Skip to main content

Full text of "Commentatio critica de Platonis quae feruntur epistolis, praecipue tertia ..."

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 





$B 45 46fi 



'% 







'1^^ 



g^ 

REESE LIBRARY 

OF TIIK 

UNIVERSITY OF CALIFORNIA. 

Received /"-S^^^'"^^ -..jSf"^ 

Accessions No. ^Z^^^ _ Shelf No.^ . . 



-8s> 




Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by VjOOQiC 



COMMENTATIO CEITICA 

DE 

PLATONIS aUAE FERUNTUR EPISTOLIS, 

PRAECIPUB 

TERTIA SEPTIMA ET OCTAVA. 

QUAM , 

ANNUENTE SUMMO NUMINE, 

RX AUCTORITAT* BRCTORIS MAGmFICI 

CHRISTOPHORI HENRICI DIDERICI BrYS BALLOT, 

IN rACULTATB MATH. ET PHIL. RAT. PROF. U&D., 
NSC NON 

AMPLTSS1MI SENATUS ACADEMICI consensu 

KT 

NOBiLissiMAK FACULTATIS PHIL. THEOR. et LITT. HUM. decreto, 

SUmCISQUS IN 

PHIL. THEOR. ET LITT. HUM. HONORIBUS ET PRIVILE6IIS 
X . BITE ET LEOITIME CONSEQUENDIS 

PUBLICO EXAMINI SUBMITTET 

HERMANUS THOMAS KARSTEN, 

Amisfnrtensis. 



D. IX FEBKUAEII A. MDCCCLXIV, HOEA I. 




-•cxsx»»- 



TYPI8 MANDAVBRUNT KEMINK ET FIUUS. 
MDCCCLXIV. 



Digitized by VjOOQIC 









^y^>^^ 



Digitized by VjOOQIC 



PARENTIBUS 



SACBUM. 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



PRAEFATIO. 



Quod illiislrium antiquitatis scriptorum fere nemini , id 
Platoni evenit, ut ex eius scriptis, quae aequaUum in 
manibus /uerunt , nuUum, guantum compertum habemus, in- 
jwria temporum hominumve incuria interciderit ; contra cum 
non paucis excellentibus philosophis et oratoribus commune 
habuit, quod eius nomine plura edita et diwlgaia sunt 
scripta , qu^ jam olim acutiorum criticorum' judicio repu- 
diata sunt. Causa rei fuit quod Platonis auditores vel 
lectares, sapientiae eius et orationis admiratione capti, 
eum scribendo imitari studuerunt et sua specimina ma- 
gistri nomine insignita venditarunt, Horum nonntdla 
jam veterum criticorum aciem non fefeUerunt, alia vero 
ad ultima Academiae tempora pro germanis Platonis mo- 
ntmentis habita sunt. In hac classe censentur Episto- 
lae, quae a Thrasyh in Platonicorum operum catalogum 
receptae,jam a Cicerone, Plutarcko eorumque aequalibns pro 
sinceris habitae et studiose lectitatae sunt. Num mirandum 



Digitized by VjOOQIC 



VIII 

recenUores , ^ postquam renascentibus literis Platonis scripta 
eruditorum manibtis versari denuo coeperunty in illorum 
auctoritate acquievisse? Neque tamen fraus latere tisque 
potuit. Nosira et patrum nostrorum aetas, quas in sin- 
ceris a fictis et spuriis secernendis tanto studio tantaque 
cwra elaborat , etiam hic falsarii manum odorata est, Res 
tamen nondum ita iUustrata et in aperto posita, ut omnis 
dubitatio sublata sit. Itaque quum aUquamdiu in Platone 
legendo cum voluptate et studio essem versatus et ex hoc 
scriptore argumenium ad dissertationem conscribendam sur 
mere destinassem, hortatu patris hanc materiam elegi in 
qua vires meas periclitarer- Suscepi opus, non tam ut 
alios dpcerem quam ut me ipsum exercerem, putans et ad 
judicium acuendum et ad Platonem intelUgendum nihilfruc- 
tuosiiM esse quam ut germana et sincera afalsis et spuriis 
distinguere discerem, Equidem non dubito quin mtdta in 
hoc meo opere sint peccata, multa quae abundent vel desint ; 
si tamen operam et deum non prorsus perdidisse videbor , 
erit quod me suscepti laboris, qui mihi nec levis nec inju- 
cundus fuity non poeniteat. 

Bestat dulce officium, ui gratias agam et magistris 
et am>icis ac sodaUbus, quorum vel consmtudini vel insti- 
tutioni plura debere me sentio quam verbis eloqui possum. 
Non est quod te compellem, optime pater. Ut tua in me 
merita, ita meus erga te animus pubUcam professionem 
nec requirunt nec admittunt. Pro hoc tamen non possum 
non palam tibi gratias agere, quod mihi non tantum auetor 
operis, sed etiam adjutor fuisti: quare si hoc specimen 



Digitized by VjOOQIC 



IX 

non nimu rude et imperfectum videiitur, id non exigua 
pro parte iuis cormUis monitisque acceptum deberi gratus 
prqfiteor. 

Vos autem, viri doctissimi et clarissimi, qui vel in Gy- 
mnasio Rhenotrajectino adolescentulum me literarum studiis 
formastis atque exemplo et institutione praeparastis ad illud 
mulius quod jam ipse sum ingressus, vel qui juvenem in 
/lac Academia muUiplici disciplinarum cultu variisque stu- 
diorum. curriculis ad altiora erudiistis , accipite sinceras 
animi gratias. Vos praecipue, viri clarissimi Rovers 
et Opzoomer , quos per plures annos audire mihi con- 
tigit , alterum historiae et aniiquitatum fontes aperientem , 
alterum veri anquirendi vias et mentis humanae processus 
explicantem , persuasum vobis hahetote , me iam ob insiitutio' 
nem vestram quam ob comitatem et benevolentiam qua me 
amplexi estis Hta vobis devinctum esse , ut, dum stadii 
Academici memoria in animo meo haerebit, vestra quoque 
nomina cara mihi sini fuiura. 

Vos deniqtte , quos in Academia fidos expertus sum ami- 
cos , quibuscum seria et joca communia habui , valete et ita 
mei memores estote, ut ego vestri nunquam obliturus sum, 

Scripsi Amstelodami, m. Januario a. mdccclxit. 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



CONSPEGTUS. 



CAPUT I. 

Pag. 

CBlTiCORUM DE PIDE EPISTOLABUM OPINIONES 1. 

CAPUT II. 

DB EPISTOLABUM VETU8TATE EABUMqUE INTEB SE TAM DISCRE- 

PANTIA qU&M CONIUNCTIONE 11. 

CAPUT III. 
DE EPISTOLA Vn. 

$ 1. Argamenti coDspectus. 29. 

f 2. De oratione 42. 

$ 3. De sententiis et verbis a Platone desumtis 61. 

CAPUT IV. 

DB EPISTOLA III 84. 

CAPUT V. 

DE EPI8T0LA YHI - 101. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT VI. 

D£ REBU9 HI8TOAICTS QUAE IN EPISTOLIS MEMOBANTUB . . . . 114. 

$ 1. De Athenarum statu adolescente Platone. De damna- 

tione Socratis 117. 

$ 2. De Platonis sententia politica etde cansa peregrinationis. 122. 

$ 3. De Platonis itineribas in Siciliam 128. 

$ 4. De aliis quibnsdam quae in [Epistolis leguntnr ad hi- 

storiam spectantibus 150. 

CaPUT VII. 

DE PLATONIS ITINEBIBU3 qUOBUM IN EPISTOLIS MBNTIO NON PIT. 163. 

CAPUT VlII. 

DE PLATONIS DOCTBINA ET PLACITIS QUAE IN EPISTOLIS EXPONUNTUB. 

$ I. De doctrina irc/ol ttiOTiifirii 181. 

$ 2. De arcana Platonis philosophia 201. 

$ 3. Platonis qnae femntur "kypafOL S^/tara, ^iMpivtit, 

UuBoiydpuot 215. 

CAPUT IX. 

DE EPI8T0LABUM, PBAECIPUE Uiae eT Vllfte, PBOPOSITO. DE PLATO- 

NIS OBTBECTATOBIBUS 226. 

Conclusio l 240. 



Digitized by VjOOQIC 




CAPUT I. 



CRITICORnM D£ FIDE EPISTOLARUM OPINIONES. 



Argumentum tractaturus, quod jam pridem eruditissi- 
morum hominum industriam et vires exercuit, exordium 
faciam exponendo paucis, qui sit quaestionis status, ut 
unde nata et quo jam deducta sit cognoscatur. . 

Tredecim quae feruntur Platonis epistolae his titulis 
sunt inscriptae: 
I. 
11. 

m. 
xm. 

IV. Plato Dioni. 

m 
vm. 

V. Plato Perdiccae. 
VI. „ Hermiae', Erasto et Corisco. 

X. „ Aristodoro. 

XL ,. Laodamanti. 



Plato Dionysio. 



Plato Dionis familiaribus. 



IX. 
XIL 



Plato Archytae. 



Digitized by VjOOQIC 



Epistolae hae ut primum in Italia vulgatae sunt et 
in eruditorum notitiam perlatae^ maxima omnium ad- 
miratione sunt exceptae. Ficinus, Laurentius Mediceus 
eorumque familiares tam verborum et orationis ornatu 
quam praeclaris sententiis atque efFatis arcanae quadam 
sapientiae specie involutis^ quibus hae epistolae nitent^ 
ita capti sunt, ut pulcerrimum eas haberent excellentis 
ingenii et sapientiae. prope divinae opus, unde ad vi- 
tam publicam et domesticam, ad scientiam rerum tam 
divinarum quam humanarum saluberrimi fructus capi 
possent. *) 

Attamen jam inter veteres grammaticos faisse qui ex 
epistolarum illarum numero unam alteramque eximerent, 
apparet ex antiquioribus codicibus, qui Epistolae XIII 
adscribunt voisvsrxt, eamque omisit in versione Latina 
Ficinus. Duo autem codices, Vindobonensis et Matritensis, 
etiam Epistolae XII subscriptum habent ivriKiysrxi dg ou 
UXciTuvog. 2) Quam notam non video cur item ad priorem 
illam, Xni dico, transferendam putemus, ut Astio placuit 
(Plato^s Leb. u. Schr. p. 527 not.): haec enim epistola 
ita comparata est, ut nemo qui illam respuat huic pa- 
trocinari queat. Ceterum ab isto inde tempore usque ad 
medium saeculum XYIII, Epistolae uno omnium doctorum 
consensu pro germanis Platonis operibus sunt habitae, ex- 
cepta XIII, quam Aldobrandinus (ad Diog. Laert. m, 
61) et Cudworth (Syst. intellect. IV, 23) aliique non- 



1) Vid. e. g. Ficinus in annot. ad Epist. II, in qua „my8teria" sibi 
invenisse videbatur «qnae mirnm in modam praecepta Euangelica com- 
probant." 

2) Vid. Westermann , De Epistologr. Gr. Pars septima in Progr. Lips. 
1854, quem ducem in his sequor. 



Digitized by VjOOQIC 



nulli ob aliquod arcanae quod ibi legitur sapientiae ef- 
fatum a Christiano homine confictam putarunt. Similem 
ob causam Menagio suspecta fuit Epistola VI. Hos redar- 
guere aggressi sunt Bentleius et Wesselingius, quorum 
ille, qui Phalaridis, item Socraticorum epistolas commen- 
ticias esse ostendit, hanc quam modo nominavi ceteras- 
que epistolas Platoni adscriptas/ utpote gravissimorum 
auctorum, Ciceronis, Plutarchi, Laertii et tot scriptorum 
veterum testimoniis munitas, germanos habendos esse 
Platonis fetus aflSrmare non dubitavit. *) 

Sed quum Socraticarum epistolarum fides semel esset 
convulsa simulque ostensum esset, totum illud scribendi 
genus a veteribus neglectum, post Alexandri Magni de- 
mum tempora studiosius tractari et in rhetorum ac sophi- 
starum scholis usurpari coeptum esse, ^) non mrrandum, 
si Ciceronis auctoritas sufiicere non potuit ad Platoni- 
carum epistolarum fidem tuendam. 



1) WesseliDgios in Epist. ad YeDemam, Traj. 1748. p. 86—46. Cf. 
iJVestermann 11. p. 6 et 6. 

2) Id jam docait Olearins, De scriptis Socratis contra AUatium sche- 
diasma (insertnm in Stanleii Hist. phil. p. 198—209 et in Socrat. 
Epp. ed. Orell. p. 885 sqq.). Ejus verba (p. 403) haec snnt : »Ve- 
mm, nt qnod res est dicam, videntur mihi epistolae illae ex earum 
genere esse, quae aliquid cum /itXireut SophiBtarum habentes cognatio- 
nis, exercitii. gratia ab iis exaratae, discipulis eorum exempli loco 
proponebantnr. Sic Theophylactum Oraecas quasdam epistolas com- 
mentnm fuisse novimns. Tales suut omnino Phalaridis Epistolae, tales 
Cleobuli, Pisistrati, Solonis et aliae quaedam apud Laertium, ut pro- 
lixe ostendere possem, si ista hoc loco agerentur.'* Quae Astius hnnc 
locum describens p. 605 adjicit: «Tales quoque existimo esse tum alias 
nonnullas Platoni inscriptas, tum quatuor illas quae in manuscripto 
Barocciano celebratissimae Bodleianae Bibliothecae olim a me Oxonii 
inventae fuerunt:'* haec in Olearii Sched. edit. non leguntur. 

!• 



Digitized by VjOOQIC 



4 



Primum eas adortus est Meinersius (in Comm. Soc. Gott, 
1782. vol. V. pag. 51), qui ut Pythagoreorum quae fe- 
runtur reliquias subditicias esse acute ostendit, idem 
judicium tulit cum de aliis nonliullis Socraticorum re- 
liquiis tum de Platonis Epistolis, in quibus animad- 
vertit plura inesse quae Platonis aetati, ingenio, sen- 
tentiae non congruant. Hic omnes illas epistolas nuUa 
excepta spurias habuit. i) 

Meinersii sententiam, magis ob opinionis novitatem et 
audaciam quam ob argumentorum pondus memorabilem , 
impugnarunt ejus aequales Tennemannus , Tiedemannus , 
Morgensternius , viri in vetere philosophia, praecipue in 
Platonis doctrina illustranda, cum laude versati. 

Ex his acerrime Meinersio obstitit Tennemannus , Syst. 
der Plat. Phil. I. p. 106—111. Gesch. der Phil. VI. 
p. 451: qui contendit epistolas illas, si forte paucas 
excipias, tam verbis quam sententiis ita referre Platonis 
ingenium, ut habendae sint luculentissimum monumen- 
tum unde philosophi vitae institutum, docendi metho- 
dus atque interior doctrina cognoscatur. ^) 

1) Verba ejus haec sunt: «Licet vero Ciceroni plarimam tribnam, 
aeqaum tamen non est ipsius auctoritatem plas quam veritatem apad 
me valere. Certissime enim mihi persuasnm habeo, illnm falsas Flato- 

.nis epistolas non attentius legisse et ezaminasse qnam fictas Zalenci 
leges, quas etiam pro veris accipiebat." 

2) Pag. 108 : »Wer Platonische Schriften gelesen hat, wird anch hier 
seine Sprache Ausdriicke und Wendnngen wiederfinden, so verschieden 
auch iibrigens der Briefstyl sein mag. Es kommen so viele nmstand- 
liche Nachrichten aus dem Privatleben des Dionysius, seinem Verhalt- 
nisse und fietragen gegen den Plato, seinem ganzen Charakter vor» 
nnd alles dies ist mit so vielen kleinen Umstanden verwebt, dass Nie- 
mand anders als ein Mann, der Augenzeuge von dem Allen war, der 
Verfasser von denselben sein kann." 



Digitized by VjOOQIC 



' Tiedemannus et Morgenstemius ceterarum fidem minus 
firmam habuerunt, earum praecipue in quibus arcana 
quaedam placita tanguntur, ^) de Epistolae autem VII 
fide dubitari posse non crediderunt : ^contra cujus yvutno- 
T}jrx, dicit Morgensternius , De Plat. Eep. p. 79, a 
nemine quod sciam neunum quidem argumentum qua- 
lecumque adhuc prolatum ^st. Hoc dum fiat, exspec- 
tamus.^' 

Etiam apud Francogallos Freret his epistolis usus 
est tanquam primario fonte unde rerum et temporum 
ad Socratem, Platonem et aequales illorum pertinentium 
status cognoscatur. 2) In eadem sententia fuit quon- 
dam Boeckhius, De Graec. trag. princ. (1808). p. 163, 
cujus judicio Epistolae III, VII et VIII a Platonis 
manu profectae esse putandae sunt, ^) 



1) Tiedemann, Geist der Spec. Phil. (1791) II. p. 119, Epistolas II 
et VI spnrias jndicat. Morgenstern, EstwHrf von Platon'8 Leben (1797) 
p. 61 not. loquens de arcana sapientia Platoni in epistoHs his tribata 
dicit dnbitanter: „Doch verdicnte die Sache noch eine genauere Unter- 
suchung." 

2) Preret, Memoires de FAcad. des Inscr. (1809) T. XLVII. p. 257 
not. haec dicit : „Aacun des anciens n'a donte que les lettres de Platon ne 
fussent de ce philosophe; elles fnrent publies par Hermodore son ami 
et son disciple, Cic. ad Att. XIII, 21. Thrasylle et le grammairien 
Aristophane, dans la distribution qu'il^ avaient fEdte des ouvrages 
vrais et supposes qni portaient son nom, pla^aient ces lettres au rang 
des veritables. Denys d^Halicarnasse fait mention des lettres de Pla- 
ton, De art. Demosth. p. 178 oper. vol. II; mais cequi estdecisif, c'est 
que Ciceron Ini mSme, Tusc. V, 35, cite la lettre aux parents de Dion 
en ces termes: „Est praeclara epistola Platonis ad Dionis propinquos." 

3) Cum Boeckhio consentit J. A. Orimm, De Epp. Plat. utrum ge- 
nuinae sint an suppositiciae. Berol. 1815: qua dissertatione uti mihi 
non licuit, nec licuit item Westermanno; laudatur vero ab Hermanno, 
Gesch. der Plat. Phil. p. 591. not. 210. 



Digitized by 



Google 



6 



Paucis vero annis post prodiit liber Astii, Platon^s 
Leben und Schriften (1816), in quo sincera et germana 
Platonis scripta a commenticiis et falsis secemere in- 
stituit. Hic Epistolas omnes spurias judicavit; tantum 
abesse docuit ut vel Platonis ingenium et sententiam 
referant vel verum rerum auctorem et testem ostendant, 
ut potius ab ejus mente, sententia, dictione plurimum 
distent, tum multis partibus contineant ficta, insulsa, 
inepta : quae passim exemplis et argumentis declarare 
instituit. Hujus liber tantum habuit momenti, ut ^b eo 
inde tempore magna facta sit opinionum mutatio. Pleri- 
que Platoni Epistolas abjudicare coeperunt, nec tamen 
omnem iis negarunt fidem, sed partem earum si non 
ab ipso Platone, certe ab aliquo ejus familiarium, ut 
Speusippo, conscriptam putarunt. In hac aententia fuit 
Socherus, XJeber Platons Schriften (1820), p. 376 sqq. 
qui Epistolas ad Dionysium, ad Dionem et ad Dionis 
familiares, h. e. I— IV, VII, Vm, XIII, Platonis dis- 
cipulorum alicui tribuit, ceteras seriores ducit. In ean- 
dem sententiam abiit Salomon, De Platon. quae vulgo 
feruntur Epp. in Programm. Gymn. Berol. 1835. p. 16. i) 

Jam eo ventum erat ut epistolae illae subtiliore 
trutina examinatae in classes quasdam distribuerentur 
praestantiae gradu et vetustate dispares. Quod prae- 
eunte Sochero facere instituerunt Salomon in disputa^ 
tione modo laudata et Hermannus in opere: Gesch. u. 
Syst. der Platon. phil. p. 423 sq. ^). Cuncti in hoc 



1) Cf. censura hajus digsertationis in Berl. Jahrb. 1835, II. p. 452 
sq. quam scripsit Boamann; et in Zeitsch. f. Alterth. Wiss. 1837, p. 
274, aactore Hermanno. 

^) Ante hos ean4em quaestionem tr$ictavit Wiegand, £pp, qaae Flat, 



Digitized by VjOOQIC 



consentiunt, primum locum tenere Epistolam VII, proxime 
huic accedere III et VIII; quas tres epistolas Plato^ 
nis familiarium alicui tribuere non dubitat Salomon, 
Hermannus postremam eximit, quam a falsario concin- 
natam putat. In ceterarum fide et pretio aestimandis 
discrepant. Salomon Epistolas IV, IX , X anteponit Epi- 
stolis II , VI , XI , XII , Xin , quas pejoris notae aesti- 
mat; Hermannus contra Epp. H, V, VI meliore de luto 
esse judicat quam IX efc X. Uterque eorum Epistolam I , 
Salomon etiam V non Platonis, sed Dionis nomine 
inscribendam censet; de quo infra. 

Quod ad VII Epistolam attinet, haec ab Hermanno 
praedicatur illustre monumentum, in quo Platonis vita 
et ingenium vere sunt expressa. *) Causa cur eam tamen 
Platoni abjudicat, potius est quod scriptionem ipsius 
personae minus accommodatam , quam quod ingenio 
indignam censet. Non tamen satis perspicua aut firma 
argumenta attulit, cur, si Platonis personae epistola 
parum consentanea habeatur, alicui familiarium ejus tri- 
buatur, aut si digna sint magistro oratio et argumen- 
tum, cur non ipsi potius quam discipulo adscribatur. 
Porro autem, si haec epistola Platoni vindicatur, reli- 
quarum nonnullae certe non tantum ab illa distant 
quantum nothi et spurii fratres a germano. Quare non 
miranc^m foret, si illius argumenta multos impellerent 



nomine valgo ferontar, Spec. crit. Gissae 1828. Hoc tamen opnscnlo 
mihi nti non licuit, nec magis altera Hermanni scriptione, Ueber Platon'8 
Schriltstell. Motive. Epistolam II diligenter examinavit Wiegand , Symb 
Crit. in Plat. Ep. H. Wormat. 1854. 

1) Appellat eam „ein authentisches Document fur Plato'8 aussere md. 
innere Lebensgeschichte." p. 424, 



Digitized by VjOOQ lC , 



8 



ut ad Morgensternii sententiam redirent atque tota 
quaestio in eundem fere revolveretur statum quo ante 
Meinersium fuit. *) 

Ecce vero nuper exortus est vir illustris , qui labefac- 
tatam Epistolarum fidem restituere est conatus. 



1) Lubet hic apponere noonnlla VV. DD. jndicia, qni strictim de 
Flatonis Epistolis sententiam dixerunt. 

Niebiihr^ Rom. Oesch. (1827) I. p. 18. ob historicas rationes Epist. 
VII spuriam habet; qnamqnam quod ibi affert argnmentnm, de voca- 
bnlo *iTaJiia post Alexandrnm demnm hoc sensu usurpato, falbum est, 
nt docnlt Hermannns, System d. Flat. phil. p. 591. n". 213. 

Brandis, Biatr. de deperd. Arisf. libr. de ideis. Bonn. 1823. p. 2 : „qui 
ad mysteria scholae (Flatonis) provocant, testimoniis nituntur ipsius 
Flatonis ant minns intellectis ant depromtis ex Epistolis Flatoni falso ad- 
scriptis." Idem arbitratur Trendelenbnrg , Flat. de Ideis. Lips. 1826. princ. 

Stallbaum, Frooem. ad Flat. Bemp. (1827) p. LXIY: «Erunt qui 
hujus (VII) Epistolae fidem malis suspicionibus labefactare studeant. 
Mihi, si ulla earnm Epistolarum qnae vulgo Platoni tribuuntur ger- 
mana est, haec certe philosopho non indigna videtur." 

H. Bitter, Gesch. d. Phil. (1830) II. p. 156. De Flatonis itineri- 
bus in Siciliam loqnens dicit : „Diese Erzahlungen haben eine sehr un- 
sichere Beglaubignng an dem Briefwechsel , welcher zwischen dem Fla- 
ton, dem jiingern Dionysios, dem Dion und einigen ihrer Freunde soll 
stattgefunden haben; denn aus dieser Quelle allein sind die Nachrichten 
der Spateren geflossen (in hoc vimm doctum errare infra ostendam). 
Nnn ist es nicht zn bezweifeln, dass alle die noch vorhandenen Briefe 
unecht sind. Doch sind sie zur Vertheidignng des Flaton geschrieben 
nnd mogen sich daher wobl znm Theil auf Thatsacfaen stiitzen." 

Hase, Joumal des Savants, 1836, p. 478, ita judicat: „11 est reconnn 
aujourdhni que les lettres nommees Socratiques, celle que Ton attribue 
a Phalaris, k Diogene le Cyniqne, h Brutus, h plusieurs autres hommes 
celebres ant^rienr k Vhre vnlgaire sont tontes supposees. Les lettres 
qui existent sous le nom de Platon ont eie probablement compos^es 
peu de temps apres sa mort par quelque philosophe de son ecole." 

E noatratibus nominandi Wyttenbachius ad Phaedon. p. 108 (1810). 
De Fhaedone, dicit, „antiqui8simum est testimonium ipsius Platonis in 



Digitized by VjOOQIC 



9 



Groteus in Historia Graeciae, ubi Dionysii et Platonis 
res narrat, Epistolas ci^nctas, prima tantum excepta, a 
Platonis manu profectas esse contendit , easque optimum 
habet fontem ad illorum res cognoscendas. ^) Argumenta 
a^b Astio prolata ad earum fidem labefactandam non 
tanti ponderis aestimat, ut Ciceronis et Plutarchi au- 
ctoritatem elevent; quod ad orationem attinet, iniquum 
putat epistolarum stilum dialogis metiri. De ipsis tamen 
epistolis, sive dictio sive argumentum spectetur, parum 
honorifice existimat. In consuetudine et commercio cum 
Dionysio Platonem saepe imprudenter, imo fatue agere 
judicat; interdum memoriae culpae lapsum opinatur; dic- 
tio autem ei videtur affectata, fucata, inconcinna. ^) De- 
fensio ejusmodi est ut Groteus ipse, si esset Platonis 
loco, tale patrocinium, opinor, repudiaret. 

Non est meum pugnare contra viros doctrinae aeque 



Ep. XIII ad Dionysiam, p. 728 (336 A.). Hanc enim tam germanam 
esse qaam ceteras Plaionis epistolas persuadet bobis P. Wesselingins in 
Epist. ad Venemam." 

Van Heusde, Init. Phil. Plat. (1831). vol. II. pars I. p. 127. »Non 
qoaerimus hoc loco de Epistolae (II) auctoritate ; . . . sive cni germana 
videatur sive suppositicia , id nemo dubitat, quin Platonicum plane vi- 
rum auctorem habeat." cf. p. 121 et 128. 

Denique Cobetus Var. Lect. p. 235 de Ep. VII nuper hoc tulit judi- 
cium: ^Platonis ipsius esse hanc epistolam et argumentum et stilus 
clamant." 

1) Grote, Hist. of Greece', vol. XI. p. 75. Credo, si scriptores de- 
perditi de illis temporibus superstites nobis essent, Groteum aliter fuisse 
opinaturum. 

2) En ipsius verba. Reprobata Astii sententia haec addit, vol. X. p. 
435 not. : ^the prope^ conclusion from his (Asfs) premises appears to 
me to be, that Plato wrote letters Whieh, when tried by our eanons 
about letterwriting , seem awkward, pedantic and in a bad taste.'* 



Digitized by VjOOQIC 



10 



ac judicii laude claros, tales praeseTtim, quos bene- 
volos potius judices quam adversarios mihi opto. Ees 
tamen postulat ut quod sentio dicam. Mihi diligenter 
examinatis his epistolis et perpensis quae Ast, Salomon, 
Wiegand, Hermann, ceteri animadverterunt *), liquere 
visum est, eas omnes et argumento et oratione ita com- 
paratas esse, ut nec Platonem nec Speusippum nec unum 
e familiaribus Platonis auctorem referant, sed aliquem 
vel potius aliquos ex imitatorum grege , qui centum plu- 
ribusve annis post vixerint: homines (pt^07rX»TCcvxg , qui 
lectione ejus imbuti , in historia modice versati , in philo- 
sophia parum, e Platonis scriniis haec specimina con- 
cinnaverint. Illarum autem ut optimam ita antiquissi- 
mam esse Epistolam VII, ex hac ceteras plerasque a 
serioribus esse procusas. 

Quibus argumentis haec mea opinio nitatur, sequens 
disputatio explicabit. 



1) Ex his Ast omnes Epistolas ordine et carptim, Salomon data opera 
VII et VIII, Tiedemann et Wiegand II, Hermann (libr. laad. p. 502 
nott. 216, 220) praecipue VIII in examen vocarunt. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT n. 



DE BPISTOLARUM VBTUSTATB EARUMqUB INTBR SB 
TAM DISCRBPANTIA QUAM CONJUNCTIONB. 



Diogenes Laertius in Vita Platonis III. § 56 sqq. 
memorat, e vetenim grammaticorum testimonio Plato- 
nem dialogos suos edidisse descriptos kcctx rpihoyixv vel 
KocTX rsrpxXoylxy. Inter eos qui in trilogias divise- 
mnt nominat Aristophanem Bjzantinum (§ 61). Yerba 
ejns haec sunt: "Ew^/ 35, «v io-T/ xai ^Aptaro^ciinjg o 
ypxfilJMTiKog , sU rptXoylxg e^jcoucri rovg hx^oyoug, kx) 
^pdynjv (ikv ri$ia<nv, rjg ^ysTrxt TioXirslx, TlfAOU0<; , Kp/- 
ric^ y .... Trifi^Tmiv Kplrcov, ^ocliav^ ^TtaroXxi' rx VoiX' 
Xa> KOtff £V Koi iriyraq. Ex hoc loco coUigi posse vide- 
tur Aristophanem Epistolas quoque iiiter Platonis scripta 
recensuisse. Ambigitur tamen^ utrum illud av itrr) kcu 
'ApKrro^xv^q referendum sit tantum ad proximum eU 
rpiXoylxq s^KOvai t. 3., an pertineat etiam ad descripti- 
onem quam deinceps subjungit, KoCi^Trpimiv fi. riiiatn Kri. 
Si Diogenes accurate locutus est, ad utrumque referri 



Digitized by VjOOQIC 



n 



oportet: cur enim, postquam nominatim Aristophanem 
citavit inter eos qui dialogos in trilogias diviserunt, in 
memoranda ipsa divisione alium auctorem sequeretur? 
Tamen pro riegligentia qua ille excerpsit, fieri potest 
ut diveysa miscuerit, uti opinatur Siickow (Wissensch. 
Form d. Platon. Schr. p. 165 sq.), ideo praesertim, quod 
in tota illa descriptione diversi argumenti scripta ita con- 
sociata sunt, ut docti grammatici judicium haud facile 
agnoscas. Nam qua ratione inter se cohaerent, quam 
quintam trilogiam f acit , Kplrav, ^xiicav^ 'E^^Krro^xi? 
Ees incerta est. Attamen etiamsi haec divisio non fuerit 
Aristophanis, illud probabiliter statui posse credo, Ari- 
stophanem Epistolas in catalogum recepisse; si omisis- 
set, dubitari vix potest quin ab aliquo certe recenti- 
orum inter voi^uofjthovc Xoyovg numeratae fuissent. Atqui 
et a Cicerone et a Thrasyllo et a Dionysio Halicarnas- 
sensi (De vi dicendi Demosth. p. 1027) ceterisque qui 
earum mentionem fecerunt, pro genuinis habitae sunt. 
Ceterum quot epistolae lectae fuerint ab Aristophane aut 
ad quos scriptae, non additur. In tetralogias autem divisit 
Thrasyllus , quarum nonam sive ultimam secundum Laer- 
tium efficiebant haec scripta: Mlvag^ ^ofJLOi, ^ETrtvofj^k, 
'Et/ot^A^/. Tum Epistolas enumerat his verbis: "ETtaro^x) 
rpi(T}txii6it» ^ ^SiKx), iv a!g €ypx\p€V ev Tpcirrsiv,.., Trpog 
' Api(rroiyifj(,ov f^lx, 'Trpog ^Apxvrxv ^vo, TrpoQ Atovmtov rir- 
rxpsq^ TTpoq *EpfA€ixv Kou ^Epo^ov }c»i KopiffKOv fii»^ Trpog 
AsaliJifjLXvrx f^ix, Tpog Aiuvx fjuXy 'irpoq Usp^iKmv fiix^ 
^poq rovq Aionvoq otKsiovg ivo. 

Hunc Laertii indicem si cum vulgata Epistolarum 
sylloge comparamus, videmus ambo duabus in rebus 
paulum discrepare. Primum in hoc, quod Laertius citat 



Digitized by VjOOQIC 



13 



Epistolam Trpo^; ^Apta-Tiiiifioy, pro quo codices habent 
^ApKTTiSapw. Notum est veteres nomina propria saepe 
contracta aut omissa terminatione scribere solitos fuisse, 
inde magnam nominum similiter incipientium ortam esse 
confusionem ^) : quare probabile est hanc quoque am- 
borum nominum permutationem librariorum compendio 
deberi. Uter autem titulus praeferendus sit, haud facile 
dijudicari potest; opinor tamen potius cum codicibus 
scribendum esse Tpog ' ApKTTSionpov , quum hujus quoque 
nomen praefixum sit in lo. Damasceni, Parall. in Stobaei 
Moril. Append. 17, p. 19 Gaisford. 

Altera differentia in hoc posita est, quod Laertius 
numerat quatuor Epistolas Trpoc Atovvirtov, pleraeque autem 
editiones inde a Eicino et edit. Basil. 1. unam harum, 
primam, non Platoni, sed Dioni ascribunt. ^) Huic vero 
obstat codicum auctoritas, qui tantum non omnes, in 
his Parisinus A et septem Florentini, inscriptum habent: 
Tl^Tcov Atovvirlcf) sv TpaTTstv. ^) Eandem inscriptionem 
Diogenem et Thrasyllum in suis libris legisse non est 
quod dubitemus. Neque vero idonea erat causa cur edi- 
tores titulum mutarent. «Nam quod aiunt epistolae huius 
argumentum Platonis personae et rebus non esse accommo- 
datum , at non magis congruit , imo minus etiam , Dionis 
person^e, quod infra ostendam. Itaque argumentum 



1) Vid. Cobet, Var. Lectt. p. 271. 

2) 7d pro vero certoqoe habuit Tennemann, Sjst. der Plat. phil. I. 
p. 107. »Es ist aber zn bemerken dass Diogenes den ersten unter dcn 
nocb vorbandenen, wie billig, nicht mit unter den Platonischen rech- 
net, weil er den Dio zum Yerfasser hat." Secutus est in hoc Wesse- 
lingium Epist. ad Venemam, p. 42. 

8) Vid. Stallbaum ed. Plat. opp. 6r. Var. lectt. Tom. XIT. p. 467. 







jigitized by 



Google 



14 



epistolae tantiim probat^ scriptorem qui eam composuit 
inepte et inscite finxisse: quare restituendus est codi- 
cum titulus : W^irav Atovva-lq) €v wpxTrsiv. i) 

Non maiore iure Dionis nomen pro Platone substituit 
Ficinus in Ep. V, quem tamen plures secuti sunt, re- 
clamantibus codicibus et sine ratione: nam quod Plato 
ibi de se ipso in tertia (ut aiunt) persona loquitur, id , si 
verborum ordinem et serieni spectas, eo loco nihil habet 
offensionis. Praeterea est Ciceronis locus in Epp. ad 
Div. I, 9 § 18, ubi haec epistola ut a Platone scripta 
citari videtur. 

Denique sunt quibus Epistola VIII, ad Dionis pro- 
pinquos missa, pars esse VII»« et huic annectenda vi- 
detur: quam opinionem falsam esse infra ostendam; nunc 
animadvertisse suflSciat id repugnare Thrasylli notitiae, 
secundum quem non una, sed duae fuere Epistolae TpJ^ 
rohg Alcovog otKslovg. 

Ex his igitur eflSci potest, Epistolas quae hodieque 
Platonis nomine exstant easdem esse quas novit Thra- 
syllus , Tiberii aequalis ^) * ceteras quae Platonis nomine 
inscriptae in Socraticorum Epistolis feruntur, illi inco- 
gnitas fuisse. Unde apparet errare eos qui harum Epp. 
nonnuUas a Christiano homine confictas esse opinantur. 



1) Eo corrnit Boeckhii opinio in Platon. Min. p 43, qui hujus epi- 
stolae loco inserendam pntabat unam e Socraticis , XXIY. Item illorum 
qui Epistolam Xlll ad Diomfsium in duas epistolas vellent dividi, 
ut placuit Wesselingio, Teunemanno, Astio (p. 529 sq.). Argumentum 
quo horum opinio nititur, quod nempe Plutarchus in extrema Epistola 
acripta esse memorat quae nunc in media legnntur, id acute diluitHer- 
mann, libr. laud. p. 591. not. 214. 

2) De hoc vid. Jonsius, De script. hist. phil. III, c. 8, 18; imprimis 
vero Silckow, Die wiss. u. kunstl. Form der Plat. Schr. p. 167 — 175. 



Digitized by VjOOQIC 



15 



Eodem syntagmate nsi esse videntur Plutarchus, Aelius 
Aristides, Lucianus, Albinus,^) Origenes, ceteri saeculi 
II et m scriptores, a quibus diversae Epistolae passim 
citantur. ») His vero antiquior testis est Cicero , a q^uo 
Epp. V, Vn et IX laudantur. Cujus testimonium si per se 
non tanti est ut ipsi Platoni attribuantur (cf. Wiegand 
pag. extr.), at Cicero id accepit ab aequalibus et majoribus, 
Academiae sodalibus, unde efficitur ab his quoque Episto- 
las vulgo pro Platonicis habitas esse. Horum autem aetas 
quum non tam longe ab Alexandrinorum grammaticorum 
temporibus remota sit, jam eo deducimur ut probabiliter 
statuere liceat, easdem epistolas, si non omnes, certe 
praecipuas, jam ab Aristophane grammatico tritas et in 
operum Platonis catalogum receptas fuisse. 

Jam si epistolas inter se comparamus , nemini dubium 
videri potest, de quo omnes consentiunt, Epistolam VII, 
ad Dionis propinquos scriptam, amplitudine, gravitate, 
rerum copia, dictionis ornatu, ceteris omnibus praestare. 
Est haec epistola quasi apologia, qua Platonis vitae in- 
stitutum et ratio, consilia itinerum quae in Italiam et 
Siciliam suscepit, necessitudo et commercium quae ei 
cum Dione et Dionysio fuerunt, exponuntur et ab ali- 
orum reprehensionibus vindicantur ; praeterea multa inse- 
runtur, quae ad Platonis consilia politica, docendi me- 
thodum, interiorem philosophiam spectant. 



1) Albini superest libeUas: Elsayorpi ak rous UXixowos ZiaXSyousj de 
qao Tid. Siickow U. p. 8 sqq. et p. 169. 

2) Cf. HermaDu p. 592, not. 220. Scriptores hos diligenter recenset 
Westermann, II. p. 3,4; commisit antem lerem errorem, quum apud 
Plutarcfaum Diou. c. 54 Epistolam VI citari scripsit; quae ibi narran- 
tur legnntur in Ep. VII. 



Digitized by VjOOQIC 



16 



Cum illa epistola ceterae si conferuntur, earum ple- 
raeque, etsi argumento et colore plus minusve discrepant, 
cum illa tamen tantam habent convenientiam et con- 
junctionem, ut ex ea quasi pendeant. In omnibus his 
tractantur res quae in illa aut levius aut accuratius 
tanguntur; in omnibus fere idem sensus, eadem ratio 
ac voluntas ; dictio quoque multis partibus similis. Unde 
non injuria ef&ci posse mihi videtur, Epistolam VII cete- 
ris exemplo fuisse ; hinc ut e fonte rivulos reliquas ena- 
tas esse, easque non ab uno quidem fabro, at ex una 
tamen officina esse profectas Bes postulat ut id paucis 
explicemus. 

Epistolae VII argumento proximae sunt III et VHI. 
Harum IIP maxime convenit cnpn. ea parte VII»® quae 
in itineribus enarfandis versatur: uti haec apologiam 
continet ad Dionis propinquos, sic illa est apologia ad 
Dionysium, qua Plato ab illius criminationibus se pur- 
gat, itineris utriusque Syracusas suscepti rationes et 
eventus exponendo. Tanta est autem argumenti et ora- 
tionis similitudo, ut quisque statim agnoscat alteram 
ex altera magna pro parte decerptam et expressam esse. 
Comparentur modo inter se hi loci: 

Ep. m. p. 316 C-317 E cum Ep. VH. p. 338 -340 

P.317E.318E „ „ P.345C-347E. 

p. 319 sqq. „ „ p. 348 C-350 

Epistola autem VIII, quam perperam nonnulli cum 
VII conjungendam putarunt, huic affinis est eo, quod 
consilia in priore epistola Dionis amicis data p. 336 
B— 337 E, in hac latius et omatius exponuntur. 

Itaque tres hae epistolae ut argumento ita dictionis 
colore adeo similes sunt, ut ab uno auctore possint ease 



Digitized by VjOOQIC 



17 



profectae ^); probabilius tamen tam ob hanc ipsam simi- 
litudinem quam ob discrepantiam nonnuUarum partium^ 
eas diversis opijBcibus esse tribuendas aetate non multum 
distantibus^ quorum posteriores primam epistolam (VII) 
supplere et amplificare sibi proposuerint. 

E reliquis primum in censum veniunt Epistolae I^ 
II, Xni et IV, quarum tres priores inscriptae sunt ad 
Dionysium, ultima ad Dionem. 

Harum Epistola 11 forma, colore et argumento pro- 
xime, etsi haud parvo intervallo, accedit ad VII. Nam 
ut m, Vn et Vin, ita haec quoque longior est, et 
stilus earum tantum distat ab epistolari scribendi rati- 
one, ut in eas omnes quadret id quod Dionysius Hali- 
carnassensis dicit (De vi dic. Demosth. p. 1027), Platonis 
epistolas potius appellandas esse i\^[j(,viyoplxq quam episto- 
las : omnes scriptae sunt non ut a familiari ad familia- 
rem , sed veluti destinatae ut in publicum ederentur. Ar- 
gumentum autem Epistolae H si spectes, tale est ut 
prorsus e VH profluxerit. Quae in hac dicuntur de pro- 
fectione in aulam Dionysii, de invidia aulicorum, tum 
de Dionysii philosophiae studio deque libellis ab eo de 
philosophia vel de rebus politicis editis, de natura rij^ 
STTKnvifJt.viqy de philosophiae placitis celandis nec literis 
mandandis aut divulgandis, cetera, ea omnia in Epistola H 
partim brevius tanguntur, partim copiosius contexuntur. 
Ceterum rerum ordinem et stilum si attendas , est revera 
farrago discordium rerum, et quae de philosophia dicun- 



1) Ita patarant Boeckh, Orimm et Salomon, qni Epp. VII et VIII 
eidem tribuunt auctori. Cf. Herm. p. 592. not. 215. 

2 



Digitized by VjOOQIC 



18 



tur, ea, ut verbis utar Tiedemanni, „de industria videntur 
tanta verborum obscuritate esse involuta, ut vix Oedipus 
verum scriptoris sensum inde possit elicere/^ ^) 

At sunt item in Epistola II quae a VII haud parum 
discrepant. Scriptor quum id maxime Dionysio prae- 
cipere velit, Truq ^sT Trpog xKXviXovi; vhjlocc; ex^iy (p. 310 
D, 812 B, 313 C), ostendit talem esse decere ipso- 
rum consuetudinem , nihil ut in ea reprehendendum ha- 
beat posteritas. Itaque remotis suspiciqnibus quibusdam, 
quae per calumniatores inter ipsum et Dionysium inter- 
cessissent ac mutuae benevolentiae obesse viderentur, in 
reliqua epistola nuUa amplius simultatis vestigia appa- 
rent; laudat contra Dionysii studium sapientiae eumque 
ut amicus amicum impellit et hortatur ad philosophiam. 
Haec nequaquam quadrant cum Epistola VII, in qua 
non nisi cum contemtu de Dionysii studiis loquitur et 
talem erga tyrannum ostendit animum , ut non probabile 
sit ullum amplius inter eos esse potuisse epistolarum com- 
mercium. Quomodo ab uno homine tam discrepantia scribi, 
immo fingi potuerunt? praesertim quum ambae epistolae 
non, ut Wiegand opinatur, diversis temporibus, ^) sed circa 

1) Vid. Plat. dialog. argam. p. ult. Laudat haec Wiegand, Symb. 
Crit. in Plat. Ep. II. p. 16. 

2) Wiegand 11. p. 4. Notetur hic in transitu error Wiegandii: p. 6 
affirmat verba quae leguntar p. 310 B^ tou fXavp6v tc Xiytiv ^ itoitl» 
Tcepi ffoC «consensu totius antiquitatis*' referenda esse ad Dionysium ma- 
|orem, non ad illius filium, ut fit in Epistola; citat autem Diog. L. 
III, 21. Atqui apud Plutarch. . Dion. c. 16, Dionysius non pater , 
sed iilius, Platonem a secundo itinere reversum orat iiwx^v diysiv aoA 
/jLtfikv vswrspl^tof fATffik fiXwfrfi^elv xar* aurou itpbi tou; 'EXXiptai. Hoc 
ut credamus, praeter Plutarchi et Epistolae aiictoritatem suadet nobis 
utriusque Dionysii indoies, nec mlDus Laertii negligentia in referendis 
Platonis itineribus. 



Digitized by VjOOQIC 



19 



idem tempus scriptae ftngantur, nempe post discessum 
Platonis ab altera profectione ad Dionysium minorem. 
Quod apparet ex eo, quod initio epistolae mentio fit 
de congressu Platonis cum Dione eiusque familiaribus 
ludis Olympiis habito , quem congressum locum habuisse 
post reditum Platonis ab ultimo itinere ostendit Epistola 
Vn, p. 350 B. Ergo ambae hae epistolae eodem tem- 
pore scriptae finguntur, nisi dicamus Epistolae II auc- 
torem gravi temporum ignorantia lapsum esse. Praeterea 
initium Ep. II: ovrog Sf o Koyog ayjf/^xlm, ori ovk ipx^ 
roov sfMiv iTtrtjhluv (np. AIojvoc) , expressum est ex Ep. VII, 
p. 347 B C, ubi Plato Dionysio dicit, conditiones proposi- 
tas de partienda Dionis re familiari sibi placere, velle tamen 
prius Dionem per literas consuli: c^tu /ziiv f^vi Kuptov 
yjysTtrixi ae Alccvog if^i, Hoc quidem loco id apte dictum 
est, sed in altera epistola inepte, ut imitatorem agnoscas. 
Item alter locus p. 310 E, ubi de Dionysio dicitur: 
wiX^vics ^vviivxt eU rxvro (ppovwl? rs y.oti ^vvoifJLtQ fisyxy^vi^ 
efiictus est ex VII, p. 335 D, ubi idem ille dicitur^f- 
yl(rr}jv ivvxfjttv ixoov , iv ^ ysvofiivii (pt^oaoCpix rs xai ^vvxf^tc 
ovrooq iv ravr^ . . . XxfJiApa^xv (1. xifjt^pow'' xv) io^ccv Trocps' 
(rnjrsv Krs. Verum quod hoc loco dicit se optare, id 
in altero loco quasi verum ponit, quod plane secus erat. 
Itaque haec epistola, ut confiata est ad similitudinem 
VII*®, ita rhetorem prodit tam scribendi peritia quam 
rerum scientia alteri longe postponendum. 

Peioris notae sunt reliquae diiae ad Dionysium Episto- 
lae, I et XIU. Prima continet acrem exprobrationem 
•Dionysio, quod Platonem optime de se meritum tam ocrlf^ug 
dimisisset; simul viaticum acceptum ei remittit et tyran- 
num desertum ab amicis valere jubet. Mentio viatici a 

2* 



Digitized by 



Google 



ao 



Dionysio dati spectat ad id quod de ultimo Platonis dis- 
cessu e Sicilia legitur in Ep. VII, p. 350 B: iTrkTrsfvijev 
i(J)6hx ^rji;; quod autem initio epistolae de se dicit^ rccg 
hx^oXxg ivtTx^psTg oxi^xg vrifAsvov, spectat ad aulicorum cri- 
minationes. Unde apparet scriptam hanc epistolam fingi 
post ultimum discessum Platonis e Sicilia eiusque argu- 
mentum ex illa (TSI) ductum esse. Sed in eadem epi- 
stola multa sunt inepta. Primum hoc^ quod incipit 
alloqui plures {vfiTy, vfisripav ipxhv), puta Dionysium 
ejusque fratres vel propinquos^ tum autem subito ad 
unum Dionysium convertit orationem^ quem usque ad 
finem alloqui pergit {(tv is roiovrog ciy etc). Deinde dicta 
parum congruunt Platoni ac plane discrepant ab iis quae 
in in et Vil leguntur, praesertim quod initio de se 
dicit : hxTpl\ljct(; iyu Trocp' vfilv xp69ov toctovtgv xx) hoixav tvjv 
vfJUTspxv xpx^v^ item^ xvTOKpxTup Ys TroXXxKiq r^i/ vfisTipxv 
7r6\tv haCpv^c^ag. Puerit Plato aliquamdiu magna apud 
Dionysium auctoritate, tantum certe numquam valuit ut 
xvTOKpxTopa se dicere posset. 

Tales ob rationes Ficinum credo hanc epistolam Pla- 
toni abjudicasse et Dioni tribuisse, quem plerique secuti 
sunt. At huic minus etiam convenit: nam quod initio 
legitur iiovrpi^xi; iya itxp vyuv , haTpl(3stv in loco non dici- 
tur de loci incola; neque Dioni magis quam Platoni licuit 
^de se dicere : otvTOKpxTup — 5/«0yAi$a5^ , quippe qui non 
ita multo post quam Dionysius patri in regnum successit 
pulsus esset. Praeterea viaticum Dioni a Dionysio datum 
esse non probabile : misit ei quotannis praediorum et fun- 
dorum reditus; at Platoni viaticum datum esse comme- 
morat etiam Epistola VII, p. 350 B. Fuisse autem qui 
opinarentur Platonem revera in aula Dionysii tanquam 



Digitized by VjOOQIC 



n 



dominuin se geasisse, nemo mirabitur qui legerit quae 
referuntur ab Athenaeo libro XI extr. 

Huic epistolae sensu et voluntate plane contraria est 
ultima, XIII: ut illa implacabile odium spirat,ita haec 
intimam redolet familiaritatem. Et tamen ambae circa 
idem tempus scriptae finguntur, eo scilicet tempore, quo 
Plato ob injurias Dioni illatas, turpem relegationem , 
vendita bona, uxorem alteri datam, vehementer Dionysio 
infensus esset. Itaque duae hae Epistolae, I et XIII, 
ut inter se pugnant, ita cum Epistolis III et VII nequa- 
qnam congruunt. 

Epistola rV scripta est Dioni, quum expulso Dionysio 
in Sicilia versaretur. Hortatur eum ut moderate se 
gerat in imperio utque cum familiaribus , Heraclide et 
Theodote, concordiam servet, aemulationem vitet. Hac epi- 
stola velut exemplo ostenditur, quanta cura Plato absentem 
amicum et discipulum consiliis regeret. Cum Epistola II 
hanc convenientiam habet, quod utriusque argumentum 
et stilus redolent (zs^eTijv rhetoricam: altera Dionysium, 
altera Dionem summorum virorum exemplo incitat ad 
virtutem et honestatem; eadem iactantia in utraque con- 
spicitur, ac similes paene sententiae in iis leguntur ^). 
Ambae hae epistolae, quamquam earum argumentum 
e Vn quasi e communi armario depromtum videtur, 
tamen orationis colore et tractandi ratione multis nomi- 
nibus hac inferiores sunt habendae. 



1) Cf. Ep. II, p. 810 B: owt' airoi AyvSnii itrfis» ow8«vl 'EXXi^m»^ 
w$* -h awewU hftJ^ vvfStxM xrl. et Ep. IV, p. 320 C: ^/A£/AV)$7x<(y 
8<( i^ii&i oOtou^ Sri -Kpo^iut nXio» ^ 7ra^Sa»y T^ 6iXXw MfCiHw S(af<- 
pstv roof oloBa. 8)}Trov. 



Digitized by VjOOQIC 



22 



Uti hae epistolae, ita ceterae quoque quae ad famili- 
ares scriptae sunt praestantiae gradu multum inter se 
differunt ; simul autem in plerisque haud obscura indicia 
inveniuntur, eas e VII esse procusas. 

Epistola V scripta est ad Perdiccam, quo regem Ma- 
cedoniae intelligi argumentum ostendit, siquidem apparet 
eum yt^ivxpxQv fuisse (p. 321 — 322), et tempora conve- 
niunt. Regnavit enim Perdiccas III a. C. 364 — 359, 
quo tempore Plato propemodum 65 — 70 annos natus 
erat. Commendat ei Euphraeum, unum nimirum ex 
Academiae sodalibus *), et simul rationes addit cur ipse, 
dum aliis consilia daret, prorsus a republica abstinuerit. 
Haec autem defensio inde a verbis, \xy Si r/^ xzovaxc tocvtx 
(p. 322 A), est quasi compendium eorum quae in exordio 
Epistolae YII leguntur de Platonis vita publica, et postea 
p. 330 sq. de ratione quae in consiliis dandis sequenda 
sit ; non pauca in his prorsus sunt similia. ^) 

Epistola IX ad Archytam veluti documento est ^evix; 
x,x) srxtpslxg quam cum Archyta se iniisse scribit Ep. YII 
p. 338 C, cuius etiam epistolas ad se missas ibidem me- 
morat, p. 339 D. Praecepta continet expressa e Platonis 
mente, qualis in illa epistola pingitur: velut quae monet 
de capessenda republica, de inserviendo patriae , tum prae- 
sertim verba illa: 'ttoKXx V& jcx) toIc jcxtpolg il^orxi to7c 
Tov (3lov ^f/^sov 7txTX?^xfz(3xvov:iiv, haud discrepant ab iis 
quae de se ipso dicit Ep. VII, p. 324 C et 331 D. 



1) De Platonis cnm Euphraeo et Perdicca consuetadiii e vid. Athen 
XI. p. 508 D. ^ 

2) Yelati p. 322 B: tl fiij /ukrnv xivkfvsvvetv «^ro, et p. 331 D: sl. 
IJi.eXXoi /oirc /xaraca»» ipeh fti^xg dnoBaveXvSott Xiycav, 



Digitized by VjOOQIC 



28 



Epistola VI ad tres juvenes, Hermiam, Erastum et 
Coriscum, quos amicitiae et studiorum vinculo inter se 
conciliare studet, et X"*'^ ad Aristodorum missae quasi 
exemplo ostendunt-, quod scriptor Epistolae VII Dionem 
facit de Platone praedicantem , quod valeret 'ire^idi [jlx- 
?U(rrx dvSpdTTOvg vsovc tt) ra xyoi>&k xx) ^lzxtx TrpoTpsTuv 
sU CpiXixv Ts Kx) haipsloiv x?,X^^otc jcxitcrcivxt (p. 328 D). 
In utraque inveniuntur sententiae quae in VII quoque 
sunt obviae. Ita Hermiae, juveni nobili, ut videtur, 
et suae civitatis principi, nihil pluris aestimandum prae- 
cipit ij TTXiiSog (piXav (3€(3xtccv .ts kx) ijSog sxovroov vytiq. 
Idem suadet Ep. VII, p. 331 E et 332 C. Notabilis 
quoque usus vocabuli Kvptoc p. 323 C D in icxTspx Kvptov et 
XP^i^&xt ^vviiljKifi Kx) vofzcp xvpic!), quod aeque quaesitum 
atque Ep. VIII, p. 354 C : vofzog iTTst^yi xvptog sysvsro (Sx- 
(Tt^svc; Tm xvipccTTcav, Utroque loco id prorsus redundat. 

Ceterum unus est locus in Ep. VI, in quo graviter 
ofFenderunt viri docti, nimirum haec quae in fine legun- 
tur: Tov Tav ttxvtcov 6sov kx) ^yi/zovx toov ts Svtcov kx) 

(JUSXT^VTCC)/ , TOV TS liys,UOVOg Kx) xhiov TrXTSpX KVptOV STTOf^- 

vvvTxci quae Tennemannus aliique a Christiano homine 
assuta esse crediderunt (cf. Ast. p. 511). Sine ratione, 
opinor. De hoc autem infra acturus sum. 

Hae igitur epistolae quas memoravi si cum VII™* 
conferuntur, ita cum hac conjunctae sunt, ut, quod 
idem supra de Epistola IV animadvertimus , eam velut 
explicent et ampUficent. 

Aliter comparatae sunt eae quae restant, EpistolaeXI 
et XII, quae argumento et oratione pro parte Epistolis 
I et Xni aequiparari possunt. 



Digitized by VjOOQIC 



i "^ " h^^ym^ lu r^t>^^ -.11.« lU' lU^ ^ iiOlUlr- 

'ffi-rruji Miiia mXi^tL n. pi*:ri-ju* uiiut uuraisfc mdidfc 

'-'-ooM^a*. iii;>rliii: ar^uiu^nnitiL i*^i>nidi' . •?iuuiuaL a.iiis3s: 

uiuir. L^t*i^* V ^itXL i^*rrdi'j«i^ IH b. C tri*i — **lxir ^ 
Mui vmijArr^ ym\^ vrw&iiMim iii' — Tl- buuw xb;is 
*;*:i»i- C^mifl»*niait: ^. Jbuyr*s«»naiii- uimiL niniruic « 

juciia-niui»»: «/Uiiiivur . *r *»iniu, rsnixiiH* ndni: cnr ip«-- 
fuu ifca?^ ^^m vjc ua*-**'. . }i-v*r*^ut & r»"viuu.i*A aiyCTJUsrrL. 

% . '0%t i:- ' *?^'* V^**^ tniu:;/*-!!! uiL vjsvsl \rsm: tl SL.nrcii. 
♦^ . j I . -^ ' * > ii** " ' .' i»-^v.tr i ♦ o»: r* iir '.unf txa Tn." aa - « irj«;i«a 
; . t->l' *»t,, o*: «cinm*: vit«: ui eyii*^i._t* caaic> «eiu^da 

r^ ,2^ ^;<^ "SiXTX/^^ZsaKrj.Ti/. faaad disCFepa&t ab u> 
^; i.<^ 4<; «^ i|/>/> dir;it Kp. Vn, if.%lAQ,^ SSl D. 



</ ^A«; l^4dU/«^ «««I Ktt|»krM» vX Ferdieca emnetiidiee vid. Albca 

j^/ StcUiX f». 9f^ 0; <l /»9 /c^bify wtAtmitm ^m, et p. 331 D: ci 
>«4//^ //>^# ^vJm ifi^ fiBtju dtKioBxkiitBou Uyen» 



Digitized by VjOOQIC 



23 



Epistola VI ad tres juvenes, Hermiam, Erastum et 
Coriscum, quos amicitiae et studiorum vinculo inter se 
conciliare studet, et X"*" ad Aristodorum missae quasi 
exemplo ostendunt., quod scriptor Epistolae VIIDionem 
facit de Platone praedicantem , quod valeret 7rei6ol iJt.x- 
?^L(TTX dvSpuTrovg vsovg tt) t» xycc&k m) ^ikocix TrpoTpsTruv 
sU cpiXixy Ts Kx) hTXipsixv otXKviXoic Kd^KTTivxi (p. 328 D). 
In utraque inveniuntur sententiae quae in VII quoque 
sunt obviae. Ita Hermiae, juveni nobili, ut videtur, 
et suae civitatis principi, nihil pluris aestimandum prae- 
cipit ij 7rMi$og (piKav (3€(3xlccv .ts koCi ijiog sxovroov vyisg. 
Idem suadet Ep. VII, p. 331 E et 332 C. Notabilis 
quoque usus vocabuli xvpm p. 323 C D in 7ra.Tspx xvptov et 
XP^^$(x.t ^vvdviKTfi xx) vofiCf) Kvplc}}^ quod aeque quaesitum 
atque Ep. VIII, p. 354 C: vofzog sTrst^ii Kvptog i^ivsTO (Sx- 
fTiKsvg Tm xvApdjTcav. Utroque loco id prorsus redundat. 

Ceterum unus est locus in Ep. VI, in quo graviter 
oifenderunt viri docti, nimirum haec quae in fine legun- 
tur: Tov Toov ttxvtcov hov kx) ^yi/xovx toov ts ovtoov Kxt 

(^SXXOVTOOy , TOV TS l^^ijXOVOg KX) xhiov TTXTSpX KVptOV STOf^' 

vvvTxg: quae Tennemannus aliique a Christiano homine 
assuta esse crediderunt (cf. Ast. p. 511). Sine ratione, 
opinor. De hoc autem infra acturus sum. 

Hae igitur epistolae quas memoravi si cum VII™* 
conferuntur, ita cum hac conjunctae sunt, ut, quod 
idem supra de Epistola IV animadvertimus , eam velut 
explicent et amplificent. 

Aliter comparatae sunt eae quae restant, EpistolaeXI 
et XII, quae argumento et oratione pro parte Epistolis 
I et Xni aequiparari possunt. 



Digitized by VjOOQIC 



24 



Quanta fuerit istorum rhetorum ignorantia, clarius do- 
cumentum reperiri non potest quam Epistola XI, in qua 
Plato Laodamanti, petenti ut suae civitati leges daret, 
respondet, Socratem (TTpayyovpiof. laborare, se autem 5/' 
viKixiotv fugere TrXxvSi^dai kktx y^v jcx) kxtx 6xKotrrTav. 
An major temporumconfusiocogitaripotest quam credere, 
vivente Socrate Platonem senem fuisse et errorum terra 
marique lassum? Neque de alio Socrate, juniore illo, 
vel de Isocrate (Ast. p. 526) hic cogitari posse, argu- 
mentum clamat. Scribendae autem huius epistolae ansam 
facile dedit fama, Platonem a Megalopolitanis arcessitum 
ut leges iis scriberet, id abnuisse. 

Non melioris xofiixxTog est XII , scripta ad Archytam , 
qua huic gratias agit, quod sibi misisset v7rof4,viif^xTX ho- 
minis Pythagorei^ ut videtur, quem dicit oriundum fuisse 
a maioribus Troianis. Intellexitne Pythagoricae scholae 
conditorem, Panthoiden, e genere illo TrojugenAm, qui 
Laomedonteae iniuriae fuissent immunes et relictaTroia 
in Magnam Graeciam migrassent? Vicissim autem Plato 
sua v7rofAViifji,xTx ei se missurum poRicetur, promissa ar- 
cani fide. Olet haec epistola lampadem Platonici Trvix- 
yopH^ovTog. 

Jam summa eorum quae disputavimus, ut paucis com- 
prehendam, huc redit. Antiquissimam esse Epistolam 
Vn, hanc veluti principium et exemplum fuisse ceteris; 
proxime cum hac cohaerere VIII*°^ ad Dionis amicos et 
ni*'" ad Dionysium scriptas, tum II*™ ad Diony&ium et 
IV"° ad Dionem, deinde Epistolas ad diversos, V, VI, 
IX et X. Ab his voluntate dissentire duas reliquas ad 
Dionysium, I et XIII; denique prorsus ineptas esse XI 
et XIL 



Digitized by VjOOQIC 



25 



Harum Epistolarum quinque prioribus, I — V, hoc 
commune consilium subest, quod quidem III* et VII* 
manifeste prae se ferant, ut Platonem a diversis repre- 
hensionibus defendant. Praeterea aliud est in quo trede- 
cim epistolae cunctae conveniunt, quod nempe Platonem 
nobis proponunt non solum ut philosophum, sed ut iv^p» 
TToXtTtxSv, qui cum principibus suae aetatis viris et regi- 
bus familiari consuetudine junctus esset ab iisque in 
rebus civitatem tangentibus tanquam judex et arbiter cole- 
retur. Itaque hoc etiam eo ducit ut credamus, epistolas 
has, quamquam praestantiae gradu dispares, ex una ta- 
men quasi officina esse profectas. ^) 

Sed ut scribendi consilio et argumento epistolae inter 
se junctae sunt, ita etiam intercedit iis ingenii, figurae 
formaeque convenientia et quasi cognatio quaedam. 

Si ingenium scribentis attendas , ubique in iis apparet 
rb (ptXoio^ov : sapientiam non propter se solum sed aeque 
propter hominum opinionem et gloriam quam parit 
expetendam esse. Clare hoc eloquitur Epistola 11, ubi 
ad Dionysium haec scribit, p. 311 C: ivxyKij ^ip, &q 
htK€^ (liXetv vi(jCiv kx) tou sTretTX XP^^^^t «Vf/SJii KcCt 
Tuyx^^^^^^ ^oiTi Ttv» ^ritrtv ot fisv ivipaToSais^XTOi ovilv 

0pOVTl^OVT€g AXJITOXij Ot T BTrtetKi^TTaTOl TTaV TrOlOVVTSq OTTOOq 

hf eU Thv iTTstTX xP^vov sv iKOv^onfrtv. Cf. p. 812 C. Cum 

1) Similis fere est Socheri opinio scribentis: »Sie (nl. die Briefe) 
„stehen in keinem aosdrucklichen Bezuge auf einander ; sie widersprechen 
ysich sogar einander ofters; aber ein gemeinschaftlicher Band nmschlingt 
„8ie, die Rechtfertignng politisirender Philosophie, und zum Theil die 
^Behauptnng einer geheimen V^^eisheit. Einer mochte den Anfang ge- 
^macht haben etwas iiber die Sikelischen Vorfalle in Form eines mit 
„Platon8 Namen bezeichueten Briefes bekannt zu machen; Anderen 
^folgten ihm dann im gleichem Geiste nach." 



Digitized by VjOOQIC 



26 



liis conspirant quae ad Dionem scribit Ep. IV, p. 320 C. 
Ita in Platonem transfertur id ipsum quod ille acerrime 
in Sophistis vituperare solebat. 

Gloriae studio finitima est (pi\ovma et (leyxK^yopix y 
quae in omnibus epistolis utraque ferepaginae elucent. Ipse 
se solum sapere existimat, ceteros tantum quantum ab 
ipso accepissent; quodsi sint qui putent se suopte ingenio 
aliquid reperisse, vanam hanc dicit esse opinionem; in 
nemine bonaa quid frugis inesse , qui non ab ipso pro- 
batus et spectatus sit; itaque se coli et honorari ab 
omnibus oportere ut sapientiae auctorem. Haec raodo 
tectius, modo apertius proloquitur. Vid. Ep. II, p. 312 
B, C. Ep. III, p. 316 C. Ep. VII, p. 34,1 B — 342 A, 
p. 344 D, p. 345 C. Ut unum exemplum afferam, 
quam arroganter dictum est illud p. 341 D: miToi rc' 

(TOvh ^^OiicC^ OTl ypx0€VTX if KSX^^VTX 'JTT ifJU>V jSi^TKTT 

XV \€x9siii. 

Ad discipulos et familiares sic loquitur ut aretalogus ; 
abundat locis communibus, praecepta tanquam oraculi 
effata edit. Vid. Ep. VII, p. 334 C et 336 B, VIII, 
p. 354 A. Crebro in ore habet illud (pyj/z iyoo, wc iyd 
:pyirjLi. Ep. II, p. 310 C, 311 D. VI, p. 322 D, alibi. ») 

Superbiae huic juncta est, quae item in omnibus epis- 
tolis cemitur, affectata pietatis et religionis ostentatio 
tam in sententiis quam in verbis. Sexcenties offendimus 
dictiones huiusmodi: xv ish idiKifi, (rvv dscp sItsTv, islm^ 
Tiv) Tvx^i ^v^Xxfi(3xvovTuv SeoJv , dsix yuolpx^ Ispx ^vfi(3ovXii ^ 
aliaque id genus notata jam passim ab Astio, ^) quibus 



1) Vid. Ast. Ubr. laud. p. 509, 516, 519, 529. 

2) Vid. Aflt. p. 511, 514, 517; 519 sq., 532, 52S. 



Digitized by VjOOQIC 



infra iu tractanda epistola VII nonnulla addam. Non 
aliena qiiidem talia sunt a Platone; contra omnes eius 
dialogi, maxime autem libri de Legibus piam deorum 
reverentiam prae se ferunt; sed ut ibi talia dicta spoute 
e re nata et loquentis ^x animo profluunt, ita hic 
quaesita et consulto inculcata sunt. 

Haec aliaque id genus per omnes epistolas sunt dif- 
fusa, atque eatenus, licet forma et specie sint dissimi- 
les, cognatam tamen originem produnt. 

Maxime vero scriptorem arguit stilus. Hac in parte 
etsi epistolae aliquantum inter se distant, tamen in 
cunctis cemitur Platonicae orationis effigies, vel potius 
dicam, sliooXcv. Ubique elegantis et ornatae dictionis 
illius vestigia agnoscere tibi videare, imprimis copiam, 
amplitudinem, gravitatem tam in sententiis quam in ver- 
bis, nec uUum facile scriptum reperias, in quo Platonis 
oratio multis partibus accuratius sit elpressa quam 
in Epistola VII. Haec similitudo talis est ut minus 
attentum lectorem fallere possit, uti revera doctissimos 
judices et emunctae naris criticos fefellit; at propius 
intuenti facile apparet non verum esse colbrem sed fu- 
catum, non proprium ornatum sed adscitum; dictionis 
figurae et omamenta, quae in ipso Platone parce adhi- 
bita placent et orationem illuminant, in hac epistola 
temere et immodice eflFusa ineptum produnt argutiarum 
aucupium. Accedit quod flumen et copia orationis tur- 
batur crebro implicitis sententiis et inanibus ambagibus , 
passim etiam contaminatur verbis et juncturis quae ab 
Attica puritate et a sano judicio abhorrent. In omni autem 
illo orationis ornatu et copia desideratur plane tum 
dilucidus cogitationum ordo, tum Socraticus ille lepor, 



Digitized by VjOOQIC 



28 



quo Platonis oratio nitet, Denique tota dictio sic com- 
parata est^ ut qui attente eam legat facile agnoscat 
non germanum Platonem se legere, sed sedulum imi- 
tatorem, qui verbis sententiis floribus undique ex illo 
conquisitis opus suum concinnaverit. 

Jam summa quaestionis posita est in Epistola YII, 
quam plerique etiamnunc vel ab ipso Platone vel certe 
ab aliquo eius familiarium scriptam existimant. Quodsi 
haec vera et sincera est, ceterae quoque, etsi illa infe- 
riores, non nullius pretii erunt habendae; sin ficta et 
suppositicia, reliquae sponte corruunt. In qua epistola exa- 
minanda quum adhuc critici non eam coUocarint operam 
quam res postulat, de hac diligentius nobis erit agendum, 
quo ad ceterarum judicium via nobis facilis et aperta erit. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT III. 



DB BPISTOLA. VII. 



§ 1. , 

Argurnmti conspectus. 

Demetrius rhetor quum Platonis epistolas x^xv fJLCCKpxq 
vocat ^), primo loco hanc eum ob oculos habuisse proba- 
bile est. Tanta enim est huius epistolae et argumenti et 
orationis longitudo, tanta sententiarum verborumque pro- 
lixitas^ ut difficile sit uno eam tenore perlegere, dif- 
ficilius, quum ad finem perveneris, medium et initium 
reminisci. 

Scripta est ad Dionis familiares Syracusis degentes^ 



1) Demetr. UtpX ip/jLtpt. § 228, in Rhett. Oraec. ed. Spengel, Vol. 
III, p. 311 sq. Locum integrum adscribam: „Bpi8tolam, dicit, nec 
longam esse oportet nec grandem; ai tdiyav fjLaxpal xat Tcpovtti vuna 
ript ippLrpfsla» dyxuZivrepat ou /xdc fijv flUvjdeJav iittaroXak yivotvr' dcv, 
cU^ ovf^pAp.p.ara rb x^ipttv fyma Ttpoayeypa/Ap.ivov , xaBAnsp rou 
uXAruivo( noXXal xal ii douxuStSou. 



Digitized by VjOOQIC 



30 



idque brevi post mortem Dionis, ut efficere licet exhis 
Epistolae verbis, p. 336 B: vvv S' ^ttov tk; ^xiiuov, , , . 
TtGLVTx TO devTspov dv6Tp€\lj6 Ts icoCt iTTcoKstre: quae ad illius 
caedem spectant. Eerum status eo tempore in Sicilia hic 
fuit. Occiso Dione a Callippo Atheniensi (a. C. 353), respu- 
blica denuo intestinis discordiis lacerabatur, civibus par- 
tim Callippo faventibus, partim populare imperium resti- 
tuere conantibus. Poris imminebant duo adversarii, Di- 
onysius tyrannus, qui aliquamdiu Thurios se receperat, 
et Dionis fpater Hipparinus, quojum uterque urbem 
expugnare et tyrannide potiri conabatur. In difficili igitur 
hoc rerum statu Dionis amici ad consilii inopiam ad- 
ducti per literas oonsuluerunt Platonem , quamnam civi- 
tatis pacandae et reipublicae ordinandae viam nnituri 
essent. * Quibus hac epistola respondetur. 

Dividi potest epistola in tres partes, quarum fines 
a scriptore distincte indicantur. 

Prima pars, p. 323 E — 330 C, continet explicationem 
causarum cur Plato in Italiam et Siciliam profectus sit, 
et narrationem primi et secundi eius adventus in aulam 
Dionysiorum. 

Altera pars, p. 330 D — 337 E, versatur in consiliis 
dandis et in exponendo, quibus rationibus Syracusarum 
civitas servari et optime ordinari possit. 
. Tertia pars, p. 337 E ad finem, in enarranda tertia 
profectione ad Dionysium, in tyranni indole et philo- 
sophiae studio describendo , et in memorandis casibus quos 
Plato ibi expertus esset usque ad reditum in patriam. 

Singularum illarum partium argumentum breviter expo- 
nam, quo facilius sit totius epistolae prdinem et rerum 
tractationem judicare. 



Digitized by VjOOQIC 



31 



I. Plato respondet Dionis propinquis, libenter se velle 
societati illorum ascribi, si eandem quae Dionis fuisset 
de republica haberent sententiam ; huius igitur sententia 
et voluntas qualis fuerit se expositurum. Exordium 
facit a suae ipsius vitae instituto et cursu. Inde ab 
adolescentia ductus fuit studio res publicas capessendi, 
sed multis casibus inde depulsus est. Primum quum 
triginta viri summa rerum potiti violentius se gererent 
atque ipsum Socratem vi participem reddere suae cru- 
delitatis conarentur, abalienatus est a civilibus negotiis. 
His expulsis, quum spes revivisceret melioris rerum 
status^ mox secuta est injusta Socratis ^amnatio^ unde 
taedium eum cepit rerum publicarum ; et quo magis aetate 
progrederetur, eo plenius perspexit adeo corruptos esse 
mores et disciplinam, ut pleraeque civitates immedicabili 
morbo laborarent; nuUam esse salutis spem nisi aut 
philosophi imperarent aut imperantes philosopharentur. 
(p. 326 A). 

Hac mente Athenas reliquit. Profectus in Italiam, 
ibi instituta et mores eadem qua domi labe corrupta 
repperit. Forte delatus in Siciliam (a. C. 388) et 
admissus in aulam Dionysii, ibi cognovit Dionem, tyranni 
propinquum, adolescentem (viginti fere annorum) acri 
ingenio, docilem, modestum, quem virtutis et sapientiae 
amore imbuit: qui ab hoc inde tempore unus in me- 
dia aulae lubidine et lascivia temperantiam et frugali- 
tatem colere non destitit. Abiit Plato. Aliquot autem 
annis post, mortuo Dionysio (a. 367), ab huius succes- 
sore Dionysio minore, Dionis hortatu, invitatus est ut 
rursus Athenis Syracusas veniret. Re multum deliberata, 
tandem, etsi tergiversanter, cessit amicorum precibus et 



Digitized by VjOOQIC 



82 



iteram transvectus est in Siciliam y sperans fore ut regem 
juvenem aeque facile ac Dionem incenderet iTcihyt^lof, TVic; 
^i^oaicpotj ^coyjt; , utque huius ope philosophiae vulgo spre- 
tae suus redderetur honos. Sed spem fefellit eventus. Ut 
venit Syracusas, mox uterque, Plato et Dio, per calum- 
niatores in suspicionem et invidiam tyranni sunt ad- 
ducti; Dio in exsilium missus est; ipse honorifica specie 
in aula retentus tauquam captivus, frustra laboravit ut 
tyrannum ad meliorem mentem reduceret. 

Haec quae paucis exposui in epistola prolixe et 
verbose enarrantur. Gommemorat non tantum, quibus 
argumentis quibusque verbis Dio ad profectionem in 
Siciliam se impellere studuerit, et quae ipse singulis 
illius argumentis responderit, sed ad rei gravitatem 
augendam fingit Dionem ipsum coram se orantem et 
philosophiae nomine se obtestantem, ne tam pulcram 
occasionem philosophiae honestandae dimitteret. Quae 
omnia ita composita sunt, ut fucatam rhetoris dictio- 
nem manifeste prae se ferant. 

f Hlc autem derepente narrationem abrumpit. „Quam 
ob causam, inquit, relicta Sicilia, postea tertio illucre- 
dierim , id narrabo , si prius consilium vobis dedero , quid 
in praesenti rerum statu faciendum sit, ne forsitan id 
quod ip^Gv est sicut wipspyov tractare videar, p. 330 C: 
m Sf hsKX Kx) 07X lirpoi^» , v^7i/ TrpuTOv ^vfA(3ovKs6(Txg 

X XP^ TTOtsTv . . . ., VfTTSpOV TX TCSp) TXUTX .... S/f^f/^/, 

hx (JiM Tx TTxpspyx cog Ipyx fju>) ^vfjL^odvifi T^syofASvx, Sen- 
sit ipse scriptor, quod attentum lectorem neminem 
fugiat, quae hactenus narravit ea ad rem quam tracta- 
turus est parum pertinere. Quid enim? Initio epistolae 
dixit se primum expositurum, unde Dioni iiata esset 



Digitized by VjOOQIC 



33 



illa quam de Sjracusarum civitate liberanda concepisset 
sententia : Tig S* yjv o rpiTog ryjg yevszeooq ocvTtjg (sc. T>ig 
Aiuvog havotag) ovk iTci^iov xKovtrxi, p. 3^4 B. Bepetit 
id a primo suo adventu in Siciliam, quo tempore in 
Dionis venerat familiaritatem ; deinde quae huic itineri 
occasionem* dederint, quae antegressa, quae secuta sint 
tam prolixe enarrat, ut potius Platonis vitae consilium 
et institutum inde ab adolescentia quam Dionis volun- 
tatem et mentem declarare in animo habuisse videatur. 

II. Jam ad ^v(j(,fiovXviv progreditur: videamus quomodo 
id quod pollicetur efflciat. Est haec altera epistolae pars, 
in qua Dionis familiares docebit » XP^ Troielv h tuv vvv 
ysyovSTCiov. 

Incipit a generali quaestione, docendo, quam viam 
et rationem in consiliis dandis sive singulis hominibus 
seu civitatibus sequendam censeat. Consilia non danda 
esse nisi petenti et obsequi cupienti, nemini vero con- 
silium obtrudendum. Hanc viam se et antea secutum 
et nunc secuturum declarat. Id praefatus revolvituJ 
ad querelas de Dionysiis patre et filio, quorum ille 
infidorum amicorum consiliis obsecutus septuplo peio- 
rem se ostendit Dario (Hystaspis filio), Axpsiov eTrrX' 
irXouTicag ^xvXSTspov ^), et quum Siciliam florentissimam 
reddere potuisset, imperium paene amisit; alt^r vero, 
spretis honestorum amicorum consiliis, quibus vastatam 
Siciliam recreare et Poenorum dominationem repellere 



1) Cnr hnecniM9lo»s^ Ladit nimiram in eo qaod Darias regnam di- 
▼isit in septem partes, qaaram quaeqae maior qaam tota Sicilia fuit, 
ut mox dicit: Uivttfii rt fiifrt^ lull^ti Ixffora 2(XffA<as iraoviff knxA. 

3 



Digitized by VjOOQIC 



34 



potuisset, faciles aures praebuit assentatoribus , quorum 
delationibus factum esse, ut Dio e patria pelleretur, 
Plato multis molestiis afflictus re infecta abierit. At brevi 
Dionysium factorum poenituit. Dio enim copiis e Pelo- 
ponneso adductis illum aggressus bis liberavit patriam. 
Sed Dionis beneficio indignos se praebuerunt Syracusani. 
Quae deinde secuta sunt , plane ^ivjf^vjyopiKSdg exponuntur : 
oiov yxp ytyovsvy ixjoutrxi XP^ '^^^^ ^f^ TrapxKx^ovvrxg 
TTpog ra vuv Trpxyfixrcc (p. 333 C), et eodem tenore cetera. 
Narrat Dionem a duobus fratribus, profectis cum ipso 
Athenis ad liberandos Syracusanos, trucidatnm esse. Ne- 
farium hoc scelus, flagitiosa iuvenum Atheniensium ad- 
versus amicum perfidia, indignationem movet scriptoris, 
qui, tale facinus ne universo Atheniensium populo probro 
vertatur, objicit se quoque esse civem Atheniensem: (pyitjLi 
yxp KXKshov ^Ad^vxTov slvcci oq ou TrpoSiuKS tov xinlv toIj' 
Tov {Alavx)^ e^ov, xP^f^^'^^ ^^ ^AAjc^ Ti[j(,xg xoXXiq Xxfi- 
(3civ€iVy p. 334 B. Tum ostendit, quodnam sit discrimen 
inter r^j/ ixevispxg Tcxiisiocq koivcovIxv, h. e. amicitiam com- 
muni philosophiae cultu conflatam, atque vulgarem illam 
et (3ivxu(T0v 0iXoT}fTx. 

Quorsum haec omnia? Id ne quis quaerat, addit scrip- 
tor, p. 334 C: txvt slpyjTxi ttxvtx Tijg ^vf4,(3ovXyjg hsxa 
Tuv AioovsloQv Cpl)^OQV KOi) ^vyysvQOv, Deinde suadet iis, 
quod idem jam pridem Dionysio, tum Dioni suasisset, 

AtJif ^ovXov(r$cct . T.iKsXixv inr ivipuTCoiq h<rTiTatg ^AA' 

VTTO vi/zotg^ ne Sicilia subjiciatur hominum dominatui, 
sed legum. Haec, inquit, ibidem D, tocvtoc TpuTOv /xiv 
Aiav» iyu iTrsx^ipyj^oe, Trsiisiv , ^svTspov ii Atovvcriov , Tpi- 
Tovq Si vfjtMg vvv • Kxi fJLOt 7csi6s(r6s Aiog TpiTOv (ruTTJpog x^' 
piVy sItx sig Aiovvfftov ^Xs^xvTsq kx) AIoovx, oov o (jlsv fjiij 



Digitized by VjOOQIC 



35 



TSiiofASVog ^ r» vvv ou x^A«^, o 3f Teiiotisvog tsSvijks 
Koc^ag. Quam argutae antitheses^ quam lepide ludit ter- 
nario numero : rpkovg — Tphov. Hinc digreditur ad poe- 
nas quae post mortem maneant eos qui libidine^ avari- 
tia, scelere se poUuerint. Deinde rursus vituperatio Dio- 
nysii , laudatio Dionis : praedicantur huius praeclara con- 
silia, deploratur exitus miserabilis qui optima eius con- 
silia pro Syracusarum libertate et salute everterit. Verum 
missis his questibus, ait, fausta loquar: €vCpy}fj(.ojfZ€v (}. 
€v(p}ifiu fi€v) x^P^^ oloovov TO Tpirov , 1) Sfioog 5f tAifJLeltrdxi 
fJtiv ^vfjo(iovX€vcc Alavx vfjuv To7g 0iXoig tviv T€ T^g TXTpi- 
iog evvoixv ko^i TViv Tijg Tpo0i!jg crdoCppovx Vixitxv, €7r) Kc>)6va)v 
S' opviioov Txg ixeivov (3ov^ri(r€ig 7r€tpx<r$at i7roT€^€7v. p. 336 C. 
Quamquam Dioni res male cessit, nihilominus imitandae 
eius virtutes et sequendum exemplum : ItrovofJx reddenda 
Siciliae, undique in auxilium vocatis amicis et sociis e 
Sicilia et Peloponneso, nec non Athenis: elcr) yxp mxe7 

TTXVTOOV XvSpUTTUV hx^€pOVT€g TTpdg Xp€TiiV ^€V0Cp6vC0V T€ 

xvipoov fAi<rovvT€g T^^fixg. p. 336 D. At vero (ita per- 
git) objiciat quis: ista in posterum curae erunt, nunc 
vero tempus urget nec quotidiana discidia et lites cunc- 
tari nos sinunt. Ad haec audi quid respondeat. Scire 
oportet, nuUam prius fore contentionum finem quam 
victores moderate et sapienter se gerant et victos ad 

1) En rarsQs t^ rplro». Crebro hoc numero ludit noster, nimimm 
quia nescio qnid arcani in hoc inesse putabatnr. Vid. p. 834 C: r^ 
oMiv iu/ifiouXiiv xal X6ym rhv aojrbit Xiym ^iZn rplrov rpiroti ujuv. p. 340 
A: iXOoiy 2'ouy rh rplrov, r& otoriipi roXno ywv inpa^oc, Svroti. Vid. etiam 
p. 345. A B. Xdtptv oUwdO referendum ad t^/i&, quia hoc boni ominis 
habebatnr. Similiter apud Flatonem de Legg. III > 702 C, Clinias, quum 
aliqnid opportune memoratum essct, dicit, se id olmi» mw. itoutloBat. 
Meoex. p. 249 B: oUmSj x&pi» ^pxwOoA Uvou iiA ript itatpt^ iorlonh 

3» 



Digitized by VjOOQIC 



34 



potuisset, faciles aures praebuit assentatoribus , quorum 
delationibus factum esse , ut Dio e patria pelleretur , 
Plato multis molestiis affiictus re infecta abierit. At brevi 
Dionysium factorum poenituit. Dio enim copiis e Pelo- 
ponneso adductis illum aggressus bis liberavit patriam. 
Sed Dionis beneficio indignos se praebuerunt Syracusani. 
Quae deinde secuta sunt , plane i}jfi}jyoptKQg exponuntur : 
otov yxp yiyovsv, iKOV(Txi XP^ '^^^^ ^f^ Trxpxm^ovvTxg 
Trpbg Tx vuv TPpxyyt^XTX (p. 333 C), et eodem tenore cetera. 
Narrat Dionem a duobus fratribus, profectis cum ipso 
Athenis ad liberandos Syracusanos , trucidatum esse. Ne- 
farium hoc scelus, flagitiosa iuvenum Atheniensium ad- 
versus amicum perfidia, indignationem movet scriptoris, 
qui, tale facinus ne universo Atheniensium populo probro 
vertatur, objicit se quoque esse civem Atheniensem: cpj^.^t/ 
yxp KXKsTvov ^AitjvxTov slvxt og oi TcpoijiooKe tIv xirriv tov- 
Tov {Aluvx)^ i^bv, xP^f^^'^^ ^ xK^xg Tifixg 'JCoKXxg Xxyi»' 
fixveiv, p. 334 B. Tum ostendit, quodnam sit discrimen 
inter Tijv iXsvUpxg TxiSslxg mvavlxv, h. e. amicitiam com- 
muni philosophiae cultu conflatam , atque vulgarem illam 

et (SxVXVtTOV (pl^OTJjTX, 

Quorsum haec omnia? Id ne quis quaerat, addit scrip- 

tor , p. 334 C : txvt slpyjTxi ttxvtx Tijg ^viz(3ov^^g svskx 
Tuv Aiavsluv CplXuv Kxi ^vyysvoov. Deinde suadet iis, 
quod idem jam pridem Dionysio, tum Dioni suasisset, 

fivi ^ov^ov(T$xt . ^iKsXixv VT xvSpdTOig hcFTrSTXtg ^AA' 

V7rb vifiotg^ ne Sicilia subjiciatur hominum dominatui, 
sed legum. Haec, inquit, ibidem D, txvtx TrpuTov fisv 
Aicovx iyu i^TTSX^ipviax TTsidetv , hvTspov ii Atovva-iov , Tpi- 
Tovg 3J vfjiMg vvv • Kxi fiot 7rsi6s(r$€ Atbg TpiTOv ffUTfjpog x^- 
ptv y sJtx slg Aiovvfftov ^xk^xvTsg kx) Aiuvx , oov o fisv fJLVj 



Digitized by VjOOQIC 



35 



TSldofASVOq t^ljl TX VVV OV KXXug ^ Sf 7r€liO(4,£VOg riivijKs 

KaXag, Qaam argutae antitheses, quam lepide ludit ter- 
nario numero : Tplrovg — rplrou. Hinc digreditur ad poe- 
nas quae post mortem maneant eos qui libidine, avari- 
tia, scelere se polluerint. Deinde rursus vituperatio Dio- 
nysii, laudatio Dionis: praedicantur huius praeclara con- 
silia, deploratur exitus miserabilis qui optima eius con- 
silia pro Syracusarum libertate et salute everterit. Verum 
missis his questibus, ait, fausta loquar: f yCpj^/^^/twv (1. 
€v(p}1fjLa fjLsv) x^P^^ oiuvov TO Tplrov , 1) ofzag is fje,i[Asl(fdxi 
fjiiv ^vfj(,(iov)^£vu AlcQvx vfjJv rolg (pixoig niv rs rij^; Tarpi- 
iog svvoixv Kou ryiv rijg rpoipijg (rdcppovx Vixirxv, st) >,c>36voqv 
5' opviduv rxg SKsivov (SovXija-sig T€tpx<r$xt XTroreXsh, p. 336 C. 
Quamquam Dioni res male cessit, nihilominus imitandae 
eius virtutes et sequendum exemplum : hovofjt^ix reddenda 
Siciliae, undique in auxilium vocatis amicis et sociis e 
Sicilia et Peloponneso , nec non Athenis : sm yxp kxksi 
TxvTuv xvSpcoTTcav hxCpipovrsg TTpdg xpsriiv ^svo^ovoov rs 
xvipav fiKTOvvrsg rS^fAxg, p. 336 D. At vero (ita per- 
git) objiciat quis: ista in posterum curae erunt, nunc 
vero tempus ui^et nec quotidiana discidia et lites cunc- 
tari nos sinunt. Ad haec audi quid respondeat. Scire 
oportet, nuUam prius fore contentionum finem quam 
victores moderate et sapienter se gerant et victos ad 

1) En rorsQS rb xpixm, Crebro hoc numero ludit noster, nimimm 
quia nescio quid arcani in hoc inesse putabatur. Vid. p. 834 C: r^ 
aun^y iuftfiouhff xal X6yw rhv aojrbv X&fw ifSi] xpixm rpirots uytcly. p. 340 
A: iXOa» 8'ouy vh rpirov, r& awcript rouro ywv inpoL^oc, 5vroiK. Vid. etiam 
p. 345. A B. XAptv olowou referendum ad e0^pL&, quia hoc boni ominis 
habebatnr. Similiter apnd Flatonem de Legg. III ^ 702 C, Clinias, qnum 
aliqnid opportune memoratum esset, dicit, se id otojydy rvfa 'nouloBai. 
Menex. p. 249 B: oluveSi x^P^ dpjitoOM Umi in\ riiv Ttar/D^v ioriav, 

3» 



Digitized by VjOOQIC 



36 



officiuin redigant oCi^l kx) (pi/icj}, Oportet ergo in quaque 
civitate rebus praeficere optimates, qui aequis legibus 
rempublicam constituant et gubernent : denorum millium 
civitati quinquaginta sufficiunt: (zvplxv^pc %oXei T£VTii' 
KovTx iKxvoL p. 337 C. Haec sunt, inquit, quae vobis 
consulo^ gemina illa aut proxima iis quae antea Diony- 
sio et nuper Syracusanis suasi. — Equidem vereor, ne his 
lectis Dionis propinqui haud multo certiores facti sint, 
quid angustis in rebus agerent quam antea fuissent, imo 
ne postremo evenerit iis Scts TeKei/roovTeq IXiyyioiv. 

His summatim expositis quisque, opinor, perspiciet, 
quod ipsam perlegenti epistolam manifestum erit, scrip- 
torem sine ullo ordine huc illuc vagari, prius dicta 
repetere, ultima primis miscere, omnia confundere. Prae- 
terea orationem plenam esse conquisitis undique flosculis , 
verborum ampullis et argutiis, tragicis sententiis et locis 
communibus, quae interdum nihil ad rem pertinent. 

Deinceps ad tertiam partem, ultimum iter Syracusa- 
num, transitum facit his verbis: BvfA(3ov^ii f^ev iij kx) 
eTtaro^ij eipiftTiu ko) vi Tcxpx Atovvinov ef^ij TrpoTepx i0t^ig 
(concinna verborum junctura!), ^ ie ^ij vtrrepx Topelx Te 
Kxi TXovq ug elKiTug Te &fia kx) efifjt^Xug yiyovev , ^ /xi- 
A£/ xKOvetv i^etTTt rd fieTx tovto. p. 337 E. Non sine 
ratione addit: „quae audiat cui lubet/' Dionis amicorum 
in praesens parum sane intererat ista audire. 

in. Narrat igitur quibus rationibus adductus sit ut 
tertium illud iter susciperet. Increbuerat fama, Diony- 
sium flagrare rursus amore philosophiae : dg txvf^xtTTiv 
OfFOV Atovv(rtog eTTthiuKug elyj Trpog (pt^^ocplxv. p. 339 B. 
Itaque hortantibus amicis, in his Dione et Archyta, invi- 



Digitized by VjOOQIC 



37 



tante et instante ipso Dionysio, cuius literae ad Platonem 
commemorantur, Plato quum diu reluctatus esset, tam ob 
superiorum itinerum frustratum eventum quam senectutis 
gratia se excusans, tandem profiscisci statuit, ut tyranni 
animum tentaret et experiretur TOTspov Svrug elyj Aiovvffiog 
i^)ifjifji,ivog VTTo <piXo(ro0ixg ^ acTTsp Trupog^ }j fiJir^v o Tro^vg 
ovrog sXiot xSyoq ^Aijjvci^s. p. 340 B. Haec quae paucis 
verbis dixi longa oratione et per multas ambages enar- 
rantur. Hic dictis exponit accurate, quinam aptissimus 
sit ingeniorum hsyx^^y q^i optimus modus explorandi 
num quis indolem habeat vere (pi^otroCpov et animo con- 
ceperit ipuTX tov fieXTitrTOv 0lov. Quo i^iyxv ^sus in 
Dionysio mox invenit eum opinari multas atque gra- 
vissimas philosophiae partes se scire, quin etiam, ut 
ferebatur, his de rebus nonnihil scripto mandasse. 
Quod ipsum Platoni argumento erat eum non germa- 
num esse philosophum: se enim nullum unquam verbum 
de philosophia edidisse, ut quae non literis, sed longo 
tantum commercio et assidua consuetudine tradi et men- 
tibus inculcari possit. Si qui sunt qui scripserint de phi- 
losophia, TOVTOvg ovk ia-Ti, inquit, xxri ys tviv ifJLViv io^xv 
TTsp) Tov TTpciyfiXTog iiro(tstv oiihiv . ovyavv ifjLOv ye Trepi 
xvTov ioTt avyypxfAfAx ovih ov^i fJLiliTCOTe yiwjTxij ptjTiov 
yxp ovhxfjiMq ia-Ttv uq x^^x fix$ijp(MTX ktL p. 341 C. 
Hinc longa digressio de natura T}jg iTTKTTvifJu^q y qua effi- 
citur eam talem esse \^ literis consignari nec possit 
nec debeat, p. 342 A — 345 C. Quae disputatio tam 
multa habet et verbis et rebus confusa et obscura ut 
paene aenigma legere te credas. ^) 



1) Hic locus infra seorsim a me tractabitor. 



Digitized by VjOOQIC 



36 



officiuin redigant xiidi kx) (po^Cfi. Oportet ergo in quaque 
civitate rebus praeficere optimates, qui aequis legibus 
rempublicam constituant et gubernent : denorum millium 
civitati quinquaginta sufficiunt: fAvplxv^pp tto^si Trsvni' 
xouTX (kxvgI. p. 337 C. Haec sunt, inquit, quae vobis 
consulo, gemina illa aut proxima iis quae antea Diony- 
sio et nuper Syracusanis suasi. — Equidem vereor, ne his 
lectis Dionis propinqui haud mulix) certiores facti sint, 
quid angustis in rebus agerent quam antea fuissent, imo 
ne postremo evenerit iis Scre TsXsi/ravTsq IXiyyixv, 

His summatim expositis quisque, opinor, perspiciet, 
quod ipsam perlegenti epistolam manifestum erit, scrip- 
torem sine ullo ordine huc illuc vagari, prius dicta 
repetere, ultima primis miscere, omnia confundere. Prae- 
terea orationem plenam esse conquisitis undique flosculis , 
verborum ampullis et argutiis, tragicis sententiis et locis 
communibus, quae interdum nihil ad rem pertinent. 

Deinceps ad tertiam partem, ultimum iter Syracusa- 
num, transitum facit his verbis: "BvfA^ovXvi [Jiiv iii kx) 
67n<rT0Xi\ slp^aiu kx) jj Tcxpx AtovvJtov ifiij TrpoTspx x0i^tg 
(concinna verborum junctura!), jj Sf Sij/ vaTspx Tropslx ts 
Kx) TTXovq ug siKiTug T€ X(ix Kx) ifAfjt^s^ug yiyovsv, ^ /xi- 
Xsi xKovstv i^sffTt Tb fisTx TovTO. p. 337 E. Non sine 
ratione addit: „quae audiat cui lubet/* Dionis amicorum 
in praesens parum sane intererat ista audire. 

in. Narrat igitur quibus rationibus adductus sit ut 
tertium illud iter susciperet. Increbuerat fama, Diony- 
sium flagrare rursus amore philosophiae : ag Sxvf^xffTOv 
090V Atovvatog iTTth^Kag slij irpog 0tXo(TO(plxv. p. 339 B. 
Itaque hortantibus amicis, in his Dione et Archyta, invi- 



Digitized by VjOOQIC 



37 



tante et instante ipso Dionysio, cuius literae ad Platonem 
commemorantur, Plato quum diu reluctatus esset, tam ob 
superiorum itinerum frustratum eventum quam senectutis 
gratia se excusans , tandem profiscisci statuit, ut tyranni 
animum tentaret et experiretur TroTspov Svrag elyi Aiovvtrtog 
i^JlfifjUvog VTTO 0iXoffO(plxg^ acTTsp Trupog^ yj fiaT}jv o TToXvg 
ovrog sxioi Xoyog 'Aijjvx^s, p. 340 B. Haec quae paucis 
verbis dixi longa oratione et per multas ambages enar- 
rantur. Hic dictis exponit accurate, quinam aptissimus 
sit ingeniorum ixsyx^^y ^ optimus modus explorandi 
num quis indolem habeat vere (pix6(ToCpov et animo con- 
ceperit spccr» tov ^sXtkttov l31ov. Quo i>.iyxv ^sus in 
Dionysio mox invenit eum opinari multas atque gra- 
vissimas philosophiae partes se scire, quin etiam, ut 
ferebatur, his de rebus nonnihil scripto mandasse. 
Quod ipsum Platoni argumento erat eum non germa- 
num esse philosophum: se enim nullum unquam verbum 
de philosophia edidisse, ut quae non literis, sed longo 
tantum commercio et assidua consuetudine tradi et men- 
tibus inculcari possit. Si qui sunt qui scripserint de phi- 
losophia, TOVTOvg ovk hri, inquit, xiXTci ys tviv if4.ijv ^o^av 
Tsp) Tov 'JcpovyfiMTog iirottsiv ovhiv . ~ ovmjv ifiov ya Trapi 
»vTmf ioTi (TvyypxfAfAx ovhh ovSk fAijTroTs yiyyiTcUy pvjTiov 
yxp ovhxfjuog ifTTiv ug ix^a fJutdyif^XTX ktL p. 841 C. 
Hinc longa digressio de natura tjJ^ ixiaTijfAiig , qua effi- 
citur eam talem esse x^f, literis consignari nec possit 
nec debeat, p. 342 A — 345 C. Quae disputatio tam 
multa habet et verbis et rebus confusa et obscura ut 
paene aenigma legere te credas. ^) 



1) Hic locu8 infra seonim a me tractabitor. 



Digitized by VjOOQIC 



38 



His expositis redit ad Dionysium, quem iterum os- 
teiidit non ductum fuisse amore philosophiae ; si fuisset , 
TTug XV (J(M 6xvfzX(rT0g Sjv ivSpuTog riv iiyefJL^vx tovtuv k») 
jcvpiov (his verbis se ipsum significat) ovTca^ svx^P^^^ vi^i(J(,ouTS 
TTOT XV ; Hac autem in parte spe frustratus alterum ne- 
gotium aggreditur. Narrat quas molestias pertulerit, quos 
labores impenderit ut Dionem tyranni in gratiam recon- 
ciliaret, quam perfide vero et injuste iUe Dionem bonis 
suis spoliaverit; tum multis verbis exponit simultatem, 
jui^a, lites inde sibi cum Dionvsio ortas, quae eo 
evaserunt ut postremo re infecta Siciliam reliquerit. 

In Peloponnesum delatus Olympiae convenit Dionem 
in bello adversus tyrannum parando occupatum, cui 
tamen, pietate scilicet erga Dionysium ductus, quia hic 
quum occidere se potuisset id non fecisset (p. 350 C), 
belli socium se adjungere recusat. Bella saue excusatio. 
His dictis subjicit denuo Dionis laudationem, in qua 
rursus in verbosam declamationem de probi civis officio 
delabitur. Postremo commiseratur triste illius fatum: ^ 
S^ (T(pxX6iq KsiTXiy ^iKS^lxv Trivdai wspi^xXisv fzvptcf), Clau- 
dit epistolam lectores monendo, haec omnia se retulisse 
hx r^v xtottIxv kx) xXoylxv toov yavofiivcov (1. K^ofJt^voov), 
propter absurdos his de rebus rumores. Addit : sl 3' xpx 
Tiv) Tx vvv pTjdavTX svXoydoTspx i0xv}i Kx) 7rpo0x(T6ii; Trpoq 

TX ysVOfJSfSVX IKXVXC SX^tV ISo^f TCp, fJLSTpioog XV VlfJUV KXl 

iKXVUC styj TX vvv sipijfJtivx, , 

En epistoUe conspectum. Jam quod in omni scrip- 
tione, maxime vero in epistola, primum postulatur, est 
ut proposito sit consentanea. De hoc igitur videamus. 

Dionis amici, mortuo duce et rectore, civitate intes- 



Digitized by VjOOQIC 



39 



tinis discordiis lacerata, immmentibns hostibus, in re 
trepida per literas adeunt Platonem consilium et auxilium 
rogantes. Horum rogationi ille hac epistola satisfacit. 
lam, quid respondet? Se praesto illis fore, si eodem sint 
animo quo Dio ftiisset; tum autem longa oratione suum 
ipsius vitae institutum , sententiam de republica , necessi- 
tudinem cum Dione et Dionysio, conatus ad liberandos 
Syracusanos enarrat; haec omnia nimirum ha rijv drch 
'Trixv KoCi iXoyiav tcov Xeyo^JLevoov ^ ut falsos his de rebus 
rumores et opiniones redarguat; quod autem primarium 
erat ofBcium, ut consilium daret petentibus, id epistolae, 
tam longae ut justi paene libri modum impleat, duabus 
paginis absolvitur (p. 336 C — 337 E). Quid hoc aliud est 
nisi consulentes eludere? Quid? nonne Dionis familiares 
in rogando consilio ipsi jam declaraverant, ut initio epi- 
stolae legitur, se habere rviv avTijv hccvoiav viv sJxe Aiuv? 

Sed palam est totam causam fictam esse. Nam quis 
credat Dionis socios in re angusta, ubi promte facto 
potius quam mature consulto opus erat, vocasse amicum . 
multorum dierum itinere a se remotum, hominem 
septuagenarium , in umbra Academiae degentem, ut non 
solum ^yq}, sed spyq) vellet ipsis mvaveJv? aut, si fecis- 
sent, Platonem iis rescripsisse talem epistolam quae con- 
sulentes fatigaret potius quam doceret. 

Quodnam sit verum epistolae propositum, argumen- 
tum haud obscure indicat. A principio ad finem id 
agitur, ut ostendatur, qualis fuerit Platonis inde ab 
adolescentia de republica sententia et voluntas, et quo 
consilio semel, iterum, tertio,.etsi grandis natu, Sy- 
racusas profectus sit : nimirum ut una cum Dione, 
egregiae indolis adolescente, conaretur Dionysium tyran- 






[^ i:nivehsity| 

^~ /Coogle 



Digitized by * 



38 



His expositis redit ad Dionysium, quem iterum os- 
teiidit non ductum fuisse amore philosophiae ; si fuisset, 
Trag ccv (lii ixvfzoccTTbg Sjv MpuTrog tov ^y^fzivx tovtohv k») 
Kvptov (his verbis se ipsum significat) ovTcag 6vx^9^^ yfTtfAOUTs 
TOT XV ; Hac autem in parte spe frustratus alterum ne- 
gotium aggreditur. Narrat quas molestias pertulerit, quos 
labores impenderit ut Dionem tyranni in gratiam recon- 
ciliaret, quam perfide vero et injuste ille Dionem bonis 
suis spoliaverit; tum multis verbis exponit simultatem, 
jui^a, lites inde sibi cum Dionysio ortas, quae eo 
evaserunt ut postremo re infecta Siciliam reliquerit. 

In Peloponnesum delatus Olympiae convenit Dionem 
in bello adversus tyrannum parando occupatum, cui 
tamen, pietate scilicet erga Dionysium ductus, quia hic 
quum occidere se potuisset id non fecisset (p. 350 C), 
belli socium se adjungere recusat. Bella saue excusatio. 
His dictis subjicit denuo Dionis laudationem, in qua 
rursus in verbosam declamationem de probi civis officio 
delabitur. Postremo commiseratur triste illius fatum: 9 
SiSf (TCpxXsiq KsiTXty ^iyu^ixv Triv&st TrsptfixXoov fivpiq). Glau- 
dit epistolam lectores monendo, haec omnia se retulisse 
hx TViv XTOTrixv kou iXoyixv toov yevofiivcov (1. Xsyof^kvcov), 
propter absurdos his de rebus rumores. Addit : sl 5' xpx 
Ttv) TX vvv p}j6svTX svXoydoTspx i0xvii Kxt 7rpo0x(rsig TTpog 

TX ysvSflSVX IKXVXC SX^tV ISo^S TCp^ f4STpicO<; XV VlfJUlv KXt 

hxvooc sli^ TX vvv slpvjfjdvx, , 

En epistoke conspectum. Jam quod in omni scrip- 
tione, maxime vero in epistola, primum postulatur, est 
ut proposito sit consentanea. De hoc igitur videamus. 

Dionis amici, mortuo duce et rectore, civitate intes- 



Digitized by VjOOQIC 



39 



tinis discordiis lacerata, imminentibus hostibus, in re 
trepida per Kteras adeunt Platonem consilium et auxilium 
rogantes. Horum rogationi ille hac epistola satisfacit. 
lam, quid respondet? Se praesto illis fore, si eodem sint 
animo quo Dio foisset; tum autem longa oratione suum 
ipsius vitae institutum , sententiam de republica, necessi- 
tudinem cum Dione et Dionysio, conatus ad liberandos 
Syracusanos enarrat; haec omnia nimirum S/o; tvjv xtO' 
'Tclocv sc») xXoyiccv tuv Xsypi^huv , ut falsos his de rebus 
rumores et opiniones redarguat; quod autem primarium 
erat ofBcium, ut consilium daret petentibus, id epistolae, 
tam longae ut justi paene libri modum impleat, duabus 
paginis absolvitur (p. 336 C — 337 E). Quid hoc aliud est 
nisi consulentes eludere? Quid? nonne Dionis familiares 
in rogando consilio ipsi jam declaraverant, ut initio epi- 
stolae legitur, se habere TViV ccvTifv hccvoiav ^v ii%a Aluv? 

Sed palam est totam causam fictam esse. Nam quis 
credat Dionis socios in re angusta, ubi promte facto 
potius quam mature consulto opus erat, vocasse amicum . 
multorum dierum itinere a se remotum, hominem 
septuagenarium , in umbra Academiae degentem, ut non 
solum xiycf} , sed spycp vellet ipsis xoivoovslv ? aut , si fecis- 
sent, Platonem iis rescripsisse talem epistolam quae con- 
sulentes fatigaret potius quam doceret. 

Quodnam sit verum epistolae propositum, argumen- 
tum haud obscure indicat. A principio ad finem id 
agitur, ut ostendatur, qualis fuerit Platonis inde ab 
adolescentia de republica sententia et voluntas, et quo 
consilio semel, iterum, tertio,.etsi grandis natu, Sy- 
racusas profectus sit : nimirum ut una cum Dione, 
egregiae indolis adolescente, conaretur Dionysium tyran- 






(, rNlVEKHlTi: 

Digitized byCjOOQlC 



40 



num, de quo optimam spem concepisset, philosophiae 
amore imbuere , ad virtutem et temperantiam adducere , 
eiusque opera Syracusis et toti Siciliae Kbertatem, 
prosperitatem , summam denique, ut dicit, fixmpionjTcc 
impertiri. His inseruntur ea quae ad moralem Platonis 
doctrinam , docendi methodum et philosophandi rationem 
declaranda pertinent. 

TJti autem a promisso aberravit scriptor, ita interdum 
quasi oblitus ad familiares se scribere sic loquitur, ut 
appareat epistolam non ad familiarium coetum midsam 
esse, sed destinatam ut vulgo legeretur, veluti p. 324 
B : T/V y Jjv rpOTTog tjJ^ ysva^rsoin; ccvrijc , ovsc xttx^iov 
h(jo\)(TAi vkcfi zoc\*fiy^ vicf). p. 337 E: jj Sf vfTTspo^ Tropslx,., 
&(; shircoc,., ysyovsv ^ ^ (jf^sXsi dxovsiv s^scrri ro i^srx 
rovro. Loquitur ad senes et pueros, cuicumque audire 
lubet. Interdum de iis ad quos scribit loquitur tan- 
quam de aliis, tertia persona, p. 333 C : otov yxp yiyovsv, 
xKOvcTixi xpv\ rovg if^s TrxpocKOi^ovvroig Trpoc rx vvv Tpx- 
y[/,xr».^ 334 C : rxvr slpy^rxi Trxvrx rijc ^vf^^ovKyjc svsxx 
rcov Aicovsioov (f>iXoov kx) ^vyysvuv. 

Quod autem ad Dionis propinquos qui Platonem de 
constituenda Syracusarum civitate consuluisse dicuntur 
attinet, quinam isti intelligendi sunt? 

Plutarchus in vita Dionis nomina servavit illustrium 
virorum qui Dionis consilia adjuverant vel expeditionis 
adversus Dionysium socii faerant. In his memoratur 
Dionis frater Megacles , tum hospes eius Callippus , 
apud quem Athenis habitaverat, qui duo eum intran- 
tem Syracusas ab utroque latere comitati sunt. Praeter 
hos eum secuti sunt Timonides Leucadius, qui res ab 
eo gestas literis mandavit, Eudemius Cyprius, Axistote- 



Digitized by 



Google 



41 



lis familiaris (de quo Cicero Divin. c. 25), Alcimenes, 
unus e principibus Achaeorum, denique Miltas Thessa- 
lus, vates, Platonis auditor (Plut..Dion. c. 22, 23, 28). 
Praeter illos e mille exsulum numero quinque et vi- 
ginti in expeditionis societatem venerant. Quum autem 
Dio Syracusas venisset, ibi multi se ei adjunxerunt, 
quorum tamen non nisi pauci, opinor, oIksIcov et sralpcov 
nomine digni fuerunt. Pidissimorum amicoram et soda- 
lium plerique proeliantes adversus tyrannos ceciderant, 
alii ab eo desciverant, ut Callippus eiusque socii, quo- 
rum conjuratione postea necatus est (Plut. c. 57). Fidos 
amicos, quales hic significantur, Dioni perpaucos fuisse 
apparet ex eius nece, quum adstantium amicoram nemo 
percussoribus se objecit; mortuo autem eo, unus fami- 
liarium Hicetas Aristomachen et Areten Dionis uxores 
in domum suam receptas auro prodidit adversariis. Hinc 
colligere licet, qui hic vocantur Aicovog otscsloi, in his 
cognatos fuisse paene nullos, amicos autem satis vulgares, 
non tam hominis studiosos quam eius partium, qui Dionis 
exemplo liberiorem reipublicae formam inducere conaren- 
tur. Diodoro autem teste (XVI. 36), hi, quum res novas 
molirentur, a Callippo urbe pulsi Leontium fugerunt: 
(FTOuTsm y€VO[j(hvi(; roT^ Alavog 0i?iOtg wpog KxXKtTrwov ot 
fisv Tov Aioovo(; (pixoi viTTvidsvTsg lcpvyov sU Tohg AsovtI- 
voug, Callippus per tredecim menses imperium Syracusis 
tenuit. ^) Quae reputantes facile intelligemus illos eo 
tempore non tanta fuisse potentia, ut de ordinanda civi- 
tate deliberandi iis esset locus. 



1) Cf. Crrote, vol. XI, p. 129 sq. Diversos Syracusaram casuB inde a 
morte Dionis paacis recenset Salomon libr. laad. p. 13 annot. 



Digitized by VjOOQIC 



42 



Haec de epistolae argumento et rerum tractatione; jam 
de oratione videamus. 

§ 2. 

De Oratiom, ^) 

Quo melius scriptoris judicium, acumen, elegantiain 
verbis et cogitationibus aestimari possint, speciminis causa 
nonnullos locos percurram. Ordiamur ab initio. 

Epistola sic incipit: ''Y.TrstTTsiKxre /xo) vofJ^siv hTv-riiv 
^ixvolav vfjt^v eivcu tviv oiVTijv yjv sixs xmi AiaVy >ca) S^ 
Kx) jcotmveTv ^isiceKevsa-Se fiot KxSScrov oJog r* elfi) epycp m) 
KoyCfi, 'Ey« 5f , s) fJLSV ^6^xv m) sTnivfilccv Tijv avTijv ix^^ 
imvcf), ^vfiCpyifJci KOtvccvyjtTatv y ei Te f^ij^ fiovKsv^rscrdxt ttoK' 

XXKtq. 

In principio notetur supervacuum hlv. Nam STTscrTsiKxTe 
f^ot vof^it^stv significat scripdstis mihi ut existimem sive j^er 
Uteras jussistis me eMstimare. De huiusmodi pleonas- 
mis infra. Ultimis verbis fiovXsv<rs(r6xi TroKKxxtg signifi- 
catur vTOKOpKrTtKttg , abm^e, recusare. Quid autem hic 
sibi vult Tro^JiKig? Proprio sensu acceptum pro saepe 



1) Hac in parte nequaqnam probare possam jadiciam K. Fr. Hermanni 
in censura dissert. Salomonis snpra laudatae, nbi haec dicit: „Un- 
seres Erachtens komt es nicht sowohl daranf an Abweichnngen von 
Flatonischer Sprache and Ideengange; woriiber die Entscheidung 
immer sehr schwer bleibt, als vielmehr gefliessentliche Nachahmun- 
gen und Reminiscenzen nach za weisen, die sich von einem so 
reichen Geiste wie Plato nicht erwarten lassen." (Zeitschr. f. Alterthw. 
1837. nr. 33). Posterius, quod laadat, libenter accipio; prias, quod 
rejicit, si verum esset, actam foret de arte critica. 



Digitized by VjOOQIC 



48 



prorsus friget; dictuin videtur ^to forsitany quod sicut 
hcog^ TTOv, nonnumquam leniter afiinnandi vim habet, ut 
idem fere sit quod slKoroog. Hoc sensu TroXXim elegan- 
ter apud Atticos ponituT, nec raro apud Platonem, ut 
in Phaedone, p. 60 E : si »px TroKKiKig t^vtijv rijv /u^u- 
(Tixrjv fJLOi imT»Troi ttoisTv. in Theage, p. 122 A: fjyovfioci 

XpJiTKrTOV sJvXl TTsiiscriotl aVT^, fvX flVI 'TTOXyJ^Kiq XV6V ifMV 

^xryysv6(JL6vog Tcp ^txCpdxpiji. in Critia, p. 112 extr.: tJ 3^ 2t/ . . . 
isT SjjAwcTiX/, f/^ij 7ro\^XKig xKOvovTsg *EAA)jwxA (3xp(3xpcoy' 
xvhpoov hfOfiXTX ixvfix^ijTs: ad quem locum plura Stall- 
baumius. Sed in omnibus huius significationis exemplis 
TTOXXxKig junctas sibi habet particulas sl xpx, xv xpx, 
fAij: d forte, mm forte, ne forte, Hic positum est 
insolite. 

Pergit sic : t/V S' jJv yj sksivov hxvoix kx) iiridvfJLix , (tx^^ov 
ouK sIkx^uv ^AA' dg sl^ug crxspug siTroif/t' &v» 

Illud (Txsiov ovK sIkcH^cov xXTC ug sl^g (rxCpcog imitatur 
Socraticam modestiam, de plerisque dubitanter loquentis, 
pauca affirmantis: velut in Menone, ubi discrimen nota- 
tur inter swKTTilifJUJiv et SJf^i/, ita Soorates, p. 98 B: x^/ 
fjLiiv Kx) sya ag ovk slioog {ovx ^^ sl^ug?) Ksyoii^ «AA' siKxi^oo: 
cum quibus haec ad verbum paene conveniunt. Item in 
Gorgia, p. 453 B: riiv xTrh rijg pijToptKijg TTsiioo, ^ig 
TTOT i(rTi , . . . (rx0oog f^sv sv M^ ort ovk oJ^x, ov fjt^ijv 
x>X vTTOTrrsvca ys. Quod' aiitem additum est (rxs^ov, hic 
non solum supervacuum est, sed etiam molestum : si enim 
afiBrmo me non conjectura sed certo aliquid scire, illud 
propemodum alienum est. Saepe quidem Plato aliique 
scriptores in sermone et disputatione illud (rx^^ov adji- 
ciunt sv\x(3slxg gratia, si rem non examussim definire 
aut plane affirmare volunt, qui adverbii usus frequens 



Digitized by VjOOQIC 



44 



in libris de Legibus; sed talia additamenta ut parce 
nec incommode adhibita placent, ita large efiFusa nauseam 
movent et imitatoris, non germani artificis manum pro- 
dunt. Quantopere noster in usu huius vocis sibi placeat , 
paucis exemplis monstrabo. p. 324 E: ^aKpccnj, ov iyoo 
(TX^^ov ovK a,v aiaxvvolfji^yjv sIttmv hKawrxrov alvooi tuv tots. 
p. 347 C: TOiVT ippijSvi, t^vt» ^vvo^fAOXoyvitTocfLsv , dg vvv 
slpyjTXicrxs^ov. p. 350 D: ovt ovv vi>^mxv Ixoo ^vfATroKsf^elv 
€Ti (rx^^ov cvhvl. Ep. Vin, p. 357 B: & ^xp . . . hoifMog 
l%5/, TocvTX 51 (TXsSiv xpivcav o^vvxtoc ovk €v CppovsL 
In omnibus his locis cr;^;£3Si/ friget vel ineptum est. In 
Ep. Vn, p. 329 C legitur: f^vivi Ts (tx^^ov l^rcog TSTipTCfi 
Aicov» Aiovv(nog i^€(3oc\€v. Ambae hae voces junguntur etiam 
apud Platonem, ut in Soph. p. 253 C: wug yxp ovk 
iTTKmif^yjg Sf7 koc) (tx^^ov y' hcog Tijg f4^yi(rnjg; de Legg. 
n, p. 658 D: Tpotycp^iocv (sc. ceteris poesis generibus 
praeferunt) t» fJi^ipxKix koc) (tx^^ov hoog to Tr^^ijioc dTrdvTcav, 
In his locis (tx^^ significat prope, /ere, hoog, ut (ex rei 
natura) probabile esty at in Epistola hoc significationis 
discrimen non obtinet; (rx^^ov ibi prorsus otiosum est. 

Pergit sic : ots . , » iyod icpiKOfJiAiv (rx^^ov htj TSTTOcp»' 
KovToc ysyovoog^ Aioov slx^ t^v viKiKixv viv tocvvv *l7rwxpJvog 
yeyovsvj koo) ijv scrx^ '^^ts ^6^xVy TXVTijv kx) hsTsXs^rsv 
sx^v ^vpxKOV(riovg o)s(rdcci islv sKsv6spovg sJvxi, 

En rursus o-^fSi/, quod hic quoque satis otiosum, quum 
probabile sit Platonem qua ipse tum esset aetate probe nosse. 
Tum alterum ysyovsv melius abesset; quin magnopere dubito 
num recte dicatur viv vjXikixv ysyovsv , sicut usitate dicitur 
TO(rxvTX Itj^ ysyovsv, Eodem modo Latini: tot annos natua, 
non vero, eam aetatem natus, Credibile foret yiyovsv 
a librario additum esse, nisi epistola tot huius generis 



Digitized by VjOOQIC 



45 



repetitionibus et inanibus verbis scateret. Deinde pleo- 
nasmns est denuo in verbo ois^dou, quod appositum est 
vocabulo 'io^xv. Similes quidem pleonasmi in Platone 
interdum occurrunt, sed ita ut ad perspicuitatem ali- 
quid conferant, velut in Euthyd. p. 305 D: viyovvTM ovv, 
ixv rovTOvg sU li^ccv KXTX(rniGru(n , fji^tjhvig ioK€Tv a^lovg 
elvxi ^): ubi si ioKslv tollitur, obscurior fit sententia; hic 
contra ohcrSoci peTspicuitati officit potius quam prodest, 
nec elegantiam auget infinitivorum cumulatio ohcriai ^sTv 
aJvai, Similem pleonasmum notavimus modo verbi 5f/V; 
en aKa quaedam exempla : p. 3^8 B : of^ag sppe^l^s hTv . . . 
TTSipxTiov sJvat^, nisi hic fortasse pro hTv corrigendum 
^OKsTv, p. 348 C: xv »px fiij So% hTv xvtIv oijcsTv iv 2/- 
xfA/^. p. 253 A: xvxyjcxTov sJvxi lio^e [jloi p^iijvxi 'BeTv. 

'^£l<rT€ oifiiv ixvf^xcTTOv sj Tig isav xxi tovtov sig tvjv 
xvtMv ^^xv TTsp) TTo^iTslxg iicsivcp ysvefrdxi ^vfiCpccvov Troirj- 
o-sisv, In his dubitatur legendumne sit ^vfJiXpmov an ^vfjir 
Cppovx (libri alii ^vfJi/pcavXy alii ^6fjc(ppovx) ; prius certe 
eligendum, nam alterum est insolens. At ^vfKppcov vel 
^vfjUpoovoq sU TViv xvTijv ii^xv, concor^, unanimia m ean- 
dem sententiam, quid est nisi languida tautologia? Vi- 
detur vero scriptor hoc dicere voluisse : sU to iv t^ 
xvTTfi SJf^ hxTsKaTv Aiajvi ^vfjcCpcavov ysvicrixi, „non mi- 
rum, si quis deus eum in hoc cum Dione consentientem 
faciat, ut aeque atque ille in ea qua est sententia per- 
severet.'^ Si hoc voluit, parum accurate locutus est. 

Praefationem sic concludit : rU S' Jjv o Tpiwog Tijg ys- 
vi(r€cag xirrijg (sc. TJjf? ^i^g)^ oi^ xirx^iov xkovjxi vicp kx) 
fj(,yi vicp, Belle scilicet dictum pro : oSsv xvt^ ^ds ^ io^x 



1) Cf. 11. coUata ab Heindorfio ad hunc locam. 



Digitized by VjOOQIC 



ysyovevy &^iOv mcov^tch. Perinde est ac si Latine diceres : 
^is fuerit modus origvi/m hdua sentenHae, dignum auditu. 
Similis cumulatio genitivorum est p. 331 D : fiixv 5f ttx- 
rpih 'TToKiTsixq fjuTx(3o^yjg /x^ 7rpo(r0ip€iv, pro (Sixixv m- 
}iiTaix<; yt^sTX^oXviv. Ni^ hlxi yiM v€Cf> est putida elegantia 
pro vicp Kx) 7rp€(r(3vT^^ sive, ut est in Apologia p. 30 A: 
jcx) vsoTipcp jcx) TTpetT^uTipcp, Eiusdemmodi est illud p 333 
B: hx ^^ sK7repxvoofji,sv ovjc oXiyx Trpxyyt^XTX sv i^i^iff 
XPovcp, pro TTo^Xx 3/i (3pxx^^^' 

Postremo addit : sx^i 70ip jcxipov tx vvv. Scribenti otium 
fuisse ad longam epistolam concinnandam , credibile; 
num vero Dionis sociis avide consilium exspectantibus 
idem ycxipiov visum fuerit, magnopere dubites. 

Haec praefatus a se ipso narrandi initium facit : 
Nw iyoQ TOT oov woKKolg ivi txutov ^Trxdov ^yidy^v ^ si 
6xTTov sfjcxvTOv ysvoifju^v Kvpioc^ stt) toc icoivx Tijg TTOXsoog 
sv6v(; \ivxi, Kxi fioi tvxxi Tivsg toov Tvjg Tri^scog Trpxyyi^X' 
Tcov TOixiis TrxpsTTsa-ov, ' 

In his quis non statim animadvertit inanes verborum 
ambages? Primujn post tx mvx otiosum est Tijg tto- 
Xsoog: usitate enim Graecis dicitur 7rpo(Tiivxi Trpog tx 
KOtvx^ 7rxpsX6siv sir) tx mvx, tx koivx TrpxTTSiVy tcov 
KOivoov x7rixso6xi^ alia huiusmodi, non addito rijf^ 7r6\sooc^ 
quod hic eo magis offendit, quia idem vocabulum sta- 
tim iteratur. Simili pleonasmo jungit noster tx koivx 
scx) 7roXm}cx, p. 325 A, quod in alio scriptore facile li- 
brario tribueres, in nostro id non concessum. Dein no- 
tetur circumlocutio ry^^/ tivsc toov t% ^roKsoog 7rpxyyLXTCov 
pro Tiixo^i Ttvsg rijc 7r6xscog s. 7rsp) tvjv 7roXiTsixv, Talis 
periphrasis frequens est in Epistola, ut p. 326 E: toov 



Digitized by VjOOQIC 



47 



vvv ysyovirm 'xpxyfJLXTav Trsp) Aiavx, p. 3S9 C : oviiv <rot 
rm TTep) Alava £^£i Trpxyficcrav .... mrx vovv ytyvofis- 
vov. p. 340 A : ?5«xf r/ fzipo^; ocl^ol roov Trsp) sfi^s TTpotyfjM- 
roov, et paulo post B: ^sikvvvoci 3^ ial rol^ roiovroigy S rt 
loTi TTotv ro TrpoiyfJL» oJSv rs kx) S/' o<ruv Trpayf^Jirav kcc) 
oa-ov TTovov 6X^1, ubi 3/' oaav 7rpxyf4,arcav et o<rov ttovov 
Ixet mera est tautologia. 

Deinde mentionem facit rerum commutationis Athenis 
factae, constitutis triginta tyrannis; in quibus comme- 
morandis quae de civitatis statu narrat eiusmodi sunt, 
ut dubites num scriptor ea probe cognita habuerit. De 
quo infra. Tum autem de se ita pergit: 

rovroov S>J rivsg oIksToI rs Svrsg xx) yvcopifju^t srvyx^^^^ 
sfjLo)^ Koc) 3^ Kx) TrxpsKxXovv sitivg cog stt) TrpotnliKOvrx 'Trpx- 
yfji.xrx fjii, K«/ hyh 6xvfJcx(Trov ovSsv sTTxiov vtto vsir^r-ogj 
cotIi6viv yxp xvrovg sk rtvog xSIkov ^iov stt) ^Ikxiov rpoTTOv 
xyovrxq ^iotKiicrstv 3^ rifv TToKtv, ohrs xindtg (rCpohpx TrpotT- 
slxov rhv vovv ri Trpx^oisv, 

Pro cc-g iTr) Trpo^rtjKOvrx Trpxyf^xrx fii dicere debuit, id 
quod voluit, TTXpSKxXovv sfcs cog TcpogviKOvrx stt) rx Trpxy- 
ff^xrx. Platonem enim ad pubKca negotia vocabant 
optimates propinqui ut propinquum {dog TrpotniKovrx), non 
ut talem cui negotia illa maxime convenirent. In ver- 
bis ?x rtvog xHkov (3iov quis non sentit inepte additum 
illud rivog? Eleganter saepe additur cum vi intendendi, 
talibus nimirum vocabulis quorum species vel gradus 
aliqui esse possunt, ut xf^t^ijx^vig rtg, (pxvKigrtgy &roTig 
rtg; possunt enim esse plures xroirixg et CpxvXirvirog 
formae et gradus; sed quum loquor de jtisto^ injtisto, 
honesto, mhmesto, haec eiusmodi additamentum non fa- 
cile admittunt. Verum illud rtg est una e voculis 



Digitized by VjOOQIC 



48 



istis, quibus noster, dum Atticus vult videri, mirifice 
abutitur. E multis exemplis pauca afferam. p. 3^4 
C: K») Ttjg fJL€rxl3oXijg slq kx) TevnliKOVTX rivsg ivipeg 
TTpovcmiGrav ipxovrsg. 325 B: ov^iv ti 6avfia(rT0v ^v ti- 
f^uplag ix^puv yiyv6ff6»i tivuv tkti fisll^ovg, et statim 
deinceps: jcxtx Si rivx tvx^v xv tov haJpov vif^av 2«- 
KpiTyj ^ TOVTOv ivvwTTavovTiq Tiveq slffciyovcnv. p. 338 D: 
aX\ot^Ti Tivaq yitrav ^ ^iavog ts xtt» hxK^KSoTsg , kx) 
TOVToav Tiveg xX>^t irxpxKovtTfAXToov Ttvoov ififJLscTTOi. Etiam 
in libris de Legibus, quod opus scriptor Epistolarum 
VII et Vin accurate lectitasse videtur, pronomen Ttg 
sexcenties per pleonasmum positum esse observavit Zeller, 
Platonische Stud. p. 92. Unum exemplum afferam, III. 
p. 702 B: iyw Ttv oo §ivf , fJtSt ^okoo kxtxvosIv, sotKs kxtx 
Tvx^v Ttv vifjuv TX Tuv ?,Sycav ... ysyovivxt ... x<35/ Kxri 
Tiv XV KXtpiv fjv Ts 'TTxpxyfyovxq Kx) Miy/AAo^ ... Kx) 
TTpig (TToog?) diuvov tivx Trotovfixi, At in omnibus h.i& Ttg 
' suam servat vim; in Epistola saepe inepte ponitur. 
Geterum si conformationem sententiae attendas, ani- 
madvertes verba: kx) iyoo Sxvf^xcTTOv ov^sv l7rx6ov vtto vsot*j- 
Tog ' aij6}jv yxp kts , plane concinere cum priore sententia : 
vsog iyi ttot oov TCoX^kolg 5J) txvtov syrx6ov ' opyi6yiv kts. 
Eiusmodi dictionum similitudo frequens est in nostro et 
puerilem quandam affectationem prodit. Mirum autem 
quantopere delectetur verbo 6xvfJL0urTQc, p. 326 A) avsv 
xxpouTKSvvig 6xvfjM(rr>jg Ttv6g . ibid. C : ovtoo 6xvfj(.x<rT^ (pvast. 
830 A: 6xvfj(,ouTToog oog x(r7ro^sTXt, et paucis verbis post 
6xvfiX7Toog sCpt>^siKst, 338 B: oog Atovv^tog 6xvfj(.x7Toog 
^tKoffO^ixg iv iwt^vfjux s1}j ysyovdog. 339 B: ug 6xvf4,xorTOv 
070V Atov. iTrtisicoKoog s1}j TTpig (pt^aoCpixv. 340 C: oiov 
Ts vi^/slTXf 6xvfJi.x(rTyiv XK}jKoivxt. 345 C: Toog &v fjtJvi 6xv- 



Digitized by VjOOQIC 



49 



fiMrrog cov ivSparog. 351 D: 'jrJiiog av hooc ov ixvfi^cTTOv 
€1 TrJiioi, Plurima eiusmodi exaggerata dicta offerunt Epi- 
stolae, uti p. 327 C: (3iov ii/^vix^vov fixjcxptiT^Ti, p. 351 
£: Xixs^ixv irivdst Trepi^a^av fAupicp: quibus vix aliud 
manifestius fraudis indicium reperias. 

Sequuntur haecce: x») opuv iijTrov Tovg xv^Spxg kv XP^' 
vcp ixiycp XP^^^^ xTro^si^xvTXc Tijv tfJi^Trpovdsv iroKiTsixv tx 
TxKKx Kx) ^ixov xv^ipx ifzo) TrpstT^vTspov ^coKpxTyj, ov iyoo 
JX^Sov cifK XV xhxvvoifmv f /V«i/ hKxiirxTOv slvxi twv tots , 
im Tivx Tuv ToXiT^v fuf hipav eirsfjLTrov /3/^ x^ovrx ug 
X7ro6xvovfj(,svov y Hvx % fjUTixoi tuv Trpx^fixTav xirroTg she 
(3ovKotTo ehs fjt,vi' b Ts ovk sTrsidsTO^ irxv Ts sKivivv.sv^s 
TTxislv 7rp)v xvotriuv xvtoTc epyoov ysvicrixt KOivcovic . x S^ 

TXVTX KxCopWV KXl s1 TtV XXXX TOtXVTX OV (TfJLtKpXy S^VO^xi' 

pxvx TS Kxt ifjLxvTOv iTrxvviyx^ov xiri toov t6ts kxkuv. 

Totum locum descripsi, ut animadvertatur anacoluthon 
quo sententia laborat; prius vero quam id ostendam^ 
alia quaedam notanda. Xpvvhv XTrohi^xvTxg Tiiv sfJi7rpo(r6sv 
TroKtTsixv haud invenuste dictum est ad significandum 
praesentem reipublicae administrationem tam perversam 
fuisse, ut prior rerum status aureum saeculum (merum 
aujum) videretur. Hemsterhusius ad Luciani Necyom. 
c. 4 (vol. 1. p. 460) , qui plura huius dictionis exempla 
e Luciano, Eunapio, Plutarcho, Dione Cassio, eyhibet, 
monet ductam esse ab Euripide Troad. vs. 432, ubi 
Cassandra in Ulixem dicit: 

a<; XP^^^ ^^^ TXfAx Kxt ^pvySov kxkx 

ii^st woT sJvxt, 
Unde et in hac epistola et ceteris in locis pro adjectivo 
{Xpy^^v) reponendum censet substantivum XP^^^^> ^^i 
adstipulatur Cobetus in Var. Lect. p. 236 et suffraga- 

4 



Digitized by VjOOQIC 



50 



tur Platonis codex Parisinus A. Idem flosculus redden- 
dus scriptori qui epistolographo nostro- aetate proximus, 
Manethoni apud loseph. c. Apion. I, 26, ubi simili sensu 
hoc dicto utitur : oi Sf 'ZoKvfJuroct . . . ouTOin; xvo(rlco; roTg 
xv6pd)7rotg Trpofryivsxdyijxv ^ ucrre rifv ruv 7rpo6ipyi[jUvm xpx- 
rvitTiv xpwriv cpcclvsa^Sat. Ibi perperam auctore Havercam- 
pio novissima edit. ^pvo-Jy mutavit in xstplirryiv. 

Ceterum hic quoque non pauca sunt supervacua, quae 
melius abessent, ut illud (plKov a.vipx ifjuu Tr/jfcr/Ju- 
rspov Jiaxpxr^y quasi cuiquam aequalium, qui Socratem 
et Platonem nossent , illum natu maiorem fuisse ignotum 
esse posset; tum illud fV/ rtvac rav TroXtruv [Jt^S* erspccv 
sTSfJLirov ; denique oi (TfjciKpi insolite additum verbis sl riv 
xXKcc ^rotiwrx, In his autem: ov (tx^^ov ovx, xv altrx^' 
voifjcyjv f/Voji/ hxxi6rxrov slvat rm rors, praeterquam quod 
(Txsyov valde friget, verbum xhxwolfjcviv ineptum est. 
Quid enim dedecoris aut pudoris habere poterat, si 
Socratem omnium qui tunc erant civium justissimum ap- 
pellabat? Requirebatur pro hoc ovk »v o)cvij(ratfzi. Non 
semel in usu huius verbi peccant Epistolae, ut III, p. 317 
B : ahxvvofixt iii Xsystv o(r»t rors im^rroXou irxpx (rou kx) 
TTxp^ iKXuv viKdov^ pro quo sensus flagitabat xihovfjcxi. 
Sunt autem verba illa manifeste imitatio eorum quae in 
extrema Phaedonis pagina leguntur: viis vi rsKst/rii xv- 
ipig^ ac vifji^slc CpaJfjuv iv, roov rors uv sTCstpAAvifJLsy ipl- 
(JTOV Kx) xK^cog (ppovtfjiurxrov kx) hKxtorxrov. Epistolae 
imitatio firmat lectionem ruv rSrs^ quae interpretes 
nonnuUos offendit. Quod in extrema sententia legitur: 
if^xifov sTrxviiyxyov xTch ruv rors kxkoov, non recte dic- 
tum opinor. "ETTxvxT^stv significat xvxystv iH ri, proferre 
vel referre ad, in, et ita fere sU,.i7n, Trpig adjuncta 



Digitized by VjOOQIC 



51 



habet, ut iTravciyetv ^pog to (pug (Legg. IV. 724 A),prO' 

ferre in lueem; sTTXvxystv sig rijv omocvy reducere in aedes; 

idem valet de similibus dicompositis , iTCxvotCpBpoo ^ sttxvx- 

(3xivco, iTTxvipxof^xt , iTtxvstfM. In Alcib. II, p. 140 D 

adjunctum quidem habet i^J: oitxovv xtt iKelvou irxXtv 

i^TTxvixdoofJLSv y at ibi subauditur iTTi rijv xpxiiv, ab hoc 

rursus ad principium revertamur, hic vero positum est pro 

« 
avocavi sive retraxi me ab istis negotiis. Crederet quis forsi- 

tan esse errorem librarii pro xTCxvviyxyov : verum composi- 

tis cum xvx raro praefigitur xtto. 

Tenio ad anacoluthon. Quisquis locum attente legerit, 

animadvertet male eopulata esse haec duo membra : opcov 

iijTov Tovg xvipxg , , . %pt;^ii/ xwo^ei^xvTxg et XooKpx- 

Ttj ... aTTSf^TTOv, pro quo dictum oportuerat : xTToht^xv- 

Txg , . . Kxi TTOTS ^ooxpdT^ . . . 7rifi\ljxvTxg, Corrigi quo- 

dammodo sententia posset inserendo Sts, hoc modo : TCt 

Tx^Xx xx) 0T€ S. iTTSf^TTOv, Sed a tali emendationis co- 

natu retinet me quod toties scriptor in verborum construc- 

tione, inscitia dicam an de industria, peccat; dum gratam 

affectat negligentiam, mutilat periodos. Exemplo sint p. 

844 E : (pt^oTtfilxc xhxpxg sIttsp svskx ... 5^ ovk x^tog 

Jjv xyxTToov a^xv TViv Tijg fjLSTOX^s ^svofiivyjv , ubi desideratur 

apodosis. p. 348 B : xTTOpcov Sf Bsoiomiv fjLeTXTrsfjL^xfJLSvoq 

sU Tiv KijTrov' hvxov ^i iv tw xjJtt^ kx) iyii tots Trspt" 

TCXJToov ' Tx fjtiv oxnv xKKx ovT oTix kts. ubi pro participio 

fj^^sTXTSfJiApxfJuvog requirebatur verbum finitum. Huius- 

modi anacoluthis scatet epistola. 

' Paulo post indignam Socratis necem notat his verbis : 

XTriKTstvxv Thv t6ts Tijg xvo(riov xyooyiig ovk iisXvitrxvTx 

fjLSTX^xsTv TTsp) svx Tuv TOTS <psvy6vToov (pi^cov , oTs psvyov* 

Tsc iiv^Ttix^v xvTol. Quales verborum argutiae! Quam 

4* 



Digitized by VjOOQIC 



52 



quaesita polyptota: tov tots — tSov tSt€, (psvySvTuv (pl- 
Xcov — CpsvyovTsg xiiToL Postremum hoc verbmn iteratum 
est mutata significatione : %vx tcov (psvyovTccv (pl?,cov dicit 
unum ex acctbsatis^ Leontem Salaminium ^ eum quem So- 
crates a tyrannis jussus erat A^yxysh iig rijv So^ov (ApoL 
,p. 32 C); 0T€ (p€6yovT€g iivtTTvxovv xvTOt sunt qui tum 
ex8tde3 erant. Plena est epistola huiusmodi rhetorum fi- 
guris et flosculis. Exemplum huic satis simile legitur 
p. 351 D: ii€u>^x(3ovfA€vog is fji^ij Traielv^Sficog €7rTXia€v., . 
6xvf/,x(rT0v Tx6cov cvisv ocriog yccp iviip ivo(rla)v irkpij 

(TUsppcaV T€ XX) €fJL(ppCOVy TO flkv OXOV OVX XV 7rOT€ hX' 

^p€V(ri€l}i TiJ^ ^'^X*!^ ™^ TOtovTCov Tript, JCV^^pVI^TOV 3f 
xyxiov TTxiog XV hcoq ov txvfJi^xa-Thv el Trxioi xtL 

Quae attuli satis ostendunt, quantopere initium hujus 
epistolae a Platonica dicendi elegantia et sanitate distet. 
Ehetoricae argutiae, inanis verborum redundantia, pe- 
riodi male compositae, verba impropria aut insolita: 
omnibus huiusmodi vitiis scatent quos tractavimus loci. 

Quae in sequentibus Plato de se ipse scribit, de co- 
gitationibus suis et consiliis de republica, de primo et 
altero itinere in Italiam et Siciliam, de consuetudine 
sua cum Dione et Dionysio, de casibus qui, Dione in 
exsilium misso, ipsi in aula Dionysii degenti obtigerunt, 
ea primum inspicienti forsitan gravitate sententiarum et 
verborum flumine ac nitore commendare se videantur, qui 
vero attentius legerit, continuo sentiet ea non germanum 
Platonicae dictionis colorem, sed fucatam potius speciem* 
referre. Lubet exempli gratia nonnullos excerpere locos, 
quibus hoc judicium confirmetur. 

Pag. 327 B laudat Dionem adolescentem, quod, simu- 



Digitized by VjOOQIC 



53 



lac Platonis disciplinam gustasset, aulicae vitae luxoriem 
exosus modestiorem vivendi rationem esset amplexus; eo 
autem factum ut in aulicorum hominum odium et invidiam 
inciderit : (Aicov) rov iTrl^oiTOv (3lov ^ijv idi^ifcre , . . xperiiv 
TTep) TTXslovog yi^ovijg . . . a^oiTryjKcig , ohv iTTxxiicrrspov rolc 
Tvspt rx rvpocvviKx vo(j(,i{i,x t,oo(nv i(3ico fzexp) tov iocvirov 
rov TTsp) Aiovv(nov ^svofiivov. Quem in liis non advertit 
pravus usus praepositionis Tspl? Primum mftle usurpa- 
tum est in verbia Trsp) TrXsiovog iyxTTijjccig : dicitur Tep) 
-TCoXKoVy TTsp) TTKsiovoq Troisltrdxi , yiy 6176x1, non TTsp) TrXsiovog 
rifJLXv, x^XTTxv; deinde pro Trsp) rx rvp. v6f4,(/xx ^ijv 
dici debuit Kxrx rx r. v. t^v , aecmdum tyranni leges 
vel jtma; denique rov 'Kspi Amvtriov yevofJtivov ixvxrov 
est inelegans circumlocutio pro fj(,exp) rov Aiovvcriov dxvx- 
rov. Mirum est quantopere scriptor noster delectetur 
istius praepositionis usu, quam ubivis inculcare stu- 
det. Exempla quaedam afferam. p. 325 A: >5 '^^Pi to 
Trpdnrrstv rx KOtvx iTTtivfiix. ibid. C: xvojtog ayayij 
TTsp) hx roov (piXoov^ ubi wsp) genitivi loco positum. 
p. 838 A: KxSxTTep siTTOVy 7rp)v l^vfJL^ovhsvstv roJg otKslotg 
Koc) irxlpotg roTg xsp) Aicavx, h. e., Aicovoc , quod hic 
vitipsum^ quia morlui propinquos significat. p. 340 B: 
itrri rtg rpoTTog rov Trsp) rx roixvrx irftpxv Xxfi^xvBtv. 
Saepe iterat^ ut p. 329 B: svpov (rrx/Tsooc rx wsp) 
AtovvtTtov fjc^trrx ^vfjc^irxvrx kx) ^tx(3o^uv Trpog rijv rvpxwtix 
Aioovog iript (num fortasse legendum Trpog Aloovx rijg rv- 
pxwiiog Tript?), quod significat: omnem JDionym auLam 
plenam qriminationibus adverma Dionem de c^ectata iy- 
rannide. p. 331 A: orxv rig fioi ^vfJt^fiovKsvyirxt wspi rtvog 
roov fj[.6yi(rroov Trtp) rov xvrov (2lov, oJov Trspi xP*lf^'^^^ 
KT^ascog. p. 339 Cr Sj/ slg "ZtKshixv £A%, Trpoorov fziv aot 



Digitized by VjOOQIC 



52 



quaesita polyptota: tov tots — tuv tots, (peiryovToov 01- 
Kccv — CpsvyovTsg avToi, Postremuin hoc verbuni iteratum 
est mutata significatione : hx tuv (psvyovTccv (plXoijv dicit 
unum ex accmatisy Leontem Salaminium, eum quem So- 
crates a tyrannis jussus erat iyxyslv elg tvjv 66Xov (Apol. 
,p. 32 C); 0T6 (peiyovTsg iSvc-TVXovv avTOi sunt qui tum 
exmles erant. Plena est epistola huiusmodi rhetorum fi- 
guris et flosculis. Exemplum huic satis simile legitur 
p. 851 D: h€v?,a(3ovfi€vog ^s fAii TraSsTv^SficogeTrTXiasv,,. 
6xv[Jt,»(7T0v 'TTxioiv cv^iv' otTtog yap ivvip dvotricov Trspif 

a^CO^pCOV T£ KX) S(/,(ppOOVy TO flh OXOV OVX XV TTOTS itX- 

\p£V(rd€i}j Tyjg ^vx^^ ^oov TOtovToov Tript, Kv^spvi^Tov 3f 
xyxdov 7rx6og xv Jtrcog ov SxvfAXfTTOv s} Tx6ot kts, 

Quae attuli satis ostendunt, quantopere initium hujus 
epistolae a Platonica dicendi elegantia et sanitate distet. 
Ehetoricae argutiae, inanis verborum redundantia, pe- 
riodi male compositae, verba impropria aut insoKta: 
omnibus huiusmodi vitiis scatent quos tractavimus loci. 

Quae in sequentibus Plato de se ipse scribit, de co- 
gitationibus suis et consiliis de republica, de primo et 
altero itinere in Italiam et Siciliam, de consuetudine 
sua cum Dione et Dionysio, de casibus qui, Dione in 
exsilium misso, ipsi in aula Dionysii degenti obtigerunt, 
ea primum inspicienti forsitan gravitate sententiarum et 
verborum flumine ac nitore commendare se videantur, qui 
vero attentius legerit, continuo sentiet ea non germanum 
Platonicae dictionis colorem, sed fucatam potius speciem* 
referre. Lubet exempli gratia nonnullos excerpere locos, 
quibus hoc judicium confirmetur. 

Pag. 327 B laudat Dionem adolescentem, quod, simu- 



Digitized by VjOOQIC 



53 



lac Platonis disciplinam gustasset, aulicae vitae luxuriem 
exosus modestiorem vivendi rationem esset amplexusj eo 
autem factum ut in aulicorum hominum odium et invidiara 
inciderit : {Atcov) tov aTrlhoiTrov ^iov ^ijv vidkXvids . . . xpsTVjv 
TTspi TT^elovog '^iovyjg ... iyaTryjKcig , oiev sTTxxHtTTspov toIc 

TSpi TX TVpXVVlKX v6[JLlfJ(,X ^^(TtV i(3lu (Jl^SXp) TOV 60CVXTOV 

Tov TTsp) Aiovvtriov ysvofisvov, Quem in his non advertit 
pravus usus praepositionis Trspl? Primum male usurpa- 
tum est in verbis wsp) ttXsIovo; iyxTr^mg : dicitur Trsp) 
TToXXovy TTsp) irXsiovGc 7rotsl(76xiy yiysltrdxty non Trsp) TXsiovoc 
TtfjLXv , iyxTTciv ; deinde pro 'TTsp) tx Tvp. vo/zi/zx ^ijv 
dici debuit kxtx tx t. v. ^jJv, secundum tyranni leges 
vel jussa; denique tov Trsp) Aiovvcriov ysvofjUvov 6xvxtov 
est inelegans circumlocutio pro [Jt^sxp) tov Aiovv<riov ^xvx- 
Tov. Mirum est quantopere scriptor noster delectetur 
istius praepositionis usu, quam ubivis inculcare stu- 
det. Exempla quaedam afferam. p. 3^5 A: jj Trsp) to 
TrpoTTSiv TX KOivx sTi6vfJiix. ibid. C: xvotriog xyoayyi 
Trsp) svx Tuv (piKav^ ubi Trsp) genitivi loco positum. 
p. 338 A: KX^XTsp stTroVy irpiv SvfjL(Sov?^vstv ToTg otKsioig 
Kx) sTxlpotg ToTg Trsp) Aicovx, h. e.. Aicovoc y quod hic 
vitipsum, quia martui propinquos signiflcat. p. 340 B: 
6(rri Ttg Tpd^rog tov wsp) tx toixvtx Trsipxv Xxfju^xvsiv. 
Saepe iterat, ut p. 329 B: svpov (rToursoog tx Trsp) 
Atovv(Ttov fiSiTTX ^iifATrxvTX Kx) itx^oXoov Trpog Tifv Tvpxwiix 
Aioovog Tript (num fortasse legendum Trflbg Aicovx Tyjg tv- 
pxvviiog 7rspt?)y quod significat: omnem Dumysii aulam 
plenam criminatianidus adversus Dionem de affectata ty- 
rannide. p. 331 A: otxv Tig fiot ^vf^fSov^svijTXt Trspi Ttvog 
Tav fJLsyi^TTOov Tnp) Tbv xvtov (SioVy oJov Trsp) xp^f^'^^^ 
KTiiffscog. p. 339 C: xv sig ^tKs>Jxv l>.6^g , TrpooTOV fiiv (rot 



Digitized by VjOOQIC 



54 



ri icspi Aicovx vTrip^ei ... s) Ts (avi, ovhsv (TOt rav TTSp) 
A/aw^ s^st ^payfx^Jirav ovrs 'TTsp) tolKXi» ovrs wsp) xvrov 
xari vovv ytyvofisvx (1. ytyvof/^vov), p. 351 D: ofrioi; yap 
otvipooTTOc ivo(rtcov Trsp) . . . ovk av ttots hx^psv^isti^ rij(; 
t^y^ijl^ rav roiovroov TrspL Nonne haec arguunt scripto- 
rem sine judicio imperite Atticam loquendi consuetudi- 
nem affectantem? ^) 

Attende* porro quae sequuntur : fisra, ^s rovro 'iisvovi&vi 
fzil fJLOvov sv xvrcJ3 ttot otv ysvs(rixi rxvnjv r\^v hxvoiav ^ 
)jv xvrhg vtto ruv !p6cov Xoyoov strxsv , syytyvofisvtiv 5f ccif- 
rijv xa) sv i^^oig opav KxrsvSstf 'jroXkolg fuv ovy yfyvofjcs- 
vvjv S'oi5v h rKTiv ^ av xoct Atovv(nov viyvi^Txro svx ysvhdxi 
roc^ ocv ^vXXxfjc^xvovroov isoov , ysvofjcsvov S' xv rov rotovrov 
rov rs xvrov (3lov xx) rov roov xXXoov XvpxKOvoricov xfjf^vt- 
Xocvov XV fixsexptorvirt ^vfjcfi^vxi ysvofjcsvov, 

Sensus quidem non valde obscurus est, quem Ficinus li- 
bere sic reddidit: ^Postea vero animadvertit eam senten- 
tiam, quam ipse rectis conceperat rationibus, non in se 
uno solum, verum etiam in aliis, licet non multis, ex- 
sistere posse, in quorum humero Dionysium juniorem, 
Diis bene juvantibus, sperabat fore; quod si accideret, 
et ille ipse et ceteri Sjracusani miri&cam felicitatem 
nanciscerentur.^' Verum oratio impedita est tum inanibus 
verbis tum perversa ac quaesita verborum constructione. 
Clare et simpliciter ita scripsisset, opinor: hsvoviiyi rxvrviv 
rviv ^txvoixv , ^v xvroq . . . s(txsv , ov fjcovov sv xvr^ xX>,x kxv 



1) Zeller, Plat. Stud. p. 93 , notat etiam in libris de Legg. jasto aae- 
pias inveniri periphrasin per praepositionem mpl. Qaod aatem citat 
exemplum, IV, 720 E. , item quae coUegit Astias in Animadv. de Legg. 
p. 48 et 138, ad quem ille lectores ablegat, non probant Platonem hac 
circumlocutione perperam usum esse. 



Digitized by VjOOQIC 



55 



kripoig tktI ttot* otv ysvhixi , av kx) Aiovutrm rix^ xv ^vk- 
X»[z^xv6vrcov isSiv %voc itrsddxi • yevofAevov $£ tovtou , tqv ts 
otvTOv (3iov Koii tov twv xXKoov ^vpxKOvtriav fjLXKoiptov edstrdxi. 
Studet scriptor numeroso et faceto verborum circuitu et 
concursu aures delectare, at inanem strepitum movet et 
sensum corrumpit. Animadverte sexies in una periodo 
variis formis repetitum idem verbum: TrqT &v ysvhdxi — 
syyivofisvviv 3' xvryiv — ytyvofuvijv 5' ovv — yevsoSxt txx 
XV y yevofjthov 3' xv — ^vfju^. yevof^vov. Verba iyytj^vo' 
fjLswiv . . . opSiv KXTsvosi malc cohaerent cum ceteris et con- 
structionem turbant. Deinde notanda est insulsa hyper- 
bola in xfAtix^vov fjLXKXptiTijTt. Socrates quidem in Apolo- 
gia p, 4!l C ita loquitur, de animorum statu post mor- 
tem disserens, quum dicit sperare se ibi in coUoquium 
venturum cum optimis et sapientissimis omnis aevi viris, 
oU itxXiys(76xt . . . xfjt^iix^^^ ^^ ^"^^ svixtfjLOvixg TTxvTug; 
sed putare se legibus et institutis quan^vis optimis afferre 
mortalibus posse (3iov xfjulix^vov fiXKxptiriiTt , id vani potius 
bominis est quam (pt\0(yi(pov. Denique notetur circum- 
locutio ^vfifiiivxi ysvifJLsvov scriptori nimis frequens, e. g. 
p. 328 A : sX^TTiq 'TTourx . . . Tovg xvTovg (pt?^o0ovc ts Kxt 
TriXsag ipxovTxg ^vfj(,fi\jvxi ysvofjdvovg, Vitiose prorsus p. 
880 B : Trpokog S^ xpi^(>^ • • • ^'^ ttxvtx txvtx ^vvifivi 
^svifisvog, quod scilicet significat: primum tempus , . , Ais 
rebus transactum est. Cf. p. 332 C. Epist. VIII, p. 353 
B, D. Simili macrologia verbo yiyvstrixf etiam in aliis 
locutionibus utitur, e. g. p. 836 B: ^i^x, ijTsp xv . . . . 
rrxpx TTXfrtVy &q srcoq slrrslv j xvipdoTTOtq xrrifrutrs {xvi^ms 
seu xvi^vjtrs ?) ysvofiivij. p. 839 C : ovdiv ^oi tuv Trsp) Aioo- 
vx s^st rrpxyytMTm . . . kxtx vovv ytyvifji^vov. p. 347 E : 
fuxpi 3^ TQxnm TXVTifi fjbot (Ssl^Oijiyjfiivov syfyovst (pt^o(ro(piejf, 



Digitized by VjOOQIC 



56 



Kx) <pl?^t^. p. 349 A : ^OKsl . . . TxuTVi Tn^ ysyovhxi Cpxuephg 
xTTOTSTpxf^fzivGg , pro ^oxsl TxuTifi Trvi XTTOTSTpxCpiai. p. 338 
B : uc . . . <piXo(To(pix(; iv 67ndv[il^ ttxXiv sivi ysyovccg. Ta- 
lia, quae apud bonos scriptores raro se offerunt, iioster 
studiose sectatur. 

Postquam dixit qualis esset Dionis animus, narrat 
eum , mortuo Dionysio , . huius filio suasisse ut proti- 
nus se (Platonem) arcesseret, ipsumque per literasse 
rogasse ut veniret. Exponit haec talibus verbis, p. 3^7 
D.326 A: 

Ka) xuTog (6 Aiav) HsTto TrifZTroov viksiv (sc. ifji^) oti 

TXXltTTX ix TTXVTOg TpOTOV, TTpiv TtVXq XKXOVC ivTVXOV' 
TXg AlOVVfficfi iTT XKXOV ^iov XVTOV TOV ^6)vri(TT0V TtXpX' 

Tp€\pxi . >kiyoov 3f Txie i^^lTO, « xx) jMaxpoTepx eiTr^Tv ' 
„Tivag yxp Kxipov^^ lcpj^, fA6l^ovg x6ptfji>6vovfA6v tuv vvv 
TTxpxy^yovoTccv deic^ Ttv) Tvxifi'" jcxTxKiyav 5f tviv t6 
JipX^v Tijg "iTxXixc kx) ^iK6Xixq xx) Tijv xvrov ^vvxfiiv 
iv XVT^ Kx) Tviv V66t>}TX xx) TViv imivfj^lxv T>fv Atovvtriov^ 
cpiXotTO^ixq T6 xx) TTXti^ixg 00 g ixot (r0o^px, ^iyoov Tovg 
T6 xvTzv xh^Cpthvg kx) Tovg oJjc^iovq, oo<; evTTxpxK^.yjTOt 6i6v 

TTpOq TOV V7C iflOV ?^6y6fZ6V0V X6) XoyOV Kx) (3i0V IKXVCO' 
TXToi T6 AtOVV(riOV ^Vfl7rXpXKX>.67v , 00(rT6 , U7r6p 7rOT6j K^l 

vvv i/^7r)c 7rx(rx i7roT6K6(rdyi(r6TXt tov TOvq xvrovq (pt^O760ovq 

T6 KXt 7r6X6CCV XpXOVTXq fJL6yxX00V ^VfJL^ijVXt y6vofJLivovc. 

Quisque haec legens et attendens verba quae distinxi 
statim animadvertat languidam juncturam in H^Ito — 
Kiyoov Sf Txi6 H^Tto — KXTxXiyoov — Xiyocv. Quum 
autem dixit Txi6 iielTO, ei KXt fiXKp6T6px ei^r^lv, nemo 
non exspectet se totam Dionis orationem vel epistolam 
ipsius verbis auditurum; at statim post primum enunti- 



Digitized by VjOOQIC 



57 



atum, quasi promissi oblitus, vela contrahit etorationis 
eius summarium tantum aflfert, inde a verbis: xxTxXk- 
ym Sf TJfV Ts ipx^iv tj}^ "VrxXixq kts, Simili modo in- 
fra p. 839 B citatur Dionysii ad Platonem epistola: 
TTphc yxp iij TTXVTX TXUTX vjv TTxpsffxsvxfffz^ivyj {'}jv) Tijv cipxhv 
l%6ycr£» VI iTTKTTO^ij TjjSf TTfi (ppx!^GV(rx' „Aiovv<nog U^XTuvf'' 
Tcc vofJLiiJLX im TOVTOiq siTroiv, ovSev to /zstx tovto sJtts TcpoTspov 
vf dc XV sU XtKS^ixv TCSKrisic v(p' ^flUV lAtf^^ tx vvv kts. 
Incipit quasi totam epistolam ipsis verbis descripturus ; 
sed post inscriptionem Aiovv^rtog n^xTavi et tx v6[it[j(,x 
iTTi TovTOtg slTTciv, quo nihil significatur nisi verbum x^^' 
psiv, statim in indirectam orationem delabitur et summam 
tantum epistolae cum lectore communicat. Praeterea 
aliae sunt verborum ambages : & txvtoc; tpSttov additum 
verbis 8ti TxxitTTx inepta est abundantia: nam unus 
tantum erat TpoTO^; ex Attica in Siciliam veniendi, h. e. 
navi. Eodem pleonasmo usus est paulo ante, p. 327 C: 
^ijdyj isTv SK 'TTXVTOg TpSwov sig Xvp, QTi TxxtOTX ixislv 
ifz^L Arguithoc putidum imitatorem Platonis, qui saepius 
hac formula utitur, sed recte, veluti Euthyd. p. 382 A: 

Sf7 3^ ix TTXVTOq TpiTTOV XTTXVT XV^pX TOVTO TTXpX^rKSVX^S' 

(xSxt^ oTTug doq (ro0ciTXTO(; hTxt: omni modo, sunt enim 
varii modi sapientiae assequendae. De Rep. VI, 499 A: 
^ijTStv (Jtiv Tyjv xXvj6sixv ^vvTSTXfjLsvag iK TrxvTog tpSttov: 
diversae quippe sunt indagandae veritatis viae. Etiam 
alias huiusmodi locutiones a Platone desumtas noster 
inepte inserit, ut kxtx tpottov, p. 330 D: kxtx tpSttov 
ipi^ TTOpsvofJLivijg ^Sw T>jg TroXtTsixq: kxtx TpoTTOv significat 
consentaneo modo, rite; jam quod op6^ Sd^ TropsvsTXt hoc 
sane kxtx TpdTrov iropsvsTxt. Ibidem paulo post pro hoc 
ponit sv Ttvt TpoTrcp, p. 331 B: £y fisv fju>t to Kxff vifjt^i- 



Digitized by VjOOQIC 



58 



pav h Tivi TpoTTCfi hKsT ^jjj/, li. c. sutis bene, Dein at- 
tendenda est dictio: Tviy aTrtiviMxy tviv Ai!tvvffiov (pi^o- 
(TO0lxg Kx) TTXihlxg dc ix^^ (7(p6lp(x,: additum a-CpoSpa. 
obscuram facit verborum juncturam; dubites enim utrum 
genitivi pendeant a voce i7nivf4,lxv an a sequente cog aCpoipot 
ix^i, Posterius certe voluit scriptor, sed ut recte dixisset 
TTxiisUg ccg f%w, quomodo se haberet addoctrinam, quem- 
admedum wag sx^i, ^v ix^i cum genitivo jungi solet, 
ita insolite adjecit illud trCpoipx, Inepta denique est 
verborum copulatio: ^g 6V7r(x>px7cX}jT0i siev Trpog tov vt 
€(JbOv Ksyof^svov ie) Koyov xm (3lov, Nam o ie) m ifiov 
Xsy6(j(^vog x6yog idem est atqne 6 xs) Ksy^iJisvoc (3iog: 
intelligit eam vitam quam modo memoravit dicens de 
Dionysio, slg imivfiiav ixislv avTOv tov %»X>d(7Tov x^/ 
ipliFTQv (ilov, Dicere potuerat tgv is) Xsy, x6yov xsp) tov 
ipi(TT0v (3lov, sed ^6yog jcx) pioc inepte copulantur. Etiam 
alibi inepte paria verborum componuntur, velut p. 325 
D, ubi Tolg toov Trocripoov ijSsffi m) iTriTvihvfii^tTiv oppo- 
nuntur tx tuv v6ficjv ypdfjLficcToo xiz) 16^1, quo signi- 
ficari videntur o\ vofJLOi m) t» livi , leges scriptae et mores. 
p. 328 D : ovx ottXitow h6fAsvog ovh^ fTTTrsuv .... ^AA^ 
Xoyoov Kx) TTst^ovg, quae parum apte junguntur; me- 
lius fuerat h^xx^? ^cx) TrstSovg. Nostro loco etiam no- 
tandum, verbum sv7ra>piK}^viTog in Platone non legi. Quid 
autem dicendum de hac structuxa: iKTrig Trccax i-KOTs- 
^s(riij(rsTxi Tov ktL pro quo recte Stephanus sic legi 
oportere monuit: iAT/tf Txtrx x7roTs^s<rdij(Tsa6xt to Tovg 
xvTOvg , , , ^vfi(3ijvxt ysvofzivovg,' Utrum vero hoc sit scrip- 
toris vitium an librarii, dijudicare vix ausim. 

Talia Dio. Ad haec personatus Plato reponit, quae 
difficultates se ab itinere deterrerent, p. 328 B: Tijv S' 



Digitized by VjOOQIC 



59 



ifiijv ^^xvy TO (Jtth TTspi rav viuv OTn^ Trore yevyjtFOtro sixa 
<po(3o^, ... ro Sfi Almog yjiog yiXKrrifiijv rijg ^/^u%i?^ Trepi 
(pv(T€i rs 6(X^pi6h ov rvji; re yi}^mxq iiiyi fierpiat; exov . oiev 
(AOi a^KOTTOvfievcf} Kx) iitrri^ovri, Trorepov elij Topeureov yj 
xag^ ofJtM^ eppexpe hTv, e1 TTore rig r» hotvo^ievrx Tcepi 
vifJtMV re kx) 7ro>ktrei»(; iiroreXelv eyx^ip^^^^ » ^^' ^^^ ^^'^ 
poLreov eJvcu. 

Quam parum accurate noster cogitata enuntiare solitus 
sit exemplo sunt denuo prima verba: rijv ^ ifji^ijv So- 
^av — eJxs (po(3og, pro ifze ^KOTTOVfJt^evov — aJx^ 
(p6fio(;: non enim opinionem alicuius invadit metus, sed 
ipsos cogitantes metus subit. Aeque putida periphra- 
sis est in £pist. III, p. 317 E: wc ii ifJtAj io^a fiav- 
reverxL In sequentibus verba rijg ^vx^^ ^iph V^^ ^ 
animum attinel, inepte et prave esse assuta quis non statim 
animadvertit ? Si vero cum plerisque codicibus omittatur 
vocabulum Ji6og, etiam peior fit verborum constructio. Pos- 
trema, eppe^l^e hJv — Tretpariov eJvou, non uno laborant 
vitio: hh tam absurde abundat ut potius credam esse 
scribae lapsum pro ^Kelv; sed eppe^pe impersonale posi- 
tum insolens est. Pro hoc dici oportuerat : fJLOi <rK07rov' 
fjbivcf) ... ippexpev ii yvodfJLvi iTr) ro iojcelv Tceipxriov eJvxi, cogi- 
tanti mihi animm incHnavit in eam opinianem, rem ewperien- 
dam eese. 

Mox rhetorico artificio rem ornat. Fingit Dionem ex- 
sulem ad se confugere et his verbis se alloqui, p. 328 
D: '*n IlAflCTwv, yiKoa froi (pvyxg, ovx i^^r^irav ieofjt^vog 
ovS" i^Triuv ivieijg yevofjt^voq rov xfjt^uva^txi rov<; ix^pov^f 
xKKx X6yooy xx) Tretdoug, Lubenter fictis orationibus et 
colloquiis Epistolographus noster scriptionem omat, quae 
sane egregium campum rhetori aperiebant artem suam 



Digitized by VjOOQIC 



60 



ostentandi. Praeter hunc locum splendidum orationis 
exemplum est Epist. VIII, p. 355. Colloquia inserun- 
tur p. 346 A: 'Y.fioi ml (Totf A/«v, €0yi , xrl. ibid. D: 
Cpips^ sl hxvosTnzi jcrk, praecipue p. 348 C: U^dTcav 
yxpy lcpj^, et quae sequuntur. Cf. Epist. III, p. 319. ') 
Non opus esse putavi totum locum describere, ipsum 
initium jam satis declamatorem olet. „Yenio ad te, 
inquit, o Plato, non peditibus armatis egens nec equitum 
indigus ad defendendos inimicos, sed verborum et per- 
suasionis.'^ Putes eum alloqui non philosophum in horti 
umbra degentem, sed principem aliquem civitatis aut 
regem, qui magnis exercitibus imperaret. Omitto inanes 
et frigidas verborum repetitiones et antitheses: Sfrfj&tfvo^, 
svis^c ysvdf^voc, OTXtTuv ovi^ tTTTriuv, K6yoov KXi TTstSovg 
(postremum hoc modo attigi); paulo post iterantur xxtx 
Tb (Tov f/Jpoc et fiipog OfTOv iTt <Tot yiyovsvs et passim 
alia, quae quisque admonitus sponte animadvertat. 
Absoluta autem Dionis oratione, sic pergit: AexdivTGsv 

3f TOUTUV Tiq XV JJV flOt TTpOC TXVTX SVtTXlllfJMV XTTOJCpttTtg ; 

ovjc BtTTiv (^v), iX>C ij^Sov f4£v xxTX Xoyov iv 3/xg T€ 
ag oJiv tb xvipiTCf) fiiXt<TTX, Quae verborum am- 
puUae! Grandiora etiam sunt quae sequuntur: ixddjv t€ 
ifAXVTOv iiX€v6ipco(TX Atog ^€viov Kx) (ptXo<T6Cpov ivi^K^^TOv 
fioipxg TTxpitTXOv. Dicere vult: „proficiscendo Sjracusas de- 
bitum et amicitiae et philosophiae officium persol^ -/^ pro 
quo TpxyixMg dicit : „liberavi me religione et lovis hos- 
pitalis et divae philosophiae/^ Nam vi (pt>J<TO(pog fioTpx 
posita juxta Aix ^iviov signiflcare videtur numen tute- 



1) Zeller, Platon. Stud. p. 79, eiosdem artificii studium in Pla- 
tonis Legibus reperisse sibi videtnr. 



Digitized by VjOOQIC 



61 



lare philosophiae, Dissimiles suat dictiones quae cum 
hac comparat Astius Lex. Flaton. s. v. in quibus fmpx 
appositi nominis amplificatio quaedam est, ut in Phil. p. 
60 B: j} Tov cffyxdou iioipx pro to iyxiov, de Legg. II, 
656 B: aq h TTXihxc f^otp^, quem per jocum. Constructio 
dufy]cX}jTog Ttvog vix graeca est; dicendum pro hoc erat 
asvsyickyiTog Tivi vel Tpic tiv». 

§3. 

De sententiis et verbis a Platone demmtie. 

Jam supra monui epistolam hanc refertam esse verbis 
et sententiis quae Platonicae orationis colorem imitan- 
tur, quod neminem qui Platonis scripta vel leviter atti- 
gerit fugere potest. >) Imitatio haec efficit ut, si quis 
leviter hanc epistolam percurrat, facile Platonis manum 
agnoscere sibi videatur, qui vero attento animo et ad- 
hibito judicio legat, manifestis indiciis imitatorem de- 
prehendat. Itaque qua dexteritate et quo judicio noster 
in imitando Platone usus sit, lubet uno et altero exem- 
plo declarare. 

Eligo locum qui legitur p. 830 D. Auctor Dionis 
amicis consilium daturus de ordinanda Syracusarum civi- 
tate, incipit longo prooemio, quo exponit quam viam in 
consilio dando sequendam censeat . xiyoa S^ to^s ' 'Ey« tov 

^Vf^^OVXSVOVTX Civip\ icJiflVOVTl XX) llcCiTXV hxiTUfjt^ivCf) fMXiil' 

pav Trph^ vytslxv »XKo ti xph TrpooTOv fjsiv »vtov fi€TC6(3i^£iv 



1) Noanalla eias generis passim indicarunt Ast, Saiomon, alii , quae 
magno numero poasunt augeri. 



Digitized by VjOOQIC 



ea 



rhv filov XXI iSi^ovrt [Av weiis^rixi kx) rixXx ii^ TtxpxtvsJv , 
(JLVI iiixovri il (psuyovTX xtto rijg rov roiovrov ^vf^^ovXvjg 
&vipx rs viyolfiviv XV kxi IxrpiKOV^ rcv Sf vvrofiivovrx rov- 
vxvrlov xvxvipov rs kx) xrsxvov, rxvrov Sjji xx) ttqXsi^ strs 
xvrijc slc slvi Kvpm slrs kx) Tr^stovg, sl /zkv Kxrx rpoTTOv 
ipi^ TTopsvofjUwji; oi^ ryjg 7ro?^trsixg ^vfi(3ov>^voiro ri ruv 
TpoffCpopuv , vovv sxovrog ro roTg rotovrotg ^vfJcfiovXsvstv , 
rolg 3t i^oo ro TrxpxTTXv (Sxivovtri r>jg ipSijg TroXtrsixg kx) 
fj(,viixfj(Si sSiXovatv xvr>jg slg Ixvog Uvxt^ 7rpoxyopsvov(7i Sf r^ 
^viJ(,^ovKCf) rifv fJLSv TTO^trsixv ixv kx) f/,ii KtvsTv^ cog XTToix- 
vovf^ivqi sxv Ktvyi^ rxlg ^s ^ovXvidSfyi kx) iTTidvfiixtg xvroov 
vTnjpsrovvrxg ^vfjL^ovKsvsiv KsXsvovfTiy rivx rpoTOV yiyvoir 
XV p^ffrx rs kx) rxx^^rx slg rbv xs) xp^vov^ rhv fjisv 
vTTOfjcsvovrx ^vfJt,fiov>iXg roixvrxg yiyoifJLYiv xv xvxv^pov^ rcv 
S' ovx VTTOfJLivovrx xv^px, 

Sapientis consultoris sicut prudentis medici officium 
esse dicit, consilia dare rogantibus et obsequi cupienti- 
bus; qui vero spernant monita vel iis parere recusent, 
ab istorum curatione desistendum esse. 

Longus essem si notare vellem negligentias , sordes, 
vitia denique quae in hoc loco insunt,, quorum ut non- 
nulla scribis imputanda sint, pleraque tamen scriptori 
debentur. Manifeste corruptum est initium. 'Ey« caret 
praedicato, (piifi) vel oJf^xi, quod aut excidit aut tacite 
supplendum est e sequentis membri verbo viyolfJLViv xv. 
Prius probabile opinor ; facillime corrigatur iy^fixi, Dein 
verba x?,\o r/ xph ^mni sensu carent. Mendum sic emen- 
dandum puto : ij &>,Xo r/ XP^^^^ f ^* ^i^ sit ordo : iy^fjiMi 
rov ^vfi(3, xvipi — iixtrxv hxtr. f^oxi^po^^ ^pog vyisixv i} 
xXXo rt , xp^v^^ • • * TTxpxtvsTv, Istud ^AAc rt spectet ad 
animum et ad rem familiarem , ut in sequente enuntiato 



Digitized by 



Google 



63 



(381 A): Stccv rlq fiot ^vf^fiovKeuyiTXi Trspi Ttvog toov fAsyi- 
Trav, . . . ohv Trsp) ;;c/jjf A6^t«i/ ;ct)}(7£«? vj xsp) (TU(J(^»to^ vj 
^vx^^ sTtfis^sixg, Hermannus locnm sanare conatus est 
sic legendo: Aiy« ^ij txS" iyoo, tov ^fi(3ov^€vovTa . . . Trpig 
vytsiocv oTt xpvi xtL Parum recte, opinor; certe A^yw 5^ 
Tccie sunt verba quae praefatur; sententiam dicere incipit 
a verbo 'Eyd, Cetera vitia sive in ordine et junctuta 
sive in verbis eiusmodi sunt, ut potius pravae sedulitati 
quam incuriae tribuenda sint. UpooTov fih non habet 
isvTspov quod ipsi respondeat ; scribi bportuit TrpwTOv fiiv 
»ifTOv fi€T(x(Sd^^€tv Tiv (3iov ... shx txXKx y^^ij Trxpaivelv, 
Simile est to TrpooTov quod supra legitur p. 828 D, et 
infra p. 831 D. Quis porro non animadvertit anaco- 
luthon fj[>ii iUXovTi is , quod pendet ab intellecto ov XP^- 
v»i TrapMveJv; sed scriptor quum subjungit verba jcx) 
Tov (pev^ovTX iTTO KT€. mutavit orationis ordinem. Rur- 
sus in sequente enuntiato: TxvTiv lij jcx) woX^i . . . f I 
fjtiv ^vfi(3ov^€voiT0 . . . ToTg TOiovTOtg ^vfA(3ov>^€V€tv , incipit 
a voce 7r6^€t, cui deinde substituit toTi; TOiovTOtg. Pro- 
ximis verbis ToTg Te^ca to icxpi.Tcxv ^xlvovfrt Tyjg opd^c tto- 
KiT€ixg quum subjungitur Tiv fi€v vwofJtAvovTX ^vfJc^ovXxq 
TOtxvTxg viyoifJLi^v xv xvxvhpov , eo fit ut dativus toTc l^cc 
(3xivov(rt non habeat quo referatur ; mutata est rursus oratio 
pro : ToTg S' i^a (3xivov<Tt — Tiv fJL€v ^vfJi,(3ovK€iovTX vjyolfjuuiv 
XV ivxvipov. Huiusmodi anacolutha ut singula ferri pos- 
sunt, ita cumulata molesta sunt et mutilam atque hian- 
tem reddunt orationem. Sed omissis aliis quae atten- 
tum lectorem non fugient, ostendam qua ratione et in 
quibus Flatonem imitatus sit. 

Comparat scriptor consultorem cum medico, civitatem 
male moratam cam aegroto. Comparatio frequens est apud 



Digitized by VjOOQIC 



64 



Platonem. In Theaeteto, p. 167 A, Protagoras sapientem 
et medicum in eo convenire dicit quod uterque immutet 
hominem, i fiiv Ixrpog (pxpfiiKOig fjt^Tx^ixXsi ^ 3 le ffo^i- 
(TTijg Kiyoig. In Politico, p. ^97 E, boni imperantis elKovag 
esse dicit rh yevmlov Kv^epvviTViv Koi riv^hTspoov 'TroXKosv 
ivToi^iov \xTp6v. Noster uti h. 1. IxTpov^ ita Ku&spvviTOv ima- 
gine utitur infra p. 351 D. SimiKter insipientes homines et 
male moratae civitates saepe comparantur cum aegrotan- 
tibus. Classicus locus est de Rep. IV. p. 425 E sqq. qui 
eiusmodi verbis conceptus est ut facile appareat nostrum 
inde sua compilasse: Xiysic (3iu<r€(rixt Tovg ToiovTovq (libi- 
dinosos dicit) m^jrap Tovg KXfzv6vTxq ts kx) ovk idiXovTxc 
VTT xK0>,x7ixi; iK(3ijvxt TTovijpxg ^txiTijg, Cum his conci- 
nunt plane epistolae verba : xvip) Kx,u>vovTt kx) iixtTxv hxt- 
Tccfjt,svcfi fioxiyip^y* Deinde similitudinem transfert ad ci- 
vitates depravatas,'p. 426 B : § (jy (pxivovTxi trot txvtov 
ipyxi^sfrixt Tovrotc (sc. toIc KXfivovtrt) tuv ;rJA£a;i/ otrxt 
KXKag TToKtTsvSf^svxt Trpoxyopsvovfft toTc TCoKtTxlg tviv 
fjosv KXTX(TTX<rtv T^g TTO^sug oXy^v fA^ij KtvsTv^ ug 
XTTodxvovf^svog {'fiivcp? ita credo; terminatio -voc facile 
nata e sq. oc) oc xv tovto ^px ' og S' xv (7(pxg ovtu 

TTOKtTSVOfJtAvOVC ij^KTTX ispXTSV^ Kx) X^P'^^^'^^^ VTTOTpi- 

Xocv Kxi TrpcytyvoocyKoov txc (7<psTipxq (SovA}j(Tstg kx) txv- 
Txg htvog ^ xttottXvipovv , ovTog xpx iryxioc t hrxt xvvjp 
Kx) (r6(pog, Cum his si conferimus haec epistolae verba : 
ToTg 3' s^a to irxpxncxv (Sxivovtrt . . . Trpoxyopsvov^t Sf t^ 
^vfJL^ovXcj^ , similitudo utriusque loci talis est ut nemini 
dubium esse queat quin alter ex altero sit expressus, 
iisque coUatis simul quid auctorem et imitatorem inter- 
sit apparet. In Platonis verbis omnia dilucide, limate, 
eleganter dicta sunt ; in epistola omnia ambagibus plena, 



Digitized by VjOOQIC 



65 



obscure aut inepte enuntiata. Pro eo quod Plato dicit: 

TTpoayopevoujt Tijv k/ztccotc^iv oXviv (jlvi kivsTv, uc iTroiavov- 
fihcc og XV rovTO Spf , epistola: Tpoa^opevovtri Tijv fisv tto- 
'AiTslxv 6XV Kx) (j(M KivsTv , u^ XTrodxvovfJLSvcfi ixv Kiv^: addit 
synonymum ixv , omittit autem id in quo vis est , o^.yjv : 
non enim vetant quidquam in republica mutare (ita quippe 
non opus esset consultore) , sed vetant summam reipublicae 
mutare. Pro (3ov?^ii(r€(rtv epistola rursus duo vocabula 
(3ov?.ii(T€t; Kxi iTTtivfJLtxq. lu ultimis epistolae verbis: rivx 

TpOTTOV ylyvOlT XV pX(TTX T£ Kx) TXX^^T^ ^U TOV Xs) XpO- 

voV: verbum yiyvoiT xv caret subjecto et dubites quid sub- 
audiendum sit: an nova civitatis KXTWTTxatq^ at nolunt 
quidquam tangi ; an to vTn^psTsiv txiq (Sov?^ii<re(Ttv ? Tandem 
ylyv€(T$xt stq Tov xs) xpovov non modo v7r€p(3oMKug dictum, 
sed etiam vitiose. Scriptor nimirum ampliora facere voluit 
verba Platonis : og 5' xv (T(pxq vihtTTX SepxT^vifi kt€. , at inepta 
affinxit. Similiter paulo ante^ quum dixit ToTg ^ s^u 
fiaivov^i (pro hoc Plato solet dicere iKJoijvxt) Tijg op6^c 
TTOXtTelxq, id amplificat addendo kx) fjLijlxf^^yj iHxov(Ttv xv- 
W sh Ixvoq Uvxt: flosculns additus e Platone, sed pa- 
rum apte : nam l^oo to itxpxicxv (3xiv€tv multo fortius est 
quam fi}]ixfi>j elg Ixvog Uvxt, quare hoc illi appositum 
languet. Praeterea usitatum est Platoni Ix^og vel Ix^^/ 
fjLSTtevxtj fi€Tx6€lv, vestigia sequiy seetari, indagare ; dici- 
tur etiam kxt Ixy^' Polit. 301 E: hJ Sjji ^vv€a66vtxc 
^vyypxfjt^fjMTX ypxip€iv , iic lotKS , fjt^^TxiiovTxq tx t^c xXvi' 
6€<TTXTt}g 7roXtT€ixq 1x^^. Phaed. p. 115 B: oo(T7r€p kxt' 

IXVyi KXTX TX VVV €lpyifJ(,€VX Kx) TX iv TCp €fJL7rp0^6€V XP^^V 

^yjv. Quod noster dixit €U Jx^^^oc Uvxt pro vestigii^ in- 
sistere, est insolitum. Dictiones kxtx Tpo7rov et h Ttvt 
Tpi^rcp supra attigi. 

5 



Digitized by VjOOQIC 



66 



His dictis, quam ipse in dandis consiliis rationem 
sit secutus exponit his verbis: Ta&njv iij riiv hocvoioLv 
eya KSKry^fiivog ^ orxv ric fjLOt ^^vfi^ovXsu^rxi Tcapi rivoc 
roQv fji^^iorav Trspi rbv aitrov ^iov^ oJov Tspi xp^f^*^^^ 
Krii<r€ug i} Tsp) aufAxroc jj '^y;^jjc smfishslxc , xv f^v 
fioi ri Kotff vifjiipxv h rm rpiTTcp ^k^ i^ijv i} SufilSov- 
XswFxvrog &v sikXm TTsiis^ixi Tcsp) av ivxKOivovrxi^ Tcpo- 
SvfJLoog ^vfJt,fiou}i6va xx) ovk x(poviu<rxfi€voc fcovov stxv- 
(TXf^ifv • ixv ^s fj^ij ^vfi^ovXsvvirxi fiot ro icxpi/Kxv 3 
^vfi^ovXevGvri SijAo^ J fi^ixf^ij 7rst<r6fJL6vog , . xvroK^yjrog sw) 
rov roiovrov ovk spxof^»t ^vfJt^fiovksvtToov , (3tX(rifji^vog 3f ov^ 
XV vibg $ /cwy * 5oyA^ 51 ^vfJi,fiovXsv(Txifjt,viv kx) fjiyi iis^kOvrx ys 
Trpotr^tx^oifiijv 9 TTxripx 3' i} fjuijripx ovx Strtov viyovf^xt 
7rpo(T(3ix^s<r6xi fJLij vi(r(f) TTxpxCppoavvTjg ixofiivovg, ixv 3i rtvx 
Kxd£(rrurx ^wtrt fiiov sxvroTg xpitrKOvrx^ ifio) 3f /ctijf, fArjrs 
x7rsxioivs(r6xi f/Lxnjv vovisrovvrx fjt,virs S^ KOkXKStiovrx y 
vicvipsrsl^ xvrolgy icT^pinfrstg STCtivfJum iKTCopH^ovrx xg xirrog 
xjTCX^dfMvog ovK xv idsXotfjLt ^ijv, rxvrbv iij kx) Tsp) tco- 
Xscoq xvrov hxvoovfASVov XPH K^^ Tbv lfjL0povx ' xiystv fjdv , 
sl jccif KxXug xvrf (pxivotro TCoXirsvs^ixt ^ sl fJi*i>kXot fjt^virs 
f^xrxicag ipsTv f^^rs i7co6xvsl<r6xt Xiym ^ fiixv 3f Tca/cpiii 
Tcohtrsixq fisrx(3ok}jg ^^ Tcpotr^spstv , Srxv xvsv Cpvyijg kx) 
(rCpxyijg xvlpoov fJiM ^vvxrbv ^ yiyvsfr^xt r^v xpi(rr^v^ ^^y- 
Xixv T xyovrx sixs<r6xi rxyx6x xvr^ rs kx) rjf 7c6/£t, 

Apparet hic mutatis verbis iterari quae modo dicta 
sunt. Postquam generatim praecepit, quid bouo consiliario 
faciendum, quid cavendum sit, nunc se istam viam in 
dandis consiliis secutum esse, quod paucis sane verbis 
absolvere poterat, ampla oratione edocet., Prioris enun- 
tiati initio iyio rbv ^vfJc(3ovksvovrx xvhp) KXf^vovrt cet. 
respondet hoc: iyu orxv rig fjLOt ^vfJi^GvXsinirxt KrL; 



Digitized by VjOOQIC 



67 



alteri eiiisdein emintiati membro T»vrh 3^ kx) TroKst op- 
ponitur hocce: raMv S^ kxi Trsp) TroXsag avrov, Totus 
antem locus tanta laborat verboram prolixitate, tot am- 
bagibus et inanibus additamentis, ut legenti non pos- 
sint non taedium facere. Animadvertatur modo in priore 
loci parte septies legi ^ufifiovXsvsiv et ^vf/.(3ovX€V£<rSxi, variis 
modis et formis. 

Ceterum in hoc quoque loco clara exstant Platonicae 
imitationis vestigia. Initium, Trep) xpvifJiMroov Kr^7. tj Tirsp) 
trif/^ot/ro^; ij ^v^g smfJt^eXsixc ^ in memoriara revocat quae 
leguntur de Legg. III, 697 D, ubi dicit civibus et le- 
gislatori primo loco ponenda esse tx Trsp) riiv ^pvx^v 
i^aSi, . . . ^svrspx di rot TTsp) rb (ruf^a kxXx m>yx6x, xx) 
rptrx rx Trsp) rijiv ovdxv jcx) xpilifj(,xrx Xsyifji^svx, Deinde 
verba: xvrJxh^jrog ... ovx Ipxof^t ^vf/^^ov^evtruv , (3ix(rifi€- 
voq 5f ovi^ XV vtig J f^^f hv/.cp 3^ . . . . TrpoclBtxl^olfAtjv , 
TTxripx y }f fi^jripx ovx otrtov viyovfji,xt 7rp0(r(3tx^£(rixt , et 
deinceps: (3lxv S^ 7rxrpt% . . , fji,vi Trpoacpipsiv , ea sponte in 
mentem nobis revocant illustrem locum Criton. p. 51 
0, ubi loquentes inducuntur ol 'SofMt, qui docent, sin- 
gulari civi patriae sub legibus nato et educato non ae- 
quale jus esse cum patria, non magis quam cum paren- 
tibus s^t cum domino; quare si patria aliquid jubet 
quod iniquum tibi videatur, licere, si possis, Trslistv 
xvriiv ^ rb hxxTov TciCpvju, at non licere eius jussis 
obsistere; vim vero inferre patriae, id plane nefasesse: 
^tx^&rSxi ^ ovx o(rtov ovrs fi^jripx ovre TTxrepx, iroXv Sf 
rovrccv ht vfrrov ry\v Trxrpthx. Quae hic de obtemperando 
patriae aeque ac parentum jussis dicuntur, in epistola 
transferuntur ad consilia patriae vel parentibus danda. 

lam persequamur cogitationem ordinem , qui valde in- 

5* 



Digitized by VjOOQIC 



6S 



CQndmnis ct impeditus est. Attende hanc sententiam: iiiv 
Se .:ttf ^u^sjABwfTM — V€i(T6(ievo(; , ccMjO^^Tog — ovk ipxO' 
uM^ ^xffifLE99^ £ oHy xv vlog ^ fiov. In protasi duo ponun- 
tur, aiiiiiii: „si quis omnino non consulit sapientem," 
altenim: „si consulit quidem, at non obsequendi volun- 
tale;^'distincte haec sic enuntiasset : i^i^i/ ^s fAij ^vf^l^ov^sv^iTxl 
fiut To z-apairav, ij ^vfJt^fiovXsvofAevoq iijKog ^ f4,^iaf4,}j 
T€mu£M^ ^fji,fiov?^vovTi. His autem in apodosi subjiciunter 
haec: xuroK^^yjTog stti tovtoiovtov ovk Ipxof^^t* ad quemnam 
spectat Tov toiovtov? nimirum ad priorem, Tiv fivj ^vf^- 
$ouKsvofisvov; quod autem addit fiixaSfJLsvog Ys ovT xv 
viig i fiov, ad quemnam hoc spectat? non sane ad eun- 
dem: qui enim cogere possis, quem ne adeas quidem? 
sed ad alterum, tov ^vfJi^^ovKsvovTi fiij s6sXovt» TrsitstrtxL 
Vide igitur, quam parum distincte et concinne cogi- 
tata enunciaverit, quae clare sic eloqui potuerat: „Si 
quis aut omnino me non consulit aut consulens osten- 
dit se obsequi mihi nolle, illum ultro non adeo, hunc 
obtemperare non cogo, ne si filius quidem meus sit/^ 
Quod autem inserit: iov^cj) is ^vfi(3ovKsvaxtf4,'' xv xou fiij 
sSs^ovTci ys 7rpoj(3toi^olfA}jv , est pannus non solum inu- 
tilis, sed qui etiam male divellit ambo haec membra: 
oiiy XV vlog Jr f^tj et TrxTspx ^ i} fi>jTspx ovx 0(nov ijyovfjt^xi 
TTpofrlStci^stTSxi ; quorum posterius nemo requireret si 
abesset: quod enim in filium facere reformides, hoc 
multo minus erga parentes committas. Ineptum vero est 
quod adjicit: sl fiij vi^cp Trxpx^poffvvtjg sxofJt^vovg y quod 
scriptori suggessit fortasse locus de Legg. IX, 88 i B: 
og XV TO^fiijff^ irxrripx Ji fJt^yjTipx i} tovtcov TXTipxg Kxt 
fiyjTipxg TVTTTStv, fiij f4,xvlxig sxof^vog: verum erga in- 
sanientes nullus sermo esse potest de vita ad recti 



Digitized by VjOOQIC 



69 



normam instituenda^ sive id per vim fiat sive con- 
silio dando. Adde quod Txpx<ppoTvv>j hic positum est 
pro dkppotruinj siye (jt^xvlot: illud amentia est^ hocinsania, 
quod L 1. significatur. Sunt et alia a Platone desumta : 
ovK d0o^iccjafi€vog (livov i7rxv(T»(Miv ^ h. e. non oUter 
toMtfim, quasi ut animum religione aolvam, Plato de Legg. 
VI, 752 D : (pmAi . . . xfin^^^ . . . AtJjf fiivov cc(pO(nd>(ra(r6xt 
^sp) Tiji; x^P^ ^^ ^^^ JcxTotKl^ers f ^vvrivug y STnfis^^ijiijvx^ 
XT£. Male autem additum sTrxvdifi^v, 

Dictum xvTox^tiTog i^) Thv TOtovTOv ovk spxof^t non va- 
cat aliqua superbia. Petitum videtur ex eo quod praecipi- 
tur de Bep. VI , p. 488 A : ^y yxp ix^i (pv(nv — Tovg 
(ToCpohg 67r) Txq Tuv ^/,ov(riciJv 6vpxq Uvxi. Sed aliud est 
praecepta dare perfectae civitati consentanea, aliud in 
communi vitae usu normam agendi sibi praescribere. 
Quod autem noster omnino reprobat to ^ix^s^rdxiy in hoc 
a Platonis sententia aberravit, certe non congruit cum 
iis quae Plato in Politico p. 296 dicentem facit hospit^ 
Eleaticum : principis et legislatoris esse cogere, si opus 
est , cives ad honestatem colendam : (Six^sffSxi Trxpx tx 

ysypXlJLfAivX KX) TTXTptX ipxV %T6pX hKXlOTSpX Kx) XpulvU 

xx) KX?^lu Tuv lfjujrpo(r6sv, Quodsi vero singula vellem 
excutere, vix finem invenirem. Attende tantum cumula- 
tionem genitivorum: ^ixv 31 TrxTplh TroKiTsixg fJt^TX^oX^g 
fJiM Tpo(r(pspstv. Optimi scriptores, etiam Plato, talem 
constructionem non vitant, sed quod ceteri non fugiunt, 
hic de industria sectatur; accedit quod (3ix fisTx(3o?iijg 
7rc?^iTsIxg pro (3ixtog TToXiTsixq fisTx(3o^ii est sane quaesi- 
tum aeque ac quod supra legitur p. 324 B : o TpiTog 
Tyjg ysvksu/; xvTiji; {Tijg itxvoixq). 



Digitized by VjOOQIC 



70 



lam ex his exemplis efficeire licet, qua arte et quo 
judicid scriptor noster in imitando Platone usus sit. Uti 
ifcutem Platonis scripta mira se commendant stili varie- 
tate^ oratio modo lepore et venustate insignis est^ modo 
gravitate et altitudine^ modo subtilis est et sedata^ ita 
scriptoif noster operam dedit ut in liac epistola cuiusvis 
dicendi generis quasi specimina insereret; verum ita hoc 
lecit ut ab imitatore exspectare licet: quum sublimis 
esse vult^ fit inflatus, quum venustus^ fit affectatus. 
Exempla quaedam hoc illustrabunt. 

Celsioris dicendi generis exemplum petam ex eodem 
loco ubi Dionis amicis consilia dat. Memorata tristi 
Dionis vitae exitu, haec subjicit, p. 334 C: T^Or' 

mi $vyyfv£y ^(A^CfvXsioo de dif r/ (L Iri) Trplg rovroig 
r^v ccimfv ^y/WjSovA^v x^/ Xiyov rhv xirriv ?J^uu ijipj 
rplrov rplroi^ vfjuv* fiii ioV^^ovtriM ^ZtKshlav inr" mdpca- 
iroig f£>iy iXhiiv iriMv^ o y* ifiig hiyog^ A}X vrrb vJ- 
fMtg' ovra yap rotg ^ovXovfiivotg oSrs roTg dovXuSsTtrtv 
&fji^tvov^ xdroTg Kx) ttmo) irotliav r* hc^ovoi^j «AA* ^Ai- 
ipioq Tcivrcag ^ TteTpx' fffiiKpx ii ko^ a^sXsvSspt» \pvxciy 
9ii^ rx rotavrx dpTril^stv Kip^vi (piKsTj oxiSiv rSv eU 
rov lirstrx kx) eiq riv irxpivrx Kotiphv iyxiav kx) 5/- 
Kxlcov siiirx^ Llcov rs kx) dvdpCQTtvcov, Ta^x irpoorov 
fjth Ahvx ey« i7r6xeip>icrx Trslistv, isvrepov ie Atovv(Ttov, 
rptrouq y vf4^ vvv^ Kxt fMt TreiSecrSs Atog rplrov ffcmjpog 
X^pi^f f^T* aU Atovv(rtov ^xkpxvreg kx) AIcovx^ av o 
fih fivi wetSifJt^oq !^^ rx vvv ov xxP^g, i ^i TetSifievoq 
riSwfKe KxKug. 

Beferta haec sunt poeticis dictionibus, ut rm Awveiosv 



Digitized by 



Google 



71 



(piXoovy quod conveniens esset, si Dio faisset caput scholae 
sive familiae, ut HvSotyipsm y 'HpXK^elTstoi ^ ^jcpxrsioi; 
hic tantum est periphrasis pro toov Aicavoc (pixcov. Huius- 
modi est o A»(3iciK€tO(; TnzTg , Sophocl. Oed. E. 267. o 
*Hpci3c^€tog vvfj(,{j(,xxoc 3 Eurip. Heracl. 457. Bspsvtjcslx iyyx- 
Tiip, Theocr. Id. XV, 110. YGrh^ ovts toIc ^ov^a-xa-tv xf^si- 
vov sonant etiam poeticum; Homericum ov yxp x,u€tvov, 
Quam belle denique sibi oppununtur illa: o fih ^jj ov 
Ko^Stq, Ts Tsdvijjce KX^ug; num tamen vere hoc dictum 
sit dubito. Ut enim de Dionysio concedatur illud ^j} 
ov KXXoogj de Dione vix concedi potest TsdvyiKs KX^ag: 
qui scilicet perfida amici manu, inspicientibus suis, ne- 
mine auxiliante, in cubiculo obtruncatus erat. Etiamsi 
justa faciens mortuus sit, non tamen TeivyjKs TcaXag; rhe- 
toricum hoc magis quam verum. Verba r^v xvTijv ^vfi^fSov- 
^ijv K»t Xoyov Thv xvtIv sunt inania synonyma: referta 
est oratio huiusmodi synonymis, quibus fortasse Plato- 
nicam orationis copiam assecuturum se putavit. Similia 
sunt quae mox sequuntur : afiiKpa kx) ivsXevdepx , toov eU 

TOV €7r€tTX KXt sU TOV TTXpOVTa KXtpOV CCt. Ct d^loOV T€ KXt 

ivipooTrivoov. In verbis TpiTOv TpiT^tg, illud TplTov solum 
paronomasiae causa additum; nihil amplius dicit nisi 
quod postea legitur : txvtx Trpohov fav . . . i€VT€pov . . . 
TpiTovg 3f vfAxg vvv. \p'jxoov liSii fest periphrasis quaesita 
pro \pvxxi, ut p. 328 B: to Aioovog yjSog T^g ^vxiig Tript. 
Sed venio ad illud: Kxi fiot Tr^iie^ri^ Atog tpItov o-uTiipog 
Xxpiv. Ter quaterque illud repetitum TpiTog in hac 
sententia puerile elegantiae aucupium redolet. Spectat 
autem ad proverbium non semel a Platone usurpatum, 
To TpiTOv T^ ZooTyjpt^ quod dicitur, ut ait acholiasta 
ad Charmid. p. 167 A, fV/ toov T€X€ioog ti TrpxTTiv' 



Digitized by VjOOQIC 



70 



lam ex his exemplis efficeTe licet, qua arte et quo 
judicio scriptor noster in imitando Platone usus sit. Uti 
autem Platonis scripta mira se commendant stili varie- 
tate, oratio modo lepore et venustate insignis est, modo 
gravitate et altitudine, modo subtilis est et sedata, ita 
scriptoif noster operam dedit ut in liac epistola cuiusvis 
dicendi generis quasi specimina insereret; verum ita hoc 
fecit ut ab imitatore exspectare licet: quum sublimis 
esse vult, fit inflatus, quum venustus, fit affectatus. 
Exempla quaedam hoc illustrabunt. 

Celsioris dicendi generis exemplum petam ex eodem 
loco ubi Dionis amicis consilia dat. Memorata tristi 
Dionis vitae exitu, haec subjicit, p. 334 0: T^St 
elpnrxi, Tt&YTOt, rijg ^vfi(iov^ijg hsKX rav Amvsicov (pi>,m 
Kx) ^v^^svcov' ^fA0ovX8!ica ie Jjf T/ ^» iri) TTpog rovroig 
riiv ocvriiv ^vfijSovXiiv ftou hiyov riv xirrov Xsym viitt 
rplrov rplrot^ vfMV fiii iovMaiM "LiK6>dxv wt" ivSpa'- 
irotq fitiy a^iiv iriMv, S y ifiog ?Jyog, i>X vvo vtJ- 
fiotq' ovrs yap rotq ^ovKovfjUvotg ovra rolq iov?^Mdst(riv 
&f4,€tvov, xtfroTg m) Txttri txHcqv r* ixyovoii;, iAA' JAi- 
6ptog Txvrooq ^ Trslpx^ (FfitKpx ii kx) xv€>,si6€px 4njx^^ 
9iiyi rx rotxvrx xpTrx^stv xip^vi (pthst, ovSiv rav sU 
riv lirstrx kx) eiq riv vxpivrx KXtpov iyx6oov kx) h- 
Kxlosv eliirx^ dJccv rs kx) dvdpCQTivccv. Tavrx irpSorov 
f/,h Aiodvx iyi) iTTsxsip^^x Tfsiistv, isvrspov is Atovvjtov, 
rpiroug 3* vf4.xg vDv, Kxi fMt TTsidstrh Atog rpirov Gcmipoq 
Xxpiv, eW sU Asovvcriov fixi^xvrsg kx) Atcavx, av o 
fjtiv fivi mttifJtt&foq 2f^ rx vvv ov xx^ag, i Si TrstSifjtsvog 
rsdwiKS KxKoog. 

Beferta haec sunt poeticis dictionibus, ut rch Atccvsioov 



Digitized by VjOOQIC 



71 



0Ucov , quod conveniens esset , si Dio fuisset caput scholae 
sive familiae, ut Uvdxyopsioi y ^HpXHXslTsm , ^SMJcpxrsiOi ; 
hic tantum est periphrasis pro ruv Alccvog (piKoov, Huius- 
modi est 6 Ax(3ixK€to<; ttxIi; , Sophocl. Oed. E. 267. o 
*lipcijO^€iog (TUfj(,{j(,xxo(? , Eurip. Heracl. 457. BspsviKstx ivyx- 
TviPy Theocr. Id. XV, 110. VerbaciyTf rolc iovXifTx^iv.xfjLSi' 
vov sonant etiam poeticum; Homericum oif yxp xfistvov, 
Quam belle denique sibi oppununtur illa: o fih ^fjf ov 
x^w^, 5« Ti6vijK6 jcx^ae;; num tamen vere hoc dictum 
sit dubito. Ut enim de Dionysio concedatur illud ^jjf 
ov KXKug , de Dione vix concedi potest TsiwiKs KxKaq : 
qui scilicet perfida amici manu, inspicientibus suis, ne- 
mine auxiliante, in cubiculo obtruncatus erat. Etiamsi 
justa faciens mortuus sit, non tamen TsivyiKs TixKaq; rhe- 
toricum hoc magis quam verum. Verba t^v slvtviv ^vfJt^^Gv- 
Xvflf Kxt Xoyov Thv xvriv sunt inania synonyma: feferta 
est oratio huiusmodi synonymis, quibus fortasse Plato- 
nicam orationis copiam assecuturum se putavit. Similia 
sunt quae mox sequuntur : (Tfjuxpx kx) xvsXsvdspa , tuv eU 

TOV STretTX KXt sU TOV TTXpOVTX KXtpOV CCt. Ct dsiav TS KXi 

xvSpaTTivuv. In verbis TpiTOv TpiT^tgf iUud Tphov solum 
paronomasiae causa additum; nihil amplius dicit nisi 
quod postea legitur : txvtx Trparov fjisv . . . isvTSpov . . . 
TpiTOVi; 3f vfj(,xg vvv . '^jvx^iv vi6^ : est periphrasis quaesita 
pro \fjvxxi, ut p. 328 B: to Aioovoi; vjtog T^g ^fvx^g '^ipt» 
Sed venio ad illud: Kxi fioi 7rsi6s(rSs Aih TpiTOv a-aTijpog 
Xxptv. Ter quaterque illud repetitum TpiTog in hac 
sententia puerile elegantiae aucupium redolet. Spectat 
autem ad proverbium non semel a Platone usurpatum, 
TO TpiTOV T^ SwTjJp/, quod dicitur, ut ait acholiasta 
ad Charmid. p. 167 A, fV/ tuv TsXsicag ri TTpxTTiv- 



Digitized by VjOOQIC 



72 



Tuv, de iis qui tertio et ultiino loco aliquid faciunt: 
quam proverbii vim clare demonstrat locus Platoiiis 
de Legg. III, p. 692 A, ceterique citati ab Hein- 
dorfio ad Charmid. 11. Eodem spectat haec Epistola p. 
340 A : i^Sav 'S^ovv to Tphov t^ (rayrijpi , tovto yoxiv hrpct^x 
ovTUi;, Originem duxit hoc proverbium e triplici libatione 
quae finitis epulis institui solebat, quarum ultima fiebat 
in honorem Aiog trccTijpog. Vid. Schol. ad Pind. Isthm. 
rV, 10. Pierson ad Moer, p. 72. Inde apparet quam 
scite noster hoc proverbio usus sit, qui e tertia libatione 
in honorem lovis servatoris fecit tertium lovem servato- 
rem {Aiog Tphov (TOOT^poc). 

His autem annectit sententiam de conditione post mor- 
tem. Sic pergit: oSts yxp TrkcpvKsv iicivxToq yifJiMV ovhU 
ovt\ f? TCf) ^ufi(3ai}}^ yivoiT xv svictifjuov, dg hKsJ ToJg ttoX- 
Xolq • Kxxhv yccp Kx) xyxibv ovisv Koyov i^iov i(TTi toTc i'^V' 

XOiq y XXX^ VI fl,€TCC (TCCf^aTOg OVaifi ^VXV '^OVTO ^Vf/,l3)j(r€TXl 

hci(TTifi i? y.6X^pi(^(^svifi . 7r€i6€(r$xt S' ovTcag diit XP^ ^^^^ ^^" 
?^xioig f€ jcx) Upolc Xoyoiqy ct ^yj fj(,vivvov(nv vifjuv oAxvxtov 
•^jvxhv sJvxt itxcuTTXi; T hxsiv kx) Tivetv txc fji^i^rrxg Tt- 
fjcMpixg y OTXv Tic xTrxWxx^Xi tov ^uf^XTog* hi kx) tx f/^- 
yxKx xfj(,xpTvifJt,xTX Kcii xSix)ifjt,xTx (Tf/^iKpoTepov slvxt xP*i 
vofii^stv KXKJov TTouTX^iy i? ^px^TXt' uv S^ (pi^.oxp^f^^^^og Tri' 

VyjC T XVVip TVIV '^JVXhv OVT XKOVSt^ ixj TXK0V(T1fl, KXTxys^uv, 
ac ohTXtj TTXVTXXoisV XVXtiuC XpTTX^Ef TTXV Tt TTSp XV 

olyjTXt^ Kx6x7r€p Gvipiov , cpxysiv vj iriaiv Ij Trep) tviv xvipxTO- 
S6i}} Kx) xxxpt(TTOVy xCpf6ii7tov heyofj(,kvviv ovk Spiag, i^iovyjv 
TTOpish xuTu TO f/vj 7rifj(,7rXx<Tdxt , ' ) TvCpxog uv Kx) ovx opav 



1) Libri alii rd» /bin TvifimwBM, alii rdO, noiinulli omittnnt fnj. Dati- 
yas r£), qnem pleri^u^ receperant, non potest explicari^ nisi snppleatur 



Digitized by VjOOQIC 



73 



01 c ^uvi7r€r»i rav Tcga/yyi^irrm oivo7tovpyixy kxkov yiXix.ov oU) 
fisr £^iJC}ifAarog hKiarov , iiv xvocyKxlov ru ihjcija-xvrt avvsCp' 
kXKCtv iiri re yTJt arps^o/zivcp jccti utto yy^q voffnjffxvrt ttG' 
psixv irtfjUv rs m) iSXiov Trivrug 7ravrax>i» 

Locum hunc esse pannTim male adsutum cuique ap- 
parebit, qui seriem cogitationum attenderit. „Dionysius, 
dixit, turpiter vivit, Dio pulcre mortuus est, quippe 
honesta facere studens." His annectuntur sequentia per 
particulam yip {oilrs yip Trispvjcsv diivxrog) , quasi eo, quod 
improbos post mortem supplicia manent, probetur ante- 
cedens, Dionem pulcre mortuum esse. In iis vero quae 
subjicit de inferorum poenis , manifeste Platonis imitato- 
rem se ostendit. Nam non solum omnia ea quae de ani- 
marum conditione post mortem, de judicio in inferis, 
de bonorun praemiis dicit , e Platonis dialogis , praecipue 
Gorgia, concinnata sunt, sed etiam more Platonis hanc 
disputationem connectit cum ttxXxioIc Koyot(; et XTroppiirotg y 
ut in Phaed. p. 70 C: Trxhxtot; iari rt<; Xoyog ovrog^.ov 
(zefivTifzeSx Krk. cf. ibid. p. 62 B. Tum quod inculcat, 
esse (TfMKporspov xxsciv Trxaxstv ij ^pxvxt xSixx, idem do- 
cetur a Platone, at non eam ob causam, quam hic di- 
cit, quod nempe judices in inferis injuste facta puniunt, 
sed quod injustitia ipsa animo morbum et perniciem af- 
fert. Vid. Piato de Eep. I, p. 845. X, p. 610. Criton. 
p. 47 D. 

Attendamus vero singula. Primum enuntiatum xxkov 
yxp Kx) xyxdov xrk, obscurum est. Voluit dicere hoc : kxjcov 
xx) xyxiov ovSkv ^iyov a^t6v itrrtv <iAA' j} r^ ^vx^y ^^ 



TtsptuitOfUm» 8. yiyvoftimjv r& (Scde rdu) /lii itl/ATtXavOcu. E coDJectnra 
scripsi T^ fiii Tti/jotX. unde nascitur constructio qnam infra dabo. 



Digitized by VjOOQIC 



74 



ium aut bonum aut malum aHcuius est mxmenti nisi quod 
ad animum pertinet: pro simplici hoc enuntiato posuit 
antitheton : ov toiq anpvx^i? > oiXX» r^ ^^xyi' Quid signi- 
ficat ToTg '-irpuxoi?? lapides, plantas an bruta animalia? 
Tum rg ^y;^? addit shs fJt^Tx (rufiXTO^ oi<Ti(i sIts tcsxoo' 
pi(Tfji,iv^ {iTTO (rcif4,xTog): etiam haec antitheta hic parum 
apta: nam hoc demonstrare vult, post mortem demum 
separatum a corporc animum bona vel mala pati. Pro- 
gredior ad ultimam periodum: &v S^ 0t^oxp^f^^og cet., 
quae tam impedita est verborum ampuUis tamque con- 
fusa, ut difficile sit sensum eruere. Constructio talis 
esse videtur: wv (sc. ispav x6yoiiv) o (pi^oxp^f^^TOi; ivvip 
Trivjji; T£ TViv ^vxvpf oSt dicovst, i»v t »KOv<nfi^ mra^e^av, 
dog olsTXty KoAiTrep i^piov apTri^st ivxtiag TXVTXXoisv 'TTcivj 

Tt TTSp XV olijTXt 'XOpiatV XVT^ (pXysTv i} TTISTV 5 TO TSp) 

Tifif dvipxTroici^ti mt xx»pt(rTov jJSovijfy {aCPpoitatov ^syofJLivviV 
ovx ip6cog) fiii TrlfATrXxaSxi. i. e. „avarus efifata illa deridens 
s. contemnens, ut opinatur, undique impudenter rapit, 
sicut bellua, quidquid putat sibi suppeditare dapes aut 
potiones {(pxysTv i} TrtsTv) aut veneris voluptate insatiabili 
frui.^^ Obversatus est scriptori locus Phaedonis, p. 81 
B; ubi (pi^O(rc!)fixTog describitur, in quem ista melius 
sane congruunt quam in (ptKoxp^f^^^ov : huic, ait Plato, 
nihil videtur esse verum et solidum <iAA' i} to arcofixToei- 
§£<?, ov Ttg XV xypxiTO kx) liot kx) Trioi kx) (piyot kx) 
7CpO(; Tx(ppoii(rix xP^^^octTO. Scriptor vero noster un- 
dique conquirendo verba quibus amplificetur oratio, 
tumidam eam et obscuram reddidit, Otiosum h. 1, illud 
Trivyj^; ts Tijv \pvx4v' Tum offendit geminatum ohTXt^ olyj- 
Txt, quorum prius, «^ olsTXt, quo valeat subobscurum est; 
licet suspicari eum hoc voluisse: „deridens, ut putat. 



Digitized by VjOOQIC 



75 



e&ta illa^ ipse potius deridendus propter dementiam/^ 
Dein pro r& aCppo^mx quam tumida circumlocutio iv^p»- 
7roiciJ^>j<; Kx) ^;^^p/a-TO^ ^huti ; quod addit dCppoiijtog ^s^Ofiivfj 
ovK Ipdcog, est lepide dictum nostri scriptoris, Plato nus- 
quam vulgari veneri ''ACPpoHTviq nomen negavit, imo de 
Rep. in, 403 A, distinguit inter Thf ip6hv spcorx et jjSov^v 
Tijv TTep) TiCppoihnz, purum amorem et mdgarem. Denique, 
ne quid praetermisisse videatur, aHdit to fJt,vi vl/zTXot^dxi, 
memor nimirum eorum quae in Gorgia leguntur, p. 493 
E sq., ubi vita voluptaria vocatur o iTr^yjfrTUi xx) o 
Mco^JffTcog Ixfiiv ffiog, et talis animus comparatur cum 
dolio perforato, quod quis cogatur iii mu vvktx kx) 
^fjUpav myt,Tc>JuifXi, Similiter in Ep. VIII, p. 864 C, 
voluptas vocatur siixifiovtafix XTXtitrroQg TstvdjvTuv xv- 
dfxiTrav. 

Haud lucidiora sunt quae sequuntur: Tv<p?^g cov xx) 
ovx opav oJg ^vviTTSTXi toov irpxyfMi/Tcsv (alii; xpTTxyfiXTUv) 
ivo(novpylx xxk, Intelligit autem non ea quae comitatur 
improbitas, sed quae improbitatem comitantur; ideo scri- 
bendum credo: o!x ^uviT^TXi tcov TpxyfixToov xvovtovpyl(f,y 
quibus verbis explicationis gratia apponitur hoc : xxkov ^/J- 
Kov iet {^wiT^xt) fisT xiiKiifixTog hcxarov : „quae molestiae 
comitentur improbitatem, quantnm malum conjunctum 
sit cum quoque maleficio.^^ Hoc autem quale sit, sig- 
nificatur sequentibus: ijv {aivoartovpyixv) ivxyKXiov t^ xStK. 
(rvvs0iXKSiv im ts yj} rrps^ofihc^ kx) vTrh yyjg voTrii<rxvTt: 
^quippe quum necesse sit injustum semper improbitatem 
velut onus secum trahere et in hac vita et post mortem.^* 
Etiam hoc verbum sumtum e Fhaedonis loco modo lau- 
dato, ubi de animo justi dicitur, p. 80 E: ixv pcsv Kxdxpx 
XTrxXXxTTyiTXt^ fiyffkv tov (ruifiXTog <rvvsCpiXKovax, Etiam 



Digitized by VjOOQIC 



76 



vocabulum Tropeix de migratione ad inferos Platoni fre- 
quens; vid. ibid. p. 115 A: ovroo Trept/zivsi rijy sWAjSov 
TropsUv, Contra verbum vootsIv poeticum est nec Platoni 
magis quam ceteris Atticis usitatum, Ultima verba Trivrooc; 
TTxvTxxii sunt inutile additamentum vel potius sonora 
clausula tumidam periodum apte finiens. 

Locus quem tractavi exemplum est dicendi generis 
grandiloqui; sunt alii, in quibus scriptor Platonis ele- 
gantiam et venustatem in descriptionibus et sermonibus 
affectat. Eiusmodi est locus qui legitur p. 347 extr. , 
qui huic disputationi colophonem imponat. 

Laudata est ab omnibus dramatica Platonis ars qua 
in dialogis componendis usus est. CoUoquia prorsus ad 
similitudinem familiaris vitae et consuetudinis Atticorum 
sunt composita ; personae ita pinguntur ut eorum mores , 
sensus et affectus quasi cemas; locus ipse velut praesens 
ante oculos ponitur. Quibus rebus effectum est, ut So- 
cratici dialogi non magis rerum et cogitationum copia 
quam poetica venustate sint insignes et non immerito 
dramatum in numerum accenseantur. Epistolographus 
noster etiam hac in parte Platonis artem imitari voluisse 
videtur. Videamus, quomodo id ei successerit. Locus 
quem indicavi (p. 347 E) est epistolae quasi epilogus, 
quo ostenditur, quomodo simultas inter Platonem et Dio- 
nysium diu celata tandem in apertam inimicitiam eru- 
perit. Scriptor hanc partem tanquam extremum fabulae 
actum pulcre exomare studuit. 

Msxpi f^y ^h TOVTcov TXVT\fi fjcot ^sfioyiiviiJi^vov iysyovst 
(ptKodoCpi^ KoCt (pi^otg • to is fJt^sTX txvtcc O^afuv iyu mt 
^tovvtrtog^ fyoo [JLBv (iXsTToov e^oo Kxii^ep opvt? ttoSoov roih 



Digitized by 



Google 



77 



ivxTrriaSxi • o Si {Aiovv(nog) hxfiyjx^vdfisvoc rlvx rpoTTOv 
ivxfrofiii^rot fi€ fiyj^h iTroiovg ruv Aicovoc, 

Imago avis in cavea inclusae num hic personae sit 
satis conveniens dubito. Petita est e Phaedro, p. 249 
D, ubi anima, quae e terris ad coelestia evolare frustra 
cupit, dicitur opvtSoc S/xj^v ^xkTsiv xva: pulcre sane et 
apte. Parechesis ttoSuv ttoSsv redolet facetiarum aucupem. 
"Verbum'^i/^(r^/3£7i/ significatyfera* vel aves exciere (belgice 
ogfogen). Lysis p. 206 A: Trolog tk; oZv xv <rot IokoT iyj- 
pcinyiq €ivxi y €t xvx(ro(SoT Sifpevuv kx) ivaxKuroripxv tvjv xypxv 
TTOtoT. Hic vero sensus postulat accipi pro avolare cupienr 
tem retinere; cuius significationis dubito num apud bonos 
scriptores exemplum inveniatur. Scriptor hic similiter 
lapsus videtur ut supra in verbo iTtxvxym (p. 325 A). 

Brevi post erumpit mercenariorum seditio; rumor 
spargitur eam concitatam esse ab Heraclide^ uno e belli 
ducibus; hic occultat se: 'HpxK^ei^yjg iiCTroiuv xvrbvhx^^ 
xCpxvij (notetur tautologia); Dionysius exquiri eum jubet; 
xTTopoov Sf {Atovvartog) SsoioTviv fi€TX7r€f4,\pxfi€vog elg tov KijTrov • 
Itvxov S' iv T^ ywiTT^ Kxyh tot€ TeptTTxrcov * tx fjtiv ovv ixxx 
ovT oiix ovT IjMvov hxK€yofjUvcov , X 3' ivxvTiov €t7r€ e>€oioT}ig 
ifjLOv TTpig Atovvtrtov oJix t€ kx) fJuifivyifAXt. Notetur in trans- 
itu anacoluthon valde durum , quod tamen scriptori nostro 
elegans visum est: post participium fi€TX7r€fji,\pxf4,€vog aut 
verbum requirebatur h€?Jy€TO xvru^ aut participii loco pos- 
tulabatur verbum finitum fJUT€7rifj(4jxT0, Colloquii scena 
est iv TSi KrjTTCf), sicut in Epistola III, p. 319 A, ubi 
simile jurgium alia de re et coram aliis testibus drama- 
tice proponitur. Plato forte ibi ambulans videt tyran- 
num cum Theodote coUoquentem , sed non audit eorum 
sermonem: „quae vero coram me, inquit, Theodotes 



Digitized by VjOOQIC 



78 



ad Dionysium locutus est scio et memvsn" Pro hoc di- 
cere debuit: „quae coram Dionysio ad nle locutus est 
Theodotes scio et memini/' ut e sequentibus fit mani- 
festum. Bella profecto incuria ! Sed scriptor noster ver- 
bis et vocibus intentus ad sensum parum attendit. 

Sermo sic incipit: HXaruv yxp^ 2<J))f, Aioi^^tov sya 
xslia rovTOv), iiv fya yavafjf^t ^svpo 'Hpxx^lS^v xo- 
/c^/W/ ivvxTog vifjuv sU ^dyovg TCBpi rav kyK^vifiJiTav »vt^ 
Tuv vvv yeyovorav^ xv &p» fAvi ii^^ ^eJv xvtov oiksTv iv 
^iiiexiof^y Tov T6 viov ^a(3ovTX kou tviv yvvoux» i^ia sig Hf- 

XOTTOVVIjffOV iTTOTXslv olxslv TS ^XiTTTOyTOO (l^SsV AtOVVCTlOV 

iKsT, KapTTOvpitSvov §£ Tcc sxvTOv, fisTSTSfJiApxfJtAjV fisv ovv 

KOU TTpOTSpOV XVTOV , flSTXTSflxlJOfAXI Sf KX) VVV y XV T OVV 

XTrh T>jg TTpoTspxg f^sTXTrofATT^i; xv ts kx) xtto ri}^ vvv 
vTrxKOVffifi fAOi, Aiovv(rtov 3' x^ia kx) HofJt,xt , xv Ttg svTvy- 
XOivifl 'H/J«xA£% ixv T iv xyp^ sxv t' ivdxis^ fivihh xXKo 
xvTcp (pXxvpov yiyvstrdxtf pt^STouTryjvxt S' iK r^g xapx^;^ sag 
XV xKXo Tt Atovvtricp io^ifl. Txvtx^ 2sJ)jf, cyy^wpfT^; Xsyav 
'jTpog Tov Atovvffiov. ^vyxapa^ fi^V xv Trpig t^ (t^, l<^>f, 
Cpxv^ ohicjL^ TTsiasaixt (pXxvpov fjc^vfih Tcxpx rx vvv slpyjpUvx. 
Vocabula et membra parum apte connexa interpreta- 
tione indigent ut probe intelligantur. ^) „Plato, inquit, 
„ego Dionysio persuadeo (vult: suadeo) ut, si Hera- 
„clidem adducere queam ut huc in coUoquium nobis- 
„cum veniat de criminibus quae ei imputata sunt, etsi, 
„Ais cognituy Dionysio non placeat illum in Sicilia manere , 
„postulo Mt dnat eum cum filio et uxore in Peloponne- 
„sum navigare ibique habitare et reditibus suis frui, 
„ea conditione ut nihil contra Dionysium moliatur. Quare 



1) Quae sapplenda sant disiinctia iiteris notavi. 



Digitized by VjOOQIC 



79 



„arcessivi illuiD et iterum arcessam, si auscultare mihi 
„velit. Dionysium autem oro et flagito ut, si quis He- 
^^Taclidi obviam fit vel ruri vel in urbe^ nihil aliud 
y^molestiae ei fieri sinat nisi ut exsulet e regione, donec 
„Dionysius aliter statuat. Hoc, inquit, Dionysium com- 
,,pellans, tu mihi promittis? Promitto, respondit, eum, 
,^ne domi quidem tuae si deprehendatur, quicquam mali 
^passurum contra quod nunc pactum est/^ 

Quicumque graeca verba legat, agnoscat bis terque rele- 
genda esse ut sensum assequare. Gausa obscuritatis po- 
sita partim in verborum ambagibus^', ut in his: iav iyu 
yivuf/Mt hvpo 'Hp. xofikxt hjvarog vkjuv iic Xoyov^ , pro ixv 
^oofixt Trelisiv ^Hpxjc^sti^v yifjCiv eU x6yov(; ixisiv ; dein : 

fl€T€7r€f4,4/Xfl}1V TTpiTSpOV ^ . . . fJUTXTrif/^XJ^OflXt is Xx) VVV^ XV 
T XTTO rjjf<J TrpOTSpX^ fl^TXTTOflTrijg , . . XV T XXO Tijg vvv. 

Partim obscuritas oritur ex omissione nominum quae 
supplevi, partim denique e junctura membrorum impe- 
dita et ambigua, ut non sensum e verbis, sed e sensu 
verba explicare debeas. Velut in his: xv xpx jttJji SJf^ 
isTv xitTOv oiJcsTv iv ^iKsXtif, post ^o^^ perspicuitas pos- 
tulat inseri Atowfflcp, contra hTv melius abes^et (cf. supra 
p. 45). Deinde quum jungit xifTiv otmv iv 2/x. tov ts 
xAhv Xx^6vTx K. T, yvvxtKX x^iu sU OfA. xirovkeTv^ ambi- 
guum est, utrum participium Xx^ovtx cum praegresso 
oiKeTv an cum sequente xyroTry.eTv jungendum sit. Poste- 
rius suadet sensus. Sed maior obscuritas remanet. In- 
cipit sic: Atovv(Ttov iya Treiio) tgvtovI, ixv cet.; deinceps 
sic pergit: tov Tt viiv Kxfi6vTx kx) tJ)i/ ^wxTkx x^ta 
(HpxK^slhiv) slg lisXoTT^vv^vov xTroirhiiv, Scriptor hoc vo- 
luit dicere: „Dionysio persuadeo, si etc, eumque oro 
ut Heraclides in Peloponnesum naviget.^' Graeca verba 



Digitized by VjOOQIC 



80 



non solum obscura sunt ob omissum nomen 'Hp^xAf/Sj^v , 
sed etiam prava laborant constructione. Verbum ^too, 
quod proprie significat aequum dttco, regit accusativum 
cum infinitivo: quare dici potest i^ia 'HpxytKsihviv im- 
irXm^ rogo (aequum ducoj Heraclidem abire; non vero 
i^tu Aiovv(TtoVf 'Hpxx^st^yiv ccttottXsTv. Est haec certe con- 
structio peioris notae. Ita tamen noster statim loquitur : 
Atovu(rtov i^ioo yccCi ^iofixi . . . f^^^sv xvt^ Cp\(Zvpov ^lyvc- 
a-icit , ubi tamen addito verbo ^sofji^xi lenitur abusus verbi 
i^iu. Insolite quoque dictum est: hvpo *Hpx7rXsilijv 
K0f4,i(rxi vjfjuv sU >^oyov(;, Stephanus putavit pro vifjiiv scri- 
bendum esse ^KsiVy tamen ne sic quidem elegans nasci- 
tur constructio : xof4,i<r(Xt isvpo rjKsiv ! Denique , ne quem 
oflFendat durum hyperbaton particulae yxp in initio: 
U^XTccv yxp, s<pij pro: s?isys yxp, Z UXxtoov, ktL^ simile 
exemplum est de Legg. IV, p. 715 E: xv^psq Toivvv^ 
(pufisv TTpoc xvTOvg. Plura eiusdem constructionis exem- 
pla collegit Ast. Animadv. ad h. 1. p. 216. 

Non minus pulcra sunt quae deinceps sequuntur: Tg 
SJjl fisTX TXVTviv TViv vn/spxv hiXijg Evpvl3iog kx) (dsoiiTiig 

7CpO(TVlKdiTVlV fjU)l (TTTOV^ TsiopvfitjfdvOO dxVfJt^OUTTag ^ KXl 

^soioTi^c Xiysi' U/kXTav^ s<py], Trxpijffix %tff^ oU Trsp) 'Hpx- 
Khslhviv Aiovmiog cofjto^Syst Trphg sfis kx) (jf ; Uug S' ovk; sCpijv, 
NDi/ Toivvv^ yj 5' oc, 7rspi6sov(n ttsXtx^ttx) ^x(is7v ^HpxKksi- 
iviv l^viTOvvTsq , b h sJvxi Trifi txvtyi kivIvvsvsi . <«AA' i^f^Tv , 
i(pij, ^vvxK0Xov6vi(T0v Tcpoq Aiovv(Ttov X7rx7ifi fjf^vjxxvyi. ^flixo- 

fisi^ OVV KX) shvi>.60fJt.SV Trxp XVTOV^ Kx) TOO fJLSV S(TTXTVIV 
(Tiy^ ixKpVOVTS , SyW 5' sItTOV ' OrSf 7rsC[>ofi}JVTXl fJ(,VI Tl (TV 

'TTxpx Tx x6\q oifJt^oKoyvifisvx 7rotii(Tiii<; TTsp) *HpxK^s[dyjv vscq- 
TSpov • ^OKsT yxp fJLOi TXVT^ TT^ ysycvivxt cpxvsphg xttots- 

TpXfAflivOC . 5f XKOVffXC XVSCp>,ix^^ '^^ *^^ TTXVToixTTX 



Digitized by VjOOQIC 



81 



Xpdf^TX ypcevy olx &v 6v/zovfjt€vocj x(p6lvj i TrpoffTreauv^' ccifTu 
SsdiiTfigy Xafi6iJL8vo^ ri}^ %«pJ^ eiixpu^i ts KoCi lyJTSve 
fjuiih TOtovTOV TTOieTv. ^TTCOKx^m V fyi) Tapxfwdov/^svog ^ 
%ipp6i^ ^eoiiTOC, i^v, ov yxp TO^fjcri^ei Aioviiffiog TTxpcc 
Tx x^^^ ufioXoyiifiivoc a>,hcc 7roT6 ipoiv. Yiou og 6fi(2?J\pocg 

fAOt KOC) (JcihX TVpXVVUCai;^ Zo), ll(pii, fyu 0VT6 Tl (TfJCtKpOV 

0VT6 fjciyx dpco^Syviffx, N>if Tovt; deovg^ ^v S^iyw, o-y ye 
TXxnXj X trov vvv ovTog ieiTxt fJcM TroteTv. Kx) elTrm txvtx 
X7ro(rTp6(p6fi6vog coxofJcviv ??«. Aii unquam rhetor, Plato- 
nicae ifioTrotlocg aemulator^ splendidius opere functus est? 
Yide autem quam bene haec cum praegressis cohaereant. 
Postridie prioris sermonis vespere Theodotes audiverat 
Dionysium per mercenarios investigare Heraclidem : inde 
metas et indignatio. Tum Theodotes in coUoquio pro- 
miserat Dionysio se illum arcessiturum , si tyrannus salu- 
tem ei polliceretur; quod hic annuerat. At Heraclides *ab 
amico evocatus non prodiit. Ergo Dionysitis, quum denuo 
exquiri illum juberet , nihil fecit promissis contrarium, quod 
tamen in ultimis hisce ei objicitur. Theodotes autem immi- 
nens amico periculum narrans addit: b ^Ulvxi tt^ txvtj^ (pro 
ivTxvix TTov) Ktvivv6V6tf videtuT Mc alicubi esse: ergo ubi 
esset non sciebat^ sed conjiciebat tantum; quomodo igitur 
in praecedentibus polliceri potuit se arcessiturum ami- 
cum, qui ubi esset nesciebatP Nonne id probat totnm 
locum esse commentum rhetoricum, quo scriptor artem 
suam ostendere studuit? Jam sequitur pulcra tragoedia. 
Vide quam exaggerata sint omnia: 'jrpovviXUTvtv a-Trovi^ 
T6iopv(3^pcivco ixvf^cx^Twg; et paulo post: ^vvxKO?^viij<rov 
k%ouTi(i ycviXocv%, h. e. manibus pedibus, remis et velisl 
Tum tres amici una intrant ad DionySium. IUi ambo stant 
muti, lacrymantes, Plato libere tyrannum alloquitur. Bes 

6 



Digitized by VjOOQIC 



82 



picturae similis. Quaerit ex tyranno , numquid in Heracli- 
dem statuerit vscaTepov; addit: ^oxsT ycip f^oi Txvrifi Tna 
yayoviv»i Cpavephg i7roT6TpafAf/,ivoi;y h. e. videiwr enim 
huc aUcuU secessisse s. refugium quaesisse; quam bella 
sit ista periphpsis, nemo non sentit. Tum Dionysius 
av€(pKix6}i, inflamm(xtus est: verbum fortius, quo Plato 
hoc sensu non utitur, sed seriores, ut Plutarch. Pelop. 
c. 32: oit ycxTi^x^ t^ ^o^tafjc^ Tjjfv ^pyiSfv, iXKx Trpog Tifv 
(iKhptv civot(pK6x6s)(; ktL Huic simile est verbum i^xTrTetrdat , 
Epist. Vn, p. 340 B: i^ijfifjUvog V7ri (pi?^o<ro(pixg ^ accensus a 
pkUosophia, Sic Atticus homo non locutus esset, opinor. 
HxvToha^TTx xP^f^^'^^ ?*^^ ®st flosculus decerptus e Pla- 
tonis Lyside, p. 222 B, ubi Hippothales vtto Tyia jJSoi/iJ^ 
'TTxvTO^xirx yi(pi6t xP^f^^'^^} quod dictum seriores certa- 
tim imitati sunt, ut notat Heindorf. ad h. 1. Noster 
vero elegantdam dicti corrupit addendo quod quisque 
sponte intelligat, olx xv Svfiovf^evog xip6iij. Sequitur sup- 
plicatio, jurgium, jactantia verba Platonis, Tvpxvytxov 
(3}kififix Dionysii; tandem actores re infecta discedunt. ^) 
Profecto neminem fore arbitror, quin, hac scena at- 
tente perlecta, fateatur eam et rebus et verbis ita com- 
paratam esse, ut non Platonem, sed potius simium 
aliquem Platonis referat. 

Haec de epistolae compositione et stilo. Compositio- 
nem nobis apparuit talem esse , ut non veram epistolam 
sed fictam arguat, eamque nec a Platone nec ab aliquo 
eius familiarium, sed a rhetore vel otioso homine con- 
scriptam; dictionem autem plenam esse argutiis et flos- 



1) Similis pictara est in fine Ep. III. de qoa mox. 



Digitized by VjOOQIC 



83 



culis, tum refertam Platonicis dictis et sententiis inepte 
saepe inculcatis^ ceterum a limata et incorrupta Atticorum 
dictione plurimum distare. Jam deinceps ad res per- 
gendum nobis esset; ad hanc vero operis partem prius- 
quam aggrediar, lubet simili ratione percurrere Episto- 
las m et VIII, quibus arctam cum VII* necessitudinem 
intercedere supra monui, ut deinceps ad res quae in 
his epistolis tractantur vel tanguntur explorandas me 
convertam. 



6* 



Digitized by VjOOQIC 



82 



picturae similis. Quaerit ex tyranno , numquid in Heracli- 
dem statuerit vsck-spov; addit: ioxsl yip fjuii, nrxvrifi Tryi 
ysyovhxi (pxvepog iTroTsrpafJc^fihogf h. e. videlur enim 
hm alicuU secesdsse s. reftigium quaesisse; quam bella 
sit ista periph^asis, nemo non sentit. Tum Dionysius 
avscpxixdii ^ inflammatus est: verbum fortius, quo Plato 
hoc sensu non utitur, sed seriores, ut Plutarch. Pelop. 
c. 82: oif Koerhx^ '^V ^o^ta-fii rijv ip^ijv, iKXx Trpo^ rijv 
(3Khptv d6v»(p\€x6it? >«tI. Huic simile est verbum i^xTrreo-Sxt , 
Epist. Vn, p. 340 B: i^vifj(,fjUvo(; vTri (piXo(ro(ptxg , accensus a 
pkilosopkia. Sic Atticus homo non locutus esset, opinor. 
HxvTohxTTx xP^f^'^^ ^x^ est flosculus deccrptus e Pla- 
tonis Lyside, p. 222 B, ubi Hippothales vtto tjJc jJSovjJ^ 
'TTxvToixTTx ^0l€i xP^f^^"^^ > quod dictum seriores certa- 
tim imitati sunt, ut notat Heindorf. ad h. 1. Noster 
vero eleganfciam dicti corrupit addendo quod quisque 
sponte intelligat, olx xv SvfiovfAsvog xCpstTj. Sequitur sup- 
plicatio, jurgium, jactantia verba Platonis, Tvpxwtxov 
(S?Jf4.f4.x Dionysii; tandem actores re infecta discedunt. *) 
Profecto neminem fore arbitror, quin, hac scena at- 
tente perlecta, fateatur eam et rebus et verbis ita com- 
paratam esse, ut non Platonem, sed potius simium 
aliquem Platonis referat. 

Haec de epistolae compositione et stilo. Compositio- 
nem nobis apparuit talem esse , ut non veram epistolam 
sed fictam arguat, eamque nec a Platone nec ab aliquo 
eius familiarium, sed a rhetore vel otioso homine con- 
scriptam; dictionem autem plenam esse argutiis et flos- 



1) Similis pictara est in fine Ep. III. de qoa mox. 



Digitized by VjOOQIC 



83 



culis^ tum refertam Platonicis dictis et sententiis inepte 
saepe inculcatis^ ceterum a limata et incorrupta Atticorum 
dictione plurimum distare. Jam deinceps ad res per- 
gendum nobis esset; ad hanc vero operis partem prius- 
quam a^ediar^ lubet simili ratione percurrere Episto- 
las m et Vm, quibus arctam cum TEE* necessitudinem 
intercedere supra monui^ ut deinceps ad res quae in 
his epistolis tractantur vel tanguntur explorandas me 
convertam. 



6* 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT IV. 



D£ EFISTOLA ni. 



Haec quoque epistola scripta est post Platonis reditum 
ab ultimo itinere ad Dionysium minorem^ quo tempore 
Dio in Peloponneso copias parabat ut tyrannidem illi 
eriperet et Siciliam in libertatem vindicaret. Apparet hoc 
ex initio (D), ubi Dionysius dicitur Platoni objecisse per- 
fidiam, m vvv • , , rolg hxvovifiouTi roJg a-oTt; ritv (riiv 
ipX^v i(pxipoi(JL6ii (76. Plato abiit ex Sicilia a. a. C. 
360; Dio autem classem ad insulam appulit a. a. C. 
357. Quare epistola scripta esse fingitur a. a. C. 359 
vel 358. 

Summarium hoc est. Nonnihil praefatus de salutandi 
formulis %<;c/pf/i/ et f5 Tpirr^iVy dicit se audivisse rumores 
a Dionysio spargi, quod (Plato) nunc Dioni suaderet ea 
ipsa facere, quae Dionysio quondam facere cogitanti 
dissuasisset, nempe rh rxg *EAAj^v/3^^ ;roA£/^ ohH^etv et 
riiv ipx^v 6K Tvpavv[ho(; 6U ^ocffi>^6lxv f/^^rxffTijffxi (315 D.). 
Huic recenti criminationi addit veterem , quondam a Phi- 
listide et aliis aulicorum maligne sparsam, dictitantibus 



Digitized by VjOOQIC 



85 



omniain quae Dionysius superbe et importune faceret suaso- 
rem ei fuisse Platonem. Ad haec postquam Dionysio in me- 
moriam revocavit, se cum illo nihil fere tuv TCoXmxav trac- 
tasse nisi ^AA^ac ts (3pxx^^ iTTfic x»i 7cep\ to, tuv vofiav 
TTpoolfiix a^TToviaffxvTx (p. 316 A)^ jam ad utramque 
criminationem se responsurum dicit : Trpog ivo Sj} fioi 3/t- 
Txg avxyKoJov 7roiv}(TX(T6xi Txg iTTo^oytx^. Primum crimen 
repellit ostendendo: «^ siicoTuq <rot i0uyov xotvuvsTv Trep) 
Tx Tii<; Ti^^eoog TTpdyfixTX. Id probat e commercio quod 
ipsi Syracusis degenti cum Dionysio intercessisset, et e 
casibus quos ibi esset expertus. Memorat, quum pri- 
mum venisset Syracusas, Dionem, optimum virum, a Dio- 
nysio expulsum esse, se in aula inter vilem assentatorum 
turbam retentum; a quo tempore missa se fecisse tx 
ToKtTtK» y idque unum egisse ut Dionysium et Dionem in 
gratiam reconciliaret. Postremo se a Dionysio dimissum 
esse hoc pacto, ut, quando bellum quod tum ab eo 
gerebatur compositum esset, una cum Dione Syracusas 
reverteretur. Pace vero facta, quum ipse solus a Dio- 
nysio revocaretur, primum se id abnuisse, postremo 
tamen triremi a rege Athenas missa arcessitum, Dionis 
amicorumque hortatu in Siciliam profectum esse, ea spe 
fore ut ruptum Dionysium inter et Dionem amicitiae 
vinculum repararet. Quum autem Syracusas venisset et 
apud tyrannum pro amico intercederet, se fallacibus Dio- 
nysii promissis ac dolis elusum esse et deceptum, Dionem 
bonis exutum, familiarem eius Heraclidem pulsum, ce- 
teros amicos spretos et territos esse, eo praetextu, quod 
Dionem pluris facerent eiusque salus magis cordi iis es- 
set quam Dionysii. Haec, iDquit, documento sunt (Tijf?) 
Trept Tx TToMTiKa mvmlo^ Tijg ifjcijg kx) cij^, h. e. quale 



Digitized by VjOOQIC 



inter nos faerit consiliorum de republica commercium; 
ostendunt in te causam sitam fuisse, quae t^i/ ifiijv kx) 
<TViv Xvy.o^iKi»v Kx) ccKOtvcovlav peperit (p. 318 E). 

Deinde accedit ad alterum, h. e. primum accusationis 
caput, quod paucis absolvit. Dionysio criminanti quod 
Plato quondam sibi dissuasisset Siciliae civitates instau- 
rare et imperium suum mitigare, respondet commemo- 
rando sermonem, qui quondam adstantibus Aristocrito 
et Archedemo in regiae horto esset habitus, in quo 
Dionysius hoc ipsum Platoni exprobrasset , quod jus- 
sisset se ro^g *EAAjfy/Sa^ ;roAf/^ KOv<pi^€tv, Addit, se plura 
argumenta afferre posse ad probandum id se magnopere 
cupivisse, Dionysium vero noluisse, si coram idoneo ju- 
dice causa ageretur, ei Tt<; Ikccvtj ttov (pouvoiTO Kpicrig, (p. 
319 D). 

Haec est argumenti summa, nunc de epistolae com- 
positione et de rerum tractatioue paucis videamus. Epi- 
stolam hanc esse apologiam, ad redarguendum iniquos 
rumores qui a Dionysio eiusque assentatoribus de Pla- 
tone sparsi essent compositam, indicant ipsius epistolae 
verba : Trpog iiio irj (j^t (^iCL^ohctQ) hTTc^ ivxyKouov mtilitTCUT' 
6x1 Tag i^TroKoylct^, Itaque, quamquam inscripta Dionysio, 
destinata tamen est ut in publicum ederetur et vulgo le- 
geretur; alioquin inanis profecto fuisset istiusmodi cum 
tyranno et inimico expostulatio. Jam tali consilio argu- 
mentum epistolae parum respondet. Priori criminationi 
inter Syracusanos quondam sparsae, quod Dionysius 
quaecumque superbius ageret Platone auctore faceret, 
reponit hoc, quod pulso Dione nuUus sibi rerum publi- 
carum tractandarum locus esset relictus: cip ovv oht (ju)t 



Digitized by VjOOQIC 



87 



t6t€ TroXiTiKQov Bivxi xotvuvtav TTpog o"f; (p. 316 D). Jam 
vero etiamsi coiicedamus, eo facto Platoni opportunitatem 
fuisse ademtam ut Dioiiysium philosopliiae praeceptis 
imbueret et ad boni principis efiBgiem conformaret, non 
tamen probabile est, eum in aula degentem ab omni cum 
principe commercio de publicis negotiis mansisse remotum. 
Quid quod hac in parte ipsa epistola sibi non constat. 
Jam principio (p. 316 A) excipit ^AA^ ts (ip»x^^ xtt(x> 
K») Ta> Tuv vo(/,av 7rpooifji,i» : quasi hoc leve esset nego- 
tium, quod quidem e Platonis sententia erat gravissi- 
mum, ut apparet ex iis quae hac de re disputantur 
in libro de Legg. IV, p. 722 sq. ubi docet, bonam 
legem duabus constare partibus, quarum altera sit to 
iTtTajcTixSv, h. e. ipsum legis praescriptum, alterum to 
TrstartKOv^ quo ratio legis exponitur et suadetur, h. e. 
prooemium; ergo boni legislatoris esse TrpoTiUvxi ttccvto^ 
Tov ^oyov To TrsCpvjchg Tpooifi^tov sKX(TTOtg (p. 723 C). Inde 
scriptor epistolae id sine dubio sumsit. Jam manifestum 
est, prooemium legis componi non posse antequam ipsa 
lex constituta sit; quare res ista nequaquam ad (3p»x^^ 
Ttva annumeranda erat, quod potius gravissimum erat legis- 
latoris opus. Deinde alteri criminationi, quod Plato dis- 
suasisset Dionysio dominationem remittere et Siciliae ci- 
vitates recreare, scriptor respondet .commemorando col- 
loquio, quod praesentibus Aristocrito et Archedemo 
in regiae horto cum Dionysio habuisset Plato, in quo 
coUoquio Platonem vehementer id suasisse, quod dissua- 
sisse eum dicit Dionysius, contra hunc ab eb dissen- 
sisse. Quid hoc aliud fuit nisi TrpdTTetv tx TroMTtiai? 
Ceterum istud colloquium ad Platonem defendendum parvi 
est ponderis. Quid enim ad fidem faciendam valet com- 

\^, rMVEKSITY 

Digitized by VjOOQIC 



88 



memoratio sermonis secreto inter amicos habiti? Quod 
alter ait, alteri negare licet. Ipse scriptor hoc sensisse 
videtur, addit enim: Tpog 3« Tovroig ht ^otCpsfTTipovq tov- 
Tuv iic iXsyx^^ ^o^ovg syh hl^v »v, sl Tig Ixxvvi ttov (pxl- 
voiTO Kpltri^. (p. 319 D). Mirum tamen, si argumenta ffx- 
(pi<rT€pa in promtu habuit, quidni ea expromserit in 
apologia publico usui destinata. 

Denique totum epistolae argumentum, et Dionysii 
criminatio et Platonis defensio , eiusmodi est , ut fictioni 
quam veritati similior sit. Dionysius Platonem accusat, 
quod quae facere se olim prohibuisset, ad eadem perficienda 
nunc auctor sit Dioni, ut nempe Graecas Siciliae civita- 
tes a Carthaginiensium dominatione liberaret et aequiori- 
bus legibus regnaret. Num autem verisimile tyrannum , 
qui omnia suo arbitrio gerebat et philosophi praecepta 
aspernabatur , huius monitis a gravissimo consilio avoca- 
tum fuisse, aut, si fuisset, id palam de se fassum esse? 
Quid autem eum prohibebat id ipsum, si vellet, nunc 
facere , quo sane Dionis et Platonis molitiones praever- 
tisset? Platonis autem responsio non tam defensio est 
quam recriminatio , indigna viro, qui suae sibi virtutis 
et dignitatis conscius, improbi hominis calumnias con- 
temnere facile potuit. 

Itaque mihi videtur nec Dionysius tam stultus fuisse , 
ut futilem adeo criminationem de Platone spargeret, 
nec Plato tam ineptus, qui ad hanc serio responderet. 
Plutarchus in vita Dionis (c. 20) narrat, quum Diony- 
sius Platonem ab ultimo itinere Athenas reversum ro- 
gasset, ne invidiosis de se sermonibus existimationi suae 
apud Graecos noceret, hunc respondisse: fiii TO<rxvTvi 
hoycav iv 'Ax^jcSj^/cc/^ yivoiTO (TTcivtq^ SaTs <rov tivx f/^vvifM' 



Digitized by VjOOQIC 



vsvtrxi. Tdem scriptor animadvertit cum hoc Platonis di- 
cto qnae in epistolis leguntnr parum concinere. Quodsi 
quaeritur^ utra illarum narrationum Platonis persona di- 
gnior eiusque sententiae convenientior sit, neminem fore 
pnto, quin id quod Plutarchus refert iis quae in hac 
epistola leguntur longe anteponendum existimet. ^) 

Jam ad singula quaedam attendamus. Initium facio 
ab exordio^ quod sic se habet: UxJiTav Aiovvtricp %«//9f/y 
iTTurrsl^xgy ip" ipdat; &v rvyxivoifAi rijg fis^rlamig Trpocr- 
piicrecog; ij (accKKov katm Tijv if^iiv (Tvv^deixv ypx<pccv ev 
TTpxTTeiv^ utTTTep e1u6» iv tmc iTitrTO^xtg Tovg (piXovg ^poff- 
xyopeveiv; ^v fiev y»p 3^ kxi tov 9ehv^ ug ^yyf/Aav ol 
T^Te iecopovvTegy Tcpooel^Tceg iv Ae^oTg xinSi TOVTcp ScoTrev' 
a^xg t5 piif^XTt Kx) ^eypxpxt;, cog 0x^1^ 

XxTpe, xx) viiofievov (SioTOv ^txa-ec^e Tvpavvov. 
iya ie ovV xvdpcaTr^ xAjjo-f/, fiii OTt J>j| ieu, Trxpxxe^^v- 
ffxifiniv XV ipxv TOVTO, ie^ fiev, m Txpx ^ticrtv TrpoTtxT- 
TOifA XV {TToppca yxp i^^vijg TipvTXt xx) XvTvig tI ieTov), 
xvSpcoTcp Sf, ht Tx TTOAAi (SXxfiiiv vihvii. kx) XvTTvi yew^, 
iwrfixdlxv Kx) Xii6}fv Kx) iippofrvvyiv kx) vfipiv TiKTOV(rx iv 
TTfi ^XV- ^ TxvTX fdh ovTcag eipiiffdci) irxp ifiov Tep) 
Tijg vpofrpiliaeag. 

Incipit a salutatione. Dicit se malle suo more Dio- 
nysium alloqui, non verbo %<x/pf/v, sed potius ev TpxT- 
TetVy quod ipsi decentins videatur, reprehenditque illum 
quod non modo familiares^ sed ipsum Delphicum deum 
voce xxipetv salutare ausus e«set; videlicet tJ %<«/pf /v ae- 
que hominibus damnosum atque a deo alienum esse. 



1) Idem animadTertit Wiegandios, in Symb. Crit. de Epist. II. p. 8. 



Digitized by VjOOQIC 



90 



Ut concedamus, cui nihil obstat, Platonem in epistolis 
ad familiares formula ev TrpdTTsiv usum esse, cui tamen 
non inficetum et putidum videatur, principio epistolae e 
tali salutandi formula occasionem petere de decoro et 
honesto praecepta dandi? Quod vero Dionysium vitu- 
perat, quod Delphicum deum verbo ;^«»/p£/v compellare 
ausus esset, quis nescit illud %«/pf receptam fuisse for- 
mulam, qua soliti essent deos salutare? Ita, ut exemplum 
aflFeram, in Homerico Hymno in ApolL vs. 14: x^^P^y 
fjMKxip* 00 AvfTOt, Cratinus in Meinekii fragm. Comic. 
p. 194: €vt6 Kt(7(r6x»tT xva^ {Atdvu^re) X'^'^?^- Callimachus 
Hymn. in Jov. 91: x^^P^ {^h^-> Kpovt^^i TrotvvTrapTXTs , 
^Top ixoov, Quid plura? Prooemium hoc, me judice, 
non elegantem et urbanum scriptorem, non 'ATTtmTmov 
philosophorum redoiet, sed potius arrogantem magistrum,* 
dpsTix^o^ov aliquem, qui inepto loco inculcare voluit quae 
alicubi apud Platonem legisset. Manifestum est efficta 
haec esse e Charmida, p. 164 D, ubi Plato loquens de 
praecepto Delphico yvu6i (rexvrov dicit: tov6' ovtu fjLOt 
3bx£7 TO ypxyt^fix ivxnsitTdxt y ug SJj Trpo^p^tTtc ovcrx tov deov 
Tuv smivToov xvt) tov x^^P^j ^^ tovtov fJLSV ovK opiov OVTOg 
Tov TTpofrpvKixTog, Tov %^/pf/v, oiiSs hJv TOVTO TrxpxxsKsv- 
£(r6xt xXXviKovq^ xXKx <rca(ppovsTv. Idque (ra;$poj/£7j/ paulo 
post ostendit idem esse atque sv TpxTTstv (172 A). Pro- 
babile hinc ipsam illam salutationem fluxisse et per fictas 
epistolas deinde pro Platonica vendidatam ac propagatam 
esse. Certe Luciani testimonium (Pro lapsu inter salut. 
c. 4), Platonem formulam to x^h^^^ reprobasse, oog 
fiox6>ipov ov Kxt ovTsv (TTTovixtov sfjL<px7vov , ex Epistolis 
fluxisse, apparet ex ipsius verbis: kx) sTrttTTixXoov ys t<3 
Atovvtrlcf) xhtxTXt xvTOVy OTt .,. %<»/pf/i/ TOJ/ isbv 7rpo(Tsl7rsv , 



Digitized by VjOOQIC 



91 



co(; xvi^tov, rov Ilv$iov m) ovx o^ttu^; dsoTg iAA' ovS' dySpcO' 
TToig hliiolg TrpiTTOv, Vid. Salomon in libro laud. p. 5. Wie- 
gand, p. 5 sq. Simile initium est Epist. XIII, ubi de 
fonnula sv Trpxrretv dicit: xpx^i <fOi Tijg iTnaTO^yjg Ifrrca 
Koi afj(,x ^vfilSoKov Sti Ttotp" syt/iv itrrtv. 

8i autem verba attendimus, etiam hic incidimus in 
inanes repetitiones et ambages^ cuiusmodi esthocce: xp^ ' 
3piag Tyy%^vo//06/ T>jg (^s^^TtoTiig Tpocrpii^sag; Dicitur 
Ti»y;^j^v5/v Tov (TKOTTOv, ferendumnc etiam ip6m Tvy^xAveiv 
Tov (TKOTOv^ Non opinor; quafii qui tangit, possit non 
recte tangere. Inanis quoque tautologia est in verbis kxtx 
Tyiv if^ijv ^vviiisiccv — oiffTrsp stcoix iv Toug iTCKrToKxlq 
ktL Pro K^ijaei 7rxpxK6X€V7xi(JLy)v xv exspectasses K^yitret 
TOixvT^: ita nude durius positum est. Denique postrema: 
Kx) TxvTX (isv ovv ovTcog €lpii(r6co Tcxp i;jLOv^ affectatam gra- 
vitatem redolent: sunt potius oratoris coram concioae 
diceutis, quam familiaris ad familiarem scribentis. 

Duo haec quae notavi, affectata orationis gravitas et 
tumor atque inanis et quaesita verborum redundantia , ut 
in superiore ita in hac ceterisque epistolis risum vel 
taedium movent lectori. Quae e. g. est jactantia et tumor 
in his verbis, quibus dicit se Dionysii aliorumque li- 
teris arcessitum esse ut in Siciliam veniret, p. 317 B: 
xhxvvofjixt Sij/ XiyatVy oo^xi tot im<rT0Xxi Txpx ^ov kx) 
itxp xK)^oi)v JiX6ov hx 76 i^ ^ItxKIxc kx) ^tKsXixg ^ kx) 
%xp o(rovc Tuv ipMv oIksIcov kx) [rav'] yvoopifioov ^ \kx)'] 
7rx(rxi hxK€J^vof/^vxi fiot Uvxt kx) ^sifisvxt (ro) TCxvTong 
ip(,6 T6i66(r6xt . i^OKst iii Trxa-tv ip^xfjoivotg xtto Aioovog Sf/v 
ifis 7rK6V(rxt kx) f^ij fixK6xKii^6(r6xt, ^) Ceterum non erat cur 

1) Qaae [ ] inclusi melius abesaent; sed etiam in usu harnm vocum 
pr^bro peccant h(»e Epistolae. 



Digitized by VjOOQIC 



92 



scriptorem hoc dicere pvderet {xhx^vofjuzi ^iystu) , nuUum 
erat in hoc dedecus; sed xhxvvofjL<xi ut fortius verbum 
posuit pro xliovfjLCit. cf. supra p. 50. Quum commemorat 
Dionem a Dionysio in exsilium ejectum esse, his utitur 
verbis, p. 316 J): to fjt^rx tovto sIt ivdpaTrog sIts 
isoq slre Tvx^ Tig f^sTx (tov Alccva s^s^aKs jca) iK€i06>i<; 
fjLOvoq. Tales ampuUas quis non rideat? Uti autem modo 
in verbis txvtx fjciv ovtu<; slpri^rda, ita plerumque solet 
formula quadam uti^ qua ab uno argumento ad aliud 
transeat, veluti p. 317 A: kx) txvtx fiiv ovTccg syivero 
TjJ^ 6fj(Jiiq eU ^vpxxovtrxg xTToii^fiixg TTspi t^/; Trpdjn^q kx) 
Tijg TTxXiv oIkxBs (rcaT}jpixg, Bursus p. 318 D: kx) txvtx 

(Jt^SV TXVTIfl TSp) TX TTO^.mKX Tfjg KOlVCCVixg (prO TTSp) Tijg 

Tuv Tro^triKuv Kotvcavixg) Tijg ifj(Sig Kxt ctjJ^, quae mox pau- 
lum immutata iterum leguntur: xX^xtxvtx fjt^ev txvtih 
ysvifjt^vx riiv ifiijv kx) (rijv XvK0(pt)Jxv kx) XKOtvoovixv hx ffs 
xTTStpyx^XTO. Cf. Ep. II, 314 C: txvtx fjusv 3Jj TXVT\^y 
TTsp) Sf Uo^v^svov KTs. Hiuc formula illa ut Platonica 
memoratur a Plutarcho, Demosth. c. 1 extr: kx) txvtx 
fjth TxvTifi^ KXTX UXxToovxi quod quo spectaret fugiebat 
Wyttenbachium, quare Plutarchi verba mutilata putabat. 
Vid. Annot. ad Select. histor. p. 248 et 424. Interdum 
transitum facit satis inepte, ut post prooemium, p. 316 
C, quum ad ipsam defensionem accedit, dicit haec: tviv 
ovv xpxh^ oov etirov \7rsp)'\ TcpoTspoov xkovs TrpoTspov. Vult 
dicere „duorum defensionis capitum id quod primum 
posui, primum audi." Quis non videt verbis super- 
vacuis Tvjv xpxhv et Trsp) obscurum reddi sensum? Clarius 
dixisset Trsp) tuv TrpoTspoov ovv xkovs Trporspov. Ad alterum 
autem defensionis caput transgreditur hac formula, p. 
318 E: j-;^fSoi/ S' sh x6yov o Xiyog viKst fj^ot ^vvsxh? t^ 



Digitized by VjOOQIC 



98 



vuv iil y&fOfjihcpf TTsp) ov fioi ri isvrspov iTroXoymriov l^v 
shxi. Quae verba hoc significant : ^^venio ad alterum 
argumentum priori affine/' Scriptor dum argutus esse 
studet^ fit obscurus/ quae tamen obscuritas nescio an 
aucta sit culpa librarii^ quum auctorem ita scripsisse 
suspicer: o-;^f3Jv y eU ^S^ov o >jiyo^ iJKsi fioi ^vvsx*! '^V 
vvv iii KeyofjUvCfiy TTsp) ov xri. *0 vvv KsySfJt^vo^ spectat 
ad ea quae modo dicta sunt^ 'jrap) ov rh Isvrepov ad ea 
quae jam dicenda. 

Ceterum tantam huiusmodi argutiarum silvam coh- 
tinet haec epistola^ ut exemplo esse possit^ quid hac 
in re vitandum sit. Pauca afferam. p. 816 D: ^x 
ipxovrccy olifisvov V ipxsiVy vttI Sf roiovrm ivdpdoToov ip- 
XOfisvov, p. 817 C: -sipav yip itoci rirs m) vvv opoo. ibid. 
D: rit (FCpirsp» Txvrx^ i^ov fiii iTaXitriAi ^ haXsro, ibid. 
E: fii\ liocvelfJtMffixi rovg hxvsif^^fjcivovg . p. 318 D: ryj^ 
scoivuvixg rijg ifijjg %xi (rij^;, et paulo post: rifv ifJi^fv kx) ffifv 
Kvxo^iXixv, ibid. E : rijq ifji^ij^ fJL€rx(3oXijg , sl fimlSx^fjt^^v. 
Cf. Ep. n, 812 A: oi (Souvrsg . • . t^Dt* S>jf hx^e^dy^rxi. 
p. 818 D. E: ifiTTopsvcxf/^vog . . . rijg ifiTopixg . . . i^- 
TTopsv^srxi, Non mirum autem si inane istud verborum 
aucupium scriptoris judicio officit et orationem^ quam 
copiosam reddere nititur, facit lutulentam* Inde fit ut 
non raro offendas in sententias mutilas^ hiulcas^ non 
justo ordine structas^ cuius generis e multis unum et 
unum alterum exemplum afferam. 

Primum exemplum sit p. 316 C: "^W^dov Kx^fisvo^ sU 
^vpxKOikxg vttS rs crov kx) Aiavog, rov fJtisv isioKifix^- 
fjJvov vxp ifJiA) Kx) ^svov TTXhxi ysyovoroq ^ iv viXiKifiL 3' 
hroq fiicnfi kx) Kx6s<Fr^Kvi^ ^ uv iii TrxvriitMi XP^^^ '^^'^^ 
vovv Kx) fffiiKphv KSKrvifjLivoi^ fAs^\ovffi TTsp) rovovrav oax 



Digitized by VjOOQIC 



94 



yju rire rk frx ^ou^suefrSat , aou Si Svrog fisv o-Cpaipx viov , 
tcAAjJ^ 3f iT€tplx^ oSayjg Trep) ^l roiircov uv sfATrsipov eist 
yeyovhxi, xxi ffCpiipa iyvaroc ifwl, rh fisrot rouro slr 
ivdp&TTog slrs 6shg Bira ruxtj rtq fierx <tov Ahvx s^kfiaKe 
nm iX€i(p6}jg fiivot;. Nemo haec legens non animadver- 
tat, quae hic de Dione et Dionjsio adolescentibus di- 
cnntur aliquid superbiae spirare, quasi nemo ad rx ToKt- 
rtKx poeset esse instructus nisi qui Piatoni cognitus esset 
et probatus. Sed hoc ut omittam, videamus de veFbis. 
Primum attende repetitionem in his : jjA/x/^ f^&r^ Koi x»- 
de^rvfxvtcjL ^); iidem nimirum sunt ol Kctisfmjjcirsg et ol 
iv* fUTifl YiXtKtcf., Quo autem refertur proximum illud 
av^ Non potest referri, quod prima specie videatur, 
ad yiXtKtxv fii<Fiiv kx) KccdsonjKvlxv , quum baec duo unum 
idemque notent. Ex amborum membrorum oppositione , 
rou fj(iv is^Ktf^oLfTfjLavov , . . . &f viKiki^ ^ ovrog , et Groo 51 
ivro<; viov ... kx) iyvoorog ifJifOt, apparet plurale av refe- 
rendum esse ad ambo haec : hhKtfj^a^fjUvov et h viKtKl^ 
ovrog, Plus molestiae est in dativis rolq vovv kx) a-fjt>tKphv 
KSKr^fA^ivotq fJi,iXXov(Tt Kri. Verba si proprie accipiuntur, 
hoc significant: ,,spectata prudentia et matura aetate 
opus est iis qui vel paulum sanae mentis possideant 
quum ad tantas res gerendas accessuri sunt.^^ Hoc au- 
tem vide ne ineptum habeat sensum : nam qui sanam 
mentem habent, his sane adsint illa quibus ad rem geren- 
dam opus est. Num hoc voluit scriptor : „annis etexpe- 
rientia opus est iis qui non imprudenter ad rempubli- 
cam accedere velint?'' Ita vero articulus rdte; jungi 



1) Similes pleoDasmos notavi in Ep. VII, uti p. 825 B. ra Koiya, xae 
iroJiiTcx^. Vid. sapra p. 46. 



Digitized by VjOOQIC 



95 



debebat non cum vouv xsxnjfiivoig , sed cam fj^T^owi, 
vel potius tali modo scribi : m xpeU roTg (jUXKoiotn /zst» 
vov — ^vXsuvoe^6%u An vero dativam rolg vovv KSKi^fjUvoig 
hoc sensu posuit: ^judicio eorum qui aliquid sapiunt," 
qua significatione dativus participii interdum poniturP 
In hunc sensum accepit Ficinus , qui locum sic vertit : 
^^quibus omnino vel mediocriter jprudena opus esse ad 
res huiusmodi gerendas, quales tuae erant, existimarit" 
Atqui sic ante fiiK\ov(n articulus ToTg abesse non pote- 
rat, et certe obscura et vitiosa est amborum dativorum 
conjunctio. 

Alterum exemplum inconcinnae verborum juncturae 
praebet locus p. 317 E. „Postquam, inquit, a te ar- 
cessitus Syracusas veni, iyu fjiiv ouv ij^ioijv 3j} tov kxt» 
riiv ofio?^iotv ToJv iTTKrroXuv Trposrov fjih KXTiiysiv tov 
Alcovx olxsia^ifisvov , Cppil^uv Tijv olKSiir^TX , viv sl ifio) 
t6t6 iTTsiSov^ TX^ XV fiiXTtov Tuv vvv yeyoviTUv ifFX^ ^i 0-5' 
KoCt T,vpxKOVffXig kx) ToTg xXXoig "EAAjfo-n/, &g vi ifjs^ ^^x 
fj(,xvTsv6TXt, Ultimum hoc: ug ^ ifiii ii^x fJLXvrevsTxt y 
pro „ut ego suspicor," jam supra notavi, p. 59. '). 
Huic simile est illud o ifjtag Xiyog pro iy«, quod in 
singulis epistolis crebro est obvium. Epist. Vil, p. 384 
C. VIII. p. 354 A: Kxi vvv o y' ifiog Xoyog xv sivi ^vfj^^^Gv- 
Kog. ibid. C. Sed animadvertas , quaeso, hanc verborum 
structuram : (ppxt^oov -njfi/ oIksiotijtx , {jv s} ifJt,o) t6t6 iTsidov 
sqq. In his primum vitiosum est tjv. Verbo TrsiSs^dott 



1) Ceterani verbam /locnw/uu improbatam a Salomoae, p. 20, de- 
feadit Hermaaaus (Zeitschr. f. Alterthw. 1837. p. 274), osteodeos ver- 
bum fAoatreltOfiM a Platoae pro uTroTrrcuw saepius usurpari, ut Symp. p. 
192. Atqai ooo hoc est qood io repreheosiooem veoit, sed qood pro 
iyit pooitur ii i/jiii ^a. 



Digitized by VjOOQIC 



96 



reete additur pronomen neutrum in accusativo^ itaque 
recte dictum esset 3 el sfMt rJr' i^slSov; non yero dici 
potest ^v 0fAO}i0yiccv sl ifjun iTrstdou, Obscurum autem 
est, utrum scriptor fiv referri voluerit ad ifAoKo^xv 
an ad otKeiiTiiTa; certe illud (ppa^uu TJfv oiKetiTiiTXy quo 
emphasin addere vult verbo olKstcatrxfAsvov , inepte adjec- 
tum est. Simile autem viiium est Epist. YI, 823 B 
C: ^uvijja-xi TrdKiv sig Tifv TpovTapxou^ocv (ptXiT^TX ts 
xx) xotvavixv, vjv otxv fih (ptXoaoCpoofAsv kts^ ubi ^v 
item xvxKO\ov6ag est positum. Altera labes est in hoc: 
^sKtiov toov vvv ysyovdToov hx^ ^ot, Tritum est sv sx^t , 
similia; dici igitur potest vvv fis>,Tiov sx^t 3 '^po tov, 
non vero ^sXTtov l%f/ tSqv TpOTspoav vel toov vvv ysyovo- 
Toov; in hac constructione necesse est addi tx irpxyfiXTX 
et scribi oportuit: fiiXTtov toov vvv ysyov6Toov hx^ '^^ 
TpxyfixTX ffot sqq. Haec aliaque huiusmodi vitia talia 
sunt ut facilius librario quam scriptori tribuenda cre- 
deres, nisi tot ubique exstarent indicia quae scriptoris 
vel quaesitam negligentiam vel inscitiam ai^uunt; si 
tamen librarii est culpa, locus aliquantulum juvaretur 
sic legendo: (ppx^co Ttjv oiKstoTJjTX, S/ vjv ktL 

Priori epistolae parti finem impouunt haec verba, 
p. 818 E: xh,Xx TXVTX fJLSV Txvryi ysvofji.svx r^v sfjL^v kx) 
o">jfv XvKO(pi^ixv Kx) xKOtvoovlxv xTstpyouTXTO. Vocabulum 
kvKO^tXix flosculus est e Menandro fortasse additus, 
cuius versiculum notavit Aelius Dionysius, teste Eusta- 
thio: Txpx Aixi.p Atovv^icp ksTtxi to KvAO(pt^icog , xvt) 
Tov vTTOTTag, vTov^cog, og (pspst Kx) Msvxv^ipov XP^^^^ (!• 
pfjfftv) TXVTviv' „XvKO(piXiot fJLSv smv xi hxKXxyxi.^' (Vid. 
Meinekii Comic. fragm. vol. IV, p. 279). Quod Platonis 
verba Aelius non attulit, inde eflici nolim epistolam hanc 



Digitized by VjOOQIC 



97 



grammatico incognitam fuisse. Si vocabulum ^vKO(pihlcc 
a nostro scriptore inventum esset, laudi id ei tribui pos- 
set, modo apte eo usus esset. ^) Si tyranno eiusque so- 
dalibus tribuisset kuKO<piXlxv , stibdolam amicitiam, non 
esset vituperandum; sed quod sibi ipsi tale quid imputat, 
rijv ifiiiv kxi ^y^v XvKoCpiKixv y hoc sane est hominis suae 
dignitati parum consulentis. 

Finitur haec epistola, prorsus sicut VII"**, comme- 
morando coUoquio Dionysium inter et Platonem habito, 
quo hic illius criminationem refutat. Etiam hoc coUo- 
quium fit adstantibus duobus amicis, scena item est h 
KijTrcp, totus denique locus ad epistolae VII exemplum 
fictus esse videtur. Utraque scena est imitatio Socrati- 
corum dialogorum, haec superiore illa etiam languidior 
et ineptior. 

„In horto regiae (dicit Plato ad Dionysium), praesentibus 
Archedemo et Aristocrito, tu me, Totircov ivxvriov hijpciTiiffag, 
£/ fivtjfiovevca , %oi/t ipxkq ot'* Jj^iov k6^€vgqv as Totq Tri^stg 
Txg *EAAjfi//3^ KXTOijd^siv . iyu 3f ^wsxdpovv fiefAvijfrtai 
Kx) hi vvv fjuii ioKslv TxvT slvxi l3i\Tt(rrx: „quaerebas ex 
me, meminissemne me, quum primum huc venissem, sua- 
dere tibi ut Graecas civitates restitueres. Ego me fate- 
bar meminisse et (addidi) id nunc etiam optimum mihi 
videri.'^ Deinceps quasi graviter indignatus sic pergit; 
locus, etsi satis longus, tamen dignus est qui describatur : 
*l?iiTiov ie, u AiovvtrtSy kx) Tb i^jr) TOVTcp t6t6 Xsx^iv . iifi6fJL^v 

SJi, T^TSpOV XVTO T0Vt6 701 ^VfJL^OVXaVfTXlfll fl6vOV 71 Tl KX) xXKo 
TTpOC TOVT^ . av Sf KX) fJUCK^ XTTSKplva) fJL€fl}jVlf4,ivC0r Kx) vfSpKTTt- 

kSqq sU if^y oog ^ov^ ito tI t6ts 70) v^piaf^x vvvvTTxpivr 



1) Simile est vocabuluiu quod lcgitur in Ep. VIT, p. 350 C, ?«v«7r«Tfa 

7 



Digitized by VjOOQIC 



98 



fj(,€fiv}ifjMt dg T»ih6v6ivTx fjL€ ijcs^eveg ttoisTv ttavtx txvtx 
j5 /C6>if TTOtsTv. ^ECpi^v iya kxXXkttx fJLVVifjf^vevtrxi o-Jf. Ovkoijv 
TrxiSevSivTX ^ sCpjjirixy yscofjiSTpeTv , ij ttuc; Kxya to fJt^eTX 

TXVTX iTT^St fAOl SlTsTv OVK sJ^TTOV , <po(3oVfj(f6VOg fJlM Crfjf^lKpOV 
pVlfJLXTOg SVSKX TOV SKWhOVV OV TrpOtTS^OKUV ^ fl)i fJUit (TTSVOg 

(1. rrivog) yiyvotTO xvt svpvx^pi^^» 

In verbis xvto tovto... fjuovov est affectata elnphasis; 
nemo certe desideraret vocabulum fji^vov, si abesset. Ver- 
borum, vv Ts Kxt fJtA>! xTTSKplvu fji,sf4,tjvifiiv(ag, quaesita strue- 
tura est (quo genere abundant hae epistolae) pro <rv S' 
xTTSKplvoo , KXi fj(Mkx fisf/^ijvtfiivcog. Ceterum sufficiebat sane 
unum v(3pt<7TtKag ; noster solita exaggeratione addit /ccf- 
fji^Kjvifiivoog y vocabulum insolens, aeque ac verbum /tcj^wf/i/ 
pedestribus scriptoribus inusitatum. Neque hdc illi satis 
videtur/ sed interposita parenthesi (de qua mox) addit; 
slTTsg 3f Kx) fJLxK^ xT^XGTcog ysKuv. Quid sibi velit h6c 
loco vocabulum xTrXom-oog^ conjicere difficile est: proprie 
significat non fidum, non fucatum, h. e. sincerum. At 
sincero vuUu rideins non convenit certe scriptoris menti. 
Num x'7r?,x(TToog dixit pro x^potKu^g, incuUe, ogreBte, an 
forte error est librarii xTrKx^Toog scribentis pro xT^aTag, 
h. e. insatiahiliter , effuee ridens ? Hoc facile adducor ut 
credam, quamquam accommodatius vocabulum fuerat quod 
de Eep. I, p. 337 A, de Thrasymacho dicitur: xvs- 
Kxy%ix^s Ts fJLxXx (Txpiovtov Kx) sIttsv, Sardoniua risus dici- 
tur fictus et amarulentus. Sed quid sibi volunt verba 
in parenthesi posita, S/J rJ tots (Fot v(3pt(Tf4,x vvv vTxp 
xvT ivsipxTog yiyovsv ; "TTCxp xvr ovsipxTog significat quod 
ex obscuro fit clarum, quando e tenebris lux exoritur. 
Polit. p. 278 E: Iv vTTxp xvt ovsipxTog ^fiJv ylyv^Txi. Di- 



Digitized by VjOOQIC 



cit ergo hoc: tuum iUud m me opprobrium nunc ex ob- 
scuTO clarum factum est; quod satis KmyfJi^xTCiihoix; enuu- 
tiatum est. Opinor scriptorem hoc velle : „quod contumie- 
liose in me , ut putabas , locutus es , nunc apparet con- 
tumeliam fuisse non in me, sed in te ipsum/' h. e. 
„derisisti tJjv ifAViV TCitlsiaVy nunc tua xTraiisv^lx tibi 
ludibrio est/^ nimirum ob mala jam tibi imminentia. 
Ergo ivocp spectat ad «^ ^auy id quod putabat Dionysius, 
vTTxp ad eventum. Manifestum credo, scriptorem, quum 
flosculum e Platone inserere vellet, sententiam reddidisse 
obscuram. 

Etiam quae sequuntur: sl^^sg Sf k^/ /^^A' iTXotfrToa^ 
ys^^Sov^ £1 {jAfx.vvi(AOU oog TrcniSsviivTX fj^s ixiXeve^ mtslv 
TTikvTx TxvTx j} fjtM TTotstv ^ parum dilucide envintiata 
sunt. Ficinus ita interpretatur : „Eogasti autem me, si 
bene quid memini, me deridens, an ista praecepissem 
tibi quasi doctor an non.^' Hic igitur verba f/ f^^if/^vtj- 
f^xt pro parenthesi habet, a Platone haec narrante im- 
terposita. Atqui Dionysii esse haec verba Platonem in- 
terrogantis , apparet ex huius responso : kpi^v iyoa icxKXt<TTX 
fAV>}(A0V6V(rxi (T€: „respondi te optime rem recordari.^' 
Obscuritas inde orta, quod interrogationis formam di- 
rectam et indirectam miscuit. Directe sic dixisset : siTreg , 
xpx fjUfJLVVitTXi j ug — fji^ iidXsvsq y „dixisti: meminiatine 
te mihi praecipere, ut Aaec facerem" cet. Indirecte ita: 
itTreg^ sl fjt^fJLWifJLXi aq — <T6 irciKe^Jovj „meminerimne me 
tibi praecipere ut haec faceres, quum doctrina eruditus 
esses? Eespondi, optime te recordari. Nimirum (repo- 
nit Dionysius), quum geometriam, aiebas, edoctus essem, 
an aliter?^^ Ita omnia clare procedunt. Postremum hoc, 
TTXihvdivTX ysoofJi^STpeiv ^ spectat ad id quod a Plutarcho 

7* 



Digitized by VjOOQIC 



100 



narratur (Dion. c. 18), quum Plato in aulam Syracusauam 
venisset, omnia docto pulvere oppleta fuisse, quod nunc 
Dionysius ridens ei exprobrat. Hoc vero Dionysii dictum 
ita philosopho bilem movit, ut vix continere se posset : 
Kccyu TO fisTx TOiAnx S liti^Bi iMi elTTsTv ovK sJttov, (po(3oU' 
(Asvoq (jAi o-fjt>ixpou pi^/zxTog svskx tov iKTt^ovv ov Trpo^rshoKOQv j 
fAii (JLOi (TTivoc ylyvoiTO ivT svpvxoopixg. In ultimis ver- 
bis, (pol3ovfMvog — fiii tov IkttXovv — /ttjj fjLOi (rrivog y/- 
yvoiTO avT svpvxoaplccg , est anacoluthon; dici poterat, 
omisso priore /ttij, (pofiorifisvoc tov IkttKovv fJLvi fjLOi x^^^^^og 
yivoiTo. Ceterum pro (PTSvig, quod est adjectivum, 
scripsi (TTivog substantivum , idem quod (rTfj/^%a;p/«, quod 
oppositum svpvxcopl^. Est autem ^Tsvog vocabulum poeti- 
cum, quo pedestris sermo non utitur. Vid. Steph. Thes. 
in V.; svpvxoopix etiam lcgitur apud Platonem, ut in 
Tim. p. 60 E: ii» TToKMjg svpvxcoplocg Uvtx. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT V. 



DB EPISTOLA VIII. 



Scripta fingitur haec epistola a Platone ad Dionis fa- 
miliares et socios^ quo tempore Hipparinus, maioris Dio- 
nysii filius, expulso Callippo, Syracusasoccupaverat, i. e. 
a. a. C. 353 (Diodorus 1. XVI, c. 36); quod appa- 
ret ex epistolae verbis p. 356 A, ubi hunc Hipparinum 
laudat propter beneficia quae nuper civitati praestitisset : 
X^i^ptv Tijg T€ SJif vvy (Soijhlxg xmi {jov) oatov TpoTTov , og 
ysv6[j(,6vog Tvpxvvov Tro^Tpog €xuv Tijv 7ro%v eKsvispol f ktL 

Epistolae propositum est , ut consilia det Dionis sociis 
de instituenda et ordinanda civitate. Dicit autem se 
velle tale consilium dare, quod amicis aeque atque ad- 
versariis utile sit futurum. Ac primum quidem ostendit 
huiusmodi consilia vulgo parum probari nec facilia esse 
effectu, sed potius votis similia, evx^ ofAOia. „Atqui, addit 
quasi se corrigens , Ioto? 5^ txvtxtoi^i fAev €vx^ Tig , , , 
hriTeXvig S' slvj, Haec praefatus incipit a praeteriti tem- 
poris recordatione : docet utrisque certantium quondam 



Digitized by VjOOQIC 



102 



commune fuisse salutis principium, nempe quod in maximo 
periculo Dionysius et Hipparinus (uterque maior) creati 
essent rvpxvvot xvroKpxTOps^ , quorum ope Hellenes a bar- 
baroTum servitute liberatos esse; ob quae merita gratiam 
deberi servatoribus (p. 353 B). Deinde praesentem rerum 
statum talem esse dicit, ut neutris partil)us facile spes 
sit vincendi adversarios, immo metuendum sit ne Sici- 
lia fiat praeda Opicorum et Poenorum: quare opus esse 
tale inveniri remedium , quod utrisque acceptum et utile 
sit futurum. Deinceps tanquam arbiter, haiTijTQij Tpo- 
TTov ^ sententiam suam enuntiat (p. 354 A). 

Principibus suadet ut nomen et imperitim tyranni mu- 
tent in ^x^tKsidtv et dominum constituant legem, ex- 
emplum sequentes Lycurgi, qui hac ratione Spartam 
servasset incoluinem; populares autem monet cavere ne- 
ikevSsptxg 4tAj^(7t/^ incidant in ivxpxi^v^ edocti exemplo 
prioris temporis, quum nimia libertas servitutem pepe- 
rit: ^ovXsl» yxp jcx) iXsvSspix wsp^iXXov^» (jlsv 6x,iTepx 
TTxymKOv , £fj[,f/,sTpoc 5' ovcrx TCXviyaAov ' lASTpi» Sf j} isi^ 
iovXeicf,, ifASTpog Ts ^ rolq xvdpuTTOtg ' 6eog 5' xv6pct)T0tg 
(rci(J)poart vof/^g , x0po(rt Sf ^Siovii , (p. 354 E). 

His dictis Dionem tanquam p mortuis reducem ad Syra- 
cusanos loquentem facit. Postquam docuit Ipgem spectare 
oportere non quod volupe, sed quod rectum sit, neque 
ad divitias tendere , sed ad virtutem , dioit utrique factioni 
utile et aequum psse per compogitionem finem belli fswjere , 
ut civibus sit eK6v6epix cum potestate regia, regibus 
autem sit ipxvi vttsv^vvocj universis vero, tamregiquam 
civibus, lex imperet. Tum reges iis conimendat primo 
loco filium suum, secundo Hipparinum prioris Dionysii 
filium, tertio Dionysium minorem, expulsum tyrt^nnum, 



Digitized by VjOOQIC 



103 



ea conditipne ut tyrannidem in ^x^iXsiav vertat (p. 356 
A sq). Deinde docet rempublicam sic ordinandam esse 
uti antea dictum esset: assentientibus regibus creandos 
es9e legatos, qui yivptoi ruv hxX^xyav pactum faciant, 
tum rempublicam ordinent ita, ut praesint reges tanquam 
sacrorum antistites, his addantur XXXV vo(Jt.o(pvXocjc6^ , 
qui cum lvi[jUfi et /SoyAjJ de bello et pace decernant, iidem- 
que sint judices 6»v»tov kx) vpyyij^, additis selectis ju- 
dicibus e magistratuum collegiis. Haec consilia fatetur 
effectu difficilia quidem esse, non tamen iJyj/ara. Quare 
orat ne prius desistant, quam ea, quae nunc iaJx ovslpxTx 
videntur, rata et effecta reddiderint. 

Epistolam hanc nonnulli partem esse putaverunt su- 
perioris male inde divulsam, tum ob prima epistolae 
verba: *^A 5' xv hxvojjSivreg f4,x^t(FTX €v TrpxTToiTSy quae 
non videbantur justum initium facere, tum quod hac 
epistola contineretur jj ^vfA(3ov?\.ii in pripre epistola pr6- 
missa. At initium recte se habet , si animadvertimus sa- 
lutationem partem esse ipsius epistolae ; quare praeeunte 
Hermanno interpungatur hoc modo: U/iXTccv Tolg Aluvog 
oinsloiq T€ Kx) sTxipoig 6v TrpxTTstv , X ^" XV hxvo}i6ivT€g 
Izx^KTTX sv TpxTTOtT€ IvTug ^€ipx<rofixi hs^eXdsiv, * Simile 
est initium Epistolae XHI, quod item male solet in- 
terpungi, sic legendum: U?\.XTav Aiovv(ricp Tvpxvvcp 
^vpxKOVfTtuv €v yrpxTT€tv xpx^ ^oi Tijg €7riarT0^ijg hTca 
Kx) X[JLX ^vf4,(3o\ov OTt iTxp IfJLOv iori : h. e. „salutandi for- 
mula: UKxruv Atow(rlcp €v vpxTTetv (qua personatus 
Plato uti solet pro vulgari xxipetv^ cf. supra p. 89 sq.) 
tibi documento sit, hanc epistolam a Platone missam 
esse.^' Uti autem haec epistola (Vlll) justum habet 



Digitized by VjOOQIC 



102 



commune fuisse salutis principium, iiempe quod in maximo 
periculo Dionysius et Hipparinus (uterque maior) creati 
essent rupxvvoi ccvToxpxTopsg , quorum ope Hellenes a bar- 
barorum servitute liberatos esse; ob quae merita gratiam 
deberi servatoribus (p. 353 B). Deinde praesentem rerum 
statum talem esse dicit, ut neutris partibus facile spes 
sit vincendi adversarios, immo metuendum sit ne Sici- 
lia fiat praeda Opicorum et Poenorum : quare opus esse 
tale inveniri remedium, quod utrisque acceptum et utile 
sit futurum. Deinceps tanquam arbiter, haiT^Tcij Tpo- 
TTov ^ sententiam suam enuntiat (p. 354 A). 

Principibus suadet ut nomen et imperitim tyranni mH- 
tent in fix^iKsiocv et dominum constituant legem, ex- 
emplum sequentes Lycurgi, qui hac ratione Spartam 
servasset incolumem; populares autem monet cavere ne- 
skevdepixq dTr^^^Ti^ incidant in «i/^p%/W, edocti exemplo 
prioris temporis, quum nimia libertas servitutem pepe- 
rit: huP^elx yxp jc») iXsv$6pia imspfixXKovtrx fisv emTspx 
TTxyKXKOv , €f4,f4,€Tpog 5' ovo-x TrxviyotAov • f^eTpix ii yi ie^ 
^ovKeicj^j xfJt^sTpog Sf j; toTi; £v$pu7rotg ' Ssog S' xvipaTOig 
aru^ppoat vofiog, xCppoffi Sf jJScvj}. (p. 354 E). 

His dictis Dionem tanquam p mortuis reducem ad Syra- 
cusanos loquentem facit. Postquam docuit Ipgem spectare 
oportere non quod volupe, sed quod rectum sit, neque 
ad divitias tendere , sed ad virtutem , dioit utrique factioni 
utile et aequum esse per compogitionem finem belli facere , 
ut civibus sit i^svdspix cum potestate regia, regibus 
autem sit xpxh uTsviuvog, universis vero, tamregiquam 
civibus, lex imperet. Tum reges iis commendat primo 
loco filium suum, secundo Hipparinum prioris Dionysii 
filium, tertio Dionysium minoremj expulsum tyrs^nnum, 



Digitized by VjOOQIC 



103 



ea conditione ut tyrannidem in (SxjtXsixv vertat (p. 356 
A sq). Deinde docet rempublicam sic ordinandam esse 
uti antea dictum esset: assentientibus regibus creandos 
esse legatos, qui jcvpiot ruv ^txXXayuv pactum faciant, 
tum rempublicam ordinent ita, ut praesint reges tanquam 
sacrorum antistites, his addantur XXXV voiJLoCpuXxKsq , 
qui cum lvi[Jt^ et ^ovXyi de bello et pace decernant , iidem- 
que sint judices Sxvirov koCi (fvyiji;^ additis selectis ju- 
dicibus e magistratuum coUegiis. Haec consilia fatetur 
effectu difficilia quidem esse , non tamen aSvvxrx, Quare 
orat ne prius desistant, quam ea, quae nunc tsTx ovsipxroc 
videntur, rata et effec^ reddiderint. 

Epistolam hanc nonnulli partem esse putaverunt su- 
perioris male inde divulsam, tum ob prima epistolae 
verba: *'A 5' xv hxvoi^divreg [Jt,xKi<rroi sv Trpirroirs, quae 
non videbantur justum initium facere, tum quod hac 
epistola contineretur j} ^vfi(3ov)\.ii in priore epistola pro- 
missa. At initium recte se habet , si animadvertimus sa- 
lutationem partem esse ipsius epistolae; quare praeeunte 
Hermanno interpungatur hoc modo: UXdrccv rolg Aluvog 
olxsloig rs xxt krxipotg sv Tpoirreiv , Si T &v iixvoyjisvreg 
fjtJiXiGrrx €v TTpJirrotrs hrooq Tretpojjofixi hs^sXisiv, ♦ Simile 
est initium Epistolae XIII, quod item male solet in- 
terpungi, sic legendum: nAirwi/ Atovvfriqi rvpxvvcp 
^vpxKOvo-tuv 6v Trpxrrstv ipx^ ^^' '^^ iTta-roXijg so-ra 
Kx) xf/,x ^vfjt^fioXov ort Txp ifiov hrri : h. e. „salutandi for- 
mula: U^rav Aiovvtricp €v Trpxrrstv (qua personatus 
Plato uti solet pro vulgari ;^^/p«i/, cf. supra p. 89 sq.) 
tibi documento sit, hanc epistolam a Platone missam 
esse." Uti autem haec epistola (Vni) justum habet 



Digitized by VjOOQIC 



104^ 



iiiitium, ita praegressa (VII) justum habet fiuem et absol- 
vitur verbis: T^ iii ^srx tx vvv pvjtivrx » ^vfi^^ou^svca 

^X^^OV elpijTM TS flOt KX) slpiiffiu .... €1 S' XpX Ttv) TOC VVV 

pyidevT» svKoyuTspa i0oiv>i xx) TpoCpoio-sig Trpog tx ysvof^voc 
imvag ixsiv Ho^i Tcp , /jt,€Tptu^ xv yjfiTv kx) Ikxvooi; siyi tx vvv 
itpyifjt^ivx. Quod autem ad promissum consilium attiuet^ 
id perfecit et terminavit his verbis (p. 337 E): ^vfJs^fiovKvt 
fjtiv ivi Kx) iTntJTO^ii slpijtTia. Sed utriusque epistolae diffe- 
rentia clarius etiam ex hoc apparet, quod non eodem 
tempore scriptae finguntur nec in eodem rerum statu. 
In Epistola VII consilia dat Dionis familiaribus tanquam 
victoribus , quibus suadet ut moderate erga victos se ge- 
rant et recte rempublicam ordinent (p. 336 E — 337 C); 
in Vin* utrisque partibus longa contentione lassatis 
suadetur ut per compositionem finem faciant belli civilis 
et communi ope rempublicam constituant (p. 355 D). 
Itaque haec epistola etsi scripta ad Dionis amicos , desti^ 
nata tamen est ut etiam ab horum adversariis et a cunctis 
civibus legeretur, quod ipsum initium profitetur: i^Tri^ca 

T oifX ^f^Tv fMVOtq ^VfJL^OVKSVfFStV TX ^VfKpipOVTX^ fJt^XKtOTX 

ys fiifv vfJtAVy Kx) ievTipotg Trourt toU iv Y,vpxKOV(FXig ^ Tpi- 
TOtc Sf vfjt,cov Kx) ToT^ ix^o^^ ^^^ {roTg) TroXsfji^lotc, 

Ergo apparet huius epistolae idem esse argumentum ac 
superioris, sed alio modo tractatum et aliquanto plenius. 
Aperte hoc indicant ipsa epistolae verba, quibus ad 
priorem epistolam lectores quasi remittit, p. 356 B, C: 
KxrxtrTiia-xtTh TpoTrcp tiv) rotSih^ ot; eipviTXt fih kx) Trpo- 
Tspov vfjuv, ofjucq Y €Tt Kx) vvv XK0V6TS . ct paulo post: 
fV/ TOVTOtg KxKsiTe^ ScTrep kx) TrpiTepov ippiiSyj^ wpsclSetc 
ovg XV iieXiiaca(7t kts, quae dicta respiciunt ad ea quae 
leguntur Epist. VII, p. 337 B: Tovg ^h KpxTviiTxvTxg 



Digitized by VjOOQIC 



105 



^£1 XP^ • • • <»^TOVg iv CCVTOJg Xvipxq TTpOKplvXt TUVX^CCV, 

ovc XV TrvvixvccvTxi ccpitTTOvg GVTxq^ Tp&Tov fz€v yipovTxg 
KT6, Item quae Dio hic de sua voluntate 4icit p. 357 
A: TavS" v/uitv iyoo m) ^v ^isvoijiyiv yl^vsa-dxt jcx) vvv hx- 
voovf^xi KTs . haec expres^a sunt ex iis quae de eodem 
scripta sunt in Epist. VII, p. 335 E: Aiccvxyxp iyio 
(TxCpug oJia . . . oti t^v ipxhv f ? KXTsaxsv . . . ri (jlstx 

TGVT XV.TrXfTlft (AA^X^^^^ iKOfffJi^aS VOflOtg TOlq TrpOtFVlKOVtTi T6 

Kcci xpifTTOtg Tovc TToKiTxq^ TO T iips^ijq TOVTOtg TTpoifiv 

fJLSlT XV TTpx^Xt^ TTXfTXV XtKS^ixV KXTOtKi^StV KX) iXBvdspXV 

XTTO Toov 0xptSxpuv TTOislv, CoUigi inde potest, hanc epi- 
stolam e superiore fluxisse et huius esse quasi supple- 
mentum, quo retractatur ^vfJL^ovKvi Syracusanis data, 
sicut Epistola III est quasi compendium eorum quae in 
Epist. Vn de Platonis itineribus in Siciliam leguntur. 

Si formam huius epistolae spectas, haec prorsus re- 
fert ^vKJtAiyopixv. Est exercitatio e genere suasionum, abun- 
dans sententiis, luminibus et figuris. Quod Dio exinferis 
excitatur et loquens inducitur , notum est et illustre rhe- 
torum artificium. Inserti sunt loci communes , quos in- 
ter eminet hicce: optimam esse civitatem in qua vo(j(>og 
sit (3xcrt^vg toov xv6pc!)7rav, xXX^ ovk xvSpcoTTOi Tvpxvvot 
vofMJV. p. 345 B; et qui paulo post legitur: fASTpix Sf 
jf ds^ iovXsixy xf^sTpog 3f jj ToTg xvtpccTTOtg ' 6sig ^^ xvipu- 
TToig fTicppotTt vofJLog, xCppo(Ti 5f i^hvjj, Quae vero de ipsa 
reipublicae ordinandae ratione dicuntur, ea tamobscure 
et confuse exposita sunt, ut vel inde non veram cau- 
sam tractari efficias. 

In dictione magna similitudo est cum Epistola VII. 
Non modo simile est verborum et sententiarum Plato- 



Digitized by VjOOQIC 



106 



nicaruin aucupium^ suniles orationis ambages et pompa^ 
antitheta , synonyma , cetera id genus ; sed etiam frequens 
eorundem vocabulorum et constructionum usus. Idem 
est in utraque epistola abusus vocabuli crx^^ov. Vid. p. 352 
E; 853 A, D, E;«357 B. Circumlocutio verbi yr/ysv- 
dcii, frequens in priore epistola (cf. p. 43), etiam inhac 
non semel occurrit, ut p. 353 B: ^v/zlSiivxt ysvofjUviiv^ 
ibid D : ^ufi(3xiv€t yiyvoiAsvov, et eadem pagina A : sK^xp- 
l3xpaSf7(n»v ysvhBxi pro sKl3xp(3apa}ii!jvxi, Verbum hJv, 
quod in superiore notavimus, p. 45, per abuudantiam posi- 
tum p. 352 D: ^Vfzfioukii S^ Trsp) toov toiovtohv ip6ii 
^KSi smcrTOTs ToJg woKKolq sJvat txvtx ^vfj^^ovXsvstv ^lvy 
ktL Denique eadem est aflfectatio gravitatis, idem tu- 
mor, eaedem argutiae, quod ut appareat, iiceat episto- 
lam carptim percurrere. 

Post salutationem dicit haec : sXH^co 3' ovx ^f^tv t^votg 
^ufi(3ovXsvffstv Tx ^vfi0ipovT», fixXtfTTx ys fliiV VfUV^ KCU 
isvTEpoig 7rZ<rt ToJg sv ^pcexov^xiq , TptToig 5* vfiuv kxi 
ToTc sxipoTc jcxt To^sfj^iotg , ^Xijv s1 Ttc ivotnovpyog ykyovsv. 
In his: fiiXivTx v^lv — isvTspotg — TpiTOig, agi^oscimus 
colorem superioris epistolae (cf. p, 35). Hlud temarii 
numeri aucupium cemitur etiam p. 355 B : ^i^xads vo- 
fMvCy omvsg xv vfilv ^xivavrxt /C^^ Trpog xP^f^^^^^f^v Ko^i 
7r?i0VT0v TphpovTsg Txc yvtaf/^xg vfJiMV fA^viT* sTCtivfiixg, xKK 
ivToov TpiooVy \pvx^g Jcx) <rdifjLXTog , htT^ XP^f^'^^^^} '^^^ Tng 

^X^^ «pfT^V SVTtflOTXT\jV TTOtOVVTSg , isVTSpXV^&TVIV TOV 
(TOOfAXTOg ifWO TJJ TJf^ 4^VX^^ KStfJLSWjV, TptTiiV $£ Kx) VaTX- 

Tijv Tviv Toov xP^f^™v Ttf4,iiv KTs. Omitto vitiosam junc- 
turam: fiij , > . Tpi\povT€g Txg yvufjt^xg vfjt,av fjLijT s^tSvfilxg. 
Sententia autem de triplici bonorum genere hoc loco est 



Digitized by VjOOQIC 



107 



pannus inutiliter assutus ; nam scriptQpis mpnti sufficiens 
fuisset dicere: fi^i Trpog xP^f^^^^f^f^^ ^^*' tKovtov... iXh» 
Trpoc xpsTiiv. Tripartita autem illa bonorum divisio, quae 
tangitur etiam Epist. VII, p. 331 A, petita est e Pla- 
tone de Legg. (ut notavimus supra p. 67). Deinde p. 355 
E, Dio Syracusanis principes commendat Hipparinos duos 
et, quod nemo exspectasset, tertium DiQnysium, ad quem 
expellendum ipse arma ceperat; quam ob causam hunc 
addiderit vix conjicere licet, nisi forte ut ternarium nu- 
merum expleret. Quid enim opus erat tribus, quum prae- 
sertim Lycurgus, cuius instituta dicit se ob oculos habere 
(p. 354 B), duos tantum reges creari voluerit. Vocabulo 
ivoffmpy6q rig iutelliguntur Callippus , Dionis interfectQy 
ejusque facinoris socii; ivotrmpyiq significat eum qui 
caede et rapina se polluit eoque inexpiabile ovyo^ con- 
traxit, b smyvig, Eodem sensu in Epist. VII, p. 335 B, 
legitur xvotriovpylot ; neutra vox Platoni usurpata. 

Pergit sic : „Plerique talia solent dare consilia quae 
amicis salubria, hostibus vero noxia et adversa habeantur; 
atqui haec vulgo aeque nocent utrisque partibus. In 
promtu sunt exempla quae hoc docent.^^ Ultimum hoc 
ita enuntiat : S« S* oCi f^ctxpiv s^6ovTcig Tot rx TOiocurci hxp- 
ym Vislv , <«AA' o^ol vuv 'yiyove rgSf xvtou Trep) ^mKio^v i 
quaesita construotio et obscura pro ; hl S' oit f^XKpxv f A- 
dsTv ivx TxvTx Tig /S^, i>X x vvv yayova ^xoTcm Krk. 
Jam consilium, quod daturus est Syracusanis, dicit esse 
negotium difficile factu ac potius voti simile; tuv ^' o<rx 
ykvon XV Ij 7rx<rt ^vfJi>(pipovTX ix^po7(; ts xxi Cpimg vi ori 

(TfJbtfCpOTXTX KXKX if^CpoTv , TXVT OVT€ O^IOV OpXV OVT 

UovTx sTtTsKeTv , svyjfi 3f TTpocrioiKs i} toixvtvi ^vf^fiov^ij ts 
Kx) srtxsipvi(rtq tov ^iyov, In principio genitivus tuv non 



Digitized by VjOOQIC 



108 



habet quo referatur; AvxKoXov&cag positus est; mox ei 
substituitur tccvt ovts pijtSiov, Dictum KXTCcci^j^Xpolv ^ o^- 
positum praegresso ^vfK^ipovTcc , pro oi[JL^OTspovc fi^TrrovTX, 
valde durum est. Quod dicit svx^ 5« TrpotriofKs, decerp- 
tum est, ut Astius animadvertit (Plato^s Leb. u. Schr. 
p. 223) e Platone, qui saepius hac dictione utitur, ui 
de Rep. VII, p. 540, D: ^vyxoopsiTs fj^ii TravTXTrxfTtv ^f^xi; 
sifX^^ £;V*^«ii/<»;, ^AAo; %^A57ri fih , ivvxTx 3i; Videtur 
tamen hoc loco non serio ita loqui scriptor, sed potius 
flosculum inserere voluisse orationi , quare statim se cor- 
rigit addens haec : loro; SJf TrxvTciTxcri fiiv siixii th; , xto 
y»p Seuv XP^ TTXVTa ipxifi^ov xs) Xsysiv ts mi vosTv, 
Est haec figura ii6p6co(rtg vocata in rhetoricis, qua dic- 
torum sensus immutatur; nam in dictione sitx^ Trpocrsoijcs 
vox svx^i significat quod optare vix audeas, posteriore 
loco proprie positum est de precibus ac votis quae 
diis facimus, ut inceptis faveant. Sententia expressa 
e Timaeo , p. 48 D : dsbv ^vi mt vvv stt ipxv '^^v 
KiyofJLSvoov , . . sTrtKccXsacifjLSvot TrxXtv ipx^f^i^ Ksysiv. Idem 
praeceperat antea ibid, p. 27 C. Porro addit: sTriTsXviq 
y s)^ (jj svxyi) (rvifJLxivovfTX ^fiTv TOiovis tivx Xiyov. Evxh 
(TvifjLxivovfFX Xoyov est quaesita dictio, imo vero inepta: 
dicitur: o >Jyog tnjfixlvst ti, sermo aliqutii indiccd, signi' 
jkat; sed svxyi o-iifixivst Xoyov non aptum habet sensum. 
Amat noster huiusmodi periphrasin, e. g. p. 355 A: t/V 
ovv 5j^ . . . Xoyov aTroCpxivsTat ... jj Aicavog ^vfi(3ovKii ; 
p. 354, A: Kx) vvv V6 y sfjcog Xoyog xv sJfi ^vfJL^ovXog 
TvpJcvvcp TTX-^Ti , ibidcm C: o iij kx) vvv ovfAOg ^iyog Triat 
TTxpxKsXsvsTXt , ct alibi. 

Sequuntur haec: vvv i^fiTv kx) toTc 'TroXsfJiiotq trxs^ov ^ 
f § ovTTsp yiyovsv i Tri^sf^og , ^vyysvsix xpxst fiix itx TsKovq , 



Digitized by VjOOQIC 



109 



Tijv ccTTccaxv, tH" 3t€ xiviwog iyiviTO Iff-^arc^ ^tKsKl^ tiji 
Tuv *EAAjfi/«v v^b Kxpx^ioviav xvx^txtov o>yiV ix(3xp(3xpa- 
$€i<rxv yevitrixi, Quid verbis ^t/yysvsix fjs,ix hx TiKovg sig- 
nificetiir conjectu difficile esset , nisi res indicaret. Tntelli- 
gitur nempe hoc. Quo tempore metus erat ne tota Si- 
cilia a Carthaginiensibus opprimeretur, cives Syracusani 
imperium mandarunt duobus viris propinquis, Dionysio 
et Hipparino , unde nati Dionysius et Hipparinus junio- 
res. Hanc igitur principum familiam dicit ^vyysvsixv 
fjcixv ; scite autem addit : hx TiXovg xpxst , perpetuo regnat , 
ambo scilicet regno paene orbati! Est illud abstractum 
pro concreto, quod dicitur, satis durum; simile hoc, 
Epist. YII, p. 344 D: sU xvxpxixv kx) XTrpsTTsixv iicfSxX' 
\€iVy h. e. evulgare in vUe vtdgus Animadvertas quoquc 
cumulata epitheta: eh XTropixv TViv xTx<rxv^ zivivvog 
lo"%«ro^, xvxTTXTOv oXviv ix(ixp(3xpco6€7TXv yiv€(rdxt. Am- 
pullae. Verbum autem €K^xp(3xpica , etsi per se bonum, 
apud Platonem non legitur. 

Pinguis et adipatae dictionis exemplum offert haec 
sententia p. 353 D: vvv V ivvoslv vfjcxg xfJL^OTipovq xp^oiv 
Kx) xvxfitfjLvii(rK€ff$x( ^ TTOiTXKtg €v iX7rt% eKXT€poi y€yivxT€ 

TOV VVV 0l€(r6xt (7%£3Jl/ X€i TtVOg (TfJCtKpOV iw/Sfw €Jvxi TO 

fjkij TTXVTX KXTx vovv 7rpxTT€tv. Quauta moles verborum 
pro: xvxfJUfivyi(TK€(rixi ^ Troa-XKtg iv iXTrlSt €k. yeyivxT^ (vel 
Tro^xKtg ^ii6}jT€) vvv ihtyov h7v irxvTX kxtx vovv i(r€(r6xt: 
„reputate, quoties jam spem conceperitis fore ut nunc 
demum omnia ex animi sententia evenirent." Elegans 
scilicet circumlocutio , iv iXTiit y€yivxT€ to^ oU(r6xt. 
Tum (TX^^bv x€), quum praecessit yro^XKi;, plane abundat, 
atque vvv male transpositum, quum referendum sit ad 



Digitized by VjOOQIC 



110 



seqq. fTfJUXpdv hriieslc eJvoi. Constractio aatem hriieelq 
iJvat ri fih — vereor ne non Graeca sit. 

Affeetatae Terboram argatiae cemnntiir in hoc loco^ 
p. 354f A: Aiya ykp J^ iiMrtjrcv rtvi rpivwiiitXeyofu-' 
vog ag ivolVy rvpawsviravri re km rvpotwevisvri j ag sv) 
€Karip(p 'TTxXaixv ifiipf ivfi0ov\iiv. Qnam quaesitae ne 
dicam ineptae anthitheses : xiyca — ii(ZA€y6ft8voc j rvpxv- 
vevtrcevri — rvpxweviivrt , ag ivoTv — dg evL Simile est 
qnod mox legimns : og liav . . . iix(p6sipxvrxc ixvrovq jcau 
rifv i/r6xtv SKxripovg sKxripxv, postrema inepte addita; 
et p. 856 A: rpirov ie 'JFpoKxKsltrtxt xph ^xtrtXix . . . 
sKOvrx sKOva-yig rijc TrdXsag . . . ixv itiXip ixav xri. 
Prorsus autem ineptum quod deinceps scribit: dvvxpuv 
xvroTg i6vreg elr xCpsK^vreg: quomodo sermo potest esse 
de adimenda pk)testate ei^ cui nondum ulla potestas 
commissa est? xCpeX^vreg aperte additum, ut oppositum 
sit verbo i^vrsc. Vides scriptorem argutias venantem^ 
de sensu parum sollicitum. 

Expromam etiam unum et alterum locum tanquam 
specimen grandiloquentiae et tragicae verborum pompae. 
Huiusmodi sunt haec, p. 354 C: o 0) kx) vvv ovfxig Xoyoc 
iTxct TTxpxKBKaverxi . . . (pivystv (pvy^ xTT^iio-rag Trstvdv- 
ruv evixifiivi<r/^x xv9pd7rav kx) xvoijrav^ h. e. fugere 
hominum insaUahili fame esurientium deHcias ei dementium , 
intelligit tyraunidem. Et p. 357 A: Kpxrijo-xc rdv ix- 
Opdv fJLef vfMOVy s) fJLYi ^eviKx) '^pivv6sc sKdXvtrxVj 
h. e. hospes qui me inierfecit, nempe Callippus, qui 
in Epistola VII, p. 336 B, simili metaphora vocatur 
x?^iriipi6g rig sf^weo-cov xvofjiicf, kx) Me^mjrt. Nihil vero 
splendidius quam enuntiatum in epilogo, quo episto- 
lam vel potius iyjpt,viyoptxv claudit. Dio suadet amicis. 



Digitized by VjOOQIC 



111 



ut consilia a se data omni ope efBiciant, his verbis: 

fAh XTroffTiJTe^ wp/v aiy tx vuv u(p' iifmv Xsxi^» otov 
oveipaT» tei» iirt^TXVTx eyp^yopo^iv ^ iv^p^n t€ 
e^epyMnt^e TeXeoriivTdL icou evTxJX^\ „noiUe prius dmsterej 
quam m quae a noUs dicta sufU, sictU divina somnia t;»- 
ffUantibus ad$tanUa, namfeste impleta reddideritie et fe- 
licic^y Quid suM sesquipedaUa verba, nisi haec suntP 
Ut autem in superiore epistola, ita in hac quoque 
frequens est imitatio Platonis tam in verbis quam in 
rebus et sententiis, cuius generis quaedam appon^e lu- 
bet antequam missam faciam hanc epistolam. Exemplo 
sit locus quem modo attigi p. 354 B, ubi haec de Ly- 
curgo : oc l^v ro tuv olKetuv yevo^ ev '^Apyei kx) Mea^a^iivifi 
ix (3»ai^ecov eU Tvpoivvoov ^vvxfji^iv i^iiiOiJievovc kou dtx^iei- 
poe^VTXc eoojTovq Te ic») Tijv ttoXiv jcTe. Expressa haec sunt 
e libro de Legg. III, p. 690 D, ubi Plato, postquam docuit 
quinam magistratus et quomodo creandi sint, ita pergit: 
TTpuTov ie pt^i^ vjfiSrv ivoicrxexpxi Trug Te m) Ti Trxpot, txvtx 
xfA^xpTxvovTec ot Tcepi t ''Apyog xx) Me^rvijViiv ^ounKel<; xv- 
Tovg xfzx kx) Tijv tcov *EAA)fVfi?v ivvxfitv . . . iteCpietpxv. 
Epistolographus pro tviv 'EAAjJvwv ivvxf^iv scripsit tav 
TTo^tv, parum apte, quum de duabus civitatibus unius 
gentis sermo sit, Argis et Messene. Sequentia autem 
ibid. D: fjtij TTOTe iTKy^o^TtCji:, i^evSspixg xxxipov Ttvog etgTO 
Toov TrpoySvcQV voavifix (h. e. tyrannidem) ifATrea-utriv y 3 S/i 
T^v xyxv ivxpxi»v oi tot i7CX$ov, xfJt^eTpc^ iKeviepix^ XP^' 
fji^voi IpwT/, in mentem revocant nobilissimum locum de 
Eep. VIII, p. 662 D (quem vertit Cicero de Sep. I, 
4S): VI Tov TOtovTov (sc. 'ttKovtov) xTT^ticrrix m) txvtviv 
Tyfv TToXtTeixv fAeii^a-i Te xoi) Trxpa^Kevxt^et TvpxvvHog 
ieti$>jvou. Uug^ l<J)jj; "Otxv, otfAXt^ ^fji^KpxTOVfiiv}! Tri- 



Digitized by VjOOQIC 



lU 



A/c , i^svSspia^ h^pija-x^x . . . XKpirov xitTijg (isdvfri^. Quod 
autem ibi dicitur j}^y^viv<3C/3%/^, factum adsimilitudinem 
dicti Platonis^ fi xyxv i^svdiplx^ quod legimus in eodem 
libro de Eep, p. 564 A: >5 yxp ciyxv iXsvispl» soi- 
K6V ovx eU 5aAc t/ 5 ^U xT^ctv iov^slav (/.STxfiikKstv i 
quibus^ mutatis verbis, respondent haec quae in epistola 
deinceps leguntur: hvXdx ^xp kx) iXEvdepix vTCspfixXXovfrx 

fl€V SiOXTipX TTX^KXKOV , l[A(JL6TpOq V OVOTX TTXVXO^xioV. His 

autem subjungitur praeclara sententia: fisTpix Is ^ is^ 
iovKsiXy x[jLSTpog Sf j} toIc xvSpuTrotg' Ssoc y £v6pcj7roig (tcc- 
^poiTi v6[^ogy x(ppo(rt is ^hvij. Eefert haec nobilitatos hos 
Pindari versus, quos non semel tangit Plato: 'SofjLog^ o 

TTXVTMV (ixtTlKSVqy dvXTUV TS Kx) MxVXTOOV , xysi itKXtSiV TO 

(StxioTXTOv vTTspTiKTCf, Z^^P^' ^^^* Pi^dari £r. tom. III, nr. 
151. ed. Boeckh. Plat. Prot. p. 137 D. de Legg. III, p. 
690 B, ad quem locum cf. Astii Animadv. p. 170. 

Etiam in iis quae Dionem dicentem facit de ma- 
gistratibus novae civitati praeficiendis manifeste Plato- 
nem secutus est, quamquam, oblivione an consulto, 
huius praecepta paulum immutayit. Primum jubet, p. 
356 D: TToXif^ov ts kx) slpvjvyic xpxovTxg vo[j^o(pv^xKXc 

TTOtliirXa-dxt , Xpt6[Aiv TptXKOVTX KX) TivTSy [ASTX Sjf/C40y 

Kx) (SovXijg * hKXVTiiptx i' x^Kx [ih xXXoav , ixvxTov ^s kx) 
cpvyyiq Tcvq TS TrivTs kx) TptxKOVTX vTTxpx^iv. Etiam 
apud Platonem de Legg. VI, p. 752 D, memorantur 
vo[Jt^vXxK6q , sed numero TptXKOVTX kx) stttx, eorum- 
que praecipuum munus est ut sint vcaTijpsg v6[J(,oov, p. 
770 B: capitalium causarum ceterarumquejudiciumnon 
his mandat, sed tribunali ad id instituto. Quae post 
haec deinceps sequuntur : 'Trpbg TOVTOig t iKKsKTOvg yiyvs^- 

6X1 hKXtTTXg cK TUV VVV XS) TTSpVfTtVOOV xpX^VTOiV , 'sv X<^ 



Digitized by VjOOQIC 



113 



iKicrrvig rijg ipx^^y rov Sipi(Trov^6^avT elvxt xx) 3/- 
KxioTOCTOVy in his ad verbum paene descripsit Platonem 
de Legg. p. 767 D, ubi jubet novo ineunte anno omnes 
magistratus {ip%a^) convenire in templum, atque e sin- 
gulis magistratuum coUegiis unum eligi judicem, eum 
qui munere suo optime functus videatur: o<; xv iv ccpx^ 

SKXtTTTfl XplJTOg T slvXl SJs?? ^^c) XpKTT XV Kx) Offtd- 
TXTX TXg ^'tKXq . . . (pxlvvjTXt hxKpiv£lV. 

Hacteuus de epistolarum dictione et compositione , 
deinceps de rebus videndum est. 



Digitized by VjOOQIC 



112 



Xig , i\€v9€piag h^pvi^mx . . . xKpirov xvTij^ fju6v(r6ifi. Quod 
autem ibi dicitur j} 5y«y iv<3cp%/^, factum adsimilitudinem 
dicti Platonis^ i^ ayxv 6>^6v6eplx^ quod legimus in eodem 
libro de Eep, p. 564 A: j} yxp xyM £K&j66pl» ht- 

K6V OUK 6U i^^O Tt >? ^U X^yXV iov^^lxV (/.6T0C^iXK6tV l 

quibus, mutatis verbis^ respondent haec quae in epistola 
deinceps leguntur: ^vXelx ^xp kx) iP^evdepix v7r6p(ix\^ov(rx 

fl6V 6KXT6pX TTXyKXKOVy iflfjUTfOg l'' OVtTX 7rXVXyx60V. His 

autem subjungitur praeclara sententia: fi6Tpix li vi 66^ 
^ovXsix, xfJL6Tpog Sl vi Tolc xv6piimtq' 660c i^ xvdpuirotq <tu' 
(ppocrt vof^oq y x(ppG(rt Sf ^iovii. Eefert haec nobilitatos hos 
Pindari versus, quos non semel tangit Plato: 'Sofiog^ 6 
TTxvToov (ix(rtK6vgy 6vxtoov t6 Kxi MxvxTccv , xy^i hKXtOOV TO 
(3txtOTXTOv vTrepTiKTCf, X^^pl- ^id. Pindari fr. tom. III, nr. 
151, ed. Boeckh. Plat. Prot. p. 137 D. de Legg. III, p. 
690 B, ad quem locum cf. Astii Animadv. p. 170. 

Etiam in iis quae Dionem dicentem facit de ma- 
gistratibus novae civitati praeficiendis manifeste Plato- 
nem secutus est, quamquam, oblivione an consulto, 
huius praecepta paulum immutayit. Primum jubet, p. 
356 D: TTO^if^v t6 kx) ^lpijviic ipxovTX^ vofji,o(pv^xKXc 
7rot)jaxcr6xt , xpt6fiiv TptXKOVTX kx) 7rivT6, fJL6Tx iiif/,ov 
KXt (3ov\ijg * itKXtTTiiptx ^ kxhx fih x\^av , 6xvxtov ^i kx) 
(pvyijg TCVG T6 7rivT6 Kxt TptxKovTx vTTxpx^tv. Etiam 
apud Platonem de Legg. VI, p, 752 D, memorantur 
vofioCpvXxKsq y sed numero TptXKOvTX kx) eTTTX, eorum- 
que praecipuum munus est ut sint (ruT}jp6g voficov, p. 
770 B: capitalium causarum ceterarumque judiciumnon 
his mandat, sed tribunali ad id instituto. Quae post 
haec deinceps sequuntur : 7rpi<; tovtoic t iKX6KT0vq ylyv6iT' 
6x1 hKxtTTxq SK Tuv vvv xe) 7r6pviTtvoov xpXflVTOOVy ?v' x<p'' 



Digitized by VjOOQIC 



113 



eKicrTyjg Tijg £p%>i^, Tiv iptaTOV ^o^xvt slvott xx) 3/- 
KxtoTXTOv, in his ad verbum paene descripsit Platonem 
de Legg. p. 767 D, ubi jubet novo ineunte anno omnes 
magistratus (ipx^^) convenire in templum, atque e sin- 
gulis magistratuum coUegiis unum eligi judicem, eum 
qui munere suo optime functus videatur: og xv iv xpx^ 
sKaa-Tifl xptJTog t sJvxt id^iu kx) xpt<rT xv kx) oo-td- 
TXTX Txq ^tKxq . . . <pxlv\jTXt hxKpivetv. 

Hacteuus de epistolarum dictione et compositione , 
deinceps de rebus videndum est. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT VI. 



DE EEBUS HISTOBICIS qUAB IN EPISTOLIS MEMORANTUR. 



Praecipuum Epistolarum argumentum est de Platonis 
itineribus in Siciliam et de commercio quod ei cum Dio- 
nysio et cum Dione huiusque sociis fuit. Epistolae autem 
VII'*^ in exordio praemittuntur nonnulla ad rempublicam 
Athenarum spectantia, adolescente Platone , in YIII* me- 
morantur quaedam de rebus Siculis , pulso Dionysio , et de 
huius familia; tanguntur Lycurgi instituta, quae tanquam 
exemplum ordinandae reipublicae proponuntur. In his igi- 
tur exponendis quae sit epistolographi diligentia et fides , 
videamus. Quaestio haec non levis est momenti et pon- 
deris propter ipsarum Epistolarum, qualescumque sint, 
vetustatem et auctoritatem. Negari enim nequit, eas, 
praecipue VII*"* , sive germanae putentur sive suppositae , 
in antiquissimis ponendas esse monumentis unde Pla- 
tonis eiusque temporum res cognoscantur. Errant tamen 
qui eas unicum paene fontem esse opinantur aut tanti 
aestimant, ut cetera testimonia prae his paene nihili fa- 
ciant. *) Constat enim easdem res multo plenius partim 



1) Ut H. Ritter et Grote, eitati siiprn p. 7 et 8. 



Digitized by VjOOQIC 



115 



ab historicis qui de temporibus illis scripserunt, par- 
tim a Platonis vitae enarratoribus esse expositas; quo- 
rum opera si exstarent, tum Platonis vita multo plenius 
pateret, tum de Epistolarum fide ac momento melius 
judicare possemus. Attamen servata nobis sunt seriorum 
scripta, quae e veteribus illis tanquam rivuli e fonte 
sunt derivata; in his multa passim exstant indicia et 
testimonia, quae auctoritate Epistolis certe non post- 
ponenda sunt. Quibus inter se coUatis, de iliarum fide 
et pondere aliquo modo existimare nobis licebit. 

Scriptores qui his de rebus egerunt sant partim his- 
torici, qui de regno Dionysiorum deque Dionis vita et 
rebus gestis memoriae prodiderunt, e quibus ssuperstites 
sunt Cornelius Nepos in vita Dionis , Diodorus in histori- 
arum libris XIV et XV et Plutarchus in vita Dionis; 
partim scriptores de vitis et placitis philosophorum , e 
quibus nominandi imprimis Apuleius (de dogm. Platonis) 
et Diogenes Laertius; quibus accedunt alii qui mino- 
ris sunt ponderis aut qui res leviter attigerunt, uti Ci- 
cero, Plutarchus (in Opp. Mor.), Themistius, Olympio- 
dorus, alii bene multi. Hi omnes, quatuor, quinque 
pluribusve saeculis Platone posteriores, antiquioribus usi 
sunt testibus, qui illius temporibus aequales aut suppa- 
res fuerunt. Quorum in numero ex historicis censendi 
sunt Timonides , qui in commentario scripto ad Speusip- 
pum ^) egit de Dionis in Siciliam expeditione, cui ipse in- 
terfuit, tura Philistus , Theopompus, Ephorus, Timaeus, e 
quibus Nepos, Diodorus et Plutarchus suo quisque ar- 
bitratu sua depromserunt. Ex his Philistum , acerrimum 



1) Cf. Plutarch. in vit. Dionis, c. 35. 



Digitized by VjOOQIC 



116 



Platonis adversarium, parum honorifice de eo mentionem 
fecisse dubitari nequit, nec mirura foret si Epistolae III 
et YII ad illius potissimum maledicentiam redarguendam 
essent compositae. ') 

Diogenes Laertius, Apuleius, ceteri secuti sunt po- 
tissimum libros et commentarios philosophorum et bio- 
graphorum, quorum ille magnum numerum citat. Ex 
his nominasse sufficiat eos qui Platonis aetati proximi 
fuerunt : Speusippum in U^aruvo^ TspiistTrvcp , Clearchum 
in nxciToovo<; syKUfJcp , Neanthem Cyzicenum, Dicaear- 
chum Usp) (3lav, Hermodorum, Aristoxenum, Heraclidem, 
Theopompum. Diogenes autem etsi auctores illos passim 
citat, tamen plerumque oscitanter nullo judicio eos ad- 
hibuit, plura vero non e fontibus ipsis, sed aliorum 
e rivulis hausit; quae de Platonis vita habet, ea par- 
tim e Favorini commentariis et historiis videtur concin- 
nasse. ^) Platonis autem quae feruntur Epistolae a Ne- 
pote et a Diodoro non videntur adhibitae esse; sedulo 
vero his usi sunt Plutarchus et Laertius, qui eas tan- 
quam germana Platonis scripta et gravissima testimonia 
citant. 

Hi igitur sunt fontes, haec testimonia, quibus cum 
Epistolis conferendis, quid in his vere et recte, quid 
secus relatum sit, quoad licitum est, dijudicemus, In 
quo ipsum Epistolarum ductum sequentes tractabimus 
primo quae in Epistola VII de Athenarum statu et de 



1) Yid. Marrea, Diss. inaog. de Favorino. Traj. acl Rh. 1853, p. 99. 

2) Philistus Dionjsii minoris vitam et res gestas comscripsit usque ad 
annum a. C. 363: igitur de tertio Platonis itinere, quod incidit in 
a. 361, non scripsit. Vid. Hang, die Quelleu Plutarchs, p. 63. 



Digitized by VjOOQIC 



117 



Platonis sententia de republica dicuntur; tum de itineribus 
in Siciliam susceptis, denique de ceteris rebus quae in 
Epistola YIII tanguntur. 

§ 1. 

De Athemrum statu adolescente Platone. 
I)e damnatione Socratis. 

In Epistolae exordio de Athenarum conditione, qualis 
sub triginta viris et proximo deinceps tempore fuerit, haec 
dicuntur, p. 324 C. ^Adolescens, dicit scriptor, quum 
cogitarem rempublicam capessere, tempora mihi adversa 
fuerunt : vtto mXXav "yxp T>jg rore Xoihopovi^kvyi<; TroKiTsictq 
(np. Tvig ^vK^oxpxTixc) [^6Tx^o>*vi 'yiyvsTXi, kx) Tyjg fjc^sTX- 
(oo^yjc 6ig icx) 'irevTyinovTX Tivsg xvipsg Tpoij(TTVi<Txv xpxovTsg , 
svisKX [^h iv x<TT£iy Hkx S' sv Ilsipxtei^ TTsp) T xyopxv 

SKXTSpOt TOVTUV 0<rX T SV TOlq X^FTSfTt hotKSh shsi , TptXKOVTX 

5f TTxvToov xpxovTSc KXT£(rTy]^xv xuTOKpxTopsg. Abolita de- 
mocratia, reipublicae praepositos esse dicitunum et quin- 
quaginta viros, undecim in urbe, decem in Piraeo, tri- 
ginta autem summa potestate omnibus imperantes. 

Hic jam statim mirum accidit quod Athenis praepo- 
siti esse dicuntur LI viri, quasi hi, etsi potestatis gradu 
dispares, unum tamen consilium effecerint, Ab omnibus 
veteribus scriptoribus uno consensu oi TptxKovTx nomi- 
nantur tanquam summus magistratus, summum colle- 
gium, cui ceteri omnes parerent. llla appellatio neque 
apta et est insolita. Mirum etiam quod additur ttsv- 
TtiKovTx Ttvsg, quasi hi obscuri aut ignoti homines fuerint. 
Pronomen Ttg hic non magis scite appositum quam infra, 



Digitized by VjOOQIC 



118 



quum Socratis accusatores dicuntur ^vvot^fTTswvTei; Tivsq, 
Sed, ut jam antea vidimus (p. 48), pronomen hoc a scrip- 
tore nostro saepe affectato elegantiae studio inculcatum. 
Deinde illos LI sic distinguit : o\ TptixovTX erant TrivTcov 
xpXovTs^; xuToycpiTOpsi;, Hoc quidem notum. His subjecti 
svisKX viri in urbe, Six^ in Piraeo ; horum de munere 
quae addit obscurius dicta sic explicanda sunt: sxiTspot 
TOUTcov {ovTsg) TTspl T xyopxv Kx) 07X sv ToTg XfTTstTi hotJcsJv 
ISf/, h. e. „utrique tractantes- res forenses et urbanas in 
oppido et in Piraeo ;" haec enim ambo significantur ToTg 
x(TTS(r(,. contra usum Atticorum, a quibus semper rJ 
xa-Tv opponitur UstpxisT, ut in Platone de Eep. I,init. : 
KxTsl3>}v x^sq sig Ustpxtx [jlstx TKxvKoovog , . . . 7rpo(rsv^xfis- 
vot Sf Kx) OsccpiicrxvTsg X7r^,%sv Trphg to xcttv. Doct. Scheibe 
(die Oligarph. Umwalzung zu Athen, p. 68 not.) verba 
ista corrupta putat; sed quisquis epistolam attente le- 
gerit, huiusmodi sordes non mirabitur. Quod antem ad 
rem attinet, opponuntur hic sibi undecimviri et de- 
cemviri sic, quasi utrique eodem munere, alteri in urbe, 
alteri in Piraeo, functi sint. Atqui hos plane dispares 
et dissimiles inter se fuisse cum e numero colligi potest, 
tum historta arguit. 

Docent historici , expugnatis Athenis , Lysandri volun- 
tate a populo creatos esse triginta viros ordinandae et 
regendae reipublicae. Xenoph. Hell. II, 3, 2: sio^s 
T^ iijizcp TpiXKOVTX xv^pxg s^^strixt, Rem copiose enarrat 
Lysias c. Eratosth. p. 126. Praeter hos Lysander decem 
praefectos praeposuit Piraeo, quos una cum jllis expresse 
nominat Plutarchus, Lys. c. 15: TptxKOVTX /zsv svx(jTsty 
^SKX S' sv UstpxtsT )cxTX(rTii(rxg xpxovTxg. Decem hos Ly- 
sandri arbitrio ibi constitutos esse ex eo quoque col- 



Digitized by VjOOQIC 



119 



ligi potest, quod idem imperator in omnibus civitatibus 
quas expugnavit decemviralem potestatem, ^eKixSapxtctv , 
constituit. ') Idem fecit in Piraeo, nimirum ut portum 
hunc, quo commeatus urbi suppetebat, eo firmius in 
sua teneret potestate. Hi deceraviri a Xenophonte (II , 4 , 
19) vocantur ol h Ueipxisl xpxovrsg ^skx. Quales vero 
fuerunt illi undecim? Fuerunt hi certe magistratus a 
XXX viris creati; nam, ut dicit Xenophon II, 3, 11, 
oi rpixxovTX rijv (oov^yiv kx) rxg xXXxc xpxxg ycxTe- 
(TTviaxv oog Bojcet xxjTotq', in his certe fuerunt o\ h%ey.x, 
qui adeo decem illis non fuerunt dignitate pares. Quae- 
nam autem sunt munera quae Epistola utrisque tri- 
buit ? houeJv tx Trep) tviv xyopxv kx) tx jcxtx tx xaTJj , h. e. 
eam potestatem, quam xaTvvof^oi et xyopxvofioi tam in 
urbe quam in portu exercere solebant, ut ordinem et 
disciplinam tuerentur, delicta palam commissa punirent, 
alia. ^) " Hoc neutris illorum convenit. Vidimus decem- 
viros in Piraeo vocari xpxovTxq ev UeipxieJ, quae po- 
testas maior est et latius patet quam tuv xa-TOvofJcuv 
et Tcbv xyopxvoficcv. Undecimviri autem qui sub XXX 
viris fuisse memorantur, plane iidem sunt eodemque 
munere functi, quo sub democratia tam ante quam post 
illud tempus fungi solebant: erant magistratus qui cu- 
rabant damnatos in vincula conjiciendos et supplicio affi- 

1) Vid. Ilermann , Lehrbach der Griech. Staatsalterth. § 39 , 7. 
Cf. Taylor, vit. Lysiae, p. 136. Errant, qd decemviros a XXX viris 
institutos ease opinantur, ut Freret U. p. 246: «Theram^ne et Cri- 
„tias . . . nomm^rent . . . onze magistrats qui avaient sous leurs ordres 
„radministration , de la villc, et dix qni avaient celle du Piree." Item 
Grote, Hist. of Greece, Vol. vill. p. 239. 

2) Describit horum officium Fiato de Legg. VI, 10. Cf. Hermann, 
Lehrbuch, § 150, 10—12. 



Digitized by VjOOQIC 



120 



ciendos. Hi Critiae jussu Theramenem ad supplicium rapue- 
runt (Xenoph. II. 3, 54); iidem antea duces ad Arginusas 
morte multarunt {Tovrovg (zev ovv ol rocxUvraq vtto rav v6(^oov 
fi/Sfx^ ciTreKreivocv . Diod. XIII, 102), iidemque postea 
Socratem occidendum curarunt. Attamen sunt qui hos 
undecimviros qui sub XXX tyrannis fuere, ab iis qui 
sub populari imperio, diversos fuisse contendunt; ') quo 
nihil, ut opinor, potest esse improbabilius , ne dicam 
absurdius. Nimirum statuendum esset, aut undecimviros 
sub XXX tyrannis cum illo quod diximus officio cou- 
junxisse officia d(rrvv6f^v et a>yopccv6(j(.m , aut duo simul 
fuisse collegia undecimvirorum, quorum alteri delicta ca- 
pitalia punirent, alteri rk iv x(Trsi curarent. Posterius 
nemo sanus putabit; prius vel ideo improbabile, quia 
tantus sub XXX viris fuit damnatorum numerus, ut 
vix aliis negotiis possent vacare. Neque ulla est causa 
cur dubitetur xarvv^fiovg et iyopctvof^ovq , aeque ac cete- 
ros magistratus plerosque, etiam sub XXX viris fuisse. 
Quid multa? Manifestum opinor, hunc locum, qui ad- 
huc crux fuit interpretum, uti verbis obscurus est, ita 
rebus esse confusum, atque auctorem prodere cui nec 
sermo Atticorum neque instituta probe essent cognita. 
Legerat scriptor pacis illud foedus post expulsos tyran- 
uos inter cives initum, quo &[js,vvi(Trix injuriarum et im- 
punitas concessa omnibus ^aJjv roov rpiiaovra, kx) roov 
evley,» xxi roov ev UeipaieT cip^Jivrccv iem (Xenoph. II. 4 , 
38. Andoc. de Myst. § 40). Hos omnes ille in unum 
coUegium confudit et Athenis praefectos imposuit LI, 



1) Hennannus in censara libri Scbeibii, Die oligarch. Umwalz. zu 
Atben, quae esstat in Jabrb. fiir Wiss. Kritik, 1842. I. p. 146, 



Digitized by VjOOQIC 



121 



quorum deinceps munera et officia suo sibi arbitrio in- 
formavit. 

Commemorans triginta virorum crudelitatem et vio- 
lentiam, laudat Socratis constantiam, qui quum ab illis 
jussus esset Leontem Salaminium ex hac insula in tholum 
abducere, non paruit. Idem factum multo lucidius me- 
moratur in Apologia Socratis, p. 32 C. Mox vero abo- 
lita illorum potestate , libertas restituta est. Quid autem 
tum accidit? KxTOi Si rim rvxhv ^v rdv hixTpov ^f^av 2«- 
xpccry}, roinov ^vvaa-revovrig riveg shiyov^^iv siq hxc^rripiov , 
avo(riccrc6Tyiv airlav eTri^xXXovrsg m) TTCtvrccv yiXKrrce, XuJcpJi' 
rsi 7rpO(Tiijcov(ra.v ' dg ^f /3j} yip ol (isv shiiyxyov , ol Sf kx- 
rsxlf^Cphavro xou ciTrexretvoiv, p. 325 B C. Acqusatores So- 
cratis hic appellantur ivvx^rrsvovrig rivsq. Verba IvvX' 
(rrjig, ivva^rrsvu^ ^vvmreix praecipue usurpantur de unius 
vel paucorum dominatione^ velut XXX virorum potestas 
erat ivvourrsia,; latiore tamen sensu ^vvxtrreveiv etiam 
dicuntur ii, penes quos est summa potestas, in oligar- 
chia ol oXlyoi, in democratia o\ TToKXoi, Hoc sensu in- 
telligi hic non possunt ^vvcurrevovreg riveq, pro quo certe 
dici oportuerat rav ^vvcc^revovrav (h. e. rov lijf^ov, qui tum 
imperabat) rivic, Apertum est significari homines poten- 
tes in civitate, quales erant Socratis accusatores, Mele- 
tus, Anytus, Lyco, qui tum multum apud populum 
valebant : tales autem homines vocantur fzeyx ^vvcifjcevoi , 
non ivvx(TTevcvreg. ^) Horum, dicit, oi fAev elqiliyxyov^ 
01 ie )cxre\p}j(pi<rxvro : alii acctisarunt Socratem, alii con- 



1) De his Freret, Acad. des Inscr. Tom. 47, p. 212 sq. Stallbaum ad 
Flat. Apol. c. 10, p. 23 E et ibid. c. 2. p. 18 B, 



Digitized by VjOOQIC 



demnarunt, ' ) At quinam sunt qui Socratem damnaverunt ? 
An homihes nobiles, potentes? lino Socrates damnatus 
est ab Heliastis, h. e. judicio populi, a consilio quin- 
gentorum fere judicum, qui sorte e sex millium numero 
capiebantur. Num hi dici possunt ^vuoc^rrsvovTEg rivsc? 
Crederes fere scriptorem nostrum putasse Socratem ab Areo- 
pagi judicio damnatum esse, penes quod tribunal anti- 
quitus fuerat judicium x^rsfisixq (Meurs. Areop. G. 9); 
quod tamen falsum esse jam pridem probavit Freret in 
diss. laud. p. 264, et affirmarunt Meier et Schomann, 
Att. Proc. p. 305, not. 37. 

§ 2. 

Be Platonis senientia politica et de causa peregrinationis, 

Commemorato XXX virorum dominatu et injusta So- 
cratis damnatione, scriptor explicat Platonis de repu- 
blica capessenda sententiam et susceptae peregrinationis 
causam. „Haec quum considerarem , dicit, o(rcj) (ixX- 
Xov hsa-xoTTovv yiXmoc^ t sig ro Trpo^rds 'irpovfixivov , to- 

(TOVTCf) ^XXSTTciTSpOV 6<pxlv6T0 Op6ug slvocl fJf.01 TX TTO^ITIKX 

hoiKeTv. Corrupti nimirum erant mores civium et leges : 

Tci T€ Tcov vofjiccv '/px[j(,(JLXTX KXi siyj hs^SslpsTo i dicere 
voluit : 01 vSfiot tcx) tx sSij, ^ Denique , dicit , in 



1) Pro eladtysiv, quod est verbum usitatum^ paulo ante habet shdiyetv 
lU Ujiaan^piov; idem occurrit in Apol. p. 29 A: r^r oKv /is Zimiats slaA- 
yoi Tts sls 8txaaT»j/9£Ov. Hirschig ibi delevit slg htkaan^piov ut emblcma, 
probabile tameu idem jam epistolographum iu Flatonis libro legisse. 

2) Mira dictio; ydfitav s&n dici possent mores kgibus consUtuti sive 
recepti, sed distingui vd/xMv e$n et vdfmv y/dde/t/AcxTa ineptum puto, quasi 



Digitized by VjOOQIC 



123 



eam deductus sum seutentiam, omnes civitates male or- 
dinatas esse, xiyaiv r vimyicxodviv ^ sTrxtvooy tv\v opiviv 
CpiXo(ro(plxv ^ ug h rx&njg hr) ri, ts mXiTiyik ^U/^ia. kx) 
T» ruv IhuTUv TrdvTX x^r/SfTv, xaxoov 5' ou Ajf§f/v rx &v~ 
SpccTTivx yswj, 7rp)v &v }j Tb rcov (piXo(To(povvTav 6piag 
ys (rf?) KoCi liXyidooq ysvoq s]q ipx^^ sX^yi ri^ TroXtrimg 
vi ro rcov ivvot^fjrsvovrav sv roCiq TroASfrtv sk rtvog (^olpxc 
6sia,g ovrooq (piKoa-o(pii(ri^. p. 326 A. Haec cogitatio eum 
impulit ut relicta patria in Italiam migraret. 

Secundum hoc igitur testimonium Plato post mortem 
Socratis non, ut vulgo traditum, statim peregre profectus 
est, sed remansit Athenis iix patria, tota mente in hoc 
defixus, quomodo sanari civitatis morbus posset; quo 
magis autem aetate maturesceret, eo firmius hoc te- 
nuit, solum remedium esse in r^ opi^ (ptXo<TO(piii^: finem 
malorum nullum fore , nisi iidem essent imperantes iidem- 
que philosophi. Quod quum in patria effici posse de- 
speraret, excessit Athenis et in Italiam profectus est, 
putans nimirum, ibi fortasse melius moratam civitatem 
se inventurum, quae e philosophiae praeceptis ordinari 
posset. Idem consilium philosopho in aula Dionysii profi- 
ciscenti obversatum esse, Epistola non uno loco significat, 
p. 328 A : u(rrs slyrsp ttots xx) vvv sKTTtq Tcxtrx xttotsXS' 
(rivi^rsrxt rov rovg xvrovq (ptKo(Fo(povq rs xx) ttoXsoov 
xpxovrxq (isyxXoov ^vi^(3yjvxt ysvofisvovq . et p. 335 D: 
„Dionysius magnam ditibuem possidebat, sv ^ ysvo(JLSvyi 
CpiXofTO^ix Ts yCiZt ^tivx/ztg ovrcog sv T<xt5ra?, hx ttxv- 

v6/u/ioL £i9ii non sint ypAfx/iMi signata. Scripsitne vd/MW ypA/i/Mrx xal 
■iiBti, i. e. legum literae et indoles? At haec quoquo quaesita est anti- 
thesis pro mores et leges. ■ Similis periphrasis est in spurio Platonis 
lihro Epinom. p. ^76 B: Zd^vis ^^eac Ttp9fiiYmm xhv vwv pro S^arj. 



Digitized by VjOOQIC 



122 

demnarmiL ' ) At quiuam suut qui Socratem damnaveruut ? 
An homifies nobiles, potentes? lino Socrates damnatus 
est ab Heliastis, h. e. judicio populi, a consilio quin- 
gentorum fere judicum, qui sorte e sex millium numero 
capiebantur. Num hi dici possunt ^vvx^rrsvovTsg Tivec? 
Crederes fere scriptorem nostrum putasse Socratem ab Areo- 
pagi judicio damnatum esse, penes quod tribunal anti- 
quitus fuerat judicium ids^sixq (Meurs. Areop. C. 9); 
quod tamen falsum esse jam pridem probavit Freret in 
diss. laud. p. 264, et affirmarunt Meier et Schomann, 
Att. Proc. p. 305, not. 37. 

§ 2. 

De Platonu sententia politica et de causa jye^f^grinationis. 

Commemorato XXX virorum dominatu et injusta So- 
cratis damnatione, scriptor explicat Platonis de repu- 
blica capessenda sententiam et susceptae peregrinationis 
causam. „Haec quum considerarem , dicit, o(rcj) (iciX' 
Kov hs(Tx6irovv ^MKtag t sU to 7rpo(r6s 'irpov^ccmv , to- 

(TOVTCp %^AfTc5Tfp<?y sCpalvSTO Op6oog sJval (JLOI TX TTO^mKX 

hoixsTv, Corrupti nimirum erant mores civium et leges : 

Ti Ts Tav v6(JLuv ypi,(iyLXT» KoCi stvj hs^6slpsTo: dicere 
voluit : oi vifiot tcx) tx sSyj, ^) Denique , dicit , in 



1) Pro sla<Stysiv, quod est verbum usitatum,. paulo ante habet ehdiystv 
ilg hTcaan^piov; idem occurrit in Apol. p. 29 A: r^* dlfy /ac hmiat$ tlad- 
yoi ns els Zixcton^ptov. Hirschig ibi delevit «2^ hikavn^pLov ut erablema, 
probabile tameu idem jam epistolographum in Platonis libro legisse. 

2) Mira dictio; ydfitav i&n dici possent mores kgibus constUuti sive 
recepti, sed distingui vd/xwv i^ et v6iim yfi&ii.it.oLroL ineptum puto, quasi 



Digitized by VjOOQIC 



123 



eam deductus sum seiitentiam, omues civitates male or- 
dinatas esse, xi^siv t vimyycxaijjv , sTrxivcov riiv op6ijV 
0iXO(ToCplxv ^ cog SK TXVTvig i^rr) ri, rs TroKiriyk ^lmiac kcc) 
ra, rojv iStcoruv Trdvrx KxrihelVy kockoov V ov Xvi^etv rx Av- 
ipdjTTtvx ykvvi^ 7rp)v xv vi-ro roov (piXotroCpovvrcov opicog 
ys (rf ?) KoCt Axyitoog yhog alq ipx^^ lA^^ rxt; TroMrtycig 
VI ro roov ^vvocarsvovrcov iv rcug 7roA6<Tiv Ijc rtvoc yt/iipoLc 
isiccg ovroog (piXo(TO(pvi(nfi, p. 35i6 A. Haec cogitatio eum 
impulit ut relicta patria in Italiam migraret. 

Secundum hoc igitur testimonium Plato post mortem 
Socratis non, ut vulgo traditum, statim peregre profectus 
est, sed remansit Athenis iu patria, tota mente in hoc 
defixus, quomodo sanari civitatis morbus posset; quo 
magis autem aetate maturesceret , eo firmius hoc te- 
nuit, solum remedium esse in rifi opi^ (ptXo^roCptcf: finem 
malorum nuUum fore, nisi iidem essent imperantes iidem- 
que philosophi. Quod quum in patria effici posse de- 
speraret, excessit Athenis et in Italiam profectus est, 
putans nimirum, ibi fortasse melius moratam civitatem 
se inventurum, quae e philosophiae praeceptis ordinari 
posset. Idem consilium philosopho in aula Dionysii profi- 
ciscenti obversatum esse , Epistola non uno loco significat , 
p. 328 A : mrs stTTsp Trora kx) vvv sKTTtc icxdx xTrorsXS' 
(rdii(7srxt rov rovg xvrovi; 0t?^o(roCpovi; rs xx) tt^Xsoov 
xpxovrxg l^syx^cov ^vi^(3yjvxt ysvofiivovc . et p. 335 D: 
„Dionysius magnam ditibnem possidebat, sv ^ ysvofiivyj 
ptKo(TO(pix rs ycxt ^vvxpctg Svrcag sv rxvrch , hx ttxv- 

vdfitfxa iBti non sint yp<kfifioi.<n signata. Scripsitne vdfitav y/oa/A/Aara xol 
•ijBtiy i. e. legum literae et indo^es f At haec quoquo quaesita est anti' 
thesis pro mores et leges. • Similis periphrasis est in spnrio Platonis 
libro Epinom. p. 976 B: l6Xti% inBetn itpofiixcnnH xhv wuv pro U^Mi. 



Digitized by VjOOQIC 



124 



Tcov xv6pi)7rcov y 'E^^tivcov xdi (3xp(3Jipcov , ?^JifA\piy^' xv hxvcog 
id^av X(xphTvi(re yrccai tviv ^Aj;^^. ') 

Quisquis haec legii, agnoscit verbis illis expressum esse 
nobilitatum illud Platonis paradoxon, de Eep. V, p. 473 C: 

ixv fjt,yi !j oi (piX6(TO(poi ^a>fnX€V7co(Tiv h Tocig 7ro^€(nv Hj ol ^0.71- 
Xelc T€ vvv XeyofJi.evoi nxi ivvJi(rT(Zi CptKofToCpvi(Tco(Ti yvy/^Ticog 

T€ KOCl IKOiVCOC ^ iCi») TOVTO elc TXVTOV ^VfJ^7r€(7yj , ^VVXfZig T€ 
TTOXlTlKij KXl CptXQ70(picc ^ OVX, €(TTl JCXXMV TTXVKX TXlq 

7ro>.€(riv^ ^OKu ^^ ovSk tcJj xvSpca^rlvcp ykvet, Ibid. VI, p. 499 
B : €^€yof/,€v , vTrb TxKviiovg vivxyKX(TfJU€voi , oti ovt€ TroXig ovt€ 
7FGXtT€ix ovTe y xvijp bfjcoicog fJLVi7roT€ yevjjTXi T€X€og , 7rp)v 
XV ToJg (pi}i070(poig . . . xvxyKij Tig h tvx^'? 7rxpx(3x^iii , . . 
7riK€Cog €7nfj(,€Xyi6\ivxi ^ . . . i? tcov vvv iv ^vvx(TT€lxig ^ (3x- 
(TiXeixig Svtcov vU(tiv itj xvToIg H Tivog deixg €7ri7rvolxg 
xKyidivyjg (piKo(TO<pixg xKyjiivog epccg €fj(,7CS(T^, 

Qui hos locos cum Epistolae verbis comparaverit, agno- 
scet amborum tantam esse non solum sententiae sed etiam 
verborum similitudinem , ut alterum ex altero effictum 
esse manifeste appareat. Eiusmodi imitatio, opinor, 
ipsi auctori imputari nequit. Sed hoc ut omittam, illud 
e nostro loco sequitur, scriptorem putasse opus Tlep) 
7ro'AtT€ixg a Platone ante compositum esse quam peregre 
profectus esset: id monstrant diserte verba haec: xiyeiv 
r' ^vxyKX^rdijv y i^rxivuv t^v opdviv (ptXo(TO(pixv ktI, 
Nam effatumillud, imperantes esse philosophos debere, 
arctissime CQhaeret cum tjJ^ opdiig CptKo7o(pixg ratione et 
munere, in opere illo descriptis. Ne quis autem objiciat ver- 
bum Keyeiv spectare ad sermones,non ad scriptas disputatio- 



1) Eadem senteotia ennntiatur Epist. II, p. 310 E: nifwtz ^imevou 
el$ xkM fpivtiaii re xal Zwafus /xsyceJiij. 



Digitized by 



Google 



125 



nes, animadvertendum , personatum Platonem in haciepi- 
stola dicere solere, de quo infra accuratius, se nihil 
literis mandasse , eumque de scriptis suis sic loqui , tan- 
quam de sermonibus ore habitis. 

Incidimus hic in difficilem quaestionem et multum 
disceptatam , de tempore quo YloXiTsix a Platone confecta 
sit. Alii ante profectionem in Italiam , alii post reditum 
a primo itinere ad Dionysium maiorem hoc opus scriptum 
esse censent. Qnarum opinionum posterior si probatur , 
scriptor noster haud levis erroris convincitur. Sed ista 
sententia eo maxime nititur argumento , quod opus illud , 
ut consummatum ingenii, artis, doctrinae monumentum, 
probabile sit scriptum esse eo aetatis tempore , quo Plato 
maturitatis fastigium attigisset. Atqui fatendum, nihil 
obstare quominus Platonem, qui ab adolescentia scri- 
bendo se exercuerat, ante quadragesimum aetatis annum 
jam ad ciyc(juviv pervenisse credamus. 

Priori vero sententiae maxime propugnavit Morgenster- 
nius (de Platon. Rep. p. 73 sqq.), qui ob similitudinem 
quae intercedit inter Aristophanis Ecclesiazusas et Platonis 
Eempublicam, non dubium esse censuit quin comicus 
hac fabula Platonicam civitatem deridendam sibi propo- 
suisset. Quas enim Praxagora ibi mulieribus fert leges,- 
de communione bonorum et uxorum, de communicanda 
cum viris et mulieribus liberorum cura, de aliis, has 
cum Platonicae civitatis legibus ita concinere, ut idem 
sit argumentum in ridiculum conversum. 

Eandem sententiam amplexi sunt Meinekius et Berg- 
kius, qui Platonem ipsum in eadem comoedia vss. 647 
et 994 ^ApKTTvXXcv nomine notari volunt, similiter ut 
in fabula Pluto, vs. 314, quae paucis annis ante in 



Digitized by VjOOQIC 



m 



scenam producta est. " Api(TTvKKoc iiimirum ridicule fac- 
tum ex 'Api(TTO}cX>jc (ut ex 'Hp<aJxAjJ<? "UpvXKog), quod iio- 
men Platoni fuit. >) Jam Ecclesiazusae editae suntineunte 
01. 97 vel non multo post, ex quo efficiatur, Platonis 
YioKiTsl^v paulo ante hoc tempus editam^ esse , quum Plato 
esset paene quadragenarius , paucis ante annis quam iter 
in Italiam suscepit. 2) 

Quae contra Stallbaumius disputat in Proleg. ad Plat. 
de Rep. p. LXIX, ad redarguendam Morgensternii sen- 
tentiam, ea merito non satisfecerunt Meinekio et Siickovio. 
Leguntur quidem in Platonica civitate quae post reditum 
eius ex Dionysii aula scripta videntur , ut imago tyranni , 
mentio de Ismenia, Pythagorica quaedam (Stallbaum, p. 
LX V) , sed nihil credere nos vetat , Platonem opus illud , 
postquam edidit , retractasse et amplificasse ; imo eo nos 
ducit disertum Dionysii Halicarnassensis testimonium, ^) 
qui narrat, Platonem ad summam usque senectutem a 
limandis et expoliendis operibus non destitisse, et ipsum 
illud opus de quo loquimur etiam extremo vitae tem- 
pore in manibus habuisse. Illud certe notatu dignum, 
quae iii hac epistola de Platonis sententia politica di- 



1) Meineke, Fragm, Com. I. p. 388. II. p. 1162. Bergk, Rel. Com. 
Att. p. 404, nota. 

2) Eidem opinioni calcnlum adjiciunt Tchorze^ski , de Plat. Timaeo et 
Crit. Kazan, 1847, et Siickow, libio laud. p. 41 sqq. Vid. etiam Ueber- 
weg,. Echth. n. Zeitf. d. Fiat. Schr. 1861, p. 121 sq. Ecclesiaznsae editae 
secundum Sam. Petitum 01. 96, 4; secnndum Palmerium circa 01. 97, 
cum quo facit Morgensternius; secundum Tchorzewski 01. 97, 3. 

3) fn libello Uspi awHa. p. 209. *o Ss XlXikxcav xom^ koanou ZiaXiyoui 
xrsvt^m xae ^ovxpv/ll^^ 'x^'^ Trcxvroc T/o6irov ^vaTrAsxwv au hiihnsv ^Zoi^xonfra 
ysymits rr>j xrX. 



Digitized by VjOOQIC 



127 



cuntur, ipsis verbis expressa ex opere de Eepublica, 
ea concinere cum temporis indicio ex Ecclesiazusis pe- 
tito , ^ ut alterum testimonium alteri pondus addere vi- 
deatur. Et quo minus equidem credam Platonem Uo^i- 
TsUv evulgasse post editam illaBfi comoediam, non parum 
apud me valet quod Morgenstemius animadvertit (p. 77 
not.) , vix credibile sibi videri dicens , posteaquam Aristo- 
phanes civitatem talibus legibus in scena risisset, Pla- 
tonem editurum fuisse opus, in quo eadem res tanquam 
nova serio tractaretur. 

In hoc igitur Epistola verum referre videtur; minus 
vero probabile est, quod ibidem memoratur, Platonem 
semel, iterum, tortio in Siciliam profectum esse ea>spe, 
fore ut Dionysii ope civitatem Syracusanam in talem qua- 
lem in illo opere descripsit TroXirsixv transformare posset. 
Etsi enim credibile est Platonem non desperasse de 
emendandis civitatibus, eumque itineribus in Siciliam id 
ipsum spectasse, ut meliorem redderet Syracusarum et 
Siciliae conditionem, non tamen tam rerum hominumque 
ignarus fuit, ut perfectam illam quam mente informasset 
civitatis imaginem reapse effectam reddi posse putaret , aut 
Dionysium talem regem fore confideret, cuius imperio 
iuvxf/^tc et (pi>.o(ro:plx velut.in unum conflatae, utdicit, 
optijnae civitatis effigiem ob oculos ponerent. ^) 



1) Etsi Plato iii Repablica noa semcl asserit sc haud dluvar» fingere 
.e. g. VI, 499 D: ou8' hfAsU AZwotra Xiyofiev , j^a)isTta 5e xoA itap' ii/ilv 
l/ioi(cytirat. Cf. V, 456 C.) , poHus taraen civitatem illam proposuit 
tanquam TtaptS^iyfxa , ad quod accedern aliquaiitenus liceat. De Rep. V^ 
p. 472 D: ri ow; oIj xa\ h/isls, fafiiv, TtapckZtiyiAa iitote^jji.sv Xiyta dtya- 
Biji itdXscii; ndmj ye. ^Hrr^ rt ouv ohi ^fiai su Xiystv rourou ?v«xa, iav 
fAvi ixoifiev fl(iro8fl^a£ , ^ hjvarhv wroi Tt6X{v o2x^aa( el>s iXif^sro ; Ou S^ra , 



Digitized by VjOOQIC 



128 
§3. 

Be Platonis itinerifms in SicUiam. 

Tres in Epistola memorantur Platonis adventus Syra- 
cusas, quorum tempora haud obscure indicantur. 

Primum Syracusas venisse se dicit XL annos natum 
h. e. 01. 97, 4, a. a. C. 389. '^Ors yxp ko^t oLpxxq sU 2y- 
pxjcoucrxc eyu iCpiKOfJi^^v ^ (Txsiov Itj^ TsrrxpiKOVTa, ysyovooc ^ 
Aiav sJx^ Tvjv iiXiTcixv viv txvvv 'iTTTrxpTvog ysyovsv, Epist. 
VII. p. 324 A. Dionysius major eo tempore regnum ibi 
tenebat. Cum hoc tempore pulcre concinit quod prodi- 
tum est, Platonem, quum liberius tyranno oblocutus 
esset, ab eo PoUidi Lacedaemoniorum legato traditum 
esse, a quo fertur {KsysTXi^ ut scribit Plutarchus) in 
Aeginam abductus esse ibique venditus, sed brevi post 
ab amico Anniceride redemptus et in patriam reversus 
esse. Testes Plutarchus Dion. c. 5, Laertius III, 14, 
18, Aristides T. III, p. 382. Exarserat enim eo ipso 
tempore bellum inter Aeginetas et Athenienses , . quod 
duravit ab 01. 97, 4 ad Ql. 98, 2, cuius belli occa- 
sione id, si tamen vere traditum est, Platoni evenisse 
potuit. ') 

Alterum Platonis iter susceptum dicitur brevi post- 
quam Dionysio maiori in regnum successit filius , a 
quo Diouis hortatu Syracusas se arcessitum esse scri- 



ifi\. Ibid. IX, 592 B: iu\ 7^$ 7* 9^i^ii.w olfiou «urijv c7vac. ^kXX\ ^v 
o iy^y fy oijp(SaKa taci^ naptxZetyficc AvAxstrat r& fiouXofiivu bpciv xoubpGiVTt 
eavrbv xurotxi^etv, Cf. Hermann, U. p. 67 sq. et not. p. 118. 

1) Vicl. Corsinus, Symb. Litt. p. 103 aqq. Bodwelii Annales Xe- 
Qoph. p. 216. 



Digitized by VjOOQIC 



m 



bit, Epist. Vn, p. 3^7 B— D. ') Mors autem Diony- 
sii maioris cadit in 01. 103, 2; a. a. C. 367. Idem scribit 
Nepos, Dion. c. 3, „Quum Dio non desisteret obse- 
crare Dionysium ut Platonem Athenis arcesseret, — ille 
morem ei gessit" Cf. Plutarchus, Dion. c. 12. Ergo non 
statim quidem, proximo tamen post mortem Dionysii 
maioris anno, h. e. 366 a. C. , Platonem iterum Syra- 
cusas venisse probabile est. Quarto autem mense post 
illius adventum Epistola VII (p. 329 C) scribit Dionem 
civitate pulsum esse, Platonem vero a tyranno partim 
blanditiis partim necessitate retentum aliquandiu Syracu- 
sis remansisse. Quando autem reversus sit in patriam, 
id parum liquet. Corsinus (11. p. 112) ex Epistolae 
II initio efficit, eum exeunte hac Olympiade (103) e Sicilia 
reducem ad proximum Olympiorum conventum, a. 365 
habitum, se contulisse; putat enim hanc epistolam post 
reditum a secundo itinere scriptam esse. At supra vi- 
dimus (p. 19), Epistolam II potius scriptam fingi post 
ultimum iter, ut Olympiorum conv^ntus qui hic memo- 
ratur idem sit cuius mentio fit in Epist. Vli, p. 350 
B, qui conventus incidit in a. 360 a. C. Quare ex illa 
epistola ad secundi itineris tempus definiendum nihil 
proficitur. ^ 

Tertii itineris tempus a Platone non clare indicatur. 
Dicit se, bello in Sicilia orto, a Dionysio dimissum esse ea 
condicione , ut, pace restituta, una cum Dione reverteretur ; 
quibus deinceps haec addit, p. 338 B: ysvofjUvvic ^" elpilj' 



1) AcAivof iv iihxicjf. inoi lUai^ xal xa5eaT>jxw/«. Epist. III, 316 C. 

2) Etiam Groteus eundem Olympioram conventum in utraque epistola 
aignificari censet. Yol. XI, p. 82, n. 4. 

9 



Digitized by VjOOQIC 



130 



vijg fJt^reirsiAT^ST f/tcf , A/«v« ViwKTx^iv Ir/ mxurbv HsTtg , 
if4.s 3' jJ)C£/v ix TrxvTog TpoTOu j}f/ey. Cf. Ep. TII, p. 317 A B: 
TO §£ IsvTspov, eipviwi^; yevofjUv^c , sjcixeig fjL€ oi kxtx T«g 
ofio^o^/lag^ iXKcc fwvov iizstv swifTTeXXeq , Aicavx y ehavSic 
e^aix fieTXTrifjt^^lfaadxt ' iix txut" oux ^^iov, iKKx xxi 
Aicovt tSt iTrijX^^f^^^^ V^^^o yxp eJvat (oikrtov iKdelv ifjie 
K») xiTTXKOutTxi ffoi . TO Sf f^eT» TavS* ixrrepov ivixirrx Tpiifpvic 
iCpiKeTO xx) iTKTToKxi wocp» (joxj xtL Plato igitur, diu 
tergiversatus , tandem anno elapso {v<TTepov ivtavToj), oran- 
tibus et hortantibus amicis, triremem a Dionysio Athe- 
nas missam conscendit et tertio Syracusas navigavit. 
Ibi quum tyrannum reconciliare Dioni frustra studuisset , 
aliquamdiu a Dionysio retentus et elusus, tandem Ar- 
chytae intercessione dimissus est. Inde redux in Grae- 
ciam ludis Olympiis convenit Dionem, bellum adversus 
Dionysium molientem. *) Sunt hi ludi ineuntis 01. 105, 
siquidem ante initium proximae Olympiadis Dio bellum 
tulit in Siciliam. Cum quo tempore concinit quod 
Plutarchus, Dion. c. 19, narrat, quum Plato Syracusas 
venisset, Heliconem, unum ex eius familiaribus, defectio- 
nem solis praedixisse, quae mox consecuta est. Defectio 
ista cadit in 01. 104, 4, a. a^ C. 361, quum Plato esset 
jam paene septuagenarius. ^) Sic quidem itinerum tem- 
pora in epistola indicata cum ceteris indiciis conveniunt. 
Tria illa Platonis itinera ordine commemorantur a Dio- 
gene Laertio, lib. III, § 18 — 23: Tp)g Sf wiwXeuKev eU 



1) De conventa hoc ut memorabili facto diaertis verbis mentionem 
fecit Neanthea Cyzicenua, apad Laertium, III, 25. 

2) Barth. Yoy. du jeane Auach. cbap. 33 note, qui redar^piit errorem 
Corsini. 



Digitized by VjOOQIC 



181 



^iKsXlxv • TrpSrrov fiev jcxri Uxv Tijg vvia-cv kx) toov KpxTiipav , 
0T€ Koii Aiovva-iOi; o 'EpfMKpxTOvc Twpxvvog uv ^viyKoaev 

oi<TT€ <rVfAfjt,l^Cit XVTU . . . . htJTepOV TTpOg Tiv V€COT€pOV j5x£ 

AiovvfTiov xhuv yijv tcx) ivSpdTovg Tovg kxtx T>jfv ttoKitsIxv 
xvTOv ^yi^TOfJLSvovg . o 5f kxittsp vwotTxif^^vog ovk iTol^trev , , . . 

TptTOV Vl^jis itXXXa^OOV AluVX AtOVValcj) , OV TVXOOV S' XTpXK- 

Tog sTxyij^&sv stq tv\v TTXTpt^x. Et strictius ab Apuleio, de 
dogm. Plat. I, c. 4: ^Ceterum tres (Platonis) ad Sici- 
liam adventus mali quidem carpunt diversis opinionibus 
disserentes; sed ille primo historiae gratia, ut naturam 
Aetnae et incendium concavi montis intelligeret, secundo 
petitu Diohysii ut Syracusanis assisteret profectus et 
ut municipales leges eius provinciae addisceret; tertius 
eius adventus fagientem Dionem, impetrata a Dionysio 
venia, patriae suae reddidit.'' 

Jam ad epistolae narrationem accedimus , in qua diju- 
dicanda non negligendam est consilium quod scriptor sibi 
proposuit: a consiiio enim operis rei tractatio pendet. 

Scripta est epistola, ut ipsa profitetur, p. 324 B, eo 
consilio, ut qua ratione Dio talis alrquando vir factus 
esset, qualem postea vita et doctrina se praestitit , appare- 
ret; ostendit autem id eum acceptum debuisse Platonis con- 
suetudini et institutioni. p. 327 A. Quod ut probet, 
initium facit a quo tempore Dio primum in Platonis 
notitiam venit, h. e. a primo huius adventu in Siciliam; 
hinc pergit exponendis reliquorum itinerum casibus 
et eventis, quomodo nimirum, post alterum adventum 
Syracusas, Dionem inter et Dionysium ortum sit dis- 
cidium, quod Plato cum eo ipso tempore tum postea, 
tertio itinere suscepto, frustra componere conatus sit. 

9* 



Digitized by VjOOQIC 



13^ 



Qub factum ut amborum simultas postremo in bellum 
eruperit, quo Dio tyranni opes evertit. 

Cum primario hoc consilio alterum junctum est, quod . 
et in media epistola (p. 330 C) et in extrema aperte 
scriptor indicat , illud nempe , ut redarguat invidiosos ru- 
mores qui de Platone essent sparsi , quasi ille, quum semel 
a Dionysio maiore Syracusis pulsus esset, nihilominus, 
captus aulicae vitae deliciis, sine justa causa iterum et 
tertio illuc esset profectus eoque suam ac philosophiae 
dignitatem temere novis contumeliis objecisset. Argu- 
mentum hoc specie secundarium, revera tamen praeci- 
puum est (de quo infra accuratius) eoque longe maxima 
epistolae pars expletur. Quum hoc sit scriptionis pro- 
positum, non mirandum quaedam aut omissa a scrip- 
tore aut leviter tacta»esse quae eo parum conducerent. 
Jam de his itineribus singulatim agamus. 

Plato, secundum epistolam , quum pertaesus es^et cor- 
ruptam aetatis suae disciplinam et depravatos mores ac 
persuasum sibi haberet sanari civitates non posse, nisi 
iidem forent imperantes et philosophi , hac mente , dicit , 
[rxvTViv TyiV hxvolccv txoov) Athenis in Italiam et Siciliam 
sum profectus. Quaeras, cur in Italiam? quo consilio, 
qua spe ? Num quia melius moratas civitates ibi se vi- 
surum putaret? Attamen vetus Sybaritarum et Crotonia- 
tarum luxuries fama erat nota. Si tamen hac opinione , 
ut ex epistolae verbis colligas, eo migravit, cito spe 
dejectus est. Invenit ibi omnia, ut dicit, corrupta et 
perdita luxu, ignavia, libidinibus, quae ubi regnant, 
^iKxlov Koci ](70vo(zov TToXiTstocg uc umbra quidem esse po- 
test (p. 326 B — D). Mirum vero quod oblitus videtur 



Digitized by VjOOQIC 



153 



Tarentum adire, ubi tum auetoritate florebat Archytas, 
philosophus idemque imperator clarus, in qua civitate 
reperisset forsitan id quod quaerebat. Sed cum hac 
suscepti itineris ratione nou concinit quod vulgo rela- 
tum est, Platonem discendi causa in Italiam venisse 
et Tarentum adiisse, ut Pythagoreorum instituta cogno- 
sceret: quod sane multo et probabilius et dignius phi- 
losopho quam patriae taedio in Italiam eum migrasse. ^) 
Epistolae scriptor id aut ignorasse videtur aut, ut pro- 
posito suo minus accommodatum ^ dissimulasse. 

Frustrata spe, ex Italia divertit Syracusas, hooc [j(,h 
Kxra Tvx>iv, sed, ut postea apparuit, divini numinis {tuv 
TtpsiTTOvcov Tivog) providcutia, utipse dicit (p. 326 D), sive 
ut Plutarchus (Dion c. 4) interpretatur, dsicf, tiv) tvx^» 
Ergo ut modo in Italiam , ita nunc in Siciliam abiit te- 
mere, nuUo consilio; sed in melius vertit deus. Parum 
hdc credibile visum est viris doctis, qui causas attulerunt 
alius aliam, cur Plato in Siciliam trajecisset. Fuerunt 
qui eum Aetnae visendae gratia insulam adiisse dicerent 
(Apuleius U. c. 4. Laertius § 18); alii, ut agrum et 
incolas a tyranno posceret, condendae nimirum Plato- 
nicae civitati (Plut. Phil. c. princ. c. 4; ^) Themistius Orat. 
XVn, p. 215 B), quod idem Laertius secundi itineris 
causam fuisse dicit; iniquiores eum aulae Syracusanae 
deliciis allectum dixerunt, ut narrant Apuleius, Themi- 
stius et Olympiodorus (vit. Platon.), quam quidem opinio- 
nem a comicis poetis et philosophi obtrectatoribus sparsaip 

1) MeQagius ad Diog. Laert, III. 6. Herm&nn, System. d. Plat. 
pbil. p. 60, n. 131. 

2) Plutarchi verba aunt haec: ^ xm'UXAtw sk IcxcJitay inXsuvsv, iX-' 
ni^u» Tce Sdy/Mera vd/ioui xal ipyot ffooiffccv iv rols ^owvlou npdiyfiMtv, 



Digitized by VjOOQIC 



134 



Epistolae scriptor tangere videtur, quum 'iT^^tmu kcCi 
'ZupccKOfrhu TpccTrs^uv opulentiam et morum lasciviam tam 
severe vituperat. Mihi maxime probabile videtur quod 
Nepos cap. %, Timaeum, credo, vel Ephorum secutus, tra- 
dit : quum in Siciliam perlata esset fama Platonem Taren- 
tum venisse , Dionysium Dioni adolescenti , qui illius audi- 
endi cupiditate flagraret, negare non potuisse quin eum 
arcesseret; itaque (dicit) „magna eum ambitione Syracusas 
perduxit.^^ Quod sane multo magis est rei consentaneum. 
Notum est enim, Dionysium maiorem multum operae de- 
disse literis nec quidquam magis ei curae fuisse quam 
ut aula Syracusana a poetis et doctis celebraretur. ^ ) 
Quid igitur mirum si Platonem quoque magno studio 
ad se vocavit? NuUa vero est causa cur opinemur, Ne- 
potem errore in Dionysium maiorem transtulisse quod 
postea filius eius fecisse traditur, quum Platonem triremi 
Athenis arcesseret. Illud certe nequaquam credibile, Pla- 
tonem, ut in epistola legitur, jcaTa tvx>}v et temere Syra- 
cusas delatum esse. Ceterum 3e Dionysio , quomodo Pla- 
tonem exceperit, quam probrose eum dimiserit, in epi- 
stola ne verbum quidem. Etiam in sqq. p. 331 D, ubi 
memorat consilia Syracusanis a se data de emendanda repu- 
blica, loquitur de Dionysio minore et de Dione, de patre 
nihil; ut manifestum sit, eum data opera id egisse, ut 



1) Faerant in eins aula praeter Fhilistum et Platonem plures poetae , 
e quibus Fhiloxeni et Antiphontis tragici nomina fama ad nos perve- 
nerunt. Tyrannum ipsum Masarum cultoris nomen affectasse testa- 
tur Diod. XV, 7: Sco xal TrooJ/Aara ypAfsiv bmiwhvcLxo /A«ra /iroX^% 
arreuS^; xol tous bt To^roes S^av i/on^ /itrtTtifAmTo , xoA Ttpovif*&v aureu; 
tfw^irptfie xed tS» noirifi6erm irciovdixo^ xol hiopOonas e^X*^* ^^^* 6i*ote, 
Vol. XI. p. 36. 



Digitized by VjOOQIC 



135 



Platonis commorationem in huius aula tanquam parum 
honorificam silentio praeteriret. Nisi coutrarium hac de 
re exstaret testimonium (Plut. Dion. 5.), crederes tyran- 
num Platoni ne in conspectum quidem venisse. Unum 
commemorat Dionem, cuius ingenium docile, animi ho- 
nestatem, frugilitatem et continentiam eximie laudat, ob 
quas. virtutes, ait, 67rx%6s(rr6pov rdic Trsp) ri rupxvvixx 
voiJi^ilzx ^u(nv i(3ica f^sxpi tov davarou rov irepi Aiovv(riov 
ysvofjUvov (p. 327 B). Haec legens quis non putaret 
Dionem ob morum severitatem tyranno et aulicis invi- 
sum in regia delituisse ? ^) At hac quoque in parte 
scriptor studio ductus a vero deflexit. Discimus enim 
e Plutarcho 11. et e Nepote (Dion. c. 1), Dionem ob 
ingenii ^et morum praestantiam apud Dionysium semper 
in honore fuisse: aderat ei magnis in rebus; legationes 
omnes illustriores suscipiebat ; et quum alii caute et anxie 
in tyranni praesentia sententiam suam proferrent, unus 
ille impune summa utebatur dicendi libertate. Atque 
haec quae a Plutarcho et Nepote traduntur^) cum re- 
liqua Dionis vita et victu ita consentiunt, ut de dictorum 
fide dubitari nequeat. 

Prima excursione in urbem Syracusarum carptim me- 
morata, ad alteram festinat scriptor, viginti circiter annis 
post factam, per quod temporis intervallum Plato Atheuis 
scholam aperuit et ibi totum se philosophiae dedit. 



1) Ita putet Grote, Vol. XI, p. 60. 

2) Nepos haec narrat qaasi facta ante Platonis adventnm ; quum vero 
tum viginti tantnm annos natus esset, potins sumendum est cum Plu* 
tarcho, eum post Platonis profectionem illa officia tyranno praestitisse 
ut recte animadFertit Nipperdey ad Nepot. Dion. p. 72. 



Digitized by VjOOQIC 



136 



Mortuo Dionysio quum in reguum successisset filius, 
hic, suadente Dione, qui sperabat sU i7rt6vf^l&v ex6eiv 
civTOV Tov KxXXi(TTov }cxi cipl(TTOv (3iov (p. 327 D), Pla- 
tonem invitavit ut iterum in Siciliam trajiceret. Post 
longas deliberationes Plato obtemperandum amicis ra- 
tus, KQc/tx)^t7rm , dicit, Tocq ifJLXVTOv hxTpt(3ig ovfrxg ovk 
mxiit^ovxq (h. e. disputationes in Academia), Syracusas 
profectus sum, cum Dionis gratia tum philosophiae. Ut 
vero adveni, reperi illic omnia (rTci(T€cog xxi ha(3o^av 
f^£(rT(k^ calumniatoribus Dionem criminantibus quod re- 
gnum affectaret ^), quo factum ut quarto fere mense 
post adventum Platonis Dio a tyranno expulsus sit: 
(Mivt 5f (TX^^ov hcog TSTxprCf) Atcova Atovviriog ahicaf^svog 
i7rt(3ovXsv£tv rf? TvpxvvlSt ^iAiKpov sig ttXoTov ifi(3t0x(rxg i^e- 
(3x}\ev xTlfJCMC. (p. 329 C). Exacto Dione, Plato a Dionysio 
retentus est Syracusis. Ibi habitare eum jussit in acro- 
poli et in dies magis magisque eum coluit et blan- 
ditiis prosecutus est, ut eius gratiam sibi conciliaret; 
sed, quod maxime optabat Plato, ut philosophiae prae- 
ceptis Dionysius erudiretur et disceret quibus modis 
Siciliae civitates desertas restituere et a barbarorum 
jugo liberare posset (p. 332 E)/ id facere noluit: iya 
Sf TXVTX vTrifievov , . . . o "y ivi}aj(rev xvTiTeivcov (p. 330 
B). Ne plura, postremo, occasione belli in Sicilia 
exorti, Plato a Dionysio abeundi veniam impetravit, ea 
conditione ut, pace composita, cum Dione rediret Syra- 
cusas. Discedens profectus est Tarentum, ubi hospitium 



1) Inter Dionis eosdemque Platonis advemrios praecipue nominandus 
Philistns, cuius mentio fit in Bp. III, p. 815 "Et-.&hi^ityuphinh^iXiftxilou 
xal ci^Xbw izoXkSn. . . ZttfiXi/iBn^ ^ pro quo legendum ^tXlvrou. 



Digitized by VjOOQIC 



LS7 



junxit cum Archyta aliisque Pythagoreis, inde domum 
rediit. Haec est summa eorum quae de secundo itinere 
in aulam Dionysii in epistola memorantur. 

Quae ibi breviter tanguntur, plenius exposita legimus 
apud historicos, e quibus discimus, simultatem inter 
Dionem et alterum Dionysium non tantum calumuiato- 
rum '^x^oXctlq excitatam esse, sed jain ante mortem 
Dionysii maioris inter ambos contentionem esse ortam, 
quum Dio regni successionem minori Dionysio surripere 
et Aristomaches sororis suae filiis conciliare conaretur; ') 
quae simultas primum sopita, mox, instigante maxime 
Philisto, qui nuper ab exsilio Syracusas revocatus erat, 
in apertum odium erupit. Praecipua irae causa fuit, 
quod Dionysio traditae erant literae a Dione ad Car- 
thaginiensium praefectos missae, quibus eos hortabatur 
ne sine sua intercessione cum tyranno foedus facerent. ^) 
Hanc ob rem ab illo relegatus est. • Apparet igitur Di- 
onysium non ita immerito a Dione sibi metuisse, quum 
epistola rem ita proponat, quasi discidium illud tyranni 
tantum culpae tribuendum sit. 

Quod Plato dicit : Aloova Aiovv(fioc , . , (r/ziKpov sU 'TrXdtov 
s(JL^i^(k(Txq i^i(3xX£V oiriii'joq , id concinit ^cum narratione 
Timaei, quem hac in re secutus est Plutarchus, c. 14: 
€v6v<;y dg sJx^, difuvog {Aluvx) sU iyciriov, TrpotTira^s 



1) Dionysius maior daas habait axores, alteram Locridem, eqaatres 
liberi ei faerant, in his Dionysiiis, alteram Aristomachen , Dionis soro- 
rem, qaae daos filios totidemque filias ei peperit (Plut. c. 6. Nepos, c. 2). 

2) Plutarch. c. 14. Dioni cum Poenoram ducibus fuisse necessitudinem 
apparet ex eo quod, quum postea in Siciliam bellum inferret, ad Mi- 
noam appulsus, adjutus est a Poenorum duce Paralo, ut Diodorus eum 
nominat, ut Plutarchus c. 25, Synalo, quocupn ei hospitium erat. 



Digitized by VjOOQIC 



138 



Totg vxvrxiq jcof^ii^ovrag xurbu ix$€lmi Trpo^; ryjv ^lroLkixv. 
Ab hoc vero aliquantum discrepat Nepos c. 4, quem 
Ephorum auctorem habuisse credo, dicens „aavem ei 
y^triremem dedit, qua Corinthum deveheretur /' et deinde, 
,,omnia quae moveri poterant Dionis in naves imposuit 
ad eumque misit/' Cui narrationi haud scio an potius 
habenda sit fides, quum constet Timaeum Dionysiis in- 
festissimum fuisse et lubenter quamlibet occasionem arri- 
puisse ut illorum famae noceret. Praeterea Dionysius misit 
Dioni quotannis reditus fundorum et agrorum, ut Plu- 
tarchus scribit, c. 16 extr., quod afl&rmat Epistola, p. 345 
C, et exsilio nomen praetexuit yt^rot/rrikfTsoii^i , p. 338 A. 
Traditum est quoque a Plutarcho (c. 13), primo Platonis 
adventu Dionysium incredibili flagrasse discendi studio 
eoque maximam in aula factam esse rerum commuta- 
iionem, quum, remotis deliciis et voluptatibus , omnia 
docto pulvere oppleta essent. ^) Epistola hac de re plane 
silet; Dionysium ut ab omni doctrina alienum descri- 
bit. Nihilominus Plato a Dionysio sic discessit , ut bene- 
volentiae vinculum 'non prorsu« toUeretur: Tp/v xTnhxi^ 
^inquit, ^sviocv kxi (piXlxv ^Kpxir^a koCi Aiovv(rlq: 7roi)i<rxg 
iTre^TTXsov. p. 338 C. 

E postremis his dictis efficere licet, secundum Epi- 
stolam Platonem non, ut a plerisque traditur, quum 
primum in Italiam venisset, sed quum e Sicilia disce- 
deret, Tarentum ad Archytam venisse et hospitium cum 
hoc ceterisque Pythagoreis junxisse. Quod si verum est, 
xTrohvii^ixv illam satis longam fuisse in aperto est. Cete- 



1) Alladitur ad boc in Bp. III, p. 319 C: ouxowv TratSeuWvra , ^f «jfffla. 



Digitized by VjOOQIC 



139 



ram Plutarclius quoque 1. 1. eum Syracusis profectum ad 
Italiam appulsum esse ibique escendisse testatur. 

Postquam Athenas reversus est, eodem venit Dio, qui 
ibi multum cum Platone, Speusippo aliisque Platonis fa- 
miliaribus versatus esse traditur. De hac Dionis com- 
moratione Athenis in epistola nulla fit mentio, quod 
sane mirandum, quum praesertim scriptor id maxime 
propositum sibi esse dicat, ut ostendat, Platonis consue- 
tudini et institutioni Dionem acceptas debuisse virtu- 
tes illas, quibus nobilitatus est. Properat vero scriptor 
ad tertium iter Syracusanum, quod tribus vel quatuor 
annis post Plato suscepit. 

Sicut inter ambos convenerat, pace facta, Dionysius 
Platonem ad se vocat (p. 338 B sqq.), Dionem autem 
jubet annum adhuc remanere in Graecia. Plato haesitat; 
erat jam prope septuagenarius et putabat Dionysium 
ambitione ductum se arcessere. Ferebantur enim venisse 
ad Dionysium Archytas et Tarentini, ut Platonis doctri- 
nam ex eo sciscitarentur; quibus cum satisfacere ille 
non posset idque erabesceret, ideo videbatur Platonem 
iterum vocasse, cupidus rov ^iXKovcroti ivxpyhrspov (p. 338 
D). Hanc ob causam semel iterumque vocatus recusavit; 
tertio tandem, Archedemo Platonis famjliari cum Dio- 
nysii epistola honorificentissima Athenas misso, hortante 
Dione, instigantibus praeterea per literas Archyta et 
Tarentinis, riiv ^iXotroCpiav iy)cafj[,i£^ov(rt rjfv Aiovvaiou, 
cessit et tertio Syracusas profectus est bona spe nec 
mirandum putans, viov civipa irxpoL^ovovTO, a^iav Xoyov 
Tpxy (jLirm , fv.ajctfij, Trpoc spuTX ix6stv tov (Se^iarov (3iov 
(p. 339 E). 



Digitized by VjOOQIC 



uo 



Animadvertendum in transitu , quam accurate hic, sicut 
antea in narratione secundi itineris, omues rationes ex- 
plicet, quae iter suscipere suaderent, nimimm ut omni 
hac in re temeritatis culpa Plato liberetur. 

Dionysius erat adolescens, ut dicit; itaque simulac 
venit, statuit animum eius explorare. Sed cito fefellit eum 
spes: Dionysius toj fiiyi(rrx siiivxi ts kx) hxvug l%«v 
7rpo(r€7rot€TTo, Mox etiam rescivit, eum librum scripsisse con- 
tinentem ea quae quondam ex Platone audisset, corrupta 
tamen et deformata , <TvvdhTX uq xutov rsxvyjv , oifih rm 
xurm uv oiKOvoi (p. 341 B). Quod ille multis verbis repre- 
hendit. Paulo post inter ambos altercatio oritur de Di- 
one. Dionysius vetuit huius procuratores in posterum 
reditus agrorum ad Dionem mittere (p. 345 C). Plato- 
nem ideo abire cupientem tyrannus oravit ut ad proximum 
annum maneret; ille, etsi invitus, tameu ei obtemperavit, 
sperans aequas conditiones Dioni se impetraturum. Hinc 
longae altercationes de Dionis possessionibus. Primum 
Dionysius poUicetur se Dionis pecuniam deponere velle 
Athenis et in Peloponneso, ea condicione, ut Plato eius- 
que amici sponsores essent, ne quid Dio contra ipsum 
moliretur (p. 346 B sqq.). Hic rem differt. Postea 
Dionysius aequum esse dixit, ut bona inter patrem et 
filium dividerentur; quare praedia Dionis se venditurum 
et dimidiam pecuniae partem illi redditurum. Plato 
oblatam conditionem accipere noluit : qua in re num 
prudentis procuratoris of&cio functus sit, dubitare licet. 
Eventus fuit, ut Dionysius bona vendiderit atque, novis 
inde jurgiis ortis, Dioni nulla pecuniae pars sit reddita 
(p. 350 B). Eadem brevius relata Epist. III, p. 318. 

Dum Plato Syracusis moratur, erumpit militum seditio. 



Digitized by 



Google 



141 



Auctor facti esse putabatur Heraclides, Dionis amicus, 
quem ideo comprehendi Dionysius jussit ; ille aufugit in 
Poenorum ditionem, unde Corinthum pervenit, ut ab 
historicis traditum est. ^) Hinc expostulatio inter Plato- 
nem eiusque amicos, Theodotem et Eurybium, atque 
Dionysium, e qua gravis oritur discordia: Plato domo 
regia exclusus in vitae discrimen venit, sed interventu 
Archytae et Tarentinorum a Dionysio viatico donatus et 
dimissus est (p. 348—350 B). ^) 

Cum hac relatione conveniunt quae de eadem re re- 
fert Plutarchus , cuius narratio maxima gro parte ex hac 
epistola concinnata est, adspersis historiolis quibusdam 
de Aristippo, Philisto, Helicone (c. 18 — 20), quas for- 
sitan a Theopompo depromsit. In hoc autem Plutar- 
chus ab epistola recedit, quod dicit jam ante Plato- 
nis adventum Dionysium non misisse Dioni praediorum 
reditus ; in quo eum deceptum esse arbitror. Nam usque 
ad Platonis adventum tyrannus semper benevolum se 
erga Dionem simulavit. 

De libro quem Dionysius de philosophia scripserit alibi 
mentio non fit; tamen ingeniosum eum etliteratum fuisse 
ipsa haec epistola fatetur (pp. 338 et 339, E), unde 
non mirum si hac quoque in re patris exemplum secutus 
est , quem tragoedias composuisse accepimus. (Vid. supra 
p. 133 not.). Magis miratu dignum, quod Archytas et 



1) Nepos, Dion. 5. Plat. Dion. 32. cf. Diodor. XVI, 6. 

2) Teste Laertio, TIT, 21, iiud ^9iv xoA xcv8uy«t;9ac «in-dv (Platonem) 
&i dhKxntldovr» ^Aiva xal OcoSdrav M r^ r^s v^aou iXsuBspla ' Sre xa.\ 
^KpyhxoLi auxhn h TluBctyoptKbif yp&^ imaToii^v "Kpibi Mowoiov^ noipvirii- 
aaro xoti ttiootoev sU 'A9i}va$. Haec antem non, ui Wle u&mt , in allera , 
sed in tertia profectione obtinuisse vidimus. 



Digitized by VjOOQIC 



14.2 



alii quidam docti ad Dionysium venisse dicuntur, ut Plar 
tonis philosophiam ex eo cognoscerent , quum Plato 
ipse jam antea Tarentum profectus cum Archyta hospitium 
iniisset (p. 338 C). Videtur hoc esse commentum ad 
Platonicae sapientiae adijiirationem augendam inventum. 

Quod ad Heraclidem attinet, ex historicis, C. Nepote, 
Diodoro, Plutarcho (loc. laud. p. 140 not.), novimus 
eum Dionysii equitum praefectum fuisse et ab hoc patria 
pulsum Corinthum perfugisse. Quo tempore et quam ob 
causam aufugerit, ex epistola discimus. Neque crimen 
quod ei imputatur improbabile est. Fuit enim Hera- 
clides homo strenuus, sed inquietus et ambitiosus, non 
magis socius Dionis quam aemulus; qui postquam Dio 
bellum adversus Dionysium parare coepit, ab eo defecit 
et paulo post suo Marte, \Bii(TToXoq, ut dicit Plutarchus 
c. 32, navi Syracusas profectus est. Ibi una cum 
Theodote Dioni obtrectavit et de principatu cum eo 
certavit, quamobrem postremo hujus jussu interfectus 
est (c. 53). 

De extremo tempore a Platone Syracusis acto in Epi- 
stola VII legimus, post jurgium de Heraclide Platonem 
ex arce emissum esse et ab hoc inde tempore ei nullum 
nisi per nuncios cum Dionysio fnisse commercium. At 
in Epistola III legitur narratiuncula de altero jurgio post 
illud tempus inter ambos orto, praesentibus Archedemo 
et Aristocrito, ev r^ JciiTrcp, h. e. in horto regiae, ubi 
antea habitare consuerat, et quidem viginti fere diebus, 
ut dicit, ante Platonis discessum (p. 319 A). Quodsi 
reputamus quae intra tempus a Platonis relegatione ex 
acropoli usque ad discessum e Sicilia acta esse narrantur 
in Epist. Vn, p. 350 A B, fatendum, opinor, ea viginti 



Digitized by VjOOQIC 



143 



dierum spatio transigi non potuisse: idcirco ambae nar- 
rationes inter se parum concinere videntur, quod sane non 
est indicium veritatis et fidei. De ipso Platonis discessu 
aliquantum discrepat Plutarchus, c. 20, qui narrat Di- 
onysium operam dedisse ut offensum Platonis animum 
honoribus et epulis mitigaret, qua occasione etiam dic- 
terium Platonis super convivio memorat. Quum Diony- 
sius dixisset : „Nae tu , Plato , multis et gravibus crimi- 
nationibus nos apud sodales tuos lacerabis /^ ille subridens : 
„Absit, respondit, opto ne tanta nobis sit sermonum pe- 
nuria, ut tui oporteat meminisse.'' Addit Plutarchus, 
hoc cum epistola nostra non plane concinere: ov /xivroi 
Ta IlXxrcovog avtov Trcivv toutoi^ ^vvaSsi, Idem dictum 
memorat Laertius, III, 21, sed ad Dionysii maioris 
tempora refert, quod tamen minus est probabile. Est 
autem ea res parvi momenti et sublestae fidei. 

Eeliqua quae post Platonis reditum e Sicilia acta 
sunt breviter tanguntur. Eedux venit Olympiam ibique 
offendit Dionem, qui, auditis quae Dionysius in se sta- 
tuisset, ulcisci decrevit bellumque paravit, qubd aliquanto 
post ei intulit. Plato belli societatem abnuit, excusans 
senectutem et hospitii jus quod ipsi cum Dionysio 
intercederet , seque reconciliationis non belli adjutorem 
poUicitus est (p. 350 B — ^D). Ita Epistola; alii aliter. 
Cicero, de Orat. III, 34: „Quis Dionem Syracusium 
omnibus doctrinis expolivit? non Plato? Atque eum idem 
ille non linguae solum, verum etiam animi ac virtutis 
magister ad liberandum patriam impulit, instruxit, ar- 
mavit.'^ Aelianus, Var. hist. III, 17: U^dTuv Sf o 'Ap/- 
(TTcovog Aiuvoc KXTViyxysv slg XtKsXlxv, kx) 3/' av ^vve^ov- 



Digitized by VjOOQIC 



144 



X£V€ KXt illhxtTKS, hoC TOVTUV T)JV TVpXVvChx T^V AlOWtrioV 

KocTs^viTsv, Hic quum dicit KXTiiyxysv sU ^iKsXixv^ re- 
duxU, id intelligendum non de praesenti quidem auxi- 
lio, attamen de consilio. Harum narrationum utra cum 
Platonis animo et mente magis quadret^ ambigi potest. 
Postremo commemoratur Dionis caedes, de qua est 
aliqua inter scriptores discrepantia, quae tamen facile 
explicari potest. Secundum Epistolam caedis auctores 
fuerunt aSi^(pu ^vo, Dionis sodales et hospites, qui fue- 
runt oJov tov (povov xvTOX^^ips^ (p. 333 C, 334 A). No- 
mina non memorat. Plutarchus, qui in omni hac nar- 
ratione Timonidem, Dionis familiarem et expeditionis 
socium, sequitur, unum nominat facinoris auctorem Cal- 
lippum Atheniensem (c. 54). Cum hoc omnes scrip- 
tores consentiunt, excepto Nepote, qui eum Callicratem 
nominat et adjutorem ei adjungit fratrem Philostratum, 
qui in Syracusarum portu cum triremi facinoris eventum 
praestolaretur (c. 8 et 9 § 1; cf. Nipperdey ad h. 1). 
Inde coUigere licet, Nepotem in nomine peccasse, er- 
rore nato fortasse e scripturae compendio, quo in nomi- 
num propriorum terminatione saepe peccari solitum. ^) 

Ita perlustrata epistola, apparet nihil fere in ea legi 
quod non plenius et accuratius ab aliis historicis prodi- 
tum fuerit; ceterum, quae ad itinera eorumque tempora 
pertinent , pleraque recte scriptorem retulisse , in rebus au- 
tem Dionysium et Dionem spectantibus minus esse diligen- 
tem; nonnuUa quae ad rem pertinebant omisisse, alia 
augendo minuendove immutasse. Id autem fecisse videtur 



1) Simile peccatum notavi supra p. 13, in 'Aptdxitupos et *Apt<rr6^fA0s- 
p. 136, Dot. 1, in ^tXtvrilins et ^iXtaroi, 



Digitized by VjOOQIC 



145 



non tam ignorantia vel incuria quam odio et gratia duc- 
tus. Tota enim epistola aperte scripta est ad vitupe- 
randum Dionjsium^ laudandum Dionem^ maxime vero, 
ad extollendum Platonem. 

Quod ad Dionysium attinet, etsi facile credimus eum 
maluisse doctum videri quam esse, tamen neque icpvii? 
fuit, ut ipsa epistola fatetur, nec tam ATxtievTog quam 
Plato eum fuisse seribit; cuius rei argumento esse potest 
consuetudo quae ei cum Helicone, Aristippo, Archyta 
aliisque Pythagoreis fuit; atque si ipse, ut epistola memo- 
rat, libmm de philosophia scripsit, id sane probat eum 
non ita leviter rem attigisse. Neque vero credibile, si 
Dionysius tam alienus fuisset a philosophia, Platonem 
aut iterum Syracusas profectum aut tam diu in eius 
aula commoratum fuisse; quod tempus non omne nugis 
et jurgiis transactum, sed partim certe mathematicis et 
politicis rebus impertitum fuisse ipsa epistola indicat et 
diserte affirmant historici. Vid. Ep. YII, 332 E. III, 
p. 319 B C, et 316 A. Plutarch. Dion. c. 13. 

Quod autem ad lites Dioiiysium inter et Dionem at- 
tinet, epistola omnem culpam in tyrannum confert, quod 
esset invidiosus, suspicax, calumniatorum susurris faci- 
les aures praebens. Apparet tamen ambos, jam antequam 
mortuus est Dionysius pater , de principatu inter se 
contendisse, et quamvis Dio praeclara fuerit indole et 
magnis ingenii animique virtutibus praeditus, idem ta- 
men erat honoris cupidus et ad imperandum quam ad 
parendum proclivior. Superbia eius et ocvia^ielx tangitur 
in Epistola IV sub finem : iv$vfiov Sf kx) oti hjceJ^ Ti<r)v 
hiise^Tipcog tov 7rpo<niJcovTog iapx^TrsvTiKOt; sivxi' (ivi ovv 
Xot,v6ccviTco (T€, OTi hx Tov ipicKsiv ToU iv6pct)7roti; KCCt 

10 



Digitized by VjOOQIC 



146 



ro TrpxTTeiv hrivy vi V xuixisi» spi^^l^ ^6voixoc. Simile de eo 
judicium fert Plutarchus, Dion. c. 8: i[jt^sMt ^l icx) (pv(r€i 
Tivx TO vi6oq iyMv slx^y otvrov m) TpaxvTi^^ iua^Trpoo^o^ov 
ivT€v^€t jc») iv(r^vfi(3o^ov. *) Quam autem exsi|l excitaverat 
spem restituendae libertatis, eam imperio potitus non ex- 
plevit, sed sibi familiaeque suae principatum stabjlire 
conatus est. Idem Heraclidem consiliis suis adversantem 
dolo sustulit. Itaque quamvis nefarium merito habeatur 
Callippi facinus, Dio tamen suum ipse exemplum pas- 
sus est. 

In iis autem quae Plato de se ipse loquens inducitur, 
haud pauca sunt in quibus nimium se suae sapientiae 
et suarum laudum praeconem praebet, velut in iis quae 
Dionem de sua institutione dicentem facit, p. 327 C D, 
328 D E; aut quae de sua ipse facultate scribit 
p. 341 D : xxItoi TOtT^v^is y oJioi oti ypoiipivT» ij Xsx^ivTX 
vTT^ i/zov (3iXTi(rT* ccv X€x9ek; aut quum Dionysii scripta 
quaedam reprehendens dicit, p. 344 D: sIt ovv Aiovvciog 
ty^^pi Ti Tuv TTcp) CpvfTscag &Kpuv nai TrpdTuv sIts tic 
ixiTTuv she (islt^oov , uq ovih iK^xoioc ovii fisfAOii^Kw^; 
viv vyile; av fypotxl^s, jcxri tov ifJsHv Koyov; aut quum illum 
vituperat quod non debito se honore prosecutus esset, p. 
845 C : -Trug &v fiit 6xvfAX(7Tog uv ivipuTTog tov ^ysfjLivoc tov- 
Tccv mi Kvptov ovraq evx^P^'^ vjTifjLcco^i ttot iv ; Credat quis , 
quod uonnuUi ei imputarunt, superbum fuisse Platonem; 
at optime certe novit quid deceret, et putidam istiusmodi 
arrogantiam stilus eius prorsus respuit. Sunt etiam quae- 



1) Gf. ibid. c. 52. Aristoteles, Polit. V, 10 de eo dicit: xal ^tovuol^ 
x^ (wT^/Mu ^U» ht iBtto ZtA rh xarafpovtXv Jtxk. 



Digitized by VjOOQIC 



147 



dam inepta, cuiusmodi est hocce. Quum a Dionysio iterum 
in Siciliam vocatus e^set^ reputans ug oiyev 6av(4,x(rTiu, vsov 
ivipwJTOv ^xpxjfovovTot i^luv xiyou vpxyfJLxruv, svfj^xiijy Tpig 
ipuTX skisly Tov (Ss^tIo^tov (3lov , censuit hjy xM i^s^iy^xt 
a^x^ug; et deinceps narrat qualem TrsTpxv ad Dionysii ani- 
mum explorandum adhibuerit, p. 339 E sq. Haec equidem 
credo inepto potius magistello quam Platone digna esse 
habenda. Diony^ius tum circiter triginta annos natus erat 
et per quinque annos imperium tennjerat, quare non 
prorsus viog xvipuTCog apellari poterat; Plato autem eius 
ingenium quale esset jam aliquot ante annis probe per- 
spicere potuerat, quare ridiculum erat sperare subitam 
aliquam conversionem in eo factam esse, magis etiam 
ineptum, homini ea aetate talem adhibere Tr^rposv , qualis 
in adolescentibus explorandis utiliter institui posset. Non 
mirum est evenisse quod accidit, Platonem oleum et 
operam perdidisse. ^) 

Quod attinet ad consilia politica quae Dionis amicis 
impertit, p. 337 A, ea, quatenus non e libris de Le- 
gibus desumta sunt, satis ridicula mihi videntur. Et ea 
quidem quae initio dicuntur, novas leges ferendas esse 
tales^ quae non minus victoribus quam victis acceptae 
sint, et duo esse quasi instrumenta quibus victi ad legum 
obsequium adduci possint, xl^u kx) (pi(3ov^ haec de- 



1) Etiam Orote XI, p. 74^76, repreheadit PjlatoniB agendi rationem 
in anla Dionysii et modum quo , secundam Epistolas , tyrannum ad philo- 
sophiam convertere stnduit: ,,Bat still the ezperiment would have heen 
tried with a fair chance of success, if only Plato during his shortlived 
spiritoal authority at Syracuse, had measured more accurately theprac- 
tical influence which a philosopher might reasonably hope to eiercise 
over Dionysius." Vid. p. 76. 

10* 



Digitized by VjOOQIC 



14S 



promta sunt e libris de Legibus, partim e libro I, p. 647 
A B, ubi ostenditur, quodnam sit discrimen inteTCpofiov 
et aiiu et quid utrumque ad erudiendos homines con- 
ferat, et e libro III, p. 698 — 99, ubi de priscis Athe- 
niensibus dicitur (p. 698 B): h(T7roTtc iviiv tiq ouiui; , 3/' 
yjv iovXsvQVTSc To7c TOTs vofj^otg ^yjv yitiXo^sv. et p. 699 C : 
^iKia,v iXkiiXoiiv ivsToist o ^iloog o t6t6 Txpuv o r' sk tuv 
vofMJV Toov ifiTpotrSsv ysyovuc ... ^v ouia TroXXdcKtg iv ToTg 
ivoo /,iyot<; slTrof/^sv. partim e libro IV, p. 715 A — D, ubi 
dicit, plerumque fieri ut qui e bello vel e civilibus dis- 
cordiis victores exstiterint, ii victis tales imponant leges, 
quibus imperii participatione et magistratibus prorsus 
excludantur; talem autem reipublicae rationem non ;roA/- 
Tf/otJ/, sed potius (TTixa-iccTsiav nuncupandum esse, quum 
in TCOXiTsiGf, leges omnibus aequaliter consulant omnes- 
que tam imperantes quam subditi legum servi sint, una 
lex omnium sit domina. Qdae autem epistolographus 
his subjungit, vereor ne aeque a Platonis mente atque 
a praesenti Syracusarum et Siciliae conditione aliena 
sint. Jubet victores rerum potitos avTobg iv avToTgiv^pacTrpO' 
xpTvai Tcov aXXoov^ ovc otv xwixvavTXt ipitTTOvi; ivTOCc * — xpi6' 
fiov y sJvat (f. 1. S', otfioctj) fAvptdvipcfi 7rd?^st TSVTiixovTX iKXVoi 
ToiovTct' — his autem mandare vSf^vg QsTvai. Beatos profecto 
victores illos putasset Plato , si in suo numero {xvto) sv xv- 
To7^) potuissent TrsvTijxovTxvof^isTxc myenire; quantomaius 
totidem reperire qui in ununaquaque fjLvptxv^pcp TCoKst leges 
darent. Ipse existimavit veram civitatis gubernandae artem 
TTsp) 6VX Ttvx Kx) ^vo Kx) TxvTXTTxcrtv ixiyovg positam esse. 
Politic. p. 293 A. Atque in libris de Legibus nusquam 
sermo est nisi de uno vofAoisTin^ qui sua voluntate et 
scientia ductus leges condat et civitatem instituat; e. g. 



Digitized by 



Google 



IV, p. 709 B— E, 719 A C. Quid autem sibi vult 
iUud fivpiiv^pCf: toXsi? Quasi hic agatur de condenda 
nova civitate, qualem Plato in Eepublica finxit, ubi lici- 
tum certum incolarum numerum definire, sicuti de Legg. 

V, p. 737, exempli gratia novam civitatem fingit Trsv- 
T<a5x/<r;^/A/a;y xx) Tsrr^^pxKOVTx hominum. At agitur de or- 
dinanda republica Syracusis, Agrigenti inque ceteris Siciliae 
urbibus, quae singulae multas fivptoiSxg incolarum con- 
tinebant. Id igitur plane absonum est. Numerus fwpl- 
xvipog factus, opinor, ad similitudinem eius qui in 
Politico datur, p. 292 E , ubi Socrates quaerit ; a^?C ipx 
sv x^^f^^^PV TToXei iwxTOv eKxriv • rivxg i} kx) tsvtvikqvtx 
xvTviv (scientiam politicam) hxvooq KTri(rx(rdxi ; Quum 
Xi^lxvipoi; TToXiq nostro scriptori parum ^ufficiens vide- 
retur, finxit fivpixvipov. Ceterum eadem quae *hic le- 
guntur consilia plenius et enucleatius memorantur in 
Epist. Vin, p. 356; de quibus infra nobis erit agendi 
locus. 

Praeterea in legenda hac epistola illud quoque nos 
offendit , quod Plato in omni commercio cum Dionysio 
magis procuratorem Dionis quam philosophiae antisti- 
tem agit; ita soUicitus est de recuperanda huius re fa- 
miliari, ut philosophiam, cuius gratia potissimum illud 
iter susceperat, paene oblitus videatur. Omne fere tem- 
pus teritur jurgiis et discidiis, quae gravioribus sermo- 
nibus nullum relinquunt locum. Num hoc Platonis 
personae et moribus consentaneum ? Num credibile eum 
semel iterumque tot menses in huiusmodi miseriis bonum 
otium perdere voluisse? 

Haec de Platonis itineribus in Siciliam deque eius 



Digitized by VjOOQIC 



150 



cum Dionysio et Dione consuetudine. Ceterum miran- 
dum in his epistolis nuUam prorsus mentioriem fieri de 
ceteris Platonis peregriiiationibus quas suscepisse fertur 
Megara, Cyrenen, in Aegyptum, quarum commemorandi 
occasio non certe deerat , imo res ejus et vitam sic naif- 
rari, ut illis ne locus quidem relictus videatur: unde 
paene suspiceris epistolographum itinera ista ignorasse; 
quo sponte adducimur ad quaerendum, quid fidei istis 
relationibus sit habendum. Haec vero quaestio quuni quo- 
dammodo sit digressio a proposito, postea a me tracta- 
bitur, si prius cetera ad historiam spectantia Attigero. 

§ 4. 

De aliis quibmdam quae in EpiatoUs leguntur 
dd Aistoriam spectantibus. 

In Epistolis passim memorantur res ad Dionysii et 
Dionis familiam spectantesj in his nonnuUa occurrunt 
quae arguunt scriptori nori eam fuisse cum illis fami- 
liaritatem, qualem' simtdat. Surit enim taiia, iri quibus, 
ut peregrino falli pi^oclive, ita familiari labi non facile 
fetat; cujusmodi sunt haec. 

In Epistola VII , p. 328 A , Dio Platonem hortans ut 
Syracusas venlat, praedicat tum Dionysii iTTiiuf^ixv rijg 
0iKo7GCplx(; ^ iwik Tovg ^vtou £Ss^(piSovg , cig avTrocpxyXy^Tot 
Bisv Tphg Th St ifzov (Platone) Xsyof^avov is) xiyov KXi 
(3tov, haviTXToi rs Atov6aiov ^vfj^^TrxpxKxXEiv, Dionis 
£S€^(pthT, e sorore nepotes, Dionysii junioris Jfratres, 
duo ab historicis nominantur, Hipparinus et Nysaeus 
(Nepos, Dion. c. 1). Jam ex ipsa Epistola, p. 824 A, 



Digitized by VjOOQIC 



151 



(quem locum mox tractabimus) apparet Hipparinum eo 
tempore puerum fuisse vix septem annorum, ut demon- 
stravit Salomon (dissert. laud. p. 13); Nysaeus autem ne 
hanc quidem aetatem attigerat. Quid autem pueris ista 
aetate cum philosophia ? aut quam vim ad Dionysii ani- 
mum movendum habuisse putandi sunt? 

In turpissimum vero errorem incidit scriptor Epistolae 
YIII, qui Dionis filium dudum ante vita defunctum 
commemorat quasi adhuc in vivis esset. Eundem iap- 
sum in exordio Epistolae VII nonnulli deprenhendisse 
sibi visi sunt, quare primum hunc locum tractare ju- 
vat, quo illustrato de alterius errore in promptu erit 
judicare. 

Initio Epistolae VII Piato de primo suo adventu iii 
Siciiiam regnante Dionysio maiore loquens , haec dicit : 

Srs yxp mr ipx^^ ^'^ JiiVpXKOvtTxq iyoj xCpiKOfii^if , <rxs' 
ih Itj^ TSTfTxpxKOvrx ysycyooq, Aloov eJx^ rijv yiXmlxv ^i/ 
rx vvv 'iTTTxphoq yi^yovej kx) {jv t^x^ '^^'^^ io^xv, rxvrviv 
Kx) hsriXscrsv exooVj Zvpxxov&iovi; oh^dxt hTv iXsv6ipovq sl- 
vxi, Kxrx vofji^vg rov(; xphrov<; diKOvvrxq' acrrs ouSev Sxv- 
fixffrov, s1 riq isuv kx) rovro-j sU riiv xvrviv i6^xv Trspi 
TO^irslxq sKslv:: ysvitrdxt ^vfjs/pavov Tct^^rsts, h. e. „quum 
primum Syracusas venissem, annos circiter quadraginta 
natus, Dio ea erat aetate qua nunc est Hipparinus, et 
quam iUe tunc habebat sententiam, in eaperseveravit, ut 
Syracusanos liberos esse debere censeret, optimis legibus 
utentes; quare mirum non est, si deus aliquis hunc quo- 
que (Hipparinum) in eadem de republica voluntate cum 
illo consentientem faciat.*' Fuerunt autem duo Hipparini: 
alter Dionis filius ex Arete, prioris Dionysii filia, natus 



Digitized by VjOOQIC 



152 



(Plutarch. Dion. c. 31), alter eiusdem Dionysii filius, ma- 
tre natus Aristomache, Dionis sorore (Nepos Dion. 1.), 
qui ambo aetate paene pares fuisse videntur; quare in 
ambiguo est, uter horum intelligatur. Plerique de Dio- 
nis filio cogitant; quippe par esse cum patre conjungi 
mentionem filii , et, jure sperari posse , qualis pater fuis- 
set, talem quoque futurum filium. Si vero hunc intel- 
lexit scriptor, gravi lapsus est errore. Eelatum est enim 
ab historicis, Dionis filium, non multo postquam pater 
Syracusarum imperio potitus esset, de tecto aedium prae- 
cipitem se dedisse eoque casu mortuum esse : quae res , 
ut Nepos dicit (Dion. c. 4. Plutarch. c. 55), gravi vul- 
nere affecit patris animum, etsi constantiam eius non 
fregit: quamobrem laudatur ab Aeliano, Yar. Hist. III, 
4, et a Plutarcho, Consol. ad ApoUon. p. 119 A B. 
Quomodo Platonem aut aliquem e Dioiiis familiaribus 
fugere res tam luctuosa potuit? 

Groteus (Hist. of Gr. vol. X, p. 486 not.) opinatur 
Dioni duos fuisse filios, quorum alterum patri superstitem 
fuisse, praesertim quod Timaeus Dionis filium non Hip- 
parinum, sed Aretaeum nominatum esse dixerit. Atqui hoc 
discrimen tantum est nominis : nam Plutarchus (Dion. c. 
31) diserte dicit, eum, cui Timaeus Aretaeo nomen fuisse 
narravit, eundem fuisse quem ceteri Hipparinum appel- 
larunt. Accedit quod illo exstincto Dionem xirxiix fuisse 
expresse proditum est (Plut. c. 56) ; quod testimonium quo 
jure pro falso rumore possit haberi, ut opinatur Groteus , 
ipse viderit. Imo ipsa haec epistola unum Dioni filium 
fuisse non obscure indicat. ^) Ad affirmandum hoc testi- 



1) Vid. p. 345 C, ubi de Dionis possessionibns agens Dionysins conten* 



Dfgitized by VjOO^IC 



153 



moniam id quoque valet, quod, vivente adhuc Dione, ab 
inimicis eius rumor sparsus est (teste Plutarcho c. 56), 
eum, quum ipse fiiio orbatus esset, Apollocratem , Dio- 
nysii minoris filium, strenuum juvenem, successorem 
sibi destinasse. Quamobrem , nisi scriptori nostro sine justa 
causa turpem inscitiam imputare volumus , necesse est hic 
alterum Hipparinum intelligi, qui idem in Epistola Viil, 
p. 356 A, significatur. Quod de aetate Dionis et Hippa- 
rini dicit, plane convenit. Nam primo Platonis adventu 
in Siciliam Dio erat juvenis viginti annorum; eandem 
fere aetatem attigerat Hipparinus , occiso Dione. ^) Quodsi 
hic intelligitur, comparatio inter eum et Dionem in 
hoc posita est: quemadmodum Dio, quem juvenis os- 
tendit libertatis amorem, eundem semper retinuit, ita 
sperare licet fore ut Hipparinus quoque , quod nunc ado- 
lescens ostendit ingenium, id per reliquum vitae tempus 
servet. ^) 

Tali interpretatione si Epistolam MLl turpi errore li- 
berare licet, idem tamen vitium inhaeret in Epistola 
VIII. Fingitur ibi Dio amicos suos ex inferis alloqui 
eosque hortari ut regem constituant TpuTOv (4€v rbv sfjiov 
(ipsius Dionis) rjVov, ;i^j5p/ra;i/ svskx ^irrav , 'nj(; ts Tctp'* i/zov 



diBse dieitar: c^i oa)r«e ou ^lwot, dXXot rou ulios, Binos fih dltXft^ 
auT^, h. e. Dionysii; et p. 347 D: j^c Sa) /koc xol iuevuotos ift.vho9n ^ 
ywy in rn» iifuotlei» t^$ ouobts thoi Stfoc HlwoSf riiv Z^iifuoeiav rot 
uiios, 

1) DemoDstravit hoc Salomon 11. p. 11, qoi de Hipparino etdeomni 
Dionysioram familia accarate dispatat, p. 9 — 14 et 21 sqq. Incertas 
tamen haeret, ater intelligendas sit. 

2) Hanc essd sensam verboram tU rn*oc» riiv S^oy (ufifmov, sapra indi- 
cavi, p. 45. Qaod si repatasset Salomon, non, opinor, ineptam hanc 
compar^itionem jadicasset, p. 11, 



Digitized by VjOOQIC 



154 



xa) Tov ifiolj TTXTpoc . . . , hvrspov . 31 5Ji woisJ^Ss (Sx^t^ix rov 
r^ izh ifi^ TXTp) rxvTOv xexrmzivov ivo/za (^lwTCKplvov) , viov 
il Atovjo^lov, x^P^v "^^ '^^ ^^ ^^^ fio}jislag Ka) hlov rpixov . . . , 
rptrov SJ . . . Aioviiffiov rhv Aiovvalou^ iav iSi^^ ijcuv sU 
fiouTt)^icoq ^x^f^^ i7rx>,>MrT£(T$xt. p. 855 E. sq. Totus 
hic locus ita comparatus est ut ineptum rhetorem facile 
arguat. Primo scilicet loco Dio commendat suum filium, ille 
quem XTrxiix mortuum esseconstat; ') secundo loco Hip- 
parinum, filium Dionysii maioris, de quo modo vidimus, 
cui scriptot non aliam ob causam secundos honores tri- 
buisse videtur, nisi quod expellendo Callippo, Dionis 
interfectore, quasi ultor huius caedis exstitisset. Tertio 
loco Dionysium, tyrannum regno pulsum, eumvidelicet 
quem ob dissolutos mores et perfidiam Dio oderat tna- 
xime et contemserat. Ignarum profecto fuisse et homi- 
num et temporum oportet qui talia suacLere pottiit. 

In eadem vero epistola (Vni)memoratur factum ex histo- 
ria Syracusarum notatu dignum. Loquens de origine 
tyrannidis apud Syracusanos, dicit hanc institutam esse 

riS^ ore jctvivvoc iyivsro tfrx^roq ^tKeXl^ rg rav *EAAj}- 
voaVj vTTo Kxpxyiiovloiiv ivirrxrov o^iiv iKfixpfixpoiieifTxy 
yevifrdxt* rors yxp siXovro Atovvtriov fih &(; viov koc) to- 
XapUKOv iTTi t3i4 rov woKsfAOV TrpeTrovfTxg xvr^ vpa^et^, 
^vpi^vMv 51 Kx) irps^fiirBpw *l7hrxpTvoVy hri ^mvifitj^ Tiig 
J.tKsXlxq, xvroKpdropxg, Sg ^Mrt, rvpxvvovg iTrovof^^a^oV' 



1) De Dfdn» filio, ^ttem p^t necem mariti Arete incarcerepeperit, 
et qui brevi post cum matre in mare praecipitatus est (Plnt. Dion. c. 
58), cogitare plane absonum foret, ut recte judicat Salomon, p. 25. 



Digitized by VjOOQIC 



155 



Tf^. p. 353 A B. Eodem spectant quae legimus p. 354 

D : 01 yap TTpo Atovvtriov kxi ^lTTTrxpivcv xp^ameq XiiuXtoorxt 
t66\ ic IpovTO, ev^xiiAOvooq t^oov , rpvCpuvTig rs k») xyLX ip- 
Xovreg ' o^i Koi Tovg Hkx (TTpxr^yovg KxriXev^xv ^xXKovtsc 

TOVq TCpO AtOVVfflov^ KXTX VOfM>V OvisVX KplvXVTS(; ^ %X -3^ 

iovXsvotsv fiyjSisv) fiijTS (tvv Hk^ (jliIits vSfJup isvTOTrfiy sXsi' 

ispOt T SISV TTXVTVI TTXVTCCg ' o6sV XI TvpXVVlisg SySVOVTO XVTolc. 

Si comparamus hos locos, apparet eandem narrari rem, 
at diverso modo. In priore loco legimus, Dionysio et 
Hipparino, alteri ut viro forti et rei militaris perito, 
alteri ut prudenti consultori, imperium mandatum esse 
a civibus, ut a Carthagiensium dominatione eos defen- 
derent. In posteriore autem tjrrannis Dionysii nata esse dici- 
tur e civitatis aivxpxiif* quuni cives, injuste occisis decem 
ducibus, nuUis amplius parere legibus vellent. tJt autem 
haec inter se parum congmunt, ita nequaquam conve- 
niunt cum iis quae ex historicorum, Diodori imprimis 
narratione discimtis, qui rem ita narrat, lib. XIII, c. 81 — 
96. Quum Carthagienses a. 406 novam expeditioneui 
in Siciliam suscepissent et urbem Agrigentum obsidione 
cinxissent, Daphnaeus aliique duces cnm classe et exer- 
cittt a Syracusanis auxilio missi sunt Agrigentinis. Hi 
in lirbem recepti mox ob fnimenti iiiopiam noctu una 
cum civibus urbem reliquerunt et tradiderunt hostl- 
bus. inde Syracusas revei^si Daphnaeus ejusque coUegae 
propter relictam urbeni in Concione proditionis accusati 
suht. A quibusnam autem? Non a magistratibus vel 
ab iis qui ante Dionysium imperium tenuerant , ut dicit Epi- 
stola (q\ %po Atovvtriov xp^xvTst;), sed a factione, quae 
diu clam res novas mbolita, tum primum in iucem pro- 
diit, cuiusque duces erant ipse Dionysius et Phili?» 



Digitized by VjOOQIC 



156 



tu8 : hi TrpaTTjyovr in jus vocamnt et accusarunt. ') Even- 
tu8 autem fuit, secundnm Diodoram c. 92,, ut duces 
(quot fuerint non addit) munere abdieali sUiis imperium 
cedere debuerint: b iiifLOc xas tt&Kxi ijlw^ rovr vrpami' 
yobc . . . yrapxuracx rovc (/^ tKv^e r^r xp^Cy erkpovc 31 
iiKaTO o^rpxnj^ovcy h oU ^/ rhv Aiovvoiov. Secundum 
Epistolae vero scriptorem decem duces lapi£dus obmti 
sunL Diodori narrationem veram esse ex eo apparet, quod 
paulo post (c. 96) refert , Dionjsium^ quo magis potestatem 
^uam firmarety de medio snstulisse Daphnaeum et De- 
marchum^ qui ambo in ducum illorum numero fuerant. 
Etiam Groteo judice (p. 435 not.) Diodori fides hac in 
re .Platonicae epistolae testimonio anteponeiida est. Quae 
causa fuerit erroris^ ambigas. Legitne fortasse in scrip- 
tore KxriXsvaccv pro xxrsXvvxv ? An factum Syracusanorum 
confudit cum simili facto, quod in hoc ipso bello paulo 
ante evenerat^ quum Agrigentini ira in belli duce^ ac- 
censi dicuntur rsrrxpx^ xvroov KxrxKsvaxi? Ita opinatur 
Groteus, qui hoc tribuit memoriae param firmae, qua 
Plato tum senex esset. Lepida excusatio^ quam tamen 
et ego forsitan admitterem , si hanc unam ob causam Epi- 
stola Platoni abjudicanda esset. Sed pergamus. Secun- 
dum Diodorum novi belli duces creati sunt plures, in 
his Dionysius et (ut probabile est) etiam Hipparinus. Hoc 
est quo Epistola spectat in priore loco, p. 353 A, ubi 
tamen non plures beUi duces, sed dtm tantummodo ry- 
pxvvovg xvroKpxropxg creatos esse dicit, Hipparinum 



1) C. 91» Anop9u/iim» Zk 7t<hTmvj itap8}$uv ^tomtvtof b *EfifioxpdT«js 
Tfiy /Uv oxccTfrfGnt xomny6,'^Tii9tv dtf itpolttdnnot» Tiic ttpirfiixKXV, xoLi Ka/9}^So- 
^iwji , xk 8i TrJiii^ ir0c/9fii|u«c ir^ xvpt mnS» ri/iupUtv, De tota hac re 
cooferatur Orote, Vol. X, p. 424 sqq. et 433 sqq. 



Digitized by VjOOQIC 



157 



et Dionysium. Plutarchus, in vita Dion. c. 3, secutus 
est Epistolam, attamen vidit, opinor, incredibile esse eos 
a populo Tvpivvovcy et quidem xvTOKpciTopxc Tvpdvvovg, 
appellatos fuisse; itaque pro hoc scripsit (TTpxTiiyo^ic. 'It- 
TTOipivov (dicit) TrpajTsva-xvTog £vipog ^LvpctKOVffloov kx) Aio- 
vva^lcf) awap^ccvTog^ ots wpuTOv xvTozpx^cap i7r) tov tto- 
}^fiov ^piiij CTTpotTijyic, Sed uterque erravit. Verum 
est quod Diodorus narrat, primo Dionysium belli ducem 
creatum esse cum coUegis , postea vero hos , illius calum- 
niis in odium multitudinis adductos , pulsos et soli Diony- 
sio imperium mandatum esse (cf. Grote , p. 440 sq.). Quae- 
nam autem hac in re Hipparini fuerint partes, docet 
Aristoteles in Politic. V, 56, qui narrateum, exhausto 
patrimonio , opem tulisse Dionysio in occupando imperio , 
sperantem nimirum fore ut hac ratione rem familiarem 
quodammodo reficeret. ^) Haec non prorsus conveniunt 
cum iis quae de Hipparini illius indole in hoc Episto- 
lae loco memorantur. Et quae ibidem p. 355 E le- 
guntur, ubi magno ei honori tribuitur quod ciTro fixp- 
(Sxpuv vi\£vdipco(T€v iv Tcp TOT€ xpovcfi Tviv TTo^tv , iu maius 
aucta videntur. Quasi huic uni e decem ducibus salus 
Siciliae imputanda^esset! 

XJt autem hunc, ita etiamminoremHipparinum, huius 
nepotem, nimiis extollit laudibus, quum regem eum com- 
mendat duas ob causas: x^P^^ '^^^ '^^ ^^ ^^^ ^cijSeUc m) 

[tOv) OaloV TpiTTOV , O^ y€vi[JL€VOC TVpJcvVOV TTXTpOC €KOOV TilV 



l) Aristotelis verba, citata a Oroteo, haec sunt: ylvowM 8c /ucra^oJlal 
Ti)$ dXtyapx^ois xol frov dbtaXtltvaivt rA thtx 2;Qvre; datXyC^ ' xol yAp 9l 
TOCd&TM xeuMTO/uXv ^ftrdOvt xal ^ rupayidh intrlBmtTM aOrol ^ xaraaxcud- 
^ovocv frc/Mv, ikmfi *lnftoLplbfOs Acoipuocov jv Zu/9axo6oac$. 




Digitized by 



Google 



158 



pxvvlSot; kpvifi4pou jccc) £Sixov xruf^vog, Ille Sy^acusas qui- 
dem a Callippi dominatione liberavit^ sedhujus loco ipse 
occupavit tyrannidem, quae imperii mutatio nun\civibus 
multum profuerit, est quod dubites, si legis Plutarchi 
verba in Timoleonte, c. 1: lE.rii Atuv iaIv i^i^ourxg 
Atovvo-iov Tov Tvpxvvov svSvi^ ivi/ipiiij io^Cf), Kcu iiicTtjfrxv ol 
(Tvv Atuvi ^vpxKOvtriovQ iMvdspufrxvTsq j vi li xS^t^ i^/^ov 
f? &XKOV fA€Tx(3x^ova'» Tiipxvvov (Callippum, Hip- 
parinum, Nysaeum, Dionysium minorem) vtto TrK^iovg 
KXKoov (JLiKpov xTriXiTTsv iptjfiog eJvxt KTs, Itaque in 
omni hac uarratione agnoscimus rhetorem pro arbitrio 
res augentem vel minuentem. 

Beferuntur etiam quaedam e priorum temporupi histo- 
ria neque accurate neque e mente Platonis. Huiusmodi 
sunt quae in Epistola VII, p. 332, de Darii regno et 
de Athenarum principatu dicuntur. i) Dionysii maioris 
imperium comparat cum Darii regno et cum Athenien- 
sium principatu, quorum hos immodice extollit, il- 
lum deprimit. Totus hic locus expressus est e Platone, 
sed ita, ut in altero philosophum, in altero rhetorem 
facile agnoscas. Plato (Legg. III, p. 694 sqq.) tanquam 
exempla, alterum hfTTOTeixg^ alterum iXevteplo^, proponit 
regnum Persarum et rempublicam Atheniensium , ut in 
his ostendatur, quibus causis civitates crescant et ia- 
bantur. Noster ambo haec imperia comparat cum ty- 
rannide Dionysii, ut quantum haec illis inferior fuerit 
appareat. Talis comparatio quantopere claudicet, quis 



1) Disseruit de hoc loco Salomon, 11. p. 18. 



Digitized by VjOOQIC 



159 



non statii)a sentit? De singulis autem haec dicit; pri- 
mmn de Dario, p. 382 A: {Aioviiatog) Aapsiov sTrrxTXX' 
fficp cpxwXirspo^ syiysTO^ og oix £ia>^olg mtTTSva^ag ouV 
00" xuTOv Tp(»(p^J(ri, xoivavoJg §£ fJt^ovov Tijg tov Mii^ov rs 
Kx) svvov^ov ;^«p«o-£ft?^, iUvetfAi ts fJiipvi fisl^a skx^ttxXi' 
KsXiag Tri^vig iTTfA, . . . tiei^s T6 Tra.pHeiyfAX^ oiovxph'^^^ 
vofioSsTiiv Kx) (SxfftKsx Toy xyxAh yiyvsdixi • vifAOvg yxp 
KXTXffKsvxtrxg Ir/ kx) vvvitxtriirajcsTijvIlsp^uv xpx^i^» Cum 
his compara haecce Flatonis verba^ p. 695 G: {^xpsYog) 
sX6av sig Tijv xpxhv ^) ?^x(3cov xvr^v s(3iofAogf itsihero 

STTTX fjdpvi TSflSflSVOg, UV KXl VVV ht (TfJUKpX ovsipOTX Ai- 

y^tTTTxt * Kx) vifAOvg fi^iov SifjLsvog oIksTv • . . ^txixv Tropi^cov 
Kx) KOtvavixv Txa-t Uip(rxtg, Jn Platonis loco s(SiofAog Xxfioiv 
xvriiv significat ^^regnum occupans unus e septem Per- 
sarum principibus/^ iis qui contra Magum conjuraverant; 
noster ridiculo utitur verborum lusu, quum Darium facit 
sTTTXTTXxffi^ praestantiorem Dionysio, ut qui imperium 
Persarum divisisset in septem partes singulas tota Sicilia 
maiores. Tum, secundum Platonem, ordinis a Dario 
constituti tantum (Tf/^tKpx ivsipxTX xiXstTrrxi^ nimirum 
hanc ob causam (uti dicit p. 697 C), oTt to iXsvSspov 
}^ixv x^sX6fji^vot Tov iiifzov, TO ha^TTOTtKiv y iTTxyxyovTsg 
fji^xKXov Tov TrpOfTviKOVTog^ TO cpiXov xTruXstrxv kx) rf KOtvhv 
iv Tj! TToXst. At, secundum Epistolam, Darius legibus 
condendis ht kx) vvv hxtri^ruKs^ h. e. incolume praestitit 
regnum Persarum. Qualis tum ista incolumitas esset, 
ex historia notum. De Atheniensium principatu ita lo- 
quitur, p. 832 B: ht T^Ad^jvxToi Trpog TOVTOtg ovk xirro) 
KXTOtxlvxvTsg woXhxg tuv *EAAjJv6;y TriXstg V7rh (3xp(3ipcav 
iK^sfiXvifjUvxg ^ xKX^ olxcvfiivxg 7rxpxXx(3ivTsg ^ Ofjuag s(2io» 
fiiiKOVTX It)^ hs^ti^xv Tifv xpzhvj xvlpxg cpi\ovg iv Txig 



Digitized by VjOOQIC 



160 



7r6?^(rty sKdcrraig iUKTvifihoi. In verbis notetnr illud toA^ /^ 
iK^6(3\iifiivat pro ivivTXTOi ysysvijf^ivai ; qnod vero ad rem 
attinet^ haec snpra vemm ancta est et contra Platonis 
sententiam. Qnod dicit Athenienses LXX annos fiysfiovixv 
tennisse, in hoc rotnndo nnmero nsns est; nam si annos 
compntamns a constitnta hegemonia ope Aristidis (01. 
75, 4; a. C. 477) ad cladem in Sicilia, quam secuta 
est sociomm defectio (01. 92, 1; a. C. 412), ea duravit 
tantum LXV annos. Sed hoc ut concedamus, ineptum 
est quod dicit Athenienses imperium tutatos esse &vlp»c 
0l?.ovg iv Txlt; Trixetn sKiaTxig KsimifAivovg, Nimirum cpiXix 
ista in eo cemebatur quod popularibns contra optimates 
favebant, idque non magis gratia quam vi et armis. Pla- 
tonis autem judicio,.qnod legitur in dialogo Gorgia, Athe- 
namm civitas, ducibus Themistocle, Cimone et Pericle, 
nequaquam aliis exemplo proponi poterat; atque in hoc 
ipso loco (de Legg. p. 701 A, B) dicit: olvt) ipicrTOKpX' 
Tixg iv xifT^ SsxTpoKpxTix TiQ TTov^px yiyov&f ^ quam se- 
cuta est TTxpxvofiix et xvxta^x^vTix , itx Jjf nvog iXsvdspixc 
Xixv i7roTST0Xfj(,vifJiivvig. ^) 

Venio ad Epistolam VIII, p. 354 B, ubi de Lycurgo 
haec leguntur: 5f/V«^ Tcep) Tijc xvtov TroXeuq xfix kx) 
yivovc, C0xp,uxKOV iTnlivsyKe tviv toov yspivTcov ipxh^ kx) 
Tov Tuv i(pipuv ^SfTf^iv Tijg (oxo-tXiKfjt; ipx^^ (TUTvipiov. 
Scri^tor in his secutus est Platonem de Legg. III, p. 
691 E, sed ita, ut ab ejus mente et sententia aberrasse 
videatur. Platonis verba haec sunt : 6soi; , olfixt , KiiSofisvoc 
vfiav Tig . . . h^ivfAOv vfjuv ^VTSvcrxg r^v tuv ^xatXiuv yi- 



1) Cf. de Geer, Diatribe in Polit. Platon. princ., p. 35 sqq. 



Digitized by VjOOQIC 



161 



vscriv ix /zovoy€VOV(; , sU ro fzsrplov /Ct^AAcv ^vvi(TT£tX€ ' y.x) 
(^€Tx Tovr ht (pvcrtt; tk; ivipooTivvi fji^f4^ty,u€vij ieix Ttvi 
^vvayL€t , . . TViV toov Iktco kx) ^ljcoa-t y^povToov {ivvxfitv) ](TO\p>J<pOV 
€U T» fJiAytcrTX t^ toov ^ouTtXioov Trotvi^a^x ^vvxfiei * o il Tpi- 
Tog acaTiip . . . oJov ^x>^tov €vij3oc^€V xvt^ Tijv toov icpipoov 
^vvafAtv, Igitur secandum Platonem salutis Spartanorum 
tres fuerunt auctores: primo loco natura sive aliquis 
deus; alter mortalis divina indole praeditus, qui senatum 
instituit; tertius, qui ephororum magistratum regiae po- 
testati addidit tanquam frenum. Alium ergo Ttjc y^pov- 
aicig, alium toov i(p6poov potestatis auctorem facit. Si mor- 
talis ille divino ingenio praeditus Lycurgus habendus est , 
qui tertius memoratur ab illo diversus est et recentior. 
Jure Salomon (p. 20 sq.) inde colligit, Platonem epho- 
rorum auctorem significasse eundem quem Aristoteles 
nominat Polit. V, 11, regem Theopompum. Id nostrum 
. fugit , ideoque secutus est vulgarem opinionem , quae 
utriusque magistratus institutionem Lycurgo tribuit. He- 
rod. I, 65.1) 

In ceteris quoque epistolis passim occurrunt quaedam 
fide indigna et figmentis similia. Velut Epistola II ut in 
verbis et sententiis multa habet a Platone aliena, etiam 
rem memorat parum probabilem. In extrema pagina 
(p. 314 E) Plato Dionysio scribit: „Speusippo utere et 
[deinde eum ad nos] remitte.'' At sive haec epistola 
post alteram sive post tertiam profectionem scripta cre- 



1) Salomonis argamenta speciosius qnam verius refellere instituit Her- 
mannus in Zeitschr. f. Alterthw. 1837, p. 277. Discrepantia inter Pla- 
tonis loGum et Epistolam jam non fugerat Astium , Animadv. in Plat. de 
Legg. p. 174, 

11 



Digitized by VjOOQIC 



162 



datur (vid. supra p. 129), utroque tempore Speusippum / 
qui Platonem in ^iciliam comitatus erat, Athenis fuisse 
ibique Dionis familiaritate usum esse e Plutarcho di- 
scimus, Dion. c. 17 et 22. Quare merito hoc inter vo- 
Ssixg indicia habet Wiegandus (in lib. supra laud. p. 
30), auctorem secutus M. A. Fischer, Diss. de Speu- 
sippi vita et scriptis. Rastad. 1845. 

In Epistola XIII, p. 361 C, mentio fit de corona 
tlatoni oblata , sed ab eo spreta : «V/ fju>i diSs^Cptiuv dijyct- 
ripeg rav i^jrodavoutroov rSd^ or iya oifjc ia-TsCpxvov/zyjv , tru 
(scil. Dionysius) 3' ixiXsvsg, h. e. eo anno quo coronari 
me non passm sum, etd tu hortaharis, Mortis puella- 
rum tempus designat, non sine ambitione, oblato ipsi prae- 
mio; quale autem id fuerit non addit; sed sive intelli- 
gatur corona civica sive militaris sive ludicra, si Platoni 
talis honor contigisset, id certe vitae eius enarratores non 
silentio praeteriissent. Quare merito, opinor, ut com- 
menticium notatur ab Astio, Platon^s Leb. u. Schr. p. 
529. Sed haec hactenus; nunc paulisper ad Platonis 
itinera revertamur. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT vn. 



DB PLATONIS ITINERIBUS qUORUM IN EPISTOLIS 
MENTIO NON FIT. 



o>©io 



Supra animadvertimus, de itineribus, quae Plato Megara, 
Cyrenen , in Aegvptum et in Italiam suscepisse traditur , in 
Epistolis nullam fieri mentionem, imo totam narratio- 
nem ita compositam esse, ut peregrinationi in longinquas 
terras vix locus relinqui videatur. Si enim quae in Epi- 
stola VII tum de Platonis adolescentia tum de vita post 
Socratis mortem Athenis acta usque ad profectionem in 
Italiam narrantur, attente legimus, nihil aliud inde effi- 
ciamus nisi hoc: Platonem per omne illud tempus in 
pakia mansisse, idque transegisse partim ineundis con- 
siliis de capessenda republica, partim philosophiae stu- 
diis, maxime vero cogitationibus de emendanda civitate, 
atque inde in animo eius natam esse illam perfectae 
civitatis formam, quae in opere 'Trept UoMrstxg expressa 
est: quam quum in Graecia eflfectam reddi posse de- 
speraret, quadragenarium relicta patria in Italiam ab- 
iisse. Quodsi intra hoc annorum intervallum Plato vel 
taedio rerum civilium vel discendi gratia peregre aliquo 
profectus esset, scriptori ita loqui non licuit. Post re- 

11* 



Digitized by VjOOQIC 



164 



ditum autem ab hoc itinere usque ad alterum iter in 
Siciliam intercesserunt fere viginti anni. Quod temporis 
spatium quomodo transegerit, epistola silentio praeterit; 
in transitu tantum memorantur eius hocTpi^cCi ovk i<TX^- 
fiovsg (p. 329 B) et praedicatur facultas eius persua- 
dendi, qua adolescentes inter se slg (f^ihixv xx) erctipalxv 
conciliare posset (p. 328 D): quae spectant ad scholam in 
Academia conditam ; de itineribus nihil. Exacto hoc tem- 
pore iterum in Siciliam profectus , membrat se in discessu 
adiisse Tarentum et cum Archyta hospitium junxisse 
(p. 338 C); inde Athenas reversus est. Erat tum sexa- 
genarius et ad peregrinandum tardior; nihilominus tertio 
ad Dionysium profectus est, unde re infecta jam paene 
septuagenarius in Graeciam rediit. Per omnia haec tem- 
pora de itineribus in alias regiones factis nec vola nec 
vestigium^ quamquam ea commemorandi occasio sponte se 
offerebat. Unde colligere licet, aut scriptorem itinera illa 
ignorasse, aut, si novit, proposito operis intentum oblivi- 
one praeteriisse. Memoratu autem dignum neque in ceteris 
Epistolis Platonicis de peregrinatione illa quicquam legi ; 
contra in Socraticis quae feruntur Epistolis, quae illis 
sunt certe aliquanto recentiores, deitineribus illismentio 
fit. Itaque non supervacuum opinor, quae de itineri- 
bus Platonis Megara, Cyrenen, in Aegyptum, Tarentum 
tradita sunt, qua auctoritate nitantur quidve iis tribuen- 
dum sit fidei, inquirere. Subit enim cogitatio, omnem 
illam peregrinationem fingi potuisse ab hominibus otio- 
sis, sive studio, quod PlatonemhacinreSoloni, Pythago- 
rae, Democrito cedere noUent, sive quod opinarentur eum, 
quae de Aegypto, de Pythagoreis, de Megaricis refert, 
noscere non potuisse, nisi in ipsis illis locis esset versa- 



Digitized by VjOOQIC 



165 



tus. Quaestio obscura, de qua si certum comperire dif- 
ficile, tamen quid probabile sit, examinatis scriptorum 
testimoniis, quaeramus. 

Duo sunt testes qui de his peregrinationibus ceteris 
plenius retulerunt: alter est Apuleius, alter Diogenes 
Laertius. 

Apud Apuleium , de dogm. Plat. I, c. 3 , haec leguntur : 
^Posteaquam Socrates homines reliquit , quaesivit (Plato) 
unde proficeret, et ad Pythagorae disciplinam se contu- 
Kt . . . Et quod Pythagoreorum ingenium adjutum aliis 
disciplinis sentiebat, ad Theodorum Cyrenas ut geome- 
triam disceret est profectus; et astrologiam adusque 
Aegyptum ivit petitum , ut inde prophetarum ritus etiam 
addisceret. Et ad Italiam iterum venit, Pythagoreos 
Euritatum (Eurytum) Tarentinum et seniorem Archytam 
sectatus. Atque inde ad Indos et Magos intendisset ani- 
mum, nisi tunc eum bella vetuissent.'' 

Quonam ex fonte Apuleius haec hauserit nos latet. 
Stallbaumius *) e Speusippi libro fluxisse suspicatus est, 
in quo vir doctus falli videtur. Apuleius Speusippum 
auctorem nominat in iis quae habet de Platonis indole 
et ingenio, cap. 2; deinde vero postquam poetica et phi- 
losophica eius studia paucis absolvit, Cap. 3 et 4 per- 
git in enarrandis itineribus; in his autem testem iUum 
non citat, quod sane non omisisset, quo plus ponderis 
haberet ipsius testimonium, praesertim quum ad defen- 
dendum Platonem sit compositum. Praeterea, quae de 
proposito illius itinere ad Indos et Magos et quae de 



l) Iq diss. de Phton. vita, praemissa edit. Apologiae et Critonis, p. XX, 



Digitized by VjOOQ lC , 



166 



itineribus in Siciliam ab Apuleio narrantur , supra a no- 
bis relata, in his Speusippo auctore eum usum esse 
quis credat? 

Apud Diogenem haec legimus, 1. III, § 6 : sTrsiTocys- 
vof4£vo^ ojcri) m) shojiv huv, m6x (p^friv *EpfjL6^apog , /ig 
Msyapx Tcpoc Eifx^el^yjv (rbv xXXoig rm ^ooKpXTiJcolg airs' 
Xoop\j(T6v ' KXKeldsv sU ^lTX^locv TTpoq Tovg Ilvixyoptjcovg , 4>/- 
XoXo^v KoCi Y.vpvTOV * evisv t sig AlyvTrrov Trxpx Tovg Trpo- 

0VITXg • OV (pMl KOC) EvplTriilJV OCVT^ &VVOCKO\Ovd}j<TXl • . . . 

hsyvcc ^ij nxxTuv koli Tolg Mocyoig (rvfj(,fju^ai , hx §£ 
Tovg ryjg ^Aa-txg TTO^ifzovg x7r€(TTV] ' iTTXvs^iuv 3' slg ^ASjjVxg 
hiTpi^sv iv 'AKxSy}fj(,i^, Diogenes testem hic citat Her- 
modorum, discipulum, ut ferunt, Platonis. ^) Ne tamen 
credamus omnem hanc relationem huius testimonio niti; 
id vel eo redarguitur, quod et in praegressis et in se- 
quentibus usurpat (poctriv, Hermodofi testimonium spectare 
tantum videtur ad profectionem in urbem Megara, reli- 
qua ut fama prodita referuntur. Ceterum et Apuleius 
(c. 4) et Laertius (§ 18) itinera in Siciliam separatim 
a reliquis itineribus memorant, non indicantes quo 
modo haec cum illis cohaereant. In amborum autem 
narratione inest aliqua discrepantia. Secundum Laer- 
tium Piato Athenis se contulit primum Megara, tum 
Cyrenen, inde in Italiam, postremo in Aegyptum. Secun- 
dum Apuleium, qui Megara non memorat, primum adiit 
Italiam, deinde Cyrenen et Aegyptum, postremo iterum 
Italiam. Diogenes etsi alterum iter in Italiam non me- 

1) Simplicias ad Aristot. Physic. lib. I, p. 344 Brand. : b Uopfuptos 
laTopil rbv A«/oxwAAt8>jv . . . ^EpfioZcipou rou UXaroivos iruipou A^^tv 
, napxypAfsiv xri. Cf. Suidas in v. Xiyouv» *Epp.6^<apos. Cic. Epist. ad Att. 
XIII, 21. 



Digitized by VjOOQIC 



167 



morat, id tamen sumere debuit, quoniam, si ex Italia 
statim in Aegyptum profectus est, inde rediit Athenas, 
necesse fuit eum iterum in Italiam tendere, inde iii Si- 
ciliam trajecterum. Ceteri scriptores qui itinera comme- 
morant, in hoc quoque dissident, quod alii eum non ex 
Italia in Aegyptum vel Cyrenen, sed primum in Aegyp- 
tum, post in Italiam profectum dicunt. 

Cicero , de Eep. 1 , 10 : „ Audisse te credo Platonem 
Socrate mortuo primum in.Aegyptum discendi causa, 
post in Italiam et Siciliam contendisse, ut Pythagorae 
inventa perdisceret." De Fin. V, 29: „Cur Plato Aegyp- 
tum peragravit, ut a sacerdotibus barbaris numeros et 
coelestia acciperet? cur post Tarentum ad Archytam, 
cur ad reliquos Pythagoreos, Echecratem, Timaeum, 
Acrionem Locros, ut, quum Socratem expressisset , ad- 
jungeret Pythagoreorum disciplinam eaque quae Socrates 
repudiabat addisceret ?'^ Cf. Tusc. I, 17; deSen. c. 12. ^) 

Animadvertatur Ciceronem dicere, eum jormwm in Ae- 
gyptum profectum esse , pod in Italiam et Siciliam , non 
inde in Italiam: quare nihil obstat quominus verba eius 
sic interpretemur (quod etiam per Apuleium licet), eum ex 
Aegypto rediisse in patriam, postea hinc contendisse in 
Italiam. Sic iter in Aegyptum ab itinere in Italiam et 
Siciliam sejungitur. 

Ex hac scriptorum inter se dissensione effici po- 



1) Rem strictim tangit Quinctilianas, Inst. Or. I, 12, 15: „Non con- 
tentus disciplinis quas praestare poterant Athenae, non Pythagoreornm 
ad quos in Italiam navigavit, Aegypti qaoqae sacerdotes adiit atque 
eorum arcana perdidicit." Valerius Maximos, VIII , 7 , priorem Ciceroois 
locum describit. 



Digitized by VjOOQIC 



168 



test, istas narrationes e fama potius quam e disertis auc- 
torum testimoniis fluxisse. Praecipue notatu dignum, 
quod a Diogene, praeter Hennodori testimonium de pro- 
fectione Megarensi, nuUus his de rebus testis citatur, 
quamquam quadraginta amplius scriptores ad Platonis 
vitam conscribendam adhibuit, quorum multi Platoni 
suppares fuerunt. Id profecto eo nos ducit, ut creda- 
mus illorum neminem de Platonis illa peregriiiatione 
retulisse ^) eamque fama potius quam literarum memo- 
ria esse divulgatam. 

In hoc autem omnes isti scriptores consentiunt, quod 
Platonem itinera illa, quaie plures annos durassent, susce- 
pisse di(3unt brevi post mortem Socratis tempore, atque, 
ut Laertius addit, ahtequam scholam in Academia con- 
didisset: hoc est, per ipsum illud tempus, per quod, 
secundum Epistolographum , Plato Athenis degit, in po- 
liticis consiliis et philosophiae studiis occupatus. Nam 
quod scholam aperuit in Academia, id certe factum 



1) Uans fortasse testis afferri possit gravissimus , Aristoxenus, in Vita 
Platonis, e quo Aristocles apud Eusebium Praep. Ea. KV, 2, haec 
refert: iv yd(.p tJ TrAawj xol t^ Anc^iiia, ftiah iitccvhraadai xou dbnotxo- 
Zojjieiv can& rivAg iteplitarov ^ivoog ovra;. Sed Aristozennm hac dtitoZYijjila 
intellexisse tertiam profectionem in Siciliam ostendit Aristides , II, p. 
324, Dind. haec scribeus: irspoi 8* au faciiv dXnOij Xiyscv roinoiJSj ws, 
ore rvjv rpiviiv Anc^rifiiav elg SexeJicav dcTreSijfwjffC , r^e rStv iraipoiv rtvkg 
avrou xat rGv eli ta pL<kXiara ap.iXifi)t6roiv uitoXetfBivTei otxot vetarepa i^ow 
Xewfavro ... oi Zk Ziarpifi<kg re Auriaxeua^elv aurolg ^^iouv rtXijffiov rijg 
ixeivou xal daxoZdfiouv iitl r^ ^kxahipLia. Spectat hoc manifeste ad Aristo- 
telem. Atqui luce clarius est Platonem longinquas illas peregrinationes , 
si suscepit, multo ante suscepisse quam Aristoteles Athenas venisset, 
ideoque ad itinera in Aegyptum, cet. haec Aristoxeni verba referri ne- 
queunt. Aristox^ni locus fugit Stahrium, Aristot. I. p. 52, 



Digitized by VjOOQIC 



169 



statim aut brevi post reditum a primo itinere in Siciliam. 
Haec vero eiusmodi esse ut conciliari nequeant, sponte 
patet. Jam de singulis itineribus singulatim videamus. 

Iter Megaram. Huius itineris Diogenes, praeterquam 
loco supra laudato, iterum mentionem facit in vita Eucli- 
dis, n, § 106: Trpog rovTov (Euclidem) (p^triv 6 ^Epf^o- 
loopoq iCptK6(rixi UKxTcovx Kxi Tovg Xchov(; cpiKoao^ovg fAST^ 
7>fi/ XcoKpxTOVi; TsKevTViv, iel(TXVTxg r^i/ ujzoTyjTot toov Tvpiv- 
vccv. Haec sola sunt testimonia, quae de Megarensi iti- 
nere exstent; nam quae Menagius confert Libanii et lo* 
Chrysostomi, ex eodem certe fonte sunt derivata,ut judi- 
cat Hermannus (Plat. Phil. p. 106, not. 82). Auctor 
narrationis a Diogene citatur Hermodorus , ille nimirum 
quem Platonis discipulum fuisse accepimus. Num locu- 
pletiorem testem requiramus? Attamen fides eius non 
parum debiUtari videtur additis verbis : hltravTxg Tijv tofM- 
T^TX Toov Tvpivvoov. Quis enim nescit, Socratem non sub 
XXX tyrannorum dominatu, sed quatuor annis post illos 
expulsos damnatum esse ? Si Hermodori tanta fuit tem- 
porum ignorantia, ne reliquum quidem eius testimonium 
magni ponderis potest haberi. Ueberweg (11. p. 118) 
difficultatem ita toUere conatur, dicens, Hermodorum 
Tvpxvvoov appellatione significasse non Touq tpiolkovtx rvpiv' 
vovg , quippe qui postea demum hoc nomine insigniti sint , 
sed demagogos, crudelitate et potentia tyrannorum similes. 
At isti numquam Tvpxvvoi vocati sunt, triginta autem 
viri jam ab Aristotele oi TpixKovTx Tvpavvoi appellantur, 
Rhet. n, 4. Itaque tali interpretatione Hermodori testi- 
monium parum juvatur. Ego vero persuadere mihi non 
possum, hunc, si fuit, ut habetur, Platonis aequalis, in 



Digitized by VjOOQIC 



170 



talem errorem incidere potuisse; potius credo eum hoc 
tantum retulisse, Platonem ceterosque Socratis discipu- 
los post huius mortem profectos esse Megara ad Eucli- 
dem; rationem vero cur id fecissent, nempe quod me- 
tuerent tyrannos, a Diogene aliove adjectam esse. 

Itaque positum sit, Hermodoro teste, Platonem Socrate 
mortuo Megara cessisse. Quod epistola de hoc mentio- 
nem non facit, sed philosophum Athenis permansisse 
scribit, ita explicari poterit, si statuamus, iter illud Mega- 
rense digressionem potius et quasi diverticulum quam 
excessum ex urbe fuisse, ob loci vicinitatem, quare id 
silentio praeterire licuisse. Hermanuo certe assentiri non 
possum, opinanti Platonem, mortuo Socrate^ diuMegaris 
habitasse et ibi Euclidis potissimum consuetudini accep- 
tam debuisse interiorem illam Eleaticae doctrinae scien- 
tiam et dialectices peritiam, quam cum ethica Socratis 
conjunxit. ^) Quasi vero Athenis, philosophorum et so- 
phistarum sede, Eleatica philosophia non aeque nota esset 
atque Heraclitea, in qua Plato adolescens magistro usus 
est Cratylo , ut retulit Aristoteles. 2) Et quidni ex eodem 
fonte illam philosophiam noscere potuit unde eam acce- 
pit Euclides, qui Platoni aequalis fuit? ^) Quid quod jam 
vivente Socrate , ut refert Laertius 11 , 3 , Euclides 'prap) 
Tov^ ipKTTiKovg \oyovg itTTTovSxxs: quare non erat, cur, 



1) Hermann 11. p. 46: „So ist est schon an sich eine hoehst wahiv 
scheinliche Yermathang, dass eben dieser Aafenthalt in Megara es,ganz 
vorziiglich wiur der Plato mit dem eigentlichen Stande der Griechische 
Specalation, and demgemass mit dem wahren Bediirfnisse des pbiloso- 
phischen Geistes seiner Zeit naher bekannt machte." 

2) Metaph. I, 5, p. 20 Brand. 

3) Vid. Deyks, de Megaricis, p. 5. 



Digitized by VjOOQIC 



171 



.mortuo demum magistro, Plato Megaram contenderet ut 
dialectica ab Euclide disceret. 

Iter in Aegyptum. De hoc itinere silet, ut vidi- 
mus, Epistola; ceterorum autem testium maior est nume- 
rus quam pondus. Horum antiquissimus est Cicero; 
plenius vero de hoc itinere agunt Apuleius et Laertius, 
quorum testimonia supra allata sunt (p. 166 seq.). His 
primariis testibus addendi Strabo, XVii, 1, 29; Plu- 
tarchus, de Genio Socr. p. 679 A; Philostratus , Vit. 
Apollon. I, 1; Epist. Socr. 28.^) Quorum narrationes 
percurrentibus apparebit eas pedetentim magis magisque 
auctas esse atque, ut de fama dici solet, eundo crevisse. 

Apuleius et Laertius praeterea tradunt , Platoni in Ae- 
gypto degenti in animo fuisse in Asiam quoque tendere , a 
quo consilio Asiaticis bellis fuisset avocatus. Eeapse 
iter illud ab eo susceptum esse aflBrmant Lactantius, In- 
stit. IV, 2, et Clemens, Protrept. p. 46 A, qui conten- 
dit eum drrpovofAixp Trxpa 'Bx(3u^uvluv et vofzovc roxjg otrot 
aPiiiSsJg Kxi ii^xv TTsp) dsou icxp avrav ruv %(3palcav uCps- 
Kyjfrxi, Alii quasi in medio itinere subsistunt, et in 
Phoenice eum Magis occurrisse volunt, ut Olympiodorus 
in Vit. Platon. (Cf. Hermann 11. p. 114, not. 124); ano- 
nymus vero vitae Platonis enarrator non ipsum in 
Orientem venisse, sed Magos Platonis fama commotos 
Athenas venisse commemorat: ut quasi concertatio fuerit. 



1) Epistola haec Flatoni Bcripta fiogitar in Aegypto eommoranti ; jam 
vero memoratur in ea Timaeas Tauromenita, qni flornit fere L annis 
post Platonis mortem. Quid istiosmodi testimonio lueremur ultro patet. 
Omitto Qninctilianum et Valerium, qaos sapra p. 167 uot. attoli. 



Digitized by VjOOQIC 



172 



utrum Oriens Graecum philosophum , an hic illos maiore 
studio coleret ac veneraretur. 

In scriptorum autem relationibus de Aegjptio itinere 
leguntur quae non valent ad eorum fidem firmandam. 
Laertius comitem Platoni adjungit Euripidem, qui jam 
septem annis ante Socratis mortem e vita decesserat; 
Plutarchus narrat itineris eum socios habuisse Ellopionem 
Peparethium, hominem ignotum, et Simmiam Theba- 
num. ^) Denique Strabo Platonis condiscipulum apud Ae- 
gyptios sacerdotes Eudoxum fuisse scribit, idemque do- 
mum illorum Heliopoli sibi monstratam esse refert. De 
Eudoxo Platonis comite item nobis auctor est Clemens 
(Strom. I. p. 303 C), qui etiam sacerdotum, quibus 
ambo magistris usi essent, nomina memoriae prodidit. 
Praeterea de tempore profectionis et de diutumitate non 
convenit. Strabo tradit commorationem in Aegypto per 
tredecim annos durasse; igitur omne tempus inter So- 
cratis mortem et Platonis profectionem in Italiam (399 — 
387) ea peregrinatione expletum esse sumit, quum ceteri 
scriptores in idem spatium alia etiam itinera conferant. 
Praeterea vero ferunt Platonem a. 395 in Atheniensium 
exercitu militasse. Vid. Diog. Laert. III, 8. Aelianus, Var. 
Hist. VII, 14 Gf. Clinton Fast. Hell. ed. Kriiger. p. 
101 et p. 377. Narratio de itinere ad Magos haud 
dubie manavit e studio Graecanicam sapientiam ex Ori- 
ente repetendi; non absonum igitur foret suspicari iter 



1) Simmias apud Plat. de 6en. Socr. p. 576 sqq. dicitnr TroJluy xp^ 
cTrl rvii ^atias (|^;?) yeyw^ noA nenXoanifiiifos h d^dohocitoU 6t»$p(aicois at- 
qae TroiUcc roU iepsOvt Ztx ftXovo^oof wf/e»6jJXif0S' Utram autem Platarchas 
argumeato dialogi inserviens Simmiam Aegyptum visitasse referat, an 
idonei testis auctoritate fretos, in dabiam vocari potest. 



Digitized by VjOOQIC 



173 



in Aegyptum e simili causam fictum esse. Nemo enim 
ignorat, quanto studio Alexandrini ostendere conati sint, 
omnis Graecorum liumanitatis et sapientiae Aegyptum et 
Orientem quasi incunabula fuisse. ^) 

Neque vero iis qui Platonis sapientiam ab Orientis com- 
mercio repetere vellent , indicia deesse poterant unde eius- 
modi quid efficerent. In Phaedone p. 78 audimus So- 
cratem ad amicos, qui discessum eius lugebant, haec 
dicentem: ^rcAAJii /xh ^ *EAA(i^, « Ki(3ijg, iv ^ hsm^jrou 
ayoiAoi civ^psg^ '^oXKx Sf ko^i rx twv ^xp^ipcav yhijy ovg 
Tcivrag XP^ ^ispsvvZtrSiZt t^^rovvT»g roiovrov sTTCfi^Vy 
/zijTS xp^f^^'^^^ (psiiofJLhovq fiijTa Tovcov, Quum Plato haec 
Socratem aliquot annis post eius mortem dicentem fa- 
cit, posset aliquis opinari eum magistrum suum in- 
duxisse id suudentem, quod ipse postea cum aliis So- 
cratis discipulis fecisset; neque id esset absonum. Si 
tamen reputamus Socratem facete et ironice hic lo- 
qui, probabilius est veram et Socratis et ipsius Plato- 
nis mentem expressam esse his verbis quae statim ad- 
dit: i^ijTsTv 5f XP^ kou otvTOv^ (JLeT\iXK>iXcov' hooq yxp 
hf ovSk poc^loog ivpoiTS (JLoihKov vfj(,Sov ^vvoif4,hovg rovTO ttoisTv. 
„Maxime vero vestro in coetu quaerite talem iTrcpliv: 
fortasse enim neminem facile inveniatis , qui ea facultate 
magis quam vos valeat.^^ 

At praeterea non pauci sunt loci in Platone, ubi 
Phoenicum, Persarum, Aegyptiorum aliarumque barba- 
rarum gentium mentio fit. Phoenicum ingenium declarat 
de Rep. IV, p. 436 A. De Persarum institutis loquitur 



1) Cf. seriptores eitati ab Hermanno IL p. 112, not. 112, et p. 114, 
not. 125. 



Digitized by VjOOQIC 



174 



de Legg. lEI, p. 694 sq. 698 A. Eris Armenii mentio 
fit de Rep. X, p. 614 B. De Aegyptiis autem eorumque 
disciplina et institutis plura leguntur tum in Phaedro 
et in opere de Legibus ^) tum ptaecipue in Timaeo. Re- 
fert ibi sermonem sacerdotis Aegyptii, quem hicolim cum 
Solone habuisset, quo docetur veterem cognationem fuisse 
inter Aegyptios et Athenienses atque prisca Atticorum 
instituta, imprimis ordinum divisionem, eadem fuisse 
quae in Aegypto tum adhuc remanerent : cuius rei testimo- 
nia aifert vetera momumenta et libros sacros Aegyptio- 
rum. Timaeus , p. 23 E : ryjg S' iviaSi haxo(rfiii<T6a<; TTOLp 
i^fuv iv Tolg UpoTg ypci/zfixcrtv ixrxKKrxi^l^v irav oipi6[jt,og 
ykypxTTTxi, Cf. Critias, p. 119 E. Nuin mirandum inde 
effectum esse, quae Plato hominem Aegyptium facit narran- 
tem , ea ipsum in Aegypto accepisse ? Quid quod fuerunt 
qui dicerent Platonem perfectae suae civitatis effigiem ab 
Aegyptiis duxisse. Memorabile hac de re est testimo- 
nium Crantoris, qui fuit Xenocratis auditor, aequalis 
Speusippi, servatum a Proclo ad Timaeum p. 24, quo 
loco de insula Atlantide sermo est. Verba eius haec sunt : 

TOV TTSp) TUV ^AThOCVTiVUV ^Vf^^TOiVTX TOVTOV KoyOV ol f^£V 

hToplxv "ipO^viv sivxi (patriv, oQtjTTsp o TrpuTog HKaToovoq i^^- 
yviTVig KpivToop ' og ^>j kx) irm7rT€(rdxi fiiv (pyi^nv xvTOv.^^dA. 

TOV XIXXTOOVOC) VTTO TOOV TOTS , COg OVK OiVTOV OVTX T^q ITOh.t' 

TsiooQ evpeTjjv , ^AAoj fj(,6Tocyp&\pxvTX tx AlyvTTTiuv ^ThTe 

T070VT0V TTOlliarXarSoU TOOV ^KOOTTTOVTOOV KO^OV ^ U(TT€ iTr'' AjyyTT' 

Tiovg ^vx7rifi'pxt Tijv Trsp) ''AT>^xvTivoov txvtvjv ItTTopixv^ dog 

TUV ''AdviVxioOV KXTX TOCVTyjV t^^i^^pivTOOV TTOTS T^V TTO/^lTsixV. 
fX,XpTVpOV(Tl Sf KoCl 01 TTpOKplJTXl , v^J^O"/, TCOV AlyVTTTlcOVy iv 



1) Loci indicantur ab Hermanno p. 113. 



Digitized by VjOOQIC 



175 



7TiliXoci(; rxlq BTi fTco^Ofiimtg txvtx ysypicpia.i hsyovreg. 
Sensus hic est : „Sunt qui narrationem de insula Atlan- 
tide meram historiam esse dicant, ut primus Plato- 
nis interpres Crantor, qui refert etiam Platoni ab aequa- 
libus exprobratum esse, quod Politiam, h. e. perfectam 
quam finxit civitatis speciem, non ipse invenisset, sed 
eam descripsisset ab Aegyptiis {fjL£TX^pJe>\pavTX tx AJyvTr- 
Ticcv), eumque hanc exprobrationem tanti fecisse, ut, quo 
eam redargueret, illam Timaei narrationem, secundum 
quam Athenienses dudum ante iisdem institutis quae in 
Politia exposuit usi essent, Aegyptiis tribuerit.^' Verba 
l^sTocy parpxvTO, tx AlyvTTTioov ambigi potest quid signi- 
ficent: {jLeTxypa^m dicitur et de scriptore qui alterius 
librum descnbit et de pictore qui rem aliquam imitando 
referty depingit. Itaque Crantoris verba possunt signi- 
ficare, Platonem Aegyptiorum libros transscripsisse, hoc 
est e sacerdotum libris sacris Politiam suam compi- 
lasse, vel eum Aegyptiorum instituta imitando in suam 
civitatem transtulisse. Posterius significari non dubium 
opinor, nisi fbrte Crantor putaverit Platonem Aegyp- 
tiorum linguam calluisse et sacerdotes libros suos per- 
egrino homini describendos dedisse. Ergo haec verba 
non indicant, Platonem ipsum in Aegypto fuisse: nam 
instituta illa Aegyptiorum omnibus nota erant et pro parte 
tum adhuc ibi vigebant, ut etiam suo tempore Plato 
dicere posset, quod sacerdotem illum facit dicentem, p. 
24 A: TcAA«j yap Trxpot&siyiJ^XTX toov t6ts icoip vyCiSf 
(h. e. Atheniensibus) Ivtohv ivdoi^Ss (h. e. in Aegypto) 
vvv Avsvpiiarst^ ' TTpaTOv fikv to tuv hpuv ^ivo<;...y fisTa is 

TOVTO TO TUV ^ijfAtOVpyUV . . . , TO T£ TUV VOflioOV KoCl TOOV 

SijpsvTwv t6 t€ toov yscopyuv , Kx) ^ii Kx) TO fAoix^f^^v yivoq. 



Digitized by VjOOQIC 



176 



Ceterum quod Crantor dicit, Platoni id ab aequali- 
bus {vTTo Tav roTs) objectum fuisse , parum verisimile puto. 
Si Platonis aequales eius laudibus obtrectare atque in- 
ventionem Politiae ei surripere voluissent, illam non 
descriptam esse dixissent ab Aegyptiorum institutis, qui- 
buscum non nisi pauca illi erant communia, sed po- 
tius a Lycurgi legibus Spartanorumque et Cretensium 
institutis. Quanta enim similitudo his cum Platonis ci- 
vitate intercedat , vel ex eo apparet , quod viri docti dubii 
haerent, utrum Aristophanes in Ecclesiazusis Spartano- 
rum instituta an Platonis civitatem deridere in animo 
habuerit : cum utrisque enim ea quam comicus ibi pingit 
mulierum civitas optime convenit. Itaque potius credo 
istam narrationem inventam esse ab aliquo Crantoris 
aequalium, quo ratio dari posset, cur Plato in Timaeo 
priscis Atheniensibus tribuat ep, instituta quae Aegyptio- 
rum propria haberentur quaeque ipse pro parte in Uo- 
XiTei»v recepisset. 

Ceterum ex his apparet, non deesse quidem in Plato- 
nis libris vestigia unde effici vel fingi licuerit eum Ori- 
entem adiisse, certa tamen huius peregrinationis indi- 
cia in scriptis eius non exstare. Quod autem ad testi- 
monia attinet quae modo recensui, si perpendimus, 
primum, testem antiquum et locupletem de Aegyptio 
itinere non exstare, deinde, seriores qui de eo referunt 
quo longius a Platonis tempore distant, eo copiosius et 
disertius de his loqui, ea vero partim non convenien- 
tia esse partim fictitia, et inepta, Epistolam autem, 
cuius scriptor certe antiquissimus testis est, ita de hoc 
itinere silere, ut illud penitus ignorasse videatur: inde 
profecto coUigere licet, quaecumque de ea re traduntur 



Digitized by VjOOQIC 



177 



fama niti^ qua sensim crescente res pedetentiiti auctas 
et amplificatas in historiam permanasse. 

Si tamen receptae famae non omnem denegare fidem 
volumus^ statuendum erit^ Flatonis commorationem in 
Aegjpto nec tam diuturnam fuisse nec tantum habuisse 
ad ingenium eius et doctrinam excolendam momenti ut 
vulgo creditum est. ^) 

Iter Cyrenen. Huius itineris a ceteris scriptoribus , 
exceptis Diogene et Apuleio (supra p. 165), nuUa fit 
mentio, quod tamen ad fidem rei labefactandam non 
valet. Quum enim ceteri auctores, Cicero, Quinctilia- 
nus , 2) Olympiodorus , ea tantum itinera commemorent 
e quibus Plato plurimum ad philosophiam profecisset, 
ad Pythagoreos in Italiam et in Aegyptum ad sacerdo- 
tes consulendos, licuit iis Cyrenaicum illud iter, aeque 
ac Megarense, ut minoris momenti omittere. Ceterum 
commorationem eius Cyrenae non sejungendam esse a 
profectione in Aegyptum, ut Laertius facit, probabilis 
sane est plerorumque opinio, Atque ambo itinera tam 
arcte cohaerere videntur, ut, Aegyptiaci fide stabilita, de 
Cyrenaico non magnopere dubitandum sit. Quod autem 
nonnuUi opinantur, Platonem Cyrenen petiisse ut a The- 
odoro geometriam disceret, plus huic itineri tribuunt 
momenti quam aequum est: non epim credibile, geo- 



1) Ceteram lectu digna sunt qaae de hoc itinere disserit Hermann. II. 
p. 51—68. 

2) Qainctilianas de Megarensi et Cyrenaico itinere nihil quidquam « 
memorat; qnare parum accurate Ueberweg 1. L sic loquitur, p. 127: 
^pagegen liisst Qninctilian Inst. Or. I, 12, und ebenso Diogenes IIT, 
6, die erste Reise von Megara aus nach Cyrene gerichtet sein." 

12 



Digitized by VjOOQIC 



178 



metriam Athenis ita neglectam fuisse ut propterea Cy- 
renen migrare necesse esset; ipse Theodorus antequam 
illuc habitatum cessit, Athenis hanc artem tradidisse 
perhibetur. Vid, ^ermann p. 110, not. 101. 

Itinera in Italiam. Secundum Epistolam Plato pri- 
mum profectus est in Italiam, quo tempore patriae mores 
pertaesus quadragenarius Athenas reliquit; hinc trajecit 
in Siciliam (Ep. VII, p. 326 B. ^) Iterum in Italiam con- 
tendit , quum ab altera profectione in Siciliam domum rever- 
teretur, qua occasione Tarentum divertisse ibique amici- 
tiam junxisse dicitur cum Archyta aliisque Pythagoreis. 
Ibid. p. 888 C: iyu yxp 7rp)v imivxt ^svlxv kx) Cpi^ixv 
^Apx^ X*' ToTg iv Txpxvn kx) Atovvtricc 7roiii<rxg XTriTXsov, 
Cum his dictis contendamus quae ceteri scriptores de hoc 
itinere narrarunt. 

Nepos, Dion. c. 2, scribit Platonem in Italiam profec- 
tum Tarentum venisse , inde arcessitum a Dione Syracu- 
sas transiisse. Cicero quoque locis supra laudatis (p. 
167) adventum in Italiam et in Siciliam conjungit et di- 
serte testatur eum Tarentum venisse „ut Pythagorae in- 
venta perdisceret, eumque et cum Archyta Tarentino 
et cum Timaeo Locro multum fuisse et Philolai com- 
mentarios esse nactum ; qui|mque eo tempore in his locis 
Pythagorae nomen vigeret, illum se et hominibus Pytha- 
goreis et studiis illis dedisse.'' Secundum Apuleium 
(supra p. 165) bis profectus est in Italiam ut Pythago- 



1) Etiam Platarchus dicit Platonein c^ *lTaJl<a« c2« Zu/Doxeuffa^ ve- 
nisse; sed hoias testimonii ratio habenda non est, qoia auctorem sequi- 
tor Epistolam. Yid. Yit. Dion. c. 4. 



Digitized by VjOOQIC 



179 ' 

rae disciplinam cognosceret: primum mortuo Socrate, 
iterum postea, Eurytum Tarentinum et seniorem Archy- 
tam sectatus. Horum posterius iter quadraret cum se- 
cundo eius adventu in Siciliam. Denique Laertius (su- 
pra p. 166) eum in Italia cum Pythagoreis Philolao et 
Euryto congressum esse testatur. 

Collatis his testimoniis videmus omnes in hoc consen- 
tire, Platonem ad Pythagoreos audiendos in Italiam profec- 
tum esse; plerique Tarentum adiisse dicunt, Cicero 
etiam Locros addit. De philosophis autem quos ibi au- 
dierit variant. Ex his de solo Archyta omnes conveni- 
unt; Philolaus dudum erat mortuus; melius convenit 
Eurytus, qui Philolai discipulus fuisse perhibetur; de 
Platonis consuetudine cum Timaeo in ipsius dialogo ex- 
stat memoria; Echecrates notus e Phaedone; Acrionis 
non nisi nomen ad nos pervenit. ^) 

Est autem locus Ciceronis, de Senect. c. 12, e quo non- 
nulli tempus huius itineris definiri posse putarunt. ^) 
Ibi, memorato Archytae sermone, haec addit: „Haec cum 
C. Pontio Samnite, patre eius, a quo Caudino proelio 
Sp. Postumius T. Veturius consules superati sunt, lo- 
cutum Archytam, Nearchiis Tarentinus . . . se a maiori- 
bus natu accepisse dicebat, quum quidem ei sermoni 
interfuisset Plato Atheniensis; quem Tarentum venisse 
L. Camillo Appio Claudio Coss. reperio.^^ In consukim 
nominibus manifestus est error, siquidem hi consules 



1) AcHonis nomen alibi non memoratur ; pro hoc legendnm probabiliter 
Aera»f qoi Agrigenti floruit teropore belli Peloponnesiaci et amicns fait 
Empedoclis. Scripsit de medicina. Yid. Laert. VIU, 65. 

2) Vid. Corsini, de natali die Plat. in Symb. Liter. Vol. VI, p. 197* 

12* 



Digitized by VjOOQIC 



178 



metriam Athenis ita neglectam fuisse ut propterea Cy- 
renen migrare necesse esset; ipse Theodorus antequam 
illuc habitatum cessit, Athenis hanc artem tradidisse 
perhibetur. Vid. ^ermann p. 110, not. 101. 

Itinera in Italiam. Secundum Epistolam Plato pri- 
mum profectus est in ItaKam, quo tempore patriae mores 
pertaesus quadragenarius Athenas reliquit; hinc trajecit 
in Siciliam (Ep. VII, p. 826 B. *) Iterum in Italiam con- 
tendit , quum ab altera profectione in Siciliam domum rever- 
teretur, qua occasione Tarentum divertisse ibique amici- 
tiam junxisse dicitur cum Archyta aliisque Pythagoreis. 
Ibid. p. 888 C: iyu yxp Tcpiv iTCiivxt ^svlxv kx) Cpt^iav 
^Apx^ X*' TW^ iv TipxvTi KXi Atovvtrlcc 7roiii<rxg iTTSTXsov, 
Cum his dictis contendamus quae ceteri scriptores de hoc 
itinere narrarunt. 

Nepos, Dion. c. 2, scribit Platonem in Italiam profec- 
tum Tarentum venisse, inde arcessitum a Dione Syracu- 
sas transiisse. Cicero quoque locis supra laudatis (p. 
167) adventum in Italiam et in Siciliam conjungit et di- 
serte testatur eum Tarentum venisse „ut Pythagorae in- 
venta perdisceret, eumque et cum Archyta Tarentino 
et cum Timaeo Locro multum fuisse et Philolai com- 
mentarios esse nactum ; qui|mque eo tempore in his locis 
Pythagorae nomen vigeret, illum se et hominibus Pytha- 
goreis et studiis illis dedisse.'^ Secundum Apuleium 
(supra p. 165) bis profectus est in Italiam ut Pythago- 



1) Etiam Platarchns dicit Platonein c^ 'ixoLXldi tU lupoatauaecs ve- 
nisse; sed haios testimonii ratio habenda non est, qoia aactorem seqoi- 
tnr Jipistolam. Yid. Yit. Dion. c. 4. 



Digitized by VjOOQIC 



179 



rae disciplinam cognosceret: primum mortuo Socrate, 
iterum postea, Eurytum Tarentinum et seniorem Archy- 
tam sectatus. Horum posterius iter quadraret cum se- 
cundo eius adventu in Siciliam. Denique Laertius (su- 
pra p. 166) eum in Italia cum Pythagoreis Philolao et 
Euryto congressum esse testatur. 

Collatis his testimoniis videmus omnes in hoc consen- 
tire, Platonem ad Pythagoreos audiendos in Italiam profec- 
tum esse; plerique Tarentum adiisse dicunt, Cicero 
etiam Locros addit. De philosophis autem quos ibi au- 
dierit variant. Ex his de solo Archyta omnes conveni- 
unt; Philolaus dudum erat mortuus; melius convenit 
Eurytus, qui Philolai discipulus fuisse perhibetur; de 
Platonis consuetudine cum Timaeo in ipsius dialogo ex- 
stat memoria; Echecrates notus e Phaedone; Acrionis 
non nisi nomen ad nos pervenit. ^) 

Est autem locus Ciceronis, de Senect. c. 12, e quo non- 
nulli tempus huius itineris definiri posse putarunt. ^) 
Ibi, memorato Archytae sermone, haec addit: „Haec cum 
C. Pontio Samnite, patre eius, a quo Caudino proelio 
Sp. Postumius T. Veturius consules superati sunt, lo- 
cutum Archytam, Nearchus Tarentinus . . . se a maiori- 
bus natu accepisse dicebat, quum quidem ei sermoni 
interfuisset Plato Atheniensis; quem Tarentum venisse 
L. Camillo Appio Claudio Coss. reperio.'^ In consukim 
nominibus manifestus est error, siquidem hi consules 



1) Acrionis nomen alibi non memoratur ; pro hoe legendum probabiliter 
Aerotif qni Agrigenti floruit tempore belli Peloponnesiaci et amicua fuit 
Empedoclis. Scripsit de medicina. Yid. Laert. VIII, 65. 

2) Vid. Corsini, de natali die Plat. in Symb. Liter, Vol. VI, p. 197* 

12* 



Digitized by VjOOQIC 



180 



fuerunt a. U. 408, a. C. 348, quo ipso anno aut 
proximo Plato diem obiit. Quod ad Pontium attinet, 
qui proelio Caudino senex fuit „gravis annis'^ (Liv. IX , 
3), si ponimus eum a. a. C. 321, quo pugnatum est ad 
furculas Caudinas , sexaginta quinque annos natum fuisse , 
Platou^n iterum Tarenti degentem, circa annum 365 a. C. 
videre ibi potuit , ^) adolescens viginti annorum. Credibile 
tamen totam hanc narrationem esse fictionem, cujusmodi 
plures antiquitus ferebantur; consulum nomina si a Cice- 
rone addita sunt, aliud certe agens Attici Annales inspexit. 
Cetarum cum ex hac narratiuncula tum e scriptorum dis- 
sensione, quam modo attigi, apparet, etiam in hocitinere 
ad Tarentinos multa ficta aut fama aucta esse. 

Disquisitionis summa huc redit. Quaecumque, ex- 
ceptis itineribus in Italiam et Siciliam , de longinqua Pla- 
tonis peregrinatione narrantur, ea cum Epistolis, praecipue 
VII et m, non concordare, atque si diversorum te- 
stium auctoritas ponderatur, Epistolas antiquitate cert« 
ceteris antestare; quod mortuo Socrate Megaram conces- 
sisse dicitur, id, si tamen verum est, potius fuisse di- 
gressionem quam commorationem; quae de profectione 
in Aegyptum et Cyrenen et de commercio cum doctis et 
sacerdotibus Hieropolitanis tradita sunt, valde incerta 
esse, ac, nisi ficta sunt, fama certe supra fidem crevisse; 
denique si non omnem fidem itineribus illis negandam 
putamus , certe non de longa peregrinatione cogitandum 
esse, sed de brevis temporis excessu, quem Epistolae 
scriptori silentio praeterire licuerit. 



1) Archytas (|to. obiit a. 365 : itaque alter Platonis adventns Taren- 
tam ante hoc teropas locmn habere debnit. 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT vra. 



DB PLATONIS DOCTRINA BT PLACITI8 QUAE IN 
EPISTOLIS BXPONUNTUE. 



Nomo* 



§1. 

Doctrma vspi i7riariifJL}fg» 

Postquam exploravimus^ quae sit Epistolarum fides et di- 
ligentia in rebus historicis, nunc ad philosophiae doc- 
trinam attendere juyat et quaerere, quatenus haec Pla- 
tonicae philosophiae respondeat. Plenae quidem sunt 
Epistolae, praecipue VII*, sententiis et placitis e Pla- 
tone expressis, ut supra passim notavi; his tamen non 
continetur philosophiae doctrina. Quo melius de hoc 
judicare liceat, illustrem elegi locum, qui exstat in Epi- 
stola VII, p. 342 sqq., in quo disseritur de cognitione, 
quam disputationem excutere et cum Platonis de hoc 
argumento doctrina comparare lubet. Locum satis obscu- 
mm paulo emendatius et distinctius quam vulgo editur 
describam et latine interpretabor. 



Digitized by VjOOQIC 



182 



p. 342. "EffT/ TUV OVTUV kKa(TTC}) , S/' UV TijV STn^TTTllfJLyiV XviyKVi TtA' 

pxyiyvea^iai , Tpix , TSTCtpTOv S' oiifTij , TrifATTTOv S' ^yrJ Tiiivoci 
B §£/ 3 S^ yvooaTov t6 Kcii xk^Uc i(TTiv ' uv sv (jlsv ovofzx , 

hvTSpOV Sf KoyOg^ Th Sf Tp/VoV £/S«AOI/, TiTXpTOV S' fV/- 

fTTvifJL}^ . Tcspi av oZv X»&i , l3ouXdfj(,€vog fj(,x6siv TO vuv A£yJ- 
/Cfcfvcv , XiX/ 7CXVT00V ovTCio xipi voijaov . itvxXog iaTi ti Ksyo- 
fjLSvov , q5 t^Dt «wt f ffT/v hofji^ S vy V iC^iyfui» . A^yoc 

S' «UTCy tJ isVTSpOV , i^ OVOfJtMTOOV XX) pljfj(JiTCOV (TVy}LsifJi€VOC • 
TO yxp €K TOOV io^X^TUV iTc) TO fzi(TOV hov i^TCixoy TTXVTIfl ^ 

Koyog XV . f /j^ iK^ivov ^7r€p (rrpoyyvXov kx) T^pi^epeg cvofJLX 

C KXi KVK>^Oq . TpiTOV Sf TO ^COypxCpOVfJt^VOV T€ Kx) i^XK€l(p6- 
fl€VOV KX) TOpV€VOfl€VOV KXl XTCOKXvfJf^VOV ^), OOV XVTOq 6 KV- 
KKoq^ OV Tripi TTXVT i(TT) TXVTX^ OvSkv TTXiTX^t 9 TOVTUV Ug 
6T€pOV OV . T€TXpTOV S' i7ri(TTlllfJ(Jil Kx) VOVq XXyfiljC; T€ iS^X TT^p) 

TXVT €(TTiv ' cog Sf €V TOVT XV TTxv i^Tiov , ovK iv (pcovxTg 
oiy iv (ToofiMTOov fTX^y*otJ(Tiv ^ x>X iv ^pvxiXdg ivov^ ^ SijAov 

€T€p6v TOV XVTOV TOV KVK^^V Tijg (pV(T€00q TOOV T efATpOffieV 

D >k€xiivToov Tpioov . TGVToov 3' iy^vTXTX fA€v ^vyyeveicf, kx) 

bfJt/ilOTVlTl TOV Trif/JTTTGV VOvg 7r€7rXVi(TixK€ y TXK>.X Sf TTXiov 

XTrix^t . T^yT^v Sii Trepi t eviioq xfjt^x kx) irepicpepovq (tx^- 

fJt,%TOC KXl XP^Xq , TTfp/ T XyO^OV Kx) KXKOV Kx) ilKxioV , KX) 
7r€p) (T00fJ(,XT0q XTTXVTOg <TK€VX(TTOV T€ Kx) KXTX ^V(TIV yeyO- 
v6T0g, TTVphi; vSxT6g T€ KX) TOOV TOIOVTOOV TTXVTOOV^ Kx) ^CfJOV 



1) Pro his legendam conjicio, qaod ia versione dedi, matato verbo- 
rum ordine: rb ^otypxfwfisvw xol ropvtui/isvov xal i^cdstfd/isviv tc xw, 



Digitized by VjOOQIC 



183 



De scientia. 



In qualibet re tria sunt , per quae necesse est scientiam 
parari: quartum est ipsa [scientia]; quintum autem illud 
ponendum, quod noscibile atque verum est. Horum 
unum est nomen, alterum definitio , tertium simulacrum , 
scientia quartum. De uno igitur disce, si quod nunc 
dico intelligere cupis, deque omnibus similiter arbitrare. 
Est aKquid quod circulus vocatur, cui id ipsum nomen 
est quod modo nuncupabamus. Alterum est eius defi- 
nitio, e nominibus et verbis composita: quod enim ab 
extremis ad medium aequaliter undequaque distat, de- 
finitio est eius quod rotundi et circumacti et circuli no- 
mine designamus. Tertium est figura picta vel tomata, 
delebilis et caduca : quoriim in ipsum circulum , ad quem 
haec omnia spectant, nihil cadit, utpote ab his diversum. 
Quartum autem circa haec est scientia et mens et vera 
opinio; quod omne rursus tamquam unum statuendum, 
non in vocibus nec in corporum figuris situm, sed in 
animis : quo manifestum fit , diversum illud esse ab ipsius 
circuli natura , diversum item a tribus illis supra dictis. 
Horum autem cognatione et similitudine proxime ad 
quintum accedit mens; cetera remotiora sunt. lam idem 
[dici potest] de recta et curva figura et de colore , deque 
bono et pulchro et iusto , atque de quolibet corpore vel 
manu facto vel natura generato, de igni, aqua ceterisque 



dknoXXi»iAe)w, Ita mox p. 343 A junguntiir ypafO/Uym vi xca ropwuBivrw. 



Digitized by VjOOQIC 



]84 



E KAi ^xiiifiizrx ^vfATravrx, ov yap^ ot,v rovrcov fjLij rig rk 
rirrxpa ^^(3ifi ifJLOofryiwug ^ ovxors rsxicio; i7rtariif/>ftc rov 
vifATrrov fiiroxo^ hrxt . Trpbg yxp rovroiq rxvr *) ovx yrrrov 
iTTtxsilisT ro iroliv ri TTsp) sxxtrrov SjfAoDi/ $ ro dv SKAfTrov 
p. 343. ^ice ro rav Koyoov itrtsvip . Siv heKX vovv ix^v ovhU ro'/.- 
fiij(r€i TTor sU xvro riiivxi rx vsvotffj^x vtt xvrov^ )m) 
rxvr slc xfisrxKivyirov ^ «) 3 S») Trxax^t rx yeypxfMfJtivx 
rvTTotg, rovro Sf TTx^tv xv ro vvv /.syofisvov hJ f^xisTv , 
kvkXo^ sKXjroc ruv iv rxlq vpxistrt *) ypxcpof^^voijv i} kx) rop- 
vsviivrccv fisaro^; rov svxvrbv ifrr) r^ Trif^^TrCf! ' rov yxp 
sv6iog sCPxTrrsrxt ttxvt^ ' xirrhg ii , (pxfiiv , o KVTiKoq ovrs 
rt (rfJLtKpirspov ovrs fisT^ov rijg ivxvrip^ sxsi sv xvr^ 06- 
ascoc . Ivofix r xvruv cpxf^h oifisv ovhv) /iifixiov stvxi * 

B KcoXvst^) y ovisv rx vvv (rrpoyyvXx KX^tifAsvx svdix ks- 
K^^ffixt, rx r sviix iij trrpnyyvXXy kx) ovlsv yjrrov /35- 
(3xicog s^stv roJ^ fJLsrxisfiivotg kx) svxvrioog KX^^ovat . kx) fjLi^v 
TTsp) Xoyov y b xvroc \6yoCy slyrsp if ivofixroov kx) pvjfix- 
roov (rvyKstrxt , fjLvj^sv ikxvSoc j3i(3xiov stvxt . ^) fwpiog 3f ^^oyoc 
XV TTsp) SKxarov roov rsrrxpoov , uc ourxCpiq * ro 5f fJL&ytfrrov , 
OTTsp slTTOfuv ixiyov sfJLTrpotrisv ^ ort ivoTv ovrotv^ rov r ovroc 

C Kx) rov Totov rtvoc^ ov ro ttoTov t/, ro 5« t/ Z^rov^g si- 
iivxt rijc ^pvx^^y TO fJt^ii ^vjroiifjuvov sKXcrrov roov rsrrxpoov 



1) In his verbis, itplbi yap rovrMs raan\ vitiam inhaerere videtar. 
Commodam medelam non video. 

2) Nonnulli libri gi/UToattniivw. Alteram lectionem praetali; respicit 
locum e Phaedro, p. 275 D, qnem infra dabo, p. 204 sq. 

3) Mire dictom tdntXoi tS» h raU itpA^ivt pro circulo maou facto vel 



' Digitized by VjOOQ lC 



185 



huius generis , et de omni animante et de animorum iii- 
dole et de omnibus quae facimus ac patimur. Nisi enim 
in his illa quatuor quodammodo quis teneat^ nunquam 
perfecte quinti scientiae particeps erit. Ad haec enim 
illa non minus qualitatem et speciem cuiusque rei quam 
essentiam et vim ostendere conantur propter rationum 
debilitatem. Quapropter nemo mentis compos audebit 
unquam in has includere cogitata^ immutabilem praeser- 
tim in formam^ cuiusmodi sunt quae literis notantur. 
Hoc autem quod nunc dixi rursus est considerandum. 
Quilibet circulus, quales in vitae usu adhibentur, vel 
pictus vel tomo factus, multa habet quinto contraria: 
undequaque enim recti particeps est; ipsum vero circu- 
lum fatemur nihil nec plus nec minus in se habere na- 
tnrae ipsi contrariae.. Nomen quoque cuiusquam istorum 
ullum firmum esse negamus: nihil enim vetat recta vo- 
cari quae nunc rotunda nominamus rotundaque quae recta, 
neque minus firma ea fore nominibus in contrarium mu- 
tatis. Eadem quoque definitionis ratio est, quia ex no- 
minibus et verbis est composita, ut nihil istorum satis 
habeat firmitatis. Infinita rursus documenta probant illo- 
rum quatuof nuUum esse certum; maximum vero est, 
quod paulo ante dicebamus, quod, quoniam duo sunt, 
essentia et qualitas^ quum animus non quale quid sit 
sed quid sit scire quaerat, nisi illorum quatuor unum- 



delineato: factam est ad imitationeni Platonis Phaedri, Vid infra p.- 200. 

4) Valgo xoiAuecv. 

5) Vulgo: Uavfi; ^(/Sa/oK cZvat fiifictw». Ejeci fitfiaiuSf quod Tidetnr 



Digitized by VjOOQIC 



186 



Trpormifjuvou ^) r^ ^vxi ^oycp t€ jcx) kat ipyx ou(r6yi(r6(nv ^ 
eviXsyxTOv to ts Xsyoiisvov kx) hiKvvfisvov is) 7Cxpsx6fji£vov 
sKoo-TOv, iTToplxq T€ Kxt iffxCpsiotq ifi7rifi7r^}j(ri Trxa^g ^ 004 
lirog siTsTv , TrdiVT xvip» . ev om fih ovv fiijV sliia^fiivoi 
TiX^$k O^Tf/i/ ifffiiv wro TTOvijpag TpoCpijg^ i^xpKsl Ts ro 
TcpoTo^h Twv sliaXcav , svKXTxyikoujTOi ^) yiyvofieix v% iA- 
D Aj}A«v, oi ipooTafJLavoi viro tuv ipmavTuv^ ^wxfiivav ii tx 
TeTTxpx hxppiTTSiv T6 Kx) f Aiy^^f /v * iv oJg 3' xv to Tript,- 

TTTOV XTOKpivXaSxi KXi ^JjKOVV XVXyKX^COf/^V , (30V^fJl,6V0g TOOV 

ivvxfjUvoov xvxTpiTTsiv KpxT6T, Kx) TTOiel TOv i^yovf4^6VOv iv 
Xoyoig jf ypxfj^f^ot^iv i} xTTOKpiaecn ToTg TToKXoJg tuv xkovSv- 
Toov ioKsIv fJt;t{Skv ytyvutrKsiv uv xv iTTtxsip^ ypx^6iv j} Ai- 
y6tVj AyvooivToov ivioT6 ug ovx >l ^vxh tov ypx\pxvTog 3 
E Ki^xvTog i/Jyx^TXif «AA' j} tuv Tsrrxpoov (pva^tg skxotov 
TsCpvxvTx (pxv/Mg ,^) i^ ds hx txvtcov xvtcov hxycayvi , xvoo 
Kx) KXToo fJL6Txfixivovcrx iCp^ sKxrrov, fjooytq iTTKrTJjfMiv ivi- 
T6K6V 6v 7r6<pvKiTog 6v TT^CpvKiTt ' KXKug V XV Cpv^ , oog fi 
Toov TToXXoov a^iq Ttjg ypv^g 6U t6 to fiocS^Tv 6U T6 TX 
p. 344. XsySfisvx iji^ 7ri^K6, tx ^s hi^ixpTXt, ovV xv i Ajvy- 



esse nil nisi varia lectio v. fiifiMO» (sicot p. 342 B pro dknSks nonniilli 
libri dXn9&s), qaae deinde in textnm illata sit. 

1) Junge: To rfiy rsrrApm IxaffToy, ifpoTsotditsvuv t^ ^x9* f^ C>1To6- 
/Mvov Xoyia re xal a2a9)}aeae. Cetemm pro ttpcreivdfieiw libri aiii ttpo- 
relvov alii itpirtpWy posterias videtnr esse a correctoris mana. npvnlvov 
sic vertunt (ed. Didot.): „dam auimo non id quod sciscitatur ostendit 
tom verbis tom rebus." Quae versio nec verbis uec sensui respon- 
det. Correxi nportivdfitvo» Similiter mox itporetdiv, pro qoo libri non- 
nalli male itportdiv. Nostro loco simillimus est qai legitur de Rep. 
VII, p. 525 D: Ucv rts our^ (t^ ^X?) ^P^"^^ ^ inroi odifiatxoL ojfon^i 
dpt$/ious nporecvi/uvof ScoJt^yiTac. Cf. de Legg. X, p. 895 D. 



Digitized by VjOOQIC 



187 



quodque, quod animo offertur, exploretur et ratione et 
per rerum experientiam sensibus, quidquid dicitur vel 
ostenditur facile redarguendum se praebet, eoque omnes 
omni, ut ita dicam, ambiguitate et obscuritate implet. 
In quibus igitur non assueti sumus ob pravam institu- 
tionem verum investigare, sed oblatis rerum simulacris 
contenti sumus, facile ludificamur invicem interrogati ab 
interrogantibus , quibus f acultas sit quatuor illa discu- 
tiendi et arguendi. Ubi vero in respondendo quintum 
illud explicare necesse est, quicumque disceptandi peri- 
tus [adversariiim] subvertere velit, vincit eificitque ut 
is, qui oratione vel literis vel responsione rem explicare 
velit, plerisque audientium nihil eorum quae dicere vel 
scribeire aggreditur intelligere videatur: quos interdum 
fugit, non naturam cuiusque quatuor illorum, sed potius 
animum scribentis vel loquentis argui, male se habentem. 
Discursus vero per omnia illa sursum deorsum, singula 
deinceps explorans, vix tandem scientiam gignit sinceram 
in animo sincero; at si quis mala indole sit praeditus, 
cuiusmodi est plerorumque animi indoles tam ad doctri- 
nam quam ad mores, partim etiam si (institutione) de- 
pravatus sit, eiusmodi ingenia ne Lynceus quidem ut 
cemant efficere posset. Ut summatim dicam, qui rei 
ipsi [de qua quaeritur] non cognatus sit, eum nec 

2) Vulgo ou xaroiyiXoLaroi , quod si servator, enuntiatam per interroga- 
tionem efferendum est. 

3) Verba sic transponenda arbitror, ut latine dedi: oux •h rfiv rsrrde- 
fxav ^voti ixAarou iXiyx^rM, dlX^ ^ i^^ rdu y/o^^. >f Xi^. ittf. favAoi;. 
Nam si imperiti a peritis redar^uptur, ^ausa est uon in re, sed in 
hominum inscitiar 



Digitized by VjOOQIC 



188 



steb^ IhJv TTOiricrets rovc rotovTOvq ' ivt 5f }\,oycf> , rbv fj^ij 
^uyyevij rov TTpxyf^Aroq ovr »y €U[zxdix *) TroivifTsie ttot 
ovrs fAViifi^ , rijv dpxhv yccp iv iKT^orpixtc e^strtv ovx fy- 
yiyvsrxt . m6'' &x6fT0t rav hicxiav rs xm ruv a^Xoav o^x 
mXi fJiM Tpo^(pvs7c eh) kx) ^vyyevaiq , ^AAo/ 3' xhXcov ev- 
fiaSelg ipLX kx), fjs^viifj^veg ^ ov^ offot ^uyysvelc^ hjfffzxdeJc 
ie Kx) dfiviifioveg , oviiveg rovruv fiviTrcre fj(,x6mtv xKvideixv 

B dperijg eU ro iuvxrov ovoe Kxyixi; • SifJix yxp xvrx xvxyKij 
fixvdxveiv KXt ro \pevioc g) xfJLX kx) x^^ieg ryjq oKi^c ov- 
(fixq fjterx rpt(3}jc Trxtnjc kx) xpovov ttoKXov^ OTrep iv xp- 
X^fc etTTOv • f/^tg Si , rpt(3ofievx Trpog ^AAjjAoj xifruv eKX- 
(frXy ovofjLxrx kx) \6yoiy o\pe:c re kx) xhdiiaetc^ iv evfJLe- 
viatv i^Jyx^^^ eXeyx^f^^^* *^^ ^^^ (p66vuv ipooriiaefft kx) 
iiroKpi<re<rt xP^f^^^^n i^i^xfju^e 0p6viffftg irep) eKxa-rov kx) 

C vovc^ avvreivcov ort fjtxMvr elg iiivxfitv xvipuTrivtiv . 3w 5Jf 
^xg xviip (TTCOvixioq rosv ovrcov ^Trovixicov Tipt toXXov ie' 
fjtil ypx\fjxg Tor iv xv$pa)TOtg eU (p^6vQv kx) XTopixv kx^x- 
fixKel . iv) ivi iK rovroov 3« yiyvootrKetv /Jycp , Srxv li^ rig 
rov ^vyypxfJLp^xrx yeypxpLfiivx elr iv v6fJL0tg vofioSirov eHr^ 
iv iX}^tg rtaiv xrr'' ovv , cog ovk vjv rovrcp rxvrx (rmvixt^' 
roorx^ elvep itrriv xvrog ^ovixtog, Kelrxi 3*^vx*) iv x^^P^ 
Tjf KxXKi<m(i rcov rovrov ' e} 3' Ivrcog xvr^ rxvr itrTTOU' 

D ixapUvx iv ypxfjt^fjbXfftv iri6}i, if xpx 3j} oi eTretrx 6eo) 
fjiiv ov, (Sporo) ie ^pivxg ooKe^xv xvroi. 



1) Posi V. w/MiOia ezcidiBse pato verbum /Kafltiy, qaod seostts postalat. 

2) Pro rb ^c&Se; etc. hic reetios scribator: t^ ^^tuiks &fueL xal reUn- 
Bif. At in talibos crebro peccant Epistolae. 

3) Vulgo' xclrat U ttou, qaod sensui pkne contrariam est; itaqae pro 



Digitized by VjOOQIC 



189 



docilitas nec memoria unquam [gnarum] efficiet: ete- 
nim in aliena indole omnino non gignitur [scientia]. Quar 
mobrem quicunque justitiae ceterisque honestis artibus 
non sint natura apti et cognati, licet ingeniosi sint et 
memores ad aliud alius^ aut qui cognati quidem sint^ 
sed hebetes et memoria parum valentes^ horum nullis 
unquam continget noscere veritatem, quoad licet, vel 
virtutis vel vitii : necesse enim est simul et illa perdiscere 
et verum ac falsum totius rerum naturae omni studio 
et longo usu nosse^ sicut initio dixi. Nam non nisi 
multo labore, collatis invicem et quasi tritis inter se 
singulis , nominibus et definitionibus , visis et sensibus, be- 
nignaque disceptatione probatis. absque invidia interro- 
gantium et respondentium , effulget circa unumquodque 
scientia et intellectus^ concordans quam maxime potest 
pro humana facultate. Quamobrem multum abest, ut 
vir gravis gravibus et seriis de rebus scribens se suaque 
invidiae captionibusque hominum objiciat. Ad summam 
intelligere ex his licet , quando quis scripta alicuius cer- 
nat sive legislatoris de legibus sive [aliorum] de aliis 
quibuslibet rebus, ea non pro seriis ipsi esse habita^ 
si saltem sit vir frugi et gravis , sed infimum locum apud 
eum obtinere; siii autem revera tanquam seria ab eo 
literis mandata sunt, h^ic non quidem dii [ut ait poeta]^ 
s^d mortales mentem eripuerunt. 



TTM correzi oux, niii qais roalit: xtlrou Zi -noy ivx^P^'^ xaxlvrri. Simili 
locatione atitiir AristideB» mfH jtimp. Vol. IT, p. 146* 1)ind.: i» t& 
xffJiA/rrM Tdw x^P^ rArttn. 



Digitized by VjOOQIC 



190 



Totus hic locus colorem refert Platomcum; concinna- 
tus est Platonicis verbis et dictis, sed ea nec apte co- 
haerent et a Platonis sententia ac mente' aberrant. 

Primo dicit : etrri rpix S/' uv rijv sTrKrrvjfiyiv ivoe/yxyi tcot 
payiyvttrSat , ovofji,»^ Xoyog, el^coXov. Liitium hoc, unde 
tota disputatio pendet , descriptum est ipsis paene verbis 
e libro de Legg. X, p. 895 D, ubi hospes Athenien- 
sis, animi definitionem daturus, disputationem his ver- 
bis aggreditur: "^Ap' ovk xv idiXotg TBp) sxourrov rpix vo- 
iiv^ tv fjuv rijv ova-io^v^ iv Sl ryjg ovffixg rov Xoj^ov, h Sl 
ro ovofjt^. Apparet tamen discrimen: Plato memorat tan- 
tum rvjg ov(riag ovofji^ et x6yov, non addit f /SwAoi/. ^'Ovof^x 
est nomen quo res notatur, Koyoc descriptio vel deJlnUio ; 
ambo haec saepe apud Platonem copulata leguntur, ut 
in Politico, p. 271 C: kou yviysvsig ivi Kxrx rovrov rov 
^oyov i§ £voiyxijg (pvofiivovg ovrug Ixsiv rovvof^» kcu rov 
Xoyov. Quid autem est sl^caXov ? A nostro vocatur efjigies 
seu figura rei sub sensum cadens, ut apparet ex exem- 
plo quo utitur rov xyxAoy, cuius ei^coP^ov dicit esse ro 
^coypoupovf^svov xix>) ropvsvofisvov kou i^o^KsiCpSfjLsviv rs xoi) 
uTTO^Xvf^^svov ; a Platone autem eidcc^x, i. e. simulacra, 
saepe appellantur ea quae sensibus percipiuntur , quippe 
quae sint quasi slxovsg rcov ovrcov y quorum similitudinem 
vel potius umbram referant. Ita in Phaedr. p. 276 A, J yf- 
ypocfifiivog Xoyog vocatur sl^coXov rov x6yov og f^sr' i7rt<mf- 
fiyjg yp(k<p6roci iv r\ji rov f^xvdivovrog ^vx^ji. Et in Soph. 
p. 239 D, quum hospes Eleaticus quaerit quid sint 
mooXoc, Theaetetus ita respondet : Sj}A(?v on Cpii<rofA€v rx r 
iv rolg vhoc^rt koc) Kxr^Trpotg siicoXx^ srt kx) rx yeypxfi- 
fikvx Kx) rx rsrvTTCOfiivx kx) rxKXx og-x ttov roixvr i(rr)v 



Digitized by 



Google 



191 



srspx. At geDeratim, ut a nostro, rxxhdviT» a Platone 
hoc vocabulo non designantur. 

Si vero ipsum attendimus enuntiatum, „in omnibus re- 
bus esse tria per quae cognoscantur^ nimen , defmiticmem 
Qijiguram" fatendum hic dissimilia copulari. Nimirum 
hou,x et Koyoc ab hominibus pro arbitrio rebus imposita 
sunt: nam nihil vetat, ut dicit, rot vvv trrpoyyv^a 
x»XovfiBvx €v6ix KSK^iiaSoci rx r svHx S^ (Trpoyyv>.X'^ 
siioa^^v vero est forma ipsis rebus propria^ quam mutare 
homines nequeunt. Praeterea gvo[ix et K^yog sunt cogno- 
scendi instrumentum, sliooXov vero est pars eius quod 
cognoscendum est. Ealso autem dicit SKXfrrcp ruv ovroav esse 
sllaKov : nam loquitur non tantum de rebus sensibilibus , 
sed, ut ipse dicit, Trsp) r* evikog kxi '^'spiCpspovg , Trsp) r 
iyx6ov Kx) xxxov xx) hxxlov .... xx) ^q)Ov ^iifiTrxvrog 
TTspi Kx) iv ^vxcu^ lidovg, Num autem justitiae, animi, 
virtutis sunt elia?^x, species sub oculos cadentes? 

A tribus his secemitur ro h, o S^ yvcooriv re xx) 
iXvidiq ifrriVy i. e. jj ovfrix^ quas ideas appellat Plato; hoc 
quinto loco ponit et in sequentibus etiam ro Tciyt/Trrov 
nominat. Quod autem quartum ponit, medio loco inter 
priora tria et quintum ro ov^ nempe rvjv sTn^ryifJuyiv ^ de 
hoc ita confuse loquitur, ut nescias quid eo intelligatur. 
Primum dicit, per tria illa quae modo dicta sunt fV/o-Tjj- 
/xjf 1/ effici ; tum fV/orjj^j^i/ idem esse atque vovv et iAj^tfjJ 
i6^xv, eaque non in verbis et figuris, h. e. in nomine, 
definiUone et effigiej sed in animis posita esse {oxjk iv 
(pavxTg ovS' iv <roofMircav o";^jj/X«o"/v «AA' iv ^vx»ig iviv), 
atque iTTKTrvifiyiv et vovv proxime cognata esse rc^ ovru 
Postea rursus rx rirrxpx^ h. e. Ivofix^ \6yov , siiooKov et 
i7riorr^fi>lv ^ opponit r^ 7rif4,7rrcf}, quorum illa fluxa et in- 



Digitized by VjOOQIC 



19^ 



certa^ hoc unum certum esse et stabile iicit :ovyccp,xv 
Toxnoov fJtJi rt^ ra Tivrxpx A^j3jj ifMoyivu^^ oSttots T£?Jug 
im^TvifJiyi^ ToH TifiTrrotj (astoxoq hTou, Et paulo infe- 
rius : fi6piog ii xiyog »v Trsp) kxdo^TOv tSv TSTTipoov u^ 
ouFOtcpic, Ergo i^io^Tiifiifv modo tu Svti, h. e. veritati 
cognatam dicit^ modo annumerat iis quae incerta et fal- 
lacia sunt. Haec adeo turbata sunt^ ut scriptor nescire 
videatur quid dicat; apparet eum iTrt^fJtA^v vulgarem et 
Tiiv i},vi6vi iiri<mlifiyiv confudisse. 

Quam longe haec distant a Platonis doctrina. Hic 
res uniyersas distinguit in duo genera^ Ty\v ovviocv et rii/y 
yav67iVj quorum haec res generatas et iluxas (toj cclori}jTiy 
Tcc opcafji^vot) , iila aetemas et stabiles (ro^ vojjToiy toc voov- 
fjisvoc) complectitur. Eerum fluxarum cognitib^ quae sen- 
suum ope paritur^ appellatur ^^x^ quae aeque ac res 
ad quas pertinet manca est et incerta; opposita huic est 
iTTKTTiifiyj , scientia rerum quae mente comprehenduntur : 
haec^ ut ov^ix ipsa^ firma et vera est. Sic quae noster ut 
similia ponit, i7rt(mifj(,}j ^ vovc et iXijdiig ^^cc^ apud Plato- 
nem opposita sibi sunt et contraria. Ipse inTheaeteto, p. 
261 C, refutat eos, qui statuebant i7ri(rTTlifj(,viv esseiAj^^)} 
i6^Av fjLSTx yjyov , et de eadem quaestione classicus locus 
est in Timaeo, p. 51 D E, ubi disertis verbis dicit, 
ambo ilia diversa esse et dissimilia: ^vo iij ^sxriov iKslvu ^ 
hoTt x^P^^ ^syivaTOV ivofioiuc t ix^TOv, Porsitan noster 
ad haec conjungenda ductus est loco de Le^. 11, 
p. 653 A: (ppovijtrtv Sf kos) iXviietg ii^xc fis^ociovc^ svtv- 
Xh^ OTcp K») Trpig ri o^yjpxg Trxpeyivno , quod dictum retulit 
Cicero de Fin. V, 21: „Praeclare enim Plato: Bech 
tum, cui eiiam in senectnte contigerit ut sapientiam veras- 
que opiniones aseequi possit," At Plato hic loquitur ex 



Digitized by VjOOQIC 



193 



communi more, non^ ut in Epistola, definita et propria 
verborom significatione utitur. 

Haec de principiis quibus secundum epistolam scien- 
tia nititur. Ipsam autem disputationem quisquis attente 
legerit^ omnia tam confuse tamque obscure dicta esse 
fatebitur, ut revera aenigmata loqui scriptor videatur. 
Exempli gratia nonnulla afferam. 

Postquam quinque illa qualia sint explicuit dixitque 
ea ad omnia tam corporea quam animata pertinere^ ad- 
jicit haec: ov yocp^ »v ro&ruv /&&>} ti^ rk rkTrxpa Aa/Jv 
ifiatr^sTug, ovttots TsKim smaTvifMig tov 'jrifAXTOV fJLhoxoq 
hTcci, Quaenam sunt illa quatuor? Nimirum ivofjt,», 
xiyoc, HiooXovj sTTi^TvifAyi ; inepte ergo in apodosi iwt^Tyi- 
f^vig vocabulum additum est^ quod omitti debuit. Poterat 
sic dicere: &v /xj} ti^ tuv Tplav imTTvifiviv xifi^ xfJiM<ryl'' 

'TTUg^ oitrOTS TSXiug iTTl^TVIfJL^Q TOV TiflTTOV pUtOXO^ loTXl. 

Quominus autem sic corrigamus^ cavere nos monet quod 
etiam infra ri TiTTxpx copulantur et iwt^Tvifivi reliquis 
tribus tanquam simile annumeratur. Ita p. 343 B : fjf^v* 
ploq is Xiyog vsp) hccio^TOv tuv TSTTipuv ug aa^a^ig. ibid. 
C: t3 ^Jjf i^viTOVfJLSVov aKX7T0v Tuv TSTTcipcav, ibid. D: 
ivvxfjthcov ii Tx TiTTXpx hxyplTrrm. 

Deinceps sic pergit p. Z^% E : 'irpU yxp Toi/Toig txvt 

OVX VfTTOV imX^tpsJ Ti TOliv Tl TTSp) SKXTTOV ilj>.OVV }j TO 

Sv ixxffTov hx Ti tSov >Jyav ifftaviq. Sunt haec aenig- 
mati similia. Quo refertur Trpig tovtoi^? Quo autem 
TXvTx? Qua ratione haec cum praecedente sententia 
per particulam yxp connectunturP Ponamus txvtx re- 
ferri ad tx Ttvrxpx^ sensus hic exibit: „Quatuor illa, 
nomen, definitio, imago^ scientia, non minus tendunt 

18 



Digitized by VjOOQIC 



194 



ad qualitatem cuiusque rei quam ad essentiam declaran- 
dam hx rh ruv pjyoov i^rdsvec, ob judicii imbecillitatem/' 
Quomodo autem in hoc sita esse potest causa ob quam 
animus distinguat to ttoiov et ro ov , quorum iilud sensu , 
hoc ratione noscitur? Id perinde est, opinor, ac si 
diceres: sensus non solum colorem sed etiam figuram 
rerum nobis ostendunt ob visus imbecillitatem. Et quo- 
modo cum his cohaeret conclusio: uv svsk» voi)v ix^^ 
oiiiig ToXf^ii(r€i iror sU avTO Tiiivxi tx vsvo)j(jth» w au- 

TOV, KX) T/XVT* sU ifJf^TOLxlwiTOV , 3^ T^a"%6/ tA ^fyp^^- 

(jUvx tvttok;; in quibus iUud eU »vto referendum videtur 
ad TO Tav >,6yuv a^isvic; dicit ergo: ^^ob has rationes 
(quasuamP) nemo sapiens audebit cogitata in definitiones, 
et has in formam immutabilem, h. e. in literas, inclu- 
dere.^' Yidentume haec esse sani capitis cogitata^ an po- 
tius delirantis vel praestigiatoris nugae ? Dictio Tiihcci siq 
ypifj(,(j(,xT»y pro iUeris notare, petita est e Cratylo, p. 390 
E : ou TrivTx ivifj(,tovpyh ivoyt»xTwt slvoci , iAAo; (jl6vov tov , . , 
ivvi(4^ov avTOv to eJio^ Tiiivm etg t£ tx ypi(JL(Jt^T» y.ou 
Txq <rvX\xfiaig, 

In sequentibus ostendit, excepto tov SvTog cetera om- 
nia, Svo(j(,x^ x6yoVy sUooXx, obscura esse nec quidquam 
fie^xiov habere. Quomodo haec congruant cum superio- 
ribus^ ubi dixit Tpla esse 3/' wv tviv iTrtfTTiifAfiv dvxyxij 
7rxpxyi*yv€<rixty et quam scientiam afferre possit cognitio 
rernm quae ipsius testimonio nihil habent certi , id non 
expiicat. Geterum quae dicit de natura 5v6fiXTog et /Jyov 
e Gratylo hausta sunt, unde etiam definitio )Jyov, quqd 
i^ ivofjLXTuv Kx) pvi(JLXToov ^vyiuiTxt, depromta est. Vid. 
Crat. p. 481 B: ei 31 pii(ixTx xx) 3v6f^xT i^rrtv ovtoo Tiisvxi^ 
xvxyKvi Kx) A6yovg ' ^yot yxp ttov, uq iy^(j(,xi , vj tovtcov 



Digitized by VjOOQIC 



195 



(nMstric itmv. Cf. p. 425 A. B. Soph. p. 263 D. Verum 
Cratylo sic usus est scriptor , ut quae Platonis fuerit sen- 
tentia parum perspexisse videatur. Tractatur in eo dia- 
logo quaestio, utrum nomina sint (pv^ei an dhet , utrum 
naturalis sit vocabulorum cum rebus necessitudo^ an 
pro arbitrio rebus sint imposita. Posterius defendit Her- 
mogenes^ qui contendit nomina facta esse o^vviiiK^ k») 
oiJLO>kOyicf, h. e. dhsi ; contrarium placet Cratylo , cui So- 
crates vel potius Plato assentitur eatenus, quod cen- 
set ivofJLX esse "Trpayfjixroc ^ij>^u/zce> sive fiifjLvnjLX (tvXXx- 
^ouq Kx) ypJifif/,x(rtv (p. 433 B. cf. p. 423 E), atque 
adeo vocabula rite facta ipsarum rerum esse imagines: 
rx B* ovofJiXTa . . . ifioXo^iiKXfjLev rx KxKug Ksifzsvx . . 
sJvxi siKovxq roov irpxyfjLxrav (p. 439 A). Non vero 
assentitur eidem Cratylo opinanti propterea vocabulo- 
rum sive linguae cognitionem viam esse ad rerum 
scientiam. Jam vero quid noster? Dicit in vocabulis 
esse nihil (ii^xiov, quin oifihv k6)Xv€Iv rx vvv ffrpoy. 
yvXx KX>jovfJi^vx evdix KeKX^odxi^ rx r evHx S^ trrpoy^ 
yvhx\ hoc est plane id ipsum quod contendit Hermoge- 
nes, p. 384 D: ifjLo) yxp hKsT, o ri xvrig rcpi>irai ovofJLX^ 
rcvr sJvxi kx) ri op6ov * kx) xv xvdig y srspov furxSijrxi , 
sKsTvo ii fJLViKhi KxKij , . . . ovih Jjrrov rovr sJvxi ipiiv , 
ro fisrxrsdiv, rov Trpirspov KetfJLivov: quam sententiam 
contra improbat Plato. i) 

Deinceps sequitur in Epistola locus memorabilis, quo 
docetur omnes qui non rite i^KmlifJiJia eruditi sint, in 
cognoscendo et disputando falli. Legitur p. 343 C inde 



1) PlatonU Bententiam subtiliter explioat Dittrich, Proleg. ad Gratxl 
Lips. 1841, p. 20 et 41 sqq. 

13* 



Digitized by VjOOQIC 



196 



a verbis: rh il fjfjyiarov ovsp slTOfJi^v ixiyov sfATrpoo^isv , 
0T1 ivoTv ivroiv usque ad haec verba: iAA'j} 'i^vxh rov 
ypiy^jxvrog i? Ki^avroc ay,kyxsrxi TsCpvxvTx (pxvXwq, Etiam 
hic locus verbis et junctura ita impeditus est, ut aegre 
sensum expiscari possis : ubivis incurris in Platonis vesti- 
gia, sed filum et ordinem haud facile cemas. Summa sen- 
tentiae inanibus nudata verbis et aptius vincta haec est: 
„Duo sunt rerum genera, ro 3v et rh irolov ru Animus rh h 
anquirens, nisi ruv rsrrxpav skxotov (i. e. ruy rplcav sKxarov, 
np. IvofMi, Xoyovy f^SwAci/) exploratum habeat tam ratione 
quam experientia et sensibus , in maxima ambiguitate ver- 
satur et caligine. Qai sola rerum f^So^A^ sectantur neque 
assueti sunt quatuor (tria) illa excutere, in disputando a 
peritis luduntur ; ubi de quinto (de ente) quaeritur, in dis- 
serendo a docto quolibet redarguuntur. Indocti autem 
haec audientes culpam tribuunt non rerum obscuritati, 
sed disserentis inscitiae.'' En denuo rx rerrxpx et rh 
TrifJLTTrov : idem iusus in usurpandis numeris , cuius supra 
jam plura ex hac epistola exempla attuli (vid. p. 35). 
Etiam Plato habet istiusmodi partitiones^numeris notatas, 
ut in Phileb. p. 66. de Legg. 11, p. 690 A, 696 E; 
V, p. 728 D, 783 C, 741 D; verum noster ita argu- 
tatur ut pro ipsis rerum vocabulis numeros ponat, 
quasi in his abdita quaedam significatio insit. 

Ceterum haec et quae deinceps disputantur usque ad 
verba p. 344 B , i^sKxfA-^s (ppiv}i<rtg Tsp) sKoa-rov xx) vovg , 
^vvrslvcov ort fJixU(Tr sU ^vvxfMiv xvSpccwlviiv , spectant ad 
dialecticam; quibus ostenditur, eos qui rudes sint eius 
disciplinae a peritis facile falli et ludibrio haberi, contra 
qui rite hac arte instructi et exercitati veritatem anqui- 
rant, his postremo scientiae lumen affulgere. Jam de 



Digitized by VjOOQIC 



197 



hac disciplina quae Epistolograplius dicit cum Platonis 
doctrina de dialectica comparemus. 

Scriptor noster duo distinguit genera^ rb ov , quod 
etiam ro t/ appellat, et to ttoTov ti, quorum altero res 
sensibus subjectas significat , altero rerum ideas. A Pla- 
tone autem hoc sensu ista vocabula non usurpantur: 
distinguit ille quidem aUquando Trotci irr» et xv6' 
sxctvTX sic ut gentis et speciem : velut rsxvvi otxmli com- 
plectitur omnes artes^ tIxv^ Ttg sive Totx ric est una e 
multis, velut otKoiof4,tKii (de Eep. IV, p. 438); non vero 
generatim his verbis utitur tanquam formulis sive cate- 
goriis quibus tx voi^Ti et tx xitrSijTX desiguentur. Id 
primus fecit Aristoteles, Metaph. IV, 28: to slio^; kx) 
jf uAjf £T€pov T^ yivst, KXt SffX KOtS* sTspov ^x^f^^ Kcmt' 
yopixc Toxi IvTO^ XeysTxty rx fiiv yxp tI sotti <ryi(j(,xivst 
Twv ivTm^ Tx Sf TTolov Tt Ccterum Aristoteles semper 
dicit To Ti hTt , vel to t) Jjv sivxt , numquam simpliciter 
ut noster to H. ^) Plato, ut ante vidimus, duo illa ge- 
nera appellat tx Ivtx et rx yswijTx^ to h et tx ttoaP^x 
aliisque nominibus. 

Porro philosophia versatur in cognitione tuv Svrcovy ad 
quam cognitionem dux est diaiectica. Quale autem est 
secundum Platonem dialectices munus? Hoc positum 
est maxime in hxtphet et ^vvxyuy^, ut in Phaedro 
docet, p. 266 E — 266 B.^) Quum per universum pateant 
haec duo, r^ h et tx itoXXx^ unitas et varietas, dialec- 
tices munus est r^ kxtx yiwi hxtpetaSxt atque demon- 



1) Vid. Trendelenburg, Geech. d. KategoheDlehre. Berl. 1846. p. 34—52 

2) Cf. van Heosde, (nit. Phil. Platon. II. Pars II, p. 101. 



Digitized by VjOOQIC 



198 



strare Troi» 'ttoIoi^ ^uiz^apaT, xx) iroV ihXyj^x ov iix^Tai, h.e. 
quae sit generum et notionum inter se convenientia et 
difPerentia. Ut paucis dicam^ dialecticus est secundum 
Platonem qui valeat fAtxv Hixv 3/i 'tto^Kuv rerxfjUwiv 
et contra TroKKoi^g vtto f/>ix<; Treptsxofiivx^ dilucide cemere 
(Soph. p. 258 B — ^D). Idem argumentum deciarat exem- 
iplo roti iyxiov sive ideae boni, de Rep. VII p. 5 34, 
unde haec excerpere lubet: oq xv fj(M exv ^iopitfxffSxt r^ 
Xoycf) Kx) rav »K>^av Trcivrcov AcpsKav rijv rov iyoAov liixv, 
Kx) Strvsp iv fixxv S/oj Trivrav SAiyx^^ iis^iuv iv 7rx(n 
rovrotc; iTrrart r^ K6ycfj itXTopswjrxt , ovV xino rxyx- 
Shv (pvfcrsiq sMivxiy. , . d>X , H Tnfi siidoKov rivh^; i^piTcrerxi y 
io^ifi ovK iTtanifAifi iCpxTrrsaSxt. Jam vero dialectices opus , 
quod secundum Platonem est rh hxipsh xarx yiwj rx 
hrx. a nostro habetur ro rx rirrxpx {Hvofix, Koyov, «- 
iaKx) itxfptTTrsiv ^ vel, ut in sqq. dicit, rpl^stv frpbi; xX- 
XyjXx xvrav sKX^rx, MfAxrx kx) >.6yovc , l\p6tq kx) xhivf- 
ffsiq , hoc est verbis et definitionibus et exemplis tanquam 
calculis ludere, iisque adversarium fallere : quod ab illo 
tantum differt quantum ^vt/Aot^^/x}; differt aS/^Afxr/^^, so- 
phista a philosopho. Philosophus, secundum Platonem, 
versatur in cognitione rSsv Ivrav , quae sola ccrta et firma 
sunt, quorum naturam et vim comparando et discer- 
nendo cognoscere studet; sophista elaborat maxime in ver- 
bis et definitionibus , quae fluxa et incerta sunt et de 
quibus epistolographus ipse testatur : f/^vptocV xv Xoyog 'Trep) 
eKxarov rav rsrrxpav aq itrajpic, His adversarios irretit et 
in ivrokoylxc inducit ') efflcitque, ut Plato dicit, 0«ytjf- 



1) Cf. de Rep. V, p. 454 A: 8cde ri fi^ ^inmvBou xar tth Scac/oov/M- 
vec rb Xty6/iwe» iirtmoirclv, dXXA xecr wvh row9fia heiaut» rov Ux^ivtot 
Tqy imvriotti». 



Digitized by VjOOQIC 



199 



v»t rctvTO Tolq xuTolc: t6t€ fisv 'Hkcuov j OTXV Sf /SovAjj- 
7^/, ihxov (Phaedr. p. 261 G); deuique homiues eo 
adducit^ ut tuv TpxyfjucTajv oiihsvoc ovihxryii^ oiiha (SsfSauov 
esse credant (Phaed. p. 90 C). 

Si autem his in rebus epistola maximopere a Pla^ 
tonis sententia aberrat, sunt tamen in ea quae partim 
cum his quos attuli partim cum aliis Platonis locis ita 
concinunt, ut Platonis verba a scriptore expressa esse 
facile appareat. Primum quae dicit (p. 343 D) de homine 
dialecticae artis imperito , ut a perito in disputando decipi- 
atur et svxxTxyi^aorTog reddatur, ea scripsisse videtur ad 
similitudinem Euthydemi, in quo dialogo sophista indu- 
citur adolescentem eludens et zxT»y€?^x(rTov reddens, ita 
T^i/ ruv ivofAxruv iixipopxv ijiroor^cexit^osv Kxi xvxrpiTcov (p. 278 
B.). Quae deinceps Epistola his subjungit: kx) Troiel 
rov i^fiyovfj^vov iv Koyotg J5 ypxfj(,fi,ounv ij xTroKplvetTi rolg 
TroXKolc rav xkovovtuv ioKeJv fAvihh ytyvifrKsiv av xv i%t' 
X^hyi ypx^pstv V ^iystVj xyvoovvTuv hlo6'* dg ovx >l '^^ 
Terrxpcav (pvfftg SKxtrTOv iXX^ vi \pvx>l ^ov ypxxj^xvrog j5 Ai- 
^xvTO^ ixkyx^'^^^ '^s^pifxvlx cpxvy^uc : haec prorsus respon- 
dent iis quae apud Platonem leguntur in Phaedone, 
p. 90 D , ubi Socrates illud maximopere dolendum cen- 
set, si quis r^ xvrt/^oytK^ sive falsa dialectica eo perduc- 
tus ut nihil verum aut certum esse arbitretur, deinde 
/C6JJ kxvTOy xlrt^o fiijis ryjv ixvrov xrexvixVf cb,Xx rahav' 
Toov hx To x^ysTv xafjusvog iTi rovg Koyovg i/^ ixvrov tv^v 
xWtxv xTTatTxtTO , „si putet culpam non in sua ipsius in- 
scitia positam esse (Epistola: ovx >5 i^^xy^ t-ov ypx^xvroc 
jf Ki^xvroc iAfy;^fT«/), sed in rebus quas tractat (Epi- 
stola : «AA' VI (pvatt; iKxarovy* Dictum KVKXog roov iv rxlg 



Digitized by VjOOQIC 



aoo 



^pi^ea^i , quo epistolographus utitur (p. 343 A) ad sig- 
nificandum circulum gualis oculis cemitur, non qualis 
mente cogitatur, expressum est e Platonis Phaedr. p. 271 
E : isJiii T(tW (sc. rk ruv Xiym Biii^ ixxvu^ voilj^xvra^ fisra 
roiAn» hufjc^ov avrx iv rxig TrpJ^so^iv Svrx . . . tJI xhSij' 
<rsi iTXKOKovdsTv. Sophist. p. 234 E: ivxrerpxCpSxi rxiv 
rolq Xoyoic (pxvrx^fixrx vtto ruv iv rxT^ 'Trpiiscrtv ipym 
'irxpxysvoiAhoov. Deinceps illud Epist. p. 343 E: )f $£ iix 
TTXvrcov hxyayii xva kx) xxra fitrxfixivovtrx ^ convenit 
cum iis quae modo citavi de Eep. VII, p. 534: og xv 
hx TTXvrav ixiyx^^ iie^iuv ItXTropswjrxt; ac magis etiam 
cum his dictis in Parmenide^ p. 136 E: xvev rxvrttc 
rijg hx irxvrog he^ihv kx) 'jrXxwig xSvvxrov ivrvxovrx r^ 
xXijSsT vovv o^x^Tv, Animadvertendum autem, quo sensu 
noster hxyayiiv, Platonem hi^oiov usurpare; vocabulum 
hxyuyii apud Platonem, sive nude positum sive addito 
0lov, indicat vHae inatUutum, Yid. de £ep. I^ p. 344 
C, Theaet. p. 177 A. Dictio ivoo kx) Kxru fierx^xivstv 
translata est a Platone, qui tamen aptius dicit xvu 
Kx) Kxra fisrxfrrpi<pstv rovg Koyovq, Phaedr. p. 272 B: 
TTXvrxi; Xoyoivq xvco kx) Kxra fAsrxtrrpi^ovrx i7ri(TK07rslv. 
Cf. ibid. 278 D. Quae paulo post sequuntur, Ep. p. 344 
B : f^iyiq ^l rpt(3ifisvx rpbg ^AAj^A' xvruv sKxarXy ivifixrx 
KXi xiyot^ o\pstg rs kx) xi<r6ii<rst4 , . . . i^iXxfJt^p^ Cppivvitnc Trsp) 
BKMrrov Kx) vovt;^ haec expressa sunt e praeclaro Platonis 
loco de Rep. rV, p. 435 A: kxi rxx ^^ ''^^P 5aAj^A« 
VKJOTTOwnsq KXi rpi(3ovrsg mirsp iK Trvpsiav iK?Jifi\pxi Troivi' 
<rxtfisv riiv iiKXiofriwiv. 

Denique notandum lepide dictum : ovV xv o Avo^k&jc 
lisTv 7roiij(rsis rovg rotovrovq. Notum estproverbium: Av^Kiac 
i^iirspov iipKsirixi (Aristoph. Plut. vs. 210) et lynceis ocu- 



Digitized by VjOOQIC 



_ 201 

lis. Ferebatur Lynceus tanta valuisse oculorum acie ut 
ha ipvo(; op^. Sed Lynceum fuisse velut alterum Aescula- 
pium^ i0tx/.fjt,ioBTpov y hoc, opinor, eruditis eratignotum. 

§2. 

Be arcana Platonk phUosophia, 

Miretur quis, qui fieri potuerit ut scriptor in Platonis 
lectione tam versatus, qualem noster se ostendit, in rationi- 
bus eius explicandis ita halucinetur, ut, quae ab illo 
dilucide sunt exposita, pervertat plane et corrumpat. 
Tribuendum hoc puto partim scriptoris inscitiae, qui 
magis verba et figuras quam mentem et cogitata phi- 
losophi attenderet, partim vero etiam falsae opinioni 
quae illius judicium pervertit. Obtrudere nimirum Pla- 
toni studuit sapientiam quandam arcanam, verborum 
sententiarumque quasi nube involutam, tanquam celsio- 
rem et diviniorem quam quae in vulgus efferri aut scripto 
mandari posset. Apparet hoc ex extrema huius disputa- 
tionis parte, ad quam nunc accedimus. 

Postquam dixit scientiam a nemine percipi posse nisi 
qui sit veritati cognatus ad eamque natura aptus {^vy- 
ysvM), et veritatem non nisi /ccfrA rpifivii; TroKXii^ ^ multi* 
plici disputatione , interrogando et respondendo, inveniri 
posse, deinceps ad illud redit quod jam iu praegressis 
obiter dixerat: neminem sapientem fore qui cogitata lite- 
rarum notis mandare audeat: vovv I%a7v oiiis^c roXfJt,vi(Tsi 
VOT $U ^TO Tiiivai Tx vsvofjfjUvot \nr oe.uTOUy kx) txvt sU 
ifisTXKivirrov , 3^ Trio-x^i tx yeypxfifiivx TxyTroit; . p. 348 



Digitized by 



Google 



202 



A. Idem nnnc tanqnam totiiis dispatationis conclusionem 
diserte eloquitur: ^Quicumque^ dicit, sapientiam ut rem 
seriam serio tractet^ sive legislator sive alius quis, 
multum aberit ut cogitata unquam scripto evulget et 
multitudinis invidiae et cavillationi projiciat: hb iii ttZ^ 
avitp (TTroviaJog roov ovroov a-Trov^alav Tript to^ov hJ (mi 
ypa4^xc iroT iv iv§pct)TOig sU (piovov m) iTopiav jcxtx^x- 
Af/; id qui facit eo ipso ostendit aut philosophiae dig- 
nitatem sibi non esse curae aut caecum se esse et demen- 
tem/' Deinceps ad Dionysium revertens haec addit: „Si 
aut ipse aut alius quispiam de summis naturae principiis 
(t«v 7r£p) (pvtrsoog Axpoov Ka) Trpurcav) aliquid scriptum edi- 
dit^ ostendit se oviiv vyth sapere^ neque aliam ob caussun 
id fecisse putandus est nisi ob ambitionem : nam vwofAvti- 
fjucTuv x^P^^ (dici oportuit vTOfAvvivsDoc ;^«p/i/) non necesse 
erat facere^ siquidem illa paucis capitibus continentur 
{iv (SpaxvTXTOtg icsTTxi), quae semel percepta numquam 
e memoria excidant/' 

Qui Platonem talia praecipientem facit^ eum existimasse 
oportet, Platonem ipsum doctrinam suam nec scripto 
mandasse neque evulgasse; itaque dialogos eius esse tan- 
tum sermones e Socratis disputandi more expressos^ opus 
ludicrum, non jttovIcuov^ ipsius vero principia philosophiae 
nec literis ab eo consignata esse neque in vulgus elata^ 
sed in Academiae ombra cum discipulis tantum et fa- 
miliaribus disserendo explicata ac, si forte, in u^cAtvjJ- 
(jt,xTx relata esse. Atque hanc fuisse epistolographi sen- 
tentiam^ multi loci ostendunt. 

In Epistola XIII, p. 363 A, personatus Plato dialo- 
gos suos (Phaedonem significans) appellat Y^odKpxTeiovc A<?- 
yovg , h. e. sermones in quibus Socratis ratio et sen- 



Digitized by VjOOQIC 



203 



tentia essent expositae. His non saam ipsius sed So- 
cratis philosophiam contineri dicit in Epistola II, p. 314 
B, ad Diohysium haec scribens: fJwyi^Tvi ii (puXxxii ro 
fjiM ypcc(p€iv,. . . oif yip hrt rk ypoupivrx fiij ovk iKTrstrsTp. 
hx rxvr oiiih Trafror syoi Trsp) roxnm ykypx^x oxiS \(rti 
^iiyypxfifix Tl^rmog oiiiv oii' iTTXtj rx is vvv Xeyofuvx 
ZuKpxrov^ itrTi kxKov kx) vsov yeyovoroc . ^ ) h. e. „de priii- 
cipiis philosophiae scriptnm nullum Platonis exstat aut 
exstabit; quae autem meo nomine inscripta feruntur, non 
meam doctrinam continent sed effigiem referunt Socratis 
(h. e. Socratici disserendi moris) , et quidem Socratis , non 
qualis fuit annis et sapientia maturus, sed qualis fuit 
adolescens et bellus s. lepidus ac facetus." Ergo dialogi 
non sunt opera seria^, eed ludicra potius, e quibus nec 
Platonis neque ipsius Socratis sapientia percipi possit. 
Idem in Epistola YII diserte affirmatur his verbis, 
p. 341 B, C: rotrivii ys fJiMv ^rep) Txvrcov ix^ ^pd^stv 
Tuv ysypa^orcov kx) ypxnpovrav' . . . rovrov^ ovx em kxtx 
y$ r^v ifjt^ijv H^xv Tsp) rov Tpiyfixrog iirxtsiv ovhiv . ovkow 
ifjt^v ys Tsp) xvtgov hr) ^vyypxfji,fjt,x ovhs fiiJTrors yeviirxi ' 
pifTOv yxp ovixfMo^ iffTiv dg xX/.x fAxSiifixTX, oAA' & TroX' 
A^^ ^wovo^ixg ytyvofJth^c Trep) ro TpxyfAX xifro kx) (ijc) 
Tov (rv^ijv i^xiipwig oJov dTro Trvpog 7njiii7Xvrog i^xpih pug 



1) Idem enuntiatum, inde a verbis ouS* itrt {vyy/Me/A/Mc Platoais uo- 
mine citatur in Socr. Epist. XV. Diversae horum verborum interpre- 
tationes memorantur a VlTiegandio, 1. 1. p. 24 sqq. , qui ipse Hermanni 
interpretationem seqnitur: „alle8, was unter Plato'» Namen •chriftlich 
existire, gehore dem verjiingten und verschonerten Socratesan/» 
putatque a scriptore distingui Socratem, qualis in vivis erat, a So- 
crate Platonico ad effigiem perfecti philosophi scripto, queui germanice 
dizeris den idealisirten Soerates. 



Digitized by VjOOQIC 



204 



iv rg ^pvx^ ysvojzsvov auto exuro jJSif TpsCpsi. Quod dicit 
^^philosophiam non sicut ceteras disciplinas impertiendam 
esse hominibus, sed e multiplici disputatiohe et longa 
Gonsuetudine derepente quasi e micante igni lumen 
accensum in animo oriri ac deinde se ipsum alere/^ 
praeclara haec est sententia prorsus e Platonis mente 
expressa; ^) at tamen non probat id quod voluit scri- 
ptor, ideo nihil scribi oportere. Denique in Epistola 
XII ad Archytam Plato huic gratias agit pro acceptis 
commentariis et vicissim suos ei remittit. Vocat haec 
vTOfiviifi^xT» , i. e. memoriae causa notata, non destinata 
ut evulgentur. 

Itaque ex Epistolarum verbis manifestum est duo haec 
statui: primum^ Platonem philosophiam suam non scrip- 
tis explicuisse, sed dialogos quos scripsit esse opera e 
Socratico more expressa et animi causa composita; alte- 
rum^ eum philosophiam ut scientiam abditam non evul- 
gasse, sed intra scholae cancellos et familiarium coetum 
continuisse. De utroque quid judicandum sit et quatenus 
cum Platonis mente conveniat, quaerendum. 

Primum, quod Platonem praecipientem facit de phi- 
losophia non literis mandanda, id manifesto depromtum est 
e Phaedro, in cuius extrema parte Socrates de scribendi 
usu disserens docet xdyovg scriptos ad discendum inuti- 
les esse, quippe qui se ipsos interpretari nequeant; uti- 
liora esse quae memoriae adjuvandae gratia scribuntur, 
vwofAViifj^T» ^ quibus in senectute quis utatur; optimos 
autem Xoyovc esse qui non in charta sed in discentium 
animis scribantur : „tales fetus qui parit, hic demum, 



1) Of. de Rep. IV, p. 435 A, et ad h. 1. Ast. Comment. p. 493. 



Digitized by VjOOQIC 



205 



iuquit^ o Phaedre, talis est quales nos esse ego et tu 
volumus/^ Si hunc locum cum iis quae supra ex Epi- 
stola Yn descripsi conferamus^ apparebit ea ita conci- 
nere ut statim imitatorem agnoscas. 

Si verba attendas, quod noster ibi (p. 348 A) ypxyi,yt^TOL 
vocat iyLsra,idvvirov , id obscure dictum explicatur eo quod 
Flato dicit^ h6yo\jq scriptos similes esse imaginibus pictis, 
quae stant immotae et quaerenti respondere nequeunt^ sed 
semper unum idemque significant: %v r/ a^nu^alvsi txvtov 
isL (Phaedr. p. 276 D — 276 B). Coloris autem similitudo 
statim agnoscitur, si cum Epistolae verbis, p. 344 C, 
compares haec Phaedri, p. 277 D: «^ she Avalxg ehe 
Tiq iXXog TTUTOT &ypx\p€ 5 ypx-^siy J5/^ i} itjfAOcri^^ 
vofiovg Tiieiqy ^vyypxyLfjLX m>,mKbv ypi^cav^ kx) (AsyoL^^^v 

TIV iv XVT^ (36(3xiOT}JTX 3CX) (TXCpijVelxv V[yOVfJ(,SVOq y OVTOO 

fiiv ovsiSog t^ ypx<povTif shs Tk (pvi^iv shs fATj. Et ibi- 
dem E : 3i y' i^yovfisvog . . . oviivx TrcaTOTS Xiyov iv fAS- 
Tpcp ovT xvsv fjfJrpov fisyi^^ijq i^iov o-TOviijg ypx^^- 

VXl Ovis XSX^^VXl , . . . iXXX TCJi ivTl XVtSsV TOVg fisXTl(TTOVq 

slSoTcov vTTOfAVija-tv ysyovivxi , iv Se ToTg mxtnoofAsvotc kx) 
f/^xSiiascoq x^P'^ hsyofjihoiq kx) t^ ovTt ypx^ofjUvoic iv 
^vx^ ^sp) hKxloiv Ts Kx) KxXoov KxyxSuv fAOVOiq TO T 
ivxpysg sJvxt kx) ts^sov kx) x^iov o-TcySiJ^, . • • ovToq 
TOtovTog xvijp Kivivvsvsij u ^xtips^ sJvxt oJov iyi 
Ts Kx) a-v sv^xlfisf XV cs Ts KXfJLS ysvi^ixt, Animad- 
vertatur ipsa verborum similitudo. Plato : shs . . sypxxjjsv 
yj ypx^jjst; Epistola (p. 841 B): Tocovis ys fji,iiv wsp) Trxvroiv 
ix^ (ppi^stv Tosv ysypoiCpOToov Kxi ypxxpovTcov. Plato: /5/^ 
ij ivjfJiafrl^ vofiovg TtSsig; Epistola (p. 344 C) : ^vyypxf^^y^Tx 
ysypxfJt,fji,ivx sh'' iv vifMtg vofj^oSsTOv sh" iv xX>^otg Ttcriv 
XTT ovv. Denique confer Platonis illud, oifHvx TtuTrors 



Digitized by VjOOQIC 



£06 



?Jyou . . . i^m vTroviij^ ysyov&fMy cum frequ^nte usu vocap 
buli iTTrovlouoG in Epistolae loco allato. Haec talia sunt 
ut puerile imitandi studium prodant. 

Si sententiam spectes, apparet Epistolographum hoc 
Phaedri loco ita usum esse, ut quae ibi Socrati tribuit 
Flato^ ea in ipsum Platonem transferat; quod aeque in- 
congruum et absonum est ac si^ quae in Apologia de 
sua hominum percontandi ratione Socrates disserit, ea in 
Platonem transferrentur. Plato iis quae dicentem facit 
Socratem praecipue id spectavit, ut rationem redderet cur 
ille cogitata sua non, ut rhetores et sophistae, scriptis 
orationibus exposuerit^ sed sermonibus; tum veroeadem 
ratioue explicuit^ quam ob causam ipse^ relicta sophista- 
rum disserendi et declamandi consuetudine^ non ^iyovg, 
sed ad magistri exemplum ^tx/^i^oug composuerit , eandem 
in scribendo rationem secutus quam in disserendo prae- 
iverat Socrates. ^) Yerum opinari Platonem^ quae in dia- 
logis tractavit, quae de vero, pulcro^ justo^ quae de 
civitate, de natura, de scientia^ de immortalitate dis- 
seruit, non nisi ludi causa scripsisse, neque his sua 
cogitata de gravissimis phUosophiae quaestionibus com- 
plexum esse^ est homiuis parum acuti vel potius prae- 
judicata opinione decepti. 

Ad alterum venio: Flatonem scilicet philosophiam non 
evulgandam, sed occultandam multitudini putasse; quod 



1) Eleganter et copiose Platonis sententiam explicat van Heasde , Ini- 
tia phil. Platon. TI , P. 1 , p. 120 sqq. Hic ut Epistolae verba cum 
Platonis Pbaedro conciliet, ea iuterpretatur in hanc sententiam (p. 127): 
Epistolae scriptorem , quum Platonem scripsisse negat , hoc tantum yo- 
Inisse, illum non sophistarum et rhetorum more Ji^ow scripsisse. 



Digitized by VjOOQIC 



207 



breviter et carptim in Epistola VII, apertius et plenius 
exponitur in Epistola II, ubi personatus Plato xmyfjt^otr 
Tcciii prorsus philosophiam profitetur. Ibi de sua cum 
Dionysio consuetudine multa locutus , haec missa faciens 
verbis Trsp) {uv qZv toutoov toiajtx , deinceps ad alia pergit 
hoc modo, p. 312 D: 

Ti 5f (rCpaiplov ovk. ip6ug ix^i • ^Kmsi Ik eroi ^Apxs^- 

(JLOq, STTSiikv lAtfj?. mi S^ K») Trsp) TQ\JI\ OTOUTOV TlfJLiOTS' 

pov T €(m jcci) SsiOTspov^ Kx) fici^x <r(pSip' ocvt^ ii^^ccTiov , 
uTrep oS (Tv Tci^TTOfi^poLi; iTfopovfisvog . cp^g yap ^ij xxtx tov 
sKslvov Kiyov ovx t>Mvug xToSsieJx^oti ^oi Tsp) rij^ tov Trpu- 
Tov cpv^scoq* 0pctffT6Ov Sjf 0^01 S/' ociviyfiuv, iV, ivTivi ii^' 
Tog 5 TrdvTOv j} y/jg iv TCTvxoug Trxiin, o ivxyvovg fiiiy^v^, 
wSf '/xp Ix^r Trep) tov ttxvtuv fixtn^ix ttxvt^ irri, xx) 

iaslvOV £V€KX JTXVTX^ KX) iKsTvO xhtOV XTTXVTCaV TmKXXUV 
isVTSpOV Sf WSp) TX hvTSpX^ KX) TpiTOV 'TTSp) TX Tpkx. 

Aperte hic Dionysio dicit, se de rerum principiis scri- 
bere IC xhiyfjiMv, ut qui legat non intelligat, Cum qui- 
bus concinunt quae paulo post eidem praecipit, ut ca- 
veat ne illa in vulgus indoctum emanent, p. 314 A: 

SVXX^OV fJiivTOl fAli TTOT iK7ri<F1fl TXVT Siq XvipdoTTOVg XTTXi- 

^vTOvg' (Tx^^ov yxp^ &c ifjtSi ioKsl , ovk iem tovtcov Trpig 
Tovg TToKKovq KXTxyBkx^TOTep" xicov(TfJi,XTX oif^ XV Trpbg Tovg 
£v(pv£7g $oevfj(>xaTOT€px t€ kx) iviovaixa^TtKcoT^px. Atque in 
fine ei mandat ut epistolam lectam et relectam comburat: 

ippOO(rO KX) T^iSoV^ Kx) T^V iTTK^TO^ilV TXVTVIV VVV TTpUTOy 

'TToXXXKig xvxyvovg kxtockxvctov, Ex his manifesto appa- 
ret, Platoni hic tribui arcanam sapientiam, quae placita 
de rebus reconditis tecte et xtvt^fj(,xTc»)iojg eflFerret, ut ea 
legens nemo intelligeret nisi sapientiae mysteriis initiatus. 
Et sane quae in eadem epistola ad Di onysium profatur. 



;5 UNIVEKSITY 



Digitized byVjOOQlC 



^08 



ita comparata sunt ut Pythiam potius quam philoso- 
phum audire te credas. Quod initio dicitur ri erCpxl' 
ptop, quid significet^ obscumm. Probabile opinor^ sig- 
nificari non pilam, notum ludum, ut Gomario vide- 
batur (Eclog. IX, p. 134), sed sphaeram astronomicam. 
Itaque spectat his verbis tecte, ut inter amicos, ad 
Dionysii studium geometrices, qua imbuisse eum fere- 
batur Plato (vid. Ep. III, p. 319 C). Sed quidquid sig- 
nificat, patet hoc additum esse, ut Epistolae familiaris con- 
suetudinis color induceretur, ut recte opinatur Astius, 
libro laud. p. 513. 

Quae autem deinceps leguntur : Trsp) rov Trivruv ficbsiXi» 
TTxvr' fVr/ Kx) sksIvou heKX Txvra^ m) ixsTvo xhiov iTriv 
Tcov ruv Kxhav isurspov Sf TTsp) rx isvrspx^ x») rplrov 
TTsp) r» rplrxy in his ultima verba attente legentibus ita, 
opinor, corrigenda videbuntur, mutato accentu: ro is 
ietirspov Trspi ra ievrspXy xcc) ro rpirov Tripi rx rpirx; qua 
ratione haec conveniunt cum praegresso wsp) rov Trdvruv 
fixffiXix (qui idem est atque rh Trparov) Tcivr itrrlv^ 
Cui mutationi suffragatur Justinus Martyr, qui ultima 
verba mutato ordine sic citat: rx il rpirx Trspi ro 
rpirov. Sensus hic est : „tres sunt principioram gradus : 
primus complectitur cuncta rx Kx^d, quorum deus s. 
ri Trpwrov causa est et principium; alter res secundi or- 
dinis, quarum principium est ro hvrspov; tertius res in- 
fimi ordinis, quarum principium est rb rpirov" Cetemm 
haec 3/' xhiyfiav enuntiata ipsa obscuritate celebritatem 
nacta sunt. Certatim hunc locum una cum altero ex 
Epistola YI, quem mox afferam, laudamnt Ecclesiae 
Patres, Justinus Martyr, Athenagoras, Clemens Alexan- 
drinus, Eusebius, Cyrillus, alii, qui sub his verbis sub- 



Digitized by VjOOQIC 



209 



limem naturae divinae notionem subesse existimarunt. 
Justinus Martyr, Apol. I, 60, ro IsvTepov significare 
vult Verbum, rh rplrov Spiritum; alii aliter. Hinc fue- 
runt qui hanc epistolam a Christiano homine concinnatam 
aut interpolatam crediderunt. Alii contra e Judaeorum 
schola Alexandrina hoc placitum derivatum esse opinati 
sunt. Locos tam veterum quam recentiorum qui de hoc 
egerunt, citant Ast, Platon^s Leb. u. Schr. p. 510 not., 
Hermann, libro laud. p. 593 not. 228, et plenius Wie- 
gand, Symb. Crit. ad Platon. Ep. II, p. 18 sqq. 

Si tamen ipsa verba spectamus, nequaquam liquet ro 
^svrspov et ro rplrov aeque atque illud quod ro Trpoirov 
nominat ad dei naturam referri. Dicit se explicaturum 
TTsp) rijc rov TTpclorov cpvcrsccc : rh Trpurov hoc declarat esse 
rov wavruv (Sxa-tKscc jca.) acirtov iTrivrcov rav kx^oov: 
deinde huic tanquam inferiora subjungit ro hvrspov et 
ro rpirov , quae tria simul - conficiunt ea quae in Epi- 
stola Vn (p. 344 D) rct Trep) <pv(j€Co^'&x.poc kx) Trpoorx 
appellantur. Jam in his tribus nihil est quod non a 
Platone derivatum videtur. Scriptoris menti obversatum 
esse credo locum hunc Tim. p. 52 A: ofjcoy^oyyirkv sv 
fiiv slvxt r: Kxra ravr exo^ siioc , ccyevvvirhv k») xvoo- 
Kaipov^,,. ro i' OfiuvvfJiov Ofioiov r iKelvcfi ievrepov^ yev- 
v>jroVj,,, rptrov ^" xv yevoc ov ro rijc x^pagxe), (piopxv 
ov 7:po(T^exo(Mvov y Kr?^, Hic a Platone tria haec discer- 
nuntur: primum ro vo^rov ^ qui est mundus idearum, 
secundum ro xWiyjrov, mundus aspectabilis ad illius simi- 
litudinem conformatus , tertium materia generatim , (^uam 
vocat fivirepx tocvtoc xhdvirov (p. 52 D), quod quidem 
medium ponitur inter voviTx et xWS^rJi, Quod autem 
Plato ibiprimum ponit, ro >:'<t5i/, pro hoc epistola habet 

14 



Digitized by VjOOQIC 



210 



rh TTXVTuv fiMTi^ix, quem ille a/; eiriKsiv» Tijg oxhtiac 
eximit. Vid. Schurmann, de Deo Platon. p. 19, 44. 
Ceterum Plato in scriptis suis non, ut noster hic facit, 
TX TTpooTX^ Tx hvTspx ^ Tx TpiTX definito significatu usur- 
pat ad notandas naturae partes praestantiae gradu diver- 
sas; id demum fecerunt eius discipuli, qui liis vocabulis 
proprias et certas tribuerunt notiones , velut Aristoteles , 
in Metaph. IV, 11, ubi Platonis Trporsp» et uaTspx in- 
terpretatur quae per se cansiant , tx kxt ov^ixv , et quae 
sine iUis esse neqiieunt, tx kxtx Cpv(nv, ^) 

Non minus obscuritatis habet alter hic locus, quem 
modo indicavi, Epist. VI, p. 323 D. Jubet sodales , ad 
quos hanc epistolam scribit , monita sua cordi habere , tov 

TUV TTXVTCOV isOV , ^^€flOVX TUV T OVTUV KXl TOOV (JLSXXOVTOOV , 

Tou i" ^ys/zovoc Kx) xhiov Trxripx Kvpiov iTrofivvvTxg, Distin- 
guuntur hic o toov txvtoov deoq fiyaiJt^ooy , et tov i^ysf/^Gvog kx) 
xhiou TXTv^p Kvpioc, Primum animadvertantur verba inepte 
redundantia in hisce: tov viyeiAovog kx) xhiov TXTspx; 
nam quid sit o tov viys(j[.6vog wxTijp intelligi potest , non vero 
Tov xhiov TTXTVip: nam si t^ xhicf est pater, non est 
xhm> Tum notetur pleonasmus TfXTvip Kvpiog: nam in 
nomine TXTyip inest jam significatio tov Kvpiov. Delec- 
tatur Epistolae scriptor hoc vocabulo. Sic paulo ante: 
XP>i^ixi ^vv&ijKTf} Kx) v6f4Xp Kvpicp. Epist. Vin, p. 354 C: 
v6fjc^g fTTf/S^ Kvpiog iysvsTO {3xffiAsvc toov xv6poo7roov» Sed ut 
ad rem veniamus, in his quoque docti agnoverunt placi- 
tum de Verbo sive Filio, quod alii a Christiana doc- 



1) Eadem ratione Epistolae scriptor formalis t^ r/ et r^ itM» rc, qnas 
Aristoteles primas invenit, nsus est tanqnam Platonicis, nt ostendi 
tnpra p. 197. 



Digitized by VjOOQIC 



211 



trina^ alii ab Alexandrinorum sapientia fluxisse arbitrati 
sunt. ^) Sine causa, opinor. In Timaeo creator sive opifex 
mundi audit non semel i Trxriip, ut p. 28 C: wciTyip 

KCC) 7r0t>iTiig TOvh TOV TTXVTOC . p. 37 C: O' '/€VV1i(T0ig 'TTCCTlip . 

p. 41 A : uv eyoD iiifitovpyo:; Trxriip r' ipyccv, Huius autem 
opus , universum sive mundus , ipsum quoque ab illo habe- 
tur et dicitur isoc. Sic (p. 43 A) cogitatio Dei de mundo 
fabricando dicitur Xoyi(T[Ji,oc Svto:; ie) Ssov Trspt t6v %ot 
Idoy^vov hov, Ibi 6 Sov de) deog est o ttxt^p, huius opus 
TTOT i(r6f4>€vog isoqy atque hic, mundum dico, vicissim 
est fiysfjtiiv aliorum numinum quae deinde creata sunt. 
Deus enim 6 Toia to ttccv yevvmxg sic alloquitur naturas 
coelestes quibus . universum constat (p. 41 A): Bso) Ssav , 
oov syon iijfiioupyoi: ttxtvip t spyuv ^ h. e. „dii deo geniti, 
quorum ego pater et conditor sum tanquam operis mei/' 
et deinde his mandat mortalia genera condere (ibid. D) : 
TO li XofTTov v^lg MotvotTCf) ivijTOv 7rpo(T\jCpocivovTeg ^ i^sp- 

yda^EfTds i^(jiX KOU ySVVXTS TpOCpijV TS iti6vTsc Xi/^OCVSTS )cx) 

(pSivovTx TTxXtv isx€(r6s, Hinc a nostro efifecta sunt duo 
illa , Tiysfjt^ccv TMV T ovTcov )cx) Tuv fMsKKovToov , „auctor 
mortalium quotquot sunt et futura sunt/' h. e. mun- 
dus, et Tov yiysfj(,6voc TrxTVip, summus deus, o xs) 
oiv. Etiam vocabulum ^ysfzuv a Platone petitum , qui sic 
in Phaedro, p. 246 E: o fzs^/xg ^ysfiuv sv oupxv^ Zsvc. 
Ex his palam esse credo , quomodo noster quae dilucide 
a Platone exposita sunt , mutilando xlvi^fjcxToo^ii reddiderit. 

Quum igitur in omnibus his epistolis manifeste ap- 
pareat arcanae sapientiae affectatio, profecta ab ea opi- 



1) Vid. Hermann, libr. laud. p. 592 sq. n. 220. 

14* 



Digitized by VjOOQIC 



^12 



nione, Platonem placita sua de rebus divinis augusta qua- 
dam mysteriorum nube involvisse', eaque ut vulgus homi- 
num superantia paucis tantum quasi ad interiora sacra 
admissis aperuisse , oritur quaestio , num in Platonis scrip- 
tis legantur quae huic opinioni locum dare potuerint. 

Non fugit Platonem multitudinem abhorrere a philo- 
sophia et odisse philosophos, quos tanquam f^srsccpocTKO' 
TTOvc et ispo^iroce; vulgo rideri, contemni, sperni, imo 
exsilio et morte affici, tam aliorum quam Socratis sui 
exemplo edoctus erat. Luculenta et gravi oratione hac 
de re disputat de Rep. VI, p. 489 — 490. Jam quid 
magis consentaneum videri poterat quam qui ita de 
multitudinis opinione sentiret, eum cavisse ne doctri- 
nae placit^ intelligentibus tantum apta in vulgus effer- 
rentur , eaque adeo aut occultasse aut non nisi tecte et S/' 
ouviyfjucv significasse? Nec scrutantibus deesse poterant 
indicia quibus hanc opinionem semel susceptam fulci- 
rent. Plato enim ubi abditas quaestiones tractat, prae- 
sertim de principio et de fine rerum omnium, interdum 
sic loquitur ut ea divinari potius quam distincte intel- 
ligi et explicari posse significet. Ut omittam (JLvkvg , 
quibus opiniones suas de animorum natura et origine 
exposuit, in Phaedone de immortalitate disserens aperte 
dicit (p. 85 D) , oportere nos probabili ratione coutentos 
eSSe, s) (JLTj Ttg ^VVO^tT x(r(pxXk(FT6pov xx) xxivivvoTspov 
iTTt (isfixtOTipov ix^l^<x.TQq ij ^^oyov ^slou Ttvoa hxTTopsvtvivxt ^ 
„nisi quis firmiore rate vectus sive divina quadam rati- 
one nixus tutius et certius per vitam navigare possit.^' 
Qui hic dicitur isiog Koyog quid aliud est nisi persuasio non 
rationis ope sed divino afflatu nobis oblata? In Timaeo 
autem audimus de Deo haec dicentem, p. 28 E: r^v 



Digitized by VjOOQIC 



213 



fliv OVV TTOl^TVjV iCXl TTXTepX 1 Ovhs TOV TTXVTOC SVpsJv T £p- 

yov, K») avpdvT f/-? txvtxi; xivvctTov ?^sy€iv. Et in 
eodem dialogo, ubi de priucipiis rerum disputavit, sermo- 
nem sic concludit, p. 53 D : Txg V sti tovtoov xpxkc xvcciev 
isoc oJiSf Kx) xv^^poov Qc XV hslvcp CpiKoq ^. In his aperte 
docet, quod primum et quod ultimum est sciri a morta- 
libus non posse , atque si paucis aut singulis id fortasse 
contingat singulari divinae mentis afflatu,- verbis tamen 
declarari nuUo modo posse. Quid mirum, si talibus 
locis inducti sunt ut crederent , Platoni de rebus occultis 
et divinis fuisse placita quaedam, quae nec ratiocinando 
et argumentando demonstrari posse nec nisi doctioribus 
aperiri oportere existimaret? ut paucis dicam: si puta- 
rent Platonis doctrinam aliam fuisse s^ooTspiyMv ^ quam 
scriptis suis exposuisset, aliam huTspiKiiv , vulgo abdi- 
tam et intra scholae cancellos reclusam? *) 

Opinio haec, antea pervulgata, merito ut falsa et a Pla" 
tonis ingenio abhorrens jam a viris doctis reprobata 
est. ^) Sane quidem Plato , qui cum ingenii excellentia 



1) Fait haec sententia tam veterum mnltorom, praecipae Platonico- 
rum , qaoram testimonia collegit Wyttenbachias ad Phaedon. p. 134 — 189, 
tnm recentiorum qai illos secati sant, at Tiedemanni, Dialog. Platon. 
argum. pag. extr. ^Habebat namqae, at alii fere philosophi omnes, et 
Plato sna secreta, qaae revelare profanis, id est scholae placitis non 
plane initiatis, nefas patabat: qao de genere erant Aypafa illa ab Ari- 
stotele etiam commemorata Sdy/Aaroc." Similiter Tennemannas , Syst. der 
Platon. Philos. I, p. 137: „Ein anderer Umstand, welcher fiir die 
Wahrheit dieser Aiisseningen spricht, ist der, dass er (Plato) eine ge- 
doppelte Philesophie hatte , eine aiissere and innere oder geheime , und 
dass es fiir die letztere auch besondere Schriften gab." Cf. eiasdem 
Gesch. der Philos. Vol. I. p. 205—222. 

2) Ast, Platon's L. a. Schr. p. 510 sq. Schleiermacher , Platon^s 
Werke, 1, P. I, p. 11—16. Trendelenbarg , de Ideis p. 2. Socher, 



Digitized by VjOOQIC 



214 



et indagandi libertate parem conjungebat in philosophando 
modestiam et religionem , agnovit ultima rerum principia 
occulta esse mortalibus eaque mentis aciem fugere nec 
nisi divinando de his augurari concessum esse, non vero 
ea quae ratione investigari ac mente comprehendi posse 
pntaret, occultavit et quasi in penetralia abdidit ad quae 
initiatis tantum aditus pateret. Contrarium testantur 
eius scripta. * 

Quid gravius et celsius magisve reconditum cogitari 
potest quam ea quae in Phaedro, in Phaedone, in Ti- 
maeo, alibi, de anima, de deo, de universi origine, de 
immortalitate disputata leguntur? Quid autem Plato, 
si talia divulgavit, scholis reservasse putandus est?*) Aut 
quis credat ista profano et indocto vulgo , nec potius eru- 
ditissimo et sapientissimo cuique destinata fuisse ? Opus 
autem de Bepublica, monumentum immortale , quo omnis 
suae philosophiae quasi summam complexus est, id cla- 
mat certe, eum non paucos tantum initiatos sed omnes 
philosophia sua imbuere , emendare et ad verae scientiae 
et perfectae virtutis intelligentiam evehere studuisse. In 
hoc nimirum germanum se praestitit Socratis discipulum, 
qui sapientiam a coelo in terram ayocasse et in domos 
introduxisse , h. e. in vitae usum convertisse praedicatur, 
ut omnes pariter ex hoc quasi fonte haurire et alimen- 
tum capere possent. Quid quod ipse non semel ridet 



Ueber Platon*s Schr. p. 333, sq. Hermann, Gesch. d. Platon. Phil. 
p. 554; cf. p. 711 not. 750. 

1) Similiter jadicat Socherus , libro laad. p. 395 : „ Wosste veiUeicht 
die geheime Schnle , zu der die V erfasser der platonisch geuannten Briefe 
zu gehoren sich anmassen, hoheren Prinzipien tiber Gott, Welt nnd 
Menschcn als die wir UneiQgeweihte geschrieben in Timaeos lesen?" 



Digitized by VjOOQIC 



215 



sophistarum iTro^p^Tay ut in Theaeteto p. 152 E, ubi 
in Protagoram dicit: roui' ^fiiv ,u£v ^vi^(»TO r^ to/J^^ 
7vpCp€TUy ToTc 5f fxaifjTxTc h dTToppiiTCi} Tfiv a^ijSsUv lAf- 
ysv. Cf. ibid. p. 155 E. i) 

Ergo quae de arcana et xmyfJt^uHet Platonis dortrina 
feruntur, ea sunt commenta seriorum Platonicorum , qui 
ut augusta quadam divinitatis specie Platonis sapientiam 
ornArent^ mysteria Pythagorica in Academiam transtu- 
lerunt. 

§2. 

Flatonis quae feruntur xypv^x ^oyyiMTX. 
Atxipiffst^» UviaySpstx, 

Quamquam autem constat Platonem nuUam doctrinae 
partem intra scholae cancellos reclusam tenuisse , verum 
de gravissimis quaestionibus placita sua palam enunti- 
asse et dialogis edidisse, ferebantur tamen jam antiqui- 
tus Platonis xypxCpx quaedam ^oyfjLXTXy h. e. talia quae 
aut ore tradita aut in commentariis notata non in vulgus 
elata essent , sed familiaribus tantum paterent. Ad hoc 
genus spectant quae leguntur Epist. VII, p. 844 E, ubi 
scriptor, reprehendens Dionysium quod philosophiae pla- 
cita edidisset, haec dicit: oxjts yxp vTro/zvfjfjt^ciTuv x^P^^ 
xvT fypx\p€V ovlh yxp hivbv fiij Tt(; xvt ivtxAAviTxty sxv 

XTTX^ T^ ^VXi TTSpt^AlSyi ' TTXVTOOV yxp SV ^pXXVT^TOtq KSItXI. 



1) Miram quomodo WytteDbachias ad Phaed. p. 187 haec verba ita 
accipere potuerit, quasi Plato ipti Socrati dtn6jij^ai qoaedam tribaat. 



Digitized by VjOOQIC 



216 



Quae hic vocantur uTrofiv^i /jlxtx sunt, ut vulgo appellan- 
tur, adversaria, in quibus memoriae gratia res notaban- 
tur; iv ^pxx^ii^Toi^ xslusva autem intelliguntur philo- 
sophiae, praesertim metaphysicorum principia, memo- 
riae et menti infigenda, cuiusmodi sunt quae modo at- 
tigimus ex Epist. II, p. 312], 313. Tum in Epistola 
XII Plato Archytae gratias agit, quod uTOfj(,viifi(y^TX sibi 
misit et vicissim sua illi se missurum poUicetur; addi(: 
TTsp) Sf Tijg (pu>.XKyig ii^CboTspoi ^ufJLCpoavoviJLSV^ &r' ouhh 
Sf7 7rcx.pxjc6X£U6(jixi ; quo significat ea veluti arcana in scri- 
niis esse servanda. In Epist. XIII, p. 360 B, ad Dio- 
nysium scribit, additis commentariorum titulis: a^yoo vuv .,, 
Toov T€ Hudx^yopeicov irkyuKoa (roi koc) toov iixipscrsoov, 
Ex his igitur apparet, quo tempore hae epistolae 
scriptae sunt, pervulgata jam fuisse Platonis nomine 
uTTOfJLvyifji^xTx ^ in quibus propria scholae dogmata essent 
notata: in his commentarios Trsp) Xludxyopsioav et hxtps- 
(Tsi^. Prequens huiusmodi xypx(poov ^oyfJt^xTOov mentio est 
apud recentiores Platonis et Aristotelis ihterpretes , Alex- 
andrum Aphrodisium, Themistium, Porphyrium, Syria- 
num, Proclum, Simplicium, Johannem Philoponum, qui 
ex his multja (vera an falsa, nunc non quaero) afferunt , 
quae e Platonis disputationibus de summis rerum prin- 
cipiis ducta et deinceps ab eius auditoribus, Aristotele, 
Theophrasto , Heraclide , Hestiaeo , aliis in adversaria re- 
lata aut operibus edita esse narrant. Notissimum hac 
in re est testimonium Simplicii in Comment. ad Aristo- 
telis Phys. fol. 104 B : zxii to [jLsyx 5f kx) to f.cizpov 
xpxxc Ti6s)c x^TTsipov sjvxi sKsysv (scil. TIXXTCCV) sv tgIc 
TTsp) Txyxiou Xoyoic , olg "ApidTOTsKViC ycx) 'Hpxyclsihvi; kx) 
*E(TTix7oc xx) ci/J^i TOU n^XTCcvoc; STxTpOi TTXpXysVOfJLSVOi xvs- 



Digitized by VjOOQIC 



m 



ypxxf^xvTO rx piiiivT xmyfjLXTOiicoc, co£ i^piiiij. ' ) Illis vero in- 
terpretibns antiquitate multum praestant Epistolae; quare 
operae pretium est inquirere quid fidei harum testimo- 
nio sit habendum. Non est autem huius loci^ omnem 
hanc quaestionem^ opus difficile et arduum^ pertractare; 
contentus ero, quod proposito meo sufficit, afferendis 
iis quae apud antiquissimum testem, Aristotelem dico, 
de xypiCpoK; illis memorantur. 

Primus hic in censum venit locus Aristotelis Phys. IV, 2 
p. ^09 B. Brand., ubi de spatio loquens haec dicit: 
llKxTuv TViv Dajjv kx) tv^v x^P^^ txvto (^7iv slvxi 4v 
T^ Tifiaicf}' TO yxp fj^6TX?^>]7rTiK^v ycx) Tijv xoapxv h xx) 
Txvriv ' x^^oV' 3f TpoTrov iicsT 'rf Xiycov to fzsTXAijTmicov 
xx) iv Tolq KByof^ivot^ xypxCfioic ioyfAX^iv. „Plato 
materiem et spatium idem esse dicit in Timaeo : nam to 
fjt^TxX^TTTticiv et spatium unum idemque dicit: ceterum 
hoc vocabulum fABTxXviXTtKbv alio sensu in Timaeo, alio 
in Tols xypxCpotg usurpat.^' ^) Addit toTc }.syofJLivoic , quid 
hoc significat? num hoc: quae Platonis esse /enmtur, 
non tamen sunt? an potius: quae hoc titulo inseriduniur , 
quo indicetur dogmata ista non, ut dialogos, ab ipso Pla- 
tone literis mandata et vulgata esse , sed ab aliis ex eius 



l) YeteruDi interpretum locos de hoc argumento coUegit et explicnit 
firandisios in Diatribe de perditis Aristot. libr. de Ideis et de Bono 
(Bonnae, 1813); retractavit Trendelenbnrg , Platon. de Ideis et de Nu- 
meris doctr. ex Aristot. illastrata (Lipsiae, 1826). 

1) Spectat locum Platonis Timaei, p. 48 — 61, qnem supraattigi, ubi 
loquitur de materie, qnam vocat fi^ipa, rdu a2ff9>]TO&, quae ideas (ret 
yanrA) in se^ snscipit et ita ra bfictra procreat. Dicitur illa furacXafifiA' 
vMv ToC voitrou (p. 51 A), unde ab Aristotele vocatur rb fitraXiiitrtxiv. 
Locum Aristotelis tangit Brandisius, p. 26 sqq. 



Digitized by VjOOQIC 



218 



ore excepta, notata et xypi^poov titulo edita? Posterius 
verum opinor. Nam si incerta aut falsa fuissent, id 
fugere Aristotelem non potuit, et indicasset certe huius- 
modi verbis: h roic \psvSac XeyofjUvoic ciypa^otc ^6yfix<nv. 
Recte vero eo quo dixi sensu addidit rx XsyofJt^evx , in- 
soripta hoc titulo, quo indicetur dogmata illa in scholis 
explicita non memoriter tantum prodita sed etiam literis 
notata esse: unde eflScitur, commentarios hoc titulo 
Aristotelis tempore doctorum in manibus fuisse. 

Solus hic est Aristotelis locus ubi iypaCp» ^oyfAarx 
nominatim citantur. Sunt alii eiusdem loci ubi Platonis 
placita non e commentariis , sed e magistri sermonibus 
memoriter relata commemorantur ; cuiusmodi est quod legi- 
tur Metaph. I, 9, p. 992 A, ubi corporum dimensiones et 
elementa tangens, (rrepsov, iTrlTreiov, ypotfzfiviv^ ^riyfMfv, quae- 
rit cum alia tum hoc : ?r/ ou (TTiyfJLA) ijc rivoc ivvTracp^ou' 
ffiv; rovTCf} fjch ovv tc5 yivst zxi hefzdx^o Ylhirav j ck 
ivrt ysoifJLsrpinSi ^6yf^xrt^ ^AA' ixxXet ipxh^ ^p^f^f^^?* 
Sensus est, Platonem quaestionem de natura et origine 
rijg artyfiiig, puncli, removisse ut dogma geometricum, 
non philosophicum. Impf. hsfjUx^TO siguificat repuff- 
nare solehat, quo indicatur ab Aristotele hic intelligi dis- 
putationes hac de re a Platone habitas quas memoria 
sibi suggereret, non scripta dogmata. ^) 

Verum ad xypoi^x referendas opinor itxtpi^stc , qua- 
rum et ab Aristotele et in Epistola XIII fit mentio. 
Aristoteles de Generat. et Corrupt. II, 3, p. 330 B, 
tradit rerum elementa ab aliis unum statui, ab aliis duo, 
ab aliis tria, cet.; qui duo ponunt, dicit, ut Parmeni- 



I) Vid. Trendelenbarg, libro laud. p. 66. 



Digitized by VjOOQIC 



219 



des, media horum faciunt fjiiyfixrx ex ambobus illis con- 
flata; mxvTcog Sf, addit, icoCi ol Tptot XsyovTSCy zxdxwep 
TlXiTooy sv TaTg ii<xtp6(r€(nv' to yup fihov ydyyi.(x.%om. 
Quorsum spectant hae haipi^rst!;? Quod hic memoratur 
fj^iyfjLX quadrat plane cum iis quae in Timaeo (p. 50 — 52) 
de mundi elementis scripta sunt, ubi haec tria distin- 
guuntur: ideae, res aspectabiles , et vi (jlstxHv tovtuv 0v(ncy 
h. e. materies media inter ambo illa et amborum consors , 
quam Aristoteles pro suo loquendi usu apte fji^iyfjLX ap- 
pellare potuit. Ex ipsis tamen verbis ITA^twv sv tolic 
^mpifTSiTiv apertum est Aristotelem certum librum vel 
commentarium ob oculos habere, qui Platonis nomine 
ferretur. Quo autem hic titulus spectet, interpretes ve- 
teres aeque ac recentiores dubitant. 

Alexander Aphrodisius testimonio loannis Philoponi 
adh. 1. ') declaravit, txc (pepofjikvxc TlXiroovoq ^ixipkfrsic 
vo6sx)£(r6xi , conjecitque Aristotelis verba ad ea quae in 
Sophista leguntur spectare. Contra quae Philoponus dicit : 
Ursov V ori Trparov f^sv itaipi(Tsig XIXxtoovoc oXoqc sTrtyS' 
ypxfji,fjLivoLt ov (pipovrxi, sv is r^ T^pKrr^ ovisv (pxivsrxi 
rotovrov o TlKxrodv Kiy:cv oiov slpvjrxt svrxvix: posterius sane 
verum ^ ; denique addit , probabilius sibi videri quod 
Alexander uitimum posuit, (px^TKcov Trsp) ruv iypxQoov 
^oyjJLxroov Xiystv riv ^ApKrroriXviv^ xTTsp xvrhc 'A.wt^- 
Ti)^>}g xTTsypx^sro, xx) rxvrx KxKstv ^txips<rsi^. Note- 
mus quae his dictis contineantur. Alexander Aphrodisius 
contendit, quae sua aetate (vixit autem ineunte sae- 



1) lo. Philoponi locum integram descripsit Brandis. 1. 1. p. 12. 

2) Aeque errat Trendelenburgius, libro laud. p. 19, quum b. 1. ab 
Aristotele significari putat quae de animi natura et elementis legun- 
iur in Timaeo p. 36: ibi enim sermo est de elementis aniversi. 



Digitized by VjOOQIC 



220 



culo tertio) ferrentur UKxTmoc impsffen; spurias esse; 
Philoponus, (|ui ducentis amplius annis post vixit, dicit 
librum Platonis hoc titulo ne exstare quidem; ambo 
denique probabile existimant , ^ixiphsn; referendas esse ad 
T» xypxCpx ioyfJutTx , quae Aristoteles (aliusve auditorum) 
e Platonis scholis excerpsisset. Ultimum hoc apparet 
e conjectura poni, unde effici potest, opinor, neutrum 
illorum librorum, nec hxiphsic neque xypo^x ^oyfjLXTX, 
illis cognitum fuisse. 

Brandisius (p. 12) opinatur Aristotelem txT^ ^ixipifrsviv 
intelligere librum a se scriptum Tsp) Txyx^oxiy in quo 
scholas Platonis exposuisset et quorum partem efficerent 
hxipiffsic. Id tamen ex ipso titulo parum est probabile, 
et praeterea notitia libri Trsp) Txyxiov etiam incertior et 
obscurior est quam iixtpksi^, ut mox ostendam. 

Suckovius eandem amplectitur quam Alexander senten- 
tiam , statuens tx7(; hxiphe^riv intelligendas esse disputa- 
tiones a Platone in scholis habitas, quas Aristoteles ipse 
sibi chartis mandasset. *) Contra quam opinionem id tan- 
tum animadvertendum habeo, verbis Kxdxxsp UKxtuv iv 
Txlc hxtpitrsiTi manifeste significari librum vel commen- 
tarium Platonis nomine editum, sive ab ipso esset pro- 
fectus sive ab aliquo auditorum e magistri scholis confla- 
tus; non v.ero commentarium aliquem, quem Aristoteles 
e magistri ore exceptum suos in usus scripsisset. Hoc si 



1) Suckonr , Ueber die wiss. u. knnstl. Form der Platon. Schr. Verba 
eius sunt haec, p. 97: „Daher bleibt uns nur die Annahme iibrig, dass 
Aristoteles in jenen Worten auf miindliche Vortrage Platons und dabei 
zugleich auf seine eigene schriftliche Aufzeichnnng derselben, deren 
theilweise Erhaltung wir dem Diogenes Laertius verdanken, hinge- 
wiesen habe." 



Digitized by VjOOQIC 



2n 



voluisset, scripsisset saltem, oipmoT : KccSiTTsp iv raJg UKoi' 
rccm hxipi(r€(riv, Cum hoc coiigruit, quod fugit Brandisium 
et Suckovium, quod commentarius eodem titulo ut Platonis 
citatur in Plat. Epist. XIII, p. 360 B : ruv rs Ylvdxyopsiuv 
TrifATca <Toi zxi roov ^ixipi(T€ccv\ ergo huic quoque scrip- 
tori innotuit liber hxipi(T€iq inscriptus Platoni tributus; 
quare dubitari credo non posse, quin sub Platonis nomine 
talis commentarius olim in Academia notus fuerit. 

Ad eundem libellum spectare mihi videtur Aristot^les 
Metaph. IV, 11, p. 1019 A, ubi agens de vario signi- 
ficatu vocabulorum Trpirapa, et v(TrepXy haec addit: r» 
fjiiv 5J; ovra (scil. ut in praegressis monui) Xsydf^ev» Trpi- 
rsp» Kou vorrspx^ rx Sf Kotr» (pv(Tiv m) ovfTixv^ ... ^^tai- 
piarsi ixpii(^ocro UKxrccu: h. e. a Platone Tcporspx vocata 
esse xxr ov(Tixvy i. e. rx ovrx; v^Trspx autem ycxrx (pv- 
(Tiv, i. e. rx yavvvirx. Quae conspirant cum iis quae 
leguntur in Timaeo, ubi rx xhd^rx hvrspov tenent lo- 
cum. Vid. Tim. p. 52 A. 

Quid autem illae hxtpi(T€ic continuerint vel ex ipso 
vocabulo efficere licet. Fuerunt partitiones, quibus res • 
in diversa genera, species, classes, gradus, certis voca- 
bulis designata, dividerentur. i) Quam utiles sint et 
necessariae istiusmodi partitiones ad justam rerum co- 
gnitionem, in Phaedro docet Socrates, p. 265 sq., ubi 
ipse rovroQV roov hxtpiosoov kx) ^vvxyooyuv ipX(Tryiv se pro- 
fitetur (p. 266 B). Eodem sensu rhetorum libri de to- 
picis vocabantur hxtpi^rstc -); item in historla animalium 



1) Hoc sensu vocabulo utitar Plato Sophist. p. 253 C , 264 C : x&v 

2) Vid. Ernesti Lexicon Technolog. in voce. 



Digitized by VjOOQIC 



%u 



ab Aristotele memorantur xl ysypxfi/^imi ^mphsiq^ h. e. 
partitiones animantium in aquatica^ terrestria^ aeria 
(De part. anim, I, 2). ^) Fuerit igitur libellus nos- 
ter quasi technologia quaedam philosophica, continens 
deJSnitiones vocabulorum ad dialectica, ethica, physica 
pertinentium, sive e Platonis sermonibus sive e dialogis 
depromtas, cuius generis Sophista, Philebus, Timaeus 
satis magnam copiam suppeditant. Exempla modo ex 
Aristotele prolata cum hac explicatione plane quadrant. 
Ecce vero longam huiusmodi partitionum seriem ad 
ethica, politica, dialectica, rhetorica aliaque spectantium 
ofiFert nobis Laertius in Vita Platonis, III, § 80 — 109. 
Incipit his verbis : A/^/>f / II {5 UXdrccv) , :py,(rh o 'Api- 
(TTori^^gf 3C») toc TTpoLyyt^xToi, tovtov tou TpoTrov, et clauditur 
hisce : «3f x») tx TrpooTa ^tijipet hxtx tov "ApKrTOTeKi^v, 
Habemus igitur hic, secundum Diogenem, ipsum illum 
librum hxipi(Teoov quem in manibus habuit' Aristoteles; 
dubitari tamen nequit non esse germanas istas hxipiffetCj 
sed eas potius quas uo6evearixt dixit Alexander, qui liber 
aliquanto tempore post Diogenem (saec. 4'°) e doctorum 
manibus evanuerit, ut Philoponum modo audiebamus 
testantem, quum sua aetate ne commentarium quidem 
hoc tituio exstitisse affirmat (supra p. 219). 

Praeter ho^tpicretg in Epistola XIII etiam mentio fit 
Tuv Tivixyopeicov, Quid intelligitur hoc titulo? Credi 
posset significari Platonis Timaeum , in quo dialogo phi- 
losophus ille Pythagoreus, cuius nomine inscriptus est, 
primas agit partes , quemadmodum ceteri dialogi , in qui- 



1) Hoc loco Speusippi lictxpivttst qu&e a Laertio ioter haius opfxa 
citantur, significari perperam conjecit Suckovins 1. 1. 



Digitized by VjOOQIC 



223 



bus Socrati primae tributae sunt, ab epistolographo 
^OQKpmeioi Koyoi vocantur (p. 363 A). In eodem dia- 
logo multa leguntur" quae e Pythagoreorum doctrina 
sunt desumta; e. g. quae disputantur de animi elemen- 
tis secundum mathematica^s et musicas rationes compo- 
sitis, p. 34 — 37; de septem mundi sphaeris , p. 39 — 4*0; 
de figuris mathematicis , quas singula elementa referant, 
p. 54 — 26. Vid. Stallbaumii Prolegom. ad Tim. p. 37. 
Tamen haud scio an etiam hoc titulo potius commenta- 
rius aliquis Platonis nomine editus significetur. Simpli- 
cius ad Ajistot. de Anim. fol. 6 B, narrat exstitisse 
Aristotelis commentarium Trsp) riyxiov, quem eundem Trspi 
C(iiKo7ocpiotc inscriptum fuisse, quo continerentur Pytha- 
goreorum et Platonis placita de ideis. Verba eius haec 
sunt: TTsp) cpiXo(To(pixg vuv ^.iysi ra, Trsp) riyxiov 
xvTu (scil. ' ApKTToriXei) h rijg HXikTuvoq ivovyeypoLyi,iiky(x, 
^vvoucriMi; , iv oJg lcTTopsT txc ts Ylvixyopsiovg kx) FlAa- 
TUviKxg TTsp) Toov ovTcov io^x^, Eadcm leguntur apud 
Philoponum ad h. 1., quibus adjiciatur Suidas in voce 
ay»6. ^xifjL, (Vol I, col. 36. ed. Bemh.). Saepe hic 
liber 'Trsp) Txyxiov citatur ab Aristotelicis et Platonicis 
(quorum testimonia congessit Brandisius libr. laud. p. 
3 — 8 et p. 11), verum tam obscure, ut, utrum illorum 
relationes e fama an certis e monumentis ductae et prodi- 
tae sint, dubites ^) quare ex iUorum, narrationibus certi 
quid statuere non licet. Maxime memorabile mihi vi- 



1) Ex interpretibus qui citant commentariam ir«/9l TO^atfbu , Brandisius 
putat neminem praeter Alexandrum Aphrodisium hunc in manibus ha- 
buisse (libr. land. p. 4). Trendelenbur^us autem (1. 1. p. 29) etiamhuius 
relationibus de hoc opere caute nobis utendum esse monet, quippe 
qui nusquam ipsa Aristotelis verba afferat. 



Digitized by VjOOQIC 



'ZU 



detur de hoc Aristoxeni testimonium , qui in Harm. 
Element. 1. II init. ^) haec refert: VixixTrsp " ApKFTorik^g 
ii) hfjysTro toIc fr^sia^TOvg toov imj^ivroov Trapx UXiTco- 
voc Tijv Trep) Tiyadov iKpSxo^iv irxdelv Tpo^nivxi //^v yip 

SXXCTOV \J7roKX(J(,^ivOVTX ^VI^Svdxl Ti TUV VOfll^Op^VaV TOUTUV 

ivdpuTrivcQV iyxim . . . , ots Ve ^xveiijcrxv 6i }^yoi xsp) 
fjLxt^l^iTm Kx) ipidfJLUv Y.x) ysuf^Tpixc Kx) iffTpo>^ixq 
Kx) TO Tripxg oti Tiyxdov hTiv tv , TrxvTs^ag oJfjcxi TrxpxSo- 
^ov icpxivero xvtoTc. „ Aristoteles, dicit, narrare solebat (haec 
est vis imperfecti 3/>jy£7To), plerisque eorum quiPlatonem 
audirent de bono disserentem hoc accidisse: opinabantur 
se audituros dicentem de iis quae vulgo bona ab homi- 
nibus putantur, sed quum de mathematiois et de astro- 
nomia et de uno ratiocinari inciperet, exspectatio eorum 
mirifice frustrata est." Aristoxenus hic non scriptum Ari- 
stotelis librum e Platonis scholis de bono derivatum , sed 
tantum sermones eius hac de re refert. Itaque hunc locum 
si cum prioribus comparamus, probabile fit Platonem in 
sermonibus Tcsp) Tiyxiov etiam mathematica et Pjtha- 
gorica tetigisse atque inde fluxisse commentarios quos- 
dam continentes UvixySpsix, quae in Epistola tanquam 
Platonis vTOf^viifAXTX memorantur. 

Ex iis quae exposui hoc efficitur. Aristotelis aetate 
et proximo deinceps tempore doctorum manibus tri- 
tum fuisse commentarium Platonis nomine insignitum, 
cui titulus esset xypxQx ^iyfJt^XTx; alium, prioris for- 
tasse partem, inscriptum hxiphsig: fortasse etiam alios 
TTsp) Tiyxtov^ irsp) Cpt^oaroCpixc , Tsp) Uvixyopsiaov inscrip- 



1) Locam citat Schurmano, de Deo Platon. p. 20. Invenitur in Mei- 
bomii Antiq. music. aiict. septem, I, p. 30. 



Digitized by VjOOQIC 



225 



tos^ quibns coutinerentar decreta et definitiones e Pla- 
tonis sive scholis sive dialogis depromta; horum autem 
commentariorum simile fatum fuisse ac ruv hccipicsau ^ 
quae, ut modo vidimus^ cito evanuerunt inque eorum 
locum deinde spuria supposita sunt^ quae tandem ipsa 
quoque in oblivionem venerunt. 

Geterum Epistolarum loci in his capitibus a nobis 
tractati^ de scientia^ de philosophandi methodo^ de 
sapientiae arcanis, manifeste arguunt scriptorem Plato- 
nica quidem lectione tinctum et coloratum^ sed mentis 
eius et doctrinae expertem, disserendi rudem^ specimen 
denique hominis^ qualem ipse describit (Ep. VII, p. 34<8 
E), qui videatur fiyfih '/lymcrKstv ap kv Bmx^^Pi ypci^^tv i} 
?ifystv, Haec satis valere opinor ad reprobandam eorum 
opinionem^ qui Epistolam VII alicui Platonis familiarium 
vel discipulorum^ Speusippo^ Xenocrati^ aliive eius aeta- 
tis adjudicandam esse opinati sunt. 



16 



Digitized by VjOOQIC 



CAPUT K. 



DB BPISTOLARUH^ PRAECIPUB m^ e1> Vn**^ PBOPOSITO. 
DB PLATOKLS OBTKBCTATOSlBnS. 



Supra jam animadvertimus ^ quod nemmem qui has 
epistolas attento animo perlegerit fugere potest^ earum 
pierasque, praecipue vero VII*"* et III*™, continere lau- 
dationem Platonis vel potius defensionem, qua tum alia 
tum maxime eius itinera Syracusas suscepta et commer- 
cium quod ei cum altero Dionysio fuit ab invidorum 
reprehensionibus vindicantur. Operae pretium puto id 
accuratius ostendere et simul indicare, cuiusmodi et quo- 
rumnam fuerint istae vituperationes, quae scribendae huius 
apologiae ansam dederint. 

lu exordio Epistolae YII Flato commemorat causam cur a 
republica abstinuerit. Dicit id se fecisse non sua volun- 
tate, sed adversis temporibus et corruptis civitatis mori- 
bus coactum. Nio^ Sfv, inquit, ^^^» ^^ Sirrov ifixu- 
Tov yivolfAviv Ktjpiog , im ri mvot- rvi^ TriXeaq siibg Uvxi 
(p. 824 B); sed ab hoc proposito sum deterritus inse- 
cuta XXX virorum dominatione. EUs expulsis idem me 
studium traxit: (SpotiuTepov fisv^ sJkks ii fie ofMoq ^ vep) 



Digitized by VjOOQIC 



227 



rh TrfXTTStv rx mvx kx) To^mKcli imivfiix (p. 825 A). 
Sed quae mox eyenit injusta Socratis damnatio^ tum de- 
magogorum importunitas et increscens morum depravatio^ 
haec me ri vposrov 'TroXXiiq fJt^fTrhv Svtx opfAijg M to r/j«T- 
T«v Ta KOivx represserunt (ibid. D). Ita factum ut non 
desisterem quidem cogitare, quomodo res civitatis emen- 
dari possent^ sed ut agendi occasionem semper exspecta- 
rem: «oTf a^ . . . tw fjtiv cKOireTv fiii iTrofnijvxt, tjJ ttot* 
xfAsivov XV yiyvoiTOy ... tov ie TpxTrsiv xv Tspifjthsiv x$i 
Kxipoiq. (ibid. E). Fostremo perspicere coepi^ nuUum 
mali remedium fore nisi $ tI tuv CptXofroCpouvTOdv • . . 
ysvoq eU xpx^ fAtf^ Txg TO^iTtKxg^ ij to tmv ^vvxtrTeviv' 
Tcov ev Toug TiKsirt . . . ivTOog (piXo(ro(pii7ifi (p. 826 B). 

Dubitari nequit quin scriptor his responderit vitupe- 
rationi eorum, qui aegre ferrent philosophum in otio 
de disciplina, de moribus et de legibus disserentem fori 
lucem fngere et a muneribus negotiisque gerendis absti- 
nere: quorum obtrectatorum criminationes ipse Flato in 
libro YI de Bep. e persona Adimanti commemorat. 
Aperte id indicat in Epistola V, p. 322 A, ubi haec 
scribit ad Ferdiccam: ixv ii tiq xKOvvxq tosvt' eimn* 
UKxTCdv , &(; htKSy TrpoervotsTTXi fjtiv tx l^fJt^KpxTicf ^vfJt/pi' 
povT siiivxi^ i^h 3' hf t^ iiifia Xiyetv Koti ^vfj^^ovXevstv 
xin^ Tx fiehTKFTXy ov TrdiTOT xvxffTxg i(piiy^XTO' Trpig 
TXVT* elwelv^ Sti W.xtoov S\p' iv Tg ^xrpiSt yiyove kx) 
Tiv iijuov KxriXxiSev ijitt yrpeT^vTepov kx) elStvfiivov vtto 
tcov efMTpocSev 'jro^\x kx) xvifMtx t^ iKeivov ^vfi(3ov^}j TrpxT- 
Tetv. „Si quis objiciat Flatonem scientiam quidem prae 
se ferre rerum civilium, sed, quum liceat ei palam in ci- 
vitste verba facere et consilia dare, id refugere, huic 
responde: Flato quum ad rempublicam accessit, populum^ 

15* 



Digitized by VjOOQIC 



228 



reperit jam senescentem et a prioribus ducibus corrup- 
tum , ut ipsius consiliis aurem praebere noUet/' Eodem 
spectant quae in hac ipsa Epistola leguntur, p. S30 D, 
consilia non danda esse nec privatis hominibus nec ci- 
vitatibus, nisi dignos iis se praebeant iisque morem ge- 
rere se velle ostendant. Nec non ea quae in Epistola IX 
Plato ad Archytam scribens inducitur, p. 858 A, quum 
eum hortatur ne in capessenda republica animum de- 
spondeat, quoniam non nobis solum nati simus, sed 
partem nostri amici, partem parentes, partem quoque 
patria sibi vindicet; addit, multa tamen pendere a 
cuiusque vitae temporibusr toAA^ ie ko» rolg Kaipolq 
iliorai ToTg rhv filov ijfiuv KarxXxfi(3a¥0ijffivi quae haud 
obscure spectant ad tempora quae sibi obtigisse phiFo- 
sophus initio Epistolae YII scribit. 

Longe vero maxima epistolae p»rs refertur ad itinera. 
Ostendit se primum in Italiam profectum esse taedio 
legum et morum civitatis; inde, non consilio, sed forte 
in Dionysii aulam delatum in notitiam venisse Dionis; 
iterum huius hortatu se illuc profectum esse invitante ipso 
Dionysio, ut ei injiceret imSvjilotv rov KaXKltnov koCi ipi* 
9T0U ^iou et ita Syracusis ac toti Siciliae saluti esset; 
tertio denique, ut Dionem exsulantem tyranno reconcili- 
aret et, quod antea frustra tentasset, eum philosophiae 
cultu formaret. His exponendis scriptor ostendit et justas 
sibi ac graves fuisse causas Svracusas proficiscendi et in 
commercio cum Dionysio et Dione nihil se spectasse 
nisi quod et amicitiae officiam et philosophiae dignitas 
postularent. Hoc consilio narrationem illam conscriptam 
esse ipsa Epistolae verba passim haud obscure indicant. 



Digitized by VjOOQIC 



229 



Postqaam de primo itinere ad Dionysium minorem ex- 
posuit, haec subjicit p. 830 C: «v y svskx {TriXiv iiCB- 
iiifiTforx elg ^vpxKOtiffag) x») oa^ STTpo^x ccg slxorx rs kou 
ilKatx . . . vTTspoy ^ii^sifit , h. e. ^^quibus rationibus impul- 
sus sim ut iterum Syracusas proficiscerer, atque quae in 
Dionysii aula feci honesta et justa fuisse, postea demon- 
strabo.^' Similiter quum ad alterum iter transit, haec prae- 
mittit : ^ S' vtrripx Tropslx ts Kodi %}^vq ug slKdrcog V oifAX 
KoCi SftfAsXZc yiyovsv^ S> fikXst iKOvsiv i^strrt to fAsrx 
rovTO, p. 337 E. Deliique omnibus enarratis librum 
claudit his irerbis : uv V sTTxviXxfiov svskx rifv sU X/xf* 
?^ixv x^t^iv riiv hvripxv, xvx^kxiov stvxt iio^i fMt pyit^- 
vcu islv hx riiv xrorlxv kx) ciXoylxv ruv ysvof^av (Af- 
yofuvav?)" si i* xpx Ttv) rx vvv pjfiivT^ siXoyiSiTSf^ s^px- 
Wi Kxt Trpoipxa-stg Trpog rx yevSfisvx tKxvxg tx^tv tio^i 
T(f>y fisTpioiq XV ^fijv Kx) Ikxvooc sI^ tx vvv sipfffiivx, Nonne' 
his verbis diserte indicat, ideo haec a se scripta esse, 
ut facta sua sy^^ydjrspx viderentur quam vulgo homi- 
nes putarent? Neque immeritoi Ipse non omni culpae 
suspicione vacare se fatetur p. 445 D. „Quum tertio , 
inquit, re infecta a Dionysio discederem, sioKst iij x^' 
?^Txivstv fiiv ov isTv sfJLS Atovvjicj) fAxXXov ij SfJLoi rs kx) 
Tolq fitx^rxfJLkvotg sKislv ro rpirov : „videbar mihi non , 
tam illi debere irasci quam mihimet ipsi et iis a quiljus 
ad id essem impulsus.'' Et alibi asseverat necesse esse 
ut se defendat, nisi justis accusationibus obnoxius esse 
veKt, p. 839 A: iiKxtot; Sj} sifii Xsystv Tx^ijiij kx) (leg. 5) 
xmofdvsiv , . . . s1 Ttq &px rx ysyovor^ xKOii^xg KXTO60povii(Tst 
TJf^ sfiyji; (pt^ocoCpix^; : „oportet me aut vera dicere aut 
ferre si quis rumores audiens meam philosophiam con- 
temnat.^' 



Digitized by VjOOQIC 



230 



Si ipse ita sentiebat^ quid mirum si a multis prop- 
ter itinera ista vituperatus est aut derisus? Si Euri- 
pidi vitio datum est quod Archelai Maeedoniae regis 
hospitium sequebatur, quanto acrius offendere debuit quod 
Plato, vir doctrina, sapientia, generis splendore in- 
signis, ad Syracusarum tyrannos diverteret?. Omnium 
enim tyrannorum maxime Dionysios ob potentiam aeque 
atque ob superbiam et importunitatem Graecis invisos 
fuisse, ex historia noium est ^). Qui igitur sic ut Plato 
horum tyrannorum gratia floreret, quomodo is civium 
invidiam evitare potuisset? Accedit quod indecorum vide- 
batur, philosophum, qui mentem maxime rebus divinis 
intentam haberet, istiusmodi hominum hospitio uti, 
quorum luxuria et libido in proverbium abierant. *) 

Laertius dictum nobis servavit Molonis cuiusdam, Pla^ 
tonis, ut videtur, aequalis (III, § 84. cf. Menag. Obs. 
p. 151)^ unde discimus revera fuisse qui Platonem ideo 
culparent: ov romo^ inquit, Sayfioi^ov, ii Aiowjtrtog iv 
KopM^, &X)C €1 UXircov iu X/xfAiV: ;,non tam mirandum 
quod tyrannus regno pulsus Gorinthi exsularet, quam 
quod princeps philosophus tyranni aulam visitasset.'^ 
Atque istiusmodi reprehensionem respicere epistolographus 



1) Insigne haius odii docnmentnm editnm est ladis Olympiis a. 384 , 
nbi Dionysii theoria, instigante Lysia oratore , e conventn pulsa, tentoria, 
cnrras, dona quae attalerat cremata snnt. Rem enarrat Grote.Hist. 
of Oreec. vol. XI, p. 31. Stiam Dio, qnam a tyranno e Sicilia ejec- 
tus esset ab Atheniensibas benigne eiceptos et ab onmibns Graeciae civi- 
tatibus magno honore est habitos, 

2) Gnins rei meminit fipistola VII, p. 326 B: fiioi .,AraXt(artx&v 
xoA lupaxovCuv rpocTti^Qv itXi^pns» et p. 336 D: r^ /ti^ IwAfjLSvov 
^aptorl ^nv • ••9 SteixovTa Se... rhv ItxtXtxbv fiiov. 



Digitized by VjOOQIC 



231 



videtur y qnum scribit : vi>,6ov wro rvpxvviSx %omt<TaAf ou 
TpiTreiv ToU sfjbdiq ^dyoi^ oyS' ifAoi (p. 329 B). Plerique enim 
qui illam aulam adibant id faciebant lucri vel delicia- 
rum cupidine pellecti, e quo genere fuerunt Aristippus, 
Philistus, Philoxenus ^), alii; num mirandum si de Pla- 
tone eandem habebant opinionem ac parum honestis 
causis itinera illa tribuebant? Fuerunt qui eum in Si- 
ciliam profectum esse dicerent iTi zp^f^^^ ^^^ rpxTri^^^ 
ut narrat Themistius, Orat. XVII, p. 215^), cui^ ipsi 
vituperationi respondent verba Epist. VII, p. 326 B: 
ixiovTX Si (A ravT^ Xtyi[j(^oq oti (3iog svSxifAav^ Ir^ 
XtcoTtxZv T€ xx) ^poiKoaricav TpxTre^^uv 'TrXiip^i;^ oifixfi^ ov- 
iafjcSg iip€<r6V. Non sine causa Syracusanarum mensa- 
rum opulentiam ibi tam acerbe notat, sed haud dubie ad 
malignos rumores respexit, ut animadversum est ab Her- 
manno in libro laud. p. 116. Alii eum lucri studio 
ductum fnisse dictitarunt, arguentes nimirum quod Dionis 
impensis choregiam praestitisset (Plutarch. Arist. c. 1), 
vel quod libros emisset pecunia a Dionysio accepta (Gell. 
N. A. in, 17). Hanc quoque calumniam Epistola VII 
repellit, ubi legimus Platonem pecuniam et honores 
a tyranno sibi oblata sprevisse et amicitiae jus auro 
vendere noluisse, p. 334 B : ^fii y»p xxksIvov ''Aiiivxiov 
iivxij oq ov TpoviooKe Thv xvTOv TOVTOv {Alcovx)f i^ov XP^" 
fMffra xx) ixxxg Tifixq voXXxg Xxfjt^ivsiv. Idem in Epist. 
m, p. 318 D, dicitur his verbis : kxko; yxp xv 
ixovTi ys vovv ivip) ^xtvoifjt^yjv iviixug^ 7ret^6s)g vtto tov 



1) De Philoxem commoratione apad Bionysium videatnr Schol. ad 
Aristoph. Plntam, ts. 290. 

2) Idem testantnr scriptor Epist. Xenoph. I. ceteriqne scriptores 
qnos landavit Hermann. U. p. 116, not. 183. 



Digitized by VjOOQIC 



282 



fAsyi&ov^ TJ}^ (rij^ ipx^^ • • • '^ourov Tpoiouvxi , ffi Jf tov 
aHiKOuvi^ 6K€(TSxt Kx) TTciv ipxv ir^ • ^b vpo^rirxrTsq , 
£V€KX xP^f^^'^^^ SjJXov OTi • ^uSf j/ ' yotp &v STepov e(p>i(TBV 
xItiov Tig ilvcu Tijg if4,ij^ fjs^TxfioMj^; (cf. Ep. II, p. 312 C): 
ubi illnd i<piiffi Tig xv ad pervulgatos rumores respicere 
non obscurum est. 

His autem rumoribus Epistola veram opponit causam 
cur Plato Siciliam adierit, nempe ut ostenderet se non 
tantum dicendi peritum esse , sed paratum etiam ad agen- 
dum, h. e. ad civitatis negotia tractanda, p. 328 G: 
TOixmfi fjfiv S^ r^ hxvoiejL ts kx) ToXfi"^ dxijpx olxoisv, ovx 
i Tivhq iii^x^ov^ «AA' xhxwofisvot; fuv ifixvTiv ri fiiyt- 
TTGVy fj(M ^^xtfii 7C0T ifMVT^iv Xoyot^ fAQvov xTSXifOdq sJvxi 
Tt^^ spyou yovhvig xv ttoS' skuv xvix\px(r6xt. Proficiscendo 
Syracusas justo erga pbilosophiam officio se fungiputnbat 
(p. 329 B) : i?k6av r* if^xvTOv -^^svdipuax Aiog ^evlov kx) 
rij^ (ptXo(fi:pov xvsyK^kMirov fAolpxq Txpi^x^v : nempe ut for- 
mando priucipe et condendis legibus philosophiam etiam 
populo acceptam et honoratam redderet , ivx fMt Tifi^To (^/- 
Xo(ro0ix Kx) Txpx r$ 7r}iii6st. Epist. 11, p. 312 A. 

Quod autem ad consuetudinem eius cum Dionysio at- 
tinet, ipse commemorat passim varias criminationes et 
rumores ab inimicis falso sibi oblata. In his primum 
locum tenent hxfio^x) adversariorum , qui Dionem ty- 
raimo in suspicionem adduxerunt quasi illius regno in- 
sidiaretur. Neque Plato immunis perhibebatur huius 
consiliorum; accusabatur, quod magis Dioni eiusque 
amicis, Heraclidi, Theodoti, aliis, faveret quam regi cuius 
firuebatur hospitio, Diserte hoc dicitur Epist. VII, p. 
850 C, ubi Plato de Dionysio scribit: Uug i^ysTTO ,itx(3xX' 
XivToov ToXXav^ iirt(iovXev€tv ifis fASTX trov {Aluvog) sxvtu 



Digitized by VjOOQIC 



233 



xxi TTfi rvpizwiii, Quibuscum conferenda sunt quae scri- 
bit ibidem, p. 330 B, 333 A C, tum in Epist. III, 
p. 315 E, e quo loco apparet calumniatorum illorum 
principem Philistum fuisse. His addenda sunt quae legiin- 
tur Epist. VII, p. 349 E, ubi Dionysius Platoni ex- 
probrat: Sti K»?^g ovixfi^ irotsiq ^iavx kx) rovg Aicovog 
^tKovg oui Trep) TrKsiovoq ainov (scil. rdv Atovvffiov) TrotovfiS' 
voq: quod salutem Dionis, Heraclidis, Theodotis cetero- 
rumque tyranni inimicorum magis cordi haberet quam 
ipsius amicitiam et incolumitatem. 

Alia spargebatur criminatio, quod Plato Dionysio sua- 
deret ut imperiosius se gereret, quodque ei dissuaderet 
id ipsum quod postea Dionem ut faceret hortatus esset, 
ne Siciliae civitates in libertatem restitueret (p. 315 D). 
Ad hanc criminationem refutandam scripta est Epistola 
m, inde a p. 319 A, et eandem oboculos habere vide- 
tur Epistola Vn, p. 882 E, ubi Plato dicit tyranno se 
ostendisse, id maxime salutiferum fore, si ro^ i^ptfficofiivxg 
'LtKsKlxg 'jriXstg KxrotJclorsts vofiotg rs ^wiiio^as kx) voXtrsixiq, 

Ceterum discidia et jurgia Platonem inter et tyrannum 
non intra regiae parietes contenta fuisse, sed in vulgus 
elata, eaque multk rumoribus ansam dedisse, cum per se 
credibile est, tum indicio est quod a Plutarcho narra- 
tur in Timol. c. 15. Legimus ibi Aristoxenum Kxi rivxg 
i^Gvg, quo tempore Plato jam diem obierat, Diouy- 
sium Corinthi exsulantem adiisse et ex eo sciscitatos 
esse : ottoSsv avr^ kx) rig ii ^poc U^xroQvx yivotro fiifJt^^tg, 
Quibus ille respondisse fertur, adulatorum machinationi- 
bus se fructu, quem percipere e Platonis consuetudine 
potuisset, destitutum esse. 

Neque mirandum si fuemnt qui Platoni id ipsum 



Digitized by VjOOQIC 



234 



criioini darent^ quod tales viri^ quales ambo Dionysii 
fuemnt^ ipsius disciplina usi essent^ sicut Socrati objecit 
Folycrates quod £!ritiam habuisset discipulum; alii, qui 
ludibrio eum haberent quod vir omnium sapientissimus a 
stolido tjranno ludi se passus esset. Indicat hoc scriptor 
Epistblae 11, p. 312 A: ol sTn Toiroiq fioosvreq to^Xo) 
fio-otu, XiyovTsq co^ orv ifiov fdh Kxra^TS^piu^Kxg , i^\a> S* 
ijTTOvicacoci;, Imprimis memorabilis hac de re locus legi- 
tur apud Aelium Aristidem, 'Tyrip rfiv r^rripay^ p. 800 
sqq. Dind., ubi hic rhetor loquentes facit Periclem, 
Cimonem, Miltiadem et Themistoclem, quibus Flato 
in Gorgia exprobravit quod eorum ductu Athenienses 
ignavi et feroces redditi essent quodque eius feritatis 
ipsi effectus essent experti; eandem exprobrationem illi 
in Platonem rejiciunt. Quaerunt ex eo, quid Syra- 
cusarum tyranni ex eius consuetudine et consiliis profe- 
cerint et quo honore eum habuerint. ^) Hanc vitupe- 
rationem Epistola redai^it eo, quod Dionjsius importu- 
nitate sua impedivisset quominus Plato eum philosophiae 
praeceptis erudiret. Eo spectat Epistolae III pars prior, in 
qua parte personatus Flato id sibi proponit, ut ostendat &q 
eixoraq ^oi (Atow^l^) hpuyov xoimmy §rep) r^ rij^ TrSKsa^ 
^piyfixr» (p. 316 B. cf. Epist. YII, p. 345 A). 



1) Looas Aristidis Utpl jmop^ I, p* 17 eztr. (eai addatar p. 167 
sqq., 268 et 824 sqq.) est instar compendii diyersaram reprehensionom 
qaibas Plato propter soscepta itinera in Siciliam ftiit obnozias, qaam- 
qaam rbetor ea potiaa ad Bfiltiadis ceteroromqoe excaBationem qaam 
ad Platonia vitaperiam a se prolata dictitat. Vid. ir«^l jnrft^p. I, p. 98: 
cyw y«/» oSrt oeur^ i^/xXrifia Hi touto itoiw/iMf tt itot xal ^aioovv ^9ifi 
Sccy n;i(iTMv iX$sh imatSaewv W alriasy «58' Svrts AXXos itpoofi- 
ptt T« TocetiTOv eitfpoHlv iff^f^M. (cf. UtfA twv tctt. p. 809). Verba odS* 
9ojtt dXXos iadicant et aUos faisie qai itta Platoni impatarint. 



Digitized by VjOOQIC 



235 



Postremo tangit etiam libellos quosdam de philoso- 
phia a Dionysio editos^ quos e Platonis institutione flu- 
xisse falso quidam crederent. Mentio hac de re fit £p. 
VIT, p. 841 B: vfrrspov le ml axoiico ysypxCpivai airriu 
TTsp) Sv rii^ lixovfre, ^uvtivrx iq ctirov rixt^v oilih ruv 
aifrav uv axovoi, Dicit ibi librum^ quem Dionysius de 
philosophia edidisset tanquam suum opus^ nihil esse 
nisi Trapaxoitv, ineptam expositionem .eorum quae e Pla- 
tone audivisset. Itaque scriptum illud^ qualecunque sit^ 
plane aspematur: ^^Quisquis^ dicit^ de mea philosophia 
scripsit vel scripturas est eamque cognitam et perspec- 
tam habere sibi videtur^ illum aio nihil ea de re 
sapere:'' roaivis ye fiijv irspt ^avruv tx'^ ^pa^siv rav 
ysypa^^av xm ypai^6vrav^ hot ^aa)v eiUvat ^sp) uv iya 
ffTrovi^a , . • rovrovg ovx hri xari ys riiv ifiv^v io^av vep) 
rov 'TTpiyfAorog iyratsiv oviiv. Eundem libellum tangit iu 
Epistola m, p. 816 A, et 11, p. 814 B, ubi ad Dio- 
nysium scribit : ^pbg ravr oHv (rxoTToh svXafiov , (mi irori 
<rot fierafuXiitr^ rSnf vvv dva^lag ixwsffivrav. 

Haec praecipua snnt quae in Epistolis Platonis defen- 
dendi gratia diountur. Si quaerimus, qninam fuerint 
qui huiusmodi maledicta in Platonem conjecerint, isto- 
rum non unum fnit genus obtrectatorum. 

frimum in censum veniunt poetae comici, qui veluti 
innato odio omnes philosophos exagitare solebant, non 
minime offensi eo quod illi a publicis n^otiis se reci- 
pientes forum et theatrum vitarent et in umbra deli- 
tescerent, quare ut fisFsapo^iax^t et lucifugae deridentur. 
Ita multi Platonem quoque riserunt ut superbum, mo- 
rosum, inania aucupantem, quin etiam domesticam ejus 



Digitized by VjOOQIC 



236 



vitam et mores couviciis contaminarant^ eum gulae^ de- 
liciis et libidiuibus iudulsisse dicentes. 

Hornm primus fuit Aristophanes^ qui^ si vera est 
Meinekii sententia^ ') ^Aptffrupj^ nomine Aristoclem, 
quod Platoni nomen fuit^ risit in Pluto vs. 314^ item in 
£cclesiazusis ^ ubi Platonicam UoXiTsixv in risum vertit. 
Deinde Epicrates^ qui^ teste Athenaeo^ II ^ p. 54^ eum 
in scenam produxit gravi vultu de cucurbita disputantem 
cum Speusippo et Menedemo. Tum Amphis in Dexide- 
mide^ in qua fabula eum refert istorum iu numerum> 
quorum affectatam oris tristitiam ridet Juvenalis^ qlii cor- 
rugata semper fronte perambulant : 5 U^rm . . . ^Vxf p 
xox^^ treficvug iTnjpxos? ra^ i^pug, (Diog. Laert. III ^ § 28). 
Maxime vero exf^tavit eum Alexis^ qui plures composuit 
fabulas, quarum quatuor nominantur a Laertio lib. III^ 
§ 27, 'AyxvA/«y, Msporig^ 'O/^VfAmoiapog , U^pwnroq^ 
in quibus Plato cum risu notatur. (Vid. Meineke^ Hist. 
drit. Com. I, p. 380). Alii eum descripserunt tanquam 
hominem moUem, puerorum amoribus deditum, eius- 
que discipuli depinguntur ut adoiescentes belli et deli- 
cati^ fastus ac voluptatis magis quam philosophiae stu- 
diosi. Huc referuntur versus Ephippi in Naufrago, 
apud Athenaeum XI ^ p. 509 G, ubi describitur ado- 
lescens rwv i^ ^AxainfAsiaq r$g inro WJravo^, 

€v fuv f4^x^hf ?^^^' ^X^v rpiz^fiotrot^ 
€v y vTTOKaiiiig irofJL» ^dyavog ^iA^^ 
sv t iv TTiliXtfi TT^x rtSstg vTTo^vkcp^ 4crL 
Comicis poetis haud mitiores Platonis aemuli fuere 
philosophi Socratici. Licet enim exaggerata sint quae de 



1) Vid. ftupn, p. 125 sq. 



Digitized by VjOOQIC 



»37 



invidiay qua inter se obtrectassent^ apud Athenaeum et 
alios legimus (Vid. Luzac, Lectt, Att. 61 — 65; Hermann. 
Flat. Ptiil. p. 102 not. p. 104), dubitari tamen nequit, 
inter plerosque non fuisse magnam animorum conseu- 
sionem, nonnuUos etiam acri odio se invicem insectatos 
esse. Nec mirum. Quomodo enim inter homines non 
tantum genere et cultUy sed ingenio, moribus, vita tam 
dissimiles poterat esse animorum conjunctio? Plato 
autem ut genere et vitae dignitate, sic ingenii altitu- 
dine et eloquentia tantum omnes antecellebat^ ut in 
hunc unum maxime iavidiae tela conjicerent. In his 
autem Platonis obtrectatoribus praecipue nominandi sunt 
Aristippus et Antisthenes, quorum alter voluptaria 
indole, alter abjecto et humili ingenio tantum a Plato- 
nis Kx>,oxxyottlct, distabat^ ut nulla facile inter eos po- 
tuerit esse consensio. Aristippus simul cum Platone 
Syracusana in aula versatus est, et plura metnorantur 
dicteria unde, quae fuerit eorum ei^ se invicem volun- 
tas, apparet. ^) Hic unus fnisse videtur ex eorum numero 
qui Dionem et Flatonem tyranno suspectos reddere 
conati sunt ob Ubertatem, qua Dionysii superbiae obsiste- 
rent et corruptas aulae mores emendare et a luxuria 
ad frugalitatem revocare conarentur. Memoratur liber eius 
Tsp) TTX^aiig (nA^Twvo^ ?) rpuipjj^, in quo Platoni libidinem 



1) Ceterum de Pbtonift amoribas, de eias gula ceterisque vitiis plura 
fabalantar Diogenes Laertias, III, $ 29 sqq. et Atheuaeus lib. VII, p. 
276 et XIII, p. 589 C. — Etiam Bicaearcham PUtoni libidinosos amo- 
rea exprobrasse, testia est Cicero, Tuscol. IV, c. 84. 

2) Diog. Laert. II, Ml> 78, 81, 82; in, j 86. Plut. Vit. Dion. 
c. 19, Aristippus a Platone reprehendi videtar in Phaedone (p. 59 C.) 
quod Socrati morienti non adfaerit; quo spectat Laertius II, $ 65: ixcc 
xi9tv auT^ (t^ *Apl9rimt9») xoA UXirm iv r& istpi ^^t. 



Digitized by VjOOQIC 



238 



et lasciviam objecit (Laert. lEL § 29). Quam acerbe 
autem Antisthenes ei maledixerit^ abunde patet e libello 
quem in eum scripsit, cui titulus erat T,oii&¥j parodia 
nominis IIAira^y (a o^^if^ mmbrum vmlej, quo signifi- 
catur homo moUis^ venereus^ libidinosus. ^) Antisthenes 
a Platone notatus est ut trptfMtiig. 

Accedunt his historiarum scriptores^ quorum primus 
memorandus Philistus, non magis tyranni amicus quam 
tyrannidis^ qui in Epist. III^ p. 316 E^ et apud Plu- 
tarch. Dion. cap. 11 , 13 et 19 ^ notatur tanquam prin- 
ceps eorum quorum machinationibus Plato in Dionysii 
invidiam inductus esset. Nepos (Dion. c. 3) de illo haec 
scribit: ^Plato autem tantum apud Dionysium auctori- 
tate potuit valuitque eloquentia^ ut ei persuaserit ty- 
rannidis facere finem libertatemque reddere Syracusa- 
nis : a qua voluntate Philisti consilio deterritus est.^' 
Non mirum si hic postea sua peccata in Platonem 
transtulit, scribendo quod ille Dionysio dissuasisset 
T,vpxKOV(rlov^ iTTiKOv^hai ^ ritv ip^^ cevr) rvpcmtioq slg 
fiouFi>,6lct,v /M€Txtmi<rxvTx: a quo crimine defenditur in 
Ep. ni^ p. 316 D, 319 A. Gredibile sane hunc in histo- 
ria quam scripsit illorum temporum^ de Platonis cum 
Dionysio commercio parum honorifice locutum esse. 

Omnium autem hisioricorum maledicentissimus Theo- 
pompus^ is qui unum ex omnibus Socraticis laudasse 
fertur Antisthenem (Laert. YI, § 14)^ acerrime in 
Platonem invectus est, ductus fortasse vetere simultate 



1) Vid. Laert. III , j 85, et Menag. ad h. I. p. 151 ; ibid. VI, $ 8, 7. 
De Antisthenis cam Platone diBsensione cfr. Dittrich, in Prolegom. ad 
Crat. p. 87 sq. 



Digitized by VjOOQIC 



^39 



quae philosophum iuter et magistrum ipsius Isocratem fuit. 
Quam aequus fuerit Fktonis judex^ apparet e libello 
quem edidit Kxri rijg Il>,iTavo(; itarptfiij^, in quo osten- 
dit Flatonis dialogos esse ixp^iovg jca) ^psvM^; (Athen. 
XI ^ p. 508)^ eosque maxima pro parte ex Aristippi^ Anti- 
sthenis et Brysonis scriniis compilatos esse. Ex quo 
colligere licet^ quam aequum et integrum eius judicium 
fuerit de tempore a Flatone in aula Sjracusana transacto. 
At non solum aequales^ sed etiam posteri Flato- 
nem insectati sunt. Academiae celebritas et fama mul- 
torum excitavit invidiam, qui odium quo scholam per- 
sequebantur in ducem et auctorem verterunt. Inter 
auditores et amicos Flatonis multi faerunt principes et 
nobiles^ quorum superbe aut imperiose facta magistro 
imputarunt, eodem nimirum jure^ quo Gritiae et Alci- 
biadis flagitia Socrati crimin? data sunt ab adversariis. 
Athenaeus plures Flatonis auditores nominat in quibus 
magistri indoles rvpamK^ kx) iii^oXo^ apparuisset; idem 
narrat Flatonem Fhilippo opem tulisse in potiundo re- 
gno Macedoniae, Ferdicca fraude circumvento. i) Eidem 
imputarunt quod Gallippus Dionem, hospitem suum et 
sodalem in Academia, interemisset (Athen. U. p. 508). 
Hanc criminationem acriter refutat Epistola YII, p. 833 
E, quae declarat Gallippum eiusque fratrem Dionis so- 
dales fuisse ovk Ik ^tKo^oCplotg ysyoyirs (plXta, &>X Sk 



1) Vid. Atbenaens XI, p. 508 et 506; qoi testem haias narrationis 
oitat Garistiam Pergamenam, eai ipse tamen parvam hac in re fidem 
babet, addens: touto V dittp outm; AXa$tlK{ <x<(, $tbs Av tlltin» Faiase 
tamen commerciam Platonem inter et Perdiccam, indicio est Epistola Y 
scripta ad Perdiccam, qnae qaam maximam Platonis benevolentiam erga 
enm tpiret, scripta est fortasse ad ealamniam iitam redargaendam. 



Digitized by 



Google 



238 



et lascmam objecit (Laert. IIL $ 29). Quam acerbe 
autem Antisthenes ei maLedixerit^ abunde patet e libello 
quem in eum scripsit, cui titulus erat ZMv, parodia 
nominis TViarav (a ffaiti, membrum virilej, quo signifi- 
catur homo moUis^ venereus, libidinosus. ^) Antisthenes 
a Platone notatus est ut i^fifMtiig. 

Accedunt his historiarum scriptores^ quorum primus 
memorandus Fhilistus, non magis tyranni amicus quam 
tyrannidis, qui in Epist. III^ p. 316 E^ et apud Plu- 
tarch. Dion. cap. 11 , 13 et 19 ^ notatur tanquam prin- 
ceps eorum quorum machinationibus Plato in Dicmysii 
invidiam inductus esset. Nepos (Dion. c. 3) de illo haec 
scribit: ^Plato autem tuitum apud Dionysium auctori- 
tate potuit valuitque eloquentia^ ut ei persuaserit tj- 
rannidis facere finem libertatemque reddere Syracusa- 
nis: a qua voluntate Philisti consilio deterritus est.'' 
Non mirum si hic postea sua peccata in Platonem 
transtulit, scribendo quod ille Dionysio dissuasisset 
^pocKOUfflovg miKOif^hM , r^v ^^ oofri Tupomliog eU 
fiouFtKsiav (Jberxmli<ra¥Tot: a quo crimine defenditur in 
Ep. ni, p. 315 D, 319 A. Credibile sane hunc in histo- 
ria quam scripsit illorum temporum, de Flatonis cum 
Dionysio commercio parum honorifice locutum esse. 

Omnium autem historicorum maledicentissimus Theo- 
pompus; is qui unum ex omnibus Socraticis laudasse 
fertur Antisthenem (Laert. YI, § 14)^ acerrime in 
Flatonem invectus est^ ductus fortasse vetere simultate 



1) Vid. Laert. III , ^5, et Menag. ad h. 1. p. 151 ; ibid. VI, ^, 7. 
De Aatisthenis cnm Platone dissensione cfr. Dittrich, in Prolegom. ad 
Crat. p. 37 sq. 



Digitized by VjOOQIC 



^39 



quae philosophum inter et magistrum ipsius Isocratem fuit. 
Quam aequus fuerit Flatonis judex^ apparet e libello 
quem edidit k»tc& t9^ U^xTavog harptfiij^, in quo osten- 
dit Flatonis dialogos esse ixp^lpvg m) ^pevieT^ (Athen. 
XI ^ p. 508)^ eosque maxima pro parte ex Aristippi^ Anti- 
sthenis et Brysonis scriniis compilatos esse. Ex quo 
colligere licet, quam aequum et integrum eius judicium 
fuerit de tempore a Flatone in aula SjTacusana transacto. 
At non solum aequales^ sed etiam posteri Flato- 
nem insectati sunt* Academiae celebritas et fama mul- 
torum excitavit invidiam^ qui odium quo scholam per- 
sequebantur in ducem et auctorem verterunt. Inter 
auditores et amicos Flatonis multi faerunt principes et 
nobiles^ quorum superbe aut imperiose facta magistro 
imputarunt^ eodem nimirum jure^ quo Gritiae et Alci- 
biadis flagitia Socrati crimin? data sunt ab adversariis. 
Athenaeus plures Flatonis auditores nominat in quibus 
magistri indoles Tupcofvixvi kou iii^o?^^ apparuisset; idem 
narrat Flatonem Fhilippo opem tulisse in potiundo re- 
gno Macedoniae, Ferdicca firaude circumvento. ') Eidem 
imputarunt quod Gallippus Dionem, hospitem suum et 
sodalem in Academia, interemisset (Athen. 11. p. 508). 
Hanc criminationem acriter refutat Epistola VII, p. 888 
Ey quae declarat Gallippum eiusque fratrem Dionis so- 
dales fuisse oiK U ^tKoffoCplxg ysyoviTB (pt^co, &>X Ik 



1) Vid. Atbenaeas XI, p. 508 et 506; qai testem haias narrationis 
citat Garistiam Pergamenam, eai ipse tamen parvam hac in re fidem 
habet, addens: ro&re V $tntp outm; dXnOMlas ixtt, $t^ ctv tU^tln» Faiase 
tamen commerciam Platonem inter et Perdiccam, indicio ett Epistola Y 
scripta ad Perdiccam, qaae qaam mazimam Platonia benevolentiam erga 
eom tpiret, scripta eet fortaaae ad ealamoiam iitam redargaendam. 



Digitized by VjOOQIC 



240 



rijg VBptTpsxpi^nn^ heupelstq TMtmig rng rm irrkelTrm 

Hic igitur fait fetus obtrectatorum et calumniatorum, 
qtii Platonis vitam^ mores, philosophiam atro carbone no- 
tarunt et justam apologiae praebuerunt materiem. Quam 
scite yero et apte defensoris munere functus sitEpisto- 
lae scriptor^ jam passim animadvertimus. Quod autem 
ad consuetudinem Platonis cum Dionysio attinet^ nulla 
potest esse praeclarior defensio quam exsulantis tyranni 
testimonium^ quod legitur apud Plutarclium, Timol. c. 
15^ qui rogantibus quibusdam, quid utilitatis e philo- 
sophi consuetudine cepisset^ respondit: oilh croi ioKOVfiep 
iiri n^MTGCvoi; &(pe>Mffixi , rux^^ fJUTafio},iiv oijtu 0ipovT€g ; 
y^nihilne tibi e Platonis institutione profecisse videmur, 
qui fortunae mutationem tam placide ferimusP^' 



Jam ad finem pervenit nostra disquisitio. Ut praecipua 
rerum capita paucis comprehendam^ summa haec est. 

Tredecim quae feruntur Platonis Epistolae^ etsi argu- 
mento et colore dissimiles^ cognatam tamen aut vicinam 
produnt originem. Omnes vultum et habitum referunt 
a Platonis ingenio et moribus diversum. Praecipua tam 
rerum copia quam orationis cultu est YII^^ quae ma- 
teriem fere continet e qua ceterae sint effectae. Proxime 
ad hanc accedunt III* et VIII*, quae illi ita similes 
sunt ut ab uno artifice potuerint ei^se confectae. 



Digitized by VjOOQIC 



241 



Si aetas earmn et origo quaeritur^ e scriptorum te- 
stimoniis probabili ratione colligi potest eas^ pro parte 
saltem^ jam Aristophani grammatico innotuisse atqne 
adeo ante medium saecalum III a. G. exstitisse. 

Argumentum^ compositio^ oratio epistolarum eius- 
modi sunt, quae declamatorium dicendi genus et rhe- 
toricam palaestram redoleant. Bes quae tractantur 
fictioni potius quam veritati similes, exordia quaesita, 
longae et cr^brae egressiones, panni inepte assuti, 
compositio artificiosa nec proposito apte congruens. Ora- 
tio ad Platonis exemplum confonnata, sed ita, ut diligens 
spectator facile fucatum nitorem, non naturalem agnoscat. 
TJbivis vestigia apparent imitationis vel verborum vel 
dictionum vel sententiarum, tam crebra, ut Epistola VII 
revera sit centoni similis e Platonis scriptis concinnato; 
his autem!asperguntur passim maculae, sordes , negligentiae 
a sanitate et puritate Attici sermonis prorsus abhorrentes. 

Quod ad res attinet, sunt in iis nonnulla quae scrip- 
torem parum diligentem, imo in rebus Atheniensium 
paene hospitem arguant; quae autem Platonem tangunt, 
pauca continent Epistolae quae non ab aliis quoque scri- 
ptoribus relata fuerint; quae propria habent, minuta 
sunt et pleraque commentis similia. Sapientiae denique 
Platonicae talem adumbrant effigiem, in qua non ger- 
mana viri philosophia, sed simulacrum potius, Pythago- 
ricis commentis deformatum, appareat. 

His rationibus efficitur, Epistolas opus esse habendas 
otiosi hominis vel rhetoris cpi?^07rXcirccvog ^ sive unius 
sive plurium, qui lectiorie illius imbutus et oratione co- 
loratus Platonis nomine apologiam scribere sibi propo- 
suerit, qua aemulorum et invidorum maledicta ei in- 

16 



Digitized by VjOOQIC 



242 



gesta i-efutaret eumque talem fuisse ostenderet, qui non 
tantum verbis, sed etiam factis philosophiam ad salu- 
tem hominum et civitatum conferre studeret. 

Quamvis autem ex his satis appareat, Epistolas has, 
imprimis tres illas quas dixi, non esse habendas mo- 
numentum quo Platonis vita, mores, voluntas et ratio 
clare expressa sint, non tamen nullius momenti sunt 
putandae. Nam praeterquam quod praeclaris sententiis 
tanquam gemmis nitent et plurima continent imitationis 
vestigia e diversis Platonis dialogis expressa, sunt certe 
in vetustissi^is numeranda monumentis quae de Platonis 
vita et rebus ad nos pervenerunt ; conducunt ad dispersa 
deperditorum scriptorum indicia illustranda, suspecta et 
falsa a veris secernenda; denique ostendunt, quomodo 
jam proximo post Platonis mortem seculo illius doctrina 
et philosophandl ratio commentis deformata et myste- 
riorum nube involuta sit. 



Digitized by VjOOQIC 



INDEX 



VERBORUM DICTIONUM ET LOCORUM QUAE NOTANTUR 
VEL EXPLICANTUR. *) 



oJ«io 



x]<TxiJVO[Ji.»i pro iKva vel aiiovficct. p. 50, 92. 

* &mvuvlx. Ep. III, p. 318 E. 

* iMriiptog. Ep. VII, p. 336 B. 

AmpuUae et tumor orationis. p. 55, 74, 92, 99, 109, 

110 sq. 
Anacolutha et negligentiae. p. 51, 63, 78, 100, 108. 
ivx(TO^elv pro revocare, p. 77. 

* ivcACpKeyetrixi pro ira accendL p. 82. 
iveyzKviroi; rivoq pro rm. p. 61. 

* oivie^eig i^^yj^ccv , muoui complexus. Ep. VI, p. 323 A. 

* ivotrmpyog , -yl». p. 76, 107. 

Antitheta arguta. p. 46, 52, 58, 71, 79, 93, 110. 
avu za) Jixroo, p. 200. 



*) Vocabula quibnd Epistolaram paginae adscriptae sunt uon tanguo- 
tur in dissertatione ; vocabnla * notalba non exstant apud Platoneni. 

16* 



Digitized by VjOOQIC 



244 



cc^iu male constructum. p. 80. 

* iTThxfTTaq (iTrXvjTTOoq^) yeXSiv, p. 98. 

* iTCOGToXoq adjective, : ocTroa-TOK» tXoI». Ep. VII, p. 346 A. 

* iTCxvipooTTOTspov» Ep. I , p. 809 B. 
oidTex pro urbs et Piraem, p. 118. 

* oi^poVi(rioq vjhovyj. p. 75. 
yip hyperbat. p. 83. 

Aiuvsioi (pi>^i pro Aicovog (piXoi, p. 70 sq. 

islv male abundat. p. 45. 

hxycoyyi pro M^oioq. p. 200. 

hxipia-eig. p. 221. 

ivvatTTevovTsg pro ivvxToi, p. 121. 

f/SwAok. p. 190. 

£/VtfCyf/k £/V hKO^TTiipiov. p. 122. 

h^xXXstv: TToKsiq iK0€(3^,}jfzfi6V(Xi , urhes vastatae. p. 160. 

* iK^apl3xpoca. p. 109. 

* 'EAAW^ : 'EAAj/w^Sf^ ^JAf/^. Ep. III, p. 315 D, 319 B C. 
Hendiadys: Xoyog kx) Treiiu, p. 58. 

„ ^^oyog Kx) (Siog, ibid. 

„ vof4,uv ypcififAiXTx kx) U^» ibid. et p. 122 not. 

i^XTTTsa-Sxi VTrh CpiKotro^ixg. p. 82. 
iTCxvxysiv XTTO pro retrahere ai. p. 50 sq. 
Epistolae emendantur: p. 19, 35, 38, 44, 51, 53, 
55, 57, 58, 59, 62, 70, 72, 75, 93, 96, 98, 
100, 103, 148, 182—89, 208, 229. 
iTriSeijg slvxi to fjt^vi, prava constructio. p. 110. 

* iTTiKpxTslx pro dicio. Ep. VI, p. 349 C. 
iTTiffTiiizfj et x^^Sijg ^o^x, p. 192. 

^ iTTlxxpTOi;. Ep. Vm, p. 356 B. 

* ifrixPV^co: iTiKexP^f^vog ii^xiq. Ep. VII, p. 340 D. 

* svvoslv, svvoisiv. Ep. VII, p. 349 E. 



Digitized by VjOOQIC 



245 



* simxpiicXijToq, p. 58. 

si Trpdrreiv, epistolaris formula pro %<»/p£/y. p. 90, 103. 

£vxi oyLOioy. p. 108. 

ix^i (3i},Tiiv fjf^i Toov ysyovoTuv, p. 96. 

SavfiMTTO^. verbi 'huius abusus. p. 48 sq. 

* "iTAKiooTiKoq : ^lTaXicoTiKa) TpxTrei^ai. Ep. VII, p. 826 B. 
Ixi^og: sU Ixvoi; Uvxi. p. 65 not. 

Constructiones inconcinnae, obscurae, vitiosae. p. 44, 
45, 46, 50, 54, 58, 59, 61, 65, 73, 74 sq., 
79 sq., 92, 94, 96, 98, 99, 107, 108, 109. 

TX mva jcx) TroXiTim. p. 46. 

TX KOtvx Tijg Tri^sui;. ibid. 

01 xpsiTTOvsg pro dii. Ep. VII, p. 326 E. 

* jwvijysTv Tivi. Ep. VII, p. 349 B. 
>,6yog , definiUo. p. 190, 194 sq. 

* XuKO^i>,ia. p. 96. 

Av^Ksvg: ovi^ hf o Avy;cfy^ Hiaiv TTOiyjcrsts* p. 200. 
Lusus numeris. p. 35 not. , 196. 

* f/Ufi>ivtfiivag. p. 98. 

fi^Tpx: )f (pi^i(ro0og fioTpx pro ^i^^ocpix. p. 60. 
viog xxi /ct^ viog. p. 46. 

Nomina propria permutata compendio terminationis. p. 136 
not., 144 not., 179 not. 

* vooTsTv pro mgafi, p. 76. 
^ ^svxTTXTtx. p. 97 not. 

* ^svicpovot ivipsg. Ep. VII, p. 836 D. 
otcavov %ip/i/. p. 35. 

ovpxvog: oi vTch rhv ovpxvov xvipooTTOt. Ep. VII, p. 326 C. 
7rxpxK€Ksvo[/.xi passive: tx Ksyifisvx xxi TcxpxKsKsvifJi^vx 

icp" ifj^v. Ep. Vn , p. 333 A. 
7rxpx^po7vvrn pro x^povvvij. p. 69. 



Digitized by VjOOQIC 



246 



7r€pL ajBFectata periphrasis. p. 53 sq. 

TTsp) TTXsiovog, iyoiTciv, p. 53 sq. , 

* TTSpiTpkx^ua» eTOcipsia, vulgaris amicitia, Ep. VII, p. 

338 E. 
Periphrasis nominis: iiiij ^vx^v pro 'vpy%«/. p. 71. 
„ „ yi6}^ ^d^yjc pro io^oct. p. 123. 

,, „ TOi Trep) ifjii TrpiyfiXTOi pro i/C^f. p. 

46 sq. 
„ „ ifjchg Xoyoc^ vj ifj^M ^o^oc pro iyu, 

p. 95, 108. 
„ verbi : ^vfz(2»iv£i yiyvifJLSVov , l%f / yiyv6fJt,svoy , 

similia. p. 55, 79. 
Platonis imitatio: e Charmida. p. 72, 90. 
„ „ „ Cratylo. p. 194. 

„ „ „ Critone. p. 67, 71. 

„ „ „ iibris de Legg. p. 67, 68, 71, 

72, 87, 111, 112, 148, 158, 
160, 190. 
„ „ „ Lyside. p. 82. 

„ „ „ Menone. p. 43. 

„ „ „ Parmenide. p. 200. 

„ „ „ Phaedohe. p. 50, 73, 74, 75, 199. 

„ „ „ Phaedro. p. 77, 200, 205, 211. 

„ „ „ Politico. p. 99, 149. 

„ „ „ libris de Bep. p. 64, 111, 124, 

200. 
„ „ „ Timaeo. p. 108, 209, 211. 

^ m^ixvofiaiv. Ep. XIII, p. 363 C. 
To^.^xKig pro /orle, p. 42 sq. 
TTpiyfjLXTX, Vid. Periphrasis. p. 42 sq. 
TTpx^stg: Tx iv Txlg Tpx^e^n. p. 200. 



Digitized by 



Google 



247 



pfVo;: sppsxljs impersonale. p. 59. 

* (rrivoi;, ro, p. 100. 

(TvvATTTSiv Tivl pro coAaerere. Ep. VIII, p. 353 D. 
(TvyKsx^f^^vog pro perturbattts, Ep. YII, p. 346 D. 
(rCpodpu male abundaus : CpiXo(TO^iocq &g ixoi (rCpoipx. p. 58. 
^xslov. Vocabuli huius abusus. p. 43, 106. 
Tautologiae , pleonasmi , repetitiones verborum. p. 46 

sq., 52, 53, 55, 56, 59, 60, 67, 74, 7.7, 91, 

94, 95, 98, 108. 
^UTvip: TO TpiTOv T^ ZuTijpt y TpiToq XcoTijp, p. 7 1 sq. 
TiSivai aU ypififJLxrx. p. 194. 

TO tI et TO TTOTOV Ti. p. 197. 

Tig. afiFectatus vocis pleonasmus. p. 47 sq. 

TavTX (Jtiv TAVTTfi. p. 92. 

TpoTTog: %ATx Tivx TpOTTOv, Bv Tivi TpoTTCf) , similia. p. 57. 
vTTxp ivT ivslpxTog. p. 98. 
cpip676xi xtI{ico(; vtto tivoc. Ep. Yll, p. 328 E. 
X^Tps, salutatio deorum. p. 90. 

* X€lpa(rtg {tov MjfSou). Ep. VII, p. 332 A. 
XP^^og (pxlv€(ricii. p. 49 sq. 

Xpcof^xTX TCXVToixTtcc ikvcu. p. 82. 



Digitized by VjOOQIC 



Pag. 







EERATA. 






5 lin. 4 




lege ywifft&rviTK' 


26 „ 5 


» 


paginae 


» 


pagina. 


44 „ 23 


» 


«V 


„ 


^. 


45 „ 14 


» 


p. 253 A 


» 


p. 353 A. 


67 „ nlt. 


„ 


cogitationem 


» 


cogitationnm 


71 „ 6 


» 


iouX6iaanv 


» 


SouJiu^clffty. 


93 „ 26 


» 


unum alterum 


» 


alterum. 


106 „ 6 


„ 


. (Cf. p. 43) 


» 


(Cf. p. 65). 


123 „ 21 


» 


aula 


» 


aulam. 


167 „ 4 


» 


trajecterum 


u 


trajecturum. 


198 „ nlt. 


» 


dkvToJbyteff 


» 


A»Tdeyi«s, 


215 „ 10 


» 


§2 


» 


$3. 



Leviora peccata corrigat benevolus lector. 



Digitized by VjOOQIC 



T H E S E S. 



Non assentior C. F. Hermanno, Epistolam quae Pla- 
tonis nomine fertur VII*"^ appellanti „ein authentisches 
Document ftir Plato^s aiissere und innere Geschichte." 
Qesch. u. Syst. der Platon. Philos. p. 424. 



II. 



Errant qui Platonicas Epistolaa unicum vel primarium 
esse fontem opinantur ad temporum eius res cognoscen- 
das, uti Grote, Hist. of Greece, vol. X, p. 435 not. 
XI, p. 130. 

m. 

Eecte Socherus, Ueber Platons Schrift. p. 422: Die 
Briefe stehen in keinen ausdriicklichen Bezuge auf ein- 
ander; sie wiedersprechen sich sogar einander ofters; 
aber ein gemeinschaftlicher Band umschlingt sie, die 
Bechtfertigung politisirender Philosophie, und zum Theil 
die Behauptung einer geheimen Weisheit.^' 



Digitized by VjOOQIC 



250 
IV. 



Epistolarum Platonicarum VII"™ statuo esse autiquis- 
simam, ceteras plerasque ex hoc velut fonte emanasse. 



Immerito Hermannus de Platonis peregrinatione Mega- 
rensi sic judicat: „dieser Aufenthalt ip. Megara war es 
ganz vorziiglich, der Plato mit dem eigentlichen Stande 
der Griechische Speculation, und demgemass mit dem 
wahren Bediirfnisse des philosophischen Geistes seiner 
Zeit naher bekannt machte.'^ Vid. libr. laud. p. 46. 



VI. 



Assentior Morgenstemio , de Platon. Eep. p. 73 sqq. 
Aristophanem in Ecclesiazusis risisse Platonis TloXireixv, 

yn. 

Errant qui rovc hisK^ sub triginta tyrannis alium 
magistratum fuisse contendunt atque tovc svieKX sub libera 
republica. 

vm. 

Assentior Groteo contra K. O. Muellerum contendenti, 
Spartae instituta non communem Doriensium, sed pro- 
prium Spartanorum morem et indolem referre. Hist. of 
Greec, II, p. 841, 



Digitized by VjOOQIC 



251 
IX. 



Rejicienda est Scliwegleri conjectura , Romae post reges 
exactos non statim duo consules creatos, sed ante hos 
imperium dictatori commissum esse opinanti. Eom. 
Gesch. n, p. 79. 



Nimis benigne de Eomanis judicat Mommsen , quum 
contendit eos sincera voluntate et studio veterem liber- 
tatis statum Graecis^ reddidisse. Eom. Gesch. I, p. 706. 



XI. 



Legem Voconiam non, ut Zumptius putat, a. a. C. 174, 
sed 169 latam esse censeo. Zumpt. ad Verr. I, c. 41. 



XII. 



Legis Valeriae Horatiae „ne quis uUum magistratum 
sine provocatione crearet^^ (Liv. m, 55) in causa dicta- 
toris rationem habitara esse nego. 

xm. 

Quamquam Satura Eomana diversa est a fabula Saty- 
rica Graecorum, fuit tamen inter ambo tam nominis quam 
indolis necessitudo. 



Digitized by VjOOQIC 



^52 
XIV. 

Vere Plato praecipaum philosophi munus in hoc po- 
situm dicit (Phaedr. p. 265 D E): «^ (liav Tliiav^uv- 
opuvT xystv T» TToKKxx^ itecTrapfjUvx j et vicissim jcar sl^ij 
ivvoffSxt hxTifiveiv j kxt &p6px, f Ticpujuv, 



XV. 



Quae in Aristotelis Metaphysicis I, 6, afferuntur 
Platonis placita, ea non ex iypct0oiq ioyfiaort, sed e 
Platonis dialogis effecta esse contendo. 

XVI. 

Imitatores nuUo certius indicio dignoscuntur a ge- 
nuino scriptore quam quod peccant nimio. 

xvn. 

In Aristotelis Metaphys. I, 6: i^ sKelvoov y»p mTX 
(lids^tv Tov hog tcc siivi sivxi Tohq iptSfiovg, verba tov<; 
ipiSfiovg ab interpolatore addita esse censeo. 

xvm. 

In Platonis Phaedro, p. 177 D : cS^ shs Ava^txg ij Ttg xX- 
Xot; TTcoTroT sypx^psv j} ypx\p€t /S/f Hj ivifJLOfji^ , v6fiov(; Ttisig , 
^vyypxfj(,fjt,x TTO^tTtxov ypckpcav, kx) fJLsyxXviV tiv iv xvtu 
^efixtOTViTX viyovfjt^vog xrl., verba v6fjL0vq Ttisig, ^vy- 
ypxfjCffjCfX TohtTtKov ypxCpuv redolent interpolatorem. 



Digitized by VjOOQIC 



253 

XIX. 

In Sophoclis Antigona versus 676 — 679 : 

ab S'cy TriCpvicxg TrivTX 'TrpoGKOTrslv ^ otr» 
xfyei tk; j? '7rpcc<r<r€t Ttg }j \p6yetv l%£/ • 
TO yxp aov of^f^x htvov iv^p) iiif4^Ti/i 
x6yoi(; toiovtok; oJg <rv fJtM Tspypet kXvoov ^ 
sic transponendos esse censeo: 

07X 

Keyet tk; vj TrpxfTfrst Ttg ij ^j^iystv l%£/ 
Ajyo/^ TOiovTOtg olg <rv [Jt,yi T€p\p£t k'avuv ' 
TO yap <rov Sfjcfjcx istvov iv^p) ^yjfjiJTifi. 

XX. 

In Sophoclis Oedipo Coloneo , vs. 409 : 
jcpxTi 3' i^Moo-Tspiig 
jcvvyj 7rp6(ra7rx Ssaaa^^lg viv if^Traxeif 
pro ^KtocTTsprig legendum conjicio viKtofFTsyyig y gcdea solem 
arcens. 

XXI. 

Severum de M. Aemilio Scauro judicium Sallustii in 
Bell. Jug. c. 15, non impedit quominus jure Scauros 
inter principes suae aetatis viros nominare licuerit Hora- 
tio, Carm. I, 12, vs. 37. 

xxn. 

In Horatii Carm. I, 37, vs. 24: 

nec latentes 
Classe cita reparavit oras. 
et sensus et lingua suadent legi properavit. 



Digitized by VjOOQIC 



254 
XXIIL 

In Sallustii Bell. Jug. cap. 3, § 2: „Nam vi quidem 
regere patriam aut parentes — importunum /' verbo pa- 
rentes non, ut multi interpretes volunt, mbditos, sed 
patrem et matrem intelligi oportere contendo. 

XXIV. 

In Cicerone de Finn. I, c. 12, §42: „Quoniam au- 
tem id est vel summum vel ultimum vel extremum bo- 
norum (qubd Graeci ts^oc nominant)'' cett. vocabulum 
honorum male additum est. 

^^^^^^^^ 
if rNJVERSITY 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



UNIVEBSITY OF OALIVOBNIA 
LIBBABY 

This is the date on whieh this 
book was charged out. 

•'■; ? WEEKS AFTEB DATE. 



[80m-6/ll] 



Digitized by VjOOQIC 



/ 



^. 



YC 31811 



■/ 




S5^ 




m^ -^ 




Digitized by VjOOQIC 



r-^'.- 






^ 



1 , 



<>'< 



ic-