(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Corpus scriptorum historiae byzantinae. Editio emendatior et copiosior. consilio B.G. Niebuhrii"

HANDBOUND 
AT THE 



UNIVERSITY OF 
TORONTO PRESS 



^ 



'/■ih 



CORPUS 

SCRIPTORUM HISTORIAE 
BYZANTINAE. 

EDITIO EMENDATIOR ET COPIOSIOR, 
CONSILIO 

B. G. NIEBUHRII C. F. 

INSTITUTA, 
AUCTORITATE 

ACADEMIAE LITTERARUM REGIAE 
BORUSSICAE 

CONTINUATA. 



V 



lOANNES LYDUS. 



BONNAE 

IMPENSIS ED, WEBERI 

MDCCCXXXVII. 



505 
V. 37 



lOANNES LYDUS 



EX RECOGNITIONE 



IMMANUELIS BEKKERI. 



BONNAE 

IMPENSIS ED. WEBERI 

MDcccxxxvn. 



CAFiOLI BENEDIGTI HASE ed.Pparb. 

PROLOGUS 

IN LIBRUM lOANNIS LYDI 

DE MAGISTRATIBUS ROMANIS, 

SIVE 

COMMENTARIUS 

DE lOANNE LAURENTIO PHILADELPHENO LYDO 
EIUSQUE SCRIPTIS. 



COMMENTARII CONSPECTUS ET SUMMA. 

1. Institutwm commentarii et partitio. 

Sectio 1. De loaiiuis Lydi vita. 

2. loannis Laurentii Lydi ortus , et quo pacto rem puhlicam capessi- 
verit, 3. Lydi senectus calamitosa. 4. Lydi scripta supposita vcl 
dcpcrdita. 5. Lydi scripta genuina quae exstant: 1) Uber de Men- 
sibus f 2) liber de Magistratibus Romanis, 3) liber de Ostentis. 

Sectio 2. Fata scriptoruin Lydi medio aevo. 

6. Liber de Ostenlis a Theophylacto Simocaita laudatus , a Beda Ve- 
nerabili partim Latine versus. 7. quare saeculis 7 etS plerique intercide- 
rint Lydi codices. 8. Photii patriarchac testimonium dc Lydo. 9- quarc 
asperius de Lydo Photius. 10. Leonis Sapicntis testimonium. 11. Latina 
versio huius loci emcndata. Constantini Porphyrogcnnetae testimonium dc 
Lydo. 12. Suidae testimonium. 13. testimonium scholiastae Veneti^ 
14. Codini. 15. an loannes Scylitza cgerit de Lydo nostro. 

Sectio 3. Fragmeuta scriptorum Lydi ante inventionem 
codicis Caseolini in bibliotliecis passim exstantia. 

16 et 17. Epttome maior libri dc Mcnsibus quot in codicibus exstet. 
18. cpilome minor. 19. fragmenta quattuor libri de Ostentis. horum 
duo edita , 20. altero duo Graece inedita. 21. fragmentum unum libri 
de magistratibus , idque dubium. 



VI HASn DE lOANNE LYDO 

Sectio 4. Qtti editlonem horum fragmentorum adhuc 
aggressi sint. 

22. loannes Meursius , lanus Rutgersius , 23. Leo Allatitis , 24. lo- 
sephus dc TuUis , 25. loannes de Burigny , Nicolam Schow. 26. ambae 
epitomae libri de Mcnsibus et secundum fragmentum libri de Ostentis edita 
ex apographo Schowiano. 27. suspiciones ad loca quaedam huius edi- 
tionis. 

Sectlo 5. De codice Caseolmo atque de hac editione operis 
de magistratibus. 

28. Quo insperato casu codex Caseolinus in Graecia apiid Cpolim sit 
repertus. 29. quare non statim sit publici iuris factus. 30. mors VH~ 
loisonis, cui delata erct Lydi editio. 31. liber de Magistratibus impen- 
dio et munificentia viri illustris de Choiseul editas. 32. origo codicia 
Caseolini. 33. dcscriptio codicis Caseolini. 34. de eodem, et ex quali 
codice ductus sit. 35. condicio hodierna codicis Caseolini. 36. edttto 
libri dc Ostentia ex eodem codice promissa. 



1 wuod lamdudum percrebruit non modo In Gallla sed In Ger- 

mania quoque et in tota paene Europa literata , fore ut loannis 

Lydi inedita adhuc opera ex vetusto codice Cpoli deportato in 

lucem prodirent, quodque et probatum maxime a viris doctis 

compluribus est et optatum, id nunc praestatur. cumque vir ille 

nobilissimus, cui ea opera inventionis iure propria sunt facta 

quique illa nunc vulganda curat, rogavisset adolescentem lite- 

p. II rarum Graecarum studiosissimum , Dominicura Fuss , ut textum 

huius operis quam diligentissime corrigeret Latuiaque interpre- 

tatione illustraret , pergratmn mihi accidit ut ex mea quoque fa- 

cultate aliquid in hoc opus conferre noinenque meum tam lauda- 

bili incepto ascribere possem. electus enim a codicis domino eas 

partes suscepi , ut praefarer quae lectores scire maxime referret. 

quare quae in mentem veniebaut eum librum perlegissem , ea 

scriptura persequi et in quinque partes dispertire coepi. haruin 

primam tribui historiae auctoris , secundam fatls scriptorum Lydi 

medlo aevo , tertiam elencho fragmentorum elus passlm in bi- 

bliothecis exstantium. in quarta dixi qui quippiam eius edide- 

rint vel instituerlnt edere; in quinta quo iusperato casu opera 

eius in Graecia nuper reperta slnt inque Gallia nunc vulgari coe- 

pta, a Lydi vita igltur, ut praepositum est, ordiar, si prius 

tameu lectores oravero ut patiantur non soluin magistratuuin di- 



COMMENTARIUS. vii 

gnitatumque nova nomina , sed vocabula etlam cadentls iacen- 
tisve latinitatis ( cjuibus uunc ideo utimur quod iis uullum fere 
apud probatos auctores prorsus respondeat ) a me quoque , ue cui 
videar in verbis esse curiosior, hic duntaxat, ubi niliil periculi 
est, tauquam propria et usitata usurpari. 

Tanietsi de vita quidem auctoris brevior esse potero, quod 2 
quae ad se pertinerent, ea in libro de Maglstratibus fuse ipse P* ^*' 
persecutus est. ideo relegatis studiosis Lydi ad librum illum 
adque Jndicem rerum et verhorum , liic smnmas rerum tan- 
tunimodo capitulatim attiiigam, maxime, quantum fieri potest 
in re spinosa, temporum ratlone constituta, ex Huberti Gi- 
plianii Commentar. de lustinlano imp. Norlbergae 1640, 12, 
p. 178 sqq ; Aegidii Perrlni Vita lustiniani Paris. 1576 , 8 ; 
Harduini Numismatibus saeculi lustinlanei in Opp. Var. Am- 
stelod. 1733, fol. p. 461 — 547; inprlmis vero ex lo. Petri 
de Ludewig Vita lustinlani Magui, Halae Salicae 1731, 4, 
Franciscique Balduini lustinlano sive de lure novo Commentario- 
rum libris 4, Halae 1728, 8, et ex Nicolai Alemanni excursu de 
Praefectorum Praetorio sub lustiniano temporlbus , in notis ad ed. 
Historiae arcanae Procopii Lugdun. 1623, fol. p. 95 — 98; qui 
recusus est in ed. Reg. Procopii tom. 2 parte poster. p. 159 — 161. 

loATiNES igitur LaureniiuSj a patria Lydus dictus, quod co- 
gnomen apud scriptores fortuito magis quam ratione invaluit, na- 
tus est Philadelplilae in Asia procousulari, FI. Louglno FI.Fausto 
luniore VV. CC. coss. , auuo a Christo nato 490 ; pareutibus, p. iv 
quantum conilci potest, inter munlclpes suos locupletlbus et ge- 
nerosis. primo et vigeslmo aetatis auno, Chrlsti 511, Felice 
Gallo Fl. Secundiauo (ut fortasse scribendum est pro Secundlno 
in P. Relaudi Fastis, Traiect. Bat. 1715,8, p. 679, itemque apud 
rellquos eum consequeutes : Lydus certe, de Maglstrat. 3 25 
p. 218 22, XvdheX Eiv.ovvhavov) coss. CpoIIn demigravit, inque 
sacro palatlo inter memorlales esse coepit, et quod tum otio abun- 
dabat, phllosophiae praeceptore uti Agapio Atheniensi, Procli 
discipulo ; de quo Suidas ed. Kuster. t. 1 p. 22. neque diu ta- 
men mansit in hoc statu. eteuim per idem tempus Anastasius 
imperator praefectum praetorio iussit Zoticum Philadelpheuum ; 
cuius persuasu et iuductu allam in re publica viani secutus est, 
iuitiis quidem tam prosperis ut iu cohortem sive oflicium patroui 



VIII HASII DE lOANNE LYDO 

receptus circa annum5l2, ut videtur, celeriter non ad notarlos 
inodo praefecturae perveniret sed ad pecunias etiain permagnas, 
solidosque aureos conficeret e munere suo uuius anni spatio ad 
mille ; idque iuste ac legitime, quemadmodum ipse asseverat 
V 3 27 p. 219 19. nec miuus commode ei cecidit quod in eodem 
officio tum agebat patruelis eius Ammianus , cuius consiliis atque 
officiis et alias saepe usus est et maxime in ducenda uxore tum 
copiosa (dotis ridelicet centum librarum auri) tum etiam probata, 
qua 3 28 p.22l 6 negat quicquam fuisse castius. ascendit interim 
ad primi chartularil locum , magno honore, neque unquam, ut 
3 27 p. 220 2 scribit, ulli habito, quod adiutores actuarii ad hunc 
gradum promoventes eum ultro elegerunt stipendiumque au- 
uumn constitueruut solidorum 24 , adlectis duobus aliis , iisque 
senibus, qui pecunia oblata idem munus obtiuuerant. idque, 
siTe Zotici p. p. sive alius cuiuspiam Lydi patroni gratia tributum 
ei est, quod suspicor, seu vere, quod ipse vult intelligi, ob 
linguae Latinae perfectam scientiam , de qua praecipue gioriatur, 
et omnino ob multiplicem eius doctriuam , non solum honorabile 
ei fuit sed etiam quaestuosum. nam praeter personalia , quoti- 
diana, suggestiones , quas conscribebat nomine adiutorum, ope- 
ras et notariis et in secreto praefecturae exceptoribus maguas 
dedit (v. ib. 3 27 p. 220 20), sicque si minus publicae, fami- 
liari certe rei compendioque suo maxime serviit. 
3 Ac liactenus quidem omnia ei ex sententia : verum videtur 

^^ condicionis eius commutatio esse facta post a. 518, quo Anasta- 
sius Augustus mortem obiit , vel propter patronorum mortera re- 
cessumve a re publica, vel quod apud potentes homines sub- 
offendit, vel quod sub lustiniano universa praefectura coucursu 
calamitatum malaque quorundam administratione labefactata est 
atque convulsa. ita cursum quidem officiorum recte teuult, sub 
praefectis praet. his, Mariuo Syro a. 519, Appione Aegyptio 
a.520, Demosthene a. 521 (quem laudat 3 42 p.235 3), Theo- 
doro et Archelao a. 524 , Mena a. 528 , Atarbio a. 529 , luliano 
et loanne Cappadoce a. 530 , Phoca et Basso a. 533 , loaune 
Cappadoce iterum a. 534, Theodoto a. 541, Petro Barsame, 
Fl. Cyro , Areobindo , Gabriele , Diomede , JHephaesto , aliisque 
permultis , quod lustiuianus , ut fere fit , exhausto aerario reme- 
dium , quod iu moderatione erat ac parsimouia , iu crebra quae- 



COaOIENTARlUS. ix 

rebat praefectorum commutatione. acl augustalltatem quoque 
atque adeo progrediente aetate ad corniculum pervenit, qui erat 
militantium in scriuiis gradus cum amplissimus tum etiam flo- 
rente praetorio maxime fructuosus: tribuebatur enim per aunuum 
spatium , pro minorum officiorum lioneste decursorum praemio, p. vii 
Lominibus bene meritis ac veteranis. sed Lydus, cum circa a. 
Christi 551 eo emersisset, praeter spem amisit totum illud, quod 
erat spe devoratum , cornicularium lucrum. iucidit enim in mi- 
serabilera eversionem officiorum maximamque perturbationem 
discipliuae veteris ac diminutionem vectigalium, eo usque ut cmn 
antea cornicularius suo aimo ex sola actorum subscriptione caperet 
non minus mille solidos, Lydus confirmet 3 25 p. 218 3 se niliil 
post diutumos labores quam vanum nomen consecutmn, neque 
a principe neque ex completionibus ( quae erant pars stipendii 
corniculariis constituti) accepisse numum ullum, denique omnera 
fere vitae superioris fructum perdidisse. ita librum de Magistrati- 
bus couscripsit summo cum stomacho atque iracuudia incredibili, 
querelisque totum refersit: vid.S 12 p.206 1, 207 23 et 208 12. 
nec ita multum videtur luctus levatus esse eius illo solatio, quod, 
si minus stipendio , gloria certe ac laude auctus est , cum a col- 
legis officiorum (3 27 p. 220 21 et p. 223 1) tum a praefectis 
ipsisque imperatoribus , idque maxime duobus decretis , altero 
pragmatico lustiniani (3 29 p. 222 2), quo extoUitur Lydi do- 
ctrina eximia , poetica suavitudo , eruditio Latiua , conferuntur p. viii 
beneficia quaedam , plura promittuutur , addito hortatu ut pluri- 
bus civibus porrigeret lucem ingenii ; qua laude inceusus per 
aliquod tempus est publice nescio quid professus , linguam Lati- 
nam , opinor , vel Graecam ; altero honestae missionis ( 3 30 
p. 223 15) anuo 552, sedente in suggestu Hephaesto p. p., cum 
post annorum 40 mensimn 4 militiam , transacto coruiculo cmgu- 
loque deposito , sexagesimo secundo aetatis anno in palatium 
trausiret, iuribus anuouisque emeritorum fruiturus. quo in otio 
ad scribendum totum se contulit , fere tempore eodem quo Pro- 
copius Caesariensis , imperante etiamtum lustiniauo. cui an su- 
perstes fuerit lustmumque iimiorem , qui successit a. 565 , atti- 
gerit, haud scio: fuisset tum anuorum 75. quae quidein sub 
eius nomine servata simt, ea certe omuia sub lustiniauo scri- 
psit. 



X HASII DE lOANNE LYDO 

4 Profecto enim iu Iiuius priiicipis aetatera accommodare ali- 

quis possit illud poetae inediti et admodum elegantis : 

(og 6e &a.\aSGaioiGiv iv oidiiaai v^Gog dvlGid 

daiSaXiri GraivEaGi, Koi afiTiskosvri xo^upjSa) 

xal &aXso(p Xeiii,avi xal evSivdQoiGiv iQiTtvaig, 

rijv Se TcaQaTtXfoovreg inoX§i^ovGiv oSlrai 

teXYScc ^ovxoXiovreg aXiKfiriroio ftE^/ftvr^g. 

I>. IX cuius imaglnis saepe milii venit in mentem tam in Iioc tempus 

iutuenti , quod tancjuara insula fortunata in mari infesto eniteat, 

quam in liistoriae Byzantinae studiosos , ex luce lustiuianei sae- 

culi in Heracliani caliginem subito incidentes. etenim ut sit 

quamvis vituperabilis lustiniani aetas aliis rebus, oculos tamen 

perstringit obiecto splendore quodam non modo rei militaris sed 

etiam literarum: habuit poetas tolerabiles, pliilosophos non 

omnino delirantes , rerum scriptores etiam luculentos. quorum 

omnium iu uumero Lydum fortasse reponi oportet, quanquam 

quae carmine scrlpserit non superant : scripsisse tamen constat 

ex edlcto imperatoris, p. 222 4, laudante suavitatem eius in 

poeticis. verum quae feliciter intercidermit aut latent , ea sina- 

mus quiescere. philosophiam Lydus certe attigit: vid. p. 219 4. 

an scriptis editis illustrarit, ambigi potest. nam quod illi adscri- 

bitur commentarius in Theophrastum de sensu et phaniasia sive 

potius iu locum ex libro quinto Physicorum Theophrasti (v. 

Harles. Bibl. Graec. vol. 3 p. 444 et Catalog. Biblioth. Reg. 

Paris. 1739 fol. part. 2 p. 424 ) , id aperte falsum est. commen- 

tarius enim iUe, qui exstat in cod. nostro Regio 1954, estque 

p. X primo cusus a Victore Trincavello Venet. 1536 fol. una cum Ale- 

xandri Aphrodisiensis Ouaestionibus, referri debet non ad Ly- 

dum nostrum sed ad Priscianum Lydum, qui slmul cum Isidoro 

Damascio SimpIIcio aliisque antiquae rellglonls pbilosophls Athe- 

nls et imperio lustlniani excesslt, estque demum a, 533 a Chosroe 

Persarum rege iu orbem Romanum reductus : v. Gibbon Ilistory 

of ihe decline and fall etc. vol. 4 London 1788, 4, p. 118 sq. 

isque Prisciauus Lydus quauto facilius cum Lydo nostro confundi 

possit , quippe aequali suo et populari , hoc accuratlus est ab eo 

dlstinguendus. venio ad lustorica scripta Lydi nostri, quorum 

dao sunt genera , altera , quae senex edidit , adhuc ex parte ex- 

stantia, altera ab adolesceute composita, quae penltus evanue- 



COMMENTARIUS. xi 

runt nec fortasse sunt unquam in vulgus prolata. et adolescens 
quidem scripsit 1 ) laudationem Zoticl p. p. circa a. 512, patrouo 
tam probatam ut pro singulis versibus singulos solidos aureos de 
mensa praefecturae Lydo numeraret (vid. 3 27 p. 219 21) reno- 
vata Caracaliae in Oppianum Octaviaeque, ut ferunt, in P. Vir- 
gilium liberalitate. deiude 2) orationem in laudem lustiniani 
Aug. habitam coram legatis aniplissimi ordiuis ex urbe ad comi- 
tatum missis (3 28 p. 221 14). ab imperatore etiam scribere ius- P« xi 
sus est 3) historiam prioris helli Persiei, quod susceptum vel 
potius instauratum sub lustino post insignem Perozae ad Daram 
oppidum cladem (v. Procop. Pers. 1 13 sq. ed. Reg. Paris. 1662 
torn. 1 p. 35 — 42) pace aperanto illa (eo enim Graeco nomine 
a Latinis quoque auctoribus nominatur) a. 533 terminatura est. 
quanquam non exploratum habeo exsecutum eum esse principis 
mandata illiusque belli historiam revera perscripsisse. nec , cum 
in aliis scriptis suis commemorandis quamvis multus sit, huius 
certe usquam meminit. nec hercules tantopere eam desideramus 
(si modo mediocre potest esse ullius antiquae historiae deside- 
rium), quod nobilis nobis scriptor praesto est Procopius , qui 
libro Persicorum primo prolixe satis eodem de bello nos edo- 
ceat. atque haec quidem Lydus aetate ineunte ac media : pro- 
vecta vero et extrema scripsit vel certe confecit illa. 

De Mejjsibus librum: ut ipse loquitur, tjJv TTf^l fttjvtJv tfuy- 5 
yQCKpYiv infra p. 179 7, sive t»Jv ntQi ^itjvav JtQayixareiav p.ll9 8 
et p. 169 7, rd nsQl firjvav p. 184 15 et p. 254 19, ra nsQl 
jntjvcov yQucpivta p. 127 22 et p. 178 1 , tcJ niQl (irjvav rs&ivra p. xii 
p. 128 17, TO neQt jti^vwv p. 184 20. hunc distinxit (quantum 
ex epitomis iudicamus, quae solae supersunt) quattuor tomis, 
id est segmentis; inscripsit, ut Suidas auctor est ed. Kuster. 
tom. 2 p. 131, Gabrieli p. p. : vide supra p. x. hoc in libro, 
decurso totius anni spatio , festos populi Romani dies , quo quis- 
que modo quamve ob causam agitatus esset , ab initio rerum Ro- 
mauarum usque ad lustinianum Augustum diligenter persecutus 
est , idque ex idoneis auctoribus , cuni Graecis permultis tum 
Latinis , Gavio Basso , Fonteio , Aquilino , Clnclo , MVarrone, 
Maxirao, Visellio , Apuleio, MMessala, Cornello Labeone, Se- 
neca, Valente, Mummio, aliisque nunc vel omnino vel magna 
ex parte perditis. quem si superstitem esse fortuna voluisset, 



XII HASII DE lOANNE LYDO 

1)011 inlnusprobaremus(opiiior)iu eo copiam et literas el scientiam 

rcrum veterum, quam in Fastis POvidii, qui argumentum sibi 

simile sumpsit , varietatem et acumeii et suavitatem ingenii. 

sed ille quidern liber totus interiit , extra duo in codice Caseoliuo 

servata folia , epitomasque praeterea item duas in bibliothecis 

passiin exstantes Lipsiaeque a. 1794, 8, ex apographo Nicolai 

p. xni Schow, amplissimi viri atque doctissimi, typis descriptas. de 

quibus omnibus planius posthac dicam, itemque de secimdo Lydi 

opere, de magistkatiuus hei publicae Romanae, nsQl aQXfxiv 

rijg 'Pca^aloiv Tcokitsiag , libris tribus post cominentarios de Men- 

sibus vulgato. id opus antequam liac editione typis maudatuin 

est, per annos fere 800 delituit in uno solo (opiiior) eoque male 

aifecto codice , nec quicquam propius est factum quam ut prorsus 

occideret. tertiuin autem opus est post illa duo scriptum, de 

OsTEiVTis, tceqI dioOrjfieicov^ aeque ineditum praeter pauca quae- 

dam ; quo quicquid de aruspicma fulguralique populi Romani 

disciplina et universe de scientia auguratus doctrinaque Tusca 

tempore lustiniani disci scirique poterat , quantuincunque erat, 

illud totum Lydus contulit. qui liber quo est magis abstrusarum 

novarumque reniin plenus adque priscas populi Romani caeri- 

mouias religionumque sanctitates intimas uoscendas utilis , eo 

maiorera desiderat iu legentibus dubitationem et acuinen, quo 

iiovae post D. Augustum per gentes fusae superstitiones ab anti- 

quissimis rei publicae institutis Etruscorumque praeceptis recte 

distinguantur. nec dissimulo omuino me dolere quod tarn sero 

j). xiv Lydus ad scribendos hos libros se applicaverit , annos natus am- 

plius 60 , labefactata iam ac vaciilaute memoriola , cuius immi- 

Mutio cum in omni scriptore est incommoda, tmn maxime in eo 

qui reconditas inque vulgus ignotas res unus tractet. adde illud, 

veteres, si quando in scribendo aliorum verba afFerreut, memo- 

riter plerumque nec ullo evoluto volumme ea loca esse iii sua 

trausferre scripta solitos , sententiae multo magis quam vocabu- 

lorum habita ratione. quae consuetudo tametsi saepe trepidatio- 

iiem doctis perturbationeinque attulit, tamen ut universe summa 

codicuin iiiopia et caritate totaque studiormn et vitae ratione ex- 

cusari, ita in iis praesertim auctoribus absque magno metu ferri 

potest qui ineute acri et vigente libros ediderunt suos. Lydum 

autem, obliviosum ac desperatum senem, fateor passim ea ad- 



COMMENTARIUS. xiii 

inlsisse quae relecto VlrglHo Lucano Perslo accuratlus poni 
aptiusque potulsseut. 

Agnovit tainen et ipsius saeculuin id quod est in illo , ma- 6 
gnuin studiuin reruin veterum, inultam industriam, orationem 
literatae senectutls plenam; et Tlieopliylactus Simocatta, qui 
post a. 628 de rebus Mauricii Caesaris scripsit, auctoritatem iam 
quandam videtur libro de Ostentis adiungere. verba eius liaec 
sunt, Hist. ed. Reg. p. 186 B: tcsqi de zc5v av&QCOTCO^oQcpcov ku\ p. xv 
Neilcocov ffijoav xal toig naXai iaxoQtiTai. rivog de arj^avriKov »/ 
rovtmv ivdrjfiia Kad'iGrriKEv, siTtelv i&aQQrjGsv 6 AvSogy rcSv aX- 
Xcov Xittv vscorsQog KaOearcog, og Kara rovg jj^o'vovg iyvciQi^Ero 
%vativiavov rov avroKQciroQog. ad quem locum in cod. Graeco 
Vaticano 977, nuper Parisios translato, in quo Tiieopliylacti lii- 
storia continetur cum scholiis ineditis , haec leguntur : ari^Eitoaai 
on 6 Avdogy 6 neQi KOfirjrav xctl 'iQiSog zal Xotnav nEQl rov aeQcc 
na&cov eQiirivevaag , ev roig XQovoig rjv'lovarivtavov rov avroxQa- 
TOQog. ac sub finem eiusdera saeculi vel trans oceanum usque 
penetrasse Lydi volmnina Beda Venerabilis in Britannia argu- 
men to est, qui partem libri de Ostentis contractam Latineque 
versam ante a. 735 sub titulo edidit : Libelliis de ionitruisj ad 
Herenfridum y Opp. omn. ed. Colon. Agripp. tom. 1, 1612, fol. 
column. 387 — 390 ; quem Herenfridum in praefatione rogat ut 
ancora sancti sermonis pestri fideliumque veslrorum hoc opuscu- 
lum ex sermone a fideli vestro in Latinum translatum^ omni- 
modis ab invidorum inimicorampe detractionibus stabilitum at- 
que illaesum perm^nere faciatis. quo in loco pro verbis ex ser- 
mone scribe ex Graeco, sive ex Graeco sermone. deprompta 
autem ea esse ex libro de Ostentis , quod iam LlFabrlcius conie- 
cerat (Biblioth. Latin. med. et inf. aetatis, ed. Mansi t. 1 Patav. p. xvr 
1754, 4, p. 186), ipsemet cognovi instituta collatione: item 
animadverti opuscula proxime sequentia , Pronostica temporum 
et De pi-aecognitione copiae aut paupertaiis futurae (Opp. Bedae 
tora. 1 coL 390 — 391), Indidem manare, praeter pauca quae 
vel male intellexit vel aliuude cursim arripuit Beda. sed haec 
alias pluribus: nunc quae Lydo medio aevo fortuna obtlgerit, 
porro videamus. 

Successerunt eulm Heraclio Augusto exstlncto turbnlenta illa 7 
ac deplorata saecula, cum subito coorti Arabes Syriam Aegyptum 



XIV HASII DE lOANNE LYDO 

Afrlcam Siclllam armls obtlnerent, reliquasque popull Romanl 
provlncias incurslbus factis exinanirent. quem gravlssumtm lite- 
risque nostris prope fatalem casum summi homines iudicioque 
erudltisslmi , IIRelske, IThBulile alllque, callfarum sultano- 
rumque liberalltate ac beneficentia quodammodo levatum esse 
oplnati sunt, idque scrlptis editls exposuerunt: De principibus 
Muhamedanis qui aut ab eruditione aut amore literarum et li- 
ieratorum claruerunt, Lipsiae 1747, 4. De studii Graecarum 

p. XVII liierarum apud Arahes iniiiis et rationibus. Comment. Soc^t. 
Sclent. reg. Gottingens. vol. 2 p. 216. verum ut iam maxima 
fuerlt In quibusdam Mohamedanormn reglbus benignltas, maxima 
rerum suarmn scientla, sicut fuit, tamen studia et artes, quae 
erant Graecls monumentis discipllnisque tota Asia iam ab ALe- 
xandri M. temporibus "tradlta ac conservata , necessario novls re- 
liglonibus studlis moribus inductls gravlter sunt afTecta; quibus 
semel sublatis et Arabica lingua indies latius fuudi, et Graeca 
primum ex optimatum, post etiam omnluo ex usu consuetudlne- 
que hominum evanescere iuque pauca Palaestinae Phoenices Sy- 
riae interamnls monasterla compiugi coepit. fit euim hoc in vi- 
ctls natlonibus, ut ad vincentium sermonem libentlus se appli- 
cent , nec magis iu lingua quam In libertate patria tuenda acres 
videantur. qua in «onverslone magnam librorum Graecorum fa- 
ctam iacturam accurate explicaverunt AHHeeren, Geschichte des 
Studiums der classischen Literatur vol. 1 , Gottlugae 1797, 8, 
p. 98 , et IGEIchhorn , Geschichte der Literatur voL 1 , Gottiii- 
gae 1805, 8, p. 562 ; Idemque uno loamils Epiphanlensls exem- 
plo poiest deraonstrarl. is loannes, qui fuit Agathlae Scholia- 

p. XVIII stae Evagrilque Eplphaniensis aequalis , ab isto laudatur in ex- 
tremo libro quinto Histor. Eccleslast. ed. Vales. p. 442 D, quo ex 
loco patet sub a. 593, cum haec scriberet Evagrius, Agathiam 
ac loannem nondum vulgasse suos libros. edldit tamen postea 
historlam loannes, qua fugam Chosrols ii, illlus quem Cosru 
Pervis barbare appellant, eiusque reductionem in regnum a. 591 
a Mauriclo Caesare factam subtiliter erat persecutus; eamque hi- 
storlam Theophylactum Simocattam suspicor secutum esse libro 
4 et 6 In dlgresslone de Chosrois fuga ac reditu. atenlm evenit 
loanni id quod Lydo allisque multis, ut Arabibus in eos ipsos 
tractus efTervescentibus , ubi pleraque eius exemplaria exstitisse 



COMIVIENTARIUS. xv 

credibile est, illa fere omuia iiiterirent. acceclit, quocl copiosa 
excerpta iu Tlieopliylacti liistoriain ex loannea tralata iiomiues 
ad lianc describendara segniores reddere debuerunt. ita eius 
codices paulatim evanuerunt, praeterduos: liorum alterum saec. 
12 Cpoli inter Annae Comnenae manus fuisse video , quae inter- 
dum totos locos loaunis, ut est senteutiosus scriptor, usurpavit, 
eosque totidem verbis iii narrationem furtlm transtulit suam; al- 
terum ipse depreliendi iuter Vatlcanos codd. Graecos Parisios 
transvectos, charta carlosa saec. 13 scrlptum. quo iu codice p. xix 
quem solum atque uuum superesse arbitror, aegre fero nihii 
quam primmn operls ro/itov superare, nec ilium quldem inte- 
grum. ipsum auctorem alii cum loauue Autioclieno Scholastico 
patriarcha Cpolitano coufuderuut , aiii cum loaune Maieia , alli 
aiiter; nec reperire potui qui dlstluctius de illo ageret quam 
Henr. Vales. ed. Evagrii Anuotat. p. 122 : qulppe Fabricius ipse 
Bibiioth. Graec. vol. 6 p. 686 eum loanuem Autiociienum uomi- 
uat , quasi vero Evagrius ( qui in loco ibi a Fabricio ailato loau- 
nem appellat civem suum) Autioclxia fuerit, non Epipliania. 

Verum liaec de loaune breviter perstrinxi, ut quemadmo- 8 
dum Orientaiium proviuciarum saecuio 7 ainissione iibri complu- 
rimi simul evanueriut, uuo exemplo expiicarem. nec miuus 
Lydi muita exempiaria eodem iucendio conflagrare necesse fuit, 
praesertim si reputamus Syriam et Aegyptum , tum semper tura 
maxime sexto septlmoque saecuio , receptacuia fulsse magicae 
fatidicaeque discipliuae, pliliosopliisque et astrologis refertas, 
certatim conquirentlbus matliematlcos ao fuigurales iibros. ita 
rarltatls codicum Lydi Arabicus tumuitus videtur una esse causa ; p. xx 
altera fortasse , quod auctor suspectus esset de rellgione : capita 
enim eius ex arusplcina scleutlaque auguraii petlta offendisse ho- 
miuum anlmos iufra pateblt p. xxii et xxiv e Piiotii Leonlsque 
Caesaris locis; quae quldem invidla quosdam, qui iu monasterlis 
codices describebant , promptiores fortasse reddidit ad exstln- 
guendam elus memorlam quam ad propagandam. tertia causa 
raritatis codicum Lydi est excerpendi studiura, quod iuvaserat 
Graecos , ut quo quis esset magis varius et quaestionum pienus 
liber , eo maiorem breviautium turbam ailectaret ; qui quanta li- 
teris nostris detrimenta importariut, cum factis defloratloulbus, 
ut iilorum verbo utar, ipsa opera negilgerentur , post lustum 



XVI HASII DE lOANNE LYDO 

Lipslmn (Var. Lect. lib. 3 c. 27 Opp. ed. Antverp. fol. t. 1 
p. 63 ) multl sunt conquesti. sed prlusquam recognoscam quot 
epitomae ex tribus Lydl libris saeculo 9 et deiuceps confectae 
nostris In bibliothecis passim extent , ut magis appareat quo 
pacto una cum aetatibus homlnum Lydi scripta senslm evanue- 
rint, auctores Graecos, qui etiam post tumultum Arabicum Lydi 
mentiouem fecerunt , conservatls temporibus uno in conspectu 

p. XXI hic omnes ponam. sunt autem opluor Iil sex, Photius, Leo et 
Constautinus Caesares, Suldas, schollasta Venetus In Homerum, 
et fortasse Codlnus. horum Photlus, cum a Mlchaele Caesare 
eius nominis tertio ante a. 858 Bagdadum ad Arabes missus bl- 
bllothecam Ibi scriberet suam, In ea (cod. 180 ed. Hoeschel. 
Genevae Paul. Stephan. 1611 col. 405) trlura librorum Lydi 
memiuit , loco nobill , lam a Fabrlclo ( Blblioth. Latin. t. 3 ed. 
Ernest. Lipsiae 1774, 8, p. 105) laudato. verba Photii haec 
sunt : ^AvtyvtoG&riGuv ( cod. Keg. 1226 saec. 14 , uoudum coUa- 
tus, Item codex biblioth. S. Marcl No. 461, nunc ad nos trans- 
latus , habent ^Avtyv^ae&ri : Reg. autem 1266 , omnlum quos ha- 
bemus optlmae notae , est hac parte maucus ) lcodvvov Auvqsv- 
riov ^iXadsXcpicog xov Av8ov «^ayftatftct tQsXgy nsQi Aioarjfislfav 
(slc), tcsqI Mvivav, tvsqI 'AqxcSv jroAmxcJv. uXV j/ fisv tisqI 
AioGriiisiciVj o6a ys xar l/iti)i; XQidiv xctl nsiQctv, ov8sv rj |jc' 
oUyov disvTjvoxs fiv&av »j 8s nSQi JWijvcSv, sl xal noXv ro cexQti- 
6X0V ^s%siy «AA.' ovv nQog T»jv rrjg aQxaiorrirog (la&rietv sni%aQl re 
(f. Tt) Kal Xiav XQSico^sg. if 8s nsQl nohniicSv 'AqxoSv roig nsQC 
ra roiavra (laXiGra q}iXoTiiiov[i£voig ovk axonipov naQSxsrai ri^v 
tGroQiav. 
9 Idem Photius postquam de Lydl dlcendi genere iudlcium 

p. XXII sublunxlt suum, pergit in himc modum, col. 408: IdzQaxsvGato 
fi' ovrog 6 avriQ vno rolg vnaQXOig, aycav i^Xtxiag xa, sxt} 8a (i 
SiKoXoyog av , slxa xal (laxQixovXaQiog {f.^xoQvtxovXaQiog)' fis&' 
ov XQOvov xa\ rag siQrjfisvag Xsysi GvyyQatpai nQayfiaxsiag, xa\ 
rijg §a6iXtxrjg avXrjg tprjcpGt §aGtXs(og a^tca&rjvai. j^^ovo? 8s, xa& 
ov ovxog s^ica , 'AvaGxaaiov i^nxsxo xrjg ^aGiXsiag xtt\ xr^v 'JovGxi- 
vov insQaiov, fisxQoSv xa\ xov fisx' ixstvov 'lovGxtviavov. rtijv 8h 
&QriGxsiav 6 avriQ sotxs 8siat8aificov slvat' Gs^sxai fisv ra '^EXXrj- 
vav xa\ &sid^siy &sice^st Ss xa\ rd ijfiirsQa, fnj StSovg roig ava- 
ytvcoGKovGtv SK xov QttGxov avfi^aXsiv norsQov ovxci} vofii^av d'Sia- 



COMIENTARIUS. xvii 

^« ^ ag IttI Cinqvijg. quod universuin iudiciuin si cui durius vi- 
deatur, reputet is secum Pliotium, ut erat natura asper atque 
iuvidus, ne patribus quidem pepercisse ; multum esse in S. loan- 
nis Clirysostomi criininibus percensendis ; S. Irenaeo falsas ar- 
gumentationes , Gregorio Nysseno distributionem pariun aptam, 
aliis alia obiecisse , eoque nomine iam a theologis saeculi supe- 
rioris minus esse probatum. potuisse denique eum qui grandes 
ac perfectos scriptores integros legeret, Ctesiam, Theoporapum, 
Agatlxarchidem , Memnonem, Polybium, Diodorum Siculum, 
Dionysimn Halicarnassensem , Appianum , Arrianmn , in tanta 
optunorum copia eos qui sunt secundo loco despicere. nos au- 
tem , qui autiquis illis aut omnmo aut magna ex parte caremus, 
utinam quomodo nunc Lydi, sic mox Nonnosi, lulii Africani, p. xXiii 
Praxagorae, Cephalaeonis , Euuapii, Malchi, Candidi Isauri, 
Olyinpiodori , Dexippi, Phlegontis Tralliani, Pamphilae, Co- 
nonis , Helladii eruditas uberrimasque historias insperato casu in 
lucem proferri videremus : profeeto pt magna psset nostra in illis 
legendis voluptas , nec desideraretur moderatio in iudicandis. 

Leonis autem de Lydo locus exstat in Tacticis illius ter ira- 10 
pressis, primo Latine tantum, ex versione Checi, Basileae, 
1554, 12. ibi in extremo epilogo operis, pagina non notata 
( quod pagiuis editionis suae nullos adiecit numeros Checus ) , vi- 
detur libri de Ostentis mentio fieri. post eadem Tactica Graece 
edidit loannes Meursius, Lugduni Batav. 1612, 4, adiuncta Checi 
Latina versione; ibi tamen nomen mentioque Lydi plane e Graeco 
excidit. postremo eadem vulgavit loaunes Larai sexto Opp. Meur- 
sianorum volmnine , Florentiae , 1745 , fol. ex Laurentiano bi_ 
bliothecae Mediceae cod. , multis quidem locis emendata , minus 
tamen in nostro : is ibi , col. 917 , sic se habet : rrjv 8a adrQOVO'- 
fiiav oi Tre^t ra iiericoQa C%oXci^ovrai (f. axoXa^ovng^y 6oq)ia rs 
xal iTCiGr^^iiri r^g rcSv aarsQcov npvitporpOQiag SiacpeQovrai (f. 8ia- 
fpiQOvng) j TttQi rt rov IlroXe^aiov Kavova Ka\ neQ\ riqv avrov p. xxiv 
i.eyoiievr}v TerQa^i^Xov Ka\ jrspl eteQci. riva rav XaXSaixav naQU- 
Oijfi£ia»(j£a)v, TCQoCeri dh xat tijv rov 'AQurov neQ\ rav Oaivo(ie- 
v(ov SiayoQevGiv . . . ^lcoavvov tou AvSov Ka&7}(ieQivi^v re Koi ft»j- 
vittiuv nuQarriQviGiv. Ta de Ti^ff yeved^XiaXoyiag oGov iv rolg dQti- 
fiivoig naQeanaQrai , cog ano§X7]ra ti^^S tov ^eov inxXtjaiag ij '^(lE- 
xiQa anorQenerai §aGiXeiu. cui textui adiecit Lami autiquara 
loannes Lydus. ** 



XVIII HASII DE lOANNE LYDO 

aiam lam a Nicolao Rigaltlo Antonloque Possevlno (Harles. Blbl. 
Gr. vol. 7 p. 702) vituperatam Checi versionem, eiusmodi: in 
astrorum ratione (supple considi debent aut tale alicjuid) qid 
caelestia corpora scruiati sunt , quique in astrorum ortu atque 
obitu , coupersionibus planetarum operam suam collocant , qid 
Ptolemaeum diligenter cognoscunt , et Chaldaicas qiuisdam ob- 
servationesj Arati ^aivoyitvay loannis Lydi diurnam menstruam- 
que obseruationem tenent. genethlialogias autem, quae iis in U- 
bris sparsae sunt et ab eeclesia dei reiiciuntur , nos nostro quoque 
regno expellimus. 
11 Quae sunt, ut levlsslme dicam, mlre versa. debulssent 

slc : in astroruni ratione, qui caelestibus rebus operam dant, do- 
ctrinaque et scientia siderei computi praestant , et in Expedito 
Plolemaei canone, in Quadripartito quod vocant eius, in certis 
p. XXV aliis Chaldaeorum notationibus, ad haec in Arati AppttKentium 
descriptione ( hic aliquid deest , ut Lami iudicat ) : loannis Lydi 
quotidiana menstnmque nb.ierfatione. quaecunque pero ex ge- 
neihliologia (sic enlm hanc vocem Vitruvlus lib. 9 c 4 ed. 
Rod. BeTolinl 1800, 4, p. 219) sunt in his quos diximus libris 
aspersa, ea, ut reiecta ab ecclesia dei, aversatur maiestas nosira. 
eteulm recte observavit loannes Suicerus (in Thesauro Ecclesia- 
stico, t. 1, Amstelaed. 1682, fol. column. 669) vocem ^aGiXela 
iam Inde a Constantinianis temporibus usque ad perditam Grae- 
ciam propriam fuisse imperatorum Orlentalium appellationem, 
ita ut ipsi de se if '^^ersQa §aGi\tia slve •jj ^aadeia fiov , alii ad 
illos -^ ^a&iXtia Gov. sic, ut omittam exempla a Suicero citata, 
S. CyrUlus Hlerosolymltanus ad Constantium Caes. Cateches. ed- 
Prevot. Paris. 1608, 4, p. 549, et S. Chrysostomus de statuis 
Opp. ed. Savil. t. 6 Etonae 1612, fol. p. 602 Hu. 13, nQog ttjv 
C-^v ^aGiXdav : item Georgius Alexaudrmus iu vita Chrysost. 
Opp. Chrysost. ed. cit. t. 8 p. 231 lin. 5 : tw nqoGxayiiaxi xijg Grjg 
^aGiksiag. alia exempla habet Ducangius Glossar. Graec. t. 1 
Lugd. 1688, fol. coL 179. quam sigulficatlouem verbl ^aadeia 
miror multis non in mentem venisse iuterpretibus , velut Checo 
p. XXVI hoc loco ; item Conrado Rittershusio In versione S. Isldori Pelu- 
siotae lib. 4 epist. 143 ed. Parls. 1638, fol. p. 493 B, ubl verba 
xal T?Jv iv Kvqia vydav nal GaxrjQiav xrjg £vGe§ovg v^av §aGi- 
i.eiag, hoc est integram in domino paletudinem salulemque piae 



COMMENTARIUS. xrx 

maiestatis vestraej reddidlt : necnon sanitatem et salutem pii ve~ 
stri imperii. item Ricliardo Montacutio in celebrata epistola 
quam Divi luliani volunt esse, Opp. S. Basil. t. 2 Paris. 1618, 
fol. p. 993 A: antq ry iny ^aadEia aQixo^st, sive ut in Beue- 
dictin. ed. legitur Opp. S. Basil. t. 3 Paris. 1/50, fol. p. 123 B : 
aTVBQ T|J ffirj TtQETcei ^aGiXsia. sed ut revertar ad Leonis locum, 
videor mihi inde perspicere primum, Lydi librum de Osteutis 
Cpoli apud mathematicos neque improbatmn fuisse illis tempo- 
ribus nec fortasse tantopere infrequentem: nam nominatur com- 
muniter cum Quadripartito Ptolemaei Phaenomenisque Arati, fre- 
quentissimis sane in bibliothecis tiun cum haec scriberet Leo, 
qui imperator factus est anno 886. neque sequenti saeculo li- 
brum de Magistratibus ex usu manibusque hominmn prorsus eva- 
nuisse , auctor est Leonis filius , Coustantinus Porphyrogenneta, 
qui imperavit ab auuo 912 ad anuum 959. namque eius niemi- 
nit in libro de Thematlbu», novissime edito in Anselmi Banduri p. xxvii 
imper. Orientali, t. 1, Paris. 1711, fol. p. 5 B, lib. 1 c. 2 : 
01 6£ Xey6[i£vot TovQ^aQ%ai elg vnovQyiav tcov arQarrjyav irax^&Tj' 
Gav' Gr]naiv£i 8\ roxoiovrov a^ico(ici toV h'xovra vg}' iavrov atQu- 
Tioorag ro^oq^OQOvg TtevraaoGiovg zal itsXraGrag rQtaaoGiovg xal 
de^LoXa^ovg eKaroV ovr cog yaQ xslrai iv rrj §i^Xcp Icoavvov QiXa- 
dsXcpicog rov xaAouficvot; AvSov. ad quem locum vide Banduri 
notas imper. Orient. t. 2 p. 6. locum autem ex libro de Magi- 
stratibus deproinptum esse nihil dubito, quanquam hodie ibi noii 
supersit: verum suspicor fuisse in duobus foliis illis quae in co- 
dice inter fol. 43 — 44, post descriptiouem legionis, ed. p. 84, 
resecta smit. 

Venio ad Suidae testimonium de Lydo, ed. Kuster. Canta- 12 
brigiae 1705, fol. p. 131; quod cum scholiastae Veneti Codini- 
que loco huc reieci, quoniam Photio Leoni Constantino definitum 
tempus est quo quisque scripserit , saeculum 9 et 10 , Suidae, 
scholiastae Veneto ac Codino non item. nam Suidas ut exsti- 
terit 10 vel 11 vel 12 vel quolibet saeculo, illud certum est, 
cum ipsius tum reliqua magna lexica, quae sunt geueris eius- 
dem , a tot possessoribus progressu temporum aucta suppleta 
confusa esse , ut iam in illis quem constet a pruno lexici auctore 
proficisci locum vix inveniamus. quando igitur relata est in p. xxyiir 
Suidam haec de Lydo glossa'? utique ante saec. 13: nam habe- 



XX HASn DE lOANNE LYDO 

mus in blbliotheca coclicem Suiclae id aetatis, ubl hlc locus le- 
gitur ; qui codex est praestantissimus ille a Kustero nobllitatus, 
ollm No. 1852, nuuc inter mss Graecos 2625. locus autem est 
in ed. Kuster. ad hunc modiun: 'lcodvvrjg ^iXaSsXq^Evg Avdog. 
ovxog iyQctips tceqI (it]vcov j3ij3Atov «' xal tceqI /dioGri^tiav exzqov 
jcai aXXtov xivav VTCO&isscov (la&rjfjiar ikoSv. 7iQ06oniX£i Ss tavra 
ra^Qitjkco rivi vnaQ%a. quo ex loco duo intelllgi licet, primo 
librum de Maglstratibus iam tum coepisse evanescere: nam au- 
ctor hulus glossae , quisquls est , eum ignorat. deiude , ut nunc 
certe legitur , Lydo praeter librum de Ostentis trlbul alla quae- 
dam Mathematlca , de qulbus auctores ceteri omnes sUent. at 
enim susplcor primo scriptum fuisse xal nzQl JioGrjiiSKOv ersQov, 
nec quicquam amplius ; postea , ut simt glossae istae multls e 
centunculis cousutis natae, resplcientem allquem ad argumeutmn 
multlplex llbri de Ostentis , supra verba jttQl JioarjiiticSv adscri- 
p. XXIX psisse xal aXXcov rivcSv vnod-iGscov fia9rj[iuTiKmv : ea posthac an- 
nexa glossulae esse 5 louum autem esse slc vertendum : scripsit 
de Mensibus librum unum; deque Ostentis, et de aliis rehus ma- 
themxiticis alterum. verum haec coniectura: illud manlfestum 
est, Kusteri iu nota esse erratmn ibid. p. 131: in cod. ms 2432 
[nunc 2381] bibliothecae Regiae Parisiensis i^aria loannis huius 
Philadelphensis opitscula inedita continenturj peluti de Sortibus, 
de Terrae motibus, Diarium seu Ephemeris, indicans per totum 
annum ortus et occasus signorum, ex libris Claudii Tusci ad 
verbum graece versa; ntQt ^ioarjfiticSv , et alia. nam quae le- 
guntur in cod. nostro 2381 fol. 70 recto-lQ ^erso, de sortlbus, 
de terrae motibus ceteraque alia, ea nec varla opuscula sunt, 
nec e pluribus sed e solo de Ostentis, hoc est ntQl ^lioarjfitmv, 
Lydi libro hausta. quanquam, quia sunt mirablliter coufusa, 
Kustero , qui diversa opuscula credidlt , venia faclle dari potest. 
13 Homerum edidit vir immortalis memoriae loannes B. C. 

d'Ansse de Villolson, Venetlls 1788, fol. cum schoUIs ex duo- 
bus Venetls mioque Hamburgeusi codice. ibi p. 531 ad Iliad. Sl 
617 hoc scholium legltur, descriptum ex cod. Venet. 453 a Vil- 
p. XXX loisone litera B slgnato , qui codex nunc una cum altero 454 Pa- 
rislos translatus est: 'sv&a, Xi&og tveq eovaa, &£av ix xijSEa 
niaati] unvQCog. nag yaQ 1] Xi&og niaaEi; OiXrJiioov Ss Kco[ii- 
xog (priaiv [sequuntur seuarloli apud Villoisonem sic coufusl]* 



COaBIENTARIUS. xxi 

iyd U&ov iilv rrjv Nio^riV, (icc rovg &sovg, ovdsTtors insiad^rjv, 
ov6e vvv Tisid^ofiai, tog rovr' eyivtro [liic perperam iterantur 
rerba, xat Kiqdsa ni66si\ dXX' vtvo rav kcctkov riov cv^nsGovrGtv 
xal rov avfi^dvrog nd&ovg ovSs XaX^^aai dvva(iivri nQog ovSiva, 
TCQoGtjyoQsv^&r] Siu to (irj cptovstv Xi'&og. 6 Sh AvSog rpriGiv ore 
AstoviSrjg iQaa&slg avr^^g, firj Tisia&slg [leg. 7isia9siar]g] rov ol- 
xov iviitQriasv, iq Ss tpsvyovaa sv^aro Xi&ad-^vai , zal eAi^w^t/. 
isturn Lyduin Villoiso Prolegomeu. ad Iliad. p. xlvi not. (1) no- 
strum putat , probabiliter sane. is enim Lydi locus , etsi hodie 
non superat, tameu iii iibro de Mensibus potuit esse, cum ali- 
quodpiam Niobes Cpoli collocatum simulacrum describeretur. iu 
scholia autem Villoisoniana fac recentissime illatmn esse illum 
iocum: certe est ante saeculum 11, quo est is codex 453 per- 
aratus. 

Verum quo tempore in Codini Antiquitates iusertum sit Lydi 14 
nomeu , id quidem multo minus potest firmari. habemus nimi- 
rum duos a variis varie interpolatos libros, qui huic Codino, 
incertae aetatis homini, tribuuntur, alterum de Officiis palatii, p. xxxi 
altermn de Originibus antiquitatibusque Cpolis. his in Origini- 
bus , ed. Lambec. Paris. e typographia Reg. 1655 , fol. p. 19 A, 
n. 36, mentionem Lydi fieri multi putant. in narratione enim 
de statua quae ruens Hunerium chartularium oppresserit, afferri 
loannis alicuius philosophi auctoritatem , quod is scriptmn inve- 
nisset clarmn quendam hominem sub hoc signo (vel per hoc 
signum) vita functurum: iccirco postea Philippicum Caesarem 
(is imperavit a. 712 et sq.) signum id eodem loco in terram de- 
fodisse. Graece sic est: Icodvvrjg Si rig ^ikoaocpog iprjaiv ori 
£VQ(v vno rovrov xot; ^caSiov 'svSo^ov avSQa rs&vrj^ofisvov. vcp* 
ov QiXmmKog 6 §ttaiXsvg nXriQOcpOQrj&sig ixiXsvas to avro fwdtov 
iv avrtp tcj rona xaraxcaa&rjvai. nec mehercule , si sic locum 
iuterpretamur , sicut fortasse possumus , nempe Codimun liic pro 
testimonio aliquem laudare Lydi locum , non, inquam, illud me 
movet, quod in superstitibus hodie Lydi scriptis ea praedictio 
nusquam legitur. erat forsitan in illis partibus libri de Ostentis 
quae interciderunt ; erat in libro de Mensibus : nec quicquam 
profecto magis convenit iu Lydmn , religiosum et historicmn et 
iu statuis describendis copiosum hominem , quam eiusmodi vati- p. xxxii 
cinatio. sed ecce auctor recentior ille et barbarus , cuius fra- 



XXII HASn DE lOANNE LYDO 

gmentum lu Collectaneis ad calcem Codini exstat, ed. cit. p. 90, 
no. 182 et 183 , qulque istam ipsam hlstoriam suo modo i'etra- 
ctavit, longe aliter rem iutellexit, loannem aliquera plillosophum 
praesentem fuisse , cimique exclamasset apud Demosthenem se 
reperire vaticiulum de clari cuiusdam homiuis sub hoc siguo in- 
teritu , e vestigio ipsi esse a Philippico Caesare imperatum ut id 
jsignum eodem loco defoderet; itaque esse factum, siguum alia 
ralioue non potuisse deleri. 'lcoavvrjg Si rig cpiXoaocpog (priGiv oti 
fia Tt]V ^sluv TtQovoiav ovxmg evQiGiico iv roig ^ij^oG&svovg 6vy- 
yga^HaGiv, vno rovrov rov ^<oSlov anoKrav&ijvai evSo^ov avSQO. 
og Kal TtaQtv&v ra ^aGiXst OikiTCTtixal TcXrjQOcpoQijGag xeXsvsrat 
xaray^coCai ra avx<o '^coSUo [Lambec. Aulmadvers. p. 213 emendat 
To avro '^coSlov] sv rca avra ronco. o naX ysyovs Sia ro ft?J 8s%t- 
6&ai naraXvGscog. id omne quam recte sic intellexerit iste au- 
ctor, aliorum sit iudicium; nec res est tanti. hoc solum dico : 
si in loco hoc nostri nou fit Lydi mentlo , fit multo minus iu re- 
liquls , quoties aliquem loaunem Codluus laudat; nec ea quae 
leguntur CoUectan. p. 102, no. 205, de loanne SiaxQivo(i£Vcp, 
%a&cog 'lcoavvrig q ^iaKQLvo^svog Xsysi, qui alibi (p. 97 no. 195 
{). xxxixi et p. 99 uo. 199) omisso loaunis uomiue 6 SianQivo^iSvog duuta- 
xat vocatur (de quo scriptore exstat docta Lequieuii Dissertatio 
in Bandur. Imper. Orient. t, 2 p. 794), iu uostrum Lydum apte 
quadrant. 
15 Restat postremo locus loauuis Scylitzae , in quo Lydi men- 

tiouem fieri suspicati suut uouuulli. is Scylitza hlstoriam reli- 
quit editione duplici, priorem vulgatam post a. 1057, cum prae- 
fectus esset sacrae vesti , alteram circa a. 1081 , cum ageret pa- 
latli curam. ac priorem illam ferme integram rettulit in com- 
peudium suum liistoricum ( vid. Harles Bibl. Gr. vol. 7 p. 724 ) : 
alterius uihil est adhuc cusum praeter eam partem quae priorls 
editionis continuationem continet , impress. Paris. 1647, fol., 
ad calcem Cedreui. praeterea Moutefalcouius Biblioth. CoisUu. 
Paris. 1715, fol. , p. 207, ex codice Coisliuiauo praefationem 
vulgavit a Scylltza huic alteri edltloui praefixam. ibi prlmum 
improbantur ab auctore loannes SIculus, Mlchael Psellus aliique 
scriptores aetatis illius ut exiles et iufantes , et qui res maiorls 
momeuti In historlls suls praetermlserlut. postea pergit Scylitza 
huuc iu modmn, Bibl. Coisliu. p. 208: 6 yuQ Jucpvozcirrjg Qio- 



COMIENTARIUS. xxiii 

SaQog, NiK-^rag 6 UcicpXaycov , ^IcoGrjcp 6 reviaiog nal Mavovrik ot p. xxxiv 
Bv^avzioi, Nmriq^OQQg 6 diaKOvog [cod. sine artlculo] 6 (^QV^y 
6 'Aaiavog Aicov, OeodcoQog 6 rijg ZiSrjg y£vo'(ii£vog TtQoeSQog , xal 
6 TOVTOV avetlfiog koi 6ii(6vv(iog 6 rrjg ev Ze^aGzeia xa&r}yrj6d(i£- 
vog SKKXrjGlag, x«l iTcl rovro) ^rjixrjXQiog 6 rrjg Kv^iKOV , Ka\ 6 
^ovaypg 'lcodvvrjg 6 AvSog oixeiav e-Kaarog vno&Eatv 7tQoatrjaa~ 
fievog, 6 (lev enaivov ^aailicog, 6 8e i/;oyov jtatQiaQ^ov, exeQog 
Se cpilov eyKcofiiov, x«l iv iaroQiag C/rinari to'v cavrot; EKaarog 
aTtOTtXrjQOvvreg aKonov, noQQCO rijg rcav slQrjnivcov avSQcSv nenrco' 
Kaai Siavoiag. quo in loco viri docti in loanne Lydo monaclio 
iiostruin sibi loannem visi sunt agnoscere. verura haud scio 
qiiam recte. mitto de monacbi nomine, cura Lydus noster quid- 
vis potius fuerit quara monachus : sit hoc error Scylitzae. ceteri 
vero omnes quos una memorat , de quoruin quidem aetate con- 
stat, quo tempore floruerunt"? nempe omnes post imperium do- p. xxxv 
mus Isauricae: Theodorus Daphnopata saeculo 9 aut posterius 
(nam scripsit etiam vitam Theodori Studitae a. 826 mortui), 
Nicetas Paphlago paulo post a. 880, Genesius circa a. 940, Leo 
Asianus post 949 ', ut non sit probabile iuter hos tamque recen- 
tes poni scriptorem temporis lustinianei. dem quae ait Scylitza, 
nonne ea in eiusmodi scriptores potius cadere videntur qui prin- 
cipis alicuius viri vitam , in qua elaborarent , sibi seposuerint , ut 
Constantiuus Caesar Basilii Macedonis avi , ut Anna Comnena 
Alexii patris , quam iu Lydum , qui antiquitates Romanas multo 
est magis quam res lustuiiaui ex proposito persecutus? quare 
vel locum vitiatum esse , vel agi suspicor de quodara saeculi 10 
scriptore loanne , et Lydo illo et monacho : hunc autem esse aut 
omnmo perditum aut certe adhuc et iueditum et ignoratum. 

Post Cpolim a. 1204 a nostris hominibus captam, cum mul- 16 
tis repeutinis regnis undique exortis Graecia diuturuis diraicatio- 
nibus flagraret, quemadmodum compluriura ahorura, ita Lydi 
quoque reliquos in Oriente codices absumptos esse credibile est, 
praeter pauca eius et ieiuna excerpta , quibus , postquam urgen- p. xxxvi 
tibus Turcis literata Graecia iu Occideutem transfudit sese , bi- 
bliothecae nostrae postremum perfugium praebueruut. his de 
excerptis singulatun nunc dlcam. suspiciosum saue et multis 
multorum erroribus perturbatum negotium , sed neque alienum a 
re , et cui iam nunc quotidiauis sum studiis assuefactus. horum 



XXIV 



HASn DE lOANNE LYDO 



igitur excerptorum , quae quldem passim ab eruclltis commemo- 

rantur (nam si qua forte adhuc delitescunt, cle hls agere non 

possumus ) , quemadmodum ex tribus Lydi scriptis naanaverunt, 

sic tria omnino in codicibus passim genera supersimt, ex libris de 

Mensibus, de Ostentls, de Maglstratibus. libri de Mensibus epi- 

tomae seu chrestomathlae (ut vocat Harles. Bibl. Gr. vol. 11 

p. 440 ) duae sunt , una longior , ab ignoto aliquo , altera bre- 

vlor a Maximo Planude confecta. illa louglor tributa est in par- 

tes 4: prima docet de tempore generaliter, altera de die, tertia 

de Imia et mensibus generallter; quarta menses suo ordine per- 

sequitur. haeo epitome incipit a verbis oQ&dSg aQa ot fivd^incc 

[sic] Tov Kqovov: desinit, o SiJiiiovQYi^Kog dQi9ii6g ovofid^stat. 

exstat , vel certe exstltlt saeculls 17 et 18 , in apograplils quin- 

que liis. 

p. xxxvn 1) in cod. 177 bibllothecae Barberlnae (Barberlanam vocat 

bibliopola in praefat. edit. SchowlQnae p. vi) saecnlo 15 

scripto : ex hoc exemplari reliqua oimila videntur manasse. 

2) in cod. manu Leonis Allatii ante a. 1669 perarato: nam 

statuerat Allatius istam epitomen in Symmictis edere suis, 

sed ante quam consilium exsequi potuit, ex hac vita mi- 

gravit, estque instrumento eius literario collegium Graeco- 

rum Romae potitmn: ex illo autem Allatiano exemplari 

deseriptmn est Mariulanum , de quo post. 

8) in codice nostro Parisiensl no. 3084, olim Regio, Eme- 

rlcl Bigoti manu perarato : vid. Catalogmn Manuscript. Bi- 

bllothec. Reg. ed. Paris. e typographia Reg. 1739, fol., 

part. 2 p. 606. ab hoc Emerico Bigoto, Rotomagensi, vita 

functo a. 1 689 , viro varla laude cumulato , qui exqulsita 

sacrarum Graecarumque rerum scieutla floruit, tota paene 

est Italia in literato labore peragrata , ita ut plurimos tum 

parum iiotos auctores e codicibus Ambrosianae Mediceae 

Romanarumque bibliothecarum describeret; quae exempla- 

rla eius manu perarata apud nos etiam nunc exstant. quare, 

quanquam In cod. 3084 nota originis nulla sit, nihilo eum 

,minus Romae descriptuin esse suspicor , ex Barberino illo 

p. xxxvni quem no. 1 dlxi ; neque maior multo videtur Inter eum et 

Allatianum, quem fere Schovrius lu editione expressit, 

discrepantla , quam quae esse solet mter duo exemplaria a 



COMBIENTARIUS. xxv 

duobus erudltls vlris ex eodein secl mendoso codice de- 
scripta. 

4) in exemplari allquo a Petro Lambeclo facto, cmn clrca 17 
a. 1650 in Italia moraretur, item, ut opinor, ex codice 
Barberino. nam certe assiduis Lydi laudationibus locisque 
ex illo transscriptis Lambecius animadversiones in Codinum 
suas refersit Paris. e t}pograpliia Reg. 1655, fol., p. 152 
uo. 26 et 27, p. 153 no. 28 et29, p. 154 no. 31, p. 155 
no. 32, p. 172 no. 63, p. 208 no. 154; unde patet eum in 
mauibus habuisse Lydum. et cum in epistola ad Francis- 
cum Barberlnmn Cardinalem , eidem editioni praefixa , bi- 
bliothecam ipsam Barberlnam celebret p. m , qua post Ka- 
iicanam nihll Roma perfeciius haheat aut magnificentius, 
seseque ipsum p. v Romae per integrum biennium in aula 
Cardinalis commorantem plus in luce illa et strepitu aulico 
quam in ullo academiae recessu et umbra profecisse teste- 
tur , nonne admodum crediblle flt ibidem eum in Barberina 
bibliotheca illmn Lydi codicem ofFendisse? praesertim cum p. xxxix 
haud sciam an usquam alibi huius epltomae Lydianae exem- 
plar, unde suum sumeret, invenisset. etenim quod tradit 
vir summus Nicolaus Sclio-vv in specimiue operls n;f^t /liTjvwv 
(^Biblioihek der alten Literatur und Kunst, herausgegeben 
wn TCTycfisen und AHLIIeeren , fascic. 7, Gottingae 
1790, 8, inter Inedita p. 22) et exillo Harlesius (Biblioth. 
Graec. vol. 4 p. 157 Un. 7), ex ms Regio Parislensl inse- 
ruisse Liimbecium In Anhnadverslones ad Codinum loca illa, 
qui potuit a. 1653? quod eo tempore nullus omnino erat 
Regius codex , qui contineret haec fragmenta : nam Bigoti- 
nus no. 3084 quem dixi, illatus in bibliothecam Regiam 
a. 1706 est , una cum aliis codicibus amplius 450 eiusdem 
originis ( v. Memoire Jiistorique sur la Bibliotheque du Roiy 
in Catalogue des livres imprimes de la Bibliotheque du Roi. 
Premiere partie. A Paris , de Vimprimerie Royale. fol. 
p. XLv) multls annls post editum Coduimn. 

5 ) in exemplari quod ex literario instrumento AUatli descri- 
pserat cl. abbas Marinlus, interque schedas suas a. 1789 
servabat. advertit primum ad hunc Lydum, ait vlr cL Ni- 
colaus Schow (loco cit. Bibliothek der alten Literatur etc. 



XXVI HASII DE lOA^lSE LYDO 

[1. XL p. 23 ) , animum meiim exemplar ex j-elictis Allaiii chartis 

descriptum, quod clariisimus et eruditissimus abbas IMari- 
nius, archivi V^aticani praefecius , mihi perlegendum dedit. 
idque exemplar, cum insigiiem eius valorera ac utilita- 
tem perspiceret, cum codice 177 blbliotliecae Barberlnae 
(quem p. xxxvi no. 1 posui) coulTilisse sese Schowius ibi- 
dem ait. 

Ita maiorem hanc epltomen, de qua iam dudum loqul- 
inur , quhique iu exemplaribus exstare , vel exstitisse , hitelllgl 
potest. 
18 Veulo ad mlnusculam, quam in solis duobus superesse 

puto , uno cod. Palatiuo biblioth. Vaticauae no. 14 1 , a Schowlo 
\. clt. Bihliotheh der alten etc. p. 23 memorato, altero nostro 
Reglo no. 1409 (olim 1185, 1299, 3367) fol. 77 recZo-84 recio. 
ex hoc Regio codice Sahnasius locum de tribus Eryli animis hau- 
sit, 6xi"Eqv\Qv Tov mqi 'iruXiav — olov T^i^g vKtjg , sGrlv (vid. 
Mot. et anlmadvers. iu Epictet. et SimpUc. Lugduui Bat. 1640, 4, 
p. 255 ) : ex eodem Boivhius ChaldaVca oracula iuserta in notas 
ad Nicephorum Gregoram ed. Reg. Parls. 1702, fol. est autem 
haec epitome in cod. Reglo auouyma, in Palatiuo adscribitur 
Maximo Planudi. incipit ori "EqvXov toV TCtQi 'haXiav: desinit 
l>. xLi iu caplte de fulgurum vi et causa , TciJv [ihroi KEQavvo^kriroov ta 
eco^ara aracpa xarsU^JiTcavov ot TcuXai, dScacp&OQa ^evovra' rijg 
yuQ iv avroTg vYQOvrjrog avaQ7ca'^oiiavrjg vno toxJ nvQog coGntQ 
anonrtjd-ivra Siufisvsiv nicpvxsv. quam quidem epitomeu haud 
sclo an recte Schowius ibid. p. 23 scripserit cum prooemio operis 
liuiri , lioc est , ex priore sola libelli parte hauslsse Planudem, 
reliquam oinuluo non attigisse. etenim, iit hoc utar, quis nou 
videt mluoris epltomes caput illud de fulgurum vi , ort rovg x£- 
Qcivvovg (paGi y^vEG&uif orav Qt]^ig vscpav yivtjrai' rrjg yuQ na- 
Qaaet^svn^g avrolg ysoadovg ovolas i^^ag^&sierjg x. x. X. , quod hi 
p, 53 edltionls Schowlus suae retuUt, excerptum esse uon ex 
prima sed e postrema libelll parte , ubi brevlator prlor auouy- 
juus habet (ed. Schow. part. 4 inens. Decembr. c. 2 p. 127) rovg 
xsQavvovg ot cpiXoGocpol cpuGi ysvsGOca, orav Qt]t,ig vscpuiv ysvtj- 
Tai' T7]g yaQ naQaxsi^svrjg avrolg k. r. A. ex quo apparet nou 
contiuulsse sese in excerpendo prlncipio libelli Plauudem, sed 
ad medla quoque vel ad extrema potius processisse, sic tamen 



COMIVIENTAIIIUS. xxvii 

ut excerpta sua tum breviora sint quam altera , tum multo etiam 
magls perturbata. ex ambabus autem epitomis editionem libelli 
de Mensibus, de quamox, Scliowius coufecit. p, xlu 

Fragmeuta ex libro de Ostentis, quae quidem doctormn 19 
meutionibus enitueriut , quattuor iuvenio , de touitribus in dies 
singulos , de terrae motibus , de ortu sidermn , de tonitribus ge- 
neratim. liorum priora duo edita sunt. primum de tonitrihns in 
dies singulos j primo commemoratum ab loanne Meursio in notis 
ad Leonis Tactica ed. Lugdun. Bat. 1612, 4, est pars de fulgu- 
rali P. JXigldii Flguli libro, quam Lydus Graece versam in me- 
dimn libellum de Osteutis traustulerat. iuscribitur in ipso Lydo 
'E(ptj(iSQog ^QovTOGxonia ro7HZ7j Ttgog t?jv GfArfvjjj/, xara tov Ta- 
fialov QiyovXoVj in xcov rapjTog, xaO" eQ(.i,rjveiav TCQog Xi^iv. 
iuc. el eTtl jiaGaig Tijg 5io6rjfieiag jtaQaSoGeGi, tjjv Gektjvrjv (paivov- 
xai. des. tavT^v Tr]v ecpr'ifjt£Qov ^QOvroGy.oTiiav 6 Ntyidvog ov xa- 
■&oXiKt]v akXa (i6vr)g eivai rijg 'Paiiijg exQivev. de lioc fragmento 
vide viruni cl. de Buriguy , De vita et scrlptis P. Nlgidii Figuli, 
Ilistoire de VAcademie des Inscriptions ^ tom. 29, Paris. 1764, 4, 
p. 197. exstat, quautum comperi, in codicibus duobus, altero 
Palatluo, uude descripsit Meursius , ante annum 1612 Heidel- 
bergae moratus ; utque video ex catalogo mss Graecorum in bi- 
bliotheca Palatina Electorali , a Friderico Sylburgio confecto (in 
Miegli Mouument. pietat. et literar. Francofurti ad Moenum 
1701, 4, p. 92 sqq.), codex iste tum erat trecentesimus duode- p. xLiii 
clmus iuter Palatinos: eiun arbitror adliuc allcubi latitare inter 
Palatinos bibliothecae Vaticauae. 2) altero Veueto 324, fol. 
284 verso-1%1 verso (vid. Graec. D. Marci Bibliothec. codd. mss 
per titulos digest. praesid. Laurent. TheupoL Venetiis 1740, fol. 
p. 149): is nunc Parisios translatus codex est. hoc autem P. Ni- 
gidii Flguli quicquid est , Rutgerslus edidit , ut mox dicetur : se- 
cimdum fragmentum libri de Ostentis , de terrae motihusj Scho- 
wius vulgavit , ad calcem libri de Menslbus , p. 130. iucipit : 
xavra \uv av xig TiQog rdg (pvGixdg ivvoiag ivoQcSv. des. ibid. 
p. 134: dvaXoytog xolg xanoig evcpQoGvvri. id fragmentum ex 
postrema parte libri de Ostentis sumptum exstat in codicibus item 
duobus , 1 ) uno bibliothecae Augelicae in coenobio S. Augu- 
stiui alla Sapienza Romae (v. lugler Biblioth. literar. t. 1 lenae, 
1754, 8, c. 3 § 19 p. 289. Moutefalcou. Dlar. Italic. Paris. 



xxvin HASII DE lOAKNE LYDO 

1702, 4, p. 249 ) , quo ex codice Iioc fragmentuin edidlsse sese 
Schowius ait edit. libri de JWeiisibus p. 130. 2) altero Veneto 

p. XLiv 324, quem supra dixi; ibi legitur fol. 287 i^erso-^SS i'erso. 

20 Tertium fragmeutum libri de Ostentis, idque graece inedi- 

tura, kalen darium est , de recessu reversiouibusque siderum , illi 
nou dissimile quod Ovidii Fastis praefigi solet. id kalendarium 
subiecerat Lydus extremo suo libro ; utque fulgurura notationem 
ex Nigidio Figulo , ita stellarum ex Claudio Tusco illo sumpsit, 
qui a Servio ad Aeneid. 12 647 ( ed. Burmann. t. 4 , Amstelae- 
dam. 1746, 4, p. 75 ) Clodius Tuscus nominatur. kalendarium 
inscribitursic: 'Ecp^^fisQog tov Jtavtog iviavtov ermsicoGig iTCitoXav 
T£ Kal SvG^idv tav Iv ovQavai <patvofiivo)v , ix tc5v KXavdiov tou 
SovOKoVf xa&' l^fMjveiav Ttgog Xi^iv. incipit: 'lavovaQiog. d, 
6 ^kiog vrjjovtai. des. in ultimo anni die, XQvg^ia taQaxtj ««1 
uvsfitodrjg' aQ%ttai avi6%iiv o8s (f. o,Tf) 8tX(p\v Ka\ o^Xiog, tlg 
vipog. idque kalendarium Graece quidem ineditum est, ut dixi: 
Latine, a Leonico Tliomaeo translatum, saepe vulgatum est, 
primum ex officina Hervagii ad calcem lulli Flrmici atque Qua- 
dripartiti Ptolemaei Latine versi , Basileae, 1533, foL, p. 79 — 
84 , sub titulo Cl. Ptolemoei (sic) inerrantium stellarum signiji-' 
cationes ; posterlus in Uranologio Dion. Petavil, Lutet. Paris. 
1630, fol. , p. 92 — 101; postremum in nova edltione Doctrlnae 

p. XLV temporum Petavianae , t. 8, Antverp. 1703, fol. , p. 54 — 39. 
exstat autem id kalendarium in codiclbus bene multis. 

1) in cod. Parisiensi no. 2381, olim Regio 2432, fol. 75 
recto-76 ferso. v. Catalog. impress. part. 2 p. 492. Kuster. 
ad Suidam t. 2 p. 131. item supra p. xxix: is codex 
est saeculi 14, videturque antlqulor quara subsequentes 
omnes. 

2) iu codice 177 biblioth. Barberinae, de quo supra p, xxxvi. 
Harles. Bibl. Graec. vol. 4 p. 157 lin. 30« 

3) iu codice Regio 1991 fol. 17 ♦^'^/•«0-24 perso, laudato sub 
no. 2137 a Ducangio Glossar. Graecltat. t. 2, Lugdun. 1688, 
fol., in Indlce auctor. column. 27, 31, 35 etc. is codex cum 
hoc kalendarlum continet , tum alia multa astronomica ; 
neque tamen opus Lydl de terrae motibus eorumque signis, 
quod VlUoiso Prolegoiuen. ad Iliad. p. xlvi nota (1) in hoc 
codice esse scribit, iu errorem iuductus opinor a Catalogo 



COMMENTARIUS. xxix 

impresso nostro codlcum Graeconim, p. 429, wtl Lydo no- 
stro perperam tribultur anonymi allcuius fragmentum de 
terrae motibus, incipiens Kn&oXov xoivvv tcsqI tcqv Iv trj yy 
yivo(i£V(BV 6Ei,6nav. quod a utem supra, p. xliii, dixi fra- 
gmentum Lydi de Terrae motibus, tccvxa fihv av Tig Tr^o'? 
tdg q)v6txag hvoiag, id iLJo ex codice omnino abest: C\. 
vero Tusci kalendarium inest, inque Catalogo impresso ibid. p. xtvi 
p. 429 ima, no. 4, liis nerbis commemoratur : Anonymi 
halendarium sive ephemeric les, in quihus astrorum ortus et 
occasus etc. 
4) in codice Parlsiensi no. 3084, olim Reglo, a Blgoto Ita- 
liam lustrante ( v. supra p. xxxvii ) ita perarato , ut epito- 
raen maiorem illam libri de Mensibus kalendarlo hoc nostro 
subiecto terminaret. 
6) in exemplari Marinian» superius memorato p. xxxix, 
Harles. loco cit. voL 4 p. 157 Hn. 22. 

Quibus ex quLnque codiclbus quamvls duos Schowlus Ro- 
mae in manibus habuit, Barberlnum videlicet et Maruiianum, 
tameu ad suam editionem kalendarium Tusci non adiuuxit, 
credo quod videret ad librum de Mensibus nihil pertinere. quar- 
tmn fragmentum libri de Ostentis, de toniirihus generatim, ae- 
que ineditum illud quidem, in codicibus inscriptum esse solet: 
'icoftvvov AavQivtiov AvSov , ^daSsXq^icog y iTtl trjg ^a6iltiag 
ovtog 'lovetiviavov tov fisyaXov nai 'Ava6ta6ioVf tisqI ^qovtwv. 
inc. noXX^v x«i vnsQ c^i^ftov ovrcov offa tolg <pv6iKolg tcsqI ^qov- 
Tcov Idoxet. des. ov»;^ dvvarog nal §aQvg toig 7tQaY^a6iv. in- 
venitur in codd. duobus, 1 ) in nostro Regio 2381, fol. 70 
l^erso-7i rectOj 2) in Veneto 324, foL 282 i-'erso-284: verso: 
venun ibi titulo ita evauido , ut confectores Catalogi codd. Graec. 
bibUoth. D. Marci loco supra citat. p. 149 lin. 31 ultra priora p. xLvir 
septem verba nihil potueriut extricare ; isque titulus sic mutilus, 
'loaavvou AavQZvtiov OiXaSsXcpiayg Avdov y IttI f^g ^a^iXsiag ...., 
ab Harlesio etiam Biblioth. Graec. voL 4 p. 158 Hn. 29 repetitus, 
quo dlxi modo ex cod. Regio 2381 supplendus est. 

In Hbro denique de Magistratibus praeclare animadrerti pot- 21 
est plus temeritatem et casum quam uUam aliam causara ad scri- 
pta veterum conservanda valuisse. nain libri de Mensibus , ut 
modo expQSuiinus, epitomae duae exstant, libri de Ostentis 



XXX HASn DE lOANNE LYDO 

fragmenta qnattuor. operls vero de Maglstratlbus adeo nlhll per 
fragmeuta epltomasque ad uos pervenit, ut nlsi qua slngularis 
fortuua Caseolinum codicem ex intima Graecia eruisset, tertio 
isto ex Lydi scrlptis fere toto careremus. neque enim audiendus 
Ducaugius Glossar. med. et inf. Graecitat. sub v. SiXevriccQiog 
column. 1371 , ubi fragmentum affert ex libro tcsqI ciqxcov tcoXi- 
riKcSv. istum enim locum (opinor) ex Lambecii animadversio- 
nibus ad Codinum ed. Reg. p. 208 no. 154 sumslt, ubi haec le- 
guntur; raiio autem nomhhis silentiariorum in excerptis ex loan- 
nis Lydi libro nzQi UQ^cSv noXiTiKmv haec habetur : ISoKti fisv 
|i. XLViii iirjKETt 6711 dyoQag , dXX Iv Ta naXarup t^v ^ovXtIjv GvvdYEG&ai' 
trjv 5s TOiavrijv GvvoSov Ko^^ivrov h'&og '^Pco^aioig KaleTv^ dvrl 
rov GvveXsvGiv. aiyrjg 6e rolg TcoXXotg ^ovXevoiiivoig 6ei. 6id 
rovro iz rijg tcsqI t?/v GLyrjV GTCOvSiJg {GiXivriov 5' avri]V narQiag 
xaXovGt^ GiXevTiaQiovg eKQivav ovo^d^etv avrovg. at vero ille 
locus non libri de Magistratibus , sed libri de Mensibus est, ed. 
Schow. p. 11 c. 9; uude suspicor iusperato eo repentiuoque librl 
de Maglstratibus titulo praeter veritatem se iactasse Lambecium, 
iieque magis illi quam reliquis mortalibus huius libri potestatem 
tunc esse factam. glossae autem quaedam a Ducanglo in Lexl- 
con Graecitatis receptae, aque Fussio in notis p. 22 et 214 com- 
memoratae , vere quidem ex libro de Magistratibus manant ; ve- 
ruin eas qui scire potiilt iude vel omnino Lydl esse? quoniam 
nullum auctoris nomeu additum iis est. nec praeterea in nostrls 
Graecis codiclbus (sunt autem omnino ad quattuor milia) neque 
in ullis aliarum bibliothecarum quamvis studiose tractatls catalo- 
gls Lydo invenl trlbui quicquam quod quidem ad librum de Ma- 
gistratibus pertineret, praeter paucos verslculos in cod. Reg. 1630 
(olim 2216 et 3502), fol. 100 perso, inscriptos 'Ejj ti^j iGroQiag 
ladvvov Tou ^tXaSeXcpicog. qui sunt huiusmodl : <paGt yaQ Tr]V 
NineGiv rd yXacpvQu xcZv nQayiiarcov elg ro yfinaXiv xQineiv, raig 
p. XLix vneQ^oXcdg rrlg rvjrig, cog cprjGt Nov[ir}Viog, ra iavrijig tqoicS rr]V 
iGorrjra indyovGav. od^ev 6 MeGoSnrjg ovrco ncog nQog avr^v' 
'^Tno Gov TQO'jiov aGraroVy aGrt^fj, xaQona ^eQonoov GrQecperai rvxa, 
quorum locorum prlorem Numenii Pythagorici arbltror (de quo 
Harles. Bibl. Gr. vol. 1 p. 854 et vol. 3 p. 179) a Lydo etiam de 
Menslb. part. 3 c. 11 p. 45 16 commeinoratl. postremi versus ex 
Mesomedis sive Mesodemi sive Mesimedis sive Mesodmae (tot 



COBIMENTARIUS. xxxi 

enlm modls scrlbltnr, Harles. Bibl. Gr. vol. 2 p. ISO) carmlne 
nobUIssImo In Neniesln sunt, in cod. Reg. 2532, olun 3221, cum 
modorum muslcorum signls exstante. totum autem hoc fragmen- 
tum a Boiylno slbl commuuicatum Burettus Actls Parls. Acad. 
Inscript. t. 5, Parls. 1729, 4, p. 189, e cod. 1630 cjuale ante 
rettullmus tale vulgavlt, nisl quod pro ovtco nag leglt vel corre- 
xit ovx(o Ttov. idque fragmentum , sl modo fult , m parte per- 
dita llbrl de Magistratibus fuisse necesse est; certe in lils quae 
hodie exstant non Invenltur. 

Ad haec Igltur septem tam dlsiuncta tamque lacera fragraenla 22 
renatls literis quinque potlssimum eruditl vlri eo consilio ut ede- 
rent (nou loquor de uno qui vertere voluit) accesserunt. nullus 
tameu ad omnla coniuncta , sed fere ad singula singuli. primus p. !■ 
loannes Meursius, ut erat reconditarum literarum amator, ante 
a. 1612 Heidelbergae ex cod. Palatino 312 descrlpslt Nigidil Fi- 
guli ephemeridem , de qua superius dixi. verum cum aliis rebus 
abstraheretur , conslllum elus edendae abiecit , inque notls ad 
Leonis Tactica (Lugd. Batav. 1612, 4, p. 447) ita ait: Checi 
codex hic citat etiam Joannis Lydi Diurnam menstruamque ob- 
gervationem. intelligit vero eo nomine Nigidii Figuli de toni- 
truum per singulos menses et dies significatione lihrum , quem 
Lydus hic e Latina liiigua in Graecam transtulit. exstat ipsum 
opus in bibliotheca Palatina , uhi nos ante quinquennium , cum 
illic ageremus inter peregrinandum, descripsimus , et edendum 
dedimus lano Rutgersio , praesiantissimi ingenii et multarum li- 
terarum iuveni. neque diu post Rutgersius, etsi erat publlcls 
negotiis distentissimus, traditas a Meurslo sibl partes egit. nam- 
que Ln llbros sex Variarmn lectlonum, Lugdun. Batav. 1618, 4, 
editos, Gustavoque alteri Suecorum regi (hoc est Gustavo Adol- 
pho Illi qui a. 1632 In Germanla proellans oppressus est, cui erat 
a cousiliis Rutgerslus) iuscriptos , totam Nigldii ephemeridem 
p. 247 — 260 rettulit, e Meurslano apographo expressam. quan- 
quam ueque in ipso opere neque in iibro de vita sua (Lugdun. p. i,i 
Batav. 1646, 4) mide ephemerldem eam sumpserlt indicavit. 
Meursianmn autem apographum nihil minus vldetur fulsse quam 
emendatum. nam Rutgersli certe textus innumerls repletus est 
erroribus. statun ab uiitio p. 247 liu. 1 pro InX naatjg scribeu- 
dum est, inl Tcaaaig. lin. 3 legitur tjjv asAj^Vjjv ol/.ov imXf^avo: 



xxxn HASn DE lOANNE LYDO 

emenda zov GsXtjvrjg oixov iTCiXi^ctixo. lln. 4 et 5 aSrs ano xov 
69 Koi ivtav&a xt]v icp^^fieQOV aitb T^g GsXrjViciKrjg vovfirivias 
xard rovg asXriviaKOvg fi^^vag A.£fi|;oft£^a tcov ^QOvroav inicxstjfiv: 
emeuda iSffTf cctco xov KaQKivov nal ivrav&u rtjv icptjii.SQOV ajto 
Ti^g asXriviaKi^g vovfirjviag StaKoCfi^^aavrEg, Kara rovg aeXi]viaKOvg 
fMjvftg Xrjtpoiie&a rav ^QOvrcSv rr}V iniaKeiltiv» nec sauiora sunt 
quae sequuntur: ut ephemeris illa, quemadmodmn est apud 
Rutgersium , non tam vera Lydi nec germana quam ritiata pror- 
sus et adulteriua esse merito sit putanda. 
23 Tertius autem ad vulgandmn Lydi aliquid se applicavlt 

acerrimus iueditorum librorum investigator, Leo Allatius Chius, 
cum Alexaudri vii pontiiicatu bibliothecam Vaticauam custodiret. 
is et maiorem epitomen libri de Mensibus in cod. Barberino 177 
p. iii (vid. supra p. xxxvi) in manibus videtur habuisse ; et postquam 
bibliothecam Palatinam Heidelberga in urbem ipse transtulerat, 
minorem a Planude factam in cd. Palatino l4l ; nec minus pri- 
muin et tertium fragmentum libri de Ostentis , nimirmn epheme- 
ridem Nigidii Figuli iu Palatino 312, kalendarium Cl. Tusci in 
Barberino 177« quae an omnia edere voluerit, non constat: 
maiorem epitomen libri de Mensibus voluisse indicat indiculus 
2!vfifiiKro)V eius , ab Andrea Pescliiullio Romae 1668 , 4 , foras 
datus, a Fabricioque recusus Bibl. Gr. vol. 14 p. 1 — 21 ; ubi in- 
ter ea qiubus librum quartum Symmictorum termiuare statuerat 
AUatius, reperiuntur p. 6 no. 46 " ex loanne Philadelphiensi 
excerpta, inc. 'OQd-oSg aQtt 01 rd iiv&iKcc rbv Kqovov rovg iavrov 
TtaiSag'" quod esse initium maioris illius epitoraae p. xxxvi de- 
monstravimus. sed Allatio a. 1669 post laboriosissime actam vitam 
exstincto , rursus crassa quaedam Vaticanae bibliothecae offusa 
jcaligo est , quod qui ei proxbne successeruut , si minus a doctri- 
na, certe ab industria eius multum aberant; nec illa in octo po- 
steriores Symmictormn libros referenda ad 175 tam Graeca quam 
Latiua opuscula , quorum pleraque ne hodie quidem lucem vide- 
ruut nec uuquam videbuut , tum sunt e scriuiormn tenebris ab eo 
p. Liii eruta. item instrmnento literario eius inchoatisque cominenta- 
riis, qui erant magno immero , iufesta postliaec fortuna fuit, nisi 
si quos literati viri ab iuteritu viudicavermit , velut apographum 
epitomae Lydianae ab eo factum ; quod et vidit Roinae Nicolaus 
Schow, et ad editionem libri de Mensibus recte adhibuit. 



COMBIENTARrUS. xxxni 

Fult etiam qul anlmum ad Lydum Intenderet loseplius de 24 
lulils , in bibliotlieca Vaticana et in Collegio urbauo de Cliristla- 
norum persuasione propagauda Graecarum literarum interpres, 
liomo doctus , cuius exstat brevis mauuductio ad linguam Grae- 
cam, Romae 1681, 8. de hoc ita Raphael Fabretti in Syntagmate 
de Columna Traiaiia Romae 1683, fol., c. 6 p. 153: '■'■ ratlonem 
rero huius ritus [circumducendi aratri iu urbibus auspicato con- 
dendis] primum vidi apud loannem Laurentium Lydum Phila-' 
delphiensem, nuper Latio donatum ab eruditissimo amico lose- 
pho de luliis , et iamiam e manuscripto apud ipsum, mutilo 
quamvis, puhlicam lucem inspeciurum : ratio , inquam , haec 
est. (ista Sh r^t^v stiI xy dvayoQZvati T175 nolms xiXtxriv ^Ev^ag 
xavQOv (isxa daitdXscog nsQirjld-s x6 XEi%og, xov jtt£V aQQSva snl xiqv 
xov nsSlov nXevodv t^v'^ag , tijv §£ '&}]Xsiav snl x6 xrjg noXscog 
(iSQog, (oaxe xovg fisv aQQSvag xoig s^co ylvsa&ai q)0^£Q0vg, xug ds P- i-iv 
^fjXsiag xolg svdov yovi(xovg." quo ex loco constat, quod habue- 
rit losephus de luliis , id aeque fuisse malorem illam Lydianam 
epitomen : uam illa ipsa verba habet ed. Schow. part. 4 meuse 
April. c. 6 p. 98 , nisi quod ibi perverse yovl(ioig pro yovi(»,ovg. 
sed aliquis fatalls fuit casus, qui rursus eam epitomen, lucem ne 
aspiceret, impedivit. ut euim Allatlum vldimus , item losephus 
de luliis, prius quam affectara editionem perficeret, obiit; fuit- 
que adeo hoc Allatio infelicior, quod quae ipse commentatus iii 
Lydum est, ea sive omnino ad nlhilum venerunt sive certe ad- 
huc latent ; quae AUatius , cum in eruditorum hominura manus 
incidlssent, si minus tota, attameu allqua ex parte nobis se ape- 
rueruut. 

Etenim paulo iustiore fortmia octavo decimo saeculo Lydus 25 
uti coepit. miuus quldem in Gallia, Ludovici 15 prlnclpatu, 
cum loanues L. deBurigny, vir historicls scrlptis notus, fragmeu- 
tum libri de Osteutis, de tonitribus in dies singulos, Gallice ver- 
tere volult, Histoire de VAcademie des Inscriptions tom. 29 
p. 197, quouiam ea versio coucepta magis est quam coepta, to- p. lv 
tumque consilium ad exitura non pervenit. magis in Italia , Pio 
sexto pont. max. , cum uobili per has regiones peregrinatione 
Romam veuit Nicolaus Schow Danus , clari nomlnis pliilologus, 
cuius singularem nostris iii literis eruditionem iam tum testatae 
erant Heraclidis AUegoriae Homericae Gottuigae 1782, 8, ab 
/oannes Lydus. *** 



XXXIV HASn DE lOANNE LYDO 

illo editae ; tum per ipsuin Italicum iter vulgatae de cliarta pa- 
pyracea Musei Borglaiii docta commentatio , Romae 1788 , 4, et 
de mimo Ulpiae Pautallae ad Steplianum Borgiam Cardinalem 
epistola, Romae 1789, 4. liuicigitur, cum esset Romae, cla- 
rlsslmus abbas Marlni, tabulario Vaticano praefectus, monstravit 
maiorem illam anonymamque libri de Mensibus epitomen, ex 
relictis, ut Schowii verbis utar praefat. ed. p. 6 , Leonis Allatii 
chartis descriptam. qua perlecta Schowius , qui iueditam ani- 
madvertisset , eius editionera illico meditari , eamque cum cod. 
Barberino 177 (vid. supra p. xl) conferre, alteramque eiusdem 
libri epitomen , quae a Maxlmo Planude facta dicltur , ex cod. 
Palatino 145 item describere slbi coeplt , ut exponit ipse in epi- 
stola Roma Nonis Maiis 1789 ad Harlesium data ; quam episto- 

p. Lvi lam Harlesius in Bibl. Gr. vol. 4 p. 157 inseruit. quodsl postea 
Schowius cum Ulo tauto acmnlne , quale iu papyro Borgiana 
illustrata iuque Hesychio Lipsiae 1792, 8, emeudato declaravit, 
curam cogitationemque aliquam in utraque epitome perpurganda 
posuisset , omniuoque studlormn nostrorum perrexisset tenere 
viam , profecto epitomarum illarum edltlonem conficere potult et 
emendatam maxime , et cum cuivls Graecarum literaruin stu- 
dloso , tum inprlmis nobis iu hac opera nostra mirablllter (opi- 
nor) profutnram. sed ea omnia (dlcam ut res est) paulo aliter 
ceciderunt. 
26 Eteuim Schowius ut Havniam se rettulit , cum eximias eius 

virtutes populares perspexlssent, magno loco in regno esse, plu- 
rimlsque et honestlssimis munerlbus in se collatis scrlpta sua 
continere, quaeque iu anlmo habebat de antiqultate illustranda, 
ea in aliud tempus differre coeplt. at interim Lipsiae ex apo- 
grapho eius in librarla Weidmauiii cusus iam erat textus utrius- 
que epitomae, adimicto Lu tine capite de terrae motibus, xavxa 
fi£V av xig K. X. A. quod secundum ex quattuor fragmentis libri 
de Ostentis esse p. xliii demonstravi ; praefatio , emendationes, 

p. Lvn uotae ex Dania summittendae summe exspectabantur. quas cum 
diutius morari inteUigereiit llbrariae procuratores , ad extremum 
desperantes de Schowlo , statuerunt ut textus Graecus cum bre- 
vlbus capitum argumentis Latlne scriptis , qualis iam esset im- 
pressus talis ederetur , sine notis ullls , praeter paucas de lectio- 
num varietate. additur insuper iudex; item praefatio. editio 



COMaiENTARIUS. xxw 

prodlt snb tltulo elusmodi : loannis LauTentil PJuladelphlensis 
Lydi Opusculiim de Mensibus [quanquam potius scribendum 
fuisset, Excerpta ex loami. Laurent. Philad. Lydi Opere deMen- 
slbus] ex codd. mss hiblioth. Barberin. et Vatic. etfragmentum 
de Terrae motibus ex cod. bibl. Angelicae Rom. Graece edidit, 
varietatem lectionis et argumenta adiecit Nicolaus Schow etc. 
Lipsiae in libraria IVeidmannia 1794, 8. huius editionis cen- 
surae complures exstant Erlanger Literaiurzeitung 1794 p. 542- 
47, Gdttinger Gelelirte Anzeigen 1794 part. 2 p. 1273 — 1276, 
Jenaer Literaturzeitung 1794 part. 4 p. 515 — 517. cf. Allge- 
meines Repertorium der Literatur fiir die Jahre 1791 bis 1795. 
Erster Band. Erste Hdlfte, PVeimar 1799, no. 700. sed Iiuic 
editioni, etsi id secundissimum accidit ut ex auctoritate viri omni- 
bus doctrinis ornatissimi CIi. Dan. Beckii vulgaretur, isque, 
quatenus per procuratores librariae licebat , suas quidem partes p. Lviri 
praeclare ageret, tamen, sicut osteudimus, commentarius et uo- 
tae , necessariae illae quidem propter rationem epitomarum, 
omnino desmit. quae enim Lydus ex tot diversis voluminibus 
eruit , ea cvun a librariis tum a breviatoribus multis mendis adeo 
sunt foedata , ut textum ea condicione , qua nunc est , perlegere 
singulaque in eo iutelligere nemo sane facile possit. 

Velut , ut uno folio temere arrepto demonstretur quod dici- 27 
mus, ed. Scliow. part. 4 mens. Octobr. c. 1 p. 124 lin. 8 sqq. 
leguntur haec: Iv tcS BOTSTISl (^oiov iv tw oipOTtmXio)) dg ii- 
firlv Ti^EQiov ol GE^aOtotpoQoi. i%6Q£vov • xov ds Toiovrov zonov 
ot ISitorai AvyovGxiov (I. AvyovGxtlov) KaXovGiv, sed in notis 
ad Codin. ed. Reg. p. 155 iam exstabat is locus a Lambecio pro- 
latus; ibique recte legitur iv tw rOTZTEISl: quod confirmat 
cum ipse Codinus Lydum exscribens p. 16 c: rr} Tte^mry rov 
'Oxrco^Qiov (irivog ixoQSvov ot QeysovaQxai [I. QsyscovaQX-] iv rca 
rovGreicp Tjyovv ra oijJOTtcoXia} , slg rintjv toii ^aGikEvovxog narct 
Tov KaiQoV tum Suidas ed. Kuster. tom. 1 p. 377, sub v. Av- 
yovGxog. Gustium autem sive forum cibarium quid fuerit Du- 
cangius docet Cpoli Christiana. statim post lin. 18: nsQ\ xov p. iix 
SovqIov XitTtov EvcpoQtcov cpriGi TtXoiov yeveG&at roig EXXfjGtv 
liitnov Xeyo^ievov ' ereQoi cpaGi IIOAIN yeveG&at ovrco nQOGayo- 
Qevofievr}v iv ry TQoia, Si' i^g etG^X&ov ot^EXXrjveg. et Scho- 
wius Ima pagina in lemmate huius capitis : equum ligneum, per 



XXXVI HASII DE lOANNE LYDO 

quem Troia expugnata eat, JEuphorion navem, alii urhem fuisse 
credunt. at quis non videt legendum eTSQoi cpaGt IITAHN ye- 
VS6&CCI? quod castam esse lectionem tam sententiae concinnitate 
quam fabularum Troicarum explicationibus confirmatur. et paulo 
post p. 125 lin. 1: 'AaKXrjmot tQBlg Xeyovrui yeviad^aiy nQcorog 
AnokXcovog xov 'Hq^aiarov y og kiiVQt jiii^Ajjv' devnQog Cl(5'ivog 
Tov ^EKarov xal KoQaviSog) OQioig iracpt)' TQirog 'AQoinnov y.ai 
AQGivorjg rrjg Aevy.innov. ovrog evqs to^tIv nal oSovrayQaVy v.at 
Tcccpog avra iv 'AQxaSia. is locus partim depromptus est ex Cle- 
mentis Alexandriui Coliortatione ad gentes (lib. 1 ed. Potter. t. 1 
Oxonii 1715, fol. p. 25), partim vel e Cicerone, vel ex Graeco 
scriptore illo quem Cicero exscripsit de N. D. 3 22 : Aesculapio- 
rum primus Apollinis, quem uircades colunt ; qui specillum in- 
venisse primusque pulnus dicitur obligavisse : secundus secundi 
Mercurii Jrater; is fulmine percii^sus dicitur humatus esse Cyno- 
suris : tertius Arsippi et ^rsinoae , qui primus purgationem alvi 

p. LX (in Lydo tamen TO|tf»jv) dentisque euulsionemy utferunt, inuenit; 
cuius in Arcadia non longe a Lusio flumine sepulcrum et lucus 
ostenditur. verba autem, SevrsQog OQioig irdcprif comple sic: 
EN T0I2 KTN0Z0TPIJ02 SQioig irdcpvi. VI. Clemens loco 
cit. p, 26 lin. 8 : 

Zevg yaQ xaraiirdg naiSa xov ifiov aLtiog, 
IdGxXriniov, GteQvoiGtv i^§aX(av q)X6ya. 
ovrog ftlv ovv xetrat KSQavvco&elg iv roig KvvoGovQiSog oQioig. 
sustineo me Loc loco, mendaque deinceps sequentia, quotquot 
sunt, nou exsequar, quod satis demonstratum esse arbitror ad 
perpurgandum, prope dicam, ad legendum libellmn de Mensibus 
opus esse aliorum auctorum coUatione , cum autiquiorum , quos 
exscripsit Lydus , tum recentiorum, qui eo ex libro hauserunf, 
Suidae, Eudociae Augustae, Codini, scholiastarum aliquot, glos- 
sarum denlque lexici Cangiani, quatenus huc pertinent, ex inte- 
gro opere de Mensibus vel ex epitomis delibatae. quorum om- 
uium investigationem si vel Schowius suscepisset vel Beckius, 
haud erat sane quod quisquam meliores interpretes requireret; 
sed horum alterum oflicia regia impediverunt, alterum studia di- 
versa eaque clariora ; quae adeo ornat, ut plane non fuisset pro- 

p. Lxi bandus, si ingenium, quo auctores illustrat liberae illius atque 
fortunatae Graeciae, in scriptore inclinatae consunipsisset. nec 



COMBIENTARIUS. xxxvii 

memet ipsmn hlc consistere patitur praefationls instltutmn: 
quare si qua sunt praeterea quibus editio Scliowiana emendari 
possit, sicut sunt, ea commodius in notis ad librum de Ostentis 
exponentur *), 

Sed illuxit tandem allquando laetior Lydo dies a. 1784, cum 28 
Cpoli ageret Cliristianissimi regis ad portam Othomanam splen- 
didus legatus , Gabriel Augustus de Choiseul-Gouffier, publica- 
rum rerum scientia non minus quam gloria maiorum clarus, et 
iii utramque academiam illo iam tempore cooptatus, cum in eam 
quae Inscriptionum vocabatur, eruditissimis acutissimisque homi- 
uibus maxune tunc florentem, tum in alteram, cuius glorioso 
labore et Francorum literae immortaliter illustratae sunt et in- 
corrupta est sermonls nostri integritas constanter conservata. is 
nobilissimus vir, liberalium artium omnisque humanitatis laude 
commendatus , cum in primo iuventutis flore et maximarum re- 
rum cursu esset, iam tunc prae doctrinae studio delicias aspema- 
tus Graeciam lustrare statuerat , et antiquorum hominum inanes 
ac species interrogare, per tot urbium, Athenarumque ipsarum, 
caeca vestigia passim errantes. qua in peregrinatione quam cu- p. i-xii 
riosum sese exhibuerit politissimae vetustatis indagatorem , lite- 
ratus homo in Europa nemo est qui nesciat. quamobrem mihi 
quidem dignus profecto videtur fuisse qui non Lydmn nostrum, 
sed principem aliquem ex Graecis scriptoribus , maxime autera 
e poetis, qui perieruut, ab inferis excitaret , Menandrum videli- 
cet et Sophronem , vel Sophoclem aut Pindarum ex his quorura 
scripta non parum plura amissa quam reteuta sunt. ad quera 
enim potius eiusmodi inventionem pertinere dicamus, quam ad 
emn qui non miuori dicendi artificio quam cognoscendi peritia, 
quaecuuque sibi Graeciam peragrauti occurrerant , tam vividis 
coloribus expressit, ut omnes intelligerent niliil esse non oratoria 
tantum eius sed poetica etiam facultate praestantius. verum 



*) De Mensibus excerpta post Schowium Guil. Roetherus reeognovit 
atque emendavit, e Graeco in Latinum convcrtit et perpetua cum sua et 
Schowii tum Hosii et Creuzeri aliorumque adnotatione instruxitf indi- 
cemquc copiosissimum adiecit, Lipsiae et Darmstadii, a. 1827. codice is 
Hsus est Parisino 3084, adiutore Laurentio Nokkio , qui multos mathe- 
matici argnmenti locos ingeniosissime pariim emendavit partim expltt' 
navit. 



xxxvni HASU DE lOANNE LYDO 

fortuiia hlc etiam , ut saepe , paruin aequa fuit. iiam cum , ut 
dictum est, Cpolim missus esset, dilectamque suam Graeciam 
velut rediutegrato amore complecteretur (eo melius quo publici 
muneris auctoritas opportunior erat), liaberetque secum eruditis- 
simum liominem loauuem B. C. d'Ausse de Villoison, is, ut erat 
acerrimus autiquorum codicum investigator , Graecorum mona- 

p. i.xin steria percupide quidem, sed frustra coucursavit. cum autem ad 
Bospormn in suburbauo Graeci cuiusdam literati ex Coustantini 
Morusi priucipis affinitate libros quosdam veteres pertractaret, 
inveuit cum alios pretiosos , tum in primis unum Lydi opera de 
Ostentis deque Magistratibus continentem. huuc statim illustris- 
simo legato de Cliolseul indicat ; qui cum siguificasset se in de- 
siderio esse elus codicis, eum paulo post a Constautino Morusi 
priucipe douo accepit. erat enim is Coustantinus Bei Morusi tum 
ipse acuto et subacto iugenio , tum adversus literatos studio sin- 
gulari ; cumque paulo aute Valachiam summo cum imperio ad- 
mlnistrasset , tunc in hortis ad Bosporum amoeuissimis iuque 
mirifica librorum suormn bibliotheca felicltate magis stabili quam 
unquam antea fruebatur. ita hos amplissimos viros, quos iam 
sociaverat studiorum similitudo, tum magis etlam couiunxit Lydi 
liber dono mlssus et acceptus, quemadmodum antlquls tempori- 
bus, ad quae saepe animum illi referebant suum, claros homines 
legimus xenlls ultro cltroque datls amicltiam confirmasse. 
29 Quauquam ne slc quldem Lydus statim lucem aspexlt, quod 

in consecuta regni Gallici eversione subitoque casu , quo Europa 

p. Lxiv omuis contremuit, nullus Lydo locus supererat. nam prlmum 
ipse codicls possessor, coactus patrlae fines fidelltatl suae iuter- 
dictos longe respectare, aque legatione in exilium volmitaria vice 
traductus , a Serenlsslma Augusta , quae tuuc latlssimum impe- 
rium aquilonari plaga glorlose gubernabat, ut ad eam se confer- 
ret honorificentisslme invitatus est. quo cum secessisset, et ipsa 
quanti eum faceret , quautum crederet , documenta maxlma de- 
dit ; et fillus Item eius mellore fortuna dignus Paulus imperator, 
cmn esset liberali ac maguo animo praedltus iustlsque atque re- 
ctis voluntatlbus, ampllsslmum vlrum beneficlis plurlmls ornavlt, 
affllctum erexlt, extorrl peuates dignltatemque reddldlt: mauda- 
vlt demum supremam curam cum omnium bibllotliecarum impe- 
rialium tum academiae Caesareae, qua nihil usquam magnificen- 



COMMENTARIUS. xxxix 

tlus, nlliil splendldlus ab ullo superlorum saeculorum rege iu 
liberalium artium commodum institutum est. ita cum esset iii 
maximo imperio summus artium et omnis liumanitatls arbiter et 
quasi procurator excitandis ac propagandls studiis electus , iu 
nobilisslmi muneris occupatlone nihll temporls reliquum liabult 
quod Lydo impenderet, omnemque potius mentem cogltatlo- 
iiem operam adhibere volult, ut gratum anlmum, qualem postea 
in luculentis scriptls apud posterltatem professus est , talem iam p. i.xv 
tunc in ipsa muneris gestione praesentes possent homines in- 
tueri. 

Verum tandem , cum esset patrlae et Galllco solo restltutus, 30 
Lydi dlutius neglectl serior cura anlmum sublre coepit. etenlra 
exoratus ab eo homo doctissimus Villoiso in se susceperat ut ad 
codicem feliciter inventum fellcius edendum nomen et ausplcia 
praeberet. sed priusquam euni foras daret , descriptlonem Vil- 
loiso sui per Graeciam itmeris perficiendam sibi duxit , quam 
publici iurls facturum sese cum saepe allbi spoponderat, tum 
maxime Prolegomeu. ad Hiad. p. liv ; adque eam rem omnia 
cousllia atque studla referre sua coepit. statuerat autem tunc 
denlque ea prodere quae in recentl Graecia usquequaque obser- 
vasset, cum iter confecisset in veterem, hoc est (verba Ipsa suut 
V ilioisonis Prolegomen. 1. clt.) , cum auctores Latinos Graecos- 
que singulos a capite ad calcem perleglsset, quaeque de omnlbus 
rebus ad Graeclam Aegaelque marls Insulas quomodocunque per- 
tinentibus quisque scrlpsit, ea excerpslsset, referreque ac discer- 
iiere et cum ils quae ipse vidisset conferre posset. magnum sane 
et singulare, dlgnumque tali viro consiliura, et, si perfici potuls- p. i-xvi 
set, in primis utile doctrinis nostrls. sed quis nescit a. 1789 
publicam rem Franciae in homines iucldisse non tam commu- 
taudarum rerum quam evertendarum eupldos'? suntque contiuuo 
tempora acerba atque gladiatoria illa consecuta, qulbus cum 
omnes literae contlcuerunt, tum maxlme Villoisouianae, Graecae 
scilicet ac philologtcae. itaque liuius magui itluerls non modo 
nihil edere, sed neque lectionem illam, qua ad scriptiouem prae- 
parare se volebat, absolvere, nedum de Lydo cogitare , varlls 
caslbus percussus potult. neque magis , cum recuperata re pu- 
blica respirasse homlnes vlsi suut , illi quldem llcuit placato re- 
rum stalu diu frui. eteuim a. 1805 a, d, 6 Kal. Mai. paucos post 



XL HASII DE lOANNE LYDO 

menses quam erat Graecae cathedrae in Collegio Franciae prae- 
fectus, vireute etiamtum aetate repeutino oppressus morbo est. 
cuius optimi sanctissimique viri immaturo obitu quautam civitas 
nostra iu literis iacturam fecerit, tametsi homiues historicos 
omues, ubiubi sint, intelligere arbitror, tamen ego, quod ipsum 
novi, quod domum eius frequentavi, quod per aliquot annos con- 
tinuos sermonum auditor , commentationmn testis , studioruni 
mirator exstiti , acrius potui fortasse quam plerique perspicere. 

p. Lxvii mitto hominem lingua Graeca, ut nullus unquam, lectione iu- 
structum ; mitto librorum cognitionem , mitto inscriptionum ; 
quis literis Italicis eruditior? quis in consuetudine dulcior, in 
docendo copiosior? memoria vero tanta erat et verborum et re- 
rum, ut omnia quae unquam legerat ineminisset. atque hic talis 
vir discessit a nobis , animo etiamtunc vegetissimo , annos vix 
natus 55; nec quicquam ex magnis operibus quae summo cum 
labore et diligentia inchoaverat, quaeque vitam illi dubio procul 
reparatura erant, spatiis exclusus iniquis relinquere potuit abso- 
lutuin; desiderio autem incredibili affecit cum necessnrios suos, 
liomines suinmos, tum me ipsum, cui loco patris seinper fuit. 
atque de illo, quoniam pro incomparabili eius erga me pietate 
paria persolvere uequeo , quod unum potui , haec cum lacrimis 
scripsi. 
31 Vir autem illustris de Choiseul , ad quem redierat Lydi co- 

dex, editionem operum eius mihi tunc volebat committere. ne- 
que hercule erat ea provincia aliena a rationibus ineis; neque, 
si vel maxime fuisset , recusassem , neinpe ne diutius scriptore 
erudito nostrae literae carerent. sed accidit eo ipso tempore ut 

l). Lxviii a praefectis bibliotliecae imperialis custodia Graecorum Latino- 
rmnque codicum milii mandaretur. quod officium ut primum 
tenui, omnes curas cogitationes studia ad miam revocare rem 
oportuit, codicumque Graecorum omnium proximis superioribus 
annis ex variis Italiae oppidis eque urbe ipsa in bibliothecam 
congestorum notationeg conficere, non quae nomlna auctorum 
titulosque operum nudos haberent, sed quae aetatem virtutem 
argumenta codicum accurate indicarent , ut quicquid cuiusque 
auctoris inediti editive in singulis foliis manuscriptorum esset, 
uno aspectu cognosceretur. ita involavi in hanc operam non 
modo iussu praefectorum bibliothecae , sed impetii eliam acri 



COMMENTARIUS. xli 

quodam auiml ac volmitatis : taedimn autem, quo facile intelli- 
gitur eiusmodi laborem iion carere , levabat atque adeo amove- 
bat spes (quae nou omuino me fefellit) me reperturmn in liis co- 
dicibus abstrusa aliqua ac luce non iudignat sed interim depo- 
neuda erat oimiis de Lydo cogitatio. quare, quoniam ipse mu- "^ 

nere fungi ineo non poteram , auctor fui ut liber de Magistrati- 
bus separatim ederefur, curaque describendi vertendique eius 
crederetur adolescenti ornatissimo Dominico Fuss Marcodurano ; 
qui relicta Germania, ubi felicissimnm iugenimn pliilologia ex- P« "^^^^ 
coluerat, Lutetiae degens iam dum ipiin erat officiis usu con- 
suetudiue iucuudissimus. ille, ut est ardeus et erectus ad 
oruaudas doctriuas uostras , sine mora negotium suscepit : opus 
de Magistratibus descripsit, emendavit, vertit ; librum de Osteu- 
tis jnihi reservavit. coutiuetur euim is liber in prioribus paginis 
codicis Caseolini (sic appellati ex possessore , cuius maiores co- 
mitum BE Caseolo uomine usque a decimo saeculo auualibus 
uostris celebrautur). de Caseoliui igitur codicis origine aetate 
condicioue nunc dicam. 

luveutus est circa a. 1785 propter Cpolim, ut supra demon- 32 
stravi, Curucismae (is suburbanus est ad fretum pagus) iu villa 
Coustautiui Slutzaris, patricii viri, ^bj^ libros Viiloiso pertracta- 
bat aliquaimnultos , partim cusos partim mss, ex magna Nicolai 
Maurocordati bibliotheca superstites. erat euim is loanues Nico- 
laus Alexandri F. Maurocordatus, e Scarlatorum geute , tum ex- 
celleuti iugeuio praeditus , quod scriptis compluribus declaravit, 
tum librormn rariorum et veterum admodum studiosus. quare 
cum circa a. 1722 sultani nomine iu Valachia regnaret, e Grae- 
corum monasteriis, quae in omui Oriente multa porro supersmit, p. txx 
iu Thessalia praesertim et in monte Atho, vetustissimos quosque 
libros cupide couquisivit. id erat ei tum perfacile factu propterea 
quod et apud purpuratos perraultmn gratia, in Graecos autem 
louge plurimum poteutia valebat. ita brevi tempore magnae 
librorum copiae est compos factus, cum impressorum tum maxi- 
me mauu exaratorum; quorum partim tvmc intercedeute Chri- 
stianissimi regis legato Marchione de Villeneufve descripti, apo- 
graphaque in Galliam ad bibliothecam Regiam missa suut , ubi 
adhuc servautur. eiusmodi suut codd. Gr. no. 2619, 2641, 2642, 
2668, 2649. couf. Memoire Jusiorique sur la Blbliotheque du Roi 



XLii HASII DE lOANNE LYDO 

in Catalog. Ilbror. impress. blbliotli. Reg. part. 1 p. lxti. ex 
eadem Maurocordatina codicmn copia lAFabricius prooemimn ac 
priora capita Demoustrationis Evaugelicae Eusebianae literatorum 
usibus praeter spem restituit, ut ipse auctor est praefatus Delectui 
scriptorr. pro verit. relig. Clirist. Hamburg. 1725, 4. eandem 
bibliothecam et multi alii literis ac monumentis celebraTeruut 
et novissime editores Actormn literariorum Graece scriptorum 
('EQiiijg 6 Xoyiog tj cpdoXoyixal ciyyiUai) Vindobonae, mens. lau. 
1811, 8, p. 19. sed Nicolao Maurocordato a. 1730 exstincto, 
p. Lxxi totaque familia eius perversa paulo post et spoliata (conf. Sukers 
Geschichte des TransalpinLschen Daciens. vol. 3 Vindob. 1782, 8, 
p. 37) , omnis illa magno studio multisque imperiis Bucarestum 
congesta codicmn copia non levi literarura Graecarmn detrimento 
celeriter evanuit, praeter eos libros qul tuin apud Slutzarin Cu- 
rucismae asservabantur. 
33 Inter illos igitur inventus est codex Caseolinus, prlncipio et 

fme mutilus , scrlptus in membrana , folio minori (ut vulgo dici- 
mus), nono saeculo vel decimo ineunte, lineis 31 in slugulis pa- 
ginis ; litera grandi, nitida , ad sinistram reclinata , non absiuiili 
illius quam Palaeograph. Graec. Parls 1708 , fol. , p. 274 no. 1 
ex cod. Reg. 1962 (nmic 654) in aes incidit Montefalconius. 
eadem litera scripti smit codices bibliothecae nostrae complures 
maximeque nobiles , Plato optimae notae no. 1807 , Eusebius 
no. 1430, Aristoteles no. 1853, Demosthenes no. 2934, item cod. 
no. 1470 sanctormn vitas continens ; quem ideo commemoro, 
quod unus ex his libris tempus quo peraratus sit adiectum habet, 
ft»jvt ^ATCqiXkio) IvSiKTtovog (sic) ij evovg ^t^i^ ' id exit iu aunumChri- 
sti 890 Leonisque philosophi principatum. tametsi in Catalogo 
l>. liXxii quidem impresso part. 2 p. 330 undecimo saeculo asslgnatur : 
sed perperam. Leonis autem philosophi priucipatu velut hic 
multique alii , sic fortasse etiam Caseolinus scriptus codex est. 
in quo duo potissimum shigularia , alterum , cum plerique huius 
aetatis codices biuis columnis scripti sint, in nostro uno tenore 
iineas legi , alterum , pro tempore illo Leonis philosophi , scho- 
iastico sane codicumque conficieutissimo , insignes esse in illo 
cum itacismos tum aliusmodi errores. atque non ignoro Graecos 
Syllano tempore £ et «i, item * et et iu sermone pressu oris et 
soiio aegre distiuxisse , lustiulaueo ne i quidem et ij: id credo 



COIVIIttENTARIUS. xliii 

obscurmn non esse ex auctonun testimonils , ex numis , ex in- 
scriptionibus , e membrauis pervetustis innumerabilibus. ego 
certe nullum vidi Graecum codicem, cum multos tractarim eos- 
cjue veterrimos saeculorum 6 et 7, quin ibi ofFenderem quosdara 
itacismos. tot autem quot in codice Caseolino, in nullo me- 
niiui , liuius certe aetatis. nam coufunduntur non modo i et £t, 
t et tj, ij et «, item jS et v, £ et ai, o et «, i> et ot, quae smit 
menda vulgaz*ia : sed interdum etiam, quod rarius vidi in codici- 
bus ante tempora Comneuiana, v atque ot cum t si atque rj: imo, 
quod rarissimum est in codicibus cuiuslibet aetatis , c et '9' , item 
ov et (0. 

Alterum genus errorura non tam est ex pronuntiatione et o^ 
iucogitantia quam ex inscitia scribae natum ; quae quanta fuerit 
iude potest cognosci , quod genitivos plurimos cum accusativis 
confudit, accusativos cmn nominativis, quodque omnino in clausu- 
lis casibusque vocum prorsus iacet. nec minus in reduplicationibus 
perfectorum, in nominibus propriis, in vocabulis reliquis, in apici- 
bus, in spiritibus ; quod voces omisit liueasque iutegras (vid. varias 
lectiones textui edit. subiectas), ut perspicuum sit neque regulas 
grammaticae probe teuuisse eum, neque quid exararet semperin- 
tellexisse. tametsi codicem, unde suum duxerit, magnae vetusta- 
tis suspicor fuisse , saeculi fortasse 7 literisque ideo inaiusculis. 
nam primo v itpEkKvarixov multis vocibus adhibetur etiam se- 
queuti consonaute. non me praeterit inveuiri id in codlcibus omnis 
aetatis bene multis. calligraplii tamen saeculi decimi in liac 
quidem re grammatices hodieruae leges iam studiosius simt se- 
cuti: noster antiquam prorsus tenuit scribendi viam, qua illud 
V verbis etiam non hiantibus interponitur ex certis oratoriisque 
praeceptis ad amplificandum complendumque vocis sonum. id 
opiuor eum non temere sed ad exemplum sui codicis fecisse. p. Lxxiv 
deiude voces Latinas , si quae occurrunt , literis maiusculis scri- 
psit. unde coniicio in autiquiore illo Graeca quoque fuisse ma- 
iusculis. sed pro Graecis raaiusculis calligraphus scripturam 
ligatam sui saeculi substituit : pro Latmis non item, quod nescie- 
bat scripturam ligatara Latinara ; quare literas Latinas, qua for- 
ma erant in antiquo codice, eadem expressit in suo. postrerao 
multa sunt eius menda, quae facilius admittuutur, si habes ante 
oculos codicem maiusculae scripturae quam si ligatae. fol. 31 



XLiv HASn DE lOANNE LYDO 

verso, edl. p. 129 19 , scripsit TCQo^aroQSvezai, qula lii IIPOZ- 
AWPETETAI facUe confunduntur 2 et B , F et T. fol. 39 
i^^erso 3 p. 150 9, XvXog pro ATAOC, ratione simili. 
fol. 56 recio,- p. 193 1, QOVEiGi: quippe in ISINICI pri- 
inuin I liabuit pro P. eiusdemmodi innumera sunt. quibus 
rebus omnibus inducor ut credam, saeculi circiter 7, ut praescri- 
psi, fortasseque satis bonae notae fuisse illum codicem unde 
noster manavit. nostri autem meuda Graecus aliquis saeculi 16 
vel 17, ut ex scriptura colJigo, corrigere est conatus, probabili- 
• ter nonnunquam , sed plerumque iufelicissime: ea raauus illa est 
quae in notis editiouis p. 126 22, 189 17, 219 8, 223 13, 274 
S, 251 14, 252 20 recentior nominatur. eadem iu toto libro 

p. ixxv de Magistratibus (uam librum de Ostentis non aeque retractavit) 
acceutus et spiritus , in codice pro more saeculorum 9 et 10 ne- 
gligeutius uotatos , superscripsit, quauquam in liis quoque saepe 
erravit. 
35 Hunc autem talem codiceni tria olim Lydi opera coutiuuisse 

non est dubium, lioc est, libruni de Mensibus , de Ostentis, de 
Magistratibus. sed liber de Mensibus quidem nunc totus perdi- 
tus est, praeter duo folia a corpore codicis abiuncta , adeoque 
affecta ut legi non possint. vixque sum ex literarum vestigiis 
illud expiscatus , agi ibi de festis rei publicae Romanae diebus a 
kal. Novembribus, ubi lovi pulvinar, lectisteruium, ludi Circen- 
ses , usque ad 3 Nonas eiusdem mensis , ubi est liiemis initium 
et maria clauduntur : vid. kalendarium Romau. auctum in WStu- 
keley Medallic hisiory of Carausius Book 2. Londou. 1759, 4, 
p. 63 ii dies iucidunt , opinor, iu p. 125 excerptorum ed. Sclio- 
•wianae. ex libro de Ostentis folia 37 supersunt, uempe 1 1 aeque 
a codice nunc separata et 26 adhuc consuta. subsuut libri de 
Magistratibus folia 59 cousuta , 4 separata : summa 63. igitur, 
praeter ea quae plane abierunt , exstant liodie in fronte codicis 

[). Lxxvi folia abiuncta 13, in calce folia abiuncta 4, in medio folia 85 
cousuta , quae sola luuneris notata sunt : in his liber de Magi- 
stratibus incipit fol. 27 recio. summa omnium foliorum est 102; 
quibus Lydi opera nunc sic continentur, ut liber de Mensibus 
totus desideretur praeter duo illa folia, librique de Osteutis desit 
circiter quarta pars, libri de Magistratibus circiter decima. quippe 
eius non solum ultima interierunt, sed ex consuta etiam colliga- 



COMBIENTARIUS. xlv 

tftque parte post fol. 44 folla exsecta diio snnt. omnia autem 
102 folia illa madore ac vetustate valde suiit depravata , usque 
eo ut iam Villoiso scripserit (Prolegom. ad Iliad. p. 46) codicem 
mero magua ex parte ita corruptum esse, ut literarura ductus ^'ix 
aguosci queaut , iiique cella vinaria potius eum quam in biblio- 
theca asservatum videri. quanquam ipsum corpus codicis paulo 
miuus aifectum est. multo magis vero abimicta folia, lacera illa 
quidem et cariosa et partim peuitus desperata ; ut iu legendis 
illis nou rainor hercle labor esse videatur quam in evolvendis in- 
terpretandisque Herculanensibus voluminibus , quonuti aliquot 
Neapoli Parisios translata interdum inspexi et tractavi. quam- 
obrem , sicubi error editori obiectus est in tam longo labore , est 
ei, nou dico venia danda (nec enim fieri potest ut in eiusmodi p. ixxvii 
quanturavis expurgato opere non aliqua supersit macula) sed, 
quod rem difficiliiinam suscepit quodque sic perfecit, laus perpe- 
tua tribueuda. 

Quid quod ipse editor , sicut textum corrigens non semel 36 
mecmn amicissime comraunicavit , ita impresso nunc opere , ut 
de uonnullis suspectis milii locis quae viderentm" dissererem, me 
rogavit. cuius amicitiae gessissem saue morem , suspicionesque 
hic meas aliquot adiuuxissem: sed ea hic persequi non miuus 
me vetuit huius commeutationis institutum qnam religio , ne libri 
de Magistratibus editio per me longius trahatur. quare quae- 
cunque supersuut eiusmodi, quaeque annotaram de ingenio Lydi, 
de fontibus, de graecitate, de eruditione Latiua^ ea notis iu libruin 
de Ostentis reservanda duco. statui enun ad istlus libri editio- 
nera auiraum couferre, quaudoquidem Graecorum ex Italia nobis 
allatorum codicum, quibus impertivi integra horum annorum 
studia, paene ad fiuem adducti catalogi suut, sumque solutior, ea 
operaprofligata, factus. acceditut quasiugulariliberalitate virillu- 
stris de Choiseul opus de Magistratibus suo irapendio e tenebris 
in lucem evocavit, eadem librum de Ostentis velit, aeque varimn, p. Lxxviii 
uude luLius Obsequeus , quique praeterea rem auguralem tracta- 
verunt vel qui attigerunt , passim illustrantur. cura autem ad- 
hibebitur ut haec editio, quantmn poterimus, locupletetur , cum 
commemoratione auctorum quos Lydus consecutus est, tum ad- 
ditione fragmentorum quoruudam iueditorura eiusdem ferme ar- 
gmnenti, Vettii Valentis inprirais, cuius Authologia apud nos 



XLvi HASII DE lOANNE LYDO COMaiENTARIUS. 

delltesclt. non quod verear ne nudus Lydl textus doctls homl- 
nlbus non iucundus sit futurus , vel quod putem iuveniles meos 
conatus esse tanti : sed ut omnes Intelligant elaboratum esse iii 
ista qualicunque opera, ut liberalitati illustrissimi fautoris, si 
mlnus ceteris rebus, diligentia certe responderetur. neque vero 
si qua sunt in libro de Ostentis mlnus perfecta, sicut sunt, iccirco 
ab illo edendo deterrebor. nam ut universe Lydus minime sit 
cum summis aureae aetatis auctoribus comparandus , iis certe ad- 
numerandus est qui totius eruditlonls antiquae , Cuius nos perexi- 
guam , maxlmam habebant facultatem. quibus In auctoribus ni- 
hil fere tam leve tamque exlle aut tenue reperlrl puto, quod non 
allcuius aliquando momenti esse , quodve recte cum aliis coUa- 
p. Lxxix tum non allquam vetustatls partem nova luce collustrare posslt. 
quld quod mihi , in studia haec nostra intuentl , elusmodi libro- 
rum edltlo , si qui adhuc latent , ad eos potissimum , ublubi slnt, 
vldetur pertluere, qulbus custodia codicum manuscriptorum man- 
data est. sic enlm exlstlmo, magnum esse lu literis Graecis, 
atque adeo maxlmum , veteres emendare ingeulo , explicare do- 
ctrlna , naturam sermonls perscrutarl. acuta tamen iugenla us- 
quequaque haec possunt. illa vero, fragmenta inedlta eruere, 
glossatores, schollastas, auctores secundarlos delltescentes quam- 
plurlmos in lucem vlndlcare , doctlsque homhilbus slc nova ad- 
iumenta comportare ad universae vetustatls intelUgentiam , ea 
siue codlcum copla nemo potest. hae praeclpue sunt opinor par- 
tes nostrae, parum lucundae fortasse, sed utiles: quibus recte 
actis et satls officio nostro factum esse puto, et abuude praestitum 
exlstlmatioui vitaeque nostrae. 



DOMINICUS FIJSS v «-. 

L E C T R I. 



X^rlmae edltloiu loannis Lydl operls de Maglstratlbus rel publl- 
cae Romanae , quam mihi maudavit vir illustrissimus cuius e co- 
dice cuiusque munificentia nunc in lucem prodit, pauca haec de 
labore meo praefari nou inutile iudicavi. 

Codex , quo uno usus sum , tam male affectus est ut com- 
pluribus locis legenti prorsus sit desperandum, eiusque ut alia 
multa, sic ex opere de Magistratibus non pauca interlerunt. 
quae vero ex hoc ipso opere casus superesse voluit, ea, quamvis p. zxxxi 
paulo quam ceterae reliquiae laetiorem sortem experta, multls 
tamen locis obscura tantum literarum vestigia , multis quoque ne 
liaec quidera exhibent. 

Quare prima mihi cura fuit textum, quoad fieri posset , in- 
tegnim tradere. huic ingratissimo muneri pro viribus satisfacere 
cupiens , investigandis literarum reliquiis comparando et conie- 
ctando plurunum temporis insumpsi; quo quidem id assecutus 
sura ut nonnisi paucissima omiserim aut mauca reliquerim , ne- 
que tamen, quod maxime cavendum putabam, temere quidquam 
in textum receperim. nec minorem curam textus emendationi 
impendi , multo difficiliori , tum quod imo tantmn codice utebar, 
tum quod orationis distinctionem aut nullam aut perversam ple- 
rumque reperiebam. vitia autem multiplicis generis passira tot p. Lxxxii 
occurrebant, ut, sicubi sive mendam non depreliendero sive mi- 
nus recte emendavero , vel propter corrigendorum ingentem co- 
piam ab aequis lectoribus veniara sperare ausim. atque hoc loco 
nequeo quin Car. Bened. Hasio et Gkegorio Georgiadi Zalyco 
Thessalouicensi , doctissimis viris , publice gratias agam : quippe 



XLViii Fussn 

uterque emen(Jatum textnm legeruut, ab llsque admonltus non 
semel aut vitium aliquod non anlmadversum intellexi aut proba- 
bilius corrigere couatus sum. quae vero opere iam pridem typis 
excuso emendauda superesse vidi, ea una cum meudis typogra- 
phicis ad extremum opusculi indicavi. 

lu vitlis autem corrigendis liauc fere ratlouem servavl: 
p. Lxxxiv emendationes , de quibus dubitari non posset , in textum recepi, 
ceteris iu uotis tantum propositis. in iisdem emendatas a me 
codicis lectiones notavi, exceptis quas nonuisi scripturae vitio 
laborare coustabat. liuius generis meudae in codice iuuumerae 
occurrebaut , uullo passim inter eiusdem soui vocales diphthou- 
gosque discrimine servato. eandem sive iguorantiam sive negli- 
gentiam iu acceutu animadvertere licet, iii quo saepissime pec- 
catum ; imo multis locis , ubi mmc desideratur , omuiuo defuisse 
videtur. ad v icpEXKvanxov vero quod attiuet, tametsi credere 
non ausim lianc literam nou nisi eorum qui opus descrlpsere 
culpa ante consonautes nou miiius saepe atque ante vocales in 
codice reperiri , malui tamen , aliorum consilio , m re levioris 
momeuti cousuetum editorum morem sequl. ceterum textum ixi 
libros et capita divisura paragraphis iusuper distluxi. 

p. ixxxv Notis ad textum emendandum interpretandumque spectanti- 

bus alias , quibus res illustrareutur , addere constitueram : sed 
mox animadverti maius a me quam pro otio meo opus susce- 
ptum : itaque mutato proposito paucissimas huius generis notas 
inspersi. auctorum tamen loca a Lydo laudata quaesivi, teper- 
taque aut notis inserui aut certe indicavi. praeter laudata autem 
loca alia quoque non addito auctoris nomine occurrunt, vfeluti 
verba ov8' iv Ao'yra ov8' Iv aQid^^ia (p. 211 16), quae sunt 
pars oraculi quod affert scholiastes ad Theocriti Id. 24 v. 48 ; et 
verba e§£i Ss XQTjnarcov etc. (p. 246 17), quae patet e Demo- 
stheuis Olynth. 1 petita esse, ubi legitur Sei 8r} xQri(iaTC0V etc. 
quae dao sero animadversa hlc aimotare iuvat, ceterls, quae re- 
perire potui, suo loco indicatis. est omnino Lydus multus in 
veterum scriptorum locis , quae , olim lecta, memoriae eius cou- 

p. ixxxvi fusa obversabantnr , usurpandls. indicem quoque auctorum pe- 
culiarem adieci; qttippe et iudicein rerum eumque copiosum 
confeci. 



PRAEFATIO. XLix 

Ad versionem autem quod attinet, fateor me, quamvls niliil 
non fecerlm necubi me auctorls sententla fugeret, vereri tamen 
ue allquotles a vero aberraverlra. etenim non pauca occurrebant, 
quae quomodo potisslmum verterem dubltavi. obscuritatis au- 
tem culpa partlm ipsis rebus partlm auctori tribuenda , cuius ora- 
tio perspicuitate minime commendatur. nam et verba quandoque 
parum usitata aut insolentiori , ut milii quidem vldebatur , sigul- 
ficatione usurpavlt ; ut nonnunquam in vertendo potius rem ipsam 
quam solitam verborum vim respiciendam putaverim. liorum 
verborum pleraque in indice rerum notavi, adiectis alils nonnul- 
lls, quae vel in lexlcis non Inveneram vel aliam ob causam no-p. Lxxxvir 
tauda arbitrabar. ceterum verslo eo magis addenda videbatur, 
quod quae lectu dlgna opusculum contlneret, ad eos potissimum 
pertlnere apertum erat queis rarius curae est Graecarum litera- 
rum studium. eadem ut fida magis quam ut elegans esset , ope- 
ram dedi, et in legendis verbis, cum utrumque praestare non 
possem, persplcultati malui quam dictlonis castitati consulere. 

Exposui brevlter quae laboris meae ratio fuerlt, quibusque 
de Lydo bene mereri studuerim. equidem dillgentiam mihi non 
defuisse scio: qua an operae pretlum fecerim, aliorum fult iu- 
dicare , quibus laborem meum publlci iuris fieri placuit. 

Scribebara Lutetiae, nouislul. , amio 1811. 



loannea Lydus. 



p.i CAROLI BENEDICTI HASE 

IN LIBRUM lOANNIS LYDI 

DE OSTENTIS FRAGMENTUMQUE 
DE MENSIBUS 

PRAEFATIO. 



ARGUMENTA PRAEFATIONIS. 

1. Institutum editionis. 2. codex Caseolinus^ nunc Regius. 3. eius 
eondicio hodierna. 4. codicis prima folia lacera et corrosa. 5. pagel- 
larum effigies cur passim sit prnposita. 6. subsidia quibus usi sumus in 
principio libri restituendo. 7. quae adiumento fuerint in reliqua parte 
libri. 8. de interpretationis Latinae ratione. 9. de argumento ipsiua 
libri. 10. mirabilia quaedam aut memoranda tn hoc libello Lydi. 
11. fragmentum libri De mensibus. 12. de ratione annotationum. 



1 \/uocl receperam in praefatlone libri loannis Lydi de magistra- 
tlbus Romanis, collaturum me animmn ad editlonem tractatus 
De ostentis , eiusdem auctoris , id aliquamdiu ne efficerem inter- 
dictum milii putavi. etenim eveuit ut, quantam antea optare 
vix essem ausus , tauta nec opinanti offerretur facultas vulgandi, 
quae spissa sane ad historiam Byzantinam illustrandam dudum 
haberem comportata. qua re semel instituta verebar ne reperi- 
rentur inter fautores studiorum meorum , praestautissunos atque- 
amplissimos viros , qui censerent Mon esse eiusdem , cuius fidei 
lentum sit commissum negotium , antequam id conclusissem 
(quod utiuam recte possem), noyo me implicare. et profecto 



HASH DE OSTENTIS PRAEFATIO. u 

Iiac religione obstrictum me putavissem, nisi exlsset denique pri- 
mum volumeu collectionis novae Byzantlnae. nunc, quoniara 
profligata iam Leonis Diacoui et prorsus ad exitum deducta est 
impressio ( detur venia verbo novo ) , nec multum abest quin Mi- 
chaelis Pselli aeque absolvatur , pusillum laxamenti nactus edi- p, ii 
tionem libri Lydiani nolui amplius differre, ne (ut labilis flu- 
xusque est rerum humanarum status) accideret aliquid quod rem 
omniuo interturbaret , utque antiquitatis Romanae studiosi cogni- 
tione disciplinae auguralis, quantulacunque tandem ex Lydo peti 
possit , ne fraudarentur. nec tamen miims , affecto quidera sed 
non confecto mandato prioreque negotio , verecundum putavi re- 
ceus susceptum strictim trausigere. itaque exemplar Graecum 
cum sola iuterpretatione Latina , quae commentarii perpetui loco 
esset, iu has pagellas conieci: ab explicatione rerum me conti- 
nui. sunt sane quaestiones infinitae , ad religiones Italiae vete- 
ris rerumque divinarura antiquitates pertinentes, de quibus in 
scriptione latiore atque ornatiore dici possit. sed haruin rerum 
tametsi ego quoque quasi silvam collegissem, nec iniuus rerum 
Romanarum studio quam Graecarum oblecter, tamen partim 
quaestionum ut alienas ab auctoribus Byzantinis , a quibus disce- 
dere longius sine iuconstantiae suspicione nuUo modo possum, 
hominibus excellentibus in hoc genere , subtilibus et acutis non 
miuus quam abundantibus eruditioue , quibus aetas nostra recte p. in 
gloriatur, tractandas reliqui: de capitibus aliis fortasse alio tem- 
pore slngulari scriptl» lingua vemacula ipse agam. in praesenti 
prunum de fonte instituto subsidiis editionis huius, deinde de 
interpretatione Latina, tura de mirandis quibusdara aut memo- 
rabilibus in hoc libello Lydi, denique de fragmento libri De men- 
sibus , quod una prodit , postreino de notarum mearum ratioue, 
partite strictimque dicam. 

Codicis Caseolini quae sit origo aetas condicio , quique fue- 2 
rint casus , exposui in Prolegomeuis libri De magbtratibus Ro- 



I.II HASII DE OSTENTIS 

maiils, p. LXi — LxxviT. nec qiilcquain fere mllil liuc addendum 
est, nisi illud, non multo post editioneni libri De magistratibus 
possessorein codicis , virum illustrein G. A. de Choiseul-Gouffier, 
cum valetudinls causa Aqulsgranum secesslsset, sublto morbo 
oppressum bonis omnibus, et praesertlm ils qui literls mitiorlbus 
pollti sunt, trlstlssimum sui desiderlum reliquisse. cominemo- 
rabant cuncti et olim contiglsse ei Illud quod paucls , ut florens 
aetate, in sumina fortuna atque potentia constltutus, plurls tamen 

p. IV homo ingeniosus ac disertus studia et ingenuas artes quam bona 
illa fortuita facere slt visus. et tunc quoque ipslus iactura com- 
munls contiglt Galliae , patrlae eius , ubi ainplisslmis erat hono- 
ribus perfunctus, coinmunis Graeclae, cuius iusulas verbls de- 
scripserat exquisitlssunis, atque adeo Russiae , apud culus impe- 
ratorem Pauluin magno fuerat loco ; communis praeclpue hls qui 
artes elegantes colunt, literatisque omnibus, iisque inprimis quos 
ille non amicitia solum sed familiaritate etiam sua non penitus iu- 
dignos iudicarat. accedebat quod obiens luculentam coplam iii- 
scriptionum signorum tabularum anaglyphorum , scriptiones a 
sese inchoatas perplures, chartasque cuiusque modi aedibus vil- 
lisque diversis dispersas relmqueret ; nec qulcquam propius est 
factum quam ut ea, non sine Ilterarum artlumque detrimento, 
prorsus dlsslparentur. quanquam hulc quidein incominodo et ab 
heredibus eius , viris sumina dignltate praeditis , et ab admlnl- 
stratione (ut aluut) res interiores Franclae magnificentlssime at- 
que dillgentissime procurante , occursum est sic, ut signa lapi- 
desque Ilterls Insiguiti paene cuncta in inuseum Regium trans- 

p. v ferrentur, codices maiiu scripti sl qui erant (erant tamen pauci) 
in bibliothecam Regiam. ita denuo in inanus ineas venlt Lydi 
codex, ollm CaseoIInus (sic appellatus ex priore possessore 
maioribusque eius, quod comitum de Caseolo nomine anna- 
lium monumentis celebrautur ) , nunc Regius. cuius de spe- 
cie ac statu, postquam iu bibliothecam nostram illatus est, etsi 



PRAEFATIO. Liii 

arlduin slt et exile id arguraentum, tainen necessario pauca sub- 
iuugam. 

Dixi in Prolegomenis ad Magistratus , p. lxxv sq. , codicem 3 
membranaceum , ix vel x saeculi, continuisse olim tria Lydi 
opera, libmm De meusibus, De ostentis , De magistratibus Ro- 
manis ; sed cum iam ad Cpollm circa a. 1785 inveniretur initio 
et fine truncus , superesse ei liodie duntaxat folia 102 ; Iiorum 
duo pertinere ad librum De mensibus , 37 ad librum De ostentis, 
reliqua ad Magistratus. ex illis 37 (De ostentis) 26 posteriora 
fuisse consuta numerata adiuncta ad corpus codicis; 11 priora, 
separata cum extra codicem tum inter se , adiecta fuisse in invo- 
lucro quodam, absque numerali nota ulla. ea ego 11 folia, ut 
primum aggressus lianc editionem sum, disiecta temereque ia- p. vi 
centia ita disponere ac numerare coepi , ut iubebant conspectus et 
summa operis p. 277 1 exposita. idque tam bene cessit ut , si 
exorsum librip.273 foliaque illa excipias quae in extremo capite 
deeclipsibusp. 285 2 exciderunt (quaetamen, quautum erat situni 
in nobis, Graece supplere coiiati sumus), item lacunam inter 
caput 15 et 16, p. 291 7, ut extra liaec, inquam, nihilomuino 
ex toto libro mihi quidem iu praesenti deesse videatiir. confli- 
ctabar vero, tractans haec 37 folia, duobus praesertim iucommo- 
dis , altero peculiari prioribus pagellis , altero generali , quo uni- 
versus laborat codex. scatet enim inendis prope innumeris non 
inodo in scriptura verborum, sed in spirituum quoque et accen- 
tuum ratione, prima mauu positorum, sed perverse plerumque. 
quamque sit vitiose scriptus , praecipue apparuit , ubi licuit eum, 
post c. 20, cum aliis codd. Veneto et Regiis conferre ; qui, quam- 
vis recentes , omnes tamen Caseolino emendatiores sunt. 

Alterum incommodum , idque louge inaius , erat , ex 37 fo- 4 
liis librum De ostentis contiuentibus praesertim 10 priora esse la- p. vii 
cera, madoreque et vetustate adeo affecta ut ea potissimum re- 
spexisse videatur vir multiplici doctrina insignis et cum iu oinui 



Liv HASn DE OSTENTIS 

genere literaruin Graecarum tum vero in palaeograpliia apprime 
eruditus, d'Ausse de Villoison, cum scriberet Prolegomena ad 
Iliad. p. XLVi codicem Caseolinum viuo ita corruptum esse ut li- 
terarum ductus vix agnosci quirent , eumque iu cella viuaria po- 
tius quam in bibliotheca asservatum esse videri. et ipse arbitra- 
bar olim , intuens primas pagellas , earum verba omnia in inte- 
grum restituere opis non esse nostrae. sed (utfit) ipsa difficul- 
tas incendebat ad tentandum. ita foliis (ut c. 3 dictum est) suo 
ordine coUocatis, primo quae legi poterant descripsi cuncta. 
deinde ex liis qualibuscunque reliquiis sententiam aliquam ex- 
piscari , restituere verba , lacunas ingentes explere conatus sum, 
Bpatii exactissima ratione liabita. qua eadem ratione (opinor) 
iu legendis mouumentorum veterum inscriptionibus , itemque in 
restituendis libris Herculanensibus , est utendum. tametsi (haec 
coutra me ipse dico : quippe quantum difficultatis accedit lectioni, 
p. VIII tantum probabilitati restitutionum mearum adeoque auctoritati 
editionis detrahitur) in Herculani voluminibus titulisque lapida- 
liis legendis minus, nisi quid me fallit, operosus inanisque la- 
bor est. fac evanuisse aliquot unciales literas ; cum sint inter se 
aequales paene oinnes magnitudine, ex areola vacua, qua patet, 
de evauidarmn numero couiectura prope certa duci potest. in 
nostro codice, ad regulam et lineam quamvis perarato, versus 
quidem sive Imeae in pagellis singulis nusquam pauciores suut 
quam 30 aut plures quam 32 : sed literarum numerus in singu- 
lis versibus difFert plurimum, non minus certe quam in cod. re- 
scripto bibliothecae capitularis Veronensis , testante viro summae 
diligentiae emditionisque singularis, Friderico Goeschen, praefat, 
ad Gaii institutt. p. xxvi. in plerisque tamen versibus habentur 
literae quadragenae octonae aut quinquagenae : sed eae et cursi- 
vae fere suut, et saepe in fine versuum paulo pressiores, et com- 
pendio scribendi uno et altero intermistae. exaratur eadem ipsa 
Tox mmo suis literis nunc siglo. vel in Jacuna triuin literaruin 



PRAEFATIO. Lv 

explencla . . . , arduuin saepe dictu utruin KAI legeudum sit, an, 
quod spatium non maius occupat, SEN, hoc est, ;^ (persi- p. ix 
glmn) iv. sic centies. 

Quapropter , quoniam in argumento , quod totum coniectu- 5 
rale est, alii aliter atque ego sentire possuut, praesertun ubi 
propemodum desperata erant folia, eorum instar in parte supe- 
riore paginarum huius editionis saepius excudendum curavi, se- 
cutus exemplum viri summi Gustavi Hiigonis , Ictorum nomina- 
tissimi , in fragmento Domitii Ulpiani lur. civil. anteiustinianeo 
1. 1, Berolini, 1815, 8, p. 5 — 101; omissis quidem spiritibus 
ac Tovoig , qui plerumque in cod. temere sxmt positi , sed serva- 
tis lacunarum hiatibus literarumque evanidarum omnimn inter- 
vallis. ita, sicubi in electione verborum aut constructione erra- 
verim, quod nimis crebro arbitror accidisse (namnegotium ma- 
gnum est supplere folia eiusmodi ; nec quicquam venit saepius 
usu quam perlucente perperam apice, vel unica litera male lecta, 
in pudeudum trahi errorem ) , unusquisque supplementa mea, 
ubique fere iu textu uncinis [ ] indicata, ad iudicium proprium 
poterit revocare. alterum etiam proposita hac effigie consecutus 
sum, ut necesse non esset menda ex librarioli ruditate uata, quae p. x 
innumera smit eo in codice , ad orain editionis inve notis ubique 
percensere ; possemque , mendis ipsis supra ante oculos positis, 
subter in textu transcripto lectiones eas tacite emendare. ita p. 
288 23 tvsQytag tol. 6 recto ]iii. 11, §X]enH}in. 12. — p.291 16 
fol. 7 recio lin. 9 fiavwav et ajtev&rjvovG'" — da^diav p. 293 1 
fol. 7 i^erso lin. 4 , 6vveX&ov6iv ibid. lin. 7. utque exemplis non- 
nullis utar ex libro De mensibus petitis, i6rjdog p. 113 15 fol. 1 
recto lin. 19, KTr]6ai p. 116 4 fol. 2 recio lin. 10, trvfi pro Aitvy 
ibid. lin. 12. haec et multa eiusmodi in effigie pagellarum non 
incuriae meae aut culpae operarum, sed librarii inscitiae sunt 
tribuenda. 

Venio nmic ad- subsidia quibus sum in constitueiido lextu 6 



tvi HASn DE OSTENTIS 

usus. qua quldem in re singulari fui fato : iu partibus laceris 
libri, ubi maxime opus fuisset, nullo alio codice sublevabar; ad 
recensendas pagiuas paulo melius couservatas ad manum erant 
complura adventicla adiumenta. qulppe cum iu fragmeuto De 
mensibus , tum in foliis prioribus libri De ostentis , usque ad 

p. XI c. 21, pessime habitis illis quidem, eram omnino omni extemo 
orbatus auxilio ; nisi quod alicui usui fuerit C. Plinius maior, 
cuius Historiam uaturalem Lydus tum alibi tum maxime c. 6, 7, 8 
exscripsit. in capitibus de eclipsi, de coustellationibus , non- 
nihil profeci ex I. Firmico Materno , eiusque libris 8 De mathesi 
hodie exstantibus. ibique praecipue , hoc est iu prioribus 20 
capitibus libri De ostentis, intellexi quautopere opus esset notis 
ad stabiliendas defendendas explicandas lectiones. uullus enim 
locus est in hac libelli parte, quo in loco ambigi de vocabulo 
possit, quin eundem tractarim compluriens , nec sine conficiente 
causa statuerim. sed et explanare eiusmodi causas infinitum 
fuisset neque hulus temporis ; et pugnaciter defendere couiectu- 
ras aliis displicentes , ut fortasse possim si velim, certe non ve- 
lim etiamsi possim, cum couteutlones eiusmodi tam a moribus 
meis quam ab hoc instltuto sint alienisslmae. inde ab exordio 
capltis 21 louge diversam rationem secutus sum in constituendo 
textu. nam cum in primis capitibus saepe sit a me compositus 
magis quam transcriptus , oppidoque pauca habeat prorsus defi- 

p. XII nlta aut certa , rellqua post c. 20 , quod erant in alils etiam co- 
dlclbus, uon iu solo Caseoliuo, extra dubitationem iam smit 
posita. 
7 Etenim institutio tonitrualis c. 21 — 26 reperitur item cum 

iu cod. Regio 2381, fol. 70 t^ersoj tum iu cod. Veneto 324 (vid. 
Catalog. biblioth. Graecae Dlvi Marci , digest. praesld. Laurent. 
Theupolo 1740, fol. p. 149 C), qui per aunos decem et sex 
penes nos , in bibliotheca Regia , identidem a me tractatus est, 
donec temporis flamma a. 1815 eum abrlpult. PNIgidii Figuli 



PRAEFATIO. Lvn 

Diarmm tomtruale, quod proxlme sequltur, editum lam exsta- 
bat iu lani Rutgersii Variis Lectionibus Lugd. Bat. 1618, 4, 
p. 247 — 260, mendose admodum, non ita tamen ut eius quo- 
que comparatio cum codice nostro non usui mihi ad toUenda 
menda nonnulla nostri fuerit ; quod patebit legentibus ex lectio- 
num prope dicam infinita varietate, in ora p. 306 — 331 appo- 
sita. Tonitruale Fonteii, Diario Nigidii subiunctum p. 332 
liabetur iu cod. Regio 2381 fol. 70 i^erso-71 recto; isque codex 
saepe laudatus in lectionum varietate , sub siglo cod. Reg. in- 
telligendus est. Labeonis Observatio de fulmlnibus, p. 336 — P« xiu 
338, exstat item in cod. Reg. 2381 fol. 71 recto ; alteraque 
commentatio eiusdem argumenti , quae continetur p. 338 — 348, 
in Regio (nuncVeueto) 324, quem memoravi. Disquisitio de 
causis terraemotuum , p. 348, cum item in cod. 2381 fol. 70 
rectOy tum in Regio 1991 fol. 1 recio; ita tamen ut is quem po- 
sterius nominavi, verbis plurimis immutatis aut praeterinissis, 
epitomen potius quam fragmentum Lydi continere videatur. se- 
quentia inde a c. 54 non solum in duobus, quos dixi, codd. ex- 
stant, sed impressa quoque sunt in edit. Schowiana opusculi De 
mensibus p. 130 — 134, vitiose admodum, quod menda codicis 
bibliothecae Angelicae , unde hoc fragmentum protulit in lucem, 
ingeniosus literisque perpolitus editor tollere omnia non quivit; 
quod mihi , compluribus codd. tanquam adminiculis uso , multo 
fuit facilius. postremo Calendarimn vetus Romauum cum ortu 
occasuque stellarum, quod parapegma secundum Ptolemaei vocat 
Harles. Bibl, Gr. 5 291 A, quodque e scriptis Claud. Tusci ad 
verbum se expressisse Lydus ait p. 357, Latine iam cusum erat 
iu Petavii Uranologio (Lutet. Paris. 1630, fol. 94— 101) sub p. xiv 
nomine Ptolemaei, per Nicolaum Leonicum e Graeco translatum. 
quam Leonici versionem passim retractavi : Graecum textum 
nunc primum edidi ex codd. tribus, nempe Caseolino, Reg. 2381 
fol. T^recto-lSpej-so (quem in uotulis iudicavi siglo iWo, Reg.A)^ 



Lvni HASn DE OSTENTIS 

et altero Reglo 1991 fol. \7 verso-Z^ i-'erso: Iiunc nominavl ^<?g". B, 
eorumque codicum omnium variantes partim apposui in ora, 
partim, ne nimis ista oppleretur, reieci in notas ad calcem 
textus. 
8 His igitur auxiliis adiutus dedi operam textui recensendo 

lectionibusque colligendis emendandis , reiiclendis etiam quas 
oportebat. generatimque , quando utrobique rationes aderant 
aeque probabiles, potius ad cod. Caseolini ut antiquiorls normam 
direxi editionem. vv tamen euphonicum sive IqoEAxvGrtxoV, quod 
nunquam ille non habet, tXuvvoveiv rrjv, naaiv roig, quodque 
antiquitas ponebat ubique (tot ea fuerimt quae grammatici iu- 
niores, usumne secuti nescio au abusum, immutarunt), ne cui- 
piam fastidio essem, in vocibus non hlantibus sustuli. qua de 
p. XV re viderls quae vir egregius abundansque doctrlna Frldericus 
lacobs multa exsequitur Prolegomen. ad edit. Achillis Tatii 
p. xcv. capitum dlstinctionem a me factam ( in cod. omnia uno 
et perpetuo tenore peraguntur) spero fore ut probet lector. quod 
ad versionem attinet , omnino haec duo volui consequi , primura 
ab auctoris , non ita luculenti , senteutia ut ne aberraret ; deinde 
ut loquendi morem suboleret eorum qui de veteribus super simili 
argumento scripta Latlue rellquerunt. quapropter cum alia loca 
passlm, tum maxime formulas solennes verbls lulli Obsequentis 
reddidi illius qui libellum De prodlglis composuit, genere ora- 
tlonis usus satis Latlno et probo (^Romani oris hominem vocat 
Barthlus ad Statll Thebaid. 5 86), sed verbis tamen paulo ma- 
gis priscis iuterstlucto. Claudli Tusci Calendarlum vertens coni- 
plura sum ex latlnitate Llunil Columellae mutuatus, quem exi- 
stlmo vel ex ipso Tusco vel ex eodem fonte quo ille hausisse, 
llbro undecimo praesertim. ex Calendarlls item Romanis, a 
lacobo Mazochio , Aldo Manutio, Carolo Slgonlo, Raphaele Cyl- 
l>. XVI lenio , Grutero , Blanchino edltis , quod nonnulla vldentur vel a 
nostro Claudii Tusci vel mdidem quo illud manasse, eorum quo- 



PRAEFATIO. Lix 

flue roces formulasque , de rebus astronomlcls constltutas, in 
versione, sicubi potui, frequentlus adliibui, et omnino tenui 
hanc consuetudiuem, ut quaecunque pateret e Latiuo in Grae- 
cum couversa esse , quemadmodum Campestrii commentata de 
Stellis crinitis p. 285 sqq, PNigidii Figuli Diarium tonitruale 
p. 306 , alia , ut in illis sermonem , qualls olim in Latino 
fuerit , coniectura assequi et , quantum possem , repraeseutare 
conarer potius quam ut ea quae Lydus modo ineleganter modo 
iuscite et ridicule vertisset, item ad verbum annumerarem lectori, 
velut, ut lioc utar, qui fieri potuit ut PNigidius Figulus, non di- 
cam sana et tranquilla, sed tamen nondum prostrata atque se- 
pulta re publica, notaret ad 16 lan. si tonuerit, ab imperatore 
populum Romanum vexatum iri? atqui hoc certe valent, ver- 
bmn e verbo, illa p. 322 24 : o Sijiiog vno xov ^aaikicog raQax&'^- 
C£xat. putemus in Latino fuisse , a dominante^ a principe, qua- 
les LSylla aut CMarius in rem publicam exstiterunt, idque a 
Lydo fuisse versum verbis magis ad sua quam ad praeterita tem- 
pora accommodatis. UkqGag p. 286, 297, 336 verti Parthos: p. xvi 
nam etiam p. 280 8 Crassus ln\ HiqGag iXaaat dicitur, ut pateat 
horum nomine illos intelligi. nec subibo (opiuor) vituperationem, 
quod usquequaque iu restituendis Latinis sermonem ipsis aucto- 
rum aetatibus usurpatum volui repraesentare. 

Quanquam ne sic quidem (fatendum est enim) obtinere 9 
potui ut non dlceret aliquis desiderari in capitibus haud paucis 
quasi colorem incomiptae antiquitatis. nimirum , si tempore rei 
publicae primisve imperatoribus Campestrii, Figuli, Capitonis 
vaticiuationes confectas esse contendamus , mirari se quid causae 
sit , quare neque Gallici nec Teutonici neque Germanici tumultus 
aut belli mentio fiat ulla ; quae tamen bella temporibus illis ma- 
xime omuium diuturna atque periculosa putarentur. contra in 
imperium Cpolitanum magis convenire res in Oriente adversus- 
que Persas gerendas, quas assidue canant coniectores illi. verba 



LX HASn DE OSTENTIS 

p.295 18: ItcI ti)v ^aGdicog ^^si xcoqccv^ apertisslme iaclicare Cae- 
sarum firmas iam ac stabiles opes ; avty trj ^aeiXlSi kcu toZq avf^g 
xviri rsxvoig, p.346 15, vereri se ut aliter accipi possit quam de couluge 
imperatoris eiusque liberls. quae legantur p.287in. debelloAfri- 
cano, tantum de Vandalis quantum de Poenls posse iutelligi; 
quae p. 347 4 (ot 8rj(ioi n. t. A..), de Veneta Prasinaque factloue: 
quiu irao quae p. 320 8 ad Decembr. 3, de carnis esu legibus ec- 
clesiae interdicto ; quae p. 332 , de dissidio religionis causa exi- 
stente. ego ad haec singula niliil liabeo dicere : tantum abest ut 
Lydl lucubratlones praeter modum extollere laudando, levareque 
susplclones atque ab illo removere vellm. editoris proprium est 
officium iudicare sine cupiditate, aut sl ipse iudicium nuUum In- 
terpouat, sic certe auctorem tradere in manus, ut in eo iudicando 
elucere possit religlosl ac saplentis lectoris prudentla. tamen, ut 
ad superiora illa queat lector aliquid respondere, subliclam liaec, 
fortasse Lydum e libris harusplclnls ritualibusque selegisse ea 
potissiinum quae ad sua quoque tempora regionesque sibl pro- 
pinquas accommodarl quodammodo posse exlstimaret ; praeter- 
misisse autem consulto vetera illa admodum antiqua , spectantla 
vel ad gentes Italiae , Aequos Latlnos Samnites Picentes Tuscos, 
p. XIX vel ad administrationem rei publicae de comitiis ausplcato edl- 
cendis obeundls dlmittendls, vel ad loca augurata Latll agrique 
Romani, Albanum montem, lucum Marlcae, armllustrum, aedes 
urbanas. quae ut nobis fuissent acceptissima , ita Graecis homl- 
nibus saecull vi, rerum Italicarum iucredlblllter rudlbus, fastldla 
ac monstra debebant viderl. 
10 Interdum quoque (opiuor) res priscas vocabulls novls suo- 

que tempore usitatis obscuravit. velut p.309 10 lu Nigldli Flguli 
Dlarlo tonitruali res urbanas vertisse videtur sic , ra trlg ^aaiXl- 
Sog TtoXsag, tametsi his postremis verbis Graeci saeculo lustinia- 
neo non Romam urbem sed Cpolini soleant designare. denlque 
mlnlme inirum fortasse debet vlderi vel de Caesarum fato obscure 



PRAEFATIO. Lxi 

meraorare Lyclum, vel rarius mentlonem facere caerlmoniarum 
in deos, eumque sileutium huiusmodi uon tulum modo sed Iione- 
stissimum quoque esse arbitratum. inquisisse iu vitam Caesarum 
capitale erat (adi in primis lulium Firmicum Astronomic. 2 33) ; 
neque illud, agere de caerimoniis pristinis , molestia sua carere 
debebat aetate Lydi. ad religioues, divinas illas quidem sed p. xx 
novas , studio inflammato tuuc raplebantur plerique omnes ; qui 
impium (nisi me fallo) reputassent proferre in lucem , quae ex 
pontificum libris eruisset aliquis de auspiciis cliviis, sacris no- 
vendialibus, lectisterniis faciuudls, supplicationibus circa templa 
fana pulvinaria deceruendis. quamobrem , opinor , Laud siue 
gravi causa non nisi pauca, eaque obscura, antiquae persuasionis 
vestigia in excerptis suis reliquit Lydus. reliquit tameu , velut 
p. 288 10 de populi victi caeriraoniis ad Roraanos trausferendis. 
item in fulgurmn interpretationibus p. 342 — 348, ubi, si 
pauca exceperis , iam niliil erit causae quin credas sumptas illas 
esse ex libro vetere pontificio rituali fulgurali. quibus de libris, 
et omnino de fontibus unde liausit auctor noster, cum ea pro- 
prium opus desiderent , sintque non magis ambigua quam diffi- 
cilia explicatu, conabor aliquando accuratius agere , eodem fere 
modo (si tamen possim) quo nuper vir summus AHLHeereu, 
cuius gloria longe clarior est quam ut nostro crescere possit testi- 
mouio , in commentatione De fontibus et auctoritate vitarmn pa- 
rallelarum Plutarchi, edita Gottingae 1820, 8. ac fortasse ad p. xxi 
hoc caput autiquitatum Romauarum aliquam potis ero afferre ac- 
cessionem. nam fragmenta, quantulacunque siut, veteres po- 
puli Roraani religiones explicautia, LCmcii Alimenti, Anysii, 
Elpidiani, Fulvii Flacci, lunii Gracchi, Bebii Macri, Masurii 
Sabini, Nisi, Rutilii Gemini aliorumque anonymorura, collegi 
iaradudura uudecunque, cmn ex libris editis, maximeque e gram- 
maticis, tum ex codd. manuscriptis Regiis bibliothecarumque 
aliarum, quotquot in itineribus meis Italicis potui perscrutari. 



LXH HASn DE OSTENTIS 

ged haec egent dlsqulsitlouls loiigiorls: in praesenti (iit dlxi su- 
perlus) nou modo abstinul ab excurslbus huiusmodi, sed unl- 
verse etlam In notls et ad Ostenta et ad fragmentum llbrl De 
menslbus summa data est opera ut essemus quam brevisslmi. 
11 Eraht enlm In cod. Caseolino folia duo abiuncta (hodie aflfixa 

ad reliqua sunt) , continentia fragmentum librl De mensibus, non 
epitomae illius editae Lipsiae 1794, 8, a Nicolao Schowio, cla- 
rlssimo viro et doctlssimo , sed particulam ipsius libri , antequara 
a brevlatoribus plurima resecarentur , turbarentur omnia , nec 
p. XXII fere vestigimn dispositlouis prlstlnae relinqueretur. sunt eae 
pagellae aeque miserandum in modum et lacerae et vetustate de- 
tritae ; ut , cum meditarer Prolegomena in librum De magistra- 
tlbus (vlde § 35 p. Lxxv), putarem lectionem illarum ne ten- 
tari quidem posse. postea eodem identidem relatus, Intuendo 
inqulrendo arlolando passim expiscatus sum nounulla ; quae si- 
mul ac prlmum allquid lucis fundere visa sunt, et alacrltatem 
(ut fit) et facultatem maiorem attulerunt ad reliqua quoque per- 
sequeuda. postremo haec deformata quamvls et paucula fra- 
gmenta libello De ostentis subiungere p. 113 sqq. non dubitavi. 
quanquam ratio quidem disslmilis fuit haec atque Illa restituendi. 
in Ostentis cum fontes , unde hausit Lydus , saepius deprehendi, 
tum omnino tracta magis est et flueus oratio ; suut clrcuitus ver- 
borum longiores , ut , ubi constltlsset de mente interpuncti , sup- 
plere coutinuationem totam oratlonis vel posse vel audere coepe- 
rlm. in llbro De mensibus oratio est et pressior et lita multis 
Imnlnibus doctrinae (prout Lydi facultas ferebat), pleua com- 
memoratlonlbus auctorum , et prolnde , slcubi laborat lacunis, 
p. xxiir dlfficills ad restltuendum. in redundante euim ac subinani lo- 
quendi figura , si ob casum aliquem desideratur membrum , af- 
fingi id potest ita ut probabilis et prope vera restltutio esse videa- 
tur. contra In geuere dicendl referto rebus , fac uarratlonem rei, 
tltulmn libri, uomen soleuuitatis iutercidisse ; uou ex alio codl- 



PRAEFATIO. Lxm 

cls loco sclrl, non erul aliunde posse, quanquam dlvlnas huma- 
nasque leges discipllnas rellglones ritus liistorias veterum , qua- 
tenus Hteris eorum hodie contlnentur, probe teneas (tametsi iu 
virorum sic doctorum numero miulme ego me ponam ) : si ea te 
omula deserunt, quo confugias? qul possis arlolari quae evanue- 
lint'? ita, licet plurlmum slt temporls a me In hoc potissimum 
fragmento restltueudo consmnptum, non tamen arbltror multum 
me profeclsse , Illud unum pronuntlare ausus , me magno cmu 
labore , dillgentla , contentione anlmi ea in re esse versatum. 

In notls, cum ad Ostenta tum ad fragmentum De mensl- 12 
bus, uno solo loco longius fere quam voluntas fult (nampo- 
tulssem paene in smgulls vocibus) a proposito sum degressus, 
p. 393 sqq. ubi egi de varla slgnlficatione verbi aQXixog. allo 
loco instltueram dicere de codlclbus rescrlptls blbliothecae Re- p. xxiv 
giae. etenim cum egregius antiquitatis vindex Angelus Maius, 
tum casu et fellcitate tum maxime acri atque attenta codicum 
Ambroslanorum perscrutatlone , tot veterum opera iu membrauis 
palunpsestls lateutia deprehendlsset , ea ab Interitu mlrabillter 
viudicata tantam exspectatlonem attulerunt repente omnibus, ut 
cum ubique tum certe Parisiis in bibllotheca nostra , antlquos 
utilesque libros item delltescere suspicarentur. quapropter non 
putavl esse alienum studils meis colligere quae et usu quotidiano 
codlcum , et diligentia quam a me exspectari maxlme puto , po- 
tnerim eius generis in codiclbus Graecis adhuc investlgare. ea- 
que erat in anuno sublungere notls. postea vero, cum in molem 
iusti volumiuis viderera excrescere , satius duxl conferre in scrl- 
ptionem siugularem , quae, ut spero, propediem prodlblt , non 
quo credam ea esse tauti, sed ne in re quae nunc maxime iii 
desiderlo est rel publicae literarlae iuque ore et sennone omnium, 
nos soli Parisiis, bibliotheca copiosissima ac codicum refertis- 
sima , desldlosi inertesque esse videamur. verum ut ad uotas 
revertar, si quando ibi locmn vel interposui auctoris inedlti vel p. xxv 



LXiv HASn DE OSTENTIS PRAEFATIO. 

editi emenclavi, cum breviter egerim, noii vereor ne sim vitu- 
perabilis Iiac parte. multo magis alibi ; nec dubito esse restitu- 
tioues quae vel milii ipsi paulo post forte siut displiciturae , qui, 
si per otium liceat , sperem in dies mellora praeteritis invenire. 
sed ut olim instruenda editione satis hercle temporis transmisi, 
ita nunc excudendae nonnisi tempora subseciva impendere po- 
tui, erepta scriptoribus Byzantinis, Psello, Georgio Hamartolo, 
chronographis variis, ad quos vulgandos omnem curam in prae- 
senti atque operam confero. idque potissimum aut solum prae- 
stare interim volui , Lydi libello ut diutius docti homines ne ca- 
rerent. quos oro ut hanc opellam boni consulant, et errata le- 
vicula , praesertim typica , si occurraut , accipiant aeque : titu- 
batum enim non esse aliquando in liis spiiiis , quis tam temera- 
rius est ut audeat affirmare? 

Scribebam Parisiis , Kalend. Maiis 1823. 



1 si A N N or AT j or. 



lottnnes Lydus. 



EK TSIN nEPI MHNSlN.^fX 



A. 

1. oQOwg uQu 01 fivOiy.o) juv Kquvov xovg tuvrov nutdug 
nfUviCovTU notovatv , uiviTiofifvot dijnov tuv /qovov tiut/qu tb 
ufta xul b\i&Qov xidv vn uvxQt} (pvofiivwv ylviod^ui, 

2. S-Qiufiftov (ovoftuCov 01 Jtovvaov O-fQunovTtg TifV nofi^ 
itjv uno T(ov &vQ(frov xul xiov lufiftiov oiovf] x(xiv axrofifttxitovi 

loanvtt O^VQaiufi(iov' ij uno xov &QOtTv, xaxa TIXovtuqxov. 

3. ot udvdoi, (fuaiv) i(fivQov xov olvov , xut ovx olvov 
fiovov uXXu xui xb avxijg (fvxov» 

4. (.tovcnov xov olvov ol Pcjfiatot fY^'toaav^ tixt ftvaxTj^ 
\{)Qiov nQtoTOi ^uQdtuvol nQoar^yoQivaav , u)aavtl ftvaxijv. 

1 ftv&tKU codex Vaticanus (V). 4 Uvftt^ov codex t*arislen.si« 

3084 (P). 9 duo fortnssc fi^agmcnta, alterain ori fivarriQiov 

TCQtSzoi SaQSiavol jtQoarjyoQtvaav y altcruni fiovazov tdv olvov ol 
'Fafiaioi Utyov (oaavtl fivazriVt 

E X I A N N I S L Y D l 

DE MENSIBUS LIBRIS 
EXCERPTA 

GUIL. ROETIIERO INTERPRETE. 
I. 

1. fecte Igittir tnythicl Saturnum «tlos liber'©» deVoraire faciunt, sipfni- 
ficantes yidelicet tenipus gigiiere simul et iiiteriiuerc quae ab eo {ri<{iiuntur. 

2. Triunii)liiiin iJaeclii miiu.stri appeliabaiit ponipaiu, a thyr.sis et iain- 
bis, i(l est dictis, tani|iiain ttiyrsiainbum; aut u verbo ^^oftv, (id est clnmarc, 
tumultuari) auctore Plutarclio» 

3. Lydos vinuin inveni.s8e dicunt, nec vinum soluin verum etinm ficiiin. 

4. Mustum viiiuiu Romani iioverant, quoniani mysterium priuii 8ardiaii 
nuncupabant, quasi mystam^ id c»t sacris imbulum). 



"7S 



!'• 



4 lOANlNIS LYDI 

2 5. — «;Vr»'o? fx TJ;? niQi rov ohov ymQyiag (ptQtovvfiMg 
ihoi-madrj' %o yaq aa/Stvog ovofia onoQta xal (pvrtvrrjv olvov 
diaaiifiaivti. 

6. Bltooania ?; KuXa/^Qia, anb Mtoounov. 

7. ytovxaviav Tr;v uXoMdiordrTjv' t6 yuQ uXoog y.aru5 
aitQrfOiv 'kovy.ov oVPcofiuiot xuXovoi, nuQu to ucptyyig, wg u^^v- 

lov TtjV vXljV. 

8. ["oTi ^'EqvXov tov niQl ^lTuiiuv , ov xaTuaym' EvuvSQog 
o rijg fiuvTixtjg KuQfiivTTjg vlbg to/t ttjv //oquv , TQixpv/ov ytvi- 
aOui fivdog alviTTtxui (filoaorpMXUTa' TQinXag yixQ t'/nv ttjv 10 
tpv/i^v Svvufxfig o iv 0aida)vt ^coxQUTi^g nuQudidiooiv , 7]vio/ov 
fiiv Tov vovv, 'innovg di Tug TiJ? '^'v/J]Q dvvdfiiig, tuvtt] xal 
/uXivwaai TtjV ipv/T]v dtonii^ti t« Xoyiu * 

/QTj di /uhvaioai ipv/J]v ^qoxov ovtu vor]Tov, 

oifiQa fiii iyxvQoj] /d^ovi dvOfiOQio , uX)m oaca&p. 15 

Tjjf yuQ TU)v oXwv qivatMg *§ ivavricov Svvufitcov Tvy/avovoi]g, 
uvuyxt] xui Tji J/tt ndvTcov xt/caQViXvici. il-'V/jj rug ivuvriug iffUQ- 
fio^tiv uQ/dg ' Th fiiv ycxQ avrijg Xoytxbv ix Ttjg fiovdSog, tovt- 
iart Tov vov , to di d-vfitxbv xal ini&vftt]Tixbv ix rijg dvudog 
oiov TtjgvXt^g iori, x«v tl rb Xoytov oXi]v rijv ipv/i]V TQtuda dtiavSO 
naQudidcooi ' (fr^al yuQ 6 avTO^ 

3 ipv/aiov ontv&iJQa 6vot xQaoug ofiovoiaig, 

8 Virg. Aen. 8 560, ibiqne Senr. 11 Plat. Phaedr. p. 253 St. 

5. Sabini nomen a vitis cultura, nomine rei consentaneo, ductuni est; 
signincat eiiini hoc nonien satorem vitis. 

6. Messapia, Calabria, a Messapo. 

7. Lucaniam adniodum silvestrem : silvam enim secundum privationem 
lucum Romaui vocant, quod luce caret, quemadmoduiu Graecc a^vXos dlci- 
tur silva. 

8. Erylum Italum, quo superato Evander Carmentae fatiloquae fiiius 
tenebat regionem , trium animorum luisse perquam phiiosophice fabula sip- 
nificat: triplicem enim iu animo inesse vim Socrates iu Phacdone docet, 
aurigam rationem , equos autem aniini vires. quare etiam freiia iniici aninio 
oracula iubent: "oportet hominein ratione praeditum frena iniicere aninio, 
ne incidat in terram infaustam, sed conservetur salvus." universi enim na- 
tura cum ex contrariis viribus orta sit, etiain animo per omiiia effuso coii- 
trariainitia convenire necesse est: pars enim aiiiini ea quae nientis est par- 
ticeps , munade, idestniente, continetur, ea autem quae est aninii et volu- 
plate alitur, dyade tanquam materia; (juanquam oraculum totuin aniinuin 
triadem divinam esse docet dicit euim idem ' animi scintilJam duabus post- 



DE MENSIBUS I. 5 

r(p y.u\ Ytvf.ia.Tt d^mo , f(p^ oTg xqixov ayvov (oona , 
avyStxixov nuvxwv ini^tjxo^a aifivov , td-t]xer.] 

9. EvuvdQog nQWXOg yQdfii.iaxa anb xrjg^EXXadog, ru, 
Xfyojiitra Kudfiov , ttg t^v ^lxuliav ixofiiatv , ov xoauvxa fth' 
5ijau vvv iaxiv (ovdi yuQ ovxcog tj naXuioxrig nuQuStSioxt) , fiora 
di f^ nQog xoTg dixa, xov | xu\ xov L, xa\ xov ■ij/ uvxi dtnXcov, 
xov d- xui xov (fxai xov ^ uvxi duaiiov , xov rj xui xov lo uvxi 
fiuxQCov vaxtQOv nQoat^tvQrjftiriov. nirxt yuQ ?/v xa nuXui (f(0~ 
viitvia , xov fiiv f axot/tiov xtjv xov ij nuQt/oftivov /Qtiuv , xov 

10 di o XTjV xov M, ontQ txi xui vvv nuQU '^Pcoftaioig iavi xui ftor(0 
x(p Xq6v(o XTjv dvvufiiv ufitiiSti. vaxtQOV di 3I(XQXog <Z>P.«/?/oc, 
yQUftfiaxtaxTjg ^lxaXog , xoTg "EkXrjaiv uxoXovd-ijaug xu Xotnu 
aroi/tTa xoTg Fcoftuiotg iniyQUXpiv' (fiXti yuQ h /Qovog ivafitifittv 
xu nQcxyfiuxa. 

15 10. Ooivtxig nQ(oxot xoxoyXvcfot xa\ b(ioXoaxuxai xvy/a- P« 4 

vovxtg yQtififiuxa xui axuS-ftovg xu) unXcog x6 xtQdairttv intvor^aur, 
oi}tv xu\ xanrjXovg aviovg ol notjjrai xaXovaii'. uXX' inari(Ofttv 
oi)tv t^txXivofttv. 

11. XQta(^ftaxov Tov rr^QvovTjV q^aaiv , ov/ oxi xoaovxotg 
^Oi/o/jauxo acoftuoiv , uXX' oxtxQtTg vT^aot iv xco coxtuvcp xtifttvat 

avrtfia/ovv uvrip. 

12. [oxt tVQinog loiofida&ti ^ fiiaov xov innodQoftov 

4 ixoftiiSBvF: apud Schowium (S) dvtxofitafv 8 TeQOGB^tVQr]- 

ftipcov P: apud Si n^oafVQrjfisvcov. 17 dXl' — f^i-^hoiiiv 

add P. 

(liiam miscult concordils, ratlone et nuratne divino, «[uibns tertium amoreitt 
castum, omuia conlungendi et fecundandl vim habentem, venerandum, ad- 
iunxit." 

9. Kvander prlmus ex Graecia literas Cfvlmeas, quae dicuiitur, in Ita- 
liam attulit, nou totidem quidcra quot imuc sunt (neque enim ita autiqultas 
tradidit), sed sedecim tantum, cum literae | et ^ atque t/; duplices, ^ et qo et 
% adspiratae, 7] vt (o longae postea insuper invenirentur. (julnque enuu erant 
aiitiquitus vocales, litera £ literae tj usum praebente , o autem literae o^, 
quod Uodleque apud Romaiios tenct , et solo tempore (id est mora) vim suani 
uiutat. post vero M. Klavius grammaticus Italus, secutus Graecos, Roma- 
uis literis reliquas addidit. solet enlm tempus res immutare. 

10. Phoenices oum prlmi argentarii sordidique feneratores essent, h- 
teras librasque et omnino artem hicri faciundi excogltajunt, unde etlam ni- 
stitores eos poetae nomlnant. sed redeanuis unde digressi sumus. 

11. Tria habuisse corpora Geryonem dicunt, non quod tot usus fuit 
corporibus, sed quod tres insulae in Oceano sitae belli ei sociae fuerunt._ ^ 

12. Euripus dicebatur crepido quae in medio Circo erat, a maritimo 



6 lOANNIS LYDI 

y.f)i]7iig, ix Tov d^ukaTxiov \'aMg EvQinov xu\ Trjg inTdxtg avToii 
Smvlo6QOf.iiag' ovrw yaQ in" iy.eivov (faal ovfi^aiveiv. yal nv- 
(lu/^ug St iaxiv iv [.liodi tm aTaSi(o, ri di nvQUf.itg rjXiov , iml 
uay.iog b Toiovxog ^cof.i6g ' nuvTCOv yu^ twi' ovQuvicov (ftoacfOQMv 
a(of.iuT(i)v axiuv unoTfXovvTiov avTog fiovog TS,(o ruVTTjg ioTi. y.ui 5 
uv(o9-tv fiiv TTjg nvQUfiiSog inl rov iVQinov /Scofiol TQiig, Kqovov 
Jibg ^AQtog, y.uTMdiv di l4(fQodiTi]g '^EQfiov y.ul 2iXrjVi]g, ov 
nkiov de rcov tnTU jf^zXwv iiroi aruSicov mQi rtjv nvQUftiSa , i]v 
rvv o^iXbv xaXovai, Sisnh]y.Til^ovTO ol uycoviOTul Siu rb roaov- 
70vg ilvut roiig rcov nXavrjTCOv noXovg , ovg XuXSutoi OTiQtcofturu 10 
y.uXovatv , unv rov atXrjviuy.ov , Stu rb fttXQig uvrov SujXitv rb 
Toi^ Tcuvrbg vXixov axv^uXov^ rtoauQai Si xui iYxoat ^Qu^iioig 
rtv nuvTu ovviTtXovv uycovu Stu rbv iv nvQUfiiSi XoyoV Svoxui" 
t)fy.u yuQ ycoviug r] nvQUfiig intSt/iTui, rovTtOTt OTiQtug rioauQug, 
t(> txdoTi] ix TQtcov' Slg Si rbv ScoStxa UQt&fibv iig Svo riftvov-l^ 
j». 5 Ttg rbv ri]g r]fiiQug xutQbv tTi xui vvv rtXovai. xui uXX(og Si niog 
ij nvQUfiig uQitoSia iort roTg uytovt^ofiivotg' Nifiiatcog yoi,Q iivui 

VOftlXtTUI.] « 

13,. nXiioug ixiT&iv Alviiag fiiTu noXXug oaug nXuvug 
y.uTuytTut iv noXti rrjg ^lruXiug Xtyofiivt] .AuvQivria, rjv xul ^On- 20 
nixrjv (fuaiv Qvoftaod^ijvui nore , li r^g xut onnizil^nv x(^i (urg To 

1 rccos add P, in quo totum hoc ita : EvQinog ticiXhtch. ix roiJ &ccXcct-' 

ziov Tacog svqltiov ncd zijg tnruy.ig ccvvov SiccvkoSQOfiiag' Jtccvzcov 
yuQ Tcov ovQavicav cptaocpoQcav acofichcov cxictv dnoTtlovvzcov, rjliog 
(lovog 'i^ca zccvTTig ia.Tiv, 16 ncog H^gius; apud iS tcj^q., 19 oaa^ 
add P, 

fortasse Eurlpo, qui septies reciprocaturj Ita enim in illo dicunt accidere. 
et pyramis cst in medio stadio ; pyraniis autem solis est, quoniam umbra 
caret eiusmodi ara: omnibus enim sideribus luciferis umbram cfficieiitibus 
iil^ solus ejus expers est. et supra pyraniidera in Euripo arae sunt tr«s, 
Saturni lovis Martis, infra Veneris Mercurii et J^unae. neque vero plus 
quam septem ourriculis, id est stadiis, circa pyramidem, quem niinc obelis- 
cum vocant, certabant cursores , propterea quod totidem sunt planetarum 
poli, quae Chaldaei firmamenta dicunt, excepto luuari, quoniam usque ad 
illum pervenit omnis niateriae excrementuni, quattuor autem et vif^inti 
missibus totum conticiebaut certamen , secundum eam quae in pyramide est 
rationem: duodecim enim pyramis continet angulos, hoc est solidos ijuattuor, 
<luorum quisque tres habet aiigulos planos : bis autem duodenarium numerum 
in duas partes dividentes diei tempus hodieque dcfininius. et alia qua ra- 
tione pyrarais \n eos convenit qui in curriculo oertant; Nemesis enii» esse 
putatur. 

13. Aeneas cum illind navigassct, post erroros quam plurimos appelH- 
tur apud urbem Italiac, quae Laurentum dicebatur, quam etiam Opicam olim 
nominatara fuisse ferunt ; unde et orcnfAi^etv (id est, opice loqui, opizare) 



DE MENSIBUS I, 7 

nXtj&oc) ocfqjixiCiiv rb ^aQ^UQi^ttv ^Ixulol Xtyovotv. tlxa tni- 
yu[i^Qivauq yluxivM /SuaiXivovxi xijg /toQug, uvxog xe ^uaikivaug 
XQioh iriuvToTg, 0i''/ixui. joaovxiov ovv iniS,ivwd^tvx(ov xr^g ^Ixu- 
7Jag , loantQ idti/d^r], ytuxivovg (.liv jovg iniyiOQiuC,ovxug, Fqui- 
5-Mvg di Tovg iXlrfViC,ovxug ixuXovv , uno ^uxivov xov uqti 7][iTv 
Qi^divxog y.ui rQutxov xiov uSiXcfoiv, oig q^rjOiv^Hoiodog iv Ka- 
xuLoyotg ' 

u4yQtov '^Si ^uxTvov. 
xovQTj S^ IV (.nyuQoiatv uyuvov /ltvy.a7uiovog 
IQ IIuvStoQTj /til nuxQi, dicov orif.iuvxoQi nuvxcov , 

fiix3-tTa^ iv (piXoxr^xi xtxt rQutxbv fitvixuQfirjV. 

14. '^Paj/itvXog Si xxit^ti xr(v '^Pixtf.irjV t/; nQo Stxuf.tioig xu- 
XuvSiov BIuiov , xuTU To XQixov xtjg txxrjg ij (c5? txiQOi) xuxa xo 
SivxtQOv xr^g oySorjg. ti Si wqu xijg noXtcog coqu StvxtQU, nQO 

i5xQixr^g, tog TuQQOvxtog 6 f.iad^rifiaxtxbg xuxeox^Qt'§tv, riXiov /.liv p. 6 
xuvQco , of}>r^vr^g Si nuQd^irco , Kqovov Si ^vyco , /Itbg Si Xtovxt, 
Z^Qtog yvycT), lAcfQoSirrjg xuvqco, '^Eof.iov xQico. uQ/ijv Si ivtuvxov 
SiScoai ^PwfivXog xbv BldQxiov fiTjVa TiQog xtftrjvZiQtog' i'§ uvxov 
yuQ uvxbv yivto&ui Xoyog Sixu fiovotg ftr^oiv. 

15. Tj Sixug nhiQr^g uQi&fiog iaxiv , o&ev xut navxi}.iia 

3 inii,vcoQ-ivz(ov P. mallm r^ 'iraXiee 4 iSEix9'r] ] iStix^r] 

avTolgF. 8 sldt codex Barberinus (B). 12 'PcofivXog — ] 

OTi 7] daQu TTJg 'Pc6fir]s, ore 'PeyfivXog tccvttjv xri^ttv tjq^ccto, iaziv 
Sga StvTtQoc hqo TQiTT]g, tog TccQQOvztog 6 ficc&T^fiazixog KCCTBaTTJ- 
Qt^£, diog fiiv tx^vGi, Kqovov Sh xal 'AcpQoSiTr^g xafjiQtcog xort 'Eq~ 
fiov aKOQTiicp, -qliov Ss zavQw xcd 6i?.j]vr]g ^vyo». Y. 17 dQxy}v 

di ivtwvToi S ; cxQXH Se {iccQTiov codices. 

et, «t vulgo pronunciatur, o^pcpitit^etv dicont Itali pro barbare loqoi. deinde 
ciuu Latini re{;ionis illius regis filiam duxisset uxorem, attjue ipse quotjue 
tres annos regnasset, decessit. tam multi igitur postquam peregre 
vcnerunt in Italiam, ut docuimus, Latinos indigenas, Graecos vero Helle- 
nuin lingua loquentcs appellabant, a Latino, quem paulo ante coramemora- 
\imus, et Graeco fiatribus, ut dicit Hesiodus in Catalogis: " Agrium atque 
Latinum. puella autem in aedibus generosi Deucalionis, Pandora, lovi 
pafri, deorum omnium imperatori, mista concubitu Graecuia peperit belli 
labores &ustincntem." 

14. Romulus autera condit Romam 11 kal. Maias, anno tertio Olym- 
piadis sextac, vel ut alii dicunt, secundo octavae : hora autem natae urbis 
secunda est, paulo ante tertiam, ut Tarutius Matheraaticus censuit, cum sol 
in Tauro esset, luna in Virgine, Saturnus in lugo, luppiter in Leone, Mars 
in Ingo, Venus in Tauro, Mcrcurius in Ariete. initium anni Romulus Mar- 
tiura mensem esse voluit in honorem Martis: ex illo enim eum natum faraa 
est — decem tantum mensibus. 

15. Decas plenus numerus est, unde el perfecta vocatur, quippe quae 



2Q 



8 lOANNIS LYDI 

y.a).eTtat, nuoag Tug IStag xwv alXcav uQid-f.iwy xal XoyMv xul 
dvuXoyiwv xui av/^icfiovtwv mQit/ovoa' yvtof.uov yuQ iv TOig ovaiv 
ioTiv 7] dixug nuvxu yaQuy.TrjQtZovoa , xal iSiwg to iv txuoTio 
unttQOv ooiQovou, xa\ nuvxMv ovoa ovvayMyog re xul ovvaxTixi] 
xul unoTtXeoTixrj rtov oou ij rt voi]Trj ntQii/tt qvotg ij rt vnbS 
ot).7]vr]v. ovTCog yuQ i]i.iTv nuQuSidcooiv o IIaQi.itvi6r^g, nQCoTiora 
fiiv T« voi]TU, dtvTfQu Tu iv roTg uQt&fioTg , rQiru ru ovvtxrtxu, 
rtTUQTU ru TtXtoiovQyu, nifinra ru dtutQtrtxu, txru ru l^cooyovixu, 
il^Sofia ru SrjftiovQYtxd, oySoa rd dcfOftotcofiuTtxu, tvvura rd 
dnolvTU , SixuTU ru iyxoofttu. oQ&cog ovv uvTrjV o OtXoXuogiO 
p. 7 SexdSa nQOoriyoQtvotv cvg Stxrtxrjv rov dntiQOv , ^OQCftvg Se xXu- 
Sovyov, t% Tjg, choti xXuSoi rivig, ndvreg oi dQidf.ioi cpvovrui. 

16. /Itiftttvev dnb Kqovov 'icjog xriotcog^^Pojfirjg xaxd rbv 
iv otXi]vi] SQOfiov nuQucfvXuyd-tig o iviuvxog ' ini Si '^PcofivXov 
OQtXtTui, <x)g iXiyofiev tfinQOo&tv , Sexafir^vtuTog , rcov fiiv vntQi^ 
TQidxovTu 7]ftiQug noX).cp, rcov Si iXuTTOVug Xuyovrcov fir^vcdv 
ovnco yuQ dnb ri]g ijXiov xtvi]Otcog icfvotoXoytTro uvroTg rb rov 
VQOvov Stdaxr^fia. [o JloftniXiog Novfiug, icp^ ov TIvd-ayoQug 
i]V , SvoxuiSexu fii]ai roviov dQid^fitTod^ui StcoQtoe xurd rbv iv 
OuiSQCO ^coxQdrr^v, 6? cpr]oi rug rcov oXcov ru^ttg rfj ScoStxdSi^O 
ntQtttXijcfd^ui ' ini rb nuv yuQ b &tbg rcp dQt&fico rovrco xuTtyQr^- 

11 Sfx^^c^ Nokkius. Kltidovxov P. 16 TQiETccTrjg V: cf. 

3 7, ubi BP Tgla itt] pro TQLay.ovza. 18 7toij.ii7]iog B, TCOfini- 

Xivog V. 19 xKti rov ev ^aidQco 2co7iQCiTT]v og] oS's liP. ^l 

intl t6 nav o B. 

omnes reliquorum numerorum et rationum atque proportionum consonantia- 
rumque species complectatur. norma eiiim in iis quae sunt decas est. omnia 
ctiaractere notans et propria ratione id quod in quaque re infiiiituni est, de- 
finiens et coiiiungendi congregandique atque perliciendi vim liabens omiiia 
«juae complectitur natura, et quae rationis et quae sub luna est. ita eniiu 
nobis tradit Parmenides, prima esse ea quae sunt rationis nientis(jue, secunda 
quae numeris continentur, tertia quae continendi vim habent, quarta quao 
perficiendi , quinta quae separandi , sexta quae gignendi , septima quae arte 
aliquid perficiendi, octava quae siinilia faciendi, nona quae absoiuta sunt, 
decima quae ad ordinein pcrtinent. recte igitur eam Piiilolaus 8tY.d8a no- 
minavit (a dfj;5o0^at. accipere, capere), quippe quae capax sit infiniti: Or- 
pheus auteni v.).aSov%ov (id est rainos habentem), ex qua ut raini omnes 
numeri nascantur. 

16. Permansit inde a Saturno usque ad conditam Romam secundum 
hinae cursum constitutus annus ; apud Komulum autein , ut aute diximus, 
decem inensibus defiiiitur, nonnullis mensibus |)lures quain triginta dles, non- 
iiullis pauciores sortitis. nondum eiiim cx solis motu ratione physica tem- 
poris intervalla ab iis explorata erant. Nuina Porapllius, sub quo Pytliago- 
ras fuit, ut in duodecim menses aiinus descrlberelur, coiistituit, secunduiu 
Socratein inPhaedro, qui universi ordines dodecade conliiicri ait: ad uni- 



DE MENSIBUS I. 9 

(tc(ro Siut(t)yQOi.(fiov avro , wg qr^aiv 6 IDMUor.l oly.tTov yuQ to 
a/ijiiia xovro rfj rov nuvrog idiu' y.ul y«() y.vy.Xty.ov. intl y.al 
&ut!(xuori] ioriv i] rijg diodexddog (fvaig , did rt u).).u xul tntidrj 
avvtorr^y.tv tx rov oroiytitodtarurov y.ul 7TQta(jvr(lrov riov tv ov- 
Satuig ttdciiv nuQaXuf.i(iurof.itv(x)v , ttlg (fuaiv ol uno rcov fiud^r^f.iu- p. 
T(ov , OQd-oyioviov rQiytovov («t yuQ rovdt nXtvQui, ix xqkov ovaui 
xat rtrruQiov y.ul ntvrt, avf.inXi]Qovai tov uQid-fiov tov dojdtxu, 
Tov UooqoQOv xvy.Xov rb nuQddtiyfta^ y.ul iz dinXuaiuaOiiarig 
i§udog riig yovtfKordrTjg , -rjrig iariv uq/i] rtXttorrirog , iy. rwv 

10 iSliov av finXr^Qov fitvrj fitQcov. dtururrtt dt Novfiug dvoy.uidty.a 
ftijvcov Toy ivtuvrov nQog avvrtXtiuv rcov tov i]Xiov y.ui atXrjrr^g 
dQ()ft(ov' y.ul inl fitv ^PuifivXov o vvv xaXovfttvog BIuQriog fti]v 
nQiorog TjV, inl dt Novftci nQoatrtdr^auv ^IuvovuQiog y.ul 0i- 
^QOVtiQtog. uQ/ijV di ivtuvrov o Novftug uynv idianiat '^Pio- 

iSfiuioig, orav ijXtog rbv alyoxtQOiv fitadCcov uv^ti Ti]v r^fitQuv, uno- 
arQtcfiov nQog r]fiug uno rov voriov xaftnri]Qog , nQoart!I{)g rij 
i]fiiQa rjiicoQtov. y.ui ov fiovov ovrtog rbv ivtuvrbv ditrvncoatv, 
dXXu xal vofitafiu nQ(~nog i/UQU^tv, cng i'^ avrov tri y.ui vrv 
vovftbv oiovii Novfiuvbv rbv o^oXbv xaXtTo&at. uXXii fti]v y.oX 

^Ciri^v ^uaiXicov oixiuv, i] xaXtTrai naXdrtov, xurd rbv ttQurr/.bv 
ditrdiuro ^iofior. 

17. IddQiurbg ix rijg AiXioiv irvy/uvt (fufttXiug o\ovi\ 

4 v.ca JiQfcpvtdrov om P. 5 fia&r^fidzcov om BP. 7 rov 

6tc'<5£x« Nokkius: codices: ttSv Sdd. 8 xKt tV. om BP. 11 

Tcov om P. 14 ivtavTOv iloetherus: codices iviccvvcov dyfiv 
6 vovuug P. 16 d nQOGzi&dg P. 17 izvncooiv P. 

versiim euim hoc deiis numero usus est, illud describens, ut dicit Plato. ac- 
comr.iodata enim haec fonna universi speciei : est enim rotundum. etenim 
mira etiam est dodecadis natura, cum aliis de causis, tum quoniam constat ex 
simplicissima et antiquissima earum quae in essentiis comprehenduntur spe- 
cierum, ut dicunt malhematici, triangulo rectangulo (huius enim latera, ex 
tribus constantia et qnattuor et quinque, numerum duodenarium coniplent, 
tanquam circuli Zodiaci exeniplum) atque ex duplicata hexade omnium fe- 
cundissima, quae est initium perfectionis, cuni sit suis completa partibus (id 
est factoribus). describit autem Numa in duodecim menses annum, ut solis 
atcjue iunae cursus (non congruentes) inter se conciliaret. at<iue Roniuli 
temporibus Martius mensis qui nunc dicitur, primus erat, sub Numa autem 
additi sunt lanuarius et Februarius. initium autem anni ut esset Numa Ro- 
manis praecepit, quando sol Capricornum medium permeans diem auget, 
revertens ad nos a flexu meridionali, addens diei dimidiam horam. neque 
solum ita annum constituit, vcrum etiam numos primus signavit, ut ab eo 
hodieqne numus (velut Numanus) obolus dicatur. verum enim vero etiam 
regum aedes, quod palatium dicitur, ad iegem saccrdotalem instituit. 

17. Adrianus ex Aeliorum fuit geute ; unde viaum est ci, ut Aeliornm 



10 lOANNlS LYDI 

yfvfug' od^ev iSo'^ev avxM to AlXltav ovo/iia rovg VTtijHoovg nno~ 
youfpeiv. od-iv y.ai yH/Ja 1] liQovauX^^jii' xal yuQ aviog «ut^v 
uXovouv tnoXtatv. 
p. 9 18. idiov uil yiyovi rwv uQ/UQtcov r^v xirpa)JjV axtneiv 

?; diudiafKiv ruivia , y.ui rovxo STp.ov i/. ratv udurivcov. 5 

19. di Novfiug rtjv ftuai}ay.r]v iadijru tlg rif.irjv tjXlov 
xul i4(pQodiTf]g iy. noQ(pvQag xal xoy.y.ov y.uruay.evaC,iad-ui dierv- 
nioaev (o9-ev y.ul BXurra ovouu tArpQodirrjg iail y.axu rovg Qk>ivt~ 
nug), xuXiaug avzrjv t^v aroXijv nuTfjitog TQuftuiuv , tJv Xiyerui 
nQuirog h l4ya&oxli]g o ^txtXtwrrjg ev^eTv. rQu^aiu de ttQrirut 10 
loauvtl TQi^ucpog' ix TQtcvv yuQ unoreXeirat /Qcoiiurwv , noQcpv- 
Qug xoy.y.ov xui rrjg Xeyofiivi^g iadrtdog /9or(xvtjg, ijrig iarlv ^lAQeog, 
tira nQOiarriaaro rbv rijg noXecog cpvXuxa' vnuQ/ov $e uvrov vvv 
vQoaayoQevofttv ij (wg riveg) noXiuQ/ov ;/ uarvSixijv , ov mtXui 
TiQuircoQa ovq^uvov tXeyov, og xui nQcoreveiv ri]g*Fcof.tuicov ytQov-lSi 
oiug cpaivexui. xul rovxo dijXov ix rujv vnoSijfidrtov ttvrov , iv 
oig aeXrjviayog rig iy.rtrvncorut eig tvtiov rov oiyfia oxot/eiov, di^ 
ov rbv ty.urbv uQi^fibv oi '^PcofiuToi aijfieiovvrat (^tari yuQ nuQ^ 
uvxoTg rb Xeyoftevov xunnu fitxQcn') ' cLg dijXov elvui nQcuxov uv- 
rijv ty.urbv ivnuxQtdcov' roaovxovg yuQ o '^PcxtftvXog e^eXt^uro. 20 
• 10 20. Jibg avfcft<iXov uerog, '^HXiov Xiovreg, Z-iotog Xvy.og, 

'^EQtiov dQuxovxtg. 

21. nQi(iiXiytu vofiot rtvig tdttoriy.oi uXX^ ov ytvtxoi. 

2 Y.al AiUa\ xat add P. 8 §ldnTov P. 17 ciyftatog V. 

liomen ii qul spsiiis potes'ati subiecti esseut suis nominibus praescriberent ; 
unde et Aelia Hierosolyina noniiiiatur: etenim ip.se eani captan» ooudidit. 

18, Proprium semper fuit poutificum caput obtegere aut vitta redi- 
inire, atque hoc a Latinis repetitum esse apparet. 

19. Numa regiam vestom in honorcm Soiis ac Veneris ex purpura et 
cocco parari voiuit; unde etiam Blattae nomen est apud Phoenices Veneri, 
vestem ipsam patrio sermone trabeam nominavit, ijuam primus Agathocles 
Siculus invenisse dicitur, trabea autem dicta est quasi vQijiaqiog: ex tribus 
enim conficitur coloribus, purpura cocco et herba cjuae isatis appellatur, 
quaeque Martis est. deinde instituit urbis custodem: VTtagxov eum nuuc 
appeliamus aut (ut nonnulli) noUaQxov antdaTvdiKrjv , quem olim praetorem 
urbanum dicebant, qui etiam primas in senatu jR.omano partes habuisse vide- 
tur. atque hoc ex eius calceamentis cognoscitur, in quibus lunula expressa 
est ad literae C formam, qua Romani centenarium numerum significant (est 
enim apud iHos Kappa rainus, quod dicitur); ut appareat primum eum fuisse 
centum patriciorum: tot enim Romulus elegerat. 

20. lovis signum aquiia, Solis leones, Martis lupus, Mercurii aer- 
pcntes, 

21. Privilegia leges quaedam ad privatos pcrtinentes, sed non generales. 



DE IVIENSIBUS I. 11 

22. Sey.avoi ol Qa/3d'ov/oi xaTa '^Pwftaiovg, 

23. uy.i] To nQOGtX&e Gi]/^mivei. 

24. rct. rwv uXXa)v Gr^arKorwv 6v6/iiara tnl GaviSog 
uneyQucfiro' Xeyerai de nuQa 'Pio/itaiotg /lar^iy.iov ro nlarv y.u\ 

5 nu/v '^vlov, 01 yuQ uQ/aToi '^Xotc; yul qlotoTg y.ui (ftXvQivotg 
nivuii nQog ygacprjV iy.e/Qr^vro , o&ev erc y.al vvv nqo rtov vnurwv 
iniffeQerui o Xeyo/tevog rov nQuirwQog GyQi/3ag. [/.Q''>^'f!,f ^f vore- 
Qov IIroXef.taToc, Gv/t^ovXevovrog, uvxto 14qigtuq/ov tov yQUfi- 
f.iariy.ov rijv ^PtOfiaicov uGnaGaGd^ui nQOGruoiuv , nQcorog /dQrtjv 

10 anoGreiXug rrjV '^Pwftr^v e'S,eviGev. uvrev$oy.ifieTTUt de ofttog nuQU 
rov TliQyufir^vov IdrrdXov, KQUTi^rog rov yQaftfiariy.ov r^yriGUfte- 
vov rrig Gnovdijg nQog Vqiv ^AQiGrdQ/ov rov uvrire/vov uvrov' 
dtQftura yuQ xa ex nQO^driov uno'§eoag (ig Xenrov toTetXe 
roTg^^Pcoftuiotg ru Xeyofteva nuQ^ avroTg ftefi/jQava. eig fiviiftr^v p. U 

15 Se Toi; unoGreiXuvrog tri y.ui vvv '^PcoftuTot ra fteftpQuvu JJiQyu- 
fir^vu xuXovGtv.'] TlToXefiaTog dt ecptvQe Tov /UQrr^v. 

25. iGTtov de '^Pcoftaiotg ro y.avovv eni fiev rcuv itQCov Ga- 
rovQuv , inl de rcov eico/icov inovXuQiav, ^v dnaXuQiav oi noX- 
Xol i'§ uyvoiug nQOGayoQtvovoiV inovXag yuQ rug evco/iug^^Poi- 

20 fiuiotg e&og xuXeTv. 

26. idoy.ei ftev fir^xeTc in' dyoQoig uXX^ iv rip nuXurito 
ri]v ^ovXtjv GvvdyeGd^ui (rriv Si rotavrijv ovvodov xoft^evrov td^og 
Pcoftuiotg xuXtTv uvrl rov ovreXevatv^. otyijg de roTg noXXoTg 

2 aut ay.rjSs s. dy.rjSs aqt «Sij Hasius. 3 gtqccti(oz(Sv Osanniis j 

codices GTQttTivfidzoav, 5 aajjw val arAa^v P< ?2 xo,u^iv- 

TIOP P, 

22. Decani virgis instructi (liotores) apud Romanos. 

23. KX77 adi significat. 

24. Reliquorum milituni nomina in tabulam referebantur : dicitur autcm 
Romanis matrix (sive matricula) latum et densum iignum. veteres enim lig- 
Iiis et corticibus tabulisque tiliaceis utebantur, in quibus scriberent, unde 
hodieque ante consules fert praetoris scriba qui dicitur. aliquo autem tem- 
j)ore post Ptolemaeus, suasore Aristarcho grammatico, nt Romanorum pa- 
trocinium amplecteretur, primus charta missa Romam hospitio excepit. ni- 
hilo autem secius gloria superatur a Pergameno Attalo , Cratete grammatico 
studium eius excitante propter contentionem Aristarchi, ipsius adversarii, 
pelles enim ovillas rasas politasque ut tenues fierent, misit Romanis, quas 
iili dicunt membranas, inque memoriam eius qui misit hodie etiam Romani 
membranas Pcrgamenas nominant. ^r-r Ptolemaeus autem invenit chartam. 

25. Scire oportet Romanis canistrum in sacris saturam, in conviviis 
autem epulariam dici, quam vulgus ex ignorantia apalaiiam dicits epulas 
cnim convivia Romani nominare consucveruut. 

26. Visum quidem est non amplius in foro sed in palatio senatum cogere : 
eiusmodi autem conciliuiu couventura Rouiaui dicere solent. silentio autcro 



12 lOxVIVIMS LYDI 

p()vXfvoi.uvoig SiZ' (5<« Tovro fx tj/? tiiqI tijv aiytjv anovSr^g (ailiv- 
riov S^ uvrtjv nuxQuog y.alovaiv) atXtvriaoiovg ixQivuv dvof.iu(^iiv 
avxovg. nuvrtov dt a/^edov ivuX'kuytvro}v diif.iiive xo rov liyof.iivov 
{.luyiaxQov qjQovriafiu. imi&tro de uvr<ji ru^ig rig mvrrjxovru 
rbv uQid^fiov uvdQwv, o'i (fiQovfitvruQioi y.ul xovQiioaoi nQoar^yo-S 
Qtvovro oiov airwvui y.u\ ntQitQyoi' xui ol fiev airwvut ri\g tv&t]- 
viug riov iv rip nuXario) uvxii/ovro , ol St ntQitQyoi -jjyovvro tov 
d7]f.ioaiov SQOfiov, 

27. xXu^ov7.uQtog d/7]fiartx6g' xXu^ov yuQ rbv oJaxa 
xuJ.ovaiv. 10 

12 28. ^tjXo)'^ 0^'t'f , og xul (3tQaiSuQiy.bg tri xul vvv Xiyt- 

rai. ^tQuiSovg de "TxuXoTg tlvui Soxil rovg vnoL,vyiovg mnovg, 
oniQ fariv tXxtiv rb o/Jifiu' o9-tv xul Suavvovai yQuqovrtg rb 
Quidag ovoftu, ix rov QuSiwg tniQQrjfiurog nuQTiyftivov' ot yuQ 
(jtQuiSovg rovg QuiSug txrbg Xiyovrtg affoSQU nXuvwvxut, 15 

29. uvxtxovuQtoi ol xuxu "EXXr^vug xaXXtyQurfoi. 

30. Se Novfiug ovxog [iuQ^uQixoTg ruQurrofiiv^v S^oqv- 
j3otg rr^v ^lxuXiuv fuydXrjv^^EXXudu (oxorufir^at xXr^d^ijvui , navxug 
T« rovg xXiivovg riov rpiXoaocfWv i'^ airijg nQoiXd^tiv, ^EfineSoxXia 
Xiyw rbv (fvaixbv xui uXXovg noXXovg nQO lAQtaroriXovg. 20 

31. xui rovro Se n^bg rov Novfiu dtaxi&ftrai, waxt 
Tot'f ifQfTg /uXxatg ipaXiatv uXX' ov aiSrjQuTg unoxitQiad-ut. o 
y(/.Q aiSijQog y.aru rovg JIvduyoQtiovg rfj vXi] uvdxtirui' fiiXug 

1 Sid TOVTO add Lanibec. Codin. p. 208. 5 xoQicoaiot apnd S. 

12 post Tnnovg Hasiiis TcciQu rb ^fQCiiSEVEiv. 17 Sh add P. 

18 Tf]v hccUav &oQv^ois P. 21 tt^o V. 

multitudine dellberante opus est: ex silentio igitur silentiarlos eos nomlnare 
decreverunt. omnibus auteni fere mutatis permansit magistri qui dicitur 
munus, cui parebat cohors milituin qiiinquaginta nuniero, qui tVunientarii et 
curiosi nuncupabantur; et frumentarii reni frumentariam eoruni, qui in pa- 
latio erant, curabant, curiosi auteni piiblico cursui praeerant. 

27. Clavularis vectorius: clavum enini guheraaculuiu appellant, 

28. Velox celer, qui etiam veredarios liodie dicitur. veredi autem Ita- 
Hs esse videntur equi subiugi , (luod est vehere curruni ; unde etiain 
spiritu aspero rhedae nomen scribitur, ex QocSicos adverbio ducluin: qui 
enim veredos dictos aiunt (]Uod absque rheda sint, ii vehementer errant. 

29. Antiquarii iidom (jui Graecis yialhyQU(poi. 

30. Hic antem Numa Italiam, barharorniu quae pertiirbabafur tumul- 
tibus, ita instituit ut Magna Graecia dicta sit oinnesque clari philosophi ex 
ea proficiscerentur, Empedoclem dico phjsicum et multos alios ante Aristo- 
telem. 

31. Id quoquc a Numa institutum est, ut sacerdotes aeneis forficibus 
8cd non fcrreis tonderentur. ferrum enim ex Fythagoreorum sententia ma- 



DE IMEiNSlBLS II. 13 

yaQ y.a) avrog , y.ul diu tovto tyyvg uveidiov , nolvy.ufiuiog if 
yul noXvxQijOTog , uXV ovic uTiu&rg ioxu 



B. 

n E F I 'H M E P A 2. p. 13 

1. 7; qvoiy.i] i]/.ttQU unb twv rj7Jov avuroLwv tcog dvo/.aov 

)M/iil5uvfTuu uXV ov nuQu nuatv ovrug' BufivXiovioi /iiiv yuQ 

5 «710 uvuroAwv i])Jov "w^ uvtwv /Mffjjdiovot dvoawv, vvy.rbg ovd 

i>Mog ftv)]f.trjV noiovftivoi , oTov ov y.ud-^ vnooruotv uHu fiuXlov 

Y.aru. ovft(iitii]y.bg yivofitvi]g' Atyvnrtoi 81 unb ioniQug rrjv tnt~ 

goiTioouv ovvuQidfiOvvTui r]fiiQuv iwg uv&ig tontQug, 6iu rb nQo 

rrjg rov nuvrbg 8tuxoofii]otwg oy.orov vnoriO-to&ut zorf y.oofio^ 

10 yQuq ovg , vvxra rt nuvrwv ftrfTtQU bvoftutttv. od^tv oi fivdiy.oi 

unb^rjTOvg rfxd-r]vutZ4Qrtfitv noiovoixuVAnolXwva, xu\ TXQwri]V 

^uiQrtftiv oiovtl uiQortfitv otXi]vi]v, fttd-^ i]V rbv ijXtov. [ f ny di uv 

ulrfTW 7] rv'§' y.ui yuQ 7ii]0^7] y.ur^ avri]v xul vnvog intyivtrut.] 

ol yt fiTjv Ovft^Qoi, iOvog ^lrultxov, unb fiiaijfijSQiug tlg fitoi]fi~ 

15 ^Qiav ri]v riftiQav tXufiov , lojontQ xal ot uaTQoXoyoi ini juTg 

ytvioiotv. ] 

1 noXvKaftrjTas apad S : corr Roetherus. «sitatius noXvxfn]Tos. 6 

ov] fi^ Hasius. 8 t6 tijs jiqo Tovds tov P. 10 dl P. 11 xai 

TtQCOTTjV 0111 P. 

teriae tribuitnr: namque nigrum etiam ipsum est et hanc ob causam prope 
accedit ad infornic, et multum de illo laboratur multasque ad res utile cat, 
sed noa sine passioue (sensu). 

II. 

DE DIEBUS. 

1. dies naturah'8 a solis ortu ad eiusdem occasum numeratur, «ed 
fion apud omnes itidem. Babjlonii enim ab ortu solis ad ipsum eius occasura 
enm pertinere statuunt, noctis nullam omnino mentionem facientes, quasi 
non secundiim stibstantiam sed potius fortuito existeret. Aegyptii vero a 
vespere incipientes venientem adnunierant diem ad sequentem usque vespe- 
rani, propterea quod ante universi dispositionem caliginem fuisse statuunt 
cosmograplii, noctemque omnium rerum matrem nominant. unde mythici a 
Lafona Diaiiam et Apollinem genitos faciunt, et priorcm quidein Diaiiam 
C^QZffiiv, quasi dirQOTifiiv 6il?]VT]v, id est aeris secantem lunam), postea 
autem soleni. fuerit autem Latona (Arjzoi) nox: nain oblivio (Xij&T]) pec 
eam et somnus (hominibus) obvenit, Umbri vero , populus Itahcus, a me- 
ridie iiide ad meridiem diem accipiebant, ut etiam astroiogi in genituris. 



14 lOANNIS LYDI 

P- 14 2. Ttuvtag rovg ^vO-^iovg tx rijg toJj' nXav^nov xivrjOtcog 

tlvai avfij^uivei' o fiiv yuQ KQovog x(o ^coqio) , b dt Ztvg no 
OQvyUo , dt^LdQTjg tw udvSlu) xa\ ol Xomol roTg XoinoTg xivovr- 
rat xuTu ibv Uvd-uyoQav nqhg tov rj/^ov rtov q^xovrjtvrcov b ,«a' 
yuQ^^Eqi-iov rbv a, o dt l.4(pQodlri]g rbv e, b Se ijXiog rbv {] , xctlS 
/iitv Tov Kqovov rbv i , b St rov u4Qeog rbv b xul ath]r)] rbv v, 
o ye f.iijv rov /libg uarijQ rbv w Qv9-/.ibv anoreXovoiv. 6 di riyog 
rcJov Qvd-f.icov cbg rifiug ovx ucpixveTvai Siu rrjv anoaraaiv. 

3. [bri 01 nfQi ZcoQodaTQijV xul^^YardaTTrjV XuXSuToi xcd 
Alyvnrioi unb rov uQi&f.iov rcjov nXuvrircav tv i^do/.iuSi rag rj/it- 10 
Qug avtXu/3ov , xul rrjv fitv nQcoTiiV r]f.itQuv fduv, cog xul ol Hv- 
d^uyoQtioi, xuXovaiv ix rrjg fiovddog , OTi fiovrj xal uxotvc6vi]Tog 
ruTg uXXuig ' ] nQcorr] yuQ Xtytrat rj nQcartvovau rcJov fitr^ uvtijv, 
7] Si fiovug ufitQr]g xul ufitru^oXog xal uvToxivrjTog xul coGavTCog 
f/ovaa' vntQ uQidfibv y(j.Q iariv. &aTt ovx uv rig uvrrjV xaXt- 15 
aot nQcorrjv, dXXu fiiuv' oidi yuQ ini uQrtov ovdi tni rbv ntQtr- 

p. 15 Tbv ovT^ in' uXXov rivu uQid-fibv fie&iaTurut. [Sixuicog av avrcro 
ri]v Svvufiiv intyot rov vov , ontQ iarlv uyu&ov rt xul ntQtrrov, 
wov rt xui ntntQuafilvov , xul cpwg xai tvdii xui fiovtfiov , uQQtv 
rt xui Sti,i6v. vovg yuQ iari (^cprjaiv b fivanxbg Xoyog) ovaic6-20 
Sr^g, b unuS, intxtiva fiivcov iv rrj tavrov oiaic^ xa\ nQog tuvTbv 
GvvtaxQUfifiivog , taToog re xu\ fiivcov. uvacfjiQtrai di r^ fiovug 

5 ro tt, t6 t, Th i, To codlces: corr Roetlierns. Hasius autem ubi- 
que tb, nec gv&fiov, sed Qv9fi,(o. 6 asXtjvi^g to v P. 9 

oVt 01 — ai.Xciig] ttjv TtQoiTrjv T^fifQav filccv xaro: tovg Tlvd^ayo- 
Qsiovs '-iXritiov (^dll' oiJ Ttgcotrjv) in rryj fiovu8o§, 8ici xb ftovrjv 

Blvttt Ktti (XK01VC6VT]T0V Tttls clXXoClS. I3P. 13 J;] Kttl P. 

2. Omnes toni planetarum motu efficiuntUr: Saturnus enim Dorio, 
luppiter Phrygio , Mars Lydio , reliqui relitjuis tonis moventur, ex Pytliago- 
rae sententia, ad sonum vocalium : Mercurii enim stelia d, Veneris £, Sol rj^ 
et Saturni stella t, Martis o, et Luna v, lovis autem stella c5 tonum effi- 
ciunt. sonus autem tonorum ad nos non perveuit propter dlstantiam. 

3. Zoroaster et Hystaspes eorumque sequaces Chaidaei atque Aegyptii 
a planetarum numero secundum hebdomadera distinxerunt dies, et primum 
quidem diem fLlav (id est unum) vocant, ut Pythagorei quoque, a monade, 
quoniam ea sola est nec cum reliquis quidquam habet coaunune. primua 
enim dicitur numerns, qui principatum tenet eorum qui ipsum sequuntur, 
monas autcm in partes dividi et immutari non potest, et per sc ipsa movetur 
semperque eundem modum tenet ; supra enim numerum est; ut eam non fa- 
cile aliqiiis dixerit primam, sed unam ; neque enim in parem neque in im-' 
parem neque in ullum alium numerum transit, merito igitur ipsius vim ha* 
buerit rationis, quod est bonum et praestans, par et fitjltum, et lux et re- 
ctum et senipiternUm, virile et dcxtrum. ratio enim, ut est in mystico dicto, 
essentiam habet, semel permanens in saa essentia , et ad se ipsa contracta. 



DE MENSIBLS II. 15 

tig l^no/J.ma , rovriariv £ig rov tva rpuov , ogl^noXliov Xt)'iriu 
iiia To umo&tv tlvui roiv noXXdiv' xai ^Pw/uaToi t)t avrov aoltu 
TJroi f.i6vov Xtyovat. ] 

4. noXXaXg ovofiaolatg y.aXiTrai o ijXtoc» 

5 "HXiogf ^.Qpoc, "Off<()t?, uva^, Jiog rtog^ lAnoX7.m', 

(x)Qwv xal xatQwv ra/iiijg uvt/mov rt yai oftfiQWv, 
TjOvg xai vvxidg noXvaartQog tjviu vevm'. 

5. IIvd-ayoQag rr^v [.loruda '^YntQiovidu xaXtT Sia ro 
nuvro)v vntQtTvui rfj ovaia, ojantQ xal b vor^rog ijXtog, vntQ t« 

IOoVtk f/cov rb tlvui, '^YntQtoridr^g y.tx7.r^rai. urucftQtrui de i,Xtog 
tig /iiovudu wg tr/.ojv txtivr^g, ovx avrog wv tj {.lovug. u7.Xa /n,v 
xal uxuftag' xu/tarog yuQ tv roTg avv&troig, rj dt /tovug un7.ij. p. 15 
xul uQQr^v , ori dij yorf/iwrdrtj xal rwv fttr^ uvrr^v uhiu. [dia~ 
(ftQtt dt rj (.lovug trog wg txQ/hvnov tixovog xui nuQudeiy/iurog 

15 fti/i7]f.fu.] xal onwg, avviStTv tvxoXoV tl yuQ rig ra rtaauQU 
xul f/xofft arot/tTa (riit, yQ(x/iff.iuraXiyio) tlg UQtd-ftovg av7^Xoyiaerut, 
tvQijOti rQia/i7Jovg Ivvay.oaiovg trrtrrjxorra ivria rovg nuviug , oig 
nQoartd^tftivr/g rijg t^uxta/tXiug ftovudog ot nuvreg avXXoyia&ijaov- 
rui hTUXia/JXtot ivvuxoatot ivvtvriy.ovra ivviu uQt&fioi , fitd-^ org 

20 ovdev nuQvi. rr^v fiovuSa XeXei^perat. od^ev rr,v uvrijv ini/et yQUfi- 

2 itvlav V, 5 JioWGog apud Euseb. Praepar. evang. 3. 7 vm- 
ficov Eusebius, TtoXvaGtiQov Tjvioxivcov lacobs A. P. 3 p. 949. 10 
£6XB P. Si ora P. 14 naf/ddevyfia (xiu7]fiaTos Nokkius. 

18 ttJs f|orH.] f|ax«j;j;dmxi5 trjg idem. 6ifi,ovd8os V. ol feci 

ex codicum st, 

constnns ac permanens. refertur autem monas ad ApolHnem, id est ad 
uimm soleni, qui Apollo vocatur propterea quod remotus est a muititudiiie; 
atque Romani eum solem velut solum vocant. 

4. Multis nominibus appellatur sol : Helios , Horus , Osiris, rex, lovis 
filius , Apollo , temporUm tempestatumque arbiter , ventorumque et pluvia- 
rum, aurorae et noctis muitis stellis distinctae habcnas tenens. 

5. Pythagoras monadcm Hyperionida vocat, quoniam omnibus prae- 
stat natura sua, ut etiam sol, qui sensu percipitur, quod supra ea quae sunt 
essentia sua eminet , Hyperionides dictus est. refertur autcm sol ad mona- 
dera, tanquam istius imago, ut qui non ipse sit monas, sed tamen et ipse 
iiiexhaustus : exhauriri enim possunt quae composita sunt. monas autem 
simplex atque mascula est , quoniam est fecundissima, et eorura qui ipsam 
sequuntur numerorum causa. differt autem monas ab uno, ut forma primi- 
genia differt ab imagine et ab iraitatione exeraplum. quod quomodo sit, fa- 
cile est ad intelligendum : si quis enim viginti quattuor elementa (literas dico) 
in numeros coniputabit , ter mille nongentos nonaginta novem universos esse 
reperiet, quibus monade sexies millies addita omnes computati erunt novies 
raille nongentae novem monades eruut, post quas nihil praeter monadem rc- 
liquura erit. quocirca eandem tenet scripturam myrias atque monas, utpote 



16 lOANNIS LYDI 

lUjV 7] fivQiug rf^ fiorudt, wg u()/ijg uvTijg ufiu y.u} nt()UTog ovar^g 
riov uacofiuTfov ovaiuiv, cov tlai nuQudtiyuuru ol uQid-jnoi. 'OQCftvg 
di rbv fva u(ii9-(.i6v uyvua y.uXH, rovrtariv u/.ieQrj' ovdtv yuQ rcnv 
fifQCov rov uQid^fiov nfQi uvtov , ov/ rifuoXiov , ovn tntTQircjv, 
rtXfiog inel o)iog. diucpiQft di fiovug tvbg tj diacffQei uQytTV7iov 5 
flxovog' naQddetyfia fiiv yuQ ?; fiovdg, fiifit]fia di fiovddog tv. 
roauvra fiiv nfQi rijg fiiug, ijv , chg fcprjV, nQCiJTr^v rb nXr^d og 
xuXfT, rjv xur^ uia9^ijotv rjXico uvid-tvro , rafiiu fiiv rov nuvrbg 
aiad-ijrov cfcorog, Si* ov d^fQfiaivfi re dfta xai ijQtfiu ^rjQuivft 
ru acdfiara , tvl rwv nluvrircov xud-^ ^'EKXrjVug , xuv tl ZtoQod- 10 
OTQi]g uvTov nQo rcJov unXuvcJov rdrrr^. 
17 6. rrjv di SevTtQuv 'ijfttQav rfj otXrivrj cpaivovrut oi cfvoi- 

xol uvuyQucpovreg , vyQutvovoi] rt ufta xul fierQicog d-tQfiutvovojj, 
rovriart rfj rr^g vXijg icfOQCo. od-ev y.ut Z4.Qreftig Xiyerut , unb rov 
UQriov xui vXtxov uQtd-fiov' [to yuQ uQrtov fiiaov ov diaoncirut, 15 
dtutQovfttvov rov tvog, fiovog di uStuiQerog b ntQtrrog. b fiiv 
yuQ uQQijV uQtd-fibg rtTQciycovog, uvyrj xai (fcog, i'^ ioorrirog nXtv- 
QCJov ovvtorcog, o di &rjXvg trfQ0ftrx7]g, rvxra xai oxorov t/cov 
dtu rijv dvtoorrira. b di irfQOfii^xTjg rijV fiiv iXdrrova nXtvQuv 
fXdrrova t/u tvi , rr^v di fitil^co neQirrortQuv ivl, loori b dvo 20 
uQtd^fibg ov xa&uQog , nQciorov ftiv ori xevog iori xal ov vaoTog, 
t6 di firj nXiJQfg ov xa&uQov. dQ/rj di unetQiag xai uvtoorrjrog, 

12 T^ om P. 15 0» diaenatail Staanatat ov Nokkiue. 

qnae initium simul et flnis est essentiarnm corpore carentium, quarum sunt 
exempla numeri. Orpheus autem unum numerum ilyvLta (hoc est membro- 
rura expertem) vocat , id est eum qui in partes dividi non potest : nulla enim 
numeri partitio in eum cadit, neque sesquialtera neque sesquitertia, quoniam 
totus est perfectus. dilfert autem monas ab uno, ut differt forma priatigenia 
ab imagiiie : exemplum enim monas est, imitatio autem monadis unum. haec 
quidem de uno die, quera , uti dixi, primum vulgus vocat, quem secundum 
een.sum soli dicabant, distributori omnis lucis in sensus cadentis, qua cale- * 
facit simul et facile arefacit corpora, uni planetarum ex Graecorum senten- 
tia, quanquam Zoroaster eum ante iixas stellas coliocat. 

6. Secundum diem lunae attribuere physicos cognitum est, madefa- 
cienti simul et modice calefacienti , id est praesidi materiae. quocirca etiam 
"AQTSfiig vocatur, a numero pari (qui apriog Graece dicitur) et materiali: 
par enim medium divellitur, utpote cum unum (non) dividatur; solus autera 
impar numerus dividi nou potest. masculus enim numerus quadratus, splen- 
dor et lux, laterum aequalitate constans; femineus vero altera parte longior, 
noctem habens et tenebras propter inaequalitatera : longioris autem altera 
parte numcri minus latus minus est uno, maius vero niaius uno. itaque se- 
cundarius numerus non purus est, primum quidem, quoniam vacuus est ne- 
que impletus : atqui quod non plenum , id impuruai. priucipium autcm in- 



DE BIENSIBUS H. 17 

uTtfiQiag /<fV J<« T^v {^li]v , uvtG^tr^roQ St dia TOvg iXtQO^rjHttg, 
od^ev ol naXatoi log vXr^v xui txiQoxr^xa ttjv Svuda na(ja7M[.i§u- 
vovat, y.tt\ r6).f.iuv di'} ol ntQl 0tQexvdt]v (xuXeauv ttjv dvuda, 

[XUI OQf.lTjV XUl d6'^UV XuXovaiV, OXl TO uXt]d^fg Xul l//fvJfV IV 

5 do^t] toxi. nuvao^r^xog yuQ tj vXrj xai ilaxaxog xtt\ noXv/nexu- 
fioXogf xuxonud^rjg xe xui novwv vnofiovTjrixi^ , xuTa (fvatv To 
f.t(Qiaxbv xai Sieaxwg e/ovaa ' b yuQ u^cov /ntaog, Siu navxbg ijxwv 
Tov ovQuvov , nqwxog Ttjv efg Svo TOf.it]v xu\ unh tov evbg uno- 
GTuotv unoqjttlvei, aVxiog de Ttjg nuatjg tov aia9-i]Tov xtvt^aewgf 

lOxftf nuvxjj Tojv vorjXwv xe/WQiafitvog. xuvS^ ovxwg l/ovxa o Nov~ 
fiug evQwv Pwfiuloig xbv Svixbv UQid-ftbv unrjy^Qevaev ev xutg 
iOQXuTg' ovde yuQ uQid^fiovatv ol Pwfiuiot, waneQ nQo xeaauQwv p. 18 
xu\ tqhTjv, oi^Vw xu\ nqb dvo Xeyovxeg, wg >tu\ l4&rjVUioi xb nQ\v 
Tt^v SevxtQuv e^fjQOvv xov Bor^SQOfitwvog, wg HXovxuQ/og ev JSvfi- 

15 noaiio (fr^ai.] 

7. [xTjV Se XQtxrfV rjfitQav uvtd^evxo ITvQoevTt QldQrjg S* uv 
(17} ovxog nUQ "ElXrjai), Tovrtaxi xw ueQiw xa\ yovifiw nvQl, oneQ 
(§unxei xtjv xov nuvxbg uiad-t]xov qvaiv xui uQyeTv ovx eu, '^tiQuT- 
rov ufia xui QotKr^Sbv d^eQftuTvov. "HQug Se nuiSu (fuai xbvZ4Qea, 

^TOvxeaxiv ix xov ueQwSovg xb StetStg xui Xenxofieqeg nvQ' o&ev ol 

4 oQfffjv'] rofiTiv BP. anoKaXovdiv BP. dciptvSsg P* 

9 vno^aivit Hasius. 13 tQizoav apud S. 14 Sympos. pro- 

blem. 9 6. p. 1063 Wjit. 16 triv — "EXXrjai^ zt]v tQizrjv zcS 

ttQu P. 18 t^dyti Hashis 19 iTi&iQftaivov P. 20 ueQoa- 

Sove] aQtoe P, omissis zo duiSes nal 

finitatis atque inaequalitatisj infinitatis pfopter m&teriaiti, inaequalitatis vefO 
propter numeros altcra parte longioresj quapropter veteres dyadem in ma- 
teriam ac diversitatem accipiunt. et audaciam etiam Pherecydes nuncnpa-* 
vit dyadem, et inipetum atque opinionem nominant, quoniam verum et fal- 
sum in opinione est. omnibug enim cedit materia et instabilis est atqtie in 
multas formas niutabilis^ et malorum tolerans laborumque perpetiens, babcns 
natura id quod dividi potest ac distat. axis enim mcdius ^ per totum caelum 
pertinens, prlmus in duas partes dlvisionem et ab uno distantiam prodit, 
omnemque eorum quae in sensus cadunt efficit motum , et ab iis qnae mente 
percipiuntur omnino alienus est. haec ita se habere cnm Numa repperis- 
set, secundarii numeri usum in feriis interdixitJ neque ertim nuraerant 
Romani, ut, quemadmodum dicunt ante quartum et tertium, ita etiara 
ante secundum dicant 5 ut Athenicnses quoqne olim secundilm ex Boe- 
dromione mense eximebant, nt Plutarchus in Convlvio tradit. 

7. Tertium diem dicabant Pyroenti {"^Qrjg hic Graecis fuerit), id 

est igni aerio et fetifico, qui aceendit omnium ferUm in sensus cadentium 

naturam, nec sinit esse inefficaces, arefaclens simul et magno cum impetU 

calefaciens. Junonis auteia filium dicunt Martem, id est ignem perspi- 

loannes Lydui, 2 



18 lOAJNIMS LYDl 

fivd-ixol Cfvyvvovfft rrjv IdcfQoSlxfiv noxi /.itv 'H(f,uiarM toi yS-oviut 
nvQi, TtOTt (5e ^L4qh rco ueQio)'' Siu yuQ tovtmv rb nuv mod^Tjibv 
L,(j)oyovi.Txui, wg tiQr^xui, (.uyiaxrj (Ji ?; t//? xQiudog x«i xux uiod-rf" 
civ dvvu/iug' yuQ xux uvt^v dLQid/iog xoTg ytvvr]xoTg intdiScoy.s 
yiveaiv uv^r^Gtv XQO(pi]Vi y.ui o«/ un/.iog t}'QtjXut ''xQt/9-u n)i ndvxu 5 
diduaxui," XQihJv ovxcov kuI uvxeoi' xviv ovquviojv iT'(o/.iux'tov , xov 
T£ uid-eQ(od'ovg uaxQcodovg rt xul XidtodovC' xui rwv neQtxxwv 
UQiOfnov uQ^^t] 7] xQiug, o9-ei> xal ISxy.^ig UQidf.iog b XQia y.uXeTrui, 
p. 19 fieQiaf.i(iv 7j diuiQeaiv ovx enide/6f.ievog' iixt nuvxcov (^Qxet x(Jov 
uQtd-fKov ij xQtug tjog UQX^ xvy/dvovavi. ruiv neQttxdov nuvtlov, nXri- 10 
QOvvxo)v xui fitjdinoxe Xeinofiivcov. xat xQeTi^ nQtZtut xux ^OQ(fia 
t^e^Xdaxr^auv uq/uI, vv^ xui yij xui ovQuvogh d-ewv de x^v iv yevi- 
ohxqIu yevt] , ovQuvtitv iniyuov xul xb ftettt'§v rovxtav: xqiu d^ 
yul xTjg yjv/r/^ xu xvQiojxuxu, Xoytxbv &vfitxbv xui enid-vftTjxtxovi 
xqIu i)i" xui vov tiSri !AQiaxt)xiXr]g rtuQudiScoar, tb vktxov, xb xu9r 15 
^itv, xb &'VQad-(i> ' *§ lov Xul XQeTg tdiat, tpvatg fiu&^aig uaxt^otg^ 
xui uvxT]g Jf xTig nuvxa xivovai]g ftovaixrjg xuxu xbv (BeocfQuaxov 
TOfiui xQfTg , Xvnij rjSovTj evd-ovoitttTfiog» uVm firiv xtd ocoftuxog 
tQiTg ai xtvijoetg, tfOQu Vofiog nQo^uaigh rQeTg 6e xui tftpatQcvv at 

2 jttJv] Ttvevfict BP. 3 cJg ttQTjtut add. I*. 7 xitl t(3v — 

«9CT] TtSQitT^v yccq ixQi&iicov dgxTj nicpvKeii slvaiV. 11 xcl 

TQHg — 31 TOVTcovJ ovQdi>i.a i:tiyticc nccl ^aTax&ovia P» 13 8h 
add P. 15 z6v-^t6v — t6v P. 17 KiQvcoarjs Pi 

\, 
CUOtn ac tfinttem e* aenb dttiim. qttartiobr^m niythici iurigtiht Venererii 
modo Vulcano tanqtiain igrti terrestti, modb Marti velut aerio: ex his 
eniiii quicquid in senSUs dadit generatur, ut ante dictum est. maxima 
autem triadJs ad serisum quoque est |)dtestas : illius enim ndmerus rebua 
gcnitis tribult ortum irtcrementum nutrimeilttim. neque teniere dictuin est 
tripliciter om*iia partita sunt," cuin tria siiit ipsofUm quoqlte caelestitint 
corporum generuj aethereuiu sidei-eum lapiddumque. et imparium nume- 
rorum principium tfiaiS est,qitan)obrem etiartt pfoprie nUmerus vocatur ter- 
riarius ilumerus, Utpbte qui divifiionem vel partitionem non patitur; quoniam 
omnium riumerorum agriien dudt ti-ias, CUm prindipiUm sit bnlnium impa • 
rlum} plenorum neqUe unqtiam intermitteritium. et tria prima secitndum Or- 
phea prodierunt principia, ndx et terra et caelUm. deoruin aUtcm (eorum 
qui generati sunt) tria gertera, caeleste, tefrestre, et id quod irttef haec me- 
dium coUocaturi tres etiam aliimi paftcs pfincipaies, ea quae mentis est 
partlcepsj ea quae est artlrttij atqtle ea quae voluptate alitUr (slve rationali» 
a^Imosa et coricupisceris). tfes etiam fatiofti* species Aristoteles tradit, 
materialem, rationem sectihdum habitUmj extrarteam ; unde tres ^tiam ideae, 
natura dlscipUna exercltatio. et ipslu.'! omriiUm nioventis muslcae secundum 
Theophfastum distinctlories treS , tfistitla volriptas afHatus divihus. enlm 
vero etiam corpofis tf es motus, latiti vdriatio accfetio. tres etiatn globoruin 



DE IVIEINSIBUS II. 19 

avoruGfig, xtiTQOV Siu}UTqt)v ntQKftqtq» TQtTg $i y.ttl xir^iaei^ 
Twv aariQCdv, nQonoSia(.iog vrtont)diaf.iog uxQWH^/fai, TQetg di bio^ 

flUTCOV dtUCfOQui' T« ^liV fCxQ loTlV vhxu , TK Sl dLtQlU; T« Si 

iftnvQta, w? XaXSuTog naQaSiScoan rqia St xai txaaTov xtvr^-' 
5/iiaTog t^./tj4.iuTu, itXcxTog ^u&og iiiTjKogi rqtTg Si xat ot to ^coSiu-^ 
xbv nXcxTog OQiKovTtg xvxlol; d-tQivog T^onixog, /tifitQivbg TQoni-' 
xD^, iar/f.ttQtv6g. TQitt Se xai t« vntQyeia xtvTQtx, uvaToXrj Svatg 
f.ifaovbu.vr;fidi xui o avfinag x^aftog tx tqicov Svvu/ntcov bvaTT^vat 
7uyeTui; uQid'f.tr)Ttxrjg ytcOlifTQtxijg uQftovixrjgi xui no)J.a uv rtg 

iO finbt ntQi rl^g xut uiad^rjaiv TQiuSog: tj yikQ vofjTrj vnfQ,Si^/.i]xi 

TijV nUQovaai/ i'^iTaatv. Yofitv yuQ oxt ■^ rptug rr^v rcov d-flcov 

nQooSov ixivfjat xul arcxaiv avroTg rrjv aicoviov antiQyWaaro tv rcu p. 

o^Tw tiSft; wg (friOiv o JIv&ayoQfiog ^tlxeXXog Qi^ftuat rbirot^* 

r, TQtug nQCOTi) bvvioTfjOev uQ/riv lnfooTrjTa xui TeXevTr]vi^ rj yuQ 

15 ntQttrij xui nfQuivovba ioorijg SrjlitiotQy6g iari xura rijv rtTQu-^ 
yodvoi' cfvoiv^ ro yuQ d-fTov TQiblrbvTOtg /u^ixy.Tf]QiXfTai, rcTjicffrcUf 
rcZ \xavcu, rcp rtXeicpi trt fii]v xul o iv OaiSQco ^cOxQdrijg; uXXA 
firjv xui ivTIoXiTticx nupaSiStiJbiv ort to voi]Tbv TQiTrji>rtvu cpvotp 
iv rcu &eicp rid-trat ' lart yuQ uvrov rb ftiv uxQbrarov ovoiu) rb 

8 iGTtv add P- 4 iilvijfittTbs] ccofittiog Ro^thenis , Klvijftccrcn 

Idqiie post 6%r,fiaTbi , Nbkkiiis. 8 xbi d — aQfiaviyirjs] haec post 
ilhi -Aal ■noXXa — TQiddog ponunt librl Scripti et editi. 9 it- 

yfTtti GvCTTjVizi P. 12 aidviov ai;'rotg P. 13 sSu Si XEx/- 
Uoi \i 17 Phaedr; p, 253; 18 RP; 6 p; 507. 

feiitstahtiae j fceritruril diattletrris iiei^ipiieria. t^eS ^tlairi steMrlim fhdtil*; 
■ progressns recessns statio summa (sive Tertex). tres corporum Yarie- 
tates : quaedam enim suut hiaterialia^ quaedani aeria, ignea quaedam, ut 
ChaldaeiiS tradit.. tres ptaeterea corpoHS cuiusque dimensiories, iati- 
tiido altitudo longitiido. tres fetiam «igniferain latitudiuenl (i. e. plagam) 
terminantes circuii, tropicuS aestivUS, trbpicus brumdlis ^ aeqUirioctialis. 
tres etiarh cardines Caelestes, OrtUs occasu^ meridifes. et multa (praeterea) 
aliquis dixerit de triade, quoad itt senSiis caditi iittivefSus etkiti mundus 
tribu^ viflbus (fohtineri dicituf, arlthirietica geOmetfica hjtfmoilica: ea 
enim quae mente pefcipitur (intelligibilis)j tfansceridit hancce quaestio- 
nem. Scimus ehira tfiadem ditinarUm fefuhi pfdventuiri rtitivisSe, et sta- 
tiorieffl iis aeterriam effecisse iri ipsafuni Sede, rit ait Ocellus PythagoreuS 
verl)is his: "tfias pfima fconstituit iriitium, mediiim et fineril." impar enim 
et deiiiiiertg aeqtmlitas Cfeatrix eSt, secUHdum natufam quadf atam : divi- 
hum enim his tribus insigne eStj ed tjuod sumlrio studio appetimus atque 
exoptariirisj ett qtiod sufficit^ ed quod pcffectuiri e!st. prdetei^ea etiam 
Socrates iri Phiedro et vefd etiam iri Repriblica fldcet fationale (S. id 
quod fatidriia pafticeps est) tertiam quandairi natufam iri divirio cortsti- 
tuere: est enim eius pars stiprema essentia, media vita, extrema verd 
fatioi sed dicat fortasse quispiam: quaenam communio est inter sensi- 






20 IOAjNINIS LYDl 

dt {.itGov ^w^ , xo ^e \csyaxov vov<;. «XX.' Jcrwj fQit rtg ^^nola xot- 
vioria roic aIoS-7]TnTg nQog rijv vor/rrjv TQiuSaf^ laxtov xolvvv oxi 
XQtTg XQiadag b Ti/itatog TTUQudidwai, xai f.iUQXvg o UQoxXog tv 
^Ynoxvnioati x^g Ilkdxuvog <piXoao(j>tug (puaxcav oxi t] xwv vo^jtwv 
uxQoxi]g xQtug ovaa voi]x^ y.ui f^iovug ioxiv' ivug yuQ xvyyuvtivS 
Siruxat tv tavxfj, xrjv nuawv Svvufitiov aixiav tyovaa xul ovaiur, 
log (pr^atv o JJuQfitviSi]g. nuvxu y^Q xa voi]xa tv xf] xQiudt niQii- 
ytxui, xa) nug o S-tTog uQtd^fiog tv xf] xu^ti xuvxt] 7iQ0tXi]Xv9-fv, 
log xa) avxog o XuXdaTog iv xoTg "koyiotg 

"xTjaSt yuQ iv XQtuSog xolnotatv inuQytd- anuvxa 10 

xal nuXiv 

"xijadt yuQ ix XQtuSog nuv nvtvfia naxi]Q ixtQaae. 
diu xovxo 01 Hvd^uyoQttoi xQtuSa ftiv iv uQid-fioTg, iv di ayi^ftaat 
xo oQd^oyidviov xQiyeovov vnoxi&tvxui axoiytTov xijg twv okwv ytvt-^ 
p. 21 fftwg. 'iv ftiv ovv fiixQOv iaxi, xud-^ o ovviaxi] o uawfiaxog xal 15 
voi]xbg xoofiog' StvxtQOV Si fiixQOV , xadr o inuyrj o ulod-rfxog 
oiQUvog, nifinxi]v Xaycov xui 9-ttoxiQav ovaiav, uxQtnxov xui ufit- 
xd^oXov' XQixov dt , xud^ o iSr^fiiovQyr]9-i] xu vnb atXr^vr^v, ix 
xwv xtoadQ(.ov Swufitwv yivtatv xui (f>9-0Quv imStyofttva.] 

8. [t^i' Si xtxuQxrjV i]fiiQuv ^xiX^ovxt, tvi xwv n)Mvi]iwv2ld 
xax Alyvnxiovg ovxio xaXovftivto, uviS-tvxo, og f§ loov noxi fiiv 
vyQuivii noxi di '^rjQuivtt, nvtvfiaxovfifvog vnb xijg ntQl xbv ijXtov 

7 Plat. Parmen. p. 145. 20 StlX^ovxi — x«XoV/i£V«)] xt^ Iqfi^ 

BP, omisals mox Eqfiov — ^ovXovTai. 

bllia (s. ea quae iii senstis cadurtt) ac triadem intelligibilem (s. quae 
intellectu percipitnr)? tenendnm ig tur tres triades a Timaeo tradi, qnod 
testatnr etiam Proclus in descriptione nlnlosophiae Platoui ae, dicens 
summitatem (s. apicem) rerum intelligibiiium (quae trias est intcUigibilis) 
etiam mortadem esse : monas enim in se ipsa esse poteSt, ntpote quae 
omnium virium caUsam in se habet et substantiam , ut ait Parmenides. 
oronia enim inteiligibilia in triade Continentur, et unUsquisque divinus 
numerus hoc ordine prodiit, ut ipse quoque ChaldaeUs in oraculis " in huius 
enim triadis gremio omnia esse coeperunt." et iterum "ex hac cnimtriade 
omnem spiritum pater miscuit." propterea Pythagorei triadem in nume- 
ris, in flguris autem triangulum rectangulum ponunt elemerttum genera- 
tionis universi. unus igitur modus est , securtdum quem eXstitit incorpo- 
reus et intelligibjlis mUrtdus ; secundus modus, secnrtdum qUem constitutum 
est sensibile caelum, quintam sortitum eamqne diviniorem naturam, immo- 
bilem atque immutabilem; tertius aUtem, securtdum quem creata sunt ea 
quae sub luna sunt, quae ex quattuor viribns ortum et interitnm assumunt. 
8. Quartum diem Stilboni (uni planetarum, qui secundnm Aegyptio.i 
ita vocatur) attribuebant, qui pariter modo madetaclt modo arefacit, cum 
praecipiti motu circiun solem inflammetur: Mercurii aatem steliam hanc 



DE MENSIBUS H. 21 

oivyivrjaiag' ^EQfiov 6i rovTOv "EU.rjveg ilvat ^ovXovTat. uvt<o 
ToliTV Ti,v TtTQuSa ol (ftXooocfovvTeg uvid^evTQ viq ecfOQO) twv /iii^ 
yad(')v \pv/iov ' t« yuQ jijg 'tfw/rjg aTi^QiYfiuTa rtoGaQa eari^ vovg 
iTiiaTijfiij do^a uiad^r^aig. ipv/^ yuQ dvd^Qomov, (ftjah' h Ilv&uyo-' 
5 Qug , eaTi reTQuyMvov QQ^oyiuviov. IdQ/vrag de tJJ? '^lwyTg rbv 
oQOv avx ev TfTQuyiorM «XX* ev xvxho &noSidMat, 'M'/(i TOi5ro '^pvyu 
TO «vTo y.ivovv, uvdyy.a Se to tiqmtov xtvovv, xvy.Xog de tovto r| 
affatQu" xul ovT(o fiev en\ tov vor^Tov. ovdev de ijTTOv xdnl rov p. 22 
ata&i]Toi eart avvtSeZv ev ruTg tmv tfOMv yeviaeai ' nQMTOv f.tev 

10 ytf.Q eoTt aniQjiiaTog xutu^qX-^, SevreQOv Se rj elg t« yiyVf Siufiov/], 
rQixov av^tjatg xai rtTaQTov relekoatg. ulXa /njv reaauQeg re 
rjXiov TQonut, xaS-' ug t« oVra avvTTjQeiTai, iai]fi(Qiai Sio, &eQtv7j 
xul.yetfieQivt] rQoni^, reaauQeg Se xm uvTr^g rrjg aeXi^vrjg etl nQUj-' 
Tut (fo.aeig SaneQ QtXui xal uQyai, ovvoSog, navGeXr^vog, StyoTO- 

i.6fioi Svo, exuorr^g (fuaeMg uXXotovGi^g t^v eveQyetuv* dino fiev yuQ 
ar:voSov eMg Siyorofiov vyQuivet, unb Se ruvTr^g uog nuvaeX^fjvov 
OeQfiaivet, uno Se rwurr^g eMg ri\g SevreQug StyoTi)fto-v'^rjQuivet, 
tx Se ra-6ri^g tiogenl o-vvoSov tpvyei. ev^ev oifiui rovg neQi ye(oQ- 
yiav eyovTag uocfuXMg oneiQetv filv xat (fvrevetv neQt avvoSovg rj 
^i) nuroeXi]vovg , oTu St] ev vyQOTtQio Tr^vtxuvTa rip utQi xai nQog 
yeveoiv uXXmv xexivriftivM* niQi SJ t«j SiyoTOfiovgvXrjVre, ooij 

4 »s nvd-ayoQag iipT) P. 5. ('vd-vvoiviiov V. 10 nonne Stce-. 

rojujf? 14 qpKvcfts et mpx 15 ^oivoeco^ BP^ 17 «(ttoJ in BP. 
18 4« — '^'vxH ym. liP. 

Graeci esge cens^nt. ei igitur tetradera philo&ophi dJcabant, tanqiiam 
praesidi mixtorum animorum : animi enim elementa qHattuor sunt, ratia 
.iiiteUigentia opinio sensus. animus enim humanus, ut ait Pythagoras, est 
fjuadratum rectanguhim. Archytas autem animam non qnadrato termina- 
tum docet , sed circulo : " hanc ob causam animus est id quod se ipsum 
movet; necesse est autem ut sit id quod primura movets circiilus autem 
hoc vei globus." et ita quidem in inteyigibiiibus. nihito antem minus in 
s;'nsibilibus quoque idem videre licet in animantium generationibus : pri- 
mum enim est seminis iniectJo, secundum in genera transitio, tertium in- 
crementum, et quartum perfectio. enim vero quattuor sunt soHs conver- 
siones , quibus ea qaae sunt conservantur , aequinoctia duo , solstitium 
aestivum atque hibernum. qaattuor etiam ipsius lunae apparitiones prio- 
r«s quasi radices et princtpia, interlunium , pteniiunium , duo dichotomi, 
cum imaquaeque apparitio aKam habeat efficientiam; ab interhmio enim 
wsque ad dichotomon madefacit; inde ad ptenlhinium usque calefacit ; 
hinc usque ad posteriorem dichotomon arefacit ; ab hoc inde usijue ad 
interlunium frigus efficit. quapropter eos qui in agricuHura versantur, 
secure arbitror serere ae ptantare circa interhmia aut plenihmia , utpoto 
aore tunc humidiorc et ad generationem allorum commoto ; circa dicho- 
tomos autem materiem ad fabricam caedunt et fructus ad servanduro col- 



^% JOANNIS LYDI 

^Qydfnf.iog , xSntovai, xa) rohg TtQOg un69-iaiv xaQrcovg avyxo^ii- 
^ovaiv, ola di] iv '^ijQOXfQa xfi W()«, x(i] TwSrft ^itv ini ruxv uJad^r^- 
T(~n' xai voijrwv. niQt ^i jop xav UQt&fibv u^fcofiurog b jiaauQa 
!^gid^f.iog riTQuycovog iari' ftovog yftQ louxig taog laofiiQiig ix twv 
&.vT(m xa\ avvStia^ xa\ $vvuft^ T^tcpvxt ytvvo.a9-ui, avvd-taiv fxiy 5 
Qvv ix Svoiv xu\ diVoTvx ^■SvufUY de ix rov dig $vo, ndyxuXov T4 
^Vfupcoyiug tiSog ini&^itvvfitvog, o fitiStvl rcov uXXcov UQt9-ficoy 
p. 23 avu^i^ii^iy, ^9tty x«J unorfXtafiurt^bg xuXiirui ' tl yuQ UTth fiovd- 
^og fiixQ': T^TQuSog f'^^? cfvvji^^^t^y dQiStfioij, Stxdda dnortXovaiv, 

Q, [r}jv &i nifinrriy ^ai^^ovri, j(p ndvrcay nXuvrircavVX 
^vxQurordvo. /lia df avi;qiv"EXXr^vtg ll,cooy6vov d^toXo,y<^lksiv^ o9-iv 
xui iv KQijrt] r^x^^ijvut fiv9-ixcog uvxoy ^(tvXQyrai , iv jj 9-avdai- 
fiov ov^iv cpvtrut, uX'^ opdi Xvxog ^ yXu-b'^ (VQiaxtrui, (Sg (ftiatv 
^vriyoyog^ x(x\ QvQdviog di xuXthat xara t^v iv ntvTdSi xvxXo- 
qoQix^v ovaiuv, i'^ i]g (faa\y unortXta9-fjvui rbv ovQUvbv xurii Tpv IS 
)i4QiaT0jiXriv, 1] yfkQ ntvjdg^ nuQaXu^ovau rr^v rtrQd^u vXijg X6yoY 
i/ovaoty TQOT^oy rtvit xu\ vnoxtifitvov rqlg i'§ uvrijg cpvoftivoign 
t,vS,r]ai Tf uvT^y »«♦ T(Q()iiyaytv in\ t?}v unh r^g uv'S,r]aHog aicoviov 
^vaxvxXraty' fit^OQ^oy ydQ t^j ^^^dSog xul cog uv tldcoX6v iart 
fr^g xofv^g rtXt.(6jr]rog ^ Tttvrdg. xai nXavco,fievoi nXijv ijXiov xu\2(i 
0tXi]vrjg7f4yTex J<«t xvxXoi iy ocfuiQCi TiiyTtj xa\ t,co.YUi nivTi. rr^g 

3 ticaciQCi] Hbv>i xiTK(jros 4 TErpaycaviog apiid i^. H Anti- 

gpnns Ci^ryst. H. M. 10 p. 18 Beckmann. iv ntVTc^^i om P, 

15 ^l J?5 — p. 23i 8 -S^fQveyof (f\\\ P, ' 

lignut, utppte teiT^pestate aridiore. et haeo quidera In sensibilibus et 
ijitelligibilibu.s obseiynntiir. ad potestatem autem numeri qnod attinet, 
iitimerus qu^ternariys qu£^dratus est ; s(oIns enim natura ita comparati^s 
e><t ut aequaliter aeq\ialis aequaUbus pavtibus ex iisdem et additione et 
iiuiUiplicatione nascatur, additionem igitur ex duobus et duobus , multi- 
plicationem ai^tem ex bis duob\is , pulcherrimam consonantiae specien\ 
exliibens , quao ceteror-nm numororum nuUi contig^t; quamobr«m etiam 
perfector nuncupatur: si enim a monade usqi^e £^4 tetifadem deinceps 
^omputentur numeri, ^ecfidem efficiunt. 

9. Qnintum Pluii^thonti, omnium p.lanetarum optime temperato : lo- 
vom eum Graeci fetificnm esse secundum theologiam docent. hanc ob 
causam etiam in Creta natum fabulantur, in qua nihil murtiferum crescit, 
ncque hipus neve noctua roperitur, ut ^it Antigonus. et caelesti» voca- 
tur secui\dum naturam orbicularem , quae in pentade est , unde efrectum 
caehim ferunt auctore Aristotele. pentas enim assumpta tetrade , mate- 
rlae rationenv habente, modo et ratione ^orum quae ex illa nascuntur, 
auxit eam et prodnxit ad infinitam auctione circulationem : confinlnni enim 
(s. medietas) decadis et quasi siniulacrum communis perfectionis pentas 
est. et planetae praeter solem et lunam qninque sunt, et circuli in sphaera 



PE MENSIBUS U. 23 

^f alad-r^GiMg 'kiyfrat $^f.iiovQyoq Tiaoilt, (fiXoaorpoig o Zevg, xal 
fixoi; i]v [fv] avuo rrjv nfvruda yMjcJi, (fvatv ('oontQ dvuTe&i]V(Ki ' 
(TvyYivrjg yciQ rj neiTtJig zfj (iiadt7Joft, rJTig nevTu/iog xfiivixut. y.ui p. 24 
lovTOv yuQiv h TIv&uyoQag eiftuQfitvi] rby nevre UQid'f{ov uvunfT-^ 
bi^^ai (fijoiv, inet riov uiod^rjTiov x(iT(XQ/enf TrjV fiiiuQiityriV hr/og, 
^(jtVTrj Tug anoy,u9^ioT(tfitrag "^/hg ineQ^uiijity r/)»' liUdQftevriv 
(f\j(f\ t6 Xoyiov '■ 

*'ot; yuQ, v(f^ (iftaQTrjv ayekr^v nlnTOvtfi d^iovQyoQ 

10. [r^v Se ?XTi^y uva(feQovoi OcooffOQO), d^fQftctivovTt 

XO ufix ^ui yovifiOigvyQuivovTi' ovrog &i ^v eir^ oyiifoodirrig, o x(xi 

"EoxiQog, (og "EXXrjOt Soxec. lA(fQoSiTrjv de uv rtg eVnoi t%v Toi) 

nmrog uiod^rjTOv (fvoiv, TQvritfTi T^y nQtoT^^yevJj vXrjv, tjv xul 

^4oTiQi^v xal OvQuyiuv xuXit t« Xoyiu. b yiiQ 'e'§ uQiSrfiog yevvtj- 

rixmi^tTog fOTtv (hg UQTtoneQtjrog-,^ ^urf/jov x(/u rrjg &QuoTiy.rjg 

4a ovoiag xaTfci rbv niQirrhv xal rrjg vXixrjg xara rhv uQrtov. od:iv 

yai ol aQ/uToi yufiov x(A ^Qf^oviuv avrhv iy.uXeouV riav yuQ anh 

f,iovuSog fiovog jeXeiog tori T()ig f^xvrov fif'Q^oi, ovftnXrjQovfievog fx 

%MV avTMVx r^ftioovg fttv TQtdSog, tqitov &i Svdd&g ,^ exrov dl 

■,iovddog. xai unXcog lineiv uQQrjv t$ xa\ ^tjXvg (ivut ntxfvxev, (og 

^Ux-zt uvri] l^ffQoSirrj rr]v rov uQQevoc xal t4»CS 3i']Xeog e/ovou (fvoiv, 

xui <S<^ TO^ji(k niAQa %Okg da^loytug^ uQ^i^aS^r^Xvg x^Xovfitvr], ac«t p, 23 

10 5((i« — 'A^Qodit-rjg om BP, 16 xal aate oloai P-. X$ fitrov 
Ss (lovdSog oui P. 19 cog x«i nvxi^'] xaJ. yap tj BP. 20 roS 

poist xca.om 1$. 21 xat Siu — •9-jqAo'j'Q{s wv ^\ xccAf*r«i BP. 

quinqn», hemque zomie quinque. &en.sBS aHtem effi^ctox'- apud pKitosopIios 
Inppiter dicitur, et «?pnsentaneum erat ut ei pentos secundura naturani 
qita.si consecraretiir ; oognata enjm pentas se^isui^ qui in «juinque partes 
dividitur. cuius rei eausa Pjthagorss ftecessitati numerum qtvinariuiu 
sacrum esse dicit, quandoquidem rebus sepsibilibus praeesse iiec<»s,xitas 
Certur. itaque ab aaimis in integrum restitutis superari necessitatem dicit 
oraculum: 'ijou wim sub gregew necessitati subiect\im ca.dHn,t i\ qui di~ 
vine agvnt." 

lO^ Sextum Phospiioro dtcant, calefecienti simut et modo fetifero. 
madefacienti: fne^it auteni haec Veneris steUa, quae etiam Hesperus, ut 
Graecis videtar. Venerem autem omnium rerum sensibiHum naturam 
dixeris, hoc est primigeniam materiam^ quam etiam Astoriam et Uran^am 
liominant oracula. senarius enira numerus maxime fetificus est,^ ut qui 
pariter est impar, pai-ticeps et efficacis naturae secuadum im])arem et 
materialis secundiun parem. quoch-ca etiam coniugium et harmoniam euna 
vocabant yeteres i eorum e»im qui inde a monade sunt numeroruvn solus 
suis ipsepartibus perfectus est, utpoto qui ex iisdem oompletur, parte 
dimidia tHade, parte tertia dyade, parte autem &exta monade. et simpli- ■ 
citer ut diram, et mascula et feminogi natura est , ut ipsa quoqne Veiuis, 
ut quae maris simul et feminae habet naturam , qua de causa apud theo- 



24 lOANNIS LYDI 

liXXog (fr^alv "o t'§ aQid'(.ihg rpvxoyovixog laxiv unb t^uSog inini- 
dov(.itvog xfi xov nuvxbg acfuiQU, xui xu Ivuvxlu dt xuxuxiQuvyv- 
air , tig ofiovoiuv xui (piXluv uyti, tntixa St vytiav fitv i^inoiwv 
ToTg a(I)[.iuai, avfitfioviav Se iv Xvqu xu\ [xovaixfi xui dQtxrjv iv 
ifjvxji xal fv noXii tvd-rjviav tv xt xm navxl nQovoiav. o9-tv xdiS 
^OQCftvg ntQi t'^uSog xuvxu (pr/ai ' 

'iXu&t xvSqi UQid-f.if, ndxiQ /naxuQCov, nuxtQ dvJ^pwi'."] 
11. Tryv t(^d6f.n]v rjfxtQuv Atyvnxioi fiiv xal Xuldu'ot 
TCQoacpcovovai Oaivovxi, ovxco xax uvxovg nQOOuyoQtvofitvco uaxlQi 
xcp nuvxcov dvcoxuxco , ipv/ovxi uxQcog xai nQoat/Mg '^ijQuivoiXi. 10 
p. 26 Kqovov di avxbv "EXXijaiv tS^og xaXtTv xaxci fiiv &ioXoyiav oia 
diuxoQTJ vjovv, xuxd di ixvfioXoyiuv olovtl nX/jQTj xul fiiaxbv iiwv 
avxl xov fxaxQuicava. oV yi (.itjv Hvd-ayoQtioi xco ■^ytfiovt xov 
Tiavxbg xr]v t^dofiijv dvaxid-fvxui, xovxicni T(p tvi' xui fiuQxvg 
OQcptvg Xtycov ovxcog' 15 

IpSofiri, i]v fcfiX7]atv uvu^ txuiQyog IdnohXiov. 
j4nol\(t)vu Si fivaxixcog xbv tva Xiytad^ai nQotiQrjxafiiv Stu xo 
uncod^tv tivai tcov tioXXcov, xovxlaxi fiovov. OQd-cog ovv dfiijxoQa 
Tov tnxck uQid^fibv b OiXoXaog nQoariyoQtvaf fiovog yuQ ovxt yiv- 
vuv ovxt ytvvaad-ui ntcfvxt. xb Si firjxt ytvvcov fi^xt yivvcofitvov SQ 
dxivrjxov' iv xin^Ofi yuQ rj yivvr^atg, intiSrj xai xb yivvwv xui 70 

1 allatg P. InirsXovfiivTjs i^VS ^^^ jzavzog afpatQctg Nokkius. 

3 tpiXiav Kal ofiovoiav P. 12 diaxo^^v , oiuisso vovv, B. 

17 ifQQiiQrjnafisv^ supra 2 3. 

logos mascnla simul et feminea appellatur. et alius quidam dicit "sena- 
rius numerus animorum progenerans est , quandoquidcm ab hexade uni- 
Yersi sphaera perficitur, idemque contraria permiscet, ad concordiam et 
amicitiam ducit, deinde vero sanitatem efficit in corporibus et consonanr 
tiam in lyra et musica et virtutem in animo, et in civitate felicitatem, in 
unlverso autem providentiam." quapropter Orpheus quoque de hexade 
haec dicit "propitius sis gloriose n>imere, genitor caelestium, genitor mor- 
talium. 

11. Septimum diem Aegyptii atqne Chaldaei addicunt Phaenonti, 
stellae quae ita apud eos vocatur omnium summae, quae maximuin frigus 
atfert et continuo arefacit; Kqqvov eum Graeci nominare consuerunt 
secundum theologiam , secundum etymologiam vero diaKOQriv (quasi plo- 
num et saturum annis) pro longaevum. Pythagorei vero rectori universi 
diem septimum attribuunt, id est uni, id quod testatur Orpheus dicens 
"Septimus , quem dilexit rex longe operans Apollo." Apollinem autem 
mystice unum dici ante docuimus, propterea quod est a multitudine remo- 
tus , id est solus. recte igitur matris expertem septenarium numerum 
Philolaus nuncupavit: solus enim ita natura comparatus est ut neque ge- 
neret neque generetur, quod autem neque generat neque generatur, immo- 
bile est: motu enim generatio continetur, partim ut generct, partim ut 



DE MENSIBUS II. 25 

yfynoLifvov ovx uvev xiv^atcoq iort, to i.tfv Vra yfvvrjarj, to St tvu 
"/tvvriOfj, (hg xal uvrbg b qi']xioq o TaqavrTvog. (fr^al St ovicog' 
" laTi yuQ riyt^cov xal a^J/wr unavTMv tig utl atv d-t6g, fiovif^iog, 
uxivrjTog, avrog tuvTio ofitoiog" ol St f.iud^rif.tuTiy.ol jiobg rb f.iv&i- 
5 y.MTiQov QtnovTig tw KQOvca tijv t^dofttiv ijfttQUv TiQoacfutvovaiv 
oiovtl Tto naTQi Tcov tficfuvcov dtcov' tntidij yuQ tcov nXavcofitvcov 
ncivTiov vxprjXSrfQog b tov nuQ uvroTgKQovov XtytTui uaTi]Q, avTto 
dTjdtv TTjv t/3S6ftrjv fjftiQav u.vt!J^fvio tng (hcoTciTio nuvTCOV, tj TOt- 
rvv t^doftug ovvtOTijxtv f§ tvbg yai SvoTv xui TtTTUQCov, iyovaa 

10 dvo 'Koyovg UQfiovixcoTdrovg, tov ts TQinXuatov xul rbv TtTQunXd- p. 27 
otov.] f/fi de xul dtuiQtOfig tvyuSriV TQonov Ttva ovvtarcoaug' 
diatQfTrui yuQ nQcorov tig fiovdda xal t^udu, tntira lig ntv- 
Ttxda xai SvdSa, xai TfXtvTuTov eig TQidda xai rtTQuSa' ftov- 
ai>:a)T(iTt] Se rj toi;twv twv uQid-ftcov uvuXoyiu. diUTtivti de avTijg 

15 /} (fvotg xu\ tni Ttjv bQuriiv unuvTCOv ovoiav, ovquvov xat yijv. 
uvxixa yovv ovQavov ^aoiv inra Sifi^coad-ai xvxXoig , cov 6v6fiaTa 
Ttidf , UQXTtxog, uvTUQXTix6g, d-fQiv6g, /iifiiQiv6g , iorjfttQi- 
rog , Uodtuxbg xul nQoatTi yaXu^iag. b yuQ TOtovTog uQid^fibg 
OtT6g icntv. od-tv t« xuja t^v tifitxtQav tpvyrjV Siu rov ijye- 

S.0 ftovixov X6yov tnTuyfi G/iZtrat, nQog T£ ntvre aioS^rjOtig xa\ to 
qdivrjTixbv oQyavov xai ini nuoi to y6vif.iov. xai to nuv de tovto 

4 ol Si — 9 s^Soficcg] ol St fiv9ixol rw Kqovoj ttjv t^Sofirjv ijfifQav 
dvfd^fVTO, cog dvoatcixca ndvTCOv. 1] h§6ofias BP. 9 txovroov V. 

10 roLTil.'\ SmKccaiov V. 15 uTiKGCtv P, 17 &tQiv6s add 

Nokkius. 

generetur, ut ipse quoque orator Tarentinus docet, cuius haec verba 
sunt: est enim dux et princeps omnium , unus semper cum sit deus 
j>(»rmanens , immobilis , sibi ipse par." mathematici vero, qnippe qui ad 
fabulosiora inclinant, Saturno septimum diem attribuunt tanquam patri 
nianifestorum deorum. cum enim planetis omnibus superior Saturni quam 
dicunt stelia esse feratur, illi videlicet septimum diem consecrabant tan- 
quam omnium summae. hebdomas igitur ex uno et duobus et quattuor 
constat, habens duas rationes eximie consonas, ti-iplicem et quadrupiicem. 
habet autem etiam divisiones iugatim quodammodo constantes : dividitur 
enim primum in monadem atque hexadem , deinde in pentadem ac dya- 
dem , denique in triadem atque tetradem ; maxime autem musica horum 
numerorum ratio. pertinet vero etiam eius natura ad eam quae sub ocu- 
los cadit omnium rerum naturam , caelum et terram. caelum igitur , ut 
hoc utar , septem circulis cinctum dicunt , quorum nomina haec septen- 
trionalis , meridionalis , aestivus , hibernus , aequinoctialis , signifer , et 
praeterea via lactea. eiusmodi enim numerus divinus est. itaque animi 
no.stri vires per rationem, quae principatum tenet, septemplici modo 
distinguuiUur , praeter quinque sensus etiam loquendi insti*umentum , et 
prae omnibus instrumentum procreandi. et universura hoc septera rebus 



26 IQANNIS LYDI 

*»' iTtrA &mQ€hai]f iv ac&fian^ iv Smaxdo^i., iv a/i^/nart, iv /ittyt- 
\.hh iv /QM/nari , tv xtvJjaft, iv axdau , xal nuQu. ravxa ovdiv 
JVfpov av^t^f^rjxi roTg h.^Mfxtvotg^ rtoy vitQ {tioS-r^riov ru arf^ta 
nQOVTttvotXxai , rwv de oreQtMv ru lnlni.S.u, rwv di hitnidMv al 
inifpdvetat , tc3v di inkcfavitwv al YQafffiui, xmv di yQUfiftCJv ai 5 
ariyfiai, rtJov di axiyficotV ot UQtd-fioi, oi dij xu\ rio aiofiaxi xvy/u- 
vovGtv. inxa Si xal qjiovwv f.t£xa^o)i(Ki , o^eHa ^, ^aQtia, ntQtanw- 
fiivt] , avfttf&oyyog , i/>(X^ rt xu\ f,iax()ili xai ^Qa/tia. tvd^tv xal 
ru {nr<Jifir]VU ^Qttfi] rtXttoyovfioS^ut niffvxtv ^ log '^hmoxQurrig 
^iytt ' 7] y«p rov aQtd-fiov ij/v/oyovtxt] Si&vafitg ra enrdfiT]va riXtttt, ],Q 
p. 28 tinotfutvti, dtoxt rtXtiug ntQtoSov OfutQtxijg xut UQi,$:ftM rtXtita 
xal xooftixio rtp ^pv/oxQarr^rtxw xa\ yjv/oyovixot ntQi^i/trui' xul 
y^Q r-^v 'Xpv/rjV h Tiftatog t^ inxu ^Qtd-fiidv avviarrjaf. zai xtvf]-! 
attg Si (xi naaai fiovui itoh tnrd , ij rt «Vw ij rt xurio , r] inl 
Sf^tu ■}] ^vwvvfia, 7] nQoato , ^ xurimtv , r] iv xvxXio. arot.j(iitov i^ 
Si T« ffwvr]tvra inrd , in^Sr] xut i'§ iuvrCjv Xoixt (pMvtTo&at xui 
rotg iiXXotg avvrurrSfx^vu (ftovug ij^Q^-Qovg ilinoriXtTv^ riov, yctQ 
ijftttfcovtav uvanXi]Qoc ro ivSiov, oXoxXrjQovg Si xaruax^vd^tt roug 
ff>9f6yyovg , riov Si dcfMvoov rQtnt^ rtxai ftfru/SuXXtt, t«? <pvaftg„ 
Vvu yivriruit. ra ciQQtiju Qr]rd. xul ri fiuxQrjyoQOVfttv, Hrav ovSi ^ 20 
j(7)v vSdxcov (fvotg i"§co rrjg Svvuftecog rijg inrdSog dnoXiXetJirai ; 
(t y^vv /tiovvatog iy ruTg Kriatai (frjOi rb^ XuXxiStxbv EvQinov^ 

4 TtQOVTttvg^Xrm Roetherns : ^pud S nqf^-^novo^iXzai, X^ "^VX^- 

yortx^ Ha^lus : Kbri i/jv^jjaycawx^'. 

(;oi\Kpicitur, corpo.r«, dlstantia, forma, magnitudine, colore, mota, statiane, 
et praeter Iiaec i\ihii aliud contigit iis quae cernuntur : etenim in sensi- 
t)illbus mente {jraecipiuntur solida, in soiidis planf^, in plar^is superficies, 
in superficiebus Hneae, in lineis puncta, in punctis numeri, quippe qui 
(^orpori quoque contingunt. vocum quoque sieptem varietates, acuta, gva~ 
vis, produota, consona, tenuis, longa, brevi^, idclrco etlam septimestyes 
fetus ad pariendiim natura maturi sunt, ut ait Hippocrates: nnmeri er\im 
vis generandi animos septimestres partus perfecttM» facit, quoniam pey- 
fectae periodi orbicularis numero itejm perfecto et mundano , eo qui ani- 
nvos contii>endi et generandi vim habet comprehenduntur: etenim animum 
Timaeus septem numeris const^* docuit. et motus omi:\es solummodo 
eeptem sunt, sursum, deorsum, ad dextram aut ad sinistram, antrorsum, 
retrorsum , in orbem. in literis autem vocales septem , quas et per se 
ipsas sonare et, si ceteris iungnntur, voces articulatas efficeve notum est: 
soniivocalium enim complent defectum et sonos efficiunt integros , muta- 
ruin autem vertunt mutantque natiiras , ut, quae alioqnin non protuleris, 
enuntiari possint. quid multa? ne a(|uanim iiiiidoin iiaturt extra hepta 
dLs vim relicta est. Dionysius igitur iu Originibus ait Chalcidicuin Euri- 



DE IVIENSIBUS ffl, 27 

hxuxig xudr ■^j^a^av OTQ^cpo^itvov , xaT« f.i6vag ruQ i^5of.tudag 
'iaxuad^tti. xul i'^ avrov di Toi voi]Tov ahovog i^ri avvidfty tovj 
^QTifiovpii' Gwayovjat yuq nqmov fiiv t^ (OQ(jSv, eira i]f.iiQ(5v, 
iha ijSdofKxdiov , tntiTa ftrivujv, tha iviavTtov , ixtTd^tv xuiqwv, 
5x«) To Xombv ufcovcov , n^og jo aQ^TvnoY lidog toV iforjTOV xu* 
TfajQoytYQvg aiuvog. 



r, 

1, fi^vtg TfQoaftyoQtiQVTui anh fijg- ^iijvtjg, revTiOTi t^j p. 29 
CtXr^vtjg, atXrjVT] $.t nuqu ro aikug viov l'/,tiy^ 

% xvxXog navjog uQ^^fiov faT*" V ^*'<«? >««' nigug' tiiqI 

\Q avxT]v yuQ ^iXovfitvoi ^ul xuTuxdfiTiTovTtg loantQ xafinTrjQU SoXi- 
)etvovatv ol uQi^ftoi^ OQog yuQ iart jijg un^Qiag uvtcov' anb 
yuQ fiovu$og u/Qig a^jijg xal fioyrig aQid^fir^auvTtg ^a\ ajuvTtg 
in^ uvxrjy av^tg fnl ttjv fiovuSa &vaajQtcfOfiiv. oti Si nuvTog 
uQid^ftov avvfXTtif^ 7] ^txdg,, fiUQTVQ rj qvatg, ft^ nXtiovg toJv 

XSd^y.u SuxTvXcov , uXXa ftrjdi iXuTTOvg, uv&Qdomo nuQuayovaa^ 
ovrwg uQtt xal tnl riJQ rov ivtavrov (fvatoog tariv iVQtfy , ort 
VVfinXi]Qovftfyog (xv^iff ^ wantQ bj Six(t ^Qid^fiog, dg tavrbv ava~ 

16 x(tl om P^ 

pnm, cum septlea singulis diebiis reciprocet, secundum solas liebdo^adaj* 
stare. et vero in ipso inteliigibili ^evo videre licet arteniones [sic: for- 
tasse, totidem soia]; componuntur enim primum ex lioris , deipde diebus, 
tiini hebdoinadibus , inde mensibus, post an^iis , denique temporibus et 
poiitrejuo aevis, ad speciem priniigeniam inte\ligib.iiis ^t patrigeniti aievi, 

III, 

DE ANNO ET MENSIBUS IN UNIVERSUM. 

1, Menses appellantur a (i^vrj ^ id est lui\a; luna autem i»de quod 
lumen novum h^bet. 

2. Qrbis omiiis numeri et finis decas est: circum illam enimsese tor- 
qiientes et convertentes quaiii circum flexuin currunt numeri. tenriinus 
cnim eqrum infinitatis est: namque a pionade usque ad eam solaan si nu- 
nieravimus atquc substitimus , rursus ad ipsam monadem revertimur. 
oiiinem autem numerum contineri decade testatur natura, quae non plures 
qiiam decem digitos, neque tamen pauciores homini tribuit. sic igitur 
etiam in anni natura licet reperire , cum , cum comj)Ietur , ut numerum 
denarium, rursus in se ipsum recurrerej et hanc ob causam iyiavTos 



28 lOANNIS LYDI 

tTTQiffii' xal ruvxri Iviaviog (bvo^dadr], naQu jb Iv lavxui 
ytnToS^ui. 

p. 30 3. [oxi ivtavxbg wvofxda&i] na^ot, xb iv iavxM xivttad-ai 

avx6v' xvxXog yuQ iaxiv i<p^ iuvxbv tiXov/tfvog. od^tv xul yil~ 
yvnxioi xud-^ hgbv Xoyov Sqmxovxu ovfJri/^oXov xuTg nvQafuaivS 
iyyXv(fOvoiv' u^vaaov yuQ vnoxid^tvxui xui &Quy.ovxa iv avxfj, 
i'4 ov xovg alod-rjXovg d^toig xal avxb Si xb nuv aiad^Tixbv yivt- 
G&ut ^ovXovxat, ixt fi^v tO-og uvxoTg xui xvxXov in' tv&tiug 
yiov/.itvov xoTg UQoTg iyyqucftiv Siu xb xbi' ivtuvxbv UQy^^v inv- 
xov yiviad^ui xai niqug.^ o xvx7.og inimSov ax^jiiu iaxtv rnb 10 
/iitug yQUfifiiig niQtt/oftivov, xui xuvxij xvxXtxbv dvo/nuCfxut a/ijfta 
u(f' tavxov UQ/o/iitvov xul tig iavxb xuxuXijyov , u dr^ i'(hov xov 
yQovov tlg iuvxbv avaaxQi(fOvxog xai /iridu/iod ntQuxov/iivov, 
<)/« xovxo XTjv xf(faXijv xov /qovov ol JJvd-ayoQfioi ov/l uQdoxriv 
aXXu /.liuv (x)v6/.iuaav. 15 

4- ixr^Qi]&r^aav ol otXrjVtaxol /irjvtg, nQoart&ivXiOv avxoTg 
"kZv iXfQ(ov dvo vnb xov Nqv/iu, (x)g iXtyo/itv, t(ag xijg Ft/Liov 
KalauQog riyt/ioviag' avxbv di ^aat, xv/rj xai ao(fi(t xai dia(ff-' 
Q(n'T(og uaxQoXoyiu xovg uXXovg unoxQvijjuvxa , uvu^dvxa tig x^v 
'^J*(Li/ii]V dixu xui /xiuv int/i^uXo/ttvQV rj/iiQuv xoTg GtXrivtuxoTg^ 

p. 31 /ir^aiv inidavvat, xui xavxrj rjXtaxbv unoxiXtaai xbv iviavxov^ 

5 ovQTj^OQov Hasius. 12 «9' P? apud S vtp\ 20 Sim 

Qva P. 



(id est annus) nominatus est, inde quod iv eccvTta (id est in se ipso) 
vertUur. 

3. 'EviavTos (hoc est annus) appellatus inde est quod iv hccvToi (in 
ge ipso) vertitur. orbis enim est in se ipsum convertens. unde etiam 

. Aegyptii ex doctrina sacra serpentem caudam mordentem pyr.amidibus 
insculpunt: voraginem enim supponunt in eaque serpentem, unde deos 
sensibus subiectos et ipsum universum quod sensibus percipitur ortum 
esse volunt. etiam nunc vero iis mos est etiam orbem , ,qui rectis lineis 
decussatur, templis inscribere, propterea quod annus sui ipsius et initium 
est, et finis. circulus est figura plana, quam nna iinea amplectitur, eam- 
que ob rem circularis figura dicitur ea , quae a se ipsa incipit et in se 
ipsam desinit, id quod constat proprium esse temporis, quod in se ipsum 
revertit nec unquam finitur. qua de causa temporis caput (i. e. initium) 
Pythagorei non primum sed unum nominabant. 

4. Observabantur lunares nienses, posteaquam iis duo reliqni a 
Numa additi sunt, uti diximus, usque ad Gai Caesaris imperium. hunc 
autem dicunt, qui et fortuna et sapientia et potissiminu astrologia reli- 
quos superaverit, cum imperio Romano potitns esset, nndecim iiisuper 
diebus adiectis, lunaribus mensibus addidisse atque ita solarem confecisse 



DE MENSIBUS III. 29 

[oTi plaiirov Xtytrai Sia rb dig n^o V^ xaXavScov MaQrliav uQid^- 
fifiv naQu rirQatriuv '^Pw/naiovg , xal iv rovr ta rbv Uonyovixbv 
uQtd-fxbv imr}]Qovvrag* IdtfQodirr^q df ovrog, f(fOQog di '^P(Of.mio)v 
yitpQodixr^Jl Tov yoiQ fiira^oXixov oo'>fiarog xara rr^v a^irtQuv 
Srov ^uQovg uvu\oyiav rfj yjj mQi/vd-fvrog , uvuyxutov tjv rb fiiX- 
Xov nh-oiu(^fiv uvrfj nuor^g fifri/ftv dvvdfitiog' dtb ntQiuQfioou- 
/xivog b d-tbg rr^v othjvtuyJjV GqaiQav nuar^g fitri/ovauv Svvufit(og 
riov dQuorr^Qiuiv acpuiQwv nXijoiov TOt; navrbg uia&i^rov nuQfarjj- 
auTO fifOQOvriov OTOt/fiiov. o&fv x«« rfTQUxi(fuXov ttjv 'ExdTr^v 

10 o fwartxbg nuQudidcoai Xoyog dtu ru rioauQa arot/tia' xul i] 
fiiv nvQinvovg rov 'innov xtcfuXtj drjXov cog tig rtjv TotJ nvQbg 
GtfutQuv uvu(fiQtrui , t] di rov ravQov fivxcoftivT] duifioviov rivu 
fivxrid-fibv tig rrjv rov uiQog, 7] Si rov uvdQbg ntxQu xui dorurng 
(fvaig fig ri]v rov vSurog, r] Si rov xvvbg xoXuartxtj xul rtftcoQbg 

IStig Jtjv yijv, od-fv xui KtQlitQOv avrr]v oiovtl XQtoo^oQov olnotr^Tul 
nQOoayoQtvovoiv. avTr]g ovv rijg atXi^vr^g riJov rtaauQiov orot- 
/fiwv xQUTOvar^g , lixoTCog ol nuXatoi rrjv uq/T]V rov trovg ufufO'- 
riQOig ufiu uvid-fvro rotg cpcoaiv» 

5. [ or< r] ofXrjvrj nQoot/wg tni^i^r]Xi rvov ytvvrjrcov nuvri, xul 

SOndvra xv/itQvclTut ru rfjSt ivuQycog vn* uvrijg, wg ru Xoytd cfaat' 
NvfKfui nrjyuiut xal ivvSQta nvtvfiara ndvruy 
xai x&ovtot xoXnoi rt xai r^iQtoi xu\ vnavyoty 

1 ort — 4 'A(pQoSirri\ ^iGf^Tov Slg tcqo %^.%aXuvScov MaQTiav api- 
^'ftfjeat Sh ittxQa TiTQaiTiav Bl*, ceteris omissis. 13 dvSQog] 

vSqov Haslus. 17 a/iqporipotg Rotherus: apud S dft^pottQOV. 

21 Nvficpai — p. 30 2 d^vaacov om P. 22 t£ add S. 

annunl. — Bissextlim dicitur , quoniam a 6 Kal. Martias qtiarto quoqud 
anno bis coniputabant Romani, hac quoque in re numeri fecundi rationeffli 

habentes: Veneris enlm hic est, praeses autem RomanorUm Venus. 

corpore enim mutabili pro sua portderis ratione terrae circumfuso, necess^ 
erat, qUod ad eam accessuriim erat, id omnis particeps esse potestatis. 
propterea deus cum aptasset orbem lunr.rem oninis participem potestatis 
efficacium orbium, prope ab uni^ erso sensibus subiecto collocavlt tancjuam 
praesidem eleinentorum. uude etiam quattuor capltibus praeditam Heca- 
ten mystica tradit doctrirta, propter quattuor elementa; et ignem vomens 
equi caput ad ignis orbem referri apparet, tauri mugiens ingenti quodam 
mugitu ad aeris , viri acerbam et instabilem naturam ad aquae, canis au- 
tem ad castigandum et ad custodiendum propensam ad terram. unde 
etiam KtQ§tQov eam (quasi kqsco^oQov i. e. carnivoram) poetae appellant. 
ipsa igitUr luna cura quattUor elementis praeslt, merito veteres initium 
anni utrique simul dicarunt lumini. 

5. Lunacontinuo cum quavis rerum generatarum coiit (i. e. fecundam 
eam reddidit) , et omnia quae sunt ab ea gubernari perspicuum est, ut est 
u» oraculis " Nymphae fontium cunctaque numina aquatiiia, et sinos ter- 



30 lOAIVNIS LYDI 

firjvaioi Ttuarj^ tm^i]xoQfg 7'(3' tniftrixat 
vXrjQ bVQuriug tfe xu) uoxi^iug y.ui u^vaauiv^ 
6» ai Thv anoQov Ioqxui, ul Xfyotifvtxt nuQu 'Fbifiaton; 
rtij^dvTi^ui , Tovxtaxt anopifioi, oi>x Wu/ov xhQia[.iivr^v rjfttptxv, 
mi ovx tvnQfntjg itug xutQog etg uq/'>^v anoQOi)' ^ yuQ nQiotiir)c5 
dta xag lno(.ifiQiug ij otpiftog 6iu xug ^Qd^dvxijxug ylvtxtXt. ■tjyovro 
de fnl '6vo ^fifQug , ovx ftpt^ijg , uXXu fiiobv ytvbfiiv(t)i> fnxdi, 
Kul xf} fifv nQwxf] if'Qbnoiovv Ji]ftriXQi, oToV t/; yjj xfj vnoi^f/Ofiivrj 
roi^g xuQnovg, tixa fitxu tnxu ijfitQag Koq^ xfi xwi* xuQnidv 
lif^Q^, Inti nuii OTtiQfta t^<SofiuTov nQOxvnxfii xu\ oi aniQfia 10 
fiovov , aXid, xui ffiipv/o)v xu nxrjvu Tov t^Sofiaiov Ini TQtuSt 
itata xrjv yivfaiv (fvluxxti ioyov , loyM fttv §t]QUivoftivtiiv /vftuJVj, 
xui oaov 01 (pvaixoi arifittovvxat' ini (.tiv yuQ x^^g XQtxr^g UQ/txut 
p. 33 ^ xuQSia xtvtiad-ai^ tnt Se x^g t^dottr/g xb avftnuv u\fiuxova&ai, 
int Si Ti]g xfaaaQfaxutStxuXT^g SiuQdQova&ut xu awfta , fni Sf 15 
iijg fixuSog nffioxr^g QT^ywftfvov xov xfXvffOVg ucftivat ftavrjVi. 
fttyiaxri ^uq ij SivAfttg xijg enxuSog' b yuQ xttr* uvxijv uQtdftb^ 
ufity^g iaxi xui iMfiijxMQ , ftijxt yti^Viov firjxe ytWMftfvog , wg 
Vxtxaxog xaiv fv x^ StxuSi uQi&ficov. Sd^ev ol IIvd-ayoQtiot yiS^r^vu 
riiv tnxuSu uvaxOevxut ' xij yuQ niQioSuf , (fuai) xijg t^SoftuSog 20 
ndvxa ud^uvuxu SiuoioLfXui. xdi Siu xovxo xuXovaiv uvxijv naQdi- 

i ov(fccvir]g ncil deifftr]e xccl d^vaaoii Olympioabriis irt I^lat. AliJib» L 

4 ari(iavTi§ai Vi t yt^O(iivri Vt 12 %r\^mv BV. 16 xf 

Xvcpov P. 

Irestres atque aerli (jtiiqu^ isiitlt stlt> lufce^ lunarefl iniprjroQfg attjtie int^^- 
tcii, i. e. (jiii fecnndatis omnenl materiani et qua^ in caeltf et quafe in t€irr£t 
fest, ac profiinilitates." 

6. Semeiltis feriae, quari dicuiitiir a Ronldriis sem^htivae, tion stito 
telebrabantur die, •(uandoquidem non quOdvis tfempus ad incipietidani se- 
tnentem idoileimi efit: aut ettim fit tempestiva propter imbres, aut serii 
propter cunctatiortes. agf^bantuf autem biduiirii , non deinceps, Sed se- 

f>tem intfjrmissis diebus ; et priofi sacra faciebflnt Cer^i-i tanquam Tel- 
uri, quae reCipit fruges ; deinde septem post diebus PrOserpinae f^rtlgum 
praesidi , quartdoquidem omne semen post Septintum diem germinat. nec 
semen solitm , scd etiam dx animaritibus aves praeter triadem septimanairi 
in generatione sequuntiir rationem^ cum ex ratiorte arescaitt liquOres. et 
ht ptiysici sighiticant: tertia enim hebdontade cOr moveri illcipit, «eptima 
universum converti ih sangUinem, quartadecima corpus iri articulos for- 
mari, post primum autem viginti hebdomadum spatiUm, cum disrumpitur 
putameri , eddre vocem. maxima enim heptadis vis est : eiiis ertiitt nu- 
merus non niixtus est et nlatre caret , ut qUi rieque g^nerat neqrie geriera- 
turj ut quisque numerorum in decade. unde Pythagorei Miriervae hepta- 
dem dicant: heptadis enim , aiunt, circuitu omnia immortalia servanturi 
et hac de causa eam virginem potertte j»atre natam dicunt j quoniam mo- 



DE BIENSIBIJS III. 31 

rov oiifiQifiOTiurQnv f dioxi T^? fiova$og t^? nurra mQif'/ovm]c 
aui vnooTr^Guor^g fnovTjg torl ytwrjf.iu' ulxia yuQ nuvxtov rj /.loi^yX' 
htyiJUi di xal y.Qiotg Stu xo xm xuvxrjg uQtd^fno ndvxa XafijSuviiv 
xrjv inl d^axfQOv tx^uotVi xat xovxo dfjlov tx xrjg xa&oXiy.rjg 
5 XMV uv&Qioniov r^r.txiag ' tni yuQ xov t^rjxooxov XQitov fviuvxov 
(tnxu di ivrtudMV ioxi ovvfxxtxoc) rj yivtoig [xQtvtxui, xov ipv/o^ 
XQUxrjxtxov, og ioxiv t(idofiog^ xul xt)v oiofmxonXuoxixov, (ig iortv 
tvvuxog, Gvviovxwv ofiov.J 

7> Novfiug nuvxayov xov nfQitxov «AX* ov xov uQtiov 
10 uQid-fiov xtfiwv, xQt/fj xug iOQXug TbU fir^vog ditxvnMOf. XQintivg 
yuQ oixtTog ^AnoXlcovog* xui yuQ xTjg fAOvudog ioxiv fixivv. xnvTj} 
xal xug xov ftfjvbg tOQXug dtixu^f. XQioiv yuQ ftvat Xtyofi^von' p. 34 
xb)v xrjg OtXrjVrig ^QOfiwv , o^iog fitoov xai uvfifitvov , Si' ovg xal 
rQiodirtv xi]v '^Exurr^v (oloi-ft xr^v ortXrJrTjr) ol nbir/xui xuXovoty 
15 %Qio\v iOQxuTg xbv ftrjva difXufifi XQifioQXf og yuQ i] crf^^ri;. xdl 
8nwg, iin xov /QriOfiov yv6)'oxiov. Kiyfi Si ovxti)g^ 

7^6 iyto fifii xoQi] TioXvifaoftutog , ovQavo(foixog ^ 
xdVQwnig f xQixuQijrog , unrjv^g) /QvoojStXfftvog , 
001 /Sr/ ', uniiQori/vri , tputoifi^Qbrog , EiXftd^vta > 
20 xQiGxol/ov (fvofwg ovi>Briftaxa XQiotfu (fiQOVGa. 

6'ivriQav yUQ > wg l^Qioxbtilrjg cpi]oii noititai xrji' nopflav xrji^ 
tiQog xw /fiftfQivw xQonixtp) fiQudvxilQUp Si xrjv nQog tw d-fQtviJr, 

1 5iori To.TJys ^. 5 Novfiag — iO SifTvncoas] ovt NovfiaSy 

ttg rgia tov firjva 8itlt!ol') tqixV ^^^ ^^ «i-rcj dttTvnoiBf toQTCcg. V; 
10 iTvncdat: V. l^ ctntiQOTtxvij^ aputl Euseb. Pi-aepar. eYaiig; 

4 2S, cint:iQoXtX')s Lobeckius. 

ttadis omnia attiplectentis soHnsqtie constitiiehtis ftst progeriies : causa enini 
onthium reruni hionas est. dicitur autem discrimen prdpterea quod eins 
numero omnia habent ad alterutram partem exitum. e:t hoc ex universa 
liumimim aetate apparet: ex anrio enim sexagesimo tei-tio (septem autem 
enneadcs contitlet) generatio iudlcatur, anno qui ad animum forinandum 
vim habet, qul ^st septimus, et eo qui ad col^pora effihgenda, qui est no- 
nus, simui convehientibus. 

7. JNuma ubique impaH, hon pari nuthfet-o , plUriihum tribuens , tri- 
partito mensis ferias distribuit. tripus enihi proprius Apbllinis ; eteniiii 
est raonadis simUlacruin. ita etiam mensis ferias instituit. tres enini 
cum esse dicantur iunae cursus , celer medius et remissus , quathobretrt 
etiam Triviam Hecaten (tanqiiam iutiain) poetae vocant, ternis feriis men- 
sem partitus est; triformis enim lutia, et id qhomodo sit, ex oraculo 
cogno.scere llcet. loquitur autem ita : " illa ego sum pUella multiformis, 
caelHlii perllieans , tauri vultum habetiS , triceps , saeva , aureas sagittas 
iaciens, Phoebe, ai-tiiim imperita, lucem mortaJibus affereUs, Ilithyia, tri- 
partitae naturae signa terna gestans." fcelerioirem enim, ut ait Aristoteles, 
conficit cursUih circa solstitium hibernUiu^ tardioreni tirca aestivum) aequa- 



32 lOANIVIS LYDI 

OfiaXrjV Sf Tr^VTTQog Tot iGrjtiiQtvot. nQtoTt] toIwv tov fivivog toQTrj 
faxiv ri\iyof.itvt] nuQu ftiv '^PiOf.taioig xaXuvSui, naou df"E)i)jj(ji 
vovfirjvia, xaXdvdag St avTug olnulatoi nQoavjyoQivaav t^^^EAXijri- 
yT]g arifiaaiag, uno tov xaXiiv tov uQ/tiotu Ttjv ^ovXijv iv xri Xt- 
yofitvji KaluftQu ^uaiXtxfj, xai arifiuivnv tiTi /qi] kutu Ttjv mfi- 5 
nxuiuv tiTt xuxu xi]v di/oxofiov Trjg atXrjViig tmxiliaui ttjv tiov v(o- 
rtov {OQTi]v , i^ ijg rtjv fnaofiTjviav tntTriQOvv. inl ftiv yuQ Tiov 
ftrivtov Twv txi xal vvv Tug at)if]vtuxug aM^orrrcov toQxug ntftnxaiug 
p. 35 xug V(ovag tarifiatve, xa& ug ini Tijg TQtaxutS fxdxrig xui ftotQiov 
Ttvtov ov Trjv Tov (f(ox6g uXku ttjv tov at).r]vtuxov atofiuTog ti/.6g 10 
iaxi avvTQi/tiv fitaoxrixu. b yuQ tmv StxaxQtiov UQtd-ftog avvi- 
GTi]Xiv ix Toiv nQ(6x(ov SvoTv xtxQuy(6v(jOv tov TiaauQa xai tow 
(vvta, uQxiov xe xai ntQixxov, nXtvQug i/()VX(ov tov fitv uQxiov 
To vXtxov tiSog, SvdSa, xov Si ntQtxxov Ttjv SQuaxiiQiov iSiav, 
TQtuSu. Ovxog ovv uQtS^ftbg i] fityiaxr] xu\ TtXttoTuxi] xtZv toQ- 15 
TWf yiyove xoTg uQ/aiotg intxi]Qriatg. 7] yuQ ntvTtxuiStxuxt] nuQU 
ftoiQug f'i xvQi(og iaxiv r] fieaofiriviu ' avxov yuQ xov (f^oxog iaxtv 
7] fieaoxTjg. bd-ev xul /iibg avxtjv toQxtjv olov tjXiuv vtvoftixaat, 
Sl ov avtiffUfttv (ftOTtXead-ut xtjv ailriv}]v. inl Si twv tjXiuxtov 
iftSofiuiug xug v(6vug iarjfiutvov' b yuQ inTU uQtdfibg tjliov toT/V. 20 
log VfinQoad-tv elQiixut. \ SijXov yuQ t^v fiiv iXa/ioxtjv x^g atli,- 

9 iGTJfittivB] firttiXovv V. 10 trjv post aila add Hasin», 

15 soQTav] BOQtaaTfAcov 9vaiav V. 20 knzcc] t^8o[io$ libri, 

k^donccloe Hasiiis. 



bilem circa aequinoctium. primus igitnr mensis festus dies est qui Ka- 
lendae dicitnr a Romanis, a Graecis NoviiiT]via (i. e. interiunium). Ka- 
lendas autem eas veteres vocaverunt ex Graeca significatione, inde quod 
pontifex maxinius iHcilei (vocabat) senatum in Calabram quae dicebatur 
curiam, et significabat utrum oporteret quinto die an luna diinidiata agere 
Nonarum ferias , unde medium mensem con$tituebant. in iis enim men- 
sibus qui etiam nunc lunares habent ferias, quintanas Nonas promulgabat, 
Kecundum quas die tertio decimo et quibusdam gradibus non luminis sed 
lunaris corporis medietatem convenire consentaneum est. trium enim 
decem numerus duobus prioribus constat quadratis , quattuor et novem 
(paris et imparis ) numerorum liabentibus latera, paris materialem spe- 
ciem, dyadem, imparis autem efficacem ideam (s. notionem effingentem), 
triadem. huius igitur numeri maxima ac diligentissima in feriis a veteri- 
bus ratio habebatur. quintus enim decimus exceptis gradibus sex ut 
plurlmum est medius mensis: ipsius enim himinis est medietas. quare 
ctiam lovis has ferias (tanquam solis) instituerunt , a <|Uo coUustrari lu- 
nam constat. in solaribus autem septimanas Nonas indicabant: septimus 
enim numerus solis est, ut ante dixi. minimum enim lunae circuitum vi- 



DE HIENSIBUS III. 33 



r «> 



V7]C v.noy.utuaraaiv hxogi xui tnru ijftfQiov tivut xui (dqwv rivwv, 
rov St q^wrbg tyyvg rqiuxovru. nQwri] rolwv rj veofa]vtu , 1'S, r; 
id^og Pcofiuiotg nQoy.uXiTv ri]v SevrtQuv ioQrijv, rovrtori ruc viu~ 
rug. tlal dt fitaui uno rijg vtOfir]viug u/Qi rtov vcovcHv tJ rtaot'.Qtg 
5 7] TS,, cog yiyvta&ui rug nuaug avv y.ui uvrf] ri] vfOfit]vi(x 7; ntvrt ij 
tnru. fi rig ovv uno rijg ntfinruiag xui uvrijg tvvtu nQoatntXoyiatrut 
i]fitQug (^uvrr] dt rj nQoad-r^xt] nuQU '^Pcofiuioig vcovui xuXtirui), 
uvrl rovivvtu (roauvrut ycxQ tiaiv) tvQ^att rr]v \ty. fiiy.Qug atXrjVtu- 
y.i]g unoy.uruaruatv fttar^v ^ rovrtart rt^v rQtay.utStydzr^v. ovrcog ]f. 

lOy.ai tni rijg t^dofiuiug , fttr' uvrr,g UQtd-ficov rug tvviu, tvQijati 
ri]v rov (fwrbg fitooftrjviuv , rovriari ri]V nfvrty.utSfy.(ji,rr]v.'\ uno~ 
ffQixdug St ncxvrcog rug vcovug tl/ov, vvv fiiv wg unb rijg ntfin- 
ruiug vvv 8i cog unb Si/oroftov , fir^Se oovofiuad-ui ij ravrrjV ij 
iy.tivrfv rijV cpuotv vnofiivovrtg , ulXu rr]V fitru itria r^ftiQug ini~ 

15 cfotrcMTuv fitaofirjviuv , rovriari rug tiSovg, tj y.ul uXXcog rtftcov~ 
rtg Stu rr]v rcov cfcortov fnirr]Qriaiv. ort Si i'^ '^EXXr/Vtxrjg or^ftu- 
fsiug rixrtrui rb rcov yuXuvScov ovofiu, i'§ uvrijg tort lu^tiv rijg 
yQU(fr^g' tri yuQ y.ui vvv rco E)Jh]viy.(7t y.unna rug y.uXuvSug yQU" 
(fovaiv ol PcofiuTot. iariov Si ort ul y.uXa.vSut "HQug ioQri] 

^Oixvyyavov, rovriart atXr^vrjg' oi yiAQ (fvatxoi, (og f(f&rjfifv tinov- 
rtg, /liu fiiv rbv i]Xtov"PlQuv Si ri]v o?Xi]vi]v ivofittov tlvui, xul 
rr]V fiiv vtofn]viuv ruvrf] rug Si tlSoig (rovriori ri]v fitaoftr^viuv) 

1 dnoKaxdGtactv'^ ntQioSov BP. 2 TQia ^trj BP. 3 jrpoaxa- 
lelv P. 6 TtQOSTttioyiattai P. 7 KuXovvTai P. H ciTro- 

cpQciaas — tlx^'" P* 

gintl scptem dierum et horanim nonnnllarum esse constat, lucis autem 
prope triginta. primae igitlir feriae interlunium (Kalendae), a quibud 
solebant Romani ante dicere secundas ferias , id est Nonas. sunt autem 
medii inter Kalendas et Nonas rel quattuor vel sex dies , nt efficiantur 
universi cum ipsis Kalendis vel quinque vel septem. si quis igitur inde 
ab ipso quinto die novem adnumerabit dies (haec autem accessio a Ro- 
manis Nonae appellatur), pro novem (tot enim sunt) reperiet parvi men- 
gis Innaris compensationem mediam , id est tertium decimum : ita in se- 
ptinio quoque dle novem ei addcns reperiet medlum mensem luminis ra- 
tione hablta, id est quintum decimum. nefastas autemomnino Nonashabe- 
bant , modo ob quintum diem modo ob lunam dimldiatam , ne appellari 
quidem eas vel hac vel illa locutione patientes, sed novem post diebus 
venientem medium mensem, id est Idus ; sive etiam aliam ob causam ho- 
norem iis tribuentes, sequentes luminum rationem. ex Graeca autem voce 
nasci Kalendarum nomen ex ipsa scribendi ratione perclpere licet : etenim 
nunc quoque Graeco Kappa Kalendas scribunt Romani. sciendum autem 
Kalendas lunonis ferias fuisse, id est lunae. physici enim, ut ante dlxi- 
mus , lovem esse censebant solem, lunonem autem lunam ; et interlunium 
huic, Idus autem, id est medium mensem, lovi tanquam soll dicabant, ple- 
loannes Lijdus, 3 



34 IOANjNIS LYDl 

/Jii Tiyovv ifkiM uVt^ffi^ov, nXr^vikoiviov tug tlSoiig xaXovvug 
otovtl nlrjQoalXtjVOv. jo di t(ov ddiov ovof^ia nu(jtji, /iifv roig no~ 
"kixr/.oTg iy. tov ildovg rT]g oeX/jvijg, nuQu Se TOig U^ivaiv anb d-v-' 
oiug TQonov evQioxofUv tiatvrjvfynivov, [nt/,mTaiag di i] t^do- 
fiaiug rikg viovug fj.tru rug xuXuvdug ixrtQvrtov, ori txuriQog rwv 5 
uoid^f-uov oly.tioTurog rolg fcoaiv, uno di rtov vmvcuv xui uv- 
Tiov Hog Twv lidwv xui uvrwv (.lovug ivviu f.iiaug nuQtrrjQriauvro, 
ori oiy.tioTUTog xul nQoaqvrjg b ivviu UQid-fiog rij atXtjvri ' ovrog 
p. 37 yuQ iuvrov y(vvuy.uru^tvoy.QurriV' uoQiarog yuQ rj u/Qig ivvtudog 
nQO^uaig xul nXrjd-tt ovvoiy.og. rtjv fiiv ovv rovfir^viuv tXtyov io 
xuXuvdug, TTjv di StvrtQuv tov fii]vbg nQo rtaouQcov i] nQo i^, 
cjg tiQTjrut, vMvcov, t?)v di rtrdQTtjv nQo fuag vcoviov 8iu rb uno- 
(fQut^tad^ut TTjv dvudu , rijv ntfinrr/V vcjjvag , ri]v txTrfV nQo oy.r(ii 
(idiov, rijv i^dofii^v nQo inra tidcov, rrjv oySorjV nQb V§ tiScov, 
rrjV ivvdrr]v n^b nivrt tidcJov , t^v d'txdrr]v rtQo reoauQiov ti6cov,iS 
rrjv id nQb TQtcov lidcJHv , rijv i^ n^b fiiug tiScov , Ti]v ly tiSovg, 
Tr]V iS' , li fiiv ntfinruiut r,ouv ul vcJovut x«t o fj.i]v 7]fitQ(Zv X, 
nQo tr] xuXuvScov rov intovrog firjvog, li Si ntiinruTut fiiv ai vcxi- 
■Vai y.ui b fir]v i]fitQcdv Xd , n^b id-' xuXavScov ofioicog' ti Si c« 
vcjovat ftiv i^SofiuTat xui b fii]V Xd rjfitQOJv, rijv le n^b <^ xuXuv-2,0 
Scov bftoicagt ini Si rov Ot^QOVUQiov ftctvov rr]V iS" nQO i? x«- 
XuvScov MuQricov, y.al xa9-t^ijg xad-^ vno^aoiv rov uQi^-fiov tmv 
xuXuvScjov» 7]vixa Si uv ^iot^rov ?/ , rr]v xi xai rr]V x$ TJi nQO 

S to Sa — 4 tiasvTjveyfiivov] r^v Ss fisaofiTjvictv sidovs iKuXovv 
dnh Tou tiSovs rrjs GtliivrjSt i} ujtb &vaias rivos, ijtis elSovXis 
fovofid^STO. V. 

hiliiniiim Idus vocantes. Iduum attt^m rioinetl apiicl poUtlcoS ex specie lu^ 
hae, apud sacerdotes autem A sacrificii genere reperimus in linguam in^ 
ductum. qulntanas autem vei septinianas Nonas post Kalendas promnlga'- 
bant, quoniam uterque numerus aptissimus est luminibus. ab ipsis autem 
Nonis usque ad ipsas Idus novem solos medios dies interponebant ideo, 
quod aptissimus et natura corliunctus ntnnerus novenarius lurtae: hid enim 
se ipse gignit, ut videtur Xenocrati; infinita enim est usque ad enneadem 
progressio et multitudlni coniuncta. interlunium igitur dicebant Kalenda^s, 
secundum autem mensis diem a. 4 vel a. 6, ut dictnm est, Nonas; quar- 
tum pridie Nonas, propterea quod nefasta habebatur dyas ; quintum No- 
nas, sextum a. 8 Idus , septimum a. 7 Idus , oCtavUm a. 6 Idus , nonum 
a. 5 Idus, decimum a. 4 Idus, undecimum a. 3 Idus, duodecimum pridie 
Idus, tertium decimum Idus ; quartum decimum, si quintanae erantNonae, 
et mensis dierum triginta, a. 18 Kalendas mensis sequentis, si quintanae 
Nonae et mensis dierum trigirita unius, a. 19 Kalendassimiiiter; si autem 
Nonae septimanae et mensis triginta dierum, diem 15 a. 17 Kalendas si- 
militer. in solo autem Februario diem 14 a. 16 Kalendas Martias , et 
deincepa , diminUentes dieruni ante Kalendas numerum. quando autem 



DE MENSIBUS m. 35 

f'§ xalavStov 3Juqtiiov ehyov , o xal aVQrjTai. {/ovai de f^So- 
ftalag fitv xug vwvuq MuQTiog Bluiog ^lovXiog ^Oxiw^Qiogj neuTr- 
jaiug da oi Xomoi nuvrig.} TjQeGe dt bf.icji)g T([f KuiouQi xul ((eru 
TTjV rjXiaxTjv twv firjvwv diajvnMGiv Tug GeXrjViaxug tOQiag Toig 

SfiriGi xuTuXtnpuu xui tuvtu jiiev ntQi TTJg doxovGtjg uvtOfiuXiug 
Twv ntfinTuiug xul t^Sofxuiug Tug vcovug t/ovTwv fajVwVi 

8. yuXtnov Se ovdiv Ix twv Totg &Q/aiotg tiQi]/Lievb}V dtu p. 38 
^Qa/tm' tmtiv o Ti noTt uqu ioTl vov/iiriviuy xul Tivog /uqiv 
nuQu nuot (puiviTut rj Tijg vovi.ir,viug dvvu/iig Tifi(t)f.iivr/ ) ^ Tukt]- 

lOdtg einttv , Tjj (fvati t(Zv nQuyfiuTtjov d^ewQovf.iivi]* xui tovtov 
fiuQTvg IdvTiyovog , (pdaxcov xovg fivQfiriXug ev Tutg vovfiriviuig 
uvanuvtoO-ui' udvvuTOv ovv idttv ftvQfirixa ev Tutg vovfiTjviaig 
fQYuCofitvovt [oTi Tovg fivQfiriXug (faatviv Tutg Trjg GtXi]vrig vov~ 
firiviuig fii] tQycjiUod^ut «XX* 7]Gv/uC,ttVi xui t^v l^iv 6e xui to»* 

16 xtQy.umu Ah/vnTioig tvd-tv idoxti Tifiuv * ufKfortQu yuq tu i^ioa 
otXiiVi] GVfina&-^ elvai nQOGtixuGTuii 7] fitv l^ig avT(3 t« t(S 
o/t]fiuTt ifKfiQrig, uxQu fitv dfii/Xuirovou , Xtvxuivovoa de tcc 
ftiou xuO^dntQ rj uldtQia firiVl]' uit yuQ ovQuvog uoiXriVog , ovd 
V^idtg OQioot, ftvovot dt Totg o(p&uXfiotg tovtovi tov /qovov xul 

20 uoiTOi iyxuQTtQovoi To Ovyyfveg oroi/ttov uvufiivovoai. b 6e xiQ- 
XW1// d7]XoTiQug t/ti Tug iveQytiug' oTt yuQ uv^ei GeXijVT]^ b tcZv 
o(fd-uXftwv xvxXog tovtco evQvvtTui, ort de ftfiovTai^ ovoTtXXtTui.'] 

1 tXf/ov Hasuis: apud S eXsTtcL 5 ^'] fir} V, el S, li Anti- 
goniis Carjst. p. 189 Beckm. 15 cf. 4 52 extf. 

tiissextlim erat, diem ^5 et 26 a. 6 Kalendas Martias dicebarit, id quocl 
etiam dictum est. Imbent autem septimanas Norias Martius, Maius , lu- 
lius, October; quiritanas reliqui omnes. verumtamen Caesari etiam post 
solarem mensium ordinationem lunares ferias mehsibus relinquere placuit^ 
haec qtiidem de anomalia, quae esSe videtur, merisiuiri quiritadas et se- 
ptimanas Nonas htibentiurii. 

8. Nihil auterii impedit quo riiiriUs eix iis quae k veteribus tradita 
sunt, paucis refei-amus quid fere sit interlunium, et cuius rei gratia apud 
omnes, rit apparet, iriterluriii vis horiore afficiattir (si vernm dicamus)j 
ubi ex hatura reruih spectatrir. ktque huiris fei auctor est Ahtigonus, 
qui formi(ias dicit ihterlunils requieScere; quar^ formica interluniis 
operans cerni riulia potest. • — Formicas dicurit intfirluttiis riort operari, 
sed quie.scere. et ibim ac certopem icciirco Aegyptiis visum est vene- 
rari: UtrumqUe eriim ariimal lunae cohsentire terisimile eSt: ibis quiderai 
ipsa specie ei similis , ritpote quae extreriiis partibus riigra ^st, mediis 
autem dba , ut aetherea luna. quando enim luna iri caelo riori apparet, 
neque ibides cernurit , sed connivent oculos illo tempore ^ et sine AictU 
permanent, cognatum elementum exspectantes. in cercopei autem eius 
rei vis magis apparet : quando eriim erescit luna , oculorum ei orbls dila- 



36 lOANNlS LYDI 

p. 39 JtQXvXXog di cpijGiv ort pvV&tat Iv x^ ^YSdanrj norafKp Xld-o? 
Xv/vig xaXov/.tfvog' ovrog atl^vrig uv^ofxivr^g ti/ov fitX(odiug ano^ 
didioai. xul iv^AqaQti da tm noruf.i(p rijg KtXnxijg rtxrtrai l/&vg 
(xlonluv uvrov ol ini/ioQtoi xuXovaiv) oV avS,0[.iiv^g rtjg atXi]vrj^ Xtv- 
xog ytvtrat, fitiovfiivrjg /ntXuivtTut* !Avu'^tfiivi]g roivvv xvxXov rrivs 
a()J]Vi]V ttvui (iovkirui ivvtuxuiStxunXuaiova rrjg yr^g , n)JjQ)] 
TTVQog (jjg ini rov ^Xiov , Bivo(fuvi]g Si vi(fog tivai ntnvQ(0/itivoVf 
01 ^rcoixol /ntxrrjv nvQog xal diQog^ ID.urcov ix nXtiovog rov nv- 
Q(6dovg , ^AvctiaytiQag xal Ji]i.i(')XQtrog ortQico/itu didnvQOv, t/ov 
iv iuvrio ntdia xai oqi] xul (puQuyyug^ ^HQuxXttrog yijv d/ti/Xi]iO 
niQm\r]/tivriV , JIv&uyoQug ye /trjv nvQOiidtg aw/ia. ntQi di trot; 
xur^ uvrrjv (pairog iQOv/ttV (hg lAvu^i/iuvdQog /tiv Xiiiov avrr]v 
(fcog l'/etv ^ovktrut , uQuiitrEQOV di nwg , 6 di lApricpcov idicxi /liv 
rpiyysi Xd/tnttv rrjv OfXi]vi]v, rb di unoxQvnxo/ttvov ntQi atrrjV 
vnb rijg nQoo^oXijg rov )])Jov u/tuvQova^-ui, nt(pi)xorog rov la/v-is 
' QoriQOV (p(orog ro uoS^f.viartQOV u/iuvqovV) o drj av/i^uivti xui 
mQi T« uXXa uorQU. QaXijg di xul ol dn^ uirov vnb rov ijXiov 
qcorii^fod-ui rrjv atX-^v)]^ ivixQtvav. o ye /tr]v HQdxXtirog rb 
uvrb ntnovd-ivat rbv TjXtov xul rr^v afXr']vr]V cpi]ai' axcxcpotidtig 
yuQ ovrag xoXg a/ij/iuaiv ix rrjg vyQug dvud-v/xidamg cptori^eaS-ui 20 
nQbg rrjv cpuvraaiuv, Xu/tnQortQOv Si rbv ijXtov diu rb iv xaO-uQcp 
uiQi cpaivtod^at, dcptardvui Si Xoyog dno rijg yijg xurd rbv 

2 Xvivrjs V. *! nmiXr][iivov Plutarch. plac. philos. 2 25 p. 587 

Wytt. 10 'Hgci^iXBiSrjg Corsinius et Schleiermacherus. 11 jte- 
Qifilr]^(iivrjv Plutarchus. 18 fv.Qivav? 19 nfTiov&ivut tov] 

yrtQi xov &BCy,ov V. correctum e Plutarcho. 

tatur, quando autem sertescit, contrahitur. Dercyllus autem in Hydaspi 
fluvio ait lapidem nasci qui lychnis dlcatur: hi<i luna crescente sonum 
modulatum edit. et in Arare , Celticae regionis flu vio , nascitui' piscis 
(clopiam eum iilcolae vocant) , qui crescente luna albescit, sertescente 
nigrescit. Anaximenes igitur orbem lunam esse vult novendecuplum 
proportione terrae , plertum ignis , ut solis ; Xenophanes nubem igneam, 
Stoici mixtam ex igne et aere; Plato maiorem eius partem esse igne- 
am ; Anaxagoras et Democritus Corpus solidum ignitum , quod in se 
habeat planities et montes atque convalles; Heraclitus terram caliginosa 
nube contentam, Pythagoras vero corpus igneum. de luce autem eius di- 
cendum nobis, Anaximandro eam videri suam propriam habere lucem, sed 
rariorem quodammodo ; Antiphonti autem suo quidem fulgore nitere lunam, 
eam autem illius partem quae occultatur appulsu solis obscurari, quando- 
quidem ita natura comparatum estut ignis validiorimbecilliorem obscuret, 
quod quidem aliis quoqUe in sideribus contingit. Thales autem et qui 
eius sequuntur decreta, a sole illustrari lunam iudicabant. Heraclitus vero 
eodem modo affici lunam ac solem dicit: scaphae enim figuram cum ha- 
beant, ex humido vapore eos collustrari, utappareat; clariorem autem so- 
lem esse propterea quod in puro aere appareat. distare autem dicitar a 



DE MENSIBUS IH. 37 

^EQaxood-tvr^v rr^v fifv atXr^vr]v arudicov ^ivQiuSoig f^SSo^rrjxovra p. 40 

onTw, rov di 9]Xwv jerQaxooiag xal axrdxtg [.tvQia ' ^ atlTjVT] yuQ, 

rr^v t,idofii]v xurt/ovoa tcovriv y nQOoynortQa riov u)Jm)v iortv 

uortQiov. bd-tv oidf niXrjUa axQurov alS^tQog uvttjv tlvui (fuaty 

5xQ(7f.ia di ui&tQiudovg xul «tQiodovg ovoiug^ To yuQ qiaivofiivov 

uvrfig fttluv , xulovat nQooconov rivtg , ovdiv uXlo tlvui ij rov 

uvufitfiiyfifvQv utQu, 6V (pvoti fttXug ojv u/Qig uvrtjg reivtrai, 

Ixelvo Si fi^ naQiStfv u^iov " rj veofii^viu xt(fuXr} firivbg nQog rcov 

UQ/uliov nQOGuyoQeverut. Sexu Si tlorjyovvrui at'/.i'vTjg a/ijfiuru, 

lodffj^ wv b rQiuxovdrifttQog uvunXrjQOvrut xvxXog'' ru St tort avvo- 

Sog, uvurolri, firiVOttSrig, St/6rofiog, ufKfixvQrog, 7iX-i]Qrjg, u^&ig 

Si/6rofiog, av&ig UfiqixvQrog, uvStig firjVOttSi]g, ui&tg . . . trtQot 

Si tvSfxa a/r]fiaT;a. eivui ^a^ilovrut * fitru yuQ ri)v avvoSov uQt&- 

ftovai xul jrjv ytvvav , oruv fiiuv fioiQuv unoar^ ^ aeXrjvi] tov 

15 rjXiov, 

9« rug roiwv KuXuvSug , (hg eXtyofitv, oTa vovfir]viuv 
trifir^ouv PiOftuTot, ftiru Si juvrug xu^f^rjg t«? vtovug , xui xura 
TQirr^v rd^^tv rug tiSovg. TQifiOQq.og ftiv yuQ i] rtjg '^Exdrt^g rjrot 
ri]g atXr/Vf]g Svyufitg' o yuQ IdnoXXcov iv r^)Mo,, Tovro^^Exdrt] iv p. 41 
2QtatXr]vr]. 

10. [oTi 6 TQidxovra d.Qtd^fi@g (pva{xi6rur6g ttjxiv^ o yuQ 
iv fiovdot TQidg, rovro ev Stmoi TQiuxovrdi , inel xa.1 b rov fit}-" 

2 fivQia PIutarch\ui] libri fivQiag^ 

terra, ut Eratpstheni videtur, hma stadlorum septingentis octoginta niiU- 
bus, sol autem quater decies centenis octoginta milibus stadiorum. hnia 
enim , quae septimam tenet zonam (i. e. septimum circulum), propior a 
terra est quam reiiqua sidera; quamobrera nec merum aetheris g^lobuin 
eam esse dicunt, sed mixtam ex aetherea et aerea substantia: eam enim 
illius partem quae nigra aj^pareat, quam faciem uonnuUi dicuut, nihii aliuj 
esse quam commixtum aerem, qui cum natura niger sit, usque ad eaui 
pertinet. illud autem dignum est quod uon praetermittatur. interhinium 
caput (initium) mensis a veteribus gppellatur. decem autem memorantur 
hniae apparitiones, quibus triginta dierum orbis impletur: sunt autem hae, 
coitus, ortus, lunata, diniidiata, gibbosaj plena, rursus dimidiata, rursus 
gibbosa , rursus luuata , rursus .... alii autem luidecim api^aritioues esse 
volunt : post coitum enim nativitatem quoque numerant, quando uuo gradu 
distat luna a sole. 

9. Kalendas igitur, uti diximus, tanquam interlunium honore afficie- 
bant Romani, post has deinceps Nonas, et tertio loco Idus. triplex enim 
Hecatae (id est lunae) vis; quod enun ApoUo in sole, idem Hecato iu 
Luna. 

10. Tricenarins numerus naturae optimo eonvenit: quod enim in 
monadibus trias, idem in decadibus triacontas, cum etiam raensis orbis 



38 lOANNIS LYDI 

vog xtJzXof Gvvi(ni]Xiv in xtonuQWv iwv anh fAOvudog i^r^g rtTQu- 
yomov, u, d' , d-', i^ . o^^iv ov}^ d,nb GXOnov^^HQuxXinog yi- 
viuv Tov f.ii]vu xuXiT.^j 

11, liiiTd, d^ Tug KuXuvSag ivQiaxofnv noXXaxciig rov 
yQOvov SiuiQtiad-ui ttg uhovu, tig /qovov, tig xuiqov, tig tviuvTov. 5 
uuov Tohniv tOTiv untiQog rig twv ovQuvio)v OMfiuTCOv niQinoXr^oig 
^ UVTOV rov navTog ovquvov nuvTtXrjg m'uy.vxXrjGig , yQovog de 
1} t4 uiMvog aoQiGTog iy.Taoig, ravTtj y.ai KQOvog nutg Ovquvov 
XtytTai^ ya^ /Qovog Ix riov to^ ovquvov xivrjOton' nQ^tioiv, 
&ort xuiQdg tori /qovqv naQuStiYf.ia , xu\ ovx uirog b /Qovog. 10 

12, [^or^^'MXXr^vtg fih unh rrjg y.i ^txift^Qiov rip' uq/tjv 
inoiovvTO rov irovg ijroi rtjv TQonrjV, '^Pa)fiuToi di fitru dxT(h ^ifil- 
Qug, xaT(i t^v nQiorrjV ^Iuvovuqiov , ol fiiv"EXXi]veg ttjv rQonrjV 
uvTTjv rriQOtvTig , ol df ^PcofiuToi ttjv rov yvcofiovog oxiuv, noTt 
CvoriXXtGd^ui uQ'S,tTUi' fti/Qi yuQ rcov oxtw uvtnuiod^ijTog toriviSt 
^ rijg oxiag fitiwotg.^l 

13, [oT< Sid, rfjv yiviotv Strrrj yiyovtv ^ to)v oiQuvicov 
xivt]aig^ tl y&Q unXi] i)v , ovStv av Sin^ avTijg nuQ'i'j/d'>] , log xul 

p, 42 l^^QioToriXtjg iv to» StvTiQO) UiQi ytviotcog xal <fd-OQug' ^^fiiug 
fitv ovoijg rfjQ (fOQug ovx hSi/tTui yt'yvio&ui ru uficfco" yiviotv^ 
y.ui q)9^0Quv " Jioc to ivuvria tivai' rb yuQ avrh y.ut cooavTcog i/ov 
4ft t6 uirh nicfvxt nonTv , wort ijroi yivtoig iOTiv uil rj (f&OQci. 

8 ^■xraais P. vulgo iKcractf, 20 cp&oqa^ V: correctum ex 

Aristotele p. 336 a 26, 

constet ex quattuor a monade deinceps quadratis, 1, 4, 8, 16; unde non 
abs re Heraclitus generationem mensem dicit. 

11. Post Kalendas autem reporimus multis modis tempus dlvidi in 
aevum (aeternitatem), in tempus, in tempestatem, in annum. aevum igi- 
tur est infinita quaedam corporum caelestium circuitus, sive ipsius uni- 
versi caeli perfecta circulatio, tempus autem infinitus ex aevo progressus. 
Itaquo etiam Saturnus Caeli filius voeatur: tompus enim ex caeli moti 
bus prodit; ut tempestas temporis species sit, neqne ipsum temj)us. 

12. Graeci a die 25 Decembris initium anni faciebant, solis vide- 
licet conversionem (considerantes), Romani autem.octo post diebus, primo 
lanuarii die ; Graeci conversionem solis ipsam sequentes , Romani autem 
gnomonis umbram, quando contrahi inciperet: ad diera enira usque octa- 
vura umbrae imminutio non sentitur. 

13. Propter generationem duplex rerum caelestium motus factus est. 
si enim simplex esset, niliil eo procreatum esset, ut etiam Aristoteles libro 
secundo De generatione et corruptione: "unus si sit motus , ambo (ge 
neratio et corruptlo) esse non possunt, propterea quod contraria sunt: 
idem enim quod est, et eodem mcdo se habet, id semper idem facere na- 
tura cogitur; ut aut generatio souiper sit aut corruptio. o[)ortet aulem 



DE MENSIBUS III. 39 

dn de nXtiovg nvui Tug xivrjaeig xai ivavjiag, rj jfj (fOQa rj rfj 
avu)f.ittXia' tcOv y^Q Ivavjtwv ahtu tH ivuvria. dtb ovx /) nQwxrj 
qouu uhiu lOTi yivioiO)g xu\ (pd-oQug , uXV i] xuru tov 1o'E.ov 
y.ry.Xov ' iv ravTj] yu^ xai jo ovve/ig Iveaji xui rb xiveiad^ut 6io 
5 xtvriaeig" ] 

14. OTi 6i Tov (viuvrbv tog d^ebv fT//<7j<r«>', drjXov i'^ «r- 

T^? TTJg ytvdcxiv ^uoiXidog noXeojg' ^UQdiv yuQ avxriv xa\ ^vuqiv 

^uv&og xuXet, to di ^UQdiv Zvo[.ia ei Ttg xaTvi uQid-fibv «tio- 

XoyioeTui , nevTe xul i'^riX0VTU xui TQiuy.oaiug eiQtjoei ovvuyiov 

10 fiovudug , (lig xdvTev&ev elvui dijXov n^bg Ttfiijv rjXiov tov toouv-' 

Tuig fjfieQutg Tbv ivtuvxbv avvtxyovTog 2dQdtv dvofiuo^r/vai Ttjv 

noXiv. veov di 2dQdtv to veov eTog ixt xul vvv leyeoO-ut tw 

nXrjS-et avvof.ioXoyetTut ' elal di oV (faot Trj ytvdHiv uQ/^uia (ftovfj 

xbv iviavTbv xuXetoS^ut aaQStv. 

15 15, [oT* TQeTg diQ/ug ■^yov 'P(OfiaToi TOt> iviavTov, fiiav 

ftiv leQaTtxrjV, xuToi Tbv^IuvovuQiov , uv^uvovorjg rjdtj Trjg rjfieQug, 

SevTtQuv di xuTot, Trjv tov BIuQTiov nQ(iiTrjV, tjv uAtqiov (i/ov, 1>. 43 

Xttd-* ijv xui T« OTiAa e&ag uvrocg xtveTv ' Ttjv Jf noXtxtx^v ij 

fidXXov xvxXixrjv xuTtit ttjv nQ(uTriV Tot5 2enTifi^Qiov, r^v rjfteig 

^fiiv inivtfirjOtv avxoi Si IvdtxTKovu xaXovoiv. Ti]g yuQ dtQ/aiOTrj- 

Tog Tbv xvxXov i/ovarjg eig rb Xeyofievov nuQ^ uvToTg XevoTQOv 

ToviioTiv eig xi]v nevxuexr^Qidu (^y.aduQf.tbg di rjv , xu\ fivoxrjQtu 

^lrjTQbg xux^ uvTijv ixeXeiio) , e'do'4ev vaxeQOv nQog Tifir^v^.!i4Qeog 

i q).9oQa lihxU 19 H«ra add Roetherus. 

phires esse motus eosqiie contrarJos vet impetu vel anomalia : eansa emi» 
<;«ntrariorum contraria sunt, itaque |ion primas impetus generationis 
et corruptionis eausa est , se<i is qui obliquo fit circulo : in hoc enim et 
continuam unum cst, et quod movetur dupllci motus genere." 

14. Annum autem tanquam deum ab iis cultum ftiisse , ex ipsa Ly- 
dorum urbe regia apparet. Sardin enim eara et Xyarin Xanthus vocat: 
Sardis autem nomcn si quis ad numennn computabit, quinque et s«xaginta 
et trecentas coHigens reperiet monades; ut inde quoque appareat in ho- 
norem solis, tot dlebus annum consummantis, Sardin urbem esse nomina . 
tam. viov UaQSiv autem novum annum etiam nunc a vuigo dici oonstat. 
sunt autem qui dic^nt antiqua Lydorum lingua annum voeari adgSiv. 

15. Tria anni initia agebant Romani , unum sacerdotate, mense la- 
nuario, crescente iam die, seciuidum primo Martii die, quem patrium ha- 
bebant, que die etiam arma movere iis mos erat; civile, sive potius cy- 
clcum, primo Semptembris die, quam nos iniv^firietv dicimus, ipsi aHtem 
indictionem vocant. antiqnitas cniin cnm cyclum (i. e. orbem> baberet 
histri, (|uod iis dicebatur, id cst quinqHennii (lustratio autem erat, et my- 
steria Matris tunc fiebant), visum est postea in honorem Martis (patrius 



40 lOANNIS LYDI 

(nuTQiog de Pwfjuioig , ojg (faat, dmg) tcuqu ntvTtxaiSty.urov 
iviavTov uvuvtovo&ui tov xvy.Xov' r/ yuQ xtXiiu dnoxuTUGTUGig 
!^()fOf dt/Mg nuQucpvXuTTerut , fity.Qu fitv ntvTtxaidtxa, i.itydXri 
St i/^dojinjy.ovTU tvvtu. OTi di nuTQiov UQ/r^v iviuvTov tov MdQ- 
riov ot Pto[.iuiot nuQtXu^ov , dijXov xui dno tov xug Xtyo[.iivug^ 
nuQ^ avToTg /.lUTQuivag , TOVTtGTt rug tiyfvidug, zovg oixtTug 
toTiuv , xu&dntQ iv rotg KQOvioig rovil nQdrrtiv t&og ijv rovg 
xty.Trjf.iivovg' wv ul fiiv dt^ ^AQtog Tif.iijv dovXtvovot roig uQQiat 
rcov oixtTwv, dtu ri]v XQiiTXOva (fvatv, ^t 8i (unoTQonuiov &antQ 
d-tQuntiuv liouyovTtg rto Kqovio) roTg tuvrwv dovXoig idovXtvov, 10 
bnwg firj ruTg uXr/d^tiuig vtfitorjTov xt naO^ovxtg tig dovXtiuv no~ 
Xtfiiwv xaTaniawatv.] 

16. inivifirjGiv di avTfjv "EXXr/Vtg ix xov nQuyfiarog wvo- 
fiucfuv' intl yuQ Zvyw ytvofitvog 6 ijXtog Stixvvot rrjv rwv xuQnwv 
noioTtjru, xux' avTtjv di q:tXav9-Qwnwg ol ndXai xovg (poQovg roTg 15 
vniyxooig inivtfiov , (xfg fii] nuQu rrjv xovxwv iniSoaiv uat^wg So~ 
p. 44 xoTtv ^uQvrtod^ut, xv/bv ov (f OQoXoyov fttvot, tixoTwg «wr;)v intvi- 
fir^Gtv , olovti Siavofii]v xtvu xwv duofiwv, ixdXtaav. ov yuQ r^v 
ovTO)g udvaioni]xog r] xiuv (fOQWV tiOnQu^ig , ovS^ diQtOfiivr] xig 
1] fiuXXov uv^ofiivrj xuru fiixQttv , uXXu nQog xo /QtiwStg TtovSO 
dvuxvnxovxwv xoTg xquxovgiv iyivtTO. ruvrr] xut iniTdyfiuTU 

3 fifydlT] Roetherus: vulgo fiiar]. 11 oTicog Hashis, onsQ V. 

14 intl] vulgo inl. 17 ov] ol Hasius, 21 iyivtzo libri. 

autem liic Romaiiis, ut dicunt, deus) quinto decimo quoque anno reno- 
vare orbem. perfecta enim restitutio Martis dupliciter observatur, minor 
(luindecim, maior autem septuaglnta novem (anuorum). patrium autem 
anni initium Martium a Romanis acceptum fuisse inde quoque apparet, 
quod matronae, quae apud eos dicebantur (id est feminae ingenuae) ser- 
vis victum praebebant , quemadmodum in Saturnalibus idem facere do- 
mini consueverant; ex quibus illae in Martis honorem maribus servlunt 
mancipiorum, ob naturam praestantiorem, hi cultum quasi ad mala aver- 
runcanda pertinentem instituentes Saturno , servis suis serviebant , nt ne 
re vera, postquamaliquid quod esset vituperandum accidisset, ab hostibus 
in servitutem redigerentur. 

16. 'ETCivifiTjaiv autem eam Graeci ab eo quod res est vocabant. 
in libra enim cum sol est, frugum condicionem slgnlficat, secundum quam 
humaniter veteres tributa sublectis (civlbus) intvifiov (i. e. dlstribne- 
bant) , ut ne supra earum incrementum modo nefario vlderentur eos pre- 
mere, temere tributa exigentes. merito igltur eam inivtfir]Oiv, quasi dis- 
tributionem aliquam vectlgalium, vocabant: non enim erat adeo acerba 
vectigalium exactio , neque erat exactio a'iqua stata , vel quae paulatim 
augeretur, sed ad necessarlum usum emergentium ab imperantlbns fiebat. 
quamobrem etiam iTtitdynara (I. e. imperata) vectigalia nunc quoque 



DE MENSIBUS in. 41 

rovg (fOQOvg txi xcci vvv Idoiuvol xa7^ovaiv. b&ev eu' tiQi]rr^g 
ivanof.uv6vxo}v tn\ nXtiarov y.ai rb 7.oinov avy/WQOvf.itvo)v rotg 
avvxtltai raiv (fOQOJv, rotavra ruTg noltai ntQiytyovt &uvfiaaru, 
Xovrgu Xtyco yMi uyoQul xal iddxwv bXxoi untiQOv tvdutfioviuv 
5 ruiv oly.rir6QWv y.r^Qvxxovrtg. 

17. [oVf 6 Squy.wv nviv/.iurtxcorurov nuvruiv tQntrcJov y.ul 
nvQCodtg' nuQ^ o xal rd/og uvvnc'Qlj).rirov diu rov nvtvfiuxog, 
/MQig nodcJov xui /tiQCJov rj uU.ov rirbg xcov txxog, di' wv ru kotnci 
L,iZu xug xivriatig noittxai xui noixiXwv a/rj/nuxwv xvnovg unoxtXtu 

IQ noXv/Qovtciirurov di laxiv , ov fiovov xw txdvof-itvog to yiJQug 
vtdCiiv, uX).u xal uvir^aiv intdt/taS-ui fitiLovu ntcfvxt ' xul inti- 
$uv xb WQiafitvov fitxQov nXi^Qtoarj, eig tuvxbv uvuXtaxtxai, o^r- 
ruxa di ndvxcov ^Xintt, d9-tv xul Squxwv wvofiuaxui.'] 

18. [oxi ovdufiov xov xijg xv/rjg dv6fiuxog"OfirjQog fiffivT]'- 
15 xat, '^HaioSog fiivxoi.] 

19. oxi rbv nXovxov ^laoxQuxtjg fiuXXov xuxtug rj xuXo- 
y.dyudlug tlntv vnr^Qixr^v' ID.dxwv di eine firjdivu yivtad-ui fie- P* ^5 
yioxov nXovxov xvqiov , ei ftrj rbv nQoe^tjfttWfiivov xtjv ipv/i]v.J 

20. [oxi ov fiijvov ri fiayvijxtg tXxei rbv oiSijQov , uXla 
20 y.ul i'^ uvxijg fitxu).Xtvd-tig aidrjQog xbv uX).ov aidt]Qor.] 

21. [oxi novxicptxtg oi UQ/iiQttg nuQu Twfiuioig iXiyovxo, 
y.ud^dntQ iv lAd^tjvutg rb ndXai ytcfVQutoi ndvxtg ot ntQt ru nd- 

16 Isocrat. ad Demon. 6. 

Asiani vocant. unde, cnm ut plurimum in pace permanerent ac postliac 
jicrpetuo condonarentur iis qiii pendere debebant vectigalla, talia urbibus 
orta sunt admirabilia, balnea dico ac fora et aquarum ductus, infinitam 
incolarum felicitatem praedlcantia. 

17. Anguis omnium animallum repentium ventosissimum est et igne- 
um; atque iccirco etiam celeritate insuperabile per spirltum, sine pedl- 
bus et manibus vel ullo alio eorum quibus reliqua anlmalla , movetur et 
variarum specierum modos efficit. diutissime autem vivit, non solum eo 
qiicd exuta senectute iuvenescit, sed etiam ita natura comparatus est ut 
malus incrementum capiat: et cum statum modum implevit, in se ipsum 
consumitur. omnium praeterea acerrime cernit; unde etiam dQccxav (a 
verbo dfQ-Aco i. e. cerno) nominatus est. 

18. Nusquam Fortunae nomen Homerus memorat, verum Hesiodus. 

19. Divitlas Isocrates magis pravitatis quam virtutls mlnlstras esse 
dixit. Piato autem ait neminem fieri maximarum divitiarum dominum, 
uisi qui ante damnum ceperit animo. 

20. Non solum magnes attrahit ferrum, sed etiam ferrum ex eo 
effossum allud ferrum. 

21. Pontifices apudRomanos sacerdotes principes dlcebantur, quem- 
admodum Athenis antiquitus Yeq)VQuloi appellabantur omnes patriorum 



42 lOANNIS LYDI 

TQia hpa f§?;)*^r«t y.al dQ//tQiig (Sioixrjxal rwv oXwv) wvofxdtflvTO, 
' iiia ih inl rrjg yttpvQag tov ^neQytiov norafiov leQanvfiv rM 
TLaXladiM' novTTjv ycltQ ol Pio/naiot rrjv yitfVQav xaXovai, xai 
jTovxiXia T« yeffiiQia '6,vXa. od-ev xai nQu^ieQylai dFjd-ev exaXovvro, 
lofruvei reXeaxat' rovro yuQ oijjnuivet ro novxiffe'^, uno rov dvva-5 
ro5 ev eQyoig.] 

22. [oxi /^ioaxo-iiQOvg fpaal ro vn^Q yrjV xai vnb yi]V 
TiiiiaffuiQiov , ufxoi^adov fiv9-ixfog Cfovxug xul xeXevxutvxag.] 

23. [oxt 0d/9iog b ^ovXevxrjg xuxedixua^^rj vnb xtig pov- 
X-tjg, bxt naQU rbv Sifx)Qiai.iivov rio vofifo uQyvQov edeixwro xexxi]- IQ 
fiivog' ovSi yuQ ecpeTxo nuQu, ri]v vi.'§ifiv xexrijad-ai rtvt, uXX^ 
oide arjQtxT] /Qr^ad^ai ead^rixt roig rv/ovai, xuv evnoQOt eiev, (.to^ 
rotg Se roig narQtxiotg rovro xar^ e^aiQerov dvev^vexro.] 

24. [brt rijv t4d-t]V(7v eig xrjv ifjv/i]v didyovaiv, ibg dd^d- 
varov xa\ nuTdu xov /Jibg ex xr^g avxov xoQvfprjg r^xot ex t% dxQ^- 15 

p. 46 rijXog xov ovquvov xaxtovaav, xai unXr]v de ovaav. XQixoyiveidv 
ffuaiv oix dnb xQixtxxvog noxafiod, dXX^ oxt xariodaa rb fiev &v!.it- 
xbv ex rov alB-iQog Xufiftdvei , rb J* eniD-v/nrjrixbv ex rijg aeXr]-^ 
viuxfjg aeiQug ' xui yuQ vyQCi r^v rpvatv rj aeX^vrj , oS^ev xat ai 
TieQi eQfxiXiov fiuyyuveiai n^bg avxt]v yivovxai^ 20 



8 dfioi^aSov Hasius: legebatur dfiot^aSjjv, 18 cciQos Hasius 

coll. 4 17. 



sacrorum interpretes et snmmi sacerdotes, qni praeerant rebus sacris omni- 
bus) , propterea quod in ponte S|)ercliu flumini.s sacerdotio Palladii fun- 
gcbantur. ponteni enim Roniani riji' yicpvgav vocant, et pontiUa ad pon 
tem pertincntia ligna ; unde et TCQa^iEQyiat fortassc vocabantur, quasi per- 
fectores : hoc enim significat pontificis nomen, a potente operum (i, e. a 
verbis posse et facere). 

22. Dioscuros dicunt terrae hemisphaerium superins atque inferius, 
per vices ex fabula viventes ao morientes. 

23. Pabius senator condemnatus est a senatu, quod supra constitu- 
tam lege pecuuiam possidere arguebatur. neque enim cuiquam permitte 
batnr phis quam per legem habere iicebat possidere, verum ne serjca 
quidam veste uti cuivis, etiamsi opulentus esset, sed solis patriciis hoc 
per exceptionem permissum erat. 

24. Minervam ad animum referunt, tanquam immortalem et lovis 
filiam ex ipsius capite prognatam, id ost de caeli vertice descendentem ac 
sinceram. Tritoniam eam dicunt non a Trltone fluvio, sed quoniam de- 
scendcns naturam animosam (s. aniinositatem) ex aethere accipit, concu- 
pisoendl autem facnltatom cx catena fseiie) lunaii: etonim humida nalura 
hma est} uude etiam veneficia amatoria ad eam fiunt. 



DE MENSIBUS m. 43 

25. [ ori uyiov y.al uyama o xonog )Jyixai diu xb y.vxXo-' 
Tiotq, nuQU xo (^irj f/eiv yomav , r^q dg xvnov y.ul oxtifuvoi y.v^ 
y.loxtqtig xoXg viy.ioaiv intxi&tvxo. ol d^ XQtig d/itiot rrjv xqio- 
rot/ov (fvaiv di]).ovoiv , vSuxog nvQog yijg' in* uvxmv yuQ y.ui 

5 f(t'>nov d^uvuxog xi^v irtQytiuv t'/ti. o&tv y.ui XQiy.ufjtiVOv o i.ivd(ig 
didcoac x(p nXovxiovi y.vvu , «jti xov xqiaxoi/ov' b yuQ utjq ^wO'- 
noiog iaxi. diu xiov o^thitv ovv <)i]h)vxui wg nQog xij^iijV ruJv 
v/u-Q nuxQidog unod-vr^ay.ovxiov xi^i' dyioriuv intxtXovv.] 

26. [oxt ot f.iiv Qoiaioi^jtQti uviy.tivro , ol di Xtvxol ^u\ 
10 01 di nQuatvoi l^fpQodirrj, ot di ^ivtroi Kqovio tJ Jloattdiovt, ^ivf" 

roi di iy.Xijd^riOuv uno rcov ntQt rov iridQtuv "^Evtrcov rotuvxutg 
iodTjai /Qcofiivwv' ^ivirov Si ot '^Piof.iuloi rh nuQ^ r.fttv xaXXdivov 
/f)(of.ia nQOGuyoQtvovotv, ■») y.ui xuru t« rioauQu axoi/ttu ' qov^ p. 47 
otot fiiv dvixtivro nvQt Stii rb /Qi5f.iu, oftoicog nQuaivoi yfj Hiii. rii, 

i5 uvd-r^, ^ivtxoi"HQU, Xtvy.oi di vSurt, ot di (fuoi nQuaivov fiiv rb 
iuQ, Qovotov di rb &iQog, ^ivtrov Si xb (fd^tvoncoQOv, Xtvxbv di 
xbv /tifiiova. xuxoduifioviuv ovv oicavi^ovxo xrjv /tiQovu -ifjrjCfov 
xbv dvd^riQbv dntviyxuo&ai , (hg avxi]g '^PtoftT^g rjXxr^&tiot^g' ToiJ 
yi).Q dvrtxov xivrqov tig rb x?jg yr^g oxoi/ttov uvu(ftQOfiivov, tixbg 

20 j]v uvxotg fiiXttv avrijg. o^^fv xul '^Eoxiuv nqb ndvxcov (fuivovxui 
xtiii^auvxtg 'Pcofiatot , wontQ xbv ntXQoytvij Mi&Quv ot TliQoui, 
Siu- xb xov nvQog xivxQov, aat T^v vyQuv ovoiuv ot vnb x-fjV «^ZToy 

dv&T]Q0l 

10 nQdaivoi V. 11 t^v vulgo, 13 t^ add Ha$his, 

25. Agon et agonia locns appellatur propter formam rotundam, quo- 
niam non habet ycoviuv (i e. angulum), ad cuius speciem etiam coronae 
roliindae victoribus imponebantur. tres autem obelisci naturam tribus 
<;<>nstautem elementis, aqua igni terra, gignificant: ad ea enim sola mors 
viiu habet. quare etiam tricipitem fabula attribuit Plutoni canem , pro 
coustantem tribus elementis: aer enim ^^tam excitandi vim habet. per 
obdiscos igitur significatur, in honorem eorum qui pro patria moriuntur, 
ceitamen ab iis institutum fuisse. 

26. Russati Marti consecrati erant, albati lovi , prasinati Veneri, 
veneti Saturno vel Neptuno. veneti autem dicti sunt a Venetis circa 
Adriam inhabitantibus, qui eiusmodi vestibus utuntur: venetuni autem 
Romani eum colorem dicunt quem nos KaXXccivov vocamus. sive etiam 
spcundum quattuor elementa: russati consecrati erant igni propter colo^ 
rcm ; similiter prasinati terrae propter flores ; veneti lunoni , albati au- 
tem aquae. alii autem prasino colore vcr significari dicunt, russo aesta- 
tem. veneto auctumnum, albo hiemem. infelicitatom igitur augurabantur, 
ciim deteriorem sortem floridus abstulerat, quasi ipsa Roma devicta esset. 
cum enim occidentale centrum ad terrae elementum referatiu:, merito iis 
illa cnrae erat. unde etiam Vestam prae omnibus, ut apj)aret, vonera- 
bantur Romani, ut Mithram ex rupe natuiu Persae, propter ignis centrum, 



44 lOANNIS LYDI 

<) m To xirxQOv tov vSarog, xai Joiv Alyvmioi uvx\ tov xrjv fffX^- 
rrjv, TTjv Tov TtavTog utQog tgoQOv.] 

27, [oti T« Ttov vay.QOJv GM^iuTa ixatov ol naXaioi, avvt^- 
utSiQovvjtg avTU Tfj yjv/fj.] 

28. [oTi ovx tlalv uaTtQtg y.axonotoi, uX),u ndvxtg uyudroi. 5 
uX7^ tnti xud^ UQfioriuv to nuv ovvioTUxai, ol fiifv uvxojv ttol 
iriQOi, 01 di vyQuivovaiv, oi St uXXo Ti t/^ovai * nQog Tug XQtxottg 
uvTcov Toivvv doxovat ^ldnTttv xutu Trjv ivtQyttav, ov xuxu tijv 
nQodtaiv, xal bxi xug uxQUTovg avxiov ivloxt dvvufitig ov/ vno- 
{.livovTa t« iv Tjj yfj ^lunrovTUi , wj xul dqd-uXf.ioi vnit aq^odQo- 10 
Tr^xog (ffoxog.] 

p. 48 29. [oxi iv tMoTg JMuQriuig noinnrjg ytvofiivrig ijytTO xai 

uvd-QMnog 7ifQi^t^Xi]fiivog SoQuTg, xul tovtov tnaiov Qu(i8oig Itn- 
TuTg tntfir]xtai , DlufiovQiov uvxov xulovvxtg, ovxog di xt/vixrjg 
iv onXonotiu ytvofitvog, Htix t^ fiij t« dtontTr] uyxiXiu avvtxdiglS 
xivovfitva (pd-tiQtod-at, ofiota ixtivarv xaTtoxtvaot Ttii»' aQXtxvntav, 
uOiv nuQotfitutovxtg 61 noXXoi ini TOtg TvnTOfiivotg StuytXoovrig 
(fmatv cog Tbv IMufiovQiov uvrio nuiCoitv oi TvnTOVTtg' Xoyog yuQ 
y.ai uvTov 3JafiovQiov, Sva/tQMv tivmv nQoantoovTMv ini TJj tmv 
uQ/tTvnMv uyxiXiMV dnoa/Jatt ToTg^^PMfiuioig , naiofitvov Qu^doig^Q 
ix/ikrj&T]vat Trjg noXtMg.] 

30. [oTt ij 143-ip'u eig i}w/i}v uXXr^yoQOVfitvri xai yXuvxio- 
ntg XiytTUi dtu to nvQcodtg. xui yXuvxu uvxf] uvaxidiuotv, oxi 

et hiimidam substantiam gentes boroales propter centrum aquae, et Isin 
Ae<;Yptii (pro lunam), universi aiiris praesitlem. 

27. Mortuoruni corpora veteres comburebant, in aetherem ea con- 
vertentes una cum anima. 

28. Stellae non sunt noxiae, sed omnes bonae. sed cum univer^ 
sum ad harmoniam constet, aliae earum sunt aridae, aliae madefaciunt, 
aliae aliud quippiam habent ad temperantiain earum ; itaque nocere viden- 
tnr etfectu , non proposito , et intemperatas earum vires cum interdum 
non ferant res terrestres, damno afficiuntur, ut oculi quoque vehementia 
luminis. 

29. Idibus Martiis , quo die pompa ducebatur, etiam homo coriis 
involutus agebatur, atque hunc verberabant virgis longis, Mamurium eum 
vocantes. Hic autem cum armorum faber esset , ne ancilia , quae caeli- 
tus deciderant, semper movendo conficerentur, similia illorum fecit exem- 
plarium. unde multitudo eos qui verberantur deridens , proverbil loco 
dicit Mamurium ea re ludi ab iis qni plagas illis infligunt. fertur enim 
et ipse Mamurius, cum molestiae quaedam accidisscnt Romanls proptorea 
quod prlmigeniis illis ancilibus abstinulssent, baculis percussus urbe eie- 
ctus esse. 

30. Minerva, quae per ambages in animnni accipitnr, etiam oculos 
caesios habere dicitur propter naturam igneam ; et noctua ei consecratur, 



DE IVIENSIBUS III. 45 

nfQ t)'Q>]yoQt J/« TTuar^g »t;xto? oiovii uetxirrjxog ' ro yuQ navXuv 
t/ov ittvr^otwg navXuv ty^ti ^iotjg, xuxu Tlluxiovu.^ 

31. \pxi y.ui IV '^Piof.tT] xug xdov noXixtuv uftuQxudug tjil 
ufiu^wv SitnuiLov Y.ai ).uvd-uvov(jug ttt/YOv ^ xaxa xtjv lAd-rjVuicov 

5Gvv}'idfiuv, 01 xoTg u/nuQXtAVOvotv rjntiXovv Xiytiv xu i'^ ufiuh;g.] 

32. [oxt xtjv iv ylvdit^ OtXuHtXfpttav Alyvnxioi inoXtaaV?^ p» 49 

33. \pxi ipaXig iaxiv oixodofi?jg ti^og rjf.ttxv7.tvdQ0v xo 
ayrit.iu iypvarig.] 

34. \pxi rj JrjfirixriQ noXtwg taxi KaxaQy.Xiy.rj, otovii rj rij* 
iOod-tv y.ai nvQyotfOQOv uvxijv yQucfOvat^ Xtytxui Si yut Kv/jtXt] uno 

xov xv^ixov Gyrji.iuxog xuxu ytcofttXQiav rj ri], dtu xb ^uatfiov xe 
xui axuatjitvv, ti xul atfuiQixriv ol 2x(aix6i xavxrjv OQtZovxat.] 

35. [oxt IdaxuQxriv xr]v ^vQiav d-tov xrivAffQoSixriV (fuai.] 

36. [oTt l.4QtaxoxtXr,g xbv KuXXtod-tvriV untaxwipt xbv ftiv 
15 ntQtxxbv vovv tyiiv , xov di uv9-Q(jitntvov uno^t^XriXtvut.] 

37. [oxt NovfiriVtog b '^Piofiuiog ^r^atv cog ov nQoxtQOv 
^Qtqog q9-fy'^utxo, nQiv uv xrjg yrjg itfutprixut,] 

38. [oxt T« ntQuxa nXuxtov (frjoi xaxa nQOod-taiv rj acfui^ 
Qtatv ij fifxu&fotv rj nvtvfiuxiooiv avfi^uivttv.] 

20 39. [pxi Avyovaxog xbv xov 2o<foxXtovg AYavxa tlg t7^v p. 60 

ndxQtov (fiovTiV ftfxrjVtyy.tv* tlxa uxfiutovorig uvxio fifxuxijV nQuxxi- 
XTjV xul xr^g ix Xoyiov uQlxr]g^ dtg dva^iav ix naQujSoXrjg nQog 

1 a£iKiv7]tos Plato Phaedr. p. 245 : dxivrjTOS V. 16 Novfilvios 

vulgo 

qtiandoquidem per totam noctem vigilat) id est semper movettir: quod 
enim tenulnum habet motus, id terminum habet etiam vitae, ut Plato docet. 

31. Romae quoque civium vitia in plaustris ehidebant et delites- 
centia proferebant, ex Atheniensium consUetudine, qui peccantibus mina- 
bantur dicturos se qUae de plaustro dici solerent. 

32. Philadelphiam Lydiam Aegy])tii condiderunt. 

33. ipulig aedificii species est hemicylindri formam habentis. 

34. Ceres urbis principio praeest, tanquam terra; unde etiam tur- 
rigeram eam pingunt. dlcitUr autem etiani Cybele a cubica figura secun- 
dum geometriam terra, propter naturam solidam ac stabilem, etsi rotun- 
dam hanc Stolci definiunt. 

35. Astarten (Syrlacam deam) Venerem dicunt. 

36. Aristoteles Calllstheni illusit, dicens eum imparem quidem ratlo- 
nem habere, humanam autem perdidisse. 

37. Numinius Romanus non prius infantem vocem edere ait quam 
terram attigerit. 

38. Flnes Plato dicit vel accessione vel demptione vel translatione 
vel inflatione existere. 

39. Augustus Sophoclis Aiacem in patrlum sermonem transtulit. 
deinde cnm floreret ipsi post praestantiam agendo comparatam ea quo- 



46 lOANNIS LYDI 

2o(ioxXta Tr,v tavTOv ^uyiroxrXf TQaycodiay^ TavTr,v l'iT,Xmpfy. 
f?TU iQ0)Trj9eig TtQuq tov Kixtodjvog , nuq w /tera a^rovdTjg inui- 
divtTO, nov Tvy/uvoi o youcfuf.itvog ,-4w.g, uvtov ursrtuog ujiu y.ul 
vovvt/wg unonQivuad^ui anoyyut tov uvrov Aiuvtu ) xud-unto 
GidrjQut Toi' Tov ^offoy.Xtovg , ntQintmiv. y.a) ToauvTr, Tig uvtoi Ct 
(fQOVT\g ovau ntQi ),6yovC tTvy/urtv , vig uQ/ovTOg unutdtvTov 
YQuipat TiQog uvTov Srjfioaiuv Tol/m^aavrog iniaToXr,r ovuog uya~ 
vaxTtjaui, (og nuQuXvaai Tr,g UQ/ijg toj' unuiStvTOv. xu\ fitTQOv 
df xui OQOv Ttttg Tt tvoi/iuig y.at TUtg nQOi'^iv f&ijxf, nQfjnog inl 
rfi iuvTOv d^vyuTQi TOVTO noiTjaug. Tr,g di tcov vnr,x6tov iXfvd-fQiug 10 
ToaovTOv iffQovTiUfv (ooTf Tivog T(~)V xoXuxfov ini TTjg i^ovXTjg dtano- 
rr,v uvTOV (oantQ iv vntQO/r,g TQon(o x^xXtauvTog , uvTog i'i((- 
r«0T«?"tyw di" i(fr,"iXiv&iqoig uX)^ ov dovXoig, tfia&ov diuXi- 

40. [oTi rf, nQo TQtixiv vcovwv Avyovar^ov uvf.Qovv ux(oXt- 15 
r(og iv^^Pojiiij] rovg xvrug tig Ttf.it]V rwv /r,v(jijv, bri to KuniT(uXiov 
01 fAfv xvvtg 7fQOfd(oxav vnvdjaavTtg , ol di /ijrtg iyQr-yoQOTfg dit^ 
acoaav. oi dt (fuiuv ort tovto inoiovv, ^ira fir, 6/Xtjqoi Totg voaovat 
vvxTog yivtovTUi. ol ()f, "ru fir, XvTT(ovTfg rovg uvd-Q(i}novg ^Xdn^ 
rtoai ' rijvixuvTU yixQ o ^tiQiog uruTiXXii, J)f xui doxfi rijg XvTTr,g 20 
uvToig uiTtog tivtxt.] 
51 41. [oTt ot KofiTJTUt iv Totg vnb OfXrivrjV xoXnotg avvi" 

5 inntsCHv vulgo 15 xij acl<l Hasius 

que quam ex literis perceperat, atqne ipse ex comparatiorte cum Sophocle 
indignam iudicasset sliain tragoediain, hanc dei(Jvit. })ost iiiterrogatus a 
(Jicerone , apnd <jueni cuni diligentia erudiebatur , ubinam esset qui ab 
ipso scriberetur Aiax, ille urbane simiil ac considerate respoildisse fer- 
tur in spongiain suum Aiacem, quemadinodum in feri^um Sophocleum, 
incidisse. ac tantae ei curae literae erant ut, Cum magistratus quidant 
imperitus ad eum publicas scribere liter^as aiisus esset, adeo indigriatus 
sit ut mtinere moveret imperitum. et vero modum et firiem epulis ac 
donis constituit, postquam prinms iri sua ipsius filia hoc fecit. eorum 
autem «pii ipsi subiecti erant libertateni tantopere curabat, ut cum adu- 
latoriim quidam irt senatU dominum ipsum , tanquam exccllentiae modoj 
vocasset, ipse exsurgeret et "ego vero" diceret "Cum iiberis, neque vefcJ 
cum servis colloqui didici." 

40. A. d. 3 Nonas Augilstas libere Romae interficiebarit cartes, in 
honorem anserum, quod Capitolinm canes pro<liderarit dormiendo, anse- 
res vigllando servaverant. alli aUtem hoc eos facere solitos dlcunt, ut 
ne molesti aegrotantibus noctu fierent; alii, ne in rabiein acti iaederent 
homines : tunc enlni Canicula exoritur, qllae etiam rabiei illis causa esse 
videtur. 

41. Cometae in sinubus sub luna cxistunt, stellartm aliquam natu- 



DE MEJNSIBUS III. 47 

(navTui, vt.(rxQ(oSri riru qvatv *7iidfncvvf.uVot* oi yuQ fiaiv uait- 
Qtg, aXXu d-QOfi^(juoeig rivig t^ uvu&vjntuaicog Trjg yrjg &noxt}.ov~ 
ftevui, (hv 1] yiviaig fitv *§ ufQog xov y.uxa avvuqijV iyxuru/.ci^ 
^uvoftivov r(o uid-iQt ' od-tv xui looxuxtTg uvxio fii/Qi dt(X7ixtuot(og 
5 avfiniQttfiQOvxut. xul r^viKU ftiv ri]v qvatv ini to xuxm ffiQOftivijv 
i/wv ui&ijQ niQtXij(f^iirj, moycoviut n xul ni&oi unoxtXovvxui, 
■fjviyu df nXuyicog^ xoftijxut. rd/iov de ot ncoycoviut, nolv di y.ui 
rovrcov ru/tov ni&ot n xui doxidtg exninrovatv.] 

42. [ort /vfiiov dtaqoQul nltiovg fitv, yivtxui de ivvia, 
10 yXvxitu, ntxQu, o^tiu, (SiQtfiiiu , ^Qty/ij , arQvqv^, ^Xtvvcjoii t^^ , 
uvaxr^Qu, uXfivQui\ 

43« \pxi nXtovuauvxog fiiv nvQog nvQtxog yivirut, uftqr^' 
ftiQtvbg di uiQog, XQtruTog Se vdurog, nruQruTog de yijg. (piXtT di 
rovr(ov nQOxuxdQ/tiv rb (uyog. onoruv yiiQ vnb rov ip>v/QOv, 
15 enetdT] rovxo fdiov vduxog n xul yrj^, ra ilQrjfiiva vyQu nu/vvd^T^, 
rr/Vixuvra (ftQOftevu dtu riov UQUtcofidrcov ti^co&iTv fiiv ov Hvvuxtti 
T« nvxvuxiQa, iftntaovxu de xuTg rovrcov tdQutg avvcjoatv xul ^ Ar- 
rptv eQyuLexui, fti/QiC «'' "^^b rov nvQbg enttyofttva rfiTid^ivra 
Stci/v&fi, ontQ uruyxuicog xXovov rtvik xul atiafibv ifinottT, o ()/; 
^Ond&og rQOftog xui xjjv/og bvofiixtiruti\ 

44« \pxt rbv (Df^QovciQiov inirr/Sig cpaai Toiig' Qovaxovg p. 52 
fXaxxwaui , fnetSrj ruTg rujv xuru/d-oviwv tOQraTg cfaivfrat nQog 

10 §^iyxv Roetherns coll. 4 81 et auctore Xantho qiiodam Siphnios 
libri ^iy-xtj. 12 dq)r]fi£Qiv6s vulgo. 17 ixTttaovza apud S. 

ram ostehdentes. noh enim sunt stellae, sed Concretiones, qUae ex ter- 
rae exhalatione efficiuntur, orientes ex eo aere qui conta^ione excipitur 
in aetherem ; unde etiam pari atque ille celeritate Una circumferuntur, 
dum diUibuntur. et quando fluxum ad partes inferiores delabentem ha- 
bens aether corripitur, pogoniae et pithi efficiuntur, quando autem obli- 
que, Gometae. atque ceierius pogoniae , niulto autem his celerius pithi 
ac docides excidunt. 

42. Saporum varietates plures quidem sunt, generales autem hovem, 
dulcis, amarus, acidus, acer, subdulcis, acerbus, mucosus, austerus, salsus. 

43. Si increbuit ignis, febris existit; qUotidiana auteni, si aer, ter- 
tiana, si aqua, quartana, si terra. solet autem iis antecedere frigus. cuni 
enim a frigore (quando hoc proprium est et aquae et terrae) ii qui dicti 
sunt huraores crassi redditi sunt, tum intrantes per intervalla partes den- 
siores extrudere nequeunt; in quarum sedes ubi inclderunt, coartatio- 
nem et compressionem efficiunt, cum ab igne compellantur et dissolutae 
diffundantur, quo necessario perturbatio aliqua et motus efficitur, qui 
quidem afTectus tremor et frigus appellatur. 

44. Februarium consulto dicunt a Tuscis breviorem redditum fuisse, 



48 lOANNIS LYDI 

TOvWf.m /MQr^d^fig , xal ov &iuirov r^v Vaa ToTg ovQuvloig avrovg 
Tif^iuad-uu'] 

45» [oTi nuQ 'IruXoig o 6v'iy.og uQid^fiog unoffquLirai, 
Ci^ovvSov St avrov , oiovfl evrv/rj , nurQttjjg xaXovat xura rbv 
ev(pi]fnaf.i6v , tog Evftevidug xul ^AdQaarituv xal JlaQxag xur 5 
uvrovg rug firjdtvbg (ptiSofitvug IMoioug.'] 

46. \pri '^PtOfUuni fieru rb vty.fjaai rovg ^l4ifQovg xui ru 
fxtt9-tv Q^TjQia. inl t^^ P(6fti]i; txofiiKov xul eni rijg ufifiov hfovtvov, 
hig fiTjSf Tu ix TT]g yjtiQug fxth'i]g d^i]Qta udovXtora fitivr].] 

47. [ori TTjV toTUfttvt]v iv rio BvUavrkp arr^Xr^v TTJg Tv/r/g 10 
riofinijiog fityag tarrjatv , ivruvd-a rbv Mi&QiduTi]v avyxXeiaug 
fttra Tiov Tord^iov, xui Torrov^ dtaaxtSdaug to Bvlltxyriov fTXe, 
xal fiaQTVQfl To int rijg anfiQug row xiovog iniyQaftfia ylarivoig 
yQUftfiuaiv , o Sr]XoT ruSt' rfi Tv/j] rf] inuvaatoarixf] Sia rovg 
vtxr^&tvrag r6r&ovg^* Si ronog vartQov xunriT^tTov iytvtro.] 15 

53 48. [ori IIoQ(fVQi6g (friai "tow? quivoftivovg ovQuvinvg 

^forc T^ d-vaiu St^iovfttvot, xui Siu rov nVQbg uvroTg unud-uru- 
Titovrfg rug Tifidg, xui nvQ iv roTg ifQoTg i(fvXurrov uvroTg m^«- 
vuTOV log ov ftuXiara avrotg oftoiorarov"] 

49. [ori ni(xr(ov (fr^al roTg r)]c'A(fQoSirt]g ytvtd-y.ioig T7yi'20 
Jltviuv nQoaaiTOvauv iXd^eTv, x(d I(x9-Qa rio II6q(i) ftfd^traOivri 
Tov %'ixraQog intpovXtvaai, xul ovrto xvrj&rjvui Tbv^EQfora,] 

1 TtttQccxcoQrj&sls Hasills avtovg Rocthenis: vulgo avtov 

20 Plato Conviv, p. 203. 21 iX&elv Roetherus pro eo quod 

erat uv£l9£tv. 

qnandoquulem, nt ex nomine ftpparet, deornm inferorum feriis erat con- 
cessus, neque fas erat parem iis ac caelestibus honorem tribui. 

45. Apud Italos dualis numerus nefastus habetur; secundum autem 
enm, tanquam faustum, patrio sermone dicnnt ex euphemismo ut EiUme- 
nides et Adrasteam, et Parcas ipsorum lingua nemini parcentes Moeras. 

46. Romani devictis Afris bestias quoqne iliinc Romam transpor- 
tabant atque in arena interficiebant , ut ne bestiae quidem, quae ex illa 
regione venissent, liberae manserint. 

47. Cohnnnam Foi'tunae Byzantii stantem Pompeius Magnns posuit, 
postquam ibi Mithridatem circumvenit cum Gothis, quibus dissipatis By- 
zantium cepit. et testatur hoc inscriptio in basi cohimnae Latinis literis 
insculpta, qua significantur haec "Fortunae salvatrici ob devictos Go- 
thos.' caupona autem locus postea evasit. 

48. Porphyrius ait "praesentes deos caelestes hoc sacrificio colen- 
tes, et per ignem iis immortales reddentes honores, etiam in templis iis 
jgnem servabant aeternum, utpote qui iis est longe simillimus." 

49. Plato refert Veneris nataliciis Inopiam mendicantem ascendisso 
et Poro (i. e. affluentiae deo) nectare cbrio clain insidiatam ita conce- 
pisse Amorem. 



DE BIENSIBUS III. 49 

50. [oTi a/r^f.iu.T(Ov b y.vx).og ztXeioTaTov, o&iv AlyvnTiot 
Tuv y.oGfiov y^uqovTig THQKfeQ?] xvxXov afQOndrj xal nVQwnov 
j^aquTTovai , xa\ [xiaov TtTa^tvov oifiv ttQax6fxo()(j>ov , olovti avv- 
fXTixov uyad^ov daif.iova, xal taTi to nuv a/ij/na (vg to nuQ 

6 rjfuv G.] 

51. [oTt o Tijg oySoaSog dQt&f.ibg d-ijXvg yai uTittqog xal 
uTiXr^gt od^tv xa\ naQo. tw Nixofid/(o ipuTOftr^vog xuXtiTut ' b yuQ 
dxT(Xftrp'og /Qorog nQog ovdiru t(ov UQftovixwv l'/(ov (palvtTUt Xoyov» 
odtv ov TtXta(fOQtlxui T« oxTafiriVtaia ' fiiaog yuQ cov tcov Ttlta- 

10 (f6()(ov uQtd^fuTjv uvTog UTtXtjg tvQiaxtTai, nuar^g yuQ vXixrjg dv- 
rufiKog fitTt/MV Tug ntQi tijV ijXr^v tWrjt dvvtxftttg.] 

52. [oTi Tovg KtQuvvoig (faat yirta9-ai, otuv Qij'^ig vtcpwv 
yivrjut. t;~? yuQ nUQUxttfiivrig avToTg ytddovg ovalag t^arfd^tiarjg, p. 54 
To i^(X(fd-iV vnb Tr^g Qtnijg tni ttjv yijv fitTu QotTov (ftQtTUi. xut 

15 iuv ftiv vyQOTtQa Tvy/dvj] t« viq:t], afia tjj xaTU(f.0Qu a/Sivi^vTui, 
II di yi(odiaTtQU, nvQ(odetg ixd-Xi^ovTut. dvo di ttdi] xiQavvcov 
ttvai (fuatv, (ov fiiv o^vg xui fiuvbg xui diunvQog uQyi]g ovofiu-^ 
tiTUt, di fSQudvg xat )<unV(6d>jg 'ipoXottg' xai b fiiv did t^v 
XtnxoTrjTU xai nQiv fxnvQ(oaut rftQOfiirog o]'/fTui Std Tu/ovg, ug 

ZOfir^di ini(fXiS,ut Tt t(ov uQaiOTiQCov , b Si ^QuSvTtQog ixuvbg fiiv 
int/Q(Joaai (jog un ulS-uXov, xai xavaat Si Ttva Twv v7tonea6vTQ)v, 
^oX^iov xui avyr]g y.al (fdixr^^ xui vaivi]g fuvovTiov d^Xa^Cov , uv 

7 Nicomach. Theologlim. arkhm. 8 pi 65 Asti 

60j Flgurarufh perfectissima orbis est; unde Aegyptii mundum pm- 
^entes orbem aerium et rutilum insculpunt mediumque extensnm serpen- 
tem accipitris formam repraesentantem,tanquam bonum daemonem (s.deum) 
continentem; et est universa figura similis nostro (i; e. Graeco) 0. 

■ 51. Octonarius numerus femineus et infinitus atque imperfectus est; 
unde etiam apud Nicomachum ante iustos menses natus vocatur. octo 
enim menslum tempus ad nulhim harmonicorum (s. consentientium) nu- 
merorum habere aliquam videtur rationem. unde non ad maturitatem per- 
ducuntur octo mensium partus: medius enim cum sit eorum numerorunt 
qui finem afferendi vim habent , ipse imperfectus reperitur^ omnis enim 
materialis potestatis cUm particeps sit, materiales sortitus est vires. 

52. Fuhnina existere dicunt, cum disrumpuntUr nubes: substantia 
enim terrena, quae iis admixta est, incensa) ea pars quae accensa est 
impetu suo in tefram cUm strepitu defertur. atque si humididres nube» 
sunt, in ipso casu e>istinguunturj sin Vero magis terrcrtae, igrteae elidun- 
tur. duo autem fuhninum genera esse dicunt^ quorum alterumj acre et 
rarum igneumque, candidum vocatur, alterum, lentum et fumosum, flam- 
meum 5 et alterum propter raritatem iam priusquam incendatUr cum cele" 
ritate defertur , ut rtihil eorum quae rariora sunt adurat ; lentius autecfl 
ita comparatum est ut contaminare possit, ut fit a fulligirte , et incendera 
quaedam eorum quae ipsi subiecta sunt, bulbis et fico et vitulo inarino 
loannes Lydus* 4 



t 



50 lOAPflSIS LYDl 

x«t xuTg SoQuiq 7tfQiSt(fi9-eQ0va9-ai t« laria tmv vi^uiv Sia rovg 
yfQUvvovg. roiv (^itvioi xeQavvojSXrjTCOv ru ao)(.iara uracpa xure- 
lifinavov ol nahu, udiurpd^oQU f.iivovra' ri]<; yuQ h avroii; vyQo- 
TTjrog uvttQnat^ontvr^g vno rov nvQog, waniQ unonxr^d-tvra Siufu^ 
veiv niqvy.e.] 5 

53. ^QOVTT) yiverai tlXi]d^ivrog nvevf.iarog Iv vi(ffi na/et 
re yai voruoriQM xul {'^coa&ivrog (iiuuog 81* uvrov, o9-ev Qriyvvrut 
xu avve/rj niXrjfiura rov vicpovg, xul /^QOfiov ijyovv r(/ov xul nu- 
rayov fiiyav untQyuOovrui, oneQ ^QOvrr] Xiyerui, wantQ iv vdurt 
nvivfiu aifoSQtog eXuvvofitvov. xara Se rtjv rov vi(povg ixQifitv 1( 
nvQ(joOiv jb nvtvfia Xdfirjjav uoTQanfj Xiyerat, 



A. 

'lANOTAPIOS. 

^^ 1. linoxQUvrcog rjfuv iiQi^rai aQXt]V IfQurtxov ivtavrov rov 

*Iavov(XQtov fiT]va roTg 'Pcofiulotg nuQu rov ^aaiXicog Novfiu oqi- 
cd-rjvui. Qtjriov roivvv ntQVIavov, rig re uqu iarl xai rtg r] ntQi 
avrov So^a yiyove rotg uQ/aiotg. b .Aaj3f(xtv ovv (pr^ah avrbv xa~ M 
XitaS^ai ^luvbv xoai^tov, rovriari ^ovXutov, ^lavbv xi]VQvXov oiov 

atqne hyaena manentlbus illaesis , quorum etiara pellibus induci vela na- 
vium propter fulmina. ideoqne fulmine ictorum corpora insepulta reiin- 
quebantur a veteribus, utpote quae n anerent incorrupta : cum eniin humor 
qui in iis est ab igne abripiatur, velut extosta permanere solent. 

53. Tonitru fit, cum spiritus in nube densa atque humidiore volu- 
tatus et vehementer per eani explosus est, quo disrumpUntur cohaerentes 
inter se nubis partes constipatae , et fremitum sive sonitum^ magnumque 
strepitum edunt, quod tonitru dicitur, tanquam spiritus, qui inaqua vehe- 
menter agitatur. in eruptione autem nubis incensus spiritus si fulsit, 
fulgur nuncupatur. 

IV. 

DE MENSIBUS SPECIATIM. 

lANUARIUS. 

1. Satls a nobis dictum est initium anni sacerdotalis lanuarium 
mensem Romanis a Numa rege constltntum esse: dicendum igitur de lano, 
nempe et quis sit et quae de eo fuerit veteribus opinio. Labeo igitiir 
eum ait vocari lanam consivium, id est consiliarium ; lanum cenulum, 



DE MENSIBUS IV. 51 

fv(o/tamixov f naxQiy.iov loaii avToxd-ova, YXovai^iov avri tov 
odiaTov, ^lovvwvtov, Tovrioxiv atQiov, xvqtvov loaavfl nQOfiu/oVf 
narovXxiov xal xXovatov oiovh &vQtov, xovqiaTiov olovti IqoQov 
fvytv(7)v' KovQiartot yug xal Oqutioi ov6f.iaTa ivnaxQtSvov tioi. 
5 xal ol fifv SifioQrfov aixov (.ivd-oXoyovai, vvv fitv xXtlg xfj di§ta 
iftQOVTU (oaavil &vqiov , vvv St xfj fxtv St^iu xQtaxoaiag xfj Si 
tTfQu t^TjXOVTa ntvTf iptjifovQ .uQtd-fiovvxa f wantQ xbv fvtavxov' 
tvd^fv xal xtXQafioQ(fOv, uno xtov xtaouQiov XQOniov. xai xotovxov p. 56 
uvTOv uyaXfia tv xio (fOQto rov NtQ^u tTt xui vvv XtytTut at- 

10 a(t>afitv6v. aXXog Sf AltJOvtuQtov uvtov tQfir^vtvaui jStd^iTai, iocffl 
xov uhovog naTtQU, ^ oti twov xov fviuvxbv"EXXr]Vfg iinov, tog 
KuXh'fiu/og fv nQ(OT(o Ahtiov 

"xiTQdfvov /lafiuaov natSa TtXiaxoQiSr/V^^ 
rj uno TTjg iug, uvxl xov xijg fitug, xuxu zor^ IIvd-uyoQtiovg. od^tv 

15 IMtaaaXug xovtov tlvat Toy altova vofii^fi ' xui yuQ ini xi]g 
nffinxrig xov ftrjvbg xovxov tOQXtjV aiwvog fntXfXovv ol nuXut. 

2. /JvoxalStxa nQvxuvttg n^bg xov Novfiu xovg xaXovfit" 
rot»? ^uXiovg bQtod^ifvui (puotv, vfivovvTug xbv ^luvbv xaxu xbv 
XMV ^lxaXtxbjv firjvwv uQtd-f.t6v. di BuQQtov fv xfj xtaaaQfaxutSf- 

20 xurr] x(ov d-tl(ov nQuyftuxtov (priOiv uvxbv nuQu Goiaxotg ovQuvbv p. 57 
Xiytadui xul t(fOQOV ndarjg nQaS,i(jog , xai Ilondvtova dta xb iv 
xaig y.uXdvdatg uvutfiQtad^ui nonava. WtovxTjlog di iv tw niQl 

^id^ntit 
10 j^ovXftat V. 22 cpQovti]ios llbri. 

velut eptilarem ; Patricmm, tanquam Indigetium ; Clusivlum, pro viatorinm ; 
lunonium , id est aereum ; Quirinum , veiut propUgnatorem ; Patulcium et 
Clusium , tanquam lanitorem ; Curiatitim , tanquam praesidem nobilium : 
Curiatii enim et Horatii nomina patriciorum sunt. et alii eum bifrontem 
ex fabula fingUnt, modo claves dextra ferentem, tanquam ianitorem, modo 
trecentos calculos dextra, altera autem sexaginta quinque dinumerantem, 
velut annum. inde etiam quadriformem (i. e. qiiattuor faclebus praedi- 
tum) fingunt, a quattuor solis conversionibus ; et eiusmodi eius signum iii 
foro Nervae etiam nunc dicitur exstare. alius autem quidam Aeoniarium 
eum ^aolenter interpretari conatur, tanquam aeonis (i. e. aevi) patrem, 
vel quod IVfov Graeci dicebant annum , ut Callimachus libro primo Cau- 
sarum ^'tiTQatvOv (i. e. quadrimum) Daniasi filium Telestoriden. ' vel ab 
i'a (pro, una, iuxta Pythagoreos) ; unde Messala eum esse aeonem (i. e. 
aevum) arbitratur : etenim quinto huiu^ mensis die ferias Aeonis celebra- 
bant veteres. 

2. Duodecim prytanes (s. admimstratores) , qul Salii vocabantur, 
a Numa constitutos dicunt, canentes lanum secundum Italicorum mensium 
numerum. Varro autem quarto decimo Rerura divinarum eum apud 
Tuscos caelum dici auctor est et praesidem omnis actionis, et Popanonem, 
quod Kalendis olferantur popana. Fronteius autem in libro De signis 



52 lOAKKIS LYDl 

uyuXf.tuTO)v Vq)OQ0v uvtov oierat zov navTog XQovov xvyyavuv, xai 
Tuvrr] dcodtau^M/iiov tlvai tov uvrov vaov xaru rbv Tiov f.it]V(Zv 
uoid-fiov. 6 di ruiog Bdaoog fv riTj mQi ^ffiiv Saifiovu uirov tivat 
vofuCtt TtTuyfxivov inl rov dtQog , y.ul di uvrov rug tmv dvd-Qui- 
ncov ivyjig uvacpiQea&at roig y.QtiTrooi ' ruvr?] SifioQCfog eivai 5 
"klytrai l'x zt rrjg nQog tjfiug tx rt rtjg nQog d'iovg oxf/tcog. o ye 
fnjv ytovruriog tjXiov, nUQu ro ecp^ ey.aTeQug nvh]g uQ/eiv, ura- 
ro).i]g lacog xut Svatcag, (pual Se rov avrhv y.a\ ecpoQOv rcov enl 
noXffiov oQfaovrcov Tvyyuvtiv , xal Std fitv rij? fndg oiptcog ujio- 
nifineiv Stu Se rijg eriQug uvuxuXeTad-at rb arQurtvfiu. o Se Hqui- 10 
ri'§ruTog o leQocpdvrrjg , b ^condrQCO re tcTj reXeOTJj y.ul Kcovarav- 
Tivct) rco uvTOXQuroQt avXXu^cbv enl tm noXiafico TTJg tvSalfiovog 
ravrrjg noXiofg, Svvafitv avrbv tlvui riva ^ovXtrut icp exariQug 
KQXTOv Tirayfifvrjv, xal rug d-ftoriQag xpvyug tni rbv atXrjViaxbv 
yoQbv dnonifineiv. xul ruvra fiiv oVPcofiuicov leQOcpuvrat, liXXog 15 
Si cp-rjai rbv ^lavbv rjQcoa yeviad^at , xal nQwrov xaraaxevuaut 
rtfiivT] xul Tifiug roTg d-toTg inireXiaat, xul Siu rovro fivrjfirjV 
avrov iv roTg leQoTg ytviaS-ut. o yt fir]v /trjfioqjiXog nQcorov avrbv 
§ovXerut olxovg xal nvXewvag xaraaxevdaai, xa\ dnb rijg iavovug 
(d-vQug) ^IuvovuQiov ovofiaad^rjvat , eyeiv Se avvbv xal dSeXcpiiV 20 
rovvofia Kafiaar]vr]v, ^OftiSiog o '^PcofiuTog "lavbv dXXr^yoQel rb 
ydog tivai, 
58 3. *H Si nQUTT] Tvov xaXavScov ioQri] ^Pcopiaiotg ae^aopiKa-' 

4 ixvtov P : apud S avtbv 13 icp' om P. 16 Kal zbv jrpco-' 

Tov apud S. 

Eraesidem eum umversi temporis esse arbitratur, ideoque duodecim araj» 
abere eius templum secundum mensium numerum. Gaius Bassus autem 
in libro De diis daemonem (s. deum) eum esse putat constitutuin in aere, 
perque eum hominum preces perferri ad superos; quocirca biformis esse 
dicitur a facie et ad nos et ad deos conversa. Lutatius vero solem, inde 
quod in utraque porta imperet , orientis parlter atque occidentis. dicunt 
autem eundem praesidem esse eorum qui in bellum proficiscuntur, et altera 
facie dimittere altera revocare exercitum. Praetextatus autem pontifex, 
qui cum Sopatro consecratore et Constantino imperatore pavticeps fuit 
condendae fortunatae huius urbis, potestatem quandam eum esse vult in 
ntraque Ursa collocatam, et diviniores animos in coctum iunarem ducere. 
et haec quidem Romanorum pontifices. alius autem lanum heroem fuisse 
dicit, et primum confecisse lucos atque honores diis obtulisse, ob idque 
mentionem eius in sacris fieri solltam. Demophihis vero primum eum vult 
domos ac vestibula confecisse et a ianua appellatum lanuarium esse, ha 
bere autem etiam sororem, cui nomen Camasene. Ovidius Romanus lanum 
allegorice Chaos esse dicit. 

3. Primae Kalendarum feriae Romanls longe sanctissimae erant. et 



de; J\IENSIBUS IV. 53 

xutT}. xul vnuTog tnnM Xevxui inQyovf.uvog xa\ avTog \evXii[-io)v, 

ijyovf.ievog nof.inrjg, (kviXQiXtv iv xiTi KaniTM^Jio' xov dt xoiovxov 

xQonov xTjg nof.inT]g naxQiojg d/3uxicova ixuXovv ix xTjg xiov nQO^u- 

xutv dvoiug. y.ui xov fiiv "nnov nQOOtifiQiv b vnuxog xw ^ii (xut 

5 yuQ jjXiog uvxog x«r« OtQixvdrjv), iix ixiidiv xr^v vnuxov uva- 

)Mjiojv oxo).i]v nQorJQ/ixo. xotixo de iig xifirjv xov /Jiog, loatt xux- 

uywviad^ivxojv ixiivio xiov Piyuvxwv , uvxi xov vixr^d^ivxog xov 

yiifiaxog vno xov tjXiov, ol J* fiv&ixol BQiuQiO) xov yiifiojva xa- 

lovGi, noXv/iiQu xiva Hiu xo noXvo/idcog xb vyQov ix/tta&at xax 

10 v.vxdv. xa\ vvv fiiv ftu/ixut b BQiuQtiog xip ^ii, o\ovii xo) ijXiot, 

xut ovfifitt/og avd^ig uvjm yivijat dtoi xb T^y vyQuv ovoia,v Gvfi- 

fiu/ov ilvai xfi d^iQfifi, 

4. rjXiov xoiwv tmxxiivovxog xr^v ijfitQuv nQOiiGiv o vna- 
xog, xa\ 7} ftiv tjftiQa tOQxijg xu\ ixt/HQiug, oloovov Si /uQiv ot 
15 uQ/ovxtg in\ twv §r,fiuxo}v iyivovxo, xu\ nuvxa xu axQuxtvfiuxa 
avv xoig iniar,ftotg avvriytxo. xu\ nuXui fiiv ia/udug uXXijXoig 
intdidoGav, unb yXvxeiug XQO(fi]g Sii&tv unuQ/ofitvot. cpvXXa di p. 59 
ddcfvr^g ididoauv, uniQ ixuXovv oxQijvu, lig xffiriV $uifiov6g xtvog 
oiixo) nQOOuyoQtvofitvr/g , ijxig tffOQog ioxt xcov ytxcov. xb Si 
20oxQrjva xuO^ "EXXr,vug xbv tvuQ/iOftbv xbv in\ ivxQi/eiug axQuxtw- 
xixrjg arifiuivit' ov yuQ cog xb nXrjiJtog unuyexut nutyviov xu\ qu^ 
cxwvrig /<J^Q'V. b di ^EXntSiavbg iv xw niQ\ ioQXwv axQr^vuv xrjv 

2 i^vovusvrjg V. 12 rrjs ^iQfiijg V. 13 rag rjftiQag^ P. 

17 tTtiOidoaav dXXriXoig P. 18 aTQTJvag Roetheru^ 20 Bvaq- 

Xi<5(iQV Roetherus: apud S ivoQj^riafiQv^ 

consul equo albo vectns et ipse albis vestimentis indutns, ducens pompam 
ascendebat in Capitolium (eiusmodi autem pompam patrio sermone ova- 
tionem vocabant, ab ovium immolatione); et equum offerebat consul lovi 
(etenim sol ille est , ut docet Pherecydes) ; tum , sumpta toga consulari 
inde progrediebatur, hoc autem in honorem lovis fiebat, utpote devictis 
ab illo Gigantibus, pro devicta hieme a sole. mythici autem hiemera vo- 
cant Briareum , ii ultis manibus praeditum quendam, ideo quod materia 
humida in muUas partes fissa effunditur ista tempestate. et nunc quidem 
pugnat Briareus contra lovem , velut contra solem, et socius ei riirsus fit 
pugnae, propterea quod humida materia socia est calidae. 

4. Sole igitur extendente diem munus suum auspicatur consnl, et 
dies festus est ac feriatus. auspicii autem causa magistratus in tribuna- 
iibus erant et omnes exercitus cum signis cogebantur. atque antiquitus 
quidem caricis inter se donabant, a dulci videlicet victu incipientes. et 
folia laurea dabant, quas dicebant strcnas, in honorem deae cuiusdam 
qnae ita vocatur, quae praeses est victoriarura. strena autem Graeca 
tvcxQxia[i6v (i. e. strenuitatem) in solertia militari significat: non enim, 
ut vulgus opinatur, tribuitur ludibrii et levitatis gratia. Elpidianus autera 



54 lOANNIS LYDI 

iyfftav Trj 2a^ivojv (pwvfj Xeyeod-al (jyrjcrt, Si rjv (pvXXa ^dcfvrig 
infdtdoTO. vyinartxov ^e to (pvTov ' ovde yuQ ItQh vooog i] dai- 
/inov ^agvg evo/Xtjaei tco Tomo ev (o ^dcpvt] laTiv, waneQ ovd^ xt- 
Quvvog onov avxij , OTi axeSaaTti (faQf^i(ix(ov eaTi, TtxvTij ot di 
oveiQcov d-eiag TV/eTv InKpaveiag oQeyoixevoi la/ddoov xai (.lovcovS 
f^ieTuXu/.i^(Avovatv. 

5. 'Oti Sf (fvXXa ducpvrig avv xa\ TuTg }a/uatv eneSlSoTO, 
(f(iv(Qov (X Tov f-tl/Qi, xal vvv ev TOtg uyyeiotg tcov la/ddcov xul 
(pvXXa S(i^vi]g ex avvrjd-eiug ei-i^dV^ead^ut, Silf.tetve §e Of.i(x)g Th 
f^og, (X (.lovrig evnoQiag evu^Xuyev ' uvTi jWfV yuQ ta/udcov entSi- 10 

60 Souai nonuvtt, uvtI Si tcov (pvX)Mv /Qvaiov. nXaxovvTug de Fcu- 
fiuTot T« ex f.ieXtTog nonuva xuXovai diu to ev IJXuxevTici Tfj noXei 
rrjg ^lruXiag nQCxJvov e'§ '^EXXtjv^ov, ^ fiuXXov ex ^ufiicov, ti]v toiuv- 
Ti]v eStodiiV nuQeXd^eTv, xul Stu tovto ovTOig Xeyea&ui (x)g Tuquv- 
tTvu uno TtxQuvTog xul Kavov^txu uno Kavov^ov xat KonTU uno 13 
KonTOv. ^uftiog de Ttg nQcoTog fieXiTi (pvQuaug uqtov xuTeaxevuae, 
di cov xal Tijv Xeyofiivr^v ai]oaftov e§evQev ev Trj ^uftco • odev xul 
avyyeveg nQoarjyoQia Tfj tov xuQnov to /toQiov, 

6. (de/ovTO Se enl Ttjg ''Ptofi7]g oi uvTOXQUTOQeg (ptXi]fiuTt 
rovg uQ/ovTug, nQog Tifir]v eXevdeQiug, dneXu&tvTtov TUiv tvquv-Z^ 
vaiv Stu Bqovtov tov '^Pco/.taitov vndTov, 

1 yXfoearj P. 4 oxf ^acrrtxij ? 7 nonne y.ai ovv ? 10 int- 

Sidcoai libri: corr Roetherus 11 TtlavitvTccg? 17 St cJj'] 

Sio P. claafiov libri 18 avyyevfjs nQoarjyoQicc vovzov xuq- 
I -aov libri : corr Hasius. 

in libro De feriis strenam sanitatem Sabinorum lingua dici auctor est, 
propter quam folia laurea donabantur: sanitatls autem efficiens est haec 
arbor. neque enim morbus sacer nec daemon molestus infestabit eum 
locum ubi laurus erit, ut nec fulmen ubi ficns, quoniam venena depellendi 
vim habet. quare ii qui per somnia divini compotes fieri visus student, 
solas caricas sumunt. 

5. Folla autem laurea nna cum caricis dono dari solita fuisse inde 
apparet, quod adhuc in caricarum vasa etiam folia laurea ex consuetudine 
iniiciuntur. attamen permansit mos ex sola opulentia mutatus: pro cari- 
cis enim donant placentas, pro foliis autem aurum. placentas autem Ro- 
mani popana ex melle confecta vocant, propterea quod Placentiam, urbem 
Italiae, primum ex Graecis vel potius Samiis eiusmodi cibns perlatus est, 
et hanc ob rem ita dicebantur ut placentae Tarentinae a Tarento et Ca- 
nubicae a Canubo et Copticac a Copto. Samius autem quidam primus 
melle admixto panem confecit, — et sesamum quod dicitur invenit in 
Samo; unde etiam cognata fructus nomini regio. 

6. Excipiebantur autem Romae ab imperatoribus oscnlo magistra- 
tns, in honorem libertatis, eiectis tyrannis per Brutum Romanorum con- 
sulera. 



DE IVIENSIBUS IV. &5 

7f h TctvTf] TJ] ^f^^Qu TQaiavbg Tjj navroiv Tv/^f] xad^ti-' 
qo)ai vaov, &eanioag xuTa tov Uqov yof-iov f.irfiivo- nuQu tov d-v- 
auvTU ytvtod^tti jTjg ^voiug, 

tifiuQfiivrj, oiovii ((QOfiiv?], $iu to xq6vov $tio^ai.7i(U §^0,'^ 
5 OTuatuig, "vu o tiQfibg tmv vnox€if,iivu)v ac6^i]Ta{, 
d^tov yuQ ovS(\g {xvbg tvzv/^ti ^Qoiog. 
<f(v TOJv ^Qortiwv Mg uvti)f.iaXoi tv/ui / 
ol fitv yuQ (V nQuooovoi, Tolg 6i avficpoQal . 
— nuQdoiv (iot^ovoi nQog d^tov, 
10 ot Piofiaioi fitjdtv {'t(qov nuQu r^v iv uvd^QConotg (vdaifiovlav tivui p. 61 
vofti%ovT(g avTtjv xal fi6v7]v tmv nuvTtav ^YtTod^ut vtvofiixuaiv, 
qoQ^ovvuv uvTTjv unb t% (poQug ([.KfXQMg bvofiuoavTtg. ol fiiv 
ovv nQog uQ(Trjv (/ovT(g xui d^tov fi{(.ivr^fiivot xu\ XQttTTOVug (tiI 
nov uiiXiov xui fiuxaQttov nQayfiuTOJv tXniSug auX(vovT(g xutu-' 
15 (fQovovat Ttov Tfi<^( xuXiuv. d (.itv yuQ jv/r] laxtv, ovSh Stt d^tov' 
(i d( &(bg a^ivd, ovdiv 1] Tv/rj ' tixaiov ydQ Tt xui uvovaiov tq 
TTig Tv/rjg ovoftu, t« Tiov uvd-Qtoncov nQuyfiUTu xXifiaxt nitpvxev 
(t,of.ioiova^ut diu Ti]v uvi6f.iaXov uvTtov tpoQuv' tv fiiu yuQ, tog 
tffi] Ttg, ■tjfiiQu rbv ftiv xu^(iX(v vtpo^fv, tw ()' tiQ' uvto, fii]d(- 
20vbg (V bfioiio n^tfvxoTog fiivtiv *Tm nuQ tjftiv, uXXu nuvToiuig 
ft(Ta^<AXXovTog TQOnuTg. ij ovx UQ/ovTtg ftiv i'§ Ui(joto)v, idttorai 

4 To XQOVov P, rb Tov XQovov Y. 6 iKzdg ovSflg Ubri ^qO' 

Tiov P. 12 01 (ilv ovv S : (i filv ol Y. aa oi fiiv £v? 15 lovtv 
om P. 20 TCQj' ftdd P, 



7. Hoc die Traianus communl Portunae sacravit templum , postea- 
qnam sanxit sacra iege, ne quis praeter eum qui sacrificasset gustaret 
victimam. 

ElficcQfiivT] (i. e. necessitas) velut (iQOfiiVTj, propterea quod tempore 
opiis est ac distantia, ut 6 slQfiog (i. e. nexus) substantiarum servetur. 
extra deum enim nemo mortalium beatus est. eheu mortalium quam iniquae 
res sunt ! alii enim prospere rem gerunt, aliis fata — contingunt, cjuamvis 
piis, a deo. Romani nihil aliud quam eam quae in hominibus est felicitatem 
esse putantes, eam solain in rerum universitate dominari censuerunt, For- 
tuna illa a ferendo, nomine consentaneo, appellata. ad virtutem igitur qui 
conversi et dei memores sunt melloresque in rebus materiae ac corpons 
expertibus et beatis vota ajiitant, ii parvi faciunt ea quae hic sunt (i. e. 
terrestrla) bona. si enim Fortuna est, nihil opus est deo, si autem deus 
potest aliquid, nihil est Fortuna : temerarium enim quid et vanuin Fortu- 
nae nomen est. res humanae gradatim solent exaequari propter inaequa- 
lem ipsarum motum: uno enim, ut dixit qnidam, die alium abripuit deor- 
suin, alium autem sustulit sursum, cum nihil eorum quae ad nos pertinent 
in eodem statu manere soleat, sed variis modis convertatur. an non prin- 



56 lOANNIS LYDI 

^f l^ aQyovrwv, mvrjTfg Si ix nXovamv y.aX fx nfVrjTMv noXvxQ^-' 
/.laToi, y.ai fvdo^oi fifv f^ rjf^ifXrj/iurwv, iTHffavfaTaroi Sf f'§ ^do- 
l^(ov yivovTai; yflQOvg ol tov nXovTOv naQu to f.ttTQOv fcpi£f.ifvoi' 
nkovTog yuQ fiuXXov xaxiag fj xaXoy.uyad^iag vm]QtTr^g fCTi, (fr^a\v 
Qi]TUiQ, y.ai olfiai rovTOig nQoaa/ovTa rov ID.uTO)va (fdvai ftri~i 
Sfva yivfad^ai fityiarov nXovTov xvqiov, fl fii] rbv uQOftrifiKafiivov 
rijv ^jjv/jjv, 

8. rfi nQtjJT]] loivvv, wg fcprififv, rcov yiaXavdivv tO^iantt^ov 
p. 62 o\ ItQtTg xaru rovg 2t^vXXfiovg XQrjOftovg, vntQ vytfiag XQ^jvat 

nuvrag unb nQioinQb nuai]g friQag TQ0(frjg unoytvta&ui ay.QUTovl^i 
oivov tlg anoTQ^naiov noduXyiug. iariov dt y.aTU rr^v rjfiiQUv twv 
KttXavSwv TQV r]XiQv l(^ v^pQvg yivto&ai, rbv Sk oricpavov Svfod^at 

OQ&QOV, 

9. rfi Sf t'ii]g, rjTig *<ttJ n^b rfaadQiov viovojv^IavovaQliav, 
fa/oXat^Qv Sia tw itQd, [Stu] ra InnodQOfitu. oi dt n^b t% inl Tr]v 15 
InnodQOfiiav nQOodov, ovftnuQovroov avioig riov viQ/ttQicov , fvr]- 
yt^ov roTg duifioatv, int di riov uyvtcov t« nuQ avjotg xuXovfttva 
fitXiaQiattt rip nXr^&ti intSiSooav tlg rtftr]v ^xtmwvog' nQC^Tog 
y(\Q avrbg ini ri]g fxarooTrjg ivvdrr^g ^OXvfintdSog Si fvSttav /Qv- 
oiov roTg orQaTKOTUig ra fiiXiuQiata xuTuaxfvdoag (ntSiS(oxtv,2(i 
l4vvi^ov roTg nQuyfiaoiv inixttfiivov. x«t fiiXiaQiota dinb rrjg fiiXi- 
riag olovfl T% OTQuriug (uvofidad^r^auv, o Si ^uQSdviog iv r(o 

4 Ktxxiag fiaXXov P, sicut legitur apud Isocratem. 9 Si^vXUovi 
Tulgo 17 SciL^oaiv Roetherus, ubi libri SoyftaQiv, 

cipes ex privatis , privati ex principibus , pauperes ex ditibus atque ex 
pauperibus opulenti, et celebres ex nej^lectis, clarissimi autem ex obscu- 
ris evadunt? peiores evadunt qui divltias immodice appetunt: divitiae 
enim pravitatis magis quam probltatis ministrae sunt, ut ait orator; et 
opinor his animadversis Platonem dixisse neminem fieri maximarum divi- 
tiarum dominum, nisi qui antea damnum cepisset animo. 

8. Primo igitur, ut diximus, Kalendarum die edicebant sacerdotes 
ex Sibyliinis oraculis , pro sanitate oportere omnes a primo mane ante 
omnem cetenim victum gustare merum (vinum) ad averruncandam poda- 
gram. sciendum autem Kalendarum die solem in summo statu esse, et 
Coronam occider^ mane. 

9. Die postero, qui est a. 4 Nonas lanuarias, ferias agebant pro- 
pter Equiriorum solennia. illi autem antequam ad certamen equestre pro- 
dirent, praesentibus una pontificibus , sacra faciebant Manibus , in viis 
autem miliarisia, quae apud ipsos dicebantur, plebi largiebantur, in hono- 
rem Scipionis : primus enim ille Olympiade centesima nona ob auri ino- 
piam militibus miliarisia ab ipso confecta attribuit, Hannibale rebus im- 
ininente. et miliarisia a militia dicta sunt,: Dardanius autem in libro De 



DE MENSmuS IV. 67 

nfQi axa9-(.iiov /i).uov o^ohZv Xiyei ndXui yevlad-ai ro f.tikiaqiaiQVf 
• xu\ uTio T'i]if /iXiudog tujv o^oIujv ovxiog 6vo/.(uo9^rjvtti. 

10. 211fr* uvxrjv ^oxu nov/SXr/.a tuouvil dr^(.iOGitti tv/ui. 
xai udiwg xb nXfi&og untay.(onrev tig rovg ug/ovrug ov Qrj/.iaGiv 
6u)./M y.ui a/7if.iuGiv tni ro ytXoiudtg t/ovai. rovro dt tnQurrov tlg 
ti/.tTjv iXfv^tqlug, nu\ oi uQ/ovrtg irtdidoaav tboavii v6f.ico rfj avv-~ 
r^dtuf. nuQU/coQOvvrtg. xai uvtcptQov rijv oicovoaxoniuv ol vnuroi p. 63 
roTg avroy.Q(JLXOQai, 6i i]g tyivcijoy.tro norunog uqu torui o tviav~ 
Tog. ti fxtv yuQ avvt^T] ^/.ttQU rfkiov avvSQU/itiv rrjv toQrrjv roov 

10 y.uXavdcov , noXt/itovg xai UQ/6vrcov diucpdoQug xai ruiv vnrixocav 
di uvxovg dt/ovoiug uvt/itvov, rovg dt '^ijQOvg xuQnovg uq^ovovg 
yai. (frj/iag nuQado^ovg' d de atXrjvrjg, rotavxa /itv ovxtxi, (f&o~ 
Quv df ^Qtffwv y.u\ anuvtv rwv inixrjSticov tUQ rt 'ipv/Qov, ra d 
uxQodQvu SuipiXcog tniScuotiv' tl d" ^!AQtog, i/inQ>]a/tovg /itv xul 

ISj-offoi'^, olrov di xui iXuiov xal oanQicav ucpd^oviuv, xu\ axuatv 
f/tqvXiov oxuv di '^Eq/iov, cfd-OQuv /liv vr^nicov ku\ v6aovg iit 
Qiotcog yuaxQog , xui xuTg /liautg iv rjXtxiu yvvut^\ cfd^oQuv, xal 
Xt/iov untvxxuiov xa9^6Xov. iv yuQ rfj ^tbg ■^/tcQa i/tninrovar^Q 
Tfjg rcov xuXuvdcov eoQxf^g nuvxa /tiv d.ya9u ididoro nQoadoxuv, 

2.0 /tonvdri'di xai itxcodt] rbv xuiq6v , cog /ir^di rovg noru/iovg ruTq 
or/.HUtg uQxtadfjvut y.oixutg. in\ di xfjg txxr]g , r]rig IdcfQOciirrjq 
tlrut vo/iiZtxai , rotg /liv uq/ovgi d-6Qv]3ov, roTg di xuQnoTg ini^ 
dootv, xa\ roTg xoivoTg noli/iovg ftuQtTg cf^OQdv n uv9qootx(jov 

8 lcTtti] fYri P. 17 yaOTQ^v P, 

{)onderibus mille oboHs oHm constitisse dicit miliarisium et a miUe obo- 
orum numero ita nominatum fuisse. 

10. Post enm diem vota publica. et impune plebs illudebat magi- 
stratibus non dictis, verum etiam gestibus ad risum movendum spectan- 
tibus. hoc autem faciebant in honorem libertatis, et magistratus permit- 
tebant , cedentes , tanquam legi, consuetudini. et referebant de auguriis 
consules ad imperatores, ex quibus cognoscebatur qualis fere annus esset 
futurus. si enim contigerat ut in diem solis inciderent Kalendarum feriae, 
bella et magistratuum caedes et civium propter eos dissensus exspectabant, 
largos autem fnictus aridos et rumores insperatos ; si in iunae , talia 
quidem non amplius , sed interitum infantium et inopiam victus verque 
frigidnm, fructuum autem testaceorum iargum proventum; si in Martis, 
incendia et morbos, vini autem et olei atque leguminum copiam et sedi- 
tionem intestinam ; si vero in Mercurii, interitum infantium et morbos ex 
ventris fluxn, et mediae aetatis mulieribus mortem et famem exsecran- 
dam universe. in lovis eniin diem incidentibus Kalendarum feriis oninia 
fausta cxspectare iicebat , nivosam autem et pluviam tempestatem , ut 
neque fluvii suis arcerentur alveis ; sexto autem, qui Yeneris esse puta- 
tur, magistratibus tumultum, fructibus autem incremcntum et rei publi- 
cae beila gravia interitumque bominum , et praecipue iuvenlutis , exspe- 



58 lOANNIS LYDI 

xui SiaffQOVTioi; Ttjg v€oXaiag avf/nivov, x«t« {ie t^v i^Sof^ijv /tt- 
ftiova ndvTCog (xal yaQ rpvxQog b KQOvog) tvnr/Qiav t£ oatjv, intt 
tffOQog TMv xaQnwv aviog tlvai vntili]nTai, vooovg t£ xal xivdv- 
vovg, xal avii.iovg tm d^tQti, xal /aXdCijg im<pOQav niQi tov xuq^ 
xTvov, xal (pTK^i-rjv Totg nQuyf.iuatv udoxVjTOv ota}vi%ovTO, 5 

p. 64 11, oTi di ifKffQijg xutu tivu dvvuf.iiv tw fiayvrjTri o ai- 

§riQog, ivfiaQfg iSeiv ' b yuQ i'^ avTov /LitTuXltvd^tig oidriQog ovdiv 
9]TT0v Tov f^ aV.rig ixtTulXfv&ivTu oiSrjQov, fig uv fifTaxivtTTui, 
fttTutpiQft' nXrjv il f.ii] /vXto xQOf.iiLiviov uXtq^^fj, wg TOtg q:vatxoTg 
doxfi, avd-tg Si TQuytito u"fiaTt XQtofifvog b ftayvi^TJ^g Trjv tXxTi-^ 10 
xrjv uvaSixfTui Svvufxiv, 

12. ntQl Tov ntniQftag b Md'^ifi6g (prjat "^vToy ioTt 
TiQioTOv fifv uvuxavd^ov , q)VTOVQyovftfvov di log uftntXog uvuStv- 
VQug tj vnb yaQaxa, q)iQov Si tov xuQnbv /SotqvwSt] Ofioiov TtQt- 
fiiv&(i), rb Sf (fvXXov xiaaotiSig, vnuftuxQov. (pvTtvSfifvov Si TQit-' 15 
rig uQytTui xuQno(fOQfiv , d~vrfOXft Si 'oxTUtTig. TQvyijd^iv Si ov 
(fQvyiffitvov ftfXaivtTui, uX)^ ix tov iv Tw rjXioj SittTid^tad^ui, o9-fv 
avft^aivfi to oxioifjvxTOv Xtvxbv Stufiivtivr 

13. Tfi nQb SfxuoxTix) xaXarSiov 0f^QOvaQi(jov uvtftofia- 
p. 65 /Juv b BuQQCOv Xiyti yivtadut, /JijfioxQiTog Si tov Xi§a fitTu bfi- 20 

(iQOv (prjol yivtad-ui. 

01 (fiXooQ(fioi (fuai /ftooxoQOvg tivat ro vnb yrjv xa\ vniQ 
ytjv rjftia(fuiQiov' TtXtvTcooi Si ufioij^uSbv fivd^ixwg oiovtl vnb 

4 X^^^tv apud S. 8 ov Roetherus : apud S o 9 fi fi^ — 

dlKf^'] libri tiHti — aiotqp^. 17 o&tv om P. 

ctabant; septimo autem hiemem omnino (frigidus enimSaturmis) fertilita- 
temque quam maximam, quandoquidem praeses frugum iile esse putatur, 
morbosque et pericula et ventos aestate, grandinisque impetum circa Can- 
crum, et rumorem rebus insperatum augurabantur. 

11. Simile autem vi quadam ferrum esse magneti facile est ad in- 
telligendum : effossum enim ex eo ferrum nihilo minus ex alio lapide 
elTossum ferrum , ad quod transmovetur , alio transfert, at vero cedit 
unguento ex caeparum succo confecto, ut physicis videtur: rursus autem 
cruore hircino si ungitur magnes, attrahendi vim recipit. 

12. De pipere Maximus dicit "Arbor est primum non aculeata, quae 
colitur ut vitis , ad alias arbores alligata vel sub palo , et fructum fert 
racemosum similiter ac terebinthus; folium est hederae simile, oblongum; 
si autem seritur, post triennium fructus ferre incipit, octavo autem anno 
moritur; decerptum autem piper non torrendo nigrum fit, sed ponendo 
in sole, unde fit ut illud, quod in umbra siccatum est, maneat album." 

13. A. d. 18 kalendas Februarias ventorum pugnani Varro ait fieri, 
Democritus autem Africum cum pluvia ait exoriri. 

Philosophi Dioscuros dicunt esse terrae hemisphaerium inferius atque 



DE MENSIBUS IV, 59 

Tovg uyrinoSag t^ uf.ioi/9^g q)iQ6f.iivot, ol 6i neQt *Entfif.rid7jv 
uQQeva Jitu d-!]Xaiuv ifivd-tvaav Tovg /fioaxoQOvg) tov fiiv (tiwva 
uianiQ (.lovudu , ttjv di (fvaiv (hg $vuSa xuXtauvTig ' ix yuQ fio^ 
rddog yal dvudog b nug ^woyovixog xui ifjv/oyovixog t^i^XuaTr^aiv 
5 uQi&fiog, 

laTiov Si xttTa TavrT^i' t^v rjf.iiQav Tovg eQitfOvg dvto&m 
xai TQonr^v ytvtad-ut xaTU (DiXinnov. 

14. JIqo dixanivTt xuXuvdojv Oi^QOvaQliov b ^JtjfioxQtTog 
Xiyti dvto9-ai tov dtX(piva xul TQonip utg ini noXv yivtod-at, nQo 

10 SixaTQiaiv xaXuvdwv (Pi^QOvaQiwv b fiiv EvxTi']fiwv tov xuqxTvov 
dvio9-ui, b ^i KuXXtnnog tw vSqo/oov uvia/tiv Xiyti (oy z/iu-. 
xaXiwva "InnaQ/og xuXtT) ^rioaaig xul yaQaiiQtttg Twi' oqwv, nQh 
dixudvo xuXuvdwv Oi^QOvuQiwv EvSo^og tbv voqo/oov uvio/ttv 
Xiytt, nQQ dtxafiiug xuXuvdiov Ot^QOvuQiwv tov rjXiov iv vSqo/ow 

15 ytviod^ai b KuTguq Xtytt, 6 di EvSo^og uvia/ttv avThv xai jSqO' 
/ug arjLiaiviiv, Tfj di nQo $ixa xuXavdwv Ot^QOVUQiwv b /Irjfio- 
XQiTog uvifiov Xijja nvtvaat Xiytt, 

15. Toy JofitiTiavbv dtonSTijV ixdXovv, uXX^ o^ ^aaiXia, 
6ia To TVQavvtxbv uvtov, 

20 16. Trjv"JlQuv ivtoi Twv (fvatxwv to vSwq tlvat a^tovat, p. 66 

rbv di /tia TQ nvQ , fii^ti 6i vyQOTr^Tog TixTiad-ai Tovg xaQnovg. 
uXXu xul OiXrivrjV avTrjv &ioXoyovoiv oia inl Tijg vyQug ovoiug 
TiTuyfiivriV, xai tov Z^Qta i'§ avTrjg Tt/dijvut Xiyovoiv uvtI tqv 

2 inv&tvcccvvo P. 

snperius ; moriuntur antenv alternis ex fabula , velut sub antipodas per 
vices feruntur. Epimenides autem marem et feminam esse Dioscuros per 
fabiilam docuit, vocato iioc aevo , tanquam monade , ilia natura, velut 
dyade: ex monade enim ac dyade omnis animantium animarumque gene- 
rationem efficiens numerus natus est. 

sciendum autem hoc die Haedos occidere et conversionem fieri au- 
ctore Pliilippo. 

14. A. d. 15 kalendas Februarias Democritus ait occidere Delphina 
et conversionem ut piurimum fieri. a. d. 13 kalendas Februarias Eucte- 
mon Cancrum occidere, Callippus autem Aquarium oriri ait (quem Deuca- 
lionem Hipparchus dicit) convallibus et faucibus montium. a. 12 kal. 
Febr. Eudoxus Aquarium oriri ait. a. 11 kal. Febr. solem in Aquario 
esse Caesar ait , Eudoxus autem oriri eiun et pluvias significare. a. 10 
autem kal. Febr. Democritus Africum ventum flare dicit. 

15. Domitianum dominum vo.cabant (neque vero regem) propter ip- 
sius ingeninm tyrannicum. 

16. lunonem nonnulli physicorum aquam esse censent, lovem ignem; 
mixtione autem humoris nasci fructus. verum etiam hmam illam esse 
iuxta theologiaiu uiunt, utpote supra humidam substantiam constitutam. 



60 lOANMS LYDI 

TciTg (jvv&XixpfGi rwv vtfpiXwv ro uiqiov xai SQaartxhv nvQ, xal 
Tuiova rbv o^vida ToTg uQoTg xijq "HQag ol fvaixol didoaaiv olovii, 
Tov aaxfQwnov utou ijroi ovquvqv, 

17. ol [xtv l4d-i]vuv Tijv ipvxrjv ilnov, TQiroyevitav Si av- 
T7]V dta TO TQcTg flvui Tvt.g IvfQyflug Tijgipv/ijg' ol dtHd-rjvuvS 
Tov UfQtt, TQizoyiviiav S^ avxriv Sia to TQia\ [.itTuj^oluTg uXloiov- 
ad-ut Tov ufQa, ilg fUQ St^Xovori &fQog re xal yH(j.u}va, yXavxOi'- 
mv df Sid, t6 rfjv tov ufQog oipiv fyy}.uvxov tlvat. ntQatu di 
Tov rjXtov xal roQyovu ttjv ^]i.iiQuv ix tov Ta/ovg oTov iintTv, 
hrt dtu Tov atQog o rjXtog unoTQf/wv unoTlf-ivti Tag rj/LttQag, vnb 10 
T7yf udd^ipug oiovti Tijg nQOvoiag t^v uQnviV (uvil rijg o^vrrjTog) 
Xupcov' xat Siu TOVTO fv ToTg coQoloyiotg td-og iyyXvcftad^ui FoQ" 
yova divrl rov t^v 7][i^Qav. 

vytlu fariv •»; tcov (vavrtcav notorrTcov xuxa tov cioartxbv 
Xoyov inixQarovau Svvufiig. 15 

67 18. OvXntog ixaXfTro o TQuYuvbg xuTa rr^v tov nuTQbg 

nQoar^yoQiuv , xQtvTxov Si avrbv olovti tvnXoxujnov roTg 'Pco/naioig 
iSoxft xuXtTv Stu T^v ntQi Tug rijg xtcfuXijg uvrov TQi/ug anov- 
SrjV. xul TO (.ifv a(t)[iui]v ^Qu/vg, t« S^ uXXa aya&bg rbv tqo- 
nov (V avvuaxr^att bnXcov Tt xal yv(.ivuaia acofiuxog, ovx tvytvovg 20 
Txy/uvciov (fa/iiXiag' TQifiovvog yuQ ijv nQoxtQov ijyovv (fvXuQ/og. 
cvvuta9'uvof.ttvog Sf (vg iQuaxijg iariv o NtQ^ug b xuXovfxtvog tov 
ovrog aiiTco nQOuctiiiov (xul yuQ bf.ioQot fiaXXov ntQl t^v xxijatv 

5 Sin t6 — 6 avtriv om P. 7 d^^ov viilgo. 8 ro 

vulgo om 10 anb ? 22 vsqovtts rh KtcpciXcciov zov P. 

et Martem ex ea natum dicunt, pro compressionibus nubium ignem aerium 
atque efficacem; et pavonem avem sacris lunonis physici attribuunt, velut 
stellis distinctum aerem, id est caelum. 

17. Alii Minervam animam dixere, Tritoniam autem ipsam pro- 
pterea quod tres sunt animi facuUates; alii Minervam aerem, Tritoniam 
autem ipsam, quod tribus mutationibus variatur aer, in ver videlicet at- 
que aestatem hiememque; caesiis oculis praeditam propterea quod aeris 
facies caerulea est. Perseum autem solem et Gorgonem diem, ex velo- 
citate, ut dicat aliquis , quouiam per aerem decurrens sol abscindit dies, 
postquam a Minerva (velut providentia) falcem (pro velocitate) accepitj 
quam ob causam in horologiis Gorgo insculpi solet, pro dies. — 

Sanitas est contrariarum qualitatum secundum rationem servatricem 
praevalens vis. 

18. Ulpius nominabatur Traianus ex patris nomine; Crinitum autem 
eum (tanquam pulchram comam habentem) Romanis videbatur nominare 
propter curam circa capitis ipsius crines. et corpore fuit brevi, coterum 
bonis moribus in armorum usu atque exercitatione , cum non nobili ortus 
esset familia: tribunus euim ante fuerat. sentiens autem Nervam, qui 
iioiuinabatur, suburbani, quod ipsi erat, esse amuntem (etenim proxuni 



DE MENSIBUS IV. 61 

uXhpMv hvyyavov) , avyyQu-ipag uvtixu <iconmg yQttfi/iiartiov (nl 
Tto nQOuaxflco rco NeQ^c7 nQoaiy.ofucfev ' b df dyuadtig rbv TQuia- 
vov lig vlodiaiav tXu^iv, ivd-u yiverai avrco ncxQoSog Inl rrjv 
jSaaiXiiuv, inil &urrov b NiQ^ug htXivru. uia9^6/.iivog di ori 
6 Sci^dXXtro tnl ohocfXvyicx, , nuvrtXcvg ohonooiug unti/tro. rb 
jiSQaf.ivrriiov, noXivldaiag, b TQuCuvhg iariatv , uno i4SQaf.ivr- 
Tov rov uSiXcfov KQoiaoV ovo/ta Se avrfj rb ndXut YnonXuxiot 
0tj^at. 

19. ort (.101 nXij&og Ttov d~vaiwv vfzcxjv; Xtytt xvQtog. nXr,- 

10 Qr^g iifii' bXoxuvrcofiura xqicov xul artuQ uqvcov xal uTfia ruvQCov 
xu\ TQCxycov ov ^ovXofiat, ovS' uv tQ/r^ad-t ocfd^ijvai fioi' rig yuQ 
f^t^^^rr^af ruvra ix rcjov xhqwv vfitov; nartTv xtjv uvXtjv (xov ov 
nQoa&riata&f. iuv cfiQrjre atfiiSaXiv , ficxraiov d-vfiiufiu , pSt- 
Xvyfid fioi tari. rug vovfcr^viug vficov xal ru ad^^aru xu\ rjfitQUV 

i5fifydXi]v [xXrirtjv] ovx uvtxofiat' vr/oreiav xai uQyiuv xul rcxg p. 68 
vovfirjviug vfiwv xui rug tOQTug vficJov fxtatt 7; V^^'/ fiov, iyt- 
ri]d-t}ri fiot fig nXriOfiovrjV. 

^EBPOTAPIOS. 

20. Tco Q>t^QOVUQicj)(.iryiuno Of^QOvag, d'fugovr(anQoa- 

ayoQevofffVTjg, ro ovofia yeyovev' Wt^Qovav Si tcpoQov xu&uq^ 

20 rixTjV rcJov nQuyfidrcov 01 '^PtofiuTot naQiXa/Sov. lAvvaiog St iv rcH 

5 «tiVTsXovs vulgo 6 'ASQafivTttiov et mox 'ASgafiVTTOV Ha- 

eius: \ihTi'ATQCifLVTTtlov et AtQaftvTTOV. 9 Ti lesaias 1 11. 

10 slfii olonavTCOficiTaiv P. 14 eci§§cxTcc fitael tJ "^vxt] fiov 

v.al P,- 

inter se circa possessionem erant) , scriptum statlm donationis libellum 
pro suburbano ad Nervam attulit; qui admiratus Traianum filium adopta- 
vit. inde fit ei aditus ad regnum, postquam brevi Nerva defunctus est 
vita. cum autem se argui sensisset vinolentiae , omni vini potione ab- 
stinuit. Adramytteum, urbem Asiae Traianus condidit, ab Adramytto 
Croesifratrenuncupatum: nomen autem illi antiquitus Hypoplaciae Thebae. 

19. Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit dominus: 
plenus sum ; holocausta arietum et adipem agnorum et sanguinem vitulo- 
rum et hircorum nolui, nec cum veneritis ante conspectum meum: quii» 
enim quaesivit haec de manibus vestris? ambulare in atriis meis ne per- 
gatis. si offeratis similam , sacrificium frustra incensum abominatio est 
mihi. neomenias vestras et sabbata et diem magnum [qui dictus est] non 
fero : ieiunium vestrum et cessationem ab operibus et neomenias vestras 
odit anima mea. facti mihi estis molesti. 

FEBRUARIUS. 

20. Februarlo mensi a Februa, dea quae ita vocatur, nomen factum 
est: Februam autem praesidem rerum purgandi vim habentem Romani ac- 
ceperant. Anysius autem in libro De mensibus Februum inferum esse 



M lOANNIS LYDI 

nt^\ ii7]VMV 0f^QOvov rov xata/d^oviov i7vai tfj Govaxwv (pMvfj 

Xlyfi, xai d-iQamvtad-ai nQo^ ruv ytovnt^yMV vniQ tnidoafcog 

rwv y.aQn(x}V. o de yiajSnbv unb tou ntvd-ov^ Xtysi xXrid-ijvut 

Toy 0i^QOvuQiov' (pe^iQ yuQ nuQu *Ptof.taiot^ rb niv&o^ nQoaa- 

yoQfvirai, xar^ avrbv df rov^ y.aroiyo[.itvovg hi^uov. uXXa fitjvS 

xai fi^QOvuQi rb xud^uQui ru novTicfixuXtu jSi^Xla xaXti, OtfiQov 

rbv nXovtwvu. 

rbv (Dt(]QovuQiov (.triva ^Hqu uvundijvai u^tovai Stu rb ri)v 

Hquv nuQu roTg (pvatxoTg doxtTv tlvai rov vnrtov dtQu* o dt 

y.ud-uQi.ibg uvTixQvg rco utQi uQf.i6Stog. ov fiovov Se 0e^QOvdQiog 10 

dXXu xui Ot^Qovurog Xtyitai, Sta rb rrjV rovtov tcpoQOv, xul 

Wt^Qovutuv xal Oi^Q0VuXi[.i, roTq itQoTg dvacptQca&ui. 

p. 69 21. Olr^v (pvatxrjv taroQtav ovyyQucpovrfg (paai an^Qfia 

rfj fii]TQa xutu/3aXXofifvov fm fttv rijg rQtrtiC -rjftfQag dXXotovad^ui 

ilg uifiu xul nQcoti]v StuUoyQucptTv rrjv xuQdiav, 'ijrtg nQcori] fifv 15 

StcmXutttad-ai ttXtvtaia S^ dnod^vriaxtiv Xtyttat (tl yuQ dQX>] 

UQtd^ftcJov tQtTg, ntQtrrbg St taxtv dQtd-ftog, uqu xul UQyj] ytvi- 

ctcoc. tS, uvrov), int Se ti]g ttaauQaxoatr]g ttg otptv ttXtiuv xuX 

Stutvnajaiv dnottXtTaS-ut xul unXcZg tintTv tiXtiov uvd-Q(onov. xa\ 

tni tov tQitov fit]vbg iyxivtTad-ui vi]/6ftfV0V tfj fitjtQU, iniSitov20 

ivvutov fiKjvbg nuvttXcog unuQuXttv xul nQog T^oSov antvSttv. y.ui 

il ftiv iati d-fjXv , xatd rbv tvvutov , tl Si XQiTrtov, xutd tbv 

Sixutov uQyofitvov , Stu tb rbv ftiv ivvia uQtd-ftov, d^ijXvv ovtu 

Y,(u atXrjii]g oixtTov , n^bg ri)v vXi]V dvucpiQtaS^ut , rov Se Stxu 

11 ro add Roetherus. 23 ivviu — Mdixu] vulgo hvatov — Sinccrov. 

Thuscorum lingua ait, et coH a Lupercis pro fructuum ittcremento. Labeo 
autem a luctu ait nominatum Februarium : feber enim apud Romanos hi- 
ctus dicitur, illo autem mense mortuos (i. e. Manes) colebant. verum 
etiam februare purgare libri pontificales vocant, Februum Plutonem. 

Februarium mensem lunoni consecratum putant, propterea quod luno 
physicis videtur esse aer sUpinus (i. e. inferior) ; purgatio autem plane 
aeri convenit. non solam autem Februarius, verum etiam Februatus di- 
citur, propterea quod huius mensis praeses, et Februata et Februalis, sa- 
cris celebratur. 

£1. Naturalis historiae scriptores aiunt semen, quod in matricem 
(s. uterum) iniicitur, tertio die mutari in sanguinem, et primum pingere 
(s. effingere) cor, quod primum quidem formari , postremum autem emori 
dicitur (si enim principium numerorum ternarius numerus est, impar au- 
tem est numerus, etiam principium generationis ex ipso fit) ; quadragesimo 
autem in speciera perfectam ac formara perfici, et ut paucis dicam, per- 
fectum hominem. et tertlo mense moveri natantera in utero, nono autem 
mense omnino absolvi atque ad exitum properare. atque si feminei sexus 
(partus) est, nono, si autem praestantior, ineunte decimo, propterea quod 
nonarius numerus , qui femineus est et Luuae proprius , ad materiam re- 



DE MENSIBUS IV. 63 

TTttVTflttov ilvai y.ai uQQtva, d-^Xv 6e xai uqqiv yivtrat aaiu 
^ijv zov d^iQf-iov inixQureiav' nXeovu^ovtog (jiv tov xaxu rb 
antQfia d^iQ^wv , ure ri]g w^^ewg ruxetag ytvofitvTjg, uQQevovrdi 
re, y.u\ xaruycovi^o/iitvov &rj).vVirtti, ^quSiov St m^yvvfitvov §Qu~ 
6diov xui [.lOQqovttti» ort Se uXi]&ijg o Xoyog, ru ftiv uQQtvu xul 
raiv reaauQuxovd-^ tjjiitQU/v ivrbg ixrirQ0)ay.6/.itvu fit/iOQq^^tofitra 
TiQoninrti, ru de &rjXta xui (.itru rug reaauQUXovra aaQxiuSr, re p. 70 
xul uSiarvnma, fteru di ri]V xvrjatv ini rijg TQtrrjg rtydiv 
unoanuQyavovo&ai rb ^Qt(fog <faah, ini Si r^g iwurr^g ia/vQO- 

iO noitiad-ui xai u(pi]V vnofitvtiv , inl Si rijg rtaauQuxoatijg nQoa^ 
Xaf.i^uvtiv rb ytXuartxbv xui uQXta&ai iniyivwaxov ri]V (.ir^rtQu, 
ini Si rijg avuaroixttwoia}grovg}aovguQid(.iovg avd-ig i'^ vnoaxQo- 
g^ijg nuQtttfvXurntv ri]v (pvatv, xal Jt' ojv avvtarri, St avrwv 
avd-tg uvuXvtad^ut. riXtvrT]auvrog yovv uv&Qtiinov inl fiiv ri]g 

15 rQirijg uXXoiovrat navrtXwg xal rijv iniyvwatv rijg orptwg SianoX- 
Xvai rb owfia, ini Si rijg tvvurrjg btuQQtt avfinuv , tri owt,Ofit" 
vrjg avriZ rijg xuQ&iug* inl Si rijg rtaaaQaxoari]g xai avrt] ovvun- 
oXXvrai Tw navri. Siu rovro XQirr/V ivvurr^v xui rtoauQuxo- 
ari]v ini twj' rtd^vrjXorwv cfvXurrovotv ot ivayiCovrig avrotg, rijg 

20 T£ non avaruatwg rijg n fitr^ ixtivr^v intSoatwg xu\ rb Si] ni- 
Qag uvaXvatwg inifitfivr^axofievot, 

1 aQQ7]V apud S 4 Kcctaytdvi^Ofiivov Roetherus t apud S xorra- 

yavt^ofiivov. 6 TS6GaQaiiov9r](iiQCOv vulgo. iy.tirQcootiOfii- 

vaq libri: an iiitirQaxiMHiva oficas? 11 iniyivcocmiv P. 

21 iniitifivrjexofLtvtt apud S. 

fertur, decimus autem perfectus est ac mascnlus. feminei autem et mascu- 
lini generis fit, prout caloris maior minorve ^ds est: praevalente qui- 
dem eo calore qui in semine est, quippe cum coagUlatio acceleretur, mascu- 
lus redditur; qul ubi supprimitur, femineUs fit. tardius autem quod 
coagulatur, tardius etiam formatUr. verum autem a nobis dici (hoc in- 
dlcio est), quod masculi partus etiam intra quadraginta dies, si per ab- 
ortum expelluntur, formati excidunt, feminei autem etlam post quadraginta 
dies carnei et Informes. post graviditatem autem tertio die prognatum 
infantem fasciis exsolvl dicunt, nono^autem confirmarl et tactum sustinere, 
quadragesimo 'autem assumere facultatem rldendi et Incipere matrem 
agnoscere. in dissolutione autem eosdem rursus numeros retroversus se- 
qui naturam, et quibus constet, ilsdem rursus dIssoI\-I. tertlo initur post- 
quam mortuus homo est die corpus omnino commutatur, et facies eius 
agnosci amplius non potest; nono difflult uulversum, cum el adhuc ser- 
vetur cor; quadragesimo autem hoc quoque una cum universo conficitur. 
propterea tertium nonum et quadragesimum in mortuis sequuntur diem 
qui iis parentant, et pristlni ortus et eum secuti incrementi et vero postre- 
mo dissolutionis memores. 



64 JOANNIS LYDI 

22. o KufttXXog wQiatv unoxelQeiv xovg tcd^ymaq tn' 
dy.QOv , w^ fttj dQUTTeaOac uvrtov Tovg ivavrlovg, diu rtjv avfi- 
/Suaav nQoxfQOv ft(x/i]v, iv rj dXxov uXXiikovg tx n tojv Xocflcov 
xtjov neQixttfaXauuv xat l^ avrwv f.iiVTOi rwv rov nwywvog TOiywv. 

23. iv tji nQog Tov drjftov WQariwvi, Oiovtl nQoacfwr/^aet.5 
71 24. fiSoTg We^QOvuQiuig^ anb TuvTi]g T-ijg rjiLitQug unu 

wQag iXTJ]g diu Tug rwv xatoixof.ttvwv youg t« itQu xaTi]a^u)u~ 
'QovTO , xfd ol uQxovTig iv a/rjftuTt iSiwTwv nQofjtauv u/qi t% 
71^0 bxTW xaXuvSiov MuqtIwv. ul St owcpQoveg yvvuTxeg (j.iaTQ(x)~ 
rug Se uvTug ol^^PwfiuToi xaXovaiv , ol Si"EX7.r^vtg oixodtanoivag) 10 
toaovTov rijg alSovg icpQovTitfiv (x)g fii]Se tuTg noXXuTg tcov yvvut- 
xcJjv ofiiXtTv , uXXu xul tonovg tivug tjav/iovg iv toTg ^uXuvtioig 
i'%w tov nXtjd-ovg tavTttTg acfOQitttv , ovf nt xal vvv fiuTjQwvixta 
xuXovaiv. avtai roivvv ul aiocfQOVig toTg Bqovtov duiftoatv 
ivt]yil^ov Si' ahiuv TOtuvTT]v. yiovxQriTia yvvt] Tig^^PtOftuiu neQiT-15 
ttjjg evnQtnijg tt xul oiocfQwv XtyeTui ^iuad^ijvui noTt vnb Tuq^ 
xvviov Tov teXivtaiov tcuv Qi]ycdv rj tov uvtov nutSog. GOvneQ" 
/Sov Si avTOv r] iaroQiu xaXeT oiove\ uXal,6vu' nQcoTog yuQ uvTog 
oQyava notvcZv xui ftiruXXu t^tvQtv , oncog Se fti] fiuXcATTOiTO ToTg 
aixiafioTg tcjov TifiWQOVfiivwv , ^oTcxvrjV udroTg imSiSov i] yiXwTutO 
ivtnoiei nuQu oxonov ToTg nua/ovoi ' yivtTut Se xul vvv ini 2uq- 
Sovg tijg vijoov i] toivivti] /SoTcxvf] , o&ev y.ul ^uQSovtov yiXcoTci, 
q:uatv, tvd-ev tov Tuqxvviov aovneQ§ov uvxl tov uni]vi] xul 

17 cf. Suidas V. ^lovneq^o^, 

22. Camillus institmt ut raderentnr Tbarbae siimmae, ne arriperertt 
eas hostes , propter piignam antea factaiu , in qua trahebant inter se ex 
cristis galearum et vero etiam ex ipsis tarbae pilis. 

23. In oratione ad populuni, tanquam itQoacpcavi^aBt. 

24. Idibus Februariis. ab hoc inde die, ab hora sexta, propteif 
mortuorum libationes sacra instituebahtur, et niagistratus iri plebeiorura 
habitu prodibant usque ad a. d. 8 kalendas Martias. femlriae autem ho- 
nestae (matronas eas Roraani vocant, Graeci oUdStanolvc^g) usqUe adeo 
curae habebant pudicitiam, ut neque cum femiriarum riiultltudine versa- 
rentur , verum etiam loca quaedam a turba vacua iri balneis extra multi- 
tudinem sibi secernerent, quae etiam nunc mitronicia vocant. hae igituf 
feminae lionestae Brutl mariibus parentabant hand ob causairi. Lucretiae 
feminae cuidam Romanae eximie formosae atque honestae vis olim illata 
esse dicitur a Tarquinlo ultimo regum aut ab eius filiOi Superbum au- 
tein eum historia vocat, velut alcc^ovat primiis enim ille ittstrumerita 
poenarum et metalla invenlt; ut autem ne molliretui' contUmeliis eorum 
qui puniebantur, herbam iis dabat, quae risuin movebat invitis iis qui 
afficiebantur poena (nascitur autem nunc quoque in Sardinla insula eius- 
modi herba, unde et Sardonium risum dicunt). inde Superbum Tarqui- 



DE 31ENSIBUS IV. 65 

iifibv ty.ulovv* ovStv St uv Tty.oi /nToog logTavTa. fxeivT] toIvvv 
7] yiovy.QijTiu y.QiiTTOva Tr^v GMq^Qoovvr^v t^c: (iuGihy.ijg 0f.iiXiag p. 72 
7jyriGU(.uv}], xui ovx avTrjg jiiovr/g uXXa xul l^toijg uvTijg, f.uTanf^-' 
ifiuiitvrj Toi-g tuvTrjg uqriyrjOufttvT] t( ti^v, tiyt uqu tjjOvXtTO, luv- 

SO^dvtlV dvvUf.ltVriV UflUQTlUV , tUVTijV nUQOVTlOV Tiov Tr^g GtocpQoov- 

vr^g fiuQTVQiov untGffa^f. xivtiTut ovv 6 6ij/.iog nQog tovto , xul 

To fiToog Tov TVQuvvov nQOGenoitiTO bg dQu'§u/.ievog xutQOv 

7]ytTTui Tov '^Pwf.tuiy.ov drj/iov xui nuQCo&tTTui Tijg jSuotXtiag toJ' 
TuQxvviov. h't/.i)]d-i] ovv, (jog iXtyo/iev, nuQU TuTg Pw/tuuov yv- 

10 vui'§iv b BQOvTog /leTu ^uvutov §ri/ioouo ntvd-ti ota txdixog Tijg 
C(oq:Q0ovvrig' xul BQOvTug tuvTug 7/^1'ovv ovo/iuL^eod^ai nQog Ti~ 
/tr,v Bqovtov. 

25. ^tQvaxXov Tov Srj/iootov oixtTi]V 01 '^Pco/iuToi xuXovotv. 
inetdij eig TQeTg /lOiQug Pco/iuTxbg dir]Q7]T0 dij/iog, TQi^ovg rj 

15 CfvXi] nuQ^ uvToTg covo/iuod^T] xui tqi/3ovvoi 01 d/]/iaQ/ot. cpQOv- 
tJj Si tjv uvToTg Tijg innoSQO/tiug, cog iniTiXoTTO nQOGi]xovTCog' 
Xul SlU TOVTO TQt^ovvog tTl XUl VVV 7]ytTTai TCOV j3oXovnT(XTCov 
(«J'Tt TO0 TCOV TtQlptCOV^. TQtCOV UQ/IUTCOV, Xul OV TtTTUQCOV, U/llX- 

Xio/tivcov ini Ti]g innoSQO/ilug, ol /liv Qovoourot , otovti iQvd-Qoi, 
2,0 01 Si uX/jtxTOt olorei Xtvxoi, ol Si j3iQtStg oiovti uvd^r^Qoi' uqu- 
Givovg Si uvTOvg vvv nQoouyoQtvovot. xui ol /tiv qovggutoi 
r/^iovv TOv^ldQtog eivut, 01 Si Xevy.oi tov Zfiog, 01 Si uvO-r/Qoi T^f 
l.4(pQoSiTr^g. voTeQov Si xui to fttvtTOv ' fitvtTOvg Si avTOvg p. 73 

17 ^OVXOVTCCCTCOV V. 

nium, pro saevnm et crudelem, vocabant. nihll autem par genuerit odinm 
atque liaec. illa igitur Lucretia lionestatem regia familiaritate praestan- 
tiorem rata, nec illa sola verum etiam vita ipsa, arcessitis suis atque com- 
memorato suo delicto, quod, si quidem volebat, delitescere poterat, se 
ipsa, praeseutibus pudicitiae testibus, iuterfecit. itaqUe movetur populus 

hoc facto, et odium tyranni simulabat — qui arrepta occasione populo 

Romano se ducem praebet, et regno expellit Tarquinium. colebatur igi- 
tur, ut diximus , a Romanorum feminis Brutus post mortem publico luctu, 
tanquam vindex pudicitiae ; et Brutas sese volebaut nominari in honorera 
Bruti. 

25. Vernaculum servum pnblicum Romani vocant. cum in tres par- 
tes populus Romanus distributus esset, tribus (Graecorum) tpvXi] apud 
eos dicta est, et tribuni Sijfiagxoi- curabant autem certamen equestre, 
ut rite perageretur ; atque hanc ob causam tribunus etiam nunc praeest 
voluptatibus. tribus curribus, neque quattuor, certantibus in certamine 
equestri , j)ars erant russati , pars albati , alii virides ; porraceos autem 
nunc appellant. et russati volebant Martis esse, albi lovis, floridi autem 
Veneris. postea vero venetus quoque (currus accedebat) : venetos autem 
eos patrio sermone vocant, (quasi) ferreo colore tinctos (s. ferrugineos) : 
Ioanne3 Lydus. 5 



66 lOAKNIS LYDI 

imx^OQiwg yaXovai — atSr^Qoftuqovg • rb yuQ naq* rjfuv Xtyoiiievor 
y.uA)Miror XQMfia 'Po)/iiaiot ^tvixov vQOGayoqivovaiv. ol rdXloL 
lolvvv \di6v rtvu ronov iv ru) inniyjp d^tWQOvvrfg inXrjQovv' kuI 
JBivtrovg avrovg ix rwv tadi^f.iuro^v (orofiu^ov , xut Btvtriuv rrjv 
/MQur, *)/« rb /nTjdtru nori x«t' ixtlvr^v tvnoQijaut aToXijg, did5 
di ru rtaauQU arot/tiu inoh]auv riaauQag rovg dywvug' rb dr~ 
&riQbv urrl nvQog , tlg ri)v rijg ^Piof.ii]g rif.iriv (^(DXioQuv di avriir 
(ivoftui^ov , loantQ i^fittg^yivd^ovaui^ , StvrtQov rb Xtvxbv Siu rbv 
uiQu , rQiDjV ru§iv "L^Qti, xul riiuQrrjV , aQri nQoah'i(f:d^tiaav , 
Kqovu) 1] IloattSwvi' txariQotg yuQ rb xvavovv nQoavtvifiijrut. 10 

26. xud-untQ ir rfj fi>']rQu rvy/uvov rb fJQtqog ov Stirai 
irtQug rQocfijg, «A?/ i'§ a^lfiarog tihxQtvovg rQiq^trat, ovrwg oiSi 
ToTg Tt^^tvTrjaaai xuru rbv nQortQov , ffij i}Jyofitv, ivtavrbv int- 
/ouQov , waniQ iv firjrQu nuQu rfi qvatt Xavd-dvovaiv. u\ yuQ 

p. 74 /out naQu\pv/t] Ttg tiatcptQiro roTg tiSwXoig toJj' rfrtXtvrijxorwv, 15 
yuXa aifiu xul otvog xa\ atfiiSuXtg xal xby/og xaX fVfoa rtva. 
/oug Si uvxdg wvdfiaCov ix roij intx/tTad-ui roTg rdcfiotg. awKt- 
rai Si xai vvv i/rog' iv yuQ roTg ItQoTg uqtov xul olvov nQooqjt- 

QOfltV, 

M AP T 10 21. 

27. 01 fivd^txoi (fuatv, Ztvg avvfX&wv Tjj dStXqfi^Q 
"Hqu trtxfv^^^Qta, oiovtl o ald-ijQ avvunxbfitvog Tft* utQi dno&Xi^ti 

1 intxcaQiovs apud S. 

qui enim apud nos xaXldivos dicitur co^or, eum Romani venetum appel- 
lant. Galli igitur proprium locum in certamine equestri spectantes com- 
plebant ; et Venetos eos ex vestitu nominabant , et Venetiam reglonem, 
propterea quod nemo unquam in illa copiam habet vestimenti. ob quat- 
tuor autem elementa quattuor fecerunt certamina, floridum pro igni, in 
honorem Romae (Floram autem eam vocabant , ut nos "Av&ovaav) ; se- 
cundum album, propter aerem; tertiam factionem Marti, et quartam, nu- 
per additam, Saturno aut Neptuno: utrique enim caeruleus color dica- 
tus est. 

26. Quemadmodum in utero dum est infans non indiget alio nutri- 
mento, sed ex sanguine puro nutritur, ita neque defunctis primo, ut dixi- 
mus, anno inferias aiferebant, quasi in utero Naturae latentibus. inferiae 
enim tanquam aliquod solatium alTerebantur Manibus defimctorum, lac, 
sanguis et vinum atque similago et concha et alia quaedam. ^^oas autem 
eas vocabant fH toi iTcsnxstad^ai (i. e. ab insuper efrundendo). exstat 
autem etiam nonc vestigium: in sacris enim panem et vinum sumimus. 

M A R T I U S. 

27. Mythici tradunt: luppiter ex concubitu cum lunone sorore ge- 
nuit Martem, velut aether cum aere coniunctus excutit aereum iguem. 



DE aiENSIBUS IV. 67 

rb atQiov nvq. oi (5* qvaiaoi Z4Qfu ^itv ov/ ug ol yQafi/LiuTixiov 
TiaTdig ix rijg aQotcog yal uvaiQtatug avrov 6vo/.iaG&i]vai qaaiv, 
ukX^ tx TOt; uQiiynv y.ui avXXaf.t^uvtiv roTg y.aru j3iuv xal fiuxrjv 
GVfinTWfiaaiv , rj ibg uQXTixbv xul /nfTa^oXrjg aYTiov (Sidouai di 
Suvrw vxpiio/ju rbv ur/oxtQiov^' ?y l^Qta rbv nuQ^ UQQtviov xul f.io- 
vwv rifiwfttvov, 7/ fx rov fiuQvuad-uu 6 !^()7;? /uXxov xai aidi]- 
Qov tvQfTTjg fyivtTO, r^v de yig-Qodhr^v ol q>vaixoi nori fifv uvno P* 75 
noTf df '^H(faiaT(o avvdnrovaiv, oiovtl rij vyQu oiata rrjv nvQiodrjy 
f^ vyQov dtjnovd^fv xal &fQftov nQoiivui rrjv yivtaiv uivirrofitvoi' 

10 ^; xul tntidr] xotvbg uvroTg b axoQniog , ^^Qtog ftiv rov xivTQOv, 
rujv di yrpMV IdtfQodirrig, unoaTQitftTUi d'i wanfQ xuru rbv 
fivd^^ov IdcfQodirrj rbv ^l-^Qrjv , inftSrj o ynftwv uxolovd-fT no roH 
^!AQfog idiw xuTuaTrjftuTi , rj dflAcfQodirt] tvxQurog. wart ivuv- 
riwg i/_ovai n^bg tuvrovg , aXX^ ov xu&olov ' xul yuQ uXXrjXotg 

15 xuTu rb rov xuiqov nQoat/Jg avvunTta&ui doxovai ' fttru yiAQ 
/ftfiwva To fUQ uvu(fiQtrui. d-fQuntvfTui di b ^yiQrjg rj/otg onXwv 
xal adXnty^i, xul diu tovto uvtcu rrjv nQtorrjv tOQrrjv intTiXovv 
ol PwfiaTot, yMXovvTig uvrrjv uQfttXovaTQtov , oiovfl xad-UQfibv 
onXwv , ftTj /fifiuTog, firj hiQug rivbg ntQiaTuafWg tiQyovar^g rVjV 

20 xivi]atv TCuv onXwv inl nv rov ^yiQtog ntSico. ovofiu di uvrio xat* 
Aiyvnriovg JlvQotig, od^tv xui B!uv&txbg nuQU MuxtSoaiv. "EX- 
Xrp-tg Si uvTov, cog tYQrjTui, ^^Qtu ix rwv nQuyfiurwv nQoorjyoQfv- 

8 81 add Roethertis. 

physici vero Martem, non ut Grammatlcortim filn, iii tijs agcscog (i. e. 
a sublatione) et dvaiQiascos (i. e. ab iuterfectione) eum nominatum di- 
cunt, sed in zov aQjjyfiv (i. e. a fcrendo auxilium) et adiuvando casibus 
qui sunt in vi ac pugna, vel tanquam aQKTiKov (i. e. initii efficientem) 
et mutationis auctorem (assignant autem ei summitatem s. summam sta- 
tionem Capricornum) : vel "AQfa eum qui a soiis maribus colitur, vel iit 
rov naQvao&ai (i. e. a pugnando). Mars aeris et ferri inventor fuit. 
Venerem autem physici modo cum illo modo cum Vulcano coniungunt, 
velut cum humida essentia igneam, ex humida videlicet et calida natura 
prodire generationem obscure significantes : vel etiam quoniam communis 
inter eos Scorpius est, cum Martis stimulus sit, forcipes autem Veneris. 
aversatur autem, ut est in fabula, Venus Martem, cum hyems comitetur 
Martis proprium statum, Venus autem sit bene temperata. itaque con- 
trarii inter se sunt, nec tamen omnino : etenim ex tempestatis continua- 
tione inter se cohaerere videntur ; post hiemem enim ver oritur. colitur 
autem Mars armorum strepitu et tubis, et hanc ob causam ei primas fe- 
rias agebant Romani , vocantes eas armilustrium , velut purgationem s. 
lustrationem armorum , non hienfe neque alio casu prohibente armorum 
tractationem in campo Martio. nomen autem ei apud Aegyptios IIvQosigf 
unde et ISav&iytog apud Macedones; Graeci autem eum, ut dictum est, 
"jQsa a rebus appeilant. neque enim quis invenerit generalem dei appel- 



68 lOANNIS LYDI 

ov. orSt yaQ uv rig tvQj] yvQiuv d-eov nqoariyoQiuv y.axa tov 
^ Ano}JM8(OQov , uVk'' ovdi (fvafcog yvioQiG[.ia, Inii vvv jiitv uQQf- 
rug viv lif d-r^.fiug rug idtug tladyovaiv ol qnloaocfovvxig' uXk^ 
ix rtjjv unoTfXta^iurcov 6vo/.iuaiug avioTg id-tvro , uQQtvug (itv 
Qtovg dijjiuovQyixug dvvufuigy d-rpMug di rug (^oooyovovg tlau-5 
yovTtg. 

28. OQog yuQ tari xuxov ovx ovala Kioaa xul f'fiipv/og, 
uXXu SiuOtaig tv xpv/fj tvuvrkog tyovaa nQog uQtrrjv did, ri^v rov 
xuXov unonro)aiv ruTg Q(t.dv{.iiuig iyyivofifV}]v. 
p. 76 29. xuTU di vijV nQioTrjv rov MuqtIov fir^vbg^IlQttv tTL- 10 

[4C0V, olovfi ri]v atXijvrjv, Siu rijv vfoftriviuv iy.ijovzrt St b IfQtvg 
/Qrivai yXvxtat nofiuai rt xul airioig XQrjad-ai unuvrug nQog (fv- 
7My.i]v vytiug, ixivovv Si ru onXa ^PcofiuToi ini no ravZ^Qtog nt- 
Si(o ri rtfitvti. jiQtog Si b xvu/nog , nuQU rb xvtiv uTfiu, f'/ni6v 
rt rug uXXr^X^ov oxpttg uvrl dlfiurog rb /QTafia tou xvdiftov Xuft/jd- 15 
vovrtg, ruvrrj yt rbv Z^Qia d-tQuntiovrtg. SiucptQovrcog Si nuQu 
rovg (iXXovg xuQnovg SitytiQfi ru a^ofiura nQog avvovaiuv iad^io- 
(.itvog , xul ruvrrj xud^tXxti rug ipv/ug inl rrjv ytvtaiv. b Si 
'^HQuxXfiSi]g <f)7jaiv wg ti! rig rbv xvafiov iv xtvfj d-rjxrj ifi^uXcvv 
unoxQv-ypti rfj xonQCO inl rfTruQdxovTa ndaug i]fttQug, tlg o\piv20 
uvd^QConov atauQxcofitvov fttra^uXovTa rbv xvuftov tvQi]ati , xul 
^ia rovro rov non]rijV (fidvut "loov rot xvdfiovg rt cpaytTv xt(pa- 
Xug rt roxr^cov^* /Jioyivrig Se q^r^aiv dnb zijg avrijg aijniSovog 

£3 avTtjs add Roetherus e PorphjT. de vita Pythagorae 44. 

lationem, ut docet Apollodorns, verum neque naturae sigiuficationem, cum 
modo masculinas modo femininas notiones introducant philosophi : sed ex 
effectibus nomina iis indlderunt, tanquam masculos deos vires creatrices 
s. opifices, femineas autem genitrices introducentes. 

28. _ Finis enim est mali non essentia viva atque animalis, sed con- 
stltutio in animo contraria virtuti propter boni deminutionem quae fit in 
voluptatibus. 

29. Primo autem Martii mensis die lunonem colebant, tanquam Lu- 
nam , propter interlunium. edicebat autem sacerdos oportere dulcibus 
potibus ac cibis uti omnes ad tuendam sanitatem. movebant praeterea 
arma Romani in campo vel luco Martis. Martis autem faba est, propterea 
quod sanguine praegnans est; et ungebant inter se facies, pro sanguine 
unguentum fabae sunientes, colentes equidem hoc modo Martem. eximie 
autem prae ceteris fructibus , cum estur, corpora ad concubitum incitat 
atque ita animas ad generationem allicit. Heraclides autem ait, si quis 
fabam in vacuam cistam iniectam obtexisset stercore quadraginta totos 
dies, in faciem hominis carne oppleti immutatam eum reperturum fabam, 
atque hanc ob causam poetam dicere "perinde sane fabis vesci et capiti- 
bus parentum." Diogenes autem ait ex eadem putredine et hominem ex- 



DE MENSIBUS IV. 69 

c.v&Qcunovg Gvarrivai x«t y.vainov ^luarr^aai. tovtov de (favfQu 
lnr,Yi Tr/.fnriQia' d yu^ Tig diarquywv y.vaf.wv xul toig odovai l>« 77 
7.tiuvug iv aXea rijg xov tjXiov /io).i]g xuTad-iii] nQog oliyov, thu 
unoGTug inavtX&oi (.itx^ ov noXv , tvQoi av odiodoru uvd^qiontiov 
^q^ovov fl di xul ur&ovvTog xov uvS^ovg ^Qayv ivd^tit] uyytiM 
xtQa^ifio) xul inid^tfiu ivd^i)g iv xtj ytj xt xuTOQv^tit xui ivtvTj- 
xovTU nuQUffvXa^titv tjfitQug f.itTu xb xaTOQv/&ijvut , tixu (.itTU, 
ruvTu oQv^tit xui Xu^oi xal u<fiXoi xb nwfiu , tvQOi uv uvxl tov 
xvdjiiov 1] naidbg xe(faXrjV avvioxaiauv i} yvvaixbg (xiSoiov. &oxe 
iOu(ffXTtov xuxu IIv&ayvQuv xvu/.iov , log xul xiov Xtyojiiivcov XQV- 
GoXaxdviov , intl xul uvxwv rj yivtaig i'^ ifij.i-^viov yvvatxiov iari. 
Tovxov yuQiv tlg xovg xd(povg xvu/.ioi Qinxovxat vntQ aanr^QiaQ 
d.vd-Qion(jov. oxi di xvufiog unb xov tiif.taTog iVQrjTut, dvvuTbv xij 
TitiQu TiuQa^M^iTv' ti xig yuQ uvxbv dno^Qi^ti inl vv/d^fifitQov, 

15 TO iv UVT(0 vdlOQ }i.vd-Q0V tVQrfitl, 

30. 01 di fidyyintg, o\ovt\ xi/vTrui xov urdQanodioSovg 

UQTQV, tntfinov xoTg iv 7.6y(0 '^PbOfivXiug uvvMvug ' ovrio di ruv- 

xug ixuXovv Siu xb xaxu xtjv tvvdxr^v ioquv intSidoaS^ai nQbg tov 

jPtOfivXov xijV XQ0(friv xoTg axQarttoiaig. 

20 3<«' ydQ OvaXtVTivtavbg unaidtvxog r^v xa\ fiovov ^uQVfir^vig. 

1 dv&QcoTtov apud S 2 SiatQaywv P , SiavQcoyeav V cum Por- 

phyrio. 4 dnoazag apud Porphyrium: dvaavag V. 5 yovov 

apud Origeucm. nal add Roetherus e Porphyrio. 6 KaroQV- 
^ot — 7 TcaQacpvld^oi — 8 oqv^oi V. dv om V. 17 aQ~ 
Tovg V: corr Hasius coU. de Magistrat, 3 7. 'PcanvXias 

idem pro 'FcoftvXiois. praestat delere. 

stitisse et fabam efPloruisse. cuius rei manifesta aiferebat argumenta: si 
quis enim fabam arrodat dentibusque comminutam ferventibus solis radiis 
pauUdum exponat, tum post exiguum temporis interTallum redeat, humaui 
cruoris odorem in ea percipiet ; praeterea si florem emittente faba pau- 
luhim aliquid floris in vas fictile immissum et operculo obtectum humi de - 
fodiat, atque ita defossum dies nonaginta conservet, tumque efVodiat et 
promat atque operculum toliat, loco fabae aut pueruli caput aut puden- 
dum muliebre enatum reperiet. itaque abstinendum faba ex Pythagorae 
praecepto, ut et aureis olcribus, quae dicuntur (i. e. atriplice) , cum ea 
quoque ex mulierum menstruationibus generentur. huius rei gratia in se- 
pulcra fabae coniicluntur pro salute hominura. fabam autem a sanguine 
dictum esse, experiendo percipi potest: si quis enim eam madefecerit 
per noctis ac diei spatium, aquam quae in ea est cruorem factam reperiet. 

30. Mancipes autem, velut opifices plebeii ac servilis panis, mitte- 
bant princlpibus civitatls Romuleas annonas: ita autem has vocabant pro- 
pterea quod nona hora a Romulo distribuebatur militibus victus. — 

Etenim Valentinianus stupidus fuit et solum iracuudus. 



70 lOANNIS LYDI 

31. rfj 7i(jb TtaaaQWV vmvcSv JMaQTiMV uvti.iov ^iatoTfQov 
wg Ininav nvtiv nQoXtyti b Evdo'^og. 
78 32. rfj nqb tqioHv vwvaiv MaQTicov b nXovg Ti]g ^JoiSog 

fntTfXfTTO , ov tTi xal vvv TtXovvTtg xaXovai nXoia(piaia. rj dt 
laig T?7 Ah/vnTio)v q^covj] naXaiu a7]/.iaivtTai, TOvxtOTiv ?; athjvi] ' 5 
xai nQoa7]x6vTiog avTTjV Tif.uuaiv fvaQ/6f.iii'ot Tiov d^aXaTTioiv bdiov 
dia To uvT7]v , (hg iXtyofxtv , Tjj (fvati tcov vSutwv f(f>taTuvui. 
(fual di TUVTTjV xul vytiug flvai d^TtiQav , xad-(in(Q r^f.itTg to»' 
IdaxXrjniov. tuvtov d' uv tirj' ojantQ yuQ r]f.itTg tov ijXtov tig 
rbv !AoxXr^ntbv Xaf.i^(ivovTig /ntTu rug ixtivov 6vaf.iug Tijg wxro? 10 
intyivo/ittvijg, uixtov uvtov tov vnvov xut vvxrbg xai uvunuvoKog, 
uiTiov xui dorrJQa t^j vytiag /.ivd^tvovatv. b St XutQCOvtvg laiv 
(.liv TVjV yi]v elvui /SovXtTui xal ^OaiQiv tov NtT).ov, Tv(pidvu Si 
%r]V &dXaTTUv, tig ijv b NtTXog ii.tninTO)v u(fuviQtTUt. 

33. TT-jV Tv/rjv oi"EXXt]vfg yQ(A(povat ^ovnQ^abonov iycb 15 
d' o7f.iui Ttjv vyQuv tivut ovaiav, od-fv xal uxovuv uvTr]v^PiOfxuioig 
tdog xaXtTv unb Tijg ia^rrjTog (to J' vS(0Q bfiotofitQtg xul l'aov 

jQ Tr]v (fvoiv^' xul xuXoJg uxovu n^bg uvxwv cbvofiaOTUi, intidr] 
T)]v laoTriTU iJTOi b/.ioiOfiiQtittv unb tov dxova xaxu nuQaycoyr^v 
inixuXovatv, 20 

34. im TuQxvviov IlQiaxov rov Qr^ybg 1.4/iuXd-tta tov~ 
vofid Ttg yvv^ i]xev wg uvtov, ini(ptQOfxivr] TQtTg ^i^Xovg (/,Qr^a- 

10 /tsra] 7} (itza P. 12 post vytiai; fere haec excidisse ti- 

dentur Roethero: ovrms iiitlvoc xriv ^Jaiv, olovti zrjv aeXrjvrjv, 
cchiccv xal doxtiQccv z^g vyaias. 15 ^oonQoaconov V. 

31. A. d. 4 Nonas Martias ventura vehementiorem ut plurimum flare 
praedlcit Eudoxus. 

32. A. d. 3 Nonas Martias Isidis navigium agebatur, quod etiam 
nunc agentes nXoiacpiaia vocant. Isis autem Aegyptiorum lingua idem 
quod autiqua valet, id est luna ; et merito eam coluut ingredientes itinera 
niarina, propterea quod illa, ut diximus, aquarum naturae praeest. dicuut 
autem hanc etiam sanltatis esse auctorem , quemadmodum nos Aescula- 
pium. idem autem hoc fere fuerit: ut enim nos solem in Aesculapium ac- 
cipientes post iHiiis occasum, cum nox oboritur, auctorem eum somni et 
noctis et quietis, auctorem atque effectorem sanitatls, [sic illi — ] fabu 
lantur. scriptor autem Chaeronensis (Plutarchus) Isidem terram esse vult 
et Osirin, Nilum, Typhonem autem mare, in quod incidens NUus evanescit. 

33. Portunam Graeci pingunt bovina facie : ego vero existimo hu- 
midam esse substantiam , unde etiam aquam eam Romani vocare solent, 
ab aequitate (aqua autem aequallbus partibus constat et aequa est na- 
tura), et bene aqua ab iis nominata est, cum aequitatem vel aequalitatem 
partium ab aqua ex derivatione vocent. 

34. Regnante Tarquinio Prisco mulier quaedam Amalthea nomine 



DE aiENSIBUS lY. 71 

fwl de ^i^vkXrjg rijg Kv/iiuiag tTvy/uvov) , ini^i]T£t Si [zov xara] 
TpmxojTtt rovrovg unodoo&ai /Qvawv. ' rov de y.uTUtfQOvrjauvrog 
uyuvuxrr^ouau tj yvvtj rb tv riov /ji^Xttov iy.uvotv. tira av&ig 
log avrbv yivof.tiv^ r/^iov xul vntQ ridv unolitnofxivbrv 8vo rovg 
5 avrovg rqiuxovra Xu/StTv /Qvoovg, rov Si irt ftuXXov uvttjv 
■nuQidovrog y.ul rb trtQov txavot, nuXiv dt vntQ rov Xtinofiirov 
ivbg T/)v avTTjv ini^i^rovotjg rov /Qvolov noooTr^ru, OT0/aou{.ii- 
vov tlxbg rbv ^aatXtu log uvuyxuia fiuXXov trvy/uvi ra (iiftXluy 
nQtuoO^ut nuQ^ avriig rb Xiinofutvov , tlru, tvQOvru tv uvt(o rug 
10'^P(Of.iuicov rvyug xur' i^uiQtrov xut fiovug tyytyQUfifitvug, tS,r^-' 
xovTU nuTQixicov ovoTrjfiuTi ri]v rovTCov nuQ(xd(rvi'ut qvXuxrjv. 

35. vcovuig DIuQriuig b Buqqcjov oq&qov rbv ori^favov 
dviod-ai Xiyti xal nvtiv rbv ^oqquv. 

36. tldoTg BIuQriuig toQri] /fibg dta rfjv fiiaofii]Viuv, xui p« 80 
15 iv/ul di]fi6atu(. vntQ rov vyittvbv ytviod-ui rbv ivtuvrov. ItQd- 

rtvov dt xui tuvqov f'§iTi] vntQ rcZv iv roTg OQtoiv uyQCJov , r]yov- 
(.tivov ToiJ uQ/itQicog xui rcov xuvrjCfOQCOv rijg fn^rQO/ov. TJytro 
^f xui uvd-QConog n£Qi/3i^Xi]fiirog SoQuTg, xai rovrov tnutov Qu^dotg 
XtvxuTg inifirjxtot , HIufiovQiov uvrbv xuXovvTtg. ovrog di rt/- 
20 viri]g iv onXonotia ytvof.iivog, diu rb fir] t« Stontril uyxiXiu ovvt- 
Xwg xtvovfitva cpd-fiQtod-ui, oftotu ixtivcov xuTioxtvaoi rcov uQ/t- 
rvncov od-ev nuQoifituC^ovrtg o\ noXXoi, inl roTg rvnrofiivoig 
dtuytX(ZvTtg , (fuatv (vg rbv JMa^LOVQtov «viw nuiCpitv ot rvnrov^ 

4 vitoXtinofiivcov ? 

venlt ad eum, ofFerens tres libros : oracula autem Sibyllae Cumanae erant. 
cupiebat autem triginta eos vendere num:s aureis. ille vero cum eam 
contempsisset, irata nuilier inium librorum combussit. post cum rursus 
eum adiisset, etiampro duobusreliquis eosdem triginta numos aureos pos- 
cebat. ille autem cum etiam magis eam neglexisset, alterum quoque com- 
bussit. rursus deinde pro reliquo uno eandem illa poscente auri summam, 
regem, ratura videlicet valde necessarios fuisse libellos, emisse ab ea euni 
qui reliquus erat; post, inventis in eo Romanorum fatis prae ceteris so- 
lis conscriptis, sexaginta patriciorum collegio eos custodiendos tradidisse. 

35. Nonis Martiis Varro mane Coronam occidere ait, et flare Boream. 

36. Idibus Martiis feriae lovis, propterea quod medius mensis est, 
et preces publicae pro salubritate anni. sacrificabant autem etiam tau- 
rum sex annorum pro agris montanis, ducente (pompam) pontifice maximo 
et canephorarum ea quae ferebat vittas. agebatur autem et homo coriis 
involutus, atque hunc verberabant baculis albis longis, Mamurium eum vo- 
cantes. hic autem cum armorum faber esset, ne ancilia, quae caelitus de- 
ciderant, semper movendo conficerentur , similia illorum fecit exempla- 
riuifi. unde multitudo eos qui verberantur deridens, proverbii loco dicit, 
Maraurium ea re ludi ab iis qui plagas illis infliguut : fertur enim et ipse 



72 lOANNIS LYDI 

reg' Xoyog yuQ xal uvzbv ty.Hvov T\Iai.iovQiov , Sva/^iQWP rircuv 
TtQOGnioovicov iTil Ttj TMv uQ/iTvno)v uyxiXuov unoo/tati Toig 
P(ji)f.iuioig , nai6/.itvov Qu^3doig ix^Xr^d-ijvui rijg noXeojg. tuvti^v 
Tijv '^fitQUv DlrjTQodMQog xay.rjv nuQuSiSioai. 

37. 't] nQo Sty.utnTu xuXuvdwv IdnQiXUov unQuy.Tog. iv5 
TuvT]] Ttj rifieQa EvSo^og Tovg l/d^vug urlo/tiv xul ^oqquv nvtiv 
TTUQudidwai. 

81 38. yii^tQ nuQu^^PMfiaioig b /liovvaog, oiovtl iXtvd-iQog, 
TOVTiOTiv ijXiog. f.ivaTi]Qiu unb rrjg GTiQijaiwg rov fivoovg, urii 
Tov uyiwavr7]g. ztiovvoog, di^ ov rj vvoau (o y.ufinvijQ) xul ij 10 

82 ntQiy.iy.Xi]Oig tov /qovov. TtQnuvSQog ye fii]v b udta^iog Nva- 
Guv Xtyti TiXidTjVr^y.tvui rbv /Jiovvaov , tov vno Tivwv ^ufiuyov 
dvoftufyfitvov , iy. ^ibg y.ul JJtQatffovrjg ytvofitvov , eiTU vnb twj' 
Tauviov OTiuQU/d^tvTU. qtQtTui dt y.ui Tig fivdog niQi uviov 
y.uTu tovI:4tioXXoSwqov , clg tlrj ytyovcug i/, zJibg y.al Piig, Tr^gSiiS 
Prig GtfiiXijg nQOOuyoQtvofiivr^g Siu to tlg uvTrjV nuvTu y.uTu9^ifit- 
Xiovod^ui , Tjv y.uTu avvuXXuyijv erbg OTOi/tiov , tov a, ^tfiiXijv 
61 nou]Tu\ nQOGrfyoQtvy.ua i. y.uTu Si Tovg noirjTug /liowaoi 
nivxt, nQWTog /Jibg y.ui ^vaid^iug, StvTtQog b NtiXov, o xul pu- 
ciXivGug ^i[jvi]g y.ui Ald^ioniug xui A-Qu^iug, TQiTog KuftiQOv^Q 
nutg , ooTig Ti]g l.4aiug f/3uaiXivaiv , ucp* ov 7] Ka^iQixij TiXtTrj' 
rtTUQTog b Aibg xal ^tfiiXi]g, w t« ^OQcpiwg f{.vaTi]Qiu iTiXttTO 
xul- vcp^ ov olvog ixtQdod^i]' nifinTog b Nioov xul Qvcovr^g, 05 

, 12 TiQijvai PV: corr S. 19 ovtilaov V. 21 an os? 

'Aaicns add Creiizerus ad Cic. de N. D. 3 2i. 22 w Creuzeriis : 
libri wv ^eXrjvrjs Cicei'o. 

ille Maminius , cutn molestiae qnaedam accidissent Romanis , propterea 
quod primigeniis ancilibus abstiuuissent, baculis percussus urbe eiectus 
esse. luinc dieni Metrodorus infaustum prodit. 

37. Dies 17 ante kalendas Apriles feriatus. hoc die Eudoxus Pis- 
ces oriri et Boreani flare prodit. 

38. Liber apud Romanos vocatur Dionysus, velut ilBvQ^iQog (liber), 
id est Sol. mysteria a privatione sceieris , pro sanctitate. Dionysus, 
per quem meta et rotatio s. conversio temporis. Terpander vero Les- 
bius a Ny.ssa dicit nutritnm esse Dionysum eum qui a nonnullis Sabazius 
nominatur, love et Proserpiaa natum, post a Titanibus dilaniatum, fer- 
tur autem et fabula quaedam de eo, auctore Apollodoro, quasi natus sit 
love et Tellure, cum videlicet Tellus Themele appelletur, proptcrea quod 
in ea omnia fundantur ; quam commutata una litera S Semelen poetae 
appellarunt. ex poetarum autem sententia Dionysi quinque sunt, primus 
e love et Lysithea natiis; secundus Nilo, qui et Libyae et Aethiopiae at- 
que Arabiae rex fuit; tertius Cabiro patre, qui in Asia regnavit, a quo 
initia Cabirica sunt instituta; (juartus love et Semele, cui sacra Orphica 
conticiuntur, a quo et vinum mixtuui est; quintus Niso natus et Thjone, 



DE MENSIBUS IV. 73 

xaTaSii^s TQinriQiSa, xal ravra f^iev ol "EXXr^veg. ol St ye Po)- 
/.taioi xov /diorvaov ^ux/jvttjv tov Kid-aiQiovog quaiv, olovel 
(Sux/evrrjv xal avuTQtyovxa uvu rbv ovQUVov , ov ix rrjg riov enru 
cvfKfWviug uoreQCOv Kid-uQCova wvo/iiaaav' o&ev EQ/iiiig xid-uQuv 
SSidcoGi (.ivdiy.wgr(7t^A7io7J)Mvi, olov b uioyog rcTi rpuco ri)v rov nuv~ 
rbg uQ{.ioviuv. ev unoQQrjrcp Si tm Aiovvacp t« {xvGrriQia ereXeiro 
Siu rb nuaiv unoxQvcfOV elvui rtjv rov rpJov nQog ri^v rov nuvxbg 
qvaiv xoivcoviav. xul cpaXXovg iv roig leQoTg uviov nuQe7M/^(^uvov 
olovel ru yevvrjrixu oQyava , xal taonxQov olovei rov diuvyi] ov- 

IQquvov, GCfuiQav Se otovel ttJv yTjv' b yuQ ID.urcov ev rcTt T(/.taicp p. 83 
(fr^aiv "rTj /iiiv rb acfutQtxbv tidog^' dib dij xal b Hv&uyoQug iv 
ruTg Sixa acpaiQUtg ovrcog xal avrr^g ipvyug ivtanaQ&ai (f7pi. nv- 
Qtyevta Si uvzbv xai nayxQurT] iv roTg leQoTg ixaXovv, ori rrjv /lev 
(fvatv nvQcoSr^g iarU' b ijXiog , rov Si nuvxbg incAQ/ti xul XQurtu 

iSxul navdi]Qu Si nuQ^ uvrov rovvo/ia noiovaiv unoSe/o/ievov, olovel 
rrjv nuvd^rjQov yTjv i'§ avrov ^M/t^civovGuv ri]v tcjoonoibv xul evcpQuv- 
rixrjV rQocftiv. xul Bux/ug uvrcp xui Nv/tcfug, olovel ra vSaru, 
noiovGi neid-uQ/ovvru , rfi Si rov rjXiov xivr^oei i] ruiv vSdrcov cfv- 
aig (^cooyoveiTui' xv/i/3aXa Si xul d^vQOovg uvxuTg SiSouoi, rbv 

ZOrcov vSixrcov i]/ov' xul vnb ^utvqcjOv iXuvvo/iivug rug IMutvcxSug, 
oTov vnb rwv uve/iwv wdov/iivr^g Tr]g rcov vScxrWv cfvaewg ^QOvrug 
xui xTvnovg unortXtTad^ui. /liovvGov Si coouvti rbv rov ^ibg 

3 ov add Roetherus. 10 Ti/ialm] p. 55? 15 nccv&r}QOv 

apud S: corr Roetherus. 20 iXavvo/iSvos PV. 

a quo Trieterides constitutae sunt. et haec quidem Graeci. Romani 
autem Dionysum Bacchantem Cithaeronis dicunt, velut bacchantem et sa- 
lientem per caehim, quod ex septem concentu steilarum Citharonem no- 
minaverunt ; unde Mercurius cltharam dat ex fabula Apoliini , tanquam 
ratio soli universi harmoniam. in occulto autem Bacchi mysteria ce- 
lebrabantur, propterea quod omnibus occulta est solis cum universi na- 
tura coHfhiunio. et phallos iu sacris eius assumebant, velut merabra ge- 
nitalia, et speculum, tanquam pellucidum caelum, globum autem tanquam 
tellurem : Plato enim in Timaeo ait " terrae globosam speciem (assigne- 
mus)." unde videlicet et Pythagoras in decem sphaeris ita etiam eius 
animas [ sic ] insitas dicit. ex igne autem progenitum et omnipotentem 
in sacris vocabant, quod igneus natura sol est, et universum regit ac com- 
prehendit. et panthera ab eo nomen trahere faciunt, quasi terram, quae 
omnes feras capit, ab eo accipientem nutrimentum recreandi et laetifi- 
candi vim habens. et Bacchas ei Nymphasque, tanquam aquas, faciunt 
servire; solis autem motu aquarum natura fecundatur. cymbala autem et 
thjTSOs ei dant, (tanquam) aquarum frcmitum; et Maenades s. Bacchas, 
quae a Satyris agitantur, velut, cum a ventis aquarum natura impellatur, 
tonitrua et strepitus effici. Dionysum autem (eum vocabant), velut lovis 



74 lOANNIS LYDI 

vovv, oiovH T)]v rov xoafiov -{pvyJiv' noXXu/ov yuQ ev^iaxoiLUv 
(og ov/iinag y.6a{.iog Zevg oro^uCtrai diu to ufiCcoov xul uxtktt)^ 
rtjTOV. 2efiih]g di avxov noiovaiv vlbv wg vno yvjV XQvm6/j.e~ 
vov xul ditt rov '^Eq/iov , rovxiari rov Xoyov , nQoiovru, xal rio 
fii]Q(o xov Jihg ivxQcrf6i.uvov oIovh tv rotg unoQQrjxoig rot; x6a[.iov 5 
Xuvd-uvovia , xal d'i&vQUf.i^ov xul dif.ujXOQa rbv dvo nQoodovg 
Xa/ovra, ri]v fxiv dvaroktx^v nQog voxov h /iifiMvi, rr]v Si ^o- 
Qfiuv nQog Svafiug iv no d-tQfi. xal ruvxu fiiv nfQi /liovvaov, 
iv di rfi ■rjfiiQa rwv Bux/uvah'cov /lr]fi6xQirog dvea&ai rovg 
ix9-vug Xiyti , o Si Buqqcov avffioftaxiav iafo&ai nuQadidwatv. 10 
ohrcog fiiv tj nu)Mi6xrjg nfQi ru /iiovvoia. ol XaXSutoi rov 
p, 84 d^thv ^Iuo) Xtyovaiv (uvr\ rov (pwg voi]x6i') rfj 0oivixcov yldaar], 
xa\ ^a^acxtd- Si noXXa/ov klyfrai, oTov 6 vntQ rovg tnxu noXovg, 
Tovxiartv o SrjfiiovQy6g. 

39. nQo Stxanivrt xalavScov lAnQt7u(.ov o Evxri]ficov noi" 15 
xlXovg uvifiovg nvitiv Xiyti. xfcpaXaiav Si ^Ad^r]vu.v rrjv (fQ6vi]aiv 
av rig finoi' xa\ yixQ in\ rov ^Qiyftarog, xuxu ro avxixicfuXov, 
ivanoxttad-ai Xiytxui \nQhg ratg Qi^aig rov iyxt(fuXov^ rotg «r- 
d-Qconotg 7] (fQ^vr^atg. o9-fv OQyttofitvov ^A/jXXia "OfirjQog fx rov 
^Qiyfiarog nttt6fitvov vno rJjg ^Ad-t]vug inoirjOt, Xiycov "^«y^^^gSO 
Si xofii]g tXf IJriXticova" xu\ yXavxtoniv avxtjv Siu xo nvQCoStg 
yQ(x(povat , xai yXavxa avxfj ro oQvtov nQoovifiovaiv , ontQ iyQi]- 

7 dvaToXiiv P. 22 yXawav V. 



mentem, qnasi mundi animam : saepe enim reperimus nniversum mundum 
lovem nominari, propterea quod semper viget et infinitws est. Seraeles 
autem eum faciuut filium, ut eum qui sub terra abditur et per Mercuriura, 
id est orationem, prodit ; et in femore lovis nutriri, velut in secretis lo- 
cis mundi latentem; et Dithyrambum et duabus matribus natum, tanquam 
eum qui duos exitus sortitus est, orientalem, meridiem versus, hi^ie, se- 
ptentrionalem, occidentem versus , aestate. haec hactenus de Dionyso. 
Bacchanaliorum autem die Democritus occidere Pisces dicit, Varro ven- 
torum pugnam futuram docet. ita antiquitas circa Bacchanalia. Chaldaei 
deum lao dicunt (pro lumen quod mente percipitur) Phoenicum lingua, et 
Sabaoth vero saepe dicitur, velut is qul est super septem polos, id est 
deus opifex s. procreator niundi. 

£9. A. d. 15 kalendas Apriles Euctemon varios ventos flare dicit. 
Minervam capitalem mentem aliquis dicat: etenim in sincipite , ad occi- 
pitiura, sita esse dicitur [prope radices cerebri] hominibus mens. unde 
irascentera Achillem Homerus sincipite premi s. apprehendi a Minerva 
fecit, dicens "et flava coma prehendit Pelidem. "' et oculis caesiis eam 
propter naturam igneam pingunt, et noctuam ei avem attribuunt, ut quae 



DE ]VIENSIBUS IV. 75 

yo()« Sia ndatjg T^g vvxrog w? uv rig xal dtixivrjTog Trjv qvaiv* 
10 yaq navXav f'xov xivr^aecog navXav \'xit i^coijg, y.aTu JIXuKova, 

40. nQo dexareaauQcov xaXavSaiv ^AnQtkiwv iOQTtj naqa 
^Po)f.iaioig TificofitvT] f ovx cog '^Pcofiaixrj a?vX* cog fityicrtTiv nuQ 

SAiyvnrioig i/ovaa Tif.irjV di' uhiav T0iavT7]v. Tov NeiXov T^v 
irr^aiov IniSoaiv tcov vSutcov uQvovf^tvov nOTt, xal TavTtj Twv 
jilyvnTio)v unoXXvfitvcoV) Saificav Tig dyadog tig uvd-QConov cptt" 
rtig , oXov to atofia ntnrjXcofitvog , t^t^oa Toig AiyvnTioig dva- 
^Xvaai Tov NtO.ov xa\ uvTog ifintativ TOig vdaai' twv St dni- p. 85 
10 ffr^trctvrw»', tQyu) St TuXrjd^tg tvQovTOw, tOQTrj nuQ^ avTOig rt xol 
naQu ToTg "EXXr^aiv coQiad-rj, Xtyofiivr; IlrjXovaiog. 

fuxQcxg I4&rjvug txuXovv Tijv WiXaStXcftiav Sia rdg tOQTag 
xal T« ItQu Twv tidcoXcov. 

41. Tj] nQo Stxufiiug xuXuvScov lAnQiXicov SivSQOv nirvg 

15.7r«()« TMV StvSQOCfOQCOV iCfiQtTO fV TM nuXttTic^. TrjV Si tOQTrjV 

KXavSiog o (iuaiXtvg xuTtarriauro , dvi^Q ovrco Sixuiog ntQi Tug 
xQiottg cog ftr^TiQa tov iavTrjg nuiSa dQVOVfiivr/V xtXtvaui cooavtl 
'i^ivTjv yafti]d-rivut uvrco, rijv Si dnonrvovauv tivui fiijriQa. 

42. rf] nQo Sixa xaXuvScJovi4nQiXicov xud^uQfibg auXniy- 
20j'o? xut xivr^aig tcov onXcov xui rifiul ^'AQtogxul NtQivrjg, d-tug 

ovTCO rfj JSu^ivcov yXcoaai] nQoauyoQtvofiivrjg , r]v r]^iovv tivai rr^v 
'A&r]vav 1] xui " AcpQoSiTr]v ' vtQivrj yuQ ^ dvSqia tOTi, xal viQca- 

1 dxiv7]Tos P. 9 ttVTov vulgo. 18 dnoTtlmovGttv librl: 

corr Hasius. 

vigilat per totam noctem, siciit ipsa semper movetnr natnra: quod enim 
terminum habet motus, idem terminiun habet vitae, ut Plato docet. 

40. A. d. 14 kalendas Apriles feriae sunt, quae apud Romanos ce- 
lebrantur, non tanquam Romanae, sed quod maximo honore apud Aegy- 
ptios afficiuntur, hanc fere ob causam. Nilus cum annuum incrementura 
aquarum recusaret aliquando ideoque Aegyptii interirent , bonus quidam 
daemon, specie humana assumpta, toto corpore luto obductus praedicabat 
Aegyptiis exundasse Nilum seque ipsum incidisse in aquas. iili vero cum 
fidem non habuissent, re autem verum esse comperissent, feriae apud 
ipsos etGraecos institutae sunt, quae dicebantur Peiusius (fort. Pelusium). 

Parvas Athenas vocabant Philadelphiam propter ferias et templa 
idolorum. 

41. A. d. 11 kalendas Apriles pinus arbor a dendrophoris in Pala- 
tium ferebatur. has autem ferias Claudius imperator instituit, vir tanta 
iustitia in iudiciis , ut matrem fiHum suum recusantem iuberet tanquam 
alienam ei nubere, illa autem respuens hoc esset mater (s. sese confitere- 
tur matrem). 

42. A. d. 10 kalendas Apriles tubilustrium et armorum motus, et 
honores Martis ac Nerinae deae , quae Sabinorum lingua ita appellatur, 
quam volebant esse IVIinervam vel etiam Venerem : nerine enim fortis est, 



76 lOANNIS LYDI 

vag rovg uvSQeiovg ol 2a^ivoi xaXovaiv. avrrjv Se [xtTa ^'Aqwg 
TiYtiod-ai Tiov noXtfUOv y.al "Of.ii]Qog diiy.vvai, ItyMv ^TavTa d' 
"'.AQifi d^Oip Y.ai 'AOrjva navxa (.itkriatu^ ol yuQ IdcfQodiTrjv tivat 
vofj.it,ovTtg TTjv NtQivrjv nXavcHvTat, xai fiuQxvg xavTavd-a^Ofxr^Qog' 
Qv Toi, Ttxvov ffiov, StSoTai noXtfirila tQya^ 5 

p. 86 43. OiXinnog Svtad^ai Tjj nQO tvvta y.aXuvSwv lAnQi- 

Xicov Ttt? iiuSug fUTU votov , avia/jiv Xtyei b Mi^TQoSoiQog. 
T/J nQo ozTW xaXavSwv larjfitQia iaQivt], 

'A n P I A I o s. 

44. Tov nQWTOv firjvog, cog tXtyofiev, x«t« Trjv rijg fiovu- 
Sog t^oxTjv TuTg TtfiuTg tujv voijtCov uruTtd^tvTog, elx6ro)g b fitT \q 
avTOv, TovTtaTiv b StvTtQog, ov nuTQiiog '^PwfxuToi Ofj^QOVuQiov 
xaXovai, xutu t6 uneiQov tov uQi&fiov HXovTiovi xal ToTg xaru- 
X^^ovioig u(fO)Qiadi]. IdiSr^v St avrbv xaXovaiv' ^ yuQ Sv(ji,g wg 
uveiSeog xal uoQiaiog taTiv, od-ev uvTog twv utiSwv xal unooTaaiv 
dnb Tcov d-iicov io/r^xoTiov ^uatXtvg tlvui Xtytxai. oQd^oig ovv b 15 
WiXoXaog ti]v SvaSa Kqovov avvtvvov tivai Xtyei, ov xutu t5 
TiQOCfavig /qovov uv Tig etnot ' ovvdnrtTut Si t(o /Qovio i] Svixg 
(ng Trjg (pd-oQug alxi(0. f.ir]TrjQ Si avT(o Tvy/uvtt Tijg Qtvaxijg ovoiug. 
p. 87 Tov Si TQixov, rovTtOTt rbv MdQTiov, tixt xaxu tov nQwxov neQix- 
Tov, uxe ibg ndxQiov d-eov , elg tovxo Tu^ecog uQid-(.iov uved-evT(^'5Q 

15 dno] iK P. 

et nerones a Sabinis fortes vocantnr. ipsam autem cum Marte praeesse 
beliis Homerus quoque significat, dicens " haec autem Marti celeri et Mi- 
nervae omnia cordi erunt." qui enim Venerem esse putant Nerinem, u 
errant, et testis hac quoque in causa Homerus est : " non tibi, mea nata, 
concessa sunt opera bellica." 

43. Philippus occidere a. d. 9 kalendas Apriles Hyades cura Noto, 
oriri ait Metrodorus. 

A. d. 8 kalendas aequlnoctium vernum. 

A P R I L I S. 

44. Primo mense, ut diximus, ob monadis praestantiam honoribus 
eorum qnae mente percipiuntur dicato, merito is qui eum sequitur, id 
est secundus, quem patrio sermone Romani Februarium vocant, ob im- 
parem nuineri naturam Plutoni et inferis consecratus est. 'Mdr]v autem 
eum vocant: dyas enim quasi figura carens et infinita est, unde ipse 
eorum quae cerni non possunt et distant a divinis rex esse dicitur. recte 
igitur Philolaus dyadem Saturni coniugeni esse ait, quem cum veri spe- 
cie tempus aliquis dixerit. coniungitur autem cum tempore dyas tanquam 
corruptionis causa. mater autem ei est fluidae essentiae [si.c]. tertiuin 
autem, id est Martium , sive ob primum imparem sive tani]uam patriiiiu 
deum , in hoc ordine numeri posuerunt : trias enim principium aumeri ; 



DE ]>IENS1BUS IV. 77 

7} yuq TQiug uQyy] uQid-fiov. loatf ovy. ?*§*&) (ftloaoqlag xov AQia 
ttvyvvovGi rfj IdifQOtiix-^' xf/ yuQ dvudi ovviX&ovor^g (.lovudog 
TiQWXOg UQid^^ibg ht/9-f], o? xaXfTxai vn tvuov xiXeiog, oxt ttqio- 
Tog xa nuvxa Gi-ftaivei xai nQwxog tSei'^ev uq/i]v [.liaa xiXog. xuv 
5 df xixuQxov (JAnQihov 6rof.iuCovGi) y.axu xr^v xiov Gxoi/ticov qvaiv 
ru TfxuQXM uQid-fuo uvid-fvxo , xovxiaxiv Idg-QoSix]]' r] yuQ xov 
navxog ulod^r/xov qvaig ty. xtaauQMv iaxl axoi/tuov , uvxr] <)' uv 
fir] xaxu xovg (fvatoXoyovg IdtfQoSixr^. nQWxog ovv xtxQuycovog 
uQtS-fibg ovxog y.al xfXQuxxvg. uXXu fiijV y.ui nQcoxog tdti^f xt]v 

10 oxfQfuv (fvaiv' ai]j.itTov yuQ , eJxu yQUfiftr'] , fixa inKfuvtiu, tixu 
GXfQtov , foxt aio/.ia. ix xfoauQOrv de r] xov xfxuQxov uQid^fiov 
— — lAtfQoSixr], xovxiaxi xf] (fvoti tcov nQayfiaxiov , uvid-fvxo. 
uvdi^ oxov Hf ovx(og t8o'S,f '^Pcofiuioig xbv xixuQxov dvofiuaat firjva, 
dia ^QU/icov tQU) ' xicog de xuxu xb nQoadtv tnr^yy f7. fiivov oXiya 

15 uxxu nfQl xr]g xaxuldcfQoSixrjV d-fCOQiag Sialrppoftui. 

01 (fvoixot xoiyuQovv xbv iuQivbv fivui y.aiQbv xr]v lAcfQoSi- 
TVjV jSuvXovxat, ovxog J' uv evi] o iv xuvqoj rjXtog. xui unoaxQf(fo- p. 88 
fiivr]v avxijV xbv ^!AQea notovoiv, (og Xiyofttv , xbv ^!AQfog ftr]va 
{ovxog S^ a,v tir] o 31uQXiog), nQOOXid-fftivrjv Se xcZ i4So)vtSt, xovx- 

20 iaxi x(o Muico, xud^ ov r)Sr] xui iaQilfi ra 0Q7'fa. tovxov Se uvat- 
Qfd-T]vai vnb xov yiQtog fitxu^Xr^&ivxog eig vv, olovel xb tuQ vnb 
Tov &iQ0vg uvaiQeTad^ai' d-eQfir] yu.Q t] (fvotg tov vog , xai uvxl 
Tov d-iQOvg uvxbv ol ftvd^ixoi Xufi^civovoiv. 1] (jog uX7.oig SoxfT, 

14 Tov apud S. 18 diQCi apud S : corr Roetherus coll. §. 27. 

liyofifv] ikeyofifv, cSantQ Roetherus. 

ut non extra philosophiam Martem iungant Veneri: cum dyade enim 
postquam coiit monas , primus numerus genitus est, qui vocatur a non- 
nullis perfectus, quod primus universa significat et primus monstravit ini- 
tium, medium, finem. quartum autem (Aprilem nominant) secundum ele- 
mentorum naturam quaternario numero dicarunt, id est Veneri: universi 
enim sensibus subiecti natura quattuor constat elementis, ipsa autem forte 
sit ex physiologorum sententia Venus. primus igitur quadratus numerus 
hic est et quaternio, verum et primus monstravit solidam naturam : signum 
enim , deindelinea, tum superficies , post solidum , quod est corpus. ex 

quattuor autem quaternarii numeri Veneri , id est rerum naturae, 

dicarunt. quare autem ita visura sit Romanis quartum nominare mensem, 
paucis dicam : ante autem , ut prius significatum est , pauca quaedam de 
ea quae ad Venerem pertinet doctrina disseram. physici igitur vernum 
tempus Venerem esse volunt, id autem fere fuerit sol in Tauro ; et aver- 
sari eam Martem faciunt , ut diximus , velut INIartis mensem (hic autem 
sit Martius), coniungi autem cum Adonide , id est Maio, quo et iam ver- 
nant aves ; hunc autem interfectum a Marte converso in suem, quasi ver 
ab aestate interfici: calida enim natura suis, et in aestatem eum mythici 



78 lOAlVNIS LYDI 

^uidMvi^ f.itv tariv o xaQTtog, ^'AqriQ Se b avg' noXif.uov Se ro ^wov 
Totg y.o.Q7ioXg wantQ awri^Qiog ^ovg' xal dia rovxo Alyvnriot txi 
xal vvv ^owv f.ifv log Ininav antyovrai, roTg St veioig cog fiuXiara 
TiQog iSwdtjv y.araxt/Qi]vrat, EvQinlSrig de Aq)Qodirfjv avTTjv u§ioi 
89 ovoftaa&rjvai ix rov afpQOvag rovg iQcorrag unoreXtTv. o Se Xqv- 5 
Oinnog ov ZtiwvTjV aXla /Jidi6v7]v avrrjv ovofiu^ead^ai uS,ioT nuQU 
t6 iniSiSovai rug t% yeveaewg rjSovug, KvnQtv Se ovof.iaad-rp>ai 
nuQu ro xveiv naQt/tiv, xal Kv9-tQtirjv ofioiwg nuQa ro fit} fiovov 
div&Qconoig uXXu y.ui d^rjQioig ro xveiv iniSiSovai. tvd^tv EQftrig iv 
rfi y.oafionotia ru fttv vntQ oacpvv uQQtva rrjg AffQoSirfjg, ru de 10 
fxer uvrrjv &rjXea nuQuSiScoaiV od-tv IldftcfvXoi yul ncaywva 
f/ovauv irifirjauv AcpQoSirr^v nort. re/9^rjvut S' uvtrjv u^tovaiv 
unb rcov Kqovov firjStwv, rovrtartv uno rov alwvog' rj Si cpvaig 
twv nQuyftdrcov uiSiog y.ui ucp&UQrog. fitviaai rb ucpQoSiaiuaai 
nuQu rcTi nXrjd-et Xtytrui. b Se JlXurcov Svo naQaSiScoaiv AcpQoSi- 15 
T«?, ovQuviuv y.al ncxvSrifiov, xui rtjv fiev roig d^toTg rtjv Se roTg 
ttv3'Qc6notg nuQtnea9-ut. ol Se uXXot rcov noti]rwv reaauQug nuQU- 
StSoaat, fiiuv fiev f $ Ovquvov xal '^HfitQug rt/9tTaav, trtQuv Si 
i'^ AcpQov, i'§ rjg xai '^EQfiov ^EQiog irt/d-rj, TQirrjv /itbg xui /Jicl)- 
vr]g, f§ rjg xul Z^Qtog re/S^rjvui cpaaiv AvrtQwra, reruQrrjv rrjgZO 
2vQiug xui KvnQov , rijv Xtyofttvr/v AaruQrriv, uXXot Se cpaai 

6 diSovrjv vwlgo. 8 KvQ^iqtiriv Roetherus : libri kvQtjqItiv 

11 TtafLcpvXtoi P. 

accipiunt. vel ut alils videtur , Adonis fructus est , Mars sus : infestum 
autem animal frHctibus, ut salutaris bos ; quamobrem Aegyptii etiam nunc 
bovibus ut plurimum abstinent , suillis autem carnibus quam maxime ad 
vescendum utuntur. Euripides autem Aphiodlten eam vult nominatam 
inde quod insanos amantes reddat. Chrysippus autem non Dionen, ve- 
rum Didonen eam nominari vult propterea quod dat generationis volu- 
ptates, Cyprin autem nominatam eo quod conceptum efficit, et Cytheream 
pariter eo quod non solum hominibus verum etiam bestiis concipiendi 
facultatem praebet. inde Hermes in libro super mundi creatione eas 
quae super coxam sunt masculas Veneris partes, quae autem post eam, 
femineas esse docet; unde Pamphyli et barbatam olim colebant Venerem. 
natam autem eam volunt ex Saturni virilibus, id est ex aevo s. aeterni- 
tate ; rerum autem natura aeterna et corruptioni non obnoxia. §iviaat 
(fort. venizare) rebus venereis dedltum esse vulgo dicitur. Plato autem 
duas memorat Veneres, Uraniam, i. e. Caelestem et Pandemon, i. e. po- 
pularem; et illam cum diis , hanc cum honiinibus coniunctam esse. reli- 
qui vero poetae quattuor tradunt, unam Caelo et Die natam; alteram 
Spuma procreatam , ex qua et Mercurio Cupido natus est; tertiam love 
natam et Diona, ex qua et Marte natum dicunt Anterota; quartam Syria 
Cyproque conceptam, quae Astarte vocatur. alii vero dicunt primam 



DE IVIENSIBUS IV. 79 

nQWTfjV fiiv Tov OvQuvov y.al '^Hf.ttgag Ovqavlav y.aXov[.itvrjV, Sev- 
TfQUv Sf l4(fQ0v xul EvQvvujiiijg jr^g^Sly.eavov, xal TQixriv ttjv avv- 
o.cfd^iToav^^EQi.ifi Tov NiiXov, ti rjg xal o StvTeQog^EQiog b vnoJiTe- 
Qog, TiTUQTr^v ^iog xu\ /Jiuvi^g, r^v tyrjfitv"H(faiGTog, X(xd-Q(t (^t 
5 avTi] GvvtX&(.ov ^^AQTjg tTixe tov IdvxtQVOTU. xuXtiTUi St noAka/^ov 
xal HuGKfdt] , 'T] TcuGiv tTiaqiitTaa Ttjv rjSovr^v , xaVEQvxlvi] naQa 
%o TOvg tQ(OTug xivtTv. an uvTtjg de xai EQf.iov rov EQ/iiatfQoSi- 
Tov Tt/d^Tjvai 7v6yog, oiov tov ei(fQudrj xul uGTtTov "koyov, tov i^ 
■^Sovrg To TQU/v d^r/Xvvorra. xbv Se TuvTt^g uGTiQa Trj aeXrjvrj p. 90 

lOnuQtntad^ui (fuai Siu Tug vvxTtQtvug avva(ftiug , od^tv xul axiav 
uvTov unoTtXtTv 6iu to a(OfiuT(ov tlvai nuQtxTixov. itQOVQyovv de 
avTfj /Tjvug xul n^Qdixug, oti ul f.iiv ToTg vduai /uiQOVGi {ntXayia 
Se rjlAqQoSiTr^, ol Si TuTg q(ovuTg tojv &riXettov uyofievoi ulioxov- 
TUi. ToauvTui (.liv ToTg naXatoTg al ntQi Id^fQoSiTrjg xutu fxvd^txr^v 

16 xal (fvaixriv d^eioQiuv So^at. ol Si (fi)<.6ooq:oi Jitottvriv Tr^v\A.(fQoSi- 
Tijv eivai (fuat Trjv Siu ndvT(ov ovauv twv ovt(ov (fvatv' Tt/9-rjvui 
Si uvTijv ix T(ov OvQUvov f.ir^Si(ov xul Trjg QaXuoorjg, TovTtOTiv 
i'^ uQTiov uQt&ftov xul ntQiTTOv, xul neQiTTOv fiiv ex tov eVSovg, 
uQTiov Si ex t% d^uXdoatjg , TovTtOTi Tijg untiQOv vXrjg. Kiyxiog 

20 Si o PcofiuTog GO^fiax-ijg (fr^ai Trjv udcfQoSiTriV tS, ucfQOV Tt/d^ijvutf 
oiovei ix Tov /tovcoSovg utQog xal Trjg ipv/Qug ovaiag to Vuq dno- 
Te/&rjvat. toguvtu neQi ^A^fQoSiTr^g uvuTed^rjVat, ovTiog fiiv ovv p. 91 

11 «aQtHTittov P, TttQaKtiiiov V. 15 tpvaiK^v Boissonadas, 

tpaalv V, qpacl P. 16 Ti&ijvai V. 22 dvazt&rjvai] ^ dvu- 

ti^^^vaL Tov 'AnQihov iXsyofiev. Roetherns. 

esse Caelo et Die natam , qnae Urania vocatur ; secnndam Spuma et Eu- 
rynome Oceani filia procreatam ; et tertiam adiunctam Mercurio Nili 
filio, ex qua et Cupido secundus natus dicitur, is qui alis praeditus est; 
quartam love natam et Diona , quae nupsit Vulcano , cum qua postquam 
clam coiit Mars , procreavit Anterota. vocatur autem saepe et Pasiphae, 
i. e. quae in omnes immittit voluptatem ; et Erycine ab excitando amo- 
res. iUa autem et Mercurio Hermaphroditum procreatum docent, quasi 
disertam et urbanam orationem , quae voluptate ea quae dura sunt emol- 
lit. huius autem stellam iunam comitari dicunt propter nocturnas consue- 
tudines; unde et umbram illum efficere, propterea quod corpora conci- 
liandi \im habet. sacrificabant autem ei anseres ac perdices , quod illi 
aquis gaudent (marina autem Venus) , hi vocibus feminarum allecti ca- 
piuntur. hae fere veterum sunt de Venere ex mythica et physica doctrina 
sententiae. philosophi vero Dionen Venerem esse dicunt tanquam eam 
quae per omnia est eorum quae sunt naturam ; procreatam autem eam ex 
Caeli virilibus et Mari , id est ex pari numero atque impari , et impari 
quidem ex specie, pari autem exmari, id est infinita materia. Cincius 
autem sophista Romanus Venerem ex spuma natam dicit , velut ex aere 
nivoso et frigida essentia ver procreatum. haec hactenus de Venere — 



80 lOATWIS LYDI 

"EXlrivtg. ol Se 'PuyfiaToi 'AttqiXiov avxov uaavti unfQiXiov (olovti 
(hnixTiy.op rov v.atQOv) (fuaiv ' iyxtxXeiGf.iivov yuQ wontQ Tjdov/jV 
— iv de roTg vfivoig tyyvg rQiuxooioig dv6/.iuaiv tvQiaxofifv xaXov- 
f.itvr^v rrjv ^y4(fQodiTi]v. ol de Ooivixtg ^^aruQrrjV rr^v acpujv no- 
Xiov/oy, oiovfl rijv uareQiuv v/ rijv rov uareog uQer^v, tlvut rrjvS 
^ JLcfQodiTr^v povXovrai. tx yuQ rov udij^uvov (oQog St tariv txtT 
(X rov nQog .Ai^uvov uartog ovrto xuXovfitvov) dvo noTafiol ix- 
ninrovaiv inl rrjv &uXuaaav wv o fxev fieiuov xul dtetStartQog 
"'Adcovtg, Se iXuaaMv xul ytioStaTtQog^' AQr^g nQoauyoQtvtrui. 
inel ovv^' AScovig oXog ififiiyvvrui toJ ntXuyei, SoxtT fiuXXov avrbgiO 
uyunuad-ai nQog rT]g^A(fQoSiTf]g, uvtI rov xrjg &uXuoai]g. 

45. ruTg roivvv xaXdvSuig ^ AnQiXiutg ui aefiva\ yvvaixcov 
vntQ ofiovoiug xul ^iov ompQOvog irificov rrjv^AcpQoSirr]v' al Se 
rov nXr]d-ovg yvvaTxtg iv roTg rojv uvSqcov puXuvtioig iXovovro, 
nQog ^eQaneluv uvTr]g fivQoivij iartfifitvui, r] ori fivQoivi] inirrj- 15 
Stia roTg /jQtcpiaiv iort (Qcovvvot yuQ ru ocofiura rcJov uQTiyt- 
vijijv , xui nuQU T« uXXa Sr] raiv uti&aXwv (pvrcov evtoStoTCArr] 
Tvy/dvet rj fivQoivr]), •^ ort fiovrj iv cpvroTg yuiQei rfj d-uXdaai]. 
p. 92 irifiuTO Se r] A^pQoSirr] roTg uvroTg oTg xul r] "Hqu. iv Se rf] KvnQco 
nQO^arov xcoSico ioxenuofitvov ovvtd^vov rf^AcpQoSirr]' o SerQonog 20 
rrjg ItQartiug iv rf] KvnQio uno rrjg KoQiv&ov nuQrjXd-e nore. elra 
Se xal ovug uyQiovg t&vov uvrfj Sicx, rrjv xaruAScovtSog int^ovXi]Vf 
rfj nQO reaad.Qcov vcovwv rjyovv rf SevTtQu r]fitQu rov AnQtXiov, 

4 noUxiixov V. 7 Ix tov Hasius pro «x xov 8 SiHdiatti- 

Tog libri. 

dicatnm esse ita igitur Graeci. Romani autem Aprilem eum quasi 

aperilem (velut qui aperit tempus) dicunt: inclusi enim ut voluptatem — • 
in hymnis autem prope trecentis nominibus reperimus vocari Venerem. 
Phoenices autem Astarten, suarum urbium praesidem, quasi stellatam vel 
iirbis virtutem , esse Venerem volunt. ex Libano enim (mons autem ibi 
est qui ex oppido quodam ad Libanum sito ita nominatur) duo fluvii in 
mare efiunduntur , quorum maior et magis perspicuus Adonis , minor et 
magis terrosus Mars appellatur. cum igitur Adonis totus immisceatur 
mari, videtur magis ille amari a Venere, pro mari. 

45. Kalendis igitur Aprilibus nobiles feminae pro concordia et vita 
honesta colebant Venerem : plebelae autem mulieres in virorum balneis 
lavabant , in honorem illius myrto coronatae, vel quod myrtus accommo- 
data infantibus est (corroborat enim corpora infantium recens natorum 
et prae ceteris perpetuo virentibus plantis optime olet myrtus), vel quod 
sola inter plantas gaudet mari. colebatur autem Vemis iisdem victimis 
quibus et luno : in Cypro autem ovem pelle ovilla involutam una immo- 
labant Veneri (disciplina autem sacerdotii in Cyprum a Corintho olim 
perlata est); postea vero et apros ei immolabant propter insidias ab hac 
bestia in Adoaidem factas, a. d. 4 Nonas, i, e. die secundo Aprilis. 



DE MENSIBUS IV. 81 

46. Tf] 71^0 TQuTiv vcovojv l47iqili(i)v '^HQayjSiQ tnivixio^ 
lril.iui.xo, oTa vytluq doxriQ. aal QUifuvcov vofxog y.uxa xbv [.iriva 
Tovrov uTTt/iod-ui Pio^iuioig. HQuxXijg St o /Qovog ttuqu tio Ni- 
y.ouu^M iiQrirui, uaIu f.irjv y.ui ijXiog, ItyoiTi ovxcog '^HQuxXijg p. 93 
5 /.itv ovv Tijv ntQi rov utQU y.luaiv rfj Tttlv wqcov ntQtrQonfi noiov- 
t-itvog, rovrtariv rjXtog^^ 6ib drj xal tv roYg rovrov fivari]Qiotg rovg 
uQQivug yvvuixtiuig axoXuig xoafiovoiv, uxt Srj f§ uyQt6xi]rog xul 
uyoviug rr^g xuxu rbv ytif.icovu uQ/o/iitvov rov antQ/turixov roxov 
&rjXvvtadui. xa\ ruvra /.ttv rio iuQi iriXovv. tqIu di uvrcp f.tr/Xa 

iO iv rfj 7miu raiv /tQoTv rrjg /qovov 6i uvrov uvufttQiofcog avfi^o- 
Xov' fiTfXov fifv yuQ Siu rijv TiQog rbv xuiqbv uvrov avfintxdttuv, 
UQ/Jj Si /Qovov iuQtvrj TQonr]. xa\ uXXcog Si tqiu, oxt TQtfttQ^g b 
/Qovog. uvuytiv Si Xiytrui rbv xvvu rbv TQtxicfuXov ix rov u4iSov, 
ori (fQOVQrjTtxbg xal 7^vfiuvrtxbg b /Qovog wantQ dij xal b xvtov, 

15 TQtig di avxto xtcfuXui, o rt nuQtX&cJov xai b iviorcbg xai b fiiX- 
Xiov xatQog. xal uX7Mg Si ru tqiu firjXa Xrfnriov ini 'HQuxXiovg 
xara cftXoaocfov Soyfia , ori rag TQtig ntQioSovg b iJQcog uvvaug 
Tor nQuxrtxov ^iov TiXtiog tivui doxtt. ruvrj] xut TQtianiQog Xiye- 
rui xuru ytvx6q)Q0va' (frjol yuQ^^ TQttoniQov Xiovrog, ov nort 

20 yvud^oig TQircovog rifio.Xu-ipt xuQ/uQog xvwv." rb yuQ tqioi vv'E,tv 
iondQ&ui rbv '^HqaxXia fiv&ixov ioxiv. 'H^rjV di xaXXiocfVQOv 

1 'AitQiXicov om P. inivixog P. 4 Ztycov PV: corr S. 

5 Tiguaiv Hasius. 8 dyovlas Crenzerus : dyoQias V. 16 nijlct 
add P. 19 Lycophron 33. 

46. A. d. 3 Nonas Apriles Hercules Victor colebatur, tanquara 
sanitatis dator. et raphanis hoc mense abstinere Romanis mos erat. Her- 
cules autem tempus a Nicomacho dictus est, verum et sol, ita dicente: 
"Hercules igitur is est, qui fractionem quae in aere fit tempestatum 
conversione efficit, id est sol." hanc nimirum ob causam et in eius 
mysteriis mares femineis vestibus ornant , quippe cum post feritatem et 
infecunditatem quae hieme obtinet incipiat germen seminale emolliri. et 
haec veri tribuebant. tria autem ei mala in manu sinistra, temporis 
quae per eum fit partitionis signum: malum enim ob eius cura terape- 
state consensum, initium autera temporis solstitium vernum. et prae- 
terea tria, quoniam tripartitum tempus. educere autem dicitur canem 
tricipitem ex Tartaro , quod proprium est temporis ut custodiat et cor- 
rumpat, quemadmodum nimirum et canis: tria autem ei capita sunt, 
praeteritum praesens et futurum tempus. et praeterea tria mala acci- 
pienda in Hercule ex placito philosophico , quod tribus periodis vitae 
operosae peractis heros perfectus esse videtur. quare et trinoctius vo- 
catur , auctore Lycophrone ; dicit enim " trinoctii leonis , quem olim 
niaxillis Tritonis perdidit asper canis. " tribus enim noctibus generatura 
esse Herculem fabulosum est. Heben autem pulchros talos (s. pedes) 
loames Lydus. 6 



b2 lOANNIS LYDI 

avTM $iS<joaiv oiovii tj)v Sr^i.uovqym]v Svvuj.tiv naX ro xakov to 

tyy.6af.iiov. b Ss axi(farog nXBioTijTog StTyf.iu toTi' Sio dij ^wTg 

p. 94 xut /iuotXtvai xul u^tvatv tSiSoTO jiQwiog' t^? di Tv/i]g u(ftlo~ 

fiivrjg nuQU tjJ? uQiTrjg xov GTtcfuvov, ot Itgiig to "koinov unoxti- 

^OfllVOl TljV Y.6f.l1]V XVXIOV TtVU TQl/MV UVt\ OTtifUVOV xf] XtCfuXf] 5 

ntQinotovat. diodtxdfio/S^ov yt f.t7]v uvxov <fuai Stu xo t« dtoStxa 
L,i6dtu txTQt/ttv. xul rf]V ^!JXxr]aTiv 8t tio jiSfirjTio uvuxlJv/cuaag 
anoSiSo)atv , oiov rut xoaftfo tijV fyooyovov (fvaiv tv rto /ttfiojvi 
xuTavfXQO)d^tTauv b rjXiog unoxud^taTwV ^u4SfirjTog yuQ b x6aftog 
TiuQu To uxuftuvTu tlmi xui utiXwov. Avytuv St Stutfd^tTQui 7Jyt- 10 
rui' xtti yuQ uvia/wv b rjXtog rbv oq&qiov StuaxoQntLti xuiqov, 
ov 01 noXkot uvyi]v ovoftiAt^ovatv. vnb St EvQvad-ttjog nQoaruTTtrui 
o ^HQUxXi]g rohg SvoxuiStxa ud^lovg txTtltTv., uvtI rov b ■tjkiog 
XiXtvatt Tow fityulov d-tov, uvTi^utvovar^g riig"HQag (oiovtl riig 
GffuiQug), uviiQQonog uvTfi "^bv ScoStxutioSiov Stacftvytt ovquvov. 15 
ovTO)g fifv ot (fi\6ao(foi. unb St rwv laTOQtwv tvQiaxofitv tnru 
*HQUxXiTg yiviad-ut, nQOJxov Jtbg rov Ald^iQog xui yivatd^6r]g Tt]g 
^ilxtfxvov, SivrtQOv Ntilov naTSa, rQirov "EXXr^vog rov ^tbg xui 
NvfKfr^g i4y/iuXrjg, riruQTOv ^ibg xul Q^jSrjg rijg Alyvnriug, 
nifuirov yti^uvov xul Nvar^g rbv iv^IvSoTg yfv6f.itvov, txTov /JibgZO 
xui ^ AXx:fir]vr^g, t^Sofiov Aibg xui Muiag rT]g^ATXuvTog. 

1 fort. SiSoccaiv. Roetherus. 4 dnoKSigdfiSvoi P. 7 dva- 

ipvxoicas P : apud S dvccipvxcoaav. 20 li^dvov] 10» Xi^dvov V, 
rov li§dvov P. vvaar]i xbv iv iovlois P. 

habentem ei attrlbuit (fort. attrlbuunt), tanquam vim creatricem, et 
pulchrum quod in mundo est. corona autem perfectiouis signum est; 
quare diU ac regibus et sacerdotibus tribuebatur primum: fortuna au- 
tem postquam abripuit a virtute coronam, sacerdotes in posterum ton- 
dentes capillum orbem crinium pro corona circum caput faciunt. duo- 
decim autem eum exantlasse labores dicunt, quod duodecim signa caele- 
stia percurrit. et vero Alcestln in vitam revocatam Admeto reddit, 
velut mundo naturam generandi vi praeditam per hiemem exstinctam sol 
rcstituit: Admetus enim mundus, eo quod indefessus est et semper vi- 
get. Augiam autem perdere dicltur: etenim oriens sol matutlnuni dissi- 
pat tempus, quod vulgus avy^v vocat. ab Eurystheo autem iubetiir 
Hercules duodecim labores exantlare, pro sol iussu magni dei, refra- 
gaate lunone (quasi sphaera), in contrariam partem vergens, per cae- 
lum duodecim signls distinctum fugit. ita fere philosophi. ex historiI.s 
autem invenimas septem Hercules fuisse, primum love Aetheris iilio et 
Lysithoa Oceani filia natum ; alterum Nilo ; tertinm Hellene lovis fiiio 
et Nympha Anchiale; quartum lovis et Thebes Aegyptlae fillum; quin- 
tum Llbani et Nyssae, eum qui In Indls natus est; sextnm love et Al- 
cumena procrcatum; septlmum lovis et Malae Atlantis fillae. 



DE MENSIBUS IV. 83 

47. r/ d'e IMiXr^Tog to nQiv fxai.HXO ^ Avay.rOQia. 

48. ^A(.ivl&Hav df rqo(pov/Ji6q, rrjv[rov\ ui.ia y.al u&Qoiog p. 95 
xttt tvl XQovto T« ovra rip /lii av^ovoav ' aXd-eiv yaQ rb uv'§etv, 
KQunjg de anb rov Siaivetv , rovrtari niaiveiv, rtjv yJ]v fiovXtrai 

Sbvof.iaadrivai rbv /iia rbv tlg navra df^xovra* HootiSioviog rbv 
/lia rbv nuvra dioixovvra, XQvoinnog ^i Stu rb di avrbv tlvai 
Ttt nuvra. liXXoi rbv /lia (iovXovrui ovo/naod-ijvai unb rov dtTv, 
Tovrtori StOfitvttv xul ovvt/tiv, rb ovfxnav ulad^r^rov* aXXoi unb 
rov t,ijv. rtvig Se xaru rbv i;Q(oiy.bv xal fttQiorbv Xoyov rQtig ^iag 

10 elvai /SovXovrai, tva (.lev Ald^tQog, rbv Se treQov Iv ^ AQxadia Tf- 
/^&r^vut, e^ ov (puoh ^A9-7]vav, rQirov Se rbv KQtjra. ol Se Woivi" 
xeg ^uotXea (paolv Hvrbv yevead-ai Stxatorarov, ware rrjv neQi 
(ivrov 6oS,uv xQtirrova yeveod-ui rov /qovov. ruvrji Kqovov ix^u- p. 96 
Xtiv ri]g fiuoiXiiug Xeytrai, oiovti rbv /qovov, xul rrjv e'§ uvrov 

15 Xr,d-r]v vntQ^aXfTv. b Se Mr^Xiag vnb ^AfiaXd-eiag avrbv rQucpTJvui, 
olov fx rT]g dwu(.it(jog, rovrioriv ix rrjg uf.iaXuxiug. b Se KQ(i,rr]g 
rbv Kqovov (pr]o\ 2ixeXiug xul ^lruXiug xui rov nXeiorov fiiQovg 
rrjg At/Svrjg ^uatXtvoai anr^vatg , rbv Se rovrov vibv intd-iod^ut 
Tw narQi, xui avrbv fiiv elg toxarov iXuoai rijg Svotiag, rjf.ifQit>- 

20 Twra d'e rr]g jSaotXtiag uvrtXu^tad-ui xui dta rovro rtfir]S-r]vut (hg 
&t6v. ^EQuroad^evi]g ye fir]v rbv ^dia iv rfj KQ-^rj] re/^d-rjvui Xeyet, 
xuxtT&tv diu rbv Kqovov <p6^ov fierivi/d^r]vai tig N(x'§ov. EvftrjXog 

5 dtoixovvra P. 9 ^siv V. 14 rov xqovov vulgo. 

16 dfiaXctHiczias Roetherus. 18 Ini^iQ^tti Roethcrus: libri 

nti^^ta&ut. 20 xai avtbv Sia P, 

47. Miletus antea vocabatur Anactoria. 

48. Amaltheam nutricem lovis vocabant tanquam eam , quae simul 
et semel et uno eodemque tempore ea quae sunt lovi auget: ul&fiv 
enim augere est. Crates autem a pinguefaciendo terram vult nominatum 
lovem, eum qui per omnia pertinet: Posidonius ^ia tanquam eum qui 
nniversa administrat; Chrysippus vero propterea quod dt' per eum sunt 
universa. alii ^ia volunt nominatum a coniungendo et continendo 
omnia quae sensibus subiecta sunt; alii a vivendo. nonnuili autem ex 
heroica et separabili doctrina tres loves esse volunt, unum Aetheris 
filium, alterum in Arcadia natum, ex quo Minervam dicunt procreatam, 
tertium Cretensem. Phoenices autem regem dlcunt eum fuisse iustissi- 
inum, ut eius fama superaverit tempus. ideoque Saturnum eiecisse ex 
regno dicitur , quasi ex tempore , ct eam quae inde oritur oblivionem 
superasse. Melias ab Amalthea eum nutritum ait, tanquam a vi, id est 
a duritie. Crates autem Saturnum dicit in Sicilia et Italia et maiore 
Libyae parte regnasse crudeliter, eius autem filium invasisse patrem 
eumque in extremas occidentis partes expulisse, lenissime autem capes- 
sivisse regnum ideoque cultum esse ut deum. Eratosthenes vero lovem 
in Creta natam ait, indeque ob Saturoi metum translatmn in Naxum. 



84 iOAINISIS LYDi 

Se b KoqiiS^iog xov Jla Iv rTj y.ad^ W^? Av$ia xtyd^rjvui /SovXi- 

xat, y.a\ iiuXhiv ahiO^ivti oaov tv laroQia ' iji yu^ y.al rvv tiqoq 

Tio SvriY.ift rrjg ^agdiavoiv 7i6XtO)g f^uQfi tn axQiOQHag rov Tfuo- 

• Xov xoHog tGTiv, og na)Mi (.liv rm'Ui /liog vtriov, vvv St tiuqu- 

rQantiGrig rio XQOvio rvyg 7.t^mg /Jtvaiov TiQoaayoQfvtrai. 5 

<ivkaxtg i^aav ol KovQi^Ttg. aXXoi IlQOiLi7'j&t(og (fuaiv tivui viov, 
otovtl rSjg HQovoiug. oi dt nltiaTOi tcov fftHJixaiv rbv /iia ^lduiov 
tlvai ,^ov).ovrui, y.oX rt/d^rjvai iv rfj ^IS]], rovrtariv iv rto nuQu 
*'IStj oQMfdvu) ovQUvco. T% 6i KoQtig nartQU uvrov cfuaiv, rovr- 
lari Tov yt,6Qov xai x^g tvco/Jug ourtov a.vrbv ytveoO-ui* nQiorog\0 
p. 97 yuQ ^uGiXtvaag Xtyerat roi'? av&Qc6novg StSu^ut ytcaQyiTv. noXXol 
Si ix rov i}Xov /libg /Jioi, coantQ IdnoXXoivtg i] /liovvaoi. 

49. T,5 nQO Sty.ut3iru. xuXavStov 3Idi'(ov ol uQ/itQttg ln\ 
rb dtnrQOV ytv6f.ttvoi uv-9^tj ini rbv STjfiov iQQinrovv, xui ntQi ru 
onoQifiu Se vntQ tverriQiag leQurevov, xul V^cod^tv rrig noltcoglS 
inl (x)Qtaj.itvovg otud-fiovg tjv/^ovto itQurtvovTtg /irjfirjTQi' ovofia 
Si rfi &vaiu 0OQStxuXiu. rovg yt fiijv oxud-fiovg fii7.iuQiu nuTQicog 
iy.dXovv unb t^? /j.XtuSog rcov /jiifiuzMv. oS^tv xui fiiXtrtg ol gtqu- 
ztbJTUi nuQ uvroig ' /iXiovg yuQ vnaoniGiag b '^PcofivXog fiovovg 
irul^e, xul f.iiXtrug uvrovg unb rov UQidfiov ixuXtatv oiovti /iXIovg, 20 
t6 nQh> (M^iXXirug nQoauyoQtvofitvovg. xul yixQ iv /iXidoi rb 
TiXijd-ogy ov fivQtuaiv ^ nuXatoir^g riQid-fajGev, log uvrbg "Ofii]Qog 

3 fiiQSi lacobs : Hbri (livst. 5 rTjg add P. [dsvGiov margo V. 
7 'Idaiov] rjSiov V. 8 TtciQcc rjSiov V. 17 q)OQ-tiiSciXitt V. 

21 ca^ikiTccs P , oaziXXtras Roetherus, 

Eumelus autem Corlntliius lovcm in nostra Lydla natum \ult, et pro- 
pius a veritate abest, quoad in historia (positum est): etiam enim nuiic 
in Sardianorum urbis parte occidentali in vertice Tmoli locus est, qui 
«lim i. e. locus natalis lovis Pluvii, nunc -autem, immutato per tempo- 

ris decursum Homlne, Deusium appellatur. custodes erant Curetes. 

alii Promethei dicuat eum esse filium, quasi providcntiae. plurimi autem 
physicorum lovem Idaeum esse volunt, et natum in Ida, hoc est in ea 
caeli parte quae ex Ida cernitur. Proserpinae autem patrem eum di- 
cunt, id est satietatis «t epuli auctorem eum fuLsse: primus eiiim, cum 
rex esset, dicitur homines docuisse agriculturam. nuilti auteni ex toto 
(solo?) love (fiunt) loves, quemadmodum Apollines vel Bacchi. 

49. A. d, 17 Kalendas Maias pontifices theatrum iiigressi floros 
populo spargebant, et circa seraentem vero pro fertilitate sacra facie- 
bant, atque extra urbem ad certas statioues pre<;abantur sacra facientes 
Cereri: nomen autem huic sacrificio Fordicalia. stationes vero milit.ria 
patrio sermone vocabant, a mille passibus ; unde et milites apud eos 
( nomeu traxerunt ) : mille enim stipatores Romulus solos instituit , et 
milites eos a numero vocaAit (velut mille), cum antea sateilites appel- 
larentur : etenim millenario nuraero multitudinem , non decies millenario, 



DE aiENSIBUS IV. 85 

hcfaov T hytu/ilot Iniayov ?) ^ixu/jXoi" o yu^ fivQtu uQtd-f^iog 
uoQiaTtag iau dtxriyug. 

50. Trj TiQo dfxa/iitag xaXuvdMV Dldtwv b 'PfOfivXog ttjV 
Pio/iii;v inohoe, nuvrag rovg nXrjaio/WQOvg avy/.ultaaufvog , iv- p. 98 
STftXa/iievog ti avroTg tx rijg iavriov /WQag /jcoXov fTCiy.OfAiaaa&ui, 
zttvr?] Tiuar^g /WQug Sianoaui rijv '^Piof.ir^v ohoviC6f.iivog. uvrog re 
IfQUTtxrjV aaXntyyu uvuXuftthv (hrovov <5' «vTiyV narQiMg 'Pw- 
ftuioig id^og xuXiiv, uno rtjg Xirijg) i^^tcfiovr^ae ro rrjg noXiwg ovoftUf 
nuarjg iiQUTixrig TiXiTrjg ■fjyriaufiivog. ovofiura de rfj noXn TQia, 

lOriXiarixov liQurtxov noXtrixov, riXi&rixbv fitv oim^tVEQwg, aiare 
navrag iQtori &iuo ntQt rr,v noXtv xart/iad^at, (^io xai IdfiaQvX.- 
Xidu Ttjv 7i6Xiv o noirjr^g uivtyfiarwSiog ^ovxoXiuCwv xaXti) , itoa- 
xtxov d'i 0X(Zqu, oiovti uvdovau, od-tv xaru ruvrr^v tj riov uvdt- 
ari]Qto)v iOQTt] , noXiTixov di ^Pwfiu. xai rb fiiv iiQurtxbv nuatv 

15 r^v iir^Xov xui uStwg iiifftQiro, rb Si nXtaTixbv fiovoig roTg uQ/tt- 
Qtvatv t^uyttv ini Tto»' liQiTrv inirirQunTO ' xai Xoyog noivug vno- 
c/tTv rtvu rwv iv riXti nori uvO-^ lov ini rov nXi]d-ovg rb rtXtart- 
xbv orofiu Tj|g noXifog uvaifuvdbv i&uQQtjatv t^HntTv. fnru di rijv 
ini rfi uvuyoQtvatt rr,g noXtiog riXtrriv ^tv^ag tuvqov ^irii dufiu- 

20 Xiiog-niQ 11^X9^ t rb rti/og, rbv fiiv uQQfvu ini rrjv rov ntifiov nXtv- 
QViv Ctr^ug, rijv di ifknuv ini rb Tr^g noXtwg fitQog, wart Torg; 
(liv uQQtvug roTg VS.to y/nad^ai qo^tQOvg, ri(g di Oi^Xtiug roTg tv- 
iiov yovifiQvg. xui Xu^wv (^wXov ix riov tgw rrjg noXtwg ftfQiov 

1 ivvtaxiUoi — Si-KttxLXioi V. 17 jtote] Tovrou P. 

antiqHhas nnmeralSat , ut ipse Homenis "quantum novies mille clama- 
bant vet decies mille. " decies enim mille numerus infinitatem admittit. 

50. A. d. 11 Kalendas Maias Romulns Romam condidit, postquaui 
omnes accolas comocavit iussitque eos ex ipsorum terra glebam afferre, 
hac re omnibus terris imperaturam Romam an<iurans : et ipse sumpta 
tnba sacerdotali (Htuum autem eam patrio sermone Romani vocare so- 
lent, a voce Xm^ i. e. precatio ) proBuntiavit urbis nonien , omnem sa- 
cerdotalem inltiationem auspicatus. nomina autem urbi tria erant , ar- 
cannm, sacerdotale, politicum: arcanum, velnt Amor, ut omnes amore 
divino cirea urbem tenerentur, unde et AmarjUida nrbem poeta per am- 
bages in carmine bucolico vocat ; sacerdotale, Flora, velut florons, uude 
hoc die Floralium feriae ; politicum autem Roma. et sacerdotale omni- 
bus erat notum et libere efferebatur, arcanum vero solis pontificibus 
proferre in sacris permissum erat; et fama cst poenas quondam luisse 
quendam magistratuum propterea quod coram populo nomen arcanum 
urbis palam conatus esset eloqui. post initiationem autem qaae fiebat 
in nomine urbi indendo, lunctO' tanro cum iuvenca circumiit murum, 
mare adversus agri partem iuncto , femina adversus urbis partem , ut 
mares cxteris fierent timendi, feminae domesticis fecundae ; et siimptam 



86 lOANNIS LYDI 

atfv xai roTg nQog x&v uXX(av IniTioixiCpnlvoig tm rrjv noXiv tjxov- 
p. 99 rit^t, rcivrr} oicovioufxtvog Sia navxog uvrrjv fx ri]g rwv l"^(jo9-tv 
inav^Tjd^ijvai avvSoa eojg, xal /.ur oXiya. noXXojv Si '^tvwv ovveX~ 
d-ovrorv Iv avrfi , ol rov '^PoyfxvXov XoyaStg rrjv ri(.uatiav rtjg eav- 
rujv xrriaeoog roig enrjXvai naQe/co^ijaav, oixrjaai rip Pcojhtjv uv-5 
Tovg neiaavreg' ovg b ''PcofxvXog narQixiovg nQcoxovg uvrjyoQtvat 
Sia rb tvnarQiSag yevtad-at xai rr^v iavrwv neqiovaiav rolg '^ivotg 
vneQ rrjg naxQiSog IniSovvai. 

^JXia 7] rov '^Pcof.ivXov firjri^Q» 

51. 'Ex fiev rrjg bnoiaoovv nQog tvia rcov '^vXcav naQarQt- 10 
tptcag xoQfig yivovrai, tx Si navrog ovqov ipvXXai, fivTai Se e^ 
unonurov ») y.ai aXXvig d^tQfiaaiag. 'Pcofirj (DXcoqu xai rj Jicovaxav- 
rtvovnoXig ijyovv, uvO^ovoa. 

M A I O S. 

52. Ov (nixQuv iv uQid^fioTg iStixvvfitv rrjv rrjg rtrQcxSog iS 
Svvauiv , rjv uv rig y.ut rexQaxxvv xal nvQUfiiSa y.uXiaoi , rexQu- 
xxvv ftiv xaxa rbv rcov axot/ticov oqov, nvQUfiiSu Si xaxa xbv iv 
&eu)Qia Xoyov * 7] yuQ nvQUfiig vnb rtaauQcav ^uatcov xul rtaau- 
Qb)v ycovicov fiovT] ntQteyofiivr] , xai nQCoxi] rQi/j] Staaxuxi] xaxa 
rb Groi/etcoSiorarov tov rQtycovov inineSov, log b JJXuxcov iv Ti-20 

10 r^s avovv V, r^g dv&Q(6ntov Haslas. 15 xqidSoi P. 

19 zQtxrjUccOTCiTr] V , TQixtlttxaTdrrj P : corr Nokkius. 

glebam ab exteris urbis partibus una cum iis quae a reliquis affereban- 
tur adversus urbem coniiciebat, hac re auguratus perpetuo eam extra- 
neorum confliuxu auctum iri, idque non multo post. multi autem hospi- 
tes ubi convenerunt in eam, Romuli milites electi partem dimidiam suae 
possessionis adventiciis concesserunt , posteaquam iis persuaserunt ut 
incolerent Romam; quos Romulus patricios primos nuncupavit, propterea 
quod nobiles fuerunt et suas facultates exteris pro patria concesserunt. 
Ilia, Romuli mater. 

51. Ex quovis ad nonnulla ligna alfrictu cimices iiunt, ex omni 
urina pulices, muscae vero ex alvo aliove tepore. Roma Flora (voca- 
tur) et Cpolis, id est florens. 

M A I U S. 

52. Haud parvam in numeris demonstravimus tetradis esse vlm, 
quam quis et quaternionem et pyramidem vocaverit, quaternionem ex 
elementorum termino, pyramidem ex ratione, quae in doctrina obtinet: 
pyramis enim, quae quattuor basibus et quattuor angulis sola continetur, 
et prima triplici modo distat iuxta simplicissimam trianguli planitiem, 



DE BIENSIBUS IV. 87 

fiaioi qiiaiv, i/mffQrj t;;»' avyixrixrjv tov naviog fv^eixwzat ru§iv» 
)M7itTai 7itf.i7TTog' Jlluiov dt uvxbv oVPiofialoi y.aXovaiv, 

^Ejieidij dt, log noVMxig tiQtjxafiev, o rijg ntnaSog uqi- p. 100 
9-[-iog rwv d-tiortQiov xuru rbv ^Hoiodov y.f/wQiorai, tty.bg rjv uvrbv 
Sroig xaroi/o/iitvoig UTiovifni&ijvai. 7; yuQ ntvrug rjj uiGd^ijrfj (pvGti 
avuxtirui, OffuiQa yuQ tartv * bauxig yuQ uv rbv nivrt noXvnXu" 
atuar] rig uQiS-fiov, iig tuvrbv unoxuruarriatrat' xat yuQ nivrt 
nuQtnofitvog roig iv nh]d^tt UQid^ftotg tig ri]V uvri]v y.ui noXvnXu- 
aia^ijftfvog xaraXr^yti noaiirrfcu. y.ui «AAwg di (fulvirat ffvaiy.rfV 

IOto'» dvrufitv (V tuvrot b nivre neQt).Uj?wv UQi&fidg' riov yuQ iv 
ytviatt i^ uQrtov xai ntQirrov avvtariorcov, avrbg tlvat roiovrog 
ni(f,vxtv ix rQtudog xui dvudog avvuyofievog. ravrj] yovv ratg rvJv 
nQoyovMV riftuTg ot '^PioiiuTot rbv nifinrov uvicftQov fiTJva, t<>5 [^tiv 
uQrtui Tot'f y.uroi/oftivovg rifioJvreg, rto de neQtrrot rovg ert atO'- 

iSQoftivovg' fterci yckQ v^forj ov/ r^rrova rifii]v roTg tavrcov nQoyu~ 
roig tiaicffQov 01 nu).ui. Illcxiov d'i ftijva ix rr]g ixtivcav rtfiTjg 
o/voftuauv , nurQicog xuXovvrtg ri]v rifir^v. 01 di ujib ri]g ^luiug 
rr]g^!Ar).avrog riig^^EQitov u^iovvrtg ovoftaad-^vat rbv il.Iatb»." n^bg 
irtQov [iXinovrtg ovrco cfuaiv, uXXoc fii]v xut dtci rb itQbv avrr^g, 

SOori x«ra rovxov rbv fiT]va ttQO)&T]vui Xiyerat. niQi di b JlQoxX.og p« 101 
<fT]aiv otTwg' ' ■;; 3Iuicl iartv rj t« iv ucfuvtTxexQVftfiivu tlg rb 
iftcpuvig nQouyovaa nuQunXr^aiiog ruTg rf^de fiaiuig, '^Eqii^^ ifi 

20 81] 8i TTJg Mcttctg S, Sh avTJjg Roetherus. possis ijs. 21 ij 

ante Maia om P. 

nt ait Plato in Timaeo, similem contioentem universi indicat ordinera. 
rcstat quintus mensis : Maium eum Romani vocant. 

Cum autem , ut saepe diximus , quinarins numerns a diviniorlbus, 
teste Hesiodo, renwtus sit, coasentaneum erat nt defunctis attribueretnr. 
pentas enim naturae sensibus subiectae consecrata est; sphaera enin» 
est: quoties enim cunque aliquis quinarlum muUipIicaverlt numerum, ia 
se ipsum recurret: etenim quinarlus numerus, consequens numeros eos 
qui ad multitudinem pertlnent, in eandem, etiam si mukipUcetur , de- 
sinlt quantitatem. et praeterea vldetnr naturalem quandam vim in se 
quinarlus continere numerus : res enim generatae cum ex pari et impari 
constent, ipse talis natura est, qui ex trlade et dyade componatur. 
hanc igitur ob causam maiorum honoribus Romani quintum dicanmt racn- 
sem, pari numero defunctos colentes, impari snperstites: post deos enim 
non minorem maloribus suis veteres tribuebant hoiwrem; Malum autem 
mensem ex illornm honore nomlnarunt, patrlo seiTiione vocantes hono- 
rem. qui vero a Maia Atlantis filia , Mercurli matre, volunt nomlna- 
tum Maium, ad aliud quippiam resplcientes ita dicunt, verum etiam 
propter illins fanum , qnod hoc mense sacratum dicltur. de hac autem 
Proclus loquitur ita: "Maia ea est quae abdlta in occulto in lucem pro- 
fert, similiter atqne eae quae hlc sunt (i. e. terrestres) liKicci (i. e. 



8» lOANNIS LYDI 

i>ceiii]g natg u "koyog ^xiav Sia nuvxojv, og xtjv ev tio u(pavtl xwv 
ovTWv ntQioxTjv tv diaaruoti xal n^ovoiu Xoytov uiditog nQWTOjg 
t§i<fr^vtv, tiQubv xal ovvi/tiuv y.ul dXXrjlovyiuv noirjoug utg ix(fav- 
Tixbg TOJv nuQ rjf.uv Trjg ipv/ijg udr^Uov na&^r]f^uT(av" o di I4xv~ 
XTvog iv T(Ti vnof.ivrjij.uTi Twv uQid-fiaiv ovv(o (pr/OiV t] Blutu uvilS 
avrijg ig TOviKfuvig nQodovod ioxi, xvqIov fiiv tov Xoyov toij diii 
nuvTOiv nttfvxoTog Siutuxtixov tujv ovzdov, dib drj xui EQfiov firj- 

TtQU (fUol. T01UVT7] dt 1] rOJyT?) vll] TO XUXUXOOfltXv TTjV llg TO 

ffi(fuvig nQoodov xul yivtoiv uniQyu^tod^ui Ttov ovtuiv' tx yuQ 
vXr^g xul ti'dovg t« ovtu" ovTOog fiiv xutu 0-toXoyiav , xaxitdi iO 
xbv T?7? (fvotoloyiug TQonov rrjv 3Iuiuv ol noV/.ol to vSojq tivui 
fiovXovTui' xul yuQ nuQu ToTg ^vQOtg ftuQ(jUQiL,nvoiv ovTtog txi 
nai vvv To vScoQ nQooayoQtvtTui , wg xui firjiovQt t« vdQO(fOQU 
xaXtTod^ui. xul ovx T^co Xoyov b BdQQCov (faivtrai tog xul fiijva 
uvud^ifitvog avTJj * xivr^ott yuQ TOii vno^Qvyiov vduTog yivto9-ui 15 
adXov ToTg (piXooocpoig doxtt, nQcoxt] di toQTi] tov Mdiov nuQU 
Pcofiuioig ul ntQi otioficov ixtoiat. Tuvxrj yuQ Z4x}.uvTog nuTdu 
TfjV BIuTuv oi fivd-ixoi noiovoi, xui i<fOQOv di Tcov vddxcov Tov 
£Qfii]v tlvui nuQuXufi^uvofitv , xai Sia tuvtt^v Trjv alxiav iv ToXg 
avxov nr^yui dvujid^tvxui T] (fQtuxu oQvxxtxui. 20 

102 Eioi di oV (fuai Jibg xui Muiug tov '^EQfirjv tlvui dWr^yoQi- 

3 ly.(ptiVTiv.hv V. 4 dv.vXXlvoqY. 5 ttvrl aiJr^g] ro dcpa- 

v\s Creuzerus. 13 TiQOOayoqtvtztti om P. xal om P. 

19 itdlai XafL^dvofilv margo V. 

obstetrices); Mercurias autem illius fillus ratio per universa pertinens, 
qui eum qui est in occulto rerum complexum in distantia et providentia 
verborum ab aeterno primum patefecit, nexu et coniunctione mutuaque 
cohaerentia facta, et quae enuntiat occultas nostras animi affectiones. " 
Aquillnus autem in Commentarlo numerorura ita dlcit: "Maia ea est 

quae in apertum prodidlt, cum dominetur ratio extensa natura 

per omnia quae sunt, unde nimlrum et Mercurii matrem dicunt. talis 
autem materia est ea quae mente percipitur, ut compouat exitum in lu- 
cem et generationem afficlat rerum: ex materla enim et forma res con- 
stant." ita quldem luxta theoioglam. ex physioiogiae autem ratione 
Maiam multl aquam csse volunt: etenim apud Syros barbare loquentes 
ita etiam nunc aqua appeliatur, ut et meiuri aquae ductus vocentur. 
nec absque ratione Varro egisse videtur, ut qui et mensem illl attribult: 
motu enim eius quae in profundo est aquae existere agitatio pliilosophis 
vldetur; primae autem Maii feriae apud Romanos preces pro averteadis 
terrae motibus. ideo enim Atlantls fiiiam Maiam mythicl faclunt, et 
praesidem vero aquarura Mercurlum esse accipimus , et hanc ob causam 
in eius fanis fontes consecrantur aut putei fodiuntur. 

Sunt autem qui dicant lovls et Maiae Mercurium esse cx allegoria 



DE jyiENSlBUS IV. 89 

xuig v\6v , r^ovv ^iev ilvai tov ^la, MaTav Se Trjv q^^ovr^aiv, 
naiSa Sk t^ ufi(poTv '^E^f.iijv 7^6yiov aivirT6/.uvoi, nuvriov de vioj- 
raxov dqyuoavxo axe J^ f.iTj yriQuay.ovrog rov Xoyov. tri /urjv 
loy.vxaxov ntTxoir^vrai rovrov ruQawoavrtg nrtQoTg, vov o'$ut7;t» 
5 xot ru/og X6yov diu rr^g roiuode rt/vrig aivixrofKvoi' o yovv 
7ioir]rrig (fr^otv "tnta nrtQ^tvra." itra Se rtrQuycovov o/r^fiuri 
'EXXrjvtg uvunXurrovoi rovrov , riy.fir^qiov fityiorov nuQt/ofitvoi 
Xoyov iivtti rovrov , xal Xoyov uXri&ij' lari yuQ xai Xoyov o/rj- 
ftara, o fttv if/tvdrjg X6yog , o di unari]Xbg no).vyo)v6riqog , o di 

10 iJiXrjd-Tjg avrog tavrto tx ndvriov fttqivv Voog , onov Se orQttfoiro 
nuouig ^uatoiv doqionog ori]QiLfrai , o dr] rtrQuybn'iy.ov o/ijfiu 
rvy/uvti. fi roivvv rot'^ xui X6yog ttvui SiStixrai, rovro) tov 
XiQXiona tiSwXonoiovotv Alyvnrioi , tntl naqu nuvxa rd Uou 
roTjfiwv rvy/uvti , ovvtotwg Se xul tniorrfftr^g tarl Stxrix6g. dXXd 

ISfirjv xal T^v Alyvnriuv l^iv To OQVtov lofitv dvaxttftivriv uvrio' P« 103 
xuQSin yuQ toixe Xtvxaivofttvov fjtiv rh atofta, i^ dfttfoTv Si riov 
fifQiov fitXuivofttvr^ , ontQ iori TOi; xaxd Stuvoiav Xoyov o/rifiu' 
nQtv -ftiv yuQ Xt/S-rjvai ox6xiog, Xtyofitvog Si (ftoxi^txui, xui qr]- 
O-fig tig dqavig oV/txai. rQi(f.trai Si to Ktpov nuQu roTg vSaai, 

20 xu&untQ iv rifiTv rj y.uQSiu i'§ vyQug ovaiug rrjv Svvufiiv Xuft^avti, 
ii6vt] Si nrrjviov nuvrcov vtTv 7] l^tg ovx iniorurui, dSQUvtorurrj 
Si lig fitTC,ov ^dd-og xa&tXxofiivr]. rb S^ avrb xal inl rijg xuq- 

6 Xoycov P. 11 ao^(Cra>s Hasius : apud S doQiGTOV. 14 Ss 

om V: Hasius t£. 

RUum; rationem esse lovem, Maiam mentem s. intelligentiam , filinm 
autem ex utroque Mercurium facundum per ambages significantes. 
«mnium autem natu minimum finxerunt, quippe cum non senescat oratio. 
praeterea celerrimum fecerunt eum instructum alis, rationis celeritatem 
et velocitatem orationis per eiusmodi artem significantes. itaque poeta 
dicit "verba alata." deinde quadratum forma Graeci hunc fingunt, ma- 
ximum argumentum praebentes orationem esse eum , et orationem veram. 
sunt enim et orationis species , et mendax oratio et fallax plures habens 
angulos ; vera autem sibi ipsa ex omnibus partibus par , ubicunque au- 
t«m versatur, omnibus basibus infinite stabilitur, quae videlicet qua- 
drata figura est. quodsi rationem et orationem eum esse demonstratum 
est, huic cercopem »Imulacrum (idolum) faciunt Aegyptii, quandoquidem 
praeter omnia animalia prudcns est et peritiam artemque admittit. ve- 
rum et Aegyptiam ibim , avem , scimus ilii esse consecratam : cordi enim 
simiie est corpns eius album , ex utraque autem parte nigrum , quae 
quidem est orationis, uti cogitatur, figura: antequam enim proferatur, 
obscura est, cum autem profertur , coUustratur , et prolata evanescit. 
vivit autem animal illud prope aquas, quemadmodum in nobis cor ex 
humida essentia vim suam accipit : sola autem avium omnium natare ibis 
nescit, et imbeciilima quaeque in maiorem profunditatera detrahitur. 



90 lOANNIS LYDI 

Siag TmqdrriQrjXtov' xijg yu^ vyQug noamg av^f.iirQMg nQocay&ti' 
GTjg Qiovwad-ul %( y.ai xoTg XoyiofioTg ditaxriQi/d-at nt(fvy.i, xal 
trig f.itv olxtlag tdQag, ^vniQ (fQtva xaXovaiv , ovx t^iaxaad^ui, 
vr^ifuXiav xi ilvai, vnofiXvad^fTaav da xotg nalfioTg xbv Vdtov odXov 
Si* oXov xov awfiaxog t^tQyaLtad^ai. nuayovai dt xuvxu vno5 
fAtd^rjg uvd^QCOnoi xb uxquxov xijg idiag ia/vog 7r(JOT«r//«;xoTc?. 
xal xrjv l^iv dt xal xbv xtQxiona atXijvij avf.madij tlvut nQoatixu- 
cxai* tj fiiv l(iig uvx(o xto a/rifiaxt ffi(ffQ7Jg , xu uy.Qa fiiv ofu- 
yXaivovau , Xtvxaivovaa (Tf xu fiiaa xud-untQ tj ui9-iQia firjvij' oxt 
yuQ ovQui'bg uatXijvog, ovdi Y^tdtg 0Q(~tai, ftvovat di xoTg 6(f9^uX- 10,. 
fioTg xovxov xbv /qovov xui uatxoi iyy.uQXtQOvot xb avyyivig axoi- 
/iiov uvufifvovaai. o di xtQxiojp irp.ojiQug f/tt xug irtQytiag* 
oxt yuQ uv^ti OfXriVtj, o X(ov d(f0^uXfuov xvxXog xoxt tvQvvtxui, 
QXt di ftttovxut, xb xiov oiifiuxcov ntQKfiQig GvoxiXXtxai. 
p. 104 53. o <)« uQ/itQivg fxijQvxxt fnjdiva nodcijv tj xi(fu7,ijgl5 

olovdriTioxi Umv ytvauad^ut nuQu nuvxu xbv fiijva nQog (fvXaxrjV 
uQdQixidog roaov. rjV/ovro di l\lui(i xe xui '^EQfiij ol nQuyftu- 
Ttvxut uxivSvva xu xcuv xtQdcov tivat' nuvxu Si uqu xu xiQdij iv 
r.ij vXj] xoX f^ uvxijg uvucfvtrut , xui iv uvrfi lAjaavtl tQfiuiu tv- 
Qiaxtxai xui inididorat , togifuat, xux^ u^iuv, Movfifuog di bSQ 
'FcofiuTog xbv '^EQfiijv xbv nQO/(OQrjXty.bv Xdyov tlvut ^ovXtrui' ovdi 
y^Q, (ftjai, nQortQOv ^Qi(fog (fdiy^utro nQiv uv xijg yijg icfu- 

4 vrixaXalav P. ds Hasius : libri nal. 22 nQiozov apud S. 

cf. 3 37. 

idem autem et in corde observare Hcet: liquida enim potione modice 
sumpta roborari et cogitationibus corfirmari solet, neque ex sua sede, 
quae praecordia vocant, excedere, et sobrium esse; nbi autem exunda- 
vit, palpitationibus propriam raotionem per totum corpus efficere. acci- 
dit autem hoc per ebrietatem hominibus, qui merum robori suo ante- 
posuere. et ibim ac cercopem lunae consentire verisimile est: ibis qui- 
dem ipsa specie ei similis, utpote quae extremis partibus nigra est, 
mediis autem alba, qucmadmodum aetherea luna. quando enim luna in 
cacio non apparet, ne ibides quidem cernunt, sed connivent oculos eo 
tempore et sine victu permanent cognatum elcmentum exspectantes. in 
cercope autem eius rei vis raagis etlam apparet: quando enim crescit 
luna, oculorum ei orbis dilatatur, quando autem senescit , oculorum cir- 
culus contrahitur. 

53. Pontifex autem edicebat ne quis pedes aut caput cuiuscunque 
animantis gustaret per totum mensem ad cautionem arthritidis. suppli- 
cabant autem Maiae et Mercurio negotiatores, ut res ad quaestuni per- 
tinentes sine periculo esscnt. oinnia autem lucra in materia sunt atqne 
ex ea proveniunt, et in ea tanquam SQfiata (i. e. lucra insperata) in- 
veniimtur. Mummius autem Ronninus Mercurium procedentem oratio- 
ncm cssc vult : ueque enim , ait , prius infans vocem ediderit quam ter- 



DE IHENSIBUS IV. 91 

ipairo, tJGXi. M.aXav iig yijv xaXoJC fitXufjj3avov oi noXXol. ya\ 
ya&^ iTiQov de ii(}ov Xoyov b Owvrr^iog /Qijvat ni-iaod^ui rrjv yrjv 
IV raig xaXtvdatg Muiatg Xtyit , oxt d-tQf.iriv t^v i[x(fvrov int rrpf 
intgjuvitav rj yij avu^Xvt,ovGa , yavQtav wamQ xai axiQrav i'S,uyo~ 
Sfitvrj, auXovg ifinoni log inlnuv xara rov Muiov firjva. rifiwaiv 
ovv xara rovrov rr^v MaTav, rovriari nrjv yfjv , d-iQamvovrtg, 
fiaiovfii^itv To toQrdi^iiv dvofid^ovaiv , i§ ov xal fiaiovfiuv, 

uQxtj ytviaiiag aiXr^vr], 

54. "Hcftttarot rfooaQig, TZQokog Ovquvov xu\ ^HfttQag, ?• 105 
IQnurriQ yinoXXcovog rov Idd^r^vulorv uQ/rjyirov' divrtQog NtiXov 
natg , ov jiiyvnrtoi xaXovot O&uV rQirog o Kqovov xal 'HQug, 
o ytrjfivtog, b /aXxtvrr^g' riruQrog^Hcptttarogbfiuvrwog, b ^i- 
xtXnorrjg, f$ ov '^HcfaiortuStg ai vrjoot. 'H(faiarog yovtfiov nvQ 
iariv, 17 rov rjXiov Kojoyovtxrj d^iQfiorr^g' Sio drj xai xo)Xbv noiovat 
IStov 'H(ftttOT0v , xad^b ywXtvii xad"^ iavrriv 7] rov nvQog qvaig, 
orav firi avyxtxQorr^TUt roTg aXXotg. ciXXog dt /otXcZ nodi rbv 
"Hifttiarov Xuft^uvta&ai liytt dtu rb clvtaov rr^g rjXiov noQtiug. 

55. lariov dt oig b dilavi&tav iv tw ntQi tOQrwv Xiyti rrjv 
rfXtttxrjv ixXiftptv novr^Quv inrJQiiav uvd^Qwnoig inttfiQttv niQi r^g 
20 T^v xevriv xal rbv arofiayov, 

1 ol jccclaioi? 2 qtqcavz-^tog libri. 12 ficcvTdiog Crenze- 

rus: apud S ftavrovS' 13 r]q)tticzi(aSes Y. 19 fort. jieqI 

xov xtviiava S, 

ram attigerlt, ut Maiam recte in terram accepcrit multitudo. atque ex 
alia traditione sacra Fronteius oportere coli terram Kalendis Maiis ait, 
ijuod calorem ingenitum ad superficiem terra sursum trudens, quasi 
gestire et exsultare conata, terrae motus efficit ut plurimum mense maio. 
colunt igitur hoc mense Maiam , id est terram venerantes. naiovftil^siv 
festos dies agere dlcunt; unde et fiaioviiav. 

principium generationis luna. 

54. Vulcani quattuor, primus Caelo et Die natus, pater Apollinis, 
Atheniensium praesidis; secundus in Nilo natns , quem Aegyptii appel- 
lant Phthan; tertius ex Saturno et lunone , Lemnlus, qui fahricae prae- 
cst; quartus Vulcanus fatidicus, Siculus , ex quo insulae Vulcaniae. 
Vulcanus ignis genitalis est, solis calor generandi vim habens. unde 
•videlicet et claudum faciunt Vulcanum, quod claudicat per se ipsa ignis 
natura, quando non conflatus est cum ceteris. alius vero claudo pede 
Vulcanum accipi dicit ob imparem solis cursum. 

55. Sciendum autem Manethonem in libro de feriis dicere solis de- 
fectum malum damnum hominibus afferre circa ilia et ventrem. 



92 lOANNIS LYDI 

'I O T N I O S. 

p. 106 56. orrwg ovv rov ntf.mxov f.ii]vbg fig Tif.itiv Trjg ytQOV- 

Giag TrQog rov ^aaOJtog Novfiu dtuTtd^trrog , iXtlneTO uqu tov 
cXTOv tig rtfitjv rijg vtoluiug OQtad^ijvut' jSovXjj yuQ ytQovTwv xul 
vtWTtQdov urdQia tlxog dtoixtTodai , tog (f.i]Gi IlkuTtoy, rb no7u-5 
revfiu. ovr. tS,to St Xdyov rbv f$ uQtS-ftbv (fuivtrui tuvti] nQOo- 
vifttov' to}oyovty.bg yuQ ovrog unb fiovddog tii]g u/Qi TQtddog t^ 
uvTOv avfinhjQOVfitvog yul uQy.fjjv tuvTio. y.ul Siu rovio o Hv- 
d-uyoQug rfj nQt/m] rtJov MoiQidv rovxov uvuTid-tty.tv. 

57. y.tt)Jvi)uig ^lovviutg tooTrj "FlQug y.ut tvyul tv rtp Ka- 10 
nirtoXito , ndvxtov ofiov ''PtOftuitov vdurog t§ ttoif^ivijg unoyivofit- 
vtov xpv/Qov nQog (fvXaxr^v voaov nuvroiug xui Siu(ftQovT(og no- 
SuXytxijg, (og o /Qi]afibg f/3ov/.tTO , xal ('oart firj SiSvftovg ry rt- 
QUTtuSitg ytvtad^ui rovg roxtrovg. 7] Si roiuvrr] Gvvrj&tiu inl 
IdSQiuvov tlatvijrty.iut, ntfiqd^iiaijg yvvaixbg tog avrbv Ah/vnriug, 15 
7] utfr^ytiTO rtaauQatv r^fitQuig xuru Siuarrifiu uvtaov rioouQu rt- 

p. 107 xfTv , fiiTU Si TiaauQdxovTU r^fttQug rb ntfinrov , xuru rbv IdQi- 
GTorilfj , of (fr^aiv iv riaauQOi roxtroTg fixoai xvr^d^ijvat. b Si 
^lovviog fifjv dvtntrr]Sftog nQog ydftovg. 

58. rb odyy.og ovofiu ovQuvbv Gi]fiaivfi rij ISu/iirtovSO 
yXvoaor]. — o Kuywg aQQi]v rixTCOV nitfvxt rtQaaritog. — XuQt- 

7 il^s Nokkius: viilgo f| jjg. 15 cog avTov yvvawof P. 

20 adyyos P. 21 nonne d Xayds 6 aQQr,v xUzfiv? 

I U N I U S. 

56. Ita igKnr quinto mense in honorem senectutis a Numa rege 
constituto , relifjuum nlinirum erat ut sextus in honorem iuventutis in- 
stitueretur : consilio enim scnura et iuniorum virtute rem publicam , ut 
ait Plato, administrari par est. non vero praeter rationem senarium 
numerum huic ab eo attribui apparet: procreandi enim vim habet hic 
(primus) a monade , e fjua ust^ue ad triadem ex eodem completur et 
sufficit sibi ipse; unde Pytliagoras primae Parcarum hunc numerum con- 
secravit. 

57. Kalendis lunLis feriae lunonis et preces in Capitollo , omnibus 
simul Romanls aquam frigidam tempore matutino gustantibus ad aver- 
tendum morbum fjuemvls , et praecipue podagram , ut oracuhim volebat, 
iitque ne gemini nascerentur aut prodigiosi fierent partus. rjuae consue- 
tudo imperatore Hadriano inducta est, missa ad eum muliere Aegyptia, 
qnae narrabat quattuor se diebus , intervallo impari , quattuor peperlsse, 
diebus autem quadraginta post quintum, ut Aristoteles docet, qui quat 
tuor partubus viginti editos esse dicit. lunius autem mensis non aptus 
est ad nuptias. 

58. Sanci nomcn caelum significat Sabinorum lingua. — Lepus 
mas prodlgiose parere solet. — kaQivov saginatum s. pingue significat; 



DE 3IENS1BUS IV. 93 

fov To XinuQvv , t4 nv y.ul XuQdog. aXlot di uKhog qaai. — 
OvyuTtQag lAruy/.iig rug BIoiQug (fual, ytu/tGiv re xul Kuo- 

&(0 — — <)i T« tVtaTUITtt , Z^TQOTIOV dt Ttt {.ItlXoVTU. 

59- T]] 71Q0 ntvrt tidcov ^Iovvicov toQTfj Tfjg '^Eariug. iv 

5 TuvTf] rff rifitQct tcoQTut,ov ot uQTOnoiol diu to Tovg uQ/uiovg tov 

uQTOv Iv roTg ItQoTg iTjg ^EGTiag y.uTuay.tv<xLiiv. oroi dt tarir- 

quvcofitvoi 7]yovvTO rijg nofinijg diu to rovroig uXtTaOai tov 

gTiov. 

60. nQo Tov (.ityukov xuTuy.Xvafiov rtjv ^ixtXiav fi^ vr^- p. 108 
10 oov iivui (fuoiv cog oriutoov, «XX* rjnfiQOv ytvtoOui (TvvrjfifitvrjV 

rfj voTiQov "Iru/Ja, tx di TiJ"? (fOQug tcZv iy. rijg inixXvoicog Qtv- 
f.iur(i)v Tcov QiCcov unoonaoOtTGuv vrjoov unoxuTuori^vut , xui diu 
TOVTO Ptjyiov, unb Trjg Qi]'^tCjog , dvofiuaOijrui to nltvQov Tijg^Iru- 
liug ixiTro, i'4 ovniQ aniQQCoys. nQortQov di ^ixaviu iliytro •^ 
15^/xiXi«. r] ^lruXia iwtci inaQ/iag la/e ravrag, Kufinaviav, 
i4novXiuv , Qovoxiuv , Ka)M^Qiav , Ovfi^Qiuv , ^aXfjtariav, 
ytovxaviav , BQtrruviav , ^ixtXiav$ 

nQog IlQOVoiav ri;g Bid-vviag jSuoiXia. 

61. nuQu roTg IIv&uyoQtioig rj dvug log &iotv rtvu xal 
QOini^cxOQuv rcTi uQid-fM inidovau iXtvaivi] xuXtTraif cog nQoiXtvatv 

inl rb nXtTov xui untiQOv naQt/ovoa. 

3 post Klui^ca Roetherus cum Hasio: xai ^Atqonov, v.al Auxteiv 
fitv xa TiaQsXQ-ovTU Siotntlv , KXco&co 5 to vulgo om 

7 TJyovro V: c«rr S. t6 crTOv P. 14 d7tiQQC36E apud S. 

15 inaQXiccg om P. 16 ixnovX7]tav V. &vfi§Qiav 

apud S. 

nnde et lardum. alii autem aliter dicunt. — filias Necessltatis Parcas 
dicunt, Lachesin Clolho (et Atropon; et Lachesin quidem praeterita cu- 
rare , Clotho ) praesentia , Atropon autem futura. 

59. A. d. 5 Idus lunias feriae Vestae. hunc diem celebrabant pi- 
stores , quod veteres panem in Vestae templis parabant. asini autem 
coronati pompam ducebant, propterea quod ab his moiitur frumentum. 

60. Ante magnum diluvium Siciliam non insulam fuisse dicunt , ut 
hodie , sed terram continentem cohaerentem cum Italia , quae postea di- 
cebatur, impetu autem fluctuum ex diluvio radicitus avulsam insulam 
exstitisse, et hanc ob causam Rhegium a ruptura nominatum esse illud 
Italiae latus , unde avulsa est. antea autem Sicania dicebatur Sicilia. 
Italia novem provincias habuit has , Campaniam , Apuliam , Etruriara, 
Calabriam, Umbriam, Dalmatiam, Lucaniam, Britanniam, Siciliam. 

ad Prusiam Blthyniae regem. 

61. Apud Pythagoreos dyas tanquam ea, quae stationem quandam 
et scalam numero dedit, ilsvoivrj vocatur, utpote quae progjressionem 
ad plus et infinitum praebet. 



94 lOANlNlS LYDI 

62. ffiv TMv PQOxdMv (jjg uvctjf.ia7,ot rvy^ni ! 

01 fiiv y«p tv nQUGGOvai, rotg 6( avf.i(fOQa\ 
GxkriQai 7TUQ6iaiv fvat^ovGi nQog d-iov, 
TTjv rv/rjV (poQrovvav "ktyovaiv oi '^PwfiaToi unb t^? <fOQug, Ivd-ovv 
UKftXsiuv, lAQiarortXiig "tl tariv uQtri] , ovx tari rvyr^' uv(o5 
yuQ y.ui y.uro) ru rilg rv/rjg tv roTg uv&Qtomvoig yvfivui^trui tiqu- 
yuuGi nXovr(t) re xat dia^ptQovrcog udiy.ia. ol di nQog uQtrr^v 
tyovrtg y.u\ d-tov fitfivtjfitvoi , xui y.Qtirrovag tni r(ov fiuxuQuov 
xul uvX(ov nQuyfiuruv tlnidug Gultvovttg, xuru(fQOvovai riov 
p. 109 TfjSe xaXcdv ovdiv yuQ ua(puXig ovdi xtxQifilvov ioriv Inl rrjgiO 
rvyrjg, cog EvQinlSrjg (frjai, ytiQovg ol rov nXovrov rov nuQu 
fUTQOv i(fitfitvoi' nXovrog yuQ fiuD.ov xuxiug ij xuXoxuyad^iug 
vnrjQtrrjg iari, ^rjGiv 6 Qr^rcoQ.^* 

'I O T A I O S. 

63. rbv 'lovXiov fiijva ntfinrov fiiv uv tig unb Tow noXi- 15 
rtxov , t^dofiov di unb rov itQarixov Xu^ot iviuvrov' unb yiAQ 
rov Muoriov (^ixtTvog di i]v b nuQu '^PcofivXov rid^ttg tig uQyi)v 
Tov noXtrtxov ivtavrov) ntfinrog iariv , od-tv xui KvvriXtog rb 
nQiv (orofiuCtro , t^Sofiog di unb rov ^IuvovuQioV itQurixbg Si 
Qviog xaxa rbv Novfiuv, 6 roiwv KuTouq ov rvyfj fiovov uXXu20 

3 Q^tov libri. cf. 4 7. apud Stobaeum f/g •0'Eovs. 6 i^vxr,S V. 

7 olS' tv? 16 ltt§otEV avTov apud S: corr Roetherus. 

18 ro TZQoirjv P. 

62. Eheu mortaHum quam iniquae sortes ! alli enim prospere rem 
gerunt, aliis fata acerba contingunt, quanivis piis, a deo. Fortunam 
dicunt Romani t?Jv Tv'xvv a ferendo , divinum auxilium. Aristoteles : 
" si est virtus , non est fortuna : sursum enim ac deorsum res ad for- 
tunam pertinentes in humanis exercentur (s. agitantur) rebus, divitiis 
et maxime iniuria. ad virtutem autem qui conversi sunt et dei memo- 
res, et meliores in rebus beatis et materiae expertibus spes agitant, 
despiciunt ea quae hic sunt (i. e. terrestria) bona: nihil enim securum 
aut exploratum in fortuna est, ut ait Euripides. peiores evadunt qui 
divitiis immodicis inhiant : divitiae enim pravitatis magis quam probitatis 
ministrae sunt , ut ait orator. " 

I U L I U S. 

63. lulium mensem quintnm aliquis a civili, eeptimnm autem a sa- 
cerdotali accipiat anno: a Martio enim (ille autem is erat quem Romu- 
!us posuit in initio anni civilis) quintus est, unde et Quintilis antea 
nominabatur; septimus autem a lanuario : sacerdotalis autem hic, ex 
instituto Mumae. Caesar igitur, qui non fortuna solum verum etiam 



DE MENSffiUS IV. 95 

xul U^coGvfT] y.octfiovfdrog (xftl yuQ novxufi^ rjv , olovfl yiq^v-' 
QuTog uQ/i(Qivg rj &iovQy6g, diu t^j' <§ lA(fQoStxrig oiiquv) , fv- 
Q(bv xov Kvvxihov fiijvu xr^v TiQOGijyoQiuv (.uxt^uXiv , ov iiu xr^v 
xov uQid^ftov fiovov xiXti6xi]Xu , uVku y.ul Siu xo uvxov txttvov p. 110 
5 y.uxu XTjv TiQo xioo(XQ(ov tidiov xov [.irivog xovxov xfxO-ijVui. Kui- 
auQ di wvofKAod-)] ov y.ud-(6g (fuoiv ol nukuioi, ix rr^g uvuxoftijg 
xijg yuoxQog AvQv^kiug xr^g uvxov fa]XQ6g , r^g dij&tv unod-uvoior^g 
iyxvftovog uvrov (i.vux[.trjd^tiorig fxtivr^g Xr^cfd^ijvui, uXV ovx(og tyii 
Ttt XMV ioxoQtiuv. tnl xov 0oiviy.iy.ov noKtf.tov , oxi o ^vcfu^ 

lOl-ivvijSt* ovvfjiiu/ii , Xtytxut rdiov Tovxi).tov (^nQ^yovog Si ovxog 
nuXutog xco KuiouQi^ iv uvxij xfi nuQuxu§ti ftu/otttvov xoouvxt] 
dvvdf.tfi inucftivut xo S6qv xara xov JMuvQOvoiov &axt ritv iXt~ 
(fuvxu, (0 in(o/tTxo b noXtftiog , y.uxu^uXtTv , y.uy.fTd-fv X7]v Kui- 
auQog incovvftiuv Xu^hv , intl nuQu Ooivi^iv o iXicfug xo t,(jjov 

15 yuTouQ liytxui. Ovukr)g di, of ><«* uvxbg t« KuiauQog tyQu\pt, 
(frjO)y uQioxov fiiv uvxbv y.ul nQtncodioxuxov iv fityi&fi ytvio&ui, 
ixi ftr^v y.ul y.0ft7jxr^v' xijv di x6ftrjV nuxQicog ol '^PcofiuToi xuiod- 
Qtfv nQoauyoQtvovGi , xui cfrjOiv log Sioi xb f | uvxijg xciXXog KuT- 
auQ nQ007]yoQfVfxo. y.vQiov Si uvxcp ovoftu rdiog, ivytvfiug di 

ZO oriftuvxixbv 'lovXtog, unb ^lovkov xov Alvfiov xov A(fQodix7jg, 
uQixijg di b KuTouq, 

64. Gfod6oiog b fitxQbg vmxiQiL,cxiv xo xi\g ^OkvfiniuSog ix 
Tcov /qovcjOV unriXftipfv ovofiu, 

7 ditofLHOvcrjg V, linofisvovaTjg P, dnoftvovGTjs lacobs. cf. de 
Magistr. 1 23. 20 tou 'Atpg.] vulgo TTJg 'Acp^, 

honore sacerdotali ornatus erat (etenim pontifex fuit, propterea qnod a 
Venere oriundus erat ) , cum repperisset Quintilem mensem , nomen mu- 
tavit, non propter numeri solum perfectionem , verum etiam propterea 
quod ipse a. d. 4 Idus huius mensis natus est. Caesar autem nominatus 
est, non ut veteres dicunt, ex dissectione ventris Aureliae matris ipsius, 
qua moriente gravida ipsum dissecta illa susceptum ferunt, sed (ita ha- 
bent historiae) bello Punico , cum Syphax Hannibali socius belli esset, 
Gaius Rutilius (fuit autem hic unus e veteribus Caesaris maioribus) in 
ipsa acie pugnans tanta vi misisse iaculum contra Maurum dicitur , ut 
elephantem , quo vehebatur hostis , sterneret humi , et inde Caesaris co- 
gnomen accepisse , quandoquidem apud Poenos elephas (bestia) caesar 
dicitur. Valens vero, qui et ipse Caesaris res scripsit, refert pulcher- 
rima eum et summe decora magnitudine fuisse, et vero etiam comatum 
(comam autem patrio sermone Romani caesariem appellant) eumque di- 
cit propter pulchritudinem inde profectam Caesarem appellatum fuisse. 
proprium vero ei nomen Gaius, nobilitatis indicans lulius, ab lulo Aeneae 
Veneris filio , virtutis autem Caesar. 

64. Theodosius Parvus uovans Olympiadis ex temporam descri- 
ptione delevit nomen. 



96 lOANNIS LYDI 

65. riTtaQ yvnog ovv tm a'if.iaTi otctov , (.iitu, (XfXiTog Si- 
dof.iivov inl i^Sofj.uSag TQeig , analXdxTti tmXijxplug. ofiokog dt 

p. 111 xul Tr;v y.aqSiuv Tov yvnog , otuv '^ij^uvdj], h vduTi didofttvrjv 
T(p l'o(a TQomo la/vtiv. 

66. (paol St avTov tov ^Iovliov inrdftijvov Tt/d^rjVui , y.u\ 5 
dia TOVTO Tov t^Sofiov fiijvu tov Uqutixov triavrov ttg ttjv ol/.tiuv 
fUTu^aXtTv nqoariyoQiuv. ovStlg dt uXXog rjvdQ^tydd-iatv log 

T 

ovxog, ' 

67. XQrjafiog fS69-rj '^Pcofialoig nqog Tijg MrjTQog, /U7;(J' 
oXcog lA(j:QoSioloig /Q^ad^ui uvu ncxvra tov 'lovXiov , oncog avTotg IQ 
vyiaivtiv t« acofiuTU fitXXoi. 

68. xuTu Tov tv XtovTi rpuov uvaxtlrai o NtiXog. 'IXug 
ovofia Tip NtiXcp nQOTtQov , ttxa AiyvnTog f§ AlyvnTOV , *?r« 
XQvaoQQOug, y.ui to Xoinov NtiXog unb fiaoiXtcog ovtco xaXovfit- 
vov ' To yuQ S6'4ui Toig yQUfifiuTixotg unb Tijg vtug IXvog covofiu- 15 

p. 112 od^ui Tov NtXXov nQbg tTVfioXoyiuv oqu. thqI Tijg tv d-tQtt Tdjv 
vScxTOiiv tniSootcog Idvu^uyoQug (f7]ai Tug Tijg Ald^ioniug Ti]xofiivug 
yiovug unooTtXXtiv tov NtlXov. xai TuvTr^g ioTi Trjg S6'^7]g o t* 
A.la/vXog xul JSo(foy.Xi]g xul EvQcniSijg. b St fityioxog iv (fiXo- 
aocpoig 'P(Ofiuioig ^tvtxug uviiXiytt (fuaxcov Trjv Ai&ioniav (^tvS^tv 20 
xul Siuy.aital^ut t« acofiuxu tcuv TQCoyXoSvTCjiiv , o^iTivtg ov (ftQov- 
Ttg Tov ijXiov vnb x^v yijv olxovatv , o xt uQyvQog x«t' ixtlvov tov 

3 SiSofiivt] V, StdofiivT] P. 6 Ibqutikov om P. 12 'Rccs] 

MiXocs Roetherus. 20 Seneca Nat. Quaest. 4 2. 22 oiwv- 

eiv] loveiv P, 

65. Hepar vulturls cum cruore assatum , cum melle si datur per tres 
hebdomades , morbo comltiali liberat. simiiiter autem et cor vulturis, 
cum siccatum est , si datur in aqua , pari modo efficax esse dicunt. 

66. Dlcunt autem ipsum lulium septemmestrem natum , et propterea 
septimum mensem anni sacerdotalis in suum ipsius mutasse nomen. nemo 
vero alius tantam virtutem praestitit quantam hic. 

67. Oracuium datum est Romanis a Matre (Magna), omnlno rebus 
Venereis abstinerent per totum raensem lulium , ut ipsis valerent corpora. 

68. Soie in Leone Nilus superfundltur. Ilas nomen NIlo antea fuit, 
delnde Aegyptus , ab Aegypto , post Chrysorrhoas , et postremo NIlus, 
a rege cui hoc nomen erat: nam quod grammaticls dnb xr]s vias iXvos 
(i. e. a novo Ilmo) vldetur nomlnatus esse Nilus, id ad etymologlam 
spectat. de inundatlone , quae per aestatem fit , Anaxagoras ait ab Ae- 
thiopiae solutis nlvibus demitti Niium. et in hac opinlone Aeschylus 
Sophocles atque Euripides sunt. summus autem phJlosophorum Roma- 
norum Seneca obloquitur, dicens per Aethiopiam (unde et adurantur 
corpora Troglodytarum , qui non ferentes solem sub terra habltant, ar- 



DE MENSIBUS IV. 97 

Tonov unouoh^Sovtat , y.ai ovdi{.ua vXi] oiy. unoTr^y.iTtti ) u)J.Mg 
re de TtoXXovg ilrat 7toraf.iovg ixxnfitvovg tw voxm , lov ovdtru ■ 
OQCof^ttVy y.aiTiiQ v7ieQxeif.itv(.ov oqcuv, 7i7.i]fi[.ivQovvTa rco OtQii. 
Bv&vfttvr^g de b MaoauXicorrig (^^^01 dianlevaai T)]vldxkavTiy.i]v 

6&(Ji).aTxav, e§ ey.tivrjg te ideiv tov NtV.ov ey.TqtyovTU , y.ai toti 
fiuD.ov dyxovodai , oTuv 01 7.ey6fievoi eTrjatoi nvtcoat' totc yuo 
(frio\v t'S,cx)d^tTad^ui vno tcov uvtficov rtjv d-uXuTrav , rovrcov dJ 
7iavofitrcov riOvyaCetv. ylvxv de a/edov rb rrjg Idxluvrtxrlg 5"«- 
P.MTrj;? vdcoQ, y.ul ofiota ra ruvTr^g &7]qiu rotg rov Ntilov. uv- p. 

10 TtXeyti Se xul ruvrrj rfj do^Tj b 2tvtxug cpciaxcjov rb fiiv yXvxv xal 
Xtnrbv vdcoo vnb rov r]Xiov uvaQncxL^eadai , y.al rQvnotg unuaiv 
uXfivQuv elvui nuauv d^cAXuoauv , xui firjdiv uXr]&ig ttvat rovro' 
il yuQ rovTO r^v , xuX rcZ /etficJovt uv inedidov b NeTXog, y.ut tTi 
fiuXXov baco xui ^tutoreQu i] rcJov uvtficov cfOQU. tTt ds xai iXvcv- 

15 di]g fiuXXov rj xvuvovg (puiverut, ontQ uXXoTQtov d-uXaTricov vScjl- 
rcov. fiid-^ cov Jtoyivr^g b lAno7.Xcoviurr]g (frjol rov ijXiov uQnu- 
toi'rog Ti]v vyQOTrjTu tXxiO&ui vnb rrjg 'it^Qug rbv NeT).ov ex rtjg 
duXcxTTrig' Gi]Quyyc6di]g yuQ xuru cpvotv vnciQ/ovou xul SturerQrj- 
ftivrj e}.y.ei nqbg euvrrjv rb vyQov , xui baca fxSXkov '^rjQoreQu tj yij 

20t/7? Alyvnrov , rooovrco nXiov eXxei TiQog tavTT]v rrfV voridu, 
xu&dneo rb tXutov ini rwv Xv/vcav ixtToe nXeov OQficJ oni] xui 
Sunavurut vnb rov nvQog. 6 di '^HQoSorog nuQU nuvrcjjv rcov 
noTUficov eXxetv rbv ijXtov rb vyQov ^Tjfff ri]v nQoayetov rorov ^cj- 

V 

4 EvQ-vfiiXrjs V. 9 rcc vulgo om. 18 xci SiiXTeTQrjfiivrj 

VTtUQXOVGU P. 

gentum autem in illa regione replumbatur, et nuUa non materia liquescit) 
multos praeterea esse tiuvios expositos Noto , quorum nullum videmus, 
quanquam [sic] superiacent montes , qui fluvii aestate intumescunt. 
Euthymenes autem Massiliensis se navigasse dicit Atlanticum mare, et 
inde vidisse Nilum excurrentem, qui tunc maxime intumescat cum Ete- 
siae qui dicuntur spirant: tunc enim ait eiici a ventis mare; quibus re- 
sidentibus quietum fiat. dulcis autem prope Atlantici maris aqua, et 
similes eius beluae Niloticis. obloquitur autem huic quoque sententiae 
Seneca, dicens aquam dulcem ac levera a sole arripi et modis omnibus 
salsum esse omne mare, et nihil verum hoc: si enim hoc esset, etiain 
hieme redundaret Nilus, idque eo magis quo vehementior ventorum esset 
impetus. iam vero etiam magis turbidus quam caeruleus apparet, id 
quod abhorret ab aquis marinis. cum quibus Diogenes Apolloniates ait 
sole humorem ad se rapiente Nilum a tellure exsiccata e mari duci : cum 
enim natura rimosa sit et perforata, ad se attrahit humorem, et quo 
aridior est terra Aegypti, eo plenius ad se adducit humorem, ut oleum 
in lucernis fusius illo fluit ubi et exuritur ab igne. Herodotus autem ex 
omnibus fluminibus trahere solem humorem dicit, cum zonam Noti (i. e. 
loannea Lydus. 7 



98 lOANNIS LYDI 

vi]v Siarql/ovia , TiQog ^i tm d-iQti nQog fioQQuv ixxUvovra ix- 
xaXiTod^ui rbv NeTXov, xul diu ruvri^v ttJv uhiav avzbv uva/ti- 
ad^ui xaru rb ^/(w?. ol de Alyvnrwi (fuoi rovg Irr^oiovq nuoug 
i'§ vniQrtQOv rug vtfiXug tnl rbv vorov i^M&^eiv, xaxtTdav /?«- 
Qeiug xura(ftQoinivi]g ^Qo/^g uvu/3Xv^tiv rbv NtTXov. ^'EfpoQog yt 5 
fiTjv b Kvf.iuTog iv rfj nQwri] rtov toroQiaiv ^rjolv uquiuv tivui 

p. 114 xaT« (fvciv rr^v Alyvnrov , x«« xar^ trog inuyofiivr/g llvog vno 
rov NtiXov 6rty(wovod ai , rbv dt norufibv Sixr^v \dQiorog xuru 
ibv xuiQbv rov xuv/nurog ini ru xovffoitQU xul uQuiortQu xu- 
TUQQtTv. uXXu xul QQuavuXxVjg b &(ioiog tov^ irijoiovg (prjoiv 10 
i'§(jod-iTv rbv NtTXov ri]g yuQ Ald^ioniug mprjXoTg nuQu ru xud-^ 
rjixug oQtoi dit^(jJOf.iivi]g, vnoSt/ofiivrjg rt rug vi(piXag nQog r(xJv 
irr]Gi(OV (jod-ovfiivaq , ixdidovui rbv NtTXov, Mg xal KuXXiad-ivrjg 
b nfQtnuri]rtxbg iv rto rtrdQrto ^t^Xit^ r(Sv '^EXXtjvixiov (pijoiv tav- 
Tov ovorQarivoao&ui lAXt^avdQ^o r(o IMuxtdovi , xul ytvofiivovlS 
inl riig Aldioniag tvQtTv rbv NiTXov i'§ untiQ(x)v oft^QO)v xur ixti- 
vrjV ytvofiivtov xuru^ptQOfitvov. uXXa xtu AixuiuQ/og iv niQioSto 
yijg ix rijg ArXavrixijg &uXurri]g rbv NtXXov uvu/tTod^ai jSovXerut. 
noixiXai fiiv ovv al niQi avrov do^ai, rb d' aXri&ig xaru rovg 
uv&Qiimovg ri(og ovdufiov' xaru yuQ rb Xdymv rb 6^ urQixig fv20 
^ad^ti ioru XQTJorog de b '^Fo)j.iuTog (prjOiv ^'^inl rijg Svauog oqtj 

p. 115 ftiyiora xal iiprjXoruru tloiv , « rr]v ^i^vrjv unb rr]g Ald^toniug 
/coQil^ovai. Tovr(ov ruTg io/uratg Qi(^aig rb ArXuvrixbv intmnrov 

3 Tovs] Tug viilgo. 6 jtQcoTj]] hvdty.dTTj Marx Ephori fragm. 

p. 213. 22 fitydla P. 23 inminTtt Hasius. 

meridionalem) terrae propinqiiam percurrit, sub aestatem vero Septen- 
triouem versus inclinanteni evocare (s. exloilere) Nilum, et hanc ob 
causam eum superfundi aestate, Aegvptii autem dicunt ab Etesiis omnes 
nubes ex superioribus regionibus meridiem versus detrudi et inde, cum 
gravis pluvia decidat, Nilum exaestuare. Ephorus vero Curaanus primo 
historiarum ait tenuem natura Aegyptum es.se, et cum quotannis iimus 
adducatur a Nilo , condensari, fluvium autem niore sudoris tempore ar- 
doris ad leviores ac tenuiores partes defluere, verum etiam Thrasyalces 
Thasius ab Etesiis ait Nilum extrudi: Aethiopia enim cum altioribus 
quam qui apud nos sunt montibus circinndetur, atque excipiat nubes 
quae ab Etesiis protruduntur , Nilum ab ea inundari; <]Uftinadnioduni et 
Callisthenes Peripateticus quarto libro reruna G'raecaru!ii ait se una cum 
Alexandro Macedone expeditionem fecisse , et cum in Aetliiopia fuisset, 
invenisse Nilum ex infinitis imbribus ibi ortis deferri, verum etiam 
Dicaearchus in Periodo terrae ex mari Atlantico Nilum vult efTundi. 
variae igitur sunt de eo opiniones ; interea verum apud homines nus- 
quam est: nam ex oraculo 'verum in profundo est. " Clirestus autem 
Romanus ait "in occidente montes maximi et altissimi sunt, qui Libyfim 
ab Aethiopia disiungunt. horum extremas radices mare alluit Atlanti- 



DE BIENSIBUS IV. 99 

TiiXayog, tv&ev rtjv uQ/ijv Ald^ionia uno ri^g dvomg 7Mf.t(jdvti. 
vnb rolvvv rovroig rotg OQeoi )Jf.ivui eioiv etg linetQov n^MTvzrjog 
7]nltoftevut , naQOtxet de avrag yevog uvd^QConwv rwv 'keyof.ievojv 
'I/3vo(f(xycov , oneQ unb nQiorr^g ojQug a/Qi dva/ndiv TiXiov ev r<o 
Svduri diurQiftei, y.ui roTg i/&vGi rQecferui. rovroig ofiOQOvaiv 
01 Xey6i.ievoij4vd-Qwnoq>uyoi, yevog uvd-Qconcov uvSQetorurov , Qtal 
arQoyyvluig /QW/iievov , nQoawnotg eniy.u/.ineatv , ovv^tv eyyvg 
leovatv bftoicog. ex rwv Itfivcov ovv exeivwv rug uffOQ/.iug b no- 
ru/ibg Xu/i^dvei ' nQoXovra yuQ e^ avrwv ra Qev/xara avvrjQe^ij 

10 unore^.ovatv. ex rovrcov drj rwv Xt/ivcov , ag y.uXovatv exeivoc 
Xuug , ey.Qet lenrorurov ri Qev/iu tcui /loXtg oQcnfievov , oneQ eig 
arevovg rbnovg y.ul y.uru /leQog ex dtucpoQWV /leQivv eig xoirrfV 
iSiuv y.uruninrov bxptv noru/iov )Mit/3uvei. ovrog d^ uv el'i] o 
NeiXog, oartg enl StucfOQWv y.Xt/iurcov eilov/uvog yiverai dta to- 

15 ncov Suaecov yul uvoSevrwv , wv roi, ey.ei&ev eig b/iaXbv ei(/eiTat, 
xal nuXtv elg nora/iov y.oirr^v avvuyerut , xai vavainoQog Xotnbv 
enl rijv BleQorjV Siu twv uotxrjrcov rov vorov /leQwv qe'Qerut, xul 
ravrrjv neQiQQewv vrjaov dnoreXei' lari yuQ nSiaa b/iu7^r,. xdxet- 
&ev rb lotnbv brt nXetarov eyxXeto/ievog enl rijv dvuroXrjv Qenet 

20xai enl rrjv Alyvnrov , xdxetd-ev eig d^uXuaauv acfoSQoreQOv nviv- 
/larog xaranveovrog' ex rijg ^iag yuQ , wg eiQTjrat, rov ^OQeiov 
nvev/iarog uvuxX(x)/ievog o nora/ibg xut /loiXXov uviy,/ebfievog na- 

2 s/g om P. 7 imKCiQTtiCiv P. an iniKaQcpiaiv? 8 Xifii- 

vtov P. 16 xoizav apud S , Kollog P. vccvTTjnoQog V. 

17 tig P. q)£Q£TUt Hasius : vulgo cpaivszcei. 19 ovi Roe- 

thcrus : libri 6 

cum, unde Aetliiopia initium suum ab occidente capit. sub his igitur 
montibus lacus sunt in infinitam latitudinem extensi. accolit autem eos 
genus hominum qui dicuntur Ichthyophagi , qui inde a prima hora usque 
ad occasum solis in aqua degunt et piscibus aluntur. his confines sunt 
Anthropophagi qui dicuntur, hominum genus fortissimum, naribus ro- 
tundis utens , faciebus incurvis , unguibus prope ut ieones. ex illis igi- 
tur lacubus initium an.nis capit : prodeuntia enim ex iis flumlna occulta 
faciunt. ex his igitur lacubus , quos illi vocant Chaas , effluit minutis- 
simum aliquod flumen et vix in oculos cadens, quod in angusta loca et 
partim ex diversis partibus in alveum proprium incidens amnis speciem 
accipit. hic autem fere sit Nilus , qui super variis clivis volvitur per 
loca aspera atque invia. inde in planitiem elfunditur et rursus in fluvii 
alveum contrahitur, et navigabilis deinde ad Meroen per desertas partes 
meridionales defertur, et hanc circumfluens insulam efficit: est enim 
tota plana. et inde porro, dum maximam partem includitur, orientem 
versus inclinatur et ad Aegyptum versus indeque in mare vehementiore 
veato spirante : vi enim , ut dictum est , venti septentrionalis dum re- 



100 lOMINlS LYDI 

aav yaTaXi/.ivu^ei ttjv jfiyvTiTov' ivQOv St (x Trjg uvaTo7,.t]g roig 
hrjaioig avnnrtovTog , v/ votov uno iitar^n^Qiug t^foOovvTog rov 
NfiXov, tl-AOTMg i) noTajLibg im t-ijv Oul.uaijuv X(.o(fT]ao.vTog i^ntuu 
p. 116 Tov ^OQQu y.uTaTQt/ti. y.uy.tivo dt Tfy.fiTjQiov igti tou /i?) uno 
Tr/^iiog /i6r(ov av^ead^ui uvtov , ori ov ipv/Qog tOTtv u/.lu &cq~5 
fwg , y.(u Siu TOVTO vnovooTovvTog tov vduTog tvQtay.tTui tnl zv~j 
Hvog Upu Ttv(A tx utQovg diuntnlua/iiti'u y.ul ty. fitQovg y.vc6du7.u' 
nt(f.vy.t 8t T« TOiavTu {htQfioTi^Ti y.ui vyQOTrji uooyovtiad^ut. 
onfQ ini T(dv uXXcov vdiiTtov ovx \'aTiv' t/dvug yuQ xu) fiovovg 
l'/ovai. y.ul 01 fiiv ulXot aTO/(tK6fttvoi Xtyovaiv , iy(o di^' (fr^aivlO 
XQijaTog ytvoftfvog iv T(o uxqcott^quo Tr^g JMuvQOvalug iv t(o 

CTOflUO TOV ^£2xtUV0V.^' 

69. KtaTiog b vnaTixbg rijg ^ltQovaaXTjfi ijyovfttvog w- 
xrhg jrjv tixova rov NtQCOvog uvioTr^otv iv tw rcov 'E^quicov itQ(p, 
ajore xoivcovtTv TJ]g Tifiijg r(p d-f(p rbv NtQcovu. ol di uyuvuxTij- 15 
cuvrtg avTov rt KioTtov xal ndvTug '^Pcofiuiovg rovg ini rijg uru- 
roXijg tvQtdivrug uvtikov, y.ul (paviQiog roig xQurovaiv uvtxijQv^ 
'^av rbv noXtfiov. 

70. iQQOvadXovg '^P(OftuToi rovg u).i]Tag xal nluvcofii- 
^•ovg xu/iovoiv, ol di idmTut iQovD^ovg avrovg i§ uyvoiag Xi-20 

yOVGlY. 

4 xov [iiq Roetherus : libri ro ft?J. 20 Kalovciv P. 

flectitur fluvlus et magis refundltur, totam inundat Aegyptum: Euro 
autem ab oriente adversus Etesias reflante , vel Noto a meridie detru- 
dente Nilum, consentaneum est ut amnis in mare, cum intermisit pau- 
lum Boreas, decurrat. et illud quoque argumento est, non ex liquefa- 
ctls nivibus eum augeri, quod non frigidus est sed tepidus; et hanc ob 
causam aqua revertente reperluntur in limo animalla quaedam, partiin 
efformata partlm reptllia. solent autem elusmodi anlmalia ex tepore et 
humore nascl; quod in reliquis aquis non est, qulppe quae solos plsces 
habent. et ceteri quidem conlectantes dicunt; ego vero" ait Chrestns, 
"postquam ipse fui in promontorio Maurltaniae ad ostium Oceani." 

69. Cestlus consularls cum Hlerosolymam gubernaret, noctu ima- 
ginem Neronls posult in Hebraeorura templo, ut partlceps esset dlvlni 
honorls Nero : illi vero aegre ferentes ipsum Cestlum omnesque Roma- 
nos quos in oriente repperlssent interfecerunt , et aperte dominis suis 
bellum denuntlarunt. 

70. Ermsalos (sie; fort. Errolos) Romani vagabundos atque eiTO- 
nes vocant, indocti autem erullos eos ex ignorantia dicunt. 



DE MENSIBUS IV. 101 

ATrOTSTOZ. 

71. 'ETnrai ds unb /ntv rov riQOQ o ixro^, unb di rijg Ae- p. 117 
yo/uivijg uviKfwriag tOQrijg o oydoog. ori de txrog unb rov Muq- 

riov, t§ aviilg tori 7.ufttiv rr^g UQ/uiug rov /ntjvbg rovrov nQoai]- 
5 yoQiag * ^tS,iiliog yuQ (.itru rbv Kvvriliov wvouuttro. ijdiv ol 
f.ttr" avrbv u/qi rov dtxurov ov y.vQiuv ul.lu, rtjv i'i uQid^fiwv iX- 
xovai nQOotjyoQiuv. 

72. 'Oy.ra/Siavog, tlbg 'Oy.ru/3iov, viy.ag ntnoiijxwg /Uf- 
yuXag noXXoTg ovofiaoiv irif.iuro ' ol /liv yuQ uvrbv MvoiiaLpv Kv- 

V) qTvov , oiovtl '^Fco/.ivXov , uXloi KaiouQU, ^ijffo di xotv^ rwv uq- 
XUQtwv y.ul rijg /SovXijg Avyovorog inty.Xtjd'?]. Avyovorov di 'Pw- 
fiuToi y.uru rijv nurQiov or^fiuoiuv xuXovoi rbv xad^itQOVfitvov xut 
d-twv uvyovQiw nQOuyofitvov [tlg fiuQrvQiuv]. 

73. Koiujrwv di tldrj xaru rbv AQiororiXr] d' , xuru di 
15 rbv '^PwfiuTov AnovX/jiov biy.u , Inniag , '^icfiug, nwywviug , So- 

y.iag, ni&og , XufinuSiug, y.Ofiiirj]g, dioxtvg, rv(fwv, y.tQuari;g^. 
xal fiiv inniug ix Tov dQOfiov xui rijg o^vrr^TOg ovrwg wvofiu- p. IIS 
cd-i] , nXayiug di xul u/ivdQug uxxTvug diUQQuivit' b di '^Kfiag 
dixr^v '^icfovg t/ Xoy/rjg /luxQug ixrtivofitvog (paivtrui , di/Qbg 6i 
SOxKt vtfftXoiidrig' b di nwywviug rrjv 7.0(fiuv ov xura y.tquXrig 
uXX^ vnoxurw dtUQQuivii dixtjv nwywvog' o di doxiug Oftoiog iy- 

5 yuQ add Hasius. ■nvvxLlLavbv P. 12 kuQ^ohqovv (xaO'- 

KQOTJvV) xal Qtov (lavTVQtKV (^fiaQzvQiavF) WQOGuyd/itvov PV: 
corr Hasius. 

AUGUSTUS. 

71. SequUur a vere sextus, a feriis incrementi luminls quae di- 
cuntur octavus. sextum autem eum a Martlo esse, ex ipsa vetere mei>~ 
sis huius appellatJone percipcre licet: Sextilis enim post Quintilem no- 
minabatur, unde qui eum sequuntur usque ad decimuni, non propriam 
habent, sed eam quam ex numeris trahunt appellationem. 

72. Octavianus Octavii filius \ictoriis magnis deportatis multis no- 
minibus celebrabatur : alii enim eum nominabant Quirinum , velut Ro- 
mulum, alii Caesarem; communi autem pontificum et senatus consulto 
Augustus cognominatus est: Augustum autem Romani ex patria signifi- 
catione vocant eum qui consecratur et deorum augurio producitur (s. 
praeoptatur ) [ in testimonium ]. . 

73. Cometarum genera, ut Aristoteles docet, novem sunt, ut Apu- 
leius Romanus, decem : hippias , xiphias , pogonias , docias , pithus , lam- 
padias, cometes , disceus, typhon, cerastes. et hippias quidem a cursu 
et velocitate ita nominatus est, obliquos autem et exiles radios disper- 
git; xiphias instar gladii vel lanceae longae se extendens apparet, pal- 
fidus autem et nebulosus ; pogonias iubam non de capite sed deorsum 
dispergit instar barbae; docias prope similis est xiphiae, sed non acutos 



102 lOANNIS LYDI 

yvg tcxi T(p '^iq}ta , uXV ovx o^elag ty^ti ufi^Xeiag S( Tug aQ/ag' 
6 di nid-og ix Tov axrjfxuTOg' o de ^Mfinadiag nvQudi]g, xul diy.rjv 
TcvqioniSog lid-ov 7) divSQOv xaioi-iivov nifvxt Siakd/.insiv' b Si 
xof.i'^Ti]g nXuTvg faxi t6 tiSog xai waniQ iXaQog, uQyvQoeiStTg 
Tivag nXoxufiovg tXxcov' Si Siaxtvg f| aviijg Tijg nQOarjyoQiugS 
Six7]v Siaxov (fuivtTui, ov Xaf.inQbg ovSi iQV&Qog, uXX^ wantQ 
TiXexTQOv' b Si Tvcfcov nvQoiSi^g xal aif.iaTCoS}]g (paivtTui, xa\ Xt- 
nxovg Tivag SiuQQuiviov nXoxd[.iovg' b Si xtQdar}]g Sixijv atXi]vi]g 
xtQaroftSi]g, og, rjvixa SiQ'^i]g xutu Ti]glATTixijg i]l&tv, XtytTut 
(fuvrjvut. b Si IlToXfftuiog nQoaTi&r/ai xui tTtQOv tiSog xofii]TOV IC 
xaXovfitvov adXniyya , tjuivtTui Si xutu t6 uqxtioov xXifta. ol 
Si rfvaixoi (fuatv log avviaxuvTai ol xoftrfiui iv ToXg vno otXi]V7]v 
xoXnoig uaxQwSrj tivu (fvo^v imSttxvvfitvoi ' ov yuQ tlatv uaxtQtg, 
uXXa O^Qoii^ioattg xtvig i'^ uvaO^vfiidattog Tr^g yr^g unoTtXovfitvoi, 
lov 1] yivtaig fiiv i'i utQog tov xutu ovvu(fi]v iyxuxuXafi^uvofiivov 1! 

T(0 Utd-tQl. 

74. Svo Tluvag (fual. Ttvig Si (fuat tov J7«m tx Kqq- 

vov xal '^Piag ytviod-at, uvti tov ix tov vov xu\ T-rjg vyQcig ovaiag 

(^oTov Tr^g vXixijg untiQiug) ToSt. To nuv. 

p. 119 75. unoTQtnofitvog Tov xotu TItQa(xJv noXifiov ^lovXtavbg 2 

vnb TOv u4.i^uviov xa\ aXXoiv noXXiov oio)voax6n(jov XiytTui (fd-iy- 

'^uad^ui t6 '^Of^i]Qtx6v "ulSiofiui TQiJoag xu\ TQOOuSag tXxtatni- 

nXovg.^^ vntQftaXcbv Si tov TiyQi]Ta, xu\ noXXug noXttg xai 

(fQOVQta IlfQacov nuQuaxi^adfitvog , t6 Xoinbv dcfOQr^TOg r^v ToXg 

1 xaq ttxrXvaq Roetherius. 

habet verum hebetes fines {fort. radlos)^ pUhus a forma nominatur; 
lanipadias igneus, et instar ignei lapidis aut arboris flagrantis solet per- 
fulgere; cometes latus est forma, et tanquam hilaris [s/c] argenteos 
aliquos cincinnos trahens; disceus ex ipsa appellatione instar disci ap- 
paret, non fulgens nec rubicundus , sed ut electrum; typhon igneus et 
rutilus apparet et exiles aliquos diffundens cincinnos; cerastes ut luna 
cornutus, qui, quo tempore Xerxes in Atticam venit, dicitur^apparuisse. 
Ptolemaeus autem addit et aliud genus cometae, qui vocatur salpinx et 
in septentrlonali climate apparet. physici autem cometas in sinubus sub 
luna existere dicunt , stellarem aliquam naturam ostendentes : non enim 
sunt stellae, sed concretiones quae ex terrae exhalatione efficiuntur, 
orientes ex eo aere qui contagione excipitur in aetherem. 

74. Duo Panas esse dicunt. quidam autem Pana ex Saturno et 
Rhea natum dicunt, pro, ex ratione et huii'ida substantia (velutmate- 
riali infinitate) t6_8e t6 tcccv (i. e. hocce universum). 

75. lulianus cum deterreretur a bello contra Persas a Libanio 
aliisqu» multis auguribus , dicitur exclamasse iilud Homericum : " vereor 
Troianos et Troades ionga vestium syrmata trahentes." traiecto autem 
Tigride et rauitis oppidis casteilisque Persarum captis , in posterum in- 



DE BIHVSIBUS IV. 103 

^uQ^uQOig, tfoXfo di oficog umXXvTai yul 7iaf.i7tXrid-sl' Svo yuQ 
TltQoai, uxQioir/QtuauvTfg tuvTOvg wtwv t£ xal fivxTTjQiov , iX- 
d^omg uTiuTioat toj' ^JovXiuvov , toiuvtu nqog tqv ^uoiXtMg na- 
dtiv Tojv ITfQOMV oSvQOfxtvoi , Svvuod^ui ofiiog , ilniQ uvToTg tipi- 
Stui ^lovXittvog, In^ uvTijg uvtov ToQyovg, Ttjg ^uoiXidog tiov 
UtQGtor, viytovTU xuTaGTrjOui. b dt, Tijg ninQ(0}.uvrjg tntiyoV" 
Gr^g, ZfonvQGv Tf ufitt Tov '^TlQodoTiiov y.ai 2iviovog tov OviQyi- 
liurov iniXflrjOfiivog , Tug vuvg xuTuqXt^ug di^ cov tov EvffQdTrjV 
nuQtfffQtTO, tbg- fiTj Stinov&iv IliQauig uStiav tov /Q^ouod^ai av- 

iOTuTg, fUTQiuv Tivu dunuvr^v xofiiKovTog tov gtqutov , ToTg una- 
Ttoaiv 7jy.o7Mvdr^afr. o\ di tig '^riQuv y.ul uvvdQOv uyayovTtg av- 
Tov Sva/MQiuv , Tor SoXov unixtxXvxpav , yal uvtoI fiiv {ti yuQ 
T^v nliov;^ untoXovTO , h di ftuoiXtvg, ovSi nQOtXd^iiv inixnvu 
ovdi uvuOTQiipui To Xoinbv tvQioxtov , oixTQtog iffd^tiQfTO, (vg di 

15 To noXv fttQog t^? OTQaTiug Stiniatv , aod-tvovvTi avTto inijX&ov 

01 IliQaut. iXnTTtod^ivTig Si xu\ ovTtog uvO-ig imTid^tVTat firiSi ?• 120 
Svo fivQifxSug f/ovTi, Tto nQiv fnTUXuiSixa inuyofiivfo, o Si 
^lovXittvog ifiu/iauTO uqiotu. tlg Si ix Trjg IltQoixijg quXuyyog, 
Ttov Xtyofiivtov ^uQaxrjVtov, ix TTjg uXovQyiSog ^uaiXiu vnoXa^tov 

20uviXQuyi nuTQitog 3IaX/fjiv , oiovti ^aoiXtvg, xul inutftig QoCCfO 
r^v XtyofiivTiv QOfitful-av SirjXuGtv uvtov y.uTU tov 1]Tqov, tov 
Si ^OQti^uoiov xofiiaavTog uvtov tig ttjv nuQifi^oXr^v y.u\ Siad^i- 

3 roeavta P. 8 Tag te vccvg Hasins. 9 IlfQCaig dovvat 

&SfLav Hasius. 11 avvSQOv Koetherus : vulgo avvyQov. 

13 TiQttasl&HV libri: corr Roetherus. 20 dv£y.Qa^s P. 

tolerabilis erat barbaris. dolo autem nlhilo minus perit cum omnibus 
adeo copiis : duo enim Persae , qui mutilatis auribus naribusque ad eum 
venerant, decipiunt lulianum, talia se a Persarum rege passos plorantes; 
posse tamen , siquidem ipsos secuturus esset lullanu» , in ipsa eum Gor- 
gone, regia Persarum, victorem reddere. ille autem fato adigente, 
Zopyri simul Herodotei et Sinonis Virgiliani oblitus , navibus incensis, 
quibus per Euphratem vectus erat , ne videlicet Persis daret facultatem 
iis utendi, mediocrem commeatum exercitu portante impostores secutus 
est; qui ubi eum in locum difficilem aridum et aqua carentem deduxe- 
runt, dolum aperuerunt, et ipsi quidem («juid enim rdiqunm erat?) 
perienmt, imperator autem, neque quomodo progrederetur ulterius ne- 
que quomodo reverteretur amplius inveniens , misere interfectus est. 
ubi autem maior pars cxercitus efTugit, laboranti insi supervenerunt 
Persae , et quanquam devicti vel sic eum adoriuntur ne viginti quidem 
milia habentem , cum antea centum et septuaginta milia adduxisset. lu- 
lianus vero pugnabat summa virtute ; nnus autem ex Persica phalange, 
Saracenoruin qm dicebantur, ex purpura imperatorem esse suspicatus, 
patrio sermone exclamavit malchan, i. e. rex, et misso cum stridore 
ense , qui Qonfpaia dicitur , traiecit eum circa abdomen. Oribasius au- 



n7i 



104 lOANNIS LYDI 

a&ai T« TilivxuTa naQaivovvTog , 'lov^iavbv ^iv uvrbg xpri^fiaa- 

(.itvog l^aotXeviiv irtXivra. 

76. ol unb f.tfyuXr,g UQxijg qlovxtg uvtfiot iig SioStxa 

fuQT] rov OQi^ovrog Siaioovvrat, xaX 61 (.liv an avrCov aqyrtav 

y.al rov xar^ uvrug noXov Qtovrtg unaQHrtat y.aXovvrai , ot ^'4 5 

unb Svatiog lo7]fitQtvrig L,i(pvQoi, ot Si unb rov uffuvovg voroi, 

01 di unb uvuroXfjg lai]f.itQtvrig unrjXiidrat. rcov Si fttru'^v ruiv 

tlQTjfiivwv fiiv nQoatxrjg rco unuQy.ria xatxiag, ovtvtoi xal d-QU- 

cxiav Xiyovatv , Si rio Kt(fVQ(o uQyiorrig , ov ol fiiv bXvftniav 

01 Si Idnvyu y.aXovai ' ruiv Si fitru^v ^tcfvQOv xui vorov ftiv 10 

nQoat/j]g tw (^t(fVQio Xixp , Si r<p vono Xipovorog ' tojv Si ftt~ 

Tu^v vorov T£ xui ivQOV o ftiv nXr^oiov (ftQOfitvog to» vouo Xi^o- 

vOTog y.uXiirai , Si rio unijXtiorrj tvQog ' bfioicog Si y.al unrpuco- 

Tov fiiTuiv y.ai unuQxriov b fiiv nQOOf/rjg t<v uni]Xt(jOTi] y.aXtTTai 

y.aiy.iug, o Si Toi unaQxriti ^oQtag. twv Si unb fitydiXrig uQ/ijg i5 

b fiiv un^ bXiyrjg (fOQug ri(fovg iy.vt(fiug, 6 Si unb xoXncov rtvcov 

l-l yai Skx (fUQ(iyycov xoXniug, b Si unb yij? xal ovarQO(fi]g utQog 

yrocfiug. uuQui yuQ xal uvrai xal Qvattg utQCOv Tvy/dvovatv 

ovaui, y.ui ovx uXoycog urifiot xaXovvrat, ort ^ anb Xifivcov r/ 

Tioruficov (fiQOVTui' bfioiot Si tovtcov fioi xui 01 dnoyttot. odtvZO 

ivXoycog utQog ^Qtfiovvrog to xardoTrjfia xaXtixai vrjvifiiu. 

1 topiavov P: iiitactum relinquendum 'lov^iavov; certe Nicephorus 
patriarcha Chronographia ad calcem Synceili p. 402 A aliique scri- 
ptores Byzautini eodem niodo scribunt. Has. 4 Tcal om P. 

18 cpvaais libri , qpvcfjjcas Roetherus. 

tem cum eum in castra transportasset et hortaretur ut suprema dispo- 
neret, ipse loviano instituto rege mortuus est. 

76. Qui a magno initio spirant venti (i. e. venti cardinales) in 
duodecim horizontis partes dividuntur , et qui ab ipsis septentrionibus 
et polo septentrionali spirant, aparctiae vocantur; qui ab occidente ae- 
quinoctiali, zephyri; qui a meridie, noti; qui autem ab oriente aequi- 
noctiali, apeliotae (s. subsolani): eorum autem qui inter eos quos dixi- 
mus ventos spirant , is qui proximus est Aparctiae Caecias , quem non- 
nulli et Thrascian dicunt, qui autem Zephyro, Argestes, quem alii Olym- 
pian alii autem lapyga vocant; eorum autem qui inter ZephjTum et 
Notum , is qui proxinius est Zephyro Lips , qui autem Noto Libonotus ; 
eorum autem qui inter Notum et Eurum, is qui prope Notum fertur Li- 
bonotus vocatur, qni autem prope Apelioten Eurus; similiter autera et 
Apelioten inter et Aparctian, is qui proximns est Apeliotae vocatur Cae- 
cias , (]ui autem Aparctiae Boreas. eorum autem qui a magno initio, is 
qui a parva motione nubis existit ecnephias , qui autem a sinubus et 
per convalies colpias , qui autem a terra et collectione aeris gnopliias. 
aurae enim et ipsi et flatus aerum sunt, nec absque ratione avtfiot 
(venti) vocantur, cum vel a lacubus vel fluminibus feruntur: similes 
autem horum sunt et terrestres , unde non temere is status , cum aer 
quietus est, vocatur vrjvBftla i. e. serenitas aeris. 



DE aiENSIBUS IV. 105 

77. y.ura de rbv Avyovaxov f.iijpa (.lalayr^g ani/iGO^ai 
roTg ye ^ovloi-ilvoig vyiuiveiv ra uQd^Qa ro loyiov d-iamL,iu 

SEnTEMBPIOZ. 

78. i4Ai]&rj Xdyov tltyofiev log uq/jjv iviavrov tov BIuq- 
STtov firjva iTarrov oVFcofiuToi, ibg ex t^? tov nuQOVTOg rifiTv (.irj- 

vbg eoTt Xu/3eTv n^oarjyoQiug ' ^enrti-i^Qiov yuQ avrbv wvofiuouv 
oTov e'^dof.iov unb rov TjQog, rovreort rov JMuqtiov firjvug, ov 
y.UTu TTjV TiTuorrjV •/ui er/.oarrjv b ijXiog XQtu) yevofitvog tov tjQog 
didcoai TTiv (fvaiv uQ/ead^ut. y.uneiru ov derjati neQi Tr^g rwv 

10 tnofiivcov nQoarjyoQiug fiuy.Qr^yoQtTv' oydoog yuQ o uno ra!>' ai'$«- 
(fcarioyv. 

d-eTog rijg ivvudog uQtd-fibg ex TQtwv jQtuScov nhjQOvfie- 
rog, xui rug uy.Q6rr,Tug r)]g &eo').oyiug y.ura ttjv XulSuixijv q:ilo- 
oocfiuv , &g (fr^oiv b TIoQCfVQiog , unoacot,cov. 

15 79. Tfi reofirivia b MrjTQodcaQog leytt rriv IdvdQOfieSuv p. 122 

uvio/etv , Tcov Tf u/J.cov nuvofitvcov uveficov rbv tvQOv eniy.QureTv. 

80. Tfj nQo reaaixQCov rcovcov ^tnrtfiPQicov ivixr^atv o 

Avyovarog nuQu rbv yitvy.drrjV tov^ Aiyvnriovg fieru Idvrcaviov 

y.ui KltonuTQug, y.ui rovrov /uqiv rbv rrjg leyofievrjg IvStxricovog 

S!Oy.viilov ey nQooifiicov rov ^tnrtft^Qiov ftr^vbg uQid-fieTad^at tiarjya- 
yev. tv TuvTt] rfj r^fteQct. o /Jr^fi6y.QtTog Tttyei ivaXXayrjv uvifiiov 
avfi^uivetv xui ^QO/jjg inty.Qureiuv. 

5 Ix T£ Tou Yulgo. 10 6 om P. 16 ts add Hasius. 

77. Mense Augusto malva abstinere eos qui quidem cupiunt valere 
membris, oraculmn iubet. 

SEPTEMBER. 

78. Vere diximus initium anni Martium mensem a Romanis consti- 
tutum esse, ut ex praesentis mensis nomine percipere nobis licet: 
Septembrem eniin eum vocarunt, tanquam septinium a vere, id est Martio 
niense , cuius die vigesinio quarto sol in Arietem ingressus efficit ut ve- 
ris natura incipiat; ac deinde non necesse erit , de sequentium appella- 
tione mnlta verba facere: octavus enim a luminis incremento. 

Divinus ennadis numerus , ut qui ex tribus triadibus completur et 
fines theologiae ex Chaldaica philosophia , ut ait Porphyrius , servat. 

79. Interlunio Metrodorus ait Andromedam oriri reliquisque inter- 
mittentibus ventis Eurum invalescere. 

80. A. d. 4 Nonas Septembres Augustus ad Leucaten Aegyptios 
cum Antonio et Cleopatra vicit ; cuius rei causa indictlonis quae dici- 
tur orbem (s. temporis spatium) inde ab initio mensis Septembris nu- 
merari instituit. hoc die Demo<critus ait commutationem ventorura fieri 
et pluviam invalescere. 



106 lOANNIS LYDI 

81. Tiliiovg [.liv ul /viitijv dtcapOQul Kotirw jovldnoHiv- 
viov , ytvtxul de hvtu, yXvy.tiu, Txty.Qu., 0^«««, dQifnTu, ^Qiy/Ji, 
arQvffVTj , ^Atvviodiig, uvoti^qu, ul/ivnu. 

od^tv di) y.ul xuju rov tvvurov fiijvu rovrov TctQi vytiug r^v- 
/Qvro ol '^Pcof.iuToi. 5 

82. Tfj TCQo oy.r(xt dSwv ^tJirm^iQUOv tov "nnov Svtad^ui 
Evd'o'^og o)jf.i(iovrui x«t litcfVQOv iq UQytorr^v nvtTv. Vofxfv rfj 
xQUfi^i] tfKfvofitvov oy.toXijxu , xtxfimjv orofiut<')fitvov. ovrog 
uno^TjQUivofitvijg rtp tuQi rr^g xQUfi^r^g tig axtoXrjxu nrtQiorov, 
biouv fivQfirjXU, xut fitit,ovu ncog , nttfvxt fitru(ji'/.).).fo9^ut , nrt-iO 

p. 123 Qvyiov Xtvxtxjv TQiytoviov uve/ovoiov uvrov , xui niQiinrurui roTg 
xr^notg /ufiutljriho xul tvukijorfo TJj nnloti' ipv/r^v dt nov rov 
TOtovrov oxcohjXu xuXeTod-ui avfi^uivei. 

83. nQO dtxuoxrto xuXuvdtsiv ^Oxrto^Qitov /loaid^tog rhv 
uQxrovQov uvia/etv ar^fietovrut. t/J nQo dexudvo xuXuvdtvy ^Oxrco- 15 
^Qiiov KuTauQ rug /eXtdovug exdijfieTv liyet. 

NtxofitjSovg rov Bt^vviug tvquvvov, 
01 Tord^ot rirui. 

01 de idiiorut Sihfuxtx tfuotv uvrov, 

rb de loytov uvu ntxvru rov !^enrifi^Qtov fir^vu yuXuxrono- 20 
reiv vneQ vyeiug nuQtyyvu. 

1 /ttlr] S\ P. 10 {ocuvtl Roetherus. 12 xowotg V: 

corr S. 

81. Plures quidem saporum varietates sunt auctore Apollonio , ge- 
nerales autemnovem: dulcis, amarus, acidus, acer, subdulcis, acerbus, 
nmcosus , austerus , salsus. 

unde videlicet et hoc nono mensc pro sanitate precabantnr Romani. 

82. A. d. 8 Idus Septembres I<]udo-\us Equum occidere et favonium 
vel argesten spirare siguificat. scinius in cranibe nasci erucam, quae 
campe nominatur. haec, cum veris tempore arescit cranibe, in erucam 
alis praeditam, ut foruiicam , et aliqnanto maiorem solet commutari, alis 
albis triangulis eam ferentibus , et circumvolat in hortis humili volatu et 
ita ut facilis sit captu: ipvxtjv (Psychen) autem hanc fere vocant 
erucam. 

83. A. d. 18 Kalendas Octobres Dositheus Arcturnm oriri significat. 
a. d. 12 Kalendas Octobres Caesar hirundines migrare ait. 

Nicomedis, liithyniae tyranni. 
Cothi , Getae. 

vulgus autem indoctum Sfi.fcixcc (i. e. porcelluni) eum dicit. 
oraculum autem per totum Septenibrem mc-iisem lac bibi pro sani- 
tatc iubet. 



DE BIENSIBUS IV. . 107 

'OKTSIBPIOS. 

84. yuXuvSaig ^Oxrw^Qiaig (fiiOiv u Baqqiov Tug Illiivt.- 
dug unu avaruXiov uvig/hv. tduxH de tuv uXov i-itfVa riQuaucfa- 
yuv Toig Pwf(uiuig f § uQ/alag Tivug naQaduaewg ngbg unoqivyrjv 

5 uQd-Qiridog vooov. 

85. rfi nQQ 'fS, viovwv 'Oxtco^qiwv Evdo^og heQi ttjv tonl- 
Qav ^QO/jjV totod^tti vnoXa/it^uvsi. 

ini di Ttov tig yrjV ^uX\o/.itvo)v ontQfiurcov r^v Tig dvvufiig, 

ijV o TjXiog ntQi To xurco 7]fiio(fuiQiov icJov tXxti xaru rug /iii-ii- P- 124 
\QQiuvg TQunug. Koqi] jiiiv 7] dvru[.iig ^ GntQf.iaTOv/og , ITkuvxcav 

di vnu yrjv rjXiog, o? uQnuC^tiv XtyfTut ti^v KuqTjV , tjv l^rjTtT rj 

^i]/ii-)]ri]Q xQvnrof.itvrjV vnb yr^g. iv AYrvri Si xi/g ^ixtXiag ttjv 

uQnuyr^v f.iv&oXoyovoi T^f KoQr^g' ixtt yuQ XiyiTai nQWTOv gitov 

ontQfia xurui3Xri&i]vui. 
15 86. iv T(o rovoTticp , oTuv iv tco u^puncoXiio , tlg Tifirjv 

Ti^fQiuv ul ot^ttorocpoQOi i/oQtvov. T-bv di rotovrov Tonov ol 

iditoTUi AvyovortTov xuXovoiv. 

87. Tfl nQO ftiug rcovwv ^OxTW^Qiwv o /JrifioxQtrog Tovg 

(Qicpovg uvio/ftv xttl ^oQQUv nvfTv dito/vQiZtrut , o di Evdo'^og 
20 dviod^at t6 fiioov tov xqiov Xiyti. rcovaig ^Oxvw^Qiaig b Bcxqqwv 

iv iontQct Tug IlXftcxdug uvia/tiv xal ^icfvQOv nvtTv, fiTU xat Xi^u 

TiQoXiyti. 

15 ^ovaziip Ubri: corr Haslus. 

O C T O B E R. 

84. Kalendis Octobribus Varro Vergilias ait ab oriente exorirl. 
vlsuni autein erat Romanis per totuin mensem porro vesci ex vetere 
qnadam traditlone ad cautionem artliritidis morbl. 

85. A. d. 6 Nonas Octobres Eudoxus circa vesperam pluviain fore 
putat. 

in geminibus autem , quae in terram conllcluntur , fult vis quae- 
dam , quam sol clrcum inferius hemisphaerium currtins ad se trahlt circa 
solstitium hybernum, Proserplna vis est semen aiens , Phito autem sol 
infra Terram stans , qui rapere dicltur Proserpinam , quam quaerit Ce- 
res duin reconditur sub terra. in Aetna autem, Siciliae monle, Proser- 
pinae raptum peractum esse per fabulam tradunt : ibi enim fertur primum 
frugum semen sparsum esse. 

86. In Gusteo, velut in macello, In honorem Tiberil flamlnes Au- 
gustales saltabant. hunc autem locuiu vuigus indoctum Augusteura 
vocat. 

87. Pridle Nonas Octobres Democrltus Hoedos exoriri et Borean 
flare asseverat, Eudoxus autem occidere medium Arietem ait. Nonis 
Octobribus Varro vespere Vergilias cxoriri et favonium flare, deiude 
et africuiu praedlcit. 



108 . lOANlNIS LYDI 

88. TifQ^i TQv dovQiiov 'innov b Ev(pOQioiv (pi]a\v nXoTov 
yiviad-ai toig "EXXtjoiv "nnov XEfofxtvov. exi^oi di (fuai nvX^v 
fivtod-ui ovTOj nQoaayoQtvo/^uvtjv iv rfj TqoIu , Sl r^g dorfi.dov 
01 'EXXijvtg. 

89. TJ] nQO f.aag aldcov ^OxTCO^qlcov o Evxt7ji.io)v to /u- 5 
oaixuTOv Tov (pd^ivonMQOv eivai vo/iitn. t^ nQo dty.univTt xa- 
7.uvd(j!jv Nof/ii^Qicov b IMtjTQoScoQog Tug vddug iv toniQu avia/Hv 
Xiyti , xal avt/iov ^iaiov. 

125 90. i:4o-/Xrintol TQtTg XiyovTui ytvia&at , nQWTog l.4n6XXo}- 

vog TOv '^HtfuioTov , og ti^tvQt /liff.r^v' StvTtQog^Ia/vog ToiJ ^.Ea«- 10 
Tou Kul KoQioviSog, og iv ToTg KvvooovQtSog OQioig tTucp}]' TQi- 
Tog lAQoinnov xul i4QOtvo7]g Ti]g ylivy.innov. ovTOg tvQt TOfirjV 
y.al oSovTuyQUV , y.ui Tucpog uvt(o tvl.4Qy.udi(c' ot dt uaTQovo/.iOi 
uvTOv (puoiv eivui tov (xptovyov tov tnl tov oxoQniov iOTcoTa. 

91. T7/ nQo f.itug y.uXuvdcov Notfi^Qiiov 6 Bcxqqcov ti]v15 
XvQUV ui.ia rj/.ico uvia/HV Xiyti. 

NOEMBFIOZ. 

92. Kiyy.tog iv tw ntQ\ tcZv toQTcov Xiytt rbv Noifi^Qiov 
nuQU roTg nuXuioTg BltQy.ridivov ovofiuad-ijvui, (vouvii f.itod-0(p6- 
qoV iv uvTCo yuQ roTg y.TrjTOQOiv oi fito&ioTo\ rug nQoaoSovg ttai(pt- 20 
Qov Tov nuQtXdovTog y.vy.Xov, txiQCOv y.uQnoJv uv&ig intQ/ofiivcov. 

2 Ss add P. nvXrjv Hasius: libri noXiv. 11 og iv roig 

KvvocovQiSos add Hasius. * 15 oxtcofi^Qlojv P. 

88. Ligneiim (Troianum) equum Euphorion dicit navera fuisse, 
quae Graecis "inTtos (Equus) diceretur. alii autem portam fuisse 
Troiae dicunt , quae ita appellaretur , per quam intraverint Graeci. 

89. Pridie Idus Octobres Euctemou medium auctumnum esse putat. 
a. d. 15 Kalendas Novembres Metrodorus Sucuias vespere exoriri dicit, 
et ventum vehementera. 

90. Aesculapii ti-es fuisse dicuntur , primus Apollinis Vulcani , qui 
invenit specillum; secundus Ischyis Elati filli et Coronidis , qui in Cy- 
nosuridis finibus humatus est; tertius Arsippi et Arsinoae Leucippi 
filiae. hic invenit amputationem dentisque evulsionem , et sepulchrum 
eius est in Arcadia : astronomi autem eum dicunt esse Ophiuchum , qui 
Eupra Scorpium stat. 

91. Pridie Kalendas Novembres Varro Lyram una cum sole 
oriri ait. 

N O V E M B E R. 

92. Cincius in libro de diebus festis ait Novembrem apud veteres 
Mercedonium nominatum fuisse, velut mercedis ferentem: illo enim mense 
domiuis mercenarii tributa pendebant praeteriti spatii temporis , aliis 



DE MENSIBUS IV. 109 

Notf(ij^iog (Tf vGXtQOv uivoi.iua9^}] i/ rov uQiS-fiov' VvvaTog yuQ 
tx rov MaoTiov. 

93. rfj TTQo Inru xuXavSwv /dv/,ifipQi<av o ^7]f.wi(QtTog 
7Jyet rov ij7i.iov ro'^6ri] ylviGd-ui. 

5 ^u^a Pwftuiotg ro trvog Idoy.at y.ultiv , unb rov t,i(fVQOV, 

ov xaruQ/Ojitti'Ov nvHV nQwrog ni<j:vy.iv ovrog ^XuGruvetv xuQnog' p. 126 
(fu^wviog di xuT^ uvTOvg o L,tqvQog xuXtTrui. o&iv xul ^ttfVQi- 
TT^g BldQTiog, wontQ fioviug b 'luvovuQtog unb rijg f.tovuSog, 
xu\ GffttvTlXtog 'OxTWjSQtog unb rov anoQOv , wf ^ nuXuiorr^g 
10 nuQuSidwxtv. 

JEKEMBPI0 2. 

94. 01 Stnovvdtot, olovfi vfoaTQdrtvTOt , ovg y.al riQMvug 
uno Tov aTQUTfvtG&ui di' ivdttav T^o^^g ^ItuXoI xuXovat. , dt- 
novvSiovg Si uvrovg txdXovv unb rtdv uqti nuQuyytXXovrwv tv 

15 aTQurtiu* ov yuQ StnovvSiovg Si uvrovg ixuXovv tx rov 

Svo fiovotg vofiiaftaotv uQxovfxtvovg vnofiivttv GTQUTtveod^at' Si- 
novvStov yuQ rb Siw^olov '^Pwfiaioig td^og xaXtiv, 

95. /Jtovvaog taTt to iv rw nvQi ytvofttvov nvtvfia, rovr- 
ioTi To d-fQfiov , bd^ev nvQtTOxog ixXrid^i] xai fiTfQOTQacprig y.ttl 

12 dinovvTioi P. 15 SiTCOVvSiovg] diov$ libri. 



fructibus rursus provenientibus. November autem postea nominatus est 
a numero : nonus enim est a Martio. 

93. A. d. 7 Kalendas Decembres Democritus ait solem Sagitta- 
rio esse. 

fabam Romanis -^ddebatur to ^tvos vocare , a zephyro , quo inci- 
piente spirare primus solet germinare hic fructus : favonius autem apud 
eos zephyrus vocatur; unde et ZephjTites Martius, ut Monias lanuarius 
a monade et Seraentilis October a semente, ut antiquitas tradidit. 

DECEMBER. 

94. Dipondii , velut recens conscripti , quos et tirones a militando 
ob inopiam victus Itali vocant. dipondios autem eos vocabant ab iis qui 

modo conscripti erant ad miiitiam : non enim .... dios autem eos 

vocabant inde quod duobus solis numis contenti sustinebant militiam: di- 
pondium enim ro Sico^olov vocare Romani solent. 

95. Bacchus est spiritus qui est in igne, id est calor, unde 
TcvfiroKog (i. e, ex igue progenitus) et ftrjQozQacpr/S (i. e. in fe- 



110 lOANlMS LYDI 

UQGSvo&rjXvg vnb '^EXXtjvmv , uyvoijguvtmv ixfivcov t?) v 7T£qi uvtov 
(piXoao(piav , xul rig TeTv/i]Xiv lov' ovrog yuq loii ro &e()f.ibv 
7ivivf.ia rb tx 7iuai]g anoQug nuvrbg l^ioov nvtvi.iuriy.ov avy/.ururi- 
^ifiivov ilg t,woyoviav nal av^rjOiv nuvrwv rdJv iv tw y.uai.ioJ. 
p. 127 {.irjQorQUfprig 8i txXrjd^ , tntl tv ruig {.ir]Vi-/S,i aui rotg oyy.oig roTgS 
yovii.ioig xal ruTg qXtxpl ruTg iv roTg /.iriQoTg iyy.uror/.iarui rj roi~ 
avrr] ovala navrbg Kioov, t§ ov Gvvtarr] ra nuvru. uQQiv6d-rj)^vg 
de tQQf&r] St ^ rb rug uQQtvo9^r]\iig anoQug yivtadai Svo, uQGivi- 
xrjv Ti xul d7]\vy.r]v (pvaiv , y.ai ovx tartv trtQov u(p* trtQOv to 
8vvaf.itvQV ytvvT^aui, tl f.ir] hfiov tX&oitv xul K^aoyovrjacoai ru tfoa 10 
Ttt vnb rovrov StSr^fiiovQyrjfitva. uvuXvtod-ui rt uvrbv vnti7Jj- 
(puai xa\ ndXiv ytvvuad^ui, intl xat ru i§ uvrov ytvvcofieva ofioicog 
uvfxXtinrcog Sanavurut xul ndXtv l^cooyovtTrui. 

96. rovg xiQuvvovg ot (ptX6ao(poi cpuat ytviaO-ut, oruv 
Qrf^ig vt(p(j!)v yivrjTai ' rrjg yuQ nuQuxtifiivr^g avroTg ytcLSovg ov- 15 
oiag i%u(p9^iiai]g , rb iS^ucpd^iv vnb rrjg Qtnrjg inl rrjv yr]v fitra 
Qoitpv qiQtrut , xu\ uv fiiv vyQu rvyyuvet ovru t« riqi] , ufia rfj 
xara(poQa a^ivvvrai, tl Si ytcoSiariQa , nvQotiStTg iy.O^Xi^ovrut. 
Svo Si tlSi] xtQavvcHv elvai (paatv , a»v o ftiv oE,vg xai f.iavbg xu\ 
StdnvQog uQyr]g bvoftuttrut , b 6i ^QuSvg y.a\ y.unvc6Si]g xpoXoetg' 20 
xa\ fiiv Sia rrjv Xenrorr^ra, xu\ nQiv ixuvQCuGui , (ptQOfitvog 

10 ^(ooyoviqaovci libri: mutavit Roetherus. 

more nutrltus) et dQ(Siv6%^riXv? (I. e. masculus simul et femineus) 
vocatus est a Graecis , iffiiorantibus illis de eo philosophiam , et quis 
fuerit : hic enim est spiritus calidus , qui ex onini procreatione cuius- 
que aniinantis spiritu praediti coinponitur ad gencrationem atque in- 
crementum oniniuiu quae in mundo sunt. firjgoTQciq^ijg autem vocatus 
est, quandoquidem in membranis et in angulis genitallbns et venis, quae 
in femoribus sunt, inhabitat eiusinodi essentia omnis animantis, ex quo 
constant universa. dQQSvo&rjXvg autem dictus est, quoniam fetus masculi 
simul et feminei fiunt duo , mascula ac feminea natura, nec est alteruiu 
ab altero quod possit gignere , nisi coierint et progenuerint animantia 
ab hoc creata. et resolvi eum censuerunt et ruisus nasci, quaniloqui- 
dem et ea quae ex illo nascuntur, similiter sine intermissione consu- 
muntur et rursus generantur. 

96. Fulinina philosophi existere dicunt, cum disrumpuntur nubes: 
substantia enim terrena, quae iis admixta est, incensa, ea pars quae in^ 
censa est impetu suo in terram cum strepitu defertur. atque si forte 
humidae nubes sunt, in ipso casu exstinguuntur, sin vero niagis terre- 
nae, igneae eliduntur. duo autem fulminum genera esse dicunt, qnorum 
alterum, acre et rarum atque igneum, xhgavvog uoyrjg (i. e. fulmen can- 
didum) vocatur, alterum, lentuin et fumosum, KfQccvvog '^oXosig (i. e. 
fulmen flanuueum) ; et alterum propter raritatem iam prius quam incen- 



DE IVIENSIBUS IV. 111 

oiynai &ia tu/ov^, log f^trjda i7ii(fXtiui xi Ttov u()aiOTtQMv , b di 
^QudvTffjog r/Mvbg f.iiv int/giuGui cog uno uiS^uXrjg, xul y.uatJuGut 
di Ttvu Ttov vnomaovTWv , ^oX^wv xul avx^^g xal q^wxr^g x«i vui- 
rrjg fiivovicov a^Xu^cZv , cog xul TuTg SoQuTg mqiSiq^d^tQOvad^ui 
5 loyog Tovg lOTOvg tcxjv niov dtu rot'? xiQuvvovg. 

97. 01 Tcx)v '^EjiQuicav Xoytoi tov mQt nQoyvciiOicag Xoyov p. 12S 
8t/ri Ttfirovoiv, tig Grj(.itTu xul tIqutu, xul arjfnTa fttv ilvai ^ov- 
Xovrui T« iv fitTicoQotg ovviaTd{.tiva , TiQUTa dt t« tnl yijg log 
nuQu qvoiv cfuiv6/.teva , bnoTov IxiTvo to inl Ttjg xaXovf.itvi]g twv 

lO^^EjjQuicov t§6dov uvacfiQOftfvov niQi Mtovotcog uvtov' "xat tlStv 
oTi ■}] ^drog xuitTut, rj St (icAXog ov xuTixuiiTO." xul ncxXiv "tQ- 
Qiifjt Blctivoijg TTjv Qu^dov inl Trjv yijv , xul iyiviTO cicpig^^ xat 
nciXtv " iio/jvtyxi Mcovoijg ttjV /tiQa tlg toj' x6Xnov uvxov , xul' 
iytviTO rj /t)Q uvTOv U)Ot\ /tctivr iha uvd^tg "x«t tintv b O-tbg 

15 nQog Blcjovoriv ' Xrjijjri uno tov vSuTog tov noTafxov ini to '^rjQov, 
xui taiui ui/.iu" iha vno^dg xul ilnt xvQtog ngbg Blcjovaijv ' 
iuv XuXijOri (Duquco nQog vfiag Xiytov '^Sort orjfttTov ^ TiQug^ Xcx^e 
TijV Qcx^Sov Gov xui Qijpov tnl Ti^g yijg, xui toiui Sqcxxcov" xut 

OV TUVTU flOVOV , uXX^ iTl T^QUg uXXo qo/3iQCOTtQOV 7] TOV nuM[bg 

20 AiyvnTiov vSuxog iig Xvd^QOv (.itTu^oXri , xul Tcjov ^utqcx/cov to 
nXij&og , xul ol Xiyofiivot axvTntg, xui 61 f.ivionig, oi-g avTol 

3 xttl vaivTiq om P 10 (tcoaicog P, et sic deinde. 11 tQQfipf] 
Exod. 4 3. 

datur cum celeritate defertur, ut nihil eorum quae rariora sunt adurat; 
leiitius autem ita comparatum est , ut contaminare possit , ut fit a fuUi- 
gine , et laedere nonnuUa eorum quae ei subiecta sunt, bulbis et fico et 
vitulo marino atque liyaena manentibus integris, ut et eorum pellibus in- 
duci dicant malos navium propter fiilmina. 

97. Hebraeorum docti praesagii rationem bifarlam distribuunt, in 
GTjfitla et ziQaza (i. e. prodigia et signa); et aTj/itla esse volunt ea 
quae in aere existunt , ztQaza vero ea quae in terra tanquam contra 
naturam apparent, quale illud quod in Hebraeorum Exodo, quae dicitur, 
de Moyse ipso refertur : " et videbat quod rubus arderet et rubus non 
combureretur." et rursus "proiecit Moyses virgam in terram , et versa 
est in colubrum." et rursus "misit Moyses manum in sinum suum, et 
facta est manus eius instar nivis." deinde rursus "dixitque deus ad 
Moysen : sume aquam fluminis (et effunde eam) super aridam , et verte- 
tur in sanguinem." tnm aliquanto inferius "dixitque dominus ad Moy- 
sen : cuin dixerit vobis Pharao , ostendlte signum vel miraculum , tolle 
virgam tuam et proiice eam in terram, et vertetur in colubrum." neque 
haec solum, sed etiam miraculum allud terribilius, omnis Aegyptiae aquae 
in cruoreni conversio, et ranariun multitudo, et axviTtis (cul;ces) qui di- 



112 lOANNIS LYDI 

xuXovai yvvofiviag , xul tj twv xrtjviov (fdoqa, xa\ o xovtQQTog b 
tXxcDSi^g , (fiXvxTutvai xul dy.QiSeg, tuvtu ndvTu TtQUTa uv di- 
xaicog )JyoivTO. GtjinHU di tu f^ v7ieQTtQiov (faivofifvu, olov 
ixttvo ro fnl r^g avTijg (piQerui yQUifijg "xul VjiQi^e xvQiog ti]v 
ydXaLuv In) nuaav rijv yrjv Alyvnxov. TjV di] tj yvXaQu , xu\ to 5 
p. 129 nvQ (floyiLov iv Tjj /uAuLtj" xu\ ndliv "i^iriire dt IMiotaTJg 
TTjV /itQU avTOv inl tov ovquvov , xui iytfiTO axoTog yv6(fog xul 
&vtkla ini nuauv tijv ytjv Aiyvjnov" TowvTog toivvv ^EpQaloig 
niQ\ a7]fifuov Xoyog, t^ (vv, olfiui, xul tu/Xu tiov iOvcov dioat]- 
f.nag Tuvxa xaXttv tyvio tu orjUUTu' Ztvg yuQ b ui]Q xaru Tovgio 
(fvaixovg liytTui, oti Uoonoiug iaxiv , (oaxt dioarjfilu to tov ui- 
qog a7]fittov , ontQ tvdiov to nQuov xui yuKr^vov tov utQog xultt- 
T(xt a/rjfiu. Qv /QT] ovv nQog tu dvofiuxu TUQaTTOfiivovg rovg 
unlovaTtQOvg unoni]duv tov fiudttv. "Jwaw" ydQ (fi]ai "Gi]fiitu 
iv Tip ovQuvio uvio xu\ TtQUTU tm Ti]g yi]g xdTO) , alfia xut nvQ 15 
xai UTfiida xunvov' b 4]hog fitxuaxQUifi]atTat tlg axoTog xa\ 7/ 
ot/.r,vi] itg uifiu. 

98. ^u^uiod- rov di]fiiovQyov' ovxio yuQ naQu Woivixiov 
b Si]fiiovQytxbg dQiO-fibg ovoftdLtTut. 

11 SioOTjfiEicc P. 12 cacjnsQ S. 13 Toiis dTtXovatSQOvs om P. 
14 doiaco] loel. 2 30, Act. 2 19. 

cnntur, et muscae quas ipsi vocant Kvvofivias, et peconim interitus , et 
pulvis ulcera efficlens, pustulae et locustae, haec omnia signa iure dican- 
tur. prodigia vero ea quae ex sublimioribus partibus cernuntur, quale 
illud quod in eodem scripto fertur: "pluitque dominus grandinem super 
omnem terram Aegypti ; erat autem grando , et ignis flagrans in gran- 
dine." et rursus ' extenditque INIoyses inanum suam in caelum, et factae 
sunt tenebrae, turbo et procella in universa terra Aegypti." talis igltur 
Hebraeis de ostentis est ratio, unde, arbitror, reliquis quoque populis 
8toa7]fiLas haec vocare visum est signa: Zsvg (luppiter) enim aer ex 
physicorum decretis dicitur , quod vim animandi habet , ut SioaTjfiioe sit 
t6 TOtJ dsQOs a7]fislov, i. e. aeris signum, ut svSios mitis et tranquilla 
aeris vocatur species. non oportet igitur ad nomina confusos homines 
slmpliclores defiectere a discendo : "dabo" enim dicit "prodigia in caelo 
sursum, et signa in terra deorsum, sanguinem et ignem et vaporem fumi ; 
6ol convprtetur in tenebras, et luna in sanguinem." 

98. Sabaoth opiiicis mundi : ita enim a Phoenicibua nomerus ad 
mundi ppiiicem pertinens nominatur. 



DE lyiENSIBUS FRAGM. CASEOL. 113 



E. 

Kttl JioXXtav cc3toXXv[i£vcav sxQ^S^v 6 UvQiog navasaQ'at rrjv 
voGov, iuv xav' IviavTov \tioli ajcotQonaiois V ^'"^^°^s kHtj- 
QcoTr} ccpayLaed^y naQ^ivog. tijg Ss dvofiov dsi0L8ai{ioviag kutu 
Sticcv q)&tv6naQov TsXovfisvrjg , cwsnsCs nors laxHv r^v 'Eks~ 
vrjv, TvvdaQsag ds rrjv ^vyarsQcc i6Tsq)ecva^ivriv Tolg ^cofiolg 
3[Qo6ijyccys. xaTaQxo^svov dh avTov zijg dvof^ov Q-vslag, ccSTog 
xaTanTccg iJQnaes rov ^aCilmg to ^icpog y.cd TtccQo, tLva Xsv- 
X1JV ddfiakLV d(pr]KSv. oi 6s doQvq^oQoi xatoTciv (xkoXovQij^ 

10 davTsg^ xal avTontuL ysvojxsvoL tov 6v[i^dvTogy ti]v /3otJv 
nQog TvvduQScav rjyayov. 6 ds ^aviiccaag tijv nQovoiav rfjg 
filv dvQ-Qano^Tovov evvjj^siag snavaato, t^v ds ddficchv 
&v0ag tov XoLfiLyov acc^ovg dmjXkdttsto. 

xy nQO tsocdgcav xai tQiav vavcov Nosn^Qiav sv ra 

15 vaa tijg^IdLbog 6v^uTtsQa6[ia rav toQtav. insTsXsiro ds xal 
6 Xsyofisvog dQsnav*, kcc&' ijv soQtTjv 6 MtjtQodaQog votov 
fpv6r]6a(t XsysL' dXovtslv 8\ (isxQt. nsQatog sdoxei t^ nlrjd^i^ 
ag Xoyog, XQog dnotpvy^v vodov. 

ty nQo o>£Ta) slScav NosfjL^Qiav tLfiai naQa rav yvvair- 

20 xcov snstsXovvto ^i][t7]TQog xal EiXsc&vlag (EiXsi&via Ss icTiv 
n rav tLxtov6av 'scpoQog), onas ^6 W, ag g)ij6t nXow^aQxog, 

V. 
FRAGMENTA CASEOLINA. 

multisque pereiintibus sortes hasce dedit ApoUo , desiturum morbum , si 
c|uotannis diis averruncis sive liberatoribus virgo sorte ducta immoletur. 
ita ciini impia religio quovis autumno expiaretur, accidit aliquaiido ut 
Helena sortem tolleret: Tyndareus ideo filiam coronatam ad aras addu- 
xit. iamque auspicabatur dira sacra , cum aquila delapsa regis gladium 
raperet, demitteretque iuxta candidam aliquam iuvencam. satellites pone 
secuti, cum rem ipsi spectassent, buculam ad Tyndareum deducunt: is 
providentiam admiratus , fatalem consuetudinem abrogat, et immolata 
vacca lue liberatur. 

4 et 3 Nonas Novembres ad Isidis conclusio solennium. ageban- 
tur etiam quae dicuntur . . .; quo festo Metrodorus austrum flare ait . 
et lavationibus abstinendum ad finera usque videbatur plebi, ut ferunt, 
ad vitandum morbum. 

8 Id. Nov. sacra per matronas conficiebantur Cereris et Lucinae 
(Lucina parturientium praeses est, Ilithyia a Graecis vocata) ut illud 
unum , quemadmodum ait Plutarchus , ad similitudinem proprii nominis 
loannes Lydus, 8 



114 lOANNIS LYDI 

oftoiag laUT]; Svo «oiTf^StS. TOi.avTT}V 8s SV Tc3 «c^ei xai 
rtjv "AQTSfiiv rais xvovdais tlvav cpaslv. "AQxsyns 6s xaxu 
rov dQi&firjXLicov Koyov hxlv ^ rtjv sls to Sqxwv lovGav 
ysvsoLv xal sls Tovxo nQO^nvat. exsvdovdav sx^akXo^ivr]. dio 
61^ 'AoX flvdsvsXttL ZOV *A7t6Xkavcc TtaQa ri^S yirjrovg TfXtd/iE-S 

vov dsLxQsvTos «vrov, tcvxrj ttJv (njxsQa naiBvop.svt] 

SSL ^'■"" XQOS TOV aVXOV TCQOZa •• 

eavxi^v T6 xai xov 'Ano^lcova 

V (IsQe 

Tij itQd knroc tldiov Noefi^QUov - «...• 10 

dsxoc 6 

*** da x«Ta tov AlyvTcuov ^EQ^ijv , og Iv tw Xsyofiivat 

tBX^ioi Xoya 'fprjGiv OVTeJg * "al 8s naQa§af>ac, tpvxai ivrsv&Ev tig 
fVEQOV alavu^ ijiav d7talXayc56l T0i5 GCOfiaxOS, Ttlavtovxai noX- 
2.0VS rivas hXcynovg^ }(al fpsQOvrai xatd xov dsQos 6(psv8ovov- 15 
^BVUL £?tf rivas JtVQtoSsiS Xol qiKoycidsiS ^COVttg f «S ol Ttotrjxal 
IIvQttpXsyS&OVTa Kai TdgraQOV xaXovdtv." 6 [ISV 'Eq[i^s nsQl 
fiovov rov xa&aQfiov ipvxav, 6 8e '/aft|3Ai%os , iv ra XQaxa 
T^5 «£^1 xa&aQorriros ipvxMfjs TtQayfiaxsitts , xat T^g djtoxaxa- 

Ctdcscas ttvxav fisftvfjrai. ^Aiy • • • • «AAog gjAiou xa- 20 

QQV t^^AtSrj SidovSy XttQ' « (pvGi xag iKKeKa&ttQilSVttS «««a- 
vat ij^vxds, xal ttvtov ftlv dvai tov Illovrcova nsQascpovrjv 
8e t^v ^slyjvrjv. tavra fisv ot <ptX6(Jocpof T^g 8s BOQrfjg ra 
Uqk avXoyiais stcsxsXovvxo sjtt ra dG^sdxa jtVQt rrjs ^Earias, 
nsQi ov TlDQcpvQtos ovrcos tpriai "tttvxr] tovg g>atvo[jtivovs oi)-25 

1 codex Caseolinus (C) savtjjv. 17 malim nccl 6 fiiv, aut d 

fikv ovv Hasius. 

duo faceret. talem adiutricem ia labore Dianam quoque praegnantibus 
esse feruiit. Diana vero, quam Graeci "AQxsfiLv appeliant, iuxta ratio- 
, nem numerorum ea est quae partura ad czqziov, hoc est absolutum , ten- 
dentera atque in id progredi festinantera extrudit. ideo et fingitur apud 
matrem obstetricis officio functa, cum a Latona Apollo pareretur * * * 

* * * 7 Id. Nov. inferorura parentationes ♦ * * iuxta Hermetem 
Aegyptium, qui in libro vocato "verbum perfectum" ait in hunc modum 
"animae transgressae hinc ad alterum aevura, ubi discesserint a corpore, 
vagantur multis turbinibus, perque aerera rotatae raptantur ad ignitas 
quasdam et flammeas zonas, quas Pyriphlegethontem et Tartarum poetae 
vocant." at Hermes de sola purificatione animarum, lamblichus autem, 
Ilbro primo commentationis de puritate spirituali, de restitutione quoque 
earum memorat ** alias solis locura Orco deo concedens, apud quem 
lustratas animas ait commorari , solemque esse Plutonera , Proserpiuara 
lunam. sed haec philosophi : solennitatis autem caeriraoniae gratulatio- 
iiibus peragebantur super igni aeterno Vestae , de quo Porphyrius ita 



DE aiENSIBUS FRAGM. CASEOL. 115 

Qttvlovs '9'fot;s ty 9v6la ds^iovfiivoif xal TtvQ ccd^sdtov av- 

toig avag)EQOVTSg CJg OV CCVTOis o^OlOTttTOv" SX TttVTtJS T^S 

ij(iiQtts Evdo^og xBi^avtt Uysi. 

Tfj ds knLOvCrj [ivi^(ii] 'Pefiov kuI 'PcofivXov otb 'A^ov- 
QXios ^Qog NovfiiTcoQa TVQttvvixag dLttxsifisvos tov filv vtov 
avzov avsUs, tjJv 8s dvyttTSQU tSQtti:£vet-v TtQoasTtt^S , tiJGdE re 
TeKOvarjg, cog liyovdiv^ l| "AQSOg dsLGag avTog ^aTaTCOVVCO&rjvai, 
TCQOCsTa^E Tci §QS(pr]. Tav 8e doQvcpoQcsv TtttQcc Tug ox&ag tov 
Gv^Qidog h&ffisvav avTa, ^v^iva 3tQo6sk&ov(Sa Tttg 9rjlag 
10 avtolg TiQoGsvsLfis ' xoifii^v 8s tovto %ta(5dyLSVog avela^e tovg 
xaldag xal ag Idtovs avE&Qs4'Sv, ot xai tcti^ovSi' rTJv 'Pdft^v. 
xttvtov Kttl XttQa ZanvQcp ta 

ogccQfiovLttg 8isiXf](ifisvr]g*» ovg 

15g)Q ndvta xal g>Q0VQsltai 

t6 ^a£9ovtog 7cd&og Xal zd iTcl j£VKaXioavog TOV vdatog 8Qtt- 
fltttU ISiav riva alvLttStttl tav ^nl rolg okoig 8sSoyfi£vcov na- 

&COV» Ol dl ^oivtHSg XttTtt TOV TTJg OfiaVVflLttg TQOmV, sItE KUTd 

%iva ttXXrjyoQLttv ttXXag xag tcsql Kqovov SXOVGlv, mg h t^g 

1 Ss^iovfihov C: correxit Hasius. 13 incipit hic folium alte- 

rum libri De mensibus: sed inter hoc et prius interciderunt folia 
ad minimum duo, et fortasse multo plura, in quibus agebatur de 
diebus festis reliquis, mense Novembri institutis, lovis epulo, equo- 
rum probatione, pontificum cena in honorem Cybeles, Liberalibus II, 
Brumalibus , inferiis Plutoni factis : vide P. F. Fogginium in Fa~ 
storum anni Roman. reliquiis, Romae 1779, fol. p. 114. deinceps 
credendum est Lydum , ad Decembrem transferentom sese Saturno 
dicatum , arrepta inde occasione de Saturni origine , nomine , rebus 
gestis , suo more disserere coepisse. eo certe pertinent literarum 
vestigia in fronte folli laceri madoreque ^t vetustate valde affecti. 
H.VSIUS. 18 malim sizE Kazcx. Has. 19 xQovov C. 

habet: "colentes hoc sacrificio caelites praesentes, et offerentes iis ignem 
aeternum , quod hic sit illis quam simillimus." inde ab hoc die hiemem 
esse Eudoxus auctor est. 

Postridie eius diei memoria Romuli et Remi, cum Amulius, tyran- 
nice se gerens adversus Numitorem, filium elus interemit, filiam sacer- 
dotem esse iussit ; quae cum ex Marte, ut ferunt , peperisset, ipse metu 
inductus infantes aquis mergi imperat. quos ubi ad fluminis ripam sa- 
tellites exposuerant, lupa accedens ubera illis admovit . pastor, re visa, 
SHstuIit pueros et ut suos eduxit, qui posterius Romam condunt. . id 
ipsum quoque apud Zopyrum, qui .... 

.... Phaethontis casus et dilnvii Deucaleonei fabula figuram qaandam 
ostentant c^Jamitatum , quae universo existimantur imminere. Phoenices 
contra, sive nominis similitudine ducti sivc per allegoriam aliqaam, aliter 



116 lOANNIS LYDI 

dBVTSQccg rav #otrixtxc5v totJ 'Eqwviov ^iXavog tWt la^tTv. 
TCttl pa6iXtv6c(i ds avrov •rj tazoQla 3tttQCi8i8(o0iv , wg ?(MnQo- 
€&EV dfprjyrjCtt^rjv, y.aTu rs ttjv Ai^vijv ■'ial ZltxsXiav, olvUaat 
T£ Tovs ronovg, X«t noXiV XtiOttt, COg 6 XttQa^ q^rjQli rrjv rors 
(isv Xeyo^svrjv Kgoviav, vvv bs '^leQccv jiohv, ais 'iGiyovog icsqI 5 
'EUrjvixav &eav xal IloUfiav aaX AlQjivXog iv rfj Aizvt] 
staQaSiSoaGiv , t] cog naaa ij iCroQia naru x6v Evt]^SQOv jrot- 
xiXXirai, coq)ag r^v xav Xsyo^svav 9ec5v v7CoyQaq}ov6tt O^ew- 

Qiav dnoy.QVTCrst, OV • . . . 5af • • SdSV 

aars xat xaicijs 6 11 iv ra nsQi zllOVVGOV fpTloX TOl)g 10 

Siv.aiovs rmv ^uGilsav Kal Isqicov Xtttg tdaig Xt^ccls ••• VJt «l»- 
t(5j' rav ^sav nal ytQoGrjyoQiatg xi^ri&r^vcii, nal xavrr) ^t^tv 
tiQTja&ai (iv&txtSgi X7]v 8s tGtoQiav nenlaa^iivcog naQaSiSo^Qttt. 
tl<jt 8s o" (pa6t xiv Kqovov, ?j y.ard dvrLGzoixsiav tov xqovoV^ 
OvQttvov slvttt nalSa' xal yccQ sx x^g ovQavov Kivrjaicsg 615 
XQOVog. Iv 8s xa xax' avrov isq(3, ag (pr]<5t OvXaQxos iv 
rfi sntaxatSsKary xa\ MsvavSQog ys ry XQar-Q, ovrs yvv^ 
OVTS Kvcov ovrs [iVtc slCfjst. XOiavtoc /iSV ovv XOig ^^CDi^SV 
iXQrjraf 6 Ss IsQoi Xoyog {ttvtotg yaQ xotg xov f^sydXov IIqo- 
TtXov XQfi<S<}^s9a Q7']fiaai) TiQog As|iv ovrog Xiyst. 6 Ss fi»j20 
KQovog, xstttQXog av, "nal §LCf Ssxsxttt x6 narQog (jxrjnrQOV 
xai naQttdidcDGt xa nuLSl §t.a6%sig^ xaxd xo xov ftv^ov nQo- 
CXW^' to 8s ttXxiov rfjg roiavrrjg 8itt6xsvrjg ot fiv&txol 80- 

' 12 malim ravra, Hasius. 18 tloslTj C. 21 tov C. quldni 

t6 tot)? 

de Saturno hahent, quemadtnodum ex llbro secundo Phoenlclorum He- 
rennii Philonis licet deprehendere. et regnasse ^um historia tradit, sicut 
superius exposui, in Africa SicIliaqHe , incolisnue frequentasse loca, et 
condidisse urbem, ut Charax ait, quae Croma vocaretur tunc, nunc 
Hierapolis, quemadmodum Isigonus de diis Graecis et Polemon et Ae- 
schylus in Aetna tradunt . vei ut omnis historia auctore Evemero illu- 
stratur, ingeniose eorum qui dii appellantur submonstrans cognitionem 
, . . abscondit . . . utque recte idcirco P . . . in commentatione de Bac- 
cho dixerit regibus et sacerdotibus iustis aequales esse honores atque 
appellationes ab ipsis diis immortaiibus impertitos, et illos Jiac ratione 
fabulose celebratos , historiam autein esse tradltam coniinentis obscura- 
tam. sunt qui dicant tov Kqovov, sive litera permutata Tor Xqovov, 
hoc est tempus , Caeli esse filium: etenim e caeli motu tempus fit . in 
illius autem temphim , ut ait Phylarchus libro decimo septimo et Menan- 
dcr primo, neque feinina neque canis neque mnsca introibat. haec pro- 
duntur a profanis : sed doctrina sacra (ipsis utemur magni Procli voci- 
bus) ad verbum ita habet. Saturnus, qui*qiiartus est, et per vim in- 
vadit sceptra patris et coactus tradit filio, iuxta fabulae praetextum. cuius 
iictionis rationem fabularum conditores videntur ex dei proprietate pe- 



DE MENSIBUS FRAGM. CASEOL. 117 

novGiv KTto T^s IdiovrjTog tov Q-8ov ^afiitv. Iz£i8)] yccQ r^g 
Titavr/.Tjg i^ysitat diaxoc.aijaEas naQcc td diaiQStixov xal tav 
votQ^v To dxQozatov, sv olg EtBQotrjg f^iAotfi^e * did ds tavta 
xal ka^^dvhiv avrov cpaai xttl dtdovtti xrjv ^aSilttttv olov 
5 (laxrjtixcog y.cil §iciicos, dvvafiiv te trjv SQi^ovdav td dsvtSQa 
Tolg TCQoi^ois yitt&iarrjai. dvafisvhg yaQ ovtag iarl y.al dvSxoL- 
vavtjtov to T^s Irf^orT/Tos yivos , ojg 6 nkdtcovog Xoyog. o&sv 
d^ Xal diaxQivSLv dn nuvTcog avrov dno xov TltttQOg, xa\ 
xatuXtt^^dvSLV QVTCos riqv vno tot; z/iOff ttJv nqos SxdtSQOV 6^6- 

VdvoiaVy Sid tijV Idiotrjta ri^v TLravfnrjv ttOd^svog. toi- 

avta (jiev xal avtog snl trjg tav tsQav (iv&cov dvaTitv^scag. 

Katd ts t}}v vsoinqviciv rov (irjvog^ dnsxovTss ^Qdfi^tjg, 
■riv%ovto IIo6sl8(ovi xal '^cpQodltjj xal 'J(i(pLtQiT\j , nQoain 8s 
ai dvvdfisig tcp Kqovc), vtcsq rov loofisvov x^L^iavog ' oi^oicos 

15 Ss xa\ Tvxy tq^oQcp, UacpQOOvvi;} rs Kal "EQcatLy ov ot fiv^&t- 
xol ZicpvQov Tov yiyavtog SLVttL italdtt d^LovoLV, ag (pr^OLV 
EvQvtog 6 yittxsSaifLovios, 6 fiskoTCOLog' aQxstai ds ovtcag 
"dyaXiiosLdsg "EQog." 6 Sa nidrcov sv Uv^ijcoGlcj (prjCl tols 
Trjg 'ylcpQoditrjg ysvs9XtOLg tjJv Tltviav TCQOCjaLtovOav dvsk^slv^ 

20xal kd&Qcc TCd noQcct ns^v6%svtL tov vsxtaQog inL§ovksv(ittLy 
xttX ovtag xvrjQ^r^vttL tov "EQattt ' o^sv Mava^g 6 Tcolvg tcsqI 
Tr]s dv^Qazoyovtag dkXrjyoQsL xara Tavttjv tiqv rj^isQav 
dvte&aL TKS vddag xal t6 Aotjrov jjti^uwvcc 6 BaQQav Xiysi. 

3 fort. Sij. Hasius. 23 ^oqqcov C. 

tiisse. nam cum praesit ordini Titanio ob vim discretivam et intelle- 
ctualium summltatem, in quibus eluxit diversitas, idcirco eum quasi pu- 
gnantem ac vi adhibita cum accipere ferunt tum tradere regnum, poten- 
tiamque secunda cum primis contendentem constituunt. inimicum enim 
profecto et insociabile est diversitatis geuus auctore Platone. quapro- 
pter et distingui eum oportet omnino a patre , et sic intelligere lovis 
cum utroque concordiam, ob proprietatem Titaniam. . . haec ille in sa- 
crarum traditionum explicatione. 

Nova luna huius mensis, cauli abstinentes, Neptuno Veneri Amphi- 
tritae suppllcabant, insuperque potestates Saturno, pro hieme imminente; 
et simlll modo Fortunae praesidi, Pudicltiae atque Amori , quem fabula- 
rum scriptores Zephyri gigantis fillum esse volunt, qnemadmodum Eury- 
tus Lacedaemonius lyricus canit: orditur autem sic visu decore Amor. ' 
Phsto contra in Convivio auctor est nataliciis Veneris Paupertatem men- 
dicantem ascendisse , atque -Poro ex nectare ebrio clam insidiatam ita 
conceplsse Amorem; unde Moyses quoque vir magnus de hominum crea- 
tioue allegorlam duxit. eodem die occidere suculas et in posterum hie- 
mem esse Varro ait. 



1 18 lOANNIS LYDI DE MENSIBUS FRAGM. CASEOL. 

KttTcc 8s Tj}v e^ijg Ev8o^og xov To^otrjv ccvid^uv xal 
XBi^ava jtQoKeyBi' snsTekovv 8s xal soQvrjiv Isyo^svi^v 'Aya- 
vdXitt 8ttcpvt](p6QG) xal ysvaQxr] 'HUco, a6nsQ 'A&)]V7]0iv jj 
inl zols taq)VT](poQioig xsXstij. sv tavtrj nai rj ksyo^svrj TiaQ 
ttvrmv ZznxL^ovvSiog soQt^ sxstsXslto^ tovtsGtLV ri 7CSQlo8ogS 
xrjg Ttol^cos, oTi liti kmu x6(povg xa xsi%ri x^g 'Poinrjg sxts- 
xatai. ovofiara Sl avroiv oQos IlalatlvoVy *E<jxvXiov , TttQ- 

Sf^CoV, *A^SVtlV0V , Tt^OQrlvov rj 'lavovxXov , KiatlOV^ Blfliva-- 

Xiov. JtaQa 6s totg ccQXttioig stsQog, ovtcos* 'A^ivzivog, Kal- 
hog, 'Ea^vhog, Kaxitalivos, BskivrjvCLogy KvQivahog, J7«-10 
KtttXvos. 

Tfj JtQO XQiav NcavcSv 8s ri nfiiQa anQaxtog, xtt%^ 

tJv 6 EvxrTJ ficov tbv xvva 8vs(S%aL xal t6v x^^f^^va kvaQX^- 
c&ai KiyBL. xal ^ysto iJtxoSQO^ia, xad^* rjv ajts 

2 'Ayadha C. 14 hic deficit folium alterum fragmentorum 
iibri de Mensibus. Hasius. 

Postero die Eudoxus exorirl sagittarium et tempestatem praedicit. 
celebrabant quoque festum quod vocatur Agonalia, Soli victori ac geni- 
tori, velut Athenis lauriferorum solennia. eodera die ab illis dies Septi- 
montlus dictus festus agebatur, hoc est circuitus urbis , quod moenia 
Romae per septem colles extenduntur. quorum nomina haec sunt, mons 
Paiatinus , Exquilius , Tarpeius , Aventinus , Tiburtinus seu laniculus, 
Cispius, Viminalis. apud priscos tamen aliter nomiaantur, in hunc mo- 
dum : Aventinus, Coelius, Exquilius, Capitolinus, Velinensis, Quirinalis, 
Palatinus. 

3 Nonas Decembres dies . . . feriatus , quo Euctemon canem occi- 
dere hiememque iuciperc ait. et agebatur ludicrum equestre, in quo 
ab * * * 



nEPI APXSIN 
Tm PSIMAISIN nOJITEIJS. 



JLiQtag ytvlad^ut ro nqiv Torj voxfQOv aqyovxttg rov 'Pio/^iaicov 
TioliTf.vf.iUTog ovStvl Ttuj' Tiuvxwv T^yvoriTai , TvQQr^vov , tni xr^v 
5tGniQuv f% TTJg ylvdiag fxnavaaxavxog , tov? tot£ y.uXov(.itvovg 
^ExQOvoxovg (^1'd-vog di r^v ^r/.avov^ xug .Avdwv xeXtxug diduiav- 
TOg, ot'? tx xr^g &voGxoniug Qovoxovg ovi-i^t(ir^y.t f.ttTorojiiao9^rj- 
vai. y.al xovxwv ilg nXuxog tv ttJ nQWXj] xijg ntQl f.ir,v{jjv yQU- 
(ftiorig rjf.uv nQuyfiuxtiug lofitv fivr^fiovtvouvxtg. ru yuQ tnior^fia 
10 Ttov uQ/6vxo}v unb Oovay.ojv lapwv b ^uoiXtvg Novfiug xfj noli- 
rtia tioriyw/tv , loonfQ yul xtov on7.iov xb dvofia/ov uno ruka- 
TfJov. y.al fittQXVQtg fitv TOVTCrJv Tf Kunixiov x«t 0a)vxr/iog, i^ 
(uv y.ul 6 SiduG/.uXiy.Mxuxog Ovuqqcov, '^PcofiuTot nuvxtg ' fitiF ovg 
SaXovGxiog ovxog b ioxoQty.bg tni ri]g nQcoxr^g laxoQiag oucfcog 

3 huic prooemio in codice praepositnm : tov ttvzov jtsQi i^ovciav. 
Fussius. 4 rvQQTJvovs codex Caseolinus (C): corr Fussius (F). 
14 lego lcTOQiwv. F. ^ 



Oacerdotes initio fuisse , qni postea magistratus rei publicae Komanae, 
vulgo nemo iguorat: Tyrrhenus qulppe cum e Lydia in Occidentem mi- 
grasset, quos Etruscos tum vocabant (erat autem gens Sicana), Lydo- 
rum mysteria edocuit; quos mutato nomine ab haruspicina Thuscos ap- 
pellari contigit. ac de his prolixe scimus nos commemorasse in libro 
primo tractatus quem conscripsimus de mensibus. nara insignia magistra- 
tuum rex Numa a Thuscis mutuata in rera publicam introduxit, sicuti et 
aniiorum robur a Gallis. testantur haec Capito et P'onteius , e quibus 
et doctissimus Varro, omnes Romani ; post quos Sallustius iile historicus 
in iibro primo historiaruin rem perspicue docet. restat igitur ut de po^ 



120 lOANNIS LYDI 

uvadiddffy.ei. oiaTi inoXomov ntQi raiv noXirixcov uqjiiyr^aaad^ui 
i§ovoiiuv, y.adoTi dnb itQaTiy.ijg Tu'§ea)g inl to noXiriy.ov i^inttjv^- 
cav GxT]f.ia. f.irj ovv rj/Liug ukXoiovg nQog xa naXut dod-tvTu xqivoi 
rig, nXrjv tl (.11) xvyov unrj/Jg Xoyiyijg uacfuXtiag v(piaxu[xtvog 
ffdovM Tov tnuivov i.itxu^uXoi. brt de y.ui TQuy./iuvog xig nuXai 5 
ntQl xovxMv tyQUCftv, lO/Litv Tot*^ vof.ioyQU(fovg uvucftQovxug ' 
ovdafiov de xu yQucptvxa (ftQtxai lawg uvxu, nuvxcog dt y.ui uvxu 
xov /Qovov xtxovxog U/.IU xal xQvyjavxog. 

2 KK&oTi] y.cd Sxt vulgo. vulgo autera lecta dico quae a me sunt 
mutata. 

testatibus clvIHbus exponamus, quod a sacerdotali ordlne clvllem ad for- 
mam translatae sunt. nemo itaque nos discrepare ab iis quae veteres 
tradldere existlmet, nisi qui forte absonus certae rationl, invidiae ce- 
dens , laudem commutaverit. Graccbanum quendam de his etiam olim 
scrij)si.sse scimus a iurisconsultis referri ; scripta autein ipsa fortasse 
nusquam exstant , omninoque et illa tempus peperisse simul et abscon- 
disse videtur. 



A O r O 2J A. 

KE<DAAAIA TOT nPSiTOT AOFOT. 

JjtoGog dvvtxat XQovog dno rrjs Alvdov inl rrjv^IzaXiav naQoSov "cog 
KziGscog 'P<n{irjg , y.al Jtoaog dn' avTrjg ysyovev 6 rcSv Qrjycov, ■xai Ttoaog 
6 Ttnv vndrcov tcog KalaaQog , y.ai f| avzov nooog ctxQi Kcavazavrivov^S 
i^ ov noGog dxQt rrjg 'Avaetaaiov ^aatXscog rtlhVTTJg (1). rig tj SiacpoQa 
xov Qrjyog 'xai tov rvQdvvov Kal roi; ^ccailicog, xal KaiaaQog wu avzo- 
HQdzoQog d'S,ico(ia. rl arifiaivit zd KvqLvov ovo/.ia (2). oti 'Pco/ivlog x«l 
ol Kat' avTOv Tfj AcoliSi icp9tyyovTO cpcov^. ott ov dn rovg 'Pco^caicov 
^aatliag dtanoTag dnoKaXuv. tcbqI tcov iniG/i/icov xov Qrjyog. xi iati 10 

8 iiVQtov C : corr F. 



L I B E R I. 
LIBRI PPvIMI CAPITA. 

K^uantum temporis efjluxerit ab Aeneae in Italiam adventti ail Itomnm 
conditam, ijuantumque ob eo sub re^ibus, ct quantum sub consulibus usqnc 
ad Caesarem , quantumque ub co usquc ad Constantiuum , u quo quanlnm 
ud Anaslasii imperatoris obitum (1). quid inter rcgcm tyrunnnm ct priu- 
cipcm intersit , iiec non Caesaris ct imperatoris dif^nitas ciuid signijicct 
nomen Quirinus (2). Homulum et aequales eius Aeolia lingua locnlos asse. 
dominos non esse appellandos principes Romanontm. de insignibus rcgis. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 121 

royu v.ct\ TQCi^ala. 8iu rl 'Pafiatoi rr]V ^aadmg xa&Edgav CoXiov 
TiQoaayoQivovai (3). dia ri T-ds Aoqptas rives rovcpag y.a},ov6i (4). 
6ia ri roig doTtidag aKOVza Kal ■nlima xat ndQ(iag ol 'Pcofiaioi Kai.ovoi, 
xal rig jj SiacpoQa. xovxav. oxi dnb Alviiov naQila^iv 6 ^Pco^aiv.og 
5 GTQaxbg ovxco GxmBa&ai cog ht xal vvv ol Kalov^svoi. tKanovpixcaQtg. 
6id ri xTjv ^aadiTirjV vTCO^vyiov ^aGxayrjv dxx7]vaicava KaXovat (5). 
TiQCoxrj TtQoaycoyq , d TnnaQxog ., xal oxl stg tonov avroi) d xcov nQaixco- 
Qicov vnaQxog nQ0f§lT]&r] {6). StvzSQa ngoaycoyrj ., ol naxQiy.ioi., ^cd 
xivog xaQiv ndzQr^g v.ovay.Qinxovg avxovg Tq aQxaioxrjg iyidXtat. nolov 

10 fidog ;^iTCOfOs d Xtyo^tvog naQayav8r]g' iv co Kal ntQi rcav Xtyofiivoav 
Kafinayicov. xi arjfiaivovGiv ol Xtyofitvot xixXoi, y.al oxi cpiXoxtfioi irvyxu- 
vov ol ndXai Gvyy.Xr]xiY.oi. no&tv dicovvfioi )t«t xQicovvfiOL ol aQxaloL 
iXQr]fidxi^ov (^7). xQivr] nQoaycoyr] , ol KvctiaxojQtg , yal oxl txtQov fitv 
■KvaiaxcoQ txtQOV St KvaiaixcoQ. ntgl xrjg vnaxtiag y.al xcov avxrjg inL- 

15 ar]ficov (8). rtxdQXT] nQoaycoyrj , tj KXrj&tlGa 8tyiavSQL-H7j i^ovaia (9). 
nifinxT] nQoaycoyr] , rj KaXovfiivr] SLKxaxovQa, xori xi Gr]fiaivtL xb ovofia, 
noGOL x£ ytyovaoLV ol ndvxtg SfnxdxcoQtg , Kai tcog xivog (10), tytxrj 
nQoaycayTJ , 7] xaXovfiivr] KrjvaovQa' iv <a Kal ntQl KcoficpSiag Kal xQayco- 
Siag, Kal noxt 'Pcofxaioig iyvc6a9r]aav. Sid ri 'PcofialoL xovg dacoxvvs 

20afLa xal rois iyyovovg oficovvficog KaXovGL naxQicoq vincoxag (11). 
k^SofiT] nQoaycoyrj , ?) Sr^fcaQxia. noxs iSoQ^r] xoig axQaxLcoTaig xd Xtyo- 
(itva KanLxd , Kal ^lu xl Kanixu XiytxuL. ntQL xcov iv onXoLg xayfid- 
rcov T6 Kal ovofidtcov kol ^a&fLcov kul rcov Xtyofiivcov tlqcovcov (12). 
oySoT] nQoaycoyT] , ol nQuixcoQtg , Kal oxi 6 xfjg noXtcog Kad"' r]fidg 

^vnaQxog tig ixvyxuvs xdov ndXuL ngaixcoQicov , cpvXa^ noXtcog XQr]fiaxi- 
|;a)v (13). ivdxT] nQoaycoyr] , 6 xcov vvKxdov vnuQXog (14). 

14 corrigendum nifnttr}; est enim quinta electio. in sequentibus 
idem error. F. 

quid sit toga et trahea. cur sedcm regis solium appeUent Romani (3). 
cur iubas nonnulli tufas dicant (4). scutum clipeum et parmam unde ap- 
2idlent Jlomani, et quod horum discrimen. exercitum Romanum ad Ae- 
neae exewplum ita armatum ornatiimque esse, uii ctiamnum ii ciuos excu- 
bitorcs vocant. cur imperatoris iumentariam bastagam attcntiuiiem appel- 
lcnt (5). prima clcctio, magistcr equitum. in eius locum creatum esse 
praefectum praetorio (6). secunda clectio , patricii. quare j)atres con- 
scripti antiqiiitua appellati. quale gcnus tunicae paragaudis; ubi et de 
campagis. quicl significent tituli. munijicos fuisse veteres senatores. 
vnde cluo ct tria veteribus nominafuerint (7). tertia electio , quaestores. 
alium esfe quaestorem , alium quacsitorcm. de consulatu eiusque insigni- 
bus (8). r{uarta clcctio, decemviralis potestas (9). quinta elcctio, dicta- 
tura, et huius notninis significatio. quot el ad queni usque fucrint dicta- 
tores (10). scxta electio , censura^ in quo et de comoedia tragoediaquc, 
et quo temporc ecis noverint Romani. quare luxuriosos nepotesque eodem 
nomine patrio sermone appellent Romani (11). septima electio, tribunatus. 
quo tcmpore capita mililibus daia, et cur ccpila dicantur. de copiarum 
ordinibus nominibusque et gradibus , ncc non de tironibus (12). octava 
eleclio, jiraetorcs. praefectum urbis hodiernum unum fuisse e veteribus 
j)raetoriis, custodem urbis appellatum (13). nona electio, praefcctus vigi- 
lum (li). 



122 lOANNlS LYDI 

Jjjy/HQOvvrl 1-101 mQi tmv uq/wv rijg ^Pcojliuuov noXmiag dia~ 
}^ui.i(jdvetv u^ioXoyov eivai nuQtoTi] nQooifuiov dovvui t(o l6y<o uno 
lov nQea^vTUTOV xut Tif.n(ii}zuTOv nuvTMv. ^lveiug de r^v outoc, 
o dia xuXXog y.ul QCof.iriV 'tpt>/ijg T£ xul OMfiaTog xQeiTTOvog ?] xutu 
uvO-QConovg etvat vo/.uodtig vlog. (2) uvvovrui ToiyuQovv ex TTigS 
jilveiov inl t^v ^lraXiav nuQoSov eiog rov noXtOf.iov rr^g '^Piofttjg 
iviavTol d-' xul X' xal v xutu Kutwvu tov nQWTOv xu\ Buqqwvu 
rovg '^Pwfiuiovg , xaru de lAcfQtxavbv xul Kugtoqu xai rbv Tlufi- 
(fiiXov errj ^ xul i xul v . unb de zov noXtOfiov fie/Qi r-fjg ex- 
ftoXTjg TfJ)' Qriywv ditdQUfiev eri] y xut fi! xul a'. ol Se rwv vnu- 10 
rwv a/Qt KuiauQog rov nQwrov eviuvToi e (i] xur^ iviovg $') xu\ 
^' xal v . unb de KuiouQog Hog Kwvoravrivov dtuytyovev err] 
ra' xut e , i'% uvtov de u/Qi rflg Idvaaruoiov tou jSuoiXtwg reXev- 
rijgerrj oxd' n^bg firjolv L,' ' i'§ lov uv rtg d-' i':;tXot iviuvrovg, 
oi5f inl rijg itQug '^Pwfii^g erv/e ^uoiXevoug Kwvoruvrtvog. ovvu- 15 
ytrai di] unb rov noXiofiov rtjode rijg evduiftovog noXewg t' xut i 
xal o' Itt] nQug fi7]oiv ^. avvtXoi ovv uv rig anb jilveiov twg 
rijg jlvaaruaiov rov /QrjOTOv reXevrfjg rovg nuvrug iviavrovg g' 
xal fj,' nQog ip' xal /iXiotg n^bg firjOiv ^' , ug "EXXrjVeg oVovrai 
xura nuvrag rovg txurtQug ffwvijg ovyyQafptag. rovrwv ovtw^ 20 
r]fiiv ovv uXr^d-tia reS^tvrwv, xatQog iori ntQi rwv uq/wv, wg tiQ^]- 
rai, rov xud-^ i]fiu.g diuXu^tiv noXirtvfiurog. 

8 xal ante zhv add P. 11 iviavxov C: corr P, 

Ocripturus de maglstratibus rei pnbllcae Romanae , a vetnstissJmo om- 
nium et honoratissimo initium operi dare dignum proposito existimavi. 
luit vero hic Acneas, quem ob pulchritudinem animique et corporis for- 
titudinem maioris quam hominis filium esse crediderunt. (2) sunt igitur 
ab Aeneae in Jtaliam adAentu ad Romam conditam anni quadringenti 
triginta novem secuudum Catoncm maiorem et Varronem Romanos , se- 
cundum vero Africanum et Castorem et Eiisebium Pamphili quadringenti 
et Kcptendccim. a condita autem urbe ad reges eiectos anni effluxerunt 
duceiiti quadraginta tres. consulum autem usciue ad Caesarem primum 
anni sunt quadringenti sexagiuta quinque , vel secundum nonnuUos sex. 
a Cacsare vero ad Constantinum auui praetcrierinit trecenti septuaginta 
quinque; a quo ad Anastasii iinperatoris obitum ducenti viginti quattuor 
cum sex mensibus; de quibus deductis novem anuis, quos in sacra lu-be 
Roina Constantiniis imperavit, a condita hacce beata civitate inveniuntur 
auui diicenti quindeciin cuin septeiu mensibus. coUigas itaque ab Aenea 
ad optimi Anastasii obituin suminam aunorum inille septingentoriim qua- 
draginta sex cuiu septein mensibus ; quae est Graecorum opinio secun- 
duin omnes utriusque linguae scriptores. liis ita vere positis tempus est 
de magistratibus, uti diximus, nostrac rei publicae explicarc. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. L 123 

3. '^Ptof.ivXog roivvv oxrai TiQog roTg dt-/.a triGi yhfoviog avv 
Tt3 adiXq:to '^Pt^ao rijv /.irjreQa rij? ^aaikiiag 'Pwi-ir^v fdtiftaro. 
ovo/ia <Jf rijg aQ/ijg avrwv o ^IzuXol Xtyovai qtjiov , oiov rvqav- 
vixov' ovdi yuQ ^aaiktiag 'Pco{.iaixT]g Iwofxov larl ai]f.iavrix6v, 
5tog rtveg vnoXa^^dvovai, rb Qr^yiov ovo/iia' od-tv ovxlri fiBra rriv 
fx^oXrjv ruiv Qriytvv naQa^Pto/iiaioig, xairoi ^aaiXivof.uvoig , iXQt]- 
(Lidriaiv, tnqov yaQ to tt/? iwofxov ^aoililag xul tnqov ro rv- 
qavviSog xul aXXo rb rijg avroxQaroqiug u^iwfia. xal ontog Siu 
§Quyt<av iQw. ^aaiXivg iariv b rcov tuvrov vnrjxotov nQCorog 

10 iprjg)Ci} iniXiXiyfiivog , tnt^cx&Quv rtva wantQ xul XQrjnida rv/tjg 
XQiirrovog vntQ rovg uXXovg Xa/cjov, tog ^orfoxXijg ntQl ^luvrog 
finiv , t/tiv uvTov /Scxd^QUV rijg ay/iuXov 2uXafuvog. Idiov di 
fiaaiXicag tarl rb /iirjdivu xad^unu^ rtuv rov noXirivf.iurog vofitav 
GuXivtiv, uXX^ iyxQurcog rrjv oipiv rr^g tuvrov noXirtiag (iuaiXiia 

15 SiarriQiiv, xui firiSiv fiiv xar' av&tvriuv t"^cjo rcJov voficav nQurrnv, 
rb Si roTg uQioroig rov noXtrtvfiurog avvuQtay.ov iprirpoig oixtiuig 
fniocfQuyi^iiv, nurQbg ufia xui riytfiovog aroQyrjv ntQi rovg vni]- 
xoovg ivSiixvvfiivov, bnoTov rifiTv d^tbg xul xaiQOv St^iorrig iyuQi- 
caro. aXX^ ov/ ovxcog o rvQuvvog rovg vn uvxco moovrug Siu- 

S!0 d^riOfrui , nQcji'§ii Se xur tt,ovaiuv uXoycag ti n xat (iovXtrui, 
firiSi rofiovg rifiuv u^twv, ftriSi yQucftiv fitru ^ovXijg dvtyofiivog, 
ruTg Si olxtiutg oQfiaTg t§uy6fitvog. tan ycxQ ^uaiXicog fiiv rQO- 
Tiog 6 v6fiog, rvQuvvov Si vofiog b rQonog. (4) rb yuQ rwv Kui- 

10 £7tt §(i&Qav vulgo. 13 rov — vofiov C: corr F, 16 ol- 

xtiois C: corr F. 20 ti' rt] mallin o ri. 

3. Romulus igitur duodevipinti annos natus cum fratre Remo Ro- 
mam , jmperli matrem , condidit. nomen autem imperii illorum , quod 
Itali dicunt regium , id est tyraniiicum : neque enim legitimum imperium 
Romanum, ut quidam existimant, nomen regium significat. uncle post 
eiectos reges apud Romanos , quamvis principis imperio parentes , haud 
amplius usurpatum est. quippe alia est legitimi principatus, alia tvran- 
nidis , alia etiam imperatoris dignitas; atque ut paucis dicam, princeps 
est qui civium suorum suffragio priiuus ad gradum quasi et fastigium 
evectus eminentem super alios fortunam sortitus est, veluti Sophocles 
de Aiace dixit, tenere eum sedem mari adiacentis Salaminis. est autem 
proprium principis nuUam omniuo civitatis legum concutere , sed statum 
ipsius rei publicae imperio constanter tueri, neque quicquam suo arbi- 
tratu neglectis legibus facercj sed quae visa optimatibus civitatis , suo 
suffragio comprobare, patris simul et ducis amorem iii subiectos osten- 
dentem; qualem nobis deus et temporum felicitas donaverunt. at non 
ita tyrannus sibi subiectos tractabit; sed pro potentia temere, quicquid 
voUierit, aget, leges et vereri recusans et cum senatu ferre , suae tan- 
tum parens libidini. est enim principis mos lex , et tyranni lex mos. 
(4) nara imperatorum , id est avzoHQazoqiov , cognoraen neque principa- 



124 lOANNIS LYDI 

cupofv TJyovv viVTox^ttTOQCOv inwwfwv ovSf /SuGiXtiag , aX)J ovde 
Ti'(iarvidog iarl oi]f.iuvTixov , UVTUQ/Jug de fiuXXov y.ul uvOevxtag 
Tov SioixHv Tovg t^uvtaTU/iitvovg xura twv y.oivo)v d-OQv(iovg tnX 
TO y.uX)uov , iniTUTTHV T£ TO) aTQaTti''f.iaTi nutg av dioi (xuytad^ut 
roTg ivuvTioig' iuiperare 5'«^ tv innuTTHV naQ^ "iTuXoTg XtyiTui,^ 
ivd^tv i(.miQUTtoQ. oii lii (iuaiXiiug ovy. ^taTi a}]fiavTiy.bv re avTO- 
yQUTOQog 71 KuiauQog ovofiu , drjXov uvTiXQvg t(o vmI Tovg »71«- 
TOi'? y.ui ftiT^ ixiivovg Toig KaiauQug to tOjv 7^tyof.iiviov ifintQu- 
TOQtov ut,iojfia T% tmovvfiiag Xu^tiv. oidt yuQ iniarjftoig tvquv- 
riy.oTg (puivtTai /Q7]aufiivT] rf rcdv KaiauQCiov aQ/j] , aXovQyidi Si 10 
l^iov}] TijV "PiOftuicov l3ovXrjv uvu^uivovaa xul Tug iv onXoig Svva- 
fiiig uvxoy.QUTcZg, cog t(f}]v, idvvovaa. tuvtt] xul nQiyy.tnug uv~ 
Tov? iy.uXiGuv TcofiuToi o\ovt\ nQ(oT}]v xf(pu7^tjv rijg ncia^jg noXi- 
rtiug. To yuQ KuiauQog ovofiu ytvovg iaTi diixTiy.bv unb tov nQco- 
rov KuiauQog , cvaniQ Oafiioov xal KoQvrfXicov xal (DXa/iicov x«t 15 
u4vixi(jov, Tovrov nQortQov nuQU /jUQficAQOig i]VQr]fiivov' .AiyvnTiot 
f.iiv yuQ unb tov nQcoTOv OuQuiovog touc: acpiov ^uaiXtug ini(pr]~ 
fiiQov 0UQU(jovug , xui UToXtfiuiovg linb rov nQcorov, i(pv)M/d-i] 
ovv nuQa Piofialotg rj rotuvTr] tcov KutauQCOV tvTu'S,ia u/Qi .dio- 
xXrjTtavov , og nQcoTog OTtcpavov ix Xid-ov rtfiiug avyxtifnvov rfj 20 
xnpuXfl ntQid-tig , iad^rJTa rt xul rovg nodug ^TjCpcoaug , ini t6 
^uGiXiy.bv i] TuXrjdtg tintiv i.nl rb TVQuvviy.bv tTQtiptv , uvtfitTQi^- 



1 lego IfLTtSQarcoQcov , quod sequentia postulant. F. 7 lego 

iftntQciTcoQog. F. 11 dva^uLvovoctv et l^vvovQav C: corr 5\ 

18 TiQcorov'^ an TtQOitov TlToltfiaiov? 



tus neque vero tyrannidis liabet significationen», sed imperii potius , au - 
ctoritatisque coortas contra rem pnblicam turbas saUibriter componendi, 
topiisque, quomodo cum adversariis pugnandum, iniperandi. imperare 
enim, unde imperator, xb ijziTdrTHv Itali dicunt. principatus vero si- 
gnificationem non habere imperatoris nonien, inde omnino patet, quod et 
consules et post eos Caesares imperatorum titulum cognomen sumpse- 
runt. etenim nec tyrannorum insignibus principes Caesares usos esse 
constat, sed purpurca tantum cum veste in senatum Romanorum venisse, 
et copiis cum summo imperio, ut diximus, praefuisse. hinc quoque 
principes eos Romani appellarunt, videlicct primum totius rei publicae 
caput. (nam Caesaris nom«;n genus a priino Caesare indicat, sicut Fa- 
biorum, CornelioruDi, Flaviorum et Anicioriun; quo more prius barbari 
usi sunt: Aegjptii enliu a primo Pharaone reges suos Pharaones , item- 
que Ptolemaeos a primo dixere.) quae qiiidem Cacsarum modestia ad 
Diocletiannm usqne apud Romanos servata est, (pii primus gemmeo dia- 
demate caput cingens, vestemquc et pedes gemmis ornans , ad regnm 
vcl, ut vcriun dicumus, tyrannoriuu morem trausiit, deniensamque terram 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 125 

auju n rrjv ijnsiQov aai roTg (fOQOig ii^uQvviv. (5) oxTie tvquv- 
rog t]v '^Pwf.ivlog , tiqwtov fitv rov udiX(fov uvtltbv y.ul rov {.iti- 
tovu, y.ul 7CQUTTC0V dXoyMg t« nQOoninTOvxa. tuvtt^ xul KvqZ- 
vog nQoai]YOQevd-Tj oIovh xvQiog, y.uv d /lioyeviuvM tm Ifl^iy.o- 
SyQUffOf uXXiog doy.fj' ovdi yuQ up'oi]aug b '^Pwf.ivXog rj o\ xut uv- 
rov dtiyvvTui xut^ ixtivo xuiQov T7]v EkXuSu iftovtjv, Trjv Alolida 
Xtyio , tuf (fiUGiv Te KuT(av iv T(Z ntQi '^Pcof.iuiy.T^g uQ/aiorrjTog, 
SdQQCOv Tt noXvfiu&iaTUTog iv nQOOifdoig tcov nQog Ho{.ini]iov 
avTco ytyQu/ii/Liivcov, EvuvdQOv xul tcov uXXcov IAqxcxScov tig ^lxa- 

10 Xiuv ikd^ovTcav nOTt xui tijV AloXiSa Toig ^UQ^aQOig ivaneiQ(xvT(OV 
(fi(t)vi]V. rj yoiQ yQUfif.iuTiy.oTg nuQu tuvtijV tlauyofiivi] iTVfioXoyia 
f.ifTCA avyyvd)fii]g ^e^iuaTui' uno KvQtcog ycxQ , noXi/vi]g ^uf^i- 
vcov, ovTCog uvTOv naQOvofiaad^rjvui jSovXovTui, xaintQ ov/ OQfico- 
fitvov iy.tTdev , inl di rov IIuXuTivov ^ovvov Tt/d^ivTU Tt nuQu 

15 TuTg o/d^uig tov Tt^tQiSog xal TQUCftvTU ixtT. xvQiovg yuQ tav- 
Tovg xal StanoTug, uX)^ ov jSuaiXiug tvquvvoi (fiXovai xuXtTo&ui. 
(6) XQfTrTov di ftuaiXtiug to KuiauQog uS,icofia, oti xai dovvui 
fiuGiXiag ncxXui joTg t&vtaiv in^ t^ovaiug ti/t. fiiar^xov yoLQ x(u 
'Ptofiaixijg iXtv&tQiag uXXotqiov StanoTug, aXXa firj ^aoiXiag 

^Orovg XQUTOvvTug ovofiuLtiv , xuO-ori StonoTrjg ovofta xotvov iartv 
uvToTg xul ToTg tvu SQuntTrjV xfXTrjftivoig , xo Si ^uaiXicjov uvTCJov 
xal fiovtov. xai SijXov uvrtxQvg ort '^PcjOftuioig t&og dominos rovg 
TVQavvrioavTug unoxuXtTv, cog St] ^vXXav xul IMdQiov, xal Sofii- 

5 Xf^oyQacpcp vulgo et hoc loco et 1 17. 6 tHftvov prlma 

manus C. 9 dXxddcav C : corr P. 22 (lovov C : corr F. 

trlbutis oneravit. (5) quare tyrannus erat Roniulus; qui quidem cuni 
fratrem prinio eumque natu maiorem interfecit, tum temere quicquid egit. 
hinc <|Uoque Qnirinus dictus est, id est ^vQiog (domiuus); qiiamvis Dio- 
geniano, vocabulorum scriptori, aliter placeat. nam constat Roinnlum et 
aequales eius ilnguam Graecam , Aeoliam dico, noii ignorasse , ut aiunt 
Cato, in libro de antiquitate Romana, et doctissimus Yarro, in prooemio 
illorum quae ad Pompeium scripsit: quippe Evander ceterique Arcades, 
in Italiam olim transgressi, Aeoliam liujiuam inter barbaros sparsere. 
nani quod praeterea a graiumaticls aflertur etymon, pace eoriim vi attra- 
ctuiu dixerim. a Cjre enlm Sabinorum oppido eum ita nominatum vo- 
lunt, quamvis non inde oriundum, sed in coUe Palatino ad Tiberis ri- 
pam natuiii ibidemque educatum. dominos scilicet se tyranni, non prin 
cljies appelluri amant. (6) maior vero quam regis est Caesaris dii^nitas, 
qui vel reges gentibus dandi olim potestatem habuerit. quippe odiosum 
est atque a Romana alieuuin libertate, dominos,.at non principes appel- 
lare imperantes, quatenus domini nomen commune ipsis et unum servum 
possideiitibus , pruiclpis autem nuliius nisi ipsorum est. ac manifestum 
prorhus est, Romanos solere dominos appellare eos qui tyranni fuere, 
sicuti Syliam videlicet Mariumque, et dominationem tyrannidem. depri- 



126 lOANNIS LYDI 

vuTicova TfjV TVQUvvlSa. Mg xaxaQQinrovat rrjv ^aaiktiov fieya- 
"knorr^ra ol novriQol xoXaxeg, i§ af.iad^f.iug dovlcov uvtoI nQcortv- 
tiv tiadyovTig. otl J* ulrjd^tg, f"^taTi y.al ix rovrcov Xa^ttv. 
Avyovarog noTt , 1] rcx/u Ti^tQiog f^itr^ uvrov , nQog tvog rcov 
xoXcxxcjov dtanoTi^g ovof.iuad^fig , t^avuarug ucpfixs rbv ovXXoyoVyS 
unu^icioaag , cxig fcpr], dovXoig diaXtyto9-ui. uXX^ ijd'i] nQctrtQOv 
oionfQ iv Ti(.ii] rijg ii^Qtcog flou/&tiarjg , uvt/srui rj rov rif.isQcorcjt,- 
tov ^uaiXtcog 7j/.icJov initixtiu , xuinsQ vniQ nuvrag rovg nconors 
^f^aoiltvxoTug (.itTQicxC^ovrog , xul dtonoTrjg oiov narriQ dyu&bg 
ovoficti^tad-ui , ov/ oTi yuiQti , uXV iQvd^Qiu f.tuXXov rovg rifiuv 10 
OiOfAfvovg SoxtTv fiiTj nQoaitod^ui. 

7. Kal nQb '^Pcof.ivXov iniorifiu vTjg yturivcjov ^uaiktiug rjV 
d^Qovog ^QvcpaxTog xal otoXtj tj Xsyofitvi] nuQ^ avrolg XQu^uia' 
noSunrj dt rig r^v , fuxQov vortQov iQco. odtv b '^Pcafnaicov non]- 
trig, iv ^i/SXico tjSdofico rT]g Alvrl'cdog rrjv Aurivov 6 luyQcicfCOv 15 
fiuoiXtiav, dQovov xa\ rQa^uiag 6iuf.itfivr]rui. rc^ ys fir^v^^Pca- 
jlivIm xui OTtcfuvog rjv, xul oxijnTQOv uirbv t/ov tn^ tixQOV , xul 
(fuivoXr^g Xfvxbg nodrjQrjg , unb rcZv (Jofj.cov ffxnQoad-fv fit/Qi no- 
dcSv, noQCfVQoXg vcpdofiaoiv iQQu^dcofntvog (ovofia Se rto cpuivoXr] 
roya olovtl oxtnaofia, unb rov rtytQS xur^ uvTioroi/ov' ovtwSO 
yuQ rb axtntiv '^Pcofiuioi xaXovai), xul vnodrjf.iu (poivixovV xo&oq- 
vog ovofiu uvTco , xuru rbv Koxxr]'iov. xui xoivbv r]v rovrl rb 

2 an avtovq? 4 cf. de Menslbus p. 50. 15 Aen. 7 169 

et 188. 19 ^SQa^dcofisvog C. quem ubi simpliciter pono, cor- 

recta lectio debetur Fussio. q>atv6X,j]s C. 22 xoxitryov C, 

jco/ixioi' manus recentior. 

munt igitur principum maiestatem pravi adulatores, ignorantia morem, 
quo ipsi primi servorum sint, inducentes. quod verum esse ex his etiam 
coUigere licet. Augustus aliquando , vel fortasse Tiberius, qui illi suc- 
cessit, ab adulatornm uno dominus appellatus , surrexit dimisitque con- 
cionem, indignum se, utaiebat, reputans cum servis colloqui. verum 
cum iam antea ut honos ignoininia introducta sit, mansuetissimi principis 
nostri modestia, (juamvis moderatione omnes omnium temporum prlncipes 
antecedat, et domini nomen veluti boni parentis patitnr, non gaudens 
eo, sed verens potius ne qui venerari se arbitrentur reiicere videatur. 

7. lam ante Ilomulum insignia Latinorum regni erant thronus can- 
cellatus et vestis, quam ipsi trabeam dicunt; quae qualis fiierit, paulo 
post dicetur. unde vates Romanus , in libro septimo Aeneidos , Latini 
regiam descrlbens throni et trabeae meminit. at Romulo corona insuper 
erat, sceptrumque in summo aquilam gerens , et penula alba , talaris , ab 
humeris in anteriori parte ad pedes pannis purpureis virgata (nomen 
autem penulae toga, id est teguinentum, idque per antistichum a tegere : 
sic enim Latine zo oyiiniLV dicitur), et calceamentum puniceum, cui 
nomen cothurnus , secundum Cocceianum. eratque haec toga pacis tem- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 127 

ff/rjfidc rri? 7^fyof^uvi]g royag uvko tb tw 7.tyofttmf ^rjyl roTg re 
VTiTjxooig tn^ ti(jrjvrig' rj fitvxot XQa^aia fiovov rov Qr^ybg tivyyavt 
naQazovQa, oiovtl axoXrj imoi]f.tog. yiXMV di tjv xal niQi^6)Mtov 
Tjfitxvy.Xtov, nQtJiJxovyiyad-oxXia rbv 2iy.tXiag rvQavvov t^tvQttv X6- 
5 yog. rbv di 3^q6i'Ov goXiov int/wQiwg d)vofiaC,ov avxl xov otXXiov xax 
uvxloxoi/ov, wg cfrjGiv 6 '^Pcofiaiog ^!AonQog. rj xai uXXwg g6Xiqv uvxi 
rov GoXtdov ixuXovv , oiovti bX6xXrjQ0v' oxiXi/og yuQ udQov tig 
xvxiSa xal xuO^idQug rvnov t^oQvxxovxtg untxiXovv ^fjfia xfj /?«- 
aiXtiu, 'Ivu wontQ tv rtvi ^rixrj xuxr^ocfuXtoxat xb owfiu xov /?«- 

iSiaiXiwg fx rt vwrov tx re nXtVQug ixuxfQac:, firjdtftiug uQfioyijg i] 
nQOoS^txov 'i,vXov ocpiyyovxog rrjv xud^idQuv , (inui; bXoxtXij xul 
bXoxXrjQOv xvy/avovouv. xuvxrj ooXiov xbv (iaoiXiwg d^QOvov ixu- 
Xovv. (8) nQbg xovxoig r/yovvxo '^PwfivXov ntXixtig Svoxuidtxu, 
nQbg xbv uQid^fibv xwv yvnwv wv tiStv uQ/6fitvog ^tfttXiovv xrjV 

15 noXiv. TlQioxov di TuQxvviov xov Qr^ybg vaxtQOv Qovoxovg xul 
2ufiivovg noXiftO) vtxrjouvxog nQoatxid^rjOuv xoig rijg ^uotXtiug 
yvWQiofiuoi d^Quxu inifirjxr] , looavxwg xbv uQtd^fibv dvoxuidtxu, 
uxQo'^i<fidug fitv ovx i/ovxa, f^WQTjfiivag di Xotptug' xaXovot ds 
avxug 01 fiiv^^PwfiuToi lovfiag, oi di /SuQ^uQOt xovqtug, ^Qu/y xi 

20naQug:9-aQfiorjg x^^g Xt^twg. ^r/§iXXa n^bg xovxoig, olovti d^Quxa 
(.laXQU, tS,r^QXrifiivwv vcpaofidxwV qXuftftovXu uvxu unb xov (fXoyi- 
vov /Qiofiuxog xuXovoi' niQi wv iv roTg ntQi fir^vwv yQU(pfTatv rjftTv 
uno/Q(vvxwg uvrjvtxxui. xotuvtu fiiv xu iniarjfia rrjg xoxt ^aoiXtitxg. 

8 §i]ficcTt §uaiXia C, §riiia rfj paaiXticc F. 13 ijyovTO C. 

23 ccvivijvitizai? 

pore coinmnne et regi ipsl et clvibus Indumentum , trabea vero solius 
regis paratura, Id est vestis insignis. erat autem chlamys sive pallium 
semicirculare , quod primura Agatlioclem Sicillae tyrannum invenisse fe-^ 
runt. thronum autem solium patrio sermone pro sellium per antistichum 
vocabant , ut ait Asper Romanus ; sive etiam secus solium pro solidum 
(id est integrum) dixere. crassum quippe truncum in cistae et sellae 
formam excavantes suggestum quendam regi faciebant , in quo veluti in 
arca tutum corpus regis, nulla aut a tergo aut a binis lateribus compage 
additove ligno sedem vinciente iutegram prorsus atque ex uno constan- 
tem. hinc solium regis thronum appeiiarunt. (8) ad haec Romulo prae- 
ferebantur secures duodecim , pro nuniero vulttirum quos viderat urbis 
fundameuta locare iucipiens. Thuscis vero et Sabinis a Prisco Tarqui- 
nio rege postea bello devictis, additae sunt regiae potestatis insignibus 
lanceae longiores , numero pariter duodecim, spiculis carentes et promis • 
sis iubis oruatae , quas Romani iubas , barbari autem nonnihil corrupta 
Yoce tufas vocant. vexilla praeterea, id est ianceae longae, dependenti- 
bus pannis : flammula illos a flammeo colore dicunt ; de quibus in opere 
nostro de mensibus sat niulta exposita suut. haec illius temporis regum 
insignia. 



128 lOANNIS LYDI 

9. IltQl Sf T% h onXotg arqariaq IIuTtQvog o '^Pwf.iaTog 
iv TiQiori] ruy.riy.idv uvroTg QTjf.ia(n y.aS-^ tQfuiviiuv ruvru cr7]ai'v. 
"o '^Piofivlog dt xovQitovug rwv Uqcov (fQOvriarag nQotarrjauro, 
rovg avrovg xal xtvrovQicovag rcov ntl^ixcov rayfiurcov C)vof.iuaag. 
rQiayiXiwv yuQ ovrtov ntL,oJv uaniSicorwv , txuGrrjg txurovrddogS 
i^ytl-iovtt nQOvS-iyxtv , ov"EXXi]vtg fitv ty.urovruQ/ov '^Pcof.iaTot de 
xtvrovQicovu xuXovaiv , wg tivai rovg nuvxug txarovruQyovg X'. 
y.ui roaovrovg di fiuvinXovg , ohvtl ai^fitiocfOQOvg. ix di rijg 
OTQUTiug rQtuxoaiovg axovrurovg , log ''PcofiuToi cfuaiv uvrl rov 
uantSicorag, nQog (pv).uy.7]v idiuv ucpwQtat" (xul fitxQov vartQOvlQ 
tiQi]atrui , ri fitv tari xlinturog, ri di axovrdrog GTQuricorrjg^. 

nQoartdtixt di xcu TQiuxoaiovg innorug ruTg dvvufitat , KtltQico 
rivl ovrw xuXovfttvco rrjv cfQovrida rovrwv nuQaSovg' ravrrj avv- 
txdoytxiog unug o OTQurog xtXtQioi rdrt nQoar^yoQtvSr^auv. iv 
rQtal di txurovruat ovvuyofitvi]g ri]g lnnty.i]g dvvufitwg, rQia)vi5 
inwvvfiotg avrug SttartiXt, "Pufivirag xal Ttriovg larcov xal udov- 
xtQug" rug Si ulriag rovrwvl rwv dvofiurwv iv roTg ntQi ffijvcJov, 
ojg tiQrjTui, rtdtTaiv rjfiTv unoStSwxufitv, 

10. ElntTv Si xatQog ri SiacpiQti axovrov xXiniov. axov- 
rov roivvv ol "PwfiuToi xuXovai rd ioyvQOv ufia xul layvdv , ontQ2,0 
^'EXXr^vtg artnrov dvoftui^ovoiv , uvrl rov artPuQov, wg IdQtarocpcx- 
v}]g iv IdyuQvtvoi ''arinrol ytQOvrtg, MaQud-covofidyot, nQivtvot" 
ravrrj y.al GxovrXara ra layvcA re xa\ orvyvu xal xovcpa twj' ioSt]- 

23 attyva? 

9. De armata autem militia Paternus Romanus , in libro primo ta- 
cticorum , ipsis verbis secundum versionem liaec ait : "Romulus autem 
curiones , qui sacris praeessent , constituit , eosdemque centuriones pede- 
strium ordinum nominavit. cum enim tria miiia essent peditum scutato- 
rum, culvis centuriae ducem praefecit (quem Graeci bhutovtcxqxov , Ro- 
mani centurionem vocant ) , ut centuriones omnes essent triginta, toti- 
demque manipuli, id est signiferi. ab exercitu autem trecentos scutatos 
(sic Romani daTtiSicozag vocant) ad propriam custodiam secrevit. (quid 
clipeatus, quid scutatus miles, paulo post dicetur). adiecit vero copiis 
trecentos quoque equites, queis Celerem quendam nomine praefecit; 
unde synecdochice univeisus exercitus tum Celerum nomen traxit. tri- 
bus vero centuriis constantem equestrem manum tribus nominibus distin- 
xit , Ramnium , Titiorum et Lucerum. " quorum nominum causas in iis 
quae, uti diximus, de mensibus a nobis scripta sunt exposuimus. 

10. Nunc inter scutum et clipeum quid intersit, dicendum. scutum 
igitur Romani dicunt quod firmum simul et tenue, quod idem Graeci cti- 
TtTov, id est aTL^agov, dicunt, veluti Aristophanes in Acharnensibus 
"densati senes, Marathonii proeliatores ilignei." hinc et vestimeuta 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 129 

fiariov xalovaiv ol ^Fiai-iaXou TOiavxtj d( rj zijg uamSog y.axa' 
axiVTJ * u^aQrjg (.tfv yuQ tativ wg iG/vrj , y.aQTfQCOxdrr] de xal 
raig nXriyaig ovz iv/jQMg fvdidovaa, xhneov di '^Pu/iiaTot tqv 
^vQtbv xaXovatv, uno tov xXtnTtiv xa\ xaXvnTtiv tov fm(fiQ6f.it- 
5 vov uvxov. 'EXXrivMv yuQ \'diov xul f.i6vMV uoniat TQO/toxdxaig Iv 
no}Jf4M /Qijod-at, ^uq^uqwv dt d-vQtoig' nQog yuQ To xurtntTyov 
Trjg ftd/rjg Tag ^vQug uvaanoSvTtg w? axtndof.iuaiv uvTuTg eihi&aai 
XQijad-at» 

11. ^'Eari df xai ertQov tlSog uanidog jSQu/vTtQag , ug 
10 ntL.of.iu/tTv 01 vniQ ^'Iotqov ovx ia/vovxtg fnl tcov "nnwv xoftiC,ovai 

(nuQfiav uvxrjv ^lxaXoi xaXovatv) , watl ntXxug ol 2xvd-at. d.yxi- 
/iiov nQog xovxoig xoTg uQ/uioig yiyovtv (ovde yuQ vvvy tiSog uani- 
diaxuQiov , i'§ ov xui dyxiXug xug doQtxxi^xovg yvvuTxug wvofia- 
auv • xrjv yuQ uQtaxovauv uvtio tv/ov yvvuTxu o axQuxttoxr^g eaitene 

15 x(p uyxiXio) enl xrjg ecpodov , wg firi ^Xunxotxo nQog xivog , oia 
(fivXaxxofievri tm awaavTi TuvTrjV. xul atQ^ovg Tovg dovXovg uno 
Tov (fvXa/d-rjvut fx tov noXtfiov ^ItuXoi Xiyovai' Tovg de firj So- 
QtxxrjTovg, uXX^ iXtvd-iQOvg fitv t^v tv/i]v di^ tvStiav dt Sov- 
XtvovTug, (fUfiovXovg, oTt (pdfxig o Xtfiog nQOauyoQtvtTUt. dyxi- 

20Xia Se i'^ [''EXXrjvixrjg] AioXtxrjg ar^fiaaiag tiQrjTat dMJavti Ufi(pi- 
Xia' T» yuQ ntXTUQia T(JovlAfiut,QV(av TotuvTu. 

12. 2ToXr} di TOTe nuvxi x(p '^Po)fiuix(o axQuxtvfxaxi ftiu, 
ntQtxtqiuXuia /uXxrj xai d-dtQu^ xQixioxbg xal 'ii(fog nXuxv xo7,o- 

3 xXiTttov — xctXovGiv. nerape Lydo cHpeus est scutum, et Ylcissiin. P. 
5 ^QaxvzdTais? 19 7i(fo^(XTOQiVETCit. C. 20 dfi(pl Xua F. 

tenuia densaque et levia Romani scutulata vocant. talis autem fabrica- 
tur clipeus : levis eniin est utpote tenuis , at firmissimus , nec plagis fa- 
cile cedit. clipeum autem Romani tov &vq£6v vocant, a yiXiiiTtiVy quia 
eripit (xXtTtTSt) tegitque ferentem. Graecis enim proprium, iisque soiis, 
clipeis rotundissimis in belio uti , barbaris vero scutis oblongis : quippe 
urgente certamine elatis scutis veluti tegminibus uti consueverunt. 

11. Est autem et aliud scuti brevioris genus (parmam Itali vo- 
cant), quod pedites pugnare nescientes, qui ultra Istrum incolunt, in 
equis gerunt, quemadmodum peltas Scythae. ancile ad haec antiquis 
fuit (neque enim nunc eo utuntur) , scutuli genus , a quo etiam ancillas 
bello captas mulieres dixere : quippe placentem sibi forte mulierem miles 
ancili in proelii concursu tegebat, ne ab aliquo laederetur, futura utpote 
illius qui eam servasset. et servos mancipia quasi e bello servatos Itali 
appellant : qui autem non bello capti, sed liberi quoad fortunam, propter 
egestatem serviunt, eos famulos dicunt, quoniam famis 6 Xifius vocatur. 
ancilia autem a Graeca eaque Aeolica voce dicta sunt quasi dficpl Xslcc 
(utrinque laevia) : tales enim sunt parvae Amazonum peltae. 

12. Ornatus autem tum totius Romani exercitus idem : galea aerea, 
et lorica annulis conserta, et gladius latus, curtus, in sinistro femore 

loannea Lydus. 9 



130 lOANNIS LYDI 

/9oj', fiM QTj f.iivov tTu rov tvwvvfiov (.iriQov , y.al uxovxia ijii rTjg 
di'6.iug dvo, y^M/Trag nlaTiiug i/ovxa, niQiy.njuTdtg n vffuviui 
fitkuivui, xul vnodrjfiuTU roTg noaiv, untQ^EXhjvtg fitv uQ^vlug 
^ PwfiuToi de yaQ^ovla xa\ xQi^nTdag ovofiul^ovaiv. ov/ unXwg 
ncog , ovdt uloywg' tv yuq ruTg Ely.oai TtQtvTiog b iniy.hjv Buq- 5 

QCDV (tO df BuQQtOVOg inWVVfWV tOV UvdQtToV XUTU TtjV Kt).TCOV 

(pMvriv, y.uTU. di Ooivv/.ag tov "IovSuTov arifiuivti, log "EQtvviog 
(fTfair) Alviiuv ovrwg taTa7.fitvov tlg^Iru/.iuv tXd^iTv noTt uviyQu- 
ijjaTO, Idwv uvTOv Ttjv fiy.ova, wg tlntv, tx Xid^ov Xtvxov f§tafit- 
VTjV fni xQijvtjg iv rfj ''A.X^?]. xul navuXr/d^ig fioiXXov iOTi ' xui 10 
5'«^ o Potfiaiwv notrjTijg iv Toi nQWTW rr/g AlvrliSog ovTwg iaru).- 
fiivov avTov xui nXuvwfitvov avv A/ut]] iv rfj Ait^vri tiaiiyuyt, 
cuQuxug di in' tiQiiVtjg ^VQiovg i§ wfiwv uvwd-tv twg xvrifiwv 
i'^iiQTTifiivug niQUTid-iVTO, xoafiovvTtg uvtwv rovg Ityofiivovg no- 
dtwvug, xul yXo^lSug uvTOvg ovofiuL,ovTtg olovti doQug, oTi yXo^uQiiS 
TO ixdtTQui Pwfiuioig td-og xuXfTv. xul ov TOtg OTQUTiwTuig ovrwg 
iaTuX&ut fiovoig onXocpoQovai vofiog, u)^Xa xal uvtoxqutoqoi. 
Twv di vvv OTQaTiWTwv ^UQ^UQOvg l^rjXwauvTWv , ixtivwv di uv- 
rovg , nuQu fiovoig ToTg rov nuXuriov (pvXu^i ( XiyovTui di nuQu 
'^Pwfiuioig ixoxov^iTWQig olovtl qvXuxig uyQvnvot, ovg nQWToC20 
(XfTu^PwfivXov Tij^tQiog liuTauQ i'^tvQf) to toiovto nuQuntftftvf 

2 yXaxlvaq nlaztiq P, yloxivai nlarvq C. 9 i^ecfiEvi]g iTil 

KQivr]? C. 11 Virgilius Aen. 1 316 lioc tantmn: ipse uno gra- 

ditur comitatus Achate, bina manu lato crispans hastilia ferro, sic 
Lydus passim auctoribus, quae minime dixere, tribuit. F. 13 aag- 
QUKag F. pro &VQLOvg recentior mauus d^VQSOVS! an &i]Q£iovs? 
mox neSscovas C. 

pendens , et iacula in dextra duo , lata cusplde , et tibiarum tegumenta 
texta nigra, et calceamenta, quae Graeci dQ^vXag , Romani garbula et 
crepidas vocant; neque haec casu temereve: etenim in imaginibus Te- 
rentius , cognomine Varro (Varronis vero cognomen Celtica lingua stre- 
nuum et Phoenicia ludaeum sonat, ut testatur Herennius) , Aeneam ita 
ornatura in Italiam olira venisse retulit, visa , ut ait, Albae ad fontem 
imagine elus e lapide condido scalpta. quo quideiu nihil verius est : nam 
et Romanorum vates, in libro primo Aeneidos, eundem ita ornatunv cura- 
que Achate in Libya errantem iaduxit. sarracas vero pacis tempore . . . 
ab hunieris superne ad tibias pertinentes gerebant, peronas suas, quas 
vocant, ornantes, globasque eas, id est pelles, appellantes, quia globare 
Romani t6 s/.S£tQai (glubere) dicunt. neque milites tantum armigeros 
ita ornari moris fuit, sed imperatores quoque. hodierni autem milites 
cum barbaros hique illos aemulentur, solis palatii custodibus (excubito- 
res a Roinanis vocantur, id est custodes vigiles, quos primus post Romu- 
lum Tiberius Caesai- instituit) , ille ornatus mansit , a Romulo , ut dixi, 



DE IVIAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 131 

(TXijfioc, unij 'PwfivXov, w? iifrjv, t'i Ahdov Ti]V olq/jjv i/ov. ovdi 
yuQ t'§ijv Tio[.iaioig jSuQjSuQiy.riv (tto/JiV TtiQid-ta&UL' y.u\ tovto 
Tquyy.vXhog tv ToTg thqI Avyovaxov diufttfivriXui. idovru yuQ 

(pr^ai TOV AvyOVGTOV iv T(p l7l7lodQOf.lUO TtVUg TOiv ^P(0/iltti(aV iTll 

5to jSuQ^uQty.ov iOTuXfitvovg uyuvuy.v/joai , (bg iv uy.uQti xovg 
y.uTuyv(iioi^iVTug uno^uXovTug to ^(aq/Suqov fioyig iniynoad^t^vut 

T(Tl KuiaUQt. T0IUVT1] fliV OVV ri ^ PoOflvXov CTQUTtd. 

13. liul Tug liyofitvug di uTTr^vaiojvug nQog d^iQuntiav 
T(ov Qr^yMV intvorid-r^vut oTO/uLOfiut , UQog jSuoTuytjp xui (fOQuv 

iO T(xiv uvuyxui(jov, ojontQ voxTOVQvovg nQog tntnXa xui t« uXXa 
oau nQog y.oXxov ioTi /Qr,aifiu' Kty.tQ^ov yuQ b noKvg iv TOtg 
y.uTa BtQQOV fiifivriTUi TOrrori" Toi; ovofiuTog. UTTrjvoovg TOvg 
oixtuxovg vnrjQtxug Toiv Qr^ytTtv dvofiuLpv uno xov nQoaari/itv 
y.al nttd-uQ/tiv' uTTtvSiQi yuQ oi ^Pvofiuiot xo (ftXoviixiiv Xi~ 

15 yovoiv. 

14. ^^g ovv eiQrixai fiot , ti^v fiiv ntuofiu/ov dvvufitv TOtg 
ly^aTOVTUQ/oig , Trjv de inniy.ijv Kt/.eQito tw nQlv Trjg oXrjg rjyrjaa- 
fiiv(o OTQUTtug nuQudiSwy.i , nuo)]g uvxov dvvufittog xa\ xv/r^g 
xa\ diotxrjOtiog XQaTtTv iyxtXtvadfitvog , (hg tXiQOv ovd^iv rj fiovov 

QQtov OTi(favov ttjv ^uotltiuv nuQu tojv vnuQ/(ov xuTao/tTv t^ov- 
oiav udionoxov iavxf]. TUVTr^v ti]V uQ/riV o" Tt Qtjytg di te Sixxu- 
TLOQtg t'o/ov unuvTtg, xui t6 Xoinbv ol KaiouQtg, tnaQ/ov toj' 

3 V. Sueton. Aiig. 40. F. 12 tovtX C, tovxov"C¥. 17 hsXs- 
Qtos C. 18 avTtSv C. 20 nouue Tcav innccQXOV? an t;]v 

TnnaQxov? i^ovoiccs F. 

ab Aenea initiam habens. neque eniiu licebat Romanis barbarica veste 
uti; de quo merainit Tranquiilus in Augusto. ait enim Augustum , cum 
in hippodromo llomanos «luosdam barbarorum more vestitos vidisset, 
succensuisse : itaque animadversos confestim barbarum cuitum abiecisse, 
vixque cognitos esse a Caesare. talis igitur fuit Romuii exercitus. 

13. Et attentiones vero, quas vocant, regum rainisterio inventas 
suspicor, ad advehenda ferendaque necessaria, veluti nocturnos ad supei- 
lectilem et qiiaecunque ad lectum pertinent curanda. meminit huius no- 
raiuis celeberrinius Cicero in oratione contra \errera. attentos fidos 
regum ministros vocabant ab attendendo atque obtemperando : attendere 
enim t6 qiiXovtiTitlv Romaui dicunt. 

14. Tgitur, ut diximus, pedestres copias centurionibus , equestres 
autem Celeri , qui ante toti exercitui praefuerat, tradidit; eumque oiunis 
potestatis et fortunae et administrationis principem esse voluit , ut nihil 
aliud nisi solain coronam raagistrorum equitum potestati exemptum sibi 
rex relinqueret. hoc magistratu et reges et dictatores omnes usi sunt, 
ac deiade Caesares, qui magistriun equitum praefectum praetorio co- 



132 lOANNIS LYDI 

'iTinaQyov fitrovoixaGavrig' y.u\ /LiuQTvg AvQijliog o vof.iiy.6g, ^trj- 
f^iUGiv avroig nQog iQ/Liriveiuv rovroig dniov "^/m /3qu/hov tlntTv 
/QiKJudtg fort no&tv rrjv uq/jjv b rivv nQuirwQuov vnuQ/og ta/tv. 
unb rov innuQ/ov tj [xuXXov ' tig ronov yuQ txtivov rov tnuQ/ov 
7iQo/HQi<y&ijvui quaiv. roTg uQ/uloig tariv oig rj nuau nQog y.ai- 5 
Qov t^ovoiu rMV nQuy/iiurcov inianvero. intXtyovro yuQ tuvroTg 
7iyif.iova roiv innicov ixuorov, xoivo)vbv wontQ r-rjg uQ/ijg y.ui dioi- 
xrjoitog rcov nQuy/nuriov. rov di XQurovg voxiQov inl rovg uvro- 
XQuroQug (nenvi/d^ivrog , nQog b/iioaoaiv rov tnnuQ/ov b rdJv 
TiQaircoQtiov nQoi]Xd-ev enuQ/og. xal didorui uvrco /letCcov ^ xur* 10 
ixtTvov lo/vg rijg re dioiy.rjoeiog riov nQuy/iuro)v rijg rt xuruaru- 
oecog xul doxrjotcog riov orQurevfidrcov xul inuvOQ&coaeoyg unu- 
Ctjg, xai etg rooovrov vntQO/ijg nQotX&tTv cog f.irjdivi t§eTvui nQog 
icpeatv oQftuv ij bXcog ixxaXtTa&ui rrjv uvrov XQtotv." xui rort 
fxiv vofioyQucpog. 15 

15. "Ori Se, xuv el rv/bv nQea^vreQU xal ftti^cov rciov 
viQ/wv unaoidv inuQ/orrjg rwv nQutrcoQicov tivut didorui, xul 
XQitcodeg ijv uf.iu xui uQfiodtov ^i' bXi]g uvri]g rrjg ru^tcog xul dv- 
vufiecog iiayuytTv rbv Xoyov uXX^ ovv inetdrj firj un aQ/ijg, unb 
di rov Avyovorov uvrl rov tnnci.Q/ov , cbg tcprjv , nQoe/etQiad-i] , 20 

I locus Aurelii, qualis nunc in Digestis (1 tit. 11) exstat, non- 
nuHa habet a Lydo non expressa. P. 3 d vulgo om. 4 ^, 
ni fallor, delendum. cf. 1 33 et 2 12 ftakXov. F. 5 tpaciv P, 
naaiv C. 7 lego exaorog. F. 9 6 vulgo om. 

II T£ SioiK. F, Sb SiotTi. C. 14 Iqpffftv F, acpeaiv C. mox 
F iyKaXtla^ai. lego zoSt. F. 16 lego TtQEa^vzeQav — 
inaQxozrixa. F. mihi facilius visum {iti^ca mutare in (isi^av. 

gnominarunt. testis est Aurellus iurlsconsultus , cuius ipsa verba se- 
cunduin Aersionem haec sunt: " brevitcr comniemorare necesse cst, unde 
initium praefectus praetorio habuerit. a magistro equitum profecto : in 
illius enim locum praefectum praetorio creatum esse aiunt. apud vete- 
res quibusdam omnis rerum administratio ad tempus credebatur. nam 
eligebant sibi quisque magistrum equitum socium quasi imperii et rei 
publicae administrandae. postea vero summa rerum ad imperatores 
translata , ad similitudinem magistri equitum praefectus praetorio pro- 
diit , dataque est ei maior quam fuerat illius potestas , cum in rebus ad- 
ministrandis , tum in exercitibus et instituendis et exercendis , tum in 
omni disciplina emendanda; quae quidem eo progressa est, ut nemini 
appellare aut omnino incusare eius sententiam liceret." haec iuriscon- 
suitus. 

15. Quoniam vero , quamvis forte vetustior omnibus magistratibus 
ampliorque sit praefectura praetorii, ac necesse simul congruumque to- 
tum eius officium potestatemque enarrando persequi : verum tamen, 
qaoniam non initio, sed ab Augusto pro magistro equitum, ut dixi. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 133 

uQy.toei THog nfQl Trjq uQyatoxrjTog einiTv, yMi o&iv rj InaQ/oTr^g 
t/tt T« andQyava , tixa /^iTu rrjv u(friyrjaiv rcuv naXuiOTiQ(OV 
aQXCov, tv nQOOt/niotg Trjg Avyovoiov ^aotXitag, i^ r/g, wg tfriV, 
x«i T« nQOoi/iiia toxev r/ uQXrj, ifi^ijg unavTU , ootav t« xttTce 
So/iitXQOv u<frjQtd-rj, iiTa Si xal ntQi Trjg vn* uvTrjv TtXovor^g /.it- 
yiaTr/g (x)g uXri^wg Tfcc^fft;?, iv rj xuf.ii TtXtoai ov/il^t^rjxe , XtnTO- 
l^tQoig ucprjyrjoofiui (xat yuQ inioTUfiai ov y.ay.6v , uXk' avTotg 
tQyotg vnovQyrjOag ToTg nQuy/Ltaoiv^ tvyuQioxriQtov wontQ uvu- 
d^ri/ia nQ0O(fi)Jg ToTg t^fOQOtg Trjg uQ/^g uva(ftQCOv , dia&Qtipaoiv 

10 u/ia xoa/iicog ri/iug, y.u\ /itTU d^tov rov nuvxwv xvqiov ytQu re tuiv 
novcov y.ui ntQug iod^Xov y.ui Tvyriv y.QfirTOva naQta/f]xooiv. 

16. z/ijXov uvTixQvg txuTov Tov UQiS^/wv ytQOvTag ix na- 
ocov Toiv y.ovQicov ( dvTi Tov fvkcov^ imXt^aod^ai rbv ^Pco/tvX6v 
nQog diuaxtrfjiv ToJv xoivtov , ovg avTog /tiv nuTtQag ^ItuXoI di 

15 nuTQtxiovg ixultoav uvtI tov tvnuTQidag. /itTu 6i Ti]v ecQnuyrjV 
Tcvv ^a^ivcov conscriptos uvTOvg inovo/tuaug olovtX avyytyQu/i- 
/itvovg , o&ev patres conscripti ol 'Pco/iuicov uQ/ovTig tTt xal vvv 
/Qri/iaTiL,ovai , y.u\ txtQug di TQtcxxovTu xovQtug xui TooovTovg 
ixuTOVTUQ/ovg xui TQtuxoaiovg tTtQOvg InnoTug ix tov ^u^ivcov 

SOid-vovg Tco '^Pco/tuixco avvriQid-/irioe otqutco, cog tlvai ndvrag t'^u~ 
xio/iXiovg /liv ntLo/id/oyg t^uxooiovg di InnoTug. xui tovtov 
Tov uQid^/ibv MuQiog vaxtQOv ^ttcfvXu^e, Tckg Xtyo/iivag Xtyicd- 

4 oaov Tulgo. 7 legendnm, ni fallor, xcxxai. F. 9 Sict- 

TQiTpaaiv vulgo. 13 cpilov C. 

creatus est, satis erit luic usque de antiquitate et incunabulis praefe- 
cturae dixisse, ac deinde, enarratis vetustioribus niagistratibus, in 
prooemio Augusti imperii, ex quo , ut dixi, initium magistratus qnoque 
habuit , omnia deinceps , quantumque paulatim imminutus sit , expiicare. 
deinde autem et de eidem appareiite officio, sane maximo, ad quod me 
quoque pertinere contigit , subtiliter exponam ( etenim non maie scio, 
quippe qui vere operam rebus dederim ) , in gratiarum actionem quasi 
consecratum acceptumque donum praesidibus imperii offerens , qui et li- 
beraliter nos sustentant , et post deum , omnium dominum , praemia la- 
borum nobis et optatum finera et fortunam potiorem praebuerunt. 

16. Constat omnino centum numero senes ex omnibus curiis (id 
esttribubus) elegisse Romulum , qui de re publica consultarent; quos 
ipse patres , Itali autem patricios ( id est nobili genere ortos ) dixerunt. 
post raptas Sabinas vero conscriptos eos cognominavit , id est 6vyyE' 
yQccnfiivovg: unde patres conscripti Romanorum magistratus etiamnura 
appellantur. nec non alias triginta curias totidemque centuriones atque 
alios trecentos equites de gente Sabinorum Romano exercitui adiecit, 
ut omnino essent peditum sex milia et equites sexcenti. atque hunc nu- 
meruui Marius postea servavit, legiones quas vocant (id est delectas 



134 lOANNIS LYDI 

vuc olovtl loyaSag Siaxvnuiv. y.a\ o yinov di 6 ^aaikivg nQixJTO^ 
tovg Xeyof,itvovg iy.oxov^tTtoQug tmv nuQt^odMv toD naXuTiov (fv- 
7.ay.ag nQoaTi]au[^Ltvog TQiay.ooiovg /.lovovg tOTQUTtvat y.uTu rrv 
UQyuiOTrjTa. 

17. ^Eniarii-iu di roTg narQuaiv iJtoi nuTQixioig t^j- Slnlu- 5 
y.tg f.iiv r/TOt /la/.wdtg a/Qi xvrji.iujv i'^ Co[.aov duj/.ovaui, ntQovuig 
/Qvaaig uveaTaXf.iivat , to yQU)f.ia '^rjQafxniXivoi , noQ(fvQu y.uTu 
fiiaov diuai]fioi (^XuTiy.Xu^iug amug (x)v6fiuL,ov , rug di /Xufivdug 
aTQu^uTTiy.ug ix xov /Qoofiurog , oti t6 (futbv x«t' avTOvg utqov 
nQoaayoQtvtTui^ , y.ui naQuytodui, /ixcovtg Xoy/wrol, dxQOnoQ-iO 
ffVQOt, Xtv/.ol dtoXov, ntQi/tQidug i/ovztg (^fidvixug avTug iy.tivoi 
7.iyovai , rovg di roiovTovg /iT(Jovug nuQuyuvdug rb nXT]d-og olStv 
bvofiuC,ttv ' dQ/uTog OfLi(ag /tT(xiv o naQuyuvSrjg, JJtQOUtg y.ai ^av- 
QOfiuTutg iniarjfiog , log /Jioytviuvtp Tto Xt^ixoyQU(f(^ tVQrjTui}, 
ntQiay.tXideg rt Xtv/.ui , oXov to ay.iXog ovv roTg noal Gy.inovoui, 15 
y.ul vnodrjfiu fiiXav , vnoauvSuXov , St' oXov yvfivov , ^Qu/tT rivl 
dvuorrjfturi rrjv nriQvr^v, in' u/.qov di rovg SuxTvXovg rov noSbg 
cvoffiyytov , iftuvrtov ty.uriQ^od^ev inl rovg doTQuyuXovg vnb rb 
ipuftu rov noSbg SttXxofiiviov ini rb aTij&og , dv&vnavrcovTCOv 
dXXiiXotg xai StuStafiovvrtov rbv nvSu , loart ^QU/v Xiuv ^ty. rt 20 
SuxTvXtov tfinQoadtv y.ui t^oniad^tv Siuffuivtod^ui rb vnoSr/ffu, 
oXov Si rbv noSa rfj ntQtay.tXiSt StaXufinttv. y.uftnayov avrb 
xuXovatv iy. TTJg inl rbv y.uftnov , olovti rb ntSiov , /Qeiug tTi xul 

6 — 7 TtSQOveg xQVOut$ uvtGzciXfiivcets C. 19 ipa/ia] an nilfia? 

21 ifLTCQOS C. 

copias) constituens; prlmusque Leo imperator, cum excubitores, quos 
vocant , palatii liminum custodes constituisset , more antiquo non plus 
trecentos delegit. 

17. Insignia autem patribus sive patriciis erant laenae duplices 
give chlamydes , ab humeris ad tibias peilinentes , aureis flbulls adstri- 
ctae, colore xerampelino , mediae purpura insignes (laticlavias eas vo- 
cabant; chlamydes aiitem atrabatticas a colore, quoniam zb (paiov illo- 
rum sennone atrum dicitur): paragaudae tunicae lanciolatae, purpura 
praetextae , totae albae , nianicis ornatae ( sic illi nfQLXiQidccs vocant. 
tales vero tunlcas paragaudas appellari vulgo notum est. antiqua tamen 
tunlca paragaudls, Persarum et Sauromatarum Insignis vestis, ut Dio- 
genlanus , vocabulorum scriptor, dixlt); fasciae crurales albae , totum 
crns cum pede tegentes; et calceamentum nlgrum, solea constans, aper- 
tun\ prorsus , exstante parva parte calcem, et in Imo digitos premens ; 
loris utrinque . . . pedemque vinclentibus, ut perexigua calcei pars, cum 
a digltis tum a calce, appareret, totus vero pes cum fascla crurali cer- 
neretur. campagum eum ab usu in campo etiamnum vocant: in campo 



DE aiAGISTlUTIBUS P. 11. LIB. I. 135 

rvv ' ini yaQ rov mSiov yfvo/.uvot Tug TTQOayor/u.g xiov uo/uvtojv 
'^Fco/^iuToi fjisTiXovv , i(f* ov Toig roiovTOig taTiU.ovro vnodij/Liuau 
rovrovi to»' y.djnnayov Qovoxiov yevtad^ai xo tiqiv o ^lnidog tv riT 
niQi liQiiov (priOi. 
5 18. IlQooSog di toTg naTQtxloig ty. nodog fitv ovdtnon, 

uXX ovSi inntxi^ (^xotvr] yuQ idoxti) , dyJiiA.uat di inta^fAOigj 
icp' vipifAov rrjg yud-tdQug uvuaTQWwvi.uvoi , rioauQWV Tjfiioviov 
iXyovrwv ro o/r;ua, ix /aXy.ov KoQiv9-iov tig nXij^og a/rjfiurwv 
yul rvnwv UQ/aiocfuvcov diayfyXv/itf.iivwv. ovdi yuQ 'innotg igijv 
10 vnouev'^ui jfo o/rj/iuri, tl /irj yt fioroig roTg ^uaiXtvai' O^Qiufi- 
/iiyfj yuQ rj furu rcov "nncov iv 6/i]fiuri nQoodog. ^ovQt/vn.XXta, 
di Tug ufttx^ug iy rcjov ^ocjov iy.uXovv' (jjv uvtv , intl /lij (fOQriov 
inty.tiTo , rjftiovoig imartvov tov i^vyov. 

19. 2'hog Tdriog 2apiv(x)v r^yovfuvog, (hgWpd-r^v tlmoVf 
15 ovvaff9-t)g roTg^^Pcofiuiotg ovrwg Tivwotv u/Kfto ru td-vTj^ tog fij^yiTi 

dvo fiiuv §i yui fiovrjv uvatfiQio&ai t^v '^P(Ofiaio)v noXtniav'. hrt 
di TiTog Tdrtog Trjv nQoorjyoQiuv iytivog fi/tv , vnoyoQioxtywg 
rirovXov uno tow nQWTOv Tirov rrjv nQoyQU(fijv rijg tvytviiug 
ixuXtouv , yul Tirovg rovg ix nQoyovorv tvytvtTg, &g (pr^oi IliQ- 
20 oiog o 'PwfiuTog. rotuvra ftiv rtva ntQl rcov u^iiofKATtov. 

20. Uuor^g di rifirjg nQ(VTr]v iXo^/iCovro oi r^g^Pcoftijg tv- 
nuTQiSui rijv uno rwv /uQiofiUTWv iv(fr^fiiav , xai oo(o nXtiovg 

7 leg. dvciaTQcawv(tBVOts: refertur enim ad oj;7)'jU''f<''*'» F* 9 ma- 
lim diccysyXv/ifitvov. 16 an civaqxxivEa&cci? 19 v. Pers. 

Sat. 1 19 et 20. F. 

enim magistratuum electlones Romani peragebant , ubi liulusmodi cal- 
ceos gerebant. hunc campagum Thuscorum- antea fuisse ait Lepidus in 
libro de sacerdotibus. 

18. Prodibant autem patricii pedibns quidem nunquam ; at neque 
eguo (vulgare quippe videbatur), sed curru insigni, cuius alta sedes 
instrata; quattuor mulis trahentibus currum ex aere Corinthio, plurimis 
liguris imaginibusqne antiquis insculptis ornatum. ne^iue enim equos 
currui iungere cuiquam nisi solis regibus licebat: triuiuphalis quippe 
cum equis in curru inoessus. burichallia autem vehicula a bovibus vo- 
cabant ; quorum in vicem , cum onus impositum non esset , mulis iugum 
tradebant. 

19. Titus Tatius Sabinorum rex , iunctus , ut supra diximus , Ro - 
manis , ita inter se ambos populos coniunxit, ut non amplius duae sed 
una solaque Romanorum res publica appellarentur. qui cum Titus Ta- 
tius vocaretur, diminutive titulnm a primo Tito inscriptionem nobilita- 
tis, et Titos nobili stirpe genitos dixerunt, ut ait Persius Romanus. 
haec de titulis. 

20. Quovis autem honore maiorem ducebant Romani patricii bo- 
uaiu fainaiu muniticentia partam; et quo plures familiares habebant, eo 



136 lOAKNIS LYDI 

ilyov xovg oix£iov/.(fvovg avTotg, togovtm (neiCova rijv ivSo'S,iav 
TiuQo. Tovg iXaTTOvag iXoyt^ovTO. xal f^iuQTvg 6 '^PaifiuTog ^lov^t- 
fa^aog, etnwv y.ul vnaTeiwv y.ul dQiuf^i^iov y.u\ tiov Iv noXtfioig 
dv6Quyu&7]f.iuT(av nQioTi^v ytvtod^ut ToTg UQ/aioig t7]v unb tcov 
/uQiaf.iuTiov fvy.Xiittv, Tor^ St oixitovfiivovg avToTg xXtivTr^g uvt) 5 
To{> xohivTr^g xut* uvtigtoi/ov nuTQiwg iy.uXovv , oiovit TifiiovTag 
xai uyunwvTug avTOvg, avv nuotj Ttfii] xul fitTQtorijTt xug d(o- 
Qiug /uQt^ofitvot , ojoTe qiXoTiftlag Tug tcov (f,iXo)v Tifiug ovofxu- 
L^iiv. ovSi]g de tv/wv oiy.it(6oe(og evnuTQidov ^/Qr^Cev ixiQov to 
y.otnov nQog t^v tov oXov ^iov nuQUfivdiav , ala/og oioftivwv av-iO 
t(jov xttl TTJg olxeiug Tv/r^g dnoaxaatv , ei nov Tig tHjv (filwv av- 
ToTg eig iTiQOv xuTioTi] /Qeiuv. y.u\ TOVTOv'l'l/vog ufiuvQov iwj 
UQTi nuQU '^P^ofiaioig e(fvXuTreTO. neQi yuQ ti]v ^Oariuv (^noXig 
^i eartv eni t(Jov ey.fioXtJov tov Gv^QtSog xeifiivr]^ dnioTeXXov ol 
xijg '^Pcofii^g Xoyudeg Tovg olxetordTovg, xaO^dneQ Ti S-rjQUfiu xaXov, 15 
Tovg dvuyoLievovg %ivovg Xufi^uvovrug nQo twv uXXwv uyeiv (hg 
uvTOvg , nQog nuor^g u(fdoviug eniSoaiv uvew/detocov unuoi t(ov 
avXeiwv dvQCov Trjg olxiug tov fieiL,ovog, fi7]dfvbg (fvXuxog ■}} 
&vQ(OQov dtaxu)XvovTog ToTg deofiivoig Tr]v eiaodov , uvTtvv tcov 
hvnuTQiSwv Gvv yttfieruTg xu\ Tixvoig nQO(fuivofiiv(ov ToTg '^ivoigZO 
xut S-uQQeTv u^iovvTWv Tovg ovSinore d^fd-ivrag ulroTg. dtt]Xd-e 
di oficog xa\ inl t^v xa&^ ^/'«S '^Pcofir^v t] TOiavrr] (fiXavd-Qwniu, 



2 excidit forte ^xovraq, F. luvenalis Sat. 5 110: nam- 

que et titulis et fascibus olim mator habebatur donandi gloria. F. 
9 sxQrjoev vulgo. 16 malim xuzayonivovs. F. 



maiorem suam prae aliornm , quibus pauciores essent , gloriam existima- 
bant. testis est luvenalis Romanus, cum ait et fascibus et triumphis et 
praeclaris bellorum facinoribus maiorem fuisse antiquis munificentiae 
gloriam. familiarcs autem suos clientes , per antistichum pro colientes, 
patrio sermone dicebant, id est honorantes amantesque ipsos, cum summo 
honore modestiaque dona largientes, ut munera sua amicorum honores 
appellarent. nemo autem patricii familiarltatem consecutus alius in po- 
sterum per totam vitam praesidio indigebat , turpe reputantibus illis et 
fortunae suae iacturam, si quis forte amicorum eorum ad alterius opcm 
confugisset. cuius rei obscurum vestigium ad nostrum aevum apud Ro- 
manos servatum est. nam circa Ostiam , quae est urbs ostiis Tiberis 
adiacens , primores Romani familiarissimos suos mittebant , veluti egre- 
giam praedam, e portu solventes hospites aliis praerepturos ipsisque ad- 
ducturos; quo omnis generis abundantia praeberetur, apertis cuilibet 
vestibuli ianuis maioreque aedium parte , nullo custode aut ianitore in- 
troire cupientes impediente: ipsi patricii cum uxoribus liberisque hospi- 
tibus obvii, quos nunquam vidissent, saiutabant. traiisiit vero ct ad 



DE MAGISTRATffiUS P. R. LIB. I. 137 

xul To Xoinov ovx iaxr] , roiv Iv tjfxTv hS6'io)v «/(>'? iavruv ti^v 
iinfqoyjiv xi^g xvyrfi h'deiy.vvfiivo)v. 

21. Kal nqo "Pwf.ivlov de uv rig wqoi ^iX^iovg rovg /?«- 
GtXtug rijg XioQug fnovo^iuLfifxlvovg uno ^ik^lov Alvtlov tov uno 

6 AlvHov ToiJ nQioTov, tv yuQ ruig vkuig rug olxtjatig tyovrtg ot 
uQiv , xu\ rov vo(.iudiy.Qv ni-tmTtg ^iov , ^il^iovg acpug atf.iwvo~ 
fifvoi nQootiyoQivov , /w^Jf uvrwv ^uaiXiwv unu^iovvrwv vif.iitv 
uyiXug xai yQtifiura avXXiytiv un* avrujv' od^tv xul ntxovviav 
xur* uvTovg ru yQrifiura xulovai. ruvrr] xu\ xvvug nuQintad^at 

10 EvuvSqio noTf TM TtytuT]] tj nuXatorrig olSt. xa\ ov fiovov uv~ 
dQuat rb SiXjSiwv inwvvfiov uVka xut yvvui^lv entri&tro , cog '^Pia 
2i7^^ia xui ^lXia ^iX^iu. fifra Si rtjv t% '^Piofirig yivtatv xa\ n)v 
uQnuyrjv rtuv 2u^inov nQwrog o ^uaiXtvg Novfioig Siwvvfiog tyQi]- 
fiuTtat, IlofiniXtog Novfiug nQoaayoQtvofitvog , wv rb fitv '^Pw- 

15 fiuiwv rb Sf ^u^ivwv inwvvfiov TjV ovdi yuQ nQO uvrov tvQoi 
rtg '^Po)fivXov tj rtva oXwg n^b rijg 2u^ivwv nQog '^Pcofiuiovg 
cvvuqptiug , nuQOi rr]v ovaav avroi xvqIuv , nQoar^yoQiuv xT7]auftf- 
vov. (22) xa\ rort fiiv anovSr] xui xoofiog i]V ixtivotg rfj t§ 
ixariQug ytvtug atfivvvtad-ai nQoar^yoQiu' ttqouuv Si b /Qovog 

2.0 inwwftiag eiar]yuyf xatvug, vvv fiiv unb TQwixijg ivytvtiug, rvv 
df unb Twv Xtyofiivwv A^OQi^ivwv xu\ avroy&ovwv t% ywQag 
(^xa\ yuQ lofifv Kid^r^yov i'§ ixtivwv twj' yrjytnov tXxttv to yivog 

1 ^GTtjv C. 8 dn' vulgo om. nfKOvviai vulgo. 20 xivas C, 
22 xccl &r]y<av C. 

nostram Romam ea humanitas; at non duravit postea, claris inter nos 
hominibus fortunae culmen haud ultra sese ostendentibiis. 

21. lam ante Romulum reperias Silvios eius regionis reges appel- 
latos a Silvio Aenea, genus a primo Aenea ducente. quippe in silvis 
habitantcs prisci homines , ac nomadum vitam colentes , Silvios se glo- 
riantes dicebant , ne ipsis regibus quidem pascere grcges et rem colli- 
gere dedignantibus ; unde etiam pecuniae eorum sermone facultates di- 
cuntur. hinc et canes Evandrum Tegeaenm olim comitatos esse veteres 
narrant. neque viris tantum Silviorum cognomen, sed mulieribus quo- 
que dabatur, veluti Rhea Silvia et llia Silvia. post conditam autem 
Romam et raptas Sabinas primus rex Numa duobus nominibus usns est, 
Pompilius Numa appellatus; quorum iUud Romanorum , hoc Sabinorum 
cognomen erat. neque enim ante illum reperias Roniulum, neque omnino 
quenquam ante Sabinorum cum Romanis coniunctionem praeter proprium 
eius nomen aliud accepisse. (22) ac tum quidem studium ornamentum- 
que illis erat nomine ab utraque stirpe gloriari. succedens autem aetas 
nova cognomina introduxit , nunc a Troiana nobilitate , nunc ab Abori- 
ginibus , quos vocant , autochthonibusque regionis ( etenim scimus Ce- 
thegum , a terrigenis illis genus iactantem , nudum veste , toga tantum 



138 lOANNIS LYDI 

uiioviru )'vf.ivov tadr/Toc, ftovj-g avro) -voyi^q ZQu/iiag nfQi roTg 
ariQVOig y.eifitvtjg , tn^ uyooug yevofitvov , y.uirot l^ovXfvrtxoTg 
t^iyzu)utvnv yv(OQiafiuoiv) , tiru df xul unb rQonov rj dtud^toiwg, 
aog Ilov/iXiog BuXtQiog IIovnliy.Qlug , ibv ul f.iev dvo incovvfuui 
ttjv ix ^Pwfiuiiov, wg l'(pr/V , xul ^u^ivcov nuQt^iiXovv hnfinQo- S 
Ttiru, 7] di rQiri] rtjv tx rT]g nfQi rbv dT]fiov GroQyrjg idtiy.vv 
diud-fGtv. xul ruyu /QftcuStg uvri no/.hov fitxQiiov inifivijaS^ijvui 
Totovxcodcov ntQirrcjOfidrtoV ovdi yixQ a/o).rjv uyco ntQi ruvrr^v 
unQuy^aut t?}^ ^i^rrjOiv, Ixuvi^v ovouv xad-^ iuvri]v xul fiorr^v 
(.ifyiarug unua/olr^out pl^lovg. 10 

23. nQoxovXov roiyuQovv rbv unodi]fiovvrt re/&tvru rm 
narQt xat IloGrovfiov rtXfvrriauvrt , xui Bconiaxov rbv diSvfiov 
f.iiv avXhirpdtvru rov di trtQov cfd^uQtvrog acjoQofitvov , xul Kui- 
cuQu rov uvurfir^d-fioi]g rijg fii]rQ(oug yuarQog d-uvovai]g unoaco- 
S-tvru ixuhovv , xai OXdxxov rbv cora fiti^ovu t/ovru, xu\ Nai~ 15 
fitov rbv uXcpcodi] , xui ytoiixiov ylixinov KQdaaov , cov rb fiiv 
nQcorov rov uvio/ovrog rjXiov rt/dtvru, rb di StvrtQOv rbv 
uxQoovXov rrjv y.6f.i7]v, rb Si XQirov rbv xQtcoSi] xui evocofiurov 
Hiuorjfiuivft' XQcxaoog yuQ o nu/vg %b ocofiu xuru (pvaiv nuQ^ 
^lruloTg roTg uQ/utortQoig ttQrircu. Iltivuyviog di o nticov , xal 20 
^rurr^g o fvi]Xi§, xui Ouvorog xui QiXcxfitog o fvvovg , xai Tcjiiog 
(^olovtl yuvdiog) o /UQittg , xui Ti^tQiog b nuQU Ti^tQtv rbv 
norufibv Tt/d-fig, xui Tirog b uno Turiov rov ^u^ivov , xul 
.Anntog o iv iinniu olxcov (^bdbg di iartv inior^fiog) , xat ^tQ^tog 

1 To y^g C. 17 rdi' ante dvLa%. vulgo om. ' 20 lego 

nivdcQios ^6 d jiHvmv. F. 

aspera pcctus tegente , in forum venlsse , quamvis senatorlis ornamentis 
insignenO» deinde vero a moribus etiam aut indole, veluti Publius Va- 
lerius Publicola; quorum noniinum duo a Romanis, ut dixi, Sabinisque 
generis claritudinem , tertium alfectionem ab amore in populum ostende- 
bati ac necesse , opinor, erit e multa hac farragine pauca quaedaui 
commemorare. neque enim otium ago , tali investigatione quod perdam, 
quae per se solam maximis voluminibus implendis sufticiat. 

23. Proculum igitur peregre profecto et Postumum mortuo patri 
natum vocabant, etVopiscum, qui, geminus susceptus, extincto altero, 
et Caesarem , qui incisa mortuae matris alvo servatus , et Flaccum , cui 
maiores aures, et Naevium, cui maculae genitivae. nominum Lucii Li- 
cinii Crassi primum oriente sole natum, secundum coma crispum, ter- 
tium carnosum et corpulentum sonat : crassus enxm ab antitjuioribus Ita- 
lis dictus est , qui natura corpore obeso. Pinarius sonat esurientem, 
•States aetate vigentem, Faustus et Flavius benevolum, ('aius (id est 
gaudius ) iucundum , Tiberius ad Tiberim flumcn natum , Titus a Tatio 
■babino orluai, Appius in Appia (quac est via insiguis) habitantem , Ser- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. L 139 

o d-uvovar^g avxto Tijg ini^rQog iyxvf.iovog SiaatoS^iig, xat N^qiov o 
ta/vQog Tj] ^a^inov qojvj], xal Naawv o tvQivog , y.a\ Tovy.y.ag 
h y.QHo^oQog, ov ol Iduoxui l^i/.y.uv (/.dXtaav xad-^ r^fiag, xal 
BuQog xal B/.atabg b nXuyioaxilog , xal ^tQQUvog o ytiOQyixog 

5m>to tov antiQtiv , xal Avyovaxog o xaloicoviOTog , xul BiTilAiog 
b XQOxoitdrjg T^r o^Jiv , oxi (jixiV.ov ol ^Po)f.iaToi ttjv Xtxv&ov tov 
d)ov tnixulovai, xul Buqqcov b xaTu f.iiv 0otvixag^IovdaTog y.uTa 
df KtkTug uvdQtTog. xu\ noXXa uv Tig toiuvto, avvuyoi xaTU 
a/o).rjv, il Tv/bv avTOv, ovx t/ovTU o ri nQUTTOt, ucfQovTida 

10 ovfi^aivoi Stu^iovv, xul TOiovTOtg bnoioig tyio , xuintQ ftvQiuig 
ovftninXtyfiivog cpQorciatv , ivuyQvnvui fiWQuivoov d&vQftuatv. 

24. Tb ntaxbv roTg yQucfovatv ti tcov uQ/aicov iniTid-riat 
(.lUQXvQiu. ^lovvtog Toivvv rQux/iuvog, iv tco ntQ\ t^ovatcov, 
uvxoTg QTiftuai niQi tov xuXovfitvov nuQU, "Pcoftaiotg xvuioxcoQOg 

15" nQOt/tiQiZovTO tprifco tov di]fiov. TovXog di b Qtf^ fitxu tov- 
Tovg uvuyxuiuv tlvui Ti]v Tcov y.vuiaTCOQCov uQ/TjV iXQtvtv , cog 
Toiig nXiiovg Tcov laxoQtxcov uvTcp t^v T0iavxi]v nQoaycoyi]v uru^ 
yQUxpui xu\ fiovco. unb Si Tijg U]Ti]atcog ovxcog ovofiaaOr^rut uv- 
Tovg "lovviog xui TQt^uTtog y.a\ OtvtaTtXu tlnov." xui fiti)^^ 

ZOtxtQU "tiX?;^ vaxtQov i'^}]Qi9^i]aav ol xuvSiduxoi tov ^uoiXtcog 
xvaiaxcoQtg, o'i nQog uvuyvcoatv tcov /SuaiXtxcov yQaiifiuxo)v xui 
f.i6vi]v ia/oXuLov' o\ di uvxoi xu\ ipr,(f ovg unb xov xoivov tv';^ 

4 ^lbcog C. aii dno rov cigtQE olovtl GTtHQUv? cf. c, 25, 

30, 46. 6 ^irilliov C. \() xat] %dv? 15 nqosxm- 

QiJGavTO vulgo. 18 djtb — Hnov] patet et haec, et quae se- 

quuntur post xal fLe&' tvBQCC, Gracchano falso trlbui , priora qui- 
dem, quia lunius idem qui Gracchanus , posteriora autem, quia 
Gracchani aevo necdum erant quaestores candidati. F. 

vlus mortnae matrls ex utero servatum, Nero Sabinorum lingua fortem, 
Naso nasonem, Tucca carnivorum (quem nunc Ziccam idiotae appellant), 
Varus et Blaesus , cui crura obliqua , Serranus agrlcolam a serendo, 
Augustus boni ominis et Viteliius crocea facie hominem, quia vltellura 
Romani flavum ovi vocant, Varro Phoenicia lingua ludaeum, Celtica 
strcnuum. taiia multa colllgere per otium possit, cui forte, quod agat 
non habenti , sine cura vivere contingat , atque eiusmodi quibus stolidus 
ego , quamvis innumeris implicitus curis , oblectamentis vigllare. 

2i. Fidem scriptoribus adduuL veterum testimonia. lunlus igitur 
Gracchanus, in libro de Potestatibus , his ipsis verbis de quaestore Ro- 
manorum. " creabantur populi suifraglo. Tuilus vero rex deinceps , ut 
necessarius esset quaestorum maglstratus , decrevit ; unde plerique hlsto- 
rici eorum electionem illi solique tribuerunt. a quaerendo autem eos 
ita dictos esse lunius , Trebatlus et Fenestella dlxerunt. et post alia 
"verum postea excepti sunt candidati principis quaestores , qui solis 
principaiibus libris legendis vacabant. iidem autem et sententias uni- 



140 lOANNIS LYDI 

fiovXijg uvfyivuoxov vnfQ xmv tlg a^iwi-iaTU TtQooiyof.ilvtav.'* ravTa 
fiiv ^lovviog, vofiiy.bg Jf OvXniavog h r(p de officio quaestorls 
(djTt Tov niQi xvaiauoQog) dno/Qwvrwg dtuXtyeiau 

25. Z>jii]oac di u^toXoyov tivui vo{.tit,w , ri fxtv fori y.vut- 
arwQ , t/ d{ xvuiaixwQ , y.ul ri f.iiv ai]f.iaivH diu rTjg di^Q^oyyov 5 
yQUfpofifvov , ri dt rpiXrjg. yvuiorcoQ roivvv 6 tt]rrirrjg, unb rov 
quaerere oiov tQtvvuV ol yuQ nuQ^ "EXXr^aiv fQtvvudtg nuQu^^Pw- 
[luiaig xvuiarwQig wvoftdad-riouv. y.vuioiiwQ de o rifiWQog (rb 
/ifv yuQ nQwrov iori nuQu^Pwfiuioig dtav/.Xu/jOv, rb $f rQtavX- 
Xapov^' ini yixQ rov ftovov Mivwog rov KQViTog, og ytviad^ai 10 
rtfiWQog y.aru rb fivd^iy.bv Ttwy tv Ziidov tpv/wv ivofiiod^i] , rb 
xvaiairwQog ovofia b '^Pwfiaiwv notT^rijg iv "y.xoi rfjg Alvifcdog rt- 
dtixn: bd-fv xat xvuioriwvug rixg rtfiwQiug xal y.vutariovttQiovg 
Tovg rwv noiviuv vnr^Qtrag '^PwfiuToi tyvwauv xuXttv. b fiiv yuQ 
xvaiarwQ ^tjrj^rrjg ioriv tnl yQi]fiuatv, b di xur^ intxruaiv xal 15 
avDM^rjg nQOod-rixr]v in^ iyy.).j]fiuatv' ty.urtQov Si Siuri]g Sitp&oy- 
yov yQu<j7]OtTUi ^ xuv tl rbv rufiiuv dtuarjftuivi] , ort xvaiorovg b 
noQog nuQu Pwfiuiotg xuXfhui. ort di fii] ditfd^oyyog 7] iv nQOOi- 
ftioig 7] Xt^ig u^.Xd iptlf] yQutfirui, ovdtrtQOv fiiv twv tiQTjfiivwv 
ar]fiuivii, rbv di fiifi-tpifiov xul ftXdocfrjfiov diu rijg yQucprjg int-2.0 
dtt%ft, OTi queror fiifttfOfiui, Qr^fiuzi xoivw , ndd^og ufia xul 

1 TtQoaayofiivav C. 3 KVKtaiTcaQog C. sed hiat locus, ita for- 

tasse supplendus : («jtI tov ntQi zijg zov KvcciavcoQog Td^toag) jisqI 
xvalaTaQog. cf. c. 28. 6 excidit forte Sid. F. an ipil'^, 

ut c. extr. ? 10 rov ante Mivcoos aut delendum aut cum nui 

mutanduni. 20 an fiifiipifioiQOV ? 

versi senatus de iis qui ad honores provehebantur legebant." haec Tn- 
iiius. prolixe de qpaestore oxplicat Uipianus iurisconsultus in iibro de 
Oflicio quaestoris. 

25. Quaerere autem operac pretium existimo , quld quaestor et 
quid quaesitor, quidque sonet cum diphthongo, quid, cum simpllci vo- 
cali scribitur. quaestor igitur est qui quaerit , a quaerere , id est tQBv- 
vav: qui enim apud Graecos fQBVvdSsg, apud Romanos quaestores dicti 
sunt. quaesitor vero est vindex (scilicet prius apud Romanos dissylla- 
bum , hoc autem trisyllabum est): etenim soli Minoi Cretensi, qui ani- 
niarum apnd inferos vindex secundum fabnlam credebatur, vates Roma- 
nus , in libro sexto Aeneidos , quaesitoris nomen tribuit. unde etiam 
quaestiones poenas et quaestionarios poenarum ministros Romani dixe 
runt. nempe quaestor est qui de facultatibus , quaesitor autem, quod fit 
extenta voce additaque syllaba, qui de criminibus quaerit. utrumque 
vero diphthongo scribendum; neque minus quaestor, quoniam quaestus 
a Romanis reditus vocatur. cum autem non diphthongo prima vocis 
syllaba, sed simplici vocali scribitur, neutrum illornin quae diximus, 
sed querulum et calumniatorem vi scripturae significabit , quia queror 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 141 

ivtQytiav naQudi]7MvvTi, Xtyovoi, y.ul xveQif-toviag xui y.viQr^y.ug 
' rug fifinpftg. 

26. 'OuMg Si f.tTj xv/hv Tf/voXoyiuig raXrid^ig d6'^cof.iiv ao- 
<fiX£o!}ut, TiQog Tcov TiiQi ruvTU ■rjo/oXrijLiiviov f.i(xd-Wf.ttv. ruiog 

hToivvv o voftiy.og tv np intyQutfOfitvto nuQ^ avrov ad legem 12 ta- 
bularuin (^oTov tig rov voftov rov dvoxatdtxadtXrov^ avroig qtj- 
ftttoi nQog iQftrjViiuv ruvra (fr^otv. (og di ro yatocfvXiixiov rov 
Srtfiov ilg inidoaiv rjX&i, nQOi/itQio&riOuv xvaioTWQtg vntQ rtjg 
avTOv (fQOvridog, unb rijg niQtnotrjOt(og xul (fvXuxijg r(Jov /Qr^ftu- 

10 T(ov ovrcog (jvoftuo&tvTig. intidrj di ntQt xi(fu).ixi]g rtfivoQiag 
oix i'^rjV roig uq/ovoi y.ura Pcofiuiov noXirov iprj(ft'oao3-ai, nQOi- 
^Xrid^rjOuv y.vuioT(OQtg nuQQixidtoi" (jooavil XQtrul xai SixuoTul 
Tiov noXirug uvtXovrtov. nuQQixiSag Se '^Pcoftaioi ofiuyvvftwg rovg 
rt yovi(ov rovg re noXtrcov (foviug unoxuXovat , nuQtvrrjg ixart- 

15 Qovg nQOOuyoQivovTtg. Stu(fOQuv St ini rijg incovvfiiug ruvrr^v 
nuQt/ovoi Ttva ' ovoriXXovrtg yciQ rrjv nQcurr^v avXXa^tjv xa\ fiQU- 
/tiuv notovvTtg rovg yovtug , ixTtivovrtg Se rovg inr^xoovg atj- 
fiaivovotv. 

27. To» Se rQiTO) xa\ SiaxoGiooT(o rtov vnarcav ivtavrco, 
20fni rijg vnurtiug '^PrjyovXov xa\ ^lovviov , xQtvuvrcov 'Pcoftuicov 

noXtfttiv roig ovfiftu/riOuoi TIvqqco rco^HnttQoorri , xartoxtvtxad^ri 
aioXog xai nQ0fl3h]!}i]aav ol xaXovfitvoi xXaoaixoi {olovu vavuQ- 

7 forsitan et hic Lydus erravit, ac Pomponii verba (Digest. 1 
tit. 2 2) Caio tribuit. F. 16 §Qaxftuv noiovvzis V , ^QOxiiv 

TtOQOiVTSS C. 22 TtQoaB^lTJ&Tjacxv vulgo. 

To fiifitpofiai , verbo communi, affectuin simul actionemque declarante, 
dicunt , nec non querimonias et querelas ras fiifttpbig. 

26. Ne autem forte verborum argutiis veritatis speciem quaerere 
videamur , ab iis qui in hoc argumento versati sunt discamus. Caius 
igitur iurisconsultus , in libro quem inscripsit ad legem 12 tabularum, 
haec ait. " cum autem aerarium populi auctius esse coepisset, ut essent 
qui ei praeessent , constituti quaestores , dicti ab eo quod conquirendae 
et conservandae pecuniae causa creati erant. et quia de capite civis 
Romani non licebat magistratibus ius dicere, propterea constituebantur 
quaestores parricldii (quasi quaesitores iudicesque eorum qui cives occi- 
dissent)." parricidas autem Romani et parentem et civium interfecto- 
res iuxta vocant, parentes utrosque appellantes. discrimen autem no- 
minis afferunt hoc: nempe primam syUabam cum corripiuQt, parentes, 
cum producunt , cives indicant. 

27. Tertio autem et ducentesimo a consulatu anno , Regulo et lu- 
nio consulibus, cum Romani iis qui Pyrrhi Epirotae socii fuerant bel- 
lum inferre statuissent, aediiicata classis, et additi sunt qui vocantur 
classici (id est navarchi), numero duodecim quaestores, distributores 



142 lOANNIS LYDI 

Xai^ Tw vLQid-i-iM $voyaidexa xvuiorcoQig, oTov Taf.iiai xal avva- 
yMyeig XQi^f.iurcov' rivi Se 6ia(ftQei y.vaianoQ xvuiairtoQog , nQoei- 
Qrjxafiev. xal Sieqvlayd^r^ tj TOiavri] ovvTj&itu xui avvuyioyrj rtov 
noQiov roig t« vndroig roig re nQaircoQOiv exd)jfiovaiv. 

28. UeQl Se rcov rov nuKuriov xvaiorcoQcov nvd^eoS^ui yu-S 
Xenov ovdev OvXniavov rov vofiixov ' Ityei de tode tv fiovol-il^hit 
neQi T% rov xvaiarcoQog rd'4etog. ^'^nXrjv e^fiQr^vro ol xvaiarcoQeg 
01 xavSiSuroi rov KaiauQog' ovroi yuQ fiovoig rotg ^ijSXioig roTg 
enl rijg ^ovXtjg uvuytvcoaxoitevoig ea/uXut^ov , xul raig enioroXutg 
Ttov §aatXeoiv vnovQyovv.^^ xavdtdurovg Se Toug' Xev/eifiovag iO 
'^Pcofiaiotg 1'd-og xaXeiv ' ovde)g Se Xdyov ovrtva ovv dvayvcjoaofievog, 
xa\ fidXtara ix nQoaconov ^aatXtiov, ftrj Xev/eificov enefhj Tijg 
uvayvcooecog. xavdtduroi de xai ol fieXXovreg elg uQ/ug rcov enuQ^ 
/tcjov naQttvai eXiyovro, ori xal avrol Xev/etfiovovvrtg nQorjtaav, 
Tuvri] nuQudrjXovvreg cxtg dQ/ovzicdatv. xui rovrcov fidQrvg ndg 15 
o '^Pcoftaixijg ovx aiiotQog laroQiag. ro yuQ fir^divu rcJov uq/6v- 
Tcov triQU naQu ri)v ev toQratg oroXf] /Qrjoaod-ut ndaiv eari yvca- 
Qtficorurov xui ovx enl rrjg '^Ptoftijg fiovr^g d,XXu fiijv xuv raig 
tnuQ/iuig Tovro xQurijauv avrog eyco diuftiftvr^fiui , 'ivog dv rd 
povXtvrrjQtu Sicoxovv rug ndXetg, cov unoXofiivwv avve'icoXto9^e20 
Totg ev yivei ru iv elSei. 

29. ToGOvrovg aQ/ovrag t« '^Pcofiaicov Idvvai vno rotg 

1 avvaycayrlg C. 7 Ulpianus Digest. 1 tit. 13: verum exccpti 

erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senutu 
legendis vacant. F. 8 (lovoi C. 

vldelicet exactoresque pecuniarum. quaestor et quaesltor quo differant, 
supra diximus. et servata iiaec cousuetudo ac redilus colligendi ratio 
tum a consulibus tum a praetorlbus, cum in exteras regiones proficisce- 
rentur. 

28. De palatii quaestoribus autem licet Ulpianum iurisconsultum 
audiamus : ait autem sic in libro singulari de Officio quaestoris. " verum 
excepti erant quaestores candldati princlpls: Iil etenlm solis llbrls in 
senatu legendis et epistolis imperatorum vacabant. ' candldatos autem 
Romanl candidam vestem gerentes vocare solent. nemo autem orationem 
qualemcunque lecturus , ac praesertim corain imperatore , non cuni can- 
dida veste ad lectionem accedebat. candidati vero II quoque dlceban- 
tur qui In provinciis niagistratus erant gesturi, quia et hi cuni candida 
veste prodlbant, hoc se studiosos magistratuum esse Indlcantes. testa- 
tur haec quisquls Romanae haud expers hlstorlae: nam e maglstratibus 
neminem , praeterquam soiennibus diebus , aiia veste usum esse , omnl- 
bus notlsslmum est. neque vero id Romae tantum , sed in provinciis 
etiam moris fuisse ipse nieminl , quamdiu qnidem a curialibus civitates 
regebantur: quibus sublatis cum universls slngula slmul evanuerunt. 

29. Tot magistratus rem Romanam sub reglbus , per annos ducen- 



DE BIAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 143 

^Tj^^iv tni Tovg TQiTg y.ai xiaauQay.ovTa 

i(f'' ooovg 01 (>Y/ig fy.QUXfjauy , ij y.uO-6).ov laxoQia 7iuQudtd(oy.tr. 

xul xo Xoinov loaniQ iv oy.OKo rb zr^g eXtvd^eQiug t^t)Mf.iiptv 

OVOflU. 

5 30. 'Yniirovg"E).X7]Vig rovg vxprjXovg aai fieyulovg Ityov- 

civ , ov GTO/uotxfifvoi Trjg aXtjd-ovg rov ovo fiurog nQoaijoQiug. 
rb yuQ y.ovoovK, (hg ^lruXoTg fj (jvaig nuQudtiicoy.fv , ov rbv vifir^- 
/.bv uX).u rbv uQvravtv arjf.iuh'ti. Kovoog yuQ uvroTg o Iloatidiov 
evofiiod-r^ ' XQV(fiog de avrbg xal vnO^Qv/iog , xui log roTg noir^- 

IQraig rJQeoev, evvooiyaiog xal evooi/dtoV iri de XQvcfiov rovro Xe- 
7.r]&idg. Tuvrrj y.ui xovoDau ru^ovXevfiura xal fivarixu ay.ei.i~ 
(.laru )Jyerai nuQ^ exeivoig, unb rov xovdeQe olovei rot; xQvnreiv, 
xal xovoovX xQvipivovg , unb rov nQOvoeTv xal xad^^ euvxbv 
vntQ rwv xoiviov oxenrofievov uyQvnveTv. Tuvrj] y.ui xovoovdXia 

15ru innodQOiuu xuXovoiv ol uq/uTol' "nneiov yuQ o (ivd^og rbv 
Ilooeidiova Xtyei. roiavru {.lev rivu ntQi rT^g ^lruXixijg riov vnu~ 
T(av nQOOiiyoQiug. 

31. 'Oti Se Twv 7iuvT(ji)v riyvor^oev ovdelg t« dvofiara nZv 
TiQtortog VTtarevouvrcov , fitTQid rivu ntQi Bqovtov Xtxriov. ^Iov- 

^Qviog fitv xvQiov ovofiu TuvdQi yiyove , Bqovtov 6e uvrbv xaru rbv 
rijg tniovvfdug rQonov tXiyov unb rPjg vnoxexQifiivr^g uvTip fUo~ 
Qiag' ^QOVTOV yuQ rbv fiijOQbv fne/o)Qia^ov ^ruXol rb ndXut unb 
rrjg ^aQvrr^rog nov (fQtnJor. ovrog, (jog tifr^v, evi^d^tiuv oxi^- 

8 Kovaov C. 9 avTos] ovtos? 10 izi] sgti P. an 

dlrf&ws? 12 y.ovd6Qi: C. 21 vnoyitXQVfifiivris y^^^go. 

tos qnadra^nta tres , quos penes reges imperium fuit, rexisse in uni- 
versum historia tradldit. ac deinde veiut in tenebris libertatis nomeu 
eluxit. 

30. 'Ttcutovs Graeci excelsos niagnosque vocant, nen;lecta vera 
nominis significatione. etenim zb consul Italorum, ut res ipsa fert, non 
excelsum sed prytanem significat. Consuui enim iili Neptunum dice- 
bant: occidtus vero iiie, sub inidis latens, atque , ut poetis placuit, 
terrae quassator .... eadem ratione consilia ab iis consuitatioues dell- 
beratlonesque secretae a condere (id est occultare) dicuntur, ct consul 
tanquam mentem ceians , quippe qui prospiciat pro(jue re pubilca secum 
cogitaiis vigilet. Iiinc etiam consualia antiqui cursus equestres Iiullcros 
dicunt: equestrem enlm fabula appellat Neptuniun. haec de Italo con- 
sulum nomine. 

31. Quoniam vero primorum consulum nomina nemo ignorat, pauca 
quaedam de Bruto dicenda. lunius proprium viri nomen erat, Brutum 
autem , secuiidum cognominandi morem , eum a siuiulata eius stultitia 
vocabant: Brutum enim Itaii olim patrio sermone stultum a torpore men- 
tis appellabant. hic , ut dlxi , stultitiam fingeus tempus quaerebat Tar - 



144 lOANNIS LYDI 

vivofavog fL,rjrfi KaiQov tov Taqy.vviov , vlvSqu tujv nuinoxt rv~ 
QavvMv untjvtaruTOV , t^cod^ijaai t^^ «P/^S* f^g da ^quSvvmv 
lA9"/jVrjai Sia rovg vojiovg avv roTg f.ar^ uvrov nQog rovro aru- 
ItTatv vno '^Pwiaauov rjrti rbv d-fbv bdbv vnoStt^ui y.u) avlXu^tTv 
avrip nQog rovro , t/Qr^atv avr(Z rb Sai/.i6viov ori tl rfjg narQiSogS 
inipug nQO nuarjg ru^tMg rtjv firjrtQU ntQinrv^rjrui xul XinuQoig 
TitQijSaXoi , ntQiiarui rov axonov. y.ul Srj tnavtld^MV tv r^ '^PMf.irj 
xal rrjv yijv niQi^aXwv ( avri] St fii^rr^Q rwv ndvTMv ) rfXivd^tQoiae 
PMfiaiovg rvQuvvidog , uq/-)]v t^tvQwv nuQ^ ovStvl rwv id-viZv 
yvMQiL0f(ivr]v , xal tl nuQ^ '^E/SQaioig ^uvirjX b nQOCfrjrMV ^f/o-lO 
rurog vnurMV nuQU IdaavQioig ytvofiivoiv nort fivi]fiovtvft. ovSi 
yuQ Qvrog uvrbg tni rijg 'E^QuiSog uni&tro (fMvrjg, log ^AQiaruTog 
Xiyti * ukX^ o\ tQfirjVivaavrtg nuQo, HroXtfiuiM t« X6yt(i, nors 
dvrl SvvuarMV xu\ ^ovXtvrcuv vndrovg tlnov , fir]n<a r6xf nuQU 
'^PMfiuioig uvia/ovar]g rijg o.Q/rjg xul nuQU nuaiv inX xm xatvwlS 
(itfyid^tt [rfjg aQ/fjg] d-uvfiuC,ofiivrjg. xovrMV ovrMg ij^6vrMv niQi 
Twv rfjg vnurtiug avfi^oXMv QVjriov. 

32. .Atvxol (fuivoXai noSrjQftg, xui xoXo^oi fifrQUog nuQOt, 
Tovg (fuivoXug uvtoruXfiivoi , nXarvorjfioi , noQ(pvQu Sidai]fiog f'$ 
txuriQMv xMv MfiMV, xoTg fttv (futvoXuig nQ^ad^tv xoTg Si xoXo^oTg 20 
xul f^oniad-fv, xul vnoSfjfiuxa Xtvxu (dXovxuv Se xb unb arvnrr^- 
qiag SiQfiu xuXovoiv ol '^PMftuTot, oxi aXovfitv xax^ avxovg rj 

6 OTi vulgo oni. 6 pro tu^scog mal!in TtQci^scog. 12 ovrcos? 

ijis&eto vulgo: cf. 3 70. 14 iinmo nfinoxf. 19 Sid- 

CTjfitt vulgo. 22 dlovfiov C. 

quinium, virum omninm, qnl unquam tyranni fuere crudelissimum, regno 
expellendi. qui cum (Athenis cum lis degens qui legum causa cum eo 
a Romanis erant missi) deum rogasset ut viam monstraret seque in eo 
adiuAaret , respondit ei numen , si in patriam ingressus matrem ante 
omnia ampiectatur avideque osculetur, voti compotem futurum. et vero, 
Romam reversus, terramque (est autem haec omnium mater) osculatus, 
tyrannide Romanos liberavit, magistratumque repperit nutli populorum 
cognitum; quamvis apud Hebraeos Daniel, prophetarum sanctissimus, 
vndcTCOv , qui olim apud Assyrios fuere , mentionem faciat. neque enini 
hic ipse , ut ait Aristaeus , in Hebraeo sermone ita scripserat : sed qui 
apud Ptolemaeum sacras literas olim vertere , principes et senatores 
VTtccTOvg dixerunt, necdum tum eminente apud Romanos imperio, neque 
nova magnitudine omnium admirationem in se convertente. restat ut de 
insignibus consulatus dicamus. 

32. Consulum insignia toga alba talaris , et colobus , paenula ali- 
quanto restrictior, laticlavius, purpura ex utroque humero insigncs, ct 
paenula quidem in adversa , colobus autem in aversa etiam parte; cal- 
ceamenta alba (alutam auteni alumine subactum corium appellant Romani, 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 145 

axvntriQia XtyeTui), y.al {y.jimyiTov (ni Tijg di^iug unb Xivov liv- 
y.ov, T« lniai]i.ia rwv vnuTcov r,v (/.idnnav xui (fUxioXrjV int/w^icog 
divu/iiuauv , oTi (fuy.ujg y.uT^ uvxovg rj oxpig XayeTut) , y.ul neley.tig 
^yovftevoi , e^ig v^og aQ&evreg, xul nXrj&og dvdQcuv qd^Sovg eni~ 
5 (fego/itpcov , e'§ wv i/.idvTeg qoivixco /qco/huti ^e/ju/i/ievoi e^i]Q~ 
rrjVTo , 7] unb ^eQuvov tov diXTdTioQog , oj ev v)Mig '^vXoTO/icov 
xul nekexvv iixoTwg eni(peQO/ievog Qd/Sdov t« i§r,QTr,/ievr,v ^viag 
nqbg eXuoiv Ttuv /?owv jr^g u/id'§rjg enl Trjv '^Pco/iuiwv UQ/rjv /leTi- 
OTuXri , cog IleQOiog o Pco/iutog ouTvQixbg e(fi] , rj xul oti ntXexvg 

10 e^ovaiug eoTi ^eixTixog' nQog rovTOig xu&edQU (otXXuv uvti^v 
ixiTvoi xuXovaiv) l'^ eXe(fuvT0g , e(p^ rj xadrj/ievov Tbv vnuTOv ol 
noXTTUi, a/JSuxag eni/irixiig vno^uXovTtg , eqtQOv nQoCovTU. 

33. ^Onwg de /u^ Trj Tov tvbg e^ovoiu dSvoconrjTog ?; uQ/ri 
Tov vnuTOv yevoiTO , dvo xal enl /lovov eviuvxbv nQOt/eiQiouvTO, 

15 wg tVQrjTui, Bqovtov tov Tijg tXtvd^eQiug txSixov , ovv uvTto IIov- 
nXixoXuv (to di ovo/ia Tbv dr^/iuycoybv orj/iuivti)' oTg {'§}jv xal 
vo/iovg YQU(peiv xul avToxQUTCog xovg noXe/iovg dioixeTv, oTa t^v 
Twv oXwv dioixrioiv uvi]/i/tivoig. TtXevTtjoavTog Se tov ^iov rov 
Bqovtov drj/ioaio) nevd^ti txi/ir^auv rbv vtxQov , xul ^QovTug rug 

Sf)a(f(Jov yvvuTxag wvo/iaoav tE, avTov bia xriv owcfQoavvrjV' xbv Si 
iTiQov &uTeQog eri neQicbv enixrjdeiw nQcoTog hi/irjoe, XtyiTUt 

4 TcXri&ovg C. 6 r] dno SeQUvov P , fnjasqcxvvov C. 

7 Qcc§Sov — T^viav F. 9 locum Persli , quem certe haec scri- 

bens non inspexit Lydus , vide in Sat. 1 37. F. 12 vnofirj- 

xetg vulgo, TiQoiovva F, Tt^oGiovzas C. 15 lego tial 

cvv F. 

quia alumen eorum sermone ij CTvnrrjQia vocatur); sudarium in dextra 
lineum, candidum (mappam et faciolem patrio sermone dixerunt, quia 
facies apud eos vultus dicitur); secures, quae praeferebantur alte elatae, 
et multitudo hominum fasces gestantium, a quibus lora puniceo tincta 
colore pendebant; sive a Serano dictatore , qui in silvis ligna caedens, 
ideoque securim, et quo boves plaustri pelleret, lorum virgae alligatum 
ferens , ad Romanorum imperium , ut refert Persius Romanus satyrarum 
scriptor , accersitus est, sive etiam quia securis potestatis indicium. ad 
haec sella (ut illi na&sSQav vocant) eburnea, in qua sedentem recens 
creatum consulem cives , subiectis perticis longioribus , ferebant. 

33. Ne autem singulari potestate immite consulis imperium evade- 
ret , duos eosque in annum tantum creavere , Brutum , ut diximus , liber- 
tatis vindicem, et cum eo Publicolam ( quod nomen popularem virum si- 
gnificat ) ; quibus Ilcebat et leges ferre et suo arbitrio bella administrare, 
quippe quibus summa rerum tradita esset. Bruti autem vita functi cor- 
pus publico luctu honoraverunt , et Brutas uxores suasab illo propter 
pudicitiam appellarunt; mortuumque coosulem superstes funebri oratione 
loannes Lydus. 10 



146 lOANNIS LYDI 

di naq' avroig to iTtnucpiov vrjvla, l^ '^EXXr^vixijg (.idLllov *rt;//o- 
"koyiug, oji v^ri^v ti^v layuTriv tmv tv y.id^uQa /oqS&v "EkXijvfg 
xaXovGiv. 

34. ruiog vof.ioyQu<fiog (.uru rtjv rwv xvaiartuQiov rtjv 
SexavdQixijv uq/tjv uvucftQH, Qi]f.iuai nQog tQfirjViiuv rovxoig.S 
"^noXXijg dt avyyvatwg tmv voftwv , oia ftrj yQUf.if.iaai rt&iifiiriov, 
toTg nQuyfiuai ytvofttrr^g ix rijg r<xJv uQyovrtov xui rov di]ftov dtu- 
qjOQug , doyfturi xotvio rijg /SovXrjg xul roij di]fiov nixvng fiiv ot 
UQyovrtg txivrid-r^aav , dtxu di fiovoig urdQuat rrjv ifQovrida rijg 
noXirtiag nuQtdoaav. uvrol di ariXXovaiv (-^ taroQia rfijaiv^^iO 
tlg Idd-rjvag 2novQtov Tloarovftiov, AvXov WIuqxiov xa\ IlovnXiOv 
2ovXnixiov. rtov di inl rQitri] yQovov ixtX ^Qudvvovriov , iO)g 
xui rovg Xtinofiivovg lAd^TjVuiiov vofiovg ruTg Stxu dtXroig aruXu- 
fitaai , Sixa nQOt^uXtro o diifiog uvdQug urd^t^ofiivovg riov tiqu- 
yfiartav , cov o nQtorog rrjg noXtoog tfvXu^ nQoarjyoQtv&rj , b xud"^ 15 
Tjftug noXiuQyog. iniarjfiu da ri^g t^ovaiug rjv avrto Svoxaidtxa 
qupdoi , roTg Si 7.otnoTg ovy ovriog, onXotfOQog di uv^ txaarov 
tTg xai ftovog. rtS yt jtt^v noXiuQyw xai ru^ig uvdQtxiv royurrj- 
ipQQtov xui Qa^Sovyoi xui dtafiu, xai oaa Ibfttv, nuQijv.^ ani- 
TQtffov Si uvrovg ot xrijaiv tvcfOQOv xtxri]ftivoi " (i&tv rb yXi^r^g 20 
TiQoaiXu^ov woftu, ori yXi^av ri)v Xtiav yrjv, dvri rov rr]v xuq- 
nifiov, 01 TtofiuToi yMXovai, ro yuQ twi' iQycov oxQiviov, ovx 

9 ttTti%ivri&7]6av 7 11 xat TlovnXiovl novnXiov xal C, 

13 dvccld^ovci C, ut saepe ov pro co. F. 18 legendum ToyarTj 

(^dvti rov tpaivoXocpoQoav'). F. 21 Xlav C. 

tum primus ornavit. dicitur autem apud eos funebris cantus nenia, a 
graeco potius etymo, quia vijt7]v Graeci imam citharae chordarum 
vocant. 

34. _ Caius^ iurisconsultus post qnaestorum magistratum de decem- 
virali his verbis, secundum versionem, expiicat. " magna autem per- 
turbatione legnm, quippe quae scriptae non essent, in re publica e dis- 
cordia magistratuum plebisque coorta , communi senatus populique vo- 
luntatc omnes magistratus sublati ac decem tantum viris cura civitatis 
mandata est. hi, teste historia, Athenas miserunt Sp. Postumium, 
A. Marcium et P. Sulpiciuin ; qui dum ibi per triennium commorantur, 
donec reliquas etiam Atheniensium leges decem tabulis collegissent, plebs 
decem viros rei publicae praefuturos creavit, quorum primiis custos ur- 
bis dictus est (quem nunc praefectum urbis vocamus ). insignia autem 
potestatis illi erant duodecim fasces : at ceteris non item , sed singulis 
unus tantum armatus. praefecto urbis vero cohors . . . quoque et licto- 
res et vincula , et quae alia scimus , aderant. sustentabant autem eos 
qiii di^ites possessiones habebant; unde glebae nomen acceperunt, quia 
glebam Romani aequam , id est fertilem , terram dicunt. nam operum 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 147 

ov un^ aqyr^Q, o Avyovaxog 7iQ0afvfif.ie rjj UQ/J} , ttjV iv rjj 
'Fufirj ^aoi7.iy.TjV uvtyHQiov , w? o TQuyxvXXog tine (fiXoXoyog. 
riov d'e eiQ7jfiarcov uq/6vtciov nqog uXuL,oveiuv uQ&evrwv y.ul rt;- 
Quwr/Mg diuyivof.ur(x)v , ruQu/deig b dijfiog rrjv noXiv unekine xul 
5 TieQi rov ^ovvov Tor Xeyofievov ^A^tvTivov (onr^aev ' o de ronog f'X- 
xei rrjv nQoar^yoQiav e'§ evbg rwv '^HQU/AeiSwv , cog b '^Pcofiuicov 
noirjvrig naQudtdcoxe. y.al dieTQt^ev exei b dijfiog uyuvuxTiov nXei^ 
arcov fiev evexu, e^aiQercag Se BeQyiviov /uQiv xul r-^g avrov nai- 
dbg evay/og ^iuod^eiTCOv. rrjv de laxoQiuv oifiui nQoSr^Xov eivai. 

10 35. Z^Q/ovreg fiev ovroi,, nXi]v el firj rig y.ui rovg leyo- 

fievovg nuQ^ avroTg novricfty.ag («jtJ rov uQ/teQeig vecoxoQOvg^ 
elg uQ/ovTttg uQid^fieiv e^eKriaot' yvcoftrj yixQ uvrcov xal XQiaei 
rovg voftovg eyQacfov ol uQ/aioi xal ru wvta diervnovv' o9^ev 
aediles rovg uyoQuvofiovg eri xal vvv avfi^uivei xuXeTod-ut , xud^o 

15 Tovg vaovg oi '^PcoftuToi «/(3?jg xaXovatv. fieru de rr^v exjSoXrjv rcov 
Qr^ycov y.al nQo^oXr^v rcov vnurcov ^OQv^wv eviaruftevcov , wg eY~ 
Qi]rai roTg avyyQucfevatv exureQag (fw^ijg, enl nevrrjxovra avvey- 
yvg evtuvrovg /iXiuQ/ot rcov nQayfidrcov eirjyrioavro ' elra enl 
nevTaeriav uvuQ/iuv eSvarv/ei rb nokirevftu, xal rb Xotnbv TQeTg 

^vofioS-erag xal dtxaarag n^o/SXrjd^ijvui nQog ^Qtt/v avft^e'/^rjXi diu 
rug eficfvXiovg aruaeig. 

36. OvT wg ovv ^Pwfiaioig raQarrofievwv twv nQayfiurcov 

2 locum Saetonli frustra quaesivi. F. 4 dnsXHTiB C. 6 Virgil. 
Aen. 7 657. 11 xal vecoKOQOvg F. praestat fortasse yicpvQcciovs, 

coU. 2 4. 15 dstSeis C. 17 avyyQacpovGiv viUgo. 

scrinium, cum initio non fuisset, Augustus magistratui addidit, basili- 
cam Romae condens, ut Tranquillus philologus refert. memorati autem 
magistratus cum ad arrogantiam provecti tyrannonim more agerent, ter- 
rita plebs, relicta urbe, circa collem quem Aventinum vocant consedit; 
qui locus ab Heraclidarum aliquo , ut narrat vates Romanus , nomen in- 
venit. et commorata ibi plebs infensa cum ob plurima alia , tum prae- 
cipue Virginii eiusque filiae gratia, quibus nuper vis illata fuerat; quam 
historiam satis notam esse existimo. 

35. Magistratus quidem hi , nisi quis pontifices quoque ( id est 
snmmos sacerdotes ) et aedituos connumerare magistratibus velit : horum 
enim sententia iudicioque leges ferebant veteres et res venales const- 
tuebant, unde agoranomi etiamnum aediles vocantur, quatenus templa 
Romani aedes vocant. post exactos reges autem consulesque creatos 
turbatae rei publicae , quemadmodum utriusque linguae scriptores tradi- 
dere, tribuni militares per quinquaginta fere annos praefuerunt: deinde 

t>er quinquennium afdictata est civitas , principe carens ; posteaque tres 
egislatores ac iudices creati sunt , iique propter domesticas factiones ad 
breve tempus. 

36. Tali igitur modo perturbatis Romanorura rebus complacuit, 



148 lOANNIS LYDI 

avvrjQtas tov yaXov/nivov TtQOor^^oaod^ai SixruTWQtt , tnti ovx 
u.yad^ov noXvxoiQavii]. diaouTg ovv raig (pQOvriatv traXain(x)Qovv, 
y.at To ftaoiXfcov dfStong ovofia , f.irj Xu&oiev av&tg TuQy.vviotg 
niQininrovrtg it] noXXoig y.ui fii] ovfKftovoZotv uq/ovoi diuonad-i- 
tpfitvot, iSo^t roiyuQOvv uvroig , wg t\'Qrirai, rov xuXovfievovS 
dty.rurcoQa (^avrl rov fitooftuoiXia^ nQ0ori]Oaodut, 't^ xai fio- 
voig ftr^ai rov xQurovg uvrto ntQtyQucfOfitvov, xa) rtwg uQfiodtov 
tlvai fioi doxti tQfirjvtvoai roTg '^'EXh]oi ro SixrdrooQOg ovofia. 
narQicog roivvv oi '^PiOftaToi rov ini xuiqov fiovuQ/?]v ovrco xuXovoi, 
rbv ftf] voficov YQucpaTg ru rcov vnr^xocov diurt&tvra nQoiardfitvu, 10 
oTu iv j3Qa/tT rr^g uQ/rjg navofitvov. dixuiov yuQ rr]v t^ovoiav 
avri]v xuXovotv ov rijv xu&oXov , uXXu nQog rb XvoirtXovv roTg 
TiQciyfiuatv inl /qovov ^qu/vv didofit\i]v , coort Xoyco xui fiovco 
diOQd^cjod-ivrcov rcov firj xa&tarrjxorcjov rb Xoinbv rbv nQOuyofitvov 
fig rtjv nQortQav rv/r]v uvaarQtcptiv. ufiu ytxQ ru ntnovr^xoru 15 
Id-tQdntvaiv b dixrdrcoQ, ufia r-ijg uQ/tjg untnuvoaro. 

37. XtiQorovovai roivvv dixrdrcoQa uQcorov oVPcofiuToi 
Tirov BldQxiov , og ufia rijg UQ/Jjg intXd^tro , Svo vndrovg 
nQOtorr]auro. ov fttjv /qovov cjjQtot xud-^ ov uv /tiQorovoTvro ol 
vnaroi' vivonQov ydQ iari rb xara rbvTavovuQiov fiijva nQottvaiSO 
Tov vnarov. ivtuvrw di fiovco rr^v vnurov iniortvat rtfir]v, nav- 
ra/ov '^Pcofiaicov ruTg ivuXXuyuTg /uiQovrcov. ndvru di ru rijg 

3 post TccQxvvlois omisi, quod ex postremis syllabis male iteratis 
enatum erat, xoivols. 4 Siaanu&t^Ofiivotg C. 7 JtsQiyQa~ 

q)0/atV(a C 10 an TCQdynaza? 11 diKvatovQav? 

Suem dictatorem vocant, creari, quia non bona multorum dominatio. 
upHci itaque cura angebantur, et regum nomen metuentes, ne opinione 
citius aut in Tarquinios iterum inciderent, aut a multis nec concordibus 
magistratibus dilacerarentur. quare visum iis, ut diximus, dictatorem 
(id est interregem) creare, cuins imperium sex tantum mensibus cir- 
cumscriberetur. atque hoc loco consentaneum mihi videtur Graecis di- 
ctatoris nomen interpretari. patrio sermone igitur ita voc^nt Romani 
eum qtii singularem potestatem ad tempus tenet, neque, dum praeest 
rei publicae, scriptis eam legibus ordinat, quippe brevi imperium posi- 
turus. iustam enim illi potestatem vocant non omnem , sed pro rei 
publicae utilitate ad breve tempus datam; ut hac in integrum consilio 
tantum restituta, deinceps is, cui data sit, ad priorem condicionem re- 
vertatur. etenim simul ac laborantem rei publicae partem sanasset, 
dictator imperium ponebat. 

37. Prlmum igitur dictatorem creant Romani T. Marclum , qui si- 
mul atque imperium capessivit, duos consules nominavit. neque tameu 
tempus constituii quo eligerentur consules: nam ut mense lanuario crea- 
retur consul, posterius institutum. aunum vero amplius consulatui non 
concessit, mutationibus ubique gaudentibus Romanis. onmia autem re- 



DE 1VIAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 149 

/SuatXitag avjLt^oXa nuQrjV t(Z dixxurcoQi axKfuvov yu)Qig, oV t€ 
i)voy.aidtxa ntXtxttg, noQ(pvQa y,u\ aiXXa xal Soquxu, xa\ oaoig 
iniat/^ioig ot Qrjytg fyvo)QiL,ovxo. mnuQXTjV t£ nQiorov 2novQiov 
Kuaiov vnuQXOv tuvrto nQOt^uXtTO , xu&untQ '^Piof.ivXog Tov Kt- 
BXfQiov TQi/iovvov Twv innfcov. fjYOvvTO dt avrio qu^Soi tnii.trjXtig, 
T^otfiwv /wptf * ontQ tri xa\ vvv td^og, xuintQ r^yvorif.tivov , (fv- 
TiUTTtrai • xtvovftivotg yuQ roTg tiov inniiov arQurrjyoTg ovy.iri fifv 
qup$oi Tjyovvrui uvrwv log rb nuXat, iionta&tv di doQvtpoQog tig 
Qtt^dovg fntf.i'^xfig xu&^ ofiaXov avvdi^aag fiiod-fv fnKpiQtad^ut, 

iOovdf avrog tiSwg ri]v aiTiuv Tijg (fOQug, f.i6vj] dt avvr^d^tia uxo- 
7.ovd^tov. nuoiov df rcov uq/cov rijg noXirtiug b 'innaQ/og ixQurft, 
xa\ ovx 7]v fcpirov rivt avrov dtxdi^ovrog tm ttptatv xf^Qtiv. nXiov 
Sf f'i; fiTiVtdv ovStig rcov dixrurcoQiov rov xQurovg rijg ftovuQ/iug 
dvrtXu^tro , uXXi/, xu\ noXXot tXurrov, xa\ tni fiiav ftovr^v i]fii- 

15 Qav. xu\ yuXtnov ovdiv «utwv tcov dixTUTCoQCOv tnifivriad^rfVai, 
xa\ oaoi ytyovaai xa\ in\ noaov yQovov, 

38. JjQwrog dtxrurcoQ Tirog MuQxtog, o Tovg nQcorovg 
vnarovg Tirov xa\ BuXiQtov avd-ig nQoayaycov. ardatcog di yi- 
voftivr^g xui riov vndrcov uvaycoQr^ouvrcov , o SixrdrcoQ triQOvg 

20 «VT* fxtivcov nQOfjSdXfro xuXuvdatg Sfnrtft^Qiaig. Tco tnraxai- 
Sixuro) trti Tcov vnurcov, aruatcog ytvofiivr^g ov fitxQug rfj rt yt- 
^ovaia rco ri d/jfico , dvo rb nX^&og nQOtxtiQiaaro SrifKxoyovg, 

8 ^K^SovxoL F. rJyovvTO vulgo. 9 Qa^8ov%ovq C. 

oficcXovg vulgo. 12 ftpixov recurrit 1 47. F. utrobique maliin 

&eiin6v. 

glae potestatis insignia, praeter coronam, aderant dictatori, duodecim 
secures , purpura, sella, lanceae, et quaecunque regum insignia fue- 
rant. idem primum magistrum equitum, Sp. Cassium, ministrum sibi 
elegit, sicuti Romulus Celerem equitum tribunum. praeferebantur au- 
tem huic, praeter iubas, fasces longi; qui mos hodieque, quamvis igno- 
ratus, servatur: proficiscentibus enira equitum ducibus non amplius qui- 
dem iictores , ut olim , praeeunt , sed a tergo armatus unus longarum 
virgarum fascem ferre solet, ne ipse quidem causam, cur ferat, sciens, 
tantumque consuetudinem sequens. omnium vero civitatis magistratuum 
princeps erat magister equitum, neque cuiquam eo iudice ad appella- 
tionem progredi licebat. amplius sex menses nemo dictatorum singu- 
lare imperium tenuit; at fuit et multo brevius et unius tantum diei. ac 
nihil impedit quominus ipsos dictatores , et quot quamdiuque fuerint, 
commemoremus. 

38. Primus dictator T. Marcius, qui primos consules, Titum et 
Valerium, denuo creavit. orta autem discordia cum consules abdica^- 
sent , dictator alios in eorum locum calendis septembribus noiuinavit. 
decimo septimo a consulatu anno , non parvo dissidio senatum inter 
plebemque coorto, plebs duos tribunos creavit, qui plebeiis ius dice- 



150 lOAlNINIS LYDI 

unne avrovg diairuv roTg Srji-ioruig y.ul rijv uyoQuv tntaxlnrfad-ui' 
vi n(jog uluL/ovtiuv uQd^ivtig ovy. fjQvd-QUOv xul uvruJv rdiv nurQi- 
y.iwv y.araxjjricpiQiad^ui. tw St tly.oaria rQirco rwv vnurcov irti tig 
TQiTg fioiqug ra t% ^QyJ]^ ^'7/?^'^'?^ *'? rovg vnurovg, etg toj' 
TTJg noXicog vnuQ/ov y.ui rbv diji^iov' xui ol /.itv vnarot diojy.ovvS 
rovg no)Jf.iovg , b di dijfiog iarQartvtro , o yt \.tr^v vnuQ/og rrjv 
■ndXiv iffvXarrt , custos urbis nQoaayoQtvoi^itvog cbaavtl ^rXtt^ 
Tijg noXtcog. tw Si bySoco y.a\ tly.oarco rcZv vncxrcov trtt , Stucpt- 
^Of.itvcov rov Sri(.iov y.al rrjg ^ovXi]g, AvXog 2tf.inQCovtog nQoariyo- 
Qtvdrj Siy.rurcoQ , oV ix fiiv rfjg (SovXijg rdiov ^IovXiov ix Si toD 10 
Si]/.iov Koivrov Ou^tov ytiQorovi]aug vndrovg unid-tro rijv Siy.ru- 
rovQuv. av&tg ini tou riaaaQaxoarov y.a\ oySoov rwv vnctrcov 
irovg nQ0t^Xrj&7] Sty.rdrcoQ Tuiog ]]lcx.i.iiQy.og. tow Si Srjfiov nu- 
%ivarurovvrog nQOtjSXtjd^rjauv ytXiuQ/oi rQtTg' cov ouXtvovrcov t« 
7iQcji.yi.tara uvr^yoQtvdr] StxrdrcoQ Tirog Kvvrtog, o? iv fiovatg 15 
rQial xai Sixa r^f.itQatg y.artvvaa&tiarjg rr]g aruatcjog unid-tro rr]v 
UQ/J,v. rco Si t/3Sof.ii]yoarc7) rtrcxQrco rcov vndrcov ivtavrcTr , rujv 
TvQQr]vcj)v ruQarrovrcov t« nQdyfiara , Stct rb f.iiytdog rov noXi- 
fiov uvriyoQtvd-r] Siy.rdrcoQ 31dQy.og AlfiiXtog ' fxtd-^ ov TlovnXtog, 
0? iv 't'§ y.ai Sixa fiovuig TjfiiQuig rbv nQog rovg TvQQrjVovg Stoi-ZQ 
xr]aag noXtfiov unid^fro. avd-tg Si rov Srjfiov nQoarr^aufiivov 
ytXtdQ/ovg xui t^? ^ovXr^g uv9-tarufiivi]g uvriyoQtv&i] StxrdrcoQ 
Koivrog , og iv oxrot r^fiiQatg SiuXXu^ag rrjv noXiv unenavauro' 

9 XvXos C. 11 xoLv&ov vulgo, et Infra xoiv&og. 18 rov 

(itye&ovs Yulgo. 19 (liaov C, uti et alibi. F. 

rent foroque praeessent; qui ad arrogantiam provecti ipsos patrlclos 
condemnare non erubuere. anno autem a consulatu vigesimo tertio tri- 
fariara imperium divisum est, inter consules, praefectum urbi et ple- 
bem; et consules quidera bella administrabant , plebs militabat, praefe- 
ctus vero urbera custodiebat dicebaturque custos urbis. vigesimo autem 
octavo a consulatu anno , plebe a senatu dissentiente , dictator dictus 
est A. Sempronius, qui cum e senatu C. lulium, e plebe Q. Fabium 
consules nominasset, dictaturam deposuit. rursus anno a consulatu 
quadragesimo octavo dictator creatus est C. Mamercus. plebe vero ite- 
rum ... tribuni miiitum tres creati sunt; qui cum rem publicam agita- 
rent, dictator dictus est T. Quiutius, qui intra tredecim tantum dles 
sedato dissidio imperium posuit. anno aiitem a consulatu septuagesimo 
quarto, Tyrrhenis rem publicam perturbantibus , propter belli magni- 
tudinem dictator creatus est M. Aemllius, et post eum Publlus, qui 
intra scdecim tantum dies, cum bellum contra Tyrrhenos administrasset, 
abdicavit. rursus a plebe creatis trlbunls, et senatu obnitente, dictator 
dictus est Qulutus, qui iutra octo dies recoaciliata civitate abdicavlt. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 151 

fitd-* Sv HovnXiog Ko^vtjXiog Koaoog' /iii&^ ov Kvriiog. uno 
de xov IxujoaTOv rqiaxoaxov ixrov tcov vnuTWv fviuvTOv, TQtjrjg 
xal ixuTOGrijg oXvfiniudGg iviaTU[.iivrjg , uvaq/og 1] noXig duTiXit 
inl mvTuiTij /qovov. uvdig di nQoa/d-tvTWv vnuTtov nQOi^Xfj- 
S^rjGuv ix Twv nuTQixicov uyoQuv6i.iot TtaauQtg xal TUfiiui dvo, xul 
nQUiTMQ o\ovii aTQaTr^yog, XrjyuTOi otovil vnoaTQUTi]yoi, xul dvo- 
xaidixu /ih'aQ/01, dia to nQoadoy.uad^aildli^avdQOV tov lyiuy.i- 
<Jov« xuTU '^PcofiuioJv ajQUTiviiv. TUQa/&ivTig di ol PcofiuToi 
HuniQtov f.iiv KovQaoQU OTQUTiiybv vnavTijoui lAXi^dvd^QCO hpij- 

10 cfiauvTO, xui nQot^dlovTO oicovoaxonovg xui liQOffuvTug' aucprjg 
di nQoadoxiu iiTTr/g ToTg iv xuiQCo no).ifiov nQog liTug xaTucftv- 
yovatv. int di tov tqitov xul t^iixoaTov xui diuxoaioaTOv iviuv- 
rov nQuiTCOQ tTtQog nQOi/iiQiadij , lty6[.iivog ovQ^uvbg uvtI tov 
nokvnxog , xa\ ).iy6[iivog niQtyQTvog oiovii '^tvodoxrjg' rov di 

15 6rfj.iov lig (.liQti fiiv TiaauQu ilg nivTi di xu\ TQidxovTa cpvXug 
itriQrjfiivov , ToTg /.ivrjfiovtvOtTat TQtTg tTtQOi nQoatTi9^i]puv nQui- 
fCOQig. TtJi di ivivrjXOOTcf) tcov vnuTOJv iviuvTCxi, lAvvi^ov ivaxt]- 
ipavTQg Tfi ^lTuXiu, diu rbv byxov tov noXi/Liov ov fiovov Sixtutcjoq 
uXku xut uvTidixTCATMQ, innuQ/rjg Tt xu\ uv6tinnuQ/rjg nQOi/n- 

W Qia^rjauv , bJOTt &ij.TiQOV tj; ^ut^qov yvco/trj ln6f.iivov f.ir] ix fio- 
vr^QOvg uvd^iVTiug ^Xc/^rjV ineviyxiiv rf] noXatiu. tovtvov xul fio- 
riov Tcov $ixTaTCx)QCjov rJTOi fitoo^aaiXicav fcvi^fiTjv dvacpiQii ^ 'Pw- 

1 dno F, inl C. 5 natqicov C. 11 rjTzag C. 

17 patet aliquid excidisse. F. 18 SixTdvo^a et avrtdixra- 

TO^CK C. 

hunc secutus P, Comellus Cossus, quem T. Quintius. ab anno autem 
a consulatu centesimo tricesimo sexto , qui est Olympiadis centesimae 
tertiae primus, quinquennium prlncipe caruit civitas. postquam vero 
iterum consules creati, e patriciis quattuor aediles duoque quaestores 
et praetor (id est dux), \pgati (id est inferloris ordinls duces) et 
duodecim tribuni electi sunt, quia Alexander Macedo bellum illaturus 
Romanis putabatiu-. conturbati autem Romanl, ut Papirius Cursor ob- 
viam imperator Alexandro iret, decrevere, auguresque et ponlifices 
creaverunt. aperte autem cladem exspectant, qui tempore belli ad pre- 
ces confugiunt. anno autem ducentesimo sexagesimo tertio praetor alius, 
quem urbanum, alius etiam, quem peregrinum, id est peregrinos reci- 
pientem, vocant, creatl sunt. postquam vero populus quattuor in par- 
tes et triginta quinque iu tribus dlvisus est, memoratis praetoribus alii 
tres adiuncti. anno autem a consulatu nonagesimo, cum Hannibal Ita- 
liam invasisset, propter belli molem non tantum dictatorem sed et pro- 
dictatorem , nec non magistro equltum vicarium creavere , ut , altero al- 
terius sequente consilium , nullum rei publicae e singulari potestate ma- 
lum existeret. hos solos dictatores commemorat Romanorum historia: 



152 lOANNIS LYDI 

f.iu"y.i) iGTOQia. (^ieru de rovrovg ruiog 'lovXiog KutauQ y.aru rrjg 
avyxXijTov y.ul IIof.mrli'ov rbv oXid-giov roTg TtQuyfiaaiv avul^toau^ 
fievog noXifXOv , uvrbg tavrbv f.i6vaQ/ov umbti^e, uienldio In- 
nuQ/ji /Qrjouf.iivog. 

39. '0 S^fiog avly.ad-tv ycu\ avfinav unlwgrb nolirtvfiuS 
larQurivtro , aaX avriov rcuv ItQiWv roTg noXf[.iioig ini^i6vro)v' 
y.ul nuvrtg anirQtq^ov iavrovg. idiriat roivvv ''Pwf.iuioig nQo^a- 
Xiad-ui rovg Xeyofiivovg nuQ^ avroTg nrjvawQag , oV ru.g riov no- 
liriuv ovaiag dntyQd(fOvro , did rdg ev noXifuo Sunuvag' ovno) 
yuQ, (vg vvv , rb Svjfioaiov i/OQrjyti roTg arQuriwTuig, oTa ovx 10 
ovrcov avToTg riwg vnortXujv. o&tv rovg y.i]vacoQug "EXXrjvtg ri- 
f.i9]rdg xud-^ tQfirjvfiav exuXeauv. 

40. ToTt Tivtog oTwfiaTog xcofity.bg fiv&ov tntSti^uro tv 
rfj Pioftrj. b Se fiv&og rifivtrui tlg Svo , tlg y.Qr]niSdTav xal 
TtQuiri^rdrav , wv r] [.liv xQriniSura^^EXXi^vixug t/tt vnodiatig r] 15 
Se nQuiri^Tdra '^Pwfiaiy.dg. rj fiivroi y.cofiwSiti rifivtrai tig inrd, 
(Ig naXXidrav roydrav lAnXXdvrjV ru^tQvuQiuv '^Pivd-wviy.i]v nXu- 
vineSuQiuv xal ftifiixr^v' xal naXXidru ftiv iariv '^^EXXi]vty.r]v vno- 
9-taiv i/ovaa xoifiwSiu, roydru Se r] '^Pwfiu'iy.i]v uQ/uiuv' lArtX- 
IdvT] Si tartv r] rdJv Ityofiivwv tS,oStuQih)v , ru^tQvuQia Se o] axi]-20 
vWTr] 1] d-tarQtxrj xwftwSia, '^Piv&wvtxr] rj t^wrixr], nXavintSaQia 

9 Sanccvug viilgo post ixoQrjyti 11 oiros C. 13 Ttrl- 

vios F , Ai^LOs Reuvens Collectan. literar. p. 20. 14 post 

8vo Reuvens tlg zqtty(a8Lav xal xoificpSiav , xal ri (lev rQayaSia, 

V.Qr]Ttl8c6T7]V Hul TtQBZE^aVTU C. 15 KQrjTtldoizTJ C. 16 71^8- 

ri^axu C. 

post eos vero C. lulius Caesar, suscepto contra senatum Pompelumque 
exitiali rei publicae bello , ipse se solum principem constituit , Lepido 
usus magistro equitum. 

39. Initio populus ac tota omnino civitas militabat, vel ipsis sa- 
cerdotibus in hostem euntibus; omnesque se ipsi sustentabant. itaque 
necesse fuit Romanis, quos censores ipsi vocant, creare, qui facultates 
civium perscribebant propter belli sumptus ; necdum enim e publico 
eos, ut nunc, militibus praebebant, quippe quibus nuili tum vectigaies 
essent. inde censores Graeci Ttfirjtdg ( aestimatores ) dixerunt. 

40. lUo tempore Tinius Romanus comicus fabulara Romae dedit. 
dividitur autem fabula blfariam, in crepidatam et praetextatam ; liabet- 
que crepidata Graecum, praetextata Romanum argumentum. comoedia 
vero in septem genera dividitur, in palliatam, togatam, Atellanam, ta- 
bernariam, Rhinthonicam, planipedariam et mimicam; et palliata quidem 
est, quae Graecum, togata, quae vetus Romanum argumentum habet: 
Ateliana iilorum est quos exodiarios vocant; tabernaria est scenica sive 
theatralis, Rhinthonica alienigena, pianipedaria . . . , mimica ea quao- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 153 

^ xaraaTo)MQia , fiif.iix7j 7] vvv d^O-ev [,i6vtj awL^o[.uv7i, T^yyinov 
(xh (yovaa oidfv, Xoyco fiovov rb nXijd-og Inuyovaa ytko)Ti, 

41. 'Oti de avayxaTov oJfiai ff.i^Qu6vvat tw Xoyw, nQoa- 
d-riaio xui TovTO. ^Fiv&cova xul Iday.r^Quv y.a\ Bltaov xat Tovg 

5 ulXovg Tcvv TIvd-ayoQCov lafitv ov {.iiy.QOJv didayfiuTCOv tnl Tr^q f.i&-' 
yuXrig '^EXXddog ytvtad^ai xad^i]y7]Tcxg , xa\ diucptQOvrfog tov Piv- 
&cova, og t^ufitTQOtg tyQu-ipe nQCJoTog xcoficodiav' f$ ov nQCx)Tog 
Xu^cjov tcc? ucfOQftug yLovxiXiog o '^PcofiuTog rjQcoYy.oTg tmaiv ixca- 
(.icodriae. fitd-^ ov xai rovg fitT^ uvtov , ovg xaXovai 'PcofiuTot 

10 auTVQtxovg , ol vicoTtQOi Tov KQUTivov xu\ EvnoXiSog yuQay.TT]QCA 
^rjXcoaavTtg, roTg fitv '^Pivd^covog fitTQOig ToTg dt tcjov fiv^ifiovtvd-tv- 
Tcov SiuavQfioTg yQr^aufitvoi , ttjv auTVQty.i]V ty.QUTVVuv xcofuodictVf 
'^OQUTtog fitv ovx t%ca rijg Ttyvijg ywQCJov , HtQaiog St tov noi7]T7jV 
^corpQovu fttfiriauad-ui S-tXcav to ytvxocpQOvog naQTJXd-fv ufiuvQov' 

15 TovQvog dt xai ^lov/jtvuXiog xa\ UtTQCjovtog, uvTod^tv TuTg Xoido- 
qiaig tnt^tX&ovTtg , rov auTVQixbv vofiov nuQhQCoauv. xui tuvtu 
fiiv ntQi Tijg uQyaiug xcoitcodiug tb xu\ TQuycoSiag. 

42. Tf^g St Tvyrig tu '^ Pcofiuicov tlg v-ifjog uvucptQOvatjg 
^xoXov&riauv fixoTCog xa\ nTaiafiuTa, xa\ dtacptQovTCog aacoTia, 

20 W(TT6 fitTU Tcov dvodtxu dtXTCOv xu\ Tov nfQ\ uacoTiug voftov, nuQa 
KoQivd^icov ndXui Ttd^tvTa , yQcxxfjui ''Pcofiuiovg. riTXog dt riToi 

1 xazaaroXaQiu qnid sit, nescio. F. cwnvenlre eam riciniatis apud 
Festum luimis docebat Reuvens. 2 ovSiv Xoyco , fiovov Ss to 

Osannus Analect. crit. p. 78. 4 Zkiqocv nal Blalcov v.al tovjs 

ttXXovq rmv cpXvayioyQucpcov Reuvens. 5 ov fn-AQcov ] v.(ofiLY.(ov 

Adolphus Langius (Schriften und Reden p. 99). 15 Tovqvos 

corruptum putat F , tuetur Reuvens. 20 xov SvodfAddtXzov F. 

vofiov F , /uo'vov C. 

nunc sola restat comoedia , artificiosi nil habens , sermone tantum risnm 
movens multitudini. 

41. Quoniam vero in argumento immorandum existimo, hoc etiam 
addam. Rhinthonem Asceram et Blesum aliosque Pythagoreorum con- 
stat egregiarum disciplinarum in magna Graecia auctores fuisse, ac 
praecipue Rhinthonem , qui primus hexametris comoediam scripsit ; 
quem primus imitatus Lucilius Romanus heroicis versibus comoedias 
composuit. post hunc et qui eum secuti , quos satyricos Romani vo- 
cant, recentiores, Cratini et Eupolidis aemuli characteris, Rhinthonis 
metro et memoratorum dicacitate usi, satyricam comoediam firmarunt: 
et Horatius quidem ab arte non aberravit, Persius autem, Sophronem 
poetam imitari cupiens, Lycophronis caliginem superavit; Turnus, luve- 
nalis et Petronius, continuo convicils irruentes, satyrici carminis legem 
vioiarunt. haec de vetere comoedia tragoediaque. 

42. Fortuna autem extollente rem Romanam, secuta, ut fieri amat, 
vitia sunt, ac praesertim luxuria , ut praeter duodecim tabulas legem 
quoque de luxuria, a Corinthiis oliiu latam, scripserint Romani. cuius 



154 lOANNIS LYDI 

TiQoyqarfrj t(o ro/ii(p He nepotlbus ' oiovfi tj ar^jnuaia rov ov6[.ia- 
Tog TQvrtoTi nuQaTio/mioig (^rtmoTug yuQ y.ui rovg eyyovovg xai 
roi-g uavorovg bf.ta)vv(.aog y.aXovaiv^ , TjQtaiv luol diu ^Qu/Jtov 
r^v diacfOQUV tlntiv. rtniog (6 vtog nuTg) ii^^EkXrjVixr^g trv- 
f.(oXoyiug o tyyovog Xiytrui, (xig xuXidg 6 Wiloitvog tlntv. vtn(jog5 
6i y.al b aacorog, oniQ xai avrbg TQOnixiog , yal y.aru d-iO)Q(uv 
'laya roXg "EV.r.ai nuoa/ioQrirtov , bri rbv ay.oonlov oi Pcof.iUiot 
7iarQi(og vtnav y.uXovaiv olovti unoSa, xaru aitQijatv {rtjv yuQ 
■vi avVM^rjV oriQrjriy.(o rQonco Xa/j^dvovai '^ F(Of-iuioi , coaniQ^Ek- 
7.rjVig v/ihnog, vrj/vrog, vrjyQfTog, rijdvfiog) , ix rov xaru ffvaivi.0 
cvf.t^aLVOvrog r(S d^rjQuo. wQct, yuQ /ttfKxJvog xai uvrbg tiy.6ro}g 
b axoQniog rfj yf^, xa&dmQ xal ru uXXa rcdv iQntrcdv, vnovtXQca- 
&ttg xttrui , ftridtv triQov nuQ^ uvrrjv iad^uov. rjVixa ovv nuaav 
TTjv niQi iavrbv idcudifiov yriv iuvrcTt dunavi]ai] , rcov idicov xa9'- 
«inrirai nXixravcdv xal naaag avrug uvtnatad-tiTcog xaravuXi- 15 
oxii. i]Qog di uvuxaXovvrog avrbv fnru r(ov u).).(ov tig (fcog voftco 
Tijg (pvatcog uvunodovrui , xui nQog xa)Mftiyi}riV rb cfvrbv iQ/6- 
fiivog fiov-fi rfj acpi] rrjg /?or«>'?j? uvaXufiftavit rb dQifiv xal art- 
yavovrai, xad^cxntQ bfftg rfj fiuQ(xd^(o' oO^tv xui rtntruv rr]v xa- 
lufiivd^r]v'^ Pcofiuiot xuXovatv. ruvrrj ay.oQniarug vtcurug unoxa- 20 
Xovaiv uvToi, oia roiv ISicov fitXcov dtaff&OQttg. roiavra fitv 
rtva naQarQunftg rov oxonov tinoifi" uv niQi rovroov. 

1 olovil — Tovriati'] sententia haec fere postnlat: Intl 8' ovx dTcXij 
( vel ov (lia ) 7] orjficioia xov ovoficcrog tovtov iazi. 4 o ] 

olovsl? 5 cog] vulgo Kal, 10 vrjlvnog vulgo. 11 toQa] 

cavga vulgo. 20 ayioQTiiovs tovs daciTOVs F. fuit cum rovg 

CHOQniords vincotas mallem. 

legis titnlus sive inscriptio est de ncpotibus: ita scUicet Romani hixurio- 
sos appellant: nepotes enim et iyyovovg et dooiTovs (hixuriosos) pariter 
vocant. nobis differentiam paucis explicare visum est. nepos o 'iyyovos 
a graeco etymo dicitur quasi vios nais (iuvenis puer); quod recte di- 
xit Philoxenus. nepos vero et luxuriosus , isque tropice dicitur (vide- 
tur enim in investigatione Graecis assentiendum ) , quoniam scorpium 
Romani patrio sermone nepam, id est pedibus carentem, syllaba pri- 
vativa (ne enim privativo utuntur Romani, quemadmodum Graeci in 
vrllmos, vijxvros, vrjyQStos, vijSvfios) vocant, ex eo quod natura 
huic animanti accidit. hieme enim, ut cetera reptilia, sic et ipse scor- 
pius sub terra torpens iacet , nil praeter eam edens. ubi igitur circum 
se omnem esculentam sibi terram consumpsit, cirros suos aggreditur, 
omnes(pie sine sensu depascit. vere autem cum ceteris naturae lege in 
Incem revocatus pedes recipit; progressusque ad calamintham plantam 
solo tactn acre eius trahit, adstringiturque , quemadmodum serpens ma- 
rathro; unde etiam nepetam Romani calamintham dicunt. scorpios ita- 
qne illi luxnriosos vocant, utpote membra sua consumentes. talia quae- 
dam , a proposito aberrantes , de his dicenda habebamus. 



DE mGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 155 

43. BuQiTg 6i Tiveg yMl uvaidtTg uGXif.i(fiTg rt xal axi^a- 
qo\ Tov TQonov ol y.i]vaiOQig xoTg aGwxoig txvy/uvov , fitj xv/jig, 
f^iTj u^uofiaxog (^atQOVf.iivov xbv uixiov. oxi dt uXr^d^ri xuvxa, 
fiuQxvg Tj iGXOQiu. liyti 6t ovxwg. nqwxog ''Idnniog KXuvdiog 
5 y.r^vGWQ nQotp.i]d^i]. UQ/t) de i]v uvxtj xwv f.ttyiGxwv , xul tQyov 
tjv avxoTg Tovg twv noXixwv ditQtvvuG&ai xe y.ui xQivetv ^iovg, 
Tiftwoiag xe inuytiv xoTg u/iiuQxdvovGi xuxu nuG}]g dvvuGXtiag' 
xal ovdtlg ^v t^^o) xijg xov xrjVGWQog t^ovGiag. xvqioi di ijguv ol 
xrjvowQtg xul tQyoig xotvoTg xaxaxoG/.itTv x^v noXiv. 

10 44. Ovxwg ovv xiov ti(.ii]Twv ixxuQuxxovxiOV xovg vnrj- 

xoovg xul niy.QoxtQOV ineS,i6vxwv xoTg noXixutg , xal diuipeQOvxwg 
advGWnijXiog (Stuy.ti/.iiviov xwv SuvtiGXWV ntQi xovg /QrjGxug, i/ei- 
Qoxovr^Gev o drj/itog dvo SrjiuQ/ovg euvxip , rdiov yttxivtov xal 
yiovxtov IdX^Tvov , dtutxijoovxug t(o nXr]&ti y.al Ttjv uyOQiiv in- 

15 oipo/.terovg. uviol di ol dr^/iuQ/ot /.la/uiQug Sitl^iovvvvTo , drj/to- 
aiovg di oixixug nQog vnrjQtoiuv el/ov , ovg ixuXovv fteQvuxXovg' 
cri/iuivet di xovvo/iu xovg oixoytveTg olxexug. icp^ wv xb /tixQtov 
V drj/iog ix^ug y.a\ uvxovg xovg tvnuxQidug xuXtTod^ui nQog xiov 
^avavGWv elg dixrjV ivo/.iod^ixrioev , waxe xbv vnaxov n^bg ^tQU- 

ZOntiuv xov nXrjd-ovg v6/tov iveyxeTv , /lij i'^eTvut xoTg uq/ovgi di/a. 
tprjifov xov Srj/iuQ/ov xt/.noQtTG&ai noXixrjv. 

45. Eixa avd-tg diucftQO/.iivwv twv Xoyddwv n^bg to nXi]- 
d^og , ipi^rfio xotvf^ Tovg /liv vndxovg untxivrjOuv , dexu di vo/io- 
d^ixuigxrjv dtuoxtxlJtv xiov y.otvijijv inixQtxpuv. unb di xov t'^rjX0- 

43. Graves autem atqiie Impndentes immotosque et duros censores 
se luxuriosis praebebant, neque fortuna neque dignitate noxium tuente. 
quae vera esse his verbis historia testatur. primus App. Claudius cen- 
sor creatus est. erat autem unus de maximis hic magistratus, munus- 
que eius inquirere et iudicare civium mores , data omni peccantes pu- 
niendi potestate; cui nemo non erat obnoxius. erat vero etiam penes 
censores publicis operibus civitatem ornare. 

44. Tali igitur modo cum popuhim terrerent censores, acerblusque 
in cives animadverterent, ac praecipue feneratores immites sese debi- 
toribus praeberent, plebs duos sibi tribunos, C. Licinium et L. Albi- 
num, creavit, qui ius dicerent roultitudini foroque praeessent. hi tri- 
buni gladios gerebant, utebanturque ministerio servorum publicorum, 
quos vemaculos vocabant (significat autem vox servos domi natos). 
qua in re modum excedens plebs, ut ipsi patricii a sordido vulgo in 
ius vocarentur, lege sanxit; unde consul, quo gratificarctur multitu- 
dini, legem tulit ne liceret magistratibus sine tribuni sulfragio civera 
plectere. 

45. Deinde, cum iterum a plebe primores dissentirent, communi 
suffragio amotis consulibus, decem legislatoribus curam rei publicae 
mandarunt. ab anno autem a consulatu sexagesirao per annos quinqua- 



156 lOANNIS LYDI 

Gxov ixovg TMV vnuTMv inl ntVTtjxovTa ivtavTovg , noTa f.iev /t- 
?uuQ//ov noTf 6i i-itao^uatXkov n^o^ulXofiivcov , id^OQv^Hxo t« 
TTQuy^iuTU. T0T6 atTijQtaiov xo di^fxoaiov nQcoTOv ToTg axQUTtwxuig 
intdidw/.fv ioQiai.iivov , to nqlv tavxovg unoTQicpovoiv iv noXifKO. 
tvd-iv uvaqyjav idvoTv/rjOi To no}ux{Vf.ia inl nsvxutx'^ /q6vov'S 
y.ai nuXiv vnuTOi, iha uyoQav6/.ioi xiaauQig ix tcov naTQiy.uov 
y.al Tu/Liiui dvo y.ai nQuiTWQ txiQog' y.ul nuXtv b dijfiog nQOi/itQi- 
auTO nivTi /niv oiwvoaxonovg TioauQug di liQoq^uvTag. ini di toi) 
TQiTOV xal t^Tjy.oaTov y.al Siay.oatooxov xwv vnuxwv ixovg iXiQog 
7iQ0i^Xi]d^ri nQuixwQ , woxi TOig '^ivotg dtatxav. Tov J' ivtavxovlO 
01 nQuixwQig inl xrjg aQ/ijg ov nuQifiuivov. a/Qi Si KaiouQog 
vnuTot fiiv T« Twv noXif.iwv , t« (Jf xmt* o?xov ol no)uxty.oi dtw~ 

XTjOUV UQ/OVXig. ' 

46. Tw nifinxw y.ul i'^i]xoaxw xai TQtuxootooTw Tijg no- 
liwg txit, ylovxiov Ttvovxiov xul Koivxov ^iQ^iXiov vnuxwv,l5 
TioXtfiovvxwv Bijiotg ToTg ytiToai Ttov '^Pwfiuiwv , uvdyxt] yiyova 
f.irj Stad^tQiaai fiovov uXXu firjv xul dta/nftuaut avToTg nuQU, ToTg 
noXtfiiotg. totc nQWTov SiwQiad^rj xoTg oTQUTiwTuig naQuo/tTv 
t6 di]fi6atov xai vniQ "nnov dunuvr^g t« Xtyofitva xantTu' ovtw 
di TOvg unb Qu^dwv xocpivovg ixdXtouv , unb tov xdntQt otorft 20 
/WQtTv. tvd^tv vnoxoQiaxtxwg t« Xiyofitva xantTOvXta nuxQiwg 
01 Po)ftuToi ovofidl^ovai. tow di drifiov uvixud-iv OTQUTivofiivov 
navTog , ovvtTdov WQiafiivi]v xmJ ivTQtnfj ovoTtjOuad^ai ^oi]d-ttav, 

12 filv] C fis, recentior manns (htijqxovto. 15 vulgo rsvov- 

xziov et KoCv&ov. 



ginta, modo trlbunis niilitaribus modo interregibus creatis, perturbata 
est res publica. tum primo miiitibus, qui antea de suo se iu beilo 
sustentaverant, certum stipendium e publico datum. deinde quinquen- 
nium afflictata civitas , principe carens ; iterumque consules , ac deinceps 
quattuor aediles , duo censores alterque praetor e patriciis creati ; rur- 
susque plebs qulnque augures et quattuor pontifices constituit. anno 
autem a consuiatu ducenteslmo sexagesimo tertio alter praetor creatus 
est, qui peregrinis ius diceret. annum praetores in magistratu non ex- 
cedebant. ad Caesarem vero usque res beliicas consules , domesticas 
civiles magistratus administrarunt. 

46. Anno urbis trecentesimo sexagesimo quinto , L. Genucio et 
Q. Servilio consulibus , Romanis adversus Veios vicinos bellum gerenti- 
bus necesse fuit non aestivare tantum , sed et hiemare apud hostes : tum 
primo statutum ut milltibus etlam ad equum alendum , quae capita di- 
cuntur (sic autem corbes vlmineas vocabant a verbo capcre, unde di- 
minutiva voce capituila patrlo sermone Romanl appeliant), de publico 
praeberentur ; cumque inde ab initio popuius universus militasset, certas 



DE ]\IAGISTRATIBUS P. R. LIB. L 157 

cniiQttg f4(v unb TQiaxocicov uoniSimioVf ag xu^.ovai y.ooQrrig, 
iiXag di (uvri tov ilag) uno tS,uy.oaia)v Innkov , ^rf^iV.aTUOvag 
unb nfvruy.ookov To'S,OTiov lnnio)v , y.al leyudvag unb t'iay.io/^iXiOJV 
nit,oJv y.al qr^TMV Innlwv, TO/.iat di Tuig Xtymaiv uvTUu 
5 llai unb x tnnewv, 

^r/^iX/.UTUOVfg anb (p innicov, 

TOvqi-iai unb (f to'^otwv inntoiv, 

liytoivig unb t^uy.iaxilio)v ntt,wv» 

TQi/Sovvoi, Sril.lUQ/01. 
10 oQdivdqioi, TaS,iaQ/ou 

ciyvr^rpiQui , orif.ifi0(f6Q0u 

onTuovtg, mQtTol ^ yQut.ifiuTlTg, 

^rj'§lXX(XQtOl, SoQV(pOQOU 

fxrjvaoQtg , nQOf.iiTQuu 
15 Tov^txtg , auXniaTul ntC,(ov. 

^ovy.iv(Ji,TOQtg , auXniaTul InnicoVm 
xoQvixtg , xiQavlau 
uvSQa^(ji.Tai , xaT(i(fQay.T0u 

(.irjT(AT0Q(g , /COQO{.tiTQttU 

20 uQxvTtig xul auyiTTUQiQi , io'%6Tai xaJ fitXotp^Qou 

nQUiTCOQtavot , aTQaTrjyixot. 

XayxuxQioi, uxovro^oXou 

S(xifinQif.ioi , StxunQCOTOu 

^tvt(ftxidXioi , 01 tni d-fQantia riov jStTtQUVcov TiTuy/iiivou 
25 TOVQy.ovuTOi , OTQtnroq^QOt , ot Tovg f.iuviuxag (fOQOvvrtg. 

^QU/lUTOl fJTOl UQfllXXiyiQOl , 1ptXlO(f6QOU 

uQftiyiQQOi , bnXo^fOQou 

f.lOVVtQdQtOl , XtlTOVQyOU 

SrjncyvTUTOi , u(fO}Qiafiivou 
30 av^iXtuQtoi , vnaanioruu 

2 alXccq C. 5 ilvui C, GnBLQCCi F. 18 legendum suspicor 

dvSapdrai: quippe et hic errasse Lydus videtur. F. 24 fiBvs- 

Qcivav C. 25 ol — qpopoiJVTis ] in C haec referuntur ad ^Qa~ 

Xidroi, male utique; unde deinceps "jpiXioqxiQOt, ad dQfiiyigQOi. ^roi 
dQfiiXhytQoi,, OTiXocpoQOi ad fiovtQdQiot. et XstrovQyoi ad dsnovrdzot 
dcpcaQiofiivoL referuntur. F. 

expedltasque copias constltuere statuerunt, cohortes scilicet scutatorum 
trecentorura, alas (id est i'Xag) equitum sexcentorum, vexiilationes equi- 
tum sagittariorom quingentorum , legiones sex roilium peditnm, addito 
certo equitum numero. partes autem legionum hae. 



158 lOANNIS LYDI 

xovonuroQeg , qvXaxiaTai' xovnovg yuQ ^Piofxaioi zug 'S,v~ 
Xonidag xaXovotv waavel xovarudrjg noSoJv, olovel noSoxaxag 
xal nodocpvXaxag. 

i/itayive(fiQi]g, elxovofpoQoi. 

oxQtdroi mi^oi, aiSriQU) rag xvrii.iag neQine(fqay^tvot.* 5 

uQ/iiurovQa nQij.ia , onXof.ieXeri] nQwrtj. 

aQf.iarovQU ar^i-iiaauXia , onXofieXtri] (.teiC,Mv* 

aaruroi, doQvcpoQOi. 

zeaaeQUQiot, ol ru avft^oXu ev Tto xuiQto rijg avf.tl3oXiig r<o 
nXtjd-et nfQtrft]ftil^ovreg. 10 

dQUXOVUQlOl , dQUXOVrOCfOQOl. 

uSiovroQeg, vno^orj&oi. 

cufiiuQtoi , ol xwv onXwv oriXnvwrui. 

^uyivuQioi, d-7]xonotoi. 

aQxovuQiot , ro'S,onoioi, 15 

niXuQioi, uxovrtarui. 

^eQOvruQtot , diaxo^oXot. 

ifovvdiroQeg , a(fevdovi]rat. 

^uXXtaruQiot , xarane^riarai' xarane'Xrf]g Se lariv eldog 
fXenoXewg , xuXetrui Se rw nXrjd-ei ovayQog. 20 

^iveuQtot, ret/oftu/oi. 

TiQtfioaxovruQtoi , vneQuantcnai , ol vvv Xeyofiivot nQo- 
rixroQeg. 

nQtfioaaytrruQtot , ro'^6rai nQcoroi. 

xXijSuvuQtoi, bXoaidi]Qoi' xt]XijSuvu yuQ ol^^PwfiuToi ru at~S,S 
di]Qu xuXvfifturu xuXovatv , uvri rov xr]Xufiivu. 

(pXafiovXuQiot , wv eni rr^g itxQug rov doQurog (poivixu qcxxti 
i'§i^Qri]vro. 

t^neSirot, ev^o)vot , yvfivoi , erotfioi nQog fiu/r]v. 

(peQevruQtot , uxQO^oXtarui. 30 

xtQxiroQeg, ol neQt rovg fiu/ofievovg neQitovreg xal /oqTj- 
yovvrag onXa , fiijnw emarufievoi fiu/ead^ui. 

udcoQuroQeg , fiereQuvoi, riQwveg' niQi wv eig nXurog otftai Sei- 
xrtov. 

2 itsScav vulgo. 9 avfipovXrjg C. 26 vel xriXifiivu t incer- 

tum enim. 

adoratores , veterani , tirones ; de quibiu prolixius explicandum esse 
censeo. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 159 

47. l:4ScoQUTOQug 6t ^PcofiuTot Toi'? unojiiu/ovg xuXovoiy 
(^udco^tu yuQ xmt' uvrovg rj tou noktfiov ItytTUi ()o^« , uno ri]g 
L^tiug y.ui rrig rif^iTjg twv nort rifirjd-tvrcov uvroTg^ , ^trtQuvovg de 
Tovg tyytyrjQuy.orug roTg onXotg (^nuqrvQtg KtXaog rt y.ul HurtQ- 
5vog y.ui liurilivug , ov/ o ovvcof-iorrig uXX^ trtqog , Kurcov nqb 
uvrcxjv b nQcZrog y.ul (DqovrTvog , fitd-^ ovg y.uVPtvcxrog , "Pcof.iuToi 
ndvrtg , '^Elh]vcx)v di Aihuvog xui yiqqiavog , Ahtiag , ^Ovo- 
cuvdqog , TIurQCOv , AnoXXodcoqog tv roTg IIoXioQXTjriyoTg , liitd- 
ot;f ^lovXiuvog h ^uatXtvg iv roTg Wlrj/uvty.oTg , cov o 0QovrTvog iv 

10 rco de offociati, avri rov iv rco ntql arQurrjyiug, f.ivri/.iriv nottTrai, 
xul KXuvdiuvbg di ovrog b TlucfXuycjov , b notr^rrjg , iv rcT) nqcorco 
TcZv ^TiXiy.covog iyxcof.ticov) , riqcovug di roiig runttvovg, onoiovg 
ilvut avf(/juivtt y.ud'* ^/tt«f rovg Xtyofttvovg Tqt^uXXovg ' oircog 
di rovg Btoovg AQQtuvbg iv roTg ntQi AXt'^dvdQov nQoarjyoQtvae. 

15 Stu yoiQ ntviuv xut ftovrjV dtdoiaiv tuvrovg oi Xtyofitvoi riQOOvtg 
tig vnriQtoiuv rcJov ulrid-cog OTQurtvOfttvcov , ov ftrjv u^tot rtojg 
arQurtcJoxui xuXtTod^ut rj oXcog iv uQid^fico [ricog'] rtruyOut Stu [dil 
To nrw^bv rrjg rv/i]g y.ui umtQOv ri]g fid/i]g. ovdi yuQ icftrbv tjv 
vniQ nuTQidog tl ftri yt rovg tvnarQidag uycoviouad^ut. AioScoQog 

ZOyovv iv SiVTtQa Bi^Xtod^i^xaiv cfriol ^oXcovu, iv Alyvnrca ftu- 

7 vijaavSQog C, 9 'lovXtavog] nomen aperte depravatum, si vera 
sunt quae sequuntur. P. 10 legenduni forte de officio legati (id 

est ducis). ceterum hic novo ac valido argumento constat Frontinum 
praeter stratagemata aliud de scientia militari opus scripsisse. 
cf. 3 3. F. 11 locum, quem Lydus respicere videtur, v. in 

carmine de cons. Mall. Theod. v. 181. F. 14 TZQOi^yoQivas C. 

15 SiScoaiv C. 18 v. ad 1 37. 

47. Adoratores Romani emeritos milites vocant (adorea enim illo- 
rum sermone belli gloria dicitur, a farre et honore eorum quos quondam 
honoraverunt) , veteranos auteiu, qui armis insenuere. teste.s snnt Cel- 
sus , Paternus , Catilina ( non coniuratus ille , sed alius ) , ante illos Cato 
maior et Frontinus , post quos et Renatus, qui omnes Romanl; e Grae- 
cis vero Aelianus , Arrianus, Aeneas , Onosander, Patron, ApoHodorus 
in Poliorceticis , post quos lulianus imperator in Mechanicis (quorum 
Frontinus mentionem facit in libro de scientia militarl), nec non Clau- 
dianus ille Paphlagon, poeta, in libro primo de laudibus Stilichonis. 
tirones autem appellant humiles , quales nunc sunt qui Triballi vocantur 
(quo nomine Bessos Arrianus in iis quae de Alexandro scripsit appella- 
vit). etenini solaai propter egestatem, qui tirones vocantur, vere mili- 
tantibus serviunt ; neque vero milites iam appellandi sunt aut omnino 
aliquo in numero ponendi , tum propter fortunae humllitatem tum propter 
pugnandi inscitiam. neque enim pro patria pugnare cuiquam licebat 
nisi honesto genere nato. Diodorus quidem, in libro secundo Biblio- 
thecae, alt Solonem hanc, quam in Aegypto didicisset, legem Athenieu- 



160 lOANNIS LYDI 

d-ovra, vo^iov *Ad-i^vaiotg yqa^jai roiovxov &ort ilg rqiig (.loiqug 
ri]v no7uruav diaramod^ai , ilg tvnaxQiSag, o'i thqI ooifiav y.al 
"koyovg ioyoXaXfiv , bivxtqav di xrjv yscoQyr/.rjv u[.ia xal TiQOf^ia/ov, 
rQixi]v rtjv §dvuvoov xul xi/vovQyov ' rrjv da [Xira xuvxag uxi[.iov, 
i'^ Tjg 01 Srjd^iv /QsuoStoxiQOc Iv xoTg yEW^ijvxor^ u/Lia xal f.iu/i'f.ioig5 
TiQOOTjSQivov , SovXevovxig uvxoTg y.al xo noXtfuTv xul yttOQytTi' 
SiSuox6/.iivoi. xovxovg ^IxuXol xiQWVug ixuXioav unb xov xtiQt- 
ad^ui xal xaXatnioQiTv iv xw Sovlivtiv. ldd^i]vuiovg yuQ tv una~ 
Gtv ol PtOfiuToi l^ip.cooavxtg ovxco xal avxol xbv Sijftov Siid-r^y.av. 
TUVX1] yuQ xul xQi^ovg xug cpvXag iniovofiaoav ix xijg fig XQtTg 10 
fiOiQag xijg noXixdug Stavof.iijg. 

48. Kul ovxot fiiv ix nQOo&rjxrjg ixd/d^rjOuv , &g rtvtg 
rwv loroQtxojv cfuoiv, vnb MuqIov xov voxtQOv xvQuvvrjoavxog. 
01 Se uvixud^iv xco tnnuQ/M enofitvoi nQOficoxui xa&' bfiaXov 
nQOO)]yoQtvd-ijoav , ovvtoxcJoxig tig xuyfiuxa xtooaQU, ^tuQ/ovg,1S 
dovxijvuQiovg , xtvxovQicovug 

fiiv nuvxcov Sixa fiiv Si]fiuQ/oi, Svo Se vnaroi xal oxrcx) nQutrco- 
Qtg xul i'§ uyoQuvofioi inl xijg noXtcog unifittvav xai fiovot. ruvxa 
b Jlofincjovtog, cbg toiy.t, xb nXrjd^og xul notxiXoy rrjg loroQiug Stu- 
(pvycxiv. ye firjv OvXntuvbg iv roTg nQoyQucpof.ilvoig JTqoxqi^ov- 20 
vaXioig XtnxoxtQCog xovg ntQi zcJbv nQuixcoQCOv Sii^r]X&e Xoyovg, 

14 aviQiqv.av C. 15 nQoriyoQSv&riGuv C. 16 cf. 3 2 et 21. 

desideratur huius capitis extrema et sequentis (de praetoribus) 
maior pars. in codice, ut videre licet , duo foiia resecta sunt. F. 
19 nonne SiMfpsvycov? 

sibus dedisse, ut tres partes civitatis constituerent , unam generosorum, 
qui sapientiae literisque vacabant , alteram eorum qui agricolae simul et 
milites , tertiam oplficum atque artiiicum , ceteris ab honore exclusis ; e 
quibus si qui erant utiiiores , agricoiis iisdemque militibus iuncti servie- 
bant , beliumque et agriculturam docebantur. hos Itali tirones , quasi 
aerumnosa in servitute tritos , dixerunt. Athenienses enim in omnibus 
imitati Romani et ipsi civitatera ita constituere. etenim hinc quoque 
tribus populi partes appeliavere , scilicet a civitatis in tres partes di- 
visione. 

48. Et hi quidem tanquam additamentum , ut nonnulli historici 
referunt, a Mario, qui tyrannus postea evasit, constituti. ii vero 
qui inde ab initio magistrum equitum secuti , communi nomine pro- 
moti appellati sunt; quorum erant quattuor ordines, biarchi, ducenarii, 
centuriones ., 

decem tribuni, duo consules, octo praetores et sex aediles tantum in 
urbe mancbant. haec Pomponius , evitata , ut videtur , copia et varie- 
tate historiae. Ulpianus autem , in iis quae Protribunalia inscribuntur, 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. I. 161 

Tovg f-ifv TovThXuqlovg Tovg (5f rfideixofifiiaauQiovg dvofiu^cov' tbv 
unu^ a/oXuC6vro)v ov avvtidov /nvr^ad^rjVUt. 

49. ToaovTwv uQyovTiov ix nQOOifiiwv Tijg '^ Pcofiuixijg 
noXiTUug fit/Qi Tijg inieixearuT-rjg puaiXiiug Tiiov fivrjfiriv iv ruTg 
5 laTOQittig avQiov ntQug ini&^oio t(o Xoyco. ovdi yuQ TuJv Jofif- 
Tiuvov dvoxutStxu noXiuQ/o)v f ovdi fi^v Ttov Buaatuvov tov ini~ 
xlr^v KuQuxulXov vHOTiQiafiwv fivrifirjV not/jauad^ui avnTdov' t« 
yuQ nuQU Twv xuxwg ^t^uaiXtvxoTWv yivofuru, xuv tooi /QrjOTtc, 
xaratp q oviiodto. 

10 50. TQi/^vQig, id-vog ruXarixov, TuTg o/9-atg tov Tr/vov 

nuQuvtfiOfiivoi , ouov xal TQifjvQig rj noXig , (^^vyufipQOvg ui~ 
Tovg ^ItuXoi, 01 di ruXuTUi 0Qfjiyxovg xad-^ tjfiug inttftjfiii^ovoiv} 
inl BqIvvov noTi dia Tcov yiXmcov anoQudi]v uXcofUvoi ini tijv 
'ItuXiuv i'S,rivi/d-rjauv Stu tcov uvodivrcov xul axuv&codtov iQ)]fitcuv, 

15 (jjg (friGiv OviQyiXiog. elru xui dtu TtJov vnovoficov imX&ovreg 
T^v '^ Ptofir^v xul avTQ di rb KuntrcoXtov ixQUTriOav , ore rcov iv 
Tto ItQtT) /rivdjv TUQU/d^tvrcjov vno Ttov ^uQ^txQCOv uxQcxrto vvxrl 
(fuvivr(i)v dttytQ&iig ]M(j.XXiog o arQuri]ydg (ytirtov di )]v) roig 
fiiv ^uQ^uQQvg i'^todTiOt , ToTg Si /rjOtv ioQrrjv xui InnoSQOfiiuv 

ZOuyttv '^ Pcofiuiotg , ToTg Si xvoiv oXi9-QOv xuru rov iv Xiovri /jXiov 
SitoQtoi. Tovrtov ovrvjg rore ytvofiivtov vofiog irid^t] o nQodytov 
jovg (fvXuxug rcJov vvxrtov. xul ooov fiiv nQog ro fiijxog jov /QO- 

6 tov F, t6 C. 11 GV[iya^Qovg C. 12 ol F, olov C. 

15 Aen. 8 657: Galli per dumos aderant. F. 

subtilius de praetoribus disseruit, alios tutelarios, alios fideicommissarios 
appellans ; de quibus, quoniam semel abrogati, nolui cominemorare. 

49. Expositis magistratibus , quorum ab incunabulis Romanae rei 
publicae ad mansuetissimum Titi imperium, in historiis memoriam rep- 
peri , finem libro imponam. neque enim Domitiani duodecim praefecto- 
rum urbis , neque vero Bassiani cognoinine Caracaliae inuovationum 
mentionem facere volui: quae enim a pravis principibus facta, quamviiJ 
utilissima sint, contemnuntor. 

50. Treveri , gens Gallica , ripas Rheni accolentes , ubi et Trevlri 
urbs, (Sygambros eos Itali, Galli autem nuuc Francos appellant) 
Brenno duce quondam per Alpes sparsim errantes in Italiara irruerunt 
per deserta invia et dumosa, ut ait Virgiiius. deinde per cuuiculos in- 
gressi Romam atque ipsum Capitolium tenuere , cum a barbaris inteiu- 
pesta nocte apparentibus territi , qui in templo erant anseres , Manlium 
ducem (vicinus autem erat) excitarunt, qui barbaros deiecit, anseribus 
autem ut festum et ciirsus equestres ludicros Romaui celebrarent, cani- 
bus vero perniciem sole leonem percurrente, decrevit. quae cum ita 
tum accidissent, lex lata est custodes aocturnos instituens. et quantuiu 

loannes Lydus. 11 



162 lOANNIS LYDI 

rov , f/Qijv rjfiag Vf^TiQOad^fv tovtwv f7itfxvt]Gd^7Jvttt* aXX^ tnftdr} 
fitj TuTg uQ/aig TTJg noliTtiag xal tovt\ uvvuQid-fnTGd^ai to (fQov- 
riGf-iu vofiog , GvGTi]i.ia di xal GWfia Tvy/uvfi XtiTovQyta>g /uqiv 
fnivoi]&iv , dy.og y]v xal avTO wf yovv ntQaTi twv uq/wv nuQu- 
&ia&ai. ov yuQ (.lovov ti]V noXtv i'^ fTiidQO/iirjg xul "kuvd-uvovGi^gS 
i(f6dov noXfiLiMv dni]jnavTOV xul ugtugiugtov ifKfvXiov ^Xu/Si^g 
gwXuTTOvoiv , «AX« xul ToTg anh twv ffinQi]Gf.i(jl)v ^XanTOfiivoig 
uftvvovGt. xul fiuQTvg JlavXog o vofio&iTi]g uvToTg Qi]fiuGi y.aO-^ 
iQfii]Vfiuv ovTCog. to TQiuvdQiy.bv ovGxi]fiu nuQU ToTg nuXuioTg 
dia, Tovg ifi7iQi]Gfiovg nQOtjSdXovTO ' o'i xul vvxTf Qtvol ix tov nQu- 10 
yfiUTog iXiyovTO, ovviJGUv di uvToTg xul ol uyoQuvofioi xul Si]fi- 
OiQ/ot vnovQyoi, xoXXi]yiov («vri tov GVGTi]fiu) , ontQ Tug nvXug 
Tfjg noXfiag wxfi xul t« Tti/i], oiaTf r^g /Qfiug xuXovGi]g fv/tQwg 
iVQiGxofiivovg ovvTQi/ftv." ovTM ftiv b HavXog' OTt Si uXi]&ijg 
o Xoyog tGTi , xai vvv TOtovTOv Ttvog untt GVft^uivovtog uvu ttjvIS 
noXtv ol TV/bv intxuiQijog f§ avTWv fVQtoxofifvot ^oiovTfg Tfj na- 
TQicp^ PiofiuiMv (ffovij omues coUegiati, olov tintTv ^^ndvxfg tTouQot 

CVvSQdflfTf.^^ 

51. TovTWV OVTO) nQ0U/9-ivT(OV fXTOV XUl inTUXOOtOGTbv 

iTog T1] noXfi y.f:/(x)Qi]Xft. KuTguq Si fiovaQ/(dv ndoug fiiv uni-2D 
nuvof Tug uQ/dg , ttjv Si twv oXtov dvvufnv uq/cov uvt^toGuxo 

9 ipsis Pauli verbis (Digest. 1 tit, 15) in versione iisiis sum , ex- 
cepto tantum familia publica , pro quo in textu quem Lydus vertlt 
collegium fuisse , ex eius versione intelligitur. F. 11 an 

StjfiixQXOi , VTtovQyit. ds KoXXrjyiov? et mox o TifQi vel JiccQa. 
17 omnis colliciatas C. hzalQOt ¥, svfQOt C. 19 tiqo- 

axQ^ivKav F , TtqoGDcx^ivToyv (L 

quideni ad temporis spatium , nos prius de his commemorare oportebat: 
vernm quoniam hoe munus majfistratibus rei publicae annumerari non 
soiet, estque collegium et corpus ministerii causa inventum , par erat 
quasi extremo utique magistratuum illud adiungere. etenim non tantum 
ab incursu et clandestina irruptione hostium ac domesticarum factionura 
malo incolumem civitatem praestant, verum etiam incendio afflictis suc- 
currunt. testis est Paulus iurisconsultus , cuius ipsa verba secundum 
versionem haec sunt. " apud vetustiores incendiis arcendis triumviri 
praeerant, qui ab eo quod excubias agebant nocturni dicti sunt. inter- 
veniebant nonnunquam et aediles et tribuni plebis. erat autem coUegium 
circa portas et muros dispositum, unde, si cpus esset, vocabatur." 
ita Paiilus; quem verum dixisse argumento est, quod etiamnum, ubi 
tale quid in urbe accidit, qui ex illis opportune forte inveniuntur, pa- 
trio Romanorum sermone clamant "omnes collegiati!" id est, oinnes 
coUegae adeste! 

51. Sub hisce magistratibus annum septingentesimum sextum urbs 
implevit. Caesar autem rerum potitus, omnibus abrogatis magistratibus, 



DE IVIAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 163 

(.wvog' yal tqigIv IviuvToTg Siuf^yJaag uvTog f.iiv ev Tj] ^ovk^ xut- 
eaqiuyrjf to di Xoinov Kuiguq b viog, udeXcpidovg iy.dvov , fxed'^ 
ov TO xQUTog ilg Tovg Kuiauqug mQitaTr^, 

2 scilicet Augusti mater Lydo est soror Caesarifi. cf . 2 3 dSsX- 
cprjs. F. 

unlversam rem publicam imperio solus rexit; quod cum triennium te- 
nuisset, ipse in curia caesus est; Caesar vero deinde factus adolescens, 
sororb eius filius , post quem imperium ad Caesares pervenit. 



A o r O 2 B. 

KE^iAAAIA TOT ^ETTEPOT AOFOT. 

J[J.£qI Kaiaagog xal rcov KaiauQog imarjftcov. (1). n^Ql Avyovatov^ 
v.al OTL ■nQcaxog arro's, h.§aXav Tr)v vnaQxov i^ovaiav, zijv TiQatzcoQia- 
vr]v iTtaQ^orriTa TCQOtpdXiTO. (2). tisqI tcov paaiXincov ato^.av. (3). 
mQi Tov incxQXov twv TCQttiTcoQicov iial rrjg mid-ofiivrjg avta rci^icog. 
5 mol Tiav iTCiarjficov tjjs enaQxoTriTog xorl tcov avrfjg fnyiaTOiv ScyiaaTrj- 

QICOV. OTt OVK TjV dve>ia&SV TtQaiTCOQlOV COQLOfiivOV TTj TtQCOTrj Toav 

cxQxav. (4). nsQL tcov fiayiaTQCov , v.al riva tiqcotov TiQoaxd^rivai tJ 

laTOQia dvaqpsQSi. otl ol y.ad'' rjfidg XsyofisvoL fiayLaxQLavol t6 nQiv 

cpQovfLSVTaQioL iy.ttXovvTO. (5). tcsqI tov snuQxov E-AV%iag yial zov 

10 'lovaziviavov TiQaiTcoQOs xal tov fiayiazQov zcov nrlvacov v.al ToiJ Kvai- 



L I B E R II. 
LIBRI SECUNDI CAPITA. 

J-Je Caesare et eius instgnibus. (1). de Aiigusto. eum primum suh- 
lata magistrorum equitum potestate praefectum praetorio creasse. (2). 
de vestibus imperatoriis. (3). de praefecto praetorio et apparente ei offi- 
cio. de insignibus praefecturae praetorii, deque summis eius iudiciis. 
primo magistratui destinatum praetorium olim non fuisse. (4). de ma- 
gistris, et quem primum electum esse historia referat. olim frumentarioa 
vocatos esse, quos nunc magistrianos vocant. (5). de praefecto Scythiae, 
de praetore lustinianeo, de magistro censuum el de quaesitore; hoa mugi- 



164 lOANNIS LYDI 

ciro3Qos, x«l oTi ov TtQcdrcae «l UQXocl avzal £7tBvor]&r]aav , dlX' r^fiBXrj- 
fisvai dvt^XrjQ^Tjaav. (6). tcsqI t^s Tcc^scog zcov bttuqxcov, xal rtov tv 
avtij v,araX6y(ov 7J9(av ts ■aai Gxrjficctcov Kal yQafifidtcov y.al tcov aXXcov 
Tfjs dQX^i-OTrjTog yvcoQia(idTcov , Hal ijt noLcov aittdav rjfiiXriTai. (7). 
did Ti rov notafidv vvv (ibv ' latQOv vvv 8b ^avov^iov avfi^aivBi. jcpoff- 5 
(icyoQBVBa9ai. ncos TlBQaais noXB(ir]tBOv xatd roug Taxrixovg. (8). Jiors 
nal rivos xdQi-v i^riVQB9r] t6 tcov CKQi-viaQicov acofia. tio&bv slariVBx^r] 
t6 tcov yiayKBXXaQLCOv ovo(ia , v.al 8id ri ovtcos cavonda%r]aav. sv. noicov 
alticov VTtBCVQT] T/ Ta|ts , xorl 6'ri 'Avaardacos o ^aaiXsvs Sid MuQivov 
aiTLOs Tovtov. (9). iioQ-BV dvQQaxtov 7j TidXaL 'EniSafivos. (10). 10 
VTtotvncoaLS rfjs^Avaaraaiov ^actXBias- (H). Sid ti TIsQaaL 'Pcofiaiovs 
naQU fqv naXaidrr]ta XQvaiov icp' B%datr]s d)GnSQ ocpBtX6/J,Bvov slcnQdt- 
Tovai. nsQl Tov ntcofiatos 'Avttoxsias tfjs nQos ddcpvr]v, y.ai t/]s TIbq- 
cav BcpoSov. (12). nsQt rrjs BVTVXBcrdrrjs §aatXBias'Iovartvtavov tov 
dr]tvr]tov ^aatXscos, xai oaots dyaO^ois td 'Pcoftaioov sxdafir^as, >ial osrcos 15 
iv ^QaxBi At^vr]v oXr]v 'Pcofiaiois dnsacoaBv. (13). nsQl tcov na^d t/Jv 
PaatXsois svfisvBtav ov aaXcos rotg nQdyfiactv dnoxQ^<>cifiBvcov , Qacrcovrj 
Ss av^rjadvrcov • bv co Y.ai nsQl dacotias «at rov Xsyofisvov d^inr]oiov. 
noiov slSog ia&rjftaros o XByofiBvos cdv8v^, nal no&sv ovrcos covofid- 
c9r]. (14). nsQl t^s v-av,o8atLtovias rov SrJLiov, xal oncos ivsnQr^as 20 
TT/v noXtv iv co xat nsQl tov Xsyofisvov Zsv^innov , nal rivos %dQtv 
ovTcos cdvofidad^T]. oncos o ^aGiXsvs ftsrd ToiJ &bov xai ro nQcorov 
IsQcv xat nuaav oftov ttjv noXtv dvscTrjGBv. nsQl rmv svas^cis */tai 
Styiaicos rds dQxds SiavvadvTcov. nsQt ttjs ivas^ovs ^actXiSos @BoScd- 
Qas, yiai oncos rd KOtvd cdcpsXr^asv. (15). nsQL rov dnBVKTatotarovZS 
7.01H0V , y.ai oncog dnsnavaaro. (16). 

18 nsQl dacoTias vulgo bis ponunt. 19 dvSv^ C, sed 3 64 

cdvSvl F. 

Btratus non tum prtmum excogitatos, sed neglectos revocatos fuisse. (6). 
de officio praefectorum praetorio , eiusque catalogis, consitetudine , insti- 
tutis , cJiartis, deque reliquis antiquitatis ornamentis , et quas ob causas 
neglecta fuerint. (7). cur idem flumen nunc hter nunc Danubius apiyelle- 
tur. quomodo cum Persis pu^nandum secundum tacticos. (8). quando 
et quam ob causam inventum scriniariorum corpus. uncle introductum 
canccllariorum nomen, et cur ita appellati fuerint. quasob causas corrue- 
rit officium; huius rei Anastasium imperaiorem per Marinum causam 
fuisse. (9). unde Durrhachium dicatur quae olim Epidamnus. (10). 
rcgni Anastasii descriptio. (11). cur Persae a Romanis, cum antiquitus 
id factum non sit, pecuniam perpetuo quasi debitam exigant. de lapsu 
Antiochiae Daphnac adiacentis, deque Persarum invasione (12). de fe- 
licissimo imperio lustiniani, invicti imperatoris ; quantis rem Romanam 
bonis ornarit, et quomodo brevi totam Romanis Africam restituerit. (13). 
de iis qui contra imperatoris benevolentiam prave abusi sunt re publica 
seque ignaviae dederunt ; in quo et de luxuria. de luxuria et de acipense. 
quale genus vestimenti sandyx, et cur ita appellutus. (14). de furore 
populi, et quomodo tirbcm incenderit ; in quo et de ZcMx/p/JO, et quare ita 
dictus. quomodo imperator cum deo et princeps templum et universam 
simul urbem restituerit. de iis qui pie iusteque magistratus gessere. de 
pia imperatrice Theodora, et quomodo rem publicam adiuvarit. (15). 
de funestissima peste , et quomodo cessarit. (16). 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 165 



LJl TVQuvrida xa^' bvrivaovv xaiQov xoli.irfGavrig ov fiovov Toiig 
iv oig fytvovTO xaiQoTg fXvf.irjvavTO , aXka xa\ ToTg (.itxaytveaTt- 
QOig nqog ^Ka^Tjg tytvovTO , ^tjXcorug xaxcov ToTg vm^xooig uno- 
hfinuvovTtg. D/laqiov roivvv TVQavvr^aavTog xa\ vnovQyr,GavTog 
S^vXXag avaaTug avTtTVQavvr^atv' avriov dt uXXiiloig uvri(ftqofj.i- 
v(i)v ij PiO[.ialo)v fA.tr ai/j.iiov ovaa roTg Tvquvvoig ianud^iLtro noXi- 
Ttia. xu\ BIuQiog fiiv iv nQooifiioig Ttov 2vXXov ixQurti dvvu- 
fttcov , TTJg di Tv/r^g txurtQOv diucf&tTQut GnovSutovar^g vvv fiiv 
6 ^vXXag vri- di o BIuQiog ixQurti. ntQug di ixurtQOig oXt&Qog' 

10 MdQiog yt^Q iXaxTto&^tlg tlg rtfiu/T] Xtnra nQog rov !^vXXov xar- 
tTfiTjd^tj , 2vXXag di fitru ti]v vixr^v GxioXrixag uva^Xroag xa\ tre- 
Qov ovdiv nuQu tjjv tvrv/ovg nQoar^yoQiuv ix rijg vixr^g Xu^cov 
uneqjd^uQt]. TieQm^Ti di trc toJ ^vXXa nQOontXuaag o Hofinrliog 
itrjXov re avTOv xa\ yufi^Qog iyivero , lAvriariuv T7;j' iyyovriv av- 

iSrov nQog yufiov iXcov , xa\ oXog r^v ixtivov. voacov Hi KatauQ i'^ 
UQ/rjg uQog Ilofinrjiov , ^lovXiag TjSrj rrjg avrov d^vyarQog reXev- 
TriOuar^g, ^V erv/e nQog yufiov Ilofinriico dovg, Tr^v ivuvriav 
ojOnuaaTO xu\ BldQiov irifia xai roTg avrov TQonuig anrjyero. 
Gvy/iovrai ovv uftcfco xar^ uXXriXtov ujg(\ xXriQovofioi rcov tvquv- 

SOrcov, t&vovg fiiv navrog , oaov r^v nQog uvia/ovra ijXtov ,^ Tlofi- 
nr'ii(o , ^uq/jcxqcov di nurrcov, oaot TTQog dvvovra riXiov xa\ rrjv 
uQxrov ivifiorro , tw KuiauQi ufia tco arQuricoTiyco avvaiQOfievcov' 

10 r£ ftaxV'" C. 14 tcc kccvrmv C, re avzdv F. 15 vevoav?. 

22 avvaLQOvfiivcov vulgo. 

A jTannidem quotquot unquam ausi sunt , non solum quibus ipsi vixere 
tempora afflixere, sed posterloribus quoque nocuerunt, aemulos pravi- 
tatis civibus relinquentes. slc Marii tjTannide adlutus Sylla prodiit, se- 
que tyrannum tyranno obiecitj qul dum inter sese confllgebant , Romana 
res publlca tyrannorum armls interiecta dilacerabatur. ac Marlus qui- 
dem Initlo copias Syllae superavit: fortuna autem perdere ntrumque 
studente, modo hic modo lUe superior discessit; finls vero utrique exi- 
tlum. vlctus enim Marius a Sylla mlnutatlm concisus est; Sylla autem 
post victorlam vermibus gemens , nec qulcquam ea praeter felicis nomen 
adeptus , interllt. cul cum se iunxlsset Pompelus , superstitem etiam 
aemulatus est, ductaque in matrlmonium nepte elus Antlstla socerum 
habuit, seque totum ei dedit. Caesar autem, qui inltlo Pompeii studlo 
laborasset, mortua iam lulla filla, quam in matrlmonium ei dederat, 
contrarlas partes amplexus INIarium coluit elusque aemulatus est mores. 
igitur ambo inter se congrediuntur , quasi heredes tyrannorum, praeter 
coplas, populis quotquot ad orleutem solem, ?i Pompelo , barbaris au- 
tem, quotquot ad occidentcm solem et septentriones degebant, a Cae- 



166 lOANNIS LYDI 

xal SfjJ^a ru Xoinu. ( 2 ) xquth de twv oXiov b KuTaaQ , x«/- 
iTii TQiay.ooioig al/jiuXioTOig &Qiafi^evcov ^aoilevaiv uvafjug f?g 
Tiiv^^Pw/^iTjv ov /SuoiXiiog (t/c)' uv eir^ fuTi^or ;^ ijyovv (.iovuq/ov 
rivbg vnefitivBv vneX&eTv nQOOijyoqiav , llXXrjV de riva y.a\ tTj tv/Tj 
•^yvoi^jLievijV e^i]Tei rif.np'. wg yuQ ex tov KuniT(i)h'ov /.isru tov 5 
^Qiafifiov enl ti]V §ovlr]v ecfeQeTO , ey.SQUfi6vT0g Tivog tmv ev TeXei 
ri]g OTQUTiug nul OTetfuvov uyvoovvri neQid-e/nevov lu^cov avrog 
('QQiipev uyavaxTcov , Mg v^qiv vnof.ievei.v vnoXa^cov , el ^uaiXevg 
/Qi]fiuTi'aoi TOOovTOvg /3uaiXeag elg dovXeiuv vnuyuycov xul uv- 
r'i]v de rrjv Tv/rfV eXcuv. ovrwg efiq)OQrid-eig ruTg tvnQayluig r/^aooe 10 
(.loXig &e6g re ufia xal uQ/ieQevg xal vnuTog xul fi6vuQ/og eacAei, 
y.al Tcofiaicov fiev nQcoTog eniXQonog Se rcjov unuvTU/ov ^uaiXeojv, 
y.al 'innuQ/og xal narrjQ nuTQidog xui OTQUTrjybg xal (pvXu'§ noXecog 
xul nQWTog SrjficxQ/oiv /QrjfiuTiaui, otoXi]v tuvtu nuvru arjiul- 
vovauv vnoSvg. xul ovofiu fiev uvtj] TQiovficfuXia ( ovde yuQ t]v 15 
evnOQOv ovtco noXvarjfiavrov e^evQsTy rfj oroXij nQoarjyoQiuv'), 
/iTchv Si r/V e'vSov fiev ex noQcfVQug , uviod^ev Se /Qvobg oXcog, 
looneQ eXaodevTog Siearr^xcog rov /ovoov , xal XcoQog uvcod-ev 
ovTco Se Ti]v /Qvai]Xurov incofiiSa '^Pcofiaioig uQeaxei xaXeTv. rav- 
ri]v rr]v aroXi]v e&og exQcxTriaev e'§ exeivov rovg^Pcofiulcov uvroxQd-20 
roQug ufine/ead-ui, oruv enl ^uaiXevoiv ui/fiuXcoroig dQiufi/^ev- 
Gcoat. xul rovro SijXov ev rjfiTv aneSei/O^r] , ort TeXifieQU rbv 

17 jjpvffovg oXog? 21 nonne &Qt,ccfi§£v(oai? 22 riXifi.SQa 

zbv F , reXifiSQxav C. 

sare stantibus. reliqua nota. (2) rerum vero potitur Caesar; qui cum 
de trecentis captis regibus triumplians Romam rediisset, non principis 
(quid autem maius foret?) aut summi rectoris nomen subire sustinuit, 
verum aliura quendam et fortunae ignotum honorem quaesivit. nam e 
CapitoUo post triumphum in curiam vehens, cum e principibus exerci- 
tus quidam procurrisset coronamque ignaro imposuisset, ipse prehcnsam 
iratus proiecit , quasi ignominiosum sibi ratus , si , qui tot reges in ser- 
vitutem redegisset ipsamque fortunam superasset , rex appellaretur. ita 
felicitate repletus , vix deus simul et pontifex et consul et perpetuus 
rector , Romanorumque primus , tutor vero omnium orbis terrarum re- 
gum , et magister equitum et pater patriae et imperator et custos urbis 
et primus tribunorum plebis appellari voluit , vestem haec omaia indi- 
cantem iudutus; quae quidem trlumphalis dicta est: neque cniin facile 
erat tam multa significans nomen vesti reperire. erat autem tnnica in- 
terius purpurea, exterius vero tota aurea, (|uasi ducto auro rigida, nec 
non loro superne ornata: ita autem ex auro factum hunierale ornamentum 
Romani vocare solent. hanc vestem induere Romanorum imperatores, 
cum de captivis regibus triumpharent, ex iilo raoris fuit; quod apud nos 
manifeste patuit, quo tempore Gelimerem, Vandalorum et Libyae re- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. H. 167 

Bavdr^Xwv xal yLi^vr^g ^uai7.tu navtd-vei &ibg uI/jiuXmtov rfj 
xad-' Tf(.iug nuQicnrjGaro ^uoikdu. ovdf yuQ r^v bf.iOG/rif-iova rbv 
vixTfrTjv noQ<fvQuv neQixiif.avM 'yivea&ai rio XQar7]&evri. roiov^ 
rotg rbv KaiGUQa rrig rv/rjg enl rQierij /qovov dtunai^ovarjg 
5(fQvayixaGLV , rj q:vaig eneiaev avS-Qfanov eivut. 

3. 'Oxra^iavbg de fxer^ avrdv, udeXtfiSovg e^ lAriug rovvoiiitt 
rijg adtXqjijg avrto yevofievog xal d-erbg naig, Siadeiufievogrtjv 
avzoxQdxoQa rtiirjv, d-ebg fxtv drjd-ev evae^wg fierQtuL,(Ov ovofiu- 
^eod-ui nuQrjrtTTO , &eiog de fialXov (^xal rovro nuat roTg fier 

10 avrbv rb u^icofia neQtert&i]} ' rb fxev yuQ roiv (fvoei necpvxoriov 
iori, rb de riov dtoei, rifiijg ij fiuXXov ^XaG(frifiov xoXuxeiug 
X^Qiv roTg j3aGiXevot neQtrtd-tfHvov. roTg de tni(n']fiotg /Qriouo&ai 
olg KuToaQ o fityag, ricog ovx ta/e, nQcorov fiev ort xotvoovovg 
el/e ri]g uQ/ijg Idvrwvtov xul ylentdov. viog Si lov xofitdfj , xal 

15 rijv Xeyofiivr^v nuQu Tcofiaiotg IjOvXXuv oiovei xpij^fov , ri]g Kaioa- 
Qog ri^iovro nQoorjyoQiug'^ od-ev eri xat vvv roTg eig ^aatXeiav 
nQOuyofiivoig ov nQoreQOV ru ruvzrjg entzid^erut ovfiftoJM, nQlv 
arQenrbv rto rQa/i]X(a neQiztd-ivzeg avztS ol ev ziXei rijg orQurtag 
u^tov tJvat rrjg /SaotXeiag dnoqf^vcoot ^ KaiauQa detxvvvreg avrbv 

ZQxud-dneQ rbv viov KaioaQa, xai ri]g rov nQcozov KaiouQog u^tov 
Ttfiijg re xui nQoaviyoQiug. woneQ yuQ HiQouig eozi vofitfiov rbv 
fx ^uotXicog ze/d^ivzu nQodyetv eavroTg elg ^aoiXeiav , ovzo) P(jO- 
(xaioig rb nuXut fii] rto rv/ovri dXXd fxovoig roTg ex rijg KaiauQog 

15 'rpTJcpov'] tpiicpov cpoQmv? 17 rd ravrjjs] tccvtu Tig vulgo. 

23 Toj ois Tu vulgo , ijv xo F. 

gem, cnm universa gente deus captivum imperatoriae nostrae urbi exhi- 
buit : neque enim fas erat victorem victo , purpura velato , habitu simi- 
lem esse. sic supei-bientera Caesarem cum triennium fortuna lusisset, 
natura hominem esse persuasit. 

3. Octavianus auiem, quem ex Atia sorore natum Caesar adopta- 
verat, imperatoria dignltate post eum potltus, divinus (quod nomen omnes 
post eum imperatores habuere) potins quam deus , pia scilicet modestia, 
appellari vohiit : illud quippe eorum est qui natura sua dii , hoc eorum 
qui adoptione, honoris seu potius ignomiuiosae adulationis gratia datum 
imperatoribus. insignibus vero uti, queis magnus Caesar , interim noa 
poterat, primum quideni, quia socios imperii, Antonium et Lepidum, ha- 
bebat. admodum vero adolescens, et quam buUani, id est gemmam, Ro- 
mani vocant, gerens, Caesaris nomine honoratus est; unde etiamnum ad 
imperium provehendo non prius haec insignia imponuntur, quam princi- 
pes exercitus, torque coilum eius circumdantes, dignum esse imperio de- 
claraverint, Caesarem eum ostendentes, vehiti adolescentem Caesarem et 
primi Caesaris honore nomineque dignum. quemadmodum enim Persis 
mos est ex rege nato regnum deferre, sic Romanis olira fuit non cuilibet, 



168 lOANKIS LYDI 

CfiQug xuTiovaiv }y/eiQi^eiv rb XQUTog. /Litoog ovv i]V b vtog 
KaTouQ , f.irjTi rijg oXrjg f7ifiXi]/.if.itvog rov y.()UTOvg rt/.iT]g diu rovg 
xoivanovg ri]g uQ/rjg , /ni]Tt [A.i]V u/ioiQWv, rb de nXtov t/iov nuQ^ 
ixeivovg diu rb KuiouQog Incovv/iiov , o neQiMv tri o d^etog uvro) 
TiiQitdrjy.e, diuSo/ov tuvrov xuruXeTipui ipriffiou/.itvog. wg diS 
yttnidog /liv eTtXtvru, "Avrdviog di nqbg KXtonuTQuv tQtipt, 
0ovX^iuv rrjv udeX(f,rjv rov vtov KuiouQog ovvotxovouv uvt(u to 
nQiv unonrvoug , yilyvnrov re tiXe /itr^ lAvrojviov , xul rovg e/i- 
(fvXiovg inuvoe &OQVi3ovg rijg^^Pw/irjg , oyxiod^eig xui uvrbg d^tbg 
re i/Q7]/xuriGev b uqti jnerQiul^wv , xul vuovg (hotot/itvovg nQog io 
ii/iijg uvTip untdtS,uro , xul UQ/ttQtu (hotl &tbg ene/t(ibXi/iog nQO- 
e/ttQiouTO , nQcoTov uvrbv rtov itQtiov r(ov rore vo/ito&iVT(ov decbv 
unodtiiug. iniarj/ioig re nuoiv i/QrjouTO oig o nurrjQ, xui otqu- 
Ttiuig xul T(i'§toi xul doQvcpoQOig oootg b '^Pco/ivXog re xul nuvreg 
oi un uvrov /it/Qi rovrcov i/Q-^ouvTO , /ibvov rbv '^innuQ/ov tlglS 
inaQ/ov /lerafiaXcov , o/i]/A.ari ri/a']aug vneQi](fdv(x> , e'§ aQyvQOv 
nenoiri/itv(o , xul rd'^tv noXiTixr]v dnovei/iug avr(o neiduQ/eTv, 
AvyovoTuXiovg f$ uvtov xuXtoug uvrovg' neQi (vv iv rtv ntQi rijg 
rd'^ea)g rcbv vnuQ/wv /iixQov vortQOv iQOv/iev. rjnicog di b/iwg 
i/Q)]ouTO roTg vnijxboig' cuoze rovg^^Pco/iuiovg tlntTv in' uvrco T^gO 
TiuTQico (fcovfj utiuam nec ualus nec mortuus fuisset! uni]v/ovTo 
yuQ avTOv rijv yeveoir, ori /ibvog iorrjQi^t rrjv rcov KuiodQCov i]ye- 
/loriuv , xal b/ioicog rr]v rtXtvrrjv dtu rb ijntov u/ia xul rb rcbv 

3 a/ioiQov vulgo. 4 i^eivovg P, ineivois C. 

sed nonnisi a Caesaris stirpe ortis imperium tradere. medius igitur erat 
adolescens Caesar , neque expers imperii honoris , neque propter socios 
principatus omnem consecutus, prae illis vero praecipuum habens Caesa- 
ris cognomen, quod superstes etiam avunculus ei dederat, cum successo- 
rem sibi eum relinquere constituisset. postquam vero , mortuo Lepido, 
Aegyptum cum Antonio , qui , Fulvia sorore eius repudiata , Cleopatrae 
sese dederat, superavit, ac domesticas Romanorum turbas composuit, in- 
flatus et ipse cum dei nomen usurpavit, qui nuper modeste egisset, tum 
templa honori suo consecrata recepit , et pontificem , tanquam intercala- 
tus deus, creavit, quem primum inter sacerdotes deorum, qui tum cole- 
bantur, constituit. insignibus autem omnibus usus est quibus pater; mi- 
litiis vero , officiis et satellitibus , quot Romulus et omnes deinceps ad 
eum usque usi erant. solum nmgistrum equitum in praefectu n praetorio 
mutavit, curruque insigni, ex argento facto , honoravit, nec non civili 
ofiicio eum praefecit, quos Augustales a semet nominavit; de quibus in 
libro de officio praefectorum praetorio paulo post disseremus. mansue- 
tum tamen se civibus praebuit ; unde Romani de eo patrio sermone dixe- 
runt "utinam nec natus , nec mortuus fuisset!" optabant quippe natum 
noii fuisse, qui solus Caesarum principatum firmasset; iidem mortuum 



DE MAGISTRiTIBUS P. R. LIB. II. 169 

ffiqivUtov OTUGiWv uvaiQeTixov' ovde yuq fUT^ avrov efiqjvXiog 
uv-^qi&t] noXifiog. 

4. "'E/QfjTO de aroXfj In dfjTjVrjq , oia novTlcpt^ {uvrl rov 
aQyteqtvg yeqvQuiog) , noQifvqa, nodriQei, ieQuriy.jj , /QvoMXe- 
5^oy/to/Litvrj , ufi(ft^lrifiaTi de bf.iotiog noQCfvqto, eig /QVGovg uvXa- 
xag reXtvTWVTi ' rrjv re xeg^^aXrjv tGxent di' ug iv rfi yQU(ftiarj fioi 
nfQi firjVfxiv nQayfiareit* unodedioxa alriag ' inl de raiv noXifiMV 
naXovdafitvroig («t dt tlai SinXuy.tg unb xoxy.ov , nQtoreiug fitru- 
'irjg xXtoGrijg, XQ''''^jl '^tQovfi Xid^oy.oXXriTto uvuQnaL,6fitvai roTg 

iO tof^oig' rjfitig fiiv tfi^ovXuv (x^g^IruXol xaXovfiev , y.OQVoy.6niov Si 
idia ntag iv rotg ^uatXeioig eri xat vvv Xeyovaiv), ev de raTg evto- 
/Jaig Xifi^oTg (noQtfVQoT St tlai TQifttovtg, noSr^Qttg , fiatavSQiaig, 
yQUftfiuTg, inl rtJov wficov /QvaoTg rov ^aXufitvrotg otovtt atoXrjVW- 
roTg vtpuafiuat StaXuftnovreg) xai nuQuyooSatg uvQtyufifiotg , uvrl 

l^rov /trtJoGi /QVGoTg yufifiuTiay.otg uvuXtXoy/tOfiivotg , unb tJj? ntQi 
Tor? n6Sug toag xui rtXtvrijg rov ia9-/]fiuTog i'^ exuriQtov rtJov 
nXuyibiv eig ydfifta arot/eTov Stai^toyQutfovai /Qvatp rbv /trtova' 
iv Si rfj ftovXfi /Xuftvat nOQtfVQuTg ftiv (^ntog yuQ ov/i;) n^bg Sa 
To ntQug Ttjg noS/jQOvg txjug yQUfiftuTg rerQuytorotg , StoXov /Qvaw 

20 xoaftovfievutg (^oriyftivra uvTug ol rijg uvXijg xu?^ovatv tivri roH 
/Qvaoarifiu, rb Si nXrj&og inl rtuv iSttorty.tJijv /XufivStov arjfiivTu), 
^QUTTtoXdrutg xui ytfiftuiatg xui XuyxtoXuTuig , uvTi rov /qvgo- 

6 de Mens. p. 1 19. 9 dvccTta^ofiEvai C. 13 post tTci vido 

tiir excidisse Se. F. 15 yafifiaTicmoig? an yafi^atiafiols? 

20 avrds ol] avzccQ C. 22 ^QaTzsoldTOis xal ytftfiaTOts kuI 
iamoXdzots C. 

non fiiisse , qui et mansuetus fuisset et domesticas factiones sustulisset • 
neque enim post illum bellum civile contiatum est. 

4. Veste autem utebatur, pace, utpote pontifex (id est cpjjisptvs 
ysq>VQatog), purpurea, talari, sacerdotali, auro lanciolata, et pallio pari- 
ter purpureo, in aureos suicos desinente ; caputque operlebat , ob causas 
quas in libro meo de mensibus memoravi ; bello autem paludamentis 
(quae sunt duplices laenae, e cocco, torta metaxa praestantisslma , fibula 
aurea, gemmata , in liumeris coercitae ; quam fibulam nos, sicut Itali, 
vocamus, cornucopium vero peculiari quodam nomine in aula etlamnum 
vocatur): in conviviis limbis (sunt autem lacernae purpureae, talares, 
niaeandrls ornatae , circa humeros aureis tubulamentis , id est pannls ca- 
luiHcuIatis, ful{;entes) et paragaude aurigamma, id est tunica aureis gam- 
Jiiis lanciolata , a limbo circa pedes imo(jue vestis, ab utroque latere, in 
iormam literae gamma tunicam auro distlnguentlbus ; in seiiatu chlamyde, 
purpurea (quidni enim?), in imo autem ad pedes pertluentls iimbi figu- 
ris «juadrangularlbus (segmenta eas aulici , id est clavos aureos , vocant, 
vulgus autem in privatorum chlamydibus sementa), tota vero auro orna- 
la, bracteolata, gemmata, lanceolata, id est aureis foliis, gemmis, lancio- 



170 lOANNIS LYDI 

ntxoXoig y.al SialiO^oig y.al Xoy/dnaTg , y.ul ToTg XoinoTg TTJg ^uai- 
Itlug ini())]/iioig , neQi wv y.aza Xembv u(prjyi]aaG9ai niQixrov 
vnoluftftaviov naQiriiii , xov Xoyov /iie xo Xoinov inl rijv Mpyyr/aiv 
Tijg noxi nQMXr^g rcov uq/iov y.axu ru^^iv uyovrog. 

5. Tb fitv ntQt/^Xenxov rijg UQ/Tjg xul (.16^(0 r(t/ Gxrjnxofo 5 
TiuQa/ioQOvv xul i'^ uvrT]g rijg u/ivSQug axiug , qv ixi y.ul (.i6v7]v 
doxiT diaa(/jUiVf IxavoTg uv rig xaruXdfjoi yviOQtaf^iuai' nHfvxe 
yuQ ru riov nQuyf.i(xrcov vntQOnra y.al t^ uvx^g y.uxaXuff^dviad^ui 
TTJg tXuxxcoatcog. dnvbg dt b /Qcjvog txcfuytTv n xul vntQyuaa- 
oi^ui ru ytvtaiv u/nu xal (f9-0Quv ttXri/oxu. uXV 7] /juaiXicog iO 
aQiX'^ roauvxi] rig taxiv wan naXiyyivtaiuv di^ avxov xu nQiv 
f^oXcaXoru xuQudoxtTv. 

6. Ovxcog ovv Tiov UQ/Crv , log t'(f9-i]v iin(jjv , u/Qi Tijg 
KaiauQog rov nQCiorov tntxQartiug nQOiX9ovacih' , avxbg fnxu t?}? 
rv/i]g intaxug roTg nQdy/iuai '^vfinuv i'§r]XXoif.oai rb noXinvfiu, 15 
indrotg {.liv f.irjdiv nuQU rrjv nQoar^yoQiuv unoXtncbv elg fir]vvfiu 
tov /Qovov dij&iv' vcp^ tuvrcTi di ru^ug rbv avfinuvxu axQuxov, 
^edcoxi xoTg fitr^ uvxbv r] Si^ tuvrcov , nXr/v ei fir/ yt rb rQvcpuv 
nQorifKotv , 1] diu axQUxr^ycov cov uv diXcoatv , ■?) di^ vnoaxQuxt]-- 
ycov rcov nuQu '^Pcofiuioig Xtyofiivcov XTjyuxtov, rovg iviaxufiivovg 20 
dteQyuL,eadui noXifiovg, fiovco r(o innuQ/(o , ug r]v uvx(o udintSog 
/iiovuQ/ovvxi, xuxuXincJbv fiexu fitiLiOi'og uv&evriug xi]v dvvufiiV 
ov fier^ avrbv ^Oxra^iuvbg KuTauQ , cjog eiQrjXai , vnuQ/ov eavroi 

1 XoyxcaxoXi C 18 tovs fisr' avrdov C: corr F. 19 «90- 

rifidafiev vulgo. 22 KccvcchTzav F, KcctaXBJiTOV C. 

lis distincta, et ceteris prlncipatus insignibus ; de quibus subtiliter expll- 
care .supervacaneiim existiinans , operis oriline ductus , ad primum quon'- 
dam inter magi.stratus deinceps enarrandum transeo. 

5. Illustre huius magistratus, soii sceptro cedentis, vei ex ipsa ob- 
scura umbra , quam unam nunc retinere videtur , sufficientibus indiciis 
colligas : solent quippe excelsa rerum vel ex ipsa imminutione inteliigi. 
iiiagna autem temporis vis consumendi ac subigendl, quae ortum simul et 
interitum sortita. verum ea est Imperatoris vlrtus, ut novum ortum per 
eum aate exstincta exspectent. 

6. Cum igitur, ut supra dixi, ad Caesarls prlml prlncipatum usque 
magistratus prodiissent, ipse comite fortuna rerum potitus , totam muta- 
vlt rem publicam, consulibus quidcm nil praeter nomen, temporis videli- 
cet indicandi gratia, relinquens, copias vero universas sibi subiiciens ; 
unde successores eius vel per sese vel , sl forte moliitiem praeferant, 
pcr quos volunt duces, vel per quos legatos Romani vocant, id est infe- 
rioris ordinis duces, obvia bella administrant. soli nmgistro eiiuitum, quo 
solus regnans Lepido usus est, potestatem eamque auctoritate auctam 
reliqultj quem cum post euin Octavianus Caesar, uti dixlmus, pracfe- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. H. 171 

ov Trjg avXrjg fiovrig uXXu f.irjv xai. arQaTiug unuarjg xal noXaixr^g 
TUiicog, ip' ovy. fl/e nQOTfQOv, uvudiC^ug , a»? /^?«/^ nuQUTQU- 
niio7jg Tijg Xt^iwg i^ u(fv7.uxT0v ovvri&iiug, uvtI innuQ/ov vnuQ- 
/og nQOorjyoQiv&Tj. y.al inl /.tiv Trjg Twfirig , i<p' rjg y.a\ fiovriQ 
5Trjv uv).rjV nuXuTiov y.uXiiod-ui vofiog, vnuQ/og Tov KaiouQog 
ivofiiCev oiovil diVTiQog fiiT^ iy.tTvov , ini 6i twv xuotqwv (^ovto) 
di Tug iv noXifiio nuQifi^oXug ^Fwfxaioig id^og xaXiiv^ nQui(fiXTog 

nQUlTWQicp olovil nQOiOTViy.Wg TOV nQUlTWQioV TO yUQ GTQUT1]yi- 

xbv inl iivrjg xuTuXvfiu nQUiTWQiov ixiivoig ido'§iv ovofiuL,iiv, xav 

10 il Tv/bv avTov Tov KuiouQU uvXi^iod-ai in^ ixiivov avfi^uivri. 

r^VQOv di xul aTtQiuv ulxiuv, ■^? iVixu Trj tov inuQ/ov nQoariyoQiu 

xul To Ttov nQuiTtoQlwv nQOOTi&iTUi yvwQiofia, wg ilvui vriV uq/JiV 

Twv nQog Ti , y.ul fii\ Soxiiv uarifiuvTOv t/iiv tvjv i^o/Jiv, ovvwvv- 

f.iov di Ttti noXiuQ/w , ov xui uvtov vnuQ/ov dvofLuo&rjvui nQoSt- 

IsSriXcoTui , nQuiicoQU ovQ^uvbv to nQ)v nQoaayoQtvofuvov. TQuy- 

xvXXog Toivvv Tovg tcov Kuiouqiov ^iovg iv yQUfifiuaiv unoTivtov 

StnTifiicp , og r]v vnuQ/og twv nQUiTtOQiavtJov anttQtljv in^ avTOV,^ 

nQuicfiXTOv avTOv twv nQUiztOQiuviov Tuyftuxcov xul cfuXuyytov 

Tjytfiova Tvy/uvtiv iS/iXtoatv. tooTt ov fiovov uv Ttg Xd^oi tov 

iOvnuQ/ov TTJg avXrjg, rjv xai nQuiTCOQtov noXXu/ov xaXovfiivrjV 

XUTU Tov tvtxbv uQi&fibv iSriXcooufitv , uXXu ftrjv xul xutu tov 

nXri&vvTixbv xuXiog covofiuoiiivov (pv fiovov ylxQ XiytTui nQuicft- 

6 ^XQTjfidxi^tv? 8 ■nQCiiroqiaiv C. 15 videtur SHetonins, 

quod Lydns refert , in praefatione ostendisse , in qua vitas Caesa- 
rum Septiinio dedicaverit. P. 16 vnovBivtav? 21 EdTjioo- 

cafiEv post KaXovfiEvrjv F. 

ctnm non aulae tantnm verum etiam omnium copiarum, nec non civilis 
officii, cui antea non praefuerat, constituisset , quasi paululum immutata 
voce e consuetudine non observata, VTtdQioq pro TnnaQxog (praefectus 
praetorio pro magistro equitum) dictus est. ac Romae quidem, qua sola 
in urbe auia palatium vocari solet, praefectus Caesaris dicebatur utpote 
primus ab illo, in castris vero (ita autem Romani dicunt quod Graeci in 
bello itaQifi^oXdq) praefectus praetorio : ducis enim apud exteros domi- 
cilium praetorium illis vocare placuit, quamvis forte ipsum Caesarem in 
eo degere contingat. gravem vero etiam causam repperi, cur praefecti 
nomen etiam addito praetoriorum distingnatur , ut ad aliqnid referatur 
magistratus , exprimaturque eius eminentia , neque idem praefecto urbis 
nomen habere videatur, quem pariter praefectum appellatum esse supra 
ostendimus, cum antea praetor urbanus dictus fuisset. Tranquillns igitur 
Septimio , qui tnm erat praefectus praetorianarum cohortium , Caesarum 
vitas exponens, praefectum eum praetorianorum ordinum et phalangum 
ducem esse ostendit. qnare pi-aefectum aulae, quam et praetorium saepe 
vocari demonstravimus, non singulari tantum verum etiam phirali nnmero 
recte appeilaveris (non enim praefectus praetorio tantum dicitur), vide- 



172 lOANNIS LYDI 

y.Tog nQair(t)Qiov) olovti ijy(f.i6va twi' nQamaQiavMV, vnaxovOf.it- 
vov Tayfiarwv 1] aneiQcov 11] GTQaziv/.tur(ov ij dvv(Af.a(ov. 

7. Alriag f.iiv ovv uv rig roiuvrug ovx \%(o Xoyov tnl rrjg 
TiQoatjyoQiag rijg uQxijg unoSoij] , ^rig xa&dmQ (oxaavog rig r(xiv 
7iQuyfi(xr(ov rfjg noXirtiug tariv , l'^ ^antQ navrtg norufwl xulS 
■jiaaa d-(xXaaaa. Gniv&iJQtg y(xQ riveg (oantQ utrov nvQog ul ).oi- 
nal rf/g noXtrtiag uq/uI fxtivi]g rf]g ulr^d-(ug UQ/Tjg rcov uq/wv 
^tixvvvrui ovoai. ovdi yuQ tivai uvtv Ixfivtjg dvvuivro nore, 
y.u3-o fiTiSi avrui fiVjSi fii]v ai rtXovaui vn^ uvrug (oauvtl r(i,'§tig 
Tivtg Gvvtoruvui Svvaivro fitj rf]v Sani/.vrjv avruTg rt xul rotg ovv 10 
(tvrdjv rjyovfitvoig /oQr^yovarjg rijg inaQ/orrjrog. ov yuQ XQonov 
Tig GXtvog fityiarov t^ UQyvQiov ntnot?]fityov ovx t^ tuvrov uXK* 
fx 7iQoyov(ov t/ti xtxrrifitj'og, tira nQog ntviuv vnoavQ(jfievog xa- 
tulvti fiiv rb axtvog , oXiya qQovriaug lo/vog re xai xdXXovg, 
7ioX}m Si xal aa&evf] i'^ uvrov oxfvv(fia xaruaxevuC(ov noXvv uq- 15 
yvQov f^ tvreXeiag ■^ fieyiarov e'§ tvbg xul uq/uTov t/tiv (puvru^t- 
rai, ovr(og ri]g fityiorrjg uQ/ijg xuralvofitn^g nolXai rtvtg xal 
Tu/a ntQirral uveqvaav uQ/ui , fiuXXov rijg t?;/?;? unaQto&fiai]g 
r(S noti]Ti] ilnovri "ovx uyud^bv noXvxoiQuvir] ' tig xoiQuvog tarco" 
OL fitv yuQ Xtyofitvoi arQuri]Xurut ri]v rdov xoiii^rcov t/ovotv fx20 
rf]g UQ/uiori]xog xul fiovTjV rtfii]v. ravrr] xal xofiririavovg rovg 

1 Tjyefimv C. 5 lego ovitSQ. F. 6 lego ravvov. P. non 

nlmis ineptum AItvulov, si compares zovg ^v AntiXQrj XQazrJQag 2 
29. 8 tivai av avev? 9 y.aO'' ov 8s vulgo. 10 oiir, 

ni fallor, delendum. F. 17 KavadvofLivrjg vulgo. 18 dvs- 

€pvriaav?^ fi£zs(pvr]aav certe p. 120 2, fLSzecpvrj de magistr. p. 2 23, 
7caQa(pvsvTav p. 3 10. 

licet ducem praetorianorum, subintellecto ordinum vel cohortium vel ex- 
ercituum vel copiarum. 

7. Causas quidem tales liaud absurde attulei-Is de nomlne hulus 
maglstratus, qui quasi oceanus administratlonis rei publicae est, e quo 
cuucta flumina marlaque ducuntur. sclntillas enlm quasi eiusdem ignis, 
rellquos civitatis magistratus illius vere magistratus magistratuum esse 
patet. neque enlm sine ilio esse unquam possent. quemadmodum vero 
ipsi , sic nec ipsis subiecti tanquam ordines quidam congregari possent, 
nisi ils eorumque praepositls sumptum praefectnra praeberet. nam quem- 
admodum alitpiis vas maximum , ex argento factum , non a sese sed a 
maioribus rellctum possldet; delnde ad paupertatem delapsus dissolvlt 
illud, parvi faciens firmitatem et pulcliritudinem; multa autem et fragilia 
pocula ex eo fabricatus vilium multitudine quam uno maxlnio et antlquo 
magls gloriatur: sic intereunte niaximo magistratu plurlmi et fortasse 
snpervacui prodiere, minlnie favente fortuna poetae dlcenti "non bona 
multorum domlnatio: unus domluus sit." nam qui avQaTrjldzai. (duces) 
dicuntur, comitura honorem, eumque solum, ab antiquitate tenent. hinc 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 173 

devTiQOGTQaTr^Xariavovg tj naXaioTrjg oide. Y.O(.irjtag Si rovg qi- 
Xovg y.ul avrey.drjf.iovg ^lxaXoi Ityovai, xa\ xoi.inuTOV unAiog tijv 
^uGiltwg Gvvodiav. ij di rov Xtyof.iivov i.iayiGTqov (fqovxlg uq/i) 
f.iiv ovy. 1'gxiv oiVw? iyy.exQvi.i/iitvr] , f.ityiGTrj Si Ofuog, xal iyyvg 
STTJg vnuQXwv uvinTUTui Tifirjg Tt y.al dvvufitwg' ntQi ')jg nQog to 
TtXog Ti]Gdt Trjg iGToqiag iQW' dti yuQ avxrjV vtwTtQUV ovGuv firj 
TuTg nQtG^vTtQuig twv uq/wv ovvuQi&fxtTv, dovvuc di uvTJ] ywQOV 
ov /Qovog avrfi nuQtywQr^Gtv. 

8. 'E'§i'jQrjTai di ofiwg xal nuGag avu^t^rixt Tug uQ/ug ij 

IQvnuTog Tifi^, xul rfj fiiv dvvufitt rrjg inuQ/OTr^Tog fttiwv , t/j da 
rtfijj fitiLwv 1] fiiv yuQ rtjv okr/v dtintt noXtrtiuv oixodtv ftiv 
ovdiv nuQt/ovGu, rb Si dt/fioGtov SioixovGa, rj di nXovTov rt ^a~ 
&VV oixod-tv vKfuSwv Sixrjv t^avXaxi^ti roTg noXixutg, xul rto 
XQOvw TtiV nQOGr^yoQiav /uQittrai, xal nXdrrig unaXXuxxti ru 

15 GvvuXXuyfiuxa , noXifiovg fiiv ro Xoinov ovx uvuSt/Ofiivtj , fii',xriQ 
Si WGntQ T% '^Pwfiaiwv iXtv9^tQiag rvy/urovGu. ivuvriwg yixQ 
t/tt nQog TVQUwiSu, xui XQurovGtjg ixtivTjg ov/ v(fiGTUTUt' roi- 
yuQOvv uftu BQOvTog o rtjg GW(fQoavvi]g txStxog xui rijg iXtvd^e- 
Qiug vniqfiu/og %r]v vnarov i'^iXufiipe rtfitjv , uftu TuQXvviog o 

SOrvQuvvog unoXcoXti. b Si r^fiirtQOg nurr^Q re ufiu xui ^uGiXtvg 
TifieQiiixuxog ruTg ftiv inuvoQdioGtai rwv nQuyfidrcov xui SwQtuTg 
riov vnr^y.ocov vnaxog iaxiv icp^ ogov taxi, rj] di GroXfi yiverat, 

4 ixKSxQifiivT}? 9 dvs§i§r]Ke C. 



et StVTSQOGTQUTTjXaTtttvol ab antlquis comitiani appellatl sunt. comites 
vero Itali amicos sociosque itlneris vocant, et comitatum omnino, qui 
principem proficlscentem comitantur. magistrl autem, quem vocant, mu- 
nus tam abstrusus quidem maglstratus non est, maxinuis tamen, atque ad 
praefecti praetorlo honorem potestatemque prope accedit; de quo ad ex- 
tremum huius historiae dicturus sum: recentlorem enim antiquioribus 
magistratJbus annumerare non oportet, sed quera tempus concessit locum 
ei trlbuere. 

8. Exceptus tamen est omnesque magistratus super eminuit consu- 
latus, potentia quidem praefectura minor, honore autem malor : illa enim 
totam rem publicam regit, domo nihil aiferens et publicum admlnistrans ; 
hic vero Ingentes domo opes nlvis instar civlbus profundit, et tempori 
nomen lar^^Itur, pactionesque errore prohibet; ac bella quidem non am- 
pllus admlnistrat, parens vero quodam modo est Romanorum libertatls. 
contrarlus enim tyrannidi est, necjue eam dominarl patitur: itaque simul 
atque Brutus, pudicitiae vindex et libertatis propugnator , consulis ho- 
nore effulsit , Tarquinlus tyrannus intevilt. noster vero pater simul et 
niansuetlssimus Imperator, rem publicam emendando et clves donando 



174 lOANOTS LYDI 

orav itoai.iHv ttjv Tvyjiv id-aXr^aoi, ^ad-f.cov uvuxeQOv ^aaiXiiag rr^v 
vnarov rifirjv bQtK6f.ievog, 

9. "Oti de xaxa xo nQoad^ev eiQrjfiivov (xovto tw axrjnxQM 
uvexad-ev tj aQXtj naQey/oQipe , xrjv l'ai]v fxeivcp )M/ovaa Tif.iriv, 
uvxiy.Qvg ex Tijg ^uaileiag eaxi Xaj3eiv. awuyofievrjg yuQ t^? ^ov- 5 
Xijg, nakai fiev ev xoTg xaXovf.ievoig aevuxoig oiovei yeQovaiaig, 
xad-^ rjfiug d^ enixov naXaxiov , ol xoov exei nQioxevovxeg axQU- 
revfidxwv nQOwvxeg noQQCoxeQO) xwv oixeicav eSQwv dnoSe/ovxai 
yownexeig xr^v enuQ/oxrixa, i] de cpiXijfiuxog a^ioT nQoaiovxug uv- 
rovg elg d^eQuneiav xov axQuxov. xul avxbg de o KuTaaQ , olovel 10 
rwv '^Pcofiuicov ftuaiXevg, rrjg /SaaiXeiag exXeincov nQoaeiaiv Ix no- 
dog, di^ euvxov dnoSe/ofievog xbv uq/ovxu' ov evSov ufia uvxca 
yevoftevov cpvXux^ nuau, fir]Sefduv fiex' avxbv eiaco yevead-ui xcov 
dQ/cov avy/WQOvaa , dXX^ ovSe SiuXvd-evxog xdv avXXoyov nQo uv- 
Tov uvu/coQeTv xivu xcvv ex xr]g ^ovXijg eniXQenovaa. xal xovxo 15 
iyxQuxcJog ecpvXu/d-r] u/Qi xcLv OeoSoaiov xov veov xaiQOJV, o? enel 
reog r]V xul Si^ euvxov nQo'icov xuxu xb avveid-tafievov xtjv xifirjv 
TtQoacpeQeiv ovx Va/vae xf] dQ/f], eixova axr^oug c^Qtaev dvx^ avxov 
anoSe/ead^ui xbv vnuQ/ov. xai TQaneiarig xijg OQd^rjg Ixcfwvr^aecog 
TceQaixtov xb axijnxQOv o Srjfiog xaXeT, oxt neQ ar] xuxu '^Pcofiaiovg 20 
to Si^ euvxov Xeyexut. xuvxi]g Se xi]g xifi7]g xul b x-)]g noXecog 
(fivXu^ dnoXuvei Sid xov fiei^ovog UQ/ovxog xfj ofitovvfiia xr]g lao- 

5 an forte Jx t^s ^ovXrjg? 7 5' add F. 10 avTOig C. 

11 lego TJjv §a6t.Xtlav. F. 12 avvov C. 14 avTOx; F, 

avTrjg C. 22 ttjv oftcovvfiiav? 

consul est, ut magis non possit; veste autpm est, cum ornare fortunam 
Yult, altiorem imperio consulatus honori gradum decernens. 

9. Soli autem sceptro, ut supra dictum est, olim cessisse praefe- 
cturam, parem cum eo Ijonorem sortieiitem, in palatio manifeste cernere 
licet. congrenante enim se senatu (olim quidem in senatis, id est ya- 
Qovaiaig, nunc autem in palatio) primores degentium ibi copiarum , a 
sedibus suis longius progressi, praefectum in^genua procumbentes exci- 
piunt, qui osculo accedentes dignatur, exercitum colens; atque ipse Cae- 
sar, id est Romanorum imperator, relicto paiatio pedibus accedit, magi- 
stratum ipse excipiens; qui cum una intus sunt, severa custodia, nemini 
magistratuum post eum introire, neque soluta concione cuiquam e sena- 
toribus ante eum exire permittens. atque hoc constanter observatum est 
ad Theodosii iunioris tempora ; qui quoniam puer erat , neque ipse se- 
cundum consuetudinem obviam procedens honorem magistratui poterat 
exhibere , ut posita effigies ipsius loco praefectum exciperet decrevit. 
et mutata genuina pronuntiatione persicium vulgus sceptrum appellat, 
quia per se Romanorum sermone t6 8t' havzov dicitur. hoc ipso ho- 
nore autem et praefectus urbi a maiori magistratu afficitur, nominis 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. IL 175 

Tiftiug uiKod^iig. '^iffog de ti^wvvvTO uviXuOev b vnuQ/og, oia y.ul 
riov 07i)mv l/iov TrjV dvvu/iiiv' xul tovto dvvuTov uvruTg oxpeaiv 
tnl Tov naqovTog evQtiv, tiye Tig (fiXuQ/uiog aiv enl T'I]v KaX/jj- 
Sova neQuaoOe)g tv)»' OiXinnov tov vnuQ/ov elxovu y.uTauaOoi. 
5Giy.i]v de to vnouoviov '^icfog^^Pw^iaXoi xaXovaiv , i'^ ov aiyaQiovg 
rovg y.QeovQyovg y.al gixutu r^rjv iy. oaQy.iov eig Xenra y.uTu/.oneTauv 
edojd/jV. 

10- 14).X^ ^Q/Jt^ offa Xeloy/ev, e/ei relog, rb nottjTixbv 

elneiv. KiovoTUVTivov yuQ iJ.tTu TijgTv/fjgrrjV '^Pto/.irjV unoXinovTog, 

VQxaX TU)V dvvu/iiewv, oaai rbv ^'Iotqov kfQOvQOVv , enl t/^v xutco 

Idaiuv ipi'(f(o Tov ^aaiXecog diuonaQeiacdv, ^xvdiav fiiv xai BIv- 

oiuv xal Tovg i'^ ixeivwv (fOQOvg il^rj/iiw&r] to drifioaiov, Tiov vneQ 

'lOTQOV (iuQ^UQCOV l.l7]Sevbg Uv3-lOTUf.ieV0V XaTUTQe/VVTWV T/jV Ev- 

Qwm]v , T(xiv Se nQog ttjv ew nuQU rb nu)Mi Saofioig ov /neTQioig 
15 ^uQvvd-evTWv uvdyxi] yeyove rbv vnuQ/ov /irjXeTi /lev t% «vAtj? 
y.al T(Jov iv onXnig uQ/eiv Svvu/iecov , Tr]g /tev t(o leyo/ievw /luyi- 
OTQ(o nuQaSo&eioi^g , rcov Se roTg uqti y.uTuoTad-eToL oiQUTi^yoTg 
ixTe&eiocov , ttjv Si uvaTol7]v n^bg rf] xurcoldaia, xul ooa ruv- 
rr^g , Sioixovvra rb loinbv T?jg uvuToXijg /Qi]/iaTi^etv vnuQ/ov. 
20 SieovQi] Se ovSev i]ttov i] rijg uQ/t]g Svvuareia u/qi riov IdQxuSiov 
rov nuTQog OeoSooiov rov veov xuiqcov , icp^ ov ov/t^e^/]xe Pov- 
q)Tvov rbv inixlrjV uxoQeoTOv , oV i]^' vnuQ/og uvrco , rvQuvviSa 

8 6'cfi) C. an o66a? 9 a KtavaTUVzlvov ad finem huius capi- 

tis usque enarrata, paucis exceptis, 3 40 — 42, ad verbum repetun- 
tur. F. 20 T^TTQV 7} add F e 3 40. 

communitate pari honore dignus habitus. ensem inde ab initio praefe- 
ctus praetorio gerebat , quippe qui copiis etiam praeesset ; quod hodie- 
que ipso adspectu reperire iicet, si quis antiquitatis amator Chalcedo- 
nem transvectus Philip|}i praefecti praetorio effigiem intueatur. sicam 
autem Komani ensem, (jui sub cingulo geritur, vocant; unde sicarii qui 
carnem secant, et sicata cibus cariie in fiustula concisa constans. 

10. Sed euim initium (juaecunque sortita finem habent, ut ait poeta. 
posteatjuam enim Constantinus cum fortuna Romam reiiquit, atque omnes 
quae Istrum custodierant copiae decreto imperatoris per Asiam inferio- 
rem sparsae sunt , Scythiam Mysiamque et iilarum vectigalia aerarium 
amisit,' barbaris, qui ultra Istrum habitabant, Europam nemine resistente 
incursantibus ; . Orientis autem" populis contra pristinum morem tributis 
haud mediocribus oneratis , necesse fuit praefectum praetorio aulae et 
copiis , quarum iila magistro quem vocant , hae strategis nuper creatis 
traditae, non amplius praeesse, sed Orientem cum Asia inferiori, et quae 
ad eam pertinent, administrare , ac praefectum Orientis in posterum ap- 
pellari. neque vero minus potestas magistratus dilacerata est ad Arca- 
dii, patris Theodosii iunioris , tempora ; sub quo Rufinus cognomine in- 
satiabilis , quo praefecto praetorii iile utebatiir , tyrannidem meditatus a 



176 lOANNIS LYDI 

f.ihktrrjGavTa xov /.ifv Gy.onov vntQ XvaiTtXtiag rwv yoivcov iy.nt- 
GHV, dg ^uQud-Quv Se rijv uq/tjv xuTUQQi^pui. uvTixu f.ifv yuQ u 
fiuGtXevg rT]g (x twv onXoyv lo/vog ucpuiQtiTUi ri]v uq/Jiv, elra rrjg 
Twv Xtyo/iitvcov qa/SQixwv olovtl bnXonoiiiov (pQOvridog rijg rt rov 
di]f.ioGiov dQOf.iov xul nuai]g ertQug , di^ lov ro Xeyofttvov GvviarijS 
HuyiGTtQtov. cog de SvatQyov i]v ajiOTQtcftiv fitv rov vnuQ/ov uva 
rug tnuQ/iag rovg Stjfiooiovg "nnovg xul rovg avroig tcftarcJoTagf 
IrtQovg Se xexri]Gd-ut rr]v en^ avroTg eS,ovoiav re xul SioixriOiv, 
vofiog ered^ri d-eoni^cov avre/eod^ui fitv rov vnuQ/ov rtjg rov Srifio- 
oiov SQOfiov (fQOvriSog, rov nQcTnov fievroi rcov cfQovfievruQicov 10 
(jiQiyxinu avrov oi]fieQOv ovfi^aivei xuXetGd^ui) nuQeivut Sta nuv- 
rbg rcp Stxuarr^Qico rov tcjov nQuircoQicov vnuQ/ov xui noXvnQuy- 
f.ioviiv , xal rug alriag t^tQtvvuv cvv tvtxa noXXoi nOQi^ofitvoi 
TtaQU rijg uQ/ijg ru Xtyofitva avv&rjfiara rco Si]fioaico xi/Qi]vrai 
SQOfico (ravTj] xai xovQicooog cLvofiuad^r] uvri rov neQieQyog, xul 15 
ovx uvTog fiovog uXXa xa\ nuvreg oaoi xuv ruig enuQ/iuig rotg 
Srjfioaioig ecfearrjxuaiv "nnoig) , nQoaeniyQcxcfovTog roig enl rcJov 
SQOficov ovvd^r]fiuai xui rov Xeyofiivov fiayiarQOv. ort Se ovtcjoc, 
avrijg Svvarov uxovaut rijg SiuTuS,eo)g , ev fiev rco ncxXui QeoSo- 
aiavco xeifiivr]g , ev Se rco veuQcJ» nuQO(fd-eioi]g. 20 

11. OvTcog ovv SaneQ Si^ vno^ud-Qcov nvcov xaTucftQOfie- 
vi]g rijg UQ/rjg, roiig fitv aTQuricoTixovg xuraXoyovg eru^ev i] ^a- 



3 noXXcSv C, sed 3 40 onXcov. 6 ccTtoerQecpeiv C. 10 tol 

add F. ^ 11 KuXsZa&at add P e 3 40. 17 lego, ut 3^40, 

7iQOvnoyQcc(povTo$. xca ^QOfico 3 40. 21 vno^aqdQ^Qaiv C. 



proposito quidem, hono rei publlcae, aherrayit, in barathrum vero magi- 
stratuin praecipitavit. namque imperator continuo potentiam ab armis 
magistratui adiniit, deinde fabricarum, id est armoruin conficiendornm, 
nec non cursus publici curam , et ceteras omnes , e quibus magisteriuin 
quod vocant conflatum est. cum autem incommodum esset praefectuin 
praetorio equos publicos iisque praepositos in provinciis sustentare, alio- 
rum vero sub potestate eos administrationeque esse, iex data est ut cur- 
sus pubiici curam praefectus praetorio retineret quidem, primus tamen 
frumentariorum (principem eum hodie vocant) in auditorio eius semper 
«desset , et cuncta curiose investigaret , causasque inquireret cur multi, 
impetratis a praefecto praetorio synthematis, cursu pubiico utantur (unde 
etiam curiosus dictus est; neque ilie solus, sed quicunque equis publicis 
in provinciis praepositi), utque synthemata ad cursus et niagister, queni 
vocant, isque primus subscriberet. quod ita esse ipsa constitutio docet, 
in vetere codice Tiieodosiano exstans, in novo autem praetermissa. 

11. Sic igitur tanquam per gradus labente magistratu , militaribus 
catalogis imperator, quos comites tum vocabant sive duces, officiis auteux 



DE BIAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 177 

ffiXfia vnu roTg roTf i<u7.ov/.itvoig xof.i7^Gtv ■>] GTQari^yoig , rag Si tv 
T<~) nalarto) Ta^iig vnb rco nQwrtvovxi rwv dvvuf.iecov rijg uvXr^g, 
nfQi ov nQog rtXog , wg vntG/ofii^v , tQCu , ov y.ui uvrov uQ/ovra 
ov fiiy.rxjv, y.ad^dntQ rovg Xeyofitrovg GTQurTjXdrug , ul rijg tnuQ- 
5/oirjTog t/.urrcoGCig unertktGuv' ru yuQ noXvre/.ij rtov oty.odof.ir^- 
fidrcov xaraXvofteva noXXotg inuQXti nQog olxoSofirjv. xui tcog fitv 
rovg ftuGi/.tag tntS,itvai di' tavrcov roTg noltfioig GvvtjSaivev , ei/t 
riru q UQ/Ji, ti fii] roGUvrip' , nh]v vntQ nuGug rug u).Xag iG/vv 
re y.ai dvrufiiv' e^ore dt OtoSooiog nQCvrog, rijg rwv oixetcov 

10 nuidcov QaGTcovi]g nQOVoovfitvog, vofico [Si] rijv uvSqiuv t/uXivcoGt, 
xcoXvGug dt^ fxfiyovg ri]v fiuGtXicog '^Pcofiutcov ini noXifiovg OQfiip', 
To. Xotnov roig fiiv GrQun^yotg ru raJv noXfficov rco Si fiuyiGTQco 
Stoixtiv ra rov naXariov yiyove /coqu , log firjSiv trfQov t/tiv xr^v 
inuQ/orrfca ij fiovr^v rr^v ini ratg Sancxvatg cfQovriSa, ug tlxog 

15 iGTt yirtGd-ut xuru ro urayxaXov ntQi re rovg i'^ uvrijg uq/ov- 
Tttc:, cog tcfijv, xal ntQi ixeivovg ye fiijv (hv avxol uq/tiv ird- 
/d-riGUv. 

12. El Si Ttg xal rovg ix rcJov nQOQQr^Geatv aro/aGfiovg, 
ovg rtveg xuXovat /QrjGfiovg, iv uQtd fioj Xoycov nuQuXafittv vno- 

ZOftiioi, ntQug iXajSt rd Qhovrrlicx) rco Pcofiaico Qrj&ivra nore' ixet- 
vog yuQ GTt/ovg Sodirrag rtvug Si]9^tv PcofivXco nori nuTQiotg Qr^- 
f.taGtv uvufffQti, Tovg uvucpavSov nQo7Jyovrttg rore Pcafiuiovg rijv 
Tv/riv unoXeiipetv , oruv uvroi rijg nurQiov (fwvi]g iniXdd-covrui. 

1 xccl C, sed 3 41 ^. 14 ag F , ^v C. 19 lego Siq. F. 

20 ra vulgo om. 21 immo Tivas So&ivrai. 

palatli principem aulicanim copiarum praefecit, de quo ad extremum, ut 
poilicitus suin, explicabo; quem ipsum magistratum haud parvum , sicuti 
quos orQctrriXdtaq yoc&Vii, praefecturae imminutiones reddidere: quippe 
magnifica aedificia dissoluta multis ad aedificandum sufficiunt. ac dum 
imperatores ipsi bella obiere, habuit quandam magistratus, etsi non tan- 
tam, super alias tamen omnes potentiam atque auctoritatem : ex quo au- 
tem Theodosius primus , filiorum suorum ignaviae prospiciens , lege fre- 
num virtuti iniecit, imperatorem Romanum in bella ire per eos prohibens, 
deinceps quae ad bellum pertinent, ducum , qnae ad palatium , magistri 
provincia fuere; ut nihil aliud praefectura habeat nisi solam sumptuum 
administrationem, quos perspicuum est fieri in obvias necessitates, inque 
magistratus ex illa, ut dixi, ortos, neque minus in eos quibus ipsi prae- 
positi sunt. 

12. Quodsi quis et coniecturas e praedictionibus , quae oracula a 
nonnuUis vocantur , rationum in numero habere non recuset , exitum ha- 
buere a Fonteio Romano qiiondam dicta. ille enim versus quosdam olim 
scilicet Romulo datos patrio sermone refert, aperte praedicentes tum 
Romanos fortunam derelicturam, cum ipsi patriae linguae obliti fuissent; 
loannes Lydua. 12 



178 lOANNIS LYDI 

xai Tov fiiv Xeyoi^uvov XQV^l^^^^ '"■^'^ ^f?' fir^vwv ygacpfTaiv Ivri-' 
d^eixufifv , niqag Si (.laXXov toyt ru TOiavra f.iuvrivf.iaTa ' Kvqov 
yuQ rivog AlyvTiTiov , inl noir^Tiicfj xal vvv O-uv/iiul^ofifvov, ufia 
^rjv TcoliaQyov Ufia ttjv twv nQuiTwqlwv inuQXorrjTU SitTiovTOg y.ui 
/.i7]dfv uXlo nuQu TTjv noiriaiv fntOTUfifvov, elru nuQu^ijmi d^uQ-5 
^r/OUVTOg rtjv nuXuiuv ovvrj&fiuv y.ui rug xpi]rfovg ^ElXuSt <pwr!] 
nQotvfyxovTog , avv rfj^^Pwfiaiwv cpwvf] xal ti]v rvyi^v unt^ultv i] 
UQXr], 

13. ^g ovv f(pr]v, Tov ftfv InnuQ/ov nqog rov Avyovarov 
ix Twv uQXCov nfQtaiQfd-fVTog , tov di inaQyov twv nQuiTWQiorv iO 
zrjv fxeivov Svvufitv StuSf^ufitvov , flxbg dyxwd^ijvai nXtov t^v 
UQ/Jjv, Toig onXotg nQoorf&iiorjg xul rrjg twv noXtTtxwv nQuyftd- 
Twv Sioixr^atwg ' ovSiv Si r^rrov l/vr] Ttva Tr]g InnuQxiag naQanl- 
fxfivfv avTfj , fitxQug Tivbg nuQuXXuyrjg ffintoovai]g. fiavSvriv fiiv 
yuQ o tnuQ/og ntQtf^uXXtro Kioov' in^ ixfivrjg yuQ r^g vrioov xui 15 
fi6vr]g 1] fia&vT^QU j3aq>r] rov (foivixov /QWfturog to nQiv inrjvfiTO 
xuTuoxfvut/ofttvi]' r] yuQ r]Qiftu nwg ini rb (pXoytvov xul ov ocpS- 
Squ ^ad^v uvunTOfiivrj nqbg HuQdvuiwv t^r]VQr]Tui , oS^tv xal 
HuQd-ixu Tu (pXoyo/Sacpr] StQfiara avfi^aivfi xaXttod-ai. o Si fiav^ 
Svi]g /XufivSog tlSog iori, rb nuQu rip nXr]d-fi fiuvTiov Xtyofitvov,^ 
fir] nXiov u/Qi yovuT(ov i'^ wftwv rjQTi]fiivov , ar^yfiivrwv ovx ini- 
jSuXXofiivoJv T(S fiavSvj], rwv S^ iv rjfiiv Xtyofiivwv tuvXhSv dvTt 
Tov nTv/iwv ixfivwv yuQ iniTid-ffiivwv ovx i'ir]v triQ(a ^ ftovca 
XQijad^ui rw KuiouQt. oi^yfiivra Si t« /Qva6ai]ftu 'Pwfiaioig 

15 Ktaav vulgo. 21 ^ addit P. 22 5' add F. 

qnod oraculum, ut vocant, nostro de mensibus tractatui inseruimns. exi- 
tum vero utique haec vaticinia habuere: postquam enim Cyrus quidam 
Aegyptius, quem ob poesiu etiamnum admirantur, praefectura urbis et 
praetorii simul fungens , neque aliud quicquam praeter poesin sciens, 
veterem consuetudinem transgredi ausus est decretaque Graeco sermone 
protuiit, cum Romana lingua fortunam quoque magistratus ainisit. 

13. Magistro equitum , ut dixi , ab Augusto e magistratibus exem- 
pto, eiusque potestate ad praefectum praetorio delata, necesse fuit magis 
efferri magistratum , armis adiuncta civiiium rerum administratione : ni- 
hilo vero minus vestigia quaedam magistri equitum muneris , parva in- 
tercedente mutatione, ei manserunt. mandyen enim praefectus praetorio 
gorebat Coam (illa quippe insula, eaque sola, arte saturatiori puniceo 
cotore iuficiendi celebris olim fuit : nam qui flammeo quasi propior cla- 
riorque, a Parthis inventus est; unde etiam parthica peiles Hammeo co- 
lore tinctae dicuntur. est autem mandyes chlamydis genus, quod man- 
tium vulgus appellat, ab humeris haud altius quam ad genua promissum), 
non segmentis sed sinubus, qnas taulias (tabnlas) apud nos vocant, orna- 
tam : iilis enim ornare vestem nemini nisi uni Caesari licebat. segmenta 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 179 

t'dog xuXtrp, cog 7iQ0t(pa[.uv. Totavrt] ^iiv ^ ylu(.ivg, naQwyMSijg 

tff /iTcov yMTUTioQqvQog, y.al UoorrjQ tx (poiri/.ov dtQ/nuTog , tcp^ 

tuvrov f.itv uruxty.o)J.i]/iitvog , f'§ uxqcov dt TCJov nXtvQCJjv tig XtnTi]v 

y.uTUQQuqi]v tonovduafttvog, y.ul athjvioy.ov f.ttv txcov tivu i§ ivco- 

Swftcov XQvoM ntnoi}]iuivov , tx di t% triQag yXcoaoida tivu ijyovv 

dtu^).i]fia, /QvooTtXtg xal avro, ttg ^OTQVog a/i]fta ntnoii]fiivov 

dt^ Tjv fv Tj] ntQi fti]vcJov ovyyQUCfj] dnodtdcoxu/Litv uhiuv ' onto 

^tcx^Xi]fia unb dt^iug qtQ6[.itvov xul fni tov afXi]vioxov fiaXXofit- 

vov dtuLcomoi tov niQtTid^ififvov uocfuXcJog, ntQovtjg xul uvTtjg 

10/Qvoi]g fvd'uy.vovai]g zoj' ificHvTU xul avvunTOvoijg tov (jotqvv TcTt 

afXrjvioxca. ql^ovXuv avTijv naTQicag of '^PciOfiatoi xai ^uXTtov 

Tov UooTiJQa Xiyovai. t/;v dt qXi]v xuTuaxfvr]v tov nfQiUo/iiUTOg 

01 rdXXot xuQTULiiQUv , r^v to nXi]9-og xuQTuXa/.iov t^ idtcoTtiag 

ovo/.idtfi. oTi d( ov '^Pcofiuixbv tovti to Qi]fidTiov, fiuQTvg b 'Pw- 

15 fiuTug Buqqcjov ir ^i^7.ico nifinTCO ntQVPoj/iuixrjg diuXixTOv, tv cTi 

dtuQdQOVTUt noia fiiv Tig Xt^ig fOTiv AicjXtxi] noiu dt ruXXty.i], 

xai oTi triQU fifv r] Qovaxcov uXXrj Si 'Etqovoxcov , wv avy/vd^tt- 

caiv 1] vvv xQUTOvoa tmv 'Pcofiuicov unfTtXiod-i] cfcovr]. 

^ 14. Totavrr] fifv Ti]g dQ/ijg i] nuQ^ uvToTg xu7,ovftirij 

20 nuQUTovQa , uvTi tov otoXt] ' o/ijfia df bnoTov Vofifv, xui d-TJxai. 

ovtcjo df To Xfyofifvov Tcp nXrid^ti xaXafiaQiov ixtTvoc Xiyovotv' 

12 Qitcofiatog C: corr F. 13 xttQtu[iiqa et in Varrone et alibi 

frustra quaesm. suspicor autem hanc vocera desiderari in lib. 4 
de Ling, Lat. § 24 , ubi mendose legitur : postea succuderunt Galli 
e ferro sub id vocabulum etc. F. 

autem aureos clavos Romani solent appellare, ut snpra diximus. haec 
chlamys. accedebant paragaudis , tunica purpurea , et baiteus e corio 
puniceo, sibimet agglutinato, ex irais vero lateribus tenui sutura subtili- 
ter elaboratus, habensque in sinistra parte lunulam quandam auream , in 
altera autem iingulam sive insertorium , pariter auream , in uvae formam 
eiaboratam, ob eara quam in opere de mensibus rettulimus rationem; 
quae quidem iingula a dextra iuncta lunulaeque imposita firme cingit ge- 
rentem, fibula, et ipsa aurea, lorum mordente uvamque cum lunula con- 
iungente. fibulam illam Romani patrio sermone, et balteum cingulum 
vocant. totum vero cinguli ornatum Galli cartameram , vulgiis ignoian- 
tia cartalamum appellat. Latinum non esse hoc vocabulum , testis est 
Varro Romanus, in libro quinto de Lingua Latina, in quo explicat quae- 
nam vox Aeolica, quaenam Gallica; atque aliam esse Thuscorum, aliara 
Etruscorum, quibus inter se mixtis quae nunc habetur Romanorura lin- 
gua conflata est. 

14. Haec magistratus paratura, ut illi vocant, id est ornatus: cur- 
rus vero, qualem scimus, et thecae. sic autem illi vocant, quod vulgus 
calamarium ; quod quidem splendoris tantura causa (ea magnitudine ex 
auro ductura ei-at) centum auri libras pendere creditura est. aliud vero 



180 lOANNIS LYDI 

oneQ oyicov xal [.lovov xuqiv eig rinov roiovrov XQva/jXurov y.urt- 
cxivaoro ' txarhv f/f «v x.Qvaiov "klrqag vutiXT^Tirai. iXiQov df t^ 
aQyvQiov [3ad-v nqog vnoSo/ijv xotvov (.liXavog t§vnr^QirHTUi np 
dtxaorriQio) (xuXXixXiov avro, olovti xvu&ioxov, unb rot; xuXvxog 
xuXtTod-ai vojLiog) , xui xuv&uQog log Xtxuvt] rig V^ UQyvQov , ini5 
rQinoSog uQyvQtov, xul xQurrjQ vntQ ruiv rug ifinQo9^iof.iovg Slxag 
fv rw dixaor7]Quo Xtyovrwv xtif.itvog' ntQl ov f.iuxQ7]yoQiTv u}]dig 
ilvui XQivwv ti^ uvdyxtjg avuXuj3tTv rijv uq^^?]yrjOiv Gvvoid^ovfiui, 
ixtTvo^ nQoXiytov , wg tiolv tri xui vvv noQ9-f.iiStg rQtTg ri] uQ/fj 
nQog rug uvrinoQ&fiovg StuntQaiwotig ix rijg ^aaiXidog inl rag 10 
ytirovag 7]ntiQ0vg. ^uQxug uvrug uvtI rov dQOftOivag narQiwg 
ixuXiOuv ol nuXuiortQOi , xu\ xr[koxug oiov ru/tvug, ori xiXtQ 
xar^ uvrovg b ru/vg Xiytrui, xui ouQxivuQiug uvr\ rov oXxudug, 
ori GuQxiva xar^ avrovg ro u/O^og xuXtTrui. roiavra f.iiv rtvu xul 
ravra' nQog Se ro nQOxtifitvov inuviXd^iOfitv. 15 

15. Nof-iog r]v (xul yuQ uQrt nuQitfduQt]) rovg fxiv uno 
ipr](p<»)v Ttjg UQ/i]g inl rwv inuQ/twv rug Sixug Xiyovrug f.itra ttpe- 
Gtv uvd^tg inl rr^v uQ/tjv ifinQO&iofiwg uvrug xuru rov ixxXrirov 
vofxov avanif.inttv , rovg Se ini rwv UQ/atorixwv SixaorrjQiwv unb 
if/7](pwv uvrwv ini rrjv ^uatXtiuv, xuxeivug fnev xuXeToS-ui refxno- 20 
QuXiag avri rov ifinQod-iofiovg, ravrug Se ouxQug olovtl d^tlug, 
Stu rd , wg e(fi]v , nQog rijV ^uotXiwg uxQouotv f.itrixxXi]rov uvu- 
nefintGd^at. d^uvfia fxiyiGrov xa\ nuvtvSui/.iovog noXirtiug rtxfu]- 

2 SKcerov yccQ ?jj£iv? 4 avrca C. 13 ccvtccs C. 16 dizo — 
txQx^lS' post ityovTcis haec ponenda censeo. F. 19 Tovg F, rag C. 

profundam argenteum vas in auditorio erat, communi atramento reci- 
piendo serviens (caliculus, id est parvum poculum, a calice appellari so- 
let), nec non canttiarus (quasi patina quaedam) argenteus, in tripode 
argenteo, et crater, iique iilorum ergo qui temporales causas in iudicio 
dicebant; qua de re prolixe dicere odiosum reputans, necessitate enar- 
rationem repetere cogor , illud praedicens, esse etiamnum naviculas tres 
magistratui ad transfretandum ex imperatoria urbe in vicinas terras. 
barcas illas, id est currentes, patrio sermone antiquiores vocabant, et 
celoces , id est celeres , quia celer eorum lingua d t«;j;i;s , et sarcinarias, 
id est onerarias, quia sarcina eorum sermone onus vocatur. hactenus de 
hoc: ad propositum revertamur. 

15. Lex erat (etenim nuper interiit) ut qui in provinciis causas 
dicerent, a sententiis magistratus post appellationem iternm eas, intra 
praestitutum tempus , iuxta legem de appellationibus , ad magistratum 
mitterent ; qui autem in archaeoticis dicasteriis , ab horum sententiis ad 
imperatorem; et illae quidera temporales vocari solebant, hae autem sa- 
crae, quia, ut dixi, ad imperatoris audientiam post appellationem mitte- 
bantur : res summa digna admiratione, et fortunatissimae rei publicae in- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. H. 181 

^iov, ^aaiXivg 'Pcofiuiwv vmf.iere /u(.tuiL,rjXov Siy.aoTov ItixovQ- 
yiuv v(fiGxaod^at y.a\ y.Qiveiv nQdyjLiaxa \'oiog xal offoSqa yy.iGXQr^q 
ino&ioecog avey6[.uvog, xad-dneQ b rjfieQCOTUxog ij/.icov ^aoiXivg 
dia TTjv neQi rovg vnijxoovg oxoQytjv, xaixoi %a nXttoxa xaxa no- 
BXi/ui(ov uyQvnvwv xal nQoxivSvveveiv i]f.iiov Sia onovSTjg e/tov, tl 
/J.TJ ocfaXeQcoxeQav 7]fiiv xi^v eiQVivr/V o Sijfiog d^ei^Xcixoig Si/ovoiaig 
nvanxofttvog anexiXti, cov evfy.a ^uQvxiQuv xo Si]fi6aiov Sanavr^v 
vcfiaxaxai nQog (fvXaxrjv xr^g eiQ^^vi^g ij nQog avtt/aixiofibv xcJop 
TToXtfiiiov. evd^a rj xcov Xeyofiivcov v6ficov avuXcofiuxcov ucfOQfirj xal 

10 axivooaig xwv uvayxaicov. ti yuQ tow? tfinQoad-tv §e(iaoiXevx6xag 
QaaxciovTj SiiXvos, naxg av rjQifitjoev ovxog , vnvco fiev firjSe oXcog 
yuXcoftevog , XQOifijg Si XUQtv fir^Si uqxov '^r^QOv nqbg xoQOV 
unxofievog ; 

16. Tijg xotavxtjg ovv avvrjd-eiag ijSri nQoxiQOv ilg TQVCfrfV 

IS avaXvd^tiorjg , xal xwv tfinQoa&ev ufia xoTg onXoig y.al uvxrjV t^v 
ftiXQt X6ycav ^QOvxiSu xcov xoiviov unonxvadvxiov , vofiog ecfoixtjoe 
Tov vnuQ/ov axQOuouad^ai xcjov aaxQcov Siaxvniov, nQuyfia xal 
f.(txa xriv evaXXayrjv uqxovv iniSiT^ai xrjv ovoav «vtw t© naXai 
&i(6xrjxa. Xev/eificov ftiv yuQ b vnuQ/og enl tov ^riftaxog , xal 

20 T«^"/? uQfioSia loottvxcog eoxaX/^ivrj fiex* avxov , xat uvxol Si oe 
xtov Sixiov xvQiot XuftnQocfttveTg , xtti atyrj xttXttoxinovott xb Sixa- 
GX-iiQiov , Xtt\ QrjX^QCov ol SiaffuvicnaxoL u^iag eoQXCov uftnt/ofii- 
roi axoXug, xul b xQinovg iv fiiaca rov uxQoaxriQiov, ipiQxrifiivov 

6 Sixcvoia^ C. 7 tJs C. 9 h&ev? 

diciimi. imperator Romanorum huroilis iudicrs munus subire, et lites vel 
niinutis^ima forte in re iudicare non recusabat , quemadmodum raansue- 
tissimus noster imperator amore in cives , quamvis plurimum contra ho- 
8tes vigilans, ad pericula pro nobis subeunda intentus. utinam periculo- 
siorem nobis pacem non reddat popuhis, fatalibus discordiis incensus, ob 
quas maior ex aerario sumptus ad pacem custodiendam quam ad hostes 
domandos erogatur. inde impensorum , quae nova vocantur , origo , et 
rerum necessariarum angustiae. nam si priores imperatores inertia fre- 
git, quo tandem modo hic quiescat, quem ad vitam sustentandam ne 
sicco quidem pane ad satietatem vescentem somnus omnino non re- 
laxet? 

16. Haec igitur consuetudo cum iam antea mollitiei cessisset, et 
priores principes una cum armis vel sermone tenus curam rei publicae 
aspernati essent, iex prodiit, constituens ut praefectus praetorio sacras 
causas audiret: res vcl post immutationem ad pristinam suam divinita- 
tem declarandam sufficiens. candida scilicet cum veste in tribunali prae- 
fectus praetorio, et congruum cum eo officium pari ornatu, nec non ipsi 
causarum domini splendidissimi , et silentium tegens iudicium , et orato- 
rum clarissimi , dignas festis dicbus vestes gerentes , et tripus medio in 



182 lOANNIS LYDI 

xaT« f.ilaov rov y.avd^aQov, y.ul XQartjQ 7iaQuy.ei/ii{vog , di^ ov nore 
nXfjQOv/iUvog b y.uvd^uQog vdurog roaovzor idldov y.uiQov rto rijg 
diy.i]g rtQi-iuri tcp^ ooov dta rivog yVw[.(ovog rov Ivoviog uvrw vdu- 
rog dirjd^ovfifvov o xvud^og antjXXarrero, xul o Xoyog roTg Xtyovatv 
oXo)g nQog d^eiov Siy.uartjv uvv^/ovfievog. rovriov ndvrwv ujwXo- 5 
fiivcov ovde l/vog ro Xoinov anifieive rio i) tKuarr^Qiw , rwv avvt- 
SQtvovrwv ftovov iv nuQujSvauo , fiera ytXwrog rtov ntQitarTjxo- 
rcov, loantQ tv f.ili.ioig rivwv Sr^d^tv dixoov uxQOWfitvwv. xul ru^ig 
ovStfda ■}] fa]vvfia xuru rb nqoaS^ev avveidiafiivov naQudr^Xovv 
Tov /Qovov rijg rjfiiQug. b yuQ rt]g ru^tiog nQOtarrjXwg (aov^u- 10 
diov/3uv uvrbv wvofiuauv otovtl vno^orjd^ov) , nQurrovar^g rT]g uq~ 
X^g iOrwg inl xoQvq)ijg nov vnt]Qirovfiivwv rQO/Joxovg rivug ovx 
ivrtXtig, i'^ uQyvQov ninoit]fiivovg , yQucfug nov wqwv t/ovrug 
rijg i]fiiQug roTg^IraXwv aQid-fioTg y.u\ yQUftfiuaiv, ifi^Qi&wg utpitig 
i'§um'vrjg inl rb tSucfog d-QOVv untriXei atfivov, nuQuSrjXovvrog 15 
Tov ^uXXofiivov rQO/iaxov xura rov ftuQfiuQOv rrjv ri]g rjfiiQug 
WQUv, (17) xui rovrov rov oiftvov xui ovrwg u^tonQtnovg o/r]- 
fiurog unoXofiivov , oia ri]g uQ/ijg ?/ fir^S^ oXwg bQWfiivr^g inl rov 
lS7]fturog i] xara rovg vofiovg rov KannuSoxov , ntQi ov vortQOv 
iQW , iv xoirwvi rivi Xuvd^avovor^g , ovSt\g rb Xoinbv uS,t6Xoyog^Q 
nuQi]X&tv inl rr]v ruS,iv ovrwg untQQififiivtjV xul fiuXXov aio/vvrjV 
1] rifir]v riva rw nQoaiovri (fiQOVoav. avyxarineoev ovv tuvroTg 
T« nQuyfiura , xul nQoaevrtXiad^t] nuQu nuatv t] nQwrr] xal uvi- 
G/ovoa rwv uq/wv, xud"* bvrivuovv xaiQov inl ri]v uvXrjv tvrtXiog 

auditorio , suspenso in medio eius cantharo , appositusque crater ; quo 
cum olim aqua impleretur cantharus, tantum temporis dabat causae trans- 
igendae quanto , aqua infusa per gnomonem quendam perflnente , crater 
vacuabatur; et dicentium oratio tota ad divinum iudiccm conversa. quae 
omn!a interiere, ut ne vestigium quidem eorum in iudicio exinde man- 
serit, iudlcibus nonnisi in occulto , cum risu adstantium , quasi in mimis 
causas quasdam audientibus. neque est ullum officium , neque , quod 
prioris erat consuetudinis , indicium tempus diei indicans. nam officio 
praepositus (subadiuvam eum vocabant, id est VTto^orjd^dv) , munere 
fungente magistratu, apparitorum in fronte stans, globulos quosdam haud 
viles , ex argento factos, horas diei Itaiorum numeris literisque inscri- 
ptos , cum gravitate marmoreum in pavimentum subito demittens strepi- 
tum ciebat, iacto trochisco horam diei splendide indicante. (17) atque 
hac veneranda tamque decora institutione sublata , quippe magistratu 
vel omnino ne apparente quidem in tribunali vel secundum leges Cap- 
padocis , de quo post dicturus sum , in cubiculo quodam latente, nemo 
porro egregius vir ad officium accessit adeo abiectum ac dedecus po- 
tius quam honorem accedenti affercns. itaquc cuncta simul corruere ; 
elevatusque prae omnibus primus atque eminentissimus magistratuum, 
quocunque tempore in aulam nulla observantia arcessitus est , qui antca 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 183 

ikxofitvrj , .rb 7iq)v /:n]dtnoTe , (.ii]Ttyi naGr^q Tijg fiovXijg nqoTQt- 
^ovorjg iv roTg Xtyo[.itvoig GiXtvTioig, tnl rijg avXijg q)UivOfxtvrj 
xara rb n^oG&tv tiQ7}f.ttvov , reXevraia /.liv naaoijv tiGiovGa rwv 
u^/wv , nQMTTj de nqoiovaa , rijg ^uGiXtcog thovog «vt' avrov 
SnaQaneiiinovGijg avTi^v, tvd^tv rov ttqoitov tmv "ktyof.itvwv ciktv- 
riaQliOv {uf.aGGiovaXiog xaXtiTai) t'^ eco&ivov nQog rijg ^aGiXtiag 
TtQog avTr/v GTtX7.0fiivov xal yovvntTOJg nqoTQtnovTog enl rrjv uv- 
Itjv naQtXd-tiV 7] de fwyig y.al unuS,iovGu rov GxvXfiov txivtTro, 

18. '^YnoXoinov neQi rijg jiu^ewg xuru Xenrov aff7jyrjGa- 

10 od-ui, noGOig rt xai noioig avfinhjQOtJvzut xuTuXoyotg, ed-rj re xa\ 
vofiovg unaQtd^firjGaGd^at. ntnttGfiui yuQ r^dtj fir^Se fivijfirjv riva 
cwCeGd^ai Tiov uqti dtaneaovTCOv , unatSevrtov oTu xai ftr/defiiuv 
neiQuv dtxuGTijQiov nuQethjfpoTWV enefi^utvovriov roTg nori fioytg 
nQog riov efinetQOTurwv xul nQog yiJQug ^Srj Gefivo(puveg ucftxofit- 

15 viov fitr^ ev/r^g /ttQt^ofiivotg, vofiog yuQ rjv, ov iptXoig uXX^ iv 
yQUfifiUGt, firjStvi navTeXwg eniTQimov eni ro rov ^oij&ov uvu^ui- 
reiv (fQovTiGfiu, nQiv uv yivovg re fieTQiOTrjTt xui Xoywv iXevd-eQicov 
nuQUGxevfi xoGftovftevog xul evarov ivtuvrbv inl rrjg SiXrov Sia- 
nQi\pag, St^ oXrjg re iXd-cuv rijg rcov nQuyfidrwv ntiQug xal rrjv 

20 «710 rrig veoTrfTog roXfiuv tlg inteixetav fieTUjSaXcov , riftijg ovrio 
cfftvijg xal Svvufiiv ov fiixQuv i/ovotjg xui xiQSog elg /^tXiovg nori 
avvayofievov /Qvaovg u'§iog elvai g^aveit], 

1 ti fii] ys. F. an fiTJTt ye? cf. fiii yovv c. 22. 15 lego 

i/»tios. F. 

nunquam nisi in silentiis quae vocant, toto praecnrrente senatu, in 
aula apparebat , postremus omnium magistratuum , ut supra diximus, 
ingrediens, primusque egrediens, imperatoris effigie ipsius loco corai- 
tatus , mane inde imperatore primum silentiariorum ( admissionalis vo- 
catur) ad eum mittente, qui flexis genibus eum, ut in aulam veniret, in- 
vitabat; iile autem vix, et quod vexationem se indignam putabat, move- 
batur. 

18. Restat ut de officialibus accurate explicemus , quot et qnibns 
catalogis comprehendantur, consuetudinesque et mores enarremus. et- 
enim persuasum habeo , iam ne memoriam quidem eorum qui nuper in- 
terierint superesse, quippe cum homines ignari, neque ullum iudicii usum 
habentes, iis ihsultent quae olim peritissimi ac venerandani iam ad sene- 
ctutem provecti cum votis vix tractaverint. lex enim erat, eaque scri- 
pta, nemini prorsus ad munus adiutoris adscendere permittcns , prius- 
quam et generis honestate et liberalium literarum copia ornatus, novem- 
que annos in codicillo (inter exceptores) egregie versatus atque omnem 
rcrum usum adeptus, iuvenili quoque audacia in modestiam mutata, ho- 
noris tam splendidi , potestate non parva et lucro olim mille aureorum 
gaudentis, dignus videretur. 



184 lOANNIS LYDI 

19. lAXX^ Vocog rujv uvuyvo)GO[xtnov 61 vovvs/taTtQoi ovx 
f'§w ).6yov y.aradQu^wvvTui (fr^aovrtg xi S)] noxt ntQi xwv iniai]- 
f.uov jijg UQ/ijg imoo/Ofitvog tlntiv, f.iij xul i3i]6,ikXiov y.ui ntXtxtwv 
y.ui y.Xi]jLiuTiov ff.n'r}i.i6vevoug ; ruvxu yuQ rjv xio innuQ/io xb naXui, 
uvx" txtlrov de xwv nQuixioqioiv vnuQ/ov b nQCoxog xcov ftuoiXicov 5 
ilToi KuiauQCOv t/tiQox6vi]atv.^^ r^v fiiv ovv , (fr/fii, y.ul tuvxu 
yvcjOQiafiaxa xcov nQaiTWQicov vnuQ/cov u/Qi /Jo{.itTtavov. uvxog 
di 0ovaxov TOvvof.ia rijg UQ/rjg nQoaTr^aafitvog lyyvg oXrjv tijv XTJg 
InnuQ/iug fivrjfi^v unijXtiipe, fn) niktxvv , fii] /5>/^/XX« firjc^t xu 
"keyofitvu xXrifiuxa xaxuhncov. xb yuQ inl xov nuQOVTOg tcS n^iy- 10 
xint xXrjfiu qtQ^fitvov ovdiv txtQOv nuQu Trjv nQOorjyoQiav diuactJ- 
^ei Tr]g UQ/ui6Tr]Tog. nciXut yuQ , xui rvv di nuQU Totg tcov onXcav 
OTQUTtvfiuaiv entcfiQeTut b twv Xeyofiivcov ^icxq/cov nQWTog Qu- 
pSov x).r']fiuTt i'^ UQyvQOv nenoir]fiircp neQtntnXtyfiivr]v, nQog Tifir]g 
Tov noii xifit]divxog /Jiovvaov, cvg iv xoTg neQi fir]viov uno/QCovxcog 15 
Tjfiiv uv^vexxai. niXexvv de fiovM tw vndxco xai xuTg vnuTtxaig uQ/aTg 
jcov inuQ/icov xuTuXiXoinev b /Q^rog ivuXXuyeig , Yacjog fQvd^Qiaaug 
xui TOVTOv Tov yvcoQiofiuTog Tr]v vnuTOV ucpeXio&aiTifir^v. /jrf^iXXa 
yuQ uvrbg fi6vog b KuTouq e/etv to Xotnov yviOQi^eTai ' rivu Se 
TUVTU, iv TcZ neQi ftr^vtov inidti^ufiev. xev6do'§og yuQ wv o ^o-20 
fHTiavbg ToTg vtooxtQtofioTg t/uiQtv' idiov di xvqcxvvov uvuxQintiv 
T« ndXui xad-taxrjxoTU. od-ev ov fiovov t/}v enaQ/OTtjTa rcjjv nQut- 

2 §7] F, Se vulgo. 8 yfjv C, ut saepius y pro r. P. 11 ov8i- 
TfQov vulgo. 12 nuQcc Tolg F, nuQ' avrols C. 16 Ttfisxt C. 
17 ivaXlayais F, ivciAay^s C. 

19. At fortasse prudentiores lectorurahaud absurde occurrent, dicentes 
"quid tandem, de insignibus magistratus dicere pollicitus, non et vexillo- 
rum et securium et palmitura mentionem fecisti ? haec enim magi.stro 
equitum olim fuere , pro quo praefectum praetorio primus imperatorum 
sive Caesarum creavit." fuere igitur , inquam , et haec praefectorum 
praetorio insignia ad Domitianum usque : is autem cum Fuscum quendam 
praefecturae praeposuisset, totam fere magistri equitum muneris memo- 
riam exstinxit, non securim, non vexilla, neque palmites quos vocaut, 
relinquens. nam qui hodie a principe fertur palmes, nihil praeter nomen 
de antiquitate servat. quippe ut olim, ita etiamnum apud armatam mili- 
tiam primus biarchorum, quos vocant, virgam palmite ex auro facto cir- 
cumplicatam gestat, in honorem quondam culti Bacchi, quemadmodum 
in opere de mensibus sufficienter exposuimus. securim autem soli con- 
suli et consularibus provinciarum magistratibus mutata aetas reliquit, 
erubescens forte et hoc consulatum ornamento spoliare. nam vexilla qui- 
dem nunc solius imperatoris insignia; quae qualia sint, in opere de men- 
sibus ostendimus. quippe in inanibus gloriam quaerens Domitianus inno- 
vationibus gaudebat: proprium autem tyranno antiqua instituta evertere. 
itaque non modo de praefecturae practorii vetere honore detraxit, vcriuu 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. H. 185 

riooiiov xriq ovariQ avrf, to tiqIv ri/.iijg tUr^f.ikoafv , aV/M jitijv xal 
ri]v no7uaq/ov tS,ovaiav x6 yt iig aviov ijxov dteaTiu&tjae , dvo 
nQog roTg dtxa vndQ/ovg noXecog uvd-^ tvog, wg d^ xud-' ixuarov 
rfirjftu rtjg '^P(vfii]g , n^o/ei^taa/.ievog. 
5 20. Oix TjV de y.aruyMytov w^tafievov uvixud-ev ovdifiiu 

rovrcov rijjv uq/cov, ovx inl rrjg nqcoxrig , ovx ini rijg xud- tj/.iug 
fiaatXidog , (vg inl rov nuQovrog , ulV inl rcov olxticov tdQcnv o 
rrjv uQ/ijv tncov tnQurre. xu\ rovro oi/Qi rov xu&^ ^fcug yLiov- 
Tog diifttivtv, icp^ ov KcovaruvrTvog rtjv vnuQ/ov t/cav rtfitjv, uvrjQ 

10 ivnarQidt]g , ix Blal^axijg /itv xai avrog oQ/iiijd^eig , dvdXoyov d'e 
rrjv uQeri]v rfj xaxia rov novVjQOv KannuSoxov xexrri/.iivog , dtu 
7.6ya)v re uQiora xal SiucftQ^vrcjog rcxtv nuQ^ ^lruXoTg roxe /.luXtaru 
T//ico/iiv(jov rjy/iivog, uyoQuv iSti/iaxo StanQtneardrrjV , udiovrog 
avrrjv nQoauyoQtvaag , iv jj xut rrjv nQOuycoyrjv ixtivov ipr^cfTSi, 

15 xuxtyQdxparo. ruvrrjv, cog tlnov, uvxbg oixtioig uvuXco/iuai xu- 
raaxevdaug , oTa ytirvivov to» /(OQi(a xal '^Povcpca r(p xud-^ ti/iug 
ndnnog yev6/ievog , nuQf/WQriae rf] dQ/f], Siaixuv tvxtXT] xa) aco- 
^QOva nQog d^tQuntiuv rov xuxd xuiqov r)]v uQ/r]v ixSi/o/iivov 
xaraaxfvdaug , nQuy/ia naatjg unoSo/rjg u^iov. i] nQcorr] xul 

SOdvi/ovaa rcjov uq/cov , t] /lovco rca ax/jnrQco nuQa/mQovaa , inl 
(.itxQug. . . ovrcag r^v nuQu roTg nuXuioriQOtg ru rT]g rQV(pt]g r]/iiXri- 
fiiva, 01 /i6vr]g dniXuvov rijg rwv vnoriXwv tvd^v/uag. 



8 lego SUnoiv. F. an ixmv? 17 iv r^ C. 21 patet ante 

ovrcos aliquid excidisse. F. 

et praefecturam nrbis, quantum quidem in ipso fuit, dilaceravit , duode- 
cim pro uno praefectos urbis, singulos videlicet singulis Romae partibus, 
constituens. 

20. NuUi vero horum magistratuum initio , ut nunc , certum domi- 
cilium fuit, neque in prima neque in nostra imperatoria urbe; sed in 
suis sedibus, qui magistratum gerebant, munere fungebantur. atque hoc 
usque ad Leonem nostrum mansit , sub quo Constantinus , vir claro ge- 
nere , e Mazaca quidem et ipse oriundus , virtute autem improbi Cappa- 
docis pravitatem aequiparans, literis quoque , ac praecipue iis quas tum 
Itali maxime colebant , optime eruditus , cum praefecturam praetorii ge- 
reret, curiam iudicialem splendidissimam condidit , Leonisque appellavit, 
in qua et electionem illius tessellis descripsit. hanc suo , uti diximus, 
suniptu exstructam, utpote vicinus loco , et Rufi nostrae memoriae avus, 
modicum magistratui modestumque domicilium concessit, succedentem tum 
in magistratu colens , remque fecit summa laude dignam. primus sum- 
musque magistratuum, qui soli sceptro cedebat, in parva. . . . adeo quae 
ad luxum pertinebant, neglecta apud veteres erant, qui sola civium iae- 
titia perfruerentur. 



186 lOANNIS LYDI 

21. ^tQyiog de vaxtQov ly. rwv dr/.uvr/Aov Qr^xoQMv, m-ij^ 

(ro(ptGxi)g y.ui diu xovg loyovg uidtaiftog 'Amaxuou') xot /c)i]ax(~t, 

Tfjv tiQ7jfitv7]v diuixuv vntQ([i(') qoQxataug y.(xxuy(oyi(tt xo (.itv om- 

<fqov l-TitQtidt , (.itiQova Si XQV(f/}jv xijg ^^/7,^ rjdri f.iuQaivo(iivr,g 

ilai]yaytv , ov nQod-t(OQi]aag (ovdi yuQ uv&Q(onirrjg qvatt^tg ro 5 

io6f.itvov oxo/ut,tad-ui') qtoXtov x(o Kunnudcjy.r] xuxaay.tvdl^tiv. t(3 

ye firjv ^alavtiM t% diaixr,g i^Qy.tod-i], ini yovv uvtov xii.ii]aag to 

ftexQiov. di KunnuS6xi]g (xig 6i ovxog , fitxQov voxtQOv fQ(x)) 

ivay.i}xpug xf] aQ/f] xrjv fiiv nuXaiuv y.ul ovxto otftvrjv xr,g aQ/rjg 

diaixav xatg (falay^i rwv d-tQunovxoov avxov naQt/o')Qr,oev, avxbg 10 

d'e inl xijg vntQ(oag y.axay.oixat6fitvog , ovQOv y.ai utfodov ntQi- 

axonovvxog rov y.oixwvu, yvfivbg inl xijg y.)Jv)]g t^exi/yxo, ituvxag 

Tovg uno xr,g xu'^tcjg coati novfjQovg oixixag n^b rov xoixcovog na- 

Qa(fv)Mxxtiv iyy.tXtvoftfvog , avxog di xovg uQiaxovxag iniXtyofit- 

vog xui xoig &)]Qt(od'eaxdxotg xcov oiy.fX(xtv , ^aQptxQOtg y.ul XvxoiglS 

rutg \pv/uTg uiia xul xaig nQOOi]yoQiuig , nQog rifiiOQtav ixxid-i- 

ftevog. rQV(f(Jov ovv ixxoncog , xb ndXai /3a).aveiov elg enavXtv 

vnot,vyi(ov ftexud-iftevog xaig uyiXutg rtJov "nmov eig fiiQog ^Qu/y 

naQe/(oQi]oev, exeQov Se inl xov uiQog xQeftdaag ^uXuveTov, xal 

rr]v (fvotv rwv v8dx(.ov eig vxpog axaxxov uvuQQtTv ovvcod-)]oag,20 

iXovexo iv uvxio ovxcog wg nQoxexQay(odi]xai. tixa ixtTdtv xd xe 

uiQog xa xe yrjg xd xe vrjxxu ndvxa fiexa rcHv anoivra/od-ev oivcov 

xuxinive , xul fivQiatg ovvStnfd^tiQtxo fif^totv udiuxQixotg avr6g' 

tni rijg /Xufivdog d-tQtoxQico (Lotl XQr^diftvco rrjv xe(fuXr]v neqi- 

24 lego tnL rs. P. 

21. Postea vero Sergius, unus forensium oratorum , sophista, quem 
propter doctrinam optimus Anastasius verebatnr, memorato domicilio de- 
versorii molem imponens modestiam neglexit, maioremqne luxiim langue- 
scente iam magistratu introduxit, non praevidens (neque enim humanae 
naturae, futurum divinare) lustrum se Cappadoci exstruere. balneo ta- 
men domicilii contentus fuit, in eo utiquc modestiam colens. at Cappa- 
dox (quis vero hic, paulo post dicam) cum in praefecturam irruisset, 
antiquum adeoque venerabile magistratus domicilium phalangibus mini- 
strorum suorum permisit: ipse vero in supera illa parte cubans, urina et 
stercore circum cubile spectantibus, nudus in lecto extendebatur, appari- 
torum quemvis, veluti iniprobum servum, ante cubile praestolari iubens, 
quosque eligere ei visum, ferocissimis servorum, barbaris et lupis ani- 
mis simul et nominibus, poena afficiendos tradens. luxurians igitur mi- 
rum in modum, vetus balneum , in stabulum iumentorum mutatum, gre- 
gum equorum parvae parti permisit ; aliud autem in aere , aquarum na- 
tura ad enormem altitudinem adscendere coacta, balneum suspendit, in 
quo tragico illo, quo diximus, more lavabatur. inde porro terrestria 
aereaque ac natantia omnia cum vinis undique advectis devorabat, et 
mille promiscuis coitibua simul ipse coiisumebatur ; cumque super chla- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. H. 187 

St(sawv, xai xaq TQi/ag iveiXwv rfj yMXvJiTQ]] cog Ilofinrliov na- 
QuotTog y.uTu tov TIXovtuq/ov t] TuXrjd^ig elntTv wg ol Ti]g oxijvrjg 
uQ/ovrtg, dit^aoTUi^tTO tn\ rug avXug ug uvrbg xaxtoxtvuotv tav- 
T(o ' lov ti Tig &eXoi Tt]v uocot/uv xal ti]V tcov XTiOf.iUTC0v Su^ievai 
5 Tco Xoyco lufinQOTriTa , 2tGcvOTQiog b{.iov xal ^Ai.i(xoiog xul tcov 
aXkcov f.iuvoc6Xtid zs xal nvQUfiiSug , xu\ ruXXa oocov ot lug 
AlyvnTiuxug uvuyQuxpuvTtg vntQi](fuviug (.ivrjinovtvovoi , f.itTQia 
xai (fiXooocfOvoi nQtnovTU xuTUvX-^f.iuTu Xiycov ov ocpuXijOtTUi. 

22. '^YnoXotnov ioTi xuru to nQoo&tv inr]yytXfiivov ntQi 

10 Tiig T(jL'^tcog ilntiv, nolu Tt Tig ?;v noTt nuQU tco innci,Q/to xai noia 
yiyovt fitT^ ixttvov vnb rco tcov nQuircoQicov vnuQ/w , ntQi re rcov 
iv uvTfi xaTuXoycov nQOOTjyoQtcov Tt xui XtiTOVQytcov, ntQi Tt i&cov 
xui ovfi^oXcjov xu\ TcJov iv ToTg GvvxaTTOfiivoig /cxQTuig Q7]fiuT(av, 
xu\ unXwg oou 7]ficov u/Qi TVjQOvfitva Trjg uQ/i]g iXuTTCo&ttorjg xul 

15 TTJg vnrjQtTOVfiivrjg uvTjj T(x'^ecog ovfineoovor^g nuQunoXtoXev, oncog 
fxrj ToTg \/vtai Tijg uQ/ttioTijTog xui uvTrj r] tcov uQtTcov fivrjfiVj, 
ftTj yovv yQUfifiuoiv uvucptQOfiivri , nuvTtXij Xd/rj rtjv uvuiQtotv, 
ricog di ntQi tcjov vnoXoincov Trjg noXirtiug uq/wv xu\ to di] niQug 
Idiop Tiva ntQi rijg T(i'§tcog Xoyov ixd^rjoofiui* ovSi yuQ tvnQtnig 

80 TuTg uQ/aTg xovg uQ/Ofiivovg avvuQid^fitTv, 

5 OEffwffrptv d/ttotf xal afffiaaiv C. ro?s aXXoig C. 13 lego 

apjfidrcov. F. 16 lego (fvv rots. F. 20 tov a^^fo/as- 

vov vulgo. 



myde caput aestlva veste quasl vitta clnxlsset, capIUosque calyptrae, 
veluti Pompeli parasitus secundum Plutarchum, sive, ut vcrum dicamus, 
veluti scenae magistrl, involvisset, in aulas, quas ipse sibi aedificaverat, 
ferebatur ; quarum si quis luxuriam velit et aedificiorum magnificentiam 
describere , Sesostris una Amasisque et aliorum mausolea ac pyramides, 
et quaecunque alia commemorant qui Aegyptiorum superbiam literis 
prodidere, modesta ac philosophos decentia domicilia appellans non 
falletur. 

22. Restat, quod supra promisimus, ut de officio explicemus, quale 
quondam sub magistro equitum fuerit, et post illum quale sub praefecto 
praetorii exstiterit, nec noa de catalogis eiusdem appellationibusque et 
muneribus, deque consuetudine et instrumentis institutisque ad chartarum 
compositionem spectantibus , atque omnino quae ad nos usque servata, 
imminuto magistratu , et officio quae ei apparebat collapso , una interi- 
ere , ne cuin vestigiis antiquitatis ipsa quoque virtutum memoria, quippe 
literis non mandata, penitus exstinguatur. interim vero reliquos rei 
publicae magistratus persequar, ac postremo scilicet proprium de officio 
libellum componam: neque enim convenit magistratibus officiales annu- 
merare. 



188 lOANNIS LYDI 

23. Jlavra t« ovra y,a\ yivtrui Y.a\ Vart xara rrjV rov 
uyud^ov (fvatv , ru f.ifv ovra wg iari, t« de yiv6f.tera ovx ovra 
l^iiv ati ovdf (jjauvrwg l'/ovra, diu dt rijg '/(vtaeiog fnl T;)f (fSo- 
Quv , flru f$ Ixfivrig im r^v yivfatv avaarqf^ovra, xul ro ftvui 
fiiv ud-ururu, ro df (.ifrufluXXfad^ui uXloiorfQU' tig iuvru yunS 
uva/toQOvvru rf] {.ifv ovaia iart, rfi di cfdoQu yivfrut , rriQovar^g 
uvru rijg (fvofcog nuQ^ fuvrfj nQouyovarjg rt avd-tg tig rovi-icfuvig 
xuru rovg vno rov d'i]iiiiovQyov rtdivrug oQOvg. ruvru cpi^atv b 
7.6yog dici rrjv uQ/irvnov rr^g xuS^ '^ftug noXirtiug oxpiv , icp^ ijg 
laftfv nQo nuat]g uQ/ijg rtjv rov innuQ/ov dvvuf.iiv, log iiQt]rui, 10 
yfvio&at' itra wg unuXtcptTau ixtivt] rio /qovco tig ri]v vnuQ/ov 
fiirfcfvi] rifir^v. uvrtjg dt rb nolirtvfiu nuQuKu^ovar^g , uvd-ig ^ 
fiaoiXfiu fig rr^v rov innuQ/ov ntQtiari] /QtiuV xut nQoi]X9^tv tig 
rb ftiaov , ftuKlov Si nQorjvi/d-t] vnb rijg riov nQuyfidrtov cfvaiiog 

0] nQ\v unuXtCffiau di^ triQug nQoar^yoQiug UQ/i] , xuru firfiiv fiiv 15 
unodiovaa rijg oixtiug vnoaruatcog , f.ttiC,ovi di dvvufiti xui nQoa- 
d^rjXr] rtJov ovx ovrcov uvrf] ro nQ\v lo/vQCOfiivr]. 

24. Ku\ ftr^Sftg nQog ro xutvuv rijg nQoar/yoQiag unonr]- 
durto' ti yuQ uniSoi ififitXcog tlg ru nQuyftura, ovSi avrr]v rr]v 
incovvfiiuv rijg UQ/ijg dtucfiovovauv nQog tuvrr]v tvQrjOii. b fiiv 20 
yuQ 'ImiuQ/og nuQijv ufi roj Q7]y\ i] rco fiovuQ//o, rijg fiiv inntxijg 
dvvdfitcog rjyovfitvog, xijg di avXr^g ntxorjg nQotaxr^xdg , wart b 

4 the vulgo. r^j — t^? 11 et 15 aTtoXoKpstaa 

vulgo. 

23. Omnia quae snnt, et gignuntur et snnt secundum boni natn- 
ram: partim quippe.sunt, ut sunt; partim vero gigiiuntur, neque sem- 
per sunt, neque eadem manent, sed per ortum ad interitum sive ab 
hoc ad ortum vertuntur; quatenus sunt, immortalia, quatenus autem 
mutantur, a semet diversa: in semet enim redeuntia quoad substantiam 
sunt, quoad interitum vero gignuntur, natura ea apud se servante, ite- 
rumque in lucem proferente iuxta leges a rerum opifice constitutas. 
haec commemoramus ob antiquam rei publicae nostrae faciem , in qua 
scimus ante omnes magistratus magistri equitum potestatem , sicuti dixi- 
mus , fuisse , deinde quomodo illa tempore extincta in praefecturam prae- 
torii abierit. qua administrante rem publicam, accidit ut rursus magi- 
stro equitum imperator indigeret; processitque in medium, seu potius a 
rerum natura productus est, deletus olim alio nomine magistratus, neque 
quicquam eorum quae propria illi fuerant non tenens , et maiori pote- 
state, additisque quae antea non fuerant, firmata. 

24. Ac nemo propter nominis novitatem a nobis dissentiat: etenim 
si recte consideraverit rem, ne ipsam qiiidem appellationem magistra- 
tns a semet discrepare reperiet. nam magister equitum semper aderat 
regi aut singulare unperiuiu tenenti, equestrium copiarum dux totique 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 189 

leyofifyog xaru vmrtQuv TrQOGTiyoQiuv fiuyiorQog ordiv IrtQOv ij 
'iTiTiuQ/ug tari ' rijg di (.iiru^olTjg rov 6v6/.iurog uhiu ?; rr,g nlilo- 
vog f'^ovaiug tmy.Qurna yiyovt. ro yuQ fiuyiorQog oijffiy.ut)v 
ovofiu ovdiv tjrrov rjyovf.iivov rtov uvXixwv auruXoyiov or^f.iuivit, 
Siug nQOt(fuf.itv , tv olg ij re lmiiy.ri y.ut 7; ntt,0[.iu/og dvvufitg rT^g 
^uGiltlug d^tojQiTrut, tig fivQiovg Gvvuyofitvrj noXff.itarug. xul 
rovro ftiv fiovov ti/tv "nnuQ/og ro nQOvofitov , Si fiuytorQog 
10 nXiOv , rrig ^uGtXtiug tig rooovrov vrpog uvivt/dtior^g' Tor£ 
fiiv yuQ fiovrjV rtjv ^lruliuv iy.t.y.rrjvro 'Fiofiutot , vvv di d^tov nQOi- 
10 orafttvov nuouv ofiov yijv re xui d-uXuooav t/ovaiv. 

25. Kui oortg fiiv ovv lovofiuod-rj rrjv UQ/rjv ftuytorQog, 
ovx f/M Xtyttv rrjg loroQiug otyioGijg' ovdi yixQ nQO M.UQrivtav0Vf 
og 7]v vnb .Aixivio) ftuytorQog , uXXov rtvog nQOOt^yoQiav 1] loroQia 
nuQudidcootv. uvrov di rovrov vnb .Atxtviio o KwvGruvrtvog rr^v 

ISoXtjv rrig ^uoiXtiug fiovog xuruo/cov t^ovoiuv IluXXuStov fiuyt- 
orQov riig avXijg f/ttQorovr^Gtv , uvSqu ovvtrbv xa\ IltQOug Pca- 
fiuiotg nQortQOv xul IMu^tfiiuvco rco TuXtQicjo diu nQto^tiug (ftXco- 
auvru. Totg Si IfitiQOfitvoig rovg icft^ijg firj uyvorjoui fiuyiorQOvg 
a/Qtg rjftcov uQxiati nQog diSuaxuXiuv TltrQog ndvra fityuXo- 

20 (fQiov xut rrjg xud^oXov loroQiug uocfuXrig dtddoxuXog, di^ cov 
avrbg in) rov Xtyofiivov fiuytorrjQiov uvfyQuxpuro. 

26. IlQoijXd^fv ovv rj dvvufiig inl nXiov rijg uQ/rjg' ov 

16 avXrjg] avri^g C, 17 recentior manns tpiXimaavxa. 

18 oftrjQOftivoig C. 

aulae praefectus; quare qui recentiori noiiiine magister appellatur, nil 
aliud nisi magister equitum est ; mutati autem nominis causa fuit maior 
potestas illi attributa. quippe magistri ofticiorum nomen aeque aulico- 
rum catalogorum ducem , ut praediximus , signiticat, quibus cum eque- 
stres tum pedestres imperatoris copiae, numero decera milia armatorum, 
contlnentur. et hoc quidem uno constabat magistri equitum potestas : 
at magister potior, imperio ad tantam altitudinem evecto. tum enim 
Bolam italiam possidebant Romani: nunc autem, deo gubernante, oninem 
simul terram mareque tenent. 

25. Quis vero primus magister nominatus sit, dicere nequeo ta- 
cente historia : neque enim ante Martinianum , qui sub Licinio magister 
fuit, alius cuiusquam nomen historia prodit. sub hoc ipso autem Lici- 
nio Constantinus, solus tota imperii potestate potitus , magistrum aulae 
Palladium creavit , virum prudentem , qui Persas Ronianis et Galerio 
Maximiano antea legatus conciliaverat. cupientes vero succedentes dein- 
ceps ad nos usque magistros non ignorare satis docebit Petrus ille iu 
omnibus excelsus et uuiversae historiae certus auctor , in iis quae de 
magisterio quod vocant conscripsit. 

26. Crevit igitur potestas magistratus: etenim non tantum depre- 



190 lOANNIS LYDI 

f.iovov yuQ rug rcov tdywv TtQia^ttag v(f^ tavriZ nlovaag o ftuyt-^ 
Grqog l'xtiv niortvfrai, Tor rt di]iii(jatov dQ')i.tov, xul nXrjd-og 
ift^Qtdig riov nulai f.iiv (pQov/ttvruQicov vvv di fiuyiarQiuvcxJV, 
T^v ra rcov onXcov y.araontvriv x«t t^ovalav , uXX* txt xul ri]v rcov 
noXirixcov nQuyfiurcov , y.a\ dtucftQorrcog UtTQog ovrog b noXvg,5 
[.ii]8tvl raig uQtratg y.aru f.ii]div divriQog. Siaaco^tt fiiv yuo 
xal (fQOVQti rrjv avXr^v , y.a\ rrjv '^Pcofia'ty.i]v ovx unonrvti fitya- 
ltiori]ra , i]V tyyvg anoloftlvt]v u^t)atQia rcov nQO uvrov , oJca 
cocfog y.a\ 8tu navrog roig (ii^Xioig nQoauvt/cjov , unoy.ud^iarriai, 
rovg de vofiovg eldcJog tintQ rig ulXog, oig t'^ anaXcov ovv/cov iO 
uvtrQucfi] , Gvvi]yoQcdv roig StOfitvotg, uq/cov rt fttytarog xu\ 
u'§iav ocfQvv rr]g t^ovaiag dvartivcov tdti/d')], xa\ dtxuori]g o^vg 
xa\ ro Sixaiov xQivtiv tlhxQtvuig iniardfitvog , xaru fir^Siv avrov 
vnriat,ovor]g rijg rv/r^g. nQuog fiiv ycxQ iori xa\ fitO.i/iog , «X?^* 
ovx iv/fQTjg ovSi nQog t^^ uirrjOtig ¥^co rov vofiov xafinrofitvog, 15 
ua(faXT]g Si ofiov y.a\ nQO^Xtncov rug OQfiug rcov nQootovrcjov, 
f.ii]Siva xatQOv ruTg Qu&vfiiuig naQU/(0Qcov , rr]v fiiv vvxra roTg 
fit^Xiotg ri]v Si i]fiiQav roTg nQixyfiuatv ixxiifitvog , fii]Si avrr]V 
rr]v fii/Qi Tr]g uvXijg ix rijg olxiag iv ofitXiaig SiaavQiCcov unXwg, 
t,rjri]fiuai Si XoyixoTg xu\ u(fi]yi]Otoi nQuyfiurcov UQ/cxiortQcov fitru 20 
rcov ntQ\ ravra a/oXat,6vrcov tiXovfitvog. xui xaiQog ovSttg uvrco 
SiSuyfiurcov iar\v ufitQtftvog, wg rovg rcov Xoycov i'S,riyrjrug StStt- 
vut ri]v nQog avzbv ivrv/iav ' nQuyfiuai yuQ avrovg xai arQOCpaig 

11 ivBTQ(iq)T]? 16 jiQoidvzcav C. 17 [irjSev aTiai.Qov C. 

18 iyxeifitvos F. 

cationes populorum magistro creduntur, et cnrsus publicus, et gra^ds 
multitudo magistrianorum , qui olim frumentarii dicti sunt, et fabricae 
potestasque armorum , verum et civilium insuper rerum administratio, 
ac praecipue Petro illi clarissimo , virtutibus nulla in re cuiquam se- 
cundo. conservat enim custoditque aulam, nec Romanam respuit magni- 
ficentiam , quam paene extinctam priorum inscitia , utpote sapiens et li- 
bris usque deditus, restituit. leges autem, si quis omnino, callens, qui- 
bus a teneris unguiculis imbutus est, petentium defensorem se ac sum- 
mum magistratum, dignamque potestate gravitatem, idemque acutiun se 
ludicem et nudae iustitiae in iudicando cultorem ostendit; neque eura 
unquam facilem fortuna reddidit. mansuetus enim est et humanus , at 
non levis ; neque precibus a iege flectitur, sed firmus simul est, prae- 
videtque adeuntium conatus. nullum vero tempus remissionibus conce- 
dens nocte iibris, die negotiis vacat; quin domo in aulam iens, non 
quolibet sermone contentus , quaestionibus literatis et antiquarum rerum 
commemoratione cum hannn studiosis tenetur. neque est uilum ei tem- 
pus doctrinarum incuriosum , ut literarum doctores occursum eius me- 
taant: angustiis enim eos dolisque implicat, modeste sciscitans, ut lo- 



DE MAGISTRATIBUS P. I\. LTB. n. 191 

niQi(3allii , ji(CTQi(og vneXty/iov tog Xtyoivro ftorov , ovx tla) Sl 
Toiovxoi bnotovg avrovg rj (ftjfHj diu&^vlu. ij.ioi dt ftaXiara 
axoroSivlag ov [.tixQag dvaxiviT i] TiQog avrbv avvr^d^tia' yaiQO) 
yuQ avTui , ori y.o.Xog afia xaJ tXtv&tQog y.ui rvcfov y.ui xoQvLi]g 
btxrog dartiog rt xal xoivog' «H' tniatiti /.loi, ci)g flQr^rai, (fQov- 
ridag ov f.iixQug , f.ir]Stv tov tnlaraa&ai Soxdi nQortlvcov iig ^V/T^j- 
aiv , ru di navrtXwg ■^yvoi]fitvu nuottauycov , (oart fit rug nuatov 
ia/vQordrag tv/ug fitXtruv , fiijStftiuv avrov u^urov tfioi, utantQ 
iitod-tv , intQotLijaut d-tooQiav. 

10 27. Toaovr(ov uQ/ovrtov riov inl rrjg Ptofii-g rto voftca 

yvcoQi^ofuvtov fivTjfiriV rj y.u&6).ov laroQia tx nQOoiftitov noitirui 
rfjg 'Ptofta't'y.fjg noXatiug u/Qi rrjg Idvuaruaiov rov fjuaiXttog re~ 
7>tvrfjg. xofir^ra yuQ kuQytritovtav (JTruXoi Xtyovatv dvrl Toy 
nQOtartoru rtov rfjg ^uatXtiug dr^auvQiZv^ xul xofirira nQi^droiv 

15 ( uvri rov rtjov idicx, ntog roig ^uotXtvai nQoariXovrtov ) ovx uv rig 
iv uQ/ovrtov dQi&ftrjattt nore xaruXoyto , ^tQunovrtov de' nQoa- 
yo)yf,g uQ/ovai nQtnovar^g u^iovvrut , xura di rb doxovv rfi ^aat- 
Xfia nQoatfurov t/ovoi xul Xuv&uvovaav ri]v ytvtaiv , wantQ 6 
Xtyofifvog narQifiioviog , dvri rov (pvXa^ rrjg iSia ncog dvr]xovarig 

20 TW ^uaiXtT xul rv/bv ix nQoyovtov ntQiovaiug, ov xa\ avrbv ov 
nQ)v uQid^ftovfitvov Idvaaruatog o nuvra tfirfQtov dvfan]auro, Siu- 
xQtoiv , waneQ eitud-et, ntQivotov roTg nQuyfiaoiv , ontog fii] avy- 

/VOft XUftVOttV. 

13 lego cog 'irttXol. F. 16 iego ovSe yccQ «poaycoy^S. F. 

qnantur modo: non sunt autem istl tales quales eos fama circumfert. 
mihi vero praecipue caligines non parvas movet eius consuetudo : etenim 
delector eo , quia bonus simul et liberalis remotaque stolida arrogantia 
comis communisque est : verum , ut dixi , sollicitudines haud parvas mihi 
inciitit, nihil eorum quae sclre videar investlgandum proponens , sed 
prorsus ignota protrahens ; quare ego omnium vehementissimas preces 
meditor, ne quam inexpertam mihl, ut solet, quaestionem proferat. 

27. Tot magistratus , Romae lege constitutos historia , ab incuna- 
bulis rel publlcae Romanae ad Anastasii imperatoris obitum, in univer- 
sum comiuemorat. nam comitem largltionum (ut Itali dicunt, id est 
thesauris imperli praepositum) et comltem privatarura (id est peculla- 
rlum quodammodo imperatoris facultatuin) nunquam, opinor, magistra- 
tibus allquis, sed ministris annumerabit: neque enim electione magistra- 
tlbus convenlente dignantur, sed proiit vldetur imperatori, subito occul- 
teque prodeunt, velutl qul patrlmonhis dlcitur (id est custos peciilia- 
riiim quodammodo iinperatorls ac forte a malorlbus rellctarum faculta- 
tiim), quem et Ipsum antea ignotum in omnibus prudens Anastasius in- 
stituit, discrimen, ut solebat, rebus excogitans, ne confusae labora- 
rent. 



192 lOANNIS LYDI 

28. JHiT* fxfivov Si ^IovGTivov IV ipv/ia ^iovvrog xul 
fir^Stv vtioxiQov iS,ivQovxog , o f.itra juvia, udtX^idovg uvtm yt~ 
roiLitvog , nuv o ti /q}jOi/,iov ntQmoitiv ToTg xotvoTg intiyofitvog, 
oXi]v T« rijv oqjQvv rijg uQ/aiug uifjtiog uvuy.uXovi.itvog , nQwrov 
fiiv V^tvQt TQV 'ktyoi-iivov TTJg ^y.v&iug vnuQ/ov. oocpbg yuQ mv. 5 
xul diu rwv ^i^Xiiov tvQcov wg tvdui[.aov f.iiv tj /lOQa roTg /Qtj[.tu- 
aiv iG/vQu Si ToTg onXotg tari rt vvv y.ui nuKai ytyovtv , r]v nQw- 
Tog iXwp Gvv /Jty.t^uX(o rio rtrwv 7]yrjOui.ifv(o TQuiavog o noXvg 
TTtvruxoGiug jnvQiddug /Qvoiov Iitqiov , SinXaoiug di uQyvQOv, 
ixmof.i(xTiov uviv xul oxtvcov Ti/.irjg oqov ix^t/3>]x6r<i)v uyt)Mjv rt 10 
xul on)^wv, xui uvSqcov f.ia/ if.tcor drwv vniQ ntvrrjxovra ftvQtddug 
Gvv ToTg onloig ^Pwftuioig iloriyuytv , wg ^AxQiriov nuQthv rw no- 
XifKxt dtio/VQiouro , ovvtTdtv avrog, xurct fir^Siv TquCuvov nuQU- 
:(iOQ(Jov, ntQiowoai '^PtOftuioig 7]Sr] nori acfrjVttjiCovoav rr]v (jOQtiav. 
xul d-uvftuorov oidiv tl nuvra xar^ tv/ug nQor^^Mtv uvr(o ' ovdi 15 
yuQ Tquiuvov ToTg onXotg ft,r]XwGt fiovov , uXX' uvrov Avyovorov 
rfj ntQi &t(jv ivot^tia xul TQonwv fttTQtoTijTt xui Tirov rf] xuXttxu- 
yu9-i(i, 3IuQxov di rfj Gvvioit nuQiod^rjOtv. (29) cog tffd-rjV 
tincov, nQodyn roiwv tnuQ/ov inonrr^v rcov ^xvd^ix(Zv Svvufitwv, 
ucfOQioug uvkTi inuQ/iug TQtTg rug nuG(ov tyyvg fvnoQforarag, 20 
KtQuoriSu rr]v xad-^ r]ftug KvnQOv , unb KvnQtSog xaru rbv 
(nvd-Qv Ttfirid-iiGr^g iv uvrfi fttru^uXovGuv rrjv nQoarjyoQiuv , Ku- 

1 lovanviavov C. 7 ^v add P. 8 reij F, r«5v C. 

10 T£ ¥ , Ss C. 12 6 KQircov F. 13 /j-r^davcc vulgo. 

17 &tc5v C. 

28. Post illum vero cum in otio egisset lustinus, neque quicqnam 
novi repperisset, qui deinde successit, sororis eius fiiius, utile quodvis 
parare rei pubiicae festinans omnemque antiqui status splendorem revo- 
cans, prinium quidem, quem praefectum Scytliiae vocant, excogitavit. 
nam cum esset sapiens , et scripta volvens repperisset regionem cum 
opibus fortunatam tum armis validam et nunc esse et olim fuisse, (quam 
cuni primus cum Decebaio Getarum rege summus princeps Traianus vi- 
cisset, quinquagies centena milia auri ac duplicem argenti librarum nu- 
merum , praeter pocula et vasa quovis pretio maiora , gregesfjue et arma, 
virorum autem beilicosissimorum plus quinquies centena milia una cunt 
armis, Romanis abduxit, quemadniodum Crito, qui bello interfuerat, 
affirmavit), ipse nuUa in re Traiano cedens Septentrionem , qui iam 
aliquando iugum abiecerat , Romanis servare constituit. nec mirari licet 
ei omnia e voto cessisse : neque enim Traianum tantum armis aemnla- 
tus est, verum ipsum Augustum pietate in deum morumque modestia, 
et Titum integritate, et INIarcum |)rudentia superavit. (29) igitur, ut 
modo dixi , praefectum Scythicarum copiarum moderatorem creat , addi- 
tis tribus omnium fere ditissimis provinciis , Cerastide, quao nunc mu- 
tato nomine a Cypride, secundum fabulam in ea culta, Cyprus vocatur, 



DE IVIAGISTRATIBUS P. R. LIB. II. 193 

^iav Tf oh]v avv raTg^Icovlat vricoig, ag aQti nXovaag vno tt;»' 
nQiotTjv rwv uQytov , oianfQ rug uXXug unuauq, avvtidev o ^uai- 
"kfvq /jOQiod-iiaug avrijg nXeTv vnb r(p 2y.vd-iug inuQ/_(a ' aui cfo- 
Qov i'diov untvii[.u nQog dixuarTjQiov nai ru^tv oXtjv, toaii antv- 
5 d^7;()« rtva rcov iv yttnuQj] XQurtjQcov uvixxpug ix rrjg inuQ/orriroCf 
noXXu xu&^ bfiuXov /Qriara roTg yoivoTg ri/vriacii.iivog. ri^v rt 
yuQ f.iiyiari]v y.a\ StvriQav (^ovaiav avrbg x«t (xovog ov /ntrQicog 
fy.ovcpiot novcov , ditXcov rug cfoovridug rcov nQuyfiduov uQ/ovai 
noTJkoTg, u)J}m y.al avroTg tv/tiQiarovg xartaTrjai rug UQ/ug , y.ul 

lHroTg (ptXonQuyf.ioai rfiv Xvaaav ifiiirQrjat. yXia/Qov dt vofiiaag firj 
xu\ rrjv noXtuQ/iav dnuXX(i'^at fio/d^t]fidrcov ov fiiyQcov , y.al rovio 
rbv Tirov ixfitfiovfitvog , rbv ovQjSavbv nQuircoQU roTg uQ/ovat 
naQtiarjyaytv, aQxtTv oiofiivog rco noXtuQ/co rrjv ndvra ao^ovauv 
rov Srifiov $i/6votav , xai fitr* avrovg , fiaXXov di n^b uvriov 

ISxara rrjv uQ/ai6rrjra, (vg nQotcfafitv , rbv Xtyofiivov xvatairiOQU, 
dvrl rov rwv ^icortxwv iyxXr^fidriov iQtvvdda atfivorurov. 

30. 'tlontQ uQ/trvnov tiSog rj fiovdg , nuQuSnyfia §i fio- 
vdSog iv, ovTMg iv nQOOiftioig rj xud-^ rifiug tvSatficov n6Xig rijg 
rore nuaav vntQO/riV ix^t^rixviag ^Pcofirig ivofiiad-ri, o9-tv b 

20 K(ovaravrTvog ovdufiov n^b rrjg in' avrfj xovatXQaricovog (^ovrdi 
Si rvjV unod^i(joaiv^F(OfiaToi nQoaayoQtvovat^ '^Ptottriv vtav dtixvv- 
rai xaX(ov, xdarQu di xui u^^r^^v Iba ruTg aXXutg rcov /coqcoV 

1 ccQTi] dvtl vnlgo. 11 cinaXXd^ri vulgo. (uhqov C. 

ndv rovzat ? 14 rc5 drjfKa C. 

Cariaque tota cum lonlls insulls ; quas , cum antea sub summo magistra 
tuum, sicut ceterae omnes, fuissent, ab eo seiunctas imperator Scythlae 
praefectum tenere voluit; propriumque reditum constituendo iudlcio et 
totum officium concessit, quasl scintillam quandam Liparae craterum e 
praefectura uraetorii accendens , multa simul rei publlcae utilissima me- 
ditatus. quippe tum amplissimam secundamque potestatem ipse solusque 
non parum subievavit laboribus, rerum administrationem in multos magi- 
stratus dispertiens ; tum etiam faciliora iis munera reddidlt , litlumque 
amantibus furorem est moderatus. parvum autem putans, nisi et prae- 
fecturam uibis molestils haud levibus llberaret, In hoc quoque Titum 
imitatus , praetorem urbanum magistratibus adlecit , sufficere praefecto 
urbi omnia concutlentem populi discordlain reputans ; nec non post illos, 
(seu potius, si antiquitatem spectes, ante iiios, ut supra rettulimus,) 
quaesitorcm quem vocant, id est rerum capitalium investigatorem gra- 
vissimum. 

30. Quemadmodum orlglnalis species monas, exemplum autem mo- 
nadis unum, sic felix nostra civltas Romae, tum super omne culmen 
eminentis, initlo putabatur. unde Constantinns ante eius consecrationem 
(ita autem apotheosln Romani dlcunt) nullibi eam Romam novam, sed 
castra, parlter ceteris locis, ipsam quoque appellavit: cuius rei argu- 
loannes Lj/dus, 13 



194 lOANNlS LYDI 

xal rovTMv uv rig iniOTrjaerai rotg iXty/oiq, tl raig dta).iiEat 
KoivaTavxivov , ag avxog ohtiu (fiovfi y^a\pag anoXilointv , fv- 
rtvitxau tlxova roivvv xal aro/aofiov dfivdQOv na^adiiy/.iarog 
iivai x^ivwv uvxrjv nQog ixtivi]v , dvo nQuixwQaiv uQxtaO^ijvai 
CvviiSt dia t6 twv oixtjroQViv /iiixQiov xal rcov nqay/xdxtov af.iixQ6v. 5 
ix ri]g (fuXayyog ovv rcov iv rfj '^Pw/.ii] nQair(x)QO)v tov rovxi^Xd^ 
Qiov nQO/tiQil^trai . . . rbv fxiv Kcovaruvriavov rbv di f.idyiaxQov 
rov xT^vaov int(pt]/iiaag , oiovti uq/ovxu rwv uQ/trvncov av/i^o- 
luiiov , ori xi]vaov /liv rr^v unoyQa(pr]v rwv uQ/titov , Qtytaru di 
Xiyovat' xul oxQi^av fiiv ixtivca (^dvrl rov vnoyQutfia), xr]v-iO 
aovdXr]g di rovrto («m tov uQ/tio(fvXaxag) vni]QtrfTadat di(6' 
Qiat. rrjg di r]fj.fxiQag'^Ptof.a]g, xal vf(.iiat(og f^^w, xul rr]v uqio- 
rrjv riig dvvd/ntcog dnoxQvnxovarjg , ovvtidtv b XQurtaxog xal rrjg 
Tov ovQ^avov nQuixcoQog dfta&ui nuQodov. nQodyti roivvv uvxbv 
rfi otxe/« at/ivvvcov 7iQoar]yoQi(x, , u/iu rcov rov d^/iov nuQunxco- 15 
fidrcov uipo/iivov, a/4a r^v noXiuQ/iav (pQOvridwv d/itrQiug ini^ 
xovcpiaug i/KpQovoog. 

2 an v.ttraX£XontBV ? sed cf. 3 33: GvyyQa(priv Kslcog dnoXilaimv. 
ivttv^rjTtti vulgo. 7 patet excidisse nomen alterius praetoris. F. 

9 dQxal(av vulgo, et mox dQxat,o(pvXayi.ai. 16 dipo/ttvos F. 

menta reppererit, qui tractatus Constantini legerit, quos ipse patrio 
sermone scriptos reliquit. siraulacrum igitur eam et speciem obscuri 
exempli ad illam esse iudicans, duos ei praetores sufficere arbitratus est 
propter incolarum et causarum paucitatem. e phalange itaque urbis Ro- 
mae praetorum tutelarium creat... . illum Constantianum, hunc magistrum 
census (id est archetypis instrumentis praepositum, quia censum vocant 
instrumentorum perscriptionem, quam eandem et regesta dicunt) appel- 
lavit ; scribamque illi , id est exceptorem , et censuaies huic , id est in- 
struiuentarios , apparere voluit. nostra autem Roma (sit dicto venia!) 
primam adeo potentia obscurante, optimus noster imperator urbano etiam 
praetore opus esse duxit. creat itaque eum suoque nomine ilhistrat, 
simul populi delicta aggressurus, simul praefecturam urbis immensa cu- 
rarum moie sapienter levans. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. IH. 195 



A o r o 2 r. 

JL ov vo/iiov rijg laroQlag, wg o7/iiai, n^Qr^d^lvrog, y.a) ro nqoaS^iv 
i7irjyya7^f.itvov , rwv noXirixuiv u(i/iov diu rov 7^oyov naQfXd-ovawv, 
enriX&ev ff.iolTSiov rivu xul fiovriQtj Xdyov mQi rrjg /.leyiarr^g ru§iO}g 
rJjg nQiorTjg roJv uq/ojv vnod^etvui rf] laroQia, di ov uv rig ufxv- 
5 $QO)g iaonrQiaairo rrjv ndXai xQur?jououv ev avrjj 7^af.inQorrjroi 
y.al tvra'S,iav , r]v iyyvg uno).Ofuvr^v b yevvuTog i]/liiov ^aaiXevg ovx 
elaae navreXcog unoa^eo&ijvui, avve/ei de waneQ xul 0(fiyyet Siuq- 
Qeovauv ru /qovco r-tjv dQ/at6ri]ra. xui fiettov fiev eort dt* av- 
rov rjneQ uqti y.u&earr/xet rb noXirevfiu , ^ijSvrjg r^fiiv dnodo9-ei- 

\Oar^g {ov fiiy.Qov de ro y.rr]fia , rrjg de EvQionrjg rb nXtTarov xoi- 
vwveT yuQ avrJj rov tecfVQOv , y.ud^b rbv evQov b7.ov SiSioatv rj 
Idaia y.ui fiovr]) , xul avrrjg Se Pwfir]g , rrjg rcov nQuyfiurcov fir^- 
XQog, unu7Jkuyeiar]g idQcort rrjg ^uaileiag Seaficov xat ^uQ^aQiy.r^g 
e'§ovoiug. ndvra Se , oaa r^v nore rijg noXtreiag yvcoQiaftara, 

15 fitrd y.Qtirrovog dnoacul^eTui Svvuareiug' o" re vofioi &oqv^wv 
xai noXvcfOQrov avy/vaecog dnr]7J^dyr^ouv , xui nQocfaveg eari rb 
Siy.uiov , xul fierufit7iet roTg cfiXoSiy.uiotg rb nQ\v evuyQvnvrjaai 
ruTg cfi7.oveixiuig , fid/r]g ovSefitag rb 7^otnbv Siu rrjg rcov voficov 
xa&aQorriTog vnoXtfinavofttvrjg, xal XQtirrwv fiev rj ^uai7J(og 

5 ieoTtTQov coi rcc C : corr F. 16 nQoaq^aveg vulgo. 17 lego 
(pdodUois F. 

L I B E R III. 

JnListonae lege, ut opinor, observata, et secundura quod ante pollici- 
tus sum inagistratibus civilibus enarratis , visum est mihi proprium tjuen- 
dam ac singularem libellum de maximo officio primi magistratuum histo- 
riae subiicere, in quo quis pristinum eius splendorem egregiamque disci- 
plinam obscure intueatur; quam pene perditam generosus noster impe- 
rator non passus est funditus extingui , continetque quodammodo et con- 
stringit dilabentem tempore antiquitatem. ac maior quidem quam nuper 
per illura est res pubiica, Libya nobis reddita, non parvo bono, Eu- 
ropaque maximam partom (hac enim in Occidentem porrigitur, sicut 
Orientem totum Asia solaque tribuit), ipsa autem Roma, imperii raatre, 
vinculis et barbarica potestate sudore imperatoris liberata. omnia vero 
quae quondam fuere rei publicae ornamenta, maiori cum potestate resti- 
tuuntur, legesque turbis ac multiplicis onere confusionis liberatae ; patet- 
que iustum, ac litium amantes paenitet contentionibus olim vigilasse, 
nulla in posterum propter legum claritatem pugna reiicta. ac virtus qui- 



196 lOANNIS LYDI 

«p<T^ Inuivov navxog, ifioi di xal xaiQog Inl jbv axonov Sia^tj- 
vai Tft> Xoyw. 

2. 'iJ TOivvv Tw InnaQ/ja nttd-aQX^aaGa ja^ig noxl h 
onXotg f.i(v riv anuoa, ov6(.iara di avzfj xa^-' bfiaXov nQOfiMiat, 
oneQ (ivoi-ia tlg rioaaQag Tefiverai yMTaXoyovg , tig dovx7jvaQiovg,S 
tig xevTovQiMvug , eig ^iuQ/ovg' neQi cov av xaru rrjv riuv ruxri- 
xwv naQuSootv u(fr]Yf]Oui.irjv , ti (.iri noQQU) nov rov oxonov nuQio- 
d-ov/.ii]v. xut ruvrrig ri]g nQoorjyoQtug , rijg riov nQoi-Hiorwv /Jyco, 
trt xat vvv al Xey6/.ievui /.lurQixeg ( uvri rov unoyQU(fui rwv xuru- 
JLoywv) fivrifiriv uvatf.eQOvOiv. unb d' Avyovarov tig ertQOv o/^fxaiO 
rrjg uQ/^g niQtoruorjg , wg noXXuxtg tiQijrut, nQ0Otri9^i]Ouv ot 
Xtyojiievoi udtovrcoQeg , olovti ^orjd-oi' xal ruvrr^g fxovrjg rijg 
nQoorjyoQiug fivr]fiovtvovatv al nuQU rtov ^aotXiwv nuQe/ofievai 
ToTg tig orQartiuv nuQtovoi nQojSurcoQiut , olovil avoruotig xui 
u,nodti§ftg' ovde yuQ unXciHg rb nQlv uSetav tl/jv o ^ovXofitvog 15 
^(jovt]v ntQid^iod-ou olavovv, firj nQ^rtQOV anodti^ag chg fi?j 71^05 
avrrjv fnirr]dtiog' nQO^UQt yuQ rb fitra Soxtfir^g iniStt^ai ro 
vnoxtifuvov Xiyovotv ol 'Pcofiuiot. vvv di rb nXrjd-og uviag e'§ 
uftud-ovg fiuvrtiug, ruXr^d^ig naQuSr]Xovor]g, nQt^urvoQtug xuXtT, 
uvrod^iv Tr]v idtciirov rv/rjv eiouyovorjg' ovSi yuQ idttorov d'tu(fi-SO 
Qovatv ot fi6vrj nQOOr^yoQia orQurtiuv oluvovv vntQ/ofitvot , oi/ 
ort T« nQdyfiara fitj rtjv XQtirrova xal xuQntficariQav tlXri/tv oxpiv 

5 TiaaaQix — liryovg C, viacaQag — xuTccXoyovs F, coll. 1 48. 
8 Xoyat C. 10 8 vulgo om. 13 naQccaxontvui vulgo. 

15 CC...V Cf exstinctis mediis literis. 

dem imperatoris quavis laude maior; iamqne tempus est me ad proposi- 
tum progredi. 

2. Cohors igitur, cui praefuit raagister equitum , armata olim tota 
fuit, dictaque communi nomine promoti, quod quidem nomen in quat- 
tuor catalogos dividitur, in ducenarios, centenarios, biarchos; de qui- 
bus quae tactici tradidere , exponerem , si non a proposito longius essem 
aberraturus. atque huius appellationis , promotorum dico , etianmuni 
matrices quas vocant , id est catalogorum indices , mentionem faciunt. 
ab Augusto mutata, ut saepe diximus, magistratus forma, additi sunt 
qui adiutores vocantur, id est ^orjd^oi; atque hanc solam appellationem 
commemorant quae ad militiam accedentibus ab imperatoribus praeben- 
tur probatoriae, id est testimonia et specimina (nequc enim olim nullo 
dlscrimiue cuilibet cingulum qualecunque induere licuit, antequam se ad 
illud aptum esse probasset): probare enim Romanis est rem specimine 
ostendere. nunc autem vulgus eas rudi divinatione, verum prodeiite, 
privatorias appellat, privati condicionem inde arguens: neque enim a 
privato differunt qui solo noiuine uiilitiam qualemcunque incunt, uon 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. ni. 197 

TJj fiaaiXicog f/ii(.ieXfiu , «AX* aii «rrot orx ivnQtntig nqog rug "kti- 
rovqylag nuQtaatv. 

3. Kotvfj |UtV ovv anuGt roTg xajaXoyoig Ix rijg jSaaiXiios 
vnoaj]fieiioaetog ttSiovTuy^eg , eni tov (^exunov r^g naqaraS,to}g xo 
5 nakai xarTo^iivot. frial yaQ oviwg , et coUoca eum in legione 
prima adiutrice nostra, olov tlntiv "xat xa§ttag awTo»' iv xm 
nQWTCo xayf.iaxi xio ^oi]&ovvxi '^ftiv" ed-tv h nQWxtvcov xov nav- 
rog x«T«?.o)'or tri xa\ vvv xoQvixovXaQiog avarptQtrat , avx\ xov 
xiQaiT^g rj nQOjiiaxog. [Ataog f.tiv yuQ tjv xr^g axQaxtag inl xijg 

10 avf.in}.oxijg /Ltovojuu/og -ijyevv vnaQXog ^ o KaTaaQ. xb Si ifine- 
QartoQog tnwvvftov xoivbv rjv avxoTg, wg tcfrjv' oidi yuQ fiovwv 
xwv ^aai/.twv iGxiv, uXX^ anoXvrwg xov avxoxQuxwg diotxtTv 
eiXrj/OTog xbv noXtftov. xui fitaog fiiv tjv , wg tiQi^Tui, o avro- 
XQUTWQ , w? 0QovTTvog Xiyti, i§ tvwvvfiov di nXtvQugo'innuQ/og 

15 ijyovv vnuQ/og, ix di xi]g trtQug ol nQahwQtg ^ Xr^ydroi {uvrl 
xov axQuxriyQi x»l nQta^tvxai) , ovg xaxi/.ifinavov oi vnuxoi dvd" 
eavxwv ijdt] xev xijg vnuxeiag avxoTg avvrtXovfilvov /qovov , ilg 
xb iftaxdvai xw axQuxw a/Qi xijg xov fitkXovxog vndxov inl xov 
noAtfiov nuQOvaiag. x^g Si xaXovfttvrjg 7.tyiwvog tig i§axiaxt- 

i(fXiovg xeXovaijg neL,9fid/ovg xov uQid^fibv ( ovawv dixu fioruv xuiv 

5 et colloca scrlpsi pro esare, qnod, si recte lego, habet C. verba 
prima adiuirice nostra , in C pariter depravata , e ioeo codicis lusti- 
nianei (12 tit. 53 3) petivi, ubi legitur: cum tn legione prima 
adiutrice nostra militant. F. 9 1egendum, ni fallor, ksqcc- 

crrjg. F. 10 lego 6 (lovagxog. B\ 12 avTOKQccTOQog C. 

14 nempe, ni fallor, in opere de scientia militari, 1 47. F. 
16 TZQfC^vzai vulgo. 18 icpiazdvat vulgo. 20 Sina F, 

Sh Hai C. 

qnod non raelior rebus imperatoris solertia fnictuDsiorqne status conti - 
git, sed quoniam ipsi ad munera inepti accedunt. 

3. Ag communiter quidem in omnibus catalogis ex imperatoris sub- 
scriptione adiutores in fronte aciei olim eollocabantur. ait enim sic 
'ct coMoca eum in legione prima, adiutrice nostra." unde totius cata- 
;ogi princeps etiamnum cornicidarius, id est cornutus sive in prima acie 
pngiians, appellatur. niedius quippe exercitus in conflictu erat, qui 
summam imperii tenebat, praefectus praetorio scilicet vel Caesar. im- 
peratoris autem nomen, ut diximus, commune iis erat: neque enim Cae- 
sarum tantum est, sed omnlno eius qui bellum sno arbitratu admini- 
strandum sortitus est. ac medius quidem , ut diximus , erat imperator, 
quemadmodum Frontinus ait, a sinistro autem latere magister equitum 
sive praefeetus pra/etorio , et ab altero praetores ant legati (id est du- 
ces et legati), quos pro se consules, iam exeunte consulatus eorum 
tempore , relinqnebant., qui , donec fnturus consul ad bellum adesset, 
exercitui praeessent. legio autem (ut vocant) cum sex milia peditum 
numero compiecteretur (erant autem initio decem omnino legiones, prae- 



198 lOANNIS LYDI 

naawv Xayiuvwv uvly.oi9-iv , l%to9-tv l7iniy.ijg P(i)fj.uiy.TJg K«t av^i" 
hu^iug y.ui y.ooQru7Jug xul rovQ^aliag y.al tcov Xoimjjv dvru/.i8wv, 
tlta de yul '^epiy.iig) , wg icprjv, uQMTog htTuy.ro o y.oQvimvAu- 
Qiog, y.ul dia rovro nQovaT-rjy.tv tri xai vvv rfjg ndor/g Ta^mg, 
enil f.i7jy.trt enl rovg noXt/novg aqiixvtio^ai tov vnuQ/ov ido'^iv,5 
(5t^ ovg iiQtjy.ufitv Xoyiaixovg. 

4. Tiov ovv ulXwv ndvTCOV dSiovTWQiov ovrwv, o vnuQyog 
ii^ olytiag V7ToaTjf.iiuoafwg didwai tc3 nQog tvjV OTQariiav tQ/o- 
f.itvco iig ov avrbg tXoiro ru/d^rjvuc y.ardXoyov. ul dt nQoai]yo- 
Qiai Twv ndvrwv y.araXoywv rijg Tu§ewg avrai. b y.oQvixovXd- 10 
^iog nQCjOTog , TJj rov Xeyofitvov y.ofii]rog tfinQtnwv XafinQorrjTi, 
/UTjTiw Ti]v (^oovijV dno&tfdvog xal nQog rrjv dnb rijg ^uoiXiiag TifU]v 
xal TTjV TCtiy Xiyofxtvwv y.wdixiXXwv (^dvrl Toti dtXrwv) enidoatv 
uvtXd-cov, ovdtvl Tcov fv dXXotg orQartvfiaat nQwrtvovrwv Tavri]g 
rijg nQovofiiug vnuQ/ovoi]g. fxird de rbv xoQviy.ovXuQiov nQifii- 15 
axQivtoidvo, ovg^EXXrjVeg nQcoTOvg TrjgTu^twg xaXoiJOt, xofifitv- 
raQioioi dvo (^ovrco de rovg eni TCJov vnofivrjfiaroyQacpcjov nQurro- 
(.levwv voftog y.uXei) , QeyevddQtot dvo ol tov di]fi6otov dQOfiov 
l&vvovreg , xovqu enioroXaQOVfi Hovrtxijg Svo. 

5. \4XX^ \'awg uv Tig ovx T^w Xdyov nvd^otro, T?)y uhiuv 20 
fnil^i]r(Jov , rivog /dQiv , nuacov tcov diotxr^aecov e/ovocov rovg xu- 
7.ovfLievovg xovqu emaroXdQOVfc , to noXtwg axQtviov to rt rcov 
onXwv y.ui tcjov tQycov ovx fiXi]/t} SijXovort to fitv rijg noXtwg tig 

5 inBl (irjniTL vulgo om. 6 nempe la iis^ puto , quae perlere. 

V. 1 48. F. 17 iiti Tjj zmv vnofivrjnazcav yqcctpij TUTTOfii- 

vovs 6? 

ter equltatum Romamim, auxiliarium, cohortalem, turmalem, ceterasque 
copias , nec non mercenarios ) , primus , ut dixi , coUocabatur cornicula- 
rius; ideoque etiamnum toti officio praeest. praefectum praetorio bella 
administrare placuit, ob quas commemoravimus rationes. 

4. Cum igitur ceteri omnes adiutores sint, praefectus praetorio 
sua subscriptione ad militiam accedenti, in quo ipse velit catalogo col- 
locari, permittit. nomina autem omnium officii catalogorum haec: cor- 
nicularius , qui primus comitis , ut vocant , splendore eminet , necdum 
cingulo liberatus, neque solitum ab imperatore honorem et codicillos 
quos vocant (id est Silrovg) consecutus; qua praerogativa nemo in 
aliis exercitibus princeps gaudet. post cornicularium vero primiscrinii 
duo , quos Graeci primos officii appellant; commentarienses duo (ita 
autem vocari solent qui hypomneniata scribunt); regendarii duo, qui 
cursum publicum regunt; curae epistolarum Ponticae provinciae duo. 

5. At fortasse aliquis haud absque ratione inlerroget, causam in- 
quirens, quare, cum omnes administrationes habeant qui curae epistola- 
rura vocantur, urbis armorum operumque scrinia iis careant? videlicet 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. in. 199 

TTjV QQuy.iy.rjV dioly.rjGiv uvaq)eQ£rat, to da tiov f'()'/a}v dg uXXag 
Tvyhv tnuQyiag GVf.i^uii] Tug uvuviWGtig yivaG&ut Ttov tQycov' oti 
df ov GCfoSQU ovvt/tig, vno rCiv iv raiq diotxrjGtaiv ixtivaig xovqu 
emGToXuQov/.i ru TtQOGTuyixaTa Ttjg iTnSidofAtvr/g unb tov drji.iOGiov 
5 dandvr^g yivtTUt. t6 yuQ Tcov onXiov Gy.Qiviov (jOQtG(.itvag (.ttv tytt 
Tug uno Twv inuQyjwv GvvrtXtiug , vtvQa Xtyto zal xtQUTa xul tu 
Xoinu , nQog St Tug uvaxvnrovGag XQtlag ev Totg noXtftoig vnovQ- 
yti TOig nQOGruYf.iaGiv. 

6. nolXijg di ovGt]g vntQ uQid-f4.ov T^g riov Ta/vyQucpwv 

10 nXr^d^vog, xui ov fttXQug t/ovGrig uq^^oQ/iiag tni xtQdovg tQyuGiag, 
ot TOVTMv xu\ 7iOyty.(6riQOi xal nQog ttjv vn7]QiGiuv uQxovvrtg iv 
niVTixuldtxu GvvuyioyuTg , ug xuXovGt G/oXug , GvXXtyofitvot , [ol] 
rrjV ovGuv uvroig miQuv ToTg nQuyi-iuGiv intdtt§u/.itvoi ini ro 
ruyf.iu TMv AvyovGTuXiiov , tiyt uqu d-tXovGt , nuQiuGi xui tlg to 

IStoi; xoQvtxovXuQiov nXrjQa)/.ia xaruvrioat , /.itru (.livroi rrjv Xtyo- 
fuvrjV lSo7]d^ovQav * ol /xtvovrtg in\ rrig diXrov tig ro rov nQt/it- 
GXQiviov uvufpiQOvrai nXrjQCO/ia. xai neQ\ /.liv rovrov uy.Qi^iari- 
Qov ov ro neog iiQr^rui, (7) /.itra di rovg in\ ruTg XoyixuTg 
reray/tivovg XttrovQyiutg iigiv ol Xeyo/ttvoi aiyyovXaQtot , uvdQtg 

20ivrQt/tTg, ini rug inUQ/Jug dr]/.iooib)v tvixa /Qttcov unoortXXo/xe- 
voi' lov uvixuO-iv rug uvayxuiorurug xu\ eig uvrtjv ovvitXovGug 
rtjV oXr]v noXirtiav /Qtiag iy/ttQtt,o/.itvOiv nuQttoiSv , rrlg inuQ- 
yorr]rog rjdt] /laQutvo/tivr^g , rj rcov Xtyo/xivcov /.luyiarQtuvcov 

2 inciQxi'^? iv atg GvnPaljj P. 3 iv vulgo om. 9 ovsrjg 

xai vnlq? cf. c. 14. 11 ol} ty vulgo. 18 lego ivTu- 

jicag. F. 

urbis serlnium ad Thraeiam admmistrationem refertur, openim vero ad 
alias forte provincias, in queis operum restaurationes fieri contiiigit; 
quae qnoniam non admodum crebrae , ab illarum dioecesium curis episto- 
laruni addendus e publico sumptus imperatur. nam armorum scrinium 
certa habet a provinciis tributa , nervos incjuam , arcus et reliqua , ne- 
cessitatibus autem in bello obviis imperando subvenit. 

6. Innuniera autem cum sit notariorum multitudo , magnasque lucri 
parandi opportunitates habeant, literatiores eornm et ministerio pares in 
qnindecim ordinibns , quas scholas vocaut , colliguntur ; e quibus qui 
suum tractandis rebus usum probavere , in Augustalium ordinem , si qui- 
dem volunt, neque tamen nisi post boethuram, ut vocant, recepti, mi- 
litiam cornicularii , qui autem in codicillo manent , eandem primiscrinii 
munere implent. ac de his quidem suo loco accuratius explica\-imus. 
(7) literatis vero ministeriis praepositos sequuntnr quos singulares di- 
cunt, viri solertes, publicorum negotiorum gratia in provincias profi- 
ciscentes; qui cum maxime necessaria et ad ipsam summam rei publicae 
pertinentia negotia inde ab initio curassent, languescente iam praefectura 
praetorii , magistrianorum , quos vocant , inanis ostentatio irrepsit. sin- 



200 lOANNIS LYDI 

y.ojimorfaxtXXoQQrj/nooviTi. GtyyovXaQiovg de rovg tl^rifxtvovg x«- 
Xeia&ai avfj^i/^rjy.tv ix rov tvi ^e^aidco /QO)[.itvovg (^ijyovv tvog 
dijXovoTi naQinnov) Ini Tug lnaQ)(_iag OQ[.iav' Giyyov7MQiov yuQ 
rbv (.lOv/iQi] ^IiuXoTg td^og y.ultiv. (.itd^^ ovg f.iuyy.intg, ol tov di]- 
(.aoSovg yui uvdQunodwdovg UQTOV drmiovQyoi' v(p^ oig uQTonoiolS 
y.al 01 Xfyofxivoi xadoXixcog GVGXrifxaTa Siw^rjfpiGTOJV , oi nuGi 
loig onioGOvv ciriiGiv St]fiOGiuv t/^tiv "^'^ico/ntvoig vnuy.ovovai ' xul 
Pto/iiuiot fiiv uvTOvg QUTicovuXiovg xuXovatv , oTi x«t' uvTovg 
^uTitovtg ot Xoyia/40i XtyovTui , o\ Si "EXXi]Vtg y.adoXty.ovg /ietco- 
v6/.iuauv ix Tijg xad^oXov ntQ\ Tovg Srj/ioaiovg Xoyia/iovg dyQv- 10 
nviug. iv&tv atTtovut, ovg Ovlxtwq o taTOQiy.og iv TJj laroQiu 
rtov i/i(f,vXim> (pQOv/itvTUQiovg olSt %o nQlv ovo/iaad^rivut , oti riig 
Tov naXuTiov tv9^i]viug tq nQiv i(pQ6vTiL,ov. '^Povcpivov di Ti]vt- 
xuvTU Ti]V vnuQ/ov uQ/rjv rvQuvvidt xQri/iviouvTog xai uvioi nuQ- 
uncoXovTO. TtXtvTuToi nuvTCov ol to nQtv nQCOTtvovrtg oiu t^v 15 
Tov InnuQ/ov xut^ uQ/ug nXriQOvvTtg d^iQuntiuv , dovxr]V(j.Qioi y.ul 
^iuQ/oi xul xtvTijvcAQiot xui xtvTOVQicovtg' cov ndvTCOv Tug^^EXXr^- 
vixdg Gi]/iaoiag nQoanodtdcoxa/ttv, OTt di rijg rov innuQ/ov iTvy- 
yuvov Ttx^tcog, yvcovui Svvutov Siu tcov in^ uvToTg ix Tijg uvXtjg 
nQocptQO/itvcov xcoSixiXXcoVf o'i ntQi u^tto/iuTCOV Ttvcuv xui ov ntQiSXi 
avTCuv StuyoQtvovGtv, 

2 §SQeS(o C. 3 ogav C. 11 circavctg C. locus Vi- 

ctoris est in Ilbro de Caesaribus c. 39. 15 rsXevTalov C. 

17 lego r/; sunt enim centenarii iidem qui centurlones. F. 18 sci- 
licet in iis quae desiderari diximus 1 48. 20 lego iv xcodiKil- 

Xoig. F. 

gularium antem illis nomen inde venlt, quod uno veredo (uno videlicet 
parhlppo) in provincias proficiscentes utebantur: singulare enim apud 
Italos sonat unum. sequuntui' mancipes , qui plebeium ac servilem pa- 
nem conficiunt; sub quibus pistores, et qui communi nomine collegia 
rationalium appellantur, qui omnibus quocunque modo victu pubiico gau- 
dentibus operam dant. et Romani quidem illos rationales vocant, quia 
computationes eorum sermone rationes dicuntur; Graeci vero mutato no- 
mine catholicos dixere, qnod in universum publlcis rationibus vacant. 
sequuntur sitonae , quos Victor historicus , in historia Caesarum , fru- 
mentarios olim appellatos esse novit, quoniam palatii aimonae olim 
praeerant. Rufini autem tyrannide tunc praecipitata praefectura prae- 
torii et ipsi periere. postremi omnium, qui olira primi, quippe qui 
magistri equitum ministerium initio compleverint, ducenarii, biarchi, 
centenarii sive centuriones; quorum omnium Graeca nomina supra ret- 
tulimus. militasse vero eos in magistri equitum officio , arguunt quae 
super iis ex aula proferuntur in codicillis, in quibas de honoribus qul- 
busdam neque de ipsis agitur. 



DE BIAGISTRATIBUS P. R. LIB. lU. 201 

8. Toiavxai (.itv y.a\ xoaavxai xofial xwv xaxaloyMv xr^g 
uQX^t^- xovQOWQtg yaQ, olovtl xa/vdQOfioi, xi]V xijg cxQaxtiuq 
unaXXuYtjv fnl x-^g uvXijg fVQlaxovaiv' unXiy.ixuQioi ye /.irjv xal 
xka^ixovXuQioi , wv o\ fitv tov? Qu^dovyovg {.lovov xovg avlXa^i- 
6 ^dvovxag xovg tyxh]f.iuxcov tvtxa nieL,o/.uvovg , ot St Tor^ dtai-iu 
TiiQixi&if^itvovg avxoTg diaor^/iiaivovai, XtixovQyiag , ov /itjv oxqu- 
Tiiug xul l3ud-f.iov ntQug ...'^^...tvov wv tlol Stixxixoi* vnuani- 
Lfivai yuQ xoTg y.O(.i(.itvxaQioioig , ovg vno/.ivr/f.iuxoyQU(povg i] xuE,ig 
'Piofiuiiov wvofiuotv , wg tfufitv. vv yuQ XQonov o\ vofitvxXaxw- 

IQQtg qjQovxiOfxu nXrjQOvai xal xovg QTjxoQug ...Xtyovoiv , i'^ ovofiu- 
xog uva(f}0)vovvxig uvxovg , ovxwg ixtivoi xuTg iyxXr^fiaTixaig im]- 
Qtxovvxui dixuig. oi dt vOfttvxXuxwQtg , wg (fr^oiv o AlfiiXiog iv 
TW vnofivfifiuxi x<ov ^uXXovaxiov laxoQiwv , ovofiuaxul xal uva- 
(fwvTixut xwv xoy(x.xwv (uvxl xov xwv 8ixoX6y(j)v^ tloiv. xoydxovg 

15 di '^PwfiuToi xovg fit} oxQUXtvofitvovg xuXovoi , (fuivoXug di ntQi- 
xtifiivovg xul xoTg Xiyovai xag dixag ftiad-ov avvayoQtvovxag' in\ 
yuQ xijg uyoQug uvxovg xul ntQi xu ^i^Xia ayoXuL^ovxug xa\ xuTg 
vofuxuTg dvoxuXiaig dyQvnvovvxag ol xug dixug Xiyovxtg ini xovg 
ntSuviovg (^uvxl xov /upuiSixuaxug) ntQ\ xbv xuiQov xijg diu- 

SOyvcoatiog ixdXovv nQog avvi]yoQiuv. xuvxj] xu\ advocati, olovtt 
nQooxuXovfitvot, txi xa\ vvv Xiyovxat. xovQfiuQiovg yuQ txi 
ffd^txoug dtaf.tifivrif.iui nuQOvxag x(p axQivi(o xwv aov^udtov^cov xal 

6 lego ItiTOVQYicav. F. 7 literas in C exstinctas punctis indi- 

cavi. F. an dvri8e^a(iEV(ov flal? 8 rovs C. 12 ol Si F: 

in C literae exstinctae. 13 15....;^«^* C. ccvcc.vrjTCCi C: 

cf. c. 20. 16 ipia&co C, (iia&a F. 18 lego Svano- 

iiaie. F. 

8. Tales totque partes catalogorum officii. nam cursores (id est 
raxvSQOfioi') finem militiae in aula reperiunt: applicitarii vero et clavi- 
cularii , quorum iili lictores tantum reos vinciendos comprehendentes , hi 
autem vincula iisdem circumdantes significant , munerum , quae eorum 
nomine indicantur , non autem militiae gradusque finem consequuntur : 
apparent enim commentariensibus , qui , ut diximus , hypomnematographi 
in officio Romano appeliantur. nam quemadmodum nomenclatores mu- 
nere funguntur, rhetoresque , clamantes eorum nomina, indicant, sic illi 
^ criminalibus in causis apparent. nomenclatores autem, ut Aemilius in 
commentariis ad Sallustii historias ait, nominatores indicesque togatorura 
(id est advocatorum) sunt. togatos autem Romani vocant eos qui non 
militant, sed togam gerunt et causas dicentes mercede adiuvant: in 
foro enim versantes , literisque et iuris difficultatibus vacantes , ab iis 
quibus causa dicenda ad pedaneos iudices (id est ya(iai8fx.aaTdq) circa 
tempus cognitionis patroni vocabantur. quare etiam advocati, id est 
7TQ06if,aXov(ji.ivoL , ctiamnum dicuntur. turmarios quidem egomet memini 
apparcntes etiam in scrinio subadiuvaruiQj et completionibus (id eat 



202 lOANNIS LYDI 

TuTg xofinXeTicoai twv ivrv/icov (olove} n^^coafGi) nQooXHXOvq- 
yovvxag xal na^axpv/riv ov /iiiy.Quv uvu).eyoi.iivovg' toguvti] rig 
riv 1] Twv nQaTTO/LievMV xuQnt/iiog a([>d^oviu. dtuauQiot nQog tov- 
roig y.ut d-ijxocpoQOi yul nQuixwveg htrovQyiag /liv uvudi'/ovTut, 
iv di htQOig TuyfiuGtv uvarfiQovTUt. 5 

9. EYqtjtui nQoad^tv 'tv /ih uvtxud^tv tlvai to twv tu/v- 
yQUCfWv aw/ia, fig dvo de ruy/iUTU dirjQfjad^ui xui nXriQwuaTu' 
01 {.liv yuQ avTWv inl Trjg ^Oaov f^ttvovTtg rov /qovov dtwxovai 
xal II g To Tov nQi/iiaxQtviov nXi]QWjiiu nuQtuatv , oi dt tlg to TfSv 
AvyovaTaXiwv Tay^ia f^td-taTu/.ievoi xal d-uTTOv t^v aTQurtiav iO 
nh]QovvTtg nQog Tovg TU/vyQU(povg xai tlg to tov xoQvixov}MQiov 
xuTuvTwatv uS,i(0[xu. onwg di /.ir] xui Tovg t"^(od-tv Xd&i] ru Trjg 
diatQtatiog ( xa\ yuQ bar]fi{Qai dyvoovvTtg f.iixTi]v KrjTOvatv ol noX- 
loi , nQog Tug eiQ7]/iivug nQoarjyoQiug ... T6/.ifvoi) , Trjv ulxiuv 
rijg tig Svo rov ivog oto/iuTog TO/iijg vnoStiS,w t(o loyco. ol tu/v- 15 
yQU(fot nollwv i...ovTui, xad-unfQ ol TQi^ovvot, nQog t6 Skx- 
vvaat Ti]v axQUTeiuv' xul y^Q fh nXi]d-6g tiatv waneQ txtivoi, 
...Tt Si TV/bv /Qorog uvrovg tnl to ntQug Tiov n6vcov xaXtT, 
yr^Qfi xufivovat mxvTwg nQog xuf.ia.Tovg u/qi^gt(o. ttxbg ovv ovx 
uQxovvTtg nQog Tug Tcov uvwTtQCOv ^ad-fiwv XetTOVQylug, nQog «VSO 



1 ivrvxicc et hic et 3 11 est charta sententlas slve ludicatum con- 
tinens , quem alibi usitatiore voce ;i;«pr7jv appellat Lydus. cf. 3 
68. F. 4 jr^aHovEg C. 7 diBLQ^Gd^ai C. 11 xat de- 

lendum censet F. 12 Xad-rj rcc rfjg] coniectura ex reliquiis H- 

terarum. F. 13 /iccrTjV ^rjrovoiv] coniectura ex reliquiis litera- 

rum. integrum mansit aiv. F. 14 lego rccQccrrofnvoi. F. 

16 lego ircov diovrut. F. 18 lego tl' n. F. tTrl] TttQl 

vulgo. 19 cos tlnos? an f/>£o'r(as'/ cf. 3 19, 27, 69. 

TilrjQcoGtGi,') chartanim operam dantes, ac non parvo solatio gaudentes: 
ea erat rerum agendarum fructuosa abundantia. diaetarii porro et cisti- 
feri et praecones ministeriis funguntur quidem , alios autem ad ordines 
pertinent. 

9. Diximus supra unum inltlo esse notariornm corpus , duos antem 
in ordines, diversis niilitiae terminis, dividi: alii enim illorum in codi- 
cillo manentes tempus agunt, ac militiam primiscrinii , alii vero, in Au- 
gustalium ordinem transgressi , eandem , cito prae notariis , cornicularii 
munere implent. cuius divisionis ne vel profanos ratio lateat (etenim 
quotidie ignorans frustra quaerit vulgus , memoratis nominibus perturba- 
tum ) , causam , cur in duas partes unum corpus divisum , explicabo. 
notarii , sicut tribuni (quippe et pari cum lis numero sunt), multis an- 
nis indigent ad militiam implendam ; quos si forte tempus circa finem la- 
borum vocat, senectute gravantur ad labores prorsus inutili. necessario 
igitur impares superiorum graduum mlnisteriis, ad quae corporis vigore 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. m. 203 

fioytQ 06 vtoxTjXi Gcof.iarog y.ai miQa Ti^ayi^iuTWv (x)'/VQO)f.itvot xiv- 
dvvcov {"§(0 diaqy.ovoi, dtovrai ^OTjd^wv. x«J avtxad^ev f.itv txa- 
arog TQtig uvdQug rovg navxa uQiaxovg tx riov xuyvyQUffwv tne- 
7Jytxo ( ov6e yuQ t^fjv f.iTj rovg ntiQa rt xa\ Xoyoig xoGfiovfitvovg 
5rrjv ItnovQyiuv rov dtxuGXi]Qiov n).r^QOvv^ , vvv dt xu fitv xijg 
iniXoyfjg ot/txui, 6 St uQidfihg txi xul vvv oioLtxut. tvS^tv t^ 
^or/d-ovg nuQtXvui avfi^uivti rio xe axQtviov toJ rt xofifitvraQiGiov 
xai rto rov nQifiioxQiviov, tntidrintQ, wg nQodtdi;Xa}rat, uva dvo 
tn^ trog txuorov tx rtov ru/vyQutpm' rijg ^dii'rjg o voftog dnakXdx- 

10 xti. y.ul rig ovx uv oro/uorixui , nQog ro nXijd-og xcov ^orid-ovv- 
rtov utfOQcov , rr/V xov dixaoxr^Qiov fityalttoxr^xu xai xrjv xiov Iv 
uvxfZ nQurrofttvtov to nQiv uneiQiav ; inl di rov nuQovrog, nQU- 
yi.iuxo)v fiiv ftfi ovxcov xoTg vnr^xootg xuXcov nQog xfjv uQ/fjv . . . rcov 
anuvTu/fj ovQQtovrtov, rtJov Si ...aXitov lotog xur^ uid-tvriuv 

15{fitTu ovyyvtofir^g iiQ7]Gd^io' xul yoi,Q Xoytov tloh iQaoTui) inl 
StxuGTug trtQovQ xui dvffijQttg xotg nQuxxovai xug dixug diu rwv 
Xtyofitvtov d^ticov xtXtvottov dnayovxcov. (10) y.tQdiov Si ov 
OfitxQtov xo nQiv in^ tiQTJvrjg xai rtfii]g t§o/torur7]g fitru dvvufittog 
la/vQug nfQiytvofifvcov rotg rtov tiQi]ftivcov oxQivitov ^orjd-otg, tixog 

20?/»' ififfOQOVfiivovg uvxovg dnu^tovv uv&ig ini xi]v SiXxov xul xr^v 
i$ dxtQdtiag inttixtiav uvuoxQitftiv, tvd-tv ix Sti]Gtcog avxcov 

7 lego Tfij T£ Tov d^ ocKTig GKQivicOy Tc3 TS Tov. scrinia, quibns 
adiutores leguntur (v. 3 11, 16, 20), tria sunt, videlicet prinii- 
scriniorum, commentariensiiun et actis praefectorum. F. 8 tog 

TtQoSsdijlayzat] nempe in iis quae periisse diximus 1 48. F. 

13 Ka).6v C. post aQxfjv plures literae exstinctae. I*'. 

14 §aaiUcav? 

et rerum experientia roborati vix sine periculo sufficiunt , adiutoribus 
egent. et olim quidem singuli tres viros omnia praestantissimos de no- 
tariis eiigebant : neque enim licebat non usu literisque ornatos iudicii 
ministeria implere. nunc autem eiectio negligitur , numerus vero etiam- 
num servatur. inde actis praepositorum et commentariensium et primi- 
scriniorum scrinio sex adiutores apparent , quandoquidem , ut supra 
ostendimus, binos quotannis notarios iex cingulo liberat. ac quis non, 
adiutorum multitudinem intuens, splendorem iudicii rerumque agendarum 
infinitam olim in eo copiam fuisse intelHgat? cum nunc nuUae sint civi- 
bus lites, (quicquid usquam egregii . . . ad principium confluente,) et . . . 
tamen pro suo arbitrio ( bona venia dixerim : sunt enim literarum aman- 
tes) ad alios gratosque litigantibus iudices per sacras iussiones, ut vo- 
cant , causas deferant. (10) quoniam vero non parvo lucro, olim iii 
pace, atque eminentissimo honore magna cum potestate praedictorum 
scriuiornm adiutores gaudebant, necesse erat repletos dedignari iterum 
ad codicillum moderatuuique lucrum reverti. iiide rogatu iliorum lex ab 



204 lOANNIS LYDI 

vof-iog nQbgl4QxaSiov Ti9-erat, d-tanl^cov IdidCov xui nuvTTj xbxm- 
()tGiittvov avoT7]i^ia TQtuy.ovra rbv aQtdfibv uvdQctiv , rjSr^ nQOTtQov 
Iv TU) ^oTjdtiv Sta(faivof.itvwv, avaiijaut ttjv tnuQ/oxr^iu nQog 
vnriQtotuv tuvT^. ovdt yuQ tv/tqtg r^v to Ti^vtxuvra , Ttxiv ^aat- 
Itojv a/ita Tfi ^ovlrj Slxug uxQOtOf^itvMv , ToTg nuvxa UQiaxotg vnr^- 5 
QfTHV coaTt xai ntvTtxuiStxu i^ avTwv twv ntnavtoTiQwv niiQa 
Ti xai TM /Qovto XQitTTOvuxv n^bg vnoyQaiftjv ToTg ^aatXtvatv 
utfOQtad^ijvut , ovg tTi xul vvv di^novrurovg xaXovatv , oV tov 
Tuyi.iaTog Ttov jivyovaTuXitov nQioTtvovatv ' ovnco yaQ r^v to tiov 
UQTi nuQatfvtvTfjOv da7]XQi^Tig ovofia, /LitTQicov atpoSQU Ttdv /Qi]-iO 
(.laTtxtjov t.i]Ti]atiov ovatJov, rtjov /.itv ff.tnQoad-tv ^aatlttiov tni TOvg 
7ioXif.tovg OQfttovTtov, xai tiuv Tug tnuQ//ag id^vvovTtov ToTg vofiotg 
ukX' ov TuTg xXonaig nQoauyQvnvovvTtov. Tto dt avtnrffiaTi Ttjov 

f-QVjfliVtjOV TQttixOVTU UvSQtJoV TTjV TWV AvyOVaTuHtOV VOftOg fS-fTO 

TiQoarjyoQiuv , ov xuivi]v ovSt nQoatpuTOv , ttjv Si tov nQtoxov TtxiviS 
^aaiXttov ovofiaaiuv uvaxaXiauftivog , lug noXXuxtg ftpufitv , 05 
nQcoTog Ttjv tnaQ/oTr^TU avarrjatxfttvog tcov nQUiTtOQicov Tovg vn* 
avTJ] TtXovvTug A.vyovaTuXiovg tx Tijg oixtiug nQoai]yoQiug xu}>tT- 
ad-ai SttoQiatv. 

11. Ttov nXtiaroyv , ru/a St nuvxtav tcov i/vcov anu)u-2,0 
(pivTiov Tijg VfitfQOvog nuXutoTr/Xog , ovx V^to SuxQvtov Ttg StuTt- 
Xiov vnofitivot, ytyvcoayMV fx TtJov vnoxttftivcov oncog uvTfi/tro 
nQ)v 6 roftog Tijg tcov vni]x6cov iXtvd-tQiug , xut oacov xaTu afit^ 

1 iSicc^cav C. 5 Tovg ndvrag a^ierovq C. 16 d C 

20 ditaloKpivTOtv vulgo. 21 lego StazElelv vnofiivoi. F. 

Arcadlo lata , sanciens ut peculiare ac prorsus separatum collegium tri- 
ginta numero virorum , qul iam antea inter adlutores eminuissent , prae- 
fectura ministerium sibi constitueret. neque enim tum, imperatoribus 
una cum senatu causas andientibus, omnia praestantissimis facile mini- 
sterium fuit , adeo ut ex ipsis maturioribns usuque ac tempore praestan- 
tibus , quindecim imperatorlbus exceptores selecti sint , quos etiamnum 
deputatos vocant, qui Augustallum ordinis prlncipes sunt. necdum enlm 
nuper creatorum a secreti» nomen erat, modlcis admodum pecuniarils 
quaestlonibus , cum priores imperatores in bella proficiscerentnr , recto- 
res autem provlncianim leglbus, non raplnls vigilarent. collegio autem 
illorum trlginta vlrorum Augustalium nomen lex posuit, non novum neque 
recens, sed primi principum nomlnis niemorlam revocans, qui, uti saepe 
dixlmus, cum praefecturam praetorli primus instituisset, in ea militantes 
Augustales a suo nomine appellari voluit. 

11. Vestiglis prndentis antiquitatls maximam partem ac fortasse 
omnibus exstinctis, a lacrimls slbi non temperaverit , qui e sequentibus 
intelliget quomodo olim civium libertati lex consuluerit, quotque paula- 



DE IttAGISTRATIBUS P. R. LIB. in. 205 

;t()ov ayad^ujv h rrjg rwv aQyo(.itvo)v xuy.oSaifioviag b yad^' •t]fiug 
yoovog i^tJitotv. t&og aQ/aiov 7]v firjdtv i^^wd^tv nQazTta&ai rov 
rijg dUr^g uqov , o xaXtiTui ai]XQr]TOV otovii axaQa/ov xa\ oiyfj 
atfivov xal bnoTov ovxtri xar^ ovdtva rQonov , bnwg fxt] ri nQog 
SvjSQiiog 7] ^Xa^Tjg rwv avvriXdiv ufiaQTr^dfiT]. [.itru St rrjv tv- 
&tapov rivv \fjr'j(fO)v unocfaaiv vofiog xal rovg avvtdQtvovrag rij 
uQxfl uvdQug vo[.ux(arurovg, avuyivotoxovrug nQiorov rug iprnpovg 
xu\ vnoTurrovTug tw Xiyof.iivio aytduQuo ro nuQ^ ^lruloTg xuXov- 
fitvov Qtxivov («jTt rov uvri^oXrjv) didovui nQog vnoyQurfrjV rrjg 

10 UQxijg roTg tig rovro rtrayfxtvoig' xuyxtXKuQiovg uvrovg iv roTg 
dixuarrjQioig tni<fi]fu%ovai, ntQi lov nQog ntQug iQid. tha ixiT- 
&tv nQog rtijv or^xQrjTUQUOv ififitXojg uvayivioaxofiivov rov Ityofii- 
vov xud^uQov , ovro) rt unoXvofiivov rw XirtyurtoQi (^oiovf\ dixr^g 
Vvtxa nuQUCfvXuTrovTi) , avvoipiv b ar]XQrjruQiog inoitTro ri;? tou 

15 ninQuyftivov dvvufuwg roTg ^lruXaiv Qi]fiaat, xai ruvrr^v irr^Qti 
nuQ^ fuvrip nQog xcoXvfia roXftr/Qug nQoa9-i^xr]g rj vcfuiQiatwg. 
ov drj yivofiivov Xu^cuv b nQu'§ag , xui rrjg uxQi^tiug duvfiuoug 
To dixuarr]Qiov , nuQi]it TtQog rovg nQifuaxQiviovg ra^avrug ix^t- 
^uarrjv roTg unont(fuofiivoig' oi di diu rcov ^orjd^iTv avroTg nra- 

SOyftivo)v, uvdQwv xui diSaaxuXoig avroTg nQuyfiara ntQ\ Xoycov 
t,r]rr]aitg nuQiyovroov, inXrjQOvv , ini rov vojtov rrjg ivTV/iag 
yQUfifiuatv uidovg uvrod^fv unuor^g xu\ i'§ovaiug oyxo) aiao^r^ii- 
votg, nQog rrjv TiQoarjyoQiav rov nXrjQCorov nQoayQucfOvrtg. 

4 ovK hri? 8 To F , TM C, 9 Qixivov depravatum vide- 

tur. F. 18 naqlu C. ' ra^ovxaisl 21 inXriQQV C. 

22 a£6o^7]fi.ivog C. 

tim bonis , iiifelici illornm fato , aetaiS nostra exciderit. mos antiquus 
erat nihil agi extra templum iustitiae, quod secretum dicitur, inturbidum 
videlicet ac silentio venerabile, et quale nunc nullo modo est; ne quid 
cum iniuria damnove civium peccaretur. sententiis vero legitime pro- 
nuntiatis , lex erat et assidentes praefecturae viros iuris pcritissimos 
lcctas prinium sententias schedario , ut vocant , subiicere , et quod reci- 
num Itaii vocant (id est dvti.§oXijv ) , a magistratu subscribendum huic 
rei praepositis tradere: cancellarios eos in iudiciis vocant; de quibus ad 
extremum dicturus sum. inde porro a secretariis puro , ut vocant, rite 
lecto, sicque tradito litigatori (quippe causae gratia adstanti), syno- 
psin summae acti secretarius Latino sermone faciebat, eamque apud se 
servabat, ne quid audacia adderet demeretve, impediens. quo facto, 
cum (purum) recepisset litigator, rigorem iudicii admiratus ad primi- 
scrinios, qui sententiarum executorem constituerant , progrediebatur : hi 
autem per apparentes ipsis adiutores, viros vel ipsis magistris circa li- 
terarum quaestiones negotium facessentes, iroplebant, in aversa charta, 
literis oraneni statim reverentiam ac potestatem prae se ferentibus, ad 
nomen completoris adscribentes. 



206 lOANNIS LYDI 

12. 'Ef.ioi Se duxQvtiv intQxnai t^v tou rofiov avvioiTt 
Svvafiiv , yal onMg 7iua7]g ijf.iug uQtTfjg utfeiXno y.uru'^wv b dui- 
(.loyv. vnonvivcov yuq o vofiog , ku\ ovx V^to loyov , rrjv tujv tco- 
qiC,Of.itviov Tug ipricfovg uQog rovg nhiQiorug , uvrcov rug xud-" lov 
TiQoafftQOivro uv&udtig ofiovoiug, uvarrjQoTg y.ut noivag unti-5 
Xovai Qrjfiaai nuQuyytXXtad^ui SuoQiae nQog rcov vnr^QtrovfitvMv 
ri^ diy.fj rovg tyxstQi^ofitvovg , y.u\ ruvra yQutptad^ui nQog ivtqo- 
nrjv rtov nuvra roXficovrtov tv ruTg tnuQ/iuig ty.^t^uarcov. ini- 
TQtncov yaQ coantQ o /Sojj&bg roig nQtortvovat rov ruyfiurog, iv to 
cvvt/3aive xaraXtyta&ai rbv tnt r^v n7JjQtoaiv rcov iprjtfcov artX- 10 
Xofitvov rovrotg yuQ yQucptov t/Qijro roTg Qi]fiuaiv , cog uv rig 
xad"^ tQfti]Viiuv tinoi, nQog rovg nQMTtvovxug , tog tffVjV, rov 
xaraXoyov iv lo reXtt rv/bv b rug ip^tpovg iy/eiQtCofAtvog' "ofoTf 
(.iri ntQ\ rbv ^ud-fibv tavTOV i'^ unoXtiiptcog (iXufti]v vnoarrjvui, 
dtpoQiaure rovde ix ru^ecog, unb rrjg nuQOvar]g rjfitQug u/Qt rijade, 15 
vnareiag rovSe , el fiivrot iaTi rijg 6q&o66'§ov niorttog rotg d-tiotg 
fiffivr]fiivog fivarr]Qioig , y.u\ fir] drjfioaiotg releafiuatv vnsv&vvog 
iari , fii]ds nQog yivovg avvunrerut rto rr]V airrjatv uno&tfiivtr), 
f.ir]ds fitjv in\ rov naQtX&ovrog iviavrov ive/etQia&rj in\ rrjg avrr^g 
inuQ/Jug , drjfioaiug tvexev rj ISttorixijg /Qtiug , ovrio fiivrot (oart^O 
/.li) nuQuftr]V()it rr]v dvvufitv rcov vtvofio&trr^fiivtov." rovrotg fitv 
ToTg Q^fiaatv o ^orjd^bg rov nQifitaxQiviov rovg TtQurrOftivovg y.ur- 

1 gvvoqwvxlI 4 lego ^ avzav. F. 11 post Q7]ficcciv iii 

C sequiintur Latina adiutoris verba, a Lydo in Graecum versa; 
ged haec penitus atque, ut cernere licet, data opera erasa sunt. F. 
18 yivos vulgo. 20 r} idioiTiKrig F , Tjfitwrtxrys C. 

12. Mihi vero lacrimae oboriuntur legis vim, ac quomodo nos di- 
laceraverit omnique virtute spoliaverit daemon, mecum reputanti, su- 
spicans enim lex , neque sine causa , eonuu qui porrigerent sententias 
cum completoribus , aut horum cum iis contra quos ferrentur, audaces 
consensus , severis poenasque minitantibus vei-bis admoneri a ministris 
iustitiae eos quibus crederentur praecepit, haecque scribi, quo omnia 
audentes provinciarum executores pudore reprimerentur. adiutor enim, 
quasi permittens principibus ordinis, in quo forte militabat, euni qui ad 
implendum sententias mittebatur: his enim verbis, uti secundum versio- 
nem dicere possis , utebatur , ad principes , ut dixi , catalogi , ad quem 
forte pertinet, cui sententiae creduntur, scribens "ita, ut circa gradum 
ipsius nullum ex intermissione damnum patiatur, hunc ex officio seligite, 
a praesenti die ad hanc, consulatus huius; si quidem orthodoxae fidei 
divinis mysteriis initiatus , neque aut publicorum tributorum reddendae 
rationi obnoxius, aut cum eo qui postulavit genere coniunctus est, ne- 
que vero elapso anno in eadem provincia, pui)lica vel privata in re, 
cura ei mandata fuit; ita tamen ut vim lege sancitorum non violetis." 
his verbis adiutor primlscrinii agentes omnes tirmabat; post euni vero 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 207 

7]C(puhXeTO nuvrag. (.u&^ ov b n(}iyy.ixp , oTov b nQtortvcov, neQi 
ov rtcog tintiv ov auiQoq' ovSe yuQ /^itQog rijg ru^tcog lozi y.ui av- 
TOf , uviog di rcuv fxuyiarQiuvcov y.uru (iud^[.iQv nuQuyivtrui ini ru 
l.ityiGru nort diy.uar-^QiW y.u\ ^ixqov vartQov ttjv tn* uvrco laro- 
Sqiuv fxdiiao/Liui. jued-* ovg b y.oQvixovXcAQiog , oTu rrjv oXrjV rov 
v6/.iov dvruf.itv diurrjQCuv xul rwv nQurro/.itvcov nuvrcov y.vQtog, 
^i" oiy.tiug vnoar^fAtuLatcag rrjv ocpQvv idiSov roig unont(fuaiJ.tvoig. 
13. Toauvru di tjv ru rort nQurro/iitvu log dt/.urco ro/ao 
/iioyig uvuXa/t^uvtad^ui nQog avvoyjtv. xul ri yuunov i/i(jQudvvai 

10 rco Koyo) nQog unoSti^iv rov nQoxti/nivov ; roaovrov 7]v to n).7Jdog 
rcjuv nQurro/Atvcov (jjg oXov ro trog /itj uQxtTv ror? ^oTjd^ovvrug nQog 
nh'jQ(jooiv avrojv, &art /.ttru ro ntQug rrjg Xtyo/iivrig /jorjd^ovQug 
i/iiv ywQOv dnovtvf/itj/itvov avroTg inl rijg /liar^g eiaodov rijg 
nQUircoQiug uvXrjg nQog rov axQtviov rtjg EvQCjonr^g , iv to ovvrQt- 

ISyovrtg inX^QOvv ru inl rr/g uvrcov XtirovQyiug nQuyd-ivru. y.ul 
avrol /liv ot UQri rov ^oi]&fTv roTg rQtyovai axQtviotg ntnuv/itvot 
rovroig ivr^ayoXovvro , nuQuipvyr^v ov /uxquv xtQdcov ixXtyo/ttvoi' 
01 di nQQ uvrcov xul rjd}] nQoxtQov ayoXuL^ovrtg ixtT avvtQQtov rug 
(xtyiarag xul Xu/tnQug rtZv rr^g UQyrjg nQoaru^tcjov iyyttQiL,6/itvoi, 

20xa{ oaaig triQ^g rtg ntQug ovx layvotv int&iTvui, /tridi roi' rijg 
uQyiag xutQov tQT]/nov loytxujv Li]ri]/tdrcov unoXu/t^dvovrtg , rcov 
ivd6'^cov iv diduaxuXoig Xoycov avvrQtyovrcjov cog uvrovg xai niQi 
Ttjtjv dyvoov/ttvcov ov^rjrowrtov. unia{h] di ovrcjog unuvra tbg rov 

1 . . . rag C. 3 ccvTo g 81] ccno ds ? Kara^d&nav C. 

9 avvaiptv C. 14 w F, ^ C. 23 uTtsao^T] vulgo. 

princeps, de quo dicere necdum tempns est (neque enim et ille pars 
est ofticii, verum e magistrianis gradatim ad maxima olim iudicia acce- 
dit; eiusque liistoriam paulo post explicabo); post quos cornicularius, 
quippe totam legis vim custodiens, agentiumque omnium primus, sua 
subscriptione auctoritatem iudicatis dabat. 

13. Tanta autem tum erat agendorum copia , synopsin eorum ut 
vix decimum volumen complecteretur. quidni ad rem declarandam lon- 
giores simus ? ea erat agendorum multitudo , ut toto anno iis implendis 
adiutores non suflicerent, ideoque post boethuram quam vocant locum 
ipsis destinatum , in medio introitu praetoriae aulae , prope scrininm Eu- 
ropae, haberent, in quo concurrentes sub ipsorum ministerio acta im- 

{)Iebant. et ipsi quidem , qui nuper adiuvare currentia scrinia desierant, 
ns operara dabant, non parvo lucri solatio gaudentes : qui Aero ante 
illos ac prius etiam cessaverant, eodem confluebant, iisque maximae et 
gravissiraae magistratus iussiones, et quibuscunque finem imponere alius 
haud potuisset, mandabantur; qui ne otii quidem tempore ab iiteratis 
quaestionibus vacabant, cum clari inter literarum magistros ad eos con- 
currerent, incognita simul investigantes. quae cuncta sic evanuere, ut 



208 lOANNIS LYDI 

Tonov To lombv ct/o1«^ovto? rovg 'kiyof.ilvovg txay.enmQwvg (^olorel 
vnoSixxag tov Gtrov) yujaayHV xo oy.^iviov, raiv ndXui d-avf.iui^o- 
fxivcov uq^uviad^ivrwv. 

14. JIoXXwv 6e xai vneQ aQi&fiov xmv i^oXwXortov rijg 
TidXat oef.iv6rTjrog yvwQiofiurwv , xul /uQrr^v ununtXv o\ rijg ru-S 
't,tu)g vnofiivovoi rovg nQurrovrug , to nQiv euodog fitj fxovov faj 
TOiovrotg yXioxQOig lytiQetv , ulX' irt xui rovg ndvnov Sttideord^ 
Tovg yuQrug eni roig nQurrofiivoig dvaXioxeod^ai , uvuXoyiog tfi- 
TiQenovrcov roTg xvrtoi rwv yQUifiwv. rb de Xoinbv txdrtQOv ex- 
noSwv , xul yuXxbv xuQra (.lirQtov xul uio/Qbv elanQdrrovoiv i'^ 10 
uxeQfiiug , xui /oqxov uvr\ /dQrov yQUfifiuoi (fuvXotg xal neviuv 
o^ovotv exStSovat. ruvru nuvra nuQunoXwXt xu\ uvvnoarQotfOv 
unijXd-ev oSbv rio re f.irj tivut nQdyf.iara roTg vnrjxooig nevta xara- 
(pd^eiQOftivoig , rw re ru rv/bv eni ro Sixaor-^Qiov (ftQOfievu rvv 
ftev untiQiu roiv ev avrio rtXovvrtov, vvv Se G(fereQtof.ioTg vttari-l^ 
Qcov , (jog Vrv/t rag f]viag Ttuv nQCorwv rifKov natSuQtwSeotv av- 
d-aSeiatg uvuQQtnrovvrwv. Toaavra fiev ntQi twv ev yQdfifiaoiv 
id^wv. 

15. nXij&og Se SovxrivuQiwv vnovQyti tw rcov nQifitaxQt- 
vtcov l^fjfiuTt , ruTg e'§ dyQdcfwv nQOord'^ecov Siuyvcoatotv , ug ixd- 20 
Xovv t,ivxrdg, i^vnijQtrovftivcov, nQuyftu, fitru rijv ix nJiv nQur- 
TO ftivcov untiQov rcov xiqScov tiauycoyr^v , nXtiortjv Qonrjv /Qrjfid- 
Twy ntQtnotovv tw rov nQifiiaxQiviov (fQOvriofiurt. unb fiiv yuQ 

4 S\ ovztov xa\ 1 6 fiovov F , fiovoig C. 7 iyxttQsiv ? 

11 nsvm C. 12 iKSiScoai C. 17 patet aliquld excidisse. F. 

sententiam expleveris e c. 9 extr. 21 i^vTtrjQtzovfiEvov? 

Tacante deinde loco, qui exceptarii vocantur (id est frumenti excepto- 
res), scrinium occupaverint, deletis quae oiim in admiratione fuerant. 

14. Multa autem et innumera antiqui splendoris monuraenta cnm 
interierint chartam etiam a litigantibus petere officiales sustinent, soliti 
antea non tantum non surgere ob minutas eiusmodi res , verum etiam 
omnium lucidissimas chartas causis adhibere, congruente membranarum 
cum scribentium nitore. quod utrumque postea evanuit; aesque admo- 
dum modicum et turpe, mendici veUit, exigunt, et ;|;o'prov (fenum) pro 
charta vilibus ac paupertatem redolentibujs iiteris edunt. haec omnia 
una perierunt viamque irremeabilem abiere, tum quia lites civibus inopia 
deperditis nuUae sunt, tum quia, quae forte ad iudicium deferuntur, 
nunc inscitia in eo apparentium, nunc usurpationibus iuniorum, puerili 
arrogantia primorum honorum habenas temere agitantium . . . haec de 
consuetudine ad chartas spectante. 

15. Magnus autem ducenariorum numeriis primiscriniorum tribunali 
apparebat, qui operam dabant in cognitionibus e iussionibus non scri- 
ptis , quas ^tvxzds dicebant ; quae res post immensam a causis lucrorum 
afilucntiam maximam pecuniae vim primiscriniorum muneri conciliabat. 



DE aiAGISTRATIBUS P. R. LIB. IIL 209 

atoQOV wxTog tiquttiov 6 vnaqyog uvaToXwv u/Qi rrjg r]f.ieQug ruTg 
Siayviootoi wy.zriyQiTUJv avTja/oXeiTO ' f.iad-^ r^v rov [«/()«] anl y.u~ 
f.iuTO) vavo/majiiipov y.aiQov rr^g rjf.ie'Qag Toig Srjfioaioig x«t Tuig vno- 
/So^Mig Tcov nQayfiaTixaiv dtSuay.uXixdiv ti xal fiovofiaQCov idunuvu 
SxQOVov, Tov da nqog tanaQuv Tuig tcop Xayofitvcov t,avy.TCov unaXXa- 
yuTg anidiSovg' di^ (x>v ndai]g anid^vfiiug rovg t£ XaiTovQyovg Tijg 
dtxTjg Tovg T£ TvyyuvovTug rcov nQuxTacov xal Tovg dnuXXuTTOfia- 
vovg Tiov diy.m> ivacpoQai. xui nuQu/coQtTv fiav t(o diy.aaTi]Qico 7/ 
/uXua&ui ToTg novoig ov6tig . . . vcov vnafiavav ' b di vnuQ/og tov 

10 o^ov Tr^g uQ/ijg tyvco ooqcog, intaTUfiavog oti xui iXavQ-aQCOP uQ/ti 
xul ov S.. , nuvTog , xal rfj Tu6,ai avva/atg ididov uvo/ug tlov y.u- 
fiuTcov , T« wv xai uvtT] TJj nQoarjyoQia to Xoinov ayvoovfiavu, 
nuQa/cov fiovofiiaau' ovtoj 6a ttjv xa&unu^ dvdnavXuv ax ftaar^g 
T% TjfitQug Stdofiavr^v Tfj ru^it r] naXaiOTrjg ixdXaai, raiv ti]vi- 

ISxavTU dtotxovvTwv Ttt nQdyfiuTU (^aoffoi da ijaav xul naidavd-tv- 
Tf?) intaTUfitvcov vvxtu fiiv TuTg dvunuvaiaiv -tjfitQav di roTg nv- 
votg vno rijg cpvaacog nuQaxa/coQijad^ai, xui dvoatov olofitvcav Tovg 
iv nQuyfiuat vvxTi^yQaTovvTug xal Tijg fiaiu ijXiov ^rifitcoaut ^qu- 
/aiag ovv Tivog tcov novcov ivdoaacog. ovx dQxovorjg di Trjg inl to 

^/fTQOv nuQuXXuytjg , xui uvTijg Tr^g ix tov a/JifiUTOg nuQUtpv/i]g 
T£ y.ui Ttfii]g dcfriQtd-riOuv 01 nQiftiaxQivtoi , xivdvvco Trfide nuQU- 
fivd^iug, cog icfj]v, dnooTaQOVfnvot. 

3 vnovoXatg C. 8 iv tw F. 9 I-ahvcov F. 10 ap . . C. 

cf. 3 39. F. cogjos C. ' 11 Slo.? avv^x^iv C. 13 lego 

fiavovfiLGGu F. 16 iniGrafiEvav F , iniGxavxo C. 21 v.lv- 

dvvco ut corruptum in versione omiai. suspicor legenduni xoiv^g. F. 

ab intempesta nocte enim laborans praefectus praetorio, ad lucis ortum 
usque cognitionibus lucubrans vacabat; deinde usque ad partem diei la- 
bori conslitutam publicis rebus et pragniaticis didascalicisque et unimem- 
bribus tempus impendebat, vespertinum autem ^svAxaig, ut vocant, ab- 
solvendis tribuens; quibus summa alacritate et iustitiae ministros et 
agenda sortientes et causas absolventes implebat. ac cedere quidem in 
iudicio aut frangi laboribus nemo illorum sustinebat : at praefectus mo- 
dum imperii sapienter noverat, sciens et liberis se hominibus neque 
servo cuilibet imperare, ac perpetua officio laborum intervalla dabat, 
manumissa nunc vel ipsa appellatione ignota concedens (sic autem quo- 
tidianam requiem , quae a media die officio dabatur, antiqui vocabant): 
quippe qui tum rebus praeerant (sapientes enim doctique erant), scie- 
bant noctem remissionibus, diem laboribus esse a natura concessam, ac 
nefas reputabant iis, qui nocte negotiis vacarent, parvam etiam post 
solis occasum laborum remissionem eripere. at enim cum non satis es- 
set in peius res abiisse , ipsum quoque ab habitu solatium honoremque 

primiscrinii amisere hoc solatio, utdiximus, spoliati. 

loanncs Lydus. 14 



210 lOAJXJNlS LYDI 

16. ^vo xov uQt&fiov avTwv , u>Q t(fd-riixfv ilnovrtg, Tt;y- 
)rav6vriov y.Of.ifAivruqioio}v, ovg o XQovog ix ruiv ruyvyqufptav tcpiQS 
ri^g (f.QOvriSog, V^ xul uvroTg, xud-umq roTg tiqo uvrwv , vnirQt- 
Xov fioTjd^oi, ix rov ruyfturog rwv AvyovoruKiMv nQ0G'ku[.i^av6- 
jLitvoi , uvSqtg uort/.i(ptig y.ai v6f.i(0 nQtnovouv uvori^Qiuv uvurti- 5 
vovrtg, nuQ^ otg ixvyyiuvtv rj nuoa Svvufiig rijg uQxrjg. ovrot 
rug fiiv iyxXi^fiurixug t^trdiotig t(ptQOV toJ SixaorriQi(o , vnuoni- 
^6vr(iov uvroTg, (og nQoi(pufiiv, anXixiruQitov xui xXu^ixovXaQio)v, 
fxiru ... QU^Sov/wv , oiStjQtoig StOfioTg xul noivaitov OQydvtov xul 
nXTjxrQtov noixtXi(x ouXtvovroov rtS (p6^(0 rb Sixaorr^Qtov' Sovxij- 10 
vttQiojv Si GrT(pog &ifitvoi xal //0Q'S avd-tvriag rov v6fiov tJqxow 
nQog ocoq)QOviOfi6v ufiuQrdvovotv, 

17. 'Eyib Si (xnXrirrofXttt avttnoXwv ,.,ra vovv nQog ixfi^ 
vovg Torj avSQug uvurQixwv , oiog tjv b (po^ogrwv xofifitvruQi- 
aicov nuQU nuoi fiiv roTg oncooovv ■^yovfiivotg rrjg ru'^t(og , Siu- 15 
q)tQ6vr(jog Si nuQa roTg oxQivtuQioig , xal oniog naQanoQtvoftivov 
xofifitvruQioiov rv/tov ofitXiag ri^iovro, Si^ avrdov yuQ ov ru rijg 
aQ/ijg fi6vtt xivrjfiura uXka xal ^ ^aotXitog uyuvuxrr^oig id-iQU- 
ntviro. roiyuQovv iytb Stafiifivrjfitti , T^v tov Xtyoftivov /aQ- 
lovXttQiov rtjvtxuvru /aQiv nXtjQwv roTg xoftfuvruQioioig, wf lAvu- 20 
araoiov rov ^uoiXicog xivtjd-ivrog xara Itinitovog , uvSQog i'io/io- 

1 dQi&ftbv xai ctvrcov? et mox rvyxcevovTCOV rmv x.7 cf. c. 20. 
htprjfitv C. 8 ngo . . . . C. 9 lego rourows. F. Tcoivicov 

oQy . . .v ... Tr^Tjxrpov TtofniXicts dXiVovtcav C. 11 ttvQ^tvrLa^^ 

coniectura ex reliquiis literarum. F. 13 lcgo xura. F. 

16. Dao cum, nt supra rettuHmus, commentarienses essent, qnos 
tempus notariorum e munere provehebat, sicuti prioribus, iis quoque 
8ex adiutores, ex Augustalium ordine lecti apparebant, viri graves et 
dignam lege ansteritatem ostendentes, penes quos erat omnis praefectu- 
rae potestas. hi criminales causas ad iudicium deferebant, apparentibus 
iis, ut praediximus, applicitariis et claviculariis ; quibus accedebant H- 
ctores , ferreis vinculis et poenalium instrnmentorum flagellorumque mul- 
tiplici copia iudicium pavore agitantes. constituto auteni ducenariorum 
agmine, et sine legis auctoritate noxiis castigandis sufficiebant. 

17. Ego vero non sine terrore, animo ad illos viros recurrens , re- 
puto quantus esset commentarienslum metus, tum apud omnes ofticio 
quomodocunque praepositos , tum praecipue apud scriniarios , quantus- 
que honor , si cui praetereunte cum commentariensi sermo contigisset. 
etenim illi non magistratus modo offensionis, verum imperatoriae quo- 
que indignationis ministri erant. itaque ego memini, tum chartularii mu- 
nere commcntariensibus functus , cum Anastasius imperator commotus 
esset in Appionem, viruin splendidissimam et qui imperium cum eo 



DE mGISTRATlBUS P. R. LIB. m. 211 

Turov xal xoivtovrjaavrog avxM rijg ^aaiktiug, oxi KwuSi^g b TltQ- 
arjg f(fXey/.iaive , yttovriov ttjv (TiaQ/orrjra SUnovrog, uvSQog vo- 
fuxcoidrov , rj rt /SaaiXHog OQytj dT^jitevofig re xaJ uq>OQiafAOvg ovx 
aXXrj Ttvl rwv uQ/wv rj /hovtj rfj fnuQ/6ri]ri tu rijg uyuvuxrtjafcog 
5 tniar fvfv ' iv fi Toaavri]v infdfC^avro dvvaartiav re xul avvrovov 
ivTQt/fiuv 01 Tort xof.tfifvraQiaiot , (.teru nuar^g xud^uQortjrog xul 
ano/ijg nuvroiug inl xXonijv earcoaijg ntQivoiug, ware rov jSuai- 
X.f a d^uvfxuauvra rrjv uQtr^v twv Tort orQurfvojiiivcov ndaag dva- 
xvnrovaag /Qtiag, fifd-* ag xal rrjv xuru Blaxfdoviov , rore ttjv 

10 ^aaiXiSu noXiv eniaxonovvrog , dyavuxrr,aiv (x)g ^Myog neQi vtw- 
TeQtaf.iov Soyfidrcov dnoxXeiovrog , avrotg iy/eiQiaat, Xiyw Si Toig 
Twv indQ/wv xofi(.ifvraQiaioig, xairoi KeXeQog tov ndvrcov (ptXrd- 
Tov naQOvrog Tof ^uaiXei xai Ttjv tov Xtyofiivov [xuyiarQOv cpQov- 
TiSa xoaf.iiwg uvvovrog. 

15 18. Kul TUVTa fifv fx Tt &twv tx t' uv&Qwnwv uno- 

XcoXt • To ytxQ Xoinbv ovS^ tv Xoycp oiS^ iv uQtd-fi(il. ixoafttt Si 
ovSiv 7]TT0V T^v noXvTQonov Svvaaxtiav rov axQiviov xui rj rtov 
Xtyoftivcov xoftevxwv e^ovaia vneQcpvijg. b yuQ vnuQ/og, ij nuQCA 
fiuaiXfwg d^uQQOvfitvog rj avxbg xaxa xbv vofiov xivovfitvog , xul 

S,OanovSdi^wv uQ/ovra bnoiovovv i] vntjxowv Tivd nuQuarrjaui TcTt 

1 eum Theodorus Lector (Collect. 2) Coadem etEvagrius (Histor. 
Eccles. 3 37) Cabadem appellat. C infra c. 53 pariter y.(Q(x8r]q. F. 
3 ^ r6] lego iq zov. F. 7 forooaj^g] coniectura ex reliquiis Hte- 

rarum. F. 10 lego Ao'yov. de Macedonio vide Evagrii Hist. 

Eccles. (3 32) et Theodori Lect. collectanea. P. quidni loyovg? 

15 T£ VulgO Om. 18 ....TQ]}' C. cf. KOfLSVTCOV 3 19. F. 

d add F. 19 xara] .a.u. C. xtvovfitvos] coniectura ex reli- 
quiis literarum. F , perinde atque onoiovovv r} vnrjKdav xivdf 

communicaverat , quo tempore Coades Persa furebat, Leontio, viro le- 
gum peritissimo , praefecturam praetorii tenente, imperatoris indignatio- 
nem bonorum publicationes et relegationes non alii cuiquam e magistra- 
tibus , sed soli praefecturae ultionem mandavisse ; in qua tantam polon- 
tiam tamque acrem solertiam tunc temporis commentarienses, cum summa 
innocentla et a multiplicl furandi studio abstinentia, exhibuere, ut vir- 
tutem tum militantium admiratus imperator obvias quasque necessitates, 
ac deinde etiam Macedonii, imperatoriae urbis eo tempore episcopi, 
iiltionem , quippe orationem circa dogmatum innovationem excludentis, 
iis , praefectorvun praetorii commentariensibus inquam , mandaverit, 
quamvis Celer omnium ei carissimus imperatori adesset, magistri, ut 
vocant, munere cum laude fungens. 

18. Atque haec quidem et divinitus et hominum culpa interiere: 
quippe nunc prorsus negiecta iacent. nec minus multipHcem scrinii po- 
tentiam ornabat commentorum, ut vocant, insignis potestas. cupiens 
enim praefectus praetorio, sive ab imperatore auctoritatem habens sive 
ipse secundum legera commotus , magistratum qualemcunque aut subiecto- 



212 lOANNIS LYDI 

v6(.i(o , rov yof.if.uvTUQiGiov fxvaToyQUifov "kafi^uviav to nqaxxlov 
intrQtniv airw. o di X... rbv niaroxarov aj.ia . . . f.uvov rwv 
ohMcov xuQrovXaQicov naqula^cov fifd-^ lavrov , vnrjyoQfva 'JPw- 
fialxwv oyxidv Qfjfiurwv rb a ... S^rjfiu , ... (ona tmv tx rd'ii(jog 
niariy.cordrio Uftu xul diunQtnovri xurunKntvoiv , loantQ norjvwvS 
rbv ayavay.rovfuvov nuQiaxuv rco ^rifiuri. t^? St ^aaiXtiug inui- 
yMug xul TTJg rwv UQyovxoov tri nfQi rovg vnrjxoovg oroQyijg avy- 
yvcofitjg u^iovacov rovg y.uruQQrjd-tvxag , tlxbg r^v rbv tXtvd-f- 
Qovfuvov tv/uQioxiug di' avxcov riov tQycov zoXg fiiaoig bfioXo- 



ytiv 



10 



19. KcM avvrjnTO a/tSbv Tt3 oxQivld) rwv xofiivxiov o xu- 
Xovfuvog IvoTQOVfUvxuQiog («vTi Tov /uQTocpvXu^ TaJv aQXtUov 
rov diy.aarrjQtov^ tlg rb vnoyQucftiv Koi nXtjQOvv rag xprjcpovg' 
xul xcoQog fiiv uvrco iv ru InnoSQOfiUo vnb t(o T^g ^aaiXtiug 
firjfiuri inl rbv vorov uXQi rrjg xuXovfitvi^g ocpivSovr^g i^ uqxuIov 15 
nuQuxtxcjoQrjTUi , nuvra di T« unb rrjg ^aatXtiag OvdXtvrog iv 
roTg roxf fuyiaroig diy.uaxriQioig ntnQuyfuvu uvrod-i owt^txui, xul 
toTg imfyirovaiv ovxwg iarlv troifia (Lotl X^^S Tvybv mnQuyfiivu. 
untoXiro Ji xui uvrbg b IvarQovfUvruQiog , xal tQrjfiog rf xad-tSQU 
fitvii, fwvoig otxtruig uvufiivovai rovg xtxrrjfiivovg iyxtxcoQr^fiivrj ' 20 
diuyvcoatcog yuQ ovx ovorig, r] uXXov nQuy.rtov rivbg tixbg ovdi 

unde integrum manslt ovv rj , et KOfifiBVTaQieiov fivezoyQcctfov, 
unde mansit rjciov (ivgt. 2 videtur fuisse XaO^oiv tovtov. F. 

videtur fuisse %al (laUGru rtTifiivov. F. 4 lego avv9r]fia 

nar' (ana. F. 10 post d/ioAoy£iv aliquot literae exstinctae, F. 

12 oiQxicov C. 15 ctpivSovos C. 20 SKTitxoiQTjfiivT] C. 

21 nQaKTatov C. £iY.bs] v. ad p. 202 19. 

nim quendam legi sistere , commentariensem scribam secreto sumebat, 
eique negotium permittebat. hic autem, illum latens, adsumpto fidelis- 
simo simul et maxime honorato de suis chartulariis, latino sermone grave 
synthema dictabat, coram apparitoribus fidelissimo simul et eminenti 
mandans ... ut indignationi obnoxium ad tribunal adduceret. quodsi 
imperatoris benignitas, et qui etiam tum crat magistratuum in subiectos 
amor, damnatos venia dignassent, necesse erat liberatum re ipsa media- 
toribus gratiam pollicei-i . . . 

19. lunctus quoque commentorum scrinio, qui instrumentarius (id 
est instrumentorum iudicii custos) dicebatur, cuius munus erat subscri- 
bere et complere sententias. et locus quidem ei in hippodromo , sub 
imperatoris tribunali, meriJiem versus, usque ad Z(p£vS6vr]v (Fundam), 
ut vocant, antiquitus attributus est. omnia autem ab imperio Valentis 
in maximis tum iudiciis acta ibi servantur, suntque quaerentibus ita in 
promptu quasi quae heri forte acta forent. periit vero et ipse instru- 
mentarius, desertaque cathedra manet, servis tantum locupletes manen- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 213 

xirov/^itri^q h x(Tt Siy.uGXt]Qtoi , mog av avxoq uvuy/.atog nvai xotg 
TTQayfAUOi vof.nod^tlr^ ; 

20. u4^ uxxig (xtv ovofitt tw (fqovxiOfxuxi, ai]fiuivii da 
xad-' tQf.irjvtiuv xbv xotg fTTi xqriixuoi TiQUxxofiivoig tcftoxMxu, ... 
67ityjLiivxig xovg tnl xcov uQWi-iuxwv xul uotjXQrjxtg xovg tm xcov Of}- 
xQTjxwv (^ovdi yuQ adorjXQTjXig xaxu xovg Idiwxug, t^ uyvoiug 
fitxu xov diXxa oxoiydov xijg nqod^iotiog tni^uXXofiivTjgy xul uoa- 
puvig xovg fnl xiov ^u).avfiMV xrjg uvXijg, Svo de xui uvxwv hv- 
xiov xujv «/? uxxig , ovg xuxu ^ud-/.ibv b /Qovog uno xwv xu/vyqu- 

10 (fcov, xud-dniQ xovg nqb uvxwv , xaXtT, i'§ uvdQtg iquoxoI xu\ 
vovvtxioxuxoi xul ocpQiyoivxfg txi, anb xov xuyfiuxog xwv Avyov- 
axuXkov, ^oTjd-ovoi drj&tv txi xul vvv xco bvoftuxi. tQyov St av- 
Totg xug XQr^fiuxixug vno&ioftg XQUxxivtiv («vri xov dtuiprjXucfuv): 
xul tioffiQttv XQi&riOOfiivag xw ^i^fiuxt, vnovQyovvxcov uvrotg xcjov 

15 vofitvxoXuxcoQurv , oi;V uvucpcovrjxag xai ovvuywyttg nuXut fiiv xwv 
avyxXrjxtxwv vvv di xcov dtxavixwv QrjxoQWv flvui nQOttQi^xufifv» 
vofiog di Tjv ( xul yuQ ovx toxiv , uqxi nuQO(pd^f\g i'^ u^tXxfQiug 
^ xuXr]d-ig flntiv xuxoSuifioviug) nuvxa Sia xcJov nuQOVxcov uvxotg 
yuQXOvXuQiwv , xui avxwv unb xcov xuxvyQucpwv , uvacpaivfod^ai 

SOfTTf xcov Xfyoftivwv Qtyiotcov t/ xoxxtStavcJov {uvxl xov icpi^fitQWV* 
qiytoxu 6i '^Pcofiutot xug ^i^Xovg aig iviyQucpov xu nQuxxofifva 
ovvftdov ovofidi^iiv , oxt Qriytoxa xug nQu^ttg xov noXtxtvftuxog 

1 Kivovfisvov P. 4 lego cos cc. F. 6 f| cJyvoms] conie- 

ctura ex reliquiis literarum. F. 8 avXrjs P , ...IfjS C. 

10 lego GE^aaTol. cf. aidbGifiovs 3 35. F. 16 SeKaviKoov C. 

19 dvacfEQta&ai? 22 lego ^^s yiGvas. F. 

tibus permissa. etenim cum coguitio nulla sit neque allud quicquam in 
iudicio agatur, quomodo ille necessarius rebus existimetur? 

20. Ab actis nomen muneri ; significat autem , iuxta versionem, 
pecuniariis actis praepositum, sicuti a pigmentis, qui aromatis , a secre- 
tis (neque enim ad secretis secundum idiotas dicendum, praepositione 
cum litera d per ignorantiam adiecta), qui secretls, et a sabanis, qui 
balneis aulae praefecti sunt. cum autem et ipsi actorum praefecti duo 
hint, quos gradatim a notariis, sicuti prioi-es, tempus vocat, sex eos 
\iri venerabiles et prudentissimi , ac vigentes etiam, ex Augustallum 
ordine, etiamnum, nomine scilicet, adiuvant. munus vero eorum pecu- 
niarias causas tractare atque ad tribunal iudicandas deferre, apparenti- 
bus iis nomenclatoribus , quos clamatores congTegatoresque , senatorura 
quidem olim , nunc vero forensium oratorum , esse praediximns. lex au- 
tem erat (neque enim est , nuper ob stoliditatem sive , ut verum dica- 
raus , insauiam neglecta), omnia per apparentes iis chartularios, qui et 
ipsi e notariis legebantur, in regestis , ut vocant, vel cotidianis, id est 
icpr]iJ.EQOis, notari, (regesta autem Romanis libros, in quibus acta nota- 
bant, appellare placuit, quia res gestas vocant acta rei publicae), in 



214 lOANNIS LYDI 

tlvat ^ovXovTui) , Vvd-fv roTg oTedi^nore L,i]Tovai ra oredrjnoTt m- 
7iQuy/.ava ovvrofiog neQt ri]V evQeatv evxolla' eS, avrcov yaq riov 
^eyeOTtov xal xorrtSiaviuv r] dvva/.ttg rwv nenQayf.ttvcov eyivwoy.ero. 
&UTT0V di rijg ru^ecog ivOTQOv/tevTUQtog 'kuf.ijSuvtov anb riov «/? 
axrtg, rov yQovov nal rov vnarov ev eniTO/.io) ot]/iieiovfievog nQogS 
la/eTav uva/iv7]otv Xoyto, &uTrov antjXXuTTero novoov. icul rovro 
/.lev To d-uv/iuoTOv yvtoQto/ta rijg evra^iag InQUTrero /lera onov- 
iijg, xai nag xutQog roTg e(pf]/teQOtg eyQutfiero, /itjdi rwv unQa- 
xrcov 7}/ieQ(ov nuQuXi/inuvo/tevcov roTg uvayQdrpovoiv , aXX' trt 
xul rug airtag cuv ivtxu uQyug avrug eivai ovve^uivev uvuyQutfov- 10 
rtav, xal rovro /liv d^av/iuorov tjv , 7] Si rtJov Xeyo/tevcov ntQOO- 
vttXiwv uvayQutprj nuvrbg enuivov XQeirrcov Sixuiwg evo/ii^ero. rug 
yuQ dtuyviooeig ntQietpQa^tv 'IraXtOTi b rcov ^oi]&ovvTiov Xoytxco- 
ruTog ovTW xaru Xenrbv wore , xuv ei rv/bv nuQunoXiod^ai rrjv 
Stuyvwoiv ovvi^T] nort, i'^ uvrijg /i6vr]g rijg nuQutpQixoewg xui txigiS 
vnorvncooewg av&ig dvvuodat OTijvui rryv dtdyvtootv. xui rouro 
Cv/ijSuv iytb ttvrbg dta/ti/tvT]/iut' Stayvcooewg yuQ liouy^d-eior^g 
f^ev , Twv di in' avrfj nQuyd-ivrwv ovdu/iov tputvo/iivwv , tioa- 
y^&ivTog enl rijg uQyijg rov Xeyo/iivov neQOovaXiov toTT] Siayvtootg 
xar* ovSiv ivSiovoa. xul rig ovx uv intSuxQvot] rtov iyxwfiiwv20 
eig /iv7]/ii]v iQyo/itvog , otg vniQ ri]g ru^ewg xu\ rcov roiovTWv rijg 
UQtrijg yvwQto/iuTwv iyQijauro 2iQyi6g re b noXvg xul IJQoxXog b 
dixttioTUTog TQt^wvtuvug re b noXv/tud-ioruTog , wv 6 /tiv vnuQ- 

£ tvKoUag' i^ ccvrcov rcov yuQ ^rjyicrcov C. 4 d vulgo om, 

13 'IxaXiSt vulgo. 19 sori vulgo. 

quibus qnandocunque quaerentibus quandocunque acta facile brevique 
inveniuntiir : ex ipsis enim regestis et cotidianis actorum summa nosce- 
batur< quae cum officii instrumentarius ab actorum praepositis sumpsis- 
set , tempus et consuiera ad celerem memoriam compendio citissime no- 
tabat. et hoc quidem, admirabile disciplinae indiciura, diligenter fiebat, 
et omne tempus in cotidianis notabatur; ac ne vacantes quidem dies 
perscriptores omittebant, causas qiioque, quare vacare eos contingeret, 
annotantes. et hoc quidem admirabile erat: personalium vero, quae vo- 
cant, perscriptio quavis laude maior iure existimabatur. cognitiones 
quippe adiutorum literatissimus Latino sermone tam accurate circuralo- 
quens eiferebat, ut, licet forte perire aliquando cognitionem contigisset, 
ex ipsa sola paraphrasi et quasi descriptione restitui posset; quod acci- 
disse egomet meraini: introducta enim cognitione, cum quae super ea 
acta sunt nusquam apparent, illato in praefecturam personali, ut vocant, 
cognitio datur nulla in re manca. ac quis non illacrimet laudura raemo- 
riam repetens, queis officiura et talia virtutis monumenta celebravere 
clarissimus Sergius et iustissimus Proclus et doctissimus Tribonianus, 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 215 

/og oTog ovx uXXog, ol di af.t(fia xvatGrcoQig ytro/iieroi t7jv noXt- 
liiuv txoofir^oav , ovXXaf.t^uvof.tiv(ov uvTOig niQi rovg inaivovg 
nuvxwv ofiov TMv roxe dixoXoywv, neQl wv oiyuv u/Aeivov rj nuq^ 
u^iuv fnutviiv xoof.(i(iHiQOv ol/nut. xui xuvzu /Liiv noxt * vvv di 
5ov ftovov ovx ioxiv , uXV ovdi (iivrj/-irjg xivbg u^iovvxui , di^ ug 
ov/ anu^ untddxu/ttv alxtag. 

21. M.IXU di xbv «/5 lixxig b qriytv8uQiog im xr^g (fQOvxl- 
Sog xwv ovvd-7]/i(xxa)v xov 6rj/.tooiov dQo/iov xtxuy/tivog txi xui vvv 
)^iytxai i-tiv , nQuxxtt di oiSiv, xov /luyioxQov xt/g uvXijg xrjv oXi]V 

10 v(f'fXo/tirov xov nQuy/tuxog t^ovoiuv. /xt^^ ov oi xtJHv diotxrjOtiov 
xovQu inioxoX(iQov/t , 6i xag /liv ini xoTg Svi/iooioig (foixiuoug 
il/rj(fovg yQ(i(fOvoi /lovov , xo Xotnbv xuTU(fQovov/ttvot' o\ Si Xt- 
yoftevoi xQuxxtvxui , xrjv iyvcoo/tivtjv avxoTg diSaoxuXiav vnoxi- 
&ivxfg x(o nQooTuy/tUTi , xtjv oXr^v v^fijQnut^ov i6,ovoiuv , /tdXiOTa 

15 f I oxov XTjv uQ/tjv tuvxoTg id^dQQOvv niQtnottTv oi oxQiviuQtot. 

IliQug (.tiv codi xcHv Xoyi . . . TTjg T«^twg ovoTrj/tux(av, $ov- 
xi]vuQioi xai xtvTrjVUQtoi ^iuQ/oi xe xul udiovTtOQtg xai xu Xotna 
xijg TǤfwg f^iXfj , uvvovxtt xrjv vnb xov vo/iov xt&ti/tiv7]v uvxoTg 
XtiTovQyiuv , xfQ/ia xijg oxQuxtiug bnoTov t} xv/tj doi?] xaxaXu/i- 

^jSdvovoi, xCjv Xtyo/tivijov S^ijxotfOQtov , o'i xug nQoxo/tag xijg uQxijg 
(fiQovot, xal dtutxuQitov iv fxtQOig /tiv xuyfiaot xijg x(!i'it(og xaxU' 
Xiyofiiviov, XetxovQyiav Si nXijQOvvxcov, 

2 rav avtotg C. 10 fiiaov C. 15 cfxptvaptot C. 

16 lego Xoyinav. cf. 3 7 XoyiKais XeiTovQyiats. F. dovxijva- 

Qiot yccQ Kui ? SO ol tcov C. 

quorum ille praefectus praetorio , qualis nemo allus , lii vero ambo quae- 
stores rem publicam ornarunt; quae laudes ab omnibus una tum tempo- 
ris advocatis augebantur; de quibns tacere satius qnam citra meritum 
laudare decentius existimo. et haec quidem olim : nunc vero non tantum 
non snnt, fsed ne memoria quidem ulla dignantnr, ob quas non semel 
rettulimus causas. 

21. Actis praefectum sequitnr regendarius , qui rouneri synthema- 
tum cursus publici praepositus etiamnnm diciiur quidem , facit autem ni- 
hil , tota rei potestate per magistrum aulae surrepta. hunc sequuntur 
dioecesium curae epistolarum, qui super publicis procedentia decreta 
scribunt tantum , nunc neglecti ; tractatores autem , ut vocant , visam 
ipsis suggestionem mandato subiicientes , totam potestatem surripuere, 
maxime ex quo scriniarii praefecturam sibi ausi sunt arrogare. 

Hi postremi literatorum officii ordinum. ducenarii, centenarii, 
biarchi et adiutores, et reliqua officii membra, quae lege constitutum 
ipsis ministerium implent, terminum militiae, qualem fortuna dat, sor- 
tiuntur : cistophori autem , qui praefecturae dimidiatas effigies fernnt, 
et diaetarii io- aliis officii ordinibus annumerantur ministeriumque im- 
plent. 



216 lOANNIS LYDI 

22. ndvTMv, oif.iai, 1WV yMTokoywv , tl ^irj rt GcpuXXo- 
fiai, naQiXd^ovTwv rw Xoyw, vnoXoinov Iotiv aid-ig, y.u.d^dnfQ 
^yefj.6va otfivov , inl rtXovg Tov y.OQVixovluQiov tn) rijg laTOQiug 
avaSef^ai ' dti yuQ avTOv, Ttjv oXrjV Gvvt/ovTa tu^iv, aQ/rjV af.ia 
xul ntQug avTrjg unoSti'§ai. aQxti /iitv ovv avTw nQog u^ionioTiuv 5 
xal (.lovog 6 /Qovog, vniQ TQiaxoolovg xai /ikiovg tviavTOvg rjyov-. 
fitvM Tov Tdy/.iaT0g xul avv uvtu toJ no)uo/.ap Tijg itQug'^Pc6f.irjg 
ini(pavtvTi roig nQuyfiaai' nuQijv yuQ dviy.ud^tv rco innaQ/o}, o 
de "nnuQ/og Tto rt Qi]yi. woTa iy. nQOOifiitav r^^g '^Pwfidiy.^g no- 
liTtiug yvioQifiog b y.oQviy.ovXdQiog ioriv, y.uv el firfiiv uvtco nuQck 10 
zryv nQOorjyoQiuv dnoXiXfinTui. t^OTt (Dovoxov (^ovTio di zov 
fitXdy/QOJTa^^PtOfiaioi xaXovoi^ ^OfitTiavog nQaiTiOQicov vnuQ/ov 
y.uTU Tijv ^vyovoTOV iy/tiQriOiv nQO^uXofHVog , Trjv tov InncAQ/ov 
ntQiTTtjv dniSti'^e nQouycoyijv , onXcov rjyovfitvog , fitTrjvi/d/] 
ndvTU. (23) roiyuQovv ru oncooovv nuQa roig vndQ/oig nQur- 15 
rofitvu fiovog difTarrtv b xoQvixov7MQiog, xul rovg i'^ uvtcuv no- 
Qovg tig olxtiuv untcfitQtTO nuQuxpv/rjV, xa\ rovro dno /lofit- 
Tiavov tcog rov xad-^ rjfiug QtoSooiov xQarovv rjfiticpd-i] diu rrjv 
'^Povcfivov rvQurvida. vofcov yuQ t&tTo b ^uoiXtvgldQxdciiog, ro 
rrjg dQ/Jjg dvvurov dtSiTrofitvog, wort rov nQiyxina rrjg Tu§tcog2Q 
rov fiuyioTQOV , nuQiovra ... rd fiiyiora StxaoTriQia, , ntQUQya- 
^tad^at xal ...vtlv rrjv Svvufuv ruv nQarrofiivuiv iv avToTg, xal 

5 mallm sane d^tongsTtsiciv. P. 9 lego tot£ tw. P. vel toJ 

to't£. 11 post f|oT£ suspicor excidisse yuQ, F. tov vulgo om. 
12 vTtccQxos C. 13 JiQo^aXXofitvos vulgo. 21 lego tnl. F. 

22 TiolvTiQayfiovEiv P, ut 2 10. 

22. Omnibus, opinor, catalogis, ni quid fallor, enarratis, restat 
ut rursus , quasi venerabilem ducem , postremum cornicularium in histo- 
ria ostendamus: oportet enim illum , totum continentem officium, princi- 
pium simul finemque eius exhibere. cui quidem ad fidem vel solum tem- 
pus sufficit, super miile trecentos annos ordinem ducenti, ipsoque, quo 
sacra Roma condita , tempore in rem publicam introducto : aderat quippe 
initio maglstro equitum, magister equitum vero tum regi. quare ab in- 
cunabulis rei publicae Romanae notus est cornicularius , quamvis nihil ei 
praeter nomen relictum sit : ex quo enim Domitianus , cum Fuscum ( sic 
auteni Romani colore nigrum vocant) praefectum praetorio iuxta Augusti 
institutionem creasset, magistri equitum electionem , ipse exercitum du- 
cens, supervacaneam ostendit, cuncta mutata sunt. {26) igitur quae 
quomodocunque apud praefectos praetorii agebantur , solus cornicularius 
regebat, ex iisque reditus in suum solatium ferebat; quod cum a Domi- 
tiano usque ad Theodosium nostrum obtinuisset, Rufini tyrannide niuta- 
tum est. legem enim tulit imperator Arcadius, magistratus potentiam 
metuens , ut princeps apparitorum magistri, maxima iudicia o.Viens, di- 
ligenter cuiioseque vim in iis agendoruni inquireret, et quare cursus 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. ffl. 217 

ov rivbg /uqiv ylvoivxo ru rov Sqo(.iov avvd-rffxarcf. tvQiay.iiv. y.ul 
To Xoinov b '^Povqjivog, iE,6re di* tuvrov im rrjv ico TjXd-e , tov 
Xeyojiiivov y.oi-ir^ru rijg uvuroXr/g f.iuoTi§ug unwXtaiv uvd^^ iov troX- 
(.iriai ^rihoaui roj Xoyco rr/V inuQyorrjru. y.u\ rj (xiv lAQXudiov, 
5cug icfTjV, diuru^ig iv rco ndXui Qiodoaiuvco y.cx)8iy.i uviytyQunro' 
01 di rbv viUQov y.aruarriacAf.iivoi nuQiidov uvr-^v cog ntQirrriV uv- 
ToTg ilvui cpuvtTauv. (24) nuQchv ovv o nQiyy.iip rcuv fxuyiarQia- 
vcov roTg /Lityiaroig nort diy.uarrjQioig, xal f.irjdiv nuQU rrjv nQoarj- 
yoQiuv i/Mv , Xoyovg id-tro nQog rbv ron ri]g ruiaog xoqvixovXu- 

10 Qiov ojan ncxQodov uvrcTt dovvui rivu nQog ru nQurroi-iivu' xal 
^o^uv ovrcjog, irvncoatv b nQiyy.iip (.liuv /Qvaiov )JrQUv y.uO-^ ty.U" 
arov (lijvu nQoacfiQtiv rco y.OQViy.ovXuQico , (.itru rb nuoi roTg i% 
Tcx'iSicog, y.uru avvj]9-iiuv Xu(i^uvovai (ioTquv rivu rcuv noQCOv, 
d.(iiXXriTi didovui T« iico&ora. rovrcov ovrw^ avvri9-ii/.iivu)v av- 

ISTor^, Xu(i^cxvcov b y.ara y.uiQbv y.OQVixovXcxQiog nuQU rov uQiyxi- 
Tiog rikg dcodtxa rov /Qvaiov XixQug Siya rivbg iXXii(i(iurog , (itru 
nuarjg rifiijg nuQtycoQti rco XQtirrovt (lixXXov rrjv rcJov (iovO(iiQCxJv 
ivrv/jwv tiauycoyrjv , cfvXu^ug tuvrco (itru rrjv ix rov (iud-(iov xui 
rcJov aXXcov xtQdcov nQovo(iiuv rb nXr^QOvv St" olxtiug vnoari(itico- 

20aicog ra nQurr6(iiva , ovx tXurrov /iXicov /Qvacov n^QOv uvrco 
ntQinoiovvru. 

25. T« 8^ tvd-iv ovxtr* uv cpQaaut Xoyco Suxqvcov Svvai- 
f.ir]v /lOQig , xaru rbv EvQinidov IlrjXia. nuvTCOv yuQ rldi] nQo- 

1 ov zivos et 7il&s coniecturae : in C literae exstinctae. F. 6 tav 
VEccQcov C. 8 (irjSeva C. 13 (lOiQccv} (iLav vulgo. 14 Gw-. 
Ti.&£(isv{ov vulgo. 18 sladycov C 

synthemata fierent cognosceret. ceterum Rufinus , postquam sua sponte 
in Orientem venit , comitem Orientis , ut vocant , flagellatum interemit, 
quod verbis aemulari praefecturam ausus esset. et Arcadii quidem, ut 
dixi , constitutio , in vetere codice Theodosiano exstabat ; recentioris 
vero conditores eam, ut supervacuam ipsis visara, neglexerunt. (24) cum 
igitur princeps magistrianorum maximis olim iudiciis adesset, neque quic- 
quam praeter nomen haberet, cum officii tum temporis corniculario egit 
ut aditum quendam ipsi ad agenda concederet; cumque ita placuisset, 
constituit princeps ut unam auri iibi'am singulis mensibus corniculario 
ferret , atque insuper cuivis apparitorum , ex consuetudine partem ali- 
quam redituum sortienti, solita continuo daret. his ita inter eos con- 
stitutis , qui tum erat cornicularius , duodecim illas auri libras sine uUa 
deductione a principe accipiens, summo cum honore unimembrium actio- 
num reditum potiori concedebat , sibi , praeter quae a gradu aliisque lu- 
cris praecipua habebat, actorum sua subscriptione compietionem servans, 
quae non minorem miile aureis reditum ei ferebant. 

25. Sequentia vero , ut cum Euripidis Peleo loquar, enarrare sine 
lacrifflis non possum. omiiia quippe baec cum prius iam, quo modo et 



218 lOANNIS LYDI 

T€QOv TOVTCOv, ov TQonov xai Twv uXImv , unoXoi^tfvcov naquni- 
lavaa y.al uvrog fyat ri]g xay.oSai/itovtug rov /qovov , xaravr^oag 
iig rb ntQug rojv rrjg OTQartiag ^ud-fiwv (.irjdtv nuQu rrjv nQooi]~ 
yoQiav XTijodfttvog. xui [xuQTVQa ttjv dixriv uXrj&tviov ovx tQV- 
Sqiio iniy.uXovf.itvog ' tcog tvbg o^oXov ovx unb rov nQiyy.inog, 5 
ovx unb rcJov Xtyo/iievcov xofinXfvoificov olSa xo/ttoujiitvog. nnd^tv 
yuQ tfAtXXov Xuft^dvitv, rijg /niv uQ/ulag (rvvTjd-tlag i/ovar^g Inru 
xal TQtuxovTu /Qvaivovg nuQf/tad^ui rfj rcx'^fi vntQ /LtovofitQovg 
ivrtv^tcog nQog rcjov oncoaovv tia^aXXorrcov iv ToTg rori f.ttyiaTOig 
dixuar7]Qiotg, t6 di Xoinbv /uXxov xciQra fitTQiov (ov yuQ/Qv- iO 
Giov), coantQ tlg tXaiov, oixTQCog xul ovSi avvf/cog intdiSoftivov; 
7] bncog o nQiyxtxp uQog ra nukui didofifva nuQ^ uvrov rco xura 
xatQov xoQvtxovXuQuo avvcad-iiTO, ftrjSi lig fivrjftrjv tptXiig yovv 
7iQoat]yoQiag uvacfiQOfitrog , fiijSi nuQtivut rb Xotnbv vnoftivo)v 
rcp StxuaTiiQtci) ovSfvbg ovStvi iv /Sud-fito aTQartvoftivov ; iftol Si 15 
(.iirufiiXn 01///« Tov xaiQov t6 nQoaijxov uvuXoyitpftivco, uvri rivog 
ToaovTOv nQoarjSQtvaa /qovov tcT) StxaarrjQico , fii]Siv t§ avrov 
TCQog naQuxpv/jiv tvQUftivco. xui Stxuicog ravru ftoi avftftiftrjxtv 
iig TavTf]v ifi/SaXovrt tijV XnTOVQyiav. coart /uXenbv ovSiv rr/v 
ix nQOOtfticov in* iftoi SttXd^tiv u/Qi rovde rco Xoyco Sti^yr^aiv. 20 

26. "Evu xui fixoarbv rijg ijXtxiug ciycjov ivtavrov , ini rrjg 
^exovvStavov vnureiug , ix r^g iveyxovafjg fte (DtXuSeXcpeiag , rr/g 
vnb rco TftcoXco xal uivSici xeifitvijg, nuQrjXd^ov eig ravTr/v rr/v 

2 iyra] IVco vulgo. 8 XQvaiovs vulgo. 12 lego ircos. F. 

16 dv ris C. 23 nal iv Avdia F. 

reliqua, interiissent, ipse quoquc affllctatus sum, qui intra temponim in- 
felicitatem finem militiae graduum attigerim , nihil praeter nonien assecu- 
ttts; neque erubesco, vera dicens , iustitiam testem invocare: ad unum 
obolum neque a principe me neque a completionibus , ut vocant , scio 
accepisse. unde enim accepturus eram, cum antiquus mos fuisset ut qui 
ad maxima tum iudicia causam qualemcunque deferrent, septem et tri- 
ginta aureos pro unimembri actione officio praeberent, postea vero aes 
modicum admodum (neque enim aurum) , quasi in oleum , raisere , ac ne 
semper quidem daretur? aut quomodo princeps ad ea quae olim corni- 
culario dederat coactus fuisset, ne nudi quidem nominis eius memoria 
relicta, cum adesse porro in iudicio non sustinuisset, nemine ullo in 
gradu militantc. me vero paenitet, sero quod oportuerat reputantem, 
qua mercede tamdiu in iudicio assedcrim , nihil ex eo in solatium con- 
secutum ; et iure haec mihi contigere , qui ad illud ministerium accesse- 
rim. quare operae pretium erit meam ab initio ad hocce tempus histo- 
riam persequi. 

26. Unum et viceslmum aetatis annum agens , Secundiano consule, 
e patria mea, Philadelphia ad Tmolum in Lydia iacente, in bancce bea- 



DE ]VIAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 219 

ivSuifiQvu noXiv, xal noXka f.uT* avrwv axexpufnvog ini rovg f^e- 
(AOQiuliovg Tr^g uv)Jjg ovveiSov D.O-fTv xal nQog oiQUTtiav uvttt,(L~ 
ouo&ut fiiT^ ixiivwv. omog 6f /ii^ tov iv f.iioo) /^ovov do'§aif.ii 
C,r]fiiovod ui , iig (fi\oa6(fov (ponav dityvcov. Idyuniog tjv xkt* 
5iXiivov Tov /Qovov , niql ov XQtaToSooQog notriTrjg tv tio ntgt 
Ttuv uxQOUTiov Tov fitydXov IJqoxXov fiovo^i^Xto Cfi]aiv ovT(ag 
"Itiydntog nvfiuTog fiiv , utuq nQCoTtarog andvTCov'" nuq^ m 
Ttt . . . T(MV lAQiaTOTi)ux(ov SiSuyfi(XT(jov iintov, tTV/ov xai TIVVOV 
e...g ID.UTiovtxrjg (filoao(fiug uxQodauad-ui. rj dt Tv/r] fiuXkov 

lOiig TuvTrjv fie nuQwd-i^aai Trjv XttTOVQyiuv axtxljuftevr] ZwTtxoVj 
noXiTi]v tftov xat /uiqovtij!, fiot ftiTQi(og, ini Tr]v tnuQ/OTr^TU twv nQui-' 
iWQiwv vnb tio nuvTWv ^uaiXiwv r]fiiQ(OTUT(^) !AvuoT(xoi(.o nQor^yu- 
ytv ug ov ntid-ttv fii fiovov uXXa xut uvuyxdl^ttv Svvufttvog Toig 
Ta/vyQ(X(foig Trjg UQ/rjg ovvr^Qi&ftrjOiv , iv rj xui Idfifttuvov tov 

15 initixioTaTOv, aStX(fiSovv t(x> ifi(o nuTQi ytvofitvov, ovvifiutvt Stu- 
quiviod^ui. (27) onwg Si fir] tv/ov Qud-Vftrja(o, nuodv ftoi xiQ- 
Sovg oSbv vnuQ/og tdct'^iv, woTe nuQ^ oXov Toy rrjg UQ/r^g /QO- 
vov avTOv QtiTQiog Se r^v xul ^QU/ti tov ivtuvTbv ix^ug) ovx iX(i.T- 
rovg /iXiwv /qvowv unoxtQSuvui owcfQovwg. tlxbg ovv tv/uQt- 

iQoTtuv iyib (^ncog yiiQ ov;) iyxtoftiov §Qu/v n^bg uvtov Sit^rjXd-ov' 
b Si t]a9^tig avu OTi/ov fiiv txaoTOv /Qvatvov unb Trjg TQunitr^g 

1 lego ifiavTov. P. 7 post ra aliquot Uterae exstinctae. forte 

fuit GTOtxilcc. F. 8 hincbv recentior manus delevit. vitiosum 

utique videtur. F. lego ix rrjg. F. 10 (ii nccQCO&^Gcci F, 

iitccQca&TJaaLC. rriv vulgo om. 11 ov fitTqicog F. 19 e/nds] 
V. ad p. 202 19. 20 ovx C. 

tam civitatem perveni; cumque multa mecum deliberassem, ad memoria- 
les aulae accedere meque ad miiitiam cum iis accingere constitui. ne 
autem intermedii temporis iacturam facere viderer, philosophum audire 
decrevi. Agapius erat eo tcmpore, de quo Christodorus poeta in iibro 
singulari de auditoribus magni Procli ita ait "Agapius ultimus quidem, 
sed princeps omnium ; " apud quem. .. Aristotelicae doctrinae percipiens, 
nonnuila etiam e Platonica philosophia audiebam. at fortuna in illud 
potius me detrudere ministerium meditata, Zoticum civem meum, qui me 
non parum delectabatur, ad praefecturam praetorio, sub omnium impera- 
torum mansuetissimo Anastasio, provexit ; qui cum non persuadere tan- 
tum verum etiam cogere posset, notariis praefecturae me annumeravit, 
in qua et humanissimum Ammianum , fratrem meum patruelem , eminere 
contingebat. (27) ne autem otio forte me traderem, omnes mihi lucri vias 
praefectus ostendit; ut per totum praefecturae eius tempus (modicum vero 
erat neque anno multo longius) non minus mille aureos caste lucratus 
sim. gratias itaque ego, utpar erat, agens (qui enim non egissem?) 
laudationem breveni ad eom composui ; quo ilie laetatus in singulos ver- 



220 lOANNIS LYDI 

(.le y.Ofiioaod-(xi naQiXiXevoaro , ol S^ nQog to ^o)]OeTy u7iu rov 
7.eyo/.iti'ov «/? uiCTtg y.aXov/iUvoi , tb /nrjnore ytvoiitvov , naoaxa- 
7vOvrzig nQoatlu[3ovTO f.it tig nQajrov /uqtovXuqiov , trtQCor dvo 
f.i6vtor, ijdi] ytQOVTiov, nQortQov jj.iru /qvoiov doaecog ovvruiufie- 
rcov uvToTg' y.al ov rovro /iiovov , u)J.u y.al rtaauQug nQog tly.oaiS 
/Qvoovg xar trog coqiouv ty.aarov. bfiokog re noitTr urr^ uvrcov 
rb Xtyofievov ntQoovuXiov y.ui y.orridiurciv , ^ctQi wj- uQrt dit^rjX- 
^or, GovyyeoTtcovug eri&efii]v, wv b Xoyog wde. nuvreg fier uvi- 
y.u9-ev ol nuQu rfj nore nQcorj] rcov aQ/cov ^o?]&ovvrtg roTg rQe- 
/ovGi axQivloig d ...tjg e^iXafinov natdtiag, neQi di T^v^^Piofiatiov iO 
(fcovTjV rb n)Jov i/ttv tonovbaXfiV /Qttcx)di]g yu.Q tjv avroTg xaru 
ruvayy.uTov. dixi]g ovv tcftoifiov rv/bv yf.vofiivi]g, tlra n^bg rrjv 
cvyxhjrov avayofiivTjg nQog SioQd-cxiotv , b rcJuv uXXcov .... xQtir- 
rcov ovvirarre rtjv Xeyofiivi]v oovyyeoricovu (^uvrl rov diSuoxaXiav) 
nQbg uxQouotv rT]g ^ovlr^g ovrco fidXtora cog exnXi^rrttv rov re rijgiS 
fiovXijg xvaiorcoQU xai rovg Xeyofiivovg ncxXai fiev uvrtxrjVocoQug 
xad-^ 7]fiug di uvrtyQucptTg. rov di &eov ovXXufi^uvovrog , xul 
rTjg dnb rcov ntQiytvofiiviov fioi nuQafivStcZv nQoO-vfiiag uvenui- 
odTjrov dnOTtXovoi]g rbv y.ufiurov, ov fiovov tnXrjQovv rug tiQTjfii- 
rug XeirovQyiug ini rov oxQtviov , dXXix fii]v fniGi]XQ7]rtvov nuQuZO 
roTg ra/vyQucfotg trt xul e/^orjd^ovv triQOtg ev rco jefiivet r?]g dixr^g 
ru/vyQUCfovotv , b xaXeTrui oi]XQi]rov' xul ov fitxQa r] re So'§a 

1 an V7t6? 6 Ttoicov F. 9 ol] tj C. 10 8ia noXl^g F, 

13 post cclX(ov literae nonnullae exstinctae. suspicor fiiisse ^or}- 

&cav. F. 20 lego intarjKQrjztvov. F. 21 i§orj&ovv F, 
§or]Qdv C. 

sus aureum me a mensa ferre inssit: illi vero quos adiutores legerat 
cjuein ab actis vocant, invitatum me, quod nunqiuun usu venerat, primum 
ciiartularium sumpsere , cum quidem duo tantum alii, iam senes, antea 
cum iis data pecunia egissent; neque id sohim, verum etiam quattuor et 
viginti aureos in singulos annos constituerunt. personaliuni item et co- 
tidianum, ut vocant, de quibus modo rettuli, iisdem conficiens suggestio- 
iies coiuponebam ; quarum haec est ratio. omnes olim apud primum 
quondam magistratuum currentibus in scriniis adiutores multa doctrina 
splendebant, Romana autem lingua excellere studebant; quippe necessa- 
ria iis quandoque erat. nam cum forte appellatum in causa, eaque dein- 
ceps ad senatum, ut iudicaretur, deferenda esset ; qui ceteris praestabat, 
quam suggestionem vocant (id est dtSccoyiccXiav) , senatui recitandam, 
componebat, ita maxime ut et quaestorem senatus et antecessores (ut olim 
vocabant quos nunc dvziyQciqjHg) obstupefacerct. deo autem adiuvante, 
et alacritate a contingentibns mihi solatiis, ne sentirem laborem, facien- 
te , non tautum memorata ministeria in scrinlo implebam , sed secretarii 
insuper munere apud notarios fungebar, aliisquc in templo iustitiae, quod 
secretum vocatur, notariis operam dabam j nec parva erat cum ab operi- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 221 

<J<« Tiuv iQyiov 1] Tf T^? nuQai-wd^iag tm xoTg t(jyoig ucfS^ovia. iv- 
d^iv loaniQ uvunreQ(o9-tig tni rovg Xiyoi-itvovg uoriXQrjtig tT^g uv)J,g 
■^ntiyo^iijr. (28) o di ZcoTiy.6g, vno[ial7.ovxog uvno rov nuvra 
XQrjOrov y.ui tntny.ovg ^iXo/nad-ovg n xul (fiiXooocpov rbv ^iov 1/^1-1- 
6f.iiurov, y.ul yui-itrriv f.ioi ntQinoui ty.arov {.loi /qvgiov ktrQwv qtQ- 
vi]v nQoauyovaav , ra 6i ukXu y.Qtirrova rcov brtdi^nors inl oco- 
(fQOGvvj] d-av[.iut,ofiiv<av yvvaixcov. iyto di y.Qtirrova no}.Xco rov 
/Qovov nQowvrog iXnit,iov nQOGtXd^iiv f,ioi ru nQCAyf.iura , rTjg fiir 
int TTjv uvXtjv anovdijg unto/ofiijv, olov di fiov rov ^iov TJ] arQU- 

10 rtiu naQt/coQrioa. tcjov ovv xoivcxjv Toiovro)v unortXtodivnov inl 
nuoiv bnoicov b Xoyog ifivrifiovivoi , y.al rb Xoinbv roTg XoytyoTg, 
txig rb nQiv , Trjg rv/rig unuQiGxofiivrjg , iftiariOa TtjV orQuriiuv, 
oXov ifiuvrbv roTg ^i^Xiotg ixdovg. yvovg di b ftuotXivg t^v ifiriv 
ntQi TOvg Xoyovg uyQvnviuv , nQcorov fiiv iyxcofiiov tintTv ftt nQug 

\.SuvTQv y.urrf§icoGi , nuQovriov ix rvyrig xai Tcov unb TTJg fiiiCovog 
'^Pwfirig Xoyddcov , oTg uti fiiXti , xui rovro ruXatncoQOvoi, T/^g 
ntQi Xoyovg onovdrig. ov ytvofiivov xul GvyyQdxpfai fit rbv nQog 
IliQGug utaificog avrco /ttQtod^ivru noXfiiov nuQfxtXtvoaro , brt 
/IdQav Ttjv noXtv, riv b noXvg yivuoruoiog ruTg quQvy^i rcor noXt- 

ZO fiioiv imrid^tixtv, ivo/Xovvrtg i... ov fitru fitxQug Crifiiug vntvo- 
orrioav , ovx in* avrov nuXiv nQOtXd^ovrtg. 

3 Tov F, ru C. 5 fjtarov (i\v xq.? 8 malim ■nQO(X&:-h>. 

9 UTtt%6[ir]v vulgo. rfjq avQaTSLag C. 11 onolov vulgo. 

12 lego ozJ;^ (og. F. 16 dd fitUi F, d...fti}.Xti C. 18 ai- 

CfioDs C. 19 C . . . Qvy^iv. eadem verba occurrunt 3 47. F. 

20 lego iy.sl&£v. F. 21 ncxXiv coniectura. in C literae exstinctae. F. 

bus gloria, tum solatii in iis abundantia. deinde, quasi assumptis alis, 
ad a secretis (ut vocant) aulae properabam. (28) Zoticus autem, 
adlutiis ab optimo prorsus et humano literarumque amante et in vita 
sapiente Ammiano , uxorem quoque mihi conciliat, centum mihi auri 
librarum dotem ferentem, ceterum omnibus, quorum unquam in ad- 
miratione pudicitia fuit , mulieribus praestantem. ego vero sperans 
fore ut successu temporis multo meliora mihi contingerent , relicto 
aulae studio totam vitam meam militiae tribui. postquam igitur tales 
omnino factae sunt res publicae quales eas exposuimus , fortuna dein- 
ceps literatis non , ut antea , succensente , perosus militiam totum me 
libris tradidi. imperator autem cum me literis vigilare cognovisset, pri- 
mum quidem dignum me habult qui laudatlonem ad ipsum dicerem, prae- 
sentibus forte et maioris Romae primoribus, ,quibus semper, quamvis 
afflictis , curae est literarum studlum. quo facto et contra Persas a se 
feliciter administratum bellum scribere me iussit ; quo tempore cum Da- 
ram urbem, quam clarus Anastaslus fauclbus hostium imposuit, turbas- 
sent, haud parvo cum damno inde abiere, sub eo nondum reversi. 



222 lOANNIS LYDI 

29. HQayixaTixov nqog t»)v lna(iyoTr^xa yQucftov b ^aot ■ 
T^ivq In' {(.lol TOiovTOig f/Qi]GaT0 Qrjjuuoiv. " ^lojuvvrj tw XoytO)- 
Tuuo noXXijv (.ttv ovvto/.itv ti]V ev Aoyotg naidtiuv, rr^v xt tv yoaii- 
fi.aTiy.oTg uxQi^eiav tTjV Tt tv noti^Taig xuQiv y.ui ttjv aXXjjv avTov 
noXvf.iad'(iuv , xui onwg ti]v Pco/iiuiwi' (ptovi]V ToTg tuvTOv novoigS 
vi,no8tiS,ti Gif.ivoxeQuv , y.uiTOi Tijg GTQuxtiug uvuo Tijg tv ToTg dt- 
xaOTrjQioig Tijg oijg vntQO/ijg oQd-uig (ffQO/.itvrjg, tXtad-ui [.itT av- 
rr^g ya\ tov tv ^t^Xioig dGy.7]aat ^iov xai oXov Iuvtov uvad^tTvat 
roTg Xoyoig. rbv roivvv tig togovtov uQeii^g uva^dvTU uytQuaxov 
dnoXineTv uvix^iov rcov Tj/ifTtQCOv /qovcjov elvai XQivovrtg, nQOordr- 10 
ro/Lifv rfj ofi vnfQO/ji tnidovvui avrco rov Sr]/ioaiov rodt. lOTOt 
dt b flQi]/itvog GocpcoTUTog uvrjQ cug ov /if/Qi tovtov GTi]Oo/it9-a, 
dXXd xai u^tco/iaoi xul tiQuTg fiei^oai cpiXoTi/tiaig rt/irjoo/uv av^ 
rdv, aronov i]yov/itvoi roiavTrjv evyXtOTriav ovtco /ity.Qug d/xoi^r^g 
d'^tcodi]vut, Inutvovvreg avrov el xal noXXoTg tTtQotg tt;? ovorjgiS 
avTcu /leTaScot] naQaGy.tvi]g." rovxoig fntxpi](fiiGa/ifvov tov tijvi- 
xavTU rr]v noXiuQ/iuv id^vvovrog , xul ronov dtduoxuXoig dnovfve- 
(Arj/ttvov dcfOQiauvTog /toi tnl rijg KuntTcoXidog uvXi]g, i/6/itvog 
rijg GTQUTfiug enuidevov xal f.ieyaXo(pQovtTv t^r^yo/irfV. 

30. JJuQU /ifvTOi Tijg oTQaTfiag , Pad^/icov rt xa\ noQcaviO 
avsv rtvbg fXaTTWotcog, wantQ dvtnuio9^i]Tcog rov /qovov tqo/u- 
^ovTog, in\ rb ntQug rijg oTQaTtiag uvi]X&Qv. xui xfQScov /liv 
ivfxa c^JGii /xi]S^ iv GTQareia riXcJiiv naQrjvf/d-i]v , tTv/ov Si ri/ii]g 

4 lego «oiijrtjtots. F. 6 anidH^s vulgo. 17 C TtoXvaQxiccVy 

ut saepius. F. uTtovevr]/iivov C. 23 /ir]S' iv F, /i,r]Sev C. 

29. Pragmaticum de me ad praefecturam scribens imperator his 
usus est verbis. " loanni doctissimo multam cognovimus esse cum lite- 
rarum scientiam, tum in grammaticls acumen, tum in poeticis suavitatem, 
aliamque eius multiplicem doctrinam ; et quo Romanorum linf;uam suis 
laboribus splendidiorem reddat, quamvis militia in tui culminis iudiciis 
cum laude fungentem , voluisse praeter eam libris quoque vitam impen- 
dere seque totum literis dicare. ad tantam igitur virtutem progressum 
inhonoratum relinquere indignum temporibus nostris iudicantes, impera- 
mus tuo culmini hoc ei de publico dare. sciat vero nominatus sapien- 
tissimus vir nos hoc satis non habituros, sed et dignitatibus eum et ma- 
ioribus sacris muneribus culturos , ineptum reputantes talem facundiam 
tam parvo praeihio dignari ; laudaturos eum, si et cum multis aliis suam 
coramunicet facuitatem." his assensus tum urbi praefcctus , cum mihi 
locum magistris destinatum in aula Capitolina tribuisset, militiam reti • 
nens docebam, magnusque mihi coeperam videri. 

30. Militiae interim tempore, nuila graduum redituumve imminu- 
tlone, quasi occulte labente, ad finem militiae perveni. et quantum qui- 
dem ad lucra , quasi omnino non militassem , transii ; honor autem milii 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 223 

xal Trjg uno twj' y.garovvKov uldovg , xal to drj nuvxmv ylvy.vxt- 
qov, tv uvtaii zbv (ilov nuQtdQU/iov. i) di navaotfog diy.i] di/.uinig 
f.u nuQUf.ivdov/(tv/] TQonoig xoXg /.liv azQuxKoTuig, log t^^r^v , uidt- 
aifiov 1'dtiis, ToTg di uQ/ovaiv ovx unu^iov rifirjg. xai tovto 
SSr/Xov i/. Tijg nQoiXd^ovorjg in^ i/iol ip-^cfov, oti ttjv t^dtvr^v u(fi)g 
tnt TTjV uvAtjV ix,wQ0vv. nQOJTOv fiiv yuQ uvu^uvxu (.it ini rov 
^rifiaTog Tijg inuQXOTrjTog , xutu tovto d^ to ovvrjd^tg, tv/uQi- 
crijoui Tcp XQtiTXOvi xul xrjV uQy)]v unaiauod^ui , Ti/trioug o vnuQ- 
/og (Hffuioxog di r]v o xQr^oxog, uvt]Q uyudog xul ix i.i6vr,g Trjg 

10 nQOor^yoQiug Tt]v ovoav tvyivtiuv avx(o dtixvvg' '^licfmaxov yuq 
Tov nQWTOv ^uoiltvauvTog Alyvnxov xuxu xov ^ixtliwxr^v uno- 
yovog tlvui ditq:rjfuXtxo) iytQd^tlg uvxr^anuouxo fit XinuQwg , xul 
niQi^uXwv uvxixa fiiv t6 nQooTuyfta rwv uwwvojv ytQoh idiutg 
inididcoaiv tvyuQiGTCov , (.itTu di (.ivQiovg inaivovg ndot]g Tijg tu- 

15^io)g nuQOVorjg ipijcfov uviyvoj i/ovouv udi. ^lcouvvr^g (xiv o 

XoytCjuTuxog (^xovxco yuQ yuiQtt tco nQ0OQi]fiuTi fiuXXov »/ Torf ix 
rdiv vnuQ^uvTcov uvxco ytQcov nQoayivo/uivotg yvcoQio/iuoiv) rjdtj 
(pd^uoug roTg undvrcov tuvrov xukXioroig (^nuidtici, rt v.ai Xoyoig 
(fufiiv) xoiovxov unidti^tv cog ovx uvxbv d-uvfmL,to&ui fiovov uXXu 

SO xui noXXovg txtQovg, o't d^ rijg uvrov diduoxuliug tQyov ytyovuoi. 
fuxQov di, cog totxtv , ttvui vivofiixcbg ti ftovotg xoofioTxo roTg ix 
Xoycov iniTrjdtvftuat (^xaiTOtyt ri uv rig rovxcov r^yrjoatTO fitlZflv ;) 

8 o ante vttuQxoi vulgo om. 13 recentior manus ntQi^celcaVf 

prior jisQiXcc^cov. 16 3t(}0Gi](iccTi C. 

contigit, et a principibus reverentia, et quod sane omnium dulcissimum, 
tranquillam per vitam cucurri. sapientissima vero iustitia, iustis me 
consolans modis, militibus, ut dixi, venerabilem me praebuit et principi- 
bus non indignum honore; id qiiod patet e decreto super me prolato, 
cum, posito cingulo, in aulam concederem. nam cum in tribunal praefe- 
cturae adscendissem , iuxta consuetudinen» illam videlicet gratias potiori 
acturus magistratumque positurus, primum honorans me praefectus (erat 
autem optimus ille Hephaestus, vir bonus , solo nomine nobilitatem suam 
ostendens: ab Hephaesto enim, primo Aegyptiorum rege secundum Sicu- 
lum, genus ducere ferebatur) surrexit, meque suaviter resalutavit; cum- 
que osculatus esset, statim quidem mandatum annonarum suis manibus 
dedit, gratias agens ; post innumeras \ero laudes, toto praesente officio, 
decretum legit hoc. ' loannes doctissimus (hac enim appellatione potiu>s 
quam ornamentis a collatis in ipsum muneribus delectatur) iam antea 
omnium rerum pulcherrimis, scientia iiterisque inquimus, talem se exhi- 
buit ut non ipse tantum admirationi esset, verum multi etiam alii, eius 
videlicet opera instituti. parvum autem, ut videtur, ratus, si solis orna- 
retur litcrarum studiis (atqui quid his maius quisquam existimet ? ) , et 



224 lOANNIS LYDI 

xat ToTg noXmxoTg tvifu^e 7TQuy(.iaaiv. vnrjQeTrjOu/iKvog W ToTg 
^jLifrtQOig diyMarrjQtoig f.uuv riva diu nuvrcov eifvXu^ev UQfioviuv, 
roig oiKtioig navru/ov y.uray.oXovi^iov naQudiiyfiaai , xut di^ uv- 
rutv Siduay.odv tmv iqyojv wg (fvaig ayu&rj xul Tiy.rtiv o'ia re ovou 
Tu XQrjaifiwriQa, nQog ontQ uv ^iov axtj/iiu TQuntii], rwv oixticovS 
ovx i^iorarat nXtovtxrrjUclrcov, atfivortQuv di ttjV aQtrrjv untQya- 
l^iTUi, Xoyotg uvttjv y.ui noXtrixoTg noixilXovau TCQciyfiaai. tov- 
TOig Toivvv unuGiv fvtvdoxtjiitjxcog 'Icodvv?]g b Xui.inQ6rarog , Tovg 
iv ToTg rjfitriQOig Sixuari^Qiotg /:}u9-fiovg re xai novovg Siuvvaug, 
inl T« TOv [xeyuXov ^uaiXicog SQafifTrai lyvrj y.al fiai^ovcov txfTd-fv 10 
unoXuvati ScoQiCov. tari yuQ Srj nQog roTg uXXotg nXiovtxrriftaat 
xal (ftXoXoyog b ^uatXtvg, tovto xuXcug tcp^ i]f.tcJov ntnotr/xorog 
rov yQovov , oncog uv ^ rov nQooruTOvvrog offivorr^g xui rrjv 
Xoinrjv unaoav Tu'£,iv ini ti cpiQOi XufinQortQOv^^ Tuvrr^v Tr]V 
Tifir]v uvrl noXXcov /QTjfi(x,rcov ix rov dixuarriQiov Xa^cov, r^yovfii- 15 
vcjOV tcov nuvra fioi yXvxvTurcav traiQCOv ini Tr]v uvXrjv uvt/diQriOU, 
arQurtvaufttvog rovg navrug TtaoaQcxxovru iviavrovg nQog firiol 
TtoaaQOi, xui Tv/cov tov ilco&orog nuQu rrjg ^uoiXtiug aS,icoftarog 
roTg nXrjQOvOiv tntdidoa&ui av&ig ini ra ^i^Xiu nuQrjXd^ov. 

3 1. Ei nuauv Tig iniXd^oi xuru nodu ri]v '^PcofiaTx)]v laro- 20 
^iav, ovnore tvQr^oti nQo rijg Kcovaruvrivov ^aaiXtiug to axQt- 
vtcxQtov ovofia' axQiviov ftiv yuQ xui oxQi^av xul to, tovtcjOv drj 
nuQcxycjoya ivQr]oeif to di gxqiviuqiov incovvfiov ovdufiov. ojore 

16 fTf^fflv C. 

civilibus se rebus miscuit. apparens autem in nostris iudiciis unum quen- 
dam per omnia concentum servavit, sua ubique exempla sequens, ac re 
ipsa docens naturam egregiam et utilioribus parem gignendis , ad quam- 
cunque vitae formam se converterit, a suis e\cellentiis non aberrare, 
splendidiorem autem reddere virtutem, literis eam et civilibus rebus ex- 
ornantem. his igitur omnibus laudem meritus loannes clarissimus , gra- 
dibus laboribusque iudiciorum nostrorum impletis , ad magni imperatoris 
vestigia properabit ac maioribus inde muneribus perfruetur. est enim, 
praeter alias excellentias, et literarum amans imperator, egregie id nostro 
tribuente tempore, ut regentis maiestas ceterum etiam omne officium ad 
Bplendidius quiddam evehat." hunc honorem pro multa pecunia e iudi- 
cio nactus, comitantibus omnia dulcissimis mihi sociis, in auhim concessi, 
militia functus annos omnino quadraginta et septem menses ; acceptaque, 
quae ab imperatore implentibus tribui solet, dignitate ad libros rursus 
me contuli. 

31. Si quis per universam Romanorum historiam pedetentim ince- 
dat, nunquam ante Constantini imperium scriniariorum nomcn reperiet: 
scrinium enim et scriba et horum videlicet derivata reperiet, scriniario- 
ruiu vero nomen nusquam. quare non uovit eos iuitio res pubiica, ne- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 225 

ovx oiSe f-iiv avTOvg uvey.ad-ev rb no)uTivf/.a, ovd^ ilol f.uQog ov 
jijg TOv ImidQyov ovdf /.irjv rijg rwv iTiuQ/cov ru'§itog, idicoTivov- 
rtg di nuQi]Xdov xutu rb uvuyxuiov tnl ru nQuy/nuTU. xul oniog 
iQUj. KwvoTuvTivog nQUjTog, w^ ifinQoad^ev iiQrjTui, 2xvd^iuv 
Sn xul Blvoiav xul rovg i'§ ixeiviov cpoQOvg uxtov it.i^f.iitooe rrjv 
'^PtOfi.uixr^v noXireiuv, rtig tfQOVQovoag dvvufietg ttjv ox&r^v tou 
nQog ^OQeuv ^Iotqov inl rr^v xdrto lAaiav deti rvQuvvidog diaaxt- 
Saaufiivog. ifiol de Soxtt, /Squ/v nuQarQuntPTi rov axonov, 
niQi rijg nQOarjyOQiag rov norafiov diu ^Qu/ttov tlntiv' rvv fiiv 

10 yaQ ^'laTQOv vvv di /Javov^iov rbv avrbv tvQiaxofiiv ovofiu^ofievov, 
biare dtrjati diduaxaXiag. 

32. 'Ex rtJov ^PatTixiov oqwv, u rijg KtXrtxijg oQtivijg tlvai 
qirjatv b KaTauQ iv fii/SXiii) tw nQoorto rr^g xar' avTov raXXixijg 
itprjfitQidog , ix fiiug nrjyijg o re ^Pijvog o rt ^loTQog, ovStTiQog 

15 Si avrtov fi^ rrjv inMWfiiav dfitiipug ini t^v d^dXuaaav i^tjod-tTTui. 
b fiiv yttQ '^P^vog nuauv rijv ruXurixijv fitaoytiov, TQt/ij ditjQi^fit- 
ri]v iig KtXrixrjV rtQfiuvtxijv xai PalMTtxrjv, diurQt/tjOv ovx uQdtt 
fiovov avTijV fUTu 'PoSuvov, ulXa xai tfQOVQiT, (pvXdrTtov dvicpo- 
Sov ' nQog di rb neQug a/edbv rijg Qvattog tlg Moaov rbv noru- 

20 fiov, ytirovu rov ^OQtiov n^bg dvaiv (hxtuvov , bXiad-uivtov dno- 
^dXXtt fiiv rTjV ovauv uvrip xur^ aQ/ug incovvfiiuv , fitr^ ixtivov 
di ToTg rijg BQtzravtxijg d^uXuTTr^g intavQtrat xoXnotg. b Si ^larQog 
idaag rbv ddtXtpbv nQog dvvovra ijXtov dva/toQtTv , avrbg ini ri]V 

12 ^jjToptxrov C. 16 SieiQr][iivr)v C. 20 oUa&tvoav vulgo. 

cf. p. 232 10 oha&svovarjs. 23 dvaxcoQOVv C. 

que pars sunt magistri equitum neque vero praefectorum praetorio offi- 
cii. privati autem cogente necessitate ad rem publicam pervenere, atque 
ut exponam. Constantinus primus , uti supra dictum, Scythia Mysiaque 
et earum tributis invitus rem publicam Romanam privavit, copias ripam 
borealis Istri custodieutes per Asiam inferiorem metu tyrannidis disper- 
gens. mihi autem a proposito paululum aberranti de nomine iluminis 
paucis explicare videtur : nunc enim Istrum nunc Danubium eundem ap- 
peliatum invenimus; quare explicatione opus erit. 

32. E Raeticis montibus, quos montosae Galliae esse ait Caesar in 
libro primo suae de Gallia ephemeridis, ex uno fonte et Rhenus et Ister ; 
neuter vero non mutato nomine in mare devolvitur. nam Rhenus om- 
nem Galliae interiorem terram, trifariam divisam, in Celticam Germani- 
cam et Gallicam, percurrens , non irrigat solum eam cum Rhodano , sed 
custodit etiam, inaccessam servans. ad finem autem fere cursus, in Mo- 
sam fiumen, vicinum boreali Occidentem versus oceano, illabens, ponit 
quod initio gerit nomen, cumque illo in Britannici maris sinus defertur. 
Ister vero , fratrem ad occidentem solem passus recedere, ipse in Orieiv- 
loannea Lydus. 15 



226 lOANNIS LYDI 

twav i.iiQtL,iTai, xa\ u/Qt f.uv Jlavvioviag, 7}v"ElXrjvig Ilatoviav 
dt' ivcpcoviav xal q:,vyijv ^aQ^aQio/iiov y.aivoTOf.iovvTig iy.dleaav, 
xai ^iQfiiov Tijg nuXut (.liv '^Pco/.iaiwv iv6uif.iovog noXeiog vvv de 
Ti]nui86Jv, TTjv ISiav Staawt^it nQoarjyoQiav, ni(}i Se ttjv QQuxlav 
etlovfiivog uno/^uXXii fiev nuQu ToTg ini/coQioig to i/.inQoad^iv ovo- 5 
f^iu, Juvovftiog di fiiTU^uXXii. ovtco di uvTOV oi OQaxtg ixd- 
Xeauv , diOTt ntQl to. nQog uqxtov oqij xai d-Quaxiav uvifiov avv- 
vtcfrjg UTjQ tx tj)? vnoxnfitvrig tcov vyQCov UfiiTQiug a/tdbv dtu, 
nuvTog unOTiXovfievog uiTiog uvToTg ovvt/ovg inofi^Qiug [unoTe- 
7^eiad-at\ voftiC,eTat' /lavov^iov Se tov vtcptXocpoQov ixtTvoi xaXovoiiO 
nuTQicog. xui tuvtu fiiv ntQl tcjjv noTUficov , wg iv nuQex^daet, 
xuTu ^uficovixbv Tov '^PcofiuTov lOTOQtxov, og nQbg /JioxXrjTtuvbv 
xai ruXtQiov Tov ytQovTu neQi notxiXuiv t,r]Tr]fiuTa}v SttXi/&rj. 

33. KcovGTuvTTvog ovv 2xvd^iav rt xal Mvaiav xal Tovg 
l^ avTCov (fOQOvg, cLg icprjv, uncoXtat. 2vQiuv dt oXrjv xul Tlu-iS 
XuioTivi]v (^fiia Si ioTt //oqu, xut 8ia fiovov UQid-fibv tig nXrjd-og 
uvuyiTut) inuQ/iag uvudti^ag, idii]&i] vnuQ/ov, fieTU tov yli^vrjg 
xai FuXuTiag "IXXvQiSog Tt xai "iTuXiug , xui Tijg icoug nQO/ttQi- 
auad^ut, oxinTOfiivog , wg avTog o ^uotXtvg iv ToTg euvTOV Xtyft 
cvyyQUfifiuGi, HtQaatg uSoxriTcog intXd^tTv. ^nioTUTO yuQ K(ov-20 
GTuvTTvog , noXvg cov tv Tt nutSevoet Xdycov xui ovvuaxijoit onXcov 
(pvSi ydQ, tl firj xa&^ iTtQUv nuiStvaiv tTv/i Ttg SiunQtncov, 

6 Ss add P. 7 TttQt ra] inl vulgo. &QccCKaLav C. 12 in- 

certum sicne habeat C an aaficayiov. F. og F, cog C. 15 cpQOV- 

Qovg C. 18 TtQoxoiQiaaa&ut C. 21 iv zij C. 22 KaQ-' 
hxaTtQav F. 

tem flectitur. ac Pannoniam quidem usque, quam Graeci, suaviorls soni 
et barbarismi vitandi gratia nomen mutantes, Paeoniam dixere, et Sir- 
mium, olim Ronianorum felicem civitatem, nunc autem Gepidarum , pro- 
prium nomen retinet , circum vero Tliraciam fluens , amisso apud iadi- 
genas priori nomine , Danubius vocatur. sic autem eum Thraces dixere 
propterea quod, quoniam ad boreales montes Thraciamque ventum sub- 
iecta humidorum abundantia nubilum fere semper aerem efficit, causa 
ipsis crebrornm imbrium esse existimatur. Danubium autem illi nubife- 
rum patrio sermone vocant. et haec quidem de fluminibus , quasi in di- 
gressione, secundum Samocum Romanum historicum, qui ad Diocletianum 
et Galerium senem de Variis Quaestionibus scripsit. 

33. Constantinus igitur Scythiam Mysiaiuque et earum tributa , ut 
dixi, perdidit. Syriam autem totam et Palaestinain (una vero est regio, 
ac singulari numero plerumque etfertur) cum provincias constituisset, ne- 
cesse ei fuit, praeter Libyae Galllae lllyriae et Italiae , Orientis quoque 
praefectum creare, meditanti, ut ipse imperator in scriptis suis ait, Per- 
sas de improviso aggredi. noverat enim Constantinus, literarum scientia 
atque arraorum usu praestans (neque enim, nisi quis utraque scientia 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. m. 227 

fiaaiXivg '^Piof.iaiwv nQoe/eiQitero) , firj elvai quSiov u7.X(ag xaT«- 

7ToXe/ii-i]9^rjvut HtQoag f.iri e'^amvi]g avroig eni/eofuvrig eifoSov. y.ul 

cvyyQU(fi]v neQi jovrov /uovi^Q7] KiXoog 6 'PwfiuTog ruxTiy.bg uno^ 

Xtkome , ouq:wg uvaSiSuoxiov log ovy. ciXXcog IleQOai '^Pcof.iaioig 

S nuQuoTTiOOVTUi , el (.17] uiqviduog etg rr^v e/.eiviov /ioquv '^Pcof.iuiot 

yvocfov diy.7]V evoxrixpovoiv , uhiuv ovy. e^co Xoyov nuQuo/ofievog, 

0] de roiuvTt] eoTiv. (34) IleQacov o dijftog oXcog y.ul ovfinav 

anXcog rb e&vog elco&ev enl noXefiov OQfiuv , cog y.ul '^PcofiuToi nQO 

TTjg IVIuQiov Tcov Xeyofievcov Xeytcovcov diuT(i'§ecog. Si/orofiovvreg 

lOorv uvd-Qconov uvtoi dtu fieaov rcjov Svo rov ocufiurog TOfiuv dtu- 

^i^utovoi rbv OTQarov. drjXov yuQ cog ov/ wQiOfitva ovde evTQenrj 

arQaTevfiara TQtcpovotv oi TliQOui , cog txoifiovg eivut nQog Tug 

ftu/ag, ojoneQ '^PcofiuToi. /qovov SeT roivvv avroTg eig nuQaoy.evfjV 

arQUTOv y.ui Sanuvrjg uno/Qcoor]g tco noXifico' coore uQfioSiov, cfi]- 

15 ah' 6 KiXaog, aSox^rcog uvroTg eneX&eTv , xul fiuXioTu Siu Ttjg 

KoX/iSog ru nQOoifiiu Tr]g icfoSov Xafi/Savovorjg' uia^iy.7]V uvt7]V 

i'i ijyefiovog eni(frifiit,ovaiv ol xa&^ fjfiag. tj yuQ Svo/coQia IHq- 

auig InnifhuTOuot Svoifi/Sarog' o&ev dcfOQr^Tog avroTg b Kovq^o- 

7mv eni Tov NiQCovog i(fuv7]' rag yuQ ixSQOfiug uvxcov Tug iv ruTg 

20 iQr]fiiuig rT^g IltQaidog Stu Tijg ^YQXuvr^g dxoxXeiaug Tr]v ex rrjg 

qvyijg viy.TiV ucfeiXtv, cog iv orevconol , ooov 7]xev elg HeQoixug 

noXvnh]d eiug , (^coyQrj&ivTug elg fiovr^v rrjv nQbg tco ]\IvySovi(o 

5 st vulgo om. 7 mallm olog. P. 16 xaij^iSos C. 20 dno- 
Kkicas C. 22 ftvydcovi avzLGxoixiav C. 

emineret , imperator Romanorum creabatur) , non esse facile aliter Per- 
sas debellare nlsi subito in eos impetu facto. de quo librum singularem 
Celsus Romanus tacticus reliqult, in quo perspicue docet non aliter Per- 
sas Romanis succubituros , nisi repente in eorum terram Romani cali- 
ginis instar irruant ; causam probabilem addens , quae est elusmodi. 
(34) Persarum populus in universura ac tota omnino natio in belium ire 
consuevit, sicuti Romani quoque necdum a Mario, quas leglones vocant, 
constitutis. (pii cum hominem bifariam divisere, per medium duarum 
corporls partlum exercltum ducunt. patet enim neque certas neque ex- 
peditas copias sustentari a Persis, queis ad pugnas , sicuti Romani, pa- 
rati sint. tempore Itaque ils opus est ad exercltum et sumptum belio 
suflicientem parandos ; quare congruum, ait Celsus, de ftnprovlso eos 
aggredi, ac maxime per Colciildem (Lazicam eam a duce nunc vocant) 
initium invaslonls facere. difficilibus qulppe locis Persae, utpote equi- 
tes , aegrius incedunt. unde intolerabilis iis Corbulo sub Nerone vi^us 
est: nam cum excursiones eorum e Persidis desertis per Hyrcanlam in- 
terclusisset, victoriam a fuga eripuit ; ut in angustiis , quantum iu ipsis 
erat, capta Persarum multitudo in solaui Antiochiam Mygdoiiio adiaceu- 



228 lOANNIS LYDI 

^vTio/fiav (Nlci^iv uvrriv iXovTtg f.iixtxdKfauv ot IIIqgui) itaTU- 
avvtTv, 7JV xul avxriv untXinov xb xi^vixuvxa 8ixr^v TtQrjCxrjQiov X(5v 
'Pioiiiuiwv avxotg fnixii/.itvcov. 

35. Tuvxrjg ovv xijg tvvoiag o KwvoxavxTvog ytv6f.itv<ig, 
xal vnuQ/ov tnl xT]g tto xtiQOXovrjaag , Siu-ipr^(f)iGXug uvxw xaxt-S 
GX^Guxo Twv (fOQOJv uvSQug uidtoif.iovg xui ntQi Xtnxoxrjxa Xo}'*- 
afioiiv nuQUGxtvuGUfitvovg. idiMxmp xoivvv G/ri{.iaxi GxtXXofiivoi 
nuQrJGav iv xo) Sxxuaxr^Qioj , fir^div txtQOV nuQa xovg XoyiGfiovg 
uvu XiiQug i'/ovxtg, gxqiviuqioi /Qrjftuxi^ovxtg (uvxl xov /UQXOifv- 
Xaxtg) , oxi GXQiviov xrjv dQV(puxTi]v XdQvuxa '^PiOfiuToj. xuXovGt ' 10 
xai diffitivtv 7} n^oariyoQia tiuq* uvxoTg fcovrj.. ov fir^v tv gxqu- 
rtia ixikiGuv , ovdi xrjv ISmxivv xv/ijv i^ijXd^ov, wg cu nuXuial 
SiSdaxovGi {xdxQixtg. hil Si Qtodoaiov xov nQwxov , w^ tidov 
iuvxovg fuv ■^fitXrjfifvovg xovg di xrjg xu^twg Siotxovvxag xoxt xu 
TtQdyfMxa, tuvxovg diuYQdxpuvxig xul /Qvaiov ttg (fiXxQug Sia- 15 
d-Qoiauvxig iSftjd^r^Guv xijg ^uaiXtiug avvuQtd-fir^d-rjVui xfj ru^ti' 
xul xv/owtg., xul xug Xtyofitvug nQO^uxoQiug noQiGUfiivot , tig 
fxiv dSiovxwQug (oiovtl ^orjd-ovg) uvrjvi/9-rjGav Vaa xoTg aXXoig, 
rb Si AvyovGXuXiwv ovofia nQidfitvoi xii-iiwg, u/Qt yltovxog wail 
fir^Si GXQUxtvofavoi oaov n^bg xovg unb xrjg xuS,twg ivofiiGd^r^Gav. 20 
ovSi yuQ olSiv uvxovg ^ '^Pwfiaiwv nuXuioxr/g * o9-fv xijg UQ/ijg txi 
xai yvv ini xov ^^fiaxog nQoiovGtjg i^onta^tv vno/WQOvvxtg nuQt- 

5 Siciiprjcpiaas C 14 Tars C. 16 diu^QvcavTES C. 

17 TtQai^aTOQias C. 

tem ( Nisibim eam Persae , postquam cepere, appellarant) confiigeret;' 
quam et ipsam reliquere, fulminnm instar tum eos urgentibus Romanis. 

35. Hac igitur mente cum esset Constantinus praefectumque Orien- 
tis creasset, rationales illi tributorum constituit, viros venerabiles et in 
rationum subtilitatibus exercitatos. privato itaque habitu utentes in iu- 
dicio aderant, nihil alind praeter rationes in roanibus habentes, et scri- 
niarii (id est chartophylaces) dicebantur, quia scrinium cancellatam ci- 
stam Romani vocant; mansitque iis nomen tantum. neque vero militia 
fungebantur, neque privatorum condicione excesserant, quemadmodum 
antiquae matrices docent. sub Theodosio primo autem , cum se negle- 
ctos , officiales vero tum res administrare viderent, datis inter se nomi- 
nibus et collecto in illecebram auro, ab imperatore, ut officio annumera- 
rentur, petiverunt; qua re impetrata, comparatisque quas probatorias 
vocant, in adiutores (id est ^oj^d^ovg) quidem ceteris pariter provecti 
sunt, Augustalium vero nomen magno mercantes, ad Leonem usque quasi 
omnino non militantes, quantum ad officiales, reputati sunt. neque enim 
novit eos Romana antiqiiitas; unde etiamnum, praefectura in tribunai 
progrediente, retro recedentes iuxta sequuntur, solo officio compositis 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. m. 229 

novrat, (iiovrig Tr^g ru^icog GTi/i]d6v Stid^vvovGTjg tov vimqyov, 
iixora ovv tm ^aaiTiti uQyvQ^XaTOv oXi]V fnl xiovog avaGTi](TuvTig, 
t6 nuXai xaXovf.iivov TlkuxMTOV , Ttqog tm wqoXoyio) Tijg noXtwg, 
diixoG/iirjaav , wg Iv ToTg aqxatg tov di]fi0Giov IvGTQOVfxivTov 7]v- 

6 Qov loTOQrjfxivov, xal -^ fifv gti^Xti xad-' rjj.iag fnl t« xQ^^^^^- 
CJeQa iQya Tijg noXeug nQOi/foQtiGtv , e 6f xitov nQo Trjg iv tm 
7.iyo(.ifvM 'E^dGf.ai) dyoQag dvaeTag t^ tqv xq»tigtqv rjfiiov ^Mt- 
7.itog lixovt GSfivvviTai. 

36^ Itv^rid-1] 61 Xoinhv Ta tmv exQivtaQitav dno t% Zr]- 

\{iviovog fiaatXtiag togqvtov ogov tm t^? Ta§eMg iXr]'^^ ' twXXiov fniv 
'yuQ uXXfov xul UoXvxuQnov 8i dn avrcov iig Tr]V UQ/i]V uona- 
e&ivTog vno TMlAvaGTaaito , iiTa xal WlaQivov ttjv oXi]y dvaL,M~ 
cafiivov Ttov nQayfnxTMv dioixr^aiv, o? xai avTog iig twi' Tr^g 2v- 
Qiug axQiviuQiijOv hvy/avt ,. xal t6 Xotnhv ov/ triQOv rj avxMV 

15 a/tdov xa* fiovwv Tr]v dQ/T]v IxSt/OfiivMV ,. 8tu ttjv twj» (poQMv 
iXuTTMatv tig navTtXi] dnwXtiav t« Ttjg T«^tw? xaTtOTr]. xayxtX- 
"kaQioi yetQ avTol xat Xoyo&iTai xal t^? d^iiug xa\ ytvtxijg TQanil^rjg 
titoixrjTai, Tijg dQ/aiag ovvr]d:fiag e/ovorjg firjSiva tig to tov Xtyo- 
ftivov xa^'xtXXaQiov XetTovQyrifia •^ fiovovg Tovg evdoxifiovvrag ix 

20TMV AvyovGTaXiMv xat Ta/vyQuifMV nuQiivai, inti xai dvo fio- 
vovg xayxiXXuQiovg t6 dixasTi]Qiov iyvMQii^tv,. oig xai /Qvotvog tig 
x«^' r]fiiQav dno tov SrjfiOGiov d(fMQiGT0.. 7] St uhia Tr^g nQoa- 

1 Stijd-ovvovarjs C cf. 3 70 Stsvd-rivovceci. F. 4 lego ccq- 

%ecioig. cf. 2 30 et 3 19 ccQx^^iatv. F. 7 cf. 2 2a dyoQdv. F. 

12 rav C. 13 caq C. 15 fiovov C 16 ra tjjs Td^£a»s 

itataGtr]] conlectura ex reliquiis literarum. integrum mansit eatr]. F. 
17 aai trjs &hccs] coniectura ex rdiquiis literarum.. F. 18 z6 ] 

T^v C. 

praefectum ordinibus comitante. igitur effigiem imperatori auream totara 
in columna posuere , et Placotum quod olim vocabaiit , iuxta horologium 
iirbis, ornavere, sicuti in documentis publici iitstrumenti commemoratum 
repperi. et effigies quidem nostro tempore utilioribus urbis operibus 
cessit; columna autem ante curiam, quae est in Hebdomo, ut vocant, po- 
sita, optimi imperatoris nostri effigie decoratur. 

36. Ceterum scriniariorum res a Zenonis imperio tantum auctae 
sunt quantum offieii imminutae: postquam enim cum alios multos tum 
Poiycarpum in praefecturam sub Anastasio traxere, deinde etiam Mari- 
nus totam rei publicae administrationem suscepit , oui et ipse unus e 
Syriae scriniariis erat, ac deinceps ipsi fere soli magistratum excepere, 
eb tributorum imminutionem officium funditus periit. canceliarii enim 
iidem et discussores et divinae generalisque mensae curatores, cum anti- 
qua consuetudo fuerit neminem ad cancellarii munus nisi probatos tan- 
tum ex Augustalibus notariisque admitti. nam et duos tantum cancella- 
rios iudicium noverat; quibus etiam aureus singulis diebus de publico 



230 lOANNIS LYDI 

ojyoQiug coSe. (37) ro rtQh xud- o/.(uXov fv toTg diy.a.axriQioic, 
1'jantQ txi y.ul vvv ev xoTg im/(OQiocg IgxIv , iQVfia y.ui log liv xig 
unot diu(pQUYf.iU 'i;vXovQytg, unb axiSdy.fjOV /iiuy.Qcov uvxmluyiuCo- 
fitvcov icfi' avxovg y.ul SionxQug o^vxeXtTg xud^untQ diyxvov xivhg 
anoxi).ovvxcov , Inl fuaov diexeivt xov diy.uax}]Qiov , /mqiZov xbv 5 
uQ/ovxa xcov vn... Kuyy.eXlov aixb ol '^Pcoiiutoi y.uXovaiv vnoyoQi- 
cxixcog uvxi xov Siy.xvdiov, oxi nQcoxoxvncog y.uoarjg uvxoi xu di~ 
y.xvu Xtyovaiv , vnoy.OQiaxiy.tog 6e xuyztXXovg. inl xovxov xov 
diaxfiri/j.uxog "axuvxo dvo y.ayy.tXXuQioi iy. xov nQuyf.iuxog inirpi]- 
fitL,ofitvoi , dt^ (hv , inti firjdtig' iduQQti uXX' ovdi avve/coQtTxo IQ 
TiQoaipuvaui xco ^rifiuxi, o" xe n^bg vnoyQucpip' /uqxui xj] uQ/f] 
TiQoaecpeQovxo 7] xe xcov avuyy.uicov eyiyvexo firjvvaig. uXX' ijdt] 
TJQOxeQOv eig nXrjdog xov uS,i(ofiuxog v^Qiad^tvxog, xb fiiv Srjfioatov 
v.vriQxi]ae Ti]v inidoaiv, ndvxtg de a/edbv ot oncoaovv . . . neQiy.et- 
/.itvoi xuyxiXXuQioi xud^' 7]fiug /Qr^fiaxitftvot' xui ovx uvxoi fiovov, 15 
aXXa xui 01 iv ruTg enuQ/iuig /uXxoXoyovvxeg xb xuyxtXXuQicov 
TieQiunxovaiv tuvxoTg ut.i(Ofiu, on(og uvxoTg xu xcov ev7](pev(dv udeag 
TiQoauyotxo. xoiuvxu fiiv xu neQi rrig avy/vaecog xai rovde xov 
c/r]fiuxog. 

38. ToTg Si axQiviuQioig nQoaxe&eivxai xul ot aixov GXQu-2/d 
liWTixov olovel uvv(oviuxov nQoeaxi]x6xeg cpQOvxiofiuxog , ov/ oxt 

3 StacpQixyfiov C. 6 lego 15«' avrov. F. in Cangii Gloss. 

med. Graec. v. jtayKilXa^ios hanc glossam repperi: Kayy.Mov dvzl 
Tov SiKTvtanov, vTtoytOQiaTtiiag , oti xdaa£tg'Pcofiatot. za 8r/.zva Xt- 
yovGi, Kal vTtoKOQiazrKmg TidyKslXov ' £v9ev Kay^elXdQioi ol iv avzco 
£azr]x6rtg. Svo Sl ovzot fiovoi. F. 7 SfAzvSiov C. 8 zov 

TuJgo 0111. 10 Q^aQQtl C. 14 post oitcoaovv aliqnot literae 

exstinctae. P. 17 evrjcphvav^l coniectura ex reliquiis literarum. F. 

dabatur. causa autem nominis haec. (37) sicuti etiamnum nostra , ita 
olim in universum auditoria septum atque, ut aliquis dicat, paries inter- 
gerinus ligneus , e perticis longis ohlique inter se positis foraniinaque 
acuta quasi retis efficientibus, media dividebat, principem ab apparenti- 
bus seiungens. cancellum id Romani diminutive vocant, id est reticulum : 
retia enim primitiva voce casses et diminutiva cancellos dicunt. ad hoc 
septum stabant duo cancellarii, ex re nomen habentes; qui , quoniam 
nemo audebat neque vero licebat tribunal attingere , cum subscribendas 
chartas praefecturae afferebant, tum quae opus erant indicabant. verum 
iam prius in contemptuiu vulgo adducta dignitate, quod de publico addi- 
tum fuerat, cessavit: oinnes autem fere , munere qualicunque fungentes, 
nunc cancellarii aj)pellantur ; neque ipsi tantum , sed ii quoque qui in 
pvovinciis pecuniam exigunt , cancellariorum sibi nomen , quo opulento- 
rum rebus abunde potiantur, adiungunt. haec de perturbatione huius 
quoque instituti. 

38. Scriniariis vero adiiincti sunt frumento militari, id est anuona- 
rum muneri , praepositi , non quod et ipsi ad antiquam iudicii speciem 



DE MAGISTR.IT1BUS P. R. LIB. III. 231 

xal avToi ^itQog iivy/uvov rr^q nuluiai; oxpmg rov iiiy.aGri]Qiov, 
uXV ori rojv GrQurrjyiy.oiv 7iuQCo9-}]d-ivrcov Gy.QinuQitov y.ui rovrtov 
Gvvi^rj unortXtGd-r^vui TOi' xuruXoyov. rjj di ^uoikkog uQtrfj ro 
TiQog uIXmv inrjQiiug ^'§t]VQiJG&ui vof.tiGdiv tig XvGinXovv xuXiog 
5 dioiy.ov[Aivov umdti/d^t]. rov ye i.a]v Giriovixov uvty.udtv vno rr^v 
noXiuQ/Jav reXovvrog , Svvu^ti di y.ui av&ivriu rov ^SiXvQov 
Kunnud6y.ov, niQi ov /Liiy.Qov vGrtQov iQW, ucpaiQtd^ivrog (jiQOGdeTv 
yuQ ipero rotg y.aru rcov inuQ/udv udty.rif.iuGiv uvrov y.ul uvrtjv 
rrjv ^uGtXetog nokiv vnuyuytXv^, fiovogTa^Qii]\iog no)auQ/MV uno~ 

10 y.urtGrrjGiv iy.iiv(o rco diyuGT7]Qico' ntcfVAi yuQ o fiuGi7.tvg y.uXbg 
ojv %ui iXivSiQog iQvd^Qiuv rovg ytvii y.a\ ^ico y.al cftXorijLtict, fy]- 
%.ovvrag uvrov xura dvvu[.iiv. uvrov Si Tu^Qtr/kiov rrfV uq/^1]V 
uno ... /iiirov uv&ig nQog rb f.iiT^ov •}] cpQOVT^tg rijg tvd^r^viug Sty.u- 
GTriQiov inuvijXd^iv , cvg SijXov uvrty.QV nuGtv unoSet/dijvat ort 

iS Tu^QiT]Xi(p y.ur a^iuv /uiQWv b ^uGtXevg ivSiScoxev' tSet yuQ 
avrov, uvSqu uyu&bv ovra y.ui ruTg uQtruTg uGvyy.Qirov, ro nXtov 
iVQiTv nuQu ^uGtXiT ri[.icJovTt Sty.uioGvvijV n xat d^tocptXiuv y.a\ yt- 
vovg Xu[inQor7]TU. 

39- '^YnoXotnov uQa rvy/dvii rug uhiug rijg iXarrcoGtcog 

20 >cai rijg roGavT7]g rcov nQay/:ic/i,rcov naQuXXuyT]g unoSovvai , y.uv ti 
rv/bv uvrrjv rrjV uQ/ijv iuvri]g y.ut ixiit,ova y.a\ y.XitvortQav rfj 
(iuGiXiciog dyQvnvia Irt xa\ vvv eGTi GvviSeTv' ovSi yuQ (.liXog tGTi 
rijg oXr]g noXirtiug o f.ir] y.u&6Xov elg vxpog n u[.iu y.ui Svvu/itv 

6 TsXovvrcov C. 10 iKslvo? 13 lego ditoSe^afiivov. F. 

pertinueriitt, sed qiioiiiam mllitaribus scriniariis sublatis horum quoque 
catalogum existere contigit. imperatoris autem virtute, quod aJiorum 
damno repertum videbatur , in commodum egregie administrari patuit. 
sitoniam vero praefecturae urbis, cui inde ab initio subiecta fuerat, po- 
tentia arbitrioque improbi Cappadocis (de quo paulo post dicturus sum) 
ereptam (superesse enim putabat ut suis in provincias iniuriis ipsam 
quoque imperatoris urbem obnoxiam redderet) solus Gabriel, praefectura 
urbis fungens , illi iudicio restituit. solet enim imperator , utpote bonus 
et liberalis, genere vitaque et munificentia ipsum pro viribus aemulan- 
tes revereri. ipso autem Gabriele praefectura praetorii potito annonae 
munus iterum ad maius iudicium rediit , omnibus ut prorsus manifestura 
fuerit imperatorem, cum Gabriele pro eius merito delectaretur , indul- 
sisse. etenim necesse erat eum , cum esset vir bonus et virtutibus in- 
comparabilis, apud imperatorem iustitlam et sanctitatem et generis splen- 
dorem honorantem plus valere. 

39. Restat igitur ut causas imminntionis tantaeque rerum commu- 
tationis exponamus, quamvis forte ipsum magistratum et maioi*em sese 
imperatoris vigilantia et clariorem etiamnum est videre : neque enim pars 
est totius rei publicae, quam non in univcrsum ad fastigium simul fir- 



232 lOANNIS LYDI 

layvqav o ^aailtvg /nna y.uX.., uvtarijae , mqiroaxuJv afta y.ul 
ntqt&HOfisvog , fii^Tt Tuiv dvixa&tv vnuQ'i,uvx(av aixfj yvMQiafid- 
twv [.ir} (.itTU nQoad^-^x^g roiv dqtxojv vnolu^oi. dXV oxi o 
yqovog, ).v/iiavxiy.bg tov xaxu (pvaiv, xu noXXu xwv xijg nti&ofitvrjg 
ifl dQ/jj xu^tcog /Qtuodrj ufia xal xoafiiu ij navxtXcog taljtatv 1] 5 
loaovxov ivi]f.uirpfv wg V/vog dfivSQov xwv noxi 9'avfia^ofiti'iov xo 
Xoinbv diaacot,tiv , xijg fiiv dQX7]g iv xfj acftxtqa dvrufitt avviaxa- 
fifvijg, rijg dt xu^ttog vvv fxiv ix tcov ixtivi]g nuQuXXuycov rvv di 
ix xwv olxtiwv Qud-vfiiwv, tl f-tr] d^iog xa\ ^aatXtvg ovxog ndvxa 
xaXog intxovQti, iyyvg tig navxtXi] xaxuXvaiv oXiad^uivovar^g. li 10 
Si nov Tv/6v, TW ntQi xr]v xoivi]v iXtvd^tQiav Cr/Xto, xivbg xcov fir] 
xaxd Gxonbv xijg ^aatXitog xaXoxayu&iug xug aQ/ug dtavvauvxwv 
SQifivxtQOv 7]Qifia 7iQo'i(bv Xoyog xa&uyjtxat , fii] xatg uQ/aig 
avTutg dXXu xoTg ov nQoariXovxwg dno/Qi]auftivotg avTuTg x)]v dya- 
vdxTi]atv ol awrpQOvwg tlg xd nQuyfiaxa ^Xinovxtg dvayixtoaav. 15 
vvdi yuQ xovg xaxovg iXiy/ttv fiovov Xoyog ixoXfir^atv, dXXu y.ui 
xovg dyu^-ovg, ti xai fii] xax^ d't,iav, iy.6afti]atv. ovxw yuQ vj^Qi- 
L,tiv fiiv xr]v iXtvd-fQiav xai anaQuxxttv xovg vnrjxoovg 01 xbv oqov 
xrjg dQ/i]g dyvoovvxtg ivTQunijaovxat, 0" xt i^>]XovvTtg Tv/v /SaaiXitog 
nQuoTi]TU xui nqbg Tug uXXug dQtTug uvtov o§tT t(i) ^QOfKO anov-20 
ddaovat. xuiQog Si uQa xr]v d(pr]yr]atv dttX9-tTv xal xug aixiag 
tlntTv cbv tvtxa xd xijg xu^twg inl xoaavxtjv ivaXXayi]V xaxi]- 
ri/9)]. 

1 videtur fuisse xaXovg. P. 3 dXX* ort] coniectura ex reliquiis 

literarum. F. aptius dU,' ovv. 10 6Xi(s9tvovariqC. 20 ccvzoviC 

mamque potentiam imperator cum bonis extulerit, circumiens nna circum- 
spiciensque, neque ullum antiquorum eius ornamentorum, quod non additis 
virtutibus restituerit. sed enim tempus, natura suanocens, plurima apparentis 
magistratui officii utilia simul et decora aut penitus exstinxit, aut tantum 
immutavit ut admirabilium quondam obscurum nunc vestigium conservet, 
stante quidem sua magistratui potestate, officio autem, modo ex eius ira- 
mutationibus modo ex apparitorum ignavia (nisi deus et hic in omnibus 
egregius imperator opem ferant), paene funditus pereunte. sicubi vero, 
communis libertatis studio, eorum aliquem qui non secundum propositum 
generosi imperatoris magistratibus praefuerunt acerbius forte, placide 
progrediente enarratione, incusavero, non ipsis magistratibus sed iis male 
abusis sapientes rerum aestimatores indignationem tribuant. neque enim 
tantummodo malos accusare ausus snm, sed et honos, etsi non pro meri- 
tis , ornavi. sic quippe insultare libertati et dilacerare cives , qui mo- 
dum iinperii ignorant, erubescent; et qui imperatoris mansuetudinem ae- 
mulantur , ad reliquas etiam eius virtutes citato gradu contendent. tem- 
pus itaque est enarrationem persequi , causasque ob quas tanta officii 
mutatio exstitit referre. 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 233 

40. KMvoruvrivov, wantQ l^rfV, fifxu rijg rv/r,c: rrjv "Pto- 
ftrfV anoUnovrog , y.ai rwv Svvdftt(t)v, oaui rov^Iarqor fffQOVQOvv, 
inl ir^v y.urio Idolav i/ji](fM rov fiuai)Jo)g diuanagetaM', 2xv&iuv 
fifv y.ui Mvaluv y.u\ rovg i^ iy.HVO)v (fOQOvg il^ri/iiiiod^rj ro di]/io- 

6atov, riov vntQ ^larQov ^uq/Suqcov ftijdivbg uv&tarui^iivov xuru- 
TQi/ovroH' rr^v EvQi6ni]v ' rwv de nQog rtjv ico dua/ioTg ov f.iirQUog 
^UQVv&ivrMv , uvdyxi} yiyovt rov vnuQ/ov f.irjy.iri f.tiv t^? uvXilg 
xui Twv iv onXotg uq/hv dvv(i/.ii(ov , rrjg ftiv rco Xeyofiivco f.iuyl" 
crQ(i) nuQudod^iiarig , rwv de roig uQri nQOiX&ovai oTQuri]yoTg ix- 

10 n&iiocov, «XX' ovv vnuQ/ov rijg uvuroXi]g /QrifiurtXetv. diiovQrj 
di ovdiv rjrrov d^uvurcoau xud-^ ixuarriV rj rijg uQ/rjg dvvuarnu 
u/Qt rr^g ^AqxuSiov , rov nuTQog QioSoaiov rov viov , jjuaiXiiag, 
irp' ov avfi^i^ijxe '^PovfTvov tov inixXriv uxoQiorov , og i]v vnuQ- 
;fOf uvr(o , rvQuvriSu ftiXirr^auvru tov ftiv axonov vniQ Xvairt- 

l5Xiiug rcJov xotvcov ixntotiv , tlg ^cxQud^QOv S^ u/uvig rrjv uQ/r]v 
y.uTUQQTrpui. avrixu fiiv yuQ o ^uatXtvg rijg ix riov onXiov ia/vog 
utfuiQiTrai rrjv uq/z^v, eha rijg rtov Xtyofiiv(ov (fu(jQix(ov olovtl 
hnXonoiKov i'S,ovaiug, rijg rov Sr^fiooiov SQOfiov cfQOvriSog xut rrjg 
iriQug aid^tvriug, Si^ (xrv zb Xtyoftivov ovvioTT] fiuytaTr]Qiov. tog 

20 Se SvotQyov 7]v unorQi(fiiv fiiv rbv vnuQ/ov uru, ru.g inuQ/iug rovg 
Si]fiooiovg 'innovg xul rovg uvroTg icftor^jorug , triQOvg Si xtxri^- 
cd^ui xr]v in^ uiroTg e^ovoiuv xal SioixrjOtv, voftog irid^r] 9-tani- 
l,(jov dvri/iG&ai fiiv rbv vnuQ/ov r^g tov Srjftoaiov SQOfiov (fQOv- 

6 daefiav C, sed 2 10 Saafioig. 7 ^aQVV&ivrcov 2 10: hic enim 
C §aQr}Q-ivT(av. 9 GTqaTrjyiKots C. 10 dlX' ovv] akXav C. 

40. Constantiniis postquam , ut dixi , cum fortuna Romam reliquit, 
et quot Istrum custodierant copiae, decreto imperatoris per Asiam infe- 
riorem sparsae sunt, Scythiam Mysiamque et illarum vectigalia aerarium 
amisit, barbaris qui ultra Istrum habitabant Europam, nullo resistente, 
incursantibiis : Orientis autem populis tributis haud mediocribus oneratis, 
necesse fuit praefectum praetorio aulae et copiis , quarum illa magistro 
quem vocant, hae strategis nuper creatis traditae, non amplius praeesse, 
sed praefectum Orientis appellari. neque minus potestas magistratus, 
morti in dies propior , ad Arcadii , patris Theodosii iunioris , imperium 
dilacerata est; sub quo Rufinus cognomine insatiabilis , quo praefecto 
praetorii ille utebatur , tyrannidem meditatus a proposito quidem , bono 
rei publicae, aberravit, in barathrum autem immane raagistratum praeci- 
pitavit. namque imperator continuo potentiam ab armis magistratui adi- 
mit, deinde fabricarum, ut vocant (id est armorum conficiendorum) pote- 
statem, cursus publici curam, aliamque auctoritatem ; quibus magisterium 
qnod vocant conflatum est. verum cum incommodum esset praefectum 
praetorio equos publicos iis praepositos in provinciis sustentare, aliorum 
autem sub potestate eos admmistrationeque esse , lex data est ut cursus 



234 lOAKMS LYDI 

rldog, rbv ttqiZtov fiivroi rwv (fQOV[.ttvTUQaor (^nQiy/.ina uvruv 
orjjLieQOv rov fiw/iarQOv xaXtTo&ai at^ftftalvii) naQttvui dia. nuvrog 
Tto diy.aarrjQUO rov raJv nQutrcoQiwv vnuQ/ov y.ui ncXvnQuyfioviTr, 
y.ui rug ulriug tS,iQtvvuv lov tvey.a noXXol noQilofttvoi nuQu rijg 
uQ/rjg ru Xtyofitva avvd^rjftara rto di]fioai(o y.t/Qrjvrui dQOfito (ruvri] 5 
y.ui xovQUoaog wvofitiaSi] uvrl rov ntQitQyog , y.a) ovx uvrog fiovog 
dXXfx y.ui nuvrtg oaoi xuv ruTg tnuQ/iuig roTg di]iioaioig i(ftari]- 
xuaiv 'innoig^ , nQovnoyQucfovrog roTg tnl rco dQOfUi) avvdi]ftuai 
y.al rov Xiyofitvov fiayiarQOv. ori di ovrwg, uvrr]g dvvurov uxov- 
cui ri]g dturd'§twg, iv ftiv jco nuXuito QtodoaiuriJ) xttfttvrjg, iv iO 
di r(o viUQio nuQO(fdiiai]g. 

41. OvTcog ovv waniQ St^ vno^adQCOv rivcov xuracftQO- 
fttvT]g rijg uQ/rjg , rovg fiiv oTQuricorixovg xuruXoyovg tru't,tv r] 
fiaaiXtia vnb roTg rort xaXovfiivoig xoftr^aiv rj arQuri]yoTg, rug di 
tv T(t) nuXurico rcx'S.tig vnb tcTj nQwrtvovri rcov dvv(/.ftt(ov ri]g uv- 15 
lijg , ov xui avrbv uq/ovtu ov fitXQOv , xud^untQ rovg Xtyofitvovg 
GTQari]X(xrug, al rijg inuQ/orr^TOg iXurrcoattg untriXtouv' rviyiiQ 
noXvrtXi] rcov olxoSofir^fiuriov xaruXvofitvu noXXoTg inuQxtT n^bg 
oixodofti]v. y.ul Hog ftiv rovg ^uoiXiug int^tivui di^ tuvrcov roTg 
TioXiftoig ovviftuivtv, ti/i riva 7] uQ/i] , tl xa\ ftij roouvrrjV, nXrp' 20 
vniQ ntxaag rug uXXug ia/yv re xui Svvufiiv ' i'S,ort di ovvi^t] rt- 
7^ivruTov Qtodoatov viov xofiidj] rijg ^uaiXtiug iniXa^iod-ui xu\ 
xviTU rr]v rov nurQog vofiod^taiav fii] avy/(OQiTa0^ui roTg noXtftoig 
nuQtTrui, xu\ rovrov voftto ytvixw xcoXv&tvrog, unoXiyovri (juoi- 

1 fdvtot F, (itv C. 23 TtolsfiLoiq viilgo. 

publicl curam praefectus praetorio retineret quidem, primus tamen fru- 
inentariorum ( [irincipem majiistri eum hodie vocant) in auditorio eius 
semper adesset et cuncta curiose investigaret, causasque inquireret cur 
jiuilti, impotratis a praefecto praetorio synthematls, cursu publlco utantur 
(unde etiam curiosus dictus est, neque ille solus , sed quicunque equis 
publicis in provinciis praepositi) ; utque synthemata ad cursum et magi- 
ster, isque [irimus, subscriberet. quod ita esse ipsa constitutio docet, in 
vetere codice Theodosiano exstans, in novo autem praetermissa. 

41. Sic igitur tanquam per gradus labente maglstratu , militaribus 
catalogis imperator, quos comites tum vocabant sive duces, officiis autem 
palatii principem aulicarum copiarum praefecit; quem i[)sum m;igistratiuH 
liaud parvum, sicuti arQaTrjlciTag quos vocant, praefectura imminuta 
reddldit: quippe magnifica aedificia dissoluta multis ad aedificanduni sul- 
ficiunt. ac dum imperatores ipsi belia obiere, habuit quandam magistra- 
tus, etsi non tantam , maiorem tamen quam ceteri omnes , potentiam at- 
que auctoritatem : ex quo autem Theodosius postrenuis imperium admo- 
diim adolescens capessivit, patris lege quo minus contra hostes iret im- 
peditus , generalique lege in bellum proficisci prohibiti sunt imperatores 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 235 

Xti^^Pioftauov oQ/itap tni 7i6Xef.iov , tiy.ouog TOig f-iiv orQaxi]yotg ta 
tCiiv TtoXtfKov T(7) cVf ftayioTQCO ra rov naXariov ytyovt /toQu , Mg 
■fii]dtv tTtQOv t/tir ro Xoinov tijv tnaQ/oxr(ia 1] fwvov tTjV inl Tuig 
dunuraig (pQorxida, ug tJy.og toxi ytvtoS^ai xaxa xo avuyxaiov ntQi 
6 Tt Tovg tS, avrrjg nuQatfvofiivovg uQ/ovrug y.ai ntQi txtivovg yt fir^v 
bjv avxol dri&tv ixu/d^r^ouv uQ/tiv. 

42. FA di Tig "y.UL ror? ix tcov nQOQQriOttov OTO/uO[.iovg, 
oi'? Tivtg y.uXovoi /Q7]Ofiovg, iv uQi&fico Xoycjov nuQaXa^tiv vno- 
fiivot , niQcxg tXufit tu (Ihovxificp tco '^Pcofiuico Qri&ivra nori. cprjol 

lOyf^Q iy.tivog , xal ori/ovg Tivug Sod^ivxag dijd^tv '^Pcofivlco noxi 
nuTQioig Qijfiuoiv uvo.cfiQti, Tovg uvucfuvdbv nQoliyovrug totc 
'^PtOfcuiovg Ttjv Tv/rjV unoXtiiptiv , oxt uvrol Trjg naxQiov qcovijg 
iniXdd^ciovTui. y.ul toj' fiiv Xtyofitvov /Qr/Ofibv TOig ntQi firjvcov 
yQucftToiv TjfiTv ivTtd-tiy.ufitv , niQug Si fiuXXov to/t tu TOiavxa 

ISfiuvTtvfiuTu. KvQov ycxQ Tivog Aiyvnxiov , ini noirixr/.fj txi y.ul 
rvv d-avfittCpfiivov , ufia xrjv noXiuQ/ov ufia ti]v tcov nQUiTCOQicov 
inuQ/oxrjXU Siinovxog y.ui firjdiv nuQu xrjv noirioiv inioxufiivov, 
eixa nuQu/^rjVui d^uQQrjOavxog xi]v naXuiav avvridtiuv y.ai xag i//J/- 
y^ovg 'EXXudi ffcovfj nQOtytyxovxog, ovv xf] '^Pcofiaicov cpcjovj] xul rrjv 

2QTv/rjV uni^aXtv r] uq/J]. vofiov yuQ uvTiyQcxcftiv b ftuoiXtvg uvt- 
ntiod^i] nuorig ucfuiQOVf.itvov i'^ovoiag Ti]v inuQ/oxrjXa ' j] yuQ uqxi 
y.al xovcfioai OQovg xal oixriOtig xal g)cJoxa xal d-iug xul uvuvttuoeig 

4 ug F, r/V C. 12 aneXentev C. 20 dne^aXev add F e 2 12. 
avvi.Y<xQ(peiv C 22 lego cpoQOvg. F. 

Romani, nt necesse erat, quae ad bella pertinent, ducum, quae ad pala- 
tiuni, magistri provincia fuere ; ut nihil aliud praefectura habeat nisi so- 
lam sumptuuni adnunistrationem , qui, ut perspicuum est, cum in obvias 
necessitates tum in magistratus ex illa , ut dixi , ortos , adeoque in eos 
quibus hi praefecti sunt, impenduntur. 

42. Quodsi quis et coniccturas e praedictionibus , quae oracula a 
nonnullis vocantur, rationum in numero habere non recuset, exitum ha- 
buere a Fonteio Romano quondam dicta. ait enim ille, et versus quos- 
dam Romulo scilicet ollm datos patrio sermone refert, aperte praedicen- 
tes tum Romanos fortunam derelicturam , cum ipsi patriae linguae obliti 
fHissent; quod oraculum (ut vocant) nostro de Mensibus tractatul inse- 
ruimus. exitum vero utique haec vaticinia habuere. quippe postquam 
Cyrus quidam Aegyptius, quem ob poesin etiamnum admirantur , praefe- 
ctura urbis et praetorii simul fungens , neque aliud quicquam praeter 
poesin sciens , veterem consuetudlnem transgredi ausus est decretaque 
Graeco sermone protulit, cum Romana lingua fortunam quoque magistra- 
tus amisit. legem enim autographam ferre persuasus est imperator, omni 
magistratum potestate spoliantem. nara qui nuper et tributa levandi et 



236 lOANNIS LYDI 

iQyfor uvd^iVTOvoct TuTg noliGiv inidovrui ovx iJQXiae to 7,otnov 
ovdi tToXiiniGe (.uy.Qag yovv Tivbg iiuQaifjv/fjg ix twv drjf.ioai(av fxe- 
raSovvui tivi. o de xud'' i]f.iug ^i]f.iood^tvrjg, og y.at uvTog vnuQ- 
yog tjv , ovdi fHTU y.t).tvoiv TTJg ^uoiXtiug y yQUftfiuTiov /co^ig, il 
(.11] nQuyfiuTiy.bg rjQyr]GUTO vofiog, uSeiuv t/tiv tijv tnuQ/OTr^raS 
inidovvui ToTg vni]y.ooig xuTinQu^aTO , firj ftovog uvTog tv noirjaat 
Tov? vnoTtltTg nuQucpvXa^^ufievog, u).7.u xul uX7.oig to 7.oinov uno- 
x7.tlGug. xT]g Se uQ/ijg r]Si] xul uvTr]v t^v tninoXuiov o^piv ^t^iw- 
Siiarjg, rjxo^^ovd-rjae roTg xug Sixag Xeyovatv exxXi^TOig fVTtXiaat 
10 dixuGT}]Qtov nuQU t6 nuvrr] xixtoXvfitvov. xui voftfo tovto Stw- 10 
qiad^r]' ov yuQvntfiftvev 7] ^uciXtcog nQuoTTjg roTg dixu^ofitvotg tt^v 
unb rijg itptaeccfg ntQixonTnv iXniSu , rjv nQoO^noQovvTtg ol Stxa- 
t,ovTfg YoMg uSfxdoTcog tig t« nQuyfiuTa eia^Xt%lJOvau rooavTa 
TitQi Trjg UQ/Tjg iniSuxQvoug qr^fii. 

43. Km^.voh Se ovSiv wantQ iv vnorvmuoti fivrjOd^rjvui 15 
Tt]g xuTu fuxQov i^MTTtuotcog' ov yuQ uv Tig intSti^n oacpwg rrjv 
ufpuiQeoiv, fii] nQOUQt&fir^oufitvog tuvS'^ cintQ oVt« t6 nQtv vOTi- 
Qov u(pi]Qi&i]. ftfTu yovv QeoSoaiov xul MuQxiuvbv t6v f^irQiov 
i7.dwv b yiecov xal rbv nXovTov tvQtbv ov IdTriXug b jr^g oixovftt- 
rrjg no7.ifiiog 7.cxfi^(xvitv tfie7^Xiv (r]V Si vniQ jug /i7uug txuTOVTU- 20 
iHug Tov /Qvaiov Xitqcov^, oyxiod-ttg rfj Svvuftti tyvco BuvSrp.oig, 

1 lomov F, ioyiov C. 5 JtQayficiTfncog C. 8 inl ncylscov 

■vulgo. 10 TouTQ) C. 17 a naqovxa? au a vndqxovxu? 

21 rov deleverim. 

victum et lumina et spectacula operumque refectiones civitatibus conce- 
dendi potestatem habuisset, non habuit deiude, neque ausa est vel par- 
vum quoddam solatium de publicis cuiquam dare. noster vero Demo- 
sthenes, qui et ipse praefectus praetorio erat, ut ne post iussionem im- 

t»eratoris quidem sine literis praefectura, nisi si pragmatica lex dedisset, 
icentiam haberet civibus largiendi elfecit, non ipse tantum ne civibus 
bene faceret cavens , verum alios quoque in posterum impediens. ipsa 
autem specie extenia iam adempta magistratui, deinceps per electos cau- 
sarum actores elevatum est iudicium, contra quod omnibus modis prohi- 
bitum. atque id iege temperatnm est : neque enim sustinuit imperatoris 
niansuetudo litigantibus spem ab appellatione imminuere, quam praevi- 
dentes iudices integrc fortasse res intuebuntur. haec de magistratu ool- 
lacrimans commemoro. 

43. Nihil autem impediet qnominns paulatim progressae imminutio- 
nis quasi imaginem quandam exprimamus : nec enim imminutionem per- 
^picue ostenderit, nisi qui prius , quae olim fuere posteaque erepta sunt, 
enumeraverit. post Theodosium igitur prudentemque Marcianum secutus 
Leo, cum divitias queis Attalus orbis terrarum hostis potiturus erat (erant 
autem super centura auri librarum milia) iavenisset, potentia inflatus 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 237 

VSvtt riQfMViy.ip unb xr^q UQy.T(oug im Tug 'lonuviug dia tov JZi- 
^TiVulov ivay.ri^uvTt Trj .AijSvT] , noXtf.iHv. fivQiutg ovv vuval 
{.luy.Quig, ug y.ulovat Xi§vQvug, iniavi^aug otqutov olov b fiuy.Qbg 
unt9uvf.ia.Gi /Qorog, tig io/uTrjV anoQtuv ntQiioTi^ot t?;v uQyf^v, 
5 unoTtivcov uvTrjv xui fituCofitvog xui dunuvr^v TtaouQuy.ovTU fiv- 
Qiuatv uvdQtZv nQog [■i^/r^v dtunovTtov y.ui ytjg uhjitivoig oQf.iotg 
<x>/vQ<jOf.iivt]g dva/iOQiuv y.ai ^uq^uqwv vntQ Xoyov nXovTOvvTtov 
Svvufitv uQy.tiv. uvuXo}Tui yuQ ntQ\ tov y.uy.oSulfiovu noXtfiov 
ly.tivov , Buailiaxov rcov ^ttviov riyr^oufiivov, /qvgiov fiiv Xitqcov 

IQftvQiudtg i'^ nQog ntvTuxta/tliatg , uQyvQOv di /tXtuStg Iitqwv 
tnTuy.6otat, "nnoiv di y.ai onlwv y.ut uvSqlov tooovtov oaov uv Tig 
TW uuvtI /Qoym ilXtintiv xuXiog ucfOQioiTai. (44) >f«' fttTu tuvtu 
TiuvTa vuvuytov Trjg oXrjg noXtTtiug. ov yuQ uQxiouvTOg tov Si]- 
fiooiov /QijfiuTog xul oaov r^v \Stov t^ ^uotXtitt , nuvTU t« t(ov 

15 OTQaTtwv nXr^QioftuTu TuTg uoTO/iutg ivunioXtTO xov noXifiov. xul 
"vu fir} fiuxQrjyoQOJ , i'i ixtivov tov avftnTcofiuTog ovxtTi to TUfit- 
iiov iniJQXtofv iuvTtJo, uXXu nQOoSunuvu ToTg nQuyfiuot nQO xui- 
Qov T« fitjnco iv iXniSt yovv ToTg vnoTtXiotv ovtu , wg untQUVTOV 
tivui Tfjv unoQiuv TOi? Srjftoqiov. intXtinot S^ uv i]fiug o /Qovog, 

20 ti Tug vnb .AiovTi ntoovarjg Tijg noXtTtiug unuQiO-firjacofit&u avfi-' 
(f0Q<ig, Tcdv TOTf olxoi xuxdiv , Tcov iv fiiacp nvQi Sunavi]d^ivxcov, 
ovvifiiE,uv TCJov TOTt noXifiwv to SvoTv/ig xut uXXiov fivQicov utv- 

1 ysQfiaviKag C. patet allquid excidisse. F. 5 kcxI] aii 

tig? 7 (oxvQcofiivTjv C 10 fivQtdScov-TitVTCCxiaxtlicig — 

Xif-iocg C. 12 lego inintHv. P. acpOQTJatrai C. 18 rjyov C, 
ijyovv F. 21 rcov -KayKav-avvtfit^av. legendum, ni falior, 

TOts - yiccKOig- avfifii^av. F. 

Vandalis , nationi Germanicae , quae a Septentrione in Hispanias per 
Pyreneum montem transgressa Libyam invaserat, bellum inferre decre- 
vit. itaque cum decem milia navium longarum , quas libunias vocant, 
exercitu, qualem nulia aetas mirata est, implesset , magistratum ad inci- 
tas redegit , intentum coactumque quadringentis hominum milibus , trans 
mare contra terrae importuosis sinubus defensae difficultatem et barbaro- 
rum mirum quantum opuleatorum potentiam dimicaturis, sumptum sufficere. 
insumpta (|uippe fatali illi bello, Basilisco malorum duce, auri sexaginta 
quinque, argenti autem septingenta librarum milia, equorum vero armorum- 
que et liominum tantus numerus quantum omni aevo interiisse quis iure 
negaverit. (44) et post haec omnia naufragium totius rei publicae. nam 
cum non sufficeret pecunia publica, quantumque privatae erat imperatori, 
omnia exercituum complementa belli cladibus una perierunt. ac ne lon- 
gus sim, ex illo casu aerarium haud amplius suifecit, sed ante teinpus, 
quae nondum in spe, id est coUatoribus sunt, in rem publicam inipendit, 
ut infinita sit aerarii angustia. tempus autem, opinor, nos deficiat, lapsae 
sub Lcone rei publicae clades si enarremus, domesticis tum malis, media 
urbis parte igne consumpta, mixtam bellorum infelicitatem aliorumque 



238 lOANNIS LYDI 

/i]^iaro)v' tog avrov Ixtivov, zov ^uoiXea l^tyco, to"^ olxiiotg y.uy.oTg 
TaQUTTO/iiivov fUj f.iGvov Ti]v uv).rjv U7io).mtTv, (fua{.iuziov uvibv 
oJanfQ "OQtarr^v uvuvdqov IvoyXovvxcov triQCod-i dianuod^ui, uD.a 
xal uvT-^v dt Ti]v nuy/Qvaov unoXintTv diuoxixpuad-ui unoXtT xut 
tTg TOiuvTTjV (^uoilduv /ntTUTQtiput, tl i-irj &tog tov&^ o dtdcoxe tij 5 
noltt ditocxJOUTO y.QCiTOg. (45) y.ui udtcov f.tiv nOTt unrjXXdTTeTO, 
Tj 8k uQ/ri ToTq fxtivov xuTay.Xvo/.ioTg i^v&il^tTO , Zi^vcovog tv&tv 
To Tov xrjdtOTov xQuTog vne'§tXiy6vTog. detXbg dt rjv, ftuXXov de 
dtiXutog , xul rovg no).i/.iovg unjjoyvQiLtTO , /iirjdi iv tixoat /iu/TjV 
vno/iivcav oqHv, xui avvcJodtt tov vnuQ/ov /Qvaico noXXco Trjv eiQ^- 10 
VTjv chvtTod^ut, uvTog ntQi di]utvaetg xui oXed-QOv TCJov iv TiXti rijg 
TCoXtTtiag uyQvnvwv. io/e di o/icog xul uvTog uvuiatov niQug. 
TOGOvTcov xaxcov ini/td-ivTCov t^ nQood^tv tvdui/iovi riov UQ/cJov, 
r TV/1] ^Q^yy ^' yvr']Otov di ytXcoou toj' l^^ruOTciotov &uvuTwotv 
inioTrjOt ToTg vnr]x6otg , og Jm ndoi]g i]Xd-tv bdov Tr]V tvStiuv TCJov 15 
y.otviov unoriouod ut , xai diy.i]v olxodtonozov Tivbg Tovg cpoQovg, 
oaoi ocottod^ui dvvatvTO, TuTg uXi]d^tiutg TuTg Sunuvutg nQ0OUQ/i6- 
Gug, xui Xoytoficvg unfjTei Tcov danavcov xui Stxuicog izid^tTO, Tr]v 
u/.itTQiav dtucftvycjov , ov/ cxiontQ o NiQcov nOTt, xui ei Tivtg ixti- 
vov CrjXcoouvTfg dunuvug /liv u/iiTQOvg inoti]ouvxo, Xoyio/iovg dt 20 
/.li/Qt /ivi]/i7jg /] Xu^tTv nQog jijg inuQ/OTijTog ij nQu^at nQog uv- 



2 Tov C. 4 noXtv? 8 k7]8stov C. 10 &Qav C. ^ H &a- 
vaTcoaev C. 17 Talg dXri&iazdzais 8.? 19 ovx add F. 



innumerarum calamitatum ; ut ipse ille , imperator inquam , suis pertur- 
batus malis, non modo aula relicta, spectris quasi ignavus Orestes ex- 
agitatus, alibi habitaverit, verum ipsam quo(|ue auream civitatem exitio 
relinquere cogitaverit, unusque tantam imperli sedem evertisset, ni deus, 
quod dedit urbi imperium, conservasset. (45) et Leo quidem aliquando 
esse desiit: at praetectura concitatis ab eo inundationibus submersa est, 
Zenone deinde soceri imperium tenente. erat autem timidus, seu potius 
miser, et bella pecunia redimebat, ne in imaginibus quidem pugnam su- 
stinens videre, praefectumque multo auro pacem mercari cogebat, ipse 
bonis publicandis et principum in re publica virorum exitio intentus. 
habuit vero et ipse pariter infelicem exitum. tantis malis submei'so fe- 
lici quondam magistratu , fortuna paulisper quidem sed sincere arridens 
Anastasium moribundis civibus praeposuit; qui ut publicae inoi^iae mede- 
retur, nuUam non iniit rationem, et more patrisfamiiias cuiusdam tributa, 
quanta servari poterant, sumptibus re ipsa accommodans, rationes sum- 
ptuum et exigebat et iuste reddebat, immodicum fugiens; neque quem- 
admodum Nero olim, et si qui eum aemulati, sum])tus quidem immodicos 
fecere , ratioiies auteui mentioue tenua aut uccipcre a praefecto aut ei 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 239 

tTjV 7i^iMOuv, TTOTUfiovg 7] Tu/^u d^uXuGOuv oXi]v ^lyL,Hv uvtoTg TO 
yj^voiov oiof.itvoi. 

46. Nt/iiuaa J' oif.icog rj rv/tj, y.ui oy.omo dtoixi]0£cog ru 
vtvQU nuQtlvoi: Jijg noXirtiug. riov yuQ ^ovXtvriy.iov ovarrjfiurcov 
5dioiy.ovvTcov rug nuXtig xui tov OTQUTHortiV unoTQtffijvTCov xui uh]- 
d^cog noliTtvof.iivcxiv roig nQcxyf.iuoi, MuQivog rig ix rcZv Xtyofiivcov 
axQiviuQicov ri]g tc/)ug dioty.t]otcog nuQtiodvg ivri/vcjog rcZ /juotAti 
uvunti&ti nHouv uvrcT) t^v nolirtiuv , SiuipTjcpiouvri Tovg CfOQOvg, 
yuruntOTtvoui, ofioXoyr^aug /Qvoiov tco (iuoi/.ti ntQinoitiv. qiXo- 

10 xiQd^g de rjQtftu hvy/uvtv ixtivog otu TuvlcjLvriog xui 'EnidcAfivov 
TTjg^IXXvQidog' /Ivqqu/iov uvtt^v KQrJTtg unoiy.i]OuvTtg ixti nQoa- 
tjyoQivouv, unb ^ovQQci/ov Tort ^uaiXtvovTog Kqtjtcov, cog o 'Pw- 
/.luTog .Aovxuvog iv rf] dtvrtQa rcjov if^cpvXicov cprjoiv, ij Kuqxv- 
QuToi KoQtv&icov unotxoi xurci rbv ovyyQucpiu. xui noXvg i^v Xuyog 

15 dnXriOTiug xurriyoQcZv Tov i^vuoTdatov , cog xul iXtytiug Tivu.g ini 
Tov InnodQOfiiov uvurtd^rivui nQog rov d)]fiov y.ur^ uvtov , tlxovog 
uvTCo Gidi]Qug inl rov innodQOfiov uvuTtd^tioi]g. ol dt ori/ot 
rov Ityoftivov nuQct ftiv '^Pcofiuiotg cpuftcooov xud-^ V'"^ ^^ (S/.uo- 
g:i]ftiug didt. 

20 tixovu 001, jSuatXfv y.ooftocp&oQt , rr/vde aidi]Qov 

OTr]aufitv cog /uXx^^g ovauv UTtfiOTtQuv, 

1 lego ovx Tq^LaGctv. F. vel am^^Lcoaciv. 3 vsiitca 8' oficog? 

8 dvantL&tiv C. 10 nal] i^? 11 dnoi^rjaav C. 13 Liica- 
nus 2 610, de Brundusio : urbs est Dictaeis quondam possessa colonis. 
haec Lydus de Epidamno poetain dlxisse putavit, eidemque , quod 
aliunde acceperat de nomine huius urbis, attribuit. F. 13 i] F, 

ol C. 15 iXtytid ziva F. 19 o^St vulgo. 21 Antho- 

logia : ccv9iaav cos jjaAxov TtoXXov dtifiotSQTjv. F. 

reddere non sunt dignati , flumina vel totum forte mare aurum sibi pro- 
fundere arbitrantes. 

46. At fortuna crudeliter dominata specie quoque administrationis 
nervos rei publicae solvit. nam cuni curialia collcgia civitatibus r.rae- 
essent ac militem sustentarent vereque rem publicam moderarentur, Ma- 
rinus quidam e scriniariis, ut vocant, orientalis dioecesis, cum se callide 
rebus insinuasset, imperatori persuadet ut totam sibi rem publicam, tri- 
buta vendituro, credat, aurum se imperatori conciliaturum poUicitiis. erat 
autem ille lucri paulo amantior, ut pote Taulantius et Epidannio Illyriae 
civitate oriundus (Durrhachium eam Cretenses, qui coloni illuc venerant, 
a Durrhacho tum Cretensium rege appellarunt, ut aitLucauus Romanus in 
libro secuudo de bello civili ; vel Corcyfaei , Coriuthioruin colonla se- 
cuadum historicum). incusabantque vulgo Anastaslum insatiabilis avari- 
tiae , adeo ut dlsticha quaedam in eum in Hlppodromo populus suspen- 
derit, cum ferrea el imago in illo posita fuisset. versus autem famosi 
(ut Romanl vocant, quam nos blasphemiam) hl sunt: "imaginem tlbi, 
imperator mundum destruens, hancce e ferro posuimus ut aenea vilio- 



240 lOANNIS LYDI 

uvTi q^^orov 7tfvii]g t' dXoT]g hfiov re xui ^^;'vjg, 

olg nvLvxa (fd^iQH arj (fiKo/Qrj/.ioGvvr^. 
ytixova dt ^y.v)J,rjg oLoijV avtd^ivxo Xd()v^div, 

uyQiov u}[.irfGJi]v rovrov lAvaaTuoiov. 
Siidid^i yMi Gv, ^y.vXXu, xtaig (pQtal, f.uj Gt y.ai uvtijv 5 
/iQcu'§rj , /uXy.tiriv dui/.iova y.tQfiuTiaag. 
Sia^aXlovrai yuQ uQog rwv uQ/uicuv ol Trjv EvQionr^v oixovvTtg 
a/tSbv unavTtg inl (fi^MQyvQiu , u/na xiQSaivovTtg ufia Sanavm— 
Ttg T« ntQiyivo/itva avroig , ol d^ ^HnttQaJTai f.iuXiOTU, ^vqcjv 
ovTtg unoty.oi, (xig b IloXifitov tv nifinT]] i'^r/yrjat(jt)v Tr^g xara .Aov- 10 
xavov Tuv Po)/.iuTov i/i(pv)Jov ovyyQu^frjg unt(fijVUTO. o&tv y.ui 
IlaXatGTrjVT] nQog twv uQ/uiiov xuXtirai, iv i) '^HQCodijg nori nQog 
Ti/ir]g AvyovGTOv NixonoXiv iSti/iUTO Tr]v noXiv , nuQU. .AtvxuTi]v 
xul Tov ^A.XTtov xoXnov, onov KXtontxTQUv {.itT^ AvTCOviov nuQt- 

OTrjGUTO. 15 

47. Hv f.iiv ovv TOiovTOg b ^uatXtvg , t« Si uXXu avvtTog 
x(u ntnatdtvfiivog, intttxrjg Tf a;t/« xul SQUGTr]Qiog, fttyuXodcoQog 
Tf xul XQtiTTWv oQyi]g, iQV&Qicov Tf Tovg Xoyovg, (hg xut nXi]QO)fia 
/Qovov xui jSa&fibv roTg tujv Xoycov Sidaay.uXotg ^ovXr^d^ivxa nuQU- 
G/tTv TuTg uvTOJv di/ovoiaig ifinodtad^rjvai' nicfvxt yuQ fg «7r^«-20 
yfioovvi]g to Xoytxbv nQog tuvTO 6iu(ftovtTv. t]v ovv uyud^og, (og 

1 Sl oXo^s lotfiov C. 2 ols nccvTcc (p&eiQSt. afj F, 0^5 ndvTU 

q^Q-tiQsig eK (piloxQrif(,oGvvr]q Anthologia , »7 Ttdvta (p&tiQeast C. 
3 Anthologia: iyyv&i rjjs 2^7ivlXr]g xultnrjv CTTJaavzo X(XQV§Stv. 
Lydiis maiiifesto putavit posteriora duo disticha unum cum praece- 
dentibus epigramma efficere, unde patet cur scripserit Ss, non Trjg. F. 
10 i^r] . . . atcov C. 11 ificpvliove F, i(i(pvXicov C. 12 lego 

IJaXcciaTT}. cf. Caes. Bell. Civ. 3 6 et Lucan. 5 460. 

rem , pro caede paupertateque exitiosa fameque et ira , queis omnia de- 
struit tua avaritia. vicinam autem Scjllae exitiosam posuere Charybdim, 
ferum crudivorum hunc Anastasium. time et tu , Scylla, tuo animo, ne 
te quoque ipsam devoret, aeneam deam postquam signavit." etenim apud 
antiquos omnes fere Europam incolentes ob avaritiam male audiunt, simuj 
lucro studentes, simul parta consumentes, Epirotae autem maxime, Sy- 
rorum colonia, ut Polemo in libro quinto commentariorum ad Lucani 
Romani de bello civili carmen ostendit. unde etiam Palaeste ab anti- 
quis vocatur, in qua Herodes quondam in honorem Augusti NicopoHn 
urbem ad Leucaten Actiumque sinum aedificavit , ubi Cleopatram cum 
Antonlo iile devicit. 

47. Erat igitur talis imperator , at cetera prudens et eruditus , hu- 
manusque simul et diligens , munificentissimusque et ira fortior , litera- 
riimque adeo reverens ut temporis complementum et gradum literarum 
niagistris concedere cupientem dissensiones eorum impedicrint: solent 
eiiim docti, utpote otiosi, inter sese disseutire. erat jgitur bonus, ut 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 241 

i(pi]V, xai (.iTiStva Tuv dfOfavarv ay.v&QM7ibv unonlfAmwv, wq (.iri 
nokiv, iiii (fQOVQiov \_f.irj tvGiviov'^ 1] Xi(.ilva ri ronov ovv riva zrig 
n(xarjg'^Pcoi.iai(jov noXixHug a/not^iTv rcov ixeivov xaru to uvayxuTov 
ScoQiwv. oxi di (xovog avrbg f.ieTU KoovaxuvTTvov xr^v twv ipv/cjljv 
5 ixovcpioe daafioXoyiuv, tl xal firj nuauv (ovde yuQ t(fd^aat) , &tbv 
i/exio ^iXeco ridv bncoadi^noxe nX?]f.i(.itki]d'tvr(jov avx(o ' xal yuQ uv- 
&Q(jonog i]v. noXXoov di ovxcov xai iniQ xcov xoivcov ldvaax(xaiog 
iuQu^tv, uQxtatt fiovT] nQog unodti^iv ?; nuQ* avxov vntQ EvcpQu- 
rrjV xuruaxtvaad-eToa noktg {Juquv uvrr^v 01 intxcoQioif Idvuara- 

10 aiuv Si noktv i§ avxov nQoaayoQtvovai xad-^ 4^«?)^ ^v el firj &ibg 
nQbg ixiivov ruTg qjUQvy^i IlfQacov ini^Qtatv , txnaXai av ra 
'Pcofiuicov UtQaut, oiov nQoatxij uvxoTg iaxi, xaxeaxr/Xtauv. 

48. XuXinbv di ovSiv xul fiiug uvrov axoriug xal Xavd^a- 
vovar]g tri intfivr^ad^r/vut nQaS,tcog' 8iT yuQ xal riJov tldtxijov ruv- 

15 iiQbg UQtrixiv fiiuv ivunod^ia&ui rco Xoyco. JluvXog uvrjQ tvnurQi- 
d'i]g ix Bt/3tuvov nur^bg iniai]fior(irov yiyovev vn^ avr(^ , og ttal 
Tovg monon xcov tfinQoad^tv inl fieyaXocfQOOvvt] d'uvfiuo&ivxa)v 
vnurcov ruTg (piXortfiiutg unixQvxptv. ovxog yQttcov idtcoxtxcov tvtxa 
XvGixtXcov uvxdo inco(peiXf]Oi Zi]vod6x(j), (og xui uvxbg roTg vndxoig 

S.OnQbg u^tcofiuTog xul fiovov rvxcov, "avacpuiQexov XQvaiov, dgxtXiug 
XQvaiov XixQug avvuyofievov. rov di HuvXov n^bg rr]v txxiaiv 
urovovvrog , Zr/vodorog norvicofitvog xbv ldvaax(xoiov dvxi/SoXtc 

7 xai] a F. malim xai vnsQ (XQi&fLov a. 12 Sca? 19 iito- 
cpiXrjasv C. lego Trlg vnazsiag. P. 20 dvacpiqeTOV C, 

dixi, neque quemquara petentem tristi vultu dimittebat; ut non urbs, noii 
castellum. . . non limen, nullus denique totlus rei publicae Romanae iocus 
munerum eius , postulante necessitate , expers esset. quod vero solus 
ipse post Constantinum animarum tributum , quamvis non omne (quippe 
mors praevertit eum), levavit, deum propitium experiatur suis qualibus- 
cunque peccatis : etenim homo erat. multa autem cum sint quae pro re 
publica Anastasius fecit, ad rem declarandam satis erit una trans Eu- 
phratem ab eo aedificata urbs (Darara eam indigenae, nos Anastasii ur- 
bera ab ipso appellamus); quara nisi deus cum iilo Persarum faucibus 
imposuisset, iara olim, opinor, Persae, quae iinitima iis sunt Romanorum, 
occupassent. 

48. Nihil vero nocebit unum quoque obscuriun eius atque etiam 
latens factum commemorare: oportet enim et privatarum viri virtutum 
unam literis mandare. Paulus, vir patricius, Bibiano splendidissimo patre 
ortus, sub eo vixit; qui quidem priores consuies, quorum unquam in ad- 
miratione magnificentia fuit , liberalitate obscuravit. hic , privatas pro- 
pter necessitates Anastasio utilis , Zenodoto , quippe et ipse consulatH 
honorem tantum consecutus, pecuniam, quae negari non posset, ad sura- 
mam mille auri librarum debebat. cui solvendae cum par non esset Pau- 
lus, Zenodotus Anastasii opem imploravit; qui intelligens neque Paulum 
loames Lydus. 16 



242 lOANNIS LYDI 

uf.ivvttv airw. b Se avvoQWV fxriSk rov IlavXov aQxtTv nQog un6~ 
dootv f.i')]di Zi]v6dorov nQog Ivdoatv, 6vo /jltddag /Qvaiov didcoxe 
hxQcov avT(p, rag fifv /iXiag rw /Qijarri, rug dt Xiinof.itrag (rooav- 
rui df ■fioar') tw UavXM /uQiau/.itvog. 

49. ^Eyd) di uvaarQfCpa) tw Xoyo) nQog Muqivov, iy.Xuftijov 5 
roiwv ^vQog uvtjq y.ut novi^Qog wg inifixijg rovg cpoQOvg , ru fiiv 
fiovXtvr^Qiu naawv nUQtXvat Td3v noXtwv, untfinoXwv rovg vntj- 
xoovg navri wg trv/fv , tl fiovov avrw rb nXtov vnoa/oiro , xal 
uvri To»»' avfy.ad'tv or)]Qit^ovrwv ru nQayfiara ^ovXtvrwv nQO/ftQi- 
i^trui rovg "ktyofitvovg ^ivSty.ug (JlraXoig ^foj' «7r0xaP.fr»'), ot* 10 
nuQuXa^ovrtg rovg avvrtXttg ovSiv noXtfiiwv tjooov rug noXiig 
Stfd'i]y.uv. xul yivtTui fiiv noXv/Qvaog , tintQ rig uXXog, 6 /?«- 
otXivg xu\ fitr^ uvrbv MuQivog xul oaot MuQiviwvrtg unXwg' 
unoQiu df navrtXtjg xal ntviug ftdd-og xarimt ru nQuyfiara, rh 
Xotnbv ri]g inuQ/6ri]rog rQonw /ufiutKijXov dixuarov ftovutg ruTg 15 
IdtwrixuTg dtudiy.uaiaig a/oXuL,ovor]g. 'tjQvd-Qiu di ofiwg MuqT- 
fog, xa\ rvjV uq/jjv iSoxtt rtfiuv, ri/vi] rbv (p&ovov unwdovfitvog. 
ivd-fv Tttij' di]ftooiwv wontQ vcfj^ irtQOvg rtXovvrwv xut fit] xuru. 
Ttt^tv nQUTTOfiivwv , vn(x)Xtod-tv 7] ruitg xui ntviug ivi]Q/tro' ri 
'^UQ ntQityivtro uvrf] fiovutg xuTg dixutg twv IdturiHv i'§vn)]Qi- 20 
rovfiivT] j 

50. Ovrwg ovv rcov nQayfidriov vnb tw MuQivco niai)v- 
rwv, avvfTdtv b ^aatXtvg trtQu rifif] ri]v urtfiiav naQUfivd^rjOuo&ui 

10 patet allquid excidisse. F. 13 [laQiviovzte C, (iaqXvQi ov- 

ztg F. 19 Ttavia avvtixfco? 

solvere neque Zenodotum remittere posse, duo milia auri librarum ei de- 
dit, mille creditori, reliquas (erant autem totidem) Paulo largiens. 

4y. Ego vero enarratione ad Marinum redeo. cum igitur Syrus 
homo improbusque tributa quasi aequus suscepisset , curialia omniuin 
urbium sustulit, cives cuilibet temere, dummodo plus ei polliceretur, 
vendens; proque curialibus , antiquis publicorum moderatoribus , creat 
quos vindices (quo nomine Itali deum appellare solent) vocant, qui nacti 
in coUatores potestatem, nihilo quam hostes melius civitates habuere, et 
auro quidem, si quis fuit alius, ditissimus fit imperator, post eumque 
Marinus, et quot omnino Marini: summa vero angustia et paupertatis 
abyssus causas absorbuit, praefectura deinceps more pedanei iuditis pri- 
vatis tantum litibus vacante. verebatur tamen Marinus videbaturque 
colere magistratum, arte invidiam repellens. inde, cum quasi ad alios 
publica pertinerent neque rite exigerentur, coUapsum ofliclum est coepit- 
que paupertate laborare : solis enim privatorum o|,usis operam dans quid 
reliqui habuit? 

50. Sic igitur rebus sub Marino ruentibus, imperator alio honore 
contemptum magistratus solari constituit. nam foreiisium oratormn opti- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 243 

TTjg uQ/jjg. tiov yovv 6iy,aviy.<Zv QrjTOQWV rovg uQiorovg tn) Ttjv 
UQ/Jiv 7iQov(fiQi' y.al. nore TiQog t?7? yu^ifrrig IdQidSvr^g o/lovi^a~ 
vog j4vd^if.iuo TM 'Avd^ef-iiov rov '^Pwfirjg ^i^aaiXtvy.6rog nuidi ri]v 
UQ/Jjv ty/HQioui rjyavuxTrjOtv, tinwv dt {.ir^dtvog t) f-iovwv Xoyixwv 
5«§j'«v tivat TJjv inaQ/6ri]Ta. oniog di rjQv&Qia rrjv uQ/r^v , yvio- 
atral t/? ix tovtov. 'EQfiiag rig roTg ylvdiag oxQiviuQioig ovv- 
aQtd-fiovfitvog vnb fitfiilJtv ytyovt, 2iQyiov tou Toxf ttjV inuQ/o~ 
rrjTa diinovrog uyuvuxrr^auvrog. o de ^aoiXtvg nQog t% '^EQfiiov 
firjTQog 6/lovfitvog noXvg iyivtro rbv vnuQ/ov naQuxuXtuv nuQU- 

10 /WQttv '^EQftiu' ixiivog di fit/Qi navzbg dvt^dXXfro , xul b ^uoi- 
Xtvg ivtdidov, r.i\v re uQ/r]v rr^v re SeQyiov oefivori]ra naQari]Qov- 
(xtvog' lo/vot d^ ofiwg vntQ dixaiov nuQuxaXwv. avrwv ovv rwv 
iv Xoyw ufiot^udbv rr^v uq/i]v nuQaXufi^uvovrwv , nuQudidwotv 
ix Toiv Xtyofiivwv Avyovarukiwv o'i fidXtoru roTg Xoyotg ivinQt- 

15nov, xal fii]v xul ra/vyQdcfwv roTg uxolovd-oig , nuQtivui xul 
"koyovg nuQudtdovai xul uxQodotai Svjfiooiutg inideixvvod^ut rr]V 
ovaav uvroTg inl roTg Xoyotg nuQuoxevi^v y ytQOJv re ov fitxQwv 
rvy/dretv. 

51. Toiavra fiev rtva rort enQUTrero, b St ^uatXevg Itqv- 

SO^a, ruTg MuQivov neQtvoiutg nXovrwv xul ruTg twj' vndiwv ev(prf- 
ftiutg ivu^Qvvofitvog. ttQr^vr] Si ^ud^tTu rr]v nuauv i/uvvov noXi- 
rtiuv , xul ov/ ijxtora rbv orQuriwTi]v , ndvrwv bfiov rr^v rijg ui~ 
Xrig Qaorwvr^v ^ijXovvrwv xai Siwxovrwv ra ^uoiXtwg inm]dev- 

9 fLTi TtQos C. iyivero vulgo. 13 nccQd§aGi.v C, aji 8i- 

8coaiv? 16 8i](ioaiois C. 

mos ad praefecturam evexit; atque aliquando ab uxore Ariadne sollici-. 
tatus ut Anthemio Anthemii, qui Romae iniperavit, filio praefecturam de- 
ferret , succensens nemine nisi literatis dignam esse praefecturara dixit. 
quomodo autem veritus sit magistratum, ex hoc licet intelligere. Her- 
niias quidam e Lydiae scriniariis reprehensionem incurrit , Sergio , qui 
tum praefectura fungebatur, succensente. imperator autem, ab Hermiae 
matre sollicitatus, multum hortabatur praefectum ut Hermiae concederet. 
at ille usque differebat; indulsitque impei'ator, et magistratum et Sergii 
splendorem reverens, quamvis causa esset fortior, quippe qui ad iustara 
rem hortaretur. cum igitur clarissimus quisque magistratu vicissim po- 
tirctur , ex Augustailbus , ut vocant , iis qui maxirae eloquentia praesta- 
bant , nec non aemulantibus eos inter notarios , accedere concessit, 
orationesque tradere, et publicis in auditoriis suam in dicendo facultatera 
ostendere, praemiaque non exigua consequi. 

51, lalia quaedam tum fiebant. imperator autem mollitiei indul- 
gebat, Marini artibus dives, et consulum laudibus elatus. pax vero pro- 
funda totam laxabat rem publicam, et maxime miiitem, omnibus una au- 
lae otiura aemulantibus sectaiitibus<|ue studia unperatoris, sm iuiis cet<i- 



244 lOANNlS LYDI 

/iiuTu. y.u\ ntQug i^v loinhv Avaatuaiov xov ^lov roTg unb tcov 
Soyf.iurMv xul BiruXiuvov &OQvj3oig ruQUTrof^iivov. ^lovorivov di 
rijv ^uaikduv nuQuXu^ovrog {uvriQ de 7jV unQuYfiwv xul i.Lrfitv 
anlwg nuQu rrjv rwv onXwv ntiQUv lniarui.itvog) JVluQivog fitv auX 
oaoi Idvuaruaiov rijg uv^-^atwg ... ovx ovrijov de rb loinhv roigS 
xQurovai xtQdo/v wontQ rb nQortQOv (xui yuQ untarQtcfOvro rug 
xuru rwv vnrjxowv in7]Qtiag), unug f.itv b nXovrog Idvuaruatov, tlg 
antiQovg fivQiuSug /Qvaiov Xitqwv avvuy6[.iivog , ditQQVTj , o/Xog 
Si noXtiA.wv T« '^Pwf.iuicov tdovti, HtQawv rrjv uti&QvXi^rov ini ruTg 
Kaaniaig nvXuig dnairovvrcov dundvtjv. b di thqi avrijg Xoyog 10 
Totovrog. 

52. TlQbg dviayovra vnb Xiovti ^jXtov, iv uqX]] artvfj rov 
Kavxuaov, n^bg BoQiav uvifiov xaru ttjv Kaaniav y^WQit,Ofiivo)v 
(fivati TWJ' rov Kuvxuaov oqivQwv iVaoSog dntrtXiad^rj ^uq/3uqcov 
roTg dyvoovfiivoig TjfiTv rt xul IliQautg , oV ntQi rrjv ' YQxuvrjV 15 
vifiovrut , Si' rjg tla^uXXovrtg rd rt nQog Evqov HiQauig rd Tt 
TiQbg BoQiav '^Pwftuioi.g dvi^xovru idi]Ovv. xui iwg ftiv l4Qru^uru 
xut trt inixtivu tiyov vcp* tuvroTg oi PcofiuTot, dvri^utvov nuQov- 
rig ixtT' cog Si rovrcov t^iarriauv xut oawv aXXwv ini ^lojStuvov, 
ovx i§7]QX0vv 01 TliQaut ru rt tuvrwv ru rt nuXui '^Pcofiuiwv cpQOv- 20 
()tTv , xul ^OQv^og dti rug exariQiov lAQfttviug tiytv d<fOQi]rog. 
yivovrai Srj ovv Xoyoi fttrd ri]v int ^lovXiavov '^Pcofiuiwv daroyiuv 
2uXovariw n, dg t]V vnuQyog, i'^ rjftaiv xai IliQacm> ToTg i'§oyco~ 

5 post av^TJaecog aliquid excidit. F. 19 ocov aXXov C. 

rum \itae Anastasii cum dogmaticls tum Vitaliani tumultibus perturbata 
est. lustino autem imperium tenente (erat vero vir ignavus, nihil omnino 
praeter arraorum usum sciens ) Marinus quidem , et quot ab Anastasio 
aucti fiierant . . . sed cum deinceps nulla , ut antea , imperantibus lucra 
essent (etenim aver.sabantur subditorum iniurias), omnes Anastasii divi- 
tiae , innumera auri librarum milia , dilapsae sunt. bellorum vero turba 
rem Romanam agitabat , Persis seniper celebratum de Portis Caspiis 
sumptum repetentibus; de quo sumptu haec traduntur. 

52. Orientem sub leone solem versus, angusto in aditu Caucasi, 
ventum Boream versus Caspiumque mare dlvisis natura Caucasi radicl- 
bus, introitus patefactus est barbaris, nobis Persisque ignotis, qui circa 
Hyrcaniam incolunt; per quem irruentes et Eurum versus , quae Persa- 
rum, et Boream versus, quae Romanorum erant, populabantur. ac dum 
quidem Artaxata et ulteriora etiam possidebant Roniani , praesentes ibi 
occurrebant: cuin vero haec et quae alia sub loviano perdidissent, non 
sufficlebant Persae ad sua slmul, et quae prlus Romanorum fuerant, cu- 
stodienda; semperque tumultus utrorumque Armenias intolerabiils agita- 
bat. itaque post Romanoruin sub luliano cladem inter Sallustlum prae- 
fectum praetorlo , ab nostra parte , et Persarum nobilissimofi posteaque 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. IIL 245 

TUTotg xal ^IodiytQ&rj vaxiQOv , &axe y.oivuTg danuvaig uf^((fa) t« 
7ioXiTfVf.iuru (pQOvqiov Inl Tijg tiQrj/iavT^g daoSov yMTUOXtvuautf 
entoxiiouL xe ^ojj&etuv roig tonoig nqog uvuxairiOfiov riov xura- 
TQey^ovTMv Si* uvrijg ^uq^uqwv. ^Pojfiauov de xoig neQi xrjv eoneQUV 
Sxul xrjv uQxxov no)Jf.toig evo/Xovf.itvcov, ol IltQoai eo/ov uvuyxr^v 
oiu nQOoe/ioxeQoi ruTg xcov ^uq^uqwv etfodoig uvxoty.odofieTv (fQ0v~ 
Qtov fxeT, BiQunuQU/ uvxb naxQiwg xaXeoavreg, xai 6vvdf.ieig ini- 
Gxr^aav, xul noXifiiog ovx elorjet. 

53. ""Ex xuvxi]g xijg ucfOQfirjg ol IHqoui 'Ptofiuiotg Ineri- 

lOd-rjouv xuru OfiiXQov inl rug ^VQiag xai Kannudoxiag ex/eofievotf 
ojg dijd^ev udtxovfievoi xut xijV vntQ xcov xoivcov yevOfiivrjV dunuvrjV 
xaxu x6 eni^dXXov Pcofiaiotg unooxeQovfievoi , ioaxe 2noQuxtov 
rov nQwxov iino Qeodooiov rov finl^ovog exneficpd^ijvut diuXe/d-f]- 
GOftevov niQoaig. b de dvvuftet re /Qrjfidxcov y.ul ovviaei Xoycov 

ISeyyvg eneid-e TliQOug , '^PiOfiuicov ojoneQ /UQiL,Oftiv(x}v avxoTg , [vnb 
Poofiuiiov] 7]Gv/ut,etv xui (piXovg eivut. xul ruvxu ecog xov xud-* 
tjfiag I4vuoxuoiov SieovQi] XuXovfttvu xs xui xvnovfievu xul unXcog 
7]Qrr]fiivu. enl Se uvxov , Kcocxdov rov yiQOvxog oXrjv IleQoidoi 
xuTu Po)fiaicov uyovTog , yiyverut noXefiog' xui /stQi fiev vtxav 

^'^PcofiuToi dvvdfievot , uacoxiti, de xul XQV(ffi l^Qeo^ivdov xov xeXev- 
ruiov (r]v ytiQ (piXcoSbg xui (piXuvXog xul (ptXoQ/r]ficov xal unetQicx 
xui detXiti TIuxQixov xul * Ynuxiov xcxjv GrQurrjycJov rjXurrcxtdT^ouv 

2 eigijvrjg C. 4 rotg] zijg C. 7 3, 53, C §iQinaQccx. 

15 IlBQacttg vulgo. 21 (ftloQi]fi(av C. 22 legendum JTo:- 

XQiyiiov, F. 

Isdigerdem convenit, ut communibus utriusque imperii sumptibus castel- 
lum ad dictum introitum aedificaretur praesidiumque locis imponeretur, 
quo barbari per eum irruentes arcerentur. Romanis autem beliis , quae 
in Occidente et Septentrione coorta erant , perturbatis , Persae , utpote 
propiores barbarorum incursionibus, coacti sunt castellum ibi contra eos 
aedificare , quod Biraparach patrio sermone dixerunt, praesidiumque im- 
posuere ; nec hostis ingressus est. 

53. Hac occasione utentes Persae Romanos aggressi sunt, paulatim 
in Syrias Cappadociasque irruentes, quippe utique iniuriam passi et 
sumptu communem in rem facto pro parte Romanorum spoliati ; quare 
Sporacius primus a Theodosio maiori ad colloquium cum Persis missus 
est. liic autem cum pecuniae vi tum orationis prudentia prope persua- 
sitPersisut, quasi concedentibus ipsis Romanis, quiescerent amicique 
essent; atque ita res ad Anastasium nostrum usque colloquiis pactioni- 
busque tracta et omnino suspensa est. sub eo autem, Coade sene omnem 
in Romanos Persidem ag^nte, bellum existit; cumque manu vincere pos- 
sent Roaiani , luxuria mollitieque Areovindi postrcmi (erat enim cantus, 
tibiae et saltationis amator), et inscitia ignaviaque ducura, Patricii et 



246 lOANNIS LYDI 

(.nv To TiQoxtQOv, {'iantvr^g xCliv Hiqgmv Intyid-lvxm* xiJuv d^ Xoi- 
mov xovg xs TltQaag Siw^avxwv y.al u4fudav akovaav Qv(jaf.ttvMV 
avd-ig, UtQarjg Xoyovg ixivrjGe UQog KtXsQa , o? rjv (.tuyiarQog 
rwv T(o Idvaaxaako , ntQl BiQinaQa/ , (vg nQoicpuiitv , xal Tijg 
yaxu fiovag vnb JJtQaoJv yevoi.tivTjg neQl uvxov Sunixvr]g. xal ntQagS 
ta/ev fj (fiXoveixia /neTQiiov xivw vno lAvaaxuaiov /uQta&ivxtov 
K(od(h] ' To yuQ f.ieyaXo^fQOv ^AvuaTuaiov xa) evfiid^odov evaeftwg 
rtjv vneQ eiQrirt^g Krjf.iiav vnifieve. TOiovTog fxev ovv o neQi twv 
Kaanicov nvltov TOig '^ Pio/.iaicov avyyQU^pevaiv o Xoyog. i-^QQiavog 
inl Tijg !A).uviy.rjg laxoQiug xal ov/ rjXioxa enl xTjg 6yd6i]g twi^IO 
TIuQ&txiov uxQi^iaTfQov Sie'S,iQ/eTai, avTog ToTg Timoig eniaxag 
oTa TTJg /(x)Qug avTrig 7iyriaai.ievog vno TQa'iuv(p tw /Qiiax(p • Tot- 
ovTOt;? yuQ uQ/ovxug ixeivog ea/ev, oV rotg re X6yotg ToTg re eQyoig 
iig Toauvxr]v evxXetav Tr]v noXireiuv uviaxrjauv. 

54. Totovxcov /Liev neQi TliQaag , fivQicov de ukXtav noXi-i5 
f.icov uvanTOfiircov xb Xotnbv XoyixoTg nuQoSog ovx r^v inl Tr]v inuQ- 
/oTi^TU. iSei Se /QrifiixTOOv , y.ui ovdev r^v uvev uvx(ov nQU/d-ijrui 
Ttov Seorxcov. ontog Se fir]Sev rcov nQog avaTQ0ni]V rrjg nQoad^tv 
ivnQuyiag nuQ0(p9-fj, auXoi axiQXCovxeg xul Suaxwvxeg Tr]v yrjv oi- 
^6d-iv Ti]v 2eXevxov yivTi6)fiiuv xuriu^uv, tw vneQXHfiivio ^ovv(o20 
rr]v noXiv Gxenuaavxeg , wg f.irjSefiiuv Siu(poQuv OQOvg xul noXtcog 

1 lni6%i&ivr(ov C. 2 iSica^iv tcov C. 4 rwv] addo ofptpL-nicav. 
cf. 2 24 6cp(pLY.Lcav et 3 17 in fiiie. F. 5 niqcai C. 9 oV 

'jlQQiavog? 10 caXdVLKys C. ox C. 11 JTa^^txwv] 

nixffOLKCov vulgo. ctvTOLS vulgo. 

Hypatii, primo quidem snperati sunt, repente irruentlbus Persls: at re- 
liqui cum reppulissent Persas Amidamque captam recepissent, Persa cum 
Celere, qui erat magister officiorum Anastasio , collocutus est de castello 
Biraparach , ut praediximus , deque sumptu quem in illud Persae soli im- 
penderant. finemque habuit contentio , modicis quibusdam ab Anastasio 
Coadae concessis : quippe Anastasii generosus moderatusque animus ia- 
cturam pacis gratia pie ferebat. haec igitur de Portis Caspiis Romano- 
rum historici tradunt. Arrianus in historia Alanica, et maxime in libro 
octavo Parthicorum accuratius explicat ; quippe ipsa loca lustravit , ut- 
pote ipsi regioni sub optimo Traiano praefectus: tales enim illi magi- 
stratus fuere, qui rem publicam et literis et factis ad tantam gloriam 
eveherent. 

54. His quoad Persas, innumeris vero aliis bellis coortis, in poste- 
rum literatis ad praefecturam aditus non patuit. pecunia autem opus 
erat, nec sine ea quicquam eorum quae oportebat fieri poterat. ac ne 
quid in evertenda pristina felicitate praetermitteretur , exsultantes ter- 
ramque findeutes motus Seleuci Antiochiam radicitus eruerunt, superia- 
centi colle urbera tegcntes, nullo ut discrimine raontis urbisque locis re- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 247 

unolfKfdrjVUi riT) yMQiM, vunrjV 6i ro nuv xal ay.onilovg, ot* ndXat 
xov 'O^ovrr^v naqoXiad^uivovTa rfj noXei iaxiul^ov. yqvaiov ovv 
uneiQOv tx^ijv enofA^Qiaui rrjv enaq/oTriru nQog exq^oQuv rew.q rujp 
unb rov nrto/iiurog ei,oyy.iod-ivr(x)v xal iig 7jXi/3arov dvG/oyQiav avoi- 
SdrjaavxMv /a^uuruv ovde yuQ rjv uacfuXeg rtjv 2vq(ov TiQtarevov- 
aav naQiSeiv eQQt[x(xevriv eig eSu<fog. (x»g de xonto noXXio xal /Qi]- 
(.lurMv u(pd-oviu xul re/vtov avveQyia waneQ eQejSod^ev tj noXig uve- 
(fvero ^lovarivov reXog Xui-i^dvovrog , XoaQor^g o xuy.o6aif.ion' dioi 
rfjg lAQu^iag (fxneaMv avv aneiQ(p arQuria ruTg ^vQiaig avrtjv fiev 

IOt^»' uQri xuraneaovauv, ev/eiQCorov uvrol (fuveiauv cog u(fQuy.roVy 
XujStiiv noXefKp xure(pXeE,e , (fovov untiQov xureQyua(x/.ievog , rovg 
de uvdQiuvrug , olg exoafieiro ro uarv , avv nXu'^1 xul Xid^oig xal 
nivu^tv unX(vg uvuQnuaug oXr^v eig HtQaug ^vQiuv unr^Xuae, 
yediQyog de ovx TjV, ov/ vnoreXijg rto Srjf.ioai(p Xoinov ' xul duafiog 

15 ftev ovx eiae(feQero rfj ^uaiXeiu, rbv di aiQurttorrjv unorQe(feiv o 
vnuQ/og rivuyxuCero xu\ nuaug rug avvrj&eig eniSidovut rfi noXi- 
reiu Sunuvug, ov ftovov rovg unb ^vq(jOv (fOQOvg (^rjfiiovfievog , ot^ 
xut fiovot Qonrjv roTg xQurovaiv enoiovv, dXX^ ert xui nQoaentStSo- 
vui Sandvug uQtd-fiov XQeirrovug awto&ovftevog neQi rt rug uXov- 

20aug rwv noXetav ne^i re rovg avvreXeig , et nov rivug ru IleQatov 
Seafid Siu(fvy6vrug efinXavuad~ai iv ruTg eQrjfiiutg rujv ndXai duv- 
HULpfiivoJv /wQiiov Gvve^atvev, 

3 recentior manus inon^QT}6ai. 16 cvvrj&i-ias C. 



licto totum valles et scopuli occuparent, qui praeterfluenti urbem Oron- 
tae unibram qnondam praebuerant. immensam itaque auri copiam effun- 
dere praefectus cogebatur, quo elatae ruina moles, quae in excelsa avia- 
que iuga intumuerant, interim auferrentur : etenim periculosum erat Sy- 
rorum principem urbem deiectam negligere. cum autem multo labore et 
pecuniae vi artiumque ope quasi ex erebo urbs enasceretur, lustino fato 
fungente, fataiis Chosroes per Arabiam cum innumerabili exercitu in 
Syrias irruit , ipsamque nuper collapsam urbem , facilem sibi , utpote 
apertam , superatu visam , bello captam, infinita caede pati-ata, combus- 
sit; signis autem , queis ornata erat, cum tabulis lapidibus picturisque 
omnibus una ablatis, totam in Persas Syriam abegit. neque vero agricola 
aut coUator fisco relictus erat ; et tributum quidem nullum imperatori in- 
ferebatur, at militem sustentare praefectus cogebatur, omnesque consue- 
tos rei publicae sumptus praebere, qui non tantum Syrorum tributa, 
quae quidem sola magni imperantibus momenti erant , aniisisset , sed ad- 
dere insuper sumptus numero maiores cogeretur, cum in captas urbes 
tum in collatores, si quos elapsos Persarum vinculis in desertis admira- 
biiium quondam locorum errare contingeret. 



248 lOAKNIS LYDI 

55. Totovrotg y.).vdcoac rov noXiTtvf.iarog xal &vi)Attig 
xaxojv QiniC,0[.uvov , uvriQqonov nQov9^ijy.ev i] rv/ri rrjg nuXui qu- 
&-vf.iiag ri]v ({Xf.iilEtav'Iovarivmvov , tov nuvrcov ^uaiXiiov uyQV- 
nvorarov intartjouaa roTg xoivotg , oV ^i]f.iiav r^g oly.tiug KMTJg 
lotro avfi^aivi.tv avrM , tl jwt) nuvreg y.ar^ uvrov uyQvnvoTtv y.al 5 
vniQfiuyotvro t% noXtrdag, firj ru '^ Po)f.iuiotg Siireyy.6vru nori, 
tira Qaarwrtj rwv tfinQoad-fv i§oXioX6ra fiova , uKK' tri y.a\ ra 
TioXifiicov nQog ixiivoig Xufifiuvotev. y.ul TLiQOag fiiv ovv y.al 
XooQOi]v rbv aray.rov yQvaico fxiv nqwrov , tha nuXififiuyovvru 
y.UL otdi]QM xariycoae' Bavdr]).otg 5i , td^vei TeQfiavty.M , rr^v yti-Vi 
(^vrjv xaread-iovai noXefiov t^univrjg iniyicov iv fiovuig 6vo atXr]- 
vutg (iXe re avrovg y.ul noXifiM Xa/Soov nuQiarrjauro rfj ^aatXtiu, 
rtXi/LUQa avrbv avv roTg ivdo^otg rov tS^vovg , ovg iy.cxXovv uariy- 
yovg ol ^aQ^uQOt, yufitrtj re xul nuial xui nXovrco ^ud^eT, xu- 
&dneQ oixiTug uyQeiorurovg, nQog dovXtiuv'^ Pwfiutotg ixSovg. fii- 15 
XQOv de rovTov (fuvivrog avrw , rirutg rr]V re leQuv '^Pcofirjv xal 
nuviu oaa vn^ ixeivriv eriXei diuamoai, '^PiOfiuicov re rovg uvixa- 
d^tv evnttrQidag vjSQi^ovaiv , tntXd^MV rjQnuatv uvrovg nuvtariovg, 
Gvr OviTriyit rco rvQuvvco nuQtari^ouro , rfj de ^Piufir] rii'^ Pcofir^g 
uniaMotv. 20 

56. ^^g Si xui ^vydf^^QOtg InayQvnviTv rjntiXti (0Quyy.ovg 
avrovg i§ r^ytfiovog xaXovatv inl rov nuQOvrog ot ntQi '^Prjrov xul 

6 lego cog (f^. F. 9 xqvGiov C. ndUv (laxovvra vulgo. 

16 zrjv add F. 19 lego xal avv. F. 



55. Talibus fluctibus malorumque procelHs iactata re publica, parem 
fortuna priorl iguaviae diligentiam lustiniani opposuit, omnium impera- 
torum vigilantissimum rebus praeficiens , qui vitae suae iacturam repu- 
tabat, si non omnes secundum ipsum vigilarent proque re publica pugna- 
rent, ut non tantum Romanis quondam subiectis, priorum deinde ignavia 
perditis, verum insuper hostium ad haec rebus potirentur. et Persas 
quidem immanemque Chosroem auro primum , deinde iterum pugnantem 
ferro quoque obrult. Vandalos vero, populum Germanicum, Libyam 
exedentes , cum bello repente invasisset, duobus tantum mensibus vicit- 
que eos , et bello captos imperatoriae urbi exhibuit, GelimeKem ipsum 
cum illustribus gentis , quos Astingos barbari vocabant , uxoreque et 
liberis atque ingentibus divitiis , quasi vilissimos servorum , Raiuanis in 
servitutem tradens. quod cum ei parvum videretur , Getas sacram Ro- 
mam , et quaecunque ei subiecta , lacerantes, Romanorumque priscis pa- 
triciis insultantes , aggressus, raptam universam gentem cum Vittige ty- 
ranno nobis adduxit, Romaeque sua restituit. 

66. Cum autem et Sicambris invigilare minitaretur (Francos eos a 
duce nunc vocant, qui circa Rhemim Rhodauumque incolunt), iterum 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 249 

'PoSavov) , uvd-ig XoaQor^g wg inr^Sevog uqti nQuxd^lvxog tn\ rug 
ilvQtag UTiQOonrwg i§ex^^V> '^^'^ '^Pwf.iur/.wv dvvufxuov Atftvrig ra 
TiQog IMuvQovoiwv aetof.itvt]g xul rtjg tontQug nQog FiTWv oX?;? 
raQurrofuvi]g vniQf.iuyovawv, KoX/ovg ra xal rov Kuv/moov ^y.v- 

5 d^iov y.ul rijv &Qay.txfjv (.ivqUov oatov d-r/Qicov ivo/lovvrwv. y.ul 
o /iiiv /juatXivg iJQy.ic nQog nuvrug rovg nolitiovg loaii nQog iva 
fia/6f.iivog , 71 di enuQ/orfjg &ei]Xdroig avvti/ero d^vtlXatg, rwv 
fitv vni]x6Mv raig uxtv/jroig xrriatat di' tvdituv unoXeyovriov , rwv 
de nQuxroQcov firixtri rovg qjoQOvg {iadyiiv , ovx ovrcov vnonXcxJV, 

lOroTg xQurovaiv ia/v6vrwv. vnovQytiv Se Ofiwg raig Sanavaig 
roaavraig ovaatg xal ovrwg uvivS6rotg b xuru xutQov vnuQ/og 
avvwd-iXro. iix6rcog ovv uKXog {§ uXXov avvt/tig oi.iov xui ^uQtTg 
t^ uvdyxr^g StuSt/OfHVOt rrjv aQ/i]v Sttanaauv. 7] St ru^tg ovS 
iv loyco ovd^ tv uQtd-ftco , unoXioXii Si navrtXcdg' rcov yuQ ntQi- 

15 t/ovrcov unollvfitvcov tixog 7]v unoXto&ui ru ntQtt/ofiivu. 

57. Kui nov fitra t6 Saifioviov avvcv&ti, nQog dvufivt]- 
Civ t^uycav fivQicov xaxcov , ^lwdvvrjg rtg tx IMutuy.cov OQficofievog. 
KuiauQttuv rrjv n6)uv Tt^tQtog KuTauQ fitrwv6fiuatr , lAQ/t).uov 
rov KunnuSoxcJov jSaat^Ja S6Xcx) fttraaritXdfitvog iv rfj Pcofii] xui 

20xurua/cov tv uvrfj' rtjv St KunnuSoxiuv, ovx ovauv uvcod^ev, 
nQCorog tnuQ/luv '^PcOfiuioig vnocfOQOv unicfrjvev. ovrog wQfirjro 
fiiv, dig l'cpr]v, t^ ixtivr^g, rotg Si rijg axQarr^yiSog uQ/rjg axQivia- 

3 oXoav C. 11 d add F. 14 ov8\ aQL^fi^ C. 19 zov F, 

rwv C. 

Chosroes, quasi nuper nil actum, Syrias de improvlso invasit, Romano- 
rum copiis pro Libya, quam Mauri agitabant , et Occidente, quem totum 
Getae turbabant , pugnantibus , Colchos vero et Caucasum Scy this et 
Thraciam innumeris veluti belluis vexantibus. et imperator quidem om- 
nibus bellis sufficiebat, quasi contra unum pugnans: at praefectura fata- 
libus procellis agebatur, cum subditi immotis possessionibus inopia re- 
iiuntiarent, exactoresque tributa, quod tributarii nuUi essent, imperanti- 
bus porro inferre non possent. sufficere tamen tantis tamque necessariis 
sumptibus tum temporis praefectus cogebatur. itaque, quod necesse erat, 
alius ex alio , frequentes simul succedentes et necessitate graves , magi- 
stratum diiacera^ere. officium vero omni amisso honore peribat: per- 
euntibus enim quibus steterat, necesse erat ipsum quoque perire. 

57. Et impellebat quodammodo fatum, qui memoriam mille malorum 
revocat, loannes quidam Mazacis oriundus. Caesaream hanc urbem Ti- 
berius Caesar nominavit, Archelaum Cappadocum regem dolo accersitum 
Romae retinens. Cappadociam idem, cum initio non fuisset, primus 
provinciam tributariam Romanis constituit. hic, ex illa, ut dixi, oriun- 
dus, cum miiitaris praefecturae scriniariis annumeratus fuisset, seque 



250 lOANNIS LTOI 

(/('oig ovraQi9/itot\iievog f dolfOMg oia KannaSoy.rig nuoitaSvg, ot- 
xeiovrui t(o /^uoiXtT, y>a\ xqhtxovu niortrog lnu'/ytiku,i.itvog nQU- 
'^ai vntQ T^ijg noXiTiiug tig Xoyod-trug nQoTjX&tv. f?r' fxtiO-fv, 
loontQ XUT^ tni/iud-QUv , tni rovg Xeyof.itvovg iXXovOTQiovg uvtX- 
i)-(ov, xai f.ii]no) yvroo&tig bnoTog Tig iort ti]v cfvoiv , ud^Qoiog ttgS 
iTjv vnuQ/ov uvi]Qn(xo3-7] tij.it]v ' ovde yuQ v... intfitvtv o ftuoi- 
Xtvg, xuXbg xui initixt]g Tvy/uvo)v, novt]Qotg uo/ovoi xuTantOTiv- 
cai Tr]v UQ/J]v, rjdt] fiu&cov xui ToTg tQyotg tvQ(or (og 
KannaSoxai qiavXoi fAtv ati, ^iovr/g dt rv/ovrtg 

rpavXoTtQOt, xtQSovg d^ {Ivtxa (fuvXoTuroi' 10 

■J]V d^ uQU dig xai TQig fityuXrfg Sq(x^(jo%'tui dn^vf]g, 

di] Qu tot' tig WQug (favXtniqxwXoTeQOi. 
ovrtog ovv , iog t(p&)]v tiniov , o novTjQog Kannud6xi]g dvvafttcog 
tniXu^otitvog di]fiooiag untiQyuouTO ovfi(f0Qug, nQMTOV fiiv dtOftvi, 
xu\ nidug xu\ noSoxuxug xui oiSrjQu TtQod-tig, tvSov f^g nQutua- 15 
Qiag uvXr^g }SttoTixr]v iv oxotio (fivXuxi]v urpOQioag ruTg notvuTg 
TtZr vn^ uvTto TtXovvTdOV , <t>uXuQtg wontQ iivuvSQog xai fiovotg 
ToTg SovXoig io/VQOTUTog , ixti re ivtiQycov rovg ntt^ofiivovg, ov- 
Stva Tv/Tig oluoovv t^atQovfievog t(Zv aixtofitjov, uvuQrtdv Tt unXtTig 
u'CriTi]T(og Tovg fiovov t/ttv /Qvoiov Sta^aXXoftivovg, xui r] yvfivovg20 
rj vfXQOvg unoXvoov. xa\ TovTcav fi(i.QTvg fiiv o Srjfiog, iycJo Si 
oiSa &tiOQ6g yevofitvog xa\ nuQtjov roTg nQaTTOfitvotg. xut bncog 

4 ini^aQcc&Qav C. 6 lego vattQov. F. 10 5' Anthologla 

om. Fvexa iati (vel iri) (pavlotaroi C. 12 SQcc^covTat 

(liyaXms aTtrjfitis S' ijQazo tig oQag fpavV tnicpavXoTiQas C, An- 
thologia Sfj tots ylyvovtat tpavXini(favX6tatoi. 15 ntSoyia.Y.aq C. 
19 dvaQtavtat dnXcai C. 

callide, utpote Cappadox, insinnasset, familiaris imperatorl factus, fide- 
que maiora pro re pubiica se facturum poUicitus, inter discussores rece- 
ptus est. inde porro quasi per gradus ad iliustres quos vocant evectus, 
neque dum qualis natura esset notus, praefecturae honorem subito inva- 
sit: neque enim postea sustinuit imperator, utpote bonus atque benignus, 
improbis rectoribus magistratum credere, cum iam didicisset reque cogno- 
visset quod "Ca|)padoces mali quidem semper, cingulo autem potiti pe- 
iores, lucri autem causa pessimi: si vero bis et ter magniim tetigere cur- 
rum, utique tum in horas peiores." sic igitur, uti praedixi , potestatem 
adeptus improbus Cappadox publicarum caiamitatiim auctor exstitit, pri- 
mum vincula ac pedicas nervosque et catenas proferens, intus in prae- 
toria aula privatam in tenebris custodiam poenis apparitorum suorum 
constituens , Phalaris veluti ignavus et servis tantum fortissimus , ibique 
vinctos includens, neminem, qualiscunque fortunae, cruciatibus excipiens, 
omninoque nulia cognitione aurum tantummodo in simulatos habere suspen- 
dens , atque aut nudos aut mortuos solvens. (juorum testis quidem 
est populus: ego vero memini spectatorem me, cum fierent, adstitisse, 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 251 

iQU). IdvTinyog Tt<; , ijSf] ytQCOv z^v ^lr/.iuv, ^irix^v&ri avrui '/qv- 
ciov SfanoTr^q flrul rivog' avo/cov ovv uvriiv y.uXcodioig OTiftuQoTg 
avidrjatv iy. /fiQoTv, icag T^aQ/nog yevof.iivog o ytQCOv vey.Qog rcTiv 
^fafuov TjXevd-eQcod-rj. ruvrr^g iyco rijg (.uaicfQvtag ytyovad-mQog' 
5 riniaTuurjV yuQ tov ^Avtio/ov. 

58. JlQuiig f.iiv ovv uvttj tcT> Kannadoxt] naocov [.itTQica- 
TUTri. nai tid^t yovv fiovog TuTg aSixiaig fvr^yQvnvft ! BQtuQtcag 
Sf y.a&dntQ b tov fivd^ov fivQiag /fiQug f/fiv ToTg notrjTuTg Xtyf- 
rat, ovTCog ... iy.tTvog a^.darcoQ dntiQovg vnovQyovg rcov xuxcJov 

10 f/cov ovx ini t% fiaaiXecog fiovov eiQydtero , dl.V ini nuvra ronov 
re xai /coquv dntarfXlt rovg bftoiovg avrcp, dixrjV f^ttnori^Qog tov 
anuvTu/ov ^MvD^dvovra rtcog oftoXbv dvificoftevog. ix Si rcov noX- 
XcJov evbg n^bg dn6Set%tv rijg rcJov Xoindiv jSSeXvQiug dvufivriad^r^ao- 
ftut. Oficovvfiog rtg rjV uvrco, n^bg ytvovg iyyvg, drrjQ vniQ nuactv 

15 inivotuv d-erjldrov xuxiug , KunnuSoxrig fiev xal uvTog , xut ix 
f.u)Vtjg T% rov acjofiarog Staoxtv^g rb ^StXvQov rijg ipv/ijg ixxa- 
Xvnrcov. r^v fitv ydQ rig no7.vouQy.og xat neQiTTog rijv oiptv, nXu- 
rei ftiv dfioQCfCO xa\ xQeaiv neQtTTCofiuai rug atuyovug t^coSrjfitvog, 
y.ui TCJo ^dQti rcov aaQxwv oia fiavSvi]v dnoxQfftdaag rov nQoaco- 

SOttov tcov &vXuy.cov fia^tlXonlovfidxiov avrbv b Sijfiog uney.dXti. 
orTO? o KfQ^tQog b xaQ/UQoSovg xoivbg ftiv irvy/avtv undvrcov 
oXfd-Qog, TTjv ()' iftrjv WtXudtXcfttuv ovnog eig Xenrbv dntfiaori- 

7 fiovaig C. 9 post ovrcog literae aliquot exstinctae. F. 

vnovQy ovg] coniectiira ex rcliquiis literarum. F. 14 recentior ma- 
nus TtQog yivovg: prima enira JtQog yivog. 18 i^oi8r][iivog C. 

quemadmodum exponam. Antiochum quendam iam senem auri nonnihil 
possidere, ei indicaverant. correptum itaque duris funiculis e manibus 
suspendit, donec sohitis iuncturis senex mortuus e vinculis liberatus est. 
huius ego necis spectator fui: noveram enim Antiochum. 

58. Facinus quidem hoc omnium Cappadocis moderatissimum: at- 
que utinam solus utique iniuriis invigilasset! verum Briareus veUiti fa 
bulae sexcentas manus habere a poetis dicitur, sic . . . nefarius ille in- 
numeros malorum ministros habens non tantum imperatoria in urbe age- 
bat, sed in omnem locum regionemque sui similes mittebat, haustri more 
ubicunque latentem hucusque obolum hauriens. e multis vero ad decla- 
randam ceterorum impietatem unius mentionem faciam. erat quidam 
eiiisdem cum illo nominis, vir super omnem cogitationem fatalis impro- 
bitatis, Cappadox et ipse, soloque corporis habitu impurum animum pro- 
dons. erat enim admodum carnosus quidam, et redundanti facie; latitu- 
dine quidem informi , et maxiilis luxuriante carne tumentibus , carnium 
pondere quasi manduen a vultu demittens. ab utribus IMaxillothylacium 
eum vulgo vocabant. Cerberus hic acutis dentibus conimunis quidem 
erat omiuum pernicies : meam vero Philadelphiam ita penitus exhausit, 



252 lOANNIS LYDI 

caro cu? /<6t' avrov, eQTjf.ioi' ov XQr]f.iuTMv f.i6vov u).lu y.a} uvd-QCu- 
mov yevof.itvi^v, fn]dafduv inidt/ta&ui rb Xoinbv arpoQfiijv ri]g inl 
t6 y.Qitrrov f.ieru^oXi]g. 7i{Qii]/r]d-iig yaq b fii]Sev i] viQrtQiog Sai- 
f.twv tog EvQiniSr^g iine yivdcov vndQ/iiv rug noXv/Qvaovg yvug, 
orttpog d-i]Qiiov y.al Kannudoy.(Jov axQurbv enayofievog evay.ijnrei ri] 5 
yjMQtl, ovdev xoivov, ovSev fieaov, uW enuQ/og nQuiroiQitov /Qrj- 
fiurii^tjov. eira SiarQi^cov ev uvri] ovSevl rtdv Sti^Micov rijg /(jOQug 
oly.riTOQCOv ov oxevog olovovv, ov yafier?]v, ov nuQ&tvov, ov finQa- 
xiov unrjfiuvrov xul (pO-oQug t"§co xuruXiloine, rutg fiev noivatg rcav 
uvuiricov log QuXuQig, ratg Si '^tvoxroviuig log BovaiQig , ratg Si 10 
Qud^vfiiuig xul rQV(putg (vg ^uQSavunaXog SiunXiov. 

59. Kal tid^e . . . Tovrcov xal fioviov xul firj xui cpo^cov 
vneQ rQay(oSiuv eyivero rotg vmy/.ooig uiricorarog. ru nXetara Sr^ 
ovv rcov uvrov fiiuofKirtov i'S,i]yetad-ui cpQirrcov (uneiQU St iariv, 
log xul avrcov fiovcov fityiarag ^i^Xovg mvd^rjQiig unorekitv) fiiav 15 
uvrov nQu^iv ri(og /Qrjfidircov evtxa rQuytoSr^aco tw Xoyu). IJerQco- 
vidg rig enl rrjg ifiijg (DiXaStXcptiag uvi]Q u!^i6).oyog , yivti rt xui 
ntQiovoia xul Xoyoig SiunQin-rjg. ovrog ix nQoyovcov xvQtog rjv 
7.id-ov rtfiiag no\Xr]g ufiu xui Siu y.d)iXog xul fiiytd-og rotg lSi(6ruig 
a/Qf]orcog. rovrov uQndaug o Kvy.).(oip , aiSt]Qu re ntQidtig, 20 
yvfivbv QU^Soig t'^aive Siu ^UQ^diQcov u^ptiSwg, ivtiQ^ug uvrbv inl 

4 ya/org vulgo. 12 vldetur fuisse iixqt. P. xctl fii} xal 

(lovcov xcci vulgo. 14 rpQizTco vulgo. 17 Kccl post rt add F. 

20 dxQrjovcos] recentior inanus dno^XtTizos. 21 ivei^as C 

ut post eum , non pecunla tantum sed hominlbus quoque vacua , nullam 
inposterum spem melioris condicionis recipiat. nam cum circumsonas- 
set illum vere infernalem daemonem, quod Kuripides dixit, Lydorum esse 
auro abundantes terras, agmen belluarum et Cappadocum exercitum tra- 
hens in regionem irruit, nuUum commune, nuUum medium, sed praefecti 
praetorio nomen usurpans. deinde in ea commorans nuili miserorum re- 
gionis incolarum aut vas quodcunque aut uxorem virginemve aut adole- 
scentem incolumem et stupri expertem rellquit , innocentium poenis Pha- 
larin , hospitum caedibus Busirin, voluptatibus et luxuria Sardanapalum 
referens. 

59. Atque utinam his contentus, neque et . . . et terrorum tragicis 
maiorum civibus auctor fuisset ! plurinia quidem eius facinora sane hor- 
reo referre : innumera autem sunt , ut vel ils solis maxima volumina lu- 
gubrla conficias. unum tragicum eius facinus pecunlae causa patratum 
hic depingam. Petronuis quidam Philadelphiae , in patria mea , habita- 
bat, vir honoratus et genere facultatibus literisque clariis. hic a maio- 
ribus gemmas multas possidebat, simul et pulchritudine et magnitudine 
conspicuus multitudini. quem cum rapuisset Cyclops catenisque oneras- 
set, nudura virgts per barbaros crudeliter laccravit, mulorum in stabulo 



DE aiAGISTRAXrBUS P. R. LIB. III. 253 

Tijg inavXmg tcov rjf.uovwv ' ard^Xov avrov ^Ixalo\ 7.tyovGtv. ov 
d'^ yvioai^tvTog 

coQjo noXig riTTi^aaa xa\ of.tfiaat ntj^^aro ytiqag, 
uvsxcoy.vi ts 6 dtjfiogf ^orjdfiv tm dmamofitvM firjdi nsi&siv toX~ 
Sftiov Tov d/.uaTOQa. o ys f.irjv ttjv noXiv iniaxoniov avv TOig teQCO- 
fiivoig unuaiv , dvaXa^wv xui ru dsTa Idyiu , tSQUfitv log uvxuv, 
nsid-fiv di^ uvTiov iworjaug' o di 2uXfitovtvg slg Tovg uvd-Qtonovg 
xui d^sov OQWV ixiXtvasv in\ axijvvig iXd^ovxag nQuxxstv tu tuvTiov, 
fii]div vnooxtlXofisvog tcov ogu iv noQvtiotg xsxlijfiivoig TOig dxo- 

\QXuGXOtg loyotg dasXyaivsG&at. xui daxsnri xal nHai xuxonxa 
nuQTJv T« &SOV yvwQiGfiaxu , xui b isQSvg fisx^ avxwv v^Qitofisvog 
id^Q7p'si ntxQtog, ovxiog oqwv to d^siov nsQtOQiofisvov dxifitog. o di 
HsTQCoviog Trjg olxsiag nsQtovaiug nQWTOv oqwv tov dsov, nifiifjug 
slg olxov, ndvxa oaa rjv uvrio avv xu\ xuig Xi&otg ixsivuig ivtyxtov 

ISfQQtipitv ini uvXsiov tov livxXwnog. xui... t6 ts /Qvaiov Xuftcov 
inl Toxfo xuTi&ijxsv ini Tovg TtfttoQOvg, tog Srj xsxfii]Xoxug in^ 
avxtp , anoQxovXwv svtxa' ovxio di xbv tQUvov ol '^PwfiaXoi uqog- 
ayoQsvovGiv. 

60. MsTQiov 6i TOvTov So^uvxog flvai, avvsTSsv b KtQ^SQog 

20 xai ftiattfoviag iQyuauad^ut. JIqoxXov ovv tivu, dnofiu/ov Tt^g ini- 
XtoQiov aTQuxtag, sixoGi /Qvaivovg dnutxwv slatfiQSiv uvxw avvti)- 
S^si ovx f/ovxa, xu\ nuvxu tu rtSv noiviov OQyavu dnr]fi^Xvve roTg 
rsvQOtg Tov ddXiov nivTjrog' og rb Xotnbv firidi ^ijv vnofiivwv firjdi 

4 lego urj8l §or]&elv. F. 9 vnoaTsXXofiivovs C 14 rotg 

Xi&oig ixBivois C. 15 dUov C. 

(ut Romani dicunt) inclusum. qua re cognita, excita civitas consternata, 
et oculis admovit manus: ingemuitque populus, neque adiuvare quem 
lacerabat, neque persuadere nefandum audens. episcopus tamen urbis 
cum omnibus sacerdotibus, assumptis etiam sacris literis , ad eum accur- 
rit, his movere meditatus: at Sabuoneus ille in homines et deum intuens, 
in scenam progressos sua agere iussit, nihil eorum quae in lustris audire 
licet promere proterva lingua veritus. et intecta cunctisque conspicua 
aderaut divina signa, et sacerdos cum iis ludibrio habitus amare flebat, 
numen tam ignominiose contemptum cernens. Petronius autem, faculta- 
tum suarum primum videns deum, postquam domum misit, omnia quae 
ei erant una cum gemmis illis ferens, ante vestibulum Cyclopis proiecit. 
et . . . aurumque vindicibus , utpote sane in eo fatigatis , sportularum 
(sic Romani dicunt Graecum tQctvog) causa in fenere posuit. 

60. Quod cum ei parum videretur, caedes etlam patrare Cerberus 
constituit; vehiti Proclum quendam, emeritum indigeni exercitus, viginti 
aureos poscens ferre non habentem cogebat, et cuncta poenarum instru- 
inenta nervis miseri pauperis obtundebatj qui deinde, neque vivere su- 



254 lOANNIS LYDI 

TeXevTuv av/ywQQVfitvoq rt/vt] f.iiTrfK&e tov davarov. XujSuv ovv 
Tovg noivovQyovg, y.ul dovvai rovg er/.oGt /Qvaovg l'^ uvuyxr^g 
i7iayytiXuf.avog , el rv/hv txpovrai em to xuTuyMyiov uvxfZ yivo- 
ixevu) , (og ijX&ev exei , nuQtX&wv ruiv (pvXuxwv i^^wd-ev nQoorri- 
Qovvrwv , ^Qoyov evdxpug tw XQuyrilw rrjg (^wijg unrjXXdyi]. wg 5 
di ro Xoinbv ov nQorjXd-ev , ela(f'Qrfauvxeg exetvoi xul i^rjQrrjfxtvov 
avrov Idovreg rov [j.ev vexQov uvrov eQQiipuv en* uyoQug Gvf.inu- 
lovvreg a/f drjd^tv "^nurrjfiivoi, t« dt oVra avxco SiiJQnuaav, fxrjdi 
nQog raq)rjv oixxqov rivog eni^Xrjfiarog u^^iiuaavrtg. 

61. Toiovrotg xaroQd-cufiaaiv evaayoXovfievog budataxQV- io 
y(vv 7] fiuXXov rexvoQuiorr^g Xvfieiov efxfjg ndrQi]g , al? (frjatv b 
Mvxo(pQWV exeivog, ecp' oXov trog rrjv noQd-r^atv rdov .AvS(Jjv dte- 
rtive. yXiayQOv dt xui (puvXov rjyovfitvog tl fi6vr]v rrjv nQoa&tv 
tvduifwva yLvdiuv vndyoi roTg udixrjfiuatv, i(p^ oXijv bfiov rrjv t% 
I4atuvi]g Qdytwg dtoixr^atv ovveidtv ixrtTvai rfjv uat^tiav. v6fxog\^ 
uvwd^ev ixQur^oe nXurvv ufia xul o^vv dQ^fiov ivtdQva&ut ruTg 
inuQyiutg , djv fiev nXurvg oyrjfiuatv iyQijro , de o^rj vnol^v- 
yioig "nnotg ' ^tQuidovg uvrovg 01 XQurovvrtg wvofiuauv, xul rfjv 
alriuv iv toTg ntQi firjvcov lafitv unod^ffttvoi. t% yuQ ijntiQOv 
cytdbv unuorjg vn^ uvroTg , olx r^v (vytQeg ru nQog rfjv tw ovfi- 20 
^uivovru ini rovg xvQiovg rov noXtrtvfiurog (Lg d^uxxov uvu^ptQttv, 

3 dmxyyBiXdfiBvog vulgo, 9 int^Xr](iaTos F, intQQi](iccTOS C. 

11 TBKVOQsarrjs 2.v.Bav C. 12 versus est Cass. 38. stco- 

lov C, et mox inolTjv. 16 o^vdgofiov C. 19 v, de Mens. 

p. 12. 20 vTc' ccvTOts TiXovaijs? 

stinens neque morlendi facultatem habens, arte mortem quaesivit. sum- 
ptis itaque carnitlcibus , viginti aureos se daturum necessitate poUicitus, 
si forte se in deversorium euntem sequi velint, ubi eo venit, progres- 
SUjB, dum custodes foris praestolantur, in laqueum inserto coUo vita iibe- 
ratus est. inde cum non prodiret, ingressi ilU et suspensum conspicatl 
cadaver quidein in foro proiectum, quippe utique decepti, conculcarunt, 
facuUates vero eius diripuere , ne vUi tegumento quidem ad sepulturam 
eum dignantes. 

61. Huiusmodi praeclaris facinoribus intentus Laestrjgon, seu po- 
tius infanticida, perditor patriae meae, ut Lycophron iUe ait, annum in- 
tegrum Lydorum vastationem continuavit. parvum autem et vUe repu- 
tans, si solam felicem ante Lydiam iniuriis subiiceret, per totam siinul 
Asiani dorsi provinciam iinpietatem extendere noverat. secundum anti- 
quam legem in provinciis latus simul et celer cursus constitnti erant, 
quoruin iUe carpentis , hic autem subiugibus equis (veredos eos impera- 
tores vocavere , causamque in opere de mensibus a nobis relatam essc 
scimus) utebatur. quippe tota fere continente iis subiecta, non erat 
facile, quae in Oriente acciderant, ad priiicipes rei pubUcae quam ceier- 



DE mGISTRATlBUS P. R. LIB. UI. 255 

laTiv ore y.ai avrov uy.fdvuv roTg ojiXoig ,.,uyovTag. rip yovv 
o^eT dQ6/.tO) ru rijg f^irjvvoiwg nqo ri]g uxoijg iyivtro. y.a\ ravri]v 
ri]v ovrio awrrjQmdrj roTg nQuy{.iuoiv tmvoiav owtTSiv o nlarv- 
yva&og unulfTxpui Ji* oixtiug f.irjvvotiog , uvantioug tov o/.ioyviov 
5xui bf.i6ipv/ov rijg uvrov ^dtlvQiug vnuQyov , ntQirrr^v tivui dia~ 
yvovg rr^v raJv dr//nooio)v "nnwv vnr]Qioiav , ov ovvoQwv o Nio^t]g 
uvri]g XiOcodtortQog ro to« nQuy/iarog xQriOii-iov' o de vnuQ/og 
uyvoovorjg ri]g (juaikeiug (nojg yuQ ivedidov roTg xoivoTg d.rv/rj- 
(.luoi ; ) xui ruvrrjv rr]v oipiv rijg noXirtiug r^cfuviatv. trdtv rotv 

IQtiiioiv unQuroJv ivorjnof.itvO)v rutg xrijotaiv, i^uXQov o/tdbv rijg 
Idaiuvijg rvy/uvovor,g , o avvrtXtarr^g unwlero, /Qvaiov nQog rcuv 
duofio/.oyovvjo)v uvrl rwv eidiov tionQurrofitvog , fir^di diunwXtTv 
ra tid'i] dvvuftevog n^QQW d^uXuaar^g unwxiofitvog , fir]Se 6unuvo.v 
wg nu).ut rio di]fioaiw avy/WQOVfitvog. rovroig i]xoXoid^r^ot xul 

15 1} riuv ividQVftivwv roTg r6notg orQUJtvfiurwv fttrud^eoig nQog rb 
/QtiwStg vnb twv xoivwv yevofievr], wg xax rovrov rov avyxvQi^- 
ftarog rwv xuQnwv ivunofitvovrwv rfj /WQti, [xaY] rovg fiev q^oQOvg 
(ig /Qvaiov fttru^Xr^d^rjVui , tovj de xuQnovg unoyeovo&ui xur 
erog. xul el&e ftovog uvrbg xul ftovr/V ixeivr^v ri]v inuQ/iav erv/e 

SOdtarQwywv, xui fir] xu&^ iX(i,orrjV n6Xtv rt xui /wquv oiog uvrbg 
uJJkot, xul /eiQOvg avrov , rbv onoiu ()' «v xurOQWQvyfitvov bjjo- 
Xbv uvuanwvreg nuQi]kdov, oiQurbv uXuoroQWv y.ul aricfrj Kunnu- 
doxwv iniovQOfttvQi ! 

1 lego ■TtiQiayQvtaq. P. 7 to vulgo om. 10 ^| aXtvQOv F. 

13 anoKtinivct F, dTKoxiGfisvov C. 16 an VTiiQ? 22 dva- 

JTWVTfS C. 

rime afferre, quandoque ipsum oceanum amiis lustrantes. celeri itaque 
cursu nuntiatio ante faniam fiebat. et hoc tam salutare rei publicae in- 
stitutum lata illa maxilla delere sua nuntiatione constituit, et consangui- 
neum ipsiusque concordem nequitiae praefectum persuasit, supervaca- 
neum iudicans pubiicorum equorum ministerium, neque intelligens, Niobe 
ipsa lapidosior, rei utilitatem. praefectus vero inscio imperatore (qui 
enim publicis calamitatibus indulsisset V ) et hoc rei publicae institutum 
exstinxit. inde cum species non venditae in possessionibus putrescerent, 
Asiana provincia fere in frumentum conversa, coUator periit, aurum spe- 
cierum loco ab exactoribus postulatus, cum neque vendere species pos- 
set, procul a mari habitans , neque fisco eas impendere , ut antea , lice- 
ret. his accessere constituti in regionibus exercitus , contra utilitatem 
a concordibus illis translati; quippe et hac mutatione fruges in regione 
manebant, dumque tributa in aurum , ipsae in terram quotannis conver- 
tebantur. atque utinam solus ipse solanique illam provinciam exhausis- 
set, neque in unaquaque civitate provinciaque , qualis ipse, alii , ipso 
etiam peiores, ubicunque demum defossum obolum retrahentes prodiis- 
sent, exercitu nefariorum et agminibus Cappadocum stipati ! 



256 lOANNIS LYDI 

62. 2vrij/d)] ovv n7.ovTog amioog t(o SiyuioTutd) vttuq/O), 
rSoTf avTov xal nfjog TVQurvida nuQuy.uXtiv , Tijg avdudtOTtQug 
fioiQug Tov d)]fxov avvovoTjg uvtm y.ul ToTg iy/tiQOVf.iivoig avvunTO- 
f.iiv?]g. QtQuntviov ovv y.ul nQoaoty.tiovi.iivog uvttjV ovx wtro nii- 
d-iiv (jjg tQaaTrjg tV)] tov y.uT^ uvt)]v y.6fif.iuTog , tl fir] nQog Tr]vS 
iio Siu^uivwv avTog y.ui aro).r]v uv&rjQco /Xou^ovouv /QWf,iaTi ne- 
Qid^t/.itvog SiU(favrjg unaai ytvoiro. oia fiiv ovv tnQu'S,t ntQi Ki- 
7uxag ) y.ai oaoig TOvg SaOfiovg tntftQiatv u/d^tai nuQu Ttjv ^aai- 
Xicog tv/iiiviiuv , ovStvl tcov ndvriov rjyvoT^rui. tnuvtXd^ojv St nQog 
OjficJig, log tiStv wy.turovg /Q7]fiaTtov neQiQQtovTug avrov , navTuglO 
(.liv (.oy.ti(jt)fiivovg avT(p, y.ui Tovg oiponoiovg ye fir]v, eni t« nQcHTU 
Tcov T^g noXtreiag u^tcofKXTWv uvTjQnaaev , wg /.ir^Sivu xul t(ov 
uQyvQ(ov)]T(ov uvTOv e"^(jo nXovTOv ^u&iog y.ul rifiijg ^ovXevTuTg 
tvxTaiag u(pt&T]vuc yvfivov , uvTog Si tTQvtpa, f.itiQuxiotg ipiXoTg 
xal f,ii]n(jo Xico tov ocjofiUTog UQQtvocpaviot xul noQvcJov TuTg axolu- 15 
CTOig ovfi^uXavtvofitvog , xui uxo^MOTuivcov to nQUTTtiv ufia xul 
nda/tiv, t§ txuT^Qug co/Qtcov voaov , tXxcov Te tnl tcov ifinvQvov 
Tov uxQUTOv ovTcog ucpttSojg cog (p0QuSr]V ixxi/vfiivov vnb tCov yv- 
fivcov uvu^aoTuUa&at , nQog uvti^o7J]v oipcov ini/covvvvTcov tov 
oivov. ovx i'^uQxovvTog TJ] TQVcffj ov Tov vnoxtifiivov Ti] nokti20 
noQdfiov, ov/ EXXr]On6vT0v avfinuvrog, to Xoinbv ov xTtvog, ovx 
tXonog, /QvoooTud^[.iov i/d-vcov noixtXiug xaTaXttcp&eiarjg tm ntXu- 

6 a.v%'riQo^XQaiQvGav C. 7 Siacpavr] C. 8 dsafiovg C. 

15 Itico F. 17 voaovg C. cf. luvenalis Sat. 2 50; morbo 

pallet utroque, 19 inixcovvvvTOS C. 20 r^ ] Sh TJj? 
22 ;i;px)ao(>Ta'9'j«ors vulgo. 

62. Collectae igitur immensae divitiae iustissimo praefecto, adeo . 
ut ad tyrannidem eum hortarentur, audacissima populi parte cum eo 
stante conatusque adiuvante. quam colens conciliansque sibi, non puta- 
vit se persuasurum eius se notae amantem esse , nisi in Orientem traii- 
ciens ipse , et tlorida virentem colore vestem indutus , omnibus manife- 
stus fieret. et apud Cilices quidem quae egerit, quantisque tributa one- 
ribus contra imperatoris benevolentiam gravarit, nemo est qui ignoret, 
ad nos autem reversus cum oceanog pecuuiarum se circumfluentes vide- 
ret , omnes familiares suos , quin etiam coquos , ad primas rei publicae 
dignitates rapuit, ut neminem vei e mancipiis suis ingentium opum et 
honoris curialibus optandi expertem reliquerit. ipse autem luxuriabatur, 
cum adolescentulis depilibus et impubere etiam propter corporis laevita- 
tem adspectu, cumque scortorum impudicissimis una lavans , ac faciendo 
simul et patiendo libidinans, utroque pallens raorbo, merumque ad tosta 
tam immoderate hauriens, ut in sella extensus ab nudis referretur, vicis- 
glm obsoniorum acervo vinum operiente. cui luxuriae cum non subic- 
ctum urbi fretum, non totus Hellespontus sufficeret, postea, non pectine, 
uon acipensere, non aureorum piscium varia topia in pdago reiicta, ad 



DE aiAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 257 

y«, inl Tov Ev^tivov ol Tijg rqvcfrig vni^QtTUi tTQtnovTOy ,«7y ttJ 
dukaTTTi lyd-vog, firj ToTg o()saiv -i] Totg uXaeoiv OQVtov ovy/WQOv- 
fifvov, f.i)j Ouoidog oXov Tuig evco/iuig uno/QWVTog , log ucfioTU- 
cd-ui Tovg y.Ttvug , fxi] Trj y.utu (fvoiv ix Tonov tlg TOnov nTTfiti 
5'xuTuniGTtiovTug tuvrovg, uXX^ tlg utQU, TOig ooTQuy.otg loatl nTt- 
Qv'§i /QWfiivovg, Soy.tiv iy.y.Xivtiv ttjv Kunnudoxwv udtjCfuyiuv. 

63. 'Oti Si Tv/dv (Xonog tov i/d^vog fivi]f.t7] nuQtjXd^e, 

TltQl UVTOV TU yVWod-tVTU flOt nUQud^TjOOflUt. t/S^vg iOTlV UnU- 

Xog, dtuvyrjg, wotl nrjy.i-tjV xul XQVOTuXXwdt] «Al' ov vuoTr]v xul 

10 ivtitdi] doxwv i/etv Tr]v ouqxu, ^woToxog fiiv xal fir]QvxtOfi6v Ttva 

uvuywv. nicfvy.e 6i Toig evTv/toiv ivdtuTQi^ttv Tonoig' od^ev fitT* 

ttvXwv xul xvft^uXwv ToTg^Pwfiuiotg nuQeTi&eTO, log (frfOtvldd^r]- 

vaiog, iv di tw vrj/tad^ui axinti Tovg o<fS-ulfiovg.TuTg nuQune- 

(fvxviaig avTW nTtQv%t. xui tXonu fiiv «vtov lAQtoTOrilr^g xul 

iSnuvTtg 01 (fvotxol xuXovat, xui ldQiaTO^urr]g Si b Bvl^uvTiog iv 

TJj intTOfifj Twv iv i/d^vot (fvaixwv, ol di 'FwftuToi uxvini^rotQu, 

di* ug avToi ytyQucpuotv uiTiag. KoQvrjXtog Niruxig xul ytu^tQiog 

6 not7]Trjg , ufi(fw '^PwfiaToi, (faoiv ^OnTtxTOv %iva vuvxXr^Qov tov 

KaQnaS-iov otoXov , oixtTov KXuvdiov ^uotXiwg , ivtyxovTU ix 

^Trjg xuTO} &uXuaor]g tXonag uva (.liaov Ttjg ^OaTijoiag xul Kuft- 



9 toai jTiXTjjv C. 10 sivcodri C. Soxslv C. 

17 Nincog F, Si nmq C. Lydus, e PHnii loco (H. N. 9 17) 
haec , ut videtur , fallente memoria petens , de Cornello Labe- 
rioque , ante Claudii principatum exstinctis , plane aliud , de Optato 
idem fere atque Plinius rettulit, mutato tamen pisciura nomlne; 
in eo enim scari sunt, non acipenseres. F. 19 oiniov C. 

20 ccvava C. 



Euxinum se luxuriae ministri converternnt, non mari piscera, non monti- 
bus silvisve avem concedentes , toto Phaside epulis haud sufficiente , ut 
refugere pectines , non naturali e loco in locum volatui sese confidentes, 
8ed per aerem , ostracis veluti aiis utentes, evitare Cappadocum voraci- 
tatem viderentur. 

63. Quod vero acipenseris piscis forte mentio incidit, de eo mihi 
cognita proponam. piscis est mollis , pellucidus , ut quasi glaciei et 
crystallo similem neque densam et nervosam carnem habere videatur; 
viviparns idem, et quodamraodo ruminat. solet autem felicibus locis 
immorari; unde cum tibiis cymbalisque apud Romanos apponebatur, ut 
ait Athenaeus. natans autem succrescentibus ipsi pinnis oculos tegit. 
et elopem quidem eum Aristoteles omnesque physici vocant, nec non 
Aristophanes Byzantius in epitome de pisciura proprietatibus : Romani 
vero aquipenserem , ob quas ipsi tradidere causas. Cornelius Nepos et 
Laberius poeta, ambo Romani, aiunt Optatum quendam, Carpathiae 
classis nauclerum, Claudii imperatoris familiarem, elopes ex infero mari 
loannes Lydus. 17 



258 lOANlNlS LYDI 

ndvrjg mqioniiQai d-aXdoGijg. xoiavTU /niv riva jov l/dvoQ '/dqtv 
iiQTiadio. 

64. UiQl Sk xrpi uvodov , f.iaXXov St avaxof^iidijV rov 
KannaSir/.ov oxi/ridov avroJ naQtffaivovxo xoQUi GavSv'E,i mQixe- 
/vfitvai T« (.itlri, nQO(fuviog ixxuXvmovGai boa xalvnjHv o/.i/.iaz^ 5 
UQGeviov i/Qijv. nQog ^Qu/y di rb nQOxtiuevov ucpeig, b n rvy- 
xdvti GuvSv'^ xul noTov etSog eGd-rjf.iurog ytyove yLvSoig ro nuXai, 
eQ/ui]vevaui neiQuoo/iai. onovdrj yeyove roXg noXv/QvGoig ro na)Mc 
udvSoTg evnoQiu /Qvaiov , oaov avroTg b IlaxTioXbg /lera rbv 'Eq- 
(.lov e/OQfjyei , xul /Qvooorrj/iovag SieQyd^eod-ui /irwvug ( xul 10 
/xuQrvg b UeiouvSQog eincov ylvdol /Qvao/Jrwveg ) , xul ovx uv- 
rovg /.wvovg uXXu xui rovg xaXov/ievovg odvSvxag (/iTioveg Si 
^oav vn' uvrcov tvQri/ievoi, livwv /lev ol SieiSeoruroi, auvSvxog 
Se /vXco rrjg ^orui'i]g xttra(iunrovreg uvvovg * ouQxoeiSrjg Se o 
XQCug r-ijg ^ordvrjg^ , ovg al yvvuTxeg rwv .AvSoJv yv/ino rco crw- 15 
fj.art enioxiut/ovoui ovSev /lev iSoxovv •)] ueQU /lovov neQixeTad-ui, 
xdXXei Se e"^co rov xuXov xal ocxKpQOvog ecpeiXxovro rovg &eco/itvovg. 
lowvTCO rbv '^HQttxXta /irtovi neQi^aXovaa ^0/i(f}dXrj nore ula/Qcog 
iQCJdvra naQt&i']Xvve. rttvrri xal 2uvSciov ''HQaxXijg avrjve/d^rj , cjog 
ldnov7Jjiog b '^Pca/iuTog cfiXooocpog ev rco emyQacfO/ievco tQLorixc^, 20 
xa\ TQuyxvXXog Se nQO avrov ev tw neql eniorj/tcov noQVwv uve- 
v7]v6/aoiv. tvd-ev ol/im aavSovag ert xai vvv nqbg StaovQ/iov 
Xtyeo&ai , ovg rb nX^d^og unb t^? xaruoxevijg rwv oivSovcov ouv- 

7 Tvyxdvoi vulgo. 11 niaavSQog C. 14 v.axe§anrov7 

attiilisse atque inter Ostiense et Campanum mare sparsisse. haec de 
pisce. 

64. Revertebatur autem Cappadox , seu referebatur potius , serie 
paellarum utrinque comitatus , quae sandycibus membra circumfundentes 
cuncta aperte ostendebant quae celare viriles ocuios opox-tebat. ego 
vero, relicto paulisper proposito, quid sandyx et quale vestis genus an- 
tiquis Lydis fuerit, exponere conabor. auro olim abundantes Lydi, 
quod Pactolus iis Hermusque praebebant, tunicas adeo aureis stamini- 
bus texere studuerunt (quod testatur Pisander, dicens "Lydi aureas 
tunicas gerentes"); neque illas tantum, verum etiam sandyces quos vo- 
cant (erant autem tunicae ab iis inventae, linearum lucidissimae , quas 
succo sandycis plantae tingebant: carnosus autem plantae color); quibus 
nudum corpus inumbrantes Lydorum mulieres aere tantum indutae vide- 
bantur, formaque, decore et pudore remotis, intuentes alliciebant. taii 
Herculem tunica Omphale olim circumdedit, cum turpiter amantem effe- 
minavit. hinc et Sandon Hercules dictus est, ut Apuleius Romanus 
philosophus , in libro qui amatorium inscribitur , et ante eum Tranquil- 
lus in opere de insignibus meretricibus rettulit. inde existimo sandonas 
etiamnum ignominiae causa dici; quos vulgus ab habitu sindonum san- 



DE HIAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 259 

Jovae MGavH Girduvug olerai yqr,fiurit^iiv. toiuviu fitv uv Tig 
(vg tv nuQty.^uati liyoi, (65) tyih dt nQog tov Kannaiioy.r^v 
inuvtif.li. tntonwvTO di UVTOV noQvut , vn^ u7Jmv noQviov yv/.tvo- 
(favwfv ^UGTuL6(.itvov , (fiXTJfiuGiv ty.KvTOig, nQug f.uS,iv uvTiy.a 
5^iuCof.itvoig' b di xtyvfitvog ix twv nQOTtivofitvcov oxfjcov Tt y.ui 
nOTWv nQog xivuidwv uXlcov iXufi^uvt * toguvtu di tjv y.ui ovTCxi 
fiaXay.u cvg ifitrbv uvzcu y.iviTv , ftr^xiri //OQOvvzog tov GxofiaTog, 
/tificxQQOv di dixrjV i'§av)^uy.i%ovTog Ttjv iaTiuv , xui xivSvvov ov 
fiiXQov tiolioS^uivovGi ToTg x67.u'^i toI oviXnvco rwv tpr^cfol.oyr^fia- 

IOtwj' inicftQOVTog. ovxco dttTiXtt oijnofitvog , ovvdnTCov TuTg vv'ii 
Tug rjfitQug, coOTt ntQug fiiv avTco iOTiWfiivcp tov cpcxtocfOQOv, 
ao/rjv di nQuyfiurcov tov tontQOV yivtod^ui. onwg di firj tv/ov 
ifinoSiofiu TuTg Qudvfiiuig iyyivoixo , unoXlytiv xudunu^ toJ t£- 
ftivti TTjg Sixr^g (^oijXQrjTOv «vto xuXovgiv iv ToTg dixuoTr^Qioig), 

i5cfuivto&ui fiovov vnoftivcov iv uvtco , OTt ntQicftQOfitvog tT] utit- 
TQia Tcov oixcov Tovg inicfuvtoxfxxovg xrjg t«^'£W? TuTg noivaig t^i- 
&tT0. dixuoTug di nQO^ixkltTui hii Tr^g ^aatlicog OToag, waxe 
ixtivwv Tcov inl /Qi]ftuGi dixcov uxQOWfiivwv uvtov , wg tcfd^r^v 
tincov , uyQvnvtTv. 

20 Q^. Ovx i]v ovv To 7.oinov ov dix^yoQCp anovSr} Xoywy 

xoofiy^aat T7^v ovvr^yoQiuv i^ nti&ttv uQ/ovxa d-vvafiivwv fityiOTOr, 
ovdtvog TO Xotnov inl GrjXQi]TOV nQuxxofiivov , ov nQto^tiag ij 

7 ainstov C. 13 excidlt aliquid, aut legendum dxoXiysi. F. 

15 avzoig C. 18 avzcov C. 19 stnovzig C. an oig scpO-rjv 

tincov ivayQVTtvsiv? 20 ovSe S.? 21 i} vulgo om. 

SvvafLSvoi vulgo. 

donas , quasi sindonas , appellari arbitratur. haec quasi in digressione. 
(65) ego vero ad Cappadocem redeo. quem dum alia scorta nuda, ut 
videbantur , ferebant , alia eundem osculis enervantibus , ad coitum sta- 
tim cogentibus , pelliciebant : ipse autem extensus de porrectis obsoniis 
potibusque ab aliis cinaedis accipiebat. tanta autem erant tamque mol- 
iia, ut vomitum ei moverent, non amplius capiente ore, sed torrentis 
instar epulas eructante , periculoque non parvo labentes splendido pavi- 
mento adulatores exponente. sic agebat, putrescens, noctibus dies iun- 
gens ; ut finis epulanti Lucifer, initium vero negotiorum Hesperus esset. 
ue autem impedimentum forte voluptatibus incidat, semel templo iustitiae 
(secretum iliud in iudiciis vocant) renuntiat, tantum apparere in eo 
sustinens , cum , dum ob ciborum immensam copiam circumferebatur, 
eminentissimos apparitorum poenis obiiceret. iudices autem creat in 
porticu imperatoris, ut, dum illi pecuniarias causas audirent, ipse, ut 
modo diximus, vigilaret. 

66. Nemo itaque advocatus, qui ornare defensionem et summum 
magistratum movere posset, porro eloquentiae studuit, cum postea nihil 
in secreto tractaretur, neque deprecatio, neque unimembris actio, neque 



260 lOAKNIS LYDI 

/iiovoiiiiQovg iVTvyJag 't] SiSaaxahxov ilj f.urQriai(og ?) i^ioioatiog rj 
Tivog trtQOv rwv nuvrcov , Mon Xotnbv ovdtvu tcov tfinQood^tv 
tlo)d-6r(x)v tvSoxifXiiv niQi Xoyovg xoiovroig riolv inuyQvnvtTv. 
Tivi yuQ tfitXXi Ttg uQxtonv, t; rivog yuQiv tmv inuivb)v uvxi/t- 
ad^ut, OTi fxrjSi fiuQTvg 1JV rtg rj oX(og tnutvtiv ro a/Jjfta twv d't-5 
xttOTrjQicov dvvdftivog ; fv^^iv unoXcoXtv 7] rdSig, y.ui nQuyfturcov 
ovx ovr(jov ao/rifi(]ov tQrjfiia xaTtQQvn(ooi rb dtxaorrjQtov , oift(o- 
yai Ti xui SdxQva riov nQog xb ntQug xrjg oxQuxfiug ucptxvovfiiviov 
ilg yrjQug unoQov xuxu(ptQOfiivo)v. tixoxoog ovv ovStig tn\ otqu- 
riiav unijyytXXt, rb txqXv iico&bg vniQ /iXiovg xar' trog ra/yyQu- 10 
(fovg OTQarivofiivovg roTg nuvofiivotg xcov novtov , ftuXiGTu to"» 
Xtyofiiv(a fiuTQtxovXuQi(a («vrt rov twv xuruXoycov (fvXuxt) noQOV 
ov ftiXQbv niQinotuv. xal ravrrjg iyo) fitrio/ov rijg uoro/iug, 
firjSi rijv {(prjfifQov dandvTjV iv toT nXrjQOvv rrjv GTQariiuv tvQoi- 
fiivog. ftuQTVQOvorjg yuQ fioi rrjg uXr^d-tiag, iva ra/vyQucfov \S 
nuQ^ oXov rbv fviavrbv rov nXtjQdfiarog ovx olSa OTQunvoufiivov, 
noXvTQonov rijg ucfOQfirjg rvy/avovarjg , nQcorov ftiv rijg iv roTg 
TiQuyfiaoi navrtXovg unoQiug, tlra Si xal xrjg rwv xuXovfiivcov 
7iQO^aroQt(x)v SvonoQiorov fitruXi^ipiicog. xul oncog iQCo, (67) ij 
naXatorr^g nivrt /Qvaivovg olSi nuQt/Ofiivovg roTg fiifiOQtuXioig20 
vniQ nQo^aroQiug uStovriOQog nQog rrjv VndQ/ov i'^ovaiav xara- 
ntf.mofiivrjg , xu). rort rjvixa xutu rb fivd^ixbv o /Qvoovg uiibv i'^i- 

3 roiovTOvg vulgo. 4 a^iaxtiv? 7 xttTtqqlntass vulgo. 

9 nr^Qtti C. 11 fioLXtaxa 8s rw? an xorl ndXiara tcU? 

17 T]7s] Tors C. 22 Tov C: cf. 1 25. quanqiiam utroque loco 

nescio an praestet, quod est 2 29, ■Kuxa xov (iv&ov. 

aestimatio, neque aequatio, neqne aliud omnino; quare nemo eorum qui 
antea eiusmodi in orationibus cum laude versari cousueverant, in uUis 
porro operam posuit. cni enim opem tulisset, aut cur laudibus vacasset, 
cum ne testis quidem quisquam adesset, aut omnino qui laudare iudicio- 
rum formam posset ? inde periit officium ; et cum causae nullae essent, 
deformis solitudo iudicium evertit, cum gemitu lacrimisque eorum qui ad 
tinem militiae perveniebant, inopem senectutem sortientes. iure igitur 
nemo militiae nomen dabat, cum antiqua consuetudine plus mille quot- 
annis notarii militantes laboribus perfunctis, praesertim matriculario, 
ut vocant (id est catalogorum custodi), non parvum reditum concilias- 
sent. atque huius ego particeps fui infortunii, ne quotidianum quidem 
victum complendo militiam consecutus. etenim, testante mihi veritate, 
unum notarinm per totum completionis annum haud scio militasse. 
cuius rei variae erant causae, primum quidem summa litium penuria, 
deinde vero et quas probatorias vocant parandi difficultas , quemadmo- 
dum exponam. (fi7) niore antiquo memorialibus pro probatoria adiuto- 
ris, quae ad praefecturam mlttebatnr, quinque aurei praebebantur tum 
quoque , cum secundum fabulam aurea aetas splendebat : nunc autem, 



DE MAGISTRATIBUS P. R, LIB. IIL 261 

7,af.int' vvy dt , on oiSe ovofivi tOTiv iVQetv t(Z y.ad' r/fiag /q6v(o 
uQXOvv intdtt^ai t?;V tv uvzio jiio/d-7]Qiav , tiy.OGi XQvadiv txQivav 
ttVTotg unodidood-ai ttjv nQo^uTOQiav. wg de tyvwoav fii]deva toX- 
f.iav , fiuTJkov df fifi tytiv tooovtov /Qi^inuTog nQojSaTOQiav noQi- 
5 ttod^ai , Tvnov nQayfiuTixbv tavToTg t§tfivCi]oav firjdtvi ovyyw- 
QOvvTU yQUftfKxTiav uvev /Suoihxiuv inl OTQUTtiav vnb roTg enuQ- 
yotg dtujSaivfiv. to 6e oXov nQog uTifiiag enQ(xTTeTO Trjg uQ/ijg, 
Tov vbfiov SovTog uvexu&ev avTfj di^ oixeicov "^r^qcov ovg uv i&tXj] 
roTg rayvyQUffOig rov dixuOTr^Qiov ovvuQi&fuiv' xui noXXovg 

lOavTOf inioTUfiai unb diaXuXtug OTQUTtvoufttvovg , dtunQtxpavTag 
T£ ufta xul TijV l^i6vi]v ivTificog unod-tfitvovg. xui ravTrjg di] ovv 
rijg bdov rb Xotnbv oyoXuLovor,g tig nuvTtXi] dvoTvyiuv i]Xuoe t« 
rr^g tǤ>w?, to 6i rwv xaXovfievcov fiuTQtxovXuQiiov Qt^od^ev ava- 
anaod^iv oXvoXt (fQovTiOfia. xa\ t/ Xtyto, uvtmv nuvTiov xa&' 

15 OfiuXov fitTU TO T^? GTQUTtiug ntQug iv unOQia uloyQu bSvvr^Qbv 
rbv Xoinbv rijg ^wij? yQovov nuQuovQovTwv ; rr]v ovv GTQureiuv 
untdifii]v rioaaQuxovTU ivtuvTovg nQoaedQtvaug xul fir]biv nuQO, 
rrjV inwvvftiav rov nXi]QU)fiuTog uneveyxufitvog. xu\ xuXbv fiiv 
uvaycoQrjOUi to Xotnbv rrjode T^g rQuycodlag, unoyQCoar^g rijg ix- 

20j3uotcog intSef^ui rr^v uXijd-ftav' nXr^v xui uXXr^g yQrivui vofii^ca 
u(fr,yr]aicog uxpaoSui. 

68. Nofiog uQyaTog t]v navra fiev ru bncoaovv nQurro- 
fttva nuQu roTg inuQyoig, ruyu Si xui ruTg uXXutg rcxiv UQywVf 

6 i^Efioliricuv C. 10 ccvTOvs C. 

cum ne nomen quidem est reperire tempori nostro par eius pravitati ex- 
jnimendae, viginti aureis probatoriani iis vendi decreverunt. cum au- 
teni iutelligerent neminem audere, imo neminem posse tanti pretii pro- 
batoriam sibi parare, pragmaticam formam sibi extorsere nemini per- 
luittentem sine literis imperatorils ad militiam praefectis subiectam acce- 
dere. totum vero in conteniptum magistratus fiebat, cui inde ab initio 
iex concessisset , suo suffragio quos veilet notariis iudicii annumerare; 
nniltosque ipse scio coUoquio receptos militasse , et eminuisse simul cin- 
i;ulumque cum honore posuisse. et hac itaque via in posterum occlusa 
ftenitus res apparitorum concidere, matriculariorum vero, ut vocant, 
nmnus radicitus evulsum interiit; de quo quid multa, cum omnes una 
j'0st fmem milltiae aerumnose turpi in inopia rellquum vitae tenipus 
trahant? militiam igitur post quadraginta annorum operam deposui, 
nih l ea praeter nomen completionis consecutus. iamque congruum huic 
tragoediae iinem imponere, exitu ad declarandam veritatem sufficiente. 
unam tamen rem ctiam mihi commemorandam esse existimo. 

68. Lex antiqua erat, omnia, quae quomodociuique apud praefe- 
ctos ac forte alios etiam magistratus agerentur, Latino sermone efferri; 



262 lOANNIS LYDI 

roTg ^lruhov ey.cpiorHGd-ai Qi^fiaatv' ov naQaftad-tvroc mq H^nrjXtti 
(ou yaq aXXcog) ra rr^g tXarrcoaecog nQOv^aive. t« d( nfQi rijv 
EvQCjontjv nqarrofxtva ndvra rijV UQ/cuorrjra dttcfvXu^ev i'^ uvuy- 
xrjg diu rb rovg uvrfjg o^xr^roQug , y.aineQ "EXXrjVug ix rov nXtio- 
•vog ovrag, rfi rcov ^lruXcJov cfd^tyywd-ui Cfcovfj , xul (.luXtar a rov gS 
drj(.ioaitvovrag. ruvra fxtrl^uXtv o Kunnud6xi]g tlg YQUcodrj rivu 
xui /uf.tuil^)]Xov anuyytXiav , ov/ cog aacp]vtiug cpQovriLcDV , uXX* 
oncog nQo/ftQu ovru xu) y.nivu }.ir^8tniuv tfinotfi Sva/tQtiuv roTg 
xuru axonbv uvrov nXi]Qovv ru iiirjSu/.i69^tv avroTg uvrjxovru roX- 
f.t(T)ai. nQurrcov yuQ xul yQucfcov y.u\ xutroroftiov xui tx nuvrbg 10 
rQonov auXtvcjov ri)v uQ/ut6rrjru , ov roTg uQfiodioig rcov /coq(~)v 
eniarurutg (oDg xaXovai rQuxrtvrag uvrl rov xXi]fiurovQ/ug) rj 
dtuipr^CfiaruTg tSiSov xuru rb Ovvrj9-tg ru nQurrofitvu n^bg nXi]- 
QCaaiv , coart fii]dtv nuQU rbv vofiov yivta&ui' uX)^.^ uvrbg dtu rcJov 
oixticov nXrjQovo&ui ru ovft^oXa txiXtvot, rcov ticad-orcav nuQt/t- 15 
cd^ui Sanavrifiurcov roTg UQfiodiotg nXi]QCoruTg uvrbg ytvofitvog xv- 
Qtog. ttru ix rijg fti] xuru rb nQooijxov roXficofitvi]g rcJov /uQrvov 
(xdootcog fityiarcov uvtarufiivcov roTg vnortXioi dva/tQticJov , avrbg 
riyuvuxrti xui &uvdrovg inicftQt roTg ovx iniorufiivotg rr]v rcov 
avuidrjV y.al wg trv/tv unoXtXvfiivcov /UQrcov dvvufitv. xul v6fiog20 
ixQurr^atv i'§ ixtivov , xal ntxvrtg cog trv/t xul yQucfovoi xul nXr]- 
qovoi xul unoXvovoi ru nuvrtXcog avroTg uyvoovfitva , rb nQlv 
(j.vqioig xuri]OcfuXiafiivu rQonoig, roTg rt Xtyofiivotg xomSiavoTg 

12 forte legendum xXifiatcxQxais. F. 18 SvGXi^^v vulgo. 

20 lego dvi6riv. F. 

qua neglecta res, ut dlximus (neque enim aliter), prolabi coeperunt. 
quae vero circa Europam agebantur , cuncta antiquitatem necessario 
servaverant, quoniam eius incoiae , quamvis maiori ex parte Graeci, 
latina lingua utebantur, maxime qui publica munera gerebant. haec 
Cappadox in anilem quandam humilemque expositionem mutavit, noii 
quod perspicuitas ei curae erat, sed ut in promptu res communisque 
esset, neque uUam iis difficultatem exhiberet qui ex eius vohiutate im- 
plere nequaquam ad se pertinentia auderent. agendo enim et scribendo 
et innovando , omnibus denique modis antiquitatem concutiens , non con- 
gruis regionum praesidibus ( quos tractatores vocant , id est regionum 
praefectos) aut rationalibus , secundum consuetudinem , acta implenda 
dabat, ne quid contra legem fieret; verum per suos chartas conipleri 
iussit, sumptibus, quos congruis completoribus praeberi mos fuerat, 
ipse potitus. deinde cum ob chartas temerarie illiciteque editas ma- 
xima subiectis incommoda existerent, ipse iratus chartarum audacter 
temereque absolutarum vim ignorantes morte afficiebat. at(jue ex illo 
mos obtinuit, omnesque et scribunt et complent et absolvunt sibi pror- 
sus ignota, olim mille modis firraata, cum cotidianis (ut vocant, id est 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 263 

mm> f(f)]/iiiQOig rov a^ ciy.Tig, roTg n nqoaqoqoig axQivioig, xai 
v.vxoig dt TOig f§ uviidv i/^ovai tov noQOV. xal ti iA.uy.qr^yoqu ; 
nuvTU nuvTfXoig SianinTiaxt, /xTjSei^iav iniyvoiOiv Twv nqiv xax^ 
oQ&wfiurcov SiaawtovTU, 
5 69. OvTCo Tov fi.iaQ(aTUTOv no\{f.dov tcov vo/mov Siuyivo- 

(.itvov 9-iog ineaTQucpi] , exSovvat tov uitiov tiov xaxcJov Tutg iSiaig 
nQcx'^eai ifft](fiocif.ifvog, nti&cov avrov cog 

tOTt SixTj vi/iieoig Te xuxoig xuxoTr^Tu cpiQOvaa, 
Tov yuQ riniWTcxTOv ^uoiXicog fxrjSev tovtcov enioTUfiivov , nuvTcav 

10 Se Siu Tr^v uxQUTOv SvvuoTeiuv , xuintQ uSixovfiivcav , avvrjyo- 
QovvTCOv Tcu novr^Qip KunnuSoxj] xul TOig ndvTCOv f'^ox(OTUTOig 
enuivoig en^ uvTca nuQU ^aat).iT /QCOfiivcov (z/? yuQ av eToXfa]ae 
xui fiovr^g inuivcov /_coQig fivrja&ijvut TTjg uvTOv nQOOr^yoQiug ;^ 
fiovri Tj ofWLvyog yvv^ , XQtiTTCOv tujv ovtcov OTtS-)]noTt ini ovvioti, 

IS xui avfinad-tia rcov aSixovfxivcav uyQvnvovau, fir] cpiQOvaa to 
Xoinov ntQtOQuv Tr]v noXtTeiuv ^v&i^ofiivt]v , ov fttTQioig Xoyoig 
b)g Tov ^uoiliu bnXto&iTou Sia^uivtt, unuvTu uvtov tu Ticog Siu- 
y.uv&dvovTu SiSdoxovoa , xai cag xivSvvtvot ov rb vni]X00v fiovov 
fvunoXeiod-ui ToTg xaxoTg , oXX« xai avx7]v iyyvg aaXeveod^at Tr]v 

^i) /^uailiiav. iiy.bg ovv b (iuoiktvg, xuXog cav xui nqbg ufivvuv tcov 
xuxwv ^QuSvg, ufitj/dvoig unoQiuig ii/iTO , fir^de unoxiveTv tov 
xuTuoTQOcfiu Tov noXiTfvftaTog evQiaxcaV ovTcag tTv/tv , ota 
xuxog, TUQu^ag t« nQuyfiuTa xui TOvg noQOvg unOQict, xui ovy/v- 

9 riniGruTOv C. 14 y.qHTrov C. 20 eiv.(os C. v. ad 

p. 202 19. 23 xaxws C. 

icpr]fiiQOis) actis praefecti, trnn competentibus scriniis , tum vero per 
eos ipsos qui ex illis reditum habebant. paucis dicam: omnia penitus 
interiere , nuUo prioris eorum excellentiae indicio relicto. 

69. Sic cum egisset sceleratissimus legum hostis , respiciens deus 
malorum auctorem ipsius tradere factis decrevit, persuadens ei ' esse 
Iiistitiam Nemesinque, malis mala ferentem. " nam cum hormn nil sci- 
ret mansuetissimus imperator, omnes vero propter immodicam eius po- 
tentiam , quamvis iniuria affecti , iinprobum Cappadocem tuerentur, 
longe omnium maximis landibus eum apud imperatorem celebrantes 
( quis enim vel solius nominis eius sine laude mentionem facere ausus 
fuisset?), sola coniux , omnibus quae unquam fuere ingenio praestans, 
et iniuriarum miseratione vigilans , diutiusnegligere praecipitantem rem 
publicam non sustinens, haud levibus instructa rationibus ad imperato- 
rem accedit, cunctaque eum hucusque occulta edocet, nec subiectos 
tantum malis interire periclilari , sed ipsl quoque imperio ruinam immi- 
nere. itaque, quod necesse erat, imperator , utpote bonus et in malo- 
rum ultione lentus , summa consilii inopia laborabat, ne, quemadmodum 
rei publicae eversorem amoveret, reperiens quidem: adeo, utpote im- 
probus , res perturbaverat , ac reditus difficultate et inexplicabili confu- 



264 lOANlNlS LYDI 

an uStuy.QiTM ay.OTwaag, uXXijlaig rug Xiyof.itrag tmvmrjGiig l^i- 
f.ii^ug , log /itrjdtnoTe mQug uvto) yevaGdui rrjg uQ/tjg , f^irjSt Ttvt» 
Twv «710 Tijg /SovX-^g ?) oXoog xov Sixutov neQiw/QovvTu roXfiuv lm~ 
"kufttad^uL rijg diotxi^atwg. enexovQtt de oficog roTg vnrjxootg b 
/juaiXtvg y.ud-^ oaov uvd^Qwnotg dvvurov. (70) ol de vnoreXtTgS 
To 7^otnbv ovx ovGi]g uvroTg ovde u(ptd-eiGr^g ntQiovGtug diu rag 
Gvvcovug y.ui uyyuqiovg xul rovg i'^ avrwv novovg, yvvatxwv re 
ovv intfiu^loig ^Qtcftatv u/d^ocfOQOvGMv yiui dtuxofit^ovacov ru tldij 
iy. fitGoyeiov ftaxQug eni d-dXuGGuv uvi]XetTg xai urucpoi eni rrjg 
oSoinoQiug duvurot, tcov re rovg duaftovg nQurrofitvcov noXvTQO- 10 
novg y.ui noXvarifiuvTOvg . . . . xrjVaovuXta , oXoyQUcptxu , ^ovXev- 
rtxu, bfioSovXa, bfioxrjvaa, ucpuvrtxu, iyxuruXeXetftfievu , no- 
Xtrtxu , TUfituxu, 6enovrura , qtxoXuru , Qecpovau , y.tQuari- 
Cftovg, Qondg, nuQuXXa.a, ronovg , ivSofiurtxtx, firjTaroQixa, 
yal fitra rijv rovzcov . . . eXXi](poQOv analrrjGiv , enl rov vofiiGfia- 15 
rog uXXcjOv fivQicav coantQ i'6, vSQug uvtGTUfievcov xuxcxiv roTg vno- 
rtXiatv vntQ uvcofitQirtxcov aovaog nutSojv .... ificov, xofitTurtj-' 
okov, fiovonrtQcav, fiova . . . unr]XXi]fiivcjov, Xtvxo/Qvacov . . . ntQug 
Tug iv ... xal ... vntQftu/ovvrcov rug xuru ... nQOvoovftivcov 
7.acpvQuycoyovg UQnuyug, §iug re y.ni cpdoQug rcov nuounOQtvofii- ^^ 
rcov Siu rcov inuQ/tcJov GTQurevftdrcov , oaa y.uTu ro uvnyxuTov inl 
rovg noXifiovg OQfiuv avft^uivet , dtb xovcporiQuv rr]v intSQOfH]v 
rcov ^UQ^uQCOv rrjg intaruaiug rcov olxticov rb vnr]y.oov iuvrcTi avX- 
^oyi^trai. diu ruvrug roivvv rug airiug , fiuXXov Si ntQtaTuaetg, 

3 nBQtaXyovvra? an TteQtEQyovvTU? 4 oficog rols F, ofioicoq C. 
11 trlbutorum nomina, quoniam alia non intelligo, alia Latlna sunt 
aut depravata, in versione omisi. F. 24 ccQTiag C. 

slone, quas indlctiones vocant inter se miscens, involverat, nunquara 
ut finem eius magistratus haberet , neque quisquam e senatu , aut onuuno 
cui cordi esset iustitia, suscipere administratiouem auderet. succurre- 
bat nihilominus subiectis imperator quantum ab homine tieri poterat. 
(70) collatores vero cuin porro neque facultates neque eas acquirendi 
copiam haberent ob coemptiones et angarios atqne inde nascentes labo- 
res, mulierum, lactantibus cum infantibus onera ferentium , dum species 
longinrjuum ad mare portant, immiserabiles et sepultura carentes in iti- 
nere obitus; et tributa exigentium multiplices multorumque nominum .... 
ad qiiorum .... exactionem alia innumera mala accedebant , e numismate 
subiectis veluti ex hydra nascentia .... tum ob propugnatorum , quibus 
prospiciebant , praedantium rapinas, vimque et populationes per provin- 
cias iter facientium exercituum , quos obvia necessitate in hostes ire 
continglt; quam ob rem leviorera sibi barbarorum incursionem quam 
suorum morara subiecti reputant: has igitur ob causas seu potius cala- 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. m. 265 

jug htyy.ovaag avxovg vinoXdnovxtg anavttg , xal qadvf.iHv fiuX' 
7.0V 1] xu/^ivtiv owffQovtag t&tlovTfg ola [.ii]de avyywQOVf^itvoi , ttjv 
fiaoiXitog noXiv ox^ov ayQrflxov tvt^OQT^aav. xaJ no)Jig r^v b vo- 
fiognQog untiQiav nraiafidjiov rio nXr^d^ti avvtxTtivofUVog , ojare 
bxul Tovg TO nQlv rj/.aXi]fiivovg UQ/ovrag nQoayaytiv , nQalrwQuq 
rt y.al xvaiaircoQag , xaru t^v nore xQari]aaaav nuQu P(Of.ia{otg 
Gvvr^&ttav, w? nQoa(pi]yrjaufit&u. twv dt roTg ui.iaQrrjfiuai Toii 
Sriixov tnt^iovrMv aq^odQortQOv , uvuarav rb nXrjd-og y.ul tlg xaxo^ 
Saifiova avvaxd^tv o/.i6voiuv nuauv iyyvg rrjv noXtv ivinQrjai. xul 

10 fiiv Kannadoxr^g u(puvrog iyivtro, uQxijg 6i XajSofitvov rb nvQ 
ix Twv rrig avlijg tlaodiov, tlru i'^ avxuiv inl rb nQcoxov Uqov, 
i'i h)v inl ri]v "lovUavov ytQOvaiav , 7]v xuXovai aivaxov xuru t^v 
Avyovorov nuvrjyvQtv , ucp' r]g ini rijv uyoQuv TjV xaXovai Ztv- 
'^innov unb Ztv't,innov ^uatXiiog, ry' (b inl rijg TQiaxoarijg oydotjg 

15 oXvfiniuSog MtyuQtig eig BvL,uvrtov unoixrjaavTtg nQog rifii]v av- 
rov rr]v ayoQuv ovr(jog inaivofxuauv , xud^untQ rug XuQtSi]f.iov 
cxoug ol Kv^txov olxiauvrtg MtyaQtTg' xal ... ftaotXtvaai '^EXXr]- 
7(ov fxvrifxovtvtxai, wg b KdaxtOQ iv intxofif^ /QOvtx(dv uni&txo. 
rb yuQ Sr^fioatov /SaXavtiov ^tjSi^Qitov unb 2t^r]Qov "Poyfiaioiv r]yi]- 

20 aufiivov nuQ0)v6fiuoxut , og uQdQixiSi v6a(o . . . vfttvog iStifiuxo 
To l-julavtTov, nQooxuQxtQtov rfi QQtixr^ Sta rr]v n^bg NTyQov Sia- 

3 ox^ov axqriGxov vulgo. 9 ytayioSaifiovag C: quo servato P 

6i.iovoiag. 15 (itayaQig C. nQog Tiiirjs usitatius : v. p. 168 

10, 240 12. 16 x<^Q^^WOvs C. 17 oUTJauvzes C. 

lego nal yuQ. F. 

mitates, snam quisqne patriam relinquentes, cum otiari quam sapienter 
laborare mallent, quippe ne copiam quidem habentes , imperatoriam ur- 
bem inutili turba replebant. crescebatque contra innumera delicta una 
cum multitudine legis severitas, adeo ut antea neglectos magistratus, 
praetores et quaesitores, iuxta priscam apud Romanos, ut supra memo- 
ravimus, consuetudinem , creaverit. qui cum popuH peccata perseque- 
rentur acrius , excita multitudo , et fatales in consensiones compulsa, 
totam paene urbem incendio delevit. et Cappadox quidem evanuit, 
ignis vero , initio ex aulae aditibus capto , ab iis porro ad primum tem- 
plum , ab hoc ad luliani curiam , quem senatum sccundum Augusti con- 
gregationem vocant, indeque ad forum progressus est, quod Zeuxippuin 
a Zeuxippo rege vocant, sub quo octogesima octava olympiade Mega- 
rensium colonia Byzantium missa in eius honorem forum ita appellavit, 
queinadmodum Charidemi porticibus , qui Cyzicum condiderunt Mega- 
renses, nomen posuere: etenim imperasse Graecis traditur, uti Castor 
in epitome Chronicorum commemoravit. balneum pubiicum autem Se- 
verium a Severo Romanorum impcratore nominatum est, qui articulari 
niorbo laborans balneum illud exstruxit, propter ortam inter eum et Ni- 



266 lOANNIS LYDI 

(jOQuv. Ttov de ri]Xiy.ovriov Gcofidriov dg nvQ (.mafiulovrwv , 7]Q- 
nuyriaav ul {.ilxQi t% Kiovffiavrlrov u^VQug ri]v noXiv dtfvd^v- 
vovGui aroui, xuXXft xui f^ityfd-ei xiovcov ivyQupfj.o)<; diaoxrjvovout 
Trjv nluTHUv. Kuf.inuvot ruvrug tig yuQiv Kwvaruvrtvov Xtyov- 
Tui xuruaxevuaat, uno UuQd-evoni^g rijg xud-^ ■}]/iiug NeunolewgS 
y.uX ri]g nore JixuiuQ/Jug vvv Se TlovreoXiov eig Bvtuvriov nQog 
yuQiv , log eVQrjTUi, rov ^uoilHog nuQayevofievot. ovvunere- 
tfQ(od-rj ovv (^nwg yuQ ovx efieXXov;) ru avrrj/itfieva roig fieaotg 
TiQog ro /SoQetov xul vorov aveftov olxodofir^fiura , xai OQog TjV i] 
TTolig xat ftovvol fteXuveg uneQQioyureg , xuduneQ ev ytinuQrj ij tO 
JBeo^uo, xovet xut xunvio xui dvacodta rcJov unorecpQovfievcjov vXtov 
aoixi]Tog, (fo^ov eXeeivbv roTg d-ewftevoig evaeiovau. xui b fiey 
di]fiog, fiuXXov de rb ^cxq^uqov xat uvriXeig nXrjd-og, noivuTg ruTg 
v.'S,itttg nQog uvrr^g vneGTciX.T] ri]g vixr^g , elg nevre ovveyyvg fivQtu- 
i>ug aidi]Q(o yvdvjV dtuqduQev ' i; de noXtg eQQinro nvQi xui yw- 15 
ftuat xui Xetifjdvcov ufiOQqict xurdnXrixrog. uXXu d^ebg (^fiovov 
yuQ r]v uvTOV ri]v roouvrr^v nuQUftvd-r]auad-ui 

71. tvixr^ae de oficog ftera d-ebv i] ^uotXlcog rvyr] , xara 
nuvru avveinwv. xui ev ^QuyeT yQovto xQeirrcov de t] noXtg xui ... 
tayvQu Tf oftoxi xui uaqu}J]g, xuduneQ e§ uftoQqov oXov avd^ig^O 



1 (liTcc^ccllovTcav C. ^ al ¥ , (iri C. Sisv&i]Vova(ti C. 

7 7taQC(yevc((iiva)v C. 9 ol>iodofi7]Tu vulgo. 18 ante evi- 

xr]as aut paucae tantum Hneae , quas lef^ere non potui , aut , quod 
Terisimilius est, praeter has duae saltem paoinae desiderantur. F. 
Tia&dneQ e(p&rjv tlnciv ? 19 post xul aliquot literae exstin- 

ctae. F. 



grum discordiam in Thracia commorans. tantis autem molibus in ignem 
niutatis , correptae usque ad forum Constantini per urbem pertinentes 
porticHs (Campani eas in gratiam Constantini exstruxissc dicuntur), 
pulchritudine et magnitudine cohimnarum, Parthenope (quae nunc Nea- 
polis ) et Dicaearchia ( qui nunc Puteoli ) Byzantium in gratiam , ut dixi, 
imperatoris advectarum, in tabernacula scite descripta plateam partien- 
tes. simul igitur in cineres redacta (qui enim non fuissent?) mediis ad 
Septentrionem et Meridiem cohaerentia aedificia; nionsque erat urbs et 
nigri praeruptique colles, vehiti in Lipare aut Vesuvio, pulvere fumo et 
foetore combustae materiae inhabitabilis , miserandum intuentibus terro- 
rem incutiens. et popuhim quidem seu potius barbarum et immiseri- 
cors vulgus meritis poenis ipsa victoria subiecit, ad quinijuaginta fere 
milia acervatim ferro necatum: urbs vero iacebat, igne et ruderibus et 
reliquiarnm deformitate horrenda. sed deus (etenini ille solus poterat) 
tantam solatus 

71. vicit tamen post deum imperatoris , quae in omnibus ei affuit, 
fortuna; brevique et praestantior urbs et . . . lirniaque simui et secura 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 267 

Tov SrijiiovQyov , y.a&uniQ roje, nuv dg (fiog f-wvji tfj Svvuf.iei 
Trjg /SovXijg uruxuXovvrog. 

72. JJiQug ovv rovro rijg nQiorr^g XjjaraQ/Jug rov novi]- 
QOv Kc.nnadoy.ov. uvTiQQonov 8e d^tog rfj xay.iu tvf.itveiav ruTg 

SovfiKfOQuTg tnidt^coy.f. Wtoxug ytyovtv uvrjQ evnarQidrjg , ^ul^iov 
fitv rov diy.utotuTOv tyyovog , liQurtQOv de rov nuvratv tvot^e- 
GTurov naig, og ra nQMra roig Xeyofxevoig oikevriaQioig t% uv}S]g 
diunQty.iug , rovg nionore eni ri] fieyu).ori]rt tpv/tig fieiu dooetov 
ufterQiug vntQ^u/.Xofievog, enl rovg naztQug rtjg ^aaiXtiug xur 

10 u^iuv uveXi]).v&e, nXovro) xofiwv y.a\ roTg deofievotg enaQXOov, uv~ 
To? tuvrio fioro) (fetdw).iuv dteawtev' Siutra yuQ TfV uvrio yut 
TQvrptjg uairia roaavii] oorj roTg uyuv fiefierQrifttroig toj' ^iov tv 
evreXeaiv rjQid-fteTro. y.ai tJ;? fiev neQiovaiag Tt'/?;? avrov uS,iiog 
Ta rrjg tariug dit... roTg qiXotg, uvxbg de fiovuig ruTg rcov dut~ 

i^rvfiovtor ev^vfiiuig erQtqtro, atfivog fitv y.ui qi).6y.a).og lov , uXX 
oi xaXXtoniorrjg , e^ avrov xai fiovov ... 

73. ... xal doXovg Qunreiv , aheTv fiev r^Qvd^Qiu tmv 
uvayy.aitov deofievog , eoreve de xul lofmte, xui dtiXQvai netfOQ- 
TiOfievog rug oipetg dijXog ^v xai roTg uyav dyvoovatv avrbv tiog ehj . 

20).vnovfifvog. rovrov o Qitoxag ex rv/rig idiov, xai log (xvi]Q dya- 

1 TO... C. 2 versu post u.vav.aXovvxo<i sequente C AOFOZ, 

nuUo addito numero. in indice neque haec, neque libri tertii in- 
scriptio reperitur. 7 sv zols F. 8 (leyaXrirt. C. ^ 10 dvrj- 

lv&£ vulgo. mlovTcp fia x.? 11 lego Siacdlaiv. F. 

12 TQOcpils? fiBftizQiiiivois C. 14 forte legendum 8i.£- 

vfns. F. Saifiovcov vulgo. 15 irQfcpiTO F , for^f qpfTO C. 

effivr) C. 16 post (lovov sequitur pagina, quam legere frustra 

conatus sum. nihil praeterea desideratur ante xal dokovQdnTeiv. F. 
ita enim vulgo legebatur. 18 oifio^fv C. 

cxstitit , quasi ex informi mole rerum oplfice iternm , quemadmodum 
olim , cuncta in lucem sola voluntatis potestate revocante. 

72. Finis igitur hic primae latrocinaiis improbi Cappadocis prae- 
fecturae. parem autem deus improbitati benevolentiam calamitatibus 
concessit. Phocas fuit vir nobili genere , Salvii iustissimi nepos et Cra- 
teri longe piissimi filius , qui cum primo inter quos silentiarios aulae 
vocant eminuisset, magnitudine animi et donorum immensa copia, quot- 
quot unquam fuere, vincens, ad patres imperii pro merito pervenit, 
o|)ibus splendidus, egentesque iuvans , sibi uni parsimoniam servans: is 
enim victus illi , ea hixuriae abstinentia erat , quam vel parcissime vi- 
vontes vilcm ])Utarent. et abundanti quidem fortuna dignam amicis 
iuensam adornabat; ipse autem solis convivarum oblectationibus aleba- 
tur, splendidus et pulchri, at non fuci amans, ex se solo ... 

73. . . . et dolos suere: rogare quidem erubescebat, necessariis 
egens, ingemiscebat autem, et oculis fletu gravatis vel prorsus igno- 
rantibus ipsum manifeste tristitiam prodebat. hunc casu cum vidisset 



268 lOANNIS LYDI 

5o? x«J XujSiTy lyMvbg ipv/jig ddvv)]v tx fwvijg dXiycoQiag tov ttqoo- 
lunov yvwQil^Ofitrt]v , tmtiv Ti nQog uvtov dv ...Xtro' tf.it dt fu- 
ruaTtilufitvog (x«t yuQ uyunuv nuQU Tovg u/Xovg rlE,iov , unu- 
TWfttvog fiuV.ov watl ntQi XoyvdQtwv Tivwv dTjd^tv ovx utpQovTig^ 
y.ul y,uQiv idtlwv nuQ^ Iftov Xu§tiv 7j'^iov ntQivoijaui Ttva nQog^ 
diduay.uXiuv avTto Tfjg 'JruXidog (pwvijg, .Ai^vv tnil^riTwv'' avTOvg 
yuQ tquaxtv tyvwxtvui OTWfivhortQwg nuQu Tovg UruXovg diuXt- 
ytadui. tvbg dt twj' nuQovTWv 2nt/.twaov fivrifir^v uvuyovrog, 
i'§uvuaTug ifii Tt xui Tor iinovra uvTt(i6Xti , nQog tvTtv'iiv Ixtivov 
nuQuxalwv. iyw di tQfiatov rjytjadfitvog wg Tti/og tov ^nty.iwoov 10 
liyo) nQbg uvTov ' xui yuQ i]niOTUfajv to»' uvd^Qwnov. o di Xu^cbv 
avTov xuT* idiuv yovvntTwv ^iiTiXti , xal awcpQoviog ixXinuQwv 
jjTti Ti]g ovGTjg uvTto fitTudovrai (pcorijg. ifti Si /WQioug ^QU/v 
Tov loyov txuTov /Qvoivovg )Mj3tTv rj'^icoat dod-r^oofiivovg ixtivco ' 
o dij TiQiA^^ug iyco, xai tcov Xtyofiiviov ovotutixwv tvtxa tcTi 2nt- 15 
y.tcooco dovg, tntioa ov/voTtQov nQog tov nuvTU uyudbv ixtivov 
ilvO^QConov (poiTuv. (^ncog y«p ovx ifitXXfv;) oQd^Qtog nuQtjV, 
UQO TTJg avXtiov Toi; di]d-tv r/^icoxoTog uvtov nuQcxqvXuTTWv' o di 
(ttTaoTfiXdfttvog xui d^tQcmtvoag uvTt/36h]Ot fti] nQOTtQOv nQOOt- 
liQfVitv uvTco , nQiv uvTog dtuoTtiXcifitrog u^icog ytviod^ui nuQ^ 20 
avTOv. xai TO Xotnbv b ^ntxiioaog avfi/Sci.XXwv TJj Ti/vr] ntQioSco 
TotJ axiftfiuTog . . . d-fi t>7? nQoatdQiag ' ovdi yuQ tfitXXt rw 

2 lego dvt^dXXito. P. 4 ojg ft'i^v? XoyotSqvcov C. 

5 i^iloiv'^ coniectura. in C literae exstinctae. F. 6 auros C. 

12 ■KU&iSiavC. 17 lego o 81 (ttcSs etc. F. 20 d^coeri? 

Phocas , attiiie ut vir bonus et qui dolorem anlmi e solo vnltus neglectu 
colHgeret, alloqui tum «juidem distulit; me autem arcessitum (etenim 
jtrae aliis diligere diguabatur) decipiens, quasi scilicet , ... quibusdam 
occupatus gratiam a me accipere veilet, rogavit ut aliquem sibi repe- 
rirem linguae latinae magistrum , Libyn quaerens : hos enim aiebat se 
animadvertisse lepidius prae Italis loqui. cum vero e praesentibus ali- 
tpiis de Specioso mentionem fecisset , surrexit, meque ct illum orans ut 
eum adiremus hortatus est. quod ego in lucro ponens , Speciosum quam 
celerrime ad eum adduco : noveram enim hominem. ille, postquam eiiui 
seduxit, genibus usque flexis , modesta prece petivit ut suam ipsi lin- 
guam velit communicare. me autem , a sermone paulisper avocatum, 
centum aureos petere iussit, quos illi darem; quod cum ego fecissem et 
€omniendaticiarum , ut aiunt, causa Specioso dedissem , suasi ei ut sae- 
pius ad optimum illum virum iret. ille autem (qui euim alitcr fecisset?) 
niane aderat, ante vestibulum cius a quo fuerat videlicet rogatus prae- 
stolans. qui cum arcessitum coluisset, petivit ut non prius sibi adside- 
ret, quam ij)se digne instructus ad eum venisset. ac Speciosus deinde, 
antequam assedisset, solertes consilii ambages coniecit: neque enim us 



DE MAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 269 

Ci(oy.a, f.io.la TiQog txaTeQav naQWxivaaf.ur(i) naidsiav, f.ia9^i]~ 
Ttiuv tvQHV fxftrotg a naQa rovg noXXovg a^ioXoy^og r^niGxaro. 

Kai Ttg OTO/uatTui tx tcov ntQi uvd^Qionovg TurdQog y.axoQ-~ 
&coftdTiov , noarjg Tjv ntQi t6 &fiov tvoe^tiug. f.uug ovv nQ(i.'^fiog 
5avTov tnifivr^od^iig ntQug fnid^r^oca TUtg vntQ UQid^fiov uvtov tcov 
uyudcov u(p]yriofatv. ( 74 ) nQog TltooivovvTi noXti Tijg FuXu- 
riag ( ovtco dt rb /coqiov dvofiao&ijvat avfi^f^r^xfv tx xov ntatTv 
antiQovg iyti, raXuTcov tcov ntQi '^PoSavov imntoovTCOv rfj /(joq(6 
BQtrrov r^yrjaafitvov , y.al ttjv bficowfiov avToTg x,coquv ixdtxtTv 

10 ^taCofityiov, cLg C>tvtaTiX\ug y.ut ^tatvag oi TiofiuToi (paotv , (jov 
Tug /QrjOtig b BtxQQCov inl tcov uvd^Qtonivcov nQuyficxTCOv urriyaytv' 
iycb di Tug ^i^Xovg ovnco Ttdtufiui) iy.tt Toivvv Ttfitvog r^v rfj 
u/Q(xrT(o GTQUTia Twv liQcov uyytXcov Tov uQQrjTov d'fOv xa&coota)- 
fitvov, ntQi ov fifTu nurTug urd^Qconovg yvovg b 0(oxag (Lg^Ekla- 

15 fiog Tig T(p d^ti(o /qvoiov XiTQug fiy.oaiv vcfiv intSovg , ToTg Uqov- 
fiivoig nQ(')aoSov oydoi^xovTa /Qvatov nQooyfViod-ui t(o itQ(o tiq 
q)tXo^fyiav ianovdaotv. 

75. Toiuvratg fiiv ovr Tt/vaig inl Tijg noXtcog i/orjOf 
/Qvoiov di xaT* tTog txuoTOv ini XvTQOtg ai/ftuXtouov Xud^Quiiog 

&)ix/icov StfTtXft , SuxQvorv ei' nov rtg ntQi noXtfticov i(p6dov xal 
unuytoyijg ul/fiuXcoT(ov nQog uvTov Sit^iot tco Xoyco, xai ficxQTVQU 
Tr^v uXrjd^tiuv ovx utdovftui xuXtTv uXrjd^fvcov' olSa xvTorioTCOv ... 

2 tvQ C. 4 ndoog C. 13 rm uQQrjrco 9sa C. 22 legen- 

diim, ni fallor, xoiTcovtTcov ccvt^ (cum eius essem cubicula^ 
rius ). F. 

qnae prae vulgo probabiliter sciebat, Phocae atrisque literls adroodum 
ornato disciplinam repperisset. 

Ac coniiciet aliquis ex egregiis Tiri orga homines factis , quanta in 
deum pietate fuerit. ego ex innumeris eius virtiitibus unam etiani reiu 
commemorabo. (74) ad Pessinuntem urbem Galatiae (ita autem appel- 
lari locum contigit, quod iiuiumera ibi Gallorum , circa Rhodanum habi- 
tantlum, multitudo cecidit, qui Brenno duce regionem invaserant, co- 
gnominem ipsis terram ulcisci conantes , ut aiunt Fenestella et Sisena 
Romani, quorum loca Varro in libro de Rebus Hnmanis protulit; ego 
autem libros necdum vidi ) ibi igitur templum erat immaculato sanctorum 
angelorum exerciti;i indicti dei consecratum ; de quo Phocas , sicut 
omnes, sciens, EUamum quendam deo viginti auri libras donasse , octo- 
ginta aureorum reditum , hospitibus in templo excipiendis destinandum, 
sacerdotibus adiungi curavit. 

75. Eiusmodi quidem artibus in civitate utebatur. aurum vero 
quotannis captivis redimendis occulte effundebat, lacrimans, cum forto 
aliquis de hostium incursione captivisque abductis ei narraret. et veri- 
tatem testem invocare non vereor , vera dicens : scio . . . me tantum 



270 lOANNIS LYDI 

yQvalov roaovrov rvywv , unovrog uvrov, nQug rb nXijd^og rtov 
XvrQov/.itrtov (^ravrrjg yuQ ... uvd^ovor^g iGd^T^xu difntvXiatv ... 
xal nQoad^tig oaov TjV uvrio Svvurov nqo...if.v rf7)v Ivr Qtov t^t- 
Tiffirpe rovrov ufivvtjv uvriQonov y.u\ &fonQtnovg uvtKa^t tov vlov 
xura nuvxa rQonov exnaidtvaug rovrotg ivuayoXtTod^ai. o dt toj' 5 
TTUQiovra xui (.laQrvQovvra roTg Ytvof.iivoig xur^ fv/ug d,ntviy.i]Oiv, 
log ixiivfov yuQtrug fldtvui tw &fif>), ori tw aiofiuri rtXtvrtJov ruTg 
fiat^fiaig u&iAvurog dtu rfjop nuQU rov nutdog nQurrofitvfjov 8ia- 

fiiVOt. 

76. Toaovxov ovra rov uvSqu yuiQtov o ftaatlfvg mid-tt 10 
xafifxrto no).Xip xotvi]v tlg unuvrag intStt^uaO^ui ri]v ovauv uvifo 
T7/g ijjvyjjg iXfvd^fQiuv , xul rrjv vntQ rtjov xoivcov avudi§ua9^ai 
q)QOvridtt, xul Stid-vvai tov oi'uy.u ^v9-tl^0fitvrjg TjSi] roTg xuxoTg 
Tr]g olr]g noXirilug. b di uxfjov {ovde yuQ ua(fu).ig ^uatXifag ul- 
Tr]atv nuQUXQOvaua&ui rotovrov ) rr]v i.iiv XetrovQyiav vnr]X&i, 15 
dtStfjog de ofitog xa\ rtZ fiiytd-ti rtov cpo... WiyytMv tlSe rbv d-fbv 
TTUQOvru ^oi]9tTv uvrtp nQo9vf.iovfitvov. ufiu yuQ Tr]v uQyr]V na- 
QuXu^tbv xut ri]g avXi]g nQOtfuvfig inl rijg un^^vrjg uvttftQtro, 
Gvfinug b dijfiog T^Xtxia re nuau xui tpvatg , bfiov rag ytTQug tlg 
Tov ovQuvbv uvurtivuvxfg, vfivovg ivyuQtarr^Qiovg fieru duxQvcoi'20 
v.vitfiQov rtp d-ttp Toauvrr]g u^itoauvri nQOvoiug rovg fivQioig xu- 
xoTg xurtarQtOfiivovg. nti&tiv de d-fbg uv&QConovg a^iciiaug, dti- 
xvvat nuQtTvat roTg nQurrofitvotg xui ^ovXuTg uvrov nQOitvut ru 

2 post yccQ aliquot literae exstinctae. P. post Sisitcolfasv duae 

saltem paginae desiderantur. F. 3 xal — 5 ivttaxolsla&ai in 

versione omisi. F. 13 o^xa C. 16 . . . lag C. lego 

tpo^tnv. F. 22 Ttsid-fi C. 

auri ipso absente pro redimendorum captlvorum multitudine accepisse 
(hac enim vigente ... vestem quoque vendidisset) ... iile autem su- 
pervenientem et facta testantem obsecrabat ut propterea gratias deo 
ageret , quod corpore piis operibus moriturus , immortalis per filii facta 
maneret. 

76. Tanto viro laetus imperator multo labore persuadet communem 
omnibus suam animi bonitatem ostendere, et rerum publlcarum cura 
suscepta, totius malis iam depereuntis imperii clavum regere. ille au- 
tem invitus ( etenim periculosum erat talem imperatprem petentem reii- 
cere) munus subiit: timens tamen, et magnitudine terrorum quasi ver- 
tigine correptus , vidit deum praesentem se adiuvare paratum. nam si- 
mul atque suscepto magistratu extra aulam curru vehens apparuit, uni- 
versus populus omnisque aetas ac sexus , una extensis in coelum mani- 
bus , hymnos in gratiarum actionem cum lacrimls deo cantavere , tanta 
provldentia innumeris malis prostratos dignato. persnadere autem ho- 
minibus dignatus deus, ostendit sese adesse rebus suisque consiliis optiina 



DE jyiAGISTRATIBUS P. R. LIB. III. 271 

yQi]GTa. tog yuQ Igtij r^g un/,v}]g 'i^iTTQoad^tv o vnaf^yog, (itXog 
um9^t)g ro^o) noviiQog iig {eii yuQ o drjf.tog axv/i]G'c{Siv i/Qt^To) 
OToyuCtxui f.itv uvxov, xov dt ^tlovg ui-inluyovxog uvxog fitv 
aj3)M^t)g w? d^ionaig rijg nQOvoiug (fuvtQog untdtiyd^r^. tovtov 
5 df GVfi^uvxog b fiiv drjfiog tcov on)Mv xui doQv^wv nuQtyioQti, 
Toj' Tt y.QUTioxov uvv/iivojv ^uGiXta iv tv&vf.iiuig r^dvna&wv y.ai 
axiQTrjfiuoi ditTi).fi, u&Qocog ix fityioTiov d^oQv^oJv y.al ff6/j(.ov tig 
uvlovg y.ui yoQfiug fitTU^u^Mv , nuoa di utfd^ovia twv iniT)]dtiiov 
xuTf).riXv&t Ttjv noXiv, udfiog xul fitT^ tvcfQOGVvrig ndvxcov Ttov 

10 bnovdrjnoTf XQvnTOfiivO)v xal dtacfvyovTCOV Tovg xivdvvovg fioQtov- 
Ttov TJj noXti xai nuvxoiuv ovfiCfOQOvvxcov fVfxr^Qiuv' i\Sfi yuQ 
unag ...Ttg ovv uftXa(3ri y.a\ XvoiTfArj To Xoinbv tGfodat ToTg vm]- 
xooig rrjv tov ftiov fiid^odov , Ttov ya uyud^wv iv avTJj nXr^fifiv- 
QovvTiov. tycov b ftuGiltvQ fifTU Tov avTOv vnuQyov ivuQytxai 

15 nQo&vfUog uvioxuv to tov fityuXov d^tov Ttfitvog' xul noxufiog 
tQQfi /Qrjfiurtov TUig ftuGtXiiog tiyuig xu\ Tji dixaiOGvi^T] tov vnuQ- 
yov ytofitvog. TtGouQug ovv yiXtddug uvTixu yQVoiov Xixqcov o 
vnuQyog ToTg tQyoig iniytf tov itQOv , ftr^Stvbg uSixovfiivov , fa]Si: 
Tijg Tvyovor^g fvtTTiQiag tig uatfti] noirjOiv inivoi^d^tiGr^g' fyuiQE 

S.OyuQ t]'^ta>fiivog , tig &tov Tiftrji' xa\ onovSi]V tvatfttiug nuQUTft- 
rofifvog. y.u\ &avftd^fiv ovx tvtOTiv , tl d-fov naoovTog nuvTU 
naQfTrai ovfifiuivfi ToTg uvtio fiuXXov i] ntQivoiaig uvd^Qtjoncov ti^v 

2 avufpfiq vulgo. drvxieiGiv C. 3 ifmXanivtos vulgo. 

4 rag %f6nc(ii\ coniectura ex reliquiis literarum. F. dnsSix^V ^* 

11 T^dT] C. 12 post anag aliquot literae exstinctae. F. 

14 lego ^l dv. F. 18 insxev C, iniaxb F. 22 ccvzov C. 

procedere. dum enim in priniori curru praefectus stabat, arcum impro- 
bus aliquis (etenim calamitatibus adhuc populo opus erat) in eum dirl- 
pit: at erravit telum , ipseque incolumis veluti divinae providentiae 
filins manifeste apparuit. quo facto populus ab armis turbisque dcstitit, 
optiiiiumque ceiebrans iniperatorem oblectationibus saltibusque induisit, 
inaximis e turbis ac terroribus ad tibias subito et saltationes transgres- 
sus. snmma vero necessariarum rerum abundantia in "urbem rediit, cum 
securi laetique omnes, quocunque latentes ioco pericuia eifugissent, iii 
urbenj iniiuerent atque omnis generis copiam conferrent : noverat enim 
quisque incolumem in posterum et salutarem civibus fore vitae condicio- 
neni , bonis nimirum in ea redundantibus. post quae imperator cum 
eodem praefecto magni dei templum alacriter exstruere coepit ; fluebat- 
que tlumen pecuniae , votis imperatoris et praefecti iustitia effusum. 
quattuor igitur auri librarum milia statim praefectus operibus fani im- 
pendit , nemine iniuriam patiente , neque in malum usum praesenti ahun- 
dantia quaesita: etenim bona fama gaudebat , honori dei et pietatis 
studio intentus. neque est mirandum, si, cum deus adest, omnia adesse 
contingit ad eum potius quam ad hominum consilia bouorum abundan- 



272 lOANNIS LYDI DE BIACISTRATIBUS P. R. LIB. m. 

ucpS-ovluv rwv ayad^wv avacftQovaiv. rj Se ra^ig, xud^unfQ rig 
C^evvv/iuv7]g ridrj <pXoyog 1'Xaiov u(p&uvcog ini/Jei , uvi)Mf.iyje ' xul 
d-OQv^og r^v rotg nQurroi-ievoig yuQieig , xu\ xtQSr] awcpQova y.ul 
g)iXa rcZ voi.i(o roig vnriQerovaiv rjxoXovd-ei , y.ul rb xtfAevog ttj,? 
^iXTjg uvecLyii, y.u\ QijroQeg roTg Xoyoig evtnQinov , xui ^ifih'cov5 
TiQoaycioyai , aui qiiXovtixia tq)^ oXov rb /QcJufia Inavf^ti rov noXi- 
ttvfiarog, o 

6 q)iXoviKla scp , . Xov C. inavlr] C 7 hic desinit serva- 

tae codicis partis ultima pagina. F. 

tiatn referentibus. officiiim autem, veluti cum quig emoriente iam flamma 
oleum abunde infundit, refulsit; eratque turba laborantibus iucunda, et 
lucra casta legique accepta ministrantes sequebantur, et iustitiae tem- 
plum patebat, et oratorum eloquentia splendebat, et libri prodibant, et 
aemuiatio per totam rei publicae faciem redibat 



nEPI JIOSHMEISIN. 



LIBFJ DE OSTENTIS ARGUMENTA. 

jLljxordium, iniiio mutilum, de divinationis apud Romanos origine ae 
progrcssu, cap. 1 — 8. (1). de effectibus dejectibusque solis, c. 9 et 10. (2). 
excerpta c Campestrio, de stellis crinitis, c. 11 — 16. (3). de habitu luiiaef 
per duodecim signa, c. 17 — 20. (4). de tonitribus, c. 21 — 26. (5). dia- 
rium tonitruale sccundum PlSigidium Figulum, ex scriptis Tagetis ex- 
pressum, c, 27 — 38. (6). tonitruale ex scriptis Fonteii, c. 39—41. (7). 
gencralis observatio de fulminibus, ex Labeone translata, c. 42. (8). 
de fulgurali disciplina veterum commentarius, confectus ab ipso Lydo, sc- 
cundum auctorcs Latinos, c. 43 — 52. (9). de tcrraemotibus exordium, 
c. 53 et 54. (10). de terraemotibua , per duodeeim signa , cj T'iceUio se- 
cundum Tagae carmina, c. 55 — 58. (11). ortus atque occasus siderumy 
e scriptis Claudii Tusci, c. 59—70. (12). concijwto, c. 71. (13). 



Tovtl TtQKTrsiv e7tccyy£iXd[iBV0L. Tijg [isv ovv tav noXXcov 
d6^7]g icdya TiQcpiqv stvyxccvov wV, xal yQccfi^aTcc ^ova ra 
Ttsql zovtav ysyQccfi^Bva torg dQ%ttioLg svo^l^ov. tTteLdt) Ss 
7j Ttstqa zijv stEQL avrtov dkTJd^SLaV sdEL^s x«l tJ ySVO^EVt} TOV 
SxojUTjTou TtQcoTjv sxLtol^ (iTtTtsvg ds ccQa ^v t6 ysvo^svov 

Oxii^a) v.al r] did TttVtriV Gv^^dCtt TCOV XttXodttLflOVCaV IISQ" 
CaV StpoSog, fiiXQL ^SV TCOV 'OqoVTOV ySVOflSVI] (ISQCOVf Cvv- 
TOHCOTttTTJV 81 r-qv vnodTQOCfriV CJg oIoV T£ htt^OVCtt (eSj^AoU 

5 num Xsydfisvov? Hasius (H). 

id facere professi. ita dudum eadem opinione qua vulgus ego quoqne 
fui, et scripturas , nec quicquam amplius, quae hac super re a priscis 
scripta sunt esse arbitrabar. sed postquam earum rerum veritatera cura 
cbservatio coiistans comprobavit, tum nuper factus steilae crinitae ortus 
(ea figura quam hippea vocant), et ob hunc ortum consecuta impuro- 
rum Persarum iiTuptio , quae ad Orontis usque partes evagata recepturo 
tamen quam celerrimum habuit (nam fortissimi principis victoriam stella 
loannea Lydus. l 18 



274 lOAlNWlS LYDI 

yccQ d^ v.ai xriv tov KQUtcuoxaxov ^aciXmg vixfjv), V7t' av- 
tav XoLTCov tcov TtQayiiatav nal tijg t^ ccvzav p,aQtvQLag 
yQacpBiv TttQl tav tOLOVtav TCQorjx^rjv , a^a [ilv jCQog tijg 
£/i^S BGsGd^aL fiVi]H7jg to TCQayfia vo^l^av, a^a 8e utonov 
xal <p&6vov yenov '^yov^ievog sivac to aovofg toGovtovg 5 
tolg aQiaioig TiaTa^E^ktj^evovg elg tovg jisqI tovrcov Xoyhvg 
axQi navzog ^elvai lav&dvovtag. 

2. 'AQyLodiov 8e elvai vo^i^cs ta jcsqI tav totovtav 
ygdq^siv e&elovvtf tco&bv te i) tav toiovtcav xatdkrjjpig 
iJQ^cixo, Xeysiv, xal o&iv e6xe rdg dq)OQ(idg, xal ojcag enliO 
toCovtov TCQOv^^^^ wg xal avtovg, el &s^ig slnelv, Alyv- 
atiovg vTCSQ^akelv. tovtav y«p Srj , fiexu ZaQoaGtQrjv tov 
nokvv, neroCiQLg Toig sldcxoLg td iv yivBi diccnlt^ag noV.d 
fiev xar' avtov TcaQadovvac ^Ld^erai, ov JCaGi 8e naQccdidcoGi 
ravta^ jLovoig Se toig ita&' avrov , iidXXov ds o6oi jc«tl5 
avxav TtQog 0toj[,a6(iovg eitLtrjdsLOTeQOL. Avriyovog 8s (isr 
exetvov dLiy.Qivs (lev xal dn]Q&QG}0s t^v TCaQadoGLV, nQog 8s 
rd nvKvov xav h xfi daxQovo}iia yQa(ific5v djtoxlivag d(tv- 
Q^Tjtov o^Xov >iccl uGcccpsLas jtdarjg (xvd(is6tov tfj ygatpyj dvyjcat- 
s&sto. td yaQ 'Aqi6totsXsl SLQTj^ieva yvcjQinaTaTa. 'Hho-Zi) 

dcnQog 8e xal 'A6KXtxxiav, %ti xal .dttipog 6 ®r}^cdoq..^ 

«ofi noXXrjg tcal 6 &SL6tatog TtQO avrav IlTolsfiaLog, ov 
fisxQL navTog XG%vaav trjv naXaLdv dcdcpsLav tov nQdyfiarog 
sx^aXsLV, xaitOL ys C(p68Qa xal tovto noi^Gat GnsvdavTsg. 

13 IdiiMig C. 

Uem declarabat), iccirco ipsis eventibus eorumqne testimonio ad scrl- 
ptionem de rebus huiusmodi sum adductus, et memoriam id meam coni- 
mendaturum existimans, et incommodo invidiaque rem non carere cen- 
sens, si tot labores a veteribus in disciplinas illas impensi in omne 
tempiis absconditi manerent. 

2. Appositum autem esse arbitror , si quis de rebus eiusmodi 
scribere velit, primum a quo earum cognitio coeperit dicere, undequo 
sit subsidia nacta, quoque pacto eatenus processerit ut vel ipsos , si 
hoc fas est dictu , Aegyptios superemus. ex his enim , post Zoroastrem 
ingentem , Petosiris locos singulares permiscens generatim dictis, multa 
iuxta illum conatur docere: sed tainen non quemvis unum ea docet, sed 
solos suos, horumque illos potius qui sint ad contemplationem habilio- 
res. post hunc Antigonus divisit quidem et distinxit disciplinam , sed ad 
crebra astronomica lineamenta conversus inexplicabilem molestiam omni- 
que obscuritate refertam in scriptionem introduxit suam. quae Aristo- 
teles prodidit, admodum cognita sunt. Heliodomis autem et Ascletario, 

Dapsus Thebanus et Polles Aegiensis, quique hos aetate an- 

tecessit divinus Ptoleraaeus, antiquam a scientia prorsus dispellere cali- 
ginem non potuerunt , quamvis id quoque efficere oppido conati. nobis 



DE OSTENTIS. 275 

eitsid^ ds rjiiiVy rovg cf 'ItaXiag q^rjnt, Tdyi^g ciQ%y]yog xov 
TtgdynaTog ysyovev, dxolov&ov tolg avtov Q7]^a6i, xqi^Gu- 
6&ai, (idlXov fie t^ tovtcov Ivvoia' toig yuQ aQxaiotSQOig 
vvonaGiv aHtlva Cvyxsliisva dvGnaQaKoKov&tjtd ndg heti 

5xal ov CcpodQa 6acprj Koinolg, TaQiovti ts tco %vo- 

GnoTKp xal TaQnvtcp ta rsUarf] aal Kanitcovi uqeI, adtB ex 
xav nd6L tovtoig slQrjiisvcov ylacpvQccv tiva dianks^aL tov 
nQdynatog ctQ^ioviav. 8sl rolvw cccpr^yyjdae&ai nQcotov xig ts 
ovtog 6 Tdyijg xat tivsg ot Xomoi, ^ai oVwg yQd^^a6LV 

10 svsni6tsv&7] nuQa to XQatovv sv totg isgolg ra roiavta. 

3. TdQ%cov, xavtrj s'xcdv tijv nQ06rjy0Qiav, dv:^Q yiyov& 
pLiv %vo6}i6nog, cog avtog sn\ trjg yQacp^g sl6sv^vsxtai , sig 
Ttov vno TvQQTjvov tov Avdov ^Ldaxdsvtcav. xal yaQ djj 
Torg 0ov6ii(ov yQd{ific(6L tavta drjXovtuL , ovnco tr]vixavtu 

IStoig tonoig szsivoig EvdvdQov tov 'AQnddog snicpavsvtog. 
^v 8s dXXolog ttg 6 tcov yQUiiiidtcov tvnog, xal ov8s olag 
Ka%ri[iat,sv^svog ri^lv rj yaQ dv xav dnoQQrjtcov ts xal 
dvayxaLOtsQav ov8lv s^sivsv d%Qi tov naQovtog Xav%dvov. 
q}r]6L toivvv 6 Td.Qxcov inl tov 6vyyQdfji^atog , onsQ sivai 

ZOtivsg Tdy^tog vnontsvov6LV, snsL8i]nSQ sxsi xatd tiva 8ia- 
Xoyix^v oiiikiav SQCOta ^sv 8rj&sv 6 TdQxcov, dnonQivstai 
8s 6 Tdyrig cog nQo6xaQtsQcov snd^tots tolg iSQolg, ag rvxdv 
6vfi§s^r}xsv avtcp xatd tiva %q6vov dQOtQLCovtL ^avfiddiov 
Tif olov ov8e dxr^KOS tig hv tcp navtl %Q6vcp ysvonsvov 

1 rois malim. 17 yiatr^fia^evtisvos C. 

vero , hoc est Italis hominibus , quandoquidem Tages auctor discipllnae 
fuit, consentaneum est dictis eius vei potius sententia mcnteque illoruni 
uti. etenim verbis priscis concepta ea difficilia intellectu neque ita di- 
lucida sunt. neque minus utemur reliquis , Tarchonte aruspice, LTar- 
quitio rege sacrorum , Capitone pontitice , ut ex omnium horum dictis 
concinnam efficiamus argumenti compositionem. oportet igitur enanare 
primum quis fuerit is Tages, qui reliqui, quoque modo, iuxta morem 
in sacris servatum , id genus disciplinae literis sit mandatum. 

3. Tarchon (id ei nomen) aruspex fuit, ut ipse in scripto affert, 
unus de illis qui a Tyrrheno Lydo edocti sunt. Etruscorum literis 
aperiuntur haec, neque dum in locis illis Evander Arcas appamerat. 
erat autem tunc alia literarum figura, nec prorsus pervagata apud nos: 
aliter enim ex secretis necessariisque nihil ad hanc diem mansisset oc- 
cullum. ait igitur Tarchon in scripto, quod Tagae esse sunt qui suspi- 
centur, quod ibi , in personas distributo sermone, interrogat videlicet 
Tarchon , respondet Tages utpote assidue operam dans sacris : sed ait 
forte acridisse sibi cum araret quodam die rera mirabiiem, et qualem 
nemo audierit unquam omni memoria evenisse. exstitisse enim e suico 



276 lOANNIS LYDI 

ccvttdo&rjvai yccQ tov avXaxog naidlov, uQti (lev tsx^ijvuL 
doxovv, odovtav ds xal tav aXXav tov Iv riXixia yvca- 
QL6[idtG)V aTCQoGdsig. -^v dh aga to jtaLdiov 6 Tdyrjg , ov 
6^ xal x^^^^^o"^ 'EQfirjv sivai tolg "E?!Xi]6tv ^do^sv, cog nov 
xal IlQoxXog q^rjolv 6 dtddoxog. tovto ds dXX^i^yoQLxcogS 
scaQa tov LSQazLXov JtaQaxsxdXvjitaL vo^ov^ sjisl ov tcqo- 
^avag 6 tcsql dsLOtSQav XQay^dtav Xoyog dLa tovg dvLS- 
Qovg, dXXd vvv [isv [ivd^Lxcag vvv ds staQa^ohxag naQaSs- 
dottti' dvtl yaQ roi; sItcslv ipvxtiv tsXsiotdtijv xal tav ol- 
xsiav IvsQysLav diCQoGds^ stcl t^v vXijv sXd^slv, (iQscpog aQ- 10 
tiysvsg sx tov avXaxog dvttdod^^vai q)7j0L. TaQxav ds 6 
3tQs6^vtsQog {ysyovs yaQ dij xal vsdtSQog, snl tav Alvsiov 
OtQatsv0d[isvog xQovav) to 7taL§iov dvaXa^dv xal toig Is- 
Qolg svaxod^siisvog toTCOLg ij^iov tt TtuQ' avTov Tcov dnoQ- 
Qijtav fia&slv. tov 8s altov^isvov tv^dv ^l^Uov ex tdv si- 15 
Qfjfisvav CvvsyQai^sv, ev d nvv&dvstaL [isv 6 TaQxav tfj 
tdv 'ItaXdv Tavt]^ ty 6vvi]&sl tpavjj, djcoxQivstaL 8s 6 
Tdyrjg yQd[i[ia6LV aQxaioLg ts xal ov 6(p68Qa yvaQifioig 
rjiiXv ys s[i[isvav tdv dnoxQidsav. nXrjv dXX' o6ov fioc 
ysyovB Svvatov, sx ts tdv 7csv6sav 'sx ts tdv aXXav o6ol 20 
zovtovg rjQinqvsvdav , Kaxitavog ts q)r][iL xttl Qavtrjtov 
Xttl 'AjtovXrjtov BcxsXXiov ts Xttl Aa^sdvog xal 0LyovXov 
IJXiviov ts tov (pvSLXOv, 3ieLQd6o[iaL tavta nQog vfidg 

SLeX^BLV. 

1 TSTSx&^vcct. C. 22 §sxsXXiov C. sed vide infra ad c. 54. H. 

puerum, specie quidem eorum qui recentes a partu sunt, dentibus ta- 
men instructum ceterisque aetatis adultae signis. hic igitur puer erat 
Tages , quem eundem Mercurium inferum esse Graeci opinantur , sicut 
Proclus alicubi ait Diadochus. idque allegoriis lege sacrorum velatum 
fuit : neque enim diiucide rerum divinaruiu disciplina propter profanos, 
sed modo fabuHs modo parabolis involuta traditur. ita pro hoc, ani- 
mum perfectissimum propriisque facultatibus minime egentem ad mate- 
riam accessisse , iilud ait , infantem recens natum exstitisse sic e sulco. 
Tarchon maior (nam alter quoque inferioris aetatis fuit, Aeneae tem- 
poribus in bello versatus) cum puerum sublatum locis sacris deposuis- 
set, petit ut ipsum quid arcanorum edoceat. quae rogaverat impetrat. 
e pronuntiatis librum conscribit, in quo interrogat Tarchon Italo nostro 
vulgari sermone, respondet Tages, literas vetustas neque ita nobis co- 
gnitas retinens in responsis. sed tamen , quantum in me fuit , cum ex 
interrogationibus , tum ex auctoribus aliis qui hos interpretati sunt, hoc 
est ex Ateio Capitone , Fonteio , LApuIeio , Vicellio , Antistio Labeone, 
PNigidio Figulo , CPlinio naturalis historiae scriptore , conabor ea vobis 
enarrare. 



DE OSTENTIS. 277 

4. HitovBr} 8b riiuv l6x\v tlndiv jtSQi rs TJXiaxav occcl 
CBXrjVtaxav B7ii6xia6^dTC3v (ovrco ydg rag fxActaTixag reav 
(pcarcav 6Uo&i]6£ig exslvov xakovGi), xop;To5v ts xal rij^s 
xar' avrovg diatpoQag, avXaxi^nav rs xal diarrovrav, 
5 dGXQanav x£ xal ^QOvrav xal xBQavvcov %a\, rav akXav 
ttBQiav xBQariCfiav, xal x6 dij TtsQag tibqi CBt^ncov xa\ ifi- 
7CQr]6}iav xa\ xrjg ix rovrav navrBiag, ov^ aOXB xdg cpvSi- 
xdg airiag 7} xd nBQi xovrav BinBiv &BaQ^^ara (cpilo66cpois 
yaQ drj xd artpl xovxav dvBi6dq) , dXk' b'C nag ol6v xs b6xlv 

10 Bx rovrav d^ rcov 6io6j](iBici5v xiqv xav B6o(iBvav Y6ag nQO- 
[lav&dvBLV dno^aCLV. ^6xl yaQ ix xrjg noXv^a%B6rdrrig 16x0- 
Quag la^siv c6g ^lioi xs nXsiovg xaxd xavxov xa\ 6sl7JvaL 
%BcpTqva6L, ycvo^Bvov iiBV si, dvaxXd6fag xovxov. xotyaQovv 
06% vnsQ xov ijXlov ^ xijv CeX^vtjv, aAA' sx nlayiov xrjv 

ISKByonsvTjV dvrLdi6xa6LV Q^saQslO^aL 6v^^aivsL, xa\ dvL6x6v- 
xav avrav ij dvo^svav. ^a^Llsav ds rovro dvvarcSv xax' 
dkhjXav Bnttva6rd6BLg CrjfiaLVSL, cog ix x^g Kan^v6ov xax' 
Alyvnriav scp68ov Ka^slv s6r\ dvvarov, xa\ sn\ ry Nbqo- 
vog xara6rQoq)fj , xa&' ^V inc fisv Tiys 'lovdaiag Sidyav 

20 Ovs6ntt6Lav6g nQog xr^v '^Pa^tttav aQxrjv dvscpBQsro , xaT« 
ds xi]v s6nBQav BLXskKiog, FdX^ag 6e xaL "Otfav BXBQa9BV 
dvxavi6XttVT0. 'Anovlr]'Cog ds nsQL xav xoiovxav y^dcpav 
xttL vno Kkavdia Kai6ttQb XQslg i^kiovg ocp^rjvai cpr]6LV, 
viioiag 8s Xtt\ csXijvag xo6avxag Int Fvttiov xa\ ^ofiixiov 

4 8iaTarz6vToav C. 9 oncog C. 15 Hul] nura legendum ^? H. 
22 ccv&aviczavTO C. 23 cpaaiv C. 

4. Propositum nobis est dicere de solis lunaeque obumbrationibus 
( sic ecliptica luminum dccrementa illi vocant) , de cometis deque discri- 
mine inter ipsos , de sulcis et traiectionibus stellarum , de fulgetris , to- 
nitribus, fubninibus, de reliqui^ per aerem prodigiis, postremo de ter- 
raemotibus, incendiis, et de divinatione quae inde fiat. neque id, ut 
natiirales ostentorum causas commentationesque super illis exponamus ; 
philosophis id liceat: sed si quid eius fieri possit, ut ex his de caelo 
signis rerum fiiturarum forte praenoscamus eventum. possumus ex hi- 
storia, eruditionis omnis fonte, deprehendere soles plures eodem tem- 
pore iunasque fulsisse. id repercussu accidit. quamobrem nec supra 
solem lunamve , sed ex obliquo , geminationem orl)is quam aiunt cerni- 
mus fieri, oriente sidere lUroque aut obeunte. principum potentium in- 
festos motus hoc significat , ut ex Cambysis in Aegyptios impetu animad- 
verti potest; item in Neronis Caesaris exitu , cum et Vespasianus lu- 
daeam tenens ad imperlum est evectus, et contra per Occidentem Vitel- 
lius Galba Otho , exstiterunt. de simili argumento scribens LApuleius et 
Claudii Caesaris principatu solesJ;res visos esse auctor est, ac lunas 
totldem CivDomitio CFannio coss.; quibus haud obscure declarabatur 



278 lOANNIS LYDI 

T(5v vjtdrcav w ccvnnQvg edrjXovTO rakXovs f^^ '<«'' I^ccvqo- 

(iarag tk '^Pofiaiav 6]]c66si,v' t6 ds &)j- 

Vai. noXkcCi^i Se xat Sidiivqoq acXTqq , aGnidos U7to(iinoviJSvog 
TvjiOV, Ix Trjg £(6ag IttI rrjv dvQLV 6JltvdT]Qas iyinsiinoav SiavQt' 
%H, ^wi' TIaQ%vaiGiV 'i(po3ov ^av^^voiisvoS' ^al ta [itv fx rmvS 
atQaroTVJtav xsvtQcov, dvato^i]v ^£yco xal Svglv, ovtcos £6tl Xa- 
§£LV' aTCo ds ys aQyirov xal ^sdrj^^Qias, ovzizL icpoSovs §aQ§a- 
QCxdg tavra rnilv TtQodljXol, «aAk §iat.OTiQas dvifitov IxpTflstg. xal 
ei fi£v l^ aQXtOV dLatTcov iKTQixst. avlaKas rs Ttv^Og STCl TOV 
dsQU TtOislf ^QovTG)dsLg KsyiTai dioGTjiiElas, evaTQoq)7]V asQoglO 
Xal §OQQav ^LttlOTSQOV dvaGT7]aacd'ai , ix Ss ToiJ ivavtiov ipSQO- 
fisvog voTov sndysL. tav yaQ TCVBvfiaTcov sx tav s^xdtav 
tov aoC^ov ^SQav di,avL6tafisv(av xal tov usqu TtQcoTov 
TtXrjTtovtcav , firjdsvog 6<onatog dvtttvTtovvtog , slxog s6ti 
Tovg sx tcov aGtsQCov Tot^rcjv dcpoQL^sSd^ai (jmvQ^ffQag. 15 

5. 'O^oiag s6tiv stsQovg d6tSQag svqsIv nots (isv sv 
yfj Jtots 8s sv 9aldttrj tdg Idlag svsQysiag dsixvvvtag. siti 
TS yaQ 6tQatiC3tLX(3v dnovtiav noXkdxig caq)9t]6av scpii,d- 
vovtsg sjti ts tcov L<3tiav tcov vsav, «al sv dlloig 8s (is- 
qs6l, hyvQov rt CvQtyfia jtQo6rixovvtsg xal OQVsav 8i)cr]V20 
slg TOJtov sx TOJtov Trjg vscog (is&i6tdfisvoL, c5g dv Tcatadv- 
6aGL TavTrjv. ci&sv xal rorg ^rjQOtSQOLg ti^g vscog s(iJtijtTovGi 
(isQsGiv, e| (hv GvvTOfiaTSQav slxog ysvsG^^at tjJv SiCJtvQa- 
6iv. TO 6s TOiOVTOV 6xi]P-cc rJTOL xatd6tr](ia ot tj}v 9dkaT- 

2 incipit hic codicis fol. 2 Yersum , cuius piima linea ex dimidia 
parte prorsus est desperata. H. 

Gallos Sarmatasque rei publicae vastitatem illaturos. id autem 

eri. saepenumero quoque ardens stella, clipei effijriem refe- 

rens , ab oriente ad occasum igniculos iaciens transcurrit : ea Parthoruni 
motum portendit. atque emicantia e primitivis punctis , hoc est ex 
oriente et occasu , sic oportet intelligi : quae ruunt a septentrione et 
meridie, non iam barbariei motus significant, sed procellarum vehemen- 
tiorum coortus. quodsi stella micans e septentrione prosilit sulcosqne 
igneos efficit per aerem , tonitrualia dicitur signa , concretionem aeris 
et aquilonem truciorem, ut ita dicam , ciere: sin contra rapitur, austrum 
apportat. etenim cum in extremis mundi partibus cooriantur tlatus ibi- 
que primum aerem feriant, corpore nullo renitente , e sideribus quae 
ibi sint scintillas seiungi crcdendum est. 

5. Inveniuntur et aliae steliae, modo in terra modo in mari certas 
quasdam efficientias o-stendentes. pilis militum saepenumero insidere 
visae sunt et velis allisque partibus navium, vocali quodam sibilo edito, 
tancpiam vohicres sedem ex sede in navi mutantes, ut eam mergant. 
quocirca et in sicciores navigii partes decidunt, unde facilior exustio. 
hanc speciem sive statum navigantes in mari Heleuam vocant. sed ibi 



DE OSTENTIS. 279 

- rav TiXeovzsg 'Elevijv xaXov6iv. dHd xavtavd'a ta l^ av- 
tijS 7} TiQovoia dsUvvQf 8vo yag aGtSQsg evQvg xata6xij~ 
ntovCc trjg toiavt)]g q^oQccg, ovg KdotoQa xat IIokvdBVxijv 
xaXovCtv, ot JiaQaxQtj^a JiQog q)vyr]V trjv Ksyonivrjv kXav- 
5vov6t. rd 8s tcov iStOQKSv [irj xal nsQLttov Iv v^iv r; Xs- 
yHv, ag Inl xsg)aX^g nokkdxig dv^Qconcov dio0f]fislaL ysyo- 
va6iv, snl ts trjg 'A6xavLov xal ZsQ^iov TvlXov tov Qrjyog 
xai Kav6tavtivov tov trjv ^sydXTjv tavtiqv 6v6tr]6a^svov 
nokiv. olg dna6i to ^sv ri^s ^a6iksiag Ivtsv^sv xatsfit]- 

lOvvsto HQdtog, ov fn]V sIqtjvlxov ov8s i]6vxov^ dXkd ^VQctov 
ySfiQV ■x.axdav avtolg tS SXSivoig Xal rotg vn avtovg iaofihoLg, 
fidklov Ss y.ccl nksov sxsivoig, oocp ■aal iXdTzoai. tvxaig naQ(i 
rovg ^aadsvovtag to vnr]Xoov j^^^rat. 'Acxdviog [liv yuQ iv 
"AXpTt] T^v nr]tQVLav xaX tr]v nQo6r]yoQlccv ttjs 

15 7c6kicag 6 8s ys Tvkkog ovta noksnav tiijv noXiv 

snkrJQcaasv a)6ts [li] Svvijd^ijvai, tijg vno Nov^id xata6ta&si67]g 
tiQVvrjg 'Panaiovg dnokavaai. nsQi 8s KcavoTavtivov fia- 
XQr]yoQSiv ovx dvayxalov , Iv ^i^klois tr]V ^vr][kr]V ^tov nsQi 
avtov 6vii^t§T]v.6T(ov sxovtcov ^fiav. 

20 6. . nokkdxLg 8s xal anLV&rJQ (iQaxvg sx fistscoQtov kk- 

tatptQta&aL do^ag snl trjg yYJg, slta II snL866scag sls y-vy.kov 
Tivd 6skr]vr]g ofioLov axp&i] dttfxoj^ftg. tovto, bnsQ %vay%og 
ysyovsv , ov ^stQiov nQo8o6Lav ts xal tvx<Sv naQs8^ka6s 

4 fortasse Tfjv XEyofiivrjv 'EXhVTjv. H. 5 iv rjfilv C , av ijnZv H. 
cf. TiQos v^as p. 276 23. 19 an vfiav? 

quoque suum numen monstrat providentia r nam illico in hunc motum 
stellae duae deferimtur ( Castorem et Pollucem nominant) , quae e ve- 
stigio iliam quae appellatur Heleiia in fugam agunt. ex historia autem 
vereor ne supervacaneum sit apud nos dicere in capitibus hominum sae- 
penumero praesagia facta , velut in Ascanii , in Servii Tullii regis , in 
Constantini, qui amplam hanc civitatem constituit. quibus omnibus im- 
perii opes inde portendebantur , nec tamen pacati aut tranquilii , sed 
referti calamitatibus infinitis , affligentibus cum ipsos, tum futuros sub 
ipsis : eo magis tamen et gravius hos, quo duriore quam imperantes 
fortuna subiectum vulgus solet conflictari. Ascanius enim Albae nover- 

cam et nomen quoque rei publicae immutavit. tum Tul- 

his adeo urbem bellis miscuit, ut nequirent Romani stabilitae a Numa 
pacis fructura ullum capere. de Constantino denique verbosius dicere 
quid attinet, cum fortunarum ipsius memoriam librorura monumentis te- 
statam habeamus ? 

6. Saepe quoque scintilla exigua, e stellis in terram cadere visa, 
ibique aucta in orbem hinae magnitudine, conglobata iUuxit. id, quod 
nuper obvenit , haud communium proditionum casuumque periculum prae- 



280 lOANNIS LYDI 

Kivdvvov. xal oii^Qav ds rivKg TSQa0ziovg dioSri^siccg inl 
T^S tdtoQLccg svqIgtio^sv. iTil ft£V yaQ 'Ansliov Mcxqxov xa.1 
UoQKiov tc5v vnarav ydXa nQatov, ^lta 8s xai al/xa nats- 
vsx^ijvai (padiv. %al iCQsa ds ciaQado^ag dvQ'^ vstov Tiata 
rrjv Bokov^iviov v,atsns6sv vxatsiav, xat sfisivsv ovtcog' ov5 
yaQ dv %riQiov 7] Ttttjvov tj xi tav s^^vxav Kifia^av xaO^a- 
-^^aito sxsivov tov 6(afiatog. xatSQQvij 6s xal 6i8rjQog stcI 
ylsvxttviag dvd^' vstov, KQd60ov t^v l%\ IJsQ6ag tkccvvovzos 

av. MaQKskkov ds trjv vjiatov dQ%rjv ^tawovrog 

^QLOV xatsvs%\t^vai cpaGi nsQl Kdipav to cpQovQiov sni Mt-10 
Acovog* o tov trjv %c5pav snitQonsvovtog dvaiQSGiv S(iav- 
Tsvsto. 3iatr]vsxd^rj6av ds nXiv&ot noXXdxig ontal tcal xovig, 
G)6nsQ snl ZijvcDvog tou xad"' TJficig. onXov ts xal 6aXniy- 
yav dn ovQavov ysvs6&aL diaq^oQcag sdo^sv '^xog, onsQ Ai- 
ystat 6v^^rjvat xatd t^v Ki^^QOv sniSQO^rjv , xal rjvixai.5 
tolg sfJLcpvXioLg sxsivoig nd%s6v to 'PcofiaCxov dLStaQdttsto. 
^6tL dh xaX 0T6 xar' avtov tov ovQavov sxnvQC36ig s8o^b 
yivs6&aLf xa&dnsQ xaO-' ri^dg, 'Jva6ta6iov £| nQO^^sv 
IvLavtoIg T^s rsXbvtrjg, v^vixa tOLavtr] ^sv r^Xiov ysyovsv 
hx^SlljJig Cjg iv i]liSQa (tkG?] nal Tovs dlafinscxdtovg tav a0r£-2O 
Qav 8La(pavrlvui , td 8s dsQonoQa xa&dnsQ sv rvxrt [is6y 
xaTUTiiGuv. slta tijg sniov6r]g vvxtog nvQ dvs(pXsi%ri to6ov- 
tov a6ts 6nLV%rjQav tov uSQa ysvs6%aL ^s6r6v. s8r]lovto 
ds uQa 6 ^sv d^^og snava6tr]66^svog ta ^a6cksvovtL, rj 8s 

9 hic aliquot verba lacerato folio interclderunt. num ilavvovzog 
GTQaTtccv, aut OQnavzos iniGTqaTdav? H. 10 Plinius 2 56 

Carissanura. 

significat. pluviarum quoque portentosa prodigia invenimus in monu- 
mentis. MAcilio CPorcio eoss. lacte primo, delnde et sangulne pluisse 
ferunt. carne prodigiose pluit PVolumnio Amentlno cos. frustraque illa 
sic iacuerunt: neque enim aut gradiens aut volucrls aut omnlno ulla 
quamvls esuriens bestia ea tetiglsset. ferrum manavit imbris loco in 
Lucanis, MCrasso expedltionem in Parthos parante. CMarcello fasces 
habente lana pluisse memorant clrca Capsam castellum , TAnnli Milonis 
tempore; id quod caedem curatorls reglonum iliarum praenuntlabat. et 
lateres cocti delapsl sunt saepe et clnis, velut nostra memoria Zenonis 
princlpatu. armorum et tubarnm sonltum e caelo fieri passlm credlde- 
runt; idque accidlsse fertur sub motus Clmbricos, cunique domestlcls 
tunc malls res publica perturbaretur. interdum Ipsum ardere caeium vi- 
sum est, sicut nostra memorla, annls sex ante obitum AnastasII Augu- 
sti; ubi solis defectus tantus accidlt ut merldle stellae vel obscurlssimae 
pellucerent, volucresque tanquam media nocte deiaberentnr. nocte au- 
tem insequenti ignis exarsit tantus nt scintillis repletus aer esset. qua 
re portendebatur , cum plebera sedltionem facturam adversus prlncipem, 



DE OSTENTIS. 281 

XQos rij MvGia (SxQttXLu iQyov r^g BixaXiavov yhvri^Sonhri 
XHQog- avxog ds t^exQt tav trjg jcokBcog xuxav IkaGag naQo. 
[iiJiQOv rjk&s tav stQccy^dtav XQaxrjeai. ;cal to d^ TiiQag^ 
ovxag axL[ioxixxT]g ^aQ^aQov ysvo^ievr^g e(p6dov, ^ixqov 
5 7tQOi]xaxo xal xrjv ^aOdsLav excov 'Ava0xd6Log, xa\ q>avka 
dh Gvve^r] ndvxa, o6a Iv sldodL Xiyuv d8ols6xLag sdxlv. 

7. Kal d^av^iadxov ovdsv sl nQ0&e(OQ0v<jLV dv^Qanoi 
rd sCo^isvtt, trjs q)v6ecog avTjyg 7CQodsLXVvov0r]g xd nQay^iaxa. 
ag nov xa\ 'Ava^ayoQag sit\ trjs s^dofir^xoGxrjs xa\ 6yd6r]g 

10 okvfijtLddos kl&ov [leyLCxov Ix tov rjXiov IxnsSelv s^iavtsv- 
6axo, onsQ xa\ evfi^s^r^xsv vGxsqov sn\ QQciy.rjg- xa\ iiexQi 
vvv }t6xiv 6 U&os, xa\ s^ avxrjs sv&vs xrjg &sag nsQLne- 
(pXsx^at doxav. tavxo 6s tovto xaxd ts "A^vSov xa\ Kv- 
t,Lxov 6v^^r]vai (pr]6iv 'Anovk^Log' 6&sv sxl xa\ vvv AiO^os 

15|(JrI naQ' avxolg nvQ(adr]g (jlsv xo xQ(^(^cc , (iLdi^Qcp ds dnas 
xttxa6s6r](ia6^evos' naQads8669ai yaQ k6yos Kv^ixi]vois o5g 
6vvanoU6d^at, tcp U%cp tr]V n67.LV dvdyxr]. "InnaQxos Ss 
s^axo6iois ennQ06%sv svLavtols '^haxi]V nQOxaxeka^ev sx- 
ksLipLV. en\ 8s xrjs q)v6Lxrjs tdxoQLas 6 'Poo^ittLOS UkivLOS 

20 ki&ov saQttxsvaL (pi]6\v sv Boxovxicp xijg 'IxaXias s^ ovqu- 
vov xttxsvr]vsy(isvov • a6xs noXXi] xoLvavia tttts 8i06r]^sittLS 
itQos td yriiva, xdv tols dno tr]S 6xods fi^ doxrj. a6nsQ 
i] (isv enLxoXr] tav vddav o^^qov noKvv, rj 8s t(Sv SQicpav 
xa\ tov dQxxovQOv jjaAagojdi^ tovxov dnoxslsl. nsQi Qs t^s 
23 Tj/Uiv C. corr H. 

tum exercitus Moesiacos manu Vitaliani caesum iri: ipse quoque Vita- 
iianus, ad urbis moenia promotis sijrnis, parum abfnit quin rerum poti- 
retur. ad postremum, foedis.sima adeo barbarorum incursione existente, 
propius nihil est factum quam ut sponte imperio Anastasius cederet, 
omniaque tunc perversa acciderunt, quae nimium esset apud scientes 
persequi. 

7. Nec mirum , si prospiciimt homines futura , cum ipsa natura 
eventa praemonstret. Anaxagoras Olympiade 78 saxum casurum esse c 
sole praedixit, idque factum est posterius in Thracia. et ostenditur 
etiam nunc lapis , statim ipso aspectu ambustum se prodens. illud ipsum 
ad Abydum Cyzicumque accidisse LApuleius memorat; unde adhuc iapis 
servatnr apud illos , colore igneus, ferri ex omni parte vestigia retinens. 
et memorant opinionem ductam apud Cyzicenos , esse in fatis ut simul 
cum iapide illo civitas intercidat. defectus solis in sexcentos annos 
praeoccupavit Hipparchus. apud Vocontios in Italia vidisse se lapidem 
e caelo delatum CPIinius Secundus in Historia naturali refert; ut igitur 
signorum de supero rerumque terrestrium magna sit coniunctio, tametsi 
Stoicis ininime id videatur. ita sucularum exortus imbrem largum, hoe- 
dorum ct ai-ctuii grandiuosma efficit. nam de cauiculae ortu vereor ae 



282 lOANNIS LYDI 

Tou xvvdg eTtiTolrjg [irj xal nBQittdv ilir] Xsysiv ag r^g 
ijXiccKrjs avaTtto^ivrig &SQn6tr]tog IvttcoGiv ol xvveg, xai 
Tovto trjg dvcaQsCsag avtcov ysyovsv aYttov, ag av fi^ 
Saxvovtsg dvaiQaGiv. dva^kv^eiv de TtecpvKe nal td &a' 
Xdttta vdata iv aQt6iis.vaig ttol TisQLodoig, avdQdnoC yeS 
[x}jv vevQoig ^' xecpahj rj xal avtyj ry Siavola aQ^evelv. aX- 
yetQOL (liv yuQ xal nteleat JieQl tag r]Uov rqoituq fnra^dV-Hv 
-tijv y.ofirjv netpvHaGiv, (8) 6 be keyo^ievog yXrjxmv vn' av- 
Ttjv Tijv TToiJ tjxtov d^dXkei TQOTt/jV 'q 6e riXiotQonog naXov- 
Itsvr] ^otdvtj yi(jdg zi]v riUaxrjv [letaGtQSipetat fpoQav , dvl-lQ 
0%ovtL avtcp %ai dvofxevcp GvfifiETatt9ei6a rd 6xi](iK' nsQL 
yaQ T<ov ivaXiov tovtcov, oarQscov Uyw xai yrmav xal xts- 
vc5v xal Tc5v d^Xov, ovdelg d{iq)t6(ir]tetTai ozt av^etai xal 
6v(icp\tivet Taig 6s?.r]r>tazaLg (pd6s6tv ctg kuI tk xav fivcov 
Tjnata xaX nlst6ta etSQa, neQi cov ev rolg neQl Mrivav 15 
yQn(psi6tv rjalv dteXd^Of.iev. nQog TOTjrotg e}inQr]6(iovg yi- 
ve60ai Gv(x(iatveL, otav rj 6skr]vrj xat ekXeLijnv vno "jQScog 
%eaQrj%rj. ag yaQ avtd xa%' eavtd rd yrjCva SrjXcottxd 
TAiyxdvei tav s6ofisvav, neQittov dv e'ir] fiaxQrjyoQetv. otav 
filv IdQovv 7] daxoveiv doxr] td dydXnata rj elKoveg, rj otav20 
xdfttvog rj invog nsQtnttpQaynevog exkdfiiprj, 6td6eig Sfiipv- 
^iovg aTtsikei. rj otav notafiol tdg eavtav vnsQx^adi xoi- 
rag, ecpodov nolsniav q)Qd^ov6iv. ai yaQ iSQcoeetg nQo^a- 
zdosv enkdyivcov ti 6r](iaivov6LV , ov6e\g dyvoEi. fj xal otav 

1 ii'r] C : sed forte legendum ^. \ide supra 279 5. H. 
13 dfKpLa^rjTi] ... C. 20 8o>itl C. 21 aii TteQinscpQvyiiivos? 

22 "/to/P.Ks vulgo. 

supervacaneum sit dicere, accenso .«olis aestu in rabiem af^i canes, id- 
que occi.sionis eonim factam esse causani, ne ijisi morsu honiines tollant. 
solent et niarinae aquae fervere statis temporibus, et homines nervis, 
capite, ipsa niente , commoveri. populis ulmisque id inest natura nt 
folia solstitio circumagant. (8) floret quod appellant pulegium .sub ipso 
solstitio: herba (piae vocatur heliotropium, ad solarem circumvertitur 
niotum , orionte illo et abeunte habitnm siinul mutans. nam de marinis 
his , ostreis chamis pectuncuiis, rcliquis, nemo est qni ambigat, lunae 
varietatibns augeri ea ac rursus minni : quin et soricum iecuscula et 
plurima alia , de quibus in scripto nostro De mensibus egimus. praeter 
haec, incendia fieri contingit, quando luna laborans sub Marte conspi- 
citur. nam terrestria per se vim habere praennntiandi futura, vereor 
ne supervacHum sit pluribus edisserere. signa ant sinnilacra quando 
sudare vel flere videntur, aut fornax lucernave circumclusa siquando 
eluxerit, motus id civiles minatur. ainnes extra alveos rednndantes in- 
cursum hostium indicant. sudores viscerum ovinorum qnid significent, 
nemo est qui nesciat. putei quando aquam turbidam emittunt, res pu- 



DE OSTENTIS. 283 

izi%o}iov vdoQ al (pQiarlai «Va/3Av^a3tffc , aa^^ eavTijg ij 
TCohTEia. 7J jcat orav Utlvog Iv %EdrQGi Gvvrjy^evcp rcB 
nlri^H dvaidrjv XEQUTtrarai,, onolov InnodQO^iag iTtLrekov- 
fisvTjg iUofitv BTcl zrjg ccQri dieXxfovGrjg Ivdrjjg emvsn-^ijtag, 
5^ff dyo^svijg Ixzivog ro ^ilog, rr]v Kiyo^iBvrjv 6ayirrav , ra 
QS^cpsi (psQcav, oAov S7tiKvxKa6ag tov drjnov, inl rov o^s- 
}.ov ravrrjv dialvyiov GvQirrav dns%sro. 6 bs di^iiog ov- 
dsv ^Qadvvag^ xaO^' savrov 8s xivrj^slg, avrog ^sv dxal- 
Xvroy tJ Ss TtoXig nvQi ndGa 8LS(p9siQSto, (6g tcal avt^v 

10 ztjv ^u6Llsiav, si ^rj d^sog dvrsnQarrsv , ov noQQCi xlv8v- 
vcav sld^slv. td yuQ nsQi snonav xal vvKrLxoQaxav Ivxav 
T£ xal dXansxav, orav sv noXsGi (paivavtavy rd slQrmsva 
rolg dQxaioig fisranokXrjta , xal tovs ^S toi/ atJrors 8iaUys- 
raif nsQLttov avtiXQvg dvafpsQSiV. 

15 ToGavta ^isv ovv nQog tovg taig 8io6T]usiaig sviGta- 

fnsvovg Tial TLroJ^syLaia tok(ic5vrag dvnlsysiv sx sroAAwv 
okiya XsXsx^a. xaiQog 8s aQ^a6&aL trjg snayysKiag , Ix 
%(ov T^haKciv dnotsXs6^dtav la^^dvovtag td nQooi^LU. 

9. 'l6tsov Iv nQCJtoig cjg [lovog 6 rjhog na&ohxds 

20^X^1' svsQysiccg, rav aAAcjv 8Lo6r]^sic5v tomxdg sxov6c5v. 8s- 
8otaL yaQ a-ta^ Tqlicp (ilv itakvnts6&aL trj naQSnnrcj6st t^g 
6skr]vr]g, avr?] 8s rfi dvtintc36sL r^g yjs» **«'- ^ov (isv sv 
0vv68a ndvtav, tr]v aslrjvrjv 8s, otav y nXr]6Lq>ttrjg. xal 

2 fort. add. Kivrj9i]asTC(i. H. 7 SiaXvyiov C. 13 niim 

fitz' dnoQQrjTCi, sive firiz' dnoXvta? sed neque haec placent. H. 
22 malim zavTT^. H. 

Llica contra se ipsa concitabitur; vel quando milvns in circo considen- 
tem nuiltitudinem impudenter clrcumvolat, quemadniodum ludorum eque- 
strium celebratione vidimus , indictione nona ea quae modo peracta est. 
quibus commissis milvus telum, quod sagittam vocant, rostro ferens, 
cum omnem ambisset populum, sagittam argutum stridens in obelisco 
deposuit. neque ulla mora interposita populus in se concitatus et ipse 
intcriit et urbs oinnis incendio absumpta est, ut vel ipsum imperium, 
nisi numen obstitisset, non multum abfuisset a discrimine. nam de 
upupls clcumis lupis vulpibus , quando in civitatibus conspicluntur , su- 
pervacaneum est ea quae veteres inter abscondita memoraverunt , qui- 
busfjue auctoribus ea exponunt, palam proferre. 

Haec iis qui auguriis adversantes contra Ptolemaeum argutari au- 
dent, e raultls pauca dicta sunto. sed iam tempus est solvendi pro- 
missa, ita ut ab effectibus solarlbus exordium capiamus. 

9. Sciendum est in primis solem solum universales habere efficien- 
tias , cum cetera sidera locales habeai;t. etenim datum est omnino soli 
ut interventu lunae, huic ut obiectu terrae occultetur, sol in constella- 
tione omnium, luna, quando est pleno lumine. atque hac de re nemo 



284 lOANNIS l™ 

TovTov %aQiv ov8i\q av cc^q^KJ^n^^TjCHB. jtQoyvae&ijvttL de tovTO 
UysTac siaQcx fihv "EKX7}Gi.v vno &aKov tov MilriGiQv ItiI z^g 
ivdtijg xal Tea6aQaK06T^g'OXviJ-ntuSog, hei a^do^rjKoGza xal 
iaaToaTco r^g XTiaeag^Pcofirjg v6t£qov, naQci 8s'Paiiaioig vTio 
UovkniKiov rdKKov, iiia TCQoad^sv TJfitQoc t^g nsQGsag tovS 
Maxedovog TJTttjg. inl 6e Ov£6na6i,avov rov KaiaaQog iv 
7CSVTS nal Sha i^fisQaig ccficpozEQoig zolg cpcoGl tovTO avvs^rj 
TCa&SlV. ov [iiqv ud tOVtO TO nd\fog ta. avra TCQOlirjVVSL' 
ov8s ydg fiovosideig at exKsii^stg, i^Uov [itv tjjv 'Jaiav 8ts- 
scovTog, asXrjvrjg 8h tiqv EvQCOTCrjv., xal ndXLOza orav XQogiO 
tovg Ksyofisvovg aaxoTCOLOvg iq ExksLipig ysvrjtaL, icaxovnB- 
vav (isv tav /5a0tAixc5v ^adlav xa\ r^g tav dya&av eni- 
xovQLag aQyovarjg. tavQa filv yaQ rj naQ&svcp ■^ alyoxeQca 
Gvft^aLvovarjg exXsiipsag otcotsqco tc5v q^catav xaTcc TOt)s 
TCQOxsifisvovg loyovg , xaQnav ev8sLa xa\ ^iacpsQovtag tcav 15 
toginav avfi(ittiveL, na^o ataxvrjcpoQog fiev tj naQ^evog., 
(XQOTQSvg 8s 6 tavQog , 6 8s alyoxsQag jcQaTog tav tOLOv- 
tav xaQTcav dnoysvsTac' el 8e 8L8vfiOLg ^' ^uyo) ^' v8qox6<p 
ysvrjTaL to toLovtov, dv&QanoeL8ovg ovtog tov tQiycjvov, 
OL XoifiOL te xa\ hfio\ evax^^ipovacv otav 8e xaQxiva iJ20 
axoQnicp i] ix%vaL avfifiaivr] , o^^Aov q)9oQa\ xa\ noUfiav 
CTaaeLg xaL evakiav ols^Qog InLxeiaeTaL. trjQrjteov 8e nQog 
tdg xa96?iov neQiaTaaeLg td xatd tdg 'exXeitpBLg xQcjfiaTa ^ 
tav gjcoroi/ amav ^ twv neQt avtd (SvatrjfidTav y olov 

5 KdX^ov C. 7 Plinius 2 13 duodecim diebus. 21 ffv/i/Jai- 

vhL C. fort. ■HQlkoiv. H. 



fere est qui ambigat. praecof^nitum defectum esse aiunt apud Graecos 
a Thalete Milo.slo, Olympiade 49, urbis conditae anno 170; apud llo- 
manos a Sulpicio Gallo, pridie puf^nae die qua Perseus rex Macedoniae 
superatus est. sub Vespasiano quocjue Caesare ut intra 15 dies utrum- 
que sidus id pateretur accidit. nec tamen ea affectio idem semper prae- 
nuntiat, neqne uniusmodi sunt defcctus , cum sol Asiam regat, luna Eu- 
ropam; maxime , quando sub maleficis, ut vocant, fit defectus, ubi ve- 
xantiir signa regia et auviliuiu tardat beuevolorum. nam si in tauro vir- 
gine capricorno, utri siderum hac ratione accidit defectiis, fnictuum , et 
praecipue maturorum , peuuria contingit; quippe spicifera virgo, taurns 
arator , capricornus autem prinnis fructus eiusmodi degustat. quodsi in 
geminis aut libra aut aquario id accidit, cum sit specie humana hoc 
triangulum, pcstes et annonae durae ingruent. quando fit in cancro vei 
scor[)ione vel piscibus, popidorum strages, civitatuni motus et maritimo- 
rnm interitus ingruent. observandi autem praeter generales rationes 
colorcs iu defectibus vel ipsorum luminum, vel concretionum quae cir- 



DE OSTENTIS. 285 

Qu^dov ^ rivav toiovtav. [liXttvcc ^sv ^ vTCuxXcsQa (pa- 

VtVTCC erjij-ccivsi. 

. . . CttVEl TO^OV Xttl fiavia-ncQg 3tVQc5dsg. zoiavta tlVtt ol ^^qI 

rov 'PcofiaLOV BttQQOva Niyidiov ts xal 'AnovXr/Cov JtQov&r]- 

Sv-ccv. 6 (liVToc Ka^TtBCtQiog , £^SLXsy}isvrjv riva nsQL tovtav 

(iVVTa^ccg TCQayfiKtSLttV , ttVtalg ks^SOL XaS"' SQ^rjVSLttV nSQC 
itO[l)]tav, XKt o zi dnidovCi, tttVTU XsysL. 

11. 'O yca?.oviJ,Bvog Litnsvg t6tL [isv 'Aq)QodLt7jg , sx dh 

rijg 6t,vtt]ros ovrcog cov6{ja6taL ' nkayiovg 8b skxsi xal nvQa- 

lodsig nXoxttyLOvg^ avlay.dg nvag tpatog daorsivsiy xal ndXLV 

2 hic exciderunt ad minimum duo folia, et fortasse multo plura, ubi 
de defectibus solis de coloribusque eius orientis et obeuntis expo- 
suisse auctorem verisimile est; item de areis, et circulis repen- 
tinis. deinceps ad disputationem de cometis (vide supra c. 4) 
eum convertisse se «xistimo , ita ut more suo allatis ex historia 
exemplis certis hominibus potestatibusve exitium eos portendere 
demonstraret, causamque aperiret quare variis nominibus distin- 
guerentur , cx Plinio 2 25. postea , ratione habita verborum 
statim sequentium , coniectura fieri possit Lydum sumpsisse a 
Piinio summam eorum quae habet de caeli coloribus , tiammis 
caeli , et coronis caelestibus. sunt autem ea haec fere , H. N. 2 
26 — 30: emicant et trabes simili modo, quas docos vocant; tit et 
caeli ipsius hiatus , quod vocant chasma. fit et incendium , sicut 
Olympiadis centesimae septimae anno tertio , cum rex Philippus 
Graeciam quateret. cernuntur et stellae cum sole totis diebus, ple- 
rumque et circa solis orbem, ceu spiceae coronae; et versicolores 
circuli , qualiter Angusto Caesare in prima iuventa urbem intrante, 
post obitum patris , ad nomen ingens capessenduni. circa solem 
apparuit etiam aliquid qua- [sequentia exstctnt hic] quae sic 
Graece convertat aliquis , imitans non Attici quidem sermonls 
suavitatem, sed cum usum peculiarem saec. 6, tum maxime pro- 
prietatem , interdum etiam stuporem Lydi: 10. (paivovzai 8s 
v.al SoniSig, ^al ovzcog avtdg -/ictlovGLV ol "ElXrjVis' yiyvszai 8h 
Kai zu Itydfitvov xdcfia iv ovQavco. ■xal srfQOv Ss zi ifniQrjGfiov 
naQaTtXiqGiov 7tolXd>itg cpalv^zai, cag inl z^g kp8()firis y.al kjiazoazrjs 
'OXvfinidSog (vide supra 284 4), oz£ ^iXnznog 6 'Jfivvzov zrjv 'EX- 
Xd8a iadXsvs. cpaivovzat. 8s yicd avv r^Xico dazsQsg 8id Ttdarjg zils 
ijfiSQas , xai fidXiaza jtsQi zov Sia-Aov avzov , xad^dnsQ azscpavoi 
Gzaxvivof xori noimXoxQooi zivsg ■nvtiXoL, onoioi icpdvT^aav ozs Av- 
yovGzos vsog TiofiiSf} ftszd zr]v zov KaiaaQog zsXsvztjv eig 'FcdfiTjv, 
Tov nazsQU dvavsovfisvog , siafjX&sv. ovSlv Ss i^zzov q^aivsa&ai 
6vvs§r} zi nsQi z6v rjXiov ta- 9 malim ^Xytcov. H. 

cum finnt, velut virgarum aut specierum eiusmodi. quae si nigra sive 

subpallida apparent, significant 

. . . si arcus et prodigiose rubens. haec fere in scriptis INIVarro civis 
Romanus, PNigidius, LApuIeius proposuerunt. at Campestrius, qui 
amplum de eodem argumento conscripsit commentarium, de cometis de- 
que iis quae minitantur totidem verbis translata haec ait. 

11. Hippeus qui vocitatur Veneris est: a celeritate invenit nomen : 
obliquas trahens atque ardentes iubas , proiicit radios lucis , rursusque 



286 lOANNIS LYDI 

elg ^Qaxvv tiva xvxXov Gwayirat, aitsiQcp nvl 6vvtO[iLa na\ 
o^vztjti TtoTS [isv XEQtQQaivcov TioTs Sb 6vvayc3v Tovg ksyo' 
fiBvovg av?i.axi6(iovg. ovtog otav TtvQcoSrjg dvl.dxt] nal dito 
dv6£cog TtQog dvatoldg dxovtl^i] tovg avvov Jtf.oxdfiovg, tnv 
ts IIsQ0c5v dn:£LX£i Inavddta^iv , aGts y-cil Svvd^sig TcoXXdgS 
6tQatsvndzav snl trjv dvatoXrjv avvSQa^siv, tdg ts HvQiag 
TtXriQaGai tbv oTtOLdijnors y^g ditoGTalbvTu GtQancot^v^ xal 
cog ovx dQxovGrjg r^g TtaQaGASvfjg nQog ... XLVi][ia xai vsca- 
tSQav ysvs6&ai GtQatoXoyiav. '^ytjGSTat Ss loifiog, nal 8taq)s- 
Qovtag tolg ijtJtoig svGxtjipsty ov tolg IIsQGav dlla Tolg f|10 
EvQaTtrjg sTt sxsivovg cpSQonsvois- ^al tovzo ildttaGig 's6tac 
%Q(6vri tolg Xoi[iattov6iv. du' ov i^txQt navTog tu nsq6av 
Bvtvxi]6si ' [isydk7]g yaQ 6vvtQBX°'"^'n? '''■'^^t avtav TcaQaG-/.Bvr]g 
q)Sv^ovtaL, xal at Kif](p%slGaL na^' amcov nolug dcps&i^aovTai, 
6 Ss §a6iXsvg avtav (psvyav dnoXsltai talv ISiaiv ^fpoiv. 15 
tha xai dtaQnayriGsraL 6 nXovtog IIsQGav. td Ss XrfCa 
axQrjaTa, tcov yscoQyav dvaiQSd svtav ij xal XoL(i(p diaq^d^aQtv- 
Tcov ysvrjasTat. ov (nqv i(i(isV0VGL tolg UeQGiaV 0v8s SH^Qa- 
dvvovGL Torg avTcov ol SY, TTjg EvQanrig , aA/l' sxcctsqov sQ^vog 
coGnsQ TST sXsG(isvr]g Trjg (idxrjg sv toig ohsiotg inavi]^si. tavta 20 
[ISV OVV dTCSiXsi, Otav nvQcoSrjg dviaxri' sl 81 caxQOg , noks- 
[lovg [isv tivag., dXk' ov TIsQGtv.ovg, crj^iaivSL, GstGfiol Ss 
^dvtag xal nsvd^t} tivd tolg dv&Qcanotg svGxrjipovai. KoL(idg 
Ss Tolg ^oGx^(iaGLV snLnsGsitaL xal Xt(i6g xaQta ^iatog. 

3 dviaxst ditd C. corr H. 5 te] fort. zcov, H. 8 fort. 

TtQog t6 Ttol£(iicov X. H. 

in angustum glomerat orbem , velocitate atque impetu incredibill , modo 
cii-cumspergeiis modo coutraiiens criues quos vocant. is qnando ardens 
orltur et ab Occidente ad orientem iaculatur iubar, tumultum Partbicum 
nuntiat: exercituum magnam vim raptuni iri in orientem, militem undi- 
que terrarum missum repleturum .Syrias, et velut non sufficiente appa- 
ratu motui liostium novos exercitus scriptum iri. antegredietur autem 
lues, et equos praecipue invadet, non Parthicos, sed eos qni ex Europa 
in barbaros transmittentur. atque hoc primum incommodum erit lue 
laborantibus. nec tamen Parthi diutnrna cum fortuna erunt. nam in- 
geutibus copiis convenientibus adversiis eos in fiigam se conferent, op- 
pida popuii Romani a se capta dimittent. rex Parthorum fugiens peri- 
bit propria manu. gaza Parthorum diripietur. fruges tenues erunt, 
agricolis aut occisis aut tabe sublatis. neque instabunt Parthis ex Ku- 
ropa adversus illos profecti , neque in linibus eorum commorabuntur: 
sed uterque popuius quasi debellato ad propria redibit. haec miuitalur, 
quando ardens oritur: quodsi luridus , bella quidem, sed uon Partliioa 
significat; terraeque motus haud dubie et acerbitates homines invadeut. 
lues ct famcs admodum gi-avis pecudibus accidct. 



DE OSTENTIS. 287 

12. El Se 6 TotovTog xon^tTjg snl fiscrj^i^QiKv 6qk, 
(oxQovs xcvl o^fig tTt' iKtivrjv ^uXkcov tovg nvQOovg, jtSQi ti]V 
9£Qivj]v TQontjv loiiidg ^ccQvg snineCHtat tr] Ai^vy xat TtXij- 
Q-og 7ior/.ika)v y.axav. otav 8l snl trjv aQHtOV XdjJ , V/, tOV 
SsvavTLov 7] Al^vtj Kata tav ^OQuav <3tQatsv6stat,j ^syioxr^g 
ttvtrj 6v^^a%ovoriq dvvccfiscog. eXattcr&SLGtt 8s, sita xal dvva- 
pLLV t^svLKriv 6vXXa§ovGa, r?jv ^lv a,Qi)]v ovx, aysvvag xaO^o- 
TtkiGstai tcov svavtLcov, ov /j-stcc tioXv 8e sig navtsX^ xaxo- 
daLfioviav nsGsltai, aGte ^£7« t6 uvaiQs&ijvaL syyvg anavtag 

lOxct avtov dvdQanodLO^fjvai xal dt&rjvai t6v i^ys^ova tov 
t^rovg. latsov da ag Ai^vriv tjJv dno rfjg iQv&Qug &aXd6- 
Grjg d%Qi FabsiQav rj TaQtriCGov rj T^g ksyofisvrjg Tolg Tilsi- 
Ctoig rddsag ?.a[i^dvsiv %Qsav. ovds yaQ nsQi AYyvTtTov 
Tr]v Xi^Lv TuvTiqv, dXX' dnoXvtag nsQi tr^v Ai^vxijv inaQiiav 

15 oi ■jtalaiol dnslayL^dvovto, xat dLatpsQovtag t)]V 3IavQ0v6iav, 
-/.al oGat, 7tQo6s%sig tiol 'tQog Tag dvosig EvQanr], novcp ta 
Xsyoiisvcp ZsnTtp %aTu Tovg smxaQiovg oiovsl noQ^^a dn' 
avt^g dittyisxcoQiofiivau nsQag 6s Xol^oI iy.vLxr]6avtEg , cog 
dnaQTiaai nsQi ysvog SKaGTOv trjV SV noXifico dnaXsLttV, ttVXUOg 

20 8s £| avtOV xal Xl^og SL6av&ig diacpSQOVtcog ivGy.tjipsi, wg 
sXssLvrjv tr]V ^ar]V toig nsQiXsLcpd^SL^Lv slvcu' v66og yaQ /3«- 
Qsla snins6sLttti tr~] vsa r]?uKia^ xal 6 rj^tog dno6tQacpr]6s~ 
xai, Xttl dvon^Qia XoinojSrjg s6tai. si 8b snl 8i6iv dniSoiy 

12 yaSiqQcov tj TaQTiqGov C. 13 ydvSscog C, secunda lltera 

pvope iam deleta. H. 15 ttjv] malim TtSQi ttjv. H. 15 conf. 

Procop. de aedific. 2 117 C. 

12. Quodsi eiusmodi cometes in meridiem spectat, pallidas et ce- 
leres eo proiiciens faces, circa solstitium aestivale fames gravis et \a- 
riarnm calamitatum multitudo Africae accidet. sin vero spectat in se- 
ptentrlones, Africa contra in aquilonios movebit bellum , magnis ad sui 
auxilium adiunctis opibus. victa nihilominus, inde ascltis coplis pere- 
grinis, primo liaud ignave repugnablt contra hostes. sed non multo post 
in consummatlsslmam miseriam incidet, ut post omnium paene Interne- 
cionem vel prlnceps gentis ipse servitutem et vincula non sit evltaturus. 
sciendum autem Africam acciplendam esse de regione omni a Rubro 
mar^ usque Gadira sive Tartessum, seu, ut a plerisque vocatur, Gades. 
non enim de Aegypto veteres hanc vocem , sed quando absolute profer- 
tur, de Africa provincia et praeclpue de Maurltanla usurpabant, et 
quotquot aliae rcgiones ad occidentem finitlmae sunt Europae, solo Se- 
pto, ut incolae nomiuant, quasi freto, ab ea dlstlnctae. ad postremuni 
pestes obtinentes adeo ut consummaturae sint belli calamitatem, slccitas 
deinceps et fames magna incidet, ut miserabills vita superstitibus sit fu*- 
tura. nam morbus gravis invadet iuventutem , sol retro convertetur, 
pluviae inopla pestifera erit. quodsi in occidentem vergit, ad Gadita- 



288 lOANNIS LYDI 

€cjg rav 'HgaxXeovg (jtrjKcov TColsfiog kkI ccitaXsiK sGtai. etQct- 
Tev^Ktav xal Xifiog xal ntaasig tav ^o6Ki]ncctcav. d 81 ItiI 
Tov Bocottjv vsvoi, xQvog dxtjvlg axQt Ev^sivov^ xal %siyia- 
vsg atjQ-sig STCixsQ-r^aovtai, xat xoXsfiioi xatadQa^ovvtai t^v 
XcoQav. xat tjJv ^sv aQxrjv sXattco&T^eovtac ol syxcoQioi,5 
dvvdfiscog d' v6tSQ0V 0vvtQsxov0r]g ov fiovov i^tttjQ^^aovtat 
ot Jtolsfiioi, alXd ical alx^dkcjtoi ot TJysnovsg avtav sv 
dsG^oig sGovtai. slta hu^£v snX ^sdrj^^QLav nstslsvaovtai 
6 vi)i^6ag GtQatog, xccl rav h^i dv&i^sTcci, TioXsav, xal iv 
tjtaivoig s6tat' xal avru 8s xd %sla xataXst^ov6t tovglO 
xoXs^iCovg ^ars ix nsQiaaov jCQoCts&^vai, tolg VLxrjtalg. 
T06avta td 6r]ficiLv6iiEva , ozav axqog {pccivrjrac, 6 Innsvg iiSTQiag* 
otccv 8e 5t«0'' o^aXov coxQotatog, t^atixdv fisv ovx dnsiXsl, 
s[icpvUovg 8s tpQa^sc TtoXspiovg , ovx i?-dttovg tcov stQog tovg 
U^a&Ev dnsiXovvTag rug Cv^cpoQdg , xoi OV TOVtO ^ovov dXXd 15 
;cal iXdttadiV. h-^ivco 81 fidXnsta otQoGsxtsoVf a5g snl XQO- 
vov cpaivonsvog , ag siQrjtai, , snl t6v yaXcc^iav ( ovds yaQ 
XQog dvatoXdg vnsQ tdg entd (pavTqGstaL rjiiSQccg 6 Toiovxog 
a6tiy'p), XQovia td xaxd, XQog ^quxvv dh xaiQov, inlxavQcc 

cr][iaivEc. gQ 

13. Ko[ii]t7]s ^Ltpiag. ovtog 6 dCt^Q dvacpsQStut 
lisv 'EQ^y, ovx '^ttov ds tov nQotsQov, doXicoTSQag ^svtot 
evsgysiag noLsttat. dv (isv ydQ snl ttiv dvatoXqv §Xsny^ ol 

3 VEOt C. 16 post iXccTTCoGiv vox videtur praetermissa esse ab 

ipso librario qui codicenx exaravit. H. 

nnm fretum usque bellum et interneclo erit legionum, item fames et lues 
pecudum. sin decHnat in Bootem, frigus immite usque ad Euxinum 
Pontum et tempestates insuetae incident, hostes incurrent provincias. 
ac primo quidem detrimentum accipient provinciales , post autem, copiis 
in unum convenientibus , non solum superabuntur barbari , sed duces 
etiam eorum captivi facti in vinculis erunt. posthaec inde remeans vi- 
ctor exercitus meridiem versus in civitatibus ibi sitis stativa ponet erit- 
que in laude. ipsae quoque sanctitates relinquent hostes , ut in cumu- 
lum ad victores accessurae. haec significantur, quando mediocriter pal- 
lidus existit cometa Hippeus : quodsi totus aequabiliter pallidissimus, 
barbara quidem non minatur, sed civilia indicat bella, non minores quam 
externa allatura calamitates. neque id solum, sed detrimentum quoque. . . 
illud vero maxime notandum, cometam , ut dictum est, diutius in lacteo 
circulo conspectum (ad orientem enim nunquam ultra septem dierum 
spatium se aperiet eiusmodi sidus) diutui"na mala significare; sin per 
breve tempus ardeat, temporaria. 

13. Cometes xiphias. id sidus attribuitur Mercurio; nec 
minus quam superius, imo magis infestas efficieutias habet. nam si spe- 



DE OSTENTIS. 289 

Svvttrol nsQ6av xal Al&ioitciv rovff iavrav ^ccodug q)ccQfid- 
3ca dittq>9siQov6L. to avvd ds ^ctl snl ^oLvlxTjg scqos rtvav 
tov jtlT]d-ovs xara xav Iv rsXii anaQT^j^ricszau (pr^fiaL ds 
saovrcci ovk dlrj^slg^ ix8si(iaTOV0ttl tovg UJCttVtttXov* f^ 8\ Ini 

5 (lS6rjH^Qlag avioxoi, AiyvnTioig Kai aUois Ai^vKOig sd^VSGl 86- 
kovg a6avtag d^avatijfpoQovg imcpsQih xal AlyvTCtioi ^sv s^ovat 
^sttt^oliijv tc5v xttxav^ jli^vsg ds s^tpvUoiq noXs^oig dttjca- 
vT]&T]6ovTai. ots ds snl ti^v 8v6lv oqk, totg sxslos dvvatolg 
Ttt ofioia dnsi^B^, tog £| vjcovoLttg xar' dkljjXav s^svsx^^vttL 

10 slg cpavsQov noksfiov* oTs 8s iiil Tj}v aQXtov OQtt^ knniL^lav 
SrjXol tav aQxtaav xa\ Al^vv.^ov id^vav, aQts &vyatEQtt Al- 
^vog dvvddtov 8o9rjvaL nQog ydfiov dQXtcp<p TVQdwo) , nal 
inL^ovksv6aL ta natQL t^v nai8a, xal «podoiJvat «vroV, 

iQCDTL d0S^SL TtQog tOV dv^Qa XQtttOV(lSVT]V. 
[5 14. Attfinad Cag noiMtJTrjg, ovtco nQooayoQSvofisvos ix 

tOV CX^f^^^^^Si ^^rv ilSV 'Eq^Ov xccl avTog , otuv 8i inl dvaTo- 
Xdg l8j] , dx^VOiSr] tuv dsQa xal i^ avTOV ^ld§T]v ttj dfinsXa 
fiavTSVstaf Ix yaQ T17S dx^VOg TiKtOVtttL Oxdkrj^ss OL ksyo/xsvot 

Insg» nal 77 §Xd^r] xa^oAtxj/, (idh0ta (isvtOL nsQL tijv ava 

20^AQ(iBviav , Ev(pQatr]Giav ts xkI ^^oiViXtjV XttL TavQoxihxiav 

ySVrjSStttL. Xttl OV (lOVOV Iv l^flSQtt, dXld ^al iv VVXtL ov- 

tag ij dxXvg nvxva9i^0stttL dg xal Xa^nd^ttg dvfnmsvag 
£vano0^svvv6&aL. rolg 8s xaQTColg siiq)v^6staL i^ Ksyo^svri 

19 nivtoi'^ num fikv rois? H. 

ctat ini primam partem caeli, megistanes Parthorum et Aethiopiun reges 
suos veneno toUent. idem facinus in Phoenicia a quibusdam e plebe in 
magistratus admittetur. rumores spargentur inanes, orbem terr?rum per- 
terrentes. quodsi meridiem versus emicat, Aegyptiis ceterisque Africae 
gentibus fraudes similiter mortiferas alfert. sed Aegyptii commutatio- 
nem habebunt malorum, Afri autem intestinis bellis consumentur. quaudo 
occidentem spectat , potentibus per eas oras similia minitatur , adeo ut 
propter suspiciones mutuas in apertum bellum erupturi sint. quando 
septentriones aspectat, commixtnram natlonum septentrionalium et Afri- 
canarum signiticat; inde filiam principis Afri regnatori aquilonari in ma- 
trimonium datum iri ; eandemque succumbentem scelesto erga coniugera 
amori insidias facturam patri, eumque prodituram. 

14. Lampadias cometes, a forma sic vocatus, ipse quoque 
Mercurii est. is ad orientem conversus nebulosura aerem, indeque viti 
detrimentum fore praenuntiat. etenim nascuntur e nebula verraes , qui 
ipes vocantur. malum illud universe quidem, sed maxime tamen in Ar- 
menia superiore, Syria Euphratensi, Phoenicia, Taurocilicia , accidet. 
nec solum interdiu sed noctu quoque adeo spissabitur nebula, ut lumina 
accensa exstinctura sit. frugibns innascetur lolium , quod vocant , mes- 
loannes LydttSm 19 



290 lOANJNlS LYDI 

cctga xal vyQu6lcc rtff (Jjyartx^ xal ^XccntiH^ rotg «(itjroig* 
ixtQOTCttl ts Tcotapiuv nal 6(x§q(ov Q^^sig ^iaiotEQav xal 
KtQavvav ^oXal ^'(Jovrat, xal ovdlv iJttov 6 avx^iog (tci- 
xiLvr}, ag xal rovg dBvvdovg tav scoraftcov avatpQvyiivai. 
H dh hjcl votov, eti (idXXov ^ijQotEQOv xal XoL(ico5e6t£Qov S 
ro TOiJ dsQog xatd6tf]}ia, tov NsiXov vno^rjQaivovtog, Sets 
SQJistav ndvta nXtjQcad^^vai. sl 8s InX trjv KQmov, 6 ^lv 
ttvxnbg ta ipvxQa tov xsvtQov '^tti^&^Gstai^ nvQ bs taZg 
vXaig ddox^Tcog xal toig oqsglv S(ins6tltai,, cog (it]8s tovg 
EV toTg dyQolg ij (pQOVQioig dtatQi^ovtag l'|ca r^g ^Xd^riglO 
ytvso^af ^dvatog ts noXvg s6tai, xal (idXiGta snl tijg 
jilyvntov. otav 8s dvicx^'^ nQog 8vG(idg oqcc, xsQavvovg 
(ilv f^ X^Qffi ntc56iv 8e rolg ^oCxijfiaGt (lavrsvstaiy s(i- 
3tQtj6(tol rE l'(Jovrat ^aQSig. 

15. Ko(trjtrjg. ovtog 6 d<St^Q ^iog (isv s6tiv, ovtcaiS 
ds siStiv sni6f](iog oSg l| avrov ndvrag tovg dXXovg Siodtj- 
fisiaxovg dotSQag xo(i^tas nQoGayoQSVseQat. ovrog i^vixcc 
Xa(inQOvg xal dQyvQosiSslg tovg nXoxdfi-ovs ^al inl njv dva- 
xoXriv axovrt(Jj;, ^tog xaQxLvai rj GxoQnia ^ Ix^vCiv ovrog^ 
JIsQ6atg dya&d (isydXa (lavrsvsrat. dvaer^aovtai ydQ, xalso 
inl td 'Pci(iaicDV hxxv&svtsg nolns « kkI (pQovQta KaQ-s^ov- 
0iv, alxfiaXarcav ts dnsiQcav nlrj^°g xal nXovtov noXvv la- 
§6vtsg vixrjtal slg f^v savtav x^Qav dva^Bv^ov0i, ftifre (>v(i- 
§aXslv oXag XLVOg roXliavzQS avzolg. otttV 8s dnOGZQOcpog dvi- 

22 praestat antiqov ac sic verti. H. 23 malim (iriSi. H. 

sibus humor putrefaciens ac laedens. amnium eluvies, imbrium vehe- 
mentiorum delapsus , fulminum elisiones erunt. et tamen nihilominus 
gliscet siccitas: inde perennes quoque amnes exarescent. si meridiem 
spectat, magis etiam arida ac pestifera erit aeris temperatio. siccescet 
Nilus : inde serpentibus referta erunt omnia. si septentriones , siccitas 
«uperabitur a frigore centri; ignis in siivas montesque de improviso in- 
cidet, ut neque rusticantes neque castellani extra noxam futuri sint. 
mortes multae erunt, praecipue per Aegyptum. quando idem exoriens 
in occidentem spectat, terrae fulgura, pecudibus interitum praedicit; in- 
cendia acerba erunt. 

15. Cometes proprie sic dictus. id sidus lovi attribuitur: est 
adeo insigne ut ex illo omnes aliae prodigiosae stellae crinitae nuncu- 
pentur. is quando ardentes argenteosque crines in orientem iaculatur, 
love in cancro aut scorpione aut piscibus morante, Parthis bona magna 
praedicit. etenim concitati et effervescentes in provinclas populi Ro- 
mani oppida et castella tenebunt; captivorum iniinita multitudine gaza- 
que ingente potiti victores in suos se fines recipient, nemine omnino ne 
ad manum quidem venire illis audente. quodsi aversus exoritur comcta 



DE OSTENTIS. 291 

«JyM o XOflijrrjS ovrog, tols y-a^' ^V C(1t06TQB(pETttL Tttg UdTO- 

viag ini(peQ£i- d 81 inl t6v votov lS''], izLdoiGei 6 Ntl^og 
aq^&ovdTSQOV f dq-qvri Tf KOL BvstrjQicc BazaL Inl Trjg AlyvTtvov, 
OfiovoLtt re x«i dXixQLVi^g rotg aaGLV ii6v%ltt. ei be ano- 
6 ozQ8<p6(ievog "«t xara votov ^xov tj}v «varoA^v enl tjjv 8v- 
Civ o?a, aa^tQog 'iczat, Tolg 'PcofiaioLg evdttLitovia' JleQStts 

XB • • • 

16 yfviGLttV T(p xavtl TcaQexoviSci* xcl Zaa dnXcos 

iv T(p 3ieQl yeveO^oiS ^<xl qj&OQag 6 (pdoaoqios avatpBQBL, oiGts 

10 avdyxt] naCtt T(ov V3c6 fifijfvj^v nccvTav /*»? fiittv fii]8e t^v 
avxfiv elvttL cpvGLV. tl yocQ uqxv yeve6e(og xal q)&0Qag 6s- 
Xtivt], elTios BGTi firj del (aaavTcag QeoiQelo&ttL Ta vn' avtt^v 
q)v6fiEva avfi§uvTtt. el yaQ ^axBVTQog nttQcc tovs aXXovs tc5v 
^kavafievav avti^, Xo^dog xal ov ngog o^v tcc tc5v ttnoxe- 

15 Xs6(ittTG)v yivettti. ol ftcv yccQ xtttd Tovg dLttxkoxovg nokovg 

T1J» ini xals dL06rjfltittLg fiaVTeiaV dnev&VVOVCiv , aXkoi 8% otara 

xtts imToXug ij xaTa tdg tpdesLg' xal ovtol fiev nQog zd 

4 . . . TiQTjvrja C. 5 ro'roi'] ad sensum melius esset vtSza. cf. 

cap. 61. H. 7 hic desideratur folium certe unum, in quo credibile 
est de relitjuis generibus cometarum disputasse Lydum, velut de di- 
sceo pogonia typhone, ac deinceps ad observationes lunares [ciXr]- 
viaacis inizr^Qrjasis] transiisse. ibi suspicor (ex peroratione capi- 
tis 16) suscepisse auctorem defensionem disciplinae auguralis contra 
voces quorundam, negantium consociari eam posse cum pietate re- 
ctaque persuasione de numine ac mente dei. cui opinioni oppo- 
suisse videtur ratiunculas e libris Aristotelis de caelo deque gene- 
ratione et corruptione conquisitas : tempestatum vicissitudincs re- 
rumque humanarum commutationes, modo leges a providentia fixas 
noveris, non minus a mortalibus scirl praedicique posse quam side- 
rum cursum impetumque caeli. qua ex argumentatione supersunt 
illa cap. 16 , fugientibus plerumque literis , quae hunc in moduiQ 
restituere atque vertere sum conatus, 13 fort, et ys. H. 

ille , iis in quos devergit frustrationes exspectationum affert. si in au- 
strum spectat, Niius incremento maiore abundabit; pax et abundantia 
erit per Aegyptum : concordia et tranquillitas sincera per orbem ter- 
rarum. si devergens et austrum versus exortum habens in occidentem 
spectat, summa erit populi Romani feiicitas : Parthos . . . 

16 conversio caeli vim genitalem huic universitati tri- 

buens ; et quicquid omnino in libro De generatione et corruptione prin- 
ceps Peripateticorum commemorat. ut necesse plane sit rerum sublu- 
imrium omnium non unam neque eandem esse naturam. nam si iuna 
principium est generationis et corruptionis , sequitur non semper eodem 
modo apparere quae sub illa forte existant. si enim a centro magis re- 
cedit quam alia errantia, obliqua fit nec praerapida efficientiarum ratio. 
divinationem quae ex prodigiis fit, ad polos deflexoS moderantur alii, 
alii ad ortus aut praefuLsiones : bi servato ad duodecim -signa sole , iUi 



292 lOAININIS LYDI 

^ddiu Tov ijXlov iatttjQ^CccvTBg , ixBivoi, dl ngog tas GsXTjvia- 
otdg ^vvodovg aal Kno6zd6sig, aAAot xccta (pv0ixas rivag sjti- 
TrjQ')j6scg. iCiJQV^ Ss rav arcoQQiJTCOv ij q)V0ig. ftldr' 0V7i l'^cj 
(pQtVO^ktt^Blag fiSfitpovtai, ralg fiE&68oig dt (OV TOV flBXXowog 
6Toxals(3%aL elCayLfie&a' ov8s r6 yCEQl t^V tav aartQcov &£0i-5 
^iav anuG^^oXovv £|<a &socs^iittg notsl' cikk' latL ^ttkXov Tjjv 
vdvaoq)ov ^6tL 8ia to5v l^yov •aurajv ^fojp^tfat TCQOvoLav ToiJ 
TcdvTcav aQQTjtov natQog, ^al &av{id6ixt^ "t^^v ipv^rjv dv9QC(}TCov 
8vva6&aL '^yovnsvov 9bov xai tisqI tav ovQaviaVy cog 8v~ 
vatov, ^Lttksysad^au Taita [tlv ovv OovX^iog q^rjaiv, ix tcJvIO 
TOV Nov[ld iGTOQTJaag. i^iislg ds [IStd zdg sk diatpoQcav 0VVSL- 
Xsy^isvag 86^ttg ■>ial zdg f| o^iaXov tolg naXaiolg yQacpsiSag 
VJiO\fri6oy,sv i sx tav jcsqI csXijvrjg (J^i^fcaTtc^rav xam rd ^cp- 
ditt Tijg &sc3Qiag Kaii^dvovTsg. 

17. ZsXtjvt] aiyoxSQG). st Kurd ttJv SixofiTjviav 17 CE- 15 
l^vrj d[iv8Qd q^avy.^ svQijvia s6Ttti. ei Ss iv zij Ssvtsqu ^v- 
XuK^ ofioiag d[iv8Qd q^aivrjtaLy sq)o8ov 3CoXsfii<ov ayjfiaivsi. sl 

CCg tSXflT^QLOV. sl 8s 

dnSLXsl. sl 8s ddtQOV 8iaSQdfirij dncoXsiav dvQ^QConav 

crifiaivsi. si Ss ofiiyXri ysvrjTttLf jjaAa^a nsasirau tl Ss ccvsftOL^O 
piaioziQcos nvsvaovQLV, sq)68ovg noXsfiiav cpQd^ovaiv, 

HsXrjvr] vSqoj^oco. si xarti ttJv 7CQc6Tr]v t] SsvzsQav q)vXa- 
x^v ij GsXi^vr] d[iv8Qu q)aivoLTO, jtoXsnog ^6Tai' sl 8s Tcatd 
xrpi kco9ivi]v, slQ^vrjv [letd iXXsiij^scag tc5v STCLrrjSsiav SrjXoL 

12 avvHXiyfisvag C. 13 vnoQTiacofisv C. 

ad lunares congressus recessusque. alii moderantur ad observationes 
certas naturales. magistra autem occultorum natura est. quare non sine 
amentia improbant rationes , quibus perducimur ad coniicienda futura : 
nec sidereae scientiae studium a pietate avertit : sed vel magis licet ex 
ipsis operibus sapientissimam perspicere providentiam parentis ineifabi- 
lis huius universitatis , et admirari , quod potis est mens humana , duce 
deo, de caelestibus quoque rebus pro facultate disserere. haec Fulvius 
Nobilior ait, e scriptis Numae mutuatus. nos , post opiniones ex variis 
auctoribus collectas, item quae in eandem sententiam a priscis hominibus 
scripta sunt subiiciemus, ita ut ab habitu lunae secundum duodecim 
signa commentationem aggrediamur. 

17. Luna in capricorno. luna pleno orbe quando pallida vi- 
detur, abundantia erit. secunda vigilia si item pallida conspicitur, in- 
curslonem hostium significat. si . . ae signum. sin vero . . minatur. 
traiectio stellae interitum hominum significat. nebula si existit, grando 
cadet. venti si spirant violentius, accessum hostium indicant. 

Luna aquario. si prima aut secunda vigilia luna pallida vide 
tur, beUum erit. si quarta vigiiia, post defectum annonae pacem decla- 



DE OSTENTIS. 293 

u ds (S£i6(i6g ^ Tjxog ex rov ovgavov yivfjxcci, voiSovg 6rj- 
^atvsi. ti ds ofilx^Tj yivtjtatj citov xul oivov daijjiXsittV 
dijlol. sl dh Teag' oXov %6v fi^va £7CLtsivov6t xvsv^aTUf 
vBtog ^1«. 8i 6 s6xsQog sv tf} csXijvy sl6sX9jj, fSioi Idioig 
5 dvvatOL sxi^ovUvaovGLV. sl dh 66^7] sxXltislv iJ dsX^vrj • • . 
el ds cct KSQDclai Tr}g CsX^vrjg 0VVSX9a<3L, GitOV d(p%0via 'siStai. 
sl 8s actgov sxtqsxov stcI tov ovQavov avXaxi^stf xivdvvov 
roLg naQaXioig dnsLksl. 

Eskrjvri l%^v6tv. sl 6 ^XLog g^avXcag sxXdfinsiv 

10 So^lj, qid^oQU ^siStai dv9Q(67tcov. tt 8s Iv t^ ytQcotrj tpvXany 
jj GsXrjvr] tag xsQaiag Gvvdy^, slQrjvrj iatau sl ds Csidfiog 
ysvrjtat, djioQiav Crjfiaivst Tolg 0vvaXXdyfia6LV. Idv aCtQOV 
sv ijfiSQcc cpavf]., dvdyxrj rd xoLvd ^rfptOT^^jff^at. sdv ksquv- 
vog sii yrjv "ticri, navXa Tav xaxiav. iav 6(iix^v *^s ttJv y^v 

iSytsdy, Cvvoi0st rolg xaQJcotg. 

18. ^JslrjvT] M()tc3. sl '^ 6sX^vr] TaQaxoodrjg g)aivrjTat, 
noXsuot sGovtat xa\ snavaatdasig. sl 81 xatd Trjv SsvtSQav 
(pvXaxrjv tj CsX^vrj aifiatcjdrjg cpccv^, 6 ^ttog %6tat d(p\fovca- 
tatog. sdv 6 sGnsQog syyi^y ty 6sXf]vr], TioXstg nolsat gvqqw 

20yri6ovtut xal Xtfiog 'sCtat. sl vvxtog nQrjCtrjQ xut^vsx^siri, 
^aGLXsvg Tolg savtov snt^ovXsvGst. sl 8s cstiSfiog ysvrjzat, 
h>dsLav (Sirov ar]^aivsL. sl 8s '^x^S ^x tov ovquvov ysvrjTai, 
ol Tr]g EvQcanrjg Tolg Trjg dvca 'Aoiag noXs[i^6ov6LV. idv ij 

5 omisit librarius clansulam prioris sensiculi et initium sequentis. 
neque ego supplere illam quidem ausus sum. H. 9 tpavXos C. 

16 cpaviizat vulgo. 20 . . sxs&sir] C. 

rat. si terraemotus fit aut caelum boat, morbos significat. si nebula 
fit, abundantiam frumenti et vini declarat. sed si per totum mensem se 
iutendunt flatus, pluvia incidet. si vesperus in lunam ingreditur, poten- 
tes suis ipsi insidiabuntur. si videtur deliquium pati luna . . . comua 
si lunae conveniunt, frumenti copia erit. si stella traiiciens per caelum 
salcum ducit, periculum oris maritimis minitatur. 

Luna pis cibus. sol si videtur lucere languidius, strages erit 
morUiIium. prima vigilia si luna cornua coniungit, pax erit. si terrae- 
motus fit , difficultatem commerciorum significat. si stella interdiu se 
aperit , tempora rei publicae aspera incurrent. fulmine si terra tangi- 
tur, cessatio erit calamitatum. nebula si in terram funditur, proderit 
frugibus. 

18. Luna ariete. luna si turbida videtur, bella erunt et rebel- 
liones. sub secundam vigiliam luna si cruenta videtur, frumentum erit 
copiosissimum. vesperus si accedit propius ad lunam, civitates cum ci- 
vitatibus conflictabuntur et fames erit. turbo accensus si delabitur no- 
ctu, rex suis insidiabitur. terraemotus si fit, penuriam frumenti signi- 
ficat. caelum si crepat, Bnropaci belliun inferent gentibus Asiae supe- 



294 lOANNlS LYDI 

ccQtOTSQce KiQKici trjg CbXijvijs 5o|}; vTtSQ^dXlnv tj)v ttllvv, 
ccvxfiog ^azai. Kal aitov dxoQtU. BttV Iv l^llSQtt TlQaTJj TTJg 
(pavrig ccvsy.ot, rov ^rjvu xaxaTCvsvaovaiv. 

UEk^VT] ravQ(p. sl IxUnrj ^'Atog, sqt^^cogiv cimi^B^ 
Tols (xv9Qa7coi.s. d iq Cilr]vr} S7l\ tijg dsvTSQttg (pvkttX-^g XttQa-5 
X(6Sr]g cpccvf] , q)9oQcc dvQ^QcSncov Hdxat,. sl ^ Gsl^^VT] S^ 'i60V xdg 
OCSQaiag dviaxovaa ?XV> ^OQVpov rfj ^ttGlXsitt ttTtSlXsl' sl 6s V.ttxa 
rrjv fiiav (lovov IUxVj ^oqv^OI Isovxttl Kttl (pvyai. sl dh 6Sl- 
eiidg yivr]TttL dno JtQcozT^g Mtttov SCOg dcadsxdxrjg , d(pttiQS6LV 
rrjg dQx^g toj ijyovftsvcj tou To':roi>, Iq)' ov yBvrjxaL, xallO 
(po^ov ovx dxivdvvov ttnsilBl. sl ds djio dcjdsxttzrjg ysvri^ 
rai, ov ^ovov dnoxivslxttL 6 snLXQonsvav ro sQvog, dkld 
TCttl dnolKvxtti. xtt^okLxag ds, ojiol dv gelo^os dno Ssxd- 
ri^g BC3g rQittxo6xTJg xovSs xov [irjvog 0v[i(irj, ^OQv^ovg xttl 
sroAe/^tovg dTCoxsXsl. sl aTto 7CQ(oxr]g (pvXax^g sag sxxrjg 6sl- 15 
(Jfiog ysvrjxtti, noXs^ov b9vlxov xivi]6Lg B6xai, 6 Ss riyov^s- 
vog rov xiv^^arog dvttiQs^ijGsrtti. 

IlBKr]vri 8 l8viio ig. sl BxXsLiltLg ysvrjraL ijAiajcjJ, ^sxa- 
^oXrj 'B6xaL xal stcl x(5v TCQayfidxav srsQoi 's6ovxaL. sl 8s 
rijg nQcaxrjg (pvXax^g sxkinrj ij ^sXrjvr], dxQiSsg ^6ovxaL' sl 20 
8b xttQttxoidrjg (pavy, TColsLg nQog TCoXsLg xaratpBv^ovraL. 
idv 6 rrjg 'A(pQo8ixr]g tt6xriQ raQaxci8r]g ysvrjxai, dv&Qcincav 
ip&OQtt h6xaL. sdv vvxxog dexrjQ nsey, xaxcov 6r]nslov, 

1 malim rriv hTSQCcv. H. 10 fort. icp' ov av yEvrjzat. H. 

12 [iovov ovx C. 15 sxrrjg] nutn Fxrjjs mQug? H. 20 fort. 

ini TTJg. H. 

rioris. laevutn cormi lunae sl excedere videtur alterum, siccitas erit et 
rei frumentariae inopia. si die primo vocis . . . venti per mensem spi- 
rabunt. 

Luna tauro. sol si deficit, vastationem minatur hominibus. luna 
sub secundam vigiliam si turbida videtur, intei-itus hominum erit. luna 
exoriens si cornua habet aequalia , turbas rei publicae minatur : sin au- 
tem altero prominet, tumultus erunt et exilia. terraemotus si fit a Ka- 
lendis Maiis ad 4 Id. Mai. praeposito regionis, ubi fit, ademptionem 
imperii et formidinem non sine periculis minitatur. sin vero fit inde a 
4 Id. Mai., non modo removebitur procurator gentis, sed interibit quo- 
que. universe autem, ubicunque terraemotus accidit a 6 Id. Mai. ad 3 
Kalend. lun. , tumultus ac bella efficit. terraemotus si fit prima vigilia 
ad extremam, bellum civile movebitur, sed auctor motus illius tolletur 
de medio. 

Lunageminis. si defectio solis accidit, conversio erit rerum, 
civitatemque alii obtinebunt. luna si deficit prima vigilia, locustae exi- 
stent: si turbida videtur, civitates ad civitates confugient. Veneris stella 
61 turbida conspicitur, hominum erit strages. stella noctu traiiciens ca- 



DE OSTEKTIS. 295 

ojdnEQ £l Iv TJftiqa 6g>9^. eav jtQtjdtrjQ ff£<3y, QoQv^og 'ddtai 
Tdis mXEdt tocls ^QOS t^qv avaroAjjV. d 0£«>/i6s yevrjtah 
XoiGfiaia tonLXtt iGtai. iav 6ai%lri nvxva&Bida tls yrjv 
7cs6fjj eltos sCtai jioXvs- «' 6 ^hog at^ataSris ysvrjtai, 

5 dxo^okri satai uv&qcSticov. lav nvev^a l^al6iov nvtvGy Inl 
STita ■^fiEQas, Cltos lctai Tcokvs- lav ano VEOnrjvias fOff 
Ivvatris tov ^rjvos tovtov <J£i0/i6s ysvrjtai, cp^oQav «v- 
^Qancav dnsdsL sl 6s ano svvdtrjs £«S dsxasvvdtrjg <5£i- 
0^6$ ysvrjtai, 6 HQatav tcov nQayndtav xdxiGta diaysvrj' 

]O0£Tar, satai 8s aal hfios rois xt^vsCt ical vSatos Xsi^is» 
si dnd sljioarrjs 0sl6^6s ysvrjtai, tansivcoSiV rols Scd l6yc3V 
dnsiksl, ta 8s tona sva?dayr)V dQ%ovtoS' bI dno sixoat^g 
ntfintrjs «»5 tQLaxoGt^g (jslG^os ysvrjtaL, xsinavas (isyd- 
Aovg 6^(iaivsL, ^al jroAfiftog sdtac xal dnontcoGLS ccQXOvrog 

iSXttLvov. si snl T^s tQLtticdSos osLa^os ysvrjtai^ ;K£tftc5vas 
fisydlovs CrjiiaivBi. 

19. Ztliqvri Kag^xivc). d iq CsXijvT] dfivSQd 6cp9sirjf 
CtQdtsvfta dkkotQLOV snl rrjv ^adLXscos ^t" %(oqccv. idv ^jrog 
ix T^s y^s yEvrjtai, rvQavvos dvaiQsQ^riastaL. iav KSQavvog 

^)ns6y sls yrjv, nolsis naQahoL SQrj^csd^^Govtai kuI dnoQia 

^6taL dv&QcSnav. sdv rj GsXi^vrj at^atcodi^s g^avrj , dvdQsg 

SuvaTol naKodaLfiovrjaovdLV' sdv rj aslTJvr} f| t^ov ^XV r:dg 

xsQaias., SLQi^vrj s6taL Tcal sv&rjvia' sl 8s vnsQS%\j rj stsQa 

f^v stsQav , vdatos sdtat XsiipLS. si OslGhos ysvrjtai dno 

12 dnb is C. 15 num kXeivov ? H. 23 rj vulgo om. 

lamitatum indicium , itemque sl interdiu conspicitur. turbo accensus si 
defertur, tumultus erit in urbibus perOrientem. si movetur terra, hia- 
bit passim. nebula crassa si in ten-am delabitur, frumentum erit copio- 
6um: sol si fit sanguinolentus , interitus hominum erit. ventus ingens 
si flat per dies septem, frumentum erit copiosum. si a nova hina usque 
ad diem nonum huius mensis movetur terra, homlnum stragem minita- 
tur. idem si accidit a luna nona usque ad decimam nonam, is qui rera 
pubiicam tenet miserrime vitam peraget, inediaqae conflictabuntur peco- 
ra, et aqua deficiet. si terraemotus fit inde a die vigesimo, literatis 
hominibus imminutionem auctoritatis denuntiat, regioni commutationem 
princlpis. si terra movetur a die vigesimo quinto ad trigesimum , tem-. 
pestates magnas significat, eritque bellum et recentis principis rnina. 
ei terraemotus fit die trigesimo, tempestates magnas significat. 

19. Luna cancro. luna si obscura videtur, exercitus peregrl- 
nus in Caesaris fines veniet. si sonitus fit e terra, tyrannus toUetur de 
medio. terra si fuhninc tangitur, urbes maritimae vastabuntur, hominum- 
que erit inopia. luna si sanguinolenta videtur, viris potentibus dura 
erit fortuna;'si aequalia habet cornua, pax erit et copia rerum; si alte- 
rum supereminet, aquae erit defectio. terra si quatitur a mane diei ad 



296 lOANNIS LYDI 

TtQot eag ^E6rj(i^QtaSt &soxoX(o6iav tJffsiAst* d anb sxTrjg 
coQag ecog tQLaxddog GBiCnog yivjjtatf tolg [ilv TCQaxBvovdi. 
r^S XcoQag [istavadtaGiv , tolg dl Xomolg &6qv^ov dTCsikst, 
tl ds aTib TCQatrjg q)vlaxrjg trjg vvxtog sog tQitrjg dQXO[is- 
vrjg (SEL0[ibg ysvrjtaiy totg [isv did koyav 6(pdsl6Lv dtL[iiav5 
KJCELXslf tolg ds ^L^Uoig ip&OQdv xal rots scsqI trjv dvato- 
Aj}v ^oXsfiovg, 

UsX^vrj ksovti. sl 6 rjXiog d^iavQog ysvridstab, [is- 
yag dvijQ dTCoksltai^ sxl ds tav TCQayfidtcjv stSQog s6tac 
aQXLiicotEQog. sl rj 6£2.i^vri d^iavQa ysvTjTat ty sa%Lvy gjuAa-io 
xji, CtQatEVfia dklotQLOv sjtsksvGitai Tjj xov §uatXE(og ^fcjpa. 
Idv 6£L6ft6g ysvrjtaL, ^OQV^og sGtat Kal uvdQog dvvatov dvai- 
psGLg. sl xsQavvog nsGsltaL, noksLg TtaQdhot fQrj^ico^rjCovtaL, 
tl ij CsXijvrj at[iatosL8i^g (pavy, d7C(a>.uav Svvatav StjIol. sl 
av£[iog 0(podQbg nvsvCrj, ty x^Q^ CvvoiGsi. Idv 6[iixlrj 15 
jtiarj, uvdyyjyi 6v[i7CE0£LtaL dvdQL [isydkcp. Idv CsL0[ibg ysvrj- 
rai ccTto voviir}^'^"^ ^^^S dsxdtrjg, qiovovg xa\ CTSvaGSLg xal 
(p^oQav t(3v KTrjV(Sv dnEiXst v li[i6v , ftstaXXd^Ec 8e xal 6 
'^yov[iEvog r^g X^Q^S- ^ «^o Ssxdtrjg sag tQLaHoCtrjg 6si- 
6yi.bg yivrjrat, 6rj[iaivsL [isv taQa^dg xal q^vydg, sXiciSa 8s 20 
dya^cav. sl 6sL6[ibg ysvrjtaL vvxtbg naQ^ d[iq)LXvxrj, nQog 
[ilv ^Qaxv dya^u Uxat, dxoXov%rj6SL 8s td ndvtav dXysi- 
votattt. 

3 Xotwots] num Mivolq? qnod Lydus opposuisset rolq nqcortvov- 
ctv. H. 11 restitui ex phrasi simili p. 295 18. H. 14 num 

alfiaToiSrig? certe aliiaTOStdijs nusquam alibi repperi. 21 nura 

vvTiTOS v nag'? H. 

merldiem, numina irata minitatur; si motus fit a hora sexta ad tricesi- 
mam, principibus regionis exilium, reliquis turbas denuntiat. terraemo- 
tus si fit a prima vigilia noctis ad tertiam ineuntem, viris doctrina 
spectatis dehonestamentum , libris interitum, gentibus Orientis bella mi- 
natur. 

Luna leone. sol si obscuratur, vir magnus interibit , rerumque 
potietur alter aptior ad imperium. luna si obscuratur quarta vigilla, 
exercitus peregrinus invadet provincias Caesaris. terra si quatitur, tu- 
multus erit et viri potentls ruina. fulmen si defertur, urbes maritimae 
vastabuntur. luna si cruenta videtur, interltum potentium declarat. si 
ventus flatvehemens, proderit regioni. nebula fusa necessitas obveniet 
viro magno. terraemotus si fit a nova luna ad declmam, caedes angu- 
stiasque et interltum pecudum minitatur aut famem ; princeps quoque 
regionis mutabltur. sl motus fit a die decimo ad trlcesimum , turbas 
quidem et exllia, sed spem tamen prosperitatis signiftcat. terra si mo- 
vetur noctu anteluculo , per exiguum tempus prosperitates erunt , sed 
casua omnium acerbissimi sequentur. 



DE OSTENTIS. 297 

Ssl^^vrj naQ&Eva. il 6 ^hog iQv&Qog ysvjjrai,, 
cv}i(iccxoc ano6tri6ovTai. sl ^ 6£lijVTj aftavga yivTjrcci ty 
stgdtjj (pvKcc-Aij, cp^oQcc xtijvav ^6tai. sl ry sco^Lvij (pvlaxy 
t6 avto ysvrjtat, [isyccg uvT^Q dnoXiltaL. il 6 rijg 'AcpQoSirtjs 

5d6r^Q nkrjGLOV ry 6E^vr] yivrjTai, TtoXifiovg e[iq)vXiovs anELkSL. 
bI nQrj6triQ nior), al naQahoL noksLg dcpccvia&ijGovTau d ano 
7^5 iixog ysvrjtaL, JcdAcftov tolg naQaUoig anHXsL dceXi^vrjs 
dvL6xov6r]g at asQttLaL avt^g dlkrjXaLg nXt]6Ld6co6L , xato/i- 
^Qiav Srjkol slg dndXsLav xaQncov. sl sxkLny ^ ^sk^vrj, [isyas 

10 dvi]Q dnolslrai. sl 6EL6(i6g ysvrjraL, dv&Qanav (p&OQav 
dnsLXsL. tl sv riiisQa d6tsQsg (pava6LV., dvaLQs6Lg h'6taL dv- 
&QO}nav. sl dvs^og ^iaLog nvsv6y, slQrjvrjV na^' 6?.ov rov 
ivLavr6v drjXoi. ti csLG^Log yivrjraL dno vov^irjviag sag s^do- 
[irjg, svd^rjviav, d[ia ds nal ^iaLov &dvarov nQo6Soxrjrsov 

15xal nEQ6(ov Ecpodov. sl dno oydorjg sag dsadrrjg 6sl6[i6s 
ysvrjtaL, ^vdsiav 6itov dnsLXsl. sl 6si6[i6g ysvrjtaL vvxrog, 
fp&OQccv r(3v nQarsvovrav rov ^&vovg xal dkkoia^LV rav 
nQay^idrav dnsiksi. sl nolXdxLg ysvrjtai 6dXog , raQuxds 
xa&olixdg nQoksysi xal rcov dvva^tdiv [istdntco6LV. 

20 20. Usk^vrj ^vy(p. sl 6 ovQavog raQaxadrjg ysvrj- 
tUL sni trjg nQcSrrjg q)vkaxrjg rrjg vvxrog, iLfiov dnsLksl' sl 
Ss snX dsvtsQagy dvtLxal noXsLg alx[iaXarL6d^^6ovraL' sl 6s 
snl rrjg lcj^tv^S, XLX[irjt6v dv&QconoLg dnsLksl. sl rjxog dno 
t^g y^g ysvrjraL^ g^&ovovg dnsLXsL. sl nQrj6rrjQ ns6rj, naXaial 

3 24 fort. tpovovg. H. 

Luna virgine. sol slrubet, socii deficient. luna si prima vi- 
pilia obscura fit, strages pecudum erit. idem si fit vigilla quarta, vir 
magnus interibit. Veneris stella si propius accedit ad lunam, bella civi- 
lia rainatur. prester si cadit, clvitates maritimae delebuntur. fremitus 
terrae si auditur, maritimis belium denuntiat. lunae orientis cornua, si 
alterum alteri appropinquat , vim imbrium slgnificant ad perniclem fru- 
gum. si luna deficit, vir magnus interiblt. terra si quassatur, Inter- 
itum mlnatur hominum. sl stellae luce apparent, internecio hominuni 
erlt. ventus vehemens si flat, pacem declarat per totum annum: si ter- 
raemotus fit a nova luna ad septlmam, copia rerum simulque mors vlo- 
lenta exspectanda et Parthorum Irruptio. si ab octava hma ad decimam 
quassatur terra, penurlam frumentl minatur: Idem sl fit noctu, populo 
exitium principum rerumque Immutationem mlnltatur. procella mare 
crebro agitans turbas omnla miscentes praedicit homlnumque potentium 
ruinam. 

20. Luna libra. caelum si prima vlgilla noctis turbldum vlde- 
tur, famem mlnatur : si secunda, civitates Occidentis in servltutem redi- 
gentur: sl quarta, dlsperslonem homlnibus mlnitatur. si sonltus fit e 
terra, Invidias denuntlat. prester si cadit , civltates antiquae vastabun- 



298 lOAiNNIS LYDI 

sioIels iQrmco^yi^ovtUL, d 6 £67tEQog vno r^g ^EXT^vfjg dtiX- 
■9"^, avriQ dvvatdg dvaiQE&^6EtaL. eI TtaQu navta tov ^iijvu 
^iaiog avE^og QEv6y, taQaxocg aTtEiXEl. eI 6Ei,0}i6g dxo vov- 
[iijVLag ecog dEKdtrjg yEvrjtaL, q^d^OQa xtrjvav EGtat nal jrrto- 
6ig tov '^yov[itvov zfjg jjcJpas' sl dh aTio EvdExdtrjg aojgT, 5 
sCQOVO^rjv dzELXEL rijg xcoQag. 

XEXr]vii iSnoQTtia. d xara t;Jv 7tQ(0tr]V trjg vvyttog 
(pvXaKYiv at^atcodns n oeXijvt] <pccvrj , dvraQGiav xai itEQOv 
XQoaycoyv'^ Sr]XoZ. tl 6}iixXdvr] 6 dj]Q ^ inl yfjg Qirl>u x^v 
d'j(Xvv, q)%0Qd E6tai, 6itov. sl dh didtt^ d6tiJQ, cp&oQdv 6i- 10 
xov xal dv^QaTtcov dnsdfl, orav nivtoL aTto dvatoXav els 
dv6^dg ExtQExoL. sl 8e i^zog h t^s y^g yevijtat, cpvy^v dicu- 
7.BU EL 8e al HEQaluL trjg 6EXi]vr]g av^jnsooiai, ettog fiEV ^E6t:ai 
noXvg, rsTQajtodcov 8e &dvaxog v.al ^rjQiav E6taL. hl 6EL6^6g 
yEvr]zut, dvrjQ djtoXELrai HEyag. ei 8' 6 £'67C£Qog EyyL6y TWg (Ja- 15 
^^iVrjg, QoQV^OL E6ovtai. 

J^EXrjvri To^ory. fi JJ asXrjvr] alfiurciSijg epavfj , jroAgts 
It-EydXai dvd6tatOL e60VtaL. tl jJ 6sXt]vr] dfiavQo. ysvr^rai, KatCC 
T^v TCQcotrjv gjvXaxr]V rj xatd tjjv fisaofirjvlav , ol nsQt ru §tt- 
clXeLa taQax^i^6ovtaL' el 8e aarcc rriv 8EvtEQav q)vXax^v,20 
Totg Ev 9aXd66aig TtoXsfiov di]XoL' eI 8e trj Eco&ivij, dvrjQ 
dvvatog vjto ^«(JiAeog TaQax^tj^EtaL. eI natd rov avtov 
xaiQov ij 6eXi2vi] aifiatco8r]g cpavy, 6(paydg diCELXel. tl 
xvEvna ^iaiov jcuq' iiXov nvEv6y rdv fi^va, dvSQeg ^eydXot 

5 dno te C. 9 num p^'^17? H. 12 tpvytiv C. 

tur. Vespenis si sub luna transit, vlr potens toUetur de medlo. ventus 
vehemens si flat per totum mensem, turbas minatur. terra si quassatur 
a luna nova ad decimam , lues pecuaria erit et ruina eius qui praeest 
regioni. si ab undecima ad trigesimam, vastationem minatur tra- 
ctui illi. 

Luna scorpione. luna si prima noctis vigilla cruenta videtur, 
seditionem novique principis evectionem declarat. caelo nebuloso aut 
caliginem in terram fundente, calamitas frumenti futura est. traiectiones 
ignium calamitatem et frumento et hominibus minitantur, quando nimi- 
rum stella ab oriente occidentem versus emicat. sonitus si lit ex terra, 
fugam minatur. si lunae cornua confundunt sese, frumentum copiosum, 
sed strages quoqne erit quadrupedum et belluarum. si terra movetiir, 
vir magnus interibit. Vesperus si ad lunam appropinquat , turbae 
erunt. 

Luna sagittarlo. luna si cruenta videtur, civitates amplae so- 
lum vertent. luna si obscura lit sub primam vigiliam aut sub idus, pa- 
latini conturbabuntur. si circa secundam vigiliam, maris incolis bellum 
declarat: si vigilia tertia, vir potens a Caesare vexabitur. eodem tein- 
pore luna si cruenta videtur, caedes minatur. flatus vehemens si spirat 



DE OSTENTIS. 299 

ajtoXovvrai. sl ccdti^Q diaTtOL cctio xov rorot; ItiX tov ^oq- 
gav, ov (lovov avtov nvivGai tov votov akka v.a\ noks^ov 
Totg BJiid^alaaaioLg dijXoi. d 6}ilx^ nk(5-Q slg trjv yrjvy ^ka- 
§eq6v ta anoQcp. sl exlEi^lfr] rj aek^vrj, qjd^oQu vTro^vyicov 
5'd6tai. H ■^X'^S ^^ T^VS Y^S ysvrjtai, av%QC3nav q)vy^ tatai. 
bI at niQalat, tijg aeXrjvrjg av[i7ciacjai, altog iatai TioKvg xai. 
&dvatos tEtQanoScov ^al (p%iaig dvQQcaiccav, 

n E P I B P N T n N. 

21. IloV.iuv xal VTiiq aQi&fxbv ovzorv oaa Totg (fvoiy.oTs 

iO TitQl jSqovtwv ISoy.ti , y.t/.Qaai ovjLi^uivtiv avxag UTioQQriyvvfAivwv 

Twv vi(fiov xul iniy.vXioi.itv(jov tuvToig y.ivijati ocfodQu, rfi n nQoa- 

Qri^ii tianTOf.uru)v eig uaTQunug xui ri/ovg xuqtu ^iaiovg , uX- 

Xoiovad^ui di Tov uv(x/iitaov Tijg vnrjVtfj.ov L^iovr^g yul Tijg yrjg utQU. 

X-uXduioi yt firjv dvvdfitiov utQitov tlvui (fcovug fitv Tug ^qovtuq 

15 (fuoi, dQOfiovg dt rag uoTQanug. tw Si ^Eniy.ovQCO unb '§riQU$ 

oyxcoattog ix rijg yijg, iiTu ovyy./itiofitvrjg rolg oQtot , diy.rjV rwv 

iv roig acLfiuaiv oyxcov , ovnco ditE,6d(jov tv/ovtcov, o'i OTQOcfovg 

y.ul rQOXCoaiig tfinoiovai rco y.ur" uvrov Ktyofitvco xtvco. ovdi ycAQ 

Svvufiicov itvuc nXi]Qtj Tov uvufitaov ovQuvov y.al rijg yr^g didcoai 

SOxcjoqov y.urd rovg TIv&uyoQtiovg. xul ukri&ij «^/oT Xtyttv rco ftri 

xad'' trtQuv 1] y.uTu rijv d^tQtvbv (hg tx rov nXtiovog doQuv ^qov- 

16 ^YvXnofitvrjq C. 18 avvwv C, avTOvg R. 20 dXr}9^ 

om C. t6 C. 21 OQciv RV. 

per totum mensem, vlri magnl interibunt. stella si emicat ab austro ad 
aquilonem , non modo spiraturum austrum sed bellum quoque maritimis 
deciarat. nebula si in terram funditur, damnosum sementi : luna si de- 
ficit, interitus iumentorum erit. sonitus si fit e terra, hominum erit 
fuga. cornua iunae si confundunt sese , frumentum erit copiosum , inci- 
dentque mortes quadrupedum et hominum tabes. 

DE TONITRIBUS. 

21. Cura multae sint atque innumerae physicorum de tonitribus 
opiniones , obtinuit sententia , accidere illa , quod diffractae nubes aliae 
super alias volvantur citato motu , adeo ut collisu accensae in fulgetra 
strepitusque immanes admodum erump.nt, immuteturque aer qui inter 
tranquillam a ventis zonam et terram intersit. Chaldaei potestatum ae-^^ 
riarum voces tonitrua esse aiunt, fulgura eorundem discursus. iuxta 
Eficurum e sicca mole atomorum ex terra manante montibusque con- 
clusa, ritu uncorum (ita enim atomos, hoc est individua, vocat) in cor- 
poribus , qui tormina efficiunt et rotationes in eo quod inane auctore 
eodem appellatur : haudquaquam enim concedit Epicurus refertum esse 
secundum Pythagoreos potestatibus interiectum inter caelum et terram 
locum. atque ideo perhibet vera se dicere, quod plerumque nonnisi 



300 lOAJNNIS LYDI 

Taq lniQQrjp'va9-at, y.ai diacpeQovTMg ixdidood-ai '§tjQOTfQag, Tjvtxa 
/Sa&eiag ovaijg Tijg h tm /.itoco yioQag oQeoiv vxpriXoig b Tonog Ix- 
xXeiono. xal u/na /Liiv ovv avzbv txuTiQOv yivtxai , 7/ ^qovttj ij 
Tt uOTQanrj' inetdi) di o^vTtQu t:^? uxorjg rj oxpig t<o d-uTTOv 
tni nav ixTiivtod^ai , tiqwtijv OQaodaL noXXuxtg ovf.i^aivii Trjv 5 
uoTQunriV. 

22. Tlaou de /Sqovt-^, xal tovtcov al [.liTtWQOi xa\ Siij/e- 
GTUTai f.iu7uoTa, orif.iaivovoi Ti , xul dtucpiQovzwg ix tov UQtoxi- 

QOV jiliQOVg TOV XOO/ilOV ' TOVTO d^ UV tY7] TO VOTIOV. ul yuQ nQog 

voTOv fiol d-iioTtQui xuTu Tov notjjTijv , inti xal nQog tov Trjg yrjglO 
((fOQOv inixQontviTai, log AlyvnTioig doxti, Tov Kqovov Xtyo), 
ojontQ To ^oQitov vnb tov xijg ytvioiwg uhiov ' o&tv xul nQog 
voTov T« \tQu untvd^vvto^ui "'Efiquiotg xu\ Alyvnxloig Soxii. xa 
Srj ovv yQrjOifiWTaTa Ttwv niQ\ tovtov &tWQrj/.tuTWV xuxu/iud-wv, 
xai Twv xt^brjkwv ixxuS-uQug, ttjv d-twQiuv vnod^rjow tw Xoyo)' iS 
■notxiXwg yt /iijv ovovig xa\ noXvoyidovg Ttjg d-tWQiag, Ttwg yqetw- 
dtg dtuQd^QWOUt tijv nuQudooiv, ol f.iiv drj nuXaioi twv ntQi 
ravTU onovduiwv nQog xrjv atXrjvijv xa\ xag iv avxfj <puoiig xbv 
7ito\ ^QOVTWV oxonbv untvd-vvovoiv , int\ xu\ fiuXXov tnt^i/Sijxtv 
uvxrj To! yivti tw navx\ xai nuvxa nQOOtywg dtoixeTxai di^ avxijg, 20 
od^tv xui Tv/Tj nQog Tivwv xu\ nQovoia Xtyixui' oi di Alyvnxtoi 
TtQbg ^Xtov xai xovg twv iv ovquvw t,wdiwv oYxovg tov oTO/aofiov 

3 mallm tyxXfiotro. H. leg. ccvrwv sive avroXv. H. 7 ccl 

Sqcoqoi C. 8 fort. al ix. H. 10 xat C. 17 fJLiv 8^ om C. 
18 TTjv asljjvrjv xal om C. tcov C et oxosrwv. 

aestatis tempore tonitrna displodantur , et sicciora maxime evadant, 
quando , depressa media regione, celsis montibus locus concludatur. 
liunt autem ambo simul , tonitruum et fulgetrum : sed quoniam auditu 
visus velocior ociusque ad omnia extenditur , saepe ut fulgetrura prius 
cernatur accidit. 

22. Omne tonitruum, eorumque potissimum quae sunt maxime subli- 
mia et resonantia , significat unuin quid , ac praeclpue quae audiuntur 
a parte laeva mundi, quam australem nuncupare possis. nam quae ver- 
gunt ad austrum , diviniora sunt, Homero teste , quandoquidem , ut Ae- 
gyptii autumant , a praeside terrae administrantur, nimirum a Saturno, 
isicut pars septentrionalis ab eo qui generationis cst principium. quo- 
circa Hebraei quoque et Aegyptii ad austrum versus peragere sacra 
solent. ego percognitis utllissimis ex discipHnae huius capitibus, doctri- 
nam expurgatis adulterinis subiungam sermoni: sed cum varia sit disci- 
plina et multiplex , ex usu est prius articulatim distinguere principia. 
ex studiosis disciplinae antiqniores ad lunam eiusque praefulsiones ob- 
servationem tonitrualem dirigunt, quod illa potius praesit generi uni- 
verso, et omnia continuo ab ea administrentur ; quare et fortuna a non- 
nullis et providentia nominatur. contra Aegyptii ad solem et caelestium 



DE OSTENTIS. 301 

uQiLio^tiv SiiaxyQi^oxTai. y.ul ot /ntv xud-^ ty.uari^v rjiittQuv to{5 
■TjXtay.ov fii]v6g, ol di woavTwg icprjfitQOv zov oflrjviuxov f.iT]va 
diaXuf.t^txvovGi. xal ovxoi fiiv nQog t« UoSia tov tjXtov , iy.tlvoi 
di TTjv otXi]vriV uvi/vivovoiv. ojaTtXQtuudtgnuvrcov uvu fitQog y.ul 
5v(p^ fv intfivriod^rivai, xal nQWTOv rdiv rjXiaxiov or]fitiu)v' dti yuQ 
-ijXtov xuXXti xul dvvafiii Trjv nuaav dtuxoafiriOiv uvu^t^T^y.oru, 
xal roaovTM XQiirrova tojv aiad^rjTwv oom rayud^ov tCjv vorjTWV, 
xavravS^a ru nQcoru Xu^tTv. 

23. '0 ijXiog alyoxtQtari fii]vi ^IuvovaQtw. ^jXiov 

lOnQog alyoxfQtov nuQiovrog, tl ^QOvr^v iniQQuyijvut avfi^airj, 
u/Xvg tarui nu/iTa xui y.unvioSi]g , wg ucoQOvg rovg xuQnovg iva^ 
nofiuQuvd-ijvui roTg (fvroTg, xal unoiog 6 oivog. tl di fti/Qi rijg 
introXrjg rov xvvog rj u/Xvg iniftivoi, inivooog o iviuvrbg torai 
xul airov ivdti]g. dtucftQovrwg di ravra avfi^r^otrai ini n 7H«- 

15 xtdoviug &Quxr]g 'IXXvQidog xul rrjg dvw ^Ivdixr]g lAQiuvrjg rt xul 
rtSQWoiug ' xu\ yuQ avrai vnb rbv aiyoxtQWv. raQu/ul di xut 
(fojSot roTg d^rjXtot rcov Ccocov , Xoytxcov rt xal uXoywv j iniytvri- 
aovrai, ori drjXv tcoSiov 6 uiyoxtQwg. 

*0 rjXiog vSqo/oco firjvl Of^QOvaQica. rjXiov inl vSqo~ 

SO/oov iovTog fl ^QOvrrjv ytyiad^ui ovfi^uirj , ^uvQOftdruig ^0'ituvoTg 
2oydtuvoTg, ^AQU/Sia fiixQoi , lAi^uvia fiiori , Ald-tonicA (^vSqo/oo) 
Si uvcxxtivrui uvrui al /wqui) ucpd-oviav fiiv rov oirov Siaorjfiai- 
rti , nrcooiv Si uvSqwv ivSo^wv iv ruTg tiQrjfuvaig Siucfaivofiivwv 

8 xccvravQ^a nQwzov V. 20 §Qoxi]v C. 

signorum domos contemplationem accommodari a se contendunt. hi quo- 
tidie diem mensis solaris , illi aeque quovis die mensem lunarem distin- 
guunt: hi per duodecim signa soleni, illi lunam investigant. ita non ab 
re fuerit omnium sigillatim et ad unum meminisse , ac primo quidem au- 
gurii solaris. oportet enim solem, qui specie ac vi toti huic ordinationi 
antecellat, tantumque inter sensibilia praestet quantum bonum inter in- 
telligibilia, hic quoque prima tenere. 

23. Sol capricorno , mense lanuario. sole ad capricornum acce- 
dente, si tonitrum edi contingat, nebula existet spissa et fumida, ut 
fruges in ipsis stipitibus ante tempus marcidae futurae sint vinumque 
fatuum. nebula si usque ad ortum caniculae perseveret, morbis obno- 
xius annus erit et sterilis frumenti. inprimis ea accident per Macedo- 
niam , Thraciam , Illyriam , Indiam superiorem , Arianam , Gedrosiam : 
hae enim sub capricorno sitae sunt. turbae quoque et formidines inva- 
dent feminas inter animantia cum rationalia tum ratione destituta , quia 
femineum signum est capricornus. 

Sol aquario , mense Februario. sol quando ad aquarium accedit 
tonitrumque fieri contingit , Sarmatis, Oxianis, Sogdianis , Arabiae mi- 
nori, Azaniae mediae , Aethiopiae (ad aquarium referuntur hae regiones) 
frumenti abundantiam significat, ruinamque itenx virorum nobilium , elu- 



302 lOAlNTMS LYDI 

ywQaiQ , yal ovx avSQcov f.i6vov uUm y.al ruv tv Tor^ uXJ^otg l^iooig 
UQGiviy.cov, oTi aQQiv t.(odiov o vdQO/oog. 

'O 7]Xiog ixd^vGi /.iTivl M.aqxko. rjXiov lyd^vai yivofxi- 
vov ti Tv/bv tv rif.iiQa ^qovttj yivrjTai, o Uf.ifjTog iGTut yivvrjfiu- 
TMv dfd-ovcoTUTOg , oV T6 vyQol xaQnol ov/_ TJy.tGTU inidwGOvaiv.S 
eni T£ rijg xad-^ Tjfiug .AvSiag KiXixiag IIufi(pvXiug ^uC,aviag 
NaGUfiioviTidog x«t raQUfiavTiy.ijg (x«i yuQ vnb xoTg i/d^vGtv al 
/loQui) T« &7jXia tCov L,(Ikov unb Xoyixtjv tcog uXoycov cxvd^Qbinu-' 
Clif OTi d-rjXv tcoSiov 01 i/d-vtg. 

24. 'O riXiog XQKO fiip'\ ^nQiXicp. i]Xiov inl tov xqiov i.0 
uviovTog ii fiQOVTtjv ytviad^ui avfi^uirj uX7m firj ^qo/tjv tnuxoXov- 
&iJGui, inl BQtTuwiug , FuXuTiug , rtQfiaviug , BuaxuQvwv, 
2vQiug y.oiXt^g , ^lovSuiug , ^lSovfiaiag nTcoaig (xvO^Qconcov tGTUt 
^oQv^oi T£ xuTU noXitg xul nviyfiol xa\ uv/fio\ xu\ tcov (pvTCov 
UXUQniu, XU\ SlU(ftQQVT(ag TOJV UQQtVWnCOV , OTl UQQiV ^coStov 15 

XQtog. 

'0 ijXtog TUvQta firjvi M(u(p. xutu tovto xqv xutQov 
il ^QOVTTjv iniTQO/uaui avfi^aif] , tvSttuv tcov iniTriSticov nQoa^ 
SoxrjTiov , ov/ rjXiGTU Si xu uxqoSqvu unoTiv^iTut' xui yuQ 
unaXd xui (hg nQog Tovg uXXovg xuQnovg fiuXuxioTUTa. ovStv Si 20 
5JTT0V xai noXtig ai nQog TJj d^uXuTTrj noXiftioig naQUGT^^aovTat, 
ini Tt Tcov KvxXuScov xu\ tiov nuQuXicov Trjg fiixQug Idaiag {xal 
yuQ Id^pQoSiTTig 7] d-uXaxTu') , KvnQOv MrjSiag rt xa\ IltQaiSog 

8 Toc vulgo om. CKV&Qcoiid^ei C. 19 iniTiv^Bvcct R. 

centlum in regionibus modo dictis. neque homlmim solum, sed mascu- 
lorum quoque iuter alias animantes : quippe masculum signuni aquarius. 

Sol piscibus mense Martio. sole pisces ingresso , si forte interdiu 
tonet , messis erit frngibus abundantissima , nec minimus baccarum po- 
morumque fetus. sed per nostram Lydiam, Ciliciam, Pamphyliam, Pha- 
zaniam, Nasamonitidem, Garamanticam (nam sub piscibus tractus illi) 
feminae animantium , ab iis quae ratione utuntur usque ad bruta, con- 
tristabuntur : nam signum femineum sunt pisces. 

24. Soi ariete mense Aprili. sole ad arietem se tollente si forte 
tonet , ita tamen ut pluvia non subsequatur , per Britanniam , Galliam, 
Germaniam, per Bastarnas, Coelesyriam, ludaeam , Idumaeam , strages 
hominum erit, tumuUus per civitates, aestus, siccitates, frugum interitus, 
praesertim in plantis speciei virilis : nam signum masculum aries. 

Soi tauro mense ^laio. sub id terapus si contingit ut tonitruuni 
fiat, inopia victus exspectanda , nec minimam calamitatem baccae acci- 
pient: tenei'ae enim sunt et cum aliis frugibus collatae mollissimae. ne- 
que minus civitates maritimae ab hostibus subigentur, per Cyclades 
orasque Asiae minoris (quippe mare Yeneri proprium est), per Cyprum, 



DE OSTEINTIS. 303 

avrrj^, tTTti y.a\ ^iaXaxiurfQa ru id^vt] , ori d-rjXv t,(oSiov o ravQog. 
ravri] yuQ y.al ravQog EvQConrjq tQaoSr^vai Xtytrai, ori rov uvu~ 
ToXiy.ov xivrQOV xqiw , tori J' onov y.ul nQO uvrov, vtovg oqwv^ 
Tog xuQnovg {.loXig EvQConi] vnb rco ruvQto ^Xtntt. 
5 Blrjvl ^lovviio. il iv dtdv/.ioig TjXiov ovrog ^Q0vri]v ye~ 

vio&ai cvf.i^uit] , vyQwv f.iiv yui '^rjQiov xuQnuiv ucfd^oviuv iXni-' 
crtov , uvdQog di dvvurov udQouv unonrwoiv. YQXuvia 6i xul 
lAQ(.uviui bvo, Idf-tu^tavr] , BlaQf.iuQiy.1^ , AYyvnrog r] xtxrw, nuQU 
Tug ukXug /wQug arvyr^oovoi , xu\ Siu(ptQOvrwg ntQ\ rovg uv~ 

10 SQug ' xui yuQ UQOtvixov ^wdiov ol diSvfiot xui dvd^QwnofiAfg xul 
tfiXiov, 

25. Mt]vi ^lovXio). ori fiiv b firjv KovivriXiog ovrog 
TO nQiv tovofid^tro , nQog di rtfirjg ^lovXiov KaioaQog tlg ravrr]v 
(.itrtrtdr] rr]V nQoorjyoQiav , ifg nXurog r]fiiv tVQijrai iv rf] ntQi 

15 MtiVwv nQuyfturtia. tl roivvv xuQxivto o]Xiov ytvofttvov /Sqov- 
ir^v ytviod-ttt GVft^uir] , oivov fiiv SaxpiXtia, rov Si utQog '^r^QO- 
TT]g torui. voooi rt cpQtxwSttg y.u\ nvQfxrtxoi xui xtvdvvwv iyyvg 
ini rt Bt&vviug xu\ 0Qvyiug oXr]g, KoX/txr^g, NovfitSiug, Kuq~ 
rdnwv xu\ ld(fQtxi]g ruTg d-i]Xiiatg StucptQovrwg nQoontoovvrui. 

SO cfd^uQriOovrut Si xu\ ru ivuXtu tcc oorQuxcuSr] fKxXtarW y.u\ yuQ 
d^ijXv tfoSiov y.u\ GfXr]vr]g glxog b xuQxivog, 

4 OQa R. 9 uXXag] atiQas V. 20 ru offr^ax.] ra om C. 

Mediam, Persiam ipsam, qnia moUiores gentes illae et taurus femineum 
signum est. ideo quoque taurus Europae amore captus esse traditur, 
quod, cum orientalis cardo sub ariete [hoc est mense Aprili] atque adeo 
prius nonnusquam fruges novas videat, Europa vix sub tauro eas con- 
spicit. 

Mense lunio. sole in geminis commorante si forte tonitrns editur, 
ndarum siccarumque frugum copia exspectanda, itemque viri potentis 
subita ruina. Hyrcania, Armeniae ambae, Amadiana , Marmarica, Ae- 
gyptus inferior praeter ceteras regiones vexabuntnr, praecipue in viris : 
etenim signum mascuium sunt gemini, specie humana et benevolentia 
praediti. 

25. Mense luHo. mensem hunc prius Quintilem appellatum in 
honorem Divi lulii id ipsum nomen invenisse, in opere De mensibus fuse 
demonstratum a nobis est. ibi si sole cancrum ingresso accidat toni- 
truum tieri, vini abundantia aerisque siccitas erit. morbi horrendi, fe- 
briculosi, ancipites, per Bithyniam et Phrygiam totam , per Coichidem, 
Numidiam , Carthaginem , Africam , feminarum praesertim sexum inva- 
dent. peribunt item praecipue ex animalibus marinis quae sunt testacel 
operimenti. etenim femineum signum est cancer, et domus lunae. 



304 lOANNIS LYDI 

Mtivl Avyovaxto. 2t^Tihog to ndXai y.al ovrog o 
/.ifjv Avyovarog 8e rto lao) TQomo nQog (xvrn.ii^g Avyovarov Kai- 
auQog /nErtxXrjd^rj, wg tj laroQia Xiyei. icp' ov rj /Sqovt'^ yivofxivr] 
d-oQv^ov i^maiov roTg nQuy/.iaai y.al (pd-OQav roig xuQnoTg ix d-t]- 
qUov unHXit ini rt 'IruXiug ruXXuov ^ixiXiag 0oivixr}g ^OQXi^viag 5 
^rot AvroQX^viug. ovy^ fjXiara di ruQuy^d-riaovrai ol avdQig r&v 
idycjv rovrcov' xal yuQ uQQiv L,(oSiov o Xicov. 

M7]vi ^enr i jx^Qiui. tjXiov naQd-ivo) yivofxivov tl /Sqov- 
r^v yiviad^ai ovfx^airj , (pd^oQav ^iooov ivXu^i]riov , UQnaydg re 
noXi[.iiO)v xui uvSQano&iof-iovg uvrj^Mv, xai SiucpiQovrwg riov nuQ- 10 
&ivo)v , tmiSrj d^i^Xv t,(oSiov rj nuQd^ivog. ovx un * ruvra av/i- 
^^aerai, uXX^ inVEXXdSog KQ^^rrjg Ba/3vX(aviug Mioonorafiiag 
xal KoiXr]g 2vQiag. 

26. "HXtog i^vyio f.i7]vi'Oxrw^Qi(o. i]Xiov fyy(o ytvo- 
fiivov tav ^QOvrri yivr]rai , d-OQv^ovg xal aruatig oq)uXtQag fitra 15 
Svai.iug TjXiov uvutpd-ijvut nQoXiyti, xul rfj ufiniXio rrjv ix &rjQicov 
^Xu^i]v uniiXii, ini n BuxrQiug , Kuaniag, ^T^Qixrjg , Oi]^cov 
rcov uvo), 'Ouatcog, TQcoyXodvrixrjg. rj dt ix rov d-OQv^ov ^Xu^rj 
ov yvvaixcov, uvd'Q(Jov dt [.luXXov xa&dipirui , inti xal uQQtv ro 
tfLSiov. 20 

"HXiog axoQniio fxr^vl Noi[.i^Qi(o. tl xaru rovro tov 
XUiQOv ^QOvrr]v ytviad-ut ov[.i^air], uvi]Q {.liv Svvarog ix rov no- 

11 ovK — SvQiag] ea in solo C exstant, ibique 4 clrciter vocabula 
hic sunt deleta. H. 13 olrjs R. 17 num Kacias? H. 

18 edaecoe CR. 

Mense Augusto. is quoque mensis antiquitus Sextilis, postea item 
in memoriam Divi Augusti mutato nomine Augustus , teste historia, vo- 
catus est. in eo tonitruum factum rebus tumultum ingentem, friigibus 
calamitatem ab animalibus illatam, per Italiain, Gallias, Siciliam, Phoe- 
niciam, Orcheniam sive Antorcheniam, minitatur. nec minimo conturba- 
buntur mares gentium illarum, quia signum masculum leo est. 

Mense Septembri. sole virginem ingresso si accidit tonitruum fieri, 
strages animalium , direptiones hostiles , impuberum captivitates veren- 
dae, et praecipue puellarum, quia signum femineum est virgo. nequa 
tamen * haec accident, sed per Graeciam, Cretam, Babyloniam, Meso- 
potamiam et Syriam coelen. 

26. Soi libra mense Octobri. sole libram ingresso si tonat, tur- 
bas et seditiones periculosas post solis occasum exarsuras id portendit, 
vitique calamitatem ab animalibus inferendam minitatur , per Bactriam, 
Caspiam, Sericam, Thebas superiores , Oasim, Troglodyticam. tametsi 
turbarum incommoda non feminas sed mares magis srfficient: quippe 
signum masculum est. 

Mense Novembri. si per id tempus tonitru audiatur, vir potens in 



DE OSTENTIS. 305 

laevftarog matViai, 6 di GiTog atpd-ovog taxai Ini xi Kofifiayj]- 
vijg xul ^vQiag, Kaaniag , MavQiraviag xal FairovXiag, ro Si 
d^rjh) ytvog rwv ^wtov xaxoid^i]otrai , xal diacptqovrwg inl riov 
Xto^cov rovru)v, ori d-ijXv ^wdiov 6 axoqniog. 

5 MrivX J txtfi^Qiw. TjXiov Inl ro'i6rr]V lovrog il ^qov^ 

rrjv IniQQayTivai ovfi^aiT] , roTg UtqaoJv ^aaiXtvai xlvSvvog tni- 
ntatirat tm t£ td~vtt navri. tj Si KtXrixij nQog 'lanaviag xai 
TvQQTjvia xul Tj tvSaifiwv IdQu^ia a(f6SQa raQuy&T^atrai, xul 
S ta(ptQ6vr 0)g roig onXoig, inti sial aQpjv P To'§4rj]g. 

8 Tjf £vdaiiiovi 'AQCc^ia C. 



re publica corruet; frHmentnm copiosum erit per Commagenem, Syriam, 
Caspiam , Mauritaniara , Gaetuliam. sexas muiiebris animantium vexa- 
bitur , et praccipue iii regionibus illis : nam femineum signura est 
scorpio. 

Mense Decembri. qnando sole ad sagittarium accedente contingit 
tonitruum cieri, regibus Parthorum totique popuio periculum afferetur. 
Celtica Hispaniam versus , Etruria , Arabia felix conturbabuntur admo- 
dum, et praecipne armis, quia masoilini sexns sagittarius est. 



loannes Lydus. 20 



306 lOANNIS LYDI 



EOHMEP02 BPOlSfTOZKOniA 

TOniKH nPOZ THN 2EAHNHN 

KATA TON PnMAION OITOYAON 

EK T£iN TATHTOS 

KA0' EPMHNEIAN HPOS AE^IN. 5 

27. El im ndaaig Tfjg 3ioai]fiiiag nuQadoatat ttjv atk-fivriv 
g^alvovTttt "ka^ovTtg ol uQ/^atoi (^vn* avr^v yuQ xa rt ^qovtmv 
T« Tf. xtQavvwv (xdiSoTai arn.itXa ) , xaXwj «V Tig uqu y.al toj' 
OfXf]V7]g olxov iniXt^atTOm &aTt unb Tov naQxlvov xa\ tvjuv&a 
T^v iq)Tj/AtQOv uno rijg athijviaxijg vovfii]viag xaxa TOvg atXfjvia- 10 
xovg (j.^vag Xtjipo/iit&a twv ^qoviwv iniaxtxpiv' i'§ Tjg Tag Toni- 
xug, ig)^ wv Qriywvxai x.fniQifiv «* fiQOViai, naQUTtjQrjattg ol &ov- 
axoi naQtdoaav. 

6 naarjg Rutgersius. 11 TOAtxas d^ itp ' Rutg. 



DIARIUM TONITRUALE 

ET LOCALE lUXTA LUNAM 

SECUNDUM P. NIGIDIUM FIGULUM 

EX SCmPTIS TAGETIS 

EXPRESSUM AD VERBUM. 



27. SI palam est in omni augurali disciplina Innam dncem sum- 
psisse sibi veteres (sub ea enim tonitrualia et fulguralia iuxta eduntur 
signa), recte aliquis lunae stationem item ducem eligat. quamobrem 
inde a cancro hic quoque a novilunio secunduro menses lunares diurnam 
de tonitribus cognitionem instituemus ; ex qua observationes locales de 
regionibus e caelo ictis Tusci tradiderunt. 



DE OSTENTIS. 307 



M H N I I O T N I Sl. 



2tX. u . iuv /SgovTfjoi], rwv xaQnojv ivcpoqia \'cnai, e^r]'- 
qrjl.itv(av xQid^uJV voGrif.iaTa di iniGipaXij toTq ad)[xaaiv ini- 
axrjipfi. 
5 /? . iuv ^qonriari , taig (.uv wSivovaatg unaXXay^ fxa\~ 

)^ov Qudia, ToTg de d^Qffifiaai (pd^OQci, Ixd^voiv y( firjv dcp&ovia 
latai. 

y. ^qQvxr\g ytvofxivrig xuvaiav \axui '^rjQorurog, uaTe /.irj 
Tovg '^i]QOvg (.lovovg ulXu xal Tovg vyQovg xuQnovg diu<pQvyivTug 
10 dnoxavd-ijvui. 

d'. luv ^QOVT^^orj, vetpeXiodrjg xai vtTwSrig b d^^Q tOTUt, wg 
ix arjnTixrjg vyQOTrjTog cpd-UQTJvui TOvg xuQnovg. 

i. idv ^QOVTrjOrj , dnuiaiov ToTg dyQoTg* ol Se yWQioig i) 
noXiyvutg f<ptOTWTfg TaQuy^d^riaovTai. 
15 g. iuv ^QovTTiorj, dxfidaaai ToTg xuQnoTg tvTt/d^riGeTui Tt 

d-riQiov TO jSXdnTOv uvTOvg. 

^. iuv ^QOVTriarj, voarjfiaTa f.ifv fvaxr]\pet, uXX ov noXlol 
f§ avTwv Ttd~i'riS,ovTui' xal ol fiiv 'irjQol xuQnol intTeviovTai , oi 
Si vyQol 'i^rjQav&ijoovTat. 
20 r]', iuv fiQOVTrjOj'] , inofi^Qiuv xul (f)9-0Quv ciTOv Sr]XoT. 

d^. iuv ^Qovrr^o]], (p&OQa roTg d^Qtftfiaaiv taTai i'§ iniSQO- 
/.lijg Xvxorv. 

i. idv §Q0VTr]aj], &dvaToe /.liv tOTat avxvog , ivdi]viu Si 
ofiwg, 

2 §QOVT^ Rutg., et ita semper. 21 tp9oQa] 9dvaT0$ Rutg. 

MENSE lUNIO. 

Luna 1. si tonnerit, frugum abundantia erit, hordeo excepto: morbi 
pericHlosi oorpora invadent. 2. si tonuerit, parturientium enixus erit 
facilior, pecudes interibunt, piscium copia erit. 3. tonitru facto ae- 

Btus erit siccissimus , ut non siccanae solum sed udae quoque fruges 
arefactae deurantur. 4. si tonuerit, nubilus et pluvius aer erit, ut 

ex humiditate putrida interiturae fruges sint. 5. si tonuerit , infau- 

stum rori. qui pagis aut oppidulis praesunt turbabuntur. 6. si to- 

nuerit, frugibus maturis innascetur bestiola nociva. 7. si tonuerit, 

morbi incident, nec tamen multi inde interibunt. fruges siccae prove- 
nient, udae arescent. 8. si tonuerit, vis imbrium et interitus fru- 

menti praenuntiantnr. 9. si tonuerit, pecudes interibunt ex incursione 
luporum, 10. ei tonuerit, crebrae erunt mortes, fertilitas tamen. 



308 lOANNlS LYDI 

itt, lav PQortriGri , xavfiara fitv u^Xa^r}, ra di noXtriyu 
(V iixpQoavvT] farut. 

i^ . lav ^qovrriari, b/nolcog wg inl rfj tiqq ravTj;?, 

</. iuv jSQOvr^at], Svvdarov nruJaiv uneiXeT. 

i8 . tuv PQovrr^ari, xuvGwSeg /nev ro neQie/ov earui, evcpo- 5 
^la di rwv xupniov y.ul evQoia * rwv nora/iucov ovx rixiara i/dvwv. 
Ttt aw[A.ara ye /irjv e^aad^tvrjaet. 

it . Ittv ^QOvrrjari, t<J (.liv nrrjvu "kv/xavd-riatrai rtu d^iqti, 
ol di iy&vtg cpd^aQrjaovrai, 

«5 . iav ^QOvrijar} , ovx iXurrwatv (.lovov twv intrrjStlwv 10 
uAAa xa\ n6Xef.iov anetXet, avrjQ de rtg evrvyrig utfuvfirat. 

i^. iuv ^QOvrriaji, xav/iura earui xui /nvtwv xul uaq^aXd- 
xwv xal dxQiSwv y^opa* tvd-i]viav Si o/wwff xal cpovovg rw Srj/ici} 

(ptQtl. 

irf. idv jSQOvri^arj, q)0-oQuv rcHv xaqnwv aniiXtT. 15 

id" . idv ^QOvrriaji, rd Xvfiaiv6/.itva Tovf xuQnovg d-rjQia 
^d-UQriatrui. 

X . idv ^QOvrrjar], Siyovotav dntiXtT rw Sr]/.ica. 

xa'. idv jSQOvrrjat], iXdrrwaiv /.tiv oYvov , iniSoatv Si rwv 
uXXcov xaQncuv SrjXoT xui dcpd-oviuv ixd-vwv, 20 

1 Totg Se noUrixoig Rutg. 3 inl Trjg ivSfxutrjg Rutg. 

6 fortasse noraficov , sequenti diastole, qucmadmodum habet Rut- 
gersius, ut supplendum sit aliquid ia phrasi sequenti. scaturigines 
fluviatilium aquarum infra quoque numerantur in rebus sahitaribus 
310 7 lul. 10. H. 11 dcpavstzai. C, dvaqiaveltai, Rutg. sed 

legendum fortasse dcpaviutai. H. 12 prius xai om Rutg. fivi(ov 
ambo, sed scribendum arbitror fivmv, et sic verti. vide 316 3, 
319 7, 322 20, 325 1, 327 4, sine controversia quoque 319 13 
oi (iv£s cp&uQTJaovtat , et 329 1, 329 22, fivcov aQOVQaicov. H. 
13 q)OQci C, non male fortasse. H. evQ-TjVLU Ss oficog (pdvovg 

Rutg. fortasse leg. oficog xctl, ut Sfia xal 313 3, xal ofiov 312 6. H. 
15 q)&OQd Rutg. 16 zoZg naQitolg Rutg. meiius fortasse. H. 

11. si tonuerit, calores innoxii, laetitia rei publicae. 12. si tonuerit, 
fiet idem quod die proxime superiore. 13. si tonuerit , viri praepo- 

tentis ruinam minitatur. 14. si tonuerit, aestuosus erit aer, sed tanien 
iaetus proventus frugum, nec minime commoditas * piscium fluviatilium. 
corpora nlhilominus in languorem incident. 15. si tonuerit, vohicres 

bestiae incommodis afficientur aestate, nantes interibunt. 16. si to- 

nuerit, non modo imminutionem annonae sed belium quoque minitatur. 
homo florentissimns de medio tolletur. 17. si tonuerit, calores erunt 

et murium talparum locustarum interitus. populo Romano tamen abun- 
dantiam et caedes annus feret. 18. si tonuerit, calamitatem fructuum 
minitatur. 19. si tonuerit, animaiia fructibus nociva interibunt. 

20. si tonuerit, dissensionem minatur populo Romano. 21. si tonue- 

rit, penuriam vini, proventum reliquarum ftugum declarat et copiam pi- 



DE OSTENTIS. 309 

y.^ . ^uv ^QOVTrjarj, Imq^^oqov toiai lo nuvf.ia,. 

xy. iav /^^ovTr^arj , tvq)Q0Ovvijv xai xuxcov «TiaXAay^v xul 
yoffwy ucpaviofxbv dip.oT. 

xd'. iav /SQOVTrjOrj , tv&riviav StjXoi. 
5 xe'. iuv jSQOVf^OTj, noXffioi xa\ /.ivQia 1'govtuc xuxu. 

xg'. iav /SQOvrijorj, b /jiinojv ToTg xaQnoTg ini^XajSrjg torat. 

x^. iuv ^Qovrtjoj], xlvdvvog GTQojtcorixbg roig XQurovotv 
iGrui, 

xri . iav jSqovti^OI], (vtrTjQia forui xuQnwv. 
10 x^'. iav /SQOvrrjOr], ra rijg ^aoiXidog noXttog tarat xQtir- 

rova. 

X. iuv ^QOvrriGTi, nQog /Squ/v S-dvarog farai av/vogm 

1 OT AI O Z. 

28. « . ^Enl rrjg aeXi]viuxi]g vovf.iT]viug iuv /SQovr^^ajjj tvS^Tjvia 
15 f.tiv tarut, rwv Si d-Qe/nfAurwv nrwoig. 

/S . iuv ^QOvrrjOi] , xaXov riTt (fd-ivonwQO). 
y . tav ^QOvrrjar] , /iifKJovu ^uqvv ot]f.iuivtt, 
d. iuv ^Qovrrjar], utQioi taovrui ruQa/ai, uig i^ avruiv 
anuviv yfviad-ut. 
20 i . iuv /Sqovt-^oj] , tv9-i]via /ufV .airov, aQ/ovrog di dyad-ov 

nrtSatg tarai. 

<;, idv jSQOvrr^at] , voaovg d^avarr^qoQOvg raig HovXtxaTi 
Tv/aig dnttXtT. 

7 aT^ttziHos C. 9 iXev&eQia Rutg. 14 iXev&eQia Rutg. 

sclum. 22. si tonuerit, detrimentosus erit calor. 23. si tonuerit, 
laetitiam, propulsationem inalorum, morborum iinem declarat. 24. si 

tonuerit, abundantiam rerum declarat. 25. si tonuerit, belta erunt et 
mala innumera. 26. si tonuerit, hiems frugibus nocebit. 27. si to- 
nuerit, a militia periculum erit principibus rei publicae. 28. si tonue- 
rit, ubertas erit frugum. 29. si tonuerit , res urbanae erunt meliore 

etatu. 30. si tonuerit, ad breve mortes crebrae erunt. 

I U L I U S. 

28. 1. Luna nova si tonuerit, abondantift erit, sed lues pecoruro. 
2. si tonuerit, bonum autumno. 3. si tonuerit, hiemem gravem signi- 
ficat. 4. si tonuerit , aeris erunt turbationes , ut inde pemiria nasci- 
tura sit. 5. si tonuerit , abundantia erit annonae et princjpis boni 

eversio. 6. si tonucrit, raorbos fortunis servilibus mortiferoe minita- 



310 lOANNIS LYDI 

^'. iuv ^QOVTfjOrj, xuTOj^^Qla iGxai ^la^tqa ToTg ano~ 
^if.iotg, 

rj. idiv jSQOVTiiar] , il^tjVKjV fifv roig xoivoTg, oXtd-QOv di 
ToTg ^oay.rj(.taai xul ftri/a '^rjQov ivayS]\pai SrjXoT. 

d-\ iuv ^QOVTriari, inoiplav d^iuiv xal ayaB-(J5v noXXwv nqoo- 5 
Sov StjXoT. 

i. iuv ^QovTi]ari, acoTr^QiwSi] iOTai ra noTufita vSaTU. 

la . iuv ^qovTrfiti, xavfia ai]/.iaivei xal Of^/^QOV piatov xu\ 
onuviv aiTOv. 

i^. iav ^QOVTrjarj, ipvxog T(a &iQfi iaTai aSoxrjTOV, Si^ ov 10 
g)d-uQi]aiTai tu iniTtjdeta. 

ly. iuv /SQovTijaf], iQniTa (favtTTUi ^Xul5tQ(vTUTa. 

td'. iuv ^QOVTijaj], eig iva tijv ndvTCov Svvuf^tv iX&iTv (fQU- . 
t,H ' ovTog Si tavui ToTg nQayfiaaiv uSixvjTUTog. 

it. iuv ^QOVTr^ar] , Styovoiu taTui zov di][xov xul tov aiTOV 15 
IvSttu. 

i(^'. iuv ^QOVTr^ar] , noXii-iov o Ttjg uvuToXijg ^aaiXtvg * * 
ixdt/tad-ui y.ul voaov uno '^i]qov xuv/.iuTog. 

tt,'. iuv ^QovTi]ai], StuSoxtjv [xtyuXov uQyovTog S}]XoT. 

11] . iuv ^QOVTi]ar], tvSttuv xuQncuv i'§ inofi^Qtug StjXoT. gO 

t&'. iuv pQ0VTi]ai], n(')7.ifiov Si]XoT xu\ ancoXttuv SvvutcHv ' 

U^f&OVtU Si tOTUt T(OV '^1]QWV XUQnWV, 

X . iuv (iQOVTi]ar], av/fibv voacuSi] unttXtt. 

5 %timv Rutg. 10 8i' ov] xai ov Rutg. 13 roav Rutg. 

17 ^aoiXtvq iy.8txiG%'fo Rutg. in C hic membrana lacerata est: 
fortasse excidit fitlXH et commate sequenti verbura aliud. H. 
20 vTcoii^Qiccs ditttkti Rutg. sed vide p. 314r 14. H. 22 KUQndv 
om Rutg. 

tur. 7. si tonuerlt , pluvia erlt nociva segetibns. 8. si tonuerit, 

declarat rem publicam pacatam fore, perniciem autem et siccam tussim 
pecora invasuram. 9. si tonuerit, deorum immortalium praesentiam, 

bonorum complurium incrementum declarat. 10. si tonuerit, aquae 

fluviales salubres erunt. 11. si tonuerit, calorem, imbrem vehemen- 

tem, penuriam frumenti significat. 12. si tonuerit, aestate erit frigus 
insperatum, quo peribunt alimenta. 13. si tonuerit, reptilia existent 

nocentissima. 14. si tonuerit, indicat ad unum summam rerum redi- 

turam ; isque erlt rei publicae iniquissimus. 15. si tonuerit, dissensio 
erit populi Romani et frumenti penuria. 16. si tonuerit, rex Orientis 
bello gravabitur et morbo ex calore sicco. 17. si tonuerit, successio- 

nem magni principis significat. 18. si tonuerit, defectum frugum de- 
clarat ob imbres perpetuos. 19. si tonuerit, bellum declarat et stra- 

gem potentium hominum; ubertasque erit fructuum siccoruui. 20. si 



DE OSTENTIS. 311 

xa. iav jSQOvrtjcfi], Stxovoia 1'aTai TOtgvn^i^xootgf dXk* ovx 
ftg (.laxQuv. 

x§! . fav ^QOvxTiari, dyad^a fi(v roXg xotvoTg TCQ&yfxaai, v6- 
aovg di zoTg aM/naai niQi rrjv XKpalriV arjfiaivet. 
5 xy . iuv /SQOvTTjari, rj di/^ovoia rov d-^f.iov nav&rjoerai. 

xd . idv ^Qovrrjaji, dvvarov dvd^Qwnov di]XoT Svvarbv urv- 
Xt]HU. 

xt . (dv ^Qovrriar], Tfj vtoXaia xuxujg xat roTg xuQnoTg (.tir^ 
uvrrig' voawdrig di 6 xatQog iarui. 
10 xg . idv /jQovrriarp dnb (nyuXTjg ivd-7]viug tvdfiu torut. 

xL,'. idv ^Qovrrjar], ix/iQaa/nbv roTg awfxuatv untiXtT. 

XI] . iuv fiQOvrT/ar], tvdtiu vdurwv xal o/Xog tQneruv ini- 
^Xuftwv tarat. 

xd- . iuv ^QOvri^arj, tvertjQiav dr]XoT. 
15 X'. fdv ^QovTiiarj , oi uv&Qconoi ix noivr]Xualug int td /ei- 

Qtaru rwv nruta/nurwv oXiad-f^aovrui. 

ATrOTZTOS. 

29. «'. ^Edv (^QOvrrjar], xut rd Trjg noXtrelug r^Qtfia niog xaX- 
Xiova, xu) evd^rjVia larut. 
20 ^' idv ^QOVTrjarj , voaovg af.iu xai. evdetav rdjv fmrr]$et(av 

unttXtT. 

y, idv pQovrrior] , di/.ag xa\ Xia/ag tw dr]fx(a dnetXeT. 

2 /taxpov C. cf. 324 13. H. 16 oXtc^^GovCiv Rutg. 

18 v,al om Rutg. ^ 

tonuerit, aestum morbidum minatur. 21. si tonnerit, dissensio erit 

inter provinciales, nec tamen diu. 22. si tonuerit, bona rebus publi- 
cis significat, corporibus morbos capitis. 23. si tonuerit , dissensio 

populi Romani finem reperiet. 24. si tonuerit, summi viri summum 

infortunium declarat. 25. si tonuerit, dirum pubi, simulque frugibus; 
tempusque erit morbidum. 26. si tonuerit, post magnam abundantiam 

erit inopia. 27. si tonuerit, eruptiones corporibus minitatur. 28. si 
tonuerit, erit penuria aquarnm et reptilium nocentium turba. 29. si 

tonuerit, prosperitatem deciarat. 30. si tonuerit, homines a furiis 

acti ad delicta atrocissima delabentur. 

AUGUSTUS. 

29. 1, Si tonuerit, et respublica erit paulo meliore condicione , et 
abundantia futura est. 2. si tonuerit, morbos simul et penuriEim vi- 

ctus minitatur. 3. si tonuerit, contentioiics forenses et rumores mi- 



312 lOANNIS LYDI 

d". tuv pQQvrriari , tvStiu TQO(fUV Xoyixotg ufia xai uloyoig 
taxui. 

t. luv ^QOVTi^ari , rag yvvatxag avvircoTeQag drp.oT. 

g'. tuv (jQovxr/ai] , f^tXnog intv ucpd^ovlu taTUi , vSaxog Se 
iiu\ ru)V )i.oin(Juv TQoq^ifioyv Xtnpig, 5 

(,. iav ^QOVTrjor], uvifxovg T^uxiTg x«i voaovg bfiov avj- 
(.talvtt. 

Tj . tav /^QOVTriarj, voaov uxivdvvov ToTg TtTQanoSotg untiXtT. 

d- . fuv ^qovrrjari, vyitiav fxtv uv&Qunotg wj ix xov nXtio- 
vog inuyyikXti. 10 

I . iuv ^QOVTriOfi , Xvnag xul (.loydriQiag tm nXi^d-ft unttXtT. 

la. iuv ^QOvTrjat], tvtTi]Qia fiiv taTai , nTwatg di tQntTwv 
xai /SXufii] ToTg uv&Qconotg. 

i^ . iav fiQOvrrjarj , yoQTOV xai /^aXuvov ucpd-ovia taTui, Ti] 
di nQU)T7] r]Xixia xuxwg. I5 

//. iuv j3Q0VTr]ar], oXtdQog taTUi roTg oufiaat Xoytxiov Tt 
xai uXoycov. 

iS'. iav ^QovTrjaj], noXtfxov fiiv ToTg xotvoTg . ucfd-oviav di 
roTg xaQnoTg SrjXoT. 

it. iav jSQOvTriarj, tni ro ytTQOv ra nQuyfiara. 20 

ig . iav l3Q0VT7]arj, tlQr]vi]v ^ud^tTuv inayyiXXtrat. 

iL, t iav PQOVTr]aj], 01 yiiQOvg rcov urd^Qcvncor arvyvdaovatv. 

irf, iav §QOvrr]ar], noXtfiov ificpvXtov untiXtT. 

td- . iclv ^QOvrrjar], qjovovg ul yvvaTxtg xal rb SovXixov 
roXfir]att. 25 

1 loyi%oX(s T£ Rutg. 3 lotc^ai 8r]Xol Rutg. 10 Rutg. 

iitayviXXtzai , quod videtur melius. cf. ts. 21 et cap. 61. H. 
16 rt om Ratg. 22 cvvyvd^ovaiv Rutg. 

natur populo Romano. 4. si tonuerit, penuria alimentorum aeque ra- 
tionalia et irrationalia vexabit. 5. si tonuerit, declarat mulieres sa- 

pientiores fore. 6. si tonuerlt, mellis erit abundantia, sed defectus 

aquae victusque reliqui. 7. si tonat, ventos tnlces simulque morbos 

significat. 8. si tonat, morbura, periculo tamen vacantem, quadrupe- 
dibus minatur. 9. si tonat, bonam valetudinem hominibus ut pluri- 

mum annuntiat. 10. si tonat , dolores et facinora multitudini minita- 

tur. 11. si tonuerit, feracitas erit, delapsus reptilium , damnum ho- 
minibus. 12. si tonuerit, pabuli et glandis copia erit, sed cum ineunte 
aetate male agetur. 13. si tonuerit, exitium invadet corpora cum ra- 
tionalium tum brutorum» 14. si tonat, bellum rei publicae, abundan- 

liam frugibus declarat. 15. si tonuerit, in peiorem partem res ver- 

tentur. 16. si tonat, altam pacem pollicetur. 17. si tonuerit, per- 
versi inter homines contristabuntur. 18. si tonat , bellum civile mi- 

natur. 19. si tonuerit, mulieres et servitium caedes audebunt. 20. si 



DE OSTENTIS. 313 

x*. fuv §QOVTriari , oXe&QOv /?owv ml raqw/ug xoTg nqa- 
yiiiaaiv uneikiX. 

xu. luv ^QOvzrjarj, evd^ijviav ufxa xal diyovoiuv tw Stifxia 
amiXii. 
5 x^. iuv /^QOVTTjaj], xuXu i.uTQUog t« 7tQtty(.iaTa avu nuvTu 

TOV IviUVTOV. 

x/. luv jSQOvTriar] , xeQavvbv neatXad^ai di^Xoi xal (fovovg 
dnetXti. 

xd'. iav (iQOVTrjari, unioXeiav evyevwv vlm dneikeu 
10 • xe', euv jSQOvri^ar], xeifiwva xal andviv onwQiSv iaead^ui 
nQoXeyei. 

x^ . euv ^QOVTrjaji, n6Xe/.iov arjf.iaivei. 
x^. euv ^QOvTrjat], noXefiovg uf.m xal SoXovg uneiXeT. 
xrf. eav ^QovTr^ar] , evS-rpfiuv fxev twv xuQnwv (pd-OQuv Sa 
iSrwv ^owv ot]fiaivei. 

xd"'. iuv ^Q0VTt]aT], ovSefuav evuXXayrjv ar]fiaivei. 
7!. idv ^QOvn^at] , voaovg Tfj noXei, ey' r^g Quyr^aeTat, 
dnetXiT. 

SEnTEMBPlOS. 
20 30. «'• ^Euv ^QovTT^ai], iveTtjQiav ufia xul evq)Qoavvtjv Si]XoT. 
^ . euv ^QOvTrior], dixovoiu rw Siifiw eorut. 
y . euv fSQovTriorj, xuTOfi^Qiuv xul noXefiov driXoT. 
d'. euv ^QovTi]ori , Svvutov titwoiv xul noXefiov nuQU- 
cxevrjv SriloT. 

7 KeQCLVvovi Rutg. rpovovg 8e C. 10 nal om Rutg. 

11 8r]lol Rutg. 17 voaovg om Kutg. 23 noQ. Sl' avzfiv 

iaea&ai Rutg. 

tonat, bobus interitum, rebus publicis turbas minatnr. 21. si tonat, 

abundantiam, simuique dissensionem populo Romano minitatur. 22. si 
tonuerit , res per totnm annum tolerabili statu erunt. 23. si tonat, 

dedarat fulmen casurum , et caedes minitatur. 24. si tonat, minatur 

interitum pubis patriciae. 25. si tonat, hiemem foedam et penuriam 

pomorum fore praedicit. 26. si tonat, bellum significat. 27. si 

tonat, bella simul et dolos minatur. 28. si tonat, copiam frugum, sed 
interitum boum significat. 29. si tonat , conversionem rerum nullam 

declarat. 30. si tonat, morbos minatur urbi, super quam erumpet. 

SEPTEMBER. 

30. 1. Si tonat, fertilitatem simul et gaudium declarat. 2. si 

tonuerit, dissensio erit in populo Romano. 3. si tonat, imbrem fu- 

sum et beilum declarat. 4. si tonat, declarat ruinam viri potentis et 



314 lOANNIS LYDI 

t. iav (jQOVTrjGH, x^id^rjg /iifv ufd^ovlav alxov di iXuTXCD- 
Giv dtjXoT. 

c. iav ^QOVTTjOri, Svvufxig loTUi tuTq Yvvut'^! HQtlxxwv ij 
xkt' uvTug. 

4'. iav ^Qonriori , vooov xul nxwoiv xio iovXiKM i% avxrjg 5 
txneiXtt. 

1] . iav ^QOvxriorj , rovg (.lolioxu Svvuxovg xov noXixtv(.ia- 
rog GxoXiu ivvotiv, unoxfv^to&ui di xwv ioo/niviov xuxrjyoQtT. 

& . iav pQOvXrjorj , uvt/nov nvtvoui inivooov untiXtT. 

i. iuv ftQovTi^ori , tQig toTui xio xono) iq)' oi) Qi^yvvTO,10 
nQog fTtQOv ovx aXoyog. 

lu. iuv ^Qovxrjotj, ol vni§ovotot xwv tvytvMv Gxixpovxai xi 
xutvov iv xoTg y.oivoTg. 

i^ . iuv /^QOvxrjor] , ino/i^Qtov xbv rov afirjxov xaiQov xal 
7u[.ibv tatod^tti Xiyei. 15 

//. iuv ^QovxrjO]], Xif.ibv ^uqvv unttXtT. 

id . iuv /iQovxrjO?] , vooovg unttXtT. 

it. iuv ^QQvxrjori, xaxoi-i^Qiav f.iiv dr]XoT, iv&t]vlav Si 
of.iiog. 

tg. iuv ^Q0vxi]Or], b onoQog noXvg uxuQnog dt drjXovxui. 20 

iL,'. tl ftQOvxriori, tvdttav rwv dvayy.uicov untiXtT. 

itj . ti ftQovxr]Or], Xtfibv ufiu xul noXifiovg or]fiuivtt. 

id- . tl ^QOvxrjor], b fiiv StvSQU)Sr]g xuQnbg inixtv^txat, vo- 
GOi Se xai oxuotig di]fioxixai ioovxat. 

5 T£»v SovXiKcov Rutg. 8 fortasse legendum iXiti^Ofiivoiv. H. 

13 Tt xaivov H, Tt MOtvov C, t6 xoivov Rutg. 14 indfi- 

(iQiov H , inofi^QiciV C , vnofi^QOv Rutg. 16 ^aqElav C. 

21 aneiXav Rutg. 

belli praeparatlonem. 5. sl tonat, hordei copiam, tritici imminutio- 

nem declarat. 6. si tonuerit, potestas erit apud mulieres maior quam 
pro sexus debilitate. 7. si tonat, morbum et inde stragem servitio- 

rum minatur. 8. si tonat, praepotentes in re publica praepostera 

agere consiiia enuntiat, sed tamen eos repulsum iri de futuro statu rei 
publicae. 9. si tonat , ventum morbidum flaturum minatur. 10. si 
tonuerit, inter regionem super quam erumpit, aliamque di(:sidium erit non 
sine causa. 11. si tonuerit, clientelae patriciorum aliquid novi mo- 

lientur in re publica. 12. si tonat, tempus messis aquosum famem- 

que fore praedicit. 13. si tonat, famem gravem minatur. 14. si 

tonat, minitatur morbos. 15. si tonat, vim imbrium, sed tamen abun- 
dantiam, declarat. 16. si tonat, sementes magnas, sed steriles fore 

declaratur. 17. si tonat, penuriam victus necessarii minatur. 18. si 
tonat, famem simnl et bella significat. 19. si tonuerit , fruges arbo- 

reae provenient , erunt autem morbi et seditiones populares. 20. si 



DE OSTENTIS. 315 

X*. ti ^QOvrrjaj] , uncjXuav xXnvov avd^^unov xai. noXifxov 
amikti. 

y.a . ti ^QovTTjOT] , Xvnaq xai t,rj[xiag Xbi di]f.i(p unttXtT. 

x^. tl ^qovttJo]], tvd^r^vlav (.itv , yjtfiuJva de ^aqvv xal 
^vyqov ariixaivti. 

xy. ti ^qovrrior], xov /ti(.iMva rov tTOvg ivSta nQoltyti. 

xS^. ti ^qovrrjoj] , ItiilrvdQiav antiy^ti. rcuv dt axQoSQVMv 
ivcpOQia lorat' niQl Se ro (fd-ivonwQOv d^viXlaig Sia(p&aQ'^- 
Govrat. 
10 xt. it ^QOvrriorj , ix Siyovolag rov nolirtvi.iurog rvQavvoQ 

uvaorrjotrat , xul uvrog /Atv anoXtirat , ^r]fxiaig dt ucpoQ^Toig ol 
Svvaroi vnoortjoovrat. 

xg. ti ^QOvrriorj, o xaxog Svvuarr^g ^ovXfj S-tov ntatixai. 

x^. il ^QOvir^or], Svvurot nqbg tuvrovg diivt/d^r]O0vrui xut 
15 akXr^Xovg SiuXu/Scaoiv. 

xr]\ ti ^QOvrr^or], arniiia torat nQay(.iuro}v fitydXwv firjin)- 
Tixci. ivXu^r]rtov St fii] xui nvQi inofi^Qiott iu/ov, 

x&'. ti ^QOvrrjoj], uv/f.ibv ini^Xu/^i] untiXtT. 

7J. il ^QOvrrjOT], unb /tiQovcov ini ru XQtirrci ra xoiva. 

S Gr][iuivH Rutg. 7 rcov dsxcc C. 15 an Sia^dlcoGiv? 

16 iazL mavult Rutg. 17 xa.1 — iaxov ] haec non sunt sana , nec 

quid Lydus scripserit adhuc affirmare licet. pro taxov tamen in 

Eromptu est iviaxov alicubi, uspiam: vide cap. 58. Rutgersius 
abet i7coii§Q7}a7] : reliqua coacordant. H. 

tonat, interitum clari hominis bellumque minatnr. 21. si tonat, aegri- 
tudines et detrimenta minatur populo Romano. 22. si tonat , abun- 

dantiam, sed hiemem gravem et aquosam sigiiificat. 23. si tonat, hie- 
mem anni illius rerum necessariarum indigam fore praedicit. 24. si to- 
nat, penuriam aquae minatur. baccarum in arboribus uber erit proven- 
tus, sed sub autumnum procellis peribunt. 25. si tonuerit, ex dissen- 
sione rei publicae unus imperio potietur. is peribit , sed potentes in 
repnblica malis intolerabilibus afficientur. 26. si tonuerit, improbus 

dominator voluntate deorum immortalium corruet. 27. si tonuerit, 

potentes inter se dissidebunt seque circumvenient. 28. si tonuerit, 

prodigia erunt de rebus raagnis admonentia. cavendum autem ne igni 
quoque *. 29. si tonat, siccitatem noxiam minatur. 30. si tonue- 

rit, res pubiica a deteriore in meliorem statum perveniet. 



316 lOANNIS LYDI 

OKTSiBPIOZ. 
31. «'. El ftQOvjriaj], yMxbv TVQavvuv Totg TiQuyiiiaGiv uneiXft. 
/!?'. d^QovTi^Gt], tvd^7]via f.iiv torai, (pO^OQu de rwv xeo- 
aaicov (Avwv. 

y. d fiQOVTTJai], d-vtllag xui TaQa/ug di]loi, dt^ wv tuS 
/iuv StvdQU qj&UQijaeTUi' f.ayuXwv dt l^uXwv tOTui TOig xoivotg 
fitjvvfia. 

d'. d ^QOVTrjarj , ol iXuTTOvg tiov y.QeiTT6va}v xad-t^ovaiv, 
vyutvbv dt toTut to tov utQog xuTuaT}]f.ia. 

e. ei ^QovTr^ar], ndvrcov imdoaetg xwv dvayxaiuv, itUQ'^- ^^ 
(.itvov aiTov. 

g. ei ^Qovxr]or], rj oxptg [xtv evd^i]Viag, dfii^Tog Ji IXuttmv, 
xal To (pd-tvoncoQov iyyvg uxaQnov. 

L,'. tl ftQovTi]aT], oanQia fiiv u(fd-ova , olvog 6i fAaTTW»' 
eaTat. 15 

1]'. tl pQ0VTr]Gr], Geiai.ibv f.teTu fivxtjfiaTog nQoadoxtjTtov, 
&'. el /jQOVTTjaj] , oXed^Qov d-i]Qioig unetXei. 
i . tl ^QOvTrjGi] , dvdQog inaivovfiivov nTwatv di]Xoi. 
ta . el ]jQovTi]Gi] , uXXi]Xavtftiuv inwtpeX^ rutg fioTuvaig 
&i]Xot. 20 

</?'. ti ^QOvTrjai], ivd-i]via fiiv toTai, axi]nTOi di ixS-Xi^^~ 
aovTui. 

ty . tl ^QOvTijOT] , xaXu t« avvaXXuyfiuTu , xal evd-rjvia 
TiQbg avTotg * o di int rf] nuXtTeia ^UQvg ovx inl nXeov lo/vaet. 

4 fivav H, fividov C, om Rutg. vlde p. 308 12. 8 zmv] 

T« Tcov mallt H. 10 i7ti8o6i.s Rutg. 21 de cxo- 

ktul ^rjaovzai C. 

O C T O B E R. 

31. 1. SI tonat, tetrum tyrannum rem publlcam occupaturum mi- 
nltatur. 2. sl tonuerlt, abundantia erlt et Interltus murlum terre- 
strium. 3. si tonat, procellas turbinesque declarat, qulbus arbores 
evertentur; Idque erit magnarum tempestatum rel publicae Indiclum. 
4. sl tonuerit , Inferlores In superiores dominabuntur , et aerls tempera- 
tlo erit salubrior. 5. si tonuerlt, erit incrementuiu omnium quae sunt 
ad victum necessarla, excepto frumento. 6. si tonuerlt, specics abun- 
dantiae futurae, sed messis erlt mlnus laeta et autumnus propemodum 
fructu vacans. 7. sl tonuerlt, legumina coplosa erunt, vlnum rarlus. 
8. si tonat, terrae motus cum mugitu exspectandus. 9. si touat, ferls 
iateritum minatur. 10. si tonat, probatl viri rulnam declarat. 11. si 
tonat, declarat mutatlonem variam ventorum herbis utilem. 12. sl to- 
nuerlt, abundantia erlt ; vortices Ignei delabentur. 13. sl tonuerlt, 
commercla lucunda et insuper abundantla. domlnator rei publicae im- 



DE OSTENTIS. 317 

td*. II j5govTija't] , 7i6Xef.iov y.al (pd^oQuv jSoay.TjfiuTcov d.ntiliT. 

II . il ^QOVTip]] , oTidvig toTai 7TVivf.iuTog '^i]Q0v y.ui y.uv- 
OTixov ifiTTinTOVTog TOig y.aQnoig. 

tg. ii ^QOvTTjGr], i^aad-tvrioovGtv ovTwg uvd-Qcanoi wg ayvid- 
QOTOvg ilrai doy.iiv. 

iK'. d ^QOvTi^at], TiXovaiov dvSQog y.ai dvdqbiv liyivuiv tv- 
Tvxr]f.iuTa. 

17]'. it i3qovti]G7], tniiGay.Tov tvd-7]viuv StjXoi. 

td-' . il ^Q0VTr]Oi] , dvvuGTOv nTWGiv 1] ^uGilewg tx^oXrjv 
j^O dneiXtt, di/ovoiuv Tt tco Sr,fico xul ucp&oviav. untileT. 

X . il ^QOVTrjGi] , flxr] '^tva untiXtl, TW Se nXrjd-ii tx $r/o- 
voiug io/cxTrjv utv/Juv. 

y.u. tl ^QOvTr]Gr], voooi ^r]/(vdiig eaovrai xal OTrid^cov xa- 
xiooiig. 
j^g x/9'. ei ^Q0VTr]or], (.lO/S-riQiag tco dr]fico xai voaovg notxiXag 

unttlfT. 

y.y . tl (3Q0VTr]Gj] , o Si]fiog iv(fQuvd-i]GiTui nuQudo^cog. 

xd'. ti ^QOVTijGi], ix di/ovoiug tcjov xqutovvtcov b dijfiog nt- 

QliGTUt. 

20 y-f' d (jQOVTr]Gi] , j3uQtTu VoTut uno tcov xuxvjv diilia. 

xg'. el /3Q0VTrjGr] , uv'§i]&riafTai fiev t« &r,Qia , 7.ffico^et dt 
oficog. 

x^'. el ^QovTr]Gi] , inofi^Qiuv SrjXoT. 

xr] . il ^QOvTrfir] , Ivdeta eoTui TcJov uvuyxuicov, 

2 ajcccvTj C, 4 ovzcag ol Rutg. 6 jtXovaiov'] Aovciav 

Rutg. 21 tv%vv9i]Ctzai, Rutg. 23 inofi^qias R. 

portunus non diu valebit. 14. si tonat, bellum et interitum pecoris 
niinatur. 15. si tonuerit, penuria erit flatu sicco et urente frugibus 
incidente. 16 si tonuerit, ita homlnes debilitabuntur ut propeniodum 
non agnoscendi futuri sint. 17, si tonat, yiri opulenti hominumque 
genere praestantium felicitates. 18. si tonat, annonam copiosam sed 
aliunde importatam declarat. 19. si tonat, potentis ruinam regisve 
exactionem minatur; item dissensionem et copiam populo Romano. 
20. si tonat, ulcera insolita minatur, et multitudini ob discordiam mise- 
riam summam. 21. si tonuerit, morbi tussiculares erunt et thoracum 
tabes. 22. si tonat, populo Romano flagitia morbosque varios mina- 
tur. 23. si tonuerit, populus praeter spem laetitiam capiet. 24. si 
tonuerit, ex dissensione principum plebs superior erit. 25. si tonue- 
rit, erit immanis a calamitatibus formido. 26. si tonuerit, augebun- 
tur bestiae , sed esurient. 27. si tonat, pluvias crebras declarat. 
28. si tonuerit, penuria erit rerum ad victura necessariaruin. 29. si 



318 lOANNIS LYDI 

xS- . ei ^QOVTtjGrj , fTTivoGog b fvtavrog. 
7!. d ^QOvrrjarj, ovx fvd^tjviav ^iovov alla xaJ iXaTrioaiv 
TMV 7ioXif.dMv xai tixpQOGvvrjv roig nQuyfiaoi dijXoT. 

NOEMBPIOZ. 
32. a . El ^QOvTtiari , Si/6voiav SrjXoT Tjj noXti. 5 

p. li ^QOVTrjarj , tvd^r]viuv nQoXlytu 

y . tl /^QovTrjar] , nQuy/.iaTa uvaqjvtTat , dt^ ov 61 iXuTTOvg 
nfQitaovTai rcov ^tiL,6v(ov. 

d . tl ^QovTrjarj, XQttTTCOv b oTrog. 

t . tl ^QOVT^arj , l^dXrjv roTg nQdyf.iaat SrjXoT, aia9-r]ToTg rt lo 
xttt aXoyoig vooov. 

g . (i ^QOvrr/ar] , oxc6Xr]xtg tco fftrw Xvfiavovvrat. 

Q. ti ^QOvrrjOr] , roTg vno rr^v Svaiv uvd^Qcanotg xt xul 
uXoyotg vooot, 

r}'. ti ^Qovrrior] , uSSr]cpayiug toto&ut Stt Sia vooovg dntt- 15 
Xovfxtvag, 

d-'. ti ^QOvrr]ar], Sr](.iOT(!)v dvaaxoXomofiol taovrai, dXXd 
fi^v xui dcfd^ovia ruiv intT7]Stio)v. 

i. ti PQOvrrjari, ntQug ty/i ru xuxdJg fiovXtvd^evru roTg 
XQUTOvotv , uvtiA.og Si xavociiSrjg roTg SivSQOtg Xvi.if]vtTat, go 

ta' . ti ^QOvrrjai], tixuQtoriircoaav avd-QConot tm d^fcS' ax- 
fiog yuQ i'§ dvuroXcov Qtvaii. 

i^. ti ^QOVTrjar], tvvnvia roTg dvd-Qconotg nXeiova S6l^tt. 

7 an Si' cov? 10 8i? 15 num sTQysa&ai.? hEcQ-ai (nam 

in his rebus nihil potest videri nimis absurdum)? dnaxBaQ-at? H. 

tonuerit, annus morbis obnoxius. 30. si tonat, non abundantiam so- 
lum sed hostium quoque imminutionem et laetitiam rei publicae der 
clarat. 

N O V E M B E R. 

32. 1. Si tonat, discordiam civitati annuntiat. 2. si tonat, 

abundantiam praedicit. 3. si tonuerit, res obtingent per quas infe- 
riores superiores superabunt. 4. si toiiuerit, frumentum melius. 

5. si tonat, turbas rei publicae nuntiat , rationaiibus et brutis morbum. 

6. si tonuerit , vermes frumento nocebunt. 7. si tonat , iis qui sub 
occidente sunt, tum hominibus tum bestiis, morbi impendent. 8. si 
tonat, edacitate * oportet ob morbos imminentes. 9. si tonuerit, 
plebeii in crucem agentur. erit annona copiosa. 10. si tonuerit, 
praepostera principum consilia ad finem pervenient. ventus urens ar- 
bores vexabit. 11. si tonat, supplicatio diis immortalibus decerneuda 
est , quod ventus ex oriente spirabit. 12. si tonuerit , iusomnia com- 



DE OSTENTIS. 319 

ly . ii I^QnvrrjO]] , inixeQSri [.itv rhv xuiqov Xoifir/.ov di unfi- 
XH) iXf.uoi di ivTOoS^ioig yMxoi ra OMfiuru. 

id . ii [jQoi^rrjOi] , tQmru roTg uvd-Qumoig riQtfia Ttrog Iv- 
f.i'i]vtrui. 
5 li'. II PQOvrriojj, o fitv ix&vg uffd^ovcoTurog , Xoifuu^ti dt 

T« tvvdQU &}]Qiu, xal T« xotvu dridsv xuXXiovu. 

ig . ti ^QOvrr^orj , axQiStg xal fivcov UQOVQaitov yivioig, riji 
di jSaoiXtt xlvSvvog , xa\ oirov ucpd^ovia torui. 

it,'. il ^QOvri]OT], vofir]v acp&ovov roTg xrr]vtoi di]XoT. 
10 if]'. tl ^QovrrjGT] , noXffiov dr^Xoixul roTg uorHortQOig Xvnag. 

i&'. tl /^QOvrrjor], yvvaixiov ivnQuyiag. 
x'. tl ^QOVTr^oj] , Xifiov ov fiuxQov dr^XoT, 
xa. tl ^Qovrr]or], o\ fivig (f&uQi^oovrai, tvd^r^viu 6i ov oi- 
rov fiovov uXXu xal vofiijg , xul i/d-vwv nXij&og. 
15 x^. (i iSQOvrrjor], tvtrr^Qiuv SrjXoT. 

xy . ii ^QOvrrjor], ayif,iog voocod'r/g nvtvotu 
xd'. ti ^QOvrrjoi], (fQovQiov rfj noXirtia /Qrjorbv ino noXe' 
fiioig rtXiott. 

x(. (i ^QOvrrjOf] , noXtfiog inixivSvvog torai. 
20 y?' ii iSQOvrrjoT], noXtfiov tfKpvXiov xul nrwoiv noXXwv 

di]XoT. 

xi^. ti ^QovrrjOj] , t« avTw dneiXti. 

xr] . ii ^Qovrr]or] , xr^g ovyxXr^rov noXXoi ud^vfiia (fd^aQr^- 
aovrui. 



2 xdfia Rutg. 7 ttHQiSoav Rutg. 9 TOfiriv Rutg. 17 Koli- 
lioig Rutg. 

plura hominibus obiicientur. 13. si tonat, tempus lucrificum sed mor- 
bidum minatur, lumbricis interaneis corpora vexans. 14. si tonuerit, 
reptilia aliquantum hominibus nocebunt. 15. si tonuerit , piscium in- 
gens copia, sed lue laborabunt bestiae aquatiles. rei publicae status 
commodior. 16. si tonuerit , locustae et murium agrestium generatio. 
principi periculum ,