deum.

P salmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio. 1 1 1. .

Hymnus. Audi benigne con-
ditor, ut in Communi Quadra
gesima. 132. <28>.

y. Angelis suis Deus manda-
vit de te,

R7. Ut custodiantte in omnibus
viis tuis.

Ad Magnificat Antiph. Ne
quis supergrediatur neque cir-
cumveniat in negotio fratrem
suum : quoniam vindex est Dom
inus de his omnibus.

Oratio. Deus qui conspicis.
ut infra ad Laudes.

DOMINICA SECUNDA QUADRAGES1MM.

AD COMPLETORIUM.
Otnnia ut in Communi per
annum,

AD MATUTINUM.
Invitatorium et Hymnus, ut in
Communi Quadragesima. 1 30.

<27>-

AntipJi. Non tardes converti
ad Dominum, et ne differas de
die in diem : subito enim veniet
ira illius, et in tempore vindictae
disperdet te.

y. Ipse liberavit me de la-
queo venantium,

ty. Et a verbo aspero.

Lectioms de Scriptura occur-
rente.

Non dicitur Te Deum lauda-

mus.

AD LAUDES.

A dP salmo s A ntiph. Scito et
vide quia malum et amarum est
reliquisse te Dominum Deum
tuum, et non esse timorem mei
apud te ; dicit Dominus Deus
exercituum.

Hymnus et Versiculus, ut in
Communi Quadragesima. 1 30.

<27>-

Ad Benedictus Antipli. As-
sumpsit Jesus Petrum et
Jacobum, et Joannem fratrem
ejus, et duxit illos in montem
excelsum seorsum, ettransfigura-
tus est ante eos.

Oratio.

Eus, qui conspicis omni nos
virtute destitui, interius ex-
teriusque custodi ; ut ab omni
bus adversitatibus muniamur in
corpore, et a pravis cogitationi-
bus mundemur in mente : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Ecce duo viri loque-
bantur cum illo (erant autem
Moyses et Elias visi in majestate)
et dicebant excessum ejus, quem
completurus erat in Jerusalem.

Lectio de Homilia,

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 17.

IN illo tempore, Assumit
Jesus Petrum, et Jacobum, et
Joannem fratrem ejus : et ducit
ilfos in montem excelsum seor
sum, et transfiguratus est ante
eos. Et reliqua.

Homilia Sancti Leonis
Papae.

Vnde supra.

A Ssumpsit Jesus Petrum,
** Jacobum, et fratrem ejus
Joannem ; et conscenso cum eis
seorsum monte praecelso, clarita-
tem suae glorias demonstravit :
quia licet intellexissent in eo
majestatem Dei, ipsius tamen
corporis, quo divinitas tegebatur,
potentiam nesciebant. Et ideo
proprie signanterque promiserat
quosdam de astantibus discipulis
non prius gustare mortem quam
viderent filium hominis venien-
tem in regno suo, id est, in regia
claritate, quam spiritaliter ad
naturam suscepti hominis perti-
nentem, his tribus viris voluit
esse conspicuam. Nam illam
ipsius Deitatis ineffabilem et in-
accessibilem visionem, quae in
aeternam vitam mundis corde
servatur, nullo modo mortali ad-
huc carne circumdati intueri po-
terant et videre. Dicente Patre,
Hie est films meus dilectus, in

DOMINICA SECUNDA QUADRAGESIMA.

quo mihi bene complacui, ipsum
audite : nonne evidenter auditum
est, Hie est filius meus, cui ex me
et mecum esse sine tempore est ?
quia nee genitor genito prior, nee
genitus est genitore posterior.
Hie est filius meus dilectus,
quem a me non separat Deitas,
non dividit potestas, non dis-
cernit aeternitas. Hie est filius
meus ; non adoptivus, sed pro-
prius ; non aliunde creatus, sed
ex me genitus : nee de alia na-
tura mihi factus comparabilis, sed
de mea essentia mihi natus asqua-
lis. Hie est filius meus, per
quem omnia facta sunt, et sine
quo factum est nihil : qui omnia
quaefacio, similiterfacit; et quid-
quid operor, inseparabiliter me
cum atque indifferenter operatur.
Hie est filius meus, qui earn,
quam mecum habet aequalitatem,
non rapina appetiit, nee usurpa-
tione praesumpsit ; sed manens
in forma glorias meae, ut ad repa-
randum genus humanum ex-
equeretur commune consilium,
usque ad formam servilem incli-
navit incommutabilem Deitatem.
Hunc ego, in quo mihi per omnia
bene complaceo, et cujus praedi-
catione manifestor, cujus humili-
tate clarificor, incunctanter aud
ite : quia ipse est veritas et vita,
ipse virtus mea atque sapientia.

AD TERTIAM.

Antiph. Domine, bonum est
nos hie esse : si vis, faciamus hie
tria tabernacula, tibi unum, Moy-
si unum, et Eliae unum.

y. Susceptor meus es tu et
refugium meum :

ty. Deus meus, sperabo in
eum.

AD S EXT AM.

Antiph. Hie est filius meus
dilectus : ipsum audite.

y. Scapulis suis obumbrabit
tibi :

ty. Et sub pennis ejus spera-
bis.

AD NONAM.

Antiph. Audientes discipuli
ceciderunt in faciem suam, et
timuerunt valde : et accessit
Jesus, et tetigit eos, dixitque
eisj Surgite, nolite timere.

y. Scuto circumdabit te veri
tas ejus :

fy Non timebis a timore noc-
turno.

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Psalmos A ntiph. Excelsus
super omnes gentes Dominus ;
et super caelos gloria ejus.

Hymnus et Versiculus, ut in
Cominuni Quadragesima. 132.

<28>.

Ad Magnificat Antiph. Ne-
mini dixeritis visionem, donee
Filius hominis a mortuis resur-
gat.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per an
num.

FERIA SECUNDA AD LAUDES.

Ad Benedict us Antiph. Ego
principium, qui et loquor vobis.

Oratio.

PRaesta, quaesumus, omnipo-
tens Deus, ut familia tua,
quae se, affligendo carnem, ab
alimentis abstinet ; sectando jus-
titiam, a culpa jejunet: Per Domi-
num nostrum etc.

INFRA HEBDOMADAM SECUNDAM QUADRAGESIMAL. 71

AD PRIMAM.

Lectio.
Lectio sancti Evangelii secun-

dum Joannem. Cap. 8. <v.

21-29).

T N illo tempore : Dixit Jesus
* turbis Judaeorum : Ego vado
et quasretis me...quae placita
sunt ei, facio semper.

An VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Qui
me mi sit, mecum est, et non
reliquit me solum ; quia quae
placita sunt ei, facio semper.

Oratio.

Xaudi, quaesumus, Domine
gemitum populi tui suppli-
cantis : et qui de meritorum
qualitate diffidimus, non judi-
cium sed misericordiam consequi
mereamur : Per Dominum nos
trum etc.

FERIA TERTIA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Unus
est magister vester Christus.

Oratio.

PErfice, quaesumus, Domine,
benignus in nobis obser-
vantiae sanctae subsidium ; ut
quae te auctore facienda cognovi-
mus, te operante impleamus :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
diim Matthaeum. Cap. 23.

T N illo tempore : Locutus est
* Jesus ad turbas et ad discipu-
los suos, dicens : Super cathe-
dram Moysi...qui se humilia-
verit, exaltabitur.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Qui
major est vestrum, erit minister
vester : qui autem se exaltaverit,
humiliabitur ; et qui se humilia-
verit, exaltabitur.

Oratio.

TDRopitiare Domine supplica-
* tionibus nostris, et animarum
nostrarum medere languoribus ;
ut remissione percepta, in tua
semper benedictione laetemur :
Per Dominum nostrum etc.

FERIA QUARTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Tra-
dent eum gentibus ad illuden-
dum, et flagellandum, et cruci-
figendum ; et tertia die resurget.

Oratio.

pOpulum tuum, quaesumus
* Domine, propitius respice :
et quos ab escis carnalibus praeci-
pis abstinere, a noxiis quoque
vitiis cessare concede : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 20.
<. 17-28).

T N illo tempore : Ascendens
*- Jesus Jerosolymam ... re-
demptionem pro multis.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Qui
voluerit inter vos primus esse,
erit vester servus : sicut Filius
hominis non venit ministrari ;
sed ministrare, et dare animam
suam, redemptionem pro multis.

INFRA HEBDOMAD AM SECUNDAM QUADRAGESIMAL.

Oratio.

innocentiae restitutor et
amator, dirige ad te tuorum
corda servorum ; ut spiritus tui
fervore concepto, et in fide
inveniantur stabiles, et in opere
efficaces : Per Dominum nos
trum etc.

FERIA QUINTA AD LAUDES.
Ad Benedictus Antiph. Pater
Abraham miserere mei ; et mitte
Lazarum, ut intingat extremum
digiti sui in aquam, ut refrigeret
linguam meam, quia crucior in
hac flamma.

Oratio.

TDRaesta nobis, quaesumus
A Domine, auxilium gratise
tuae ; ut jejuniis et orationibus
convenienter intend, liberemur
ab hostibus mentis et corporis :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 16. <(y.

I9-3O-

T N illo tempore : Ait Jesus
* Pharisaeis : Homo quidam
erat dives ... neque si quis ex
mortuis resurrexerit, credent.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Fili,
recordare quia recipisti bona in
vita tua, et Lazarus similiter
mala ; nunc autem hie con-
solatur, tu vero cruciaris.

Oratio.

A Desto Domine famulis tuis,
* et perpetuam benignitatem
largire poscentibus ; ut iis qui
te auctore et gubernatore
gloriantur, et congregata re-

staures, et restaurata conserves :
Per Dominum nostrum etc.

FERIA SEXTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Au-
feretur a vobis regnum Dei, et
dabitur genti facienti fructus
ejus.

Oratio.

A, quaesumus, omnipotens
Deus, ut sacro nos puri-
ficante jejunio, sinceris mentibus
ad sancta ventura facias per-
venire : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthasum. Cap. 21.
<v. 33-46>.

IN illo tempore : Dixit Jesus
turbis Judaeorum et Principi-
bus sacerdotum : Parabolam
audite: Homo erat paterfamilias
... quoniam sicut Prophetam
eum habebant.

AD VESPERAS.
A d Magnificat A ntiph. O une-
rentes eum tenere, timuerunt
turbas ; quia sicut Prophetam
eum habebant.

Oratio.

DA, quaesumus, Domine
populo tuo salutem mentis
et corporis ; ut bonis operibus
inhaerendo, tuae semper virtutis
mereatur protectione defendi :
Per Dominum nostrum etc.

SABBATO AD LAUDES.
A d Benedictus A ntiph. Pater,
peccavi in caelum et coram te :
jam non sum dignus vocari filius
tuus: fac me sicut unum ex
mercenariis tuis.

DOMINICA TERTIA QUADRAGESIAL-E.

Oratio.

A, quaesumus, Domine nos-
tris effectum jejuniis salu-
tarem : ut castigatio carnis
assumpta, ad nostrarum vegeta-
tionem transeat animarum : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 15. <(v.
11-32).

T N illo tempore : Dixit Jesus
* Pharisaeis et Scribis para-
bolam istam : Homo quidam
habuit duos filios ... perierat, et
inventus est.

DOMINICA III. QUAD
RAGESIMA.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Estote
imitatores Dei, sicut filii charis-
simi ; et ambulate in dilectione,
sicut et Christus dilexit nos, et
tradidit semetipsum pro nobis
oblationem et hostiam Deo in
odorem suavitatis.

Psalmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalter io. in. <ii>.

Hymnus. Audi benigne Con-
ditor. ut in Communi Quad
ragesima. 132. <28)>.

^. Angelis suis Deus man-
davit de te,

ty. Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

A d Magnificat A ntiph. Eratis
aliquando tenebrae ; nunc autem
lux in Domino : ut filii lucis
ambulate ; fructus enim lucis

est in omni bonitate et justitia
et veritate.

Oratio. Quaesumus, omni-
potens Deus. nt infra ad
Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM.

Invitatorium et Hymnus, ut in
Communi Quadragesima?. 1 30.

Antiph. Pcenitentiam agite ;
et convertimini ad Deum, digna
pcejiitentiae opera facientes.

y. Ipse liberavit me de laqueo
venantium,

ty. Et a verbo aspero.

Lectiones de Scriptura occnr-
rente.

Non dicitur Te Deum laud-
amus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Quam
magna misericordia Domini et
propitiatio illius convertentibus
ad se !

Hymnus et Versiculus, ut in
Communi Quadragesima. 1 30.

<27>.

Ad Benedictus Antiph. Erat
Jesus ejiciens daemonium ; et
illud erat mutum : et cum
ejecisset daemonium, locutus est
mutus, et admiratae sunt turbas.

Oratio.

QUaesumus, omnipotens Deus,
vota humilium respice ;
atque ad defensionem nostram,
dexteram tuae majestatis ex-
tende: Per Dominum nostrum
etc.

DOMINICA TEKTIA QUADRAGES1M.-E.

AD PRIMAM.

Antiph. Omne regnum in
seipsum divisum desolabitur, et
domus supra domum cadet.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 11.

IN illo tempore: Erat Jesus
ejiciens daemonium, et illud
erat mutum ; et cum ejecisset
daemonium, locutus est mutus, et
admiratae sint turbae. Et reliqua.

Homilia vcnerabilis Bedae
Presbyteri.

/// Luc. Lib. 4. Cap. 48.

DyEmoniacus iste, apud
Matthaeum, non solum
mutus, sed et coecus fuisse nar-
ratur ; curatusque dicitur a
Domino, ita ut loqueretur, et
videret. Tria ergo signa simul
in uno homine perpetrata sunt :
coccus videt, mutus loquitur,
possessus a daemone liberatur.
Ouod ct tune quidem carnaliter
factum est, sed et quotidie com-
pletur in conversione credentium;
ut expulso primum daemone,
fidei lumen aspiciant ; deinde
ad laudes Dei tacentia prius
ora laxentur.

Cum immundus spiritus ex-
ierit de homine, perambulat per
loca inaquosa. Quamvis sim-
pliciter intelligi possit Dominum
haec ad distinctionem suorum et
satanae operumadjunxisse,tamen
et de haeretico quovis, vel schis-
matico, vel etiam malo catholico,
potest non inconvenienter accipi.
De quo, tempore baptismatis,
spiritus immundus, qui in eo
prius habitaverat, ad confes-

sionem catholicae fidei, abrenun-
tiationem mundanae conversa-
tionis, ejiciatur, locaque inaquosa
peragret id est, corda fidelium,
quae a mollitie fluxae cogitationis
expurgata sint, callidus insidiator
exploret, si quos ibi forte suae
nequitiae gressus figere possit.
Sed bene dicitur : Quaerens
requiem et non inveniens. Quia
castas mentes effugiens, in solo
corde pravorum gratam sibi
potest invenire requiem.

Dicit : Revertar in domum
meam, unde exivi. Timendus
est ipse versiculus, non ex-
ponendus. Et cum venerit, in-
venit scopis mundatam, hoc est,
gratia baptismatis a peccatorum
labe castigatam, sed nulla boni
open's industria cumulatam.
Unde bene Matthaeus hanc
vacantem, mundatam, atque
ornatam dicit. Mundatam a
vitiis pristinis per baptismum,
vacantem a bonis actibus per
negligentiam, ornatam simulatis
virtutibus per hypocrisin. Et
tune vadit, et assumit septem
alios spiritus nequiores se, et
ingressi habitant ibi. Per septem
malos spiritus, universa vitia
designat. Quemcunque enim
post baptisma, sive pravitas
haeretica, seu rnundana cupiditas,
arripuerit, mox omnium pros-
ternet in ima vitiorum. Unde
recte nequiores tune in eum
spiritus dicuntur ingressi : quia
non solum habebit ilia septem
vitia, quae septem spiritualibus
sunt contraria virtutibus, sed et
per hypocrisin, ipsas se virtutes
habere simulabit. Et sunt no-
vissima hominis illius pejora
prioribus. Melius quippe erat

INFRA HEBDOMADAM TEKTIAM QUADRAGESIMA.

ei viam veritatis non cognoscere,
quam post agnitionem retrorsum
convert!.

AD TERTIAM.

Antiph. Si in digito Dei ejicio
daemonia, profecto pervenit in
vos regnum Dei.

y. Susceptor meus es tu et
refugium meum :

1^. Deus meus, sperabo in
eum.

AD SEXTAM.

AntipJi. Cum fortis armatus
custodit atrium suum, in pace
sunt omnia quae possidet.

y. Scapulis suis obumbrabit
tibi :

ty. Et sub pennis ejus
sperabis.

AD NONAM.

Antiph. Qui non est mecum,
contra me est ; et qui non
colligit mecum, dispergit.

y. Scuto circumdabit te
veritas ejus :

ty. Non timebis a timore
nocturno.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Excelsus
super omnes gentes Dominus ;
et super caelos gloria ejus.

Hymnus et Versiculus ut in
Communi Quadragesima.

Ad Magnificat Antiph Ex-
tollens vocem quaedam mulier
de turba, dixit : Beatus venter
qui te portavit, et ubera quae
suxisti. At Jesus ait illi :
Quinimo beati qui audiunt
verbum Dei, et custodiunt illud.

AD COMPLETORIUM.
Omnia ut in Ccmmuni per
annum.

FERIA SECUNDA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Amen
dico vobis, quia nemo propheta
acceptus est in patria sua.

Oratio.

COrdibus nostris, quaesumus,
Domine gratiam tuam
benignus infunde : ut sicut ab
escis carnalibus abstinemus, ita
sensus quoque nostros a noxiis
retrahamus excessibus : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap.^. <(v. 23~3O)>.

IN illo tempore: Dixit Jesus
Pharisaeis : Utique dicetis
mihi hanc similitudinem...per
medium illorum ibat.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph.
Duxerunt Jesum usque ad
supercilium montis, ut praecipi-
tarent eum : ipse autem transiens
per medium illorum ibat.

Oratio.

OUbveniat nobis, Domine,
^ misericordia tua ; ut ab
imminentibus peccatorum nos-
trorum periculis te mereamur
protegente salvari : Per Domi
num nostrum etc.

FERIA TERTIA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ubi
sunt duo vel tres congregati in
nomine meo, in medio eorum
sum, dicit Dominus.

Oratio.

"C^Xaudi nos omnipotens et
*' misericors Deus, et conti-

7 6

INFRA HEBDOMADAM TEKTIAM QUADRAGESIMA.

nentiae salutaris propitius nobis
dona concede : Per Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 18. <(v.
16-22).

T N illo tempore : Dixit Jesus
-* discipulis suis : Si peccaverit
in te frater tuus ... sed usque
septuagies septies.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Non
dico tibi usque septies, sed usque
septuagies septies.

Oratio.

'"PUa nos Domine protectione
-* defende, et ab omni sem
per iniquitatc custodi : Per Do
minum nostrum etc.

FERIA QUARTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Hypo-
critae, bene prophetavit de vobis
Isaias, dicens : Populus hie labiis
me honorat, cor autem eorum
longe est a me.

Oratio.

TDRaesta nobis, quaesumus,
* Domine, ut salutaribus je-
juniis eruditi, a noxiis quoque
vitiis abstinentes, propitiationem
tuam facilius impetremus : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 15.
<v. i-2O>.

f N illo tempore : Accesserunt
- ad Jesum ab Jerosolymis...
non coinquinat hominem.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Quae
procedunt de ore, de corde
exeunt ; et haec sunt, quae
coinquinant hominem : non
lotis autem manibus manducare,
non coinquinat hominem.

Oratio.

T Mplorantes, Domine, miseri-
* cordiam tuam fideles
populos propitius intuere ; et
qui praeter te alium non
noverunt tuis semper beneficiis
glorientur : Per Dominum
nostrum etc.

FERIA QUINTA AD LAUDES.
A d Benedictus A ntiph. O m nes
qui habebant infirmos, ducebant
illos ad Jesum : at ille, singulis
manus imponens curabat eos.

Oratio.

^Oncede, quaesumus, omni-
^-' potens Deus, ut jejuniorum
sancta devotio et purificationem
nobis tribuat, et majestati tuae
nos reddat acceptos : Per Domi
num nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 4. (v.
38-44).

T N illo tempore : Surgens Jesus
-* de synagoga, introivit in do-
mum Simonis ... Et erat praedi-
cans in synagogis Galilaeae.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Exi-
bant autem daemonia a multis
clamantia, et dicentia, Quia tu
es Filius Dei : et increpans non
sinebat ea loqui, quia sciebant
ipsum esse Christum.

DOMINICA QUART A Q UA DRA GESlMsE.

Oratio.

SUbjectum tibi populum, quae-
sumus, Domine, propitiatio
caelestis amplificet, et tuis semper
faciat servire mandatis : Per
Dominum nostrum etc.

FERIA SEXTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Qui
biberit ex aqua quam ego dabo
ei, non sitiet in aeternum : sed
aqua quam ego dabo ei, fiet in
eo fons aquae salientis in vitam
aeternam.

Oratio.

JEjunia nostra, quaesumus,
Domine, benigno favore
prosequere : ut sicut ab alimen-
tis abstinemus in corpore, ita a
vitiis jejunemus in mente : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIM AM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 4. <^v.
S-42>.

IN illo tempore : Venit Jesus
in civitatem Samariae, quae
dicitur Sichar ... quia vere est
Salvator mundi.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Veri
adoratores adorabunt patrem in
spiritu et veritate.

Oratio.

PRaesta, quaesumus, omnipo-
tens Deus, ut qui in tua
protectione confidimus, cuncta
nobis adversantia te adjuvante
vincamus: Per Dominum nos
trum Jesum Christum Filium
tuum etc.

SABBATO AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Nemo
te condemnavit, mulier ? nee
ego te condemnabo : vade, et
jam amplius noli peccare.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus,
clementiam tuam sup-
pliciter exoramus, ut qui mala
nostra semper praevenis miser-
ando, facias nos tibi placitos et
piis actionibus et jejuniis salu-
bribus expiando, Per Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
diim Joannem. Cap. 8. <v.
i-u>.

T N illo tempore : Jesus perrexit
1 in montem Oliveti . . . Vade,
et jam amplius noli peccare.

DOMINICA IV. QUAD
RAGESIMA.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

A d Psalmos A ntiph. Scriptum
est, quoniam Abraham duos
filios habuit, unum de ancilla, et
unum de libera : sed qui de
ancilla, secundum carnem natus
est ; qui autem de libera, per
repromissionem : quae sunt per
allegoriam dicta.

P salmi de Vesperis Sabbat i, lit
in Psalter io. ill. < 1 1 >.

Hymnus. Audi benigne Con-
ditor. ut in Comm. Quadrag.
132. <28>.

y. Angelis suis Deus man-
davit de te,

DOMINICA QUARTA QUADRAGESIMA.

ty. Ut custodiant te in omni
bus viis tuis.

Ad Magnificat Antiph. Non
sumus ancillae filii, sed liberae ;
qua libertate Christus nos liber-
avit.

Oratio. Concede, ut infra ad
Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM.

Invitatorium et Hymnus, ut in
Communi Quadragesima 1 30.

<27>-

Antiph. Scitotequomamexau-
diet Dominus preces vestras, si
manentes permanseritis in je-
juniis et orationibus in conspectu
Domini.

$". Ipse liberavit me de laqueo
venantium,

ty. Et a verbo aspero.

Lect tones de Scriptura occur-
rente.

Non didtur Te Deum lauda-
mus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Poeni-
tentibus dedit viam justitiae, et
confirmavit deficientes sustinere,
et destinavit illfs sortes veritatis.

Hymnus et Versiculus, ut in
Communi Quadragesima 1 30.

<27>-

Ad Benedictus Antiph. Abiit

Jesus trans mare Galilaeae ; et
sequebatur eum multitude mag-
na, quia videbant signa quae
faciebat super his qui infirma-
bantur.

Oratio.

/^Oncede, quaesumus, omni-
^-' potens Deus, ut qui ex
merito nostrae actionis affligimur,
tuae gratiae consolatione respire-
mus : Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

AntipJi. Subiit in montem
Jesus ; et ibi sedebat cum disci-
pulissuis: erat autem proximum
Pascha dies festus Judaeorum.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Joannem. Cap. 6.

T N illo tempore : Abiit Jesus
^ trans mare Galilaeae, quod
est Tiberiadis : et sequebatur
eum multitudo magna, quia vide
bant signa quae faciebat super his
qui infirmabantur. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini

Episcopi.

In Joann. Tract. 24.
A /Tlracula, quae fecit Dominus
*" noster Jesus Christus,
sunt quidem divina opera ; et
ad intelligendum Deum, de
visibilibus admonent humanam
mentem. Quia enim ille non est
talis substantia quae videri oculis
possit, et miracula ejus, quibus
totum mundum regit uni-
versamque creaturam adminis-
trat, assiduitate viluerunt, ita ut
pene nemo dignetur attendere
opera Dei mira et stupenda in
quolibet seminis grano ; secun-
dum ipsam suam misericordiam
servavit sibi quaedam, quae
faceret opportune tempore
praeter usitatum cursum ordi-
nemque naturae ; ut non majora,.
sed insolita videndo stuperent,.

INFRA HEBDOMADAM QUARTAM QUADRAGESIMA.

quibus quotidiana viluerant.
Majus enim miraculum est
gubernatio totius mundi, quam
saturatio quinque millium
hominum de quinque panibus :
Et tamen hoc nemo miratur ;
illud mirantur homines, non
quia majus est, sed quia rarum
est. Quis enim et nunc pascit
universum mundum, nisi ille qui
de paucis granis segetes creat ?
Fecit ergo quomodo Deus : unde
enim multiplicat de paucis granis
segetes, inde in manibus suis
multiplicavit quinque panes.
Potestas enim erat in manibus
Christi : panes autem illi quinque,
quasi semina erant, non quidem
terrae mandata, sed ab eo qui
terram fecit, multiplicata. Hoc
ergo admotum est sensibus, quo
erigeretur mens ; et exhibitum
oculis, ubi exerceretur intellec-
tus : ut invisibilem Deum per
visibilia opera miraremur ; et
erecti ad fidem, et purgati per
fidem, etiam ipsum invisibilem
videre cuperemus, quern de rebus
visibilibus invisibilem noscere-
mus. Nee tamen sufficit haec
intueri in miraculis Christi.
Interrogemus ipsa miracula, quid
nobis loquantur de Christo :
habent enim, si intelligantur,
linguam suam. Nam quia ipse
Christus, Verbum Dei est ; etiam
factum Verbi, verbum nobis est.

AD TERTIAM.

Antiph. Cum vidisset Jesus
quia multitudo maxima venit ad
eum, dixit ad Philippum : Unde
ememus panes ut manducent hi?
hoc autem dicebat tentans eum ;
ipse enim sciebat quid esset
facturus.

y. Susceptor meus es tu et
refugium meum :

ty. Deus meus, sperabo in eum.

AD SEXTAM.

Antiph. Accepit Jesus panes ;
et cum gratias egisset, distribuit
discumbentibus : similiter et ex
piscibus quantum volebant.

y. Scapulis suis obumbrabit
tibi:

ty. Et sub pennis ejus sperabis.

AD NONAM.

Antiph. Dixit Jesus colligite
quae superaverunt fragmenta, ne
pereant. Collegerunt ergo, et
impleverunt duodecim cophinos
fragmentorum.

y. Scuto circumdabit te
veritas ejus :

ty. Non timebis a timore
nocturne.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Excelsus
super omnes gentes Dominus ;
et super caelos gloria ejus.

Hymnus et Versiculus, ut in
Communi Quadragesima. 132.

<28>.

Ad Magnificat Antiph. Illi
ergo homines cum vidissent quod
fecerat Jesus signum, intra se
dicebant, Quia hie est vere
Propheta qui venturus est in
mundum.

AD COMPLETORIUM.
Omnia ut in Communi per
an um.

FERIA. SECUNDA AD LAUDES.
Ad Benedictus Antiph. Auferte
ista hinc ; et nolite facere
dornum Patris mei, domum
negotiationis.

INl'-RA HEBDOMADAM QUARTAM QUADRAGESIMA':.

Oratio.

TDRaesta, quaesumus, omni-
potens Deus, ut observa-
tiones sacras annua devotione
recolentes, et corpora tibi
placeamus et mente : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 2. <(v.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 7.
1 4~:

IN illo tempore : Prope erat
Pascha Judaeorum ... ipse
enim sciebat quid esset in
homine.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Sol vite
templum hoc ; et in tribus diebus
excitabo illud. Ille autem
dicebat de templo corporis sui.

Oratio.

T^Eprecationem nostram, quae-
*-' sumus, Domine, benignus
exaudi ; et quibus supplicandi
praestas affectum, tribue defen-
sionis auxilium : Per Dominum
nostrum etc.

FERIA TERTIA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Mea
doctrina non est mea, sed ejus
qui misit me.

Oratio.

SAcrae nobis, quaesumus,
Domine, observationis je-
junia, et piae conversationis
exemplum, et tuae propitiationis
continuum praestent auxilium :
Per Dominum nostrum etc.

T N illo tempore : Jam die festo
* mediante, ascendit Jesus in
templum ... numquid plura
signa faciet quam quae hie
facit ?

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Quae-

rebant eum apprehendere : et

nemo in ilium misit manus ;

quia nondum venerat hora ejus.

Oratio.

Iserere Domine populo tuo,
et continuis tribulationibus
laborantem propitius respirare
concede : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA QUARTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Dix-
erunt ad Jesum discipuli ejus :
Rabbi, quis peccavit, hie, aut
parentes ejus ; ut caecus nascere-
tur ? Respondit Jesus et dixit :
Neque hie peccavit neque
parentes ejus ; sed ut manifest-
entur opera Dei in illo.

Oratio.

T^\Eus qui et justis praemia
f-r meritorum, et peccatoribus
per jejunium veniam praebes,
miserere supplicibus tuis ; ut
reatus nostri confessio indulgen-
tiam percipere valeat delictorum:
Per Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum, qui
tecum vivit et regnat etc.

INFRA HEBDOMADAM QUART AM QUADRAGESIMA.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 9. <y.

T N illo tempore : Prseteriens
* Jesus vidit hominem caecum
a nativitate ... At ille ait : Credo,
Domine, et procidens adoravit
cum.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. A
saeculo non est auditum quia
quis aperuit oculos caeci nati.

Oratio.

TDAteant aures misericordiae
*- tuae, Domine, precibus sup-
plicantium ; et ut petentibus
desiderata concedas, fac eos
quae tibi sunt placita postulare :
Per Domirium nostrum etc.

FERIA QUINTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Teti-
git loculum Jesus, et ait : Ado-
lescens, tibi dico, surge. Et rese-
dit qui erat mortuus, et ccepit
loqui : et dedit ilium matri suae.

Oratio.

"DRaesta, quaesumus, omni-
^ potens Deus, ut quos je-
junia votiva castigant, ipsa quo-
que devotio sancta laetificet : ut
terrenis affectibus mitigatis,
facilius caelestia capiamus : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 7. <(z/.
ii-i6>.

TN illo tempore : Ibat Jesus in
J- civitatem quae vocatur Nai'm
. . . Deus visitavit plebem suam.
COLBERT.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. M ag-
nificabant eum dicentes, Quia
Propheta magnus surrexit ; et,
Quia Deus visitavit plebem
suam.

Oratio.

TDOpuli tui Deus institutor et
*- rector, peccata quibus im-
pugnatur, expelle ; ut semper
tibi placitus, et tuo munimine sit
securus : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA SEXTA AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. Laza
rus amicus noster dormit : sed
vado, ut a somno excitem eum.

Oratio.

us qui ineffabilibus mun-
dum renovas sacramentis,
praesta, quaesumus, ut Ecclesia
tua et aeternis proficiat institutis,
et temporalibus non destituatur
auxiliis : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 11. (y. 1-45)-.

T N illo tempore : Erat quidam
- languens Lazarus a Beth-
ania ... crediderunt in eum.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Ad
monumentum Lazari clamavit
Dominus : Lazare veni foras.
Et prodiit qui fuerat mortuus.

Oratio.

, quaesumus, omnipotens
Deus, ut qui infirmitatis
nostrae conscii de tua virtute

DOMINICA PASSIONIS.

confidimus, sub tua semper
pietate gaudeamus : Per Domi-
num nostrum etc.

SABBATO AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ego
sum lux mundi : qui sequitur me,
non ambulat in tenebris ; sed
habebit lumen vitae.

Oratio.

Flat, Domine, quaesumus, per
gratiam tuam fructuosus
nostrae devotionis affectus : quia
tune nobis proderunt suscepta
jejunia, si tuae sint placita
pietati : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 8.<V. i2-2o)>.
T N illo tempore : Loquutus est
* Jesus turbis Judaeorum,
dicens : Ego sum lux mundi
... quia necdum venerat hora
ejus.

DOMINICA IN PASSIONE.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Christus
assistens Pontifex futurorum
bonorum, non per sanguinem
hircorum aut vitulorum, sed per
proprium sanguinem introivit
semel in Sancta, aeterna redemp-
tione inventa.

Psalmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio. in. <n>.

Hymnus. Fortunati.
\ /"Exilla regis prodeunt,
* Fulget Crucis mysterium,

Quo carne carnis conditor
Suspensus est patibulo.

Quo vulneratus insuper
Mucrone diro lanceae,
Ut nos lavaret crimine,
Manavit unda et sanguine

Impleta sunt quae concinit
David fidelis carmine
Dicens, In nationibus
Regnavit a ligno Deus.

Arbor decora et fulgida,
Ornata regis purpura,
Electa digno stipite
Tarn sancta membra tangere.

Beata cujus brachiis
Saecli pependit pretium,
Statera facta corporis ;
Praedamque tulit tartari.

O Crux ave, spes unica ;
Hoc passionis tempore,
Auge piis justit.iam,
Reisque dona veniam.

Te, summa Deus Trinitas,
Collaudet omnis spiritus :
Quos per Crucis mysterium
Salvas, rege per saecula. Amen.

y. Eripe me Domine ab ho-
mine malo :

R?. A viro iniquo eripe me.

Ad Magnificat Antiph. Ego
quasi agnus mansuetus, qui por-
tatur ad victimam.

Oratio. Quaesumus. ut infra
ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Hodie si vocem
Domini audieritis, nolite obdu-
rare corda vestra.

DOMINICA PASSION1S.

Hymnus. Fortunati.

PAnge lingua gloriosi
Praelium certaminis,
Et super Crucis trophasum
Die triumphum nobilem,
Qualiter Redemptor orbis
Immolatus vicerit.

De parentis protoplasti
Fraude factor condolens,
Quando pomi noxialis
Morsu in mortem corruit ;
Ipse lignum tune notavit,
Damna ligni ut solveret.

Hoc opus nostrae salutis
Ordo depoposcerat,
Multiformis proditoris
Ars ut artem falleret,
Et medelam ferret inde
Hostis unde laeserat.

Quando venit ergo sacri
Plenitude temporis,
Missus est ab arce Patris,
Natus, orbis conditor ;
Atque ventre virginali
Caro factus prodiit.

Vagit infans inter arcta
Conditus praesepia :
Membra pannis involuta
Virgo mater alligat ;
Et manus, pedesque, et crura
Stricta cingit fascia.

Gloria et honor Deo
Usquequaque altissimo,
Una Patre, Filioque,
Inclyto Paraclito,
Cui laus est et potestas
Per aeterna ssecula. Amen.

Antiph. Si sanguis hircorum
et taurorum, et cinis vitulae as-
persus inquinatos sanctificat ad
emundationem carnis, quanto
magis sanguis Christi, qui per
Spiritum sanctum semetipsum

obtulit immaculatum Deo, emun-
dabit conscientiam nostram ab
operibus mortuis, ad serviendum
Deo viventi.

y. Erue a framea Deus ani-
mam meam ;

R7. Et de manu canis unicam
meam.

Lectiones de Scriptura occur-
rente.

Non dicitur Te Deum lau-
damus.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Vide
Domine afflictionem meam,
quoniam erectus est inimicus.

Hymnus. Fortunati.
T Ustris sex qui jam peractis,
- ' Tempus implens corporis,
Se volente, natus ad hoc,
Passioni deditus,
Agnus in crucis levatur
Immolandus stipite.
Hie, acetum, fel, arundo,
Sputa, clavi, lancea :
Mite corpus perforatur ;
Sanguis, unda profluit,
Terra, pontus, astra, mundus,
Quo lavantur flumine.
Crux fidelis, inter omnes
Arbor una nobilis :
Nulla silva talem profert
Fronde, flore, germine :
Dulce lignum, dulces clavos,
Dulce pondus sustinet.
Flecte ramos arbor alta,
Tensa laxa viscera ;
Et rigor lentescat ille
Quern dedit nativitas;
Ut superni membra Regis
Miti tendas stipite.
Sola digna tu fuisti
Ferre saecli pretium,
Atque portum praeparare
G 2

DOMINICA PASSIONJS,

Nauta mundo naufrago,
Quern sacer cruor perunxit,
Fusus Agni corpore.

Gloria et honor Deo
Usquequaque Altissimo,
Una Patri, Filioque,
Inclyto Paraclito,
Cui laus <est> et potestas
Per aeterna saecula. Amen.

y. Eripe me de inimicis meis
Deus meus :

ty. Et ab insurgentibus in me
libera me.

Ad Benedictus Antiph. Quis
ex vobis arguet me de peccato ?
si veritatem dico vobis, quare
non creditis mihi ?

Oratio,

QUaesumus, omnipotens Deus,
familiam tuam propitius re-
spice : ut te largiente, regatur in
corpore, et te servante, custodi-
attir in mente : Per Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Qui ex Deo est, ver-
ba Dei audit : propterea vos non
auditis, quia ex Deo non estis.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 8.

IN illo tempore : Dicebat Jesus
turbis Judaeorum et Principi-
bus sacerdotum : Quis ex vobis
arguet me de peccato ? Si verita
tem dico, quare non creditis
mihi. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.

Homil. 1 8. in Evang. hab. in
basil. S. Petri, Dom. in Passione.

PEnsate, fratres charissimi,
mansuetudinem Dei. Re-

laxare peccata venerat ; et dice-
bat : Quis ex vobis arguet me
de peccato ? Non dcdignatur ex
ratione ostendere se peccatorem
non esse, qui ex virtute divinita-
tis poterat peccatores justificare.
Sed terribile est valde quod sub-
ditur : Qui ex Deo est, verba
Dei audit ; propterea vos non
auditis, quia ex Deo non estis.
Si enim verba Dei audit qui ex
Deo est, et audire verba ejus non
potest quisquis ex illo non est ;
interroget se unusquisque, si ver
ba Dei in aure cordis percipit ;
et intelliget unde sit. Caelestem
patriam desiderare veritas jubet,
carnis desideria conterere, a
mundi gloria declinare, aliena
non appetere, propria largiri.
Penset ergo apud se unusquis
que vestrum, si vox Dei in cor-
disejusaureconvaluit; etquiajam
ex Deo sit, agnoscet. Nam sunt
nonnulli, qui praecepta Dei nee
aure corporis percipere dignan-
tur : Et sunt nonnulli, qui haec
quidem corporis aure percipiunt,
sed nullo ea mentis dcsiderio
complectuntur : Et sunt nonnulli
qui libenter verba Dei suscipiunt,
ita ut etiam in fletibus compun-
gantur ; sed post lacrymarum
tempus ad iniquitatem redeunt.
Hi profecto verba Dei non audi-
unt, qui ea exercere opere con-
temnunt Vitam ergo vestram, fra
tres charissimi, ante mentis ocu-
los revocate ; et alta considera-
tione pertimescite hoc quod ex
ore Veritatis sonat : Propterea
vos non auditis, quia ex Deo non
estis. Sed hoc quod de repi obis
Veritas loquitur, ipsi hoc de
semetipsis reprobi iniquis suis
operibus ostendunt. Nam se-

DOMINICA PASSIONIS.

quitur : Responderunt ergo Ju-
daei, et dixeruntei : Nonne bene
dicimus nos, quia Samaritanus
es tu, et daemonium habes ? Ac-
cepta autem tanta contumelia,
quid Dominus respondeat, audi-
amus : Ego demonium non
habeo ; sed honorific Patrem
meum, et vos inhonorastis me.
In quibus verbis quid aliud nisi
superbia nostra confunditur :
quae si exagitata vel leviter
fuerit, atrociores injurias reddit
quam acceperit ; facit mala quae
potest ; minatur et quae facere
non potest. Ecce injuriam sus-
cipiens Dominus non irascitur,
non contumeliosa verba respon-
det. Qui si eisdem ista dicenti-
bus respondere voluisset, Dae
monium vos habetis, verum pro-
fecto diceret ; quia nisi impleti
essent daemonic, tarn perversa
de Deo loqui non possent : sed
accepta injuria, etiam quod ve
rum erat, dicere Veritas noluit ;
ne non dixisse veritatem, sed
provocatus contumeliam reddi-
disse videretur.

AD TERTIAM.

Antiph. Ego gloriam meam
non quaero : est qui quaerat, et
judicet.

y. Erue a framea Deus ani-
mam meam ;

ty. Et de manu cam's unicam
meam.

AD SEXTAM.

Antiph. Si quis sermonem
meum servaverit, mortem non
videbit in aeternum.

y. De ore leonis libera me,
Domine ;

ty. Et a cornibus uriicornium
humilitatem meam.

AD NONAM.

Antiph. Abraham pater vester
exultavit ut videret diem meum :
vidit, et gavisus est.

y. Ne perdas cum impiis
Deus animam meam ;

ty. Et cum viris sanguinum
vitam meam.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Post
hebdomades septuaginta duas
occidetur Christus ; et non erit
ejus populus qui eum negaturus
est.

Hymnus. Vexilla. utinprimis
Vesperis.

y. Eripe me Domine ab
homine malo :

ty. A viro iniquo eripe me.

Ad Magnificat Ant. Amen,
amen, dico vobis ; antequam
Abraham fieret, ego sum.

AD COMPLETORIUM.
Ouinia ut in Communi per
annum.

FERIA SECUNDA AD
MATUTINUM.

Invitatorium. Hodie si vocem
Domini audieritis,noliteobdurare
corda vestra.

Hymnus. Pange lingua, ut in
Dominica Passionis. 211. <(83)>.

Antiph. Sicut ovis ad occisio-
nem ducetur ; et quasi agnus
coram tondente se obmutescet,
et non aperiet os suum.

y. Erue a framea Deus
animam meam ;

ty. Et de manu canis unicam
meam.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Ipse
vulneratus est propter iniquitates

INFRA HEBDOMADAM PASSIONIS.

nostras, attritus est propter
scelera nostra.

Hymnus. Lustris. ut in
Dominica Passionis. 212. <83)>.

y. Eripe me de inimicis meis
Deus meus :

ty. Et ab insurgentibus in me
libera me.

Ad Benedict us Antiph. Si quis
sitit, veniat ad me, et bibat.

Deinde dicuntur Preces Kyrie
eleison etc. ut in Communi
Quadragesima. 131. <27)>.

Oratio.

C Anctifica, quaesumus, Domine
^ nostra jejunia ; et cunctarum
nobis indulgentiam propitius
largire culparum : Per Dominum
nostrum etc.

Tempore Passionis non fiunt
Commemorationes communes.

AD PRIMAM.

Antiph. Libera me Domine,
et pone me juxta te ; et cujusvis
manus pugnet contra me.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 7. (v. 32-39)>.

IN illo tempore : Miserunt
Principes et Pharisaei minis-
tros ... quia Jesus nondum erat
glorificatus.

AD TERTIAM.

Antiph. Judicasti Domine
causam animae meae, defensor
vitae meae, Domine Deus meus.

y. Erue a framea Deus ani-
mam meam ;

ty. Et de manu canis unicam
meam.

AD SEXTAM.

Antiph. Popule meus, quid
feci tibi, aut quid molestus fui ?
responde mihi.

y. De ore leonis libera me
Domine ;

ty. Et a cornibus unicornium
humilitatem meam.

AD NONAM.

Antiph. Numquid redditur
pro bono malum, quia foderunt
foveam animae meae ?

y. Ne perdas cum impiis Deus
animam meam ;

1^. Et cum viris sanguinum
vitam meam.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Omnes
nos quasi oves erravimus, unus-
quisque in viam suam declinavit ;
et posuit Dominus in eo iniqui-
tatem omnium nostrum.

Hymnus. Vexilla. 210. <82>.

y. Eripe me Domine ab
homine malo :

ty. A viro iniquo eripe me.

Ad Magnificat Antiph. Qui
credit in me, flumina de ventre
ejus fluent aquae vivae.

Oratio.

DA, quaesumus, Domine, pop-
ulo tuo salutem mentis et
corporis ; ut bonis operibus in-
haerendo, tua semper mereatur
protectione defendi : Per Domi
num nostrum etc.

Reliqua omnia ut in Communi
per annum.

In Feriis usque ad Feriam
quartam majoris Hebdomadce
inclusive, Officium fit ut in hac
Feria secunda, exceptis tantilm its,
qua deinceps notabuntur.

INFRA HEBDOMADAM PASSIONIS.

FERIA TERTIA AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Tern pus
meum nondum advenit ; tempus
autem vestrum semper est
paratum.

Oratio.

"XT Ostra tibi, Domine, quae-
* ^ sumus, sint accepta jejunia ;
quae nos expiando gratia tua
dignos efficiant, et ad remedia
perducant aeterna : Per Domi-
num nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. /. <(v. 1-13).

T N illo tempore : Ambulabat
J- Jesus in Galilaeam ... propter
metum Judaeorum.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Non
potest mundus odisse vos : me
autem odit, quia testimonium
perhibeo de illo quod opera ejus
mala sunt.

Oratio.

A nobis, quaesumus, Domine,
perseverantem in tua volun-
tate famulatum ; ut in diebus
nostris et merito et numero popu-
lus tibi serviens augeatur : Per
Dominum nostrum etc.

FERIA QUARTA AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Oves
meae vocem meam audiunt ; et
ego agnosco eas, et sequuntur
me, et vitam aeternam do eis.

Oratio.

Anctificato hoc jejunio Deus,
tuorum corda fidelium miser-

ator illustra ; et quibus devo-
tionis praestas affectum, praebe
supplicantibus pium benignus
auditum : Per Dominum nos
trum etc.

AD PRIMAM.
Lectio.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap.io.<(y.22-'$?>y.

IN illo tempore : Facta sunt
Encaenia in Jerosolymis ...
credatis quia Pater in me est, et
ego in Patre.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. M ulta
bona ostendi vobis : propter
quod eorum opus me lapidatis ?

Oratio.

Desto supplicationibus nos-
tris omnipotens Deus ; et
quibus fiduciam sperandae pie-
tatis indulges, consuetae miseri-
cordiae tribue benignus effectum :
Per Dominum nostrum etc.

FERIA QUINTA AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Mulier
quae erat in civitate peccatrix,
attulit alabastrum unguenti ; et
stans retro secus pedes Domini,
lacrymis ccepit rigare pedes ejus,
et capillis capitis sui tergebat ;
et osculabatur pedes ejus, et un-
guento ungebat.

Oratio.

PRaesta, quaesumus, omnipo
tens Deus, ut dignitas condi-
tionis humanae per immoderan-
tiam sauciata, medicinalis parsi-
moniae studio reformetur : Per
Dominum nostrum etc.

DOMINICA PALM A RUM.

AD PRIMAM.

Lectio.
Lectiosancti Evangeliisecundum

Lucam. Cap. 7. (v. 36-50^.
T N illo tempore : Rogabat
1 Jesum quidam de Pharisaeis
...Fides tua te salvam fecit : vade
in pace.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Re-
mittuntur ei peccata multa, quo-
niam dilexit multum.

O ratio.

ESto, quaesumus, Domine,
propitius plebi tuae ; ut quae
tibi non placent respuentes,
tuorum potius repleantur delec-
tationibus mandatorum : Per
Dominum nostrum etc.

FERTA SEXTA AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. Colle-
geruntPontificeset Pharisaai con
cilium adversus Jesum, et dice-
bant : Quid facimus ; quia hie
homo multa signa facit ?

Oratio.

COrdibus nostris, quaesumus,
Domine, gratiam tuam be-
nignus infunde ; ut peccata
nostra castigatione voluntaria
cohibentes, temporaliter potius
maceremur quam suppliciis
deputemur aeternis : Per Domi
num nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sanctiEvangelii secundum
Joannem. Cap. 11. <(v. 42-54^.
T N illo tempore : Collegerunt
-* Pontifices et Pharisaei con
cilium ... ibi morabatur cum
discipulis suis.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat AntipJi. Cum
esset Cai'phasPontifex anni illius,
prophetavit quod Jesus mori-
turus erat pro gente, et non
tantum pro gente, sed ut filios
Dei, qui erant dispersi, congre-
garet in unum.

Oratio.

^Oncede, quaesumus, omni-
^-^ potens Deus, ut qui pro-
tectionis tuae gratiam quaerimus,
liberati a malis omnibus secura
tibi mente serviamus : Per Dom
inum nostrum Jesum Christum
Filium tuurn, qui tecum vivit et
regnat in unitate Spiritus sancti
Deus etc.

SABBATO AD LAUDES.
Ad Benedictus AntipJi. Venit
hora ut clarificeturFiliushominis.

Oratio.

PRoficiat, quaesumus, Domine,
plebs tibi dicata piae devo-
tionis affectu ; ut sacris actioni-
bus erudita, quanto majestati
tuae sit gratior, tanto donis
potioribus augeatur : Per Domi
num nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangeliisecundum
Joannem. Cap. 12. <V. io-36)>.

T N illo tempore : Cogitaverunt
-*- Principes sacerdotum ... abs-
condit se ab eis.

DOMINICA IN PALMIS.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Psahnos Antiph. Semet-
ipsum exinanivit Christus, for-

DOMINICA PALMARUM.

mam servi accipiens, et habitu
inventus ut homo.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalterio. in. .

Hymnus. Vexilla. ut in
Dominica Passionis. 210. <82)>.

y. Eripe me Domine ab
homine malo :

ty. A viro iniquo eripe me.

Ad Magnificat Antiph. Fo-
derunt foveam ut caperent me,
et laqueos absconderunt pedibus
meis : tu autem Domine scis
omne consilium eorum adversum
me in mortem.

Oratio. Omnipotens sempi-
terne Deus. ut infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.
Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Hodie si vocem
Domini audieritis, nolite ob-
durare corda vestra.

Psalmus. Vcnite, exultemus.
in cujtis fine non dicitur Gloria
Patri.

Hymnus. Pange lingua, ut in
Dominica Passionis. 211. ^83^.

Antiph. Humiliavit semet-
ipsum factus obediens usque ad
mojtem, mortem autem crucis.

y. Erue a framea Deus ani-
mam meam ;

1^. Et de manu canis unicam
meam.

Lectiones de Scriptura occur-
rente.

Non dicitur Te Deum lauda-
mus.

AD LAUDES.

A dPsalmos A ntiph. I n nom i ne
Jesu omne genu flectatur, cnsles-
tium, terrestrium, et infernorum.

Hymnus. Lustris. ut in Domi
nica Passionis. 212. <(83^>.

y. Eripe me de inimicis meis
Deus meus :

fy Et ab insurgentibus in me
libera me.

A d Benedictus A ntiph. Dicite
filial Sion : Ecce Rex tuus venit
tibi mansuetus, et sedens super
asinam et pullum filium sub-
jugalis.

Oratio.

/^\Mnipotens sempiterne Deus,
^-^ qui humano generi, ad imi-
tandum humilitatis exemplum,
Salvatorem nostrum carnem
sumere et crucem subire fecisti,
concede propitius ut et patientiae
ipsius habere documenta et
resurrectionis consortia mere-
amur : Per eundem Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.

AntipJi. Testimonium per-
hibebat turba quae eratcum Jesu
quando Lazarum suscitavit a
mortuis : propterea et obviam
venit ei turba, quia audierant
eum fecisse hoc signum.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 21.

IN illo tempore : Cum appro-
pinquassent Jerosolymis, et
venissent Bethphage ad montem
Oliveti, tune Jesus misit duos
discipulos suos, dicens eis : Ite
in castellum quod contra vos est ;
et statim invenietis asinam alli-
gatam, et pullum cum ea ;
solvite, et adducite mihi. Et
reliqua.

DOMINICA PALMARUM.

Homilia Sancti Hieronymi
Presbyteri.

Lib. 3. Comment, in Matth.

"T^Greditur Jesus de Jericho,
*-"* turbis eductis inde quam
plurimis ; et ccecis reddita sani
tate, appropinquat Jerosolymis,
magnis ditatus mercibus : salute
credentium reddita, ingredi cupit
urbem pacis, et locum visionis
Dei, et arcem speculatorii. Plu-
rima autem turba straverunt
vestimenta sua in via : alii
autem caedebant ramos de
arboribus, et sternebant in via.
De arboribus frugiferis, qui-
bus mons Oliveti consitus est,
caedebant ramos, sternebantque
in via ; ut prava, recta facerent,
et aequarent inaequalia ; quo
rectius atque securius in corde
credentium, Christus daemonum
atque vitiorum victor incederet.
Turbae autem quae praecedebant,
et quae sequebantur, clamabant
dicentes : Hosanna filio David.
Quia manifesta est historia,
spiritalem sequamur ordinem
disserendi. Turbae quae egressae
fuerunt de Jericho, et secutae
sunt Salvatorem, postquam pul-
lum asinse solutum viderunt et
Apostolorum vestibus exorna-
tum, et sedentem super eum
Dominum Jesum, supposuerunt
vestimenta sua, et straverunt
viam ramis arborum. Cumque
opere cuncta fecissent, vocis
quoque tribuunt testimonium,
et praecedentes atque sequentes,
non brevi atque silenti confes-
sione, sed clamore plenissimo
resonant : Hosanna filio David,
benedictus qui venit in nomine
Domini. Quod autem dicit,

Turbae quae praecedebant et quae
sequebantur ; utrumque ostendit
populum, et qui ante evangelium
et qui post evangelium Domino
crediderunt, consona Jesum con-
fessionis voce laudare.

Porro quod sequitur, Hosanna
filio David, quid significet, et
ante annos plurimos in brevi
epistola ad Damasum tune
Romanae urbis Episcopum dix-
isse me memini, et nunc perstrin-
gam breviter. In centesimo
decimo septimo psalmo, qui
manifeste de adventu Salvatoris
scriptus est, inter caetera hoc
quoque legimus : O Domine,
salvum me fac, 6 Domine bene
prosperare ; benedictus qui venit
in nomine Domini. Pro eo quod
habetur in Septuaginta inter-
pretibus, O Domine salvum fac ;
in Hebraeo legimus, Obsecro
Domine, salvum fac, obsecro.
Nemo ergo putet ex duobus
verbis, Graeco videlicet et
Hebraeo sermone, esse composi-
tum, sed totum Hebraicum, et
significare quod adventus Christi
salus mundi sit. Unde et sequi
tur : Benedictus qui venit in
nomine Domini.

AD TERTIAM.

Antiph. Multi autem vesti
menta sua straverunt in via :
alii autem frondes caedebant de
arboribus, et sternebant in via.

y. Erue a framea Deus
animam meam ;

ty. Et de manu canis unicam
meam.

AD SEXTAM.

Antiph. Cceperunt omnes
turbae discipulorum gaudentes

FERIA TERTIA MAJOR IS HEBDOMADS.

laudare Deum voce magna super
omnibus quas viderant virtutibus,
dicentes : Benedictus qui venit
Rex in nomine Domini ; pax in
caelo, et gloria in excelsis.

y. De ore leonis libera me,
Domine ;

1^. Et a cornibus unicornium
humilitatem meam.

AD NONAM.

AntipJi. Dico vobis quia si hi
tacuerint, lapides clamabunt.

y. Ne perdas cum impiis
Deus animam meam ;

R?. Et cum viris sanguinum
vitam meam.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Omnis
lingua confiteatur quia Dominus
Jesus in gloria est Dei Patris.

Hymnus. Vexilla. ut in
Dominica Passionis. 210. <^S2)>.

y. Eripe me Domine ab
homine malo :

ty. A viro iniquo eripe me.

Ad Magnificat Ant. Turbae
quae praecedebant, et quas seque-
bantur, clamabant dicentes :
Hosanna filio David ; benedictus
qui venit in nomine Domini ;
hosanna in altissimis.

AD COMPLETORIUM.

Omhia ut in Communi per
annum.

FERIA SECUNDA AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Facie m
meam non averti ab increpanti-
bus et conspuentibus in me.

A d Benedictus A ntiph. Maria
unxit pedes Jesu, et extersit cap-
illis suis ; et domus impleta est
ex odore unguenti.

Oratio.

A, qusesumus, omnipotens
Deus, ut qui in tot adversis
ex nostra infirmitate deficimus,
intercedente unigeniti Filii tui
passione respiremus : Qui tecum
vivit et regnat in unitate Spiritus
sancti Deus etc.

AD PRIMAM.

Lectio.

Lectio sancti Evangeliisecundum
Joannem. Cap. 12. <y. i-9>.

T N illo tempore : Ante sex dies
*- Paschae venit Jesus Bethaniam
... quern suscitavit a mortuis.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Mit
tens haec mulier hoc unguentum
in corpus meum, ad sepeliendum
me fecit.

Oratio.

A Djuva nos Deus salutaris
** noster ; et ad beneficia re-
colenda quibus nos instaurare
dignatus es, tribue venire gau-
dentes : Per Dominum nostrum
etc.

FERIA TERTIA AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Vide
Domine et considera quoniam
tribulor ; velociter exaudi me.

A d Benedictus A ntiph. Nemo
tollit a me animam meam ; sed
ego pono earn a me ipso : et
potestatem habeo ponendi earn,
et potestatem habeo iterum su-
mendi earn.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus
da nobis ita Dominicae Pas
sionis sacramenta peragere, ut

FERIA QUART A MAJORIS HEBDOMADsE.

indulgentiam percipere mere-
amur : Per eumdem Dominum
nostrum etc.

AD PR i MAM.
Lectio.

Lectio Isaiae Prophetae. Cap. 53.
<v. i-6>.

QUis credidit auditui nostro ?
... posuit Dominus in eo
iniquitatem omnium nostrum.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Sciens
Jesus quia venit hora ejus, cum
dilexisset suos qui erant in mun-
do, in finem dilexit eos.

Oratio.

'"PUa nos misericordia, Deus,
* et ab omni subreptione ve-
tustatis expurget, et capaces
sanctae novitatis efficiat : Per
Dominum nostrum etc.

FERIA QUARTA AD LAUDES.

Ad Psalmos AntipJi. Libera
me de sanguinibus Deus Deus
meus; et exultabit lingua mea
justitiam tuam.

Ad Benedictus Antiph. Con-
gregati sunt Principes sacerdo-
tum et seniores populi, et con-
silium fecerunt ut Jesum dolo
tenerent et occiderent.

Oratio.

"DRssta, quaesumus, omnipo-
* tens Deus, ut qui nostris
excessibus incessanter affligimur,
per unigeniti Filii tui pabsionem
liberemur, Qui tecum vivit et
regnat etc.

AD PRIMAM.

Lectio.
Lectio Isaiae Prophetae. Cap. 53.

/^Blatus estquiaipsevoluit...et
^-^ pro transgressoribusrogavit.

A Vesperis hujus Ferice inclu
sive, usque ad Pasclia exclu
sive, non dicitur Deus in adju-
torium, nee Gloria Patri, nee
Dominus vobiscum, nee Oremus,
^ Benedicamus Domino. Neque
etiam Hymni dicimtur usque ad
Vesperas Sabbati in A Ibis exclu
sive.

AD VESPERAS.
Semiduplex.

Dictis Pater noster etc. Ave
Maria etc. Vesperce incipiuntur
absolute ab Antipliona primi
Psalmi.

AntipJi. Beatus vir qui imple-
vit desiderium suum.

Psalmus. Nisi Dominus. 63.

AntipJi. Beati omnes qui ti-
ment Dominum.

Psalmus. Beati omnes. 63.

AntipJi. Confundantur omnes
qui oderunt Sion.

Psalmus. Saepe expugna-
verunt. 63. <8>.

AntipJi. De profundis clamavi
ad te Domine.

Psalmus. De profundis. 64.

Antiph. Speret Israel in
Domino.

Psalmus. Domine non est
exaltatum. 64. <8>.

AntipJi. Quotidie apud vos
eram in templo docens ; et non
me tenuistis : sed haec est hora
vestra, et potestas tenebrarum.

FEKIA QUINTA IN CCENA DOMINI.

Canticuui. Magnificat. 125.

<22>.

Finitd Antiphona, immediate
dicitur

O ratio.

REspice qusesumus Domine
super hanc familiam tuam,
pro qua Dominus noster Jesus
Christus non dubitavit manibus
tradi nocentium et crucis subire
tormentum : summissd voce dici
tur^ Qui tecum vivit et regnat in
unitate Spiritus sancti Deus, per
omnia saecula saeculorum. Amen.
Et niJiil additur. Sicque ter-
minantur Hera usque ad Ves-
peras Sabbati sancti.

AD COMPLETORIUM.

Dictis Pater noster etc. Ave
Maria etc. absolute dicitur
Psalmus Cum invocarem. cum
reliquis P salmis de Completorio
Dominicce, ut in Psalterio. 17.

Quibus finite, immediate
dicitur Caniicum Nunc dimittis.
126. <X3>. ac deinde Oratio.
Respice. ut supra ad Vesperas.

TRIDUO SEQUENTI, dictis
summissd voce Pater noster etc.
Ave Maria etc. Credo etc.
Matutinum incipitur absolute ab
Antiphona primi P salmi.

FERIA QUINTA
in Ccena Domini.

AD MATUTINUM.
IN I. NOCTURNO.

Antiph. Zelus domus tuae
comedit me, et opprobria
exprobrantium tibi ceciderunt
super me.

Psalmus. Salvum me fac
Deus. 66. <9>.

Antiph. Aver tan tur retrorsum
et erubescant, qui cogitant mihi
mala.

Psalmus. Deus in adjutorium.
68. <o>.

Antiph. Deus meus eripe me
de manu peccatoris.

Psalmus. In te, Domine,
speravi. 73. <9>.

y. Dum convenient simul
adversum me ;

ty. Accipere animam meam
consiliati sunt.

Hoc triduo, in singulis
Nocturnispost Versiculum dicitur
Pater Noster totum secreto ; et
statim sine Absolutione et sine
Benedictione recitantur Lectiones,
in quarum fine non dicitur Tu
autem.

Incipit Lamentatio Jeremiae
Prophetae. Cap. I. <V. I-I4>.

Lectio j. Aleph.

QUomodo sedet sola civitas...
ante faciem tribulantis.
Jerusalem, Jerusalem, convertere
ad Dominum Deum tuum.

ty. Ego quasi agnusmansuetus
qui portatur ad victimam :
cogitaverunt super me consilia
dicentes : Mittamus lignum in
panem ejus ; et eradamus eum
de terra viventium, et nomen
ejus non memoretur amplius.

y. Dedi dilectam animam
meam in manu inimicorum ejus :
facta est mihi hsereditas mea
quasi leo in sylva ; dedit contra
me vocem.

Repetitur. Mittamus lignum in
panem ejus ; et eradamus eum de
terra viventium, et nomen ejus
non memoretur amplius.

PER I A QUINT A IN C(ENA DOMINI.

Lectio ij. Vaii.

egressus est a filia Sion...
quoniam erectus est ini-
micus. Jerusalem, Jerusalem,
convertere ad Dominum Deum
tuum.

1^7. Unus ex vobis tradet me :
et Filius quidem hominis vadit,
sicut scriptum est de illo ; vae
autem illi per quern tradetur,
*Bonum erat ei si natus non
fuisset homo ille.

y. Qui intingit mecum ma-
num in paropside, hie me tradet.
*Bonum erat.

Lectio iij. lod.

MAnum suam misit hostis ...
de qua non potero surgere.
Jerusalem, Jerusalem, convertere
ad Dominum Deum tuum.

ty. Omnes vos scandalum
patiemini in me in ista nocte :
*Scriptum est enim : Percutiam
pastorem, et dispergentur oves
gregis.

y. Ecce appropinquat hora,
et jam venit, ut dispergamini
unusquisque in propria, et me
solum relinquatis. *Scriptum
est.

IN IT. NOCTURNO.

Antiph. Liberavit Dominus
pauperem a potente, et pauperem
cui non erat adjutor.

Psalmus. Deus judicium. 74.

Psalmus. Ut quid Deus. 76.

Antiph. Cogitaverunt impii
et loquuti sunt nequitiam ; ini-
quitatem in excelso loquuti sunt.

Psalmus. Quam bonus. 75.

Antiph. Exurge Deus ; judica
causam tuam.

y. Cor meum conturbatum
est in me.

ty. Et formido mortis cecidit
super me.

Pater noster etc.

Ex tractatu sancti Augustini
Episcopi super Psalmos.

In Psal. 54. Lectio iv.

audi Deus deprecationem
meam, et ne despexeris
precem meam ; intende mihi, et
exaudi me. Satagentis, solliciti,
in tribulatione positi, verba sunt
haec. Orat multa patiens, de
malo liberari desiderans. Super-
est ut audiamus in quo malo sit ;
et cum dicere coeperit, agnosca-
mus ibi nos esse ; ut communi-
cata tribulatione, conjungamus
orationem. Contristatus sum,
inquit, in exercitatione mea, et
conturbatus sum. Ubi contris-
tatus ? Ubi conturbatus ? In
exercitatione mea, inquit. Ho
mines malos, quos patitur, com-
memoratus est ; eamdemque
passionem malorum hominum,
exercitationem suam dixit. Ne
putetis gratis esse malos in hoc
mundo, et nihil boni de illis
agere Deum : Omnis malus aut
ideo vivit, ut corrigatur ; aut
ideo vivit, ut per ilium bonus
exerceatur.

ty. Coepit Jesus pavere et
taedere ; et ait discipulis suis :
*Sustinete hie et vigilate mecum.

$". Tristis est anima mea
usque ad mortem : *Sustinete.

Lectio v.

T TTinam ergo qui nos modo
^ exercent, convertantur, et

PER I A QUINT A IN CCENA DOMINI.

nobiscum cxerceantur : tamen
quamdiu ita sunt ut exerceant
nos, non eos oderimus ; quia in
eo quod malus est quis eorum,
utrum usque in finem persevera-
turus sit, ignoramus. Et ple-
rumque cum tibi videris odisse
inimicum, fratrem odisti, et nes-
cis. Diabolus et angeli ejus in
scripturis sanctis manifestati sunt
nobis, quod ad ignem aeternum
sunt destinati : ipsorum tantum
desperanda est correctio, contra
quos habemus occultam luctam ;
ad quam luctam nos armat
Apostolus, dicens : Non est nobis
colluctatio adversus carnem et
sanguinem ; id est, uon adversus
homines quos videtis ; sed ad
versus principes, et potestates,
et rectores mundi tenebrarum
harum. Ne forte cum dixisset,
mundi, intelligeres daemones esse
rectores caeli et terrae ; mundi
dixit, tenebrarum harum ; mundi
dixit, amatorum mundi ; mundi
dixit, impiorum et iniquorum ;
mundi dixit, de quo in Evan-
gelio dicit, Et mundus eum non
cognovit.

ty. In monte Oliveti positis
genibus orabat dicens : Pater, si
vis ; *Transfer calicem istum a
me ; verumtamen non mea
voluntas, sed tua fiat.

J/. Abba Pater, omnia tibi
possibilia sunt. *Transfer cali
cem.

Long, post prad. Lectio vj.

QUoniam vidi iniquitatem, et
contradictionem in civitate.
Christus venit. Quis Christus ?
Contradicis. Et Filius Dei.
Habet filium Deus? Contra
dicis. Natus est de virgine ;

passus, resurrexit. Et unde
hoc fieri potest ? Contradicis.
Attende saltern gloriam crucis
ipsius. Jam in fronte regum
crux ilia fixa est, cui inimici
insultaverunt. Effectus probavit
virtutem. Domuit orbem non
ferro, sed ligno. Lignum crucis
contumeliis dignum visum est
inimicis ; et ante ipsum lignum
stantes caput agitabant, et
dicebant : Si films Dei est,
descendat de cruce. Extendebat
ille manus suas ad populum non
credentem, et contradicentem.
Si enim Justus est qui ex fide
vivit ; iniquus est qui non habet
fidem. Quod ergo hie ait,
iniquitatem, perfidiam intellige.
Videbat ergo Dominus in
civitate iniquitatem et contra
dictionem, et extendebat manus
suas ad populum non credentem,
et contradicentem : et tamen
ipsos expectans dicebat ; Pater
ignosce illis, quia nesciunt quid
faciunt.

ty. Una hora non potuistis
vigilare mecum : *Vigilate et
orate, ut non intretis in tenta-
tionem.

y. Spiritus quidem promp-
tus est, caro autem infirma.
*Vigilate.

IN III. NOCTURNO.

Antiph. Dixi iniquis, Nolite
loqui adversus Deum iniqui
tatem.

Psahnus. Confitebimur. 77.

Antiph. Terra tremuit et
quievit, dum exurgeret in
judicio Deus.

Psalmus. Notus in Judaea
Deus. 78. <9>.

9 6

FER1A QUINTA IN CCENA DOMINI.

Antiph. In die tribulationis
meae Deum exquisivi manibus
meis.

Psalmus. Voce mea. 78.

. Homo pacis meae, in quo
speravi,

ty. Qui edebat panes meos,
ampliavit adversus me supplan-
tationem.

Pater noster etc.

De Epistola prima beati Pauli
Apostoli ad Corinthios.

Lectio vij. Cap. n. <y. 7~34>.

HOc autem praecipio ... In
hoc non laudo.

fy Ecce turba ; et qui voca-
batur Judas antecedebat eos, et
appropinquavit Jesu, ut osculare-
tur eum : dixitque illi Jesus:
Juda, *Osculo Filium hominis
tradis?

y. Amice ! ad quid venisti ?
*Osculo.

Lectio viij.

EGo enim accepi a Domino
... mortem Domini annun-
tiabitis donee veniat.

ty. Converte gladium tuum
in locum suum : *Calicem quem
dedit mihi Pater non bibam
ilium ?

Of. An putas quia non possum
rogare patrem rneum, et exhibe-
bit mihi modo plusquam duo-
decim legiones Angelorum ?
*Calicem.

Lectio ix.

TTaque quicumque mandu-
* caverit panem hunc . . . Cetera
autem, cum venero, disponam.

ty. Tamquam ad latronem
existis cum gladiis et fustibus

comprehendere me : *Quotidie
apud vos eram in templo
docens ; et non me tenuistis :
sed hsec est hora vestra, et
potestas tenebrarum.

^. Cum injecissent manus in
Jesum, et tenuissent eum, dixit
ad eos : *Quotidie apud vos
eram in templo docens ; et non
me tenuistis : sed haec est hora
vestra, et potestas tenebrarum.
Repetitur. Tamquam.

AD LAUDES.

Antiph. Justificeris Domine
in sermonibus tuis, et vincas
cum judicaris.

Psalmus. Miserere. 54. <7>.

Antiph. Dominus tamquam
ovis ad occisionem ductus est,
et non aperuit os suum.

Psalmus. Domine refugium.

/I- <9>-

Antiph. Oblatus est quia ipse

voluit ; et peccata nostra ipse
portavit

Psalmi. Deus Deus meus.

2 3- <^5]X Deus misereatur 24.

Antiph. Desiderio desideravi
hoc pascha manducare vobiscum,
antequam patiar.

Cant. Cantemus. 72. <(9)>.

Antiph. Contritum est cor
meum in medio mei, contre-
muerunt omnia ossa mea.

Psalmi. Laudate Dominum
de caelis. 39. Cantate Domino.
ibidem. Laudate Dominum in
sanctis ejus. ibidem. <6>.

Antiph. Traditor autem
dederat eis signum, dicens :
Quem osculatus fuero, ipse est ;
tenete eum.

Canticum. Benedictus Domi
nus. 119. <i6>.

PER I A QUINT A IN CGENA DOMINI.

Finitd AntiphonA, continub
dicuntur sequentes Preces.

T/" Yrie eleison.

** Respondetur. Kyrie elei
son.

y. Domine miserere ; parce
famulis : Christus Dominus fac-
tus est obediens usque ad mor
tem.

Resp. Kyrie eleison.

y. Qui passurus advenisti
propter nos.

Resp. Christe eleison.

y. Qui prophetice prompsisti :
Ero mors tua, 6 mors.

Resp. Christe eleison.

y. Qui expansis in cruce
manibus, traxisti omnia ad
te saecula.

Resp. Christe eleison.

y. Agne mitis, cui basia dedit
lupus venenosa.

Resp. Kyrie eleison.

y. Tu qui vinciri voluisti,
nosque a mortis vinculis erlp-
uisti.

Resp. Kyrie eleison.

y. Vita in ligno moritur ; in-
fernus et mors lugens spoliatur.

Resp. Kyrie eleison, Domine
miserere; parce famulis: Christus
Dominus factus est obediens
usque ad mortem, mortem autem
crucis.

Deinde dicitur Psalmus Mis
erere. 54. <7>. quo finito dici
tur absolute

Oratio.

13 Espice, quaesumus, Domine,
^^ super hanc familiam tuam
pro qua Dominus noster Jesus
Christus non dubitavit manibus
tradi nocentium, et crucis subire
tormentum, submissA vcce, Qui
tecum vivit et regnat etc.
COLBERT.

AD PRIMAM, TERTIAM,
SEXTAM, ET NONAM.
Dictis Pater noster etc. Ave
Maria etc. continub dicuntur
P salmi de Prima, Tertia, Sexta,
et Nona Dominica, ut in Psal-
terio. Finitis tribus P salmis sin-
gularum horarum, additur Ver
sus, Christus factus est pro no-
bis obediens usque ad mortem.
Deinde dicitur Psalmus Miserere.
54. \7)> et Oratio Respice. nt
supra ad Laudes.

AD VESPERAS.

Dittis Pater noster etc. Ave
Maria etc. absolute incipitur An-
tiphona : Calicem salutaris acci-
piam,et nomen Domini invocabo.

Psalmus. Credidi. 32. <(5^>.

Antiph. Cum his qui oderunt
pacem, eram pacificus ; cum
loquebar illis, impugnabant me
gratis.

Psalmus. Ad Dominum. 32.

Antiph. Ab hominibus iniquis
libera me Domine.

Psalmus. Eripe me. 96. <^n^>.

Antiph. Custodi me a laqueo
quern statuerunt mihi, et a
scandalisoperantium iniquitatem.

Psalmus. Domine clamavi.
97. .

Antiph. Considerabam ad
dexteram, et videbam ; et non
erat qui cognosceret me.

Psalmus. Voce mea. 98
.

Antiph. Ccenantibus illis, ac-
cepit Jesus panem, et benedixit,
ac fregit, deditque discipulis suis.

Canticum. Magnificat. 125.

<22>.

Oratio. Respice, ut supra ad
Laudes.

FERIA SEXTA IN PARASCEVE.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Feria quarta
pr&cedenti. 227. <93)>.
FERIA SEXTA
in Parasceve.
AD MATUTINUM.
IN I. NOCTURNO.

Antiph. Astiterunt reges terrae,
et principes convenerunt in unum
adversus Dominum et adversus
Christum ejus.

Psalmus. Quare fremuerunt
gentes. i. .

Antiph. Diviserunt sibi vesti-
menta mea, et super vestem
meam miserunt sortem.

Psalmus. Deus Deus meus,
respice in me. 88. <(io)>.

Antiph. Insurrexerunt in me
testes iniqui, et mentita est ini-
quitas sibi.

Psalmus. Dominus illuminatio
mea. 19. <4>.

y. Subsannaverunt me sub-
sannatione :

ty. Frenduerunt 'contra me
dentibus suis.

Pater noster, etc.

De Lamentatione Jeremiae
Prophetae. Cap. 2. <z>. 8-i5>.

Lectio j. Heth.

COgitavit Dominus dissipare
murum ... lactans in plateis
oppidi. Jerusalem, Jerusalem,
convertere ad Dominum Deum
tuum.

ty. Vidimus eum, et non erat
aspectus, virum dolorum et
scientem infirmitatem, *Percus-
sum a Deo, et humiliatum.

y. Ver& languores nostros
ipse tulit, et dolores nostros
ipse portavit ; et nos putavimus
eum *Percussum.

Lectio if. Lamed.

MAtribus suis dixerunt . . .
gaudium universae terrae ?
Jerusalem, Jerusalem, convertere
ad Dominum Deum tuum.

ty. Suscitati sunt falsiloqui
adversus faciem meum, college-
runt furorem suum in me,
infremuerunt contra me denti
bus ; *Satiati sunt pcenis meis.

y. Aperuerunt super me ora
sua, et exprobrantes percusserunt
maxillam meam : *Satiati.

Lectio iij. Cap. 3. (y. i-9>. Aleph.

"T^Go vir videns paupertatem
* ' meam ... semitas meas sub-
vertit Jerusalem, Jerusalem,
convertere ad Dominum Deum
tuum.

ty. Elongatus est a me, qui
consolabatur me : videte populi
*Si est dolor, sicut dolor meus.

y. O vos omnes qui transitis
per viam, attendite et videte
*Si est dolor.

IN II. NOCTURNO.

Antiph. Vim faciebant qui
quaerebant animam meam.

Psalmus. Domine, ne in furore.

33- <6>-

Antiph. Confundantur, et reve-
reantur, qui quaerunt animam
meam, ut auferant earn.

Psalmus. Expectans expec-
tavi. 35. <6>. ' .

Antiph. Alieni insurrexerunt
in me, et fortes quaesierunt
animam meam.

Psalmus. Deus in nomine tuo
salvum me fac. 7. <(2)>.

y. Foderunt manus meas et
pedes meos ;

FER1A SEXTA IN PARASCEVE.

ty. Dinumeraverunt omnia
ossa mea.

Pater noster etc.

Ex tractatu sancti Augustini
Episcopi super Psalmos.

In Psalm. 63. Lectio iv.

"DRotexisti me Deus a conventu

malignantium, a multitu-

dine operantium iniquitatem.

Jam ipsum caput nostrum

intueamur. Multi martyres talia

passi sunt ; sed nihil sic elucet

quomodo caput martyrum : ibi

melius intuemur quod illi expert!

sunt. Protectus est a multitu-

dine malignantium, protegente

se Deo, protegente carnem suam

ipso filio et homine quern

gerebat : quia films hominis est,

et films Dei est : films Dei

propter formam Dei ; filius

hominis propter formam servi,

habens in potestate ponere

animam suam et recipere earn.

Quid ei potuerunt facere

inimici ? Occiderunt corpus,

animam non occiderunt. In-

tendite. Parum ergo erat

Domino hortari martyres verbo,

nisi firmaret exemplo.

ty. Exclamavit simul universa
turba ; Tolle hunc, et dimitte no-
bis Barabbam : *Tunc Pilatus
dimisit illis Barabbam ; Jesum
autem flagellatum tradidit eis
ut crucifigeretur.

y. Clamabant Pontifices et
ministri : Crucifige, crucifige eum.
*Tunc Pilatus.

Lectio v.

IVTOstis qui conventus erat
*^ malignantium Judaeorum,
et quae multitude erat operan
tium iniquitatem. Quam iniqui

tatem ? Quia voluerunt occi-
dere Dominum Jesum Christum.
Tanta opera bona, inquit, ostendi
vobis : propter quod horum me
vultis occidere ? Pertulit omnes
infirmos eorum ; curavit omnes
languidos eorum ; praedicavit
regnum caelorum ; non tacuit
vitia eorum, ut ipsa potius eis dis-
plicerent,non medicus aquosana-
bantur. His omnibus curationi-
bus ejus ingrati, tamquam mul-
ta febre phrenetici, insanientes
in medicum qui venerat curare
eos, excogitaverunt consilium
perdendi eum ; tamquam ibi vo-
lentes probare utrum vere homo
sit qui mori possit, an aliquid
super homines sit, et mori se non
permittat. Verbum ipsum ag-
noscimus in Sapientia Salomo-
nis : Morte turpissima, inquiunt,
condemnemus eum : interroge-
mus eum ; erit enim respectus
in sermonibus illius : si enim vere
filius Dei est, liberet eum.

ty. Vinea mea electa, domus
Israel, ego te plantavi : *Quo-
modo conversa es in amaritudi-
nem, ut me crucifigeres, et Barab
bam dimitteres ?

Y. Expectavi ut faceres judi-
cium, et ecce iniquitas, et justi-
tiam, et ecce clamor : *Quo-
modo.

Post pauca. Lectio vj.

"T^Xacuerunt tamquam gladi-
* um linguas suas. Non di-
cant Judsei,Non occidimus Chris
tum. Etenim propterea eum
dederunt judici Pilato, ut quasi
ipsi a morte ejus viderentur im-
munes. Nam cum dixisset eis
Pilatus, Vos eum occidite ; res-
ponderunt, Nobis non licet occi-
H 2

FERIA SEXTA IN PARASCEVE.

dere quemquam. Iniquitatem
facinoris sui in judicem hominem
refundere volebant : sed numquid
Deum judicem fallebant ? Quod
fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit,
aliquantum particeps fuit ; sed in
comparatione illorum multo ipse
innocentior. Institit enim quan
tum potuit ut ilium ex eorum
manibus liberaret ? nam prop-
terea flagellatum produxit ad
eos. Non persequendo Domi-
num flagellavit, sed eorum furori
satisfacere volens ; ut vel sic jam
mitescerent, et desinerent velle
occidere, cum flagellatum vider-
ent. Fecit et hoc. At ubi per-
severaverunt, nostis ilium lavisse
manus, et dixisse quod ipse non
fecisset, mundum se esse a morte
illius. Fecit tamen. Sed si reus,
quia fecit vel invitus ; illi inno-
centes, qui coegerunt ut faceret ?
Nullo modo. Sed ille dixit in
eum sententiam, et jussit eum
crucifigi, et quasi ipse occidit :
et vos, 6 Judaei, occidistis. Unde
occidistis ? Gladio linguae: acuis-
tis enim linguas vestras. Et
quando percussistis, nisi quando
clamastis : Crucifige, Crucifige ?

ty. Exuentes eum, chlamy-
dem coccineam circumdederunt
ei ; et plectentes coronam de
spinis posuerunt super caput ejus,
et arundinem in dextera ejus ; et
cceperunt salutare eum, *Ave
Rex Judaeorum.

y. Et genu flexo ante eum,
illudebant ei, dicentes : *Ave.

IN III. NOCTURNO.

Antiph. Ab insurgentibus in
me libera me Domine, quia
occupaverunt animam meam.

Psalmus. Eripe me de inimicis
meis. 53. </>.

Antipk. Longe fecisti notos
meos a me : traditus sum.et non
egrediebar.

Psalmus. Domine Deus. 89.

AntipJi. Captabunt in animam
justi, et sanguinem innocentem
condemnabunt.

Psalmus. Deus ultionum. 92.

y. Dederunt in escam meam
fel:

ty. Et in siti mea potaverunt
me aceto.

Pater noster etc.

De Epistola beati Pauli
Apostoli ad Hebraeos.

Lectio vij. Cap. 4. (y. 11-15^.

TI^Estinemus ingredi in illam
1 requiem ... pro similitudine
absque peccato.

ty. Filiae Jerusalem, nolite
flere super me ; sed super vos
ipsas flete, et super filios vestros :
*Quia si in viridi ligno haec
faciunt, in arido quid fiet ?

y. Ecce venient dies in qui-
bus dicent : Beatae steriles, et
ventres qui non genuerunt, et
ubera quae non lactaverunt :
*Quia.

Lectio viij. (v. \6-Cap. 5. v. $>.

A Deamus ergo cum fiducia ...
*^*- ofTerre pro peccatis.

ty. Tradidit in mortem ani
mam suam, et cum sceleratis
reputatus est,* Et pro transgres-
soribus rogavit.

y. Ipse peccata multorum
tulit : *Et pro.

SABBATO SANCTO.

Lectio ix. Cap. 5. (y. 4-10^.

~\J EC quisquam sumet sibi
L^ honorem ... Pontifex juxta
ordinem Melchisedech.

R?. Tenebrae factae sunt, dum
crucifixissent Jcsum Judaei ; et
circa horam nonam exclamavit
Jesus voce magna : Deus meus,
Deus meus, ut quid me dereli-
quisti ? Et inclinato capite emisit
spiritum.

y. Cum ergo accepisset Jesus
acetum, dixit ; Consummatum
est : *Et inclinato capite emisit
spiritum.

Repetitur. Tenebrae.

AD LAUDES.

Antiph. Proprio Filio suo non
pepercit Deus ; sed pro nobis
omnibus tradidit ilium.

Psalmus. Miserere. 54. <(7^>.

Antiph. Pater dimitte illis,
quia nesciunt quid faciunt.

Psalmus. Domine exaudi. 86.

tarn : Jesus
Judaeorum.
Canticum.

Antiph. Impleta est scriptura
quae dicit : Inter iniquos repu-
tatus est

P salmi. Deus Deus meus. 23.
Deus misereatur. 24.

Antiph. Memento mei Dom
ine, dum veneris in regnum
tuum.

Canticum. Domine audivi.
86. <io>.

Antiph. Amen dico tibi,
Hodie mecum eris in paradiso.

Psalmi. Laudate Dominum
de caelis. Cantate Domino.
Laudate Dominum in sanctis
ejus. 39. <6>.

Antiph. Posuerunt super
caput ejus causam ipsius scrip-

Nazarenus Rex

Benedictus. 119.

Kyrie eleison. et rehqua cum
Psalmo Miserere, et Oratione
Respice. ut in Laudibus Ferice
quintcz in Ccena Domini. 233.
<96>.

AD PRIMAM, TERTIAM, SEX-
TAM, ET NONAM.

Omnia ut in Feria quinta in
Ccena Domini, nisi quod in fine
Versiis Christus factus est pro
nobis obediens usque ad mortem,
additur, mortem autem crucis.

AD VESPERAS.

Omnia ut in Feria quinta in
Co3na Domini, prater A ntiphonam
sequentem.

Ad Magnificat Antiph. Ex-
clamans Jesus voce magna, ait :
Pater, in manus tuas commendo
spiritum meum : et haec dicens
expiravit.

AD COMPLETORIUM.

Omnia tit in Feria quarta
prcecedenti. 227.

SABBATO SANCTO AD
MATUTINUM.

IN I. NOCTURNO.

Antiph.
dormiam et

Psalmus.
exaudivit.

Antiph.
naculo tuo,
sancto tuo.

Psalmus.
tabit. 46.

Antiph.
in spe.

In pace in idipsum,
requiescam.

Cum invocarem,

Habitabit in taber-
requiescet in monte

Domine, quis habi-

<7>-

Caro mea requiescet

SABBATO SANCTO.

Psalmus. Conserva me. 46.

y. Non derelinques animam
meam in inferno :

ty. Nee dabis sanctum tuum
videre corruptionem.

Pater noster etc.

De Lamentatione Jeremiae Pro-
phetae. Cap. 3. <V. 22-3<D>.

Lectio j. Heth.

IV /T Isericordiae Domini ... sat-
**-- urabitur opprobriis. Jeru
salem, Jerusalem, convertere ad
Dominum Deum tuum.

ty. Jerusalem surge, et exue
te vestibus jucunditatis ; induere
cinere et cilicio, *Quia in te
occisus est Salvator Israel.

y. Deduc quasi torrentem
lacrymas per diem et noctem, et
non taceat pupilla oculi tui.
*Quia.

Lectio if. Cap.^. Aleph. <(v. i-6)>.

QUomodo obscuratum est
aurum ... non ceperunt in
ea manus. Jerusalem, Jerusalem,
convertere ad Dominum Deum
tuum.

ty. Aspicient ad me quern
confixerunt, et plangent planctu
quasi super unigenitum, et dole-
bunt *Ut in morte primogeniti.

y. In die ilia magnus erit
planctus in Jerusalem, *Ut in
morte primogeniti.

Incipit Oratio Jeremiae Prophetae.
Lectio iij. Thren. 5. <(v. i-i i)>.

"D Ecordare Domine quid acci-
"^ derit nobis ... virgines in
civitatibus Juda. Jerusalem, Jeru-
salerr, convertere ad Dominum
Deum tuum.

ty. Velum templi scissum est
medium, terra mota est, petrae
scissas sunt, et monumenta
aperta sunt : *Et omnis turba
eorum qui simul aderant, per-
cutientes pectora, sua reverte-
bantur.

y. Videns autem Centurio
quod factum fuerat, glorificavit
Deum, dicens: Vere hie homo
filius Dei erat. *Et omnis.

IN II. NOCTURNO.

Antiph. Elevamini portae
aeternales, et introibit Rex
gloriae.

Psalmus. Domini est terra.
26. <s>.

Antiph. Credo videre bona
Domini in terra viventium.

Psalmus. Dominus illumi-
natio mea. 19. <4>.

Antiph. Domine abstraxisti
ab inferis animam meam.

Psalmus. Exaltabo te. 20.

y. Tu autem Domine miserere
mei ;

1^7. Et resuscita me ; et re-
tribuam eis.

Pater noster etc.

Ex tractatu sancti Augustini

Episcopi super Psalmos.

In Psal. 63. Lectio iv.

A Ccedet homo ad cor altum ;

** et exaltabitur Deus. Illi

dixerunt, Quis nos videbit ?

Defecerunt scrutantes scruta-

tiones, consilia mala. Accessit

homo ad ipsa consilia, passus est

se teneri ut homo. Non enim

teneretur nisi homo, aut videre-

tur nisi homo, aut caederetur

nisi homo, aut crucifigeretur aut

moreretur nisi homo. Accessit

S ABB A TO SANCTO.

103

ergo homo, ad illas omnes pas-
siones, quae in illo nihil valerent,
nisi esset homo. Sed si ille
non esset homo, non liberaretur
homo. Accessit homo ad cor
altum, id est, ad cor secretum ;
objiciens aspectibus humanis
hominem, servans intus Deum ;
celans formam Dei in qua
aequalis est Patri, et offerens for
mam servi qua minor est Patre.

ty. Ecce quomodo moritur
Justus, et nemo percipit corde :
a facie iniquitatis sublatus est
Justus ; *Et erit in pace me-
moria ejus.

y. Tamquam agnus coram
tondente se obmutuit, et non
aperuit os suum ; de angustia
et de judicio sublatus est : *Et
erit

Post pauca. Lectio v.

QU6 perduxerunt illas scruta-
tiones suas, quas perscru-
tantes defecerunt ? Ut etiam
mortuo Domino et sepulto,
custodes ponerent ad sepulcrum.
Dixeruntenim Pilato : Seductor
ille (hoc appellabatur nomine
Dominus Jesus Christus, ad sola
tium servorum suorum quando
dicuntur seductores). Ergo illi
Pilato : Seductor ille, inquiunt,
dixit ad hue vivens, Post tres
dies resurgam : jube itaque cus-
todiri sepulcrum usque in diem
tertium ; ne forte veniant disci-
puli ejus, et furentur eum, et
dicant plebi, Surrexit a mortuis ;
et erit novissimus error pejor
priore. Ait illis Pilatus: Habetis
custodiam ; ite, custodite sicut
scitis. Illi autem abeuntes,
munierunt sepulcrum, signantes
lapidem cum custodibus.

ty. Ut viderunt Jesum jam
mortuum, *Non fregerunt ejus
crura ; sed unus militum lancea
latus ejus aperuit, et continuo
exivit sanguis et aqua.

y. Ut impleretur scriptura,
Os non comminuetis ex eo ;
*Non fregerunt.

Lectio vj.

"DOsuerunt custodes milites ad
*- sepulcrum : concussa terra
Dominus resurrexit : miracula
facta sunt talia circa sepulcrum,
ut et ipsi milites, qui custodes
advenerant, testes fierent, si
vellent vera nuntiare. Sed
avaritia ilia, quae captivavit dis-
cipulum comitem Christi, capti
vavit et militem custodem sepul-
cri. Damus, inquiunt, vobis
pecuniam ; et dicite quia vobis
dormientibus venerunt discipuli
ejus, et abstulerunt eum. Vere
defecerunt scrutantes scruta-
tiones. Quid est quod dixisti,
6 infelix astutia? tantumne
deseris lucem consilii pietatis, et
in profunda versutia demergeris,
ut hoc dicas : Dicite quia vobis
dormientibus venerunt discipuli
ejus, et abstulerunt eum ? Dor-
mientes testes adhibes: vere tu
ipse obdormisti, qui scrutando
talia defecisti.

ty. Vulneratus est propter
iniquitates nostras, attritus est
propter scelera nostra ; *Et
livore ejus sanati sumus.

y. Disciplina pacis nostras
super eum : *Et livore.

IN III. NOCTURNO.

Antiph. Deus adjuvat me, et
Dominus susceptor est animae
meae.

ic-4

S ABB A TO SANCTO.

Psalmus. Deus in nomine tuo
salvum me fac. 7. <^2)>.

Antiph. In pace factus est
locus ejus, et in Sion habitatio
ejus.

Psalmus. Notus in Judaea
Deus. 78. <9>.

Antiph. Factus est sicut homo
sine adjutorio, inter mortuos
liber.

Psalmus. Domine Deus salu-
tis meae. 89. (io)>.

y. Verbum iniquum constitu-
erunt adversum me :

ty. Numquid qui dorrnit non
adjiciet ut resurgat.

Pater noster etc.

De Epistola beati Pauli Apostoli
ad Hebraeos.

Lectio vif. Cap. 9. <(v. ii-22)>.

/^Hristus assistens Pontifex ...
^- x ad serviendum Deo viventi ?

ty. ^Estimatus sum cum de-
scendentibus in lacum ; *Factus
sum sicut homo sine adjutorio,
inter mortuos liber.

y. Posuerunt me in lacu in
ferior!, in tenebrosis, et in umbra
mortis : *Factus sum.

Lectio viii.

ideo novi testament! ...
sine sanguine dedicatum
est.

ft?. Abscissus est de terra
viventium ; propter scelus popu-
li mei percussi eum : *Et erit
sepulcrum ejus gloriosum.

y . Dabit impios pro sepultura,
et divitem pro morte sua ; eo
quod iniquitatem non fecerit,
neque dolus fuerit in ore ejus.
*Et erit.

Lectio ix.

LEcto enim omni mandate ...
non fit remissio.

ty. Christus novi testamenti
mediator, *Initiavit nobis viam
novam et viventem, per velamen,
id est, carnem suam, in introitum
sanctorum ; nondum propalatam,
adhuc priore tabernaculo ha-
bente statum.

y. Sanctorum minister et
tabernaculi veri, quod fixit
Dominus et non homo, *Ini-
tiavit.

Repetitur. Christus novi.

AD LAUDES.

Antiph. O mors, ero mors
tua : morsus tuus ero, inferne.

Psalmus. Miserere. 54. <(7>.

Antiph. De manu mortis
liberabo eos ; de morte redimam
eos.

Psalmus. Judica me Deus.
38. <6>.

Antiph. Ipsum gentes depre-
cabantur; et erit sepulcrum ejus
gloriosum.

Psalmi. Deus Deus meus.
2 3- ($) Deus misereatur.

24- <5>-

Antiph. Sicut fuit.

Canticum I once. Cap. 2. <^v. 3-10^.

/^Lamavide tribulationemea...
^-^ reddam pro salute Domino.

Antiph. Sicut fuit Jonas in
ventre ceti tribus diebus et tri-
bus noctibus, sic erit Filius homi-
nis in corde terrae.

Antiph. In sanguine testa
menti tui, emisisti de laqu vinc-
tos.

Psalmi. Laudate Dominum
de caelis. Cantate Domino, et

SABBATO SANCTO.

105

Laudate Dominum in sanctis
ejus. 39. <6>.

Antiph. Acceperunt Joseph
et Nicodemus corpus Jesu, et
ligaverunt illud linteis cum
aromatibus, et posuerunt illud
in monumento.

Canticuni. Benedictus. 119.

Kyrie eleison. et rehqua cum
Psalmo Miserere, et Oratione
Respice. ut in Laudibus Feria
V. in Cccna Domini. 233.
<96>.

AD PRIMAM, TERTIAM, SEXTAM

ET NO NAM.

Omnia ut in Feria quinta in
Caena Domini, nisi quod in fine
Versus Christus factus est pro
nobis obediens usque ad mortem,
additur, mortem autem crucis :
propter quod et Deus exaltavit
eum, et dedit illi nomen quod
est super omne nomen.

AD VESPERAS.

Dictis. Pater noster etc.
Ave Maria etc. Vesperce incipi-
untur absolute ab Antiphona Alle
luia.

Psalmus 1 1 of.

T Audate Dominum omnes
*-* gentes ; laudate eum omnes
populi.

Quoniam confirmata est super
nos misericordia ejus ; et veritas
Domini manet in aeternum.

Gloria Patri etc. Qui versus
deinceps dicitur in fine omnium
Psalmorum et Canticorum, nisi
aliter notetur.

Antipli. Alleluia, quoniam in
aeternum alleluia, misericordia
ejus, alleluia.

Non dicitur Hymnus, neque
Versiculus.

Antiph. Cum transisset Sab-
batum, Maria Magdalene et
Maria Jacobi et Salome emerunt
aromata, ut venientes ungerent
Jesum, alleluia.

Canticum. Magnificat. 125.

y. Dominus vobiscum.
R?. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

SPiritum nobis Domine tuae
charitatis infunde ; ut quos
Sacramentis paschalibus satiasti,
tua facias pietate Concordes :
Per Dominum nostrum etc.

Resp. Amen.

~Jf . Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

~JT. Benedicamus Domino.

R?. Deo gratias.

Jf. Fidelium animae per mise-
ricordiam Dei requiescant in
pace.

Resp. Amen.

AD COMPLETORIUM.

Pater Noster etc. Ave Maria
etc.

Converte nos Deus etc.

Deus in adjutorium etc. Gloria
Patri etc. Non dicitur amp Hits
Laus tibi Domine Rex aeternae
gloriae ; Serf ejus loco deinceps
dicitur, Alleluia.

Deinde sine Antiphona dicun-
tur tres P salmi sequentes. Cum
invocarem. In te Domine
speravi. Ecce nunc benedicite
Dominum. ut in Psalterio. \ 7. <(4^>.

Post Psalmos inchoatur Anti
phona. Vespere.

io6

SABBATO SANCTO.

Canticum. Nunc dimittis. 126.

<23>-

Antiph. Vespere autem Sab-
bati, quae lucescit in prima Sab-
bati, venit Maria Magdalene et
altera Maria, videre sepulcrum,
alleluia.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

VIsita qusesumus Domine
habitationem istam, et
omnes insidias inimici ab ea
longe repelle : Angeli tui sancti
habitent in ea, qui nos in pace
custodiant ; et benedictio tua sit
super nos semper: Per Dominum
nostrum etc.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

ty. Deo gratias.

y. Benedicat et custodiat nos
omnipotens et misericors Domi
nus, Pater, et Filius, et Spiritus
sanctus.

R?. Amen.

y. Fidelium animae per miseri-
cordiam Dei requiescant in
pace.

ty. Amen.

Regina caeli etc. 135. <(3O)>.

y. Divinum auxilium maneat
semper nobiscum.

R?. Amen.

Pater noster etc. Ave Maria
etc. Credo in Deum etc.

IN DIE SANCTO PASCH^E.

ANNVALE.

AD MATUTINUM.

A ter noster etc. Ave Maria
etc. Credo in Deum etc.

Domine labia mea aperies
etc.

Invitatorium. Alleluia, Sur-
rexit Dominus vere ; venite
adoremus : alleluia.

Psalnms. Venite. 116. <J4)>.

Non dicitiir Hymmis.

Antiph. Ego sum qui sum,
alleluia : erui vos de servitute,
alleluia ; ac redemi in brachio
excelso, alleluia, alleluia.

Psalmus. Beatus vir qui non
abiit. i. <(i>.

Antiph. Postulavi Patrem
meum, alleluia ; dedit mihi
gentes, alleluia, in hereditatem,
alleluia.

Psalmus. Quare fremuerunt
I. .

Antiph. Egodormivi et som-
num cepi ; et exsurrexi, quoniam
Dominus suscepit me, alleluia,
alleluia.

Psalmus. Domine, quid mul-
tiplicati sunt. 2. <(i>.

y. Surrexit Dominus de
sepulcro.

ty. Qui pro nobis pependit in
ligno.

Pater noster etc. Et ne nos
inducas in tentationem.

Resp. Sed libera nos a malo.

Absolutio. Exaudi Domine

Jesu Christe preces servorum
tuorum, et miserere nobis, qui
cum Patre et Spiritu sancto
vivis et regnas in saecula saecu-
lorum.

Resp. Amen.

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Evangel ica lectio
sit nobis salus et protectio.

Resp. Amen.

Lectio sanctiEvangeliisecundum
Marcum. Cap. 16.

Lectio j.

T N illo tempore, Maria Mag-
* dalene et Maria Jacobi et
Salome emerunt aromata, ut
venientes ungerent Jesum. Et
reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Homil. 21. in Evang.

A Udistis, fratres charissimi,
^*- quod sanctse mulieres, quae
Dominum fuerant secutae, cum
aromatibus ad monumentum
venerunt, et ei quern viventem
dilexerant, etiam mortuo, studio
humanitatis obsequuntur. Sed
res gesta aliquid in sancta Ec-
clesia signat gerendum. Sic
quippe necesse est ut audiamus
quae facta sunt, quatenus cogite-
mus etiam quae nobis sint ex
eorum imitatione facienda. Et
nos ergo, in eum qui est mor-
tuus credentes, si odore virtutum

io8

DOMINICA RESURRECTIONIS.

referti, cum opinione bonorum
operum Dominum quaerimus, ad
monumentum profecto illius cum
aromatibus venimus. Illae autem
mulieres Angelos vident, quae
cum aromatibus venerunt : quia
videlicet illae mentes supernos
cives aspiciunt, quae cum virtu-
turn odoribus ad Dominum per
sancta desideria profisciscuntur.
Tu autem Domine miserere nos-
tri.

Resp. Deo gratias.

R?. Angelus Domini descendit
de caelo ; et accedens revolvit
lapidem, et super eum sedit ; et
dixit mulieribus : *Nolite ti-
mere : scio enim quia crucifixum
quaeritis : *Jam surrexit ; venite,
et videte locum ubi positus erat
Dominus, alleluia.

y. Et introeuntes in monu
mentum, viderunt juvenem se-
dentem in dextris, coopertum
stola Candida ; et obstupuerunt ;
qui dixit illis : *Nolite. Gloria
Patri. *Jam surrexit.

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Divinum auxilium
maneat semper nobiscum.

Resp. Amen.

Post pauca. Lectio ij.

A Ngelus stola Candida co-
** opertus apparuit ; quia fes-
tivitatis nostrae gaudia nuntiavit.
Candor etenim vestis splendorem
nostrae denuntiat solemnitatis :
nostras dicamus, an suae ? sed
ut fateamur verius, et suae dica
mus, et nostrae. Ilia quippe Re-
demptoris nostri resurrectio, et
nostra festivitas fuit, quia nos ad
immortalitatem reduxit ; et An-
gelorum festivitas extitit, quia
nos revocando ad caelestia, eor-

um numerum implevit. In sua
ergo ac nostra festivitate Ange
lus in albis vestibus apparuit ;
quia dum nos per resurrectionem
dominicam ad superna reduci-
mur, caelestis patriae damna re-
parantur. Sed quid advenientes
feminasaffatur,audiamus. Nolite
expavescere. Ac si aperte dicat :
Paveant illi qui non amant ad-
ventum supernorum civium ; per-
timescant qui carnalibus desi-
deriis pressi, ad eorum se socie-
tatem pertingere posse desper-
ant : vos autem cur pertimescitis
quae vestros concives videtis ?
Unde et Matthaeus Angelum
apparuisse describens, ait : Erat
aspectus ejus sicut fulgur, et
vestimenta ejus sicut nix. In
fulgure etenim terror timoris est ;
in nive autem blandimentum
candoris. Quia vero omnipo-
tens Deus, et terribilis pecca-
toribus, et blandus est justis ;
recte testis resurrectionis ejus
Angelus, ut in fulgure vultus, et
in candore habitus demonstratur,
ut de ipsa sua specie et terreret
reprobos, et mulceret pios.

R?. Jesum quaeritis Nazar-
enum crucifixum ? *Surrexit,
Non est hie, alleluia, alleluia.

y. Quid quaeritis viventem
cum mortuis ? *Surrexit. Gloria
Patri. *Non est hie, alleluia,
alleluia.

*. Jube domne benedicere.

Benedictio. Ad societatem
civium supernorum perducat
nos Rex Angelorum. Resp.
Amen.

Long, post prced. Lectio iij.

Ec, fratres charissimi, pro
tanta diei solemnitate, de

DOMINICA RESURRECTIONIS.

109

lectionis evangelicae expositione
transcurrimus : sed libet ut de
hac eadem solemnitate aliquid
subtilius loquamur. Duae etenim
vitae erant, quarum unam
novimus, alteram nesciebamus :
una quippe mortalis est, altera
immortalis ; una corruptionis,
altera incorruptionis ; una
mortis, altera resurrectionis.
Sed venit mediator Dei et
hominum homo Christus Jesus :
suscepit unam, et ostendit
alteram : unam pertulit moriendo,
et ostendit alteram resurgendo.
Si ergo nobis mortalem vitam
scientibus resurrectionem pro-
mitteret carnis, et tamen hanc
visibiliter non exhiberet ; quis
ejus promissionibus crederet ?
Factus itaque homo, apparuit
in carne ; mori dignatus est
ex voluntate ; resurrexit ex
potestate ; et ostendit exemplo,
quod nobis promisit in praemio.

R7. Ego sum primus et novis-
simus ; et vivus, et fui mortuus :
*Et habeo claves mortis et
inferni, alleluia, alleluia, alleluia.

y Ecce sum vivens in saecula
saeculorum ; *Et habeo. Gloria.
*Et habeo. Repetitur. Ego
sum. Te Deum laudamus. 117.

. Sacerd. Resurrexit Domi-
nus,

R). Sicut dixit vobis.

AD LAUDES.

Antipli. Angelus Domini
descendit de caelo, et accedens
revoluit lapidem, et sedebat
.super eum, alleluia, alleluia.

Psalmus. Dominus regnavit,
decorem. 5. <(i)>.

Antiph. Et ecce terrae-motus
factus est magnus ; Angelus
enim Domini descendit de caelo,
alleluia.

Psalmus. Jubilate. 6. <^i)>.

Antiph. Erat autem aspectus
ejus sicut fulgur, vestimenta
autem sicut nix, alleluia, alleluia.

Psalmi. Deus Deus meus.
2 3- ($>> Deus misereatur.

24- <5>-

Antiph. Prae timore autem

ejus exterriti sunt custodes, et
facti sunt velut mortui, alleluia.
Canticum. Benedicite. 6.

-

Antiph. Respondens autem
Angelus dixit mulieribus: Nolite
timere : scio enim quod Jesum
quaeritis ; non est hie : alleluia.

Hymni et Versiculi loco
dicitur : Haec dies quam fecit
Dominus ; exultemus et laetemur
in ea.

Ad Benedictus Antiph. Sur-
rexit, sicut dixit : venite, et
videte locum ubi positus erat
Dominus, alleluia.

Canticum. Benedictus Domi
nus Deus Israel. 119. <^i6)>.

y. Dominus vobiscum.

R7. Et cum spiritu tuo.

Oremus. O ratio.

T~"\Eus, qui hodierna die per

* ' Unigenitum tuum aeterni-
tatis nobis aditum devicta morte
reserasti, vota nostra, quae pre-
veniendo aspiras, etiam adju-
vando prosequere ; Per eundem
Dominum nostrum etc.

Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

^. Benedicamus Domino.

R/. Deo gratias.

DOMINICA RESURRECTIONIS.

y. Fidelium animae per
misericordiam Dei requiescant
in pace.

ty. Amen.

AD PRIMAM.

Dictis Pater noster etc. Ave
Maria etc. Deus in adjutorium
etc. absolute dicuntur tres psalnii
Deus in nomine tuo. Beati
immaculati. Retribue. ut in
Prima Dominica. 7. <(2)>.
Quibus finitis, continue dicitur
Alleluia, Haec dies quam fecit
Dominus; exultemus, et laetemur
in ea.

y. Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

Deus omnipotens,
qui ad principium hujus
diei nos pervenire fecisti, tua
nos hodie salva virtute ; ut in
hac die in nullum declinemus
peccatum, sed semper ad tuam
justitiam faciendam nostra pro-
cedant eloquia, dirigantur cogi-
tationes et opera : Per Dominum
nostrum etc.

Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

R?. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

R?. Deo gratias.

%. Pretiosa in conspectu
Domini

R?. Mors sanctorum ejus.

y. Sancta Maria et omnes
Sancti intercedant pro nobis ad
Dominum, ut nos mereamur ab
eo adjuvari et salvari qui vivit
et regnat in saecula saeculorum.
R?. Amen.

y. Deus in adjutorium meum
intende:

R?. Domine ad adjuvandum
me festina.

y. Deus in adjutorium meum
intende :

R 7 . Domine ad adjuvandum
me festina.

y. Deus in adjutorium meum
intende :

R?. Domine ad adjuvandum
me festina. Gloria Patri et Filio
et Spiritui sancto, sicut erat in
principio et nunc et semper et in
saecula saeculorum. Amen.

Kyrie eleison.

Christe eleison.

Kyrie eleison. Pater noster
etc. Et ne nos inducas in
tentationem.

Resp. Sed libera nos a malo.

y. Respice in servos tuos,
Domine, et in opera tua ; et
dirige filios eorum.

R/. Et sit splendor Domini
Dei nostri super nos ; et opera
manuum nostrarum dirige super
nos ; et opus manuum nostrarum
dirige. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto, sicut erat in
principio et nunc et semper et in
saecula saeculorum. Amen.

Oremus. Oratio.

T~^\Irigere et sanctificare, regere
*-* et gubernare dignare, Do
mine Deus, Rex caeli et terrae,
hodie corda et corpora nostra,
sensus, sermones, et actus
nostros, in lege tua et in
operibus mandatorum tuorum ;
ut hie et in aeternum, te auxili-
ante, salvi et liberi esse mere
amur, Salvator mundi, qui vivis
et regnas in saecula saeculorum.
Resp. Amen.

DOMINICA RESURRECTIONS.

ill

y. Jube domne benedicere.

Benedict. Dies et actus
nostros in sua pace disponat
Dominus omnipotens.

Resp. Amen.

Lectio brevis. Coloss. 3.

SI consurrexistis cum Christo,
quae sursum sunt quaerite,
ubi Christus est in dextera Dei
sedens ; quae sursum sunt sapite,
non quae super terram. Tu
autem Domine miserere nostri.

Resp. Deo gratias.

^. Adjutorium nostrum in
nomine Domini,

ty. Qui fecit caelum et terram.

y. Benedicite.

ty. Deus.

y. Dominus nos benedicat, et
ab omni malo defendat, et ad
vitam perducat aeternam.

ty. Amen.

y. Fidelium animae per miseri-
cordiam Dei requiescant in pace.

ty. Amen.

AD TERTIAM, SEXTAM, ET
NONAM.

Dictis Pater noster, etc. Ave
Maria etc. Deus in adjutorium
etc. absolute dicuntur P salmi de
Tertia, Sexta, et Nona Dominica,
ut in Psalterio ; etfinitis P salmis
singularum Horarum continue
dicitur Alleluia, Haec dies quam
fecit Dominus ; exultemus et
laetemur in ea.

Deinde statim dicitur Dominus
vobiscum.

Resp. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

DEus qui hodierna die per
Unigenitum tuum aeterni-
tatis nobis aditum devicta morte

reserasti, vota nostra, quas prae-
veniendo aspiras, etiam adju-
vando prosequere ; Per eundem
Dominum nostrum etc.

y. Dominus vobiscum.

1$. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

ty. Deo gratias.

y. Fidelium animae per mise-
ricordiam Dei requiescant in
pace.

ty. Amen.

AD VESPERAS.

Pater noster etc. Ave Maria
etc.

Deus in adjutorium etc.

Antiph. Dicite discipulis ejus
quia surrexit, alleluia, alleluia,
alleluia.

Psalmus. Dixit Dominus. 15.

Antiph. Ecce praecedet vos in
Galilaeam ; ibi eum videbitis,
alleluia, alleluia.

Psalmus. Confitebor. 15. <4>.

Antiph. Et exierunt cito de
monumento cum timore et
gaudio magnOjCurrentes nuntiare
discipulis, alleluia.

Psalmus. Beatus vir. 16. <4>.

Graduale. Haec diesquarn fecit
Dominus : exultemus et laetemur
in ea.

y. Confitemini Domino quo-
niam bonus ; quoniam in saeculum
misericordia ejus.

ty. Alleluia, alleluia.

y. Epulemur in azymis sin-
ceritatis et veritatis.

ty. Alleluia.

Hymni loco dicitur sequens
Prosa sequentia.

VIctimae paschali laudes im-
molent Christiani.

INFRA HEBDOMADAM PASCHAl.

Agnus redemit oves ; Christus

innocens Patri reconciliavit

peccatores.
Mors et vita duello conflixere

mirando : dux vitae mortuus,

regnat vivus.
Die nobis Maria, quid vidisti in

via ?
Sepulcrum Christi viventis, et

gloriam vidi resurgentis ;
Angelicos testes, sudarium, et

vestes :
Surrexit Christus spes mea ;

praecedet suos in Galilaeam.
Scimus Christum surrexisse a

mortuis vere : tu nobis victor

Rex miserere. Amen.

Non dicitur Versiculus.

Ad Magnificat Antiph. Et
ecce Jesus occurrit illis dicens,
Avete : illae autem accesserunt,
et tenuerunt pedes ejus, et
adoraverunt eum, alleluia,
alleluia.

Canticu m, M agn i fi cat. 125.
<22>.

Oratio. Deus qui hodierna
die. ut supra ad Tertiam.

Regina caeli lastare. 135.
<30>.

FERIA SECUNDA.

Duplex majus.

Officium fit ut in Communi per
annum, exceptis Us qitce deinceps
notabuntur.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Alleluia, Sur
rexit Dominus vere ; venite,
adoremus : alleluia.

Psalmus. Venite exultemus.
116. <I4>.

Non dicitur Hymnus.

Antipk. Ego sum qui sum,
alleluia : erui vos de servitute,
alleluia ; ac redemi in brachio
excelso, alleluia, alleluia.

Psalmi de Matutino Ferice IL
ut in Psalterio. 19. ^4)-.

y. Surrexit Dominus de
sepulcro.

R7. Qui pro nobis pependit in
ligno.

Lectiones de Scriptura occurr.

Te Deum laudamus. 117.

AD COMPLETORIUM.

Dicto Converte nos Deus etc.
(126.) <23> absolute dicuntur tres
P salmi Cum invocarem. 17. <4>.
In te Domine speravi. 18. <4>.
Ecce nunc. 19. <4>. et in fine
ultimi Psalmi additur Alleluia
seinel.

Deinde inchoatur Antiphona.
Haec dies.

Canticum. Nunc dimittis ser-
vum tuum. 126. <(23>.

Antiph. Haec dies quam fecit
Dominus, exultemus et laetemur

in ea.
Oratio.

Visita. 127. <23>.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Nonne
haec oportuit pati Christum, et
ita intrare in gloriam suam ?
alleluia, alleluia.

Psalmi de Laudibus Feria II *
ut in Psalterio. 23. <(5>.

Hymni et Versiculi loco dicitur
Versus sequens.

Haec dies quam fecit Domi
nus ; exultemus et laetemur in
ea.

Ad Benedictus Antipli. Dum
fabularentur, et secum quaere-
rent ; et ipse Jesus appropin-
quans ibat cum illis, alleluia.

INFRA HEBDOMADAM PASCffsE.

Oratio.

DEus qui solemnitate Pas-
chali, mundo remedia con-
tulisti, populum tuum, quae-
sumus, caelesti dono prosequere ;
ut et perfectam libertatem con-
sequi mereatur, et ad vitam
proficiat sempiternam : Per Do-
minum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Non dicitur Hymnus.

Antiph. Haec dies quam fecit
Dominus ; exultemus et laetemur
in ea.

Psalmi de Prima Ferice II. ut
in Psalterio. 2$ <^)>.

Finitd A ntiphona, continue
dicitur Dominus vobiscum. et
Oratio Domine Deus omnipo-
tens. cum sequentibus Precious,
ut in Communi per annum. 122.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Luc am. Cap. 24.

T N illo tempore : Duo ex Dis-
1 cipulis Jesu ibant ipsa die in
castellum, quod erat in spatio
stadiorum sexaginta ab Jerusa
lem, nomine Emmaus. Et reli-
qua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Horn. 23. in Evang.

AUdistis, fratres charissimi,
quia duobus discipulis am-
bulantibus in via, non quidem
credentibus, sed tamen de se
loquentibus, Dominus apparuit ;
sed eis speciem, quam recognos-
cerent, non ostendit. Hoc ergo
eratf foris Dominus in oculis
corporis, quod apud ipsos ageba-
COLBERT.

tur intus in oculis cordis. Ipsi
namque apud semetipsos intus,
et amabant, et dubitabant : eis
autem Dominus foris, et praesens
aderat, et quis esset non osten-
debat. De se igitur loquentibus
praesentiam exhibuit : sed de se
dubitantibus cognitionis suae
speciem abscondit. Verba qui
dem contulit ; duritiam intel-
lectus increpavit ; scripturae sa-
crae mysteria, quae de seipso
erant, aperuit : et tamen, quia
adhuc in eorum cordibus pere-
grinus erat a fide, ire se longius
finxit.

Nihil ergo simplex Veritas
perduplicitatem fecit : sed talem
se eis exhibuit in corpore, qualis
apud illos erat in mente. Pro-
bandi autem erant, si hi qui
eum etsi necdum ut Deum dili-
gerent, saltern ut peregrinum
amare potuissent. Sed quia esse
extranei a charitate non poter-
ant hi cum quibus Veritas grad-
iebatur, eum ad hospitium quasi
peregrinum vocant. Cur autem
dicimus, Vocant ; cum illic scrip-
turn sit : Et coegerunt eum ?
Ex quo nimirum exemplo colligi-
tur quia peregrini ad hospitium
non solum invitandi sunt, sed
etiam trahendi. Mensam igitur
ponunt; panes cibosqueofTerunt;
et Deum, quern in Scripturae
sacrae expositione non cogno-
verant, in panis fractione cog-
noscunt. Audiendo ergo prae-
cepta Dei, illuminati non sunt;
faciendo, illuminati sunt : quia
scriptum est; Non auditores
legis justi sunt apud Deum, sed
factores legis justificabuntur.
Qui ergo vult audita intelligere,
festinet ea quae jam audire

114

INFRA HEBDOMADAM PASCff^E.

potuit, opere implere. Ecce
Dominus non est cognitus dum
loqueretur, et dignatus est cog-
nosci dum pascitur.

AD TERTIAM, SEXTAM, ET

NONAM.

Non dicitur Hymnus.

AntipJi. Haec dies quam fecit
Dominus ; exultemus et laete-
mur in ea.

Psalmi de Tertia, Sexta, et
Nona FericB II. ut in Psalterio.

Non dicitur Versiculus ; sed
finitd Antiphond statim dicitur
Dominus vobiscum. et Oratio.
Deus qui solemnitate Paschali.
ut supra ad Laudes.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antipk. Dicite
discipulis ejus quia surrexit,
alleluia, alleluia, alleluia.

P salmi de Vesper is F erics
secundce, ut in Psalterio. 31.

Hymni et Versicuh loco dia-
tur sequens Versus. Haec dies
quam fecit Dominus; exultemus
et laetemur in ea.

Ad Magnificat Antiph. Et
coegerunt ilium dicentes : Mane
nobiscum ; quoniam advesperas-
cit, et inclinata est jam dies,
alleluia.

Oratio. Deus qui solemnitate,
ut supra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Ad Psalmos Antiph. Alle
luia, alleluia, alleluia, alleluia.

Psalmi de Completorio Feri<z
secundce, ut in Psalterio. 33.

Non dtcitur Hymnus neque
Versiculus.

Antiph. Haec dies quam fecit
Dominus ; exultemus et laete
mur in ea.

Canticum. Nuncdimittis. 126.

<23>; .

Ftnita Antiphond, continub
dicitur Dominus vobiscum. et
Oratio Visita. 127. <23)>.

Regina caeli laetare. 135. <(3O>.

Infra Hebdomadam Pasch&,
Officium fit ut in hac Feria II.
prater Psalmos, qui dicuntur
singulis diebus ut notatum est in
Psal<(te)>rio ; et prater alia qua-
dam, quce deinceps notabuntur.
FERIA TERTIA.
Duplex majus.
AD LAUDEG.

Ad Psalmos Antiph. Vobis
annuntiamus earn quae ad patres
nostros repromissio facta est ;
quoniam hanc Deus inplevit
filiis nostris, resuscitans Jesum
Christum Dominum nostrum,
alleluia.

Versus. Haec dies quam
fecit Dominus ; exultemus et
laetemur in ea.

Ad Benedictus Antiph. Pax
vobis : ego sum, alleluia ; nolite
timere, alleluia.

Oratio.

TP\Eus qui Ecclesiam tuam
*-^ novo semper fcetu multipli-
cas, concede famulis tuis ut
sacramentum vivendo teneant,
quod fide perceperunt : Per
Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 24.
T N illo tempore : Stetit Jesus
* in medio Discipulorum suo-

INFRA HEBDOMADAM PASCHAL.

rum,etdicit eis : Pax vobis : ego
sum ; nolite timere. Et reliqua.

Homilia S. Ambrosii Episcopi.
Lib. 10. Comment, in Lucam.

MIrum, quomodo se natura
corporea per impenetrabile
corpus infuderit, invisibili aditu,
visibili conspectu ; tangi facilis,
difficilis aestimari. Denique con-
turbati Discipuli aestimabant se
spiritum videre. Et ideo Domi-
nus, ut speciem nobis resurrec-
tionis ostenderet, Palpate, inquit,
et videte, quia spiritus carnem
et ossa non habet, sicut me
videtis habere. Non ergo per
incorpoream naturam, sed per
resurrection is corporeae qualita-
tem, impervia, usu clausa pene-
travit. Nam quod tangitur,
corpus est; quod palpatur corpus*
est. In corpore autem resurge-
mus. Seminatur enim corpus
animale, surgit corpus spiritale :
sed illud subtilius, hoc crassius,
ut pote adhuc terrenae labis
qualitate concretum. Nam,
quomodo non corpus ; in quo
manebant insignia vulnerum,
vestigia cicatricum, quae Domi-
nus palpanda obtulit? In quo
non solum fidem firmat,sed etiam
devotionem acuit, quod vulnera
suscepta pro riobis caelo inferre
maluit, abolere noluit ; ut Deo
Patri nostrae pretia libertatis
ostenderet. Talem sibi Pater
ad dexteram locat, trophaeum
nostrae salutis amplectens : tales
illic martyres nobis cicatricis
suae corona monstravit.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ecce
praecedit vos in Galilaeam ; ibi

eum videbitis, alleluia, alle
luia.

Versus. Haec dies etc.

Ad Magnificat Antiph. Ob.
tulerunt Discipuli Domino
partem piscis assi et favum
mellis : et cum manducasset
coram eis ; sumens reliquias,
dedit eis, alleluia.

FERIA QUARTA.
Duplex minus.
AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Deus
patrum nostrorum glorificavit
Filium suum Jesum, quern vos
tradidistis et negastis ante faciem
Pilati, judicante illo dimitti,
alleluia.

Versus. Haec dies etc.

Ad Benedictus Antiph. Mise-
runt rete ; et jam non valebant
illud trahere prae multitudine
piscium, alleluia.

Oratio.

"T^Eus qui nos resurrectionis
*-' Dominicae annua solemni-
tate laetificas, concede propitius,
ut per temporalia festa quae
agimus, pervenire ad gaudia
aeterna mereamur : Per eumdem
Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum, qui
tecum vivit et regnat in unitate
Spiritus sancti Deus per omnia
saecula saeculorum.
Resp. Amen.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 21.

T N illo tempore : Manifestavit
-I se iterum Jesus Discipulis
I 2

INPRA HEBDOMADAJU PASCH&.

ad mare Tiberiadis : manifestavit
autem sic. Erant simul Simon
Petrus, et Thomas qui dicitur
Didymus. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Homilia 24. in Evang.

LEctio sancti Evangelii, quae
modo in auribus vestris
lecta est, fratres mei, quaestione
animum pulsat, sed pulsatione
sua vim discretionis indicat
Quaeri etenim potest, cur Petrus,
qui piscator ante conversionem
fuit, post conversionem ad pis-
cationem rediit : et cum Veritas
dicat, Nemo mittans manum
suum ad aratrum, et aspiciens
retro, aptus est regno Dei ; cur
repetiit quod dereliquit ? Sed si
virtus discretionis inspicitur, cit-
ius videtur, quia nimirum nego-
tiumquodanteconversionemsine
peccato extitit, hoc etiam post
conversionem repetere culpa non
fuit. Nam piscatorem Petrum,
Matthaeum vero telonearium
scimus : et post conversionem
suam ad piscationem Petrus
rediit ; Matthaeus vero ad telonei
negotium non resedit : quia aliud
est victum per piscationem
quaerere, aliud autem telonei
lucris pecunias augere. Sunt
enim pleraque negotia, quae sine
peccatis exhiberi aut vix aut
nullatenus possunt. Quae ergo
ad peccatum implicant, ad haec
necesse est ut post conversionem
animus non recurrat. Quaeri
etiam potest, cur Discipulis in
mari laborantibus post resurrec-
tionem suam Dominus in litore
stetit, qui ante resurrectionem
suam coram Discipulis in flucti-
bus maris ambulavit ? Cujus rei

ratio festine cognoscitur, si ipsa
quae tune inerat, causa pensetur.
Quid enim mare, nisi praesens
saeculum designat, quod se
casuum tumultibus et undis vitae
corruptibilis illidit ? Quid per
soliditatem litoris, nisi ilia per-
petuitas quietisaeternae figuratur?
Quia igitur Discipuli adhuc
fluctibus mortalis vitae inerant, in
mari laborabant. Quia autem
Redemptor noster jam corrup-
tionem carnis excesserat, post
resurrectionem suam in litore
stabat.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Et
exierunt cito de monumento,
cum timore et gaudio magno,
currentes nuntiare Discipulis,
alleluia.

Versus. Haec dies etc.

Ad Magnificat Antiph. Hoc
jam tertio manifestatus est Jesus
Discipulis suis, cum resurrexisset
a mortuis, alleluia, alleluia,
alleluia.

FERIA QUINTA.
Semiduplex.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Respon-
dens Eunuchus, ait : Credo
filium Dei esse Jesum Christum.
Et jussit stare currum ; et
descenderunt uterque in aquam,
Philippus et Eunuchus ; et
baptizavit eum, alleluia.

Versus. Hxc dies etc.

Ad Benedictus Antiph. Sur-
gens Jesus mane prima Sabbati,
apparuit primo Marias Magda
lene, alleluia.

INFRA HEBDOMADAM PASCH/E.

117

Oratio.

DEus qui diversitatem gentium
in confessione tui nominis
adunasti, da ut renatis fonte
baptismatis una sit fides mentium
et pietas actionum : Per Domi-
num nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 20.

IN illo tempore : Maria stabat
ad monumentum foris, plo-
rans. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Homilia 25. in Evang.

MUlier quid ploras ? quern
quaeris? Interrogatur do-
loris causa, ut augeatur deside-
rium ; quatenus cum nominatur
quern quaereret, in amore ejus
ardentiiis sestuaret. Ilia existi-
mans quia hortulanus esset, dicit
ei ; Domine, si tu sustulisti eum.
Quid est, quod viso eo quern
hortulanum credidit, cui necdum
dixerat quern quserebat, ait :
Domine, si tu sustulisti eum ?
Quasi enim jam dixisset ex
cujus desiderio plangeret; eum
dicit quern non dixerat. Sed
vis amoris hoc agere solet in
animo, ut quern ipse semper
cogitat nullum alium ignorare
credat. Recte et haec mulier
quern quaerit non dicit ; et
tamen dicit, Si tu sustulisti
eum : quia alteri non putat
incognitum, quern sic ipsa
continuo plangit desiderio.

Maria, quia vocatur ex nomine,

recognoscit auctorem ; atque
eum protinus Rabboni, id est
magistrum, vocat : quia, et ipse
erat qui quaerebatur exterius, et
ipse qui earn interius ut quaereret
docebat. Jam vero ab Evan-
gelista non subditur quid mulier
fecit ; sed ex eo innuitur quod
audivit. Cui dicitur ; Noli me
tangere, nondum enim ascendi
ad Patrem meum. In his nam-
que verbis ostenditur quod Maria
amplecti voluit ejus vestigia
quem recognovit. Sed ei Magis-
ter dicit ; Noli me tangere. Cur
tangi non debeat, ratio quoque
additur, cum subinfertur, Non
dum enim ascendi ad Patrem
meum. In corde etenim nostro
tune Jesus ad Patrem ascendit,
cum aequalis creditur Patri.
Nam quisquis eum aequalem
Patri non credit, adhuc in ejus
pectore ad Patrem Dominus non
ascendit.

Vade ad fratres meos, et die
eis : Ascendo ad patrem meum,
et patrem vestrum ; Deum meum,
et Deum vestrum. Cum Meum
dicat et Vestrum, cur non com-
muniter dicit Nostrum ? Sed
distincte loquens, indicat quia
eundem patrem et Deum dis-
similiter habeat ipse quam nos.
Ascendo ad patrem meum, vide
licet per naturam ; et patrem
vestrum, per gratiam : ad Deum
meum, quia descendi ; ad Deum
vestrum, quia ascendi. Quiaenim
et ego homo Deus mihi est ; quia
vos ab errore liberati, Deus est
vobis. Distincte ergo mihi pater,
et Deus est ; quia quem ante
saecula Deum genuit, hominem
in fine sseculorum mecum
creavit.

iiS

INFRA HEBDOMADAM PASCH.-E.

AD VESPERAS.

A d Psalmos A n tiph. Vade ad
fratres meos, et die eis : Ascendo
ad patrem meum et patrem ves-
trum, Deum meum et Deum
vestrum, alleluia.

Versus. Haec dies etc.

A d Magnificat A ntiph. Venit
Maria Magdalene, annuntians
Discipulis, quia vidi Dominum,
alleluia.

FERIA SEXTA.

Semiduplex.
AD LAUDES.

A d Psalmos A ntiph. Christus
semel pro peccatis mortuus est,
Justus pro injustis ; ut nos offerret
Deo, mortificatus quidem carne,
vivificatus autem spiritu, alleluia.

Versus. Haec dies etc.

A d Benedictus A ntiph. Docete
omnes gentes, baptizantes eos in
nomine Patris et Filii et Spiritus
sancti, alleluia.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus,
qui paschale Sacramentum
in reconciliationis humanae
fcedere contulisti, da mentibus
nostris, ut quod professione
celebramus, imitemur effectu :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 28.

IN illo tempore : Undecim
Discipuli abierunt in Galilaeam
in montem ubi constituerat illis
Jesus. Et reliqua.

Homilia sancti Hieronymi
Presbyteri.

Lib. 4. Comment, in Matth.

IDOst resurrectionem Jesus in
* monte Galilaeae conspicitur,
ibique adoratur : licet quidam
dubitent, et dubitatio eorum
nostram augeat fidem. Tune
manifestius ostenditur Thomae ;
et latus lancea vulneratum, et
manus fixas demonstrat clavis.
Accedens Jesus locutus est eis,
dicens: Data est mihi omnis
potestas in caelo et in terra. I Hi
potestas data est, qui paulo ante
crucifixus, qui sepultus in tumulo,
qui mortuus jacuerat, qui postek
resurrexit. In caelo autem et in
terra potestas data est: ut qui
ante regnabat in caelo, per fidem
credentium regnet et in terris.
Euntes autem docete omnes
gentes, baptizantes eos in nomine
Patris et Filii et Spiritus sancti.
Primum docent omnes gentes,
deinde doctas intingunt aqua.
Non enim potest fieri, ut corpus
baptismi recipiat sacramentum,
nisi ante anima fidei susceperit
veritatem. Baptizantur autem
in nomine Patris et Filii et
Spiritus sancti ; ut quorum una
est divinitas, una sit largitio :
nomenque Trinitatis, unus Deus
est. Docentes eos servare omnia
quaecunque mandavi vobis. Ordo
precipuus. Jussit Apostolis, ut
primum docerent universas
gentes ; deinde fidei intingerent
sacramento ; et post fidem ac
baptisma, quae essent observanda
praeciperent. Ac ne putemus
levia esse quae jussa sunt et
pauca, addidit ; Omnia quaecum-
que mandavi vobis : ut quicum-

INFRA HEBDOMADAM PASCHsE.

119

que crediderint, qui in Trinitate
fuerint baptizati, omnia faciant
quae praecepta sunt. Et ecce ego
vobiscum sum usque ad con-
summationem saeculi. Qui usque
ad consummationem saeculi cum
discipulis se futurum esse pro-
mittit, et illos ostendit semper
esse victuros, et se nunquam a
credentibus recessurum.

AD VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ecce
ego vobiscum sum omnibus die-
bus usque ad consummationem
saeculi, alleluia.

Versus. Haec dies etc.

Ad Magnificat Antiph. Qui
crediderit et baptizatus fuerit,
salvus erit, alleluia.

SABBATO IN ALBIS.
Semiduplex.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Sicut
modo geniti infantes, rationabile
sine dolo lac concupiscite, ut in
eo crescatis in salutem, alleluia.

Versus. Haec dies etc.

Ad Benedictus Antiph. Cur-
rebant duo simul, et ille alius
discipulus praecucurrit citius
Petro, et venit primus ad
monumentum, alleluia.

Oratio.

^Oncede, quaesumus, omnipo-
^ tens Deus ; ut qui Festa
paschalia venerando egimus, per
haec contingere ad gaudia aeterna
mereamur : Per Dominum nos
trum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 20.

IN illo tempore : Una Sabbati
Maria Magdalene venit mane,
cum adhuc tenebrae essent, ad
monumentum. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae:

Homilia 22. in Evangelia.
T Ectio sancti Evangelii, quam
*-* modo, fratres, audistis, valde
in superficie historica est aperta :
sed ejus nobis sunt mysteria sub
brevitate requirenda. Maria
Magdalene, cum adhuc tenebrae
essent, venit ad monumentum.
Juxta historiam notatur hora :
juxta intellectum vero mysticum,
requirentis signatur intelligentia.
Maria enim auctorem omnium,
quern carne viderat mortuum,
quaerebat in monumento ; et
quia hunc minime invenit fura-
tum credidit. Adhuc ergo
erant tenebrae, cum venit ad
monumentum. Cucurrit citius,
discipulisque nuntiavit. Sed
illi prae ceteris cucurrerunt, qui
prae ceteris amaverunt ; videlicet
Petrus et Joannes. Currebant
autem duo simul : sed Joannes
praecucurrit citius Petro, et venit
prior ad monumentum ; et in-
gredi non praesumpsit. Venit
ergo posterior Petrus, et intravit.
Quid fratres, quid cursus iste
significat ? Numquid haec tarn
subtilis Evangelistae descriptio
a mysteriis vacare credenda est?
Minime. Neque enim se Joan
nes et praeisse, et non intrasse
diceret, si in ipsa sua trepidatione
mysterium defuisse credidisset.

DOMINICA IN ALB1S.

Quid ergo per Joannem, nisi
synagoga ; quid per Petrum, nisi
ecclesia designatur ? Nee mi-
rum esse videatur, quod per
juniorem synagoga, per seniorem
vero ecclesia signari perhibetuf :
quia etsi ad Dei cultum prior est
synagoga quam ecclesia Gen
tium ; ad usum tamen saeculi
prior est multitude Gentium
quam synagoga, Paulo attes-
tante, qui ait ; Quia non prius
quod spiritale est, sed quod
animale. Per seniorem ergo
Petrum significatur ecclesia
Gentium ; per juniorem vero
Joannem synagoga Judaeorum.
Currunt ambo simul : quia ab
ortus sui tempore usque occasum,
pari et communi via, etsi non
pari et communi sensu, gentilitas
cum synagoga cucurrit. Venit
synagoga prior ad monumentum,
sed minime intravit : quia Legis
quidem mandata percepit, pro-
phetias de incarnatione ac pas-
sione dominica audivit ; sed
credere in mortuum noluit : vidit
enim Joannes posita linteamina ;
non tamen introivit. Venit au-
tem Simon Petrus sequens eum,
et introivit in monumentum :
quia secuta posterior ecclesia
gentium mediatorem Dei et
hominum, hominem Jesum
Christum, et cognovit carne
mortuum, et viventem credidit
Deum.

DOMINICA IN ALBIS.

Duplex majus.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Alleluia,
alleluia, alleluia, alleluia.

P salmi de Vesperis Sabbati ut
in Psalter io. in. <il>.

Hymnus. Ad regias, ut in
Communi Paschali. 1 34. <JO^>.

y. Mane nobiscum Domine ;

ty. Quoniam advesperascit.

Ad Magnificat Antiph.
Thomas non erat cum eis quan-
do venit Jesus : dixerunt ergo ei,
Vidimus Dominum, alleluia.

Oratio. Praesta, quaesumus.
ut infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM

et cceteras Horas, Psalmi de
Dominica, ut in Psalterio ; reli-
qua omnia ut in Communi Pas
chali, (133.) <(28> prceter ea qu<z
sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Post
dies octo januis clausis ingressus
Dominus dixit Discipulis : Pax
vobis, alleluia.

Oratio.

TDRaesta, quaesumus, omnipo-
* tens Deus, ut qui paschalia
Festa peregimus, haec, te lar-
giente, moribus et vita teneamus :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 20.

TN illo tempore: Cum esset
* sero die ilia, una Sabbatorum,
et fores essent clausae ubi erant
Discipuli congregati propter

DOMINICA IN ALB IS.

121

metum Judseorum ; venit Jesus,
et stetit in medio, et dixit eis :
Pax vobis. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Horn ilia 26 in Evang.

JDRima lectionis hujus Evan-
* gelicae quaestio animum pul-
sat : quomodo post resurrec-
tionem corpus dominicum verum
fuit, quod clausis januis ad Dis-
cipulos ingredi potuit. Sed sci-
endum nobis est, quod divina
operatic, si ratione comprehen-
ditur, non est admirabilis ; nee
fides habet meritum, cui humana
ratio praebet experimentum,
Sed haec ipsa nostri Redemptoris
opera, quae ex semetipsis com-
prehendi nequaquam possunt, ex
alia ejus operatione pensanda
sunt : ut rebus mirabilibus fidem
prsebeant facta mirabiliora. Illud
enim corpus Domini intravit ad
Discipulos clausis januis, quod
videlicet ad humanos oculos per
nativitatem suam clauso exiit
utero Virginis. Quid ergo mirum,
si clausis januis post resurrection-
em suam in aeternumjam victurus
intravit ; qui moriturus veniens,
non aperto utero Virginis exivit ?
Sed quia ad illud corpus quod
videri poterat, fides intuentium
dubitabat ; ostendit eis protinus
manus et latus ; palpandam car-
nem praebuit, quam clausis januis
introduxit. Qua in re duo mira,
et juxta humanam rationem sibi
valde contraria, ostendit ; dum
post resurrectionem suam cor
pus suum incorruptibile, et tamen
palpabile, demonstravit. Nam
et corrumpi necesse est, quod
palpatur ; et palpari non potest,

quod non corrumpitur. Sed
miro modo atque inaestimabili,
Redemptor noster et incorrup
tibile post resurrectionem et
palpabile corpus exhibuit : ut
monstrando incorruptibile, in-
vitaret ad praemium ; et prae-
bendo palpabile, firmaret ad
fidem. Et incorruptibilem se
ergo, et palpabilem se demon
stravit : ut profecto esse post
resurrectionem ostenderet corpus
suum, et ejusdem naturae, et
alterius gloriae. Dixit eis : Pax
vobis ; sicut misit me Pater, et
ego mitto vos : id est, sicut misit
me Pater Deus Deum, et ego
mitto vos homo homines. Pater
Filium misit, qui hunc pro re-
demptione generis humani incar-
nari constituit : quem videlicet
in mundum venire ad passionem
voluit ; sed tamen amavit eum,
quem ad passionem misit. Elec-
tos vero Apostolos Dominus non
ad mundi gaudia ; sed sicut ipse
missus est, ad passiones in mun
dum mittit. Quia ergo, et Filius
amatur a Patre, et tamen ad
passionem mittitur ; ita et Dis-
cipuli a Domino amantur, qui
tamen ad passionem mittuntur
in mundum. Itaque recte dici-
tur : Sicut misit me Pater, et
ego mitto vos : id est, ea vos
charitate diligo, cum inter scan-
dala persecutorum mitto, qua me
charitate Pater diligit, quem
venire ad tolerandas passiones
fecit.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Vide
manus meas ; et affer manum
tuam, et mitte in latus meum,
alleluia.

122

DOMINICA SECUNDA POST PASCHA.

IN FERIIS TEMPORIS
Paschalis Officium fit ut
notatum est in Communi Paschali
( r 33-) <28> cum Oratione
Dominica immediate pracedentis.

DOMINICA II. POST
PASCHA.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalvtos, Hym-
nus, et Verstculus, ut in Com
muni Paschali. 133. <(3O>.

Psalmi de Vesperis Sabbati
ut in Psalterio. 1 1 1. <(i i)>.

Ad Magnificat A ntiph. Bonus
pastor animam suam dat pro
ovibus suis, alleluia.

Oratio. Deus qui in Filii. ut
infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

AD MATUTINUM

et cateras Horas, Psalmi de
Dominica, ut in Psalterio ;
reliqua omnia ut in Communi
Paschali (133.) <28> prater ea
qua sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ego
sum pastor bonus, et cognosce
oves meas, et cognoscunt me
meae, alleluia.

Oratio.

"T^Eus, qui in Filii tui humili-
*-' tate jacentem mundum
erexisti, fidelibus tuis perpetuam
concede laetitiam ; ut quos per-
petuae mortis eripuisti casibus,

gaudiis facias sempiternis per-
frui, Per eundem Dominum
nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 10.

T N illo tempore : Dixit Jesus'
1 Pharisaeis : Ego sum pastor
bonus : bonus pastor animam
suam dat pro ovibus suis. Et
reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papas.
Homil. 14. in Evang.

A Udistis, fratres charissimi,
** ex lectione evangelica
eruditionem vestram ; audistis
et periculum nostrum. Ecce
enim is qui non ex accidenti
dono sed essentialiter bonus est,
dicit, Ego sum pastor bonus :
atque ejusdem bonitatis formam
quam nos imitemur, adjungit,
dicens ; Bonus pastor animam
suam ponit pro ovibus suis.
Fecit quod monuit ; ostendit
quod jussit : bonus pastor pro
ovibus suis animam suam posuit ;
ut in sacramento nostro corpus
suum et sanguinem verteret, et
oves quas redemerat, carnis suae
alimento satiaret. Ostensa nobis
est igitur de contemptu mortis
via, quam sequamur; apposita
est forma, cui imprimamur.
Primum nobis est, exteriora
nostra misericorditer ovibus ejus
impendere : postremum vero, si
necesse sit, etiam vitam nostram
pro eisdem ovibus ministrare.
A primo autem hoc minimo
pervenitur ad postremum majus.
Sed cum incomparabiliter longe

DOMINICA TERTIA POST PASCHA.

123

sit melior anima qua vivimus,
terrena substantial quam exterius
possidemus ; qui non dat pro
ovibus substantiam suam.quando
pro his daturus est animam
suam ? Et sunt nonnulli, qui
dum plus terrenam substantiam,
quam oves diligunt, merito
nomen pastoris perdunt : de
quibus protinus subditur ; Mer-
cenarius autem, et qui non est
pastor, cujus non sunt oves
propriae, videt lupum venientem,
et dimittit oves, et fugit Non
pastor, sed mercenarius vocatur,
qui non pro amore intimo oves
dominicas, sed ad temporales
mercedes pascit : mercenarius
quippe est, qui locum quidem
pastoris tenet, sed lucra ani-
marum non quaerit, terrenis
commodis inhiat, honore prae-
lationis gaudet, temporalibus
lucris pascitur, impensa sibi
ab hominibus reverentia laetatur.

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Alias
oves habeo, quae non sunt ex
hoc ovili : et illas oportet me
adducere, et vocem meam
audient : et fiet unum ovile, et
unus pastor.

DOMINICA III. POST
PASCHA.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalmos, Hym-
nus, et Versiculus, ut in Communi
Paschali. 133. <3o>.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalter io. 1 1 1. .

Ad Magnificat Antiph. Adhuc

modicum, et mundus me jam
non videt : vos autem videtis
me ; quia ego vivo, et vos vivetis,
alleluia.

Oratio. Deus qui errantibus,
ut infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Comm. per
annum.

AD MATUTINUM

et cceteras horas, Psalmi de
Dominica, ut in Psalterio ; reli-
qua omnia ut in Communi
Paschali (133.) <28> prater ea
quce sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Modi
cum, et jam non videbitis me ;
et iterum modicum, et videbitis
me : quia vado ad Patrem,
alleluia, alleluia.

Oratio.

us qui errantibus, ut in
viam possint redire justitiae,
veritatis tuae lumen ostendis, da
cunctis, qui Christiana profes-
sione censentur, et ilia respuere
quae huic inimica sunt nomini,
et ea quae sunt apta, sectari :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 16.

T N illo tempore : Dixit Jesus
-1 Discipulis suis : Modicum, et
jam non videbitis me ; et iterum
modicum, et videbitis me : quia
vado ad Patrem. Et reliqua.

I2 4

DOMINICA QUARTA POST PASCHA.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 101. in Joann.

TV /T Odicum est hoc totum spa-
** tium, quod praesens pervo-
lat saeculum. Unde dicit idem
ipse Evangelista in Epistola sua ;
Novissima hora est. Ideo nam-
que addidit, Quia vado ad Pa-
trem : quod ad priorem senten-
tiam referendum est, ubi ait,
Modicum, et jam non videbitis
me ; non ad posteriorem ubi ait,
Et iterum modicum et videbitis
me. Eundo quippe ad Patrem,
facturus erat ut eum non vide-
rent. Ac per hoc non ideo
dictum est, quia fuerat mori-
turus, et donee resurgeret, ab
eorum aspectibusrecessurus; sed
quod esset iturus ad Patrem :
quod fecit posteaquam resur-
rexit, et cum eis per quadraginta
dies conversatus, ascendit in
caelum. Illis ergo ait : Modicum,
et jam non videbitis me ; qui
eum corporaliter tune videbant :
quia iturus erat ad Patrem ; et
eum deinceps mortalem visuri
non erant, qualem, cum ista
loqueretur, videbant. Quod vero
addidit, Et iterum modicum et
videbitis me ; universae promisit
Ecclesiae ; sicut universae promi
sit, Ecce ego vobiscum sum
usque ad consummationem sae-
culi. Non tardat Dominus pro-
missum. Modicum, et videbi-
mus eum : ubi jam nihil roge-
mus, nihil interrogemus ; quia
nihil desiderandum remanebit,
nihil quaerendum latebit. Hoc
modicum longum nobis vide-
tur, quoniam adhuc agitur ;
cum finitum fuerit, tune sen-

tiemus quam modicum fuerit.
Non ergo sit gaudium nostrum
quale habet mundus, de quo
dictum est, Mundus autem gau-
debit. Nee tamen in hujus
desiderii parturitione sine gaudio
tristes simus ; sed, sicut ait
Apostolus, Spe gaudentes, in
tribulatione patientes : quia et
ipsa parturiens cui comparati su-
mus, plus gaudet de mox futura
prole, quam tristis est de pras-
senti dolore.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Mun
dus gaudebit ; vos autem
contristabimini : sed tristitia
vestra vertetur in gaudium,
alleluia.

DOMINICA IV. POST
PASCHA.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalmos, Hym-
nus, et Versiculus, ut in Com-
muni Paschali. (133.) <28>.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalter io. ( 1 1 1 .) < 1 1>.

Ad Magnificat A ntiph. Nunc
vado ad eum qui misit me,
alleluia, alleluia.

Oratio. Deus qui fidelium.
ut infra ad Laudes.

AD MATUTINUM
et cat eras Horas, Psalmi de
Dominica, ut in Psalterio; reliqua
oninia, ut in Communi Paschali,
( I 33-) ^ 2 8)> prater ea qua;
seqwmtur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ex-
pedit vobis, ut ego vadam : si

DOMINICA QUART A POST PASCHA.

125

enim non abiero, Paracletus non
veniet ad vos ; si autem abiero,
mittam eum ad vos, alleluia.

Oratio.

DEus, qui fidelium mentes
unius efficis voluntatis, da
populis tuis id amare quod
praecipis, id desiderare quod
promittis ; ut inter mundanas
varietates, ibi nostra fixa sint
corda, ubi vera sunt gaudia :
Per Dominum nostrum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 16.

IN illo tempore : Dixit Jesus
Discipulis suis : Vado ad
eum qui misit me ; et nemo ex
vobis interrogat me, Quo vadis ?
Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 94. in foann.

QUia haec locutus sum vobis,
inquit, tristitia implevit
cor vestrum. Videbat utique
quid sua ilia verba in eorum
cordibus agerent : spiritalem
quippe nondum interius habentes
consolationem, quam per
Spiritum sanctum fuerant
habituri, id quod exterius in
Christo videbant, amittere
metuebant. Et quia se amis-
suros esse ilium vera denunci-
antem, dubitare non poterant ;
contristabatur humanus affec-
tus, quia carnalis desolabatur
aspectus. Noverat autem ille
quid eis potius expediret : quia
visus interior ipse est utique

melior, quo eos consolaturus
fuerat Spiritus sanctus ; non
cernentium corporibus ingesturus
corpus humanum, sed seipsum
credentium pectoribus infusurus.
Adjungit : Sed ego veritatem
dico vobis ; expedit vobis ut
ego vadam : si enim non abiero,
Paracletus non veniet ad vos ;
si autem abiero, mittam eum
ad vos. Tanquam diceret : Ex
pedit vobis ut haec forma servi
auferatur a vobis. Caro quidem
factum Verbum habito in vobis :
sed nolo me carnaliter adhuc
diligatis ; et isto lacte contenti,
semper infantes esse cupiatis.
Expedit vobis ut ego vadam :
si enim non abiero, Paracletus
non veniet ad vos. Si alimenta
tenera, quibus vos alui, non
subtraxero ; solidum cibum
non esurietis : si carni carnaliter
haeseritis, capaces Spiritus non
eritis. Nam quid est : Si non
abiero, Paracletus non veniet ad
vos ; si autem abiero, mittam
eum ad vos? Numquid hie
positus, eum non poterat
mittere ? Quis hoc dixerit ?
Neque enim ubi ille erat, iste
inde recesserat ; et sic venerat a
Patre, ut non maneret in Patre.
Postremo, quomodo eum etiam
hie constitutus non poterat
mittere, quern scimus super eum
baptizatum venisse atque man-
sisse ; imo vero a quo scimus
eum numquam separabilem
fuisse ? Quid est ergo : Si non
abiero, Paracletus non veniet ad
vos ? nisi, Non potestis capere
Spiritum, quamdiu secundum
carnem persistitis nosse Chris
tum. Unde ille qui jam acce-
perat Spiritum ; Etsi noveramus,

126

DOMINICA QUINT A POST PASCHA.

inquit, secundum carnem Chris
tum, sed nunc jam non novimus.
Etiam ipsam quippe carnem
Christi non secundum carnem
novit, qui Verbum carnem
factum spiritaliter novit. Hoc
nimirum significare voluit
Magister bonus, dicendo : Si
enim non abiero, Paracletus non
veniet ad vos ; si autem abiero,
mittam eum ad vos. Christo
autem discedente corporaliter,
non solum Spiritus sanctus, sed
et Pater et Filius, illis affuit
spiritaliter.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Cum
venerit Paracletus ; arguet
mundum de peccato, et de
justitia, et de judicio, alleluia.

DOMINICA V. POST
PASCHA.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Antiphona ad Psalmos, Hym-
nus, et Versiculus, ut in Com-
muni Paschali. 133. <(28^>.

P salmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalterio. ill. <n)>.

Ad Magnificat Antiph. Si
quid petieritis Patrem in nomine
meo, dabit vobis, alleluia.

Oratio. Deus a quo bona.
ut infra ad Laudes.

AD MATUTINUM

et cater as floras, P salmi de
Dominica, lit in Psalterio; re-
liqua omnia ut in Communi
Paschali, (133.) <2&> pr ester ea
qua sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Usque
modo non petistis quidquam in
nomine meo: petite, et accipietis ;
ut gaudium vestrum sit plenum,
alleluia.

Oratio.

us a quo bona cuncta pro-
cedunt, largire supplicibus
tuis, ut cogitemus, te inspirante,
quae recta sunt, et, te gubernante,
eadem faciamus : Per Dominum
nostrum Jesum Christum Filium
tuum, qui tecum vivit etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun
dum Joannem. Cap. 16.

T N illo tempore : Dixit Jesus
* Discipulis suis : Amen, amen
dico vobis, si quid petieritis
Patrem in nomine meo, dabit
vobis. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tractatu 102. in loannem.

T^Omini verba nunc ista trac-
*-J tanda sunt. Amen, amen
dico vobis, si quid petieritis
Patrem in nomine meo, dabit
vobis. Jam dictum est in supe-
rioribus hujus dominici sermonis
partibus, propter eos qui non-
nulla petunt a Patre in Christi
nomine, nee accipiunt ; non peti
in nomine Salvatoris, quidquid
petitur contra rationem salutis.
Non enim sonum literarum ac
syllabarum ; sed quod sonus ipse
significat, et quod eo sono recte
ac veraciter intelligitur, hoc
accipiendus est dicere, cum

FERIA SECUNDA ROGATIONUM.

127

dicit, In nomine meo. Unde
qui hoc sentit de Christo quod
non est de unico Dei Filio sen-
tiendum, non petit in ejus
nomine, etiamsi non taceat
literis ac syllabis Christum :
quoniam in ejus nomine petit,
quern cogitat cum petit. Qui
vero quod est de illo sentiendum,
sentit ; ipse in ejus nomine petit:
et accipit quod petit, si non
contra suam salutem sempi-
ternam petit Accipit autem
quando debet accipere. Quaedam
enim non negantur : sed ut con-
gruo dentur tempore, differuntur.
Ita sane intelligendum est quod
ait, Dabit vobis ; ut ea beneficia
significata sciantur his verbis,
quae proprie ad eos pertinent qui
petunt. Exaudiuntur quippe
omnes sancti pro seipsis ; non
autem pro omnibus exaudiuntur,
vel amicis, vel inimicis suis, vel
quibuslibet aliis : quia non ut-
cumque dictum est, Dabit ; sed
Dabit vobis. Usque modo, in-
quit, non petistis quidquam in
nomine meo: petite, et accipietis ;
ut gaudium vestrum sit plenum.
Hoc, quod dicit, gaudium ple
num, profecto non carnale, sed
spiritale gaudium est : et quando
tantum erit, ut aliquid ei jam non
sit addendum ; proculdubio tune
erit plenum. Quidquid ergo
petitur, quod pertineat ad hoc
gaudium consequendum ; hoc
est in nomine Christi petendum,
si divinam intelligimus gratiam,
si vere beatam poscimus vitam.
Quicquid autem aliud petitur,
nihil petitur : non quia nulla
omnino res est ; sed quia in
tantae rei comparatione quicquid
aliud concupiscitur, nihil est

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Venit
hora cum jam non in proverbiis
loquar vobis, sed palam de Patre
annuntiabo vobis, alleluia.

FERIA SECUNDA
in Rogationibus.
Simplex.

Omnia ut in Communi Pas-
chali, (133.) <^28^> prceter ea qua
sequuntur.

AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Petite,
et accipietis ; quaerite, et in-
venietis ; pulsate, et aperietur
vobis, alleluia.

Oratio.

"DRaesta, quaesumus, omnipo-
- tens Deus, ut qui in afflic-
tione nostra de tua pietate con-
fidimus, contra adversa omnia
tua semper protectione muni-
amur : Per Dominum nostrum
etc.

Hac Oratio dicitur etiam ad
Tertiam, Sextant, et Nonam : ad
Vesperas autem dicitur Oratio
Dominicce prcecedentis. Deus a
quo bona. 269. \I26)>.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. n.

IN illo tempore : Ait Jesus ad
Discipulos suos : Quis ves
trum habebit amicum, et ibit ad
ilium media nocte, et dicet illi ;
Amice, commoda mihi tres
panes ? Et reliqua.

128

PER I A SECUNDA ROGATIONUM.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Epistola ad Probain. 121.

QUi novit bona data dare filiis
suis, petere nos, et quaerere,
et pulsare compellit. Quod
quare faciat qui novit quid nobis
necessarium sit priusquam peta-
mus ab eo, movere animum
potest ; nisi intelligamus quod
Dominus et Deus noster non
voluntatem nostram sibi velit
innotescere, quam non potest
ignorare ; sed exerceri in oratio-
nibus desiderium nostrum, quo
possimus capere quod praeparat
dare. Illud enim valde magnum
est ; sed nos ad accipiendum
parvi et angusti sumus. Ideo
nobis dicitur, Dilatamini. Tanto
quippe illud quod valde magnum
est, (quod nee oculus vidit, quia
non est color ; nee auris audivit,
quia non est sonus ; nee in cor
hominis ascendit, quia cor
hominis illuc debet ascendere:)
sumemus capacius ; quanto id et
fidelius credimus, et speramus
firmius, et desideramus ardentius.
In ipsa ergo fide, et spe, et
charitate, continuato desiderio
semper oramus. Sed ideo per
certa intervalla horarum etiam
verbis oramus Deum, ut illis
rerum signis nosipsos admonea-
mus ; quantumque in hoc
desiderio profecerimus, nobis-
ipsis innotescamus ; et ad hoc
agendum, nosipsos acrius ex-
citemus. Dignior enim sequetur
effectus, quern ferventior prae-
cedit affectus. Ac per hoc, et
quod ait Apostolus, Sine inter-
missione orate; quid aliud est,
quam, Beatam vitam, quae nulla

nisi asterna est, ab eo qui earn
solus dare potest, sine inter-
missione desiderate ? Semper
ergo hanc a Domino Deo
desideremus, et oremus semper.
Sed ideo ab aliis curis atque
negotiis, quibus ipsum desi
derium quodammodo tepescit,
certis horis ad negotium orandi
mentem revocamus, verbis ora-
tionis nosipsos admonentes, in
id quod desideramus, intendere ;
ne, quod tepescere cceperat,
omnino frigescat et penitus
extinguatur, nisi crebrius in-
flammetur.

Neque enim, ut nonnulli
putant, hoc, est orare in multi-
loquio, si diutius immoretur.
Aliud est sermo multus, aliud
diuturnus affectus. Nam et de
ipso Domino scriptum est quod
pernoctaverit in orando, et quod
prolixius oraverit : ubi, quid
aliud quam nobis praebebat
exemplum, in tempore precator
opportunus, cum Patre exauditor
aeternus ? Dicuntur fratres in
^Egypto crebras quidem habere
orationes, sed eas tamen brevis-
simas, et raptim quodammodo
jaculatas ; ne ilia vigilanter
erecta, quae oranti plurimum
necessaria est, per productiores
moras evanescat atque hebetetur
intentio. Ac per hoc etiam ipsi
satis ostendunt, hanc intentio-
nem, sicut non est obtundenda,
si perdu rare non potest ; ita, si
perduraverit, non cito esse
rumpendam. Absit enim ab
oratione multa locutio ; sed non
desit multa precatio, si fervens
perseverat intentio. Nam mul-
tum loqui, est, in orando, rem
necessariam superfluis agere

IN VIGILIA ASCENSIONIS.

129

verbis : multum autem precari,
est, ad eum quern precamur,
diuturna et pia cordis excitatione
pulsare. Nam plerumque hoc
negotium plus gemitibus, quam
sermonibus agitur ; plus fletu,
quam affatu.

FERIA QUARTA.

IN VIGILIA ASCENSIONIS.

Simplex,

Omnia ut in Communi Pas-
cJiali (133.) <2 < $y prater ea qua
sequuntur.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ego
te clarificavi super terram ; opus
consummavi quod dedisti mihi
ut faciam : et nunc clarifica me
Pater apud temetipsum claritate
quam habui priusquam mundus
esset apud te, alleluia.

Oratio, Deus, a quo bona.
269.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 17.

T N illo tempore : Sublevatis
* Jesus oculis in caelum, dixit :
Pater venit hora ; clarifica filium
tuum. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 104. in loannem.

TDOterat Dominus noster uni-
- genitus et coaeternus Patri,
in forma servi et ex forma servi,
si hoc opus esset, orare silentio :
sed ita se Patri exhibere voluit
precatorem, ut meminisset nos
trum se esse doctorem. Proinde
COLBERT.

earn quam fecit orationem pro
nobis, notam fecit et nobis :
quoniam tanti magistri non
solum ad ipsos sermocinatio, sed
etiam ipsius pro ipsis ad Patrem
oratio, discipulorum est aedifica-
tio : et si illorum, qui haec dicta
aderant audituri ; profecto et
nostra, qui fueramus conscripta
lecturi. Quapropter hoc quod
ait, Pater venit hora, clarifica
Filium tuum ; ostendit, omne
tempus, et quid, et quando
faceret, vel fieri sineret, ab illo
esse dispositum qui tempori
subditus non est : quoniam quae
futura erant per singula tempora,
in Dei sapientia causas effici-
entes habent, in qua nulla sunt
tempora. Non ergo credatur
haec hora fato urgente venisse,
sed Deo potius ordinante : nee
siderea necessitas Christi con-
texuit passionem ; absit enim ut
sidera mori cogerent siderum
conditorem. Clarificatum a
Patre Filium nonnulli accipiunt
in hoc, quod ei non pepercit, sed
pro nobis omnibus tradidit eum.
Sed si passione clarificatus dici-
tur, quanto magis resurrectione ?
Nam in passione magis ejus
humilitas, quam claritas com-
mendatur, Apostolo attestante,
qui dicit : Humiliavit semetip-
sum, factus obediens usque ad
mortem, mortem autem crucis.
Deinde sequitur, et de ejus clari-
ficatione jam dicit : Propter quod
et Deus ilium exaltavit, et dona-
vit ei nomen, quod est super
omnenomen ; utin nomine Jesu
omne genu flectatur, caelestium,
terrestrium, et infernorum ; et
omnis lingua confiteatur quia
Dominus Jesus Christus in gloria
K

130

IN ASCENSIONS DOMINI.

est Dei Patris. Haec est glorifi- quae ab ejus resurrectione sump-
catio Domini nostri Jesu Christi, sit exordium.

IN ASCENSIONS DOMINI.

SOLEMNE MAI VS.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Attollite
portas principes vestras, et eleva-
mini portae aeternales ; et introi-
bit Rex gloriae, alleluia.

Hymnus.

TT^Terne Rex altissime,
**-' Redemptor et fidelium,
Quo mors soluta deperit,
Datur triumphus gratiae.

Dum scandis ad dextram Patris,
Tibi potestas omnium
Collata, Jesu, caelitus,
Quae non erat humanitus.

Ut trina rerum machina,
Ccelestium, terrestrium,
Et inferorum condita,
Flectat genu jam subdita.

Tremunt videntes Angeli
Versa vice mortalium :
Culpat caro, purgat caro,
Regnat Deus, Dei caro.

Tu Christe nostrum gaudium,
Manens olympo praemium,
Mundi regis qui fabricam,
Mundana vincens gaudia.

Hinc te precantes quaesumus,
Ignosce culpis omnibus,
Et corda sursum subleva
Ad te superna gratia.

Ut cum repente coeperis
Clarere nube judicis,
Pcenas repellas debitas,
Reddas coronas perditas.

Gloria tibi Domine,
Qui scandis super sidera,
Cum Patre et sancto Spiritu,
In sempiterna saecula. Amen.

y. Ascendit Deus in jubila-
tione ;

R 7 . Et Dominus in voce tubae.

Ad Magnificat Antiph. Exivi
a Patre, et veni in mundum :
iterum relinquo mundum, et vado
ad Patrem, alleluia.

Oratio. Concede, ut infra ad
Laudes.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

In fine Officii dicitur Anti-
phona Regina caeli. ut in Com
muni Paschali. 135. <jo)>.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Alleluia, Chris
tum Dominum ascendentem in
caelum, venite, adoremus, alle
luia.

Hymnus. yEterne. ut siipra ad
Vesperas.

Antiph. Omnis lingua con-
fiteatur quia Dominus Jesus
Christus in gloria est Dei Patris,
alleluia.

y. Ascendit Deus in jubila-
tione ;

R?. Et Dominus in voce tubae.

Te Deum laudamus. 117.
<J5>.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Cum in-
tuerentur in caelum euntem ilium,

IN ASCENSIONE DOMINI.

'3'

ecce duo viri astiterunt juxta il-
los in vestibus albis, alleluia.

Hyinnus. S. Ambrosii.

JEsu nostra redemptio,
Amor, et desiderium,
Deus creator omnium,
Homo in fine temporum.
Ouae te vicit dementia,
Ut ferres nostra crimina,
Crudelem mortem patiens
Ut nos a morte tolleres ;
Inferni claustra penetrans,
Tuos captivos redimens,
Victor triumpho nobili
Ad dextram Patris residens.
Ipsa te cogat pietas,
Ut mala nostra superes
Parcendo ; et voti compotes
Nos tuo vultu saties.
Tu esto nostrum gaudium,
Qui es futurus praemium :
Sit nostra in te gloria,
Per cuncta semper saecula.

Amen.

y. Dominus in cselo
ty. Paravit sedem suam.
Ad Benedictus Antiph. As-
cendo ad Patrem meum, et Pa-
trem vestrum ; Deum meum, et
Deum vestrum, alleluia.

Oratio.

/^Oncede, quaesumus, omnipo-
^^ tens Deus, ut qui hodierna
die Unigenitum tuum, Redemp-
torem nostrum, ad caelos ascen-
disse credimus, ipsi quoque
mente in caelestibus habitemus :
Per eumdem Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM. *

Antiph. Viri Galilaei, quid
aspicitis in caelum ? hie Jesus,
qui assumptus est a vobis in cae
lum, sic veniet, alleluia.

Lectio de Homilia.

Lectio Sancti Evangelii secua-
dum Marcum. Cap. 16.

T N illo tempore : Recumbentf-
-*- bus undecim Discipulis, ap-
paruit Jesus ; et exprobravit in-
credulitatem eorum et duritiam
cordis, quia iis qui viderant eum
resurrexisse, non crediderunt.
Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.
Homilia 29. in Evang.

QUod resurrectionem Domini-
^ cam Discipuli tarde credide
runt, non tarn illorum infirmitas,
quam nostra, ut ita dicam, futura
firmitas fuit. Ipsa namque
resurrectio illis dubitantibus per
multa argumenta monstrata est ;
quae dum nos legentes agnosci-
mus, quid aliud quam de illorum
dubitatione solidamur? Minus
enim mihi Maria Magdalene
praestitit, quae citius credidit ;
quam Thomas, qui diu dubitavit.
Ille etenim dubitando, vulnerum
cicatrices tetigit, et de nostro
pectore dubitationis vulnus
amputavit. Ad insinuandam
quoque veritatem Dominicae
resurrectionis, notandum nobis
est quid Lucas referat, dicens ;
Convescens praecepit eis ab Jer-
osolymis ne discederent. Et
post pauca ; Videntibus illis
elevatus est, et nubes suscepit
eum ab oculis eorum. Notate
verba ; signate mysteria. Con
vescens : elevatus est. Comedit,
et ascendit ; ut videlicet per
effectum comestionis, veritas
patesceret carnis. Marcus vero,
priusquam caelum Dominus as-
cendat, eum de cordis atque
K 2

132

DOMINICA INFRA OCTAVAM ASCENSIONIS.

infidelitatis duritia increpasse
Discipulos memorat. Qua in re
quid considerandum est, nisi
quod idcirco Dominus tune
Discipulos increpavit, cum eos
'Corporaliter reliquit ; ut verba,
quae recedens diceret, in cordibus
audientium arctius impressa re-
manerent ?

Sed hoc nobis magnopere,
fratres charissimi, in hac
solemnitate pensandum est, quia
deletum est hodierna die chiro-
graphum damnationis nostrae,
mutata est sententia corruptionis
nostrae. Ilia enim natura cui
dictum est Terra es et in terram
ibis, hodie in caelum ivit. De
hac solemnitate per Psalmistam
dicitur : Elevata est magnifi-
centia tua super caelos. De hac
rursus ait : Ascendit Deus in
jubilatione, et Dominus in voce
tubae. De hac iterum dicit :
Ascendens in altum captivam
duxit captivitatem, dedit dona
hominibus. Ascendens quippe
in altum, captivam duxit captivi
tatem ; quia corruptionem nos-
tram, virtute suae incorruptionis
absorbuit

AD TERTIAM.

Antiph. Elevatis manibus,
benedixit eis ; et ferebatur in
caelum, alleluia.

y. Ascendit Deus in jubila
tione ;

R?. Et Dominus in voce tubae.

AD SEXTAM.

Antiph, Videntibus illis eleva-
tus est ; et nubes suscepit eum
ab oculis eorum, alleluia.

y. Ascendens Christus in
altum,

R?. Captivam duxit captivi
tatem.

AD NONAM.

Antiph. Exaltate Regem re-
gum, et hymnum dicite Deo,
alleluia.

y. Ascendo ad Patrem meum,
et Patrem vestrum ;

R?. Deum meum, et Deum
vestrum.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Assump-
tus est in caelum, et sedet a dex-
tris Dei, alleluia.

Hymnus. Sterne, ut in primis
Vesperis.

y. Dominus in caelo

R?. Paravit sedem suam.

A d Magn ificat A n tiph. O Rex
gloriae, Domine virtutum, qui
triumphator hodie super omnes
caelos ascendisti, ne derelinquas
nos orphanos ; sed mitte pro-
missum Patris in nos Spiritum
veritatis, alleluia.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum.

In fine Officii dicitur Anti-
phona Regina caeli. ut in Com
muni Pas chali. 135. O /"-

IN FERIIS infra Octavam
Ascensionis, Officium fit ut in
ipso Ascensionis die ; sed Lectio
de Homilia omittitur ad Primam.

DOMINICA INFRA OCTA
VAM ASCENSIONIS.

Semiduplex.

Omnia ut in die Ascensionis \
prater ea qua sequuntur.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Cum
venerit Paracletus, quern ego

DOMINICA INFRA OCTAVAM ASCENSIONIS.

'33

mittam vobis a Patre, Spiritum
veritatis qui a Patre procedit ;
ille testimonium perhibebit de
me, alleluia.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne Deus,
^-^ fac nos tibi semper et devo-
tam gerere voluntatem, et ma-
jestati tuae sincere corde servire :
Per Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Vos
testimonium perhibebitis, quia
ab initio mecum estis, alleluia.

Fit commemoratio Ascensionis.

Antiph. Ascendo ad Patrem
meum, et Patrem vestrum ;
Deum meum, et Deum vestrum,
alleluia.

y. Ascendens Christus in
altum,

ty. Captivam duxit captivita-
tem.

Oratio.

^Oncede, quaesumus omnipo-
^-' tens Deus, ut qui hodierna
die Unigenitum tuum Redemp-
torem nostrum ad caelos ascen-
disse credimus, ipsi quoque
mente in caelestibus habitemus :
Per eumdem Dominum etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 15.

T N illo tempore, dixit Jesus
-*- Discipulis suis : Cum venerit
Paracletus, quern ego mittam
vobis a Patre, Spiritum veritatis
qui a Patre procedit ; ille testi
monium perhibebit de me. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tractatu 92. in loannem.

QUid hoc pertinet ad illud
quod dixerat, Nunc autem
et viderunt, et oderunt et me et
Patrem meum ; sed ut impleatur
sermo, qui in lege eorum scriptus
est ; Quia odio habuerunt me
gratis? An quia Paracletus
quando venit Spiritus veritatis,
eos qui viderunt et oderunt,
testimonio manifestiore con-
vicit ? I mo vero etiam aliquos
ex illis qui viderunt et adhuc
oderant, ad fidem quae per
dilectionem operatur, sui mani-
festatione convertit. Hoc ut
intelligamus, ita factum esse
recolimus. Venit enim die Pen-
tecostes Spiritus sanctus in
centum viginti homines con
gregates, in quibus et Apostoli
omnes erant : qui illo adimpleti
cum linguis omnium gentium
loquerentur ; plures ex his qui
oderant, tanto miraculo obstupe-
facti (quandoquidem viderunt
loquente Petro tarn magnum
atque divinum testimonium per-
hiberi de Christo, ut ille qui
occisus ab eis inter mortuos
deputabatur, resurrexisse et
vivere probaretur) compuncti
corde, conversi sunt, et tanti
sanguinis tarn impie atque
immaniter fusi indulgentiam
perceperunt, ipso redempti san
guine quern fuderunt. Christi
enim sanguis sic in remissionem
peccatorum omnium fusus est,
ut ipsum etiam peccatum posset
delere quo fusus est. Hoc ergo
intuens Dominus dicebat, Odio
habuerunt me gratis : cum autem

134

INFRA OCTAVAM ASCENSIONIS.

venerit Paracletus, ille testi-
monium perhibebit de me.
Tamquam diceret ; Odio me
habuerunt et occiderunt vi-
dentes : sed tale de me Paracletus
testimonium perhibebit, ut eos
faciat in me credere non videntes.
Et vos, inquit, testimonium
perhibebitis,quia ab initio mecum
estis. Potestis praedicare quod
nostis : quod ut modo non
faciatis, illius Spiritus plenitudo
nondum adest vobis. Ille ergo
testimonium perhibebit de me ;
et vos testimonium perhibebitis :
dabit enim vobis fiduciam perhi-
bendi charitas Dei diffusa in
cordibus vestris per Spiritum
sanctum qui dabitur vobis.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat AntipJi. Haec
loquutus sum vobis, ut cum
venerit hora eorum, reminis-
camini quia ego dixi vobis,
alleluia.

FERIA TERTIA

post Dominicam infra Octavam
Ascensionis.

Semiduplex.

AD LAUDES.

Fit commemoratio de Transla-
tione Capitis sancti Ludovici.

Antiph. Sedens in solio judicii,
dissipat omne malum intuitu
suo_, alleluia.

y. Gloria et honore coronasti
eum :

R?. Et constituisti eum super
opera manuum tuarum.

Oratio.

qui de cura temporalis
regiminis beatum Ludovi-

cum Confessorem tuum ad
cadestis regni curiam transtulisti,
concede propitius, ut qui vene-
randi Capitis ipsius Translatio-
nem devote agimus, ejus apud
tuam clementiam patrociniis ad-
juvemur : Per Dominum nos
trum etc.

AD PRIMAM.

Pro Translatione Capitis sancti
Ludovici.

Lectio.

PHilippus Pulcher dum apud
se cogitaret quanta pietate
affectus fuerat sanctus Ludovicus
in sacrosancta dominicae Pas-
sionis Insignia quae in Palatii
regii Capella ipse reposuerat, ex-
istimavit pium et asquum esse ut
ejus caput eo transferretur cum
sacris, quae in tanto pretio hab-
uerat, pignoribus asservandum.
Hoc autem religionis officium
cum summa cleri ac populi exul-
tatione praestitit anno Domini
millesimo trecentesimo sexto
feria tertia post Ascensionem.
Qua etiam die unam ex ejus
costis Ecclesiae Parisiensi tradi-
dit. Gaurleat itaque regale
palatium, et omnes qui ibidem
in sublimitate positi sunt, qui
decernunt judicia populo, et
regni pacem cum pietate custo-
diunt Laetentur de tarn gloriosi
Capitis praesentia, cujus olim
virtute corona regni christian-
issimi firmata est. Inde cap-
iant juris et aequitatis exemplum :
ab eo petant zelum fidei, studium
religionis, gubernandi pruden-
tiam, integritatem vitae, virtutis
constantiam, et quidquid Regi-
bus aut Regum ministris salutare
esse cognoscitur. Nam beatus

IN OCTAVA ASCENSIONIS.

135

idcirco Ludovicus praesens in suo
palatio esse dignatus est, ut ibi et
magnatibus exemplo praeluceat,
et quoscunque negotium ha-
bentes praesente auxilio bonus
ipse sublevet patronus.

FERIA QUINTA.

OCTAVA ASCENSIONIS.

Duplex majus.

Oninia ut in die Ascensionis,
prceter ea qucz sequuntur.

Oratio.

A, qusesumus, omnipotens
Deus, illuc subsequi tuorum
corda fidelium, quo caput nos
trum principiumque praecessit
Dominus noster Jesus Christus
Filius tuus, Qui tecum vivit et
regnat in unitate Spiritus sancti
Deus, per omnia saecula saecu-
lorum.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 24.,

TN illo tempore, dixit Jesus
*- Discipulis suis : Ego mitto
promissum Patris mei in vos :
vos autem sedete in civitate,
quoadusque induamini virtute
ex alto. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.

Horn. 29. in Evang.
T^\E Ascensionis ejus gloria
1 ' Habacuc ait : Elevatus est
sol, et luna stetit in ordine suo.
Quis enim solis nomine, nisi Do
minus ; et quae lunae nomine, nisi
Ecclesia designatur ? Quousque
enim Dominus ascendit ad caelos,
sancta ejus Ecclesia adversa

mundi omnimodo formidavit :
at postquam ejus Ascensione
roborata est, aperte praedicavit
quod occulte credidit. Elevatus
est ergo sol, et luna stetit in
ordine suo ; quia cum Dominus
cselum petiit, sancta ejus Ecclesiae
in autoritate praedicationis ex-
crevit. Hinc ejusdem Ecclesiae
voce per Salomonem dicitur :
Ecce iste venit saliens in monti-
bus, transiliens colles. Consider-
avit namque tantorum operum
culmina, et ait : Ecce iste venit
saliens in montibus. Veniendo
quippe ad redemptionem nos-
tram, quosdam, ut ita dicam,
saltus dedit. Vultis, fratres
charissimi, ipsos ejus saltus
agnoscere ? De caelo venit in
uterum ; de utero venit in prae-
sepe ; de praesepi venit in cru-
cem ; decruce venit in sepulcrum;
de sepulcro rediit in caelum.
Ecce, ut nos post se currere
faceret, quosdam pro nobis saltus
manifestata per carnem Veritas
dedit : quia exultavit ut gigas ad
currendam viam, ut nos ei
diceremus ex corde ; Trahe nos
post te, curremus in odorem
unguentorum tuorum. Unde,
fratres charissimi, oportet ut illu
sequamur corde, ubi eum corpore
ascendisse credimus. Desideria
terrena fugiamus : nihil nos jam
delectet in infimis, qui patrem
habemus in caelis. Et hoc nobis
est magnopere perpendendum,
quia is qui placidus ascendit,
terribiiis redibit ; et quidquid
nobis cum mansuetudine prae-
cepit, hoc a nobis cum distric-
tione exiget. Nemo ergo indulta
poenitentiae tempora parvipen-
dat : nemo curam sui, dum valet,

136

FERIA VI. POST OCTAVAM ASCENSIONIS.

agere negligat : quia Redemptor
noster tanto tune in judicium
districtior veniet, quanto nobis
ante judicium magnam patien-
tiam praerogavit.

FERIA SEXTA
post Octavam Ascensionis.

Simplex.

Si in hanc Feriam incidat
Festum simplex, fit tantum com-
memoratio de eo ad Laudes. Offici-
umfi tut in die Ascensionis, (274.)
<^I3O)>. exceptis Us qua sequun-
tur.

AD MATUTINUM.
Invitatorium. Ascendit Chris-
tus in altum, alleluia.

AD LAUDES.

Ad Magnificat^ Antiph. Non-
ne oportuit pati Christum, et ita
intrare in gloriam suam ? alleluia.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne Deus,
^^ fac nos tibi semper et devo-
tam gerere voluntatem, et maj-
estati tuae sincere corde servire :
Per Dominum nostrum etc.

Ad Primam omittitur Lectio
de Homilia.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Mit-
tam vobis a Patre Spiritum veri-
tatis, qui a Patre procedit, alle
luia.

SABBATO
in Vigilia Pentecostes.

Simplex.

Si in hanc diem aut in se-
quentes dies usque ad Festum
Trinitatis inclusive, incidat Fes
tum, sive duplex, sive semiduplex,

transfertur post Festum Trinita
tis. Officium fit ut in die Ascen-
sionis, (274). <I3O>. exceptis Us
qua sequuntur.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Ascendit Chris-
tus in altum, alleluia.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Spiri-
tus veritatis apud vos manebit,
et in vobis erit, alleluia.

Oratio.

T)Raesta, quaesumus, omni-
* potens Deus, ut Spiritus
sanctus adveniens, templum nos
gloriae suae dignanter inhabitando
perficiat: Per Dominum nostrum
Jesum Christum filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in uni-
tate ejusdem Spiritus sancti
Deus, per omnia saecula saecu-
lorum. Resp. Amen.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 14.

IN illo tempore, dixit Jesus
Discipulis suis : Si diligitis
me, mandata mea servate ; et
ego rogabo Patrem, et alium
Paracletum dabit vobis. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 74. in loann.

QUod ait, Rogabo Patrem, et
alium Paracletum dabit
vobis ; ostendit et seipsum esse
Paracletum. Paracletus enim
Latine dicitur Advocatus : et

IN VIGILIA PENTECOSTES.

137

dictum est de Christo ; Advoca-
tum habemus apud Patrem,
Jesum Christum justum. Sic
autem mundum dixit non posse
accipere Spiritum sanctum,
sicut etiam dictum est, Pruden-
tia carnis inimica est Deo ; legi
enim Dei non est subjecta, nee
enim potest : velut si dicamus,
Injustitia justa esse non potest.
Mundum quippe ait hoc loco,
mundi significans dilectores :
quae dilectio non est a Patre.
Et ideo dilectioni hujus mundi,
de qua satagimus ut minuatur et
consumatur in nobis, contraria
est dilectio Dei, quae diffimditur
in cordibus nostris per Spiritum
sanctum qui datus est nobis.
Mundus ergo eum accipere non
potest, quia non videt eum, neque
scit eum. Non enim habet in-
visibiles oculos mundana dilectio,
per quos videri Spiritus sanctus
potest, qui videri nisi invisibiliter
non potest. Vos autem, inquit,
cognoscetis eum ; quia apud
vos manebit, et in vobis erit.
Erit in eis, ut maneat : non
manebit, ut sit : prius est enim
esse alicubi, quam manere.
Sed ne putarent, quod dictum
est, Apud vos manebit ; ita dic
tum, quemadmodum apud
hominem hospes visibiliter

manere consuevit ; exposuit
quod dixerat Apud vos manebit,
cum adjunxit et dixit, In vobis
erit. Ergo invisibiliter videtur ;
nee si non sit in nobis, potest
esse in nobis ejus scientia. Sic
enim a nobis videtur in nobis et
nostra conscientia. Nam faciem
videmus alterius, nostram videre
non possumus : conscientiam
vero nostram videmus, alterius
non videmus. Sed conscientia
numquam est nisi in nobis :
Spiritus autem sanctus potest
esse etiam sine nobis. Datur
quippe ut sit et in nobis : sed
videri et sciri, quemadmodum
videndus et sciendus est, non
potest a nobis, si non sit in nobis.
Post promissionem Spiritus
sancti, ne quisquam putaret,
quod ita eum Dominus daturus
fuerit velut pro seipso, ut non et
ipse cum eis esset futurus ;
adjecit atque ait: Non relinquam
vos orphanos ; veniam ad vos.
Quamvis ergo nos Filius
Dei suo Patri adoptaverit filios,
et eumdem Patrem nos voluerit
habere per gratiam, qui ejus
Pater est per naturam ; tamen
etiam ipse circa nos paternum
affectum quodammodo demon-
strat, cum dicit, Non reiinquam
vos orphanos.

IN DIE SANCTO PENTECOSTES.

ANN VALE.

An PRIM AS VESPERAS.

Antiphona.

lUm complerentur dies Pen-
tecostes, erant omnes
pariter in eodem loco, alleluia.
Psahnus. Dixit Doniinus.

Antiph. Spiritus Domini

replevit orbem terrarum, alleluia.

Psahnus. Confitebor. 15.

Antiph. Repleti sunt omnes
Spiritu sancto, et cceperunt
loqui, alleluia.

Psalmus. Beatus vir. 16.

Capitulum. Act. 2.

CUm complerentur dies
Pentecostes, erant omnes
pariter in eodem loco : et factus
est repente de caelo sonus
tamquam advenientis spiritus
vehementis, et replevit totam
domum ubi erant sedentes.

Resp. Deo gratias.

Responsorium. Cum com
plerentur dies Pentecostes, erant
omnes pariter in eodem loco,
alleluia: et subito factus est
sonus de caelo, alleluia, tamquam
spiritus vehementis ; et replevit
totam domum, alleluia, alleluia.

y. Dum ergo essent in unum
Discipuli congregati propter
metum Judaeorum, sonus repente
de caelo venit super eos,

ty. Tamquam spiritus vehe

mentis ; et replevit totam
domum, alleluia, alleluia.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

ty. Tamquam spiritus vehe
mentis ; et replevit totam
domum.

Hymnus.

"DEata nobis gaudia
L* Anni reduxit orbita,

Cum Spiritus Paraclitus

Effulsit in Discipulos.

Ignis vibrante lumine
Linguae figuram detulit ;
Verbis ut essent proflui,
Et charitate fervidi.

Linguis loquuntur omnium ;
Turbae pavent Gentilium,
Musto madere deputant
Quos Spiritus repleverat.

Patrata sunt haec mystice,
Paschae peracto tern pore,
Sacro dierum numero,
Quo lege fit remissio.

Te nunc, Deus piissime,
Vultu precamur cernuo,
Illapsa nobis caelitus
Largire dona Spiritus.

Dudum sacrata pectora
Tua replesti gratia :
Dimitte nostra crimina,
Et da quieta tempora.

Gloria Patri Domino,
Natoque qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.

DOMINICA PENTECOSTES.

139

y. Repleti sunt omnes Spiritu
sancto :

K/. Et coeperunt loqui.

Antiph. Non vos relinquam
orphanos, alleluia : vado ct
venio ad vos, alleluia ; et
gaudebit cor vestrum, alleluia.

Canticum, Magnificat. 125.

<22>.

Oratio.

Eus qui hodierna die corda
fidelium sancti Spiritus
illustratione docuisti, da nobis
in eodem Spiritu recta sapere,
et de ejus semper consolatione
gaudere : Per Dominum nostrum
Jesum Christum filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in
unitate ejusdem Spiritus sancti
Deus, per omnia saecula saecu-
lorum. Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum. etc.

AD COMPLETORIUM.

Incipitur absolute. Converte
nos Deus etc.

Antiph. Alleluia, alleluia,
alleluia, alleluia.

P salmi. Cum invocarem. 17.
In te Domine. 18. Ecce nunc.
19.

Hymnus.

JEsu Salvator saeculi,
Verbum Patris altissimi,
Lux lucis invisibilis,
Gustos tuorum pervigil.

Tu fabricator omnium,
Discretor atque temporum,
Fessa labore corpora
Noctis quiete recrea.

Te deprecamur supplices,
Ut nos ab hoste liberes,
Ne valeat seducere
Tuo redemptos sanguine.

Ut dum gravi in corpore
Brevi manemus tempore,
Sic caro nostra dormiat,
Ut mens in Christo vigilet.

Gloria Patri Domino,
Natoque qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In sempiterna saecula. Amen.

Capitulum. Jerem. 14.

U autem in nobis es Domine,
et nomen tuum invocatum
est super nos : ne derelinquas
nos.

Resp. Deo gratias.

Responsorium breve. In manus
tuas, Domine, commendo spiri-
tum meum.

!^. In manus tuas, Domine,
commendo spiritum meum.

y. Redemisti nos Domine,
Deus veritatis.

ty. Commendo spiritum
meum.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

f^. In manus tuas, Domine,
commendo spiritum meum.

y. Custodi nos Domine, ut
pupillam oculi.

ty. Sub umbra alarum tuarum
protege nos.

Antiph. Alleluia, Spiritus
paracletus, alleluia, docebit vos
omnia, alleluia, alleluia.

Canticum. Nunc dimittis.
126. <23>.

Oratio. Visita etc. 127.

In fine Officudtcitur Antiphona
Regina caeli. ut in Communi
Paschali. 135. <3O>.

Pater noster etc.

Ave Maria etc.

Credo in Deum etc.

140

DOMINICA PENTECOSTES.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Alleluia, Spiri
tus Domini replevit orbem
terrarum : *Venite, adoremus,
alleluia.

Psalmus. Venite. 116. <I4>.

Hymnus.

JAm Christus astra ascenderat,
Reversus unde venerat,
Promissum Patris munere
Sanctum daturus Spiritum.

Solemnis urgebat dies,
Quo mystico septemplici
Orbis volutus septies
Signat beata tempora.

Dum hora cunctis tertia
Repente mundus intonat,
Orantibus Apostolis
Deum venisse nuntiat.

De Patris ergo lumine
Decorus ignis almus est,
Qui fida Christi pectora
Galore verbi compleat.

Gloria Patri Domino,
Natoque qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In sseculorum saecula. Amen.

Antiph. Factus est repente
de caelo sonus advenientis spiri-
tus vehementis, alleluia, alleluia.

Psalmus. Magnus Dorrfinus.

43- <6>.

Antiph. Confirma hoc Deus
quod operatus es in nobis, a
templo sancto tuo quod est in
Jerusalem, alleluia, alleluia.

Psalmus. Exurgat. 59. <(8>.

Antiph. Emitte Spiritum
tuum, et creabuntur ; et renovabis
faciem terrae, alleluia, alleluia.

Psalmus. Benedic anima mea.
105. <ii>.

y. Repleti sunt omnes Spiritu
sancto :

R7. Et coeperunt loqui.

Pater noster etc. Et ne nos
inducas in tentationem.

Resp. Sed libera nos a malo.

Absolutio. Exaudi Domine
Jesu Christe preces servorum
tuorum, et miserere nobis, qui
cum Patre et Spiritu sancto vivis
et regnas in saecula saeculorum.

Resp. Amen.

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Evangelica lectio
sit nobis salus et protectio.

Resp. Amen.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 14.

Lectio j.

IN illo tempore, dixit Jesus
Discipulis suis : Si quis
diligit me, sermonem meum
servabit ; et Pater meus diliget
eum, et ad eum veniemus, et
mansionem apud eum faciemus.
Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papas.
Homilia 30. in Evang.

LI bet, fratres charissimi, Evan-
gelicae verba lectionis sub
brevitate transcurrere, ut post
diutius liceat in contemplatione
tantae solemnitatis immorari.
Hodie namque Spiritus sanctus
repentino sonitu super Discipulos
venit, mentesque carnalium in
sui amorem permutavit ; et foris
apparentibus linguis igneis, intus
facta sunt corda flammantia ;
quia dum Deum in ignis visione
susceperunt, per amorem suaviter
arserunt. Ipse namque Spiritus
sanctus, amor est : unde et
Joannes dicit ; Deus charitas est.

DOMINICA PENTECOSTES.

Qui ergo mente integra Deum
desiderat, profecto jam habet
quern amat. Neque enim quis-
quam posset Deum diligere, si
eum quern diligit non haberet.
Tu autem Domine miserere
nostri.

Resp. Deo gratias.

Responsorium, Cum com-
plerentur dies Pentecostes, erant
omnes pariter in eodem loco,
alleluia : et subito factus est
sonus de caelo, alleluia, *Tam-
quam spiritus vehementis : et
replevit totam domum, alleluia,
alleluia.

y. Dum ergo essent in unum
Discipuli congregati propter
metum Judaeorum, sonus repente
de caelo venit super eos, *Tam-
quam. Gloria Patri. *Tam-
quam.

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Divinum auxilium
maneat semper nobiscum.

Resp. Amen.

Lectio if.

SEd ecce, si unusquisque ves-
trum requiratur, an diligat
Deum ; tota fiducia et secura
mente respondet, Diligo. In
ipso autem lectionis exordio
audistis quid Veritas dicit ; Si
quis diligit me, sermonem meum
servabit. Probatio ergo dilec-
tionis, exhibitio est operis. Hinc
in Epistola sua idem Joannes
dicit : Qui dicit, Diligo Deum,
et mandata ejus non custodit ;
mendax est. Vere etenim Deum
diligimus, si mandata ejus cus-
todimus, si nos a nostris volup-
tatibus coarctamus. Nam qui ad-
huc per illicita desideria diffluit,
profecto Deum non amat, quia

141

ei in sua voluntate contradicit.
Tu autem Domine miserere
nostri.

Resp. Deo gratias.

Responsorium. Repleti sunt
omnes Spiritu sancto : et coepe-
runt loqui, alleluia, *Prout
Spiritus sanctus dabat eloqui
illis, alleluia, alleluia.

y. Loquebantur variis linguis
Apostoli magnalia Dei, *Prout.
Gloria Patri. *Prout

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Ad societatem
civium supernorum perducat
nos Rex Angelorum.

Resp. Amen.

Lectio iij.

T Pater meus diliget eum, et
ad eum veniemus, et man-
sionem apud eum faciemus.
Pensate, fratres charissimi, quan
ta sit ista dignitas, habere in
cordis hospitio adventum Dei.
Certe si domum nostram quis-
quam dives aut praepotens ami-
cus intraret, omni festinantia
domus tota mundaretur, ne quid
fortasse esset quod oculos amici
intrantis offenderet. Tergat ergo
sordes pravi operis, qui Deo prse-
parat domum mentis. Sed
videte quid Veritas dicat : Veni
emus, et mansionem apud eum
faciemus. In quorumdam etenim
corda venit, et mansionem non
facit : quia per compunctionem
quidem, Dei respectum perci-
piunt ; sed tentationis tempore
hoc ipsum quo compuncti fuer-
ant, obliviscuntur ; sicque ad
perpetranda peccata redeunt, ac
si haec minime planxisserit. Tu
autem Domine miserere nostri.
Resp. Deo gratias.

I 4 2

DOMINICA PENTECOSTES.

Responsorium. Advenit ignis
divinus, non comburens, sed illu-
minans ; non consumens, sed
lucens : et invenit corda Discip-
ulorum receptacula munda, *Et
tribuit eis charismatum dona,
alleluia.

y. Invenit eos Concordes chari-
tate ; et collustravit eos inun-
dans gratia Deitatis : *Et tribuit.
Gloria Patri. *Et tribuit.

Repetitur. Advenit.

Te Deum Laudamus. 117.

Versus Sacerdotahs. Emitte
Spiritum tuum, et creabuntur :
R". Et renovabis faciem terrae.

AD LAUDES.

Antiph. Cum complerentur
dies Pentecostes, erant omnes
pariter in eodem loco, alleluia,
alleluia.

Psalmus. Dominus regnavit.
ut in Laudibtis Dominica. 5.

Antiph. Spiritus Domini

replevit orbem terrarum, alleluia.

Psalmus. Jubilate. 6. <i)>.

Antiph. Repleti sunt omnes
Spiritu sancto, etcceperunt loqui,
alleluia.

Psalmi. Deus Deus meus.
23. <(5^> et Deus misereatur.

24- <5>-

Antiph. Fontes, et omnia

quae moventur in aquis, hymnum
dicite Deo, alleluia.

Canticum. Benedicite omnia
opera. 6. <i)>.

Antiph. Loquebantur variis
linguis Apostoli magnalia Dei,
alleluia, alleluia, alleluia.

Psalmi. Laudate Dominum
de caelis. 39. Cantate. ibidem.

Laudate Dominum in sanctis
ejus. ibidem. <(6>.

Capitulum. Act. I.

m complerentur dies Pente-
costes, erant omnes pariter
in eodem loco : et factus est
repente de caelo sonus tamquam
advenientis spiritus vehementis,
et replevit totam domum ubi
erant sedentes.

Resp. Deo gratias.

Hymnus.

T Mpleta gaudent viscera,
* Afflata sancto Spiritu :
Voces diversas intonant,
Fantur Dei magnalia.

Ex omni gente cogniti,
Graecis, Latinis, Barbaris,
Cunctisque admirantibus,
Linguis loquuntur omnium.

Judaea nunc incredula,
Vesana torvo spiritu,
Ructare musti crapulam
Alumnos Christi concrepat.

Sed signis et virtutibus
Occurrit, et docet Petrus
Falsa profari perfidos,
Joele teste comprobans.

Gloria Patri Domino,
Natoque qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.

y. Loquebantur variis linguis
Apostoli,

R7. Magnalia Dei.

Ad Benedictus Antiph. Acci-
pite Spiritum sanctum : quorum
remiseritis peccata, remittuntur
eis, alleluia.

Canticum. Benedictus Domi
nus Deus Israel. 119.

DOMINICA PENTECOSTES.

'43

Oratio.

, qui hodierna die corda
fidelium sancti Spiritus
illustratione docuisti, da nobis
in eodem Spiritu recta sapere, et
de ejus semper consolatione
gaudere : Per Dominum nostrum
Jesum Christum filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in
unitate ejusdem Spiritus sancti
Deus per omnia saecula saecu-
lorum. Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum. etc.

AD PRIMAM.

AntipJi. Cum complerentur
dies Pentecostes, erant omnes
pariter in eodem loco, alleluia.

Psalmi de Prima Dominicce,
ut in Psalterio. 7. <>. Sym-
bolum autem S. Athanasii omit-
titur.

Capitulum. i Tim. I.
"D Egi saeculorum, immortali,
*-^- invisibili, soli Deo, honor et
gloria in saecula saeculorum.
Amen.

Resp. Deo gratias.

Responsorium breve. Christe,
fili Dei vivi, miserere nobis,

ty. Christe, fili Dei vivi, mise
rere nobis.

y. Qui sedes ad dexteram
Patris.

1$?. Miserere nobis.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

ty. Christe fili Dei vivi, mise
rere nobis.

y. Exurge Christe adjuva
nos.

ty. Et libera nos propter no-
men tuum.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

Deus omnipotens,
qui ad principium hujus diei
nos pervenire fecisti, tua nos
hodie salva virtute ; ut in hac die
ad nullum declinemus peccatum,
sed semper ad tuam justitiam
faciendam nostra procedant elo-
quia, dirigantur cogitationes et
opera : Per Dominum nostrum
etc

Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum.

ty. Et cum spiritu tuo.

y. Benedicamus Domino.

1^?. Deo gratias.

y. Pretiosa in conspectu
Domini

1^7. Mors sanctorum ejus.

y. Sancta Maria et omnes
sancti intercedant pro nobis ad
Dominum, ut nos mereamur ab
eo adjuvari et salvari qui vivit
et regnat in saecula saeculorum.

ty. Amen.

y. Deus in adjutorium meum
intende :

1^7. Domine ad adjuvandum
me festina.

y. Deus in adjutorium meum
intende :

ty. Domine ad adjuvandum
me festina.

y. Deus in adjutorium meum
intende :

ty. Domine ad adjuvandum
me festina. Gloria Patri et Filio
et Spiritui sancto, sicut erat in
principio et nunc et semper et in
saecula saeculorum. Amen.

Kyrie eleison.

Christe eleison.

Kyrie eleison. Pater noster
etc. Et ne nos inducas in ten-
tationem.

144

DOMINICA PENTECOSTES

Resp. Sed libera nos a malo.

y. Respice in servos tuos, Do-
mine, et in opera tua ; et dirige
filios eorum.

R?. Et sit splendor Domini
Dei nostri super nos ; et opera
manuum nostrarum dirige super
nos ; et opus manuum nostrarum
dirige. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto, sicut erat in prin-
cipio et nunc et semper et in
saecula saeculorum. Amen.

Oremus. Oratio.

DIrigere et sanctificare, regere
et gubernare dignare, Do-
mine Deus Rex caeli et terra,-,
hodie corda et corpora nostra,
sensus, sermones, et actus nos-
tros, in lege tua et in operibus
mandatorum tuorum ; ut hie et
in aeternum, te auxiliante, salvi
et liberi esse jnereamur, Salvator
mundi, qui vivis et regnas in sae
cula saeculorum.

Resp. Amen.

y. Jube domne benedicere.

Benedictio. Dies et actus nos-
tros in sua pace disponat Domi-
nus omnipotens.

Resp. Amen.

Lectio brevis. Act. 2.

JUdaei quoque, et Proselyti,
Cretes, et Arabes, audivimus
eos loquentes nostris linguis mag-
nalia Dei. Tu autem Domine
miserere nostri.

Resp. Deo gratias.

y. Adjutorium nostrum in no
mine Domini.

R". Qui fecit caelum et terram.

y. Benedicite.

R. Deus.

y. Dominus nos benedicat, et
ab omni malo defendat, et ad
vitam perducat aeternam.

R7. Amen.

y. Fidelium animas per mise
ricord Jam Dei requiescant in
pace.

R7. Amen.

AD TERTIAM.

Loco Hymni Nunc sancte.
dicitur sequens Hyinnus.
A 7"Eni Creator Spiritus,
v Mentes tuorum visita,
Imple superna gratia,
Quae tu creasti pectora.
Qui Paracletus diceris,
Donum Dei altissimi,
Fons vivus, ignis, charitas,
Et spiritalis unctio.
Tu septiformis munere,
Dextrae Dei tu digitus,
Tu rite promissum Patris,
Sermone ditans guttura.
Accende lumen sensibus,
Infunde amorem cordibus,
Infirma nostri corporis
Virtute firmans perpeti.
Hostem repellas longius,
Pacemque dones protinus :
Ductore sic te praevio
Vitemus omne noxium.
Per te sciamus da Patrem,
Noscamus atque Filium,
Te utriusque Spiritum
Credamus omni tempore.
Gloria Patri Domino,
Natoque qui a mortuis
Surrexit, ac Paraclito,
In saeculorum saecula. Amen.

Antiph. Spiritus Domini re-
plevit orbem terrarum, alleluia.
Psalmi de Tertia Dominica, ut
in Psalterio. 10. <(3)>.

Capitulum. Act. i.
Um complerentur dies Pente-
costes, erant omnes pariter

DOMINICA PENTECOSTES.

145

in eodem loco : et factus est
repente de caelo sonus tamquam
advenientis spiritus vehementis,
et replevit totam domum ubi
erant sedentes.

Resp. Deo gratias.

Respons. breve. Repleti sunt
omnes Spiritu sancto, alleluia,
alleluia.

R?. Repleti sunt omnes Spiritu
sancto, alleluia, alleluia.

y. Et cceperunt loqui.

R7. Alleluia, alleluia.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

R?. Repleti sunt omnes Spiritu
sancto, alleluia, alleluia.

y. Spiritus sanctus docebit
vos omnia,

R 7 . Quaecumque dixero vobis.

y. Dominus vobiscum.

R 7 . Et cum spiritu tuo.

Oremus. Oratio.

~T^\Eus, qui hodierna die corda
* ' fidelium sancti Spiritus
illustratione docuisti, da nobis
in eodem Spiritu recta sapere,
et de ejus semper consolatione
gaudere : Per Dominum nos
trum Jesum Christum Filium
tuum, qui tecum vivit et regnat
in unitate ejusdem Spiritus
sancti Deus, per omnia saecula
saeculorum.

Resp. Amen.

y. Dominus vobiscum. etc.

AD SEXTAM.

Antiph. Repleti sunt omnes
Spiritu sancto, et cceperunt
loqui, alleluia.

Psalmi de Sexta Dominicce, ut
in Psalterio. 12. <(4)>.

COLBERT.

Capitulum. Act. 2.
"T^Acta autem hac voce, con-
venit multitudo, et mente
confusa est ; quoniam audiebat
unusquisque lingua sua illos
loquentes.

Resp. Deo gratias.

Respons. breve. Spiritus
sanctus docebit vos omnia,
alleluia, alleluia.

R/. Spiritus sanctus docebit
vos omnia, alleluia, alleluia.

y. Quaecumque dixero vobis.

R 7 . Alleluia, alleluia.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

R 7 . Spiritus sanctus docebit
vos omnia, alleluia, alleluia.

y. Spiritus Domini replevit
orbem terrarum :

R 7 . Et hoc quod continet
omnia, scientiam habet vocis.

Oratio. Deus qui hodierna die
ut supra ad Tertiam.

AD NONAM.

Antiph. Loquebantur variis
linguis Apostoli magnalia Dei,
alleluia, alleluia, alleluia.

Psalmi de Nona Dominicce,
ut in Psalterio. 1 .

Copitulum. Act. 2.

JUdaei quoque, et Proselyti,
Cretes, et Arabes, audivimus
eos loquentes nostris linguis
magnalia Dei.

Resp. Deo gratias.

Respons. breve. Spiritus
Domini replevit orbem terra-
rum, alleluia, alleluia.

R7. Spiritus Domini replevit
orbem terrarum, alleluia, alleluia.

y. Et hoc quod continet
omnia, scientiam habet vocis.

R 7 . Alleluia, alleluia.

146

DOMINICA PENTECOSTES.

y. Gloria Patri et Filio et
Spiritui sancto.

ty. Spiritus Domini replevit
orbem terrarum, alleluia,
alleluia.

y. Loquebantur variis linguis
Apostoli,

ty. Magnalia Dei.

Oratio. Deus qui hodierna die.
ut supra ad Tertiam.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Antiph. Dextera Dei exal-
tatus Jesus, et promissione Spiri
tus sancti accepta a Patre, effudit
hunc quern vos videtis et auditis,
alleluia.

Psalmus. Dixit Dominus. 15.

Antiph. Sanctificati estis in
nomine Domini nostri Jesu
Christi, et in Spiritu Dei nostri,
alleluia.

Psalmus. Laudate pueri. 16.

Antiph. Signati estis Spiritu
promissionis sancto, qui est pig-
nus hereditatis nostrae in re-
demptionem acquisitionis, alle
luia, alleluia.

Psalmus. In exitu. 16. <4>.
Capitulum et Hymnus, ut in
primis Vesperis.

y. Loquebantur variis linguis
Apostoli,

ty. Magnalia Dei.
Antiph. Hodie completi sunt
dies Pentecostes, alleluia : hodie
Spiritus sanctus in igne Disci-
pulis apparuit, et tribuit eis
charismatum dona ; misit eos in
universum mundum praedicare
et testificari, Qui crediderit et
baptizatus fuerit, salvus erit,
alleluia.

Canticum. Magnificat. 125.

<22>.

Oratio. Deus qui hodierna die.
ut supra ad Tertiam.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut supra. 284. <I39>.

In fine Officii dicitur A ntiphona
Regina caeli. ut in Communi
Paschali. 135. <3<D>.

INFRA HEBDOMADAM

PENThCOSTES.

Omnia ut in Communi pet
annum, exceptis Us qua sequuntur.

AD MATUTINUM.

Invitatorium. Alleluia, Spiri
tus Domini replevit orbem ter
rarum : venite, adoremus, alle
luia.

Hymnus. Jam Christus. ut in
die Pentecostes. 285. <(i4q>.

Antiph. Super servos meos et
ancillas in diebus illis effundam
Spiritum meum, dicit Dominus,
alleluia.

y. Emitte Spiritum tuum, et
creabuntur :

IR/. Et renovabis faciem terrae.

Lectiones de Scriptura occur-
rente.

Te Deum laudamus. 117.
<i5>-

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Spiritum
meum ponam in medio vestri ;
et faciam ut in praeceptis meis
ambuletis, et judicia mea custo-
diatis et operemini.

Hymnus. Impleta. ut in die
Pentecostes. 288. <I42>.

y. Loquebantur variis linguis
Apostoli,

^7. Magnalia Dei.

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

147

A d Benedictus A ntiphona pro
pria, tit infra notabitur.

Oratio quoque propria, ut nota
bitur suis locis.

AD PRIMAM.

Antiph. Cum complerentur
dies Pentecostes, erant omnes
pariter in eodem loco, alleluia.

Lectio propria de Homilia, ut
infra notabitur.

AD TERTIAM.

Hymnus. Veni creator, ut in
die Pentecostes. 290. <J44>.

Antiph. Spiritus Domini re-
plevit orbem terrarum, alleluia.

y. Repleti sunt omnes Spiritu
sancto ;

R?. Et cceperunt loqui.

AD SEXTAM.

Antiph. Repleti sunt omnes
Spiritu sancto, et cceperunt
loqui, alleluia.

y. Spiritus sanctus docebit
vos omnia,

R7. Quaecumque dixero vobis.

AD NONAM.

Antiph. Apparuerunt illis dis-
pertitae linguae tamquam ignis,
seditque supra singulos eorum,
alleluia.

y. Spiritus Domini replevit
orbem terrarum :

R7. Et hoc quod continet
omnia, scientiam habet vocis.

AD VESPERAS.

A d Psalmos A ntiph. Con ven it
multitude, et mente confusa est ;
quoniam audiebat unusquisque
lingua sua illos loquentes, alle
luia.

Hymnus. Beata. ut in die
Pentecostes. 284. <(i38)>.

ty. Loquebantur variis linguis
Apostoli,

R?. Magnalia Dei.

A d Magnificat A ntiphona pro
pria, ut deinceps notabitur suis
locis.

In fine officii dicitur A ntiphona
Regina caeli. ut in Communi
Paschali. 135. <3O>.

FERIA SECUNDA.
Duplex majus.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Nisi
quis renatus fuerit ex aqua et
Spiritu sancto, non potest in-
troire in regnum Dei, alleluia.

Oratio.

T^\Eus, qui Apostolis tuis sanc-

U turn dedisti Spiritum, con
cede plebi tuae pise petitionis
effectum ; ut quibus dedisti
fidem, largiaris et pacem : Per
Dominum nostrum Jesum Chris
tum filium tuum, qui tecum vivit
et regnat in unitate ejusdem
Spiritus sancti Deus, per omnia
saecula saeculorum.
Resp. Amen.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 3.

TN illo tempore, dixit Jesus
** Nicodemo : Amen, amen
dico tibi, nisi quis renatus fuerit
ex aqua et Spiritu sancto, non
potest introire in regnum Dei.
Et reliqua.

L 2

148

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 12. in Joannem.

DIxit Dominus Nicodemo, et
exponit ei : Amen, amen
dico tibi, Nisi quis renatus fuerit
ex aqua et Spiritu sancto, non
potest intrare in regnum Dei. Tu,
inquit, carnalem generationem
intelligis, cum dicis, Numquid
potest homo rcdire in viscera
matris suae ? Ex aqua et Spiritu
sancto oportet ut nascatur
propter regnum Dei. Si propter
hereditatem patris hominis tem-
poralem nascitur, nascatur ex
visceribus matris carnalis : si
propter hereditatem patris Dei
sempiternam, nascatur ex vis
ceribus Ecclesiae. Generat per
uxorem filium pater moriturus
successurum : generat Deus de
Ecclesia filios non successuros,
sed secum mansuros. Et sequi-
tur : Quod natum est ce carne,
caro est ; et quod natum est de
spiritu, spiritus est. Spiritaliter
ergo nascimur ; et in spiritu
nascimur, verbo et sacramento.

Non enim misit Deus Filium
suum in mundum ut judicet
mundum ; sed ut salvetur mun-
dus per ipsum. Ergo quantum
in medico est, sanare venit
aegrotum. Ipse se interimit, qui
praecepta medici observare non
vult. Venit Salvator in mun
dum. Quare Salvator dictus est
mundi, nisi ut salvet mundum,
non ut judicet mundum ? Sal-
vari non vis ab ipso : ex te judi-
caberis. Hoc est autem judicium,
quia lux venit in mundum, et
dilexerunt homines magis tene-
bras quam lucem. Erant enim

mala opera eorum. Fratres mei,
quorum opera bona invenit
Dominus? Nullorum : omnia
opera mala invenit. Quomodo
ergo quidam fecerunt veritatem,
et venerunt ad luccm ? Et hoc
enim sequitur : Qui autem facit
veritatem, venit ad lucem. Qui
confitetur peccata sua, et accusat
peccata sua, jam cum Deo facit.
Accusat Deus peccata tua : si et
tu accusas, conjungeris Deo.
Quasi duae res sunt, homo et
peccator. Quod audis homo,
Deus fecit : quod audis peccator,
ipse homo fecit. Dele quod
fecisti, ut Deus salvet quod fecit.
Oportet ut oderis in te opus
tuum, et ames in te opus Dei.
Cum autem cceperit tibi dis-
plicere quod fecisti, inde incipi-
unt bona opera tua, quia accusas
mala opera tua. Initium operum
bonorum, confessio est operum
malorum. Facis veritatem, et
venis ad lucem. Quid est, facis
veritatem ? Non te palpas ; non
tibi blandiris ; non tibi adularis ;
non dicis, Justus sum, cum sis
iniquus ; et incipis facere veri
tatem. Venis autem ad lucem,
ut manifestentur opera tua,
quia in Deo sunt facta : quia et
hoc ipsum quod tibi displicuit
peccatum tuum, non tibi dis-
pliceret, nisi Deus tibi luceret,
et ejus Veritas tibi osten-
deret.

AD VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Quod
natum est ex carne, caro est ; et
quod natum est ex spiritu,
spiritus est, alleluia.

INFRA HEBDOMADAM PEN7ECOSTES.

149

FERIA TERTIA.
Duplex majus.
AD LAUDES.

Ad Benedictus AntipJi. Ego
sum ostium : per me si quis in-
troierit, salvabitur ; et ingredie-
tur, et egredietur, et pascua
inveniet, alleluia.

Oratio.

ADsit nobis, quaesumus, Do-
mine, virtus Spiritus sancti,
quae et corda nostra clementer
expurget, et ab omnibus tueatur
adversis : Per Dominum nostrum
Jesum Christum Filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in uni-
tate ejusdem Spiritus sancti
Deus, per omnia saecula saecu-
lorum.

Resp. Amen.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 10.

IN illo tempore, dixit Jesus
Pharisaeis : Amen, amen dico
vobis ; qui non intrat per ostium
in ovile ovium, sed ascendit
aliunde, ille fur est, et latro ; qui
autem intrat per ostium, pastor
est ovium. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 45. in Joann.
TAOminus de grege suo, et de
*-* ostio quo intratur ad ovile,
similitudinem proposuit in hodi-
erna lectione. Dicant ergo
Pagani, Bene vivimus. Si per
ostium non intrant, quid eis pro-
dest unde gloriantur? Ad hoc
enim debet unicuique prodesse

bene vivcre, ut detur illi semper
vivere. Nam cui non datur semper
vivere, quid prodest bene vivere ?
quia nee bene vivere dicendi
sunt, qui finem bene vivendi vel
per caecitatem nesciunt, vel per
inflationem contemnunt. Non
est autem cuiquam spes vera et
certa semper vivendi, nisi ag-
noscat vitam, quae est Christus,
et per januam intret in ovile.

Ego sum ostium : per me si
quis introierit, salvabitur ; et in-
gredietur, et egredietur, et pascua
inveniet. Est aliquis non solum
ingressus, verum etiam egressus
bonus per ostium bonum, quod
est Christus. Sed quis est iste
laudabilis et beatus egressus ?
Possem quidem dicere egredi
nos, quando exterius aliquid
operamur. Et quoniam, sicut
dicit Apostolus, per fidem habi
tat Christus in cordibus nostris,
ingredi per Christum, esse, se-
cundiim ipsam fidem cogitare,
egredi autem per Christum, se-
cundum ipsam fidem etiam foris,
id est coram hominibus, operari.
Unde et in Psalmo legitur :
Exiet homo ad opus suum : et
ipse Dominus dicit. Luceant
opera vestra coram hominibus.

Ego veni ut vitam habeant,
hoc est fidem quae per dilectionem
operatur ; per quam fidem in
oviie ingrediuntur ut vivant, quia
Justus ex fide vivit, et abun-
dantius habeant, qui persever-
ando usque in finem, per illud
ostium, id est per fidem Christi,
egrediuntur, quoniam veri fide-
les moriuntur : et abundantius
habebunt vitam, veniendo quo
pastor ille praecessit, ubi nun-
quam deinde moriantur. Quam-

ISO

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

vis ergo et hie in ipso ovili non
desint pascua, quoniam ad ut-
rumque possumus intelligere
quod dictum est, Et pascua in-
veniet ; id est, et ad ingressum,
et ad egressum, tamen tune vera
pascua invenient ubi saturentur,
qui esuriunt et sitiunt jus-
titiam, qualia pascua invenit cui
dictum est, Hodie mecum eris
in paradise.

AD VESPKRAS.

Ad Magnificat Antiph. Ego
veni ut vitam habeant, et abun-
dantius habeant, alleluia.

FERIA QUARTA

Quatuor Temporum.

Duplex minus.

AD LAUDES.

A d Benedictus A ntiph. Nemo
potest venire ad me, nisi Pater
qui misit me, traxerit eum ; et
ego resuscitabo eum in novissimo
die, alleluia.

Oratio.

\J\ Entes nostras, quaesumus,
^'"- Domine, Paracletus qui a
te procedit, illuminet, et inducat
in omnem, sicut tuus promisit
Filius, veritatem, qui tecum vivit
et regnat in unitate ejusdem
Spiritus sancti etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 6.

T N illo tempore, dixit Jesus
-*- Judaeis : Nemo potest venire
ad me, nisi Pater qui misit me,
traxerit eum. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tractatu 26. in loannem.

NOli cogitare te invitum trahi :
trahitur animus et amore.
Nee timere debemus, ne ab
hominibus, qui verba perpendunt,
et a rebus maxime divinis intel-
ligendis longe remoti sunt, in
hoc Scripturarum sanctarum
evangelico verbo forsitan repre-
hendamur, et dicatur nobis ;
Quomodo voluntate credo, si
trahor ? Ego dico : Parum est
voluntate ; etiam voluptate tra-
heris. Quid est, trahi voluptate ?
Delectare in Domino, et dabit
tibi petitiones cordis tui. Est
quaedam voluptas cordis, cui
panis dulcis est ille caelestis.
Porro si Poe'tse dicere licuit,
Trahit sua quemque voluptas ;
non necessitas, sed voluptas ;
non obligatio, sed delectatio :
quanto fortius nos dicere deb-
emus, trahi hominem ad Chris
tum, qui delectatur veritate,
delectatur beatitudine, delectatur
justitia, delectatur sempiterna
vita, quod totum Christus est?
An vero habent corporis sensus
voluptates suas, et animus de-
seritur a voluptatibus suis? Si
animus non habet voluptates
suas, unde dicitur ; Filii autem
hominum sub tegminc alarum
tuarum sperabunt, inebriabuntur
ab ubertate domus tuae, et tor-
rente voluptatis deliciarum tu
arum potabis eos ; quoniam apud
te est fons vitae, et in lumine tuo
videbimus lumen ? Da aman-
tem, et sentit quod dico ; da
desiderantem ; da ferventem ; da
in ista solitudine peregrinantem,

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

atque sitientem,etfontem aeternae
patriae suspirantem ; da talem,
et scit quid dicam. Si autem
frigido loquor, nescit quod
loquor. Tales erant isti, qui
invicem murmurabant. Pater,
inquit, quern traxerit, venit ad
me. Quid est autem, Pater
quern traxerit ; cum ipse Chris-
tus trahat ? Quare voluit dicere,
Quern Pater traxerit ? Si tra-
hendi sumus, ab illo trahamur
cui dicit quedam quas diligit,
Post odorem unguentorum tu-
orum curremus. Sed quid in-
telligi voluit advertamus, fratres,
et quantum possumus capiamus.
Trahit Pater ad Filium eos qui
propterea credunt in Filium,
quia cogitant Patrem habere
Deum. Deus enim Pater aequa-
lem sibi genuit Filium : et qui
cogitat atque in fide sua sentit
et ruminat aequalem esse Patri
eum in quern credidit, ipsum
trahit Pater ad Filium. Arius
credidit creaturam : non eum
traxit Pater ; quia non con-
siderat Patrem, qui Filium non
credit aequalem. Quid dicis, 6
Ari ? quid dicis, haeretice ? quid
loqueris ? Quid est Christus ?
Non, inquit, Deus verus, sed
quern fecit Deus verus. Non te
traxit Pater : non enim intel-
lexisti Patrem, cujus Filium
negas. Aliud cogitas, non est
ipse Filius : nee a Patre traheris,
nee ad Filium traheris ; aliud est
enim Filius, aliud quod tu dicis.
Photinus dicit : Homo solum est
Christus, non est et Deus. Qui
sic credit, non Pater eum
traxit. Quern traxit Pater?
Ilium qui dicit, Tu es Christus
Filius Dei vivi. Ramum viri-

dem ostendis ovi, et trahis illam :
nuces puero demonstrantur, et
trahitur ; et quod currit, tra-
hitur ; amando trahitur ; sine
laesione corporis trahitur ; cordis
vinculo trahitur. Si ergo ista,
quae inter delicias et voluptates
terrenas revelantur amantibus,
trahunt ; quoniam verum est,
Trahit sua quemque voluptas :
non trahit revelatus Christus a
Patre ? Quid enim fortius de-
siderat anima, quam veritatem ?

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Est
scriptum in Prophetis, Et erunt
omnes docibiles Dei, alleluia.

FERIA QUINTA.

Semidtiplex.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Con-
vocatis Jesus duodecim Apos-
tolis suis, misit illos praedicare
regnum Dei, et sanare infirmos,
alleluia.

Oratio.

IHvEus qui hodierna die corda
*-"' fidelium sancti Spiritus
illustratione docuisti, da nobis
in eodem Spiritu recta sapere,
et de ejus semper consolatione
gaudere : Per Dominum nos
trum Jesum Christum Filium
tuum, qui tecum vivit et regnat
in unitate ejusdem Spiritus etc.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap, 9.

IN illo tern pore : Convocatis
Jesus duodecim Apostolis,
dedit illis virtutem, et potesta-

152

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

tern super omnia daemonia, et
ut languores curarent. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini

Episcopi.
Lib. 22. de Civit. Dei, Cap. 5.

TRia sunt incredibilia, quae
tamen facta sunt. Incredi-
bile est Christum resurrexisse
in carne, et in ex] um ascendisse
cum carne. Incredibile est
mundum rem tam incredibilem
credidisse. Incredibile est
homines ignobiles, infirmos,
paucissimos, imperitos, rem tam
incredibilem tam efficaciter
mundo, et in illo etiam doctis,
persuadere potuisse. Horum
trium incredibilium primum
nolunt isti, cum quibus agimus,
credere ; secundum coguntur et
cernere ; quod non inveniunt
unde sit factum, si non credunt
tertium. Resurrectio certe
Christi, et in caelum cum carne,
in qua resurrexit, ascensio, toto
jam mundo praedicatur et
creditur. Si credibilis non est ;
unde toto terrarum orbe jam
credita est ? Si multi nobiles,
sublimes, docti etiam, earn se
vidisse dixerunt, et quod
viderunt diffamare curarunt ;
eis mundum credidisse non
mirum est : sed istos adhuc
credere nolle perdurum est.
Si autem, ut verurn est, paucis,
obscuris, minimi's, indoctis, earn
se vidisse dicentibus et scriben-
tibus, credidit mundus ; cur
pauci obsjinatissimi qui reman-
serunt, ipsi mundo jam credenti
adhuc usque non credunt, qui
propterea numero exiguo
ignobilium, infirmorum, imperi-

torum hominum credidit ; quia
in tam contemptibilibus testibus
multo mirabilius divinitas seipsa
persuasit Eloquia namque
persuadentium quae dicebant,
mira fuerunt facta, non verba.
Qui enim Christum in carne
resurrexisse et cum ilia in caelum
ascendisse non viderant, id se
vidisse narrantibus, non loquen-
tibus tantum, sed etiam mirifica
facientibus signa, credebant.
Homines quippe, quos unius vel
ut multum duarum linguarum
fuisse noverant, repente linguis
omnium gentium loquentes
mirabiliter audiebant : claudum
ab uberibus matris ad eorum
verbum in Christi nomine post
quadraginta annos incolumem
constitisse ; sudaria de corpori-
bus eorum ablata, sanandis
profuisse languentibus ; in via,
qua fuerant transituri, positos in
ordine innumerabiles morbis
variis laborantes, ut ambu-
lantium super eos umbra tran-
siret, continue salutem solere
recipere ; et alia multa stupenda
in Christi nomine per eos facta
signa ; postremo etiam mortuos
resurrexisse, cernebant.

AD VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. E-
gressi autem circuibant per
castella, evangelizantes et cu-
rantes ubique, alleluia.

FERIA SEXTA

Quatuor Temporum.

Semiduplex.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Vir
tus Domini erat ad sanandum
eos, alleluia, alleluia.

INFRA HEBDOMADAM PENTECOS7ES.

153

Oratio.

DA, quaesumus, Ecclesiae tuae
misericors Deus, ut sancto
Spiritu congregata, hostili nulla-
tenus incursione turbetur : Per
Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum, qui
tecum vivit et regnat in unitate
ejusdem Spiritus sancti Deus
etc.

AD PRIM AM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 5.

T N illo tempore : Factum est
** in una dierum, et Jesus erat
docens : et erant Pharisaei se-
dentes, et legis doctores, qui
venerant ex omni castello
Galilaeae et Judaeae et Jerusalem :
et virtus Domini erat ad sanan-
dum eos. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

De Symb. ad Catech. lib. 2. c. 10.

On propter aliud, dilectis-
simi, factum est ut et Pater
mitteret Filium, et ipse Filius
susciperet hominem sanandum,
et Spiritus sanctus hoc effunderet
donum ; nisi ut nostrae animae
eruerentur a sarcinis peccatorum.
Totum quippe hominem suscepit
ille curandum : sed ampliorem
curam demonstravit adhibendam
esse animae quam corpori. Nam
ciim ipse Salvator inter caetera
qu.-e praesens faciebat, paralyti-
cum antiqua valetudine oppres-
sum videret ; prius ejus animam
censuit esse sanandam : tune
demum etiam ejus corpori dig-
natus est donare salutem. Fili,

inquit, confide ; quoniarn remissa
sunt tibi peccata tua. Magna
salus : non est contemnenda :
hanc appetere debet quisquis
interius et exterius salvus esse
desiderat. Mundate, ait ipse
Dominus, quae intus sunt ; et
quae foris sunt, munda erunt.
Verumtamen intentio ilia per-
versa Judaeorum, qui non fide-
liter sequebantur Christum, sed
ad hoc eum frequentabant, quia
ei dolose insidias praeparabant ;
quando audierunt Dominum
paralytico dicentem, Dimissa
sunt tibi peccata tua ; continuo
susurratio ilia cogitationis pes-
simae, ubi illos audiebat qui corda
inspiciebat : Quis est iste, inqui-
unt, qui peccata dimittit? Blas-
phemat : nemo enim potest di-
mittere peccata, nisi solus Deus.
Ille autem, ut eis demonstraret se
esse Deum, eorumque nequitiam
ostenderet, ac suam demonstraret
potentiam, ait illis : Quid cogi-
tatis malum in cordibus vestris ?
Quid est amplius dicere, Di
missa sunt peccata tua tibi ; aut
dicere, Surge et ambula ? O
quam meliiis illi esset, si post
acceptam remissionem pecca
torum, non de lecto ad peccan-
dum iterum surgeret, sed de
sepulcro ad veram vitam liber
securusque surgeret. Non enim
vacat, dilectissimi, quod ei dic
tum est, Tolle grabatum tuum
et vade in domum tuum. Sic
enim eum Dominus curari ex
terius volebat, ut jam interius
non laboraret. Tolle autem
grabatum tuum, quid est, nisi,
Porta rursus sarcinam delictorum
tuorum ? Non erunt scapulae
tuae liberae ; portabis quod te

154

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

premat ; curvus eris sub onere ;
caput jam liberum, iterum
gravabitur servitute : omnis
enim, ait Dominus, qui facit
peccatum, servus est peccati.
Si post remissionem peccatorum
ille paralyticus ex hac vita
migraret, plenam acciperet
libertatem : quod autem hie
vivere postea permissus est ;
etsi non peccavit, quod credere
difficile est, multum periclitatus
est ; quia tota. haec vita tentatio
est.

AD VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Stu
por apprehendit omnes ; et mag-
nificabant Deum, et repleti sunt
timore, dicentes : Quia vidimus
mirabilia hodie, alleluia.

SABBATO

Quatuor Temporum.
Semiduplex.
AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Stu-
pebant in doctrina ejus ; quia in
potestate erat sermo ipsius,
alleluia.

Oratio.

A/I" Entibus nostris, quaesumus,
** Domine Spiritum sanctum
benignus infunde, cujus et sapi-
entia conditi sumus, et provi-
dentia gubernamur : per Domi-
num nostrum Jesum Christum
Filium tuum, qui tecum vivit et
regnat in unitate ejusdem
Spiritus sancti Deus, per omnia
saecula saeculorum.

AD PRIMAM.
Lectio de Ho jn ilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
diim Lucam. Cap. 4.

N illo tempore : Descendit
fesus in Capharnaum civi-
tatem Galilaeae, ibique docebat
illos Sabbatis : et stupebant in
doctrina ejus. Et reliqua.

1 J<

Homilia sancti Ambrosii
Episcopi.

Lib. 4. Comment, in Lucam.

\ Tide clementiam Domini
* Salvatoris. Nee indigna-
tione commotus, nee scelere
offensus, nee injuria violatus,
Judaeam deserit : quin etiam
immemor injuriae, memor cle-
mentiae, nunc docendo, nunc
liberando, nunc sanando, infidae
plebis corda demulcet. Et bene
sanctus Lucas virum a spiritu
nequitiae liberatum ante prae-
misit, et subdidit feminae sani-
tatem : utrumque enim sexum
Dominus curaturus advenerat ;
sed prior sanari debuit qui prior
creatus est, nee praetermitti ilia
quae mobilitate magis animi,
quam pravitate peccaverat. Et
docebat illos sabbatis. Sabbato
medicinae dominicae opera coepta
significat : ut inde nova creatura
coeperit, ubi vetus creatura ante
desivit : nee sub lege esse Dei
Filium, sed supra legem, in ipso
principio designaret ; nee solvi
legem, sed impleri. Neque enim
per legem, sed verbo, factus est
mundus ; sicut legimus, Verbo
Domini caeli firmati sunt. Non
solvitur ergo lex, sed impletur ;
ut fiat renovatio hominis jam

INFRA HEBDOMADAM PENTECOSTES.

155

labentis. Unde et Apostolus
ait ; Expoliantes vos veterem
hominem, induite novum qui
secundiim Deum creatus est.
Et bene Sabbato coepit ; ut
ipsum se ostenderet creatorem,
qui opera operibus intexeret, et
prosequeretur opus quod ipse
jam cceperat : ut si domum faber
renovare disponat ; non a funda-
mentis, sed a culminibus incipit
solvere vetustatem. Itaque ibi
prius manum admovet, ubi ante
desierat : deinde a minoribus
incipit, ut ad majora perveniat.
Liberare a dsemone, et homines,
sed in verbo Dei, possunt : resur-
rectionem mortuis imperare,

divinas solius est potestatis. For-
tassis etiam in typo mulieris illius
socrus Simonis et Andraeae, variis
criminum febribus caro nostra
languebat, et diversarum cupidi-
tatum immodicis aestuabat ille-
cebris. Xec minorem febrem
amoris esse dixerim. quam
caloris. Itaque ilia animum,
haec corpus inflammat. Febris
enim nostra, avaritia est ; febris
nostra, libido est, eo quod ignitae
sint cupiditates : unde et Apos
tolus ait : Si non se continent,
nubant ; melius est nubere quam
uri. Febris nostra, luxuria est ;
febris nostra, ambitio est ; febris
nostra, iracundia est.

DOMINICA I. POST PENTECOSTEN.

In Festo
SANCTISSIM^ TRINITATIS.

Solemne minus.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Sanctus,
sanctus, sanctus, Dominus Deus
exercituum : plena est omnis
terra gloria ejus.

Psalmi de Vesperis Sabbati, ut
in Psalterio. in. <ii>.

Hymnus.

JAm sol rccedit igneus :
Tu lux perennis Unitas,
Nostris, beata Trinitas,
Infunde lumen cordibus.

Te mane laudum carmine,
Te deprecamur vespere :
Digneris ut te supplices
Laudemus inter Caelites.

Patri, simulque Filio,
Tibique, sancte Spiritus,
Sicut fuit, sit jugiter
Sseclum per omne gloria. Amen.

y. Benedicamus Patrem et
Filium cum sancto Spiritu ;

R?. Laudemus et superexalte-
mus eum in saecula.

A d Magnificat A ntiph. Gratias
tibi Deus ; gratias tibi vera et una
Trinitas, una et summa Deitas,
sancta et una unitas.

Oratio. Omnipotens. ut infra
ad Laudes,

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum. 125. <^22)>.

A Dominica Trinitatis usque
ad A dventum, in fine Officii dicitur
Antiphona Salve Regina. ut in
eodem Communi. 127.

AD MATUTINUM.
Invitatorium. Deum verum,
unum in Trinitate, et Trinitatem
in Unitate, venite, adoremus.

Hymnus.

*T^Er sancte, ter potens Deus,
^ Incomprehensa Trinitas,
O lux perennis ! propriis
O ter beata gaudiis !

O vera semper unitas !

O una semper veritas !

O sancta semper, quae bonum

Diffundis omne, charitas !

Te densa circum nubila,
Te circum inaccessum jubar,
Quod intus ardent Angeli
Circum trementes cernere.

Te confitetur in tuo
Et plebs renata nomine ;
Firmaque praelibat fide
Amor quod ambit praemium.

Da posse quod jubes, Pater ;
Da scire, Fili, quod doces ;
Fac corde toto, Spiritus,
Nos velle quod probas bonum.

Praesta Pater piissime,
Patrique compar Unice,
Cum Spiritu paraclito
Regnans per omne saeculum.
Amen.

Antiph. Euntes docete omnes

DOMINICA TRINITA TIS.

157

gentes, baptizantcs eos in nomine
Patris et Filii et Spiritus sancti.

y. Benedictus es Domine in
firmamento caeli,

ty. Et laudabilis et gloriosus
in saecula.

Te Deum laudamus. 117.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Tres
sunt qui testimonium dant in
caelo, Pater, Verbum, et Spiritus
sanctus ; et hi tres unum sunt.

Hymnus.

OLuce quae tua lates
Beata semper Trinitas ;
Te confitemur, credimus,
Pioque corde quaerimus.

O sancte sanctorum Pater,
O Nate de Deo Deus,
O charitatis vinculum,
Jungens utrumque Spiritus.

De mente fcecunda Patris
Verbum coaevum nascitur ;
Amorque, quo se diligunt,
Et ipse procedit Deus.

Est totus in Nato Pater,
In Patre totus Filius ;
Natoque plenus ac Patre
Inest utrique Spiritus.

Quod Natus est, hoc Spiritus ;
Hoc est uterque, quod Pater ;
Tres una summa Veritas,
Tres una summa Charitas.

^Eterna Patri gloria,
Natoque sit cum Spiritu,
Qui vivit et regnat Deus
In saeculorum saecula. Amen.

y. Sit nomen Domini bene-
dictum,

ty. Ex hoc nunc et usque in
saeculum.

Ad Benedictus Antiph. Bene-
dicta sit sancta, creatrix et
gubernatrix omnium, sancta et
individua Trinitas, nunc et sem
per et per infinita saecula
saeculorum.

Oratio.

/^\Mnipotens sempiterne Deus,
^-^ qui dedisti famulis tuis in
confessione verae fidei, aeternae
Trimtatis gloriam agnoscere, et
in potentia majestatis adorare
unitatem, quaesumus ut ejusdem
fidei firmitate ab omnibus sem
per muniamur adversis : Per
Dominum nostrum etc.

Fit commemoratio Dominica.

Antiph. Estote misericordes,
sicut et Pater vester misericors
est, dicit Dominus.

y. Praevenerunt oculi mei ad
te diluculo.

ty. Ut meditarer eloquia tua.

Oratio.

~n\Eus, in te sperantium forti-
*--' tudo, adesto propitius invo-
cationibus nostris ; et quia sine
te nihil potest mortalis infirmitas,
praesta auxilium gratiae tuae, ut
in exequendis mandatis tuis et
voluntate tibi et actione placea-
mus : Per Dominum nostrum
etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Benedictus Deus, et
Pater Domini nostri Jesu Christi.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 28:

TN illo tempore, dixit Jesus
*- Discipulis suis : Data est
mihi omnis potestas in caelo et

1 5 8

DOMINICA TRINITATIS.

in terra. Euntes ergo docete
omnes gentes, baptizantes eos in
nomine Patris et Filii et Spiritus
sancti. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii

Nazianzeni.
Tract, de Fide, Orat. 49.

QUis Catholicorum ignorat
Patrem vere esse Patrem,
Filium vere Filium, et Spiritum
sanctum ver esse Spiritum
sanctum ? sicut ipse Dominus
ad Apostolos suos dicit ; Euntes
baptizate omnes gentes in
nomine Patris et Filii et Spiritus
sancti. Haec est perfecta Trinitas
in unitate consistens, quam scili
cet unius substantiae profitemur.
Non enim nos secundum cor-
porum conditionem, divisionem
in Deo facimus ; sed secundum
divinae naturae potentiam, quae in
materia non est, et nominum
personas vere constare credimus,
et unitatem divinitatis esse testa
mur. Nee extensionem partis
alicujus ex parte, ut quidam
putaverunt, Dei Filium dicimus :
nee verbum sine re, velut sonum
vocis accipimus : sed tria nomina
et tres personas unius esse
essentiae, unius majestatis atque
potentiae, credimus. Et ideo
unum Deum confitemur : quia
unitas majestatis, plurium voca-
bulo Decs prohibet appellari.
Denique Patrem et Filium
catholice nominamus : duos
autem Decs dicere, nee pos-
sumus, nee debemus. Non quod
Filius Dei Deus non sit ; imo
verus Deus de Deo vero : sed
quia non aliunde, quam de ipso
uno Patre, Dei Filium novimus,
perinde unum Deum dicimus.

Hoc enim Prophetae, hoc
Apostoli tradiderunt : hoc ipse
Dominus docuit, cum dicit ; Ego
et Pater unum sumus. Unum,
ad unitatem divinitatis, ut dixi,
refert : Sumus autem, personis
assignat.

AD TERTIAM.

Antiph. In principio erat Ver
bum. et Verbum erat apud Deum,
et Deus erat Verbum.

y. Benedicamus Patrem et
Filium cum sancto Spiritu :

ty. Laudemus et superexalte-
mus eum in saecula.

AD SEXTAM.

Antiph. Spiritus qui a Patre
procedit, ille de meo accipiet, et
annuntiabit vobis.

y. Benedictus es Domine in
firmamento caeli,

ty. Et laudabilis et gloriosus
in saecula.

AD NONAM.

Antiph. Pater, Verbum, et
Spiritus sanctus, unum sunt

y. Verbo Domini caeli firmati
sunt ;

ty. Et spiritu oris ejus omnis
virtus eorum.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ex quo
omnia, per quern omnia, in quo
omnia ; ipsi gloria in saecula.

Hyumus. Jam sol. ut in pri-
mis Vesperis.

y. Sit nomen Domini bene-
dictum,

ty. Ex hoc nunc et usque in
saeculum.

Ad Magnificat Antiph. Te

DOMINICA TRINITATIS.

159

Deum Patrem ingenitum, te Fi-
lium unigenitum, te Spiritum
sanctum paracletum, sanctam et
individuam Trinitatem, toto
corde et ore confitemur, lauda-
mus, atque benedicimus : tibi
gloria in saecula.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per an
num. 125.

IN FERIIS

a Dominica Trinitatis usque
ad Adventum, Officium fit ut in
Communi per annum, (115.) <^i 3^>
cum Oratione Dominica immedi
ate pracedentis.

Si in Festum Corporis Christi
incidat Festum duplex vel semi-
duplex,transfertur post Octavam ;
si simplex, nullafit commemoratio
de illo.

FERIA QUINTA

post Dominicam Trinitatis.
IN FESTO CORPORIS CHRISTI.

Solemne ma/us.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Acci-
pite et manducate ; hoc est cor
pus meum quod pro vobis trad-
etur : hoc facite in meam com-
memorationem.

Hymnus. S. Thames Aquin.

PAnge lingua gloriosi
Corporis mysterium,
Sanguinisque pretiosi,
Quern in mundi pretium
Fructus ventris generosi
Rex effudit gentium.

Nobis datus, nobis natus
Ex intacta Virgine,
Et in mundo conversatus,
Sparso verbi semine,
Sui moras incolatus
Miro clausit ordine.

In supremae nocte ccenae
Recumbens cum fratribus,
Observata lege plene
Cibis in legalibus,
Cibum turbae duodenae
Se dat suis manibus.

Verbum caro panem verum

Verbo carnem efficit ;

Fitque sanguis Christi merum :

Etsi sensus deficit,

Ad firmandum cor sincerum

Sola fides sufincit.

Tantum ergo Sacramentum
Veneremur cernui :

Et antiquum documentum
Novo cedat ritui :
Praestet fides supplementum
Sensuum defectui.

Genitori Genitoque

Laus et jubilatio,

Salus, honor, virtus quoque

Sit et benedictio ;

Procedenti ab utroque

Compar sit laudatio. Amen.

y. Panem caeli dedit eis :

R7. Panem Angelorum mandu-
cavit homo.

Ad Magnificat Antiph. O
quam suavis est, Domine, spiri-
tus tuus, qui ut dulcedinem tuam
in filios demonstrares, pane sua-
vissimo de caelo praestito, esuri-
entes reples bonis, fastidiosos di-
vites dimittens inanes.

Oratio, Deus qui nobis. ut
infra ad Laudes.

AD COMPLETORIUM.
Omnia ut in Comm. per annum.

AD MATUTINUM.
Invitatorium. Christum regem
adoremus dominantem gentibus,
qui se manducantibus dat
spiritus pinguedinem.

Hymnus. S. TJwma Aquin.
O Acris solemniis
S< Juncta sint gaudia,
Et ex praecordiis
Sonent praeconia :
Recedant vetera,
Nova sint omnia,
Corda, voces, et opera.

IN FESTO CORPORIS CHRIST!.

161

Noctis recolitur
Ccena novissima,
Qua Christus creditur
Agnum et azyma
Dedisse fratribus,
Juxta legitima
Priscis indulta patribus.

Post agnum typicum,
Expletis epulis,
Corpus dominicum
Datum discipulis,
Sic totum omnibus,
Quod totum singulis,
Ejus fatemur manibus.

Dedit fragilibus
Corporis ferculum,
Dedit et tristibus
Sanguinis poculum,
Dicens, Accipite,
Quod trado vasculum,
Omnes ex eo bibite.

Sic sacrificium

Istud instituit,

Cujus officium

Committi voluit

Solis Presbyteris,

Quibus sic congruit,

Ut sumant, et dent ceteris.

Panis angelicus
Fit panis hominum,
Dat panis caelicus
Figuris terminum :
O res mirabilis !
Manducat Dominum :
Pauper, servus, et humilis.

Te, trina Deitas

Unaque, poscimus ;

Sic nos tu visitas

Sicut te colimus ;

Per tuas semitas

Due nos quo tendimus,

Ad lucem quam inhabitas.

Amen.

COLBERT.

Anliph. Magnum est nomen
meum in gentibus ; et in omni
loco sacrificatur et offertur
nomini meo oblatio munda.

y. Cibavit illos ex adipe
frumenti :

ty. Et de petra, melle satura-
vit eos.

Te Deum Laudamus. 117.

AD LAUDES.

Ad Psalmos Antiph. Qui
manducat meam carnem et
bibit meum sanguinem, in me
manet, et ego in illo.

Hymnus. S. Thoma Aquin.

\ /"Erbum supernum prodiens
V Nee Patris linquens dex-

teram,

Ad opus suum exiens,
Venit ad vitae vesperam.

In mortem a discipulo
Suis tradendus aemulis,
Priiis in vitae ferculo
Se tradidit Discipulis.

Quibus sub bina specie
Carnem dedit et sanguinem ;
Ut duplicis substantiae
Totum cibaret hominem.

Se nascens dedit socium ;
Convescens, in edulium ;
Se moriens in pretium ;
Se regnans dat in praemium.

O salutaris Hostia,
Quae caeli pandis ostium ;
Bella premunt hostilia,
Da robur, fer auxilium.

Uni trinoque Domino
Sit sempiterna gloria ;
Qui vitam sine termino
Nobis donet in patria. Amen.
M

162

IN FES TO CORPORIS CHK1STI.

y. Posuit fines tuos pacem :
ty. Et adipe frumenti satiat te.
Ad Benedictus Antiph. Ego
sum panis vivus qui de caelo
descendi : Si quis manducaverit
ex hoc pane, vivet in aeternum,
alleluia.

Oratto.

DEus, qui nobis sub Sacra
mento mirabili, passionis
tuae memoriam reliquisti : tribue,
quaesumus, ita nos Corporis et
Sanguinis tui sacra mysteria
venerari, ut redemptionis tuae
fructum in nobis jugiter sentia-
mus : Qui vivis et regnas cum
Deo Patre etc.

AD PRIMAM.

Antiph. Sapientia aedificavit
sibi domum ; miscuit vinum et
posuit mensam, alleluia.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Joannem. Cap. 6.

IN illo tempore, dixit Jesus
turbis Judaeorum : Caro mea
vere est cibus, et sanguis meus
vere est potus. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Tract. 26. in Joann.

QUi manducat meam carnem
et bibit meum sanguinem,
habet vitam aeternam. Hanc
ergo non habet qui istum
panem non manducat, nee istum
sanguinem bibit : nam tempora-
lem vitam sine illo habere
homines possunt, aeternam vero
omnino non possunt. Qui ergo
non manducat ejus carnem nee
bibit ejus sanguinem, non habet

in se vitam ; et qui manducat
ejus carnem et bibit ejus san
guinem, habet vitam aeternam.
Ad utrumque autem respondet
quod dixit, aeternam. Non ita
est in hac esca, quam susten-
tandae hujus corporalis vitae
causa sumimus: nam qui earn
non sumpserit, non vivet ; nee
tamen qui earn sumpserit, vivet;
fieri enim potest ut senio, vel
morbo, vel aliquo casu, plurimi
qui earn sumpserint, moriantur.
In hoc vero cibo et potu, id est
corpore et sanguine Domini, non
ita est: nam et qui earn non
sumit, non habet vitam ; et qui
earn sumit, habet vitam, et hanc
utique aeternam. Hunc itaque
cibum et potum, societatem vult
intelligi corporis et membrorum
suorum quod est sancta Ecclesia
in praedestinatis et vocatis et
justificatis et glorificatis, sanctis
et fidelibus ejus.

Caro enim mea, inquit, vere est
cibus, et sanguis meus vere est
potus. Cum enim cibo et potu
id appetant homines, ut non
esuriant, neque sitiant ; hoc
vere non praestat nisi iste cibus
et potus, qui eos a quibus sumi-
tur, immortales et incorruptibiles
facit ; id est societas ipsa sanc
torum, ubi pax erit et unitas
plena atque perfecta. Propterea
quippe, sicut etiam ante nos
hoc intellexerunt homines Dei,
Dominus noster Jesus Christus
corpus et sanguinem suum in
eis rebus commendavit quae ad
unum aliquid rediguntur : nam-
que aliud in unum ex multis gra-
nis conficitur, aliud in unum ex
multis acinis confluit. Denique
jam exponit quomodo id fiat quod

INFRA OCTAVAM CORPOR1S CHRISTI.

163

loquitur, et quid sit manducare
corpus ejus et sanguinem bibere.
Qui manducat, inquit, meam
carnem et bibit meum sangui
nem, in me manet et ego in illo.
Hoc est ergo manducare illam
escam et ilium bibere potum, in
Christo manere et ilium manen-
tem in se habere. Ac per hoc
qui non manet in Christo, et in
quo non manet Christus, pro-
culdubio non manducat spiritu-
aliter ejus carnem, nee bibit ejus
sanguinem, licet carnaliter et
visibiliter premat dentibus sacra-
mentum corporis et sanguinis
Christi : sed magis tantae rei
sacramentum ad judicium sibi
manducat et bibit ; quia im-
mundus prsesumpsit ad Christi
sacramenta accedere, quae aliquis
non digne sumit, nisi qui mundus
est ; de quibus dicitur, Beati
mundo corde, quoniam ipsi
Deum videbunt.

AD TERTIAM.

Antiph. Angelorum esca nu-
trivisti populum tuum, et panem
de caelo praestitisti eis, alleluia.

y. Panem caeli dedit eis.

ty. Panem Angelorum man-
ducavit homo.

AD SEXTAM.

Antiph. Pinguis est panis
Christi, et praebebit delicias
Regibus, alleluia.

y. Cibavit illos ex adipe fru-
menti :

fy Et de petra, melle satura-
vit eos.

AD NONAM.
Antiph. Sacerdotes sancti in-

censum et panes offerunt Deo,

alleluia.

y. Educas panem de terra :
ty. Et vinum laetificet cor

hominis.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Vincen-
ti dabo manna absconditum et
nomen novum, alleluia.

Hymnus. Pange lingua, ut in
primis Vesperis.

y. Posuit fines tuos pacem :

ty. Et adipe frumenti satiat
te.

Ad Magnificat Antiph. O
sacrum convivium, in quo
Christus sumitur, memoria re-
colitur passionis ejus, mens im-
pletur gratia, et futurae glorias
nobis pignus datur, alleluia.

AD COMPLETORIUM.

Omnia ut in Communi per
annum. 125. <22>.

INFRA OCTAVAM CORPORIS
CHRISTI.

Semiduplex.

Officiumfit, ut in Festo Corporis
Christi, exceptis tantilm Us qua
deinceps notabuntur. Infra hanc
Octavam si occurrat Festum sim
plex, fit tantilin commemoratio de
eo ad Laudes ; si duplex vcl semi-
duplex, transfertur post Octavam,
pr&ter Nativitatem S. Joannis
Baptistce, Festum SS. Aposto-
lorum Petri et Pauli, et Festum
S. Barnabce, de quibus, si infra
hanc Octavam inciderint, fit Offi-
cium cum commemoratione Oc-
tava ad Laudes.

M 2

164

INFRA OCTAVAM CORPORIS CHRIST/.

FERIA SEXTA.

Semiduplex.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Ex Tractatu sancti Augustini

Episcopi super Psalmos.

In Psalmum 98.

EXaltate Dominum Deum
nostrum, et adorate sca-
bellum pedum ejus, quoniam
sanctum est. Videte fratres,
quid nos jubeat adorare. Alio
loco Scriptura dicit, Caelum mihi
fidesf est, terra autem scabellum
pedum meorum. Ergo terram
nos jubet adorare, quia dixit
quod sit scabellum pedum Dei ?
Et quomodo adorabimus terram ;
cum dicat aperte Scriptura,
Dominum Deum tuum adorabis;
et hie dicit, Adorate scabellum
pedum ejus ? Anceps factus sum :
timeo adorare terram, ne dam-
net me qui fecit caelum et terram :
rursum timeo non adorare sca
bellum pedum Domini mei, quia
psalmus mihi dicit, Adorate sca
bellum pedum ejus. Fluctuans
converto me ad Christum, quia
ipsum quaero hie ; et invenio
quomodo sine impietate adoretur
terra, sine impietate adoretur
scabellum pedum ejus. Sus-
cepit de terra terram, quia caro
de terra est, et de carne Mariae
carnem accepit. Et quia in ipsa
carne hie ambulavit, et ipsam
carnem nobis manducandam ad
salutem dedit, nemo autem illam
carnem manducat nisi prius
adoraverit; inventum est quem-
admodum adoretur tale scabel
lum pedum Domini, et non
solum non peccemus adorando,
sed peccemus non adorando.

SABBATO.

Semiduplex.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Sermo sancti Hilarii Episcopi.

Lib. 8. de Trinit.
QI vere carnem corporis nostri
^ Christus assumpsit ; et vere
homo ille, qui ex Maria natus
fuit, Christus est ; nosque vere,
sub mysterio, carnem corporis
sui sumimus ; et per hoc unum
erimus, quia Pater in eo est, et
ille in nobis : quomodo volun-
tatis unitas asseritur, cum
naturalis per sacramentum pro-
prietas, perfectae sacramentum
sit unitatis ? Non est humano
aut saeculi sensu in Dei rebus
loquendum. Quae scripta sunt
legamus ; et quae legerimus,
intelligamus ; et tune perfectae
fidei officio fungemur. De
naturali enim in nobis Christi
unitate quae dicimus, nisi ab eo
discimus, stulte atque impie
dicimus. Ipse enim ait : Caro
mea vere est esca, et sanguis
meus vere est potus ; qui edit
carnem meam et bibit sanguinem
meum, in me manet, et ego in
eo. De veritate carnis et san-
guinis non relictus est ambigendi
locus. Nunc enim, et ipsius
Domini professione et fide
nostra, vere caro est, et vere
sanguis est. Et haec, accepta
atque hausta, id efficiunt, ut et
nos in Christo, et Christus in
nobis sit. Anne hoc veritas
non est ? Contingat plane his
verum non esse, qui Christum
Jesum verum esse Deum negant.
Est ergo in nobis ipse per
carnem ; et sumus in eo, dum

INFRA OCTAVAM CORPORIS CHRISTI.

165

hoc quod sumus, in Deo est.
Quod autem in eo per sacra-
mentum communicatae carnis et
sanguinis simus, ipse testatur
dicens ; Et hie mundus jam me
non videt, vos autem me vide-
bitis ; quoniam ego vivo, et vos
vivetis ; quoniam ego in patre
meo, et vos in me, et ego in vobis.

DOMINICA II. POST
PENTECOSTEN,

QU.E EST INFRA OCTAVAM
CORPORIS CHRISTI.

Semiduplex.

Officium fit ut in Festo Carports
Christi, exceptis us quce sequuntur.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Vincenti
dabo manna absconditum et
nomen novum, alleluia.

Psalmi de Vesperis Sabbati,
ut in Psalterio. I i I. <(i i)>.

Hymnus. Pange lingua. 307.

y. Panem caeli dedit eis.

ty. Panem Angelorum man-
ducavit homo.

Ad Magnificat Antiph. Qui
habuerit substantiam hujus
mundi, et viderit fratrem suum
necessitatem habere, et clauserit
viscera sua ab eo ; quomodo
charitas Dei manet in eo ?

Oratio. Sancti nominis. ut
infra.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Homo
quidam fecit ccenam magnam, et
vocavit multos ; et misit servum
suum hora ccenae dicere invitatis
ut venirent, quia omnia parata
sunt, alleluia.

Oratio.

SAncti nominis tui, Domine,
timorem pariter et amorem
fac nos habere perpetuum : quia
nunquam tua gubernatione desti-
tuis, quos in soliditate tuae dilec-
tionis instituis : Per Dominum
nostrum etc.

Fit commemoratio Octaves.

Antiph. Ego sum panis vivus
qui de caelo descendi : si quis
manducaverit ex hoc pane, vivet
in aeternum, alleluia.

y. Cibavit illos ex adipe
frumenti :

ty. Et de petra, melle satura-
vit eos.

Oratio.

us, qui nobis sub Sacra-
mento mirabili, passionis
tuae memoriam reliquisti, tribue,
quaesumus, ita nos Corporis et
Sanguinis tui sacra mysteria
venerari, ut redemptionis tuae
fructum in nobis jugiter sentia-
mus : Qui vivis et regnas cum
Deo Patre etc.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 14.
T N illo tempore, dixit Jesus
-*- Pharisaeis : Homo quidam
fecit ccenam magnam, et vocavit
multos. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papae.

Homilia 36. in Evang.
TTOc distare, fratres charis-
J- ! simi, inter delicias corporis
et cordis solet, quod corporales
deliciae, cum non habentur, grave
in se desiderium accendunt ;
cum ver6 habitae eduntur, come-

166

INFRA OCTAVAM CORPORIS CHRISTI.

dentem protinus in fastidium
per satietatem vertunt. At con
tra, spiritales deliciae, cum non
habentur, in fastidio sunt ; cum
vero habentur, in desiderio ;
tantoque a comedente amplius
esuriuntur, quanto et ab esuriente
amplius comeduntur. In illis
appetitus placet, experientia
displicet : in istis appetitus vilis
est, et experientia magis placet.
In illis appetitus saturitatem,
saturitas fastidium generat : in
istis autem appetitus saturitatem,
saturitas appetitum parit. Aug-
ent enim spiritales deliciae desi-
derium in mente, dum satiant :
quia quanto magis earum sapor
percipitur, eo amplius cognosci-
tur quod avidius ametur ; et
idcirco non habitae amari non
possunt, quia earum sapor igno-
ratur: quis enim amare valeat,
quod ignorat? Proinde Psalm-
ista nos admonet, dicens : Gus-
tate et videte quoniam suavis
est Dominus.

Has autem homo delicias tune
amisit, cum in paradise peccavit ;
extra exiit, cum os a cibo seternae
dulcedinis clausit. Unde nos
quoque nati in hujus peregrina-
tionis aerumna, hue fastidiosi jam
venimus, nee scimus quid
desiderare debeamus : tantoque
se amplius fastidii nostri morbus
exaggerat, quanto se magis ab
esu illius dulcedinis animus
elongat ; et eo jam internas
delicias non appetit, quo eas
comedere diu longeque desuevit.
Fastidio ergo nostro tabescimus,
et longa inediae peste fatigamur.
Et quia gustare intus nolumus
paratam dulcedinem, amamus
foris miseri famem nostram.

Sed superna nos pietas nee
deserentes se deserit. Contemp-
tas enim illas delicias ad
memoriae nostrae oculos revocat,
casque nobis proponit : in pro-
missione torporem excutit, atque
ut fastidium nostrum repellere
debeamus invitat. Ait namque :
Homo quidam fecit ccenam
magnam, et vocavit multos.
Quis est iste homo, nisi ille de
quo per Prophetam dicitur : Et
homo est, et quis cognovit eum ?
Oui fecit ccenam magnam : quia
satietatem nobis dulcedinis
internae praeparavit.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Exi
cito in plateas et vicos civitatis ;
et pauperes ac debiles, caecos et
claudos, compelle iritrare, ut
impleatur domus mea, alleluia.

FERIA SECUNDA.

Seuiiduplex.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Ex Apologia sancti Justini

Martyris, pro Christianis.

Apologia 2. ad A ntoninu m
Pium.

OFfertur ei qui fratribus
praeest, panis et poculum
aquae et vini : quibus ille acceptis,
laudem et gloriam, rerum
omnium Patri per nomen Filii et
Spiritus sancti, offert ; et grati-
arum actionem, pro eo quod nos
donis suis hisce dignatus sit,
prolixe exequitur. Atque ubi
ille preces et gratiarum actionem
absolvit, populus omnis qui adest
fausta approbatione acclamat,
dicens, Amen. Amen autem

JNFXA OCTAVAM CORPOR1S CHRIST!.

167

hebraice significat Fiat. Prae-
sidens vero postquam gratiarum
actionem perfecit, et populus
universus apprecatione laeta earn
comprobavit ; qui apud nos Dia-
coni vocantur, distribuunt uni-
cuique praesentium, ut participet
eum in quo gratiae actae sunt,
panem, vinum et aquam ; et ad
absentes perferunt Porro ali-
mentum hoc apud nos appellatur
Eucharistia : quod nulli alii par-
ticipare licitum est, quam ei
qui veram esse doctrinam nos
tram credit, quique lavacro, prop-
ter remissionem peccatorum
regenerationemque dato, ablutus
est ; et qui ita vivit, ut Christus
tradidit. Neque enim ut usita-
tum panem et usitatum potum
haec sumimus: sed quemadmo-
dum per verbum Dei homo factus
Jesus Christus Salvator noster,
et carnem et sanguinem, salutis
nostrae causa, habuit ; ita etiam,
earn in qua per preces Verbi ejus
ab ipso profecti gratiae sunt actae
alimoniam, unde sanguis et caro
nostra per mutationem aluntur,
incarnati illius Jesu carnem et
sanguinem esse docti sumus.
Apostoli enim in commentariis
a se scriptis, quae Evangelia
vocantur, ita tradiderunt praecep-
isse sibi Jesum : eum accepto
pane, cum gratias egisset,dixisse:
Hoc facite in memoriam mei ;
hoc est corpus meum : et poculo
similiter accepto, cum gratias
egisset, dixisse : Hie est sanguis
meus.

In omnibus quas offerimus
oblationibus, benedicendo lauda-
mus factorem omnium per Fili-
um ejus Jesum Christum et
Spiritum sanctum. Et die qui

dicitur Solis, omnium, qui in
oppidis vel in agris manent, in
eumdem locum conventus fit :
et commentaria Apostolorum,
aut scripta Prophetarum, quam-
diu fert hora, leguntur. Deinde
Lectore quiescente, Praesidens
orationem, qua populum instruit
etad imitationem tarn pulcrarum
rerum exhortatur, habet. Turn,
consurgimus omnes, et preces
fundimus ; et, ut supra diximus,
precibus peractis, panis offertur,
et vinum et aqua ; et Praepositus
itidem, quantum pro virili sua
potest, preces et gratiarum ac-
tiones profundit ; populusque
acclamat, dicens, Amen : et dis-
tributio communicatioque fit
eorum in quibus gratiae sunt
actae, cuique praesenti ; absenti-
bus autem per Diaconos mittitur.
Quibus copiae suppetunt, ii, pro
arbitrio quisque suo, contribu-
unt : et quod colligitur, apud
praepositum deponitur ; illeque
inde opitulatur pupillis, viduis,
vinctis et advenis ; et ipse omni
um indigentium curator est.
Solis autem die conventum agi-
mus, quod is primus dies sit, in
quo Deus, tenebras et materiam
cum vertisset, mundum effecit; et
Jesus Christus Salvator noster
eo ipso die a mortuis resurrexit.

FERIA TERTIA.

Semiduplex.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Sermo sancti Cyrilli Hieroso-

lymitani.
Catech. mystag. 4.

IPsa beati Pauli doctrina abun-
de sufficere videtur. ut certam

1 68

INFRA OCTAVAM COKPOR1S CHRISTI.

vobis de divinis mysteriis fidem
faciat, quibus digni redditi, con-
corporei, ut ita dicam, et consan
guine! Christ! facti estis. Ipse
enim modo clamabat, quod in
nocte qu tradebatur Dominus
noster Jesus Christus, accipiens
panem, et gratias agens, fregit
et dedit discipulis suis, dicens ;
Accipite, et manducate ; hoc
est corpus meum : et accipiens
calicem, et gratias agens, dixit ;
Accipite, et bibite ; hie est san-
guis meus. Cum igitur ipse de
pane pronuntiaverit ac dixerit,
Hoc est corpus meum ; quis
audebit deinceps ambigere ? et
cum idem ipse tam asseveranter
dixerit, Hie est sanguis meus ;
quis unquam dubitaverit, ut dicat
non esse ejus sanguinem? Aquam
olim in vinum convertit in Cana
Galilaeae, quod habet quamdam
cum sanguine propinquitatem :
et eum parum dignum existima-
bimus, cui credamus quod vinum
in sanguinem transmutarit ? Ad
eas nuptias, quibus corpora copu-
lantur, vocatus, praeter opinion-
em omnium hoc fecit miraculum :
et non multo magis sic eum cor
pus et sanguinem suum fruenda
nobis donasse persuasum firmi-
ter habebimus, ut ea cum omni
certitudine tanquam corpus ip-
sius et sanguinem sumamus ?
Nam in specie panis dat nobis
corpus, et in specie vini dat no
bis sanguinem : ut cum sump-
seris, gustes corpus et sanguinem
Christi, factus ejusdem corporis
et sanguinis particeps. Sic enim
efficimur Christiferi, hoc est
Christum in corporibus nostris
ferentes, cum corpus ejus et san
guinem in membra nostra recipi-

mus. Sic secundum beatum
Petrum, divinae naturae consortes
reddimur. Olim cum Judaeis
Christus disserens, Nisi mandu-
caveritis, inquit, carnem meam,
et biberitis meum sanguinem,
non habebitis vitam in vobis.
Cum autem illi, quae dicta fuer-
ant, non spiritaliter accepissent ;
offensi abierunt retro : puta-
bant enim, quod eos ad mandu-
candas carnes hortaretur. Erant
et in veteri Testamento panes
propositionis : verum illi cum
fuerint veteris Testament!, fi-
nem jam acceperunt. In novo
Testamento, panis est caelestis,
calix salutaris, qui et animam et
corpus sanctificant. Quamobrem
non sic haec attendas velim, tan
quam sint nudus et simplex
panis, nudurn et simplex vinum :
corpus enim sunt et sanguis
Christi. Nam etiamsi sensus
illud tibi renuntiat ; fides tamen
te confirmet. Ne judices rem
ex gustu : sed te citra ullam
dubitationem fides certum red-
dat, quod sis dignus factus qui
corporis et sanguinis Christi
particeps fieres.

FERIA QUARTA.

Semiduplex.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Ex libro sancti Ambrosii Epis-

copi de Initiandis. Cap. 9.
"T^Orte dicas : Aliud video :
-1 quomodo tu mihi asseris
quod Christi corpus accipiam ?
Probemus igitur non esse quod
natura formavit, sed quod bene-
dictio consecravit; majoremque
vim esse benedictionis quam

INFRA OCTAVAM CORPORIS CHRISTI.

169

naturae, quia benedictione etiam
ipsa natura mutatur. Virgam
tenebat Moyses : projecit earn ;
et facta est serpens : rursus ap-
prehendit caudam serpentis ; et
in virgae naturam revertit. Vides
igitur prophetica gratia bis muta-
tam esse naturam et serpentis et
virgae. Sub Eliseo Propheta,
uni ex filiis Prophetarum excus-
sum est ferrum de securi, et
statim mersum est : rogavit
Eliseum qui arriiserat ferrum ;
misit Eliseus lignum in aquam,
et ferrum natavit. Utique et
hoc praeter naturam factum esse
cognovimus : gravior est enim
ferri species, quam aquarum
liquor. Advertimus igitur
majoris esse virtutis gratiam,
quam naturam : et adhuc tamen
solius propheticae benedictionis
numeramus gratiam. Quod si
tantum valuithumana benedictio,
ut naturam converteret ; quid
dicimus de ipsa consecratione
divina, ubi verba ipsa Domini
Salvatoris operantur ? Nam
sacramentum istud quod accipis,
Christi sermone conficitur. De
totius mundi operibus legist! ;
Quia ipse dixit, et facta sunt ;
ipse mandavit, et creata sunt.
Sermo ergo Christi qui potuit
ex nihilo facere quod non erat,
non potest ea quae sunt, in id
mutare quod non erant ? non
enim minus est novas rebus dare,
quam mutare naturas. Sed
quid argumentis utimur ? Suis
utamur exemplis ; Incarnationis-
que exemplo, astruamus mysterii
veritatem. Nunquid naturae
usus praecessit, cum Jesus Dom-
inus ex Maria nasceretur?
Liquet quod praeter naturae ordi-

nem Virgo generavit : et hoc
quod conficimus corpus, ex Vir-
gine est. Quid hie quaeris
naturae ordinem in Christi
corpore ; cum praeter naturam
sit ipse Dominus Jesus partus ex
Virgine? Vera utique caro
Christi, quae crucifixa est, quse
sepulta est : vere ergo carnis
illius sacramentum est. Ipse
clamat Dominus Jesus, Hoc est
corpus meum. Ante consecra-
tionem verborum caelestium,
species nominatur ; post conse-
crationem, corpus Christi signi-
ficatur. Ipse dicit sanguinem
suum. Ante consecrationem
aliud dicitur; post consecra
tionem, sanguis nuncupatur. Et
tu dicis, Amen ; hoc est, Verum
est. Quod os loquitur, mens in-
terna fateatur : quod sermo
sonat, affectus sentiat.

FERIA QUINTA

IN OCTAVA CORPORIS

CHRISTI.
Duplex minus.

Omnia ut in Festo Carports
Christi, (307). <i6o>, prater
Lectio nem sequentem.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Joannem. Cap. 6.
TN illo tempore, dixit Jesus
* turbis Judaeorum : Caro mea
vere est cibus, et sanguis meus
vere est potus. Et reliqua.

Homilia sancti Cyrilli

Alexandrini.
Adversils Nestorium lib. 4.

QUi manducat me, inquit, et
ille vivet. Manducamus nos ;

170

INFRA OCTAVA.M CORPORIS CHRIST!.

non quod ipsamdivinitatem con-
sumamus ; apage ab ista impie-
tate ; sed illam propriam Verbi
carnem jam vivificam effectam,
quia ejus facta est qui propter
Patrem vivit. Et certe non dici-
mus extrinseca participatione et
adventitia vivificari Verbum a
Patre ; sed vitam potiiis per
naturam esse affirmamus ; gen-
itus est enim de Patre tanquam
de Vita. Quemadmodum vero
vivificum est illud ipsius Verbi
corpus, quod sibi proprium fecit
per veram unionem, quae et in-
telligentiam et sermonem super-
at : sic nos quoque, qui illius
sanctae carnis et sanguinis ejus
participatione fruimur, omnino
vivificamur ; cum in nobis man-
eat Verbum, non solum divino
modo per sanctum Spiritum,
verum etiam humano per sanc-
tam carnem et pretiosum san-
guinem. Haec quae dixi, vera
esse beatus Paulus suo suffragio
confirmat, sic scribens ad eos qui
Corinthi in Dominum nostrum
Jesum Christum crediderant :
Tanquam prudentibus dico ;
judicate vos quod dico : calix
benedictionis cui benedicimus,
nonne communicatio sanguinis
Christi est ? panis quem frangi-
mus, nonne communicatio cor-
poris Christi est? quoniam unus
panis et unum corpus multi
sumus ; omnes enim de uno pane
participamus. Participes nam-
que sancti Spiritus effecti, et ipsi
omnium Salvatori Christo, et
inter nos unimur. Concorpor-
ales etiam hoc modo sumus ;
quoniam unus panis, unum cor
pus multi sumus ; omnes enim
de uno pane participamus. Col-

ligat namque nos ad unitatem
corpus Christi quod est in nobis,
neque est ullo modo divisum.

Ac divinum quidem hoc esse
mysterium participationemque
ejus vivificam, et incruentae hujus
hostiae vim longe illo legali cultu
praestantiorem, pcrfacile est
videre vel ab eo ipso, quod ilia
priscis hominibus sancita per
Mosen, umbra dicuntur ; Chris-
tus vero ejusque omnia, Veritas
appellantur. Ad eamque rem
confirmandam, nobis erit adju-
mento sanctus Paulus sic scri
bens : Irritam quis faciens legem
Moysi, sine ulla miseratione duo-
bus vel tribus testibus moritur :
quanto magis putatis deteriora
mereri supplicia qui Filium Dei
conculcaverit,et sanguinemTest-
amenti pollutum duxerit in quo
sanctificatus est, et spiritui gratiae
contumeliam fecerit ? Quanto
igitur res nostrae sunt excellen-
tiores, quibus ipsa Veritas, id est
Christus, illuxit, sanctamque
suam carnem ad participandum
apposuit ?

IN DOMINICIS post Pente-
costen Officium fit ut prcescribitur
in Communi per annum. 115.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Psalmos Antiph. Ves-
pertinaO ratio, utin Vesperis de
Communi per annum. 124. -\2i)>.

Psalmi de Vesperis Sabbati>
ut in Psalterio. in. <l l>.

Hymnus et Versiculus, ut in
eodem Communi. 124. et 125.

<2I-2>.

Ad Magnificat Ant. propna.
Oratio quoque propria, ut
deinceps notabitur.

DOMINICA TERTIA POST PENTECOSTEN.

171

dicuntur primce Vesperce
in omnibus Dominicis usque ad
Adventum, cum Officium fit de
Dominica.

DOMINICA III. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph.
Humiliamini sub potenti manu
Dei, ut vos exaltet in tempore
visitationis ; omnem sollicitu-
dinem vestram projicientes in
eum, quoniam ipsi cura est de
vobis.

Oratio.

PRotector in te sperantium
Deus, sine quo nihil est
validum, nihil sanctum, multi-
plica super nos misericordiam
tuam ; ut te rectore, te duce,
sic transeamus per bona tem-
poralia, ut non amittamus
aeterna : Per Dominum nostrum
etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Quis
ex vobis homo qui habet centum
oves, et si perdiderit unam ex
illis, nonne dimittit nonaginta
novem in deserto, et vadit ad
illam quae perierat, donee
inveniat earn ?

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 15.

TN illo tempore : Erant
* appropinquantes Jesu publi-
cani et peccatores, ut audirent
ilium. Et reliqua.

Homilia Sancti Gregorii Papas.
Homil. 34. in Evang.

/^Onsiderandum nobis est,
^-^ fratres mei, cur Dominus
plus de conversis peccatoribus,
quam de stantibus justis in
caelo gaudium esse fateatur.
Unde hoc, nisi, quod ipsi per
quotidianum visionis experi-
mentum novimus, quia plerum-
que hi qui nullis se oppresses
peccatorum molibus sciunt,
slant quidem in via justitiae,
nulla illicita perpetrant ; sed
tamen ad caelestem patriam
anxie non anhelant, tantoque
sibi in rebus licitis usum
praebent, quanto se perpetrasse
nulla illicita meminerunt ; et
plerumque pigri remanent ad
exercenda bona praecipua, quia
valde sibi securi sunt quod
nulla commiserint mala graviora.
At contra, nonnunquam hi qui
se aliqua illicita egisse memi
nerunt, ex ipso suo dolore
compuncti, inardescunt in
amorem Dei, seseque in magnis
virtutibus excrcent, cuncta
difficilia sancti certaminis
appetunt, omnia mundi dere-
linquunt, honores fugiunt,
acceptis contumeliis laetantur,
flagrant desiderio, ad caelestem
patriam anhelant; et quia se
errasse a Deo considerant,
damna praecedentia lucris
sequentibus recompensant.

Majus ergo de peccatore
converse, quam de stante
justo, gaudium fit in caelo :
quia et dux in praelio plus
eum militem diligit qui post
fugam reversus hostem fortiter
premit, quam ilium qui num-

172

DOMINICA QUARTA POST rENTECOSTEN.

quam terga praebuit et
numquam aliquid fortiter gessit.
Sic agricola illam amplius
terrain amat quae post spinas,
uberes fruges profert, quam
earn quae numquam spinas
habuit, et numquam fertilem
messem producit. Sed inter
haec sciendum est quia sunt
plerique justi in quorum vita
tantum est gaudium, ut eis
quselibet peccatorum pceni-
tentia praeponi nullatenus
possit. Nam multi, et nullorum
sibi malorum sunt conscii ; et
tamen in tanti ardoris afflictione
se exercent, ac si a peccatis
omnibus coangustentur : cuncta
etiam licita respuunt, ad des-
pectum mundi sublimiter accin-
guntur, licere sibi nolunt omne
quod libet, bona sibi amputant
etiam concessa, contemnunt
visibilia, invisibilibus accen-
duntur, lamentis gaudent, in
cunctissemetipsos humiliant ; et
sicut nonnulli peccata operum,
sic ipsi cogitationurn peccata
deplorant. Quid itaque istos
dixerim, nisi et justos et
pcenitentes, qui se et in
pcenitentia de peccato cogita-
tionis humiliant, et recti
semper in opere perseverant ?
Hinc ergo colligendum est,
quantum Deo gaudium faciat,
quando humiliter plangit Justus ;
si facit in caelo gaudium, quando
hoc quod male gessit, per
pcenitentiam damnat injustus.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Dico
vobis, Gaudium erit coram
Angelis Dei super uno pecca-
tore poenitentiam agente.

DOMINICA IV. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Non
sunt condignae passiones hujus
temporis ad futuram gloriam
quae revelabitur in nobis.

Oratio.

nobis, quaesumus, Domine,
ut et mundi cursus pacifice
nobis tuo ordine dirigatur, et
Ecclesia tua tranquilla devo-
tione laetetur : Per Dominum
nostrum Jesum Christum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. As-
cendens Jesus in navim quae
erat Simonis, et sedens, docebat
turbas.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.
Lectio sancti Evangelii secun
dum Lucam. Cap. 5.
T N illo tempore : Cum turbae
-* irruerent in Jesum, ut audi-
rent verbum Dei ; et ipse stabat
secus stagnum Genesareth. Et
reliqua.

Homilia sancti Ambrosii

Episcopi.
Lib. 4. Commentar. in Lucam.

UBi Dominus multis imperti-
vit varia genera sanitatum ;
nee tempore, nee loco potuit ab
studio sanandi turba cohiberi.
Vesper incubuit ; sequebantur :
stagnum occurrit ; urgebant : et
ideo ascendit in Petri navim.
Haec est ilia navis, quae adhuc
secundum Matthaeum fluctuat,
secundum Lucam repletur pisci-

DOMINICA QUINTA POST PENTECOSTEN.

173

bus . ut, et principia Ecclesiae
fluctuantis, et posteriora exube-
rantis, agnoscas. Pisces enim
sunt, qui hanc enavigant vitam.
Ibi adhuc discipulis Christus
dormit ; hie praecipit : dormit
enim trepidis ; perfectis vigilat.
Non turbatur haec navis, in
qua prudentia navigat, abest
perfidia, fides aspirat Quemad-
modum enim turbari poterat,
cui praeerat is in quo Ecclesiae
firmamentum est? Illic ergo
turbatio, ubi modica fides : hie
securitas, ubi perfecta dilectio.
Etsi aliis imperatur ut laxent
retia sua ; soli tamen Petro
dicitur, Due in altum ; hoc est,
in profundum disputationum.
Quid enim tarn altum, quam
altitudinem divitiarum videre,
scire Dei Filium, et professionem
divinae generationis assumere,
quam licet mens non queat
humana plenae rationis investi-
gatione comprehendere, fidei
tamen plenitudo complectitur.
Nam etsi non licet mihi scire
quemadmodum natus sit ; non
licet tamen nescire quod natus
sit. Seriem generationis ignore ;
sed autorem generationis ag-
nosco. Non interfuimus cum
ex Patre Dei Filius nasceretur ;
sed interfuimus cum a Patre Dei
Filius diceretur. Si Deo non
credimus, cui credemus ? Omnia
enim quae credimus, vel visu
credimus, vel auditu. Visus
saepe fallitur, auditus in fide est.

AD SECUNDAS VESPEKAS.

Ad Magnificat Antiph. Prae-
ceptor, per totam noctem labor-
antes nihil cepimus : in verbo
autem tuo laxabo rete.

DOMINICA V. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Qui
vult vitam diligere et dies videre
bonos, coerceat linguam suam a
malo, et labia ejus ne loquantur
dolum ; declinet a malo, et faciat
bonum ; inquirat pacem, et
sequatur earn.

Oratio.

T^\Eus qui diligentibus te bona
"-^ invisibilia praeparasti, in-
funde cordibus nostris tui amoris
affectum ; ut te in omnibus et
super omnia diligentes, pro-
missiones tuas quae omne
desiderium superant, consequa-
mur ; Per Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Amen
dico vobis, nisi abundaverit
justitia vestra plus quam Scrib-
arum et Pharisaeorum, non
intrabitis in regnum caelorum.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 5.
TN illo tempore, dixit Jesus
Discipulis suis : Dico vobis
quia nisi abundaverit justitia
vestra plus quam Scribarum et
Pharisaeorum, non intrabitis in
regnum caelorum. Et reliqua.

Homilia Sancti Augustini

Episcopi.

Lib. I. de Serm. Dom. in monte>
Cap. 1 8.

JUstitia Pharisaeorum est, ut
non occidant : justitia eorum

174

DOMINICA SEXTA POST PENTECOSTEN.

qui intraturi sunt in regnum
Dei, ut non irascantur sine
causa. Minimum est ergo, non
occidere ; et qui illud solvent,
minimus vocabitur in regno
caelorum. Qui autem illud
impleverit, ut non occidat ; non
continue magnus erit et idoneus
regno caelorum ; sed tamen
ascendit aliquem gradum : per-
ficietur autem, si nee irascatur
sine causa : quod si perfecerit,
multo remotior erit ab homicidio.
Quapropter qui docet ut non
irascamur, non solvit legem ne
occidamus, sed implet potius :
ut et foris dum non occidimus,
et in corde dum non irascimur,
innocentiam custodiamus.

Gradus itaque sunt in istis
peccatis : ut primo quisque
irascatur, et eum motum retineat
corde conceptum. Jam si ex-
torserit vqcem indignantis ipsa
commotio, non significantem
aliquid, sed ilium animi motum
ipsa eruptione testantem, qua
feriatur ille, cui irascitur ; plus
est utique, quam si surgens ira
silentio premeretur. Si vero
non solum vox indignantis
audiatur, sed etiam verbum, quo
jam certam ejus vituperationem,
in quern profertur, designet et
notet ; quis dubitet, amplius hoc
esse, quam si solus indignationis
sonus ederetur ?

Sententia quae sequitur, ea
conjunctione connectitur, ut
superiori attestetur. Non enim
ait, Si autem obtuleris munus
tuum ad altare ; sed ait, Si ergo
obtuleris munus tuum ad altare.
Nam si irasci fas non est fratri
suo sine causa, aut dicere Racha,
aut dicere Fatue; multo minus

fas est animo tenere aliquid, ut
in odium indignatio convertatur.
Ad quod pertinet etiam quod
alio loco dicitur: Non occidat
sol super iracundiam vestram.
Jubemur ergo illaturi munus ad
altare, si recordati fuerimus
aliquid adversum nos habere
fratrem, munus ante altare
relinquere, et pergere ac recon-
ciliari fratri ; deinde venire, et
munus offerre.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Si
offers munus tuum ad altare, et
recordatus fueris quia frater tuus
habet aliquid adversum te ; relin-
que ibi munus tuum ante altare,
et vade prius reconciliari fratri
tuo ; et tune veniens, offeres
munus tuum.

DOMINICA VI. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex,
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Conse-
pulti sumus cum Christo per
baptismum in mortem : ut
quomodo Christus surrexit a
mortuis per gloriam Patris, ita et
nos in novitate vitas ambulemus.

Oratio.

Eus virtutum,cujus est totum
quod est optimum, insere
pectoribus nostris amorem tui
nominis, et praesta in nobis
religionis augmentum : ut quae
sunt bona nutrias ; ac pietatis
studio, quae sunt nutrita, cus-
todias : Per Dominum nostrum
etc.

DOMIiVICA SEPT1MA POST PENTECOSTEN.

'75

AD LAUDES.

AdBenedictusAntiph. Misereor
super turbam, quia ecce jam
triduo sustinent me, nee habent
quod manducent ; et si dimisero
eos jejunos, deficient in via.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Marcum. Cap. 8.

T N illo tempore : Cum multa
** turba esset cum Jesu, nee
haberent quod manducarent ;
convocatis Discipulis, ait illis :
Misereor super turbam, quia ecce
jam triduo sustinent me, nee
habent quod manducent. Et
reliqua.

Homilia sancti Ambrosii
Episcopi.

Lib. 6. Comment, in Luc. Cap. 9.

POsteaquam ilia qua; Ecclesiae
typum accepit, a fluxu curata
est sanguinis ; posteaquam Apos-
toli ad evangelizandum regnum
Dei sunt destinati; gratiaecaelestis
impartitur alimentum. Sed qui-
bus impartiatur, adverte : non
otiosis ; non in civitate, quasi in
synagoga vel saeculari dignitate,
residentibus ; sed inter deserta
quaerentibus Christum. Qui
enim non fastidiunt, ipsi exci-
piuntur a Christo ; et cum ipsis
loquitur Dei Verbum, non de
saecularibus, sed de regno Dei.
Et si qui corporalis gerunt
ulcera passionis, his medicinam
suam libenter indulget. Con-
sequens igitur erat, ut quos a
vulnerum dolore sanaverat, eos
aiimoniis spiritalibus a jejunio
liberaret. Itaque nemo cibum

accipit Christi, nisi fuerit ante
sanatus : et illi qui vocantur ad
ccenam, prius vocando sanantur.
Si claudus fuit ; gradiendi facul-
tatem, ut veniret, accepit : si
lumine privatus oculorum ;
domum utique Domini, nisi
refusa luce, intrare non potuit
Ubique igitur mysterii ordo ser-
vatur, ut prius per remissionem
peccatorum vulneribus medicina
tribuatur, postea alimonia mensae
caelestis exuberet : quamquam
nondum validioribus haec turba
reficiaturalimentis, neque Christi
corpore et sanguine jejuna soli-
dioris fidei corda pascantur.
Lacte, inquit, vos potavi, non
esca : nondum enim poteratis ;
sed nee adhuc quidem potestis.
In modum lactis, quinque sunt
panes : esca autem solidior, Cor
pus est Christi ; potus vehemen-
tior, sanguis est Domini.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Acci-
piens Jesus septem panes, gratias
agens, fregit ; et dabat Discipulis
suis ut apponerent : et appos-
uerunt turbae, alleluia.

DOMINICA VII. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Sti-
pendia peccati, mors : gratia
autem Dei, vita asterna, in Christo
Jesu Domino nostro.

Oratio.

Eus cujus providentia in sui
dispositione non fallitur, te
supplices exoramus, ut noxia

i 7 6

DOMINICA SEFT1MA POST PENTECOSTEN.

cuncta submoveas, et omnia
nobis profutura concedas : Per
Dominum nostrum Jesum
Christum etc.

AD LAUDES.

Ad Bemdictus Antipk. Atten-
dite a falsis Prophetis, qui veni-
unt ad vos in vestimentis ovium,
intrinsecus autem sunt lupi
rapaces : a fructibus eorum
cognoscetis eos.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Matthaeum. Cap. 7.

IN illo tempore, dixit Jesus
Discipulis suis : Attendite a
falsis Prophetis, qui veniunt ad
vos in vestimentis ovium, intrin
secus autem sunt lupi rapaces.
Et reliqua.

Homilia sancti Hilarii Episcopi.
Comment, in Matth. Cap. 7.

"DLandimenta verborum et
*-* mansuetudinis simulationem
admonet fructu operationis ex-
pendi oportere ; ut non qualem
quis verbis referat, sed qualem
se rebus efficiat, spectemus :
quia in multis vestitu ovium
rabies lupina contegitur. Ergo
ut spinae uvas, ut tribuli ficus
non generant, ut iniquae arbores
utilia poma non afferunt ; ita ne
in istis quidem consistere docet
boni operis effectum, et idcirco
omnes cognoscendos esse de
fructibus. Regnum enim cae-
lorum sola verborum officia non
obtinent : neque qui dixerit
Domine, Domine ; heres illius
erit. Quid enim meriti est

Domino dicere, Domine. Nun-
quid Dominus non erit, nisi
fuerit dictus a nobis ? Et quae
officii sanctitas est, nominis
nuncupatio ; cum caelestis regni
iter, obedientia potius voluntatis
Dei, non nuncupatio, repertura
sit ? Multi mihi dicent in ilia
die : Domine, Domine, nonne in
nomine tuo prophetavimus ? et
reliqua. Etiam nunc pseudo-
prophetarum fraudulentiam et
hypocritarum simulamenta con-
demnat, qui gloriam sibi ex verbi
virtute praesumunt, in doctrinae
prophetia, et daemoniorum fuga,
et istiusmodi operum virtutibus.
Atque hinc sibi regnum caelorum
pollicentur : quasi vero eorum
aliquid proprium sit, quae lo-
quuntur aut faciunt ; et non
omnia virtus Dei invocata per-
ficiat : cum doctrinae scientiam
lectio afferat, daemonia Christi
nomen exagitet. De nostro
igitur est beata ilia aeternitas
promerenda : praestandumque
est aliquid ex proprio, ut bonum
velimus, malum omne vitemus,
totoque affectu praeceptis caeles-
tibus obtemperemus, ac talibus
officiis cogniti Deo simus ; agam-
usque potius quod vult, quam
quod potest gloriemur : repu-
dians eos ac repellens, quos a
cognitione sua opera iniquitatis
averterint.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antipk. Non
omnis qui dicit mihi Domine,
Domine ; intrabit in regnum
caelorum : sed qui facit volunta-
tem Patris mei qui in caelis est,
ipse intrabit in regnum caelorum,
alleluia.

DOMINICA OCTAVA POST PENTECOSTEN.

177

DOMINICA VIII. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex,

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Si
secundiim carnem vixeritis, mo-
riemini : si autem spiritu facta
carnis mortificaveritis, vivetis.

Oratio,

T Argire nobis, quaesumus,
' Domine, semper spiritum
cogitandi quae recta sunt, pro-
pitius, et agendi ; ut qui sine te
esse non possumus, secundum
te vivere valeamus : Per Domi-
num nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Quid
hoc audio de te? redde rationem
villicationis tuae ; jam enim non
poteris villicare.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.
Lectio sancti Evangelii secun
dum Lucam. Cap. 16.
T N illo tempore, dicebat Jesus
! ad Discipulos suos : Homo
quidam erat dives, qui habebat
villicum : et hie diffamatus est
apud ilium, quasi dissipasset
bona ipsius. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Serm. 35. de Verbis Domini.
TTOc ait Dominus noster
* Jesus Christus : Facite vo-
bis amicos de divitiis iniquitatis.
Hoc quidam male intelligendo,
rapiunt res alienas, et aliquid
inde pauperibus largiuntur ; et
putant se facere quod praecep-

COLBERT.

turn est. Dicunt enim ; Rapere
res alienas, mammona est iniqui
tatis ; erogare inde aliquid, max-
ime egentibus sanctis, hoc est
facere amicos de mammona
iniquitatis. Intellectus iste cor-
rigendus est, imo de tabulis
cordis vestri omnino delendus
est. Nolo sic intelligatis. De
justis laboribus facite eleemo-
synas : ex eo quod recte habetis,
date. Non enim corrupturi estis
judicem Christum, ut non vos
audiat cum pauperibus, quibus
tollitis.

Est quidem et alius intellec-
tus ; nee ipsum tacebo. Mam
mona iniquitatis, divitiae sunt
saeculi omnes, undecumque sint.
Undecumque enim congregen-
tur, mammona iniquitatis est ;
id est, divitiae sunt iniquitatis.
Quid est, Divitiae sunt iniquita
tis ? Pecunia est, quam nomine
divitiarum appellat iniquitas.
Si enim veras divitias quaeris ;
aliae sunt. Talibus Job nudus
abundabat, quando in Deum cor
plenum habebat, et laudes Deo,
perditis omnibus rebus, tamquam
gemmas pretiosissimas profere-
bat. Ipsae sunt verae divitiae :
istae autem ab iniquitate appel-
lantur divitiae. Habes illas : non
reprehendo. Hereditas venit ;
pater tuus dives fuit, et divisit
tibi ; honeste acquisisti ; de
justis laboribus plenam domum
habes : non reprehendo. Tamen,
etiam sic, noli illas dicere divi
tias : nam si dicis illas divitias
amabis illas ; et si amaveris illas,
peribis cum illis. Pefde, ne
pereas : dona, ut acquiras : se-
mina, ut metas. Has divitias noli
appellare ; quia verae non sunt.
N

DOMINICA NONA POST PENTECOSTEN.

Paupertate plenae sunt, et semper
obnoxiae casibus. Quales divitiae
sunt, propter quas latronem
times, propter quas times ser-
vum tuum ne te occiso auferat
et fugiat? Si verae divitiae
essent, securitatem tibi darent.
Ergo illae sunt verae divitiae,
quas cum habuerimus, perdere
non possumus. Et ne forte
propter illas furem timeas ; ibi
erunt ubi nullus auferat. Audi
Dominum tuum : Thesaurizate
vobis thesauros in caelo, quo fur
non accedat. Tune erunt divitiae,
quando eas migraveris. Quam-
diu in terra sunt, divitiae non sunt.
Sed divitias vocat illas mundus ;
iniquitatis, vocat Deus.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Fa-
cite vobis amicos de mammona
iniquitatis ; ut cum defeceritis,
recipiant vos in aeterna taber-
nacula.

DOMINICA IX. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Qui
se existimat stare, videat ne
cadat.

Oratio.

PAteant aures misericordiae
tuae, Domine, precibus sup-
plicantium ; et ut petentibus
desiderata concedas, fac eos quas
tibi sunt placita, postulare : Per
Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ve-
nient dies in te ; et circumdabunt

te inimici tui vallo, et circumda
bunt te et coangustabunt te un-
dique, et ad terram prosternent
te, eo quod non cognoveris tern-
pus visitationis tuae.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap. 19.

T N illo tempore : Ut appropin-
* quavit Jesus Jerusalem ; videns
civitatem, flevit super illam. Et
reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papas.
Homil. 39. in Evang.

QUia eversam jam Jerusalem
novimus, debemus ex rebus
exterioribus introrsus aliquam
similitudinem trahere ; atque ex
eversis aedificiis parietum, morum
ruinam timere. Videns enim
civitatem, flevit super illam,
dicens : Quia si cognovisses et
tu. Hoc semel egit, cum peri-
turam civitatem esse nuntiavit.
Hoc quotidie Redemptor noster
per electos suos agere nullatenus
cessat, cum quosdam ex bona
vita ad mores reprobos per-
venisse considerat. Plangit enim
eos qui nesciunt cur plangantur,
qui juxta Salomonis verba laetan-
tur cum male fecerint, et exultant
in rebus pessimis. Qui si damna-
tionem suam, quae eis imminet,
agnovissent ; semetipsos cum
lacrymis electorum plangerent.
Bene autem periturae animae
sententia quae subditur convenit :
Et quidem in hac die tua quae
ad pacem tibi ; nunc autem ab-
scondita sunt ab oculis tuis.
Suam hie diem habet anima

DOMINICA DECIMA POST PENTECOSTEN.

179

perversa, quae transitorio gaudet
in tempore. Cui ea quae
adsunt, ad pacem sunt : quia
dum rebus temporalibus laeta-
tur, dum honoribus extolli-
tur, dum in carnis voluptate
resolvitur, dum nulla .venturae
pcenas formidine terretur ; pacem
habet in die sua, quae grave
damnationis suae scandalum in
die habebit aliena. Ibi enim
affligenda est, ubi justi laetabun-
tur ; et cuncta quae modo ei ad
pacem sunt, tune in amaritu-
dinem rixae vertentur : quia
rixari secum incipiet, cur damna-
tionem quam patitur non ex-
pavit, cur a prospiciendis malis
sequentibus oculos mentis clausit.
Unde ei dicitur : Nunc autem
abscondita sunt ab oculis tuis.
Peruersa quippe anima, rebus
praesentibus dedita, in terrenis
voluptatibus resoluta, abscondit
sibi mala sequentia ; quia prae-
videre futura refugit, quae prae-
sentem laetitiam perturbant :
dumque in praesentis vitae oblec-
tationibus se deserit, quid aliud
quam clausis oculis ad ignem
vadit ? Unde bene scriptum est :
In die bonorum, ne immemor sis
malorum. Et inde per Paulum
dicitur : Qui gaudent, tamquam
non gaudentes sint. Quia, et
siqua est praesentis temporis, ita
est agenda laetitia, ut numquam
amaritudo sequentis judicii re-
cedat a memoria : quatenus dum
mens pavida extremae ultionis
timore transfigitur ; quantum
nunc praesens laetitia, tantum
post ira subsequens, temperetur.

AD SECUNDAS VESPERAS.
A d Magnificat A ntiph. Scrip

tum est, quia Domus mea,
domus orationis est ; vos autem
fecistis illam speluncam latro
num.

DOMINICA X. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. N emo
potest dicere, Dominus Jesus,
nisi in Spiritu sancto.

Oratio.

DEus qui omnipotentiam
tuam parcendo maxime et
miserando manifestas, multiplica
super nos misericordiam tuam ;
ut ad tua promissa currentes,
caelestium bonorum facias esse
consortes : Per Dominum.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Deus,
propitius esto mihi peccatori.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 18.

T N illo tempore, dixit Jesus ad
-*- quosdam, qui in se confide-
bant tamquam justi, et asperna-
bantur ceteros, parabolam
istam : Duo homines ascende-
runt in templum ut orarent,
unus Pharisaeus, et alter Publi-
canus. Et reliqua.

Homilia S. Augustini

Episcopi.
Enarr. in Psalm. 31.

QUi vult fortis esse velut
praesumens de se et jactans.
merita sua qualiacumque ilia
sint, erit similis Pharisaeo illi v

N 2

i8o

DOMINICA UNDECIMA POST PENTECOSTEN.

qui quod a, Deo se dicebat
accepisse, superbe tamen jacta-
bat : Gratias, inquit, tibi ago,
quia non sum sicut caeteri
homines. Attendite, fratres mei,
quale genus superbiae com-
mendet Deus : vere quale potest
subintrare justo homini, quale
potest surrepere bonae spei.
Vere, Gratias ago tibi, dicebat
Ergo cum dicebat, Gratias tibi ;
fatebatur ab illo se accepisse
quod habebat : quid enim habes
quod non accepisti? Unde ergo
superbus? Non quia de bonis
suis Deo gratias agebat ; sed
quia super alterum, se de ipsis
bonis extollebat. Attendite,
fratres : nam unde coeperit
dicere similitudinem ipsam
Dominus, Evangelista praemisit.
Cum enim Christus dixisset,
Putas veniens Filius hominis
inveniet fidem in terra: et ne
existerent quidam haeretici, qui
attendentes et putantes quasi
lapsum totum mundum (omnes
enim haeretici in paucis et in
parte sunt) jactarent se quod in
ipsis remanserit quod de toto
mundo perierit : ibi statim, ubi
ait Dominus Putas veniens
Filius hominis inveniet fidem in
terra, subjecit Evangelista ;
Dixit autem et ad quosdam qui
sibi justi videbantur et sperne-
bant caeteros, similitudinem
hanc : Quidam Pharisaeus et
Publicanus venerunt in templum
orare; et caetera quae nostis.
Pharisaeus ergo ille dicebat:
Gratias tibi ago. Sed unde
superbus? Quia spernebat cae
teros. Unde probas? In ipsis
verbis. Quomodo ? Pharisaeus,
inquit, ille contempsit de longe

stantem, cui Deus confitenti
propinquabat. Publicanus, in-
quit, de longinquo stabat ; sed
Deus ad ilium de longinquo
non stabat. Quare Deus ab illo
de longinquo non stabat ? Quia
alio loco dicitur : Prope est
Dominus his qui obtriverunt
cor. Videte si Publicanus iste
obtriverat cor ; et ibi videbitis
quia prope est Dominus his qui
obtriverunt cor. Publicanus
autem de longinquo stabat, et
neque volebat ad caelum oculos
suos levare, sed percutiebat
pectus suum. Tunsio pectoris,
obtritio cordis. Quid dicebat
tundens pectus ? Deus propitius
esto mihi peccatori. Et quae
sententia Domini ? Amen dico
vobis, descendit justificatus de
templo Publicanus ille magis
quam ille Pharisaeus.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Dico
vobis : Descendit hie justificatus
in domum suam ab illo : quia
omnis qui se exaltat, humiliabi-
tur ; et qui se humiliat, exaltabi-
tur.

DOMINICA XI. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
A d Magnificat A ntiph. Add u-
cunt Jesu surdum et mutum, et
deprecabantur eum ut imponat
illi manum.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne Deus,
^^ qui abundantia pietatis tuae
et merita supplicum excedis et
vota, effunde super nos miseri-

DOMINICA UNDEC1MA POST PENTECOSTEN.

181

cordiam tuam ; ut dimittas quae
conscientia metuit, et adjicias
quod oratio non praesumit : Per
Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Ap-
prehendens Jesus surdum et
mutum, misit digitos suos in
auriculas ejus, et expuens tetigit
linguam ejus ; et suspiciens in
caelum, ingemuit, et ait illi,
Ephpheta ; quod est, Adaperire.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Marcum. Cap. 7.

IN illo tempore : Exiens Jesus
de finibus Tyri, venit per
Sidonem ad mare Galilaeae inter
medios fines Decapoleos. Et
reliqua.

Homilia sancti Gregorii Papse.
Lib. i. in Ezech. Homil. 10.

QUid est, quod creator om
nium Deus, cum surdum et
mutum sanare voluisset, in aures
illius suos digitos misit ; et ex
puens, linguam ejus tetigit ?
Quid per digitos Redemptoris,
nisi dona sancti Spiritus desig-
nantur ? Unde cum in alio loco
ejecisset ciaemonium,dixit : Si in
digito Dei ejicio daemonia, pro-
fecto pervenit in vos regnum
Dei. Qua de re per Evangelis-
tam alium dixisse describitur :
Si ego in Spiritu Dei ejicio
daemones, igitur pervenit in vos
regnum Dei. Ex quo utroque
loco colligitur, quia digitus Dei
Spiritus vocatur. Digitos ergo

in auriculas mittere, est per dona
Spiritus sancti mentem surdi ad
obediendum aperire. Quid est
vero, quod expuens, linguam ejus
tetigit ? Saliva nobis est ex ore
Redemptoris, accepta sapientia
in eloquio divino. Saliva quippe
ex capite defluit in ore. Ea ergo
sapientia, quae ipse est, dum
lingua nostra tangitur, mox ad
praedicationis verba formatur.
Qui suspiciens in caelum, ingem
uit : non quod ipse necessarium
gemitum haberet, qui dabat quod
postulabat : sed nos ad eum
gemere qui caelo praesidet, do-
cuit ; ut et aures nostrae per dona
Spiritus sancti aperiri, et lingua
persalivam oris, id est, per scien-
tiam divinae locutionis, solvi
debeat ad verba praedicationis.
Cui mox, Ephpheta, id est, Ad
aperire, dicitur : et statim apertae
sunt aures ejus, et solutum est
vinculum linguae ejus. Qua in
re notandum est, quia propter
clausas aures dictum est : Ad
aperire. Sed cui aures cordis
ad obediendum apertae fuerint,
ex subsequenti proculdubio
etiam linguae ejus vinculum sol-
vitur ; ut bona quae ipse fecerit,
etiam facienda aliis loquatur.
Ubi bene additur : Et loqueba-
tur recte. Ille enim recte loqui
tur, qui prius obediendo fecerit,
quae loquendo admonet esse fa
cienda.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Quan-
to eis praedicabat, tanto magis
plus praedicabant : et eo amplius
admirabantur, dicentes : Bene
omnia fecit ; et surdos fecit au-
dire, et mutos loqui.

1 85!

DOMINICA DUODECIMA POST PENTECOSTEN.

DOMINICA XII. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.
Ad Magnificat Antiph. Dili-
ges Dominum Deum tuum ex
toto corde tuo, et ex tota anima
tua, et ex omnibus viribus tuis,
et ex omni mente tua ; et proxi-
mum tuum sicut teipsum.

Oratio.

OMnipotens et misericors
Deus, de cujus munere
venit ut tibi a fidelibus tuis
dign& et laudabiliter serviatur,
tribue, quaesumus, nobis ut ad
promissiones tuas sine offensione
curramus : Per Dominum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph, Sa-
maritanus appropians alligavit
vulnera ejus qui inciderat in
latrones, infundens oleum et
vinum ; et curam illius egit.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 10.

T N illo tempore : Conversus
^ Jesus ad Discipulos suos
dixit : Beati oculi, qui vident
quae vos videtis. Dico enim vobis,
quod multi Prophetae et Reges
voluerunt videre quae vos videtis,
et non viderunt. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini

Episcopi.
Serm. 37. de Verbis Domini.

T^Otum genus humanum est

* homo ille qui jacebat in via

semivivus a latronibus relictus,

quern contempsittransiensSacer-
dos et Levites, et accessit ad
eum curandum eique opitulan-
dum transiens Samaritanus.
Transiit Sacerdos, utique genere
proximus ; praeteriit jacentem.
Transiit Levites, et hie genere
proximus ; jacentem etiam ipse
contempsit. Transiit Samari
tanus, genere longinquus, miseri-
cordia proximus ; fecit quod
nostis. In quo Samaritano
voluit se intelligi Dominus nos-
ter Jesus Christus.

Quid tarn longinquum, quid
tarn remotum, quam Deus ab
hominibus, immortalis a mortali-
bus, Justus a peccatoribus ? non
loco longe, sed dissimilitudine.
Cum ergo longe a nobis esset
immortalis et Justus, tamquam a.
mortalibus et peccatoribus, des-
cendit ad nos, ut fieret nobis
proximus ille longinquus. Et
quid fecit ? Cum haberet ipse
duo bona, et nos duo mala ; ille
duo bona, justitiam et immortali-
tatem ; nos duo mala, iniqui-
tatem et mortalitatem ; si utrum-
que malum nostrum suscepisset,
par noster factus esset, et liberari
nobiscum opus haberet. Quid
ergo fecit ut esset proximus
nobis ? proximus, non hoc quod
nos ; sed, prope nos. Duo
attende : Justus est, immortalis
est. In duobus tuis malis, una
est culpa, altera est pcena. Cul-
pa est, quod injustus es ; poena
est, quia mortalis es. Ille, ut
esset proximus, suscepit poenam
tuam, non suscepit culpam tuam.
Et si suscepit ; delendam susce
pit, non faciendam, Justus et im
mortalis, longe ab injustis et
mortalibus. Peccator mortalis,

DOMINICA DECIMA TERTIA POST PENTECOSTEN.

183

longe eras a justo immortali.
Non est file factus peccator, quod
tu ; sed factus est mortalis, quod
tu. Manens Justus, factus est
mortalis. Suscipiendo pcenam
et non suscipiendo culpam, et
culpam delevit et poenam.

AD S ECU NBAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Dixit
Jesus ad Legisperitum : Quis tibi
videtur proximus fuisse illi qui
incidit in latrones ? Et ait :
Ille qui fecit misericordiam in
ilium. Et dixit illi Jesus : Vade,
et tu fac similiter.

DOMINICA XIII. POST
PENTECOSTEN.

, Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph, Con-
clusit Scriptura omnia sub pec-
cato, ut promissio ex fide Jesu
Christi daretur credentibus.

Oratio.

OMnipotens sempiterne Deus,
da nobis fidei, spei, et chari-
tatis augmentum ; et ut merea-
mur assequi quod promittis,
fac nos amare quod praecipis ;
Per Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedict us Antiph. Jesu
praeceptor, miserere nostri.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 17.

T N illo tempore : Dum iret
-1 Jesus in Jerusalem, transibat
per mediam Samariam et

Galilaeam : et cum ingrederetur
quoddam castellum, occurrerunt
ei decem viri leprosi. Et reli-
qua.

Homilia sancti Augustini

Episcopi.
Lib. 2. Qucest. evang. Cap. 40.

IN decem leprosis, multa quaeri
possunt : non solum de
numero ; quid sibi velit quod
decem sunt, et quod unus ex
illis solus gratias egit : sed ilia
potius ; cur eos ad sacerdotes
miserit, ut cum irent, mundaren-
tur. Nullum enim eorum, qui-
bus corporalia haze beneficia
praestitit, invenitur misisse ad
sacerdotes, nisi leprosos. Nam
et ilium a lepra mundaverat, cui
dixit : Vade, ostende te sacerdoti,
et offer pro te sacrificium, quod
praecepit Moyses, in testimonium
illis. Quaerendum igitur est,
quid ipsa lepra significet : non
enim sanati, sed mundati dicun-
tur, qui ea caruerunt. Coloris
quippe vitium est, non valetu-
dinis, aut integritatis sensuum
atque membrorum. Leprosi
ergo non absurde intelligi pos
sunt, qui scientiam verae fidei
non habentes, varias doctrinas
profitentur erroris.

Caetera itaque vitia, tamquam
valetudinis, et quasi membrorum
animae atque sensuum, per
seipsum interius et conscientia
et intellectu Dominus sanat et
corrigit : doctrinal vero, vel
imbuendi per sacramenta, vel
catechizandi per sermonem
sonantem atque lectionem, ubi
color quidam intelligitur verus
atque sincerus, quia in promptu
est, et foris eminentissimus, (Non

184 DOMINICA DECIMA QUARTA POST PENTECOSTEN.

enim in occultis cogitationibus,
sed in manifestis operationibus
haec aguntur) Ecclesiae proprie
contributa est. Itaque et Paulus,
voce Domini audita, Quid me
persequeris ? et, Ego sum Jesus
quern tu persequeris ; ad
Ananiam tamen missus est, ut
illo sacerdotio quod in Ecclesia
constitutum est, sacramentum
doctrinae fidei perciperet.et verus
ejus approbaretur color : non
quia non potest per seipsum
Dominus omnia facere : nam
quis alius haec facit etiam in
Ecclesia? sed ut ipsa societas
congregatorum fidelium, appro-
bandoininvicematquecommuni-
cando verse fidei doctrinam in
omnibus quae dicuntur verbis vel
signantur sacramentis, tamquam
unam speciem veri coloris
obducat.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Unus
autem ex illis, ut vidit quod
mundatus est, regressus est cum
magna voce magnificans Deum,
alleluia.

DOMINICA XIV. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.

AD PRIMAS VESPERAS.

. Ad Magnificat Antiph. Qui

sunt Christi, carnem suam cruci-

fixerunt cum vitiis et con-

cupiscentiis.

O ratio.

/^Ustodi Domine, quaesumus,
^^ Ecclesiamtuam propitiatione
perpetua : et quia sine te labitur
humana mortalitas, tuis semper

auxiliis et abstrahatur a noxiis,
et ad salutaria dirigatur : Per
Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Nolite
solliciti esse, dicentes, Quid
manducabimus ? aut, Quid bibe-
mus ? aut, Quo operiemur ?
Scit enim Pater vester quia his
omnibus indigetis.

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Matthaeum. Cap. 6.

T N illo tempore, dixit Jesus
* Discipulis suis : Nemo potest
duobus dominis servire. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini
Episcopi.

Lib. 2. de Serm. Dom. in monte.
Cap. 22.

XT Emo potest duobus dominis
*-^ servire. Ad hanc ipsam
intentionem referendum est,
quod consequenter exponit,
dicens : Aut enim unum odio
habebit, et alterum diliget ; aut
alterum patietur, et alterum
contemnet. Quae verba dili-
genter consideranda sunt : nam
qui sint duo domini, deinceps
ostendit, cum dicit : Non potestis
Deo servire et Mammonae.
Mammona apud Hebraeos divi-
tiae appellari dicuntur. Congruit
et Punicum nomen ; nam lucrum
Punice Mammon dicitur.

Nolite ergo solliciti esse, dic
entes : Quid edemus ? aut, Quid
bibemus ? Et reliqua. Hie
manifestissime ostendit, non haec

DOMINICA DEC IMA QUINTA POST PENTECOSTEN.

185

esse appetenda, tamquam talia
bona nostra, ut propter ea ipsa
debeamus bene facere si quid
facimus ; sed tamen esse neces-
saria. Quid enim intersit inter
bonum quod appetendum est, et
necessarium quod sumendum
est, hac sententia declaravit,
cum ait : Quaerite primum
regnum Dei et justitiam ejus ;
et haec omnia apponentur vobis.
Regnum ergo et justitia Dei
bonum nostrum est ; et hoc
appetendum, et ibi finis consti-
tuendus, propter quod omnia
facimus, quaecumque facimus.
Sed quia in hac vita militamus,
ut ad illud regnum pervenire
possimus, quae vita sine his
necessariis agi non potest ;
Apponentur vobis haec, inquit ;
sed vos regnum Dei et justitiam
ejus primum quaerite. Cum
enim dicit illud Primum, sig-
nificavit quod hoc Posterius
quaerendum est, non tempore,
sed dignitate ; illud, tamquam
bonum nostrum ; hoc, tamquam
necessarium nostrum ; neces
sarium autem propter illud
bonum. Neque enim, verbi
gratia, ideo debemus evangeli-
zare ut manducemus ; sed ideo
manducare, ut evangelizemus :
nam si propterea evangelizemus
ut manducemus, vilius habemus
evangelium quam cibum ; et erit
jam bonum nostrum in mandu-
cando, necessarium autem in
evangelizando.

AD SECUNDAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. Quae
rite primum regnum Dei et jus
titiam ejus ; et haec omnia adji-
cientur vobis, alleluia.

DOMINICA XV. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

A d Magnificat A ntiph. A Iter
alterius onera portate : et sic ad-
implebitis legem Christi.

Oratio.

Cclesiam tuam, Domine,
miseratio continuata mundet
et muniat : et quia sine te non
potest salva consistere, tuo sem
per munere gubernetur : Per
Dominum nostrum etc.

AD LAUDES.

Ad Benedictus A ntiph. Ac-
cessit Jesus, et tetigit loculum :
hi autem qui portabant, stete-
runt. Et ait : Adolescens, tibi
dico, Surge. Et resedit qui erat
mortuus.

AD PRIMAM.

Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-

dum Lucam. Cap. 7.

T N illo tempore : Ibat Jesus in
civitatem quae vocatur Nairn ;
et ibant cum eo discipuli ejus, et
turba copiosa. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini

Episcopi.
Serm. 44. de Verbis Domini.

\ Hdeamus quid Christus nos
* discere voluit in tribus mor-
tuis quos suscitavit. Resusci-
tavit filiam mortuam archi-
synagogi, ad quam aegrotan-
tem petebatur, ut earn de aeg-
ritudine liberaret. Excitavit et
hunc juvenem, filium viduae, de

1 86

DOMINICA DEC1MA SEXTA POST PENTECOSTEN.

quo nunc admoniti sumus, ut
hinc ista quae ipse largiri digna-
tur, cum vestra charitate loque-
remur. Modo audistis quomodo
excitatus est. Appropinquabat
Dominus civitati ; et ecce effere-
batur jam mortuus extra portam :
misericordia commotus quod fle-
bat mater vidua et destituta unico
filio suo, fecit quod audistis, di-
cens : Adolescens, tibi dico,
surge. Surrexit ille mortuus,
ccepit loqui ; et reddidit ilium
matri suae. Excitavit et Laza-
rum de sepulcro.

Ista tria genera mortuorum
sunt tria genera peccatorum,
quos hodieque suscitat Christus.
Ilia enim mortua filia archisyna-
gogi intus erat in domo ; non-
dum erat de secretis parietibus
elata in publicum : ibi intus sus-
citata est, viva parentibus red-
dita. Iste autem jam quidem
non in domo ; sed tamen non-
dum in sepulcro : parietibus ela-
tus erat ; terrae mandatus non
erat. Qui suscitavit mortuam
nondum elatam, suscitavit mor-
tuum jam elatum, nondum sep-
ultum. Tertium restabat, ut
sepultum suscitaret : et hoc fecit
in Lazaro. Sunt ergo intus, qui
peccatum in corde habent, in
facto nondum habent. Alii post
consensum eunt in factum, tam-
quam efferentes mortuum ; ut
quod latebat in secreto, appareat
in publico. Numquid jam isti,
quia in factum processerunt, des-
perandi sunt ? Nonne et illi ju-
veni dictum est : Tibi dico, surge?
Nonne et ille redditus est matri
suae ? Sic ergo et qui jam fe-
cerit, si forte commonitus et com
motus verbo veritatis ad Christ!

vocem resurgit, vivus redditur :
potuit ad tempus progredi, in
aeternum perire non potuit. Qui
autem faciendo quod malum est,
etiam mala consuetudine se im-
plicant, ut ipsa consuetudo mali
non eos sinat videre quia malum
est, fiunt defensores malorum fac-
torum suorum. Tales consuetu
dine maligna pressi, tamquam
sepulti sunt.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Ad Magnificat Antiph. Ac-
cepit autem omnes timor, et
magnificabant Deum, alleluia.

DOMINICA XVI. POST
PENTECOSTEN.

Semiduplex.
AD PRIMAS VESPERAS.

Ad Magnificat A ntiph. Omnis
qui se exaltat, humiliabitur ; et
qui se humiliat, exaltabitur.

Oratio.

'"PUa nos, quaesumus, Domine,
*- gratia semper et praeveniat
et sequatur; ac bonis operibus
jugiter praestet esse intentos:
Per Dominum nostrum Jesum
Christum Filium tuum,qui tecum
vivit et regnat in unitate Spiritus
sancti Deus per omnia saecula
saeculorum.

AD LAUDES.

Ad Benedictus Antiph. Dixit
Jesus ad Legisperitos et Phari-
saeos : Si licet sabbato curare ?
At illi tacuerunt : ipse ver6
apprehensum sanavit hydro-
picum, ac dimisit.

DOMINICA DECIMA SEPTIMA POST PENTECOSTEN.

187

AD PRIMAM.
Lectio de Homilia.

Lectio sancti Evangelii secun-
dum Lucam. Cap, 14.

T N illo tempore : Cum intraret
* Jesus in domum cujusdam
Principis Pharisaeorum sabbato
manducare panem, et ipsi obser-
vabant eum : et ecce homo
quidam hydropicus erat ante
ilium. Et reliqua.

Homilia venerablisf Bedae
Presbyteri.

In Luc. Lib. 4. c. 14.
TDRoprium est hydropici,
*~ quanto magis abundat hu-
more inor