(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Deductio critica qua juxta sanioris criticae leges moraliter certum redditur ..."

Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at |http://books.qooqle.com/| 




.'«v- 







l 



4.. 

-i 



— — .- 



!, 



' EUSEB^i, AMORT, ' - - 

CANOina REGULARB ET DECANI {>OLLINGANI 

DEDUCTIO GRITIGA 

QUA 

JUXTA SANFORIS CRITIOE LEC^ MORALITER 

CERTUM KEDDITUK ilv; 

YEN. THOMAM KEMPENSEM 

UBRORUM DE IMITATiONE CHRISTI 

AUTHOREM ESSE. 

CU M R ESPp NSIO N E 

AD 

OPPOSITIONES GERSENIST^ SCHYRENSIS 

FRIVOLAS 

EO MODO SCRIPTA, 

UT 

PRO GEN^RAL! FORJMULA CIR.CA CONTROVERSfAS HISTO- 
RiCAS DE SCRIPTIS» DOCUMENTIS, MOr<rUMENnS» VEL ACTIS 

PUBLICIS VETERUM HABERI POSSlt. 




. CUM PER/iflS^U SUPERIORUM. 

,: ■*}.'/. '■..■'." .v';.i ^« -, t, /, \, t ' • * . 

— — — I ■ I I ■ I ■ • ■ II . I II ^ I . .1 

A UG US TJE VJND EL/COR UM» 

SUMPTIBUS fOAN. CONRADI WOHLERI , Bibliop. UUnenfii 

MDCCLXI. 



-*w 






«1« 
i • 



"% ) <»( «y^ "t 





REGULA CRrriCA S. AUGUSTINI 

PRO DIGNOSCENDIS VETERUM LIBRORUM 

AUTHQRIBUS, 

^l^tiid Vobis (Manichttfe} faciam, quo5 it» cbdirdefedt imqoi- ' • 
lA^ 5, tas, ucqiHdquid advrerfum vos ^ei^ icHpturis} probatuni ^ 

,, fuerit, non efie diflutn ab Apoftola, ied & neicjaquo faKari 9 
^ fub ejus nomine fpsiprisni fffe dfcere audeacfe ? « - - Jnfelices an^mss ! ' 
5, de qua libro certura erit, cujus fit, fi Utcera?, quas Apoftolorum 
^ dicic EccIeHay abjpfis ApoftoSfsiprDpagKa, per oitfnes gentes de- 
y, clarata, utrum Apoflobrum fint, incertum ^? In Itcteris fsca^ 
^ larium fub auchorum nominibus molta prolata lltnCy & ideo repu- 
,, diaca; quia vel bisjcnpcis, qMSiipfQn^ efle cpnd^bac minime^ 
congrueruiiC ; vel eo cetopote^ quoilii tcrfpieranCy nequaquam 
innocefcere &: per ipibs famSiafJflimos eorum in pofleros prodf 
ffierueAmt. Ut alios omktamy liib Hippacratu; qomine quidain 
iibri pvolaci func,& inauchpricacem a medicis recepci n6n runt, quan- 
da comparaci eis, quos ver& Hippocratrs elle conllabac^ impares 
judicaci func, & qdod ab ed tempofe, qiid & es$era ejus fcripca^non 
innocuerunc, qnod vere ejus eflenc^ Hos autem libros, quibus 
illi coffiparati refpuuiKUf^ (i quis neget,ei!e Hippocracis, non re* 
fellitur, fed ridecur, Cur ? Quiajic eos ab ipf& Hippocratis fempct'' 
re ufque ad boc tenipus , & dfinceps fucceffienis feries cmmenJavit, ut 
binc dubitare dementisfit. Placonis, Ariftocelis, Ciceronis, Var^ 
ronis, aliorumque ejusmodi authorura.Iibros unde novenint ho- 
roines, quod ipforum finc, nifi cadem cemporum fibimec fticce-' 
demium conceftacione concinua? iS". jlt^g^ lib. ^3, contra 
Faupum^Cap^ 6, Texttim cocum & incegruni 
... vide iJ.4ir 

PRiE. 



37 

39 
33 

33 
33 
39 



33 



93 
33 
93 



\ 



% > p C o^ 



u 




PRiEFATlO 

AD LBCTOREM. 

AfiDABATARVMmfe,Caffdeinffa.ocufosJepreJ^^^ ad e^diila^ 
«tkineni populi Romanifecum invicem coDgredientiura, ludi- 
crom mI» cxhibere folent fpe^laculum, q\fi circa Controverfiafii 
Htftoricas ^acjue peritia Artis Critica^ aut absque notitia Hijiorict 
Litteraina in Arcnam delcendunt: Haecenim difceptamium circa 
<JiBBftione8 Adlorum Yeteruni duo ocqlorora lumina funt. Feflivuni 
ludum re&ovat Gerlenifla novellus. Anfam illi duo Opufcula pra^- 
iboerci, 4 me in C3«fa Fen.Thotn^ Kentpetfts anno 1726. & 1 729. de- 
fenfive edica. Priori Tjtulum Plena acfuccinSia hformatio de Statu 
Cohiroverfuc Kempijfana &c, Alteri : Polycrates Gerfenfis exautbora^ 
tus &c. prsKfixf. -Anna. 1728* in; ndva editione omnium 
Operum Vesu .Thomas.CoIottienfi Scufm. Kempenfe inferui, cura fo- 
lertiori diflenfumy ad quod ea de caufa Lc£b3rem in CompendisQ;io 
Polycrate fiP oftie» remin. Eodera anno 1728^ CL Sd^Jhornius^ 
cujus eximifl talenta Eminentifllmus Cardiniilid QUIRIN US clan 
Aenir Benedidini QrdinisilluftnillaiumSydtiSy fuo commercio Epi^ 
ftolico olim honorar, Epiflolam meam Criticam de hac ipfa materia 
Toma VI IL fuis Ameenitatilms Utterariis intulit, Gerienifla nofler 
fatetur;fe legifTe primum riieum Opufculum anni 1726. & ukimum 
anni 1729«; de intermediis duobu^^ in quibus vana fuppofica & ra- 
tiocinta fixa in aiKas difplofa contueri potuifTer, tacenda confentit^ 
ea k fe vifa hon eflef, Cajfjde videlicet infra ocuks deprejja. Hinc 
flla ad paflus fingulos poft criginta amiorum inducias reflauratis tan- 
to tempore viribus novi Gerfenifta?, cefpitatianes, prolapfiones, 
ofTenfiones, lethales caufae Gerfenianse vulnerationes. Quae illas^ in- 
^is? Habeio Summarium. Diirertator, Pfeudb-^Criticus; quinque 
potiffimum mod}s impingit. 



PrafaA» U LiBmm, 



I. Argumentum moraUter certum ez teftimonio ftpeuagitita&ptem 
cctevorum Teftium falvere conatur ez eo, quia finguli fallere pof^ 
fuQt. Solutionem efle peflTiinam /^s Critka monftrat. 

2* Argumentum plusquam moraliter certum ex convenientia 
Styli Kempinani in NB. quadringentis Idiodfmiit Scyli Kempinani^ 
iblvere conatur ex eo, quia unus alterius IdiotiOnos ifingulofi i&tcftri 
poteft. Verimi ylrs Critiea monftrat, id ab orbe condito nec f»r 
&\im effe unquam, nec amtingenter fieri polTe, ttt quii conftanter 
per decurfum vitc nonagenarie in omnibus luis Operibus imitari v(>- 
luerit quadringentos Idiotifinos feu peculiares modos loquendi, pne- 
ferum i via re^a latinae lingu» devios , alteri Authori in pacvo !!>■ 
belio corruptflB latinitatis proprios. 

3. £x defefhi Hiftorie Litterari» allegat Afta tanquam certa, 
qufeex teftibus oculacis conftat eiTe falfa. 

4. Ex defedu fans rationis pnefert meras prefumptiones Ger* 
lenianas morali certitudini Kempifianae, ex 77. Teftibus lynchronis 
^ ex identitate Styli perquadringentosldiotifmos d«nonftratc, quod 
etiam repugnat Arti Cridcc & Regtdajuris, predpienti; ut prafum' 
ptio cedaf^eritati demonftratsd 

5. £x quatuor diftindis veris perfonis confiiit unam perfonam 
fi6bm, videlicet Jeannem Gerfen, de Canabace^ AWfotem FerctHhii/imt 
Decretorum DoBtorem^ 

Has quinque Propofitiones luce meridiana darius demonftrabo 
in fequcnti DeduBione Critica, cui Principia Jrtis Critica ab Erudi- 
tis prajiabUita, inftar Pojlulatorum in Demonftrationibus Geometri- 
ds ufitatorum , prsemitto; Errata perfonalia Gerfenift» Schyrenfi^ 
ad caput Controverfi» per modum ineptiarum extravafantium vel 
deviantium adiaphora, in folia ultima refervo. Novum certamen, 
Benevole Leftor, fi vacat, fpefta; & Cive Ken^futs , fiv.e 
Gerjeniusy iive Entellus, fi ve Z)tfm primas mereatur, 

Victori coronam impone. 

PAKS 



*l f A \' \,\'t 



JS^V^Ulfi 



\ 



• ■ V fc 






""•«*. 









' 1«., ^* A 



y ^^^ 



* • .. *f • ' . 



«1 






i o 



J r^ l 



I <«•« iSt 









r . ^ 



I 



•■■t. / 



«; 



•* « 






WV 






'^yr:'*' 



vO * 






.%« 



1 






:: v^ 



.!■- 






i'- 



V. 



^ 



i< 



.<•• VK I 



' «. - ♦ .. 1«.. •••• 


. 1 


- / ^ ■ •-*- 




r'- 


1 


'^* ) 




• •' . 




% ' » 




' f . 




N-' •.. 




^^" ', 




i*" -- 




. *-'-". 


* 


>./ ..^v 


"' 



\ 



IV 



/..• 









S 



* i • 



.-\n 



\.^ 



*\' 



.,.\ 






:nr 



T^-i 



V 



. ^ 






.: _,:--.,--,-^i,:r--A:-: -^-^■'- 

I. JOANNIS GERSON:, 

CANCELLARII PARISIEMSIS. 

ILJOANNfS DE KEMPIS, 
III. THOMif. DE KEMPIS , 

FRATRUM-SERMANORUM. 
QUATENUS CAUSAM KEMPISIANAM RESPICIUNT, ' 

IN TABULA CHKONOLOGICA 

PROPONUNXUa. (aj 
.Eufih:}imcrt'.e.ti.t)eMt. " A Nafd 

( a) Ex vita G»ronii T. I. Operani eJit. i7»g. & n Chton. Windctl». 1. i. & ci 
Cliron. Mootii S. Acnctii; & cx Kiographit Kempilii, JoiJqco JJadio A/ccnlio, & 
- '. riwcil» Aitopae ifoUDfi, lingiii bauTa ije Backer 4iao. 



Anno 



1379*. 



1380- 
1384« 

1387 
1388 



1393. 



1399 



136J. 

• 


•I3<55. 



J°i»ri7. J&a&ScriptayoannisGerfin \. 



•«M^ 



Nafcitur in Vicul6 Rheraenfis Dicecefis prope Rhe- 
theliuni , cui viculo nomen Gerfm , corrupEe ^arfQn^ 
zcGerfen. 



0^m 



■.. *■ 1.^ 



» I 



r 



> *' 



Duo Fratres Gerfonis^Joannes & Nicolaus recipiunt 
Lugduni Ordinfent-Cceleftinorum , tertius fit Benedi- 
ainus Rhenjis r * . .' 



Fit Baccalaureus in Academia Parifienfi 



< I ^ 'n 



1>^ 



T 



r > A 



-.- i i^ 



t. 



1 



I I IIPI M IM» 



^MriiUdl^M^li^ 



Fit CancellariusAcademiffiParilienfis. 



r 



X 4 o o. 



< < 



» ' ' 



140A 



. V «• 




m» 



PiS^s L y^ms de Kmpis 



NafcitiH JoiKHied--^ Kefnpts-m- 
oppid6 Kempen^ Territorii Co- 
lonienfis. 



* • 










r •■»..• 






J . 



Tbma ^iKempis» 



Nafeitur Thomas deRempis Ges- 
manus Prater Joamiis. ibidem. 



Fit Difcipulus Gerardi Magni, 

^X TJ7V iUiCUin IJaYZnKm* 



EmittJt profeflionem Can. Reg. 
in noviter conftrudlo monafterid 
Wi «d0 6he ig»-&-£c- unw^x.pri- 
marits Viris Congregationis 
Windesheimeiifis. 



mm 



•* *• • ^* • 



In Monte S. Agneris domum exi- 
gtram ahqiiot Glericorum fimtil 
cohabitantium incipit convertere 
in Monafteri um^ 

Recipit fecumThomam fratrem 
Germanum 



Studet Daventriae odio annis fub 
direftione D. Florentii , cum quo 
ftequentat Chorum. 



AlTociatur Clerids in Mcnte 
S. Agnetis fub dareftione Fratrig 

A » Fro 



8 Adbo 

1422. 



1429. 



1431. 



1471- 



1679. 



Fmil. ASfi>& Scripta ysamisCcrfm 



Moritur Lugduni. ; In eius Epitaphid legebatur Si 



• !(•> iB.^dictftikliroilanli, 



5%in»W*Ai»!p«. , •} 



112L 



■T, 



.Ji !, 



Morimr fin&i 



'Fit iierum Supprior & Novitio- 



Conai^qacoc celebrit. 



Scfibit varia. 



Moritur Senex anno atatis nona- 
gelinio ^'l^cundo nondum .com- 
pleto 

Rege GallisB Sc Epifcopo Colo. 
nienfi viaricia arnu protendente 
ip Oafrifiaip, ejus Sacra OlTa iij- 
ter templi dirudruderaexhuinan- 
tur & Colooiam nansferunoir. 



Hifi*- ^»»n- C g. Duka. 



PARS 



ft 

lf> /. u ^4t:'Piimipia Aktis Oiticie prceftahVfa 

PARSII. ~ 






• ^» • * 



PRINPIPIA 

ARtlS (jlRITICiE 

PR^StABIElTA. ' : ~ 

t • • 

In Rebw hiftorici» nihil credibi|e efl: ; quod csret cefte idoned ^ 
nec quidquam incredibile, qaod habec ceHem idoneum. 
§. s< T^jlem idoneum VOCO5 de quomerice^praifemendttm, 

eum in punfto atceftationis, nec falli nec fallere. 

^, 3. Ubi ceftis ebnti^ itefteffl efl: circa idem acceflracionis pun- 
ftum, neuter cateris p^ribus^enl ceftis idoneus; quia de neucro me- 
iito prafumendum , eum' nec faill nec fallere- 

^. 4. Teflisdere^ qua? pneceiTjc duobills auc cribtks Saeculis , 
fine all^gatione ceflis fVnchroni lion efl; ceftis idoneus. 

$^ 5. Teftis de adis in regione diflitd non eft ceflis idoneus 
iine documentd idoneo. 

§. 6. Teflis de faijiS inceiri authoris tranfetinte non eft teftis 
idoneus. Econtfateftis defamSpatria integr© nationis circa a6"ta 
publica f^nchTon^ pemanefite y nullo eorumi quorum intereft, re- 
clsimante , eft cefHs idoneus , quia in niillionib{te cafuum nmilium 
vix ferael fallic. 

§. 7. Teftis femel deprehenfus de ftudiosi fallacid non eft- 
ceftis idoneus« 

j[. "8. Teftis de credulitate propriS vel ahenl non agic parcel 
teflis, fed partes judicis, vel teftem dejudicid aliend* 

§. 9. Judidum authoris informe fine produAlone idoneorum 
teftium non meretur quidem nomen teftis idonei, fi tamen judicium 
unius idonei judicis in quaeftione fafti recentis notorii fynchroni fue- 

ric 



rit confirfSffCfim-a^.i^ttt^ Jadicid Judieiim vi^ Diiniilerk)^ 
diverrorum locorum pacrionmi .^tsraiporum^r^arquibil^t^ociniKiica 
jnfpici peveram , id moraHter ^rcutd eft.: o ' * 

§ lo* Defe^tus^eilium ^ ddlts puUfGis Ibtenmbus 9 otnnium 
.«tce&tiOB9 dignis, ^i^ic ceHen; idoneum de non exiitencii objedi. ; 

yf.il- ftizqvie 'argtm0Mi»fte^aJkwH exuniverftli filencio at^ 
thorum continuato per duo, tria, vel quatuor fadcula, circa pr^HCi 
Vi6ta publ!<!a admittehdum efl: iif claflem idoneorum cellium. 

'' $. 12. Cpdic^^^anufcripti Vetefes, quatnvis Aribnymi ^ re- 
praefentant tefteni idpneum drca a^ta fuorura temporum, donec 
i)on revocentur in^d^bium dooimentd concr^d fyiichro^d. :ln ce* 
ile enim. idone^ 7}on^^xigiCur ii^pfencija ^aqdis, sjdp deceptionis^t 
fed juila prafumpcio veracttatifi in tefl:and4j^ & cautionis ih cre* 
dendd. 

/. 13. Maiuifcripci Codice^ varianc^ inter le circa A(9;a fuo* 
rum aut vicinorum temporam reprasfencanc cantiim ceflem de qredar 
litate pnVati^.auc.faa^d-pQblioi iac^rii auihons^ nfi denc aiiaai 
rationem fcienci»^ , - " ^ • 

§. 1 4. Teflis idoneus omm exceptione major eciam unicus, fundat 
moralem certitudinem. 

jl^* ^S* Quil|bec tefltis idoneuS) quamvis non fic omni exce^ 
pcione majpr, fnqdac gravem pra^fumpcionem pro vericace acteftaci. 

§. 16. TefliS:de foi&creduJitateaut faml fundatprsfumptio* 
nem folum cenuem, auc omnin6 nuUam. Frequencer enim falluncur 
aut fallunL , 

§. 17- Qusevis prKfumptio vindtur praefumpcione forciori op^ 
{>ofic^ Presfumpciones aucem.etiam graviffims, nifl coalefcafic 
in certicudinem moralem , vincuncur veritace teflimonid moralit^r 
certd demondrad Inde Axioma: Pr^sjumptw udi$ veritatu 

, §. i8- IllaspraBlumptionesfoIffi&omnescoalefcuntincertitu- 
dinem moralem , quarum aggregatum , comparaciv^ ad ceflimonia 

2 oppor 



11 jf. I. • 41« Priiicipla^i^fthCpkkapraflaHifa 

g. 19, Univerfim redlifflfnii Mea c^rtitudlriis ffldfafi^hi^ eft, 
tejffla diGanturT»K)i»liter certav"q«« intota feriecafuum fitnilium 
feri nunquam failuBC. IhUim Seri^ , feu ifidg^nem adsequataiti 
noco, .qU« «b expe?ti»> yei in re jhiitepe^ eruditw frirca «aft» pro- 
jjaii^ fimile» repetiri poteft. . . j, ,< i. j- ; ;.i . 1 

§. sa. Hinc patet, certitudjneffl noralem in rauone numericl 
eorum cafuuiQ t qui fjidluDt, aut.feriem cgfuiun non ^len^tum» h6c 
9kodo exprimi poffe, * ' » « » » i ' 



10. 149. •i«d6«' 10000.! •iMObAioooooo, ''■ 



^. 51.. Ih hocf Sehemate, in quo Intra iertent tfafuam HtA^itiiH 
tfecem, femeJtaDcbmv hoc eft,f]rfefpie6hVS^; fellof, <*ertrtu(6 
moraK» ininima (fi taineB hociiotailw merfeatur)' exprimitoh i^ 
exempl6 autem ukim6, in quo intra iDilHonera cafuum fiiBiliumf^ 
tantum feniel faHor, c^itudomoriili^lnaKfma, aut inax^ae Vicinst 
cxpnmitur. . ' ." • 

' f. 22. Exemplrf t^^fi^J hf^iittft< KiDUofiefa, V. g.'hi fe6 per 
dlecef|i litftes conyiftd ac damnatd ad mortemf in Suftnna per du6i 
teftes omni excepdonemajores-ieDliviftaadukerii, de fabulS Johart- 
nae Bapiflfe olim k ducentis Scriptoribus defensd; defecUturS plu- 
ViS mahS fubente polo ac dcifceiideftte irrgraduta infitnuKf.hieKuriA, 
de ja($tu'unifornri ac repetito fenarii^eT fex aldfts ; de v^ftoria uriiu* 
eontra decem, aut cohtra centum milliai in Catufa poffeflbria vel 
petitoria futidata in centum teftibus vel infttumeiitis folennibfls. & 
In infinitk ejusmodi exempIJs reperitur moralem certitudinem fundak 
tam in tonga ferie cafmnii fimiiiiim aHquando faIK< . 

■'■$* 23' Itaque ciiia certkudifie mori^ etiaia Iti rebus hiftoric^ 
fltat poIfibiHtas oppofiti. .;. . .; 

§. 34« hDma eciam cuiD exftat ri^iflGknttm coiiting6fis oppO' 
fitum. 

1 

•' :. /• ^^ 



h llelms ITiftorici*, ' ' . it^ 

§• fi?.' Vfl<i« prom funfc corum comra moralem eertitudineni 
exceptiones, qui meras poffibilitates oppofiti, aut contingentia op- 
pofita fariffima objiciunc. 

]f. d<)* Econtra reftfe faciunt, qui in febus hiftoricis certitudl- 

-ue morali femel demohftratis ad praefumptiones oppofitas raeram 

poffibilitatfeni , aut coiitingens contrarii reponunt. Oranis enim prae. 

futnptio , necdam evefta ad gradum moralis certitudmis, cedit ve- 

ritari, morali certitudine demonftratae. ((T^ 17.) 

/. a^. Argumenta probabilia congtobata, pra&fumptiones mul- 
tiplicats, adAiiflicuIantia argumentorum & confirmatorialia pr(Bfum- 
ptionum demonftrata , non toHunc moralem certitudinem oppofl- 
taro^ nifl coalefcant & conflentur in unum argiimentum feu aggre- 
gntum cif cumftantiarum, caufairum , finium , ' &c. quod in tota ferie 
cafuum flmiUum fere nunquam f&IIie« 

^* a8. Hincdemonftrationesarticulorumpraciseadminiculan- 
dxm confunde»dw non funC cum demonftiratione caufae principalis, 
Vel articuli JJeciforii litiSi 

. Jf. ip. CitCA quaEiftiOfies ta&i fintiqui dmnifl pro iilcfertis ht- 
hendi funt flne! tefte fynohroflo^ aut proxirad cosevd^ idoned. 

%. 3<?* Solar(?«/(^r/a//(;idone6TUm teftiumfproutTertuIIiM^ 
ioquitur ) res faifci antiqui cer tas facit^ Contejferatiohetn teftiim Tef- 
tullianus vocat traditionem toOraletoi t^ftium fynchrdribrutfl feniorum 
In fuos difcipulos juniores^ & borurtl ferteiccntiiirii in alios coteta- 
lieos juttiores, & ficJ ulterius tifque ad iioftfa teitipof& Q^. 40.) Ta-» 
lis contabulatio teftium dabatur in lege natura^ antef diluvium inter 
Adamum fencfm nongentorum annof um , Lamech fehera fcfptingen- 
torum aniiof um ^ Noemuhi f^neni odlliigeritdf uiii anriorum ^ ejus 
fiKum Sem feftem fexcentorutn afinorura ^ ufqtie iA pdtrem Abrahce. 
Cen. c. $4 icii il. ' 

§. ^i. Similis cotitefiratk obfervatUr etiam in prlnlis teftibus 
.fivartgelii, V. g. S. JoarineEvarigehftsr, S. Ignatid Maftyte, S* Si- 
fiMone Jerofoiymkano ^ S. Pdlycarpo 4 S; IreiiaBO^ &€< - 

B a . /. 52. 



.14 - ^.1.-41- PriffCiplq Aftis Gritica prajfabilita 

$ 32« Circa Authentism vecerum Co^olicuni ecl«ni S^ Augufti- 
nus rimilem concefleratipnem requirit. (if*4fO >" 

il^- 33- Authores genuini librorum non Iblum ex con^tefleratio- 
ne teflium , fed etiam ex complicatione perpetua cantingentt? fdio- 
tifmum quadringentorum , pr®fertim ^puritate aut famiUari ufu Ln- 
tini Sefmonis recedentium, morali certitudine dignofci poflunt. Per 
leges enim contingentium & combinationunj rerum cafqaUutn Ber- 
fwuliiams impoflibile eft, ut conftanter eadem tot proprietaLiun dif- 
ferentialium conbinatio fiat, nifi ex uno eodemque phantafiaB habi^: 
tu, tanquam modulo contingencer fufp, procedant; lis, qui leges 
contingentium conbinatorias 5^wi////non intelligunt, hanc regtj- 
lam fic probo. A mille annis & ultra non poteft afFerri.unicum ex- 
emplum, quod duo authores in fuis Scriptis in Idiotifmis quadrii>. 
gentis , pr^fertim ^ puritate ac mor^ Latini Sirmms recedentibus^ 
conftanter ac concingenter conveniant. Ergo morajiter certum eft, 

illam convenientiam ftyli perpetuamex ejusdem aiuEhoris ingeniS 
tanquam modul6 contingenter fus6 procedere. 

,^ j[. i 4« Dixi i. IdiotiJkisjiuadrifigentisjf\XTnend6 ingentem nudaerum 
aetermhiatum proingenti indeterminato. In paucisenim Idiociim^ 
facile duo authores contingenter conveniunt. Dixi a. conJlanter& 
contingenter. Siquis enim ftudios^ ac debiti opera imitarj velit bar- 
bariem, aut exoleta verba Scriptoris Latmi, id prsftare poterit^ 
fed non prsftabic id conftanter. Dixi 3. ut duo conveniant. Diver^ 
fitas enim ftyli non probat diverfitatem Authoris. Idem enim Scrii- 
ptor ex varite causJs in ftylo laepe variat^ 

. if.gsr- In Manufcriptis Codicibfts Achroms, quibusnuHusdeter-i 
minatus annus adfcriptus eft , ex forma lcripturss setas Codicis intrt 
latitudinem centum annorum quoad.confinia faecijli praecedentis ae 
fubfequentis ^(^i^i9^//i/^^ quoad decennia , vicennia, aut tricennia; 
intermedia nequidem probabiliter ftacui poceft» Id patet infpicienci 
formularia fcripcurarum in Opere MABILLONII De Rf Dipkmtica 
imprelFo Parifiis i^o^^. foh j^j, L^xico Dipkmatico Wal^i im^ 

pref- 



m Rebus Hifhrkis. 15 

itnprefib Goettinga 174$. BARINGII Qaw Diplmatica imprejQTa 
Hanover». Nouveau TraitS de Diphinatique PAR DEUX RELU 
GIEUX Benedii^ms*, i Paris i75o-Tom. L& Anno 1755, Tora. 
11. & 1757. Tom. m. & Tom. IV. TROMBELLl Digniffimi Ge- 
nerafis Abbatis liuric Congrfegationit Can. Reg. Salvatoris , feu Rhe- 
oan® jltte dicomfcere TEtd de Codici in Sologna iys6. Ipfus luftravl 

' complura miUia Manufcriptorum cmn peculiari attentione ad statem 
•orum Codicum, & hanc Regulam effe veram deprehendi* 
. §• ^6. Variatio Itn^turarunf ndn l?mul eodeni tempore, hec 
fjmul eodem modo incipit in diverfis regionibAs, v^ g. ItaM, 
Galli^ GermariiS &c. ' imm6 idem variandi modus eodem tempore 
nequidem obfervatus fuit in iisdeni regionibAs a diversJs civitatibus, 
autin eadem civitate a diversJs Scriptoribus, prout refte in orani 
genere eftiditiorite A^erfattffimus TROMBELLIUS in praefaco Opere 

' C; 12* oblSrVat. Quis enim Notarios, D6'<ftores, Afcetas &c. «. 
tate graives/^ln^eAutiefua, ab afllietd ante fexaginta annos modo 
fcribendj recedere compellat ? 

§♦37- Hinc fequitur, judicium Eruditprum indigenartm circa 
«t atem ' Manufcriptorum patriorum praeferendura efle judicio ex- 
terorm. * ' ' 

j^. J8. Secjuit-ur etiam, judiciis Etuditorum circa atatem Ma-^- 
nufcriptorum Codicum^ chm intra latitudinem centum annorim gradum' 
probabilitatis non tranfcendant ^ argumhta oppofita nmraliter certa pra-' 
ferendaefje. 

$. 39. Ipfa infcfiptio Manufcriptorum Codicum in primo folio,* 
fiipra frontem tituh', extra contextus hneam, poirefToris potiiis qu^m 
authoris nomen iridicat. Sicut enim pofl: ortum Typographi» Pol^ 
feflbres libri in tituli fuprema parte extra contextum fuum nomen 
adlcribere confueverunt, cujus rei in noftrS BibHothecd ultraducenta 
habemus exempla , ita idem ante ortum Typographiae Poffefroribus^ 
Gommodum fuilfe , non foliim verofimile eft, fed etiam mterdum 
placuiffe conftat. 



j6 $' I. - 41. Prmipia ^rtif Critica praftabilita 

^. 40. Textus Tei'tuUiaffi& S. Augufiini de conteffetatione te^ 
ftiutn funt fequentes. TERrULLIANUS in L. Pr^criptimm 
mrtra lo^etkos C. 20. „ Cbrifvus praccipuos lnteri fuQ adlegferat^ 

5, dellinatos Nationibus hjagiftros. Hi eandem dodhrinam natidni-» 
yy bus promulgaverunt, & EccleHas ad unamquamque dvit^tei». 
^ coodiderunt, a quibus traducem fidei cteteras EcdeOas . nmtuat0 
99 funt, & quotidie mutuantur. Itaque tot ac tanta^ Ecclenas una 
99 eft illa primaf comnHinicatio pacis fy, contefleratio . hoipitalitatift 
^ &c. Et C. 36* Videiamus quid Petrus Apoilolus cum Afr^canii; 
„ Ecclellis contefler^rit.,» ; 

' /F. 41. S. AUGUSTINUS ;Lib. XXXilL «/»^M F^»^ 

6. ,,Quid vobis, inquic, faciam^ qups cpntra tef^imonia Scriptu- 
y^ rarumita obfurdefecit iniquitas, uc quidquid adverfum vos ind^ 
M prolatumfuerit^ non efle ^i^um ab Apoftolo, fed ^ nefcio, quQi 
^P falfario fub ejus nomine fcriptum efle dicerc audeatis?i7iquea4e4 
^f aChriilianado(^ina.apertafiiena efl:, quan;i prsKik^atis do&rint; 
„ dajmoniorum , ut eam fub ChrifliiancB dodlrin» nomine defendere* 
^ Dull^ex parte poffitis, nifi dicatis falfas efle Scripturas Apoftolo- 
9, rum. Infelices inimici anims vefl:r£, quap umquam lictecs ullunL 
„ habebunt pondus auftoritatis , fi Evangelic», fi Apoftolicae noti 
,j habebunt? De quo libro-certum erit cujus fit, fi litteraB qusas A- 
„ poftolorum dicit .& tenet Ecclefia ab ipfis Apoftolis propagata Cc 
,3 pcr omnes gentes tantd eminenti^ declarata, utrum Apoftolorum 
„ fmt incertura eft ; & hoc erit certum fcripfiffe Apoftolos , quod 
5, huic Ecclefi» contrarii haeretici proferynt au&orumiliorum nomi- 
,, riibus appellati , longe poft Apoftolos exiftentium ? Quafi vero 
,,. & in litteris f®<fularibus non fuerunt certiffimi auAores> fub quo- 
,, rum nominibils poftea multa prolata funt, & ideo repudiata, quia 
^ vel his quJc ipforum effe conftaret minime congraerunt, vel eo. 
^ tempore quo illi fcripferint* nequaquam innotefcere, & peripfos 
^ vel familiariffimos eorum in ^ofteros prodi commendarique me- 
^ ruerunt» Nonne, ut alios omittam, fub HippocratjLs medici no- 

^ biliffiffli 



m RHms Hijhricis:. . ly 

l^ bailBnli noiiiine q\^dam Woti prokci^ :ai aiMftoritatefli l medicis 
non recepci funt? Nec jeas adjuvit nonnuUa (irQilitudo reruni ac- 
que verborum^ quando comparaci eis quos vere Hippocratis 
effe conftaret impares jucjicati funt; §c quodab eo tempore, quo 
& vetera fcrip.ta cjus, non inaaotuerunt^ quod vere ejus eflent. 
Hos autem libros , quibus iBi qui de tranf vedo proferuntur com- 
p^ati relpuuiitur, unde cojiftat efle Hippocracis, undefi quis 



?» 

^? 

^> 

^, h6c'negetj nec faltem refellitur, fed ridetur, nifl quia'fic eos 
^, ab ipfo Hippocratis tempore ufque ad hoc cempus & deinceps 
,, fuccelfionis feries commendavit, uc hinc dubirare deraencis fic? 

5> 



Platonis^ Ariftotelis,'CiCeronis, Varronis, aliorumque ejusmo- 
5, di .aii<9toruin libros, unde noverunt homines quodipiorum fint, 
^, nifi eadem temporuni fibimet luccedentium conteftatione cofiti- 
;, nuA? Mdti multa de litteris E^cclefiafticls confcripferunt, noa 
^y ^quidem au6teritace:canonicS, fed sliqud adjuvaodi flwdid five 
^ difcendi/ Unde ccmflat quid cujus fic, nifi quit his temporibftt 
^, quibus «a quisque fcrtpfit, quibus potuit infinuavit atque edidit^ 
9, & inde in alios atque alios concinuatS nocicia latius^l^ flrjjuti a^ 
^ pofteros , etiam ufque ad noftra tempora pervenerunt, ita ut in- 
^ terrogati cujus quifque liber fit, non ha&fitemus quid refpondere 
^ debeamus? Sed quid pergam in longe praeterita? Ecce iftas licte^ 
4i ras^quas habemusMn manibus, fi poft a^iquantum tempus vitas 
3, hujus noftr»,, yeliilas quifquam Faufti efle^ velhas neget eflfe 
^ meas, unde convincitur; nifi quia illi qui minc ifta noverunt, 
,, noticiamfuam adlonge etiampoft futuros continuatis pofterorum 
„ fuccefTiDnibfts trajiciunt? Qua5*ciim ita, fint,' quis tandem tanto 
^, fiirore CfiBcatur, nifi daMnoniorum mendaciloquorum maiitiae at- 
^ que fallaci« confentiendo fub verfus flt, qui dicat hoc mererinon 
^, potuiffe Apoftolorura Ecclefiam; tam fidam, tam numdrofaiu 
„ fratrum concordiam ut eorum (cripta fideliter ad pofteros trajice* 
^ renc, oum eoriun cathedras ulque ad praefentes Epifcopos cercii; 
,, firiia Succeflione fervaverint^ cum hoc qualiumcumque hominum 
* 'Eufib. Amtrt. C. R. DM. C „ fcriptis 



i8 S>42> > 50« 'JrgiiitKr^^iTtsrns KoKpi/h 9ppofiki afetv^ 

„ fcriptis, five fextra Ecdefiam , five in ipfa Ecclefid, caotl h^- 
„ tate prpveniat^ , _ 

PARSIII. 

ARGUMENTA 
THOM2E KEMPISIO 

OPPOSITADISSOLVUNTUR. 

ARGUMENT0M I. 

Ex Collationibus Divi BONAVENTURiE. 

Divus Bonaventura m fuis 6Sfo coUationUws ad P^atrei ThiofoMs dtat 
devotum Ubellum de Mtatmi D. N* ^» Chrifliy ex' edque in-. 
^gram ColMionem fbptimam defumit. Ergo libellus de Imitatio- 
ne jam^xtiw ducentis ferm^ annis ante Rempifium. 

§. 43. Gerfenilte deeft notitia Hiftoriee litteraris. Illas enim 
(00 Collationes non elfe D. Bonaventures, certum eft. Collatioprim. 
iiitegra de verbd ad verbum deiumpta eft ex Ubertin6 de Gafalis, 
quod Author harum CoHationum aperte conteftatur iiis ad finem. 
CoIIatibnis prima appofitis verbis : H<ec Ubertinus. Jam vero Uber- 
tinum non potuiffe dtari k D. BonaventurS, ex a^s utriusque 
cpnftat. S. BonamUura obiit ann6 1 274. Ubertinus hdc ipfiflimd 
ann6 ingreffus efi; Noviuatum in Ordinem S. Frandfd) agens an- 
num setatis Jecimum guartm, Ann6 autem aetatis fuae qufidragefim6 
fext6, Chrifti 1304. fcribere coepitlibrum, cui titulus: ]/irborvita 
cfuc^xa, ex cujus /«^^ primS, capitulS undecim^ tota CoUMio prima 
fuppofica D. Bonaventurse, delumpta eft. 

§. 44. Unde tam exa6);am Chronotaxin a^lorum & fcriptor^ 
Ubertinianorum habeam, qusres? Eam habeo ex teftimoBi6 ipflus 

- .. Ubei- 



I< 



j4rgumifamL Ex Cdllatmthus D. BoMventura. 



Obertini. In Prohgo prmoj & in Hbro qnifao^ capkuU oSfavo M 
Operis , cui fitulus : j4rbor vita crucifixa fic lcribit : „ Univerfis fi* 
^ delibus Frater Ubertinus Ordinis B. Frandlci profefTus proponit, 
Chriftum JEfum, & Nf ariam JElii Matrem fideliter imitari. • Ex 
deciroo quarto anno vitas mem ad Ordinem per Seraphicum Virum 
Pramfiwn inflicutum Chriftus me adduxit» a patre & matre ob« 
iatum. Licet aucem inter vanosfi:udentiumcuneosfuerimiaspe 
philofophicis (ludiis deditus, Spiritus tamen JEIu me impulit ifia 
contemnere. * Quafi per quatuordecim annos circa forinfeca JE- 
lu me luus Spiritus occupabat nondum me introilucens ad altas fue 
mentis perfedtiones, & cordis fui dolores. Sed tunc ad fandtiffi- 
mum Joannem de Parma deveniens ab ipfo confortatus intravi Ec« 
clefiam de Portiunculd^- AdProvinciam Tufcia veniens fub titu- 
16 ftudii inveni in multis virk Spiritum JEfu. Affuit tunc cum pras- 
didis Magiftris frater Joannes Oliviy qui nunc , ut Ipero , regnat 
in ccBlis. (a) Is modico tempore me Spiritu JEfu praeveniente in- 
troduxit ad altas perfediones animas JEfu & fuas Matri^ & ad 
profunda Scripturs, & ad intima tertii ScatQs mundi, u^am €K 
tunc in novura hominem mente tranfiverim. - Novem annorum 
fpatio, quibus legi & Parifiisfui, totam primam reformationem 
foedavcratii. Vigefimo quinto amio astaLis mea^ ad reverendas 
Matris Angel© de Fulgined adduxit me notiaam , cui fic cbrdis 
mei defedtus revelavit JEIus, ut dubitare non poflem , illum eA 
le, qui loquebatur in illa^ Circa quadriennium tantiim legi. Poft 
hsBC omnia tempora praedicarioni intendi, in qua propcer tellimo- 
nium veritaris, quam coram Clero & populi mukitudine Perufina 
pluries prasdicando expofui, fub periecutionis titulo prasdicationis 
impofito filqntio ad foKtudinis locum facrum dedu6his fum, qui 
^, dicitur Mans Alveme, quem nunc adhuc indignus habitator com* 
maculo. Ibi lublimiores transformadones in JEfum lufcepi, & in 

C 2 , novum 



9> 



w 



^ 



M 



Vf 



w 



19 



yy 



yy 



5> 



^5 



n 



79 



»9 



55 
55 



55 



(f) Erit ex pme Francircanorttm abnc^attmA CbriAo tc Apofiolis «lomiiiittiii ta eommuai 
oirca res uftt coAtenpti^lei. 



I- , 



fto %. 43. - 50, Argtmmta Tbma^Em^fkcppifita Siffehmtur, 

5, novum Statum quafi cpmimi6 transferof. - hjhisfvarieraiabib td- 

^^ tum annum primum m facra monte transegi^ mukatie» moleftaf» 

^, tus i divern?^ quod aliqua fcripturarum exponerem, aliis peten^ 

„ tib<k, qti6d praBdicabiKa componefem ; ahfe, tpb^ Apocalypfia 

„ exponerem, aliis flagitantibAsy quod Chrifti yitam & cordiales 

,5 ejus paffiones def crifcHBrem , fed novit jEfus, qtti Kbrum iftuni 

^^ complebit, quod tantiimeram extraneus ab iflis ia corde meo^ 

y^ ficut mod5 mihi videor extrariei]& ab fledificia mattuali. Hujus^ 

y, diiiicultatis ratio mihi ab infantii infuit, quia vixTuiKiuam potui 

,9 unam modicam diftindliunculamt vel aliquid aliud fcriptitare, 

^ vel cuicunque lcribenti diftitare, quanturacunque utile vel devo- 

5, tum7 De qoibus experientiam pflenam haburt, qui mihi prseerar 

^ Quardianus , cujus importunis moleftiis faspic» iteratis iUius m«)u 

,, hoc moda liber ifte incepit^ Nam trterkius mew (johanmaus} 

^ minor tempore , quen) ad Ordinem adduxiy iao]ieftai)at rm con- 

,, tinue & QuardianumpraBdiftom, ut de cordiali paflione JEfu feri- 

,. benti Quardiano loquendo edicepem, quianetiter iperabat, nwam 

^ adhur nimiam duritiam ad ampl iusf emalliri. Qui magis^ motus mo' 

,, leftia, qiaam complacentia, acceptavi, foliini verficulos iirten- 

,, dens transcurrere. Nam eos ex aliorum diftis, & a Cbrifto mf- 

^y hi immfffi^ compererara ( utiles^) ad vitae Chrifti facifiorem recol- 

^ Irgendam meraoriam , & prarfent^s Status nlilefiam cordialiter de- 

^ plorandam. Suadente vero nrfhi pr«dift6 lcriptore^ quod bre- 

,, viter eorum intelledum exponerem ; illud imendi (mihi praele* 

5, 6lum attendij vix alicubi mediam Kneam pro expofitione verfi- 

5, cufi ponensr Ciim venifTem autem ad primum verficuium ( 1. 4^ 

y^ ^* 9*) yEfusfuturapravidens, (a) fortiffime mihi fuit immiflTum 

,5^.i Spifitu JEfuf, ut cordiales dolores JEfu exponerem tam pro 

^, praedifto Ytdia^Johannim parvulo, quam pro omnibj[b volentibik 

in 



•^ . ■ ■■ i-i l>1l iBHl ^immt^m^mfm 



(a) Iftt verficuti , ftw Summaria Capicum continfntur in aurco Opufc^lo D. BonaTCnturx , 
cui Titulusf ^h9t Oucifijei. Scd i» aoftra cditioikc \qc% txxiomfHXkm fupiirjt fr^^ 
widtns lt£icur ; fr^gurdtas^ 



59 



jffgumentmL Ex CoUatmilms D: Sonavenfura. - %t 

^ m Chrifti paffionibAs exerceri. Quo faft6 inftigabar k JEfu, 
^ quod fu® Paffionis defcriberem totum curlum ; & dum in hispro- 
,, cederem ; iromiflum eft mihi, quod totam vitara lEfu ttanscurre- 
yy rem , & parvulum ex Evangeliea Sylva tranrcriberem , quem di- 
,^ le&i 3Efu Myrrba Fafcicidum appellarem (jT). Sed cum perfeve- 
^ t«Tem in gemitibus, immilTum eft mihi fortiffimoJmpuiru Spiritus 
jEfu, ut prajfentis Ecclefia mala defcriborem, & vita Chrifti ve- 
ritatem impugnantium vitia confutarem, &.ab ©ternitate JElii 
^ inchoando ufque ad fuam & fuorum (b) gloriam membrorum ex- 
„ plicarem, quidquid ipfe JEfus immitteret. Et in quinto libro 
„ apparet aUquantuliim Apocalypfis intelligentia littera;, propter 
„ quod liber incomparabiliter pliis exceffit in longitudine, quam 
5. ipfe ©ftimaveram. Nec miretur Leftor, fi diverfis modis vitia 
^ hujus temporis prolixiiis repetantur : quia vix credet futura na- 
yy tio, quantiim iri his diebus fubmerfa fuerit veritas Ecclefiae & 
^ adiiterata veritas vitffi ChrifH. Ejt quia fingulariter paupertas 
^ Chrifti vitx^ & ejus paupertatis ufus verlutis machinationibiis 
„ multipliciter diffipatur; idcirco ubique pungit Spiritus JEfu m 
„ hoc libro (c) pauperes falfos , & Capitulum illud libri tertn : ^E- 
^ fus pronobis.indigens prolixiiis ampliavit, quod etiam in plyribus 
„ aliis Capitulis, idem Spiritus JEfu feciffe monftratar. Vix etiam 
„ credet, quicunque ha^c leget^ cum quanta impulfione Spiritills 
„ JEfu ipfe , ut indubi^ teneo, mihi immittebat deteftatidnem pr©- 
jj fentis temporis & praeteriti ^ & ad fcribendui>i ipfe fine cogltatio- 
^ ne praeambulS impellebat : nam in montefblitudinis (Alvemiaef) ciim 
„ librorum penuria, ubi poflem dubiateviderenon plus quam trium 
„ menfium&feptem dierum, vel circa, fpatium tcmports in fcriben- 

C.g . do 






(a) Ubcrtinuj ^r/w^ fcripfif d€ doloribus Chtifti internii, Dein it palfiofiC Doainu 
Tert\o it vica Chrifti ur<]uc aid padioncai Chrifti. Q/4rt& dc ejus Gloria. Q^nt$ it 
fcptcui Stanbus Ecde/i» & ApocalypH; Scd io fidicionc {ccunJ^m librum poftic ^uarta 
loeo) fc Tiymctim vocat. 

(b) Hoftcs £vaagcli;e paupcrtatis inopugnat 1. j. c* 9. 
^c) 1. }• €^ 9. 1. 1« G. 1« & !• a. Q 4. & & I 4, c 1. Icc. 



/ 



9f 
5> 



2% % 4%. - ^o. ArgiMenta Tbma Kempijh oppofita dtjfolvmtur. 

do tocum hunc librum , de quo fcribendo vix unquam cogitave» 
ram, occupare permifit, & hunc etiam^ ni(i quandb dii^abara, 
„ vel ab aliis libris (a^ accipiebam , valde pariim cogitare finebac. 
^y Quod n prscogitabam aliquand6, dum poftea didlarem lcriptori, 
yy id Xbpiiis JEfus totaliter alterabat, & alid modo formabat conce^ 
^, ptura. - Dum vix tertiam libri partem feciJQTem, (Angela de Fut 
^ ginio} mihi prsdixit, qua^ eradi pofiturus in alia; & dum infir^ 
,, marer defebre, fic ad ejus promiffionem convalui fubit6, quod, 
9, mihi (^atim prsparatd optinli fratris & nuntii auxilid, fere medie- 
^y tatem hujus Iibri (refiduam) & qnafi totam difficultatem, in ultimd 
y^ trium prttdidorum menfium compilavit Spiritus JEfu Chrirti : & 
yy juxta quod ipfa prssdixit dans mihi terminum Septembris; illo 
^ menfe terminavi in Vigilia Michaelis Archangeli anni prsfentia 
,, MCCCV., k med converfione (hoceft, ingrelTu in Ordinem) 
„ annd XXXIL „ Hucufque Ubertinus in Prologd. Idem eundem 
fcnptionis annum confirmat in fine Operis L 5. c« 8* Ubi poftquant 
retulerat refignationem PapatCte fa6hm a Coelefiino Papa , & miferam 
jflortem ejus Succefforis, j9(?m/^aV VIIL, addit; Benediftum fuc* 
ceffiffe Bonifado VIIL, quod concigit anno 1 304. 

jj. 45. Ex hnc ergo propn6 teftimonio Ubertini duo luculen- 
ter demonftrantur. Prim6; quod Ub^rtinus hunc librum anno 
1304. & 1305* fcripferit, hoc eft, triginta annis poft mortem D^ 
Bonaventur©. Secundoy quod Ubertinus nuUum priiis alium h*brura 
fcripferit. Itaque pariter deiponftratum erit, exUbertino integram 
CoUationem primam aut partem illius k D. Bonaventur^, qui anno 
1274. obiit, defumi 4ion potuiffe. 

§» 46. £x abundantia in Confirmationem prasdiiflorum & majo- 
rem confufionem Gerfeniftarum nunc oftendam , ade6 certum elfe, 
Bonaventuram in flippofitis Collationibus non potuifle allegare Uber- 

tinwn, 

(•) £x Opufculis BonaTcminrt ance rrtginci annot morcni, prsftrcim cx cjus librot cui 
citulus : UgHMm fttt ^tw Qrufifixi , qucm ukttin^i fufii^ amplilicac» 



/ 



« 



jfrgumentm I. Ex CQlktion&us D. Bonaventura. 33 
tmum^ ut podiM ex onnofitd pofitivfe conftet; UbertinaiR Iii2^.in: 

partem fuiOperis.ex 0]^mCcuIo £(maventura ^ cui titulus: Lignum 
yitay vel prout in aliis exemplaribus infcrlbitur, ^rhr Crucifixiy & 
ex alio ejusdem Opufcul6 , cui titulus : Apohgia pauperum defump* 
fiffe- Adduco ipfa verba Ubertini. Iq 1. 5. part. a.^e^ fic fcribit: 
Ex pradiSlis autboritattbus Frater Bonaventura fic conclufit c. 7. ^po^ 
kgiajkd &c.. Et l 2. part. 3. c. 9^ iteruni Bonaventuram fic alle- 
gac. Attende^ qubd Frater Bonaventura in Apolpgid fuA non qualem- 
eunque paupertatem defendit^ fed^ penuriofam &c. Et I. 3. part. 4, 
ConJIaty quodficut Frater Bpttaventufa dicit &c. Ex his patet, quod 
Ubertinus fapiiis Bonaventuram, eo tempore necdum canonizatum, 
alleget. Ex BALUZIO conftat, Ubertinum adhuc vixifTe , & Apo- 
logiam Papae obtuliffe anno 1330. (a) Reftat, ut oftendara, U- 
htrtinum fui Operis partem ex Bonaventura defumpfiffe. Id mon* 
ftrant Summaria varia Capitulorum in Ubertind & BonaventurS ea- 
dem^ quamvis ab Ubertino diverfb ordine dilpofita, & fiifius am* 
plificata v. g. j^Efus orans profiratus^ JEfiss felle potatus^ JEfus 
translanceaius^ jEfus intumulatuSj JEjus refurgens heatus ^JEfilt. 
ikcor pracipuus ^ JEJus orbi pralatus j JEfus DuStor exerciti^s^ jEfus 
€oeld levatusj JEfus largitor Spiritus &c. Haec omnia Summaria Ca- 
pitulorura, qu© D. BONAVENTURA in fu6 Ligno yita^ feu 
Arbore Crucifixi breviter expedivit, UBERTINUS in fuo quarto 
liir^ Jbse explicuit 

§. 47. Somniabunt fort^ Gerfenift», etiarafi convi6liffimi fint 
in hoc, quod Ubertinus citari non potuerit a D. Bonaventura; ac 
proin Collationes ofto ipfi adfaiptas effe fuppofititias ; pr«fumen- 
dum tamen , eas in veteri aliquo Exemplari ad tempora Kempifiana 
anteriori reperta fuifle, ut mererentur non temere adfcribi Do^ori 
Seraphico. 

(•} UMikuk T« L Ttmcm vMc iam Docwmbm proUcoria ^ 94^. 



24 $: 42. - 50« ^rgumenta Kempifw oppojha Sijfdvuntur. 

]f- 48. Refpondeo; etiam lioc fomnium difpelli Iiice Hi-ftorf» 
litteraria^. Cum enim in Italii , Gallii, Anglia & GennaniS repe- 
riantur Manufcripta innumera prajferentia nomen -Bonaventum^, nul- 
lum tamen reperitur antiquius aitate Kempifiana Exemplar Collatio- 
nuni iftarum. Manufcripta Anglicana enumerantur in catalogisMa- 
nufcriptorum Angiiae & Hiberniae imprefsis Om;/a? anno 1697. Ma- 
nufcfipta Gallicana recenfet B. Montfaucon Benedidtinus in fua Bib* 
liothecS Manufcriptorum imprefsa Parifiis 1739. In Gerraania ha- 
bemus varios Manufcriptorura Catalogos v. g. Lunalacenfem^ Melli' 
cenfem^ Emmeranum^ f^ndokmfem^ Catalogos ManufcriptorAm 
affervatorum in omnibus Monafteriis Bavarias, qui «tiamnum extanr, 
in BibliothecS Eleclorali, quos ante tringinta circiter annos a prln- 
cipid ufque ad finem totos perlegi. Nullibi comparet Exemplar 
Collationum fuppodtitiarum Botiaventurse, nec in impreffis antiquis; 
ErgOjCiim nuUius alterius tam pertinacis per duofieculafilentii,circa 
opus fuppofititium celeberrimi alicujus authoris, habeatur exemplum*, 
per Regiiiajs Criticas praeftabilitas (§. 1 1 ♦) moraliter certum eft, nei 
ipfumJibrum, nec ejus fuppofitionem setatem Kempifianam pracefi 
fifle. 

jj". 49. Plura de hac re legr poflunt in OUDINO de Scriptori- 
hus Eccleftajlicis ^^ qui longam texit DilTertationem de genuin is Ope- 
ribus D. JBonaventura (sl) Quod vero ipfam perfonam Ubertini at> 
tinet, monendos cenfeo eos, mfefiin^nt lente^ qui eum nimis pror 
peranter ufque ad coglum, quin immo intra vel fupra caelos- excol- 
lunt. Legant priiis, quae de illo fcribit RAYNALDUS ad annum 
1325- n^ 20. £1: ad annum 1^2$. n^ 11. Immo legant ipfummet 
Ubertinum l. 5. cap. cStavo^ Agnofcent haud dubie , D. Bonaventu- 
ratn^ fi vitam uJ^ue in annum 1304. prorraxiflet, nunquam com- 
mendaturum fuifle ejusmodi hominis fcripta , qui II. cc. non diffite- 
tur^ librumjuum Rma crmandum^ f% Papa innotefceret. Certe ann6 

1318- 



mmmmm 



(^)To«.IU, 






jlrgumentm L Ex ColUamibus D. Bmavefftura. s^ 

151^. quatuor ex;Ordkie Minorum 'pertinaciter infiftentes articulis 
in Ubertini 1. ult. contentis fuerunt concremati , ut haeretici (a)* 
Hinc etiam verofimile efl;, iibrum ab Uberttn6 & eius Canfratribus 
non fuiffe extra domeUicos parietes publicatum , donec tandem an- 
»6 1485. typfe publicls per Andream de Bonettis lucera afpexerit 
Venetiis, cujus editionis exemplar olim vidi Auguftce in BibliothecS 
Canonicorum Regulariunii ad S. Georgium» Aliud Exemplar conti- 
va^T in BibliothecS Eledorah* Monachii. Extat etiam Ulma^ in 
Bibiiotheca Exemptae Canoni» S. Michaeiis ad Infulas Wengenfes, 
j[. 50. -Reftat, ut fpecifice confutetur miferriraum effugium, 
qu6 Waddingus dormitan.^^ & ex eo Gerfenifta Schyrenfis c«co 
modo infecutus, declinare fe poflc argumentum convincens exifti- 
mant^ Ajunt ; Collationi prfmn D. Bonaventurae iftas duas voculas; 
Hd^c Ubertinus^ alienH manu adfcripta fuiffe, ficque o&o CoUatfo- 
nes manere Divo Bonaventur» in falvo. O caecura effugiura ! de- 
leantur \l^ fanda^, & veriifima^ duse voculas; deleantur cmtr^ fldem 
omnium, quotquot ubivis hadbeni» comparuerunt, ManufCTiptoruiii 
Codicum; deleantur gratis fine ulla alia pofiti va ratione , «nifi qili^ 
non favent caufae Gerfenian®. Deleantur irapudenter & effronter 
contra morem ab ingenuis Scriptoribus erga confenfum unanimem 
ManufCTiptorum Codicum obfervfttum. Quid tum? num ipfa Col* 
latio integra, qu» explet ferm^ tertiam partem refiduarum feptem 
CoUacionum, negare poterit^ fe effe genuinam prolem Uberdni?^ 
An non de verbo ad verbum , i periodo ad periodum , exfeda eft: 
ex vafto Opere Ubertini? An non ficUbertinus froncem? fic ocu- 
los? fic ora ferebat? An ullum^in Ubertino ex aliend panno futuras 
indicium? An Ubertinus tam ingenuus, ut quaevis Bonaventurae ra- 
menta nonnifi praemiffa honorificS authoris njentione in fuam Arbo- 
rem Crucifixi affumat, CoUationem integrara de verbo ad verbum 
illaudato authore pro fuo venderet? Res in tota ferie honefte con*^ 
tingentium fine exemplo, fenlu, mente, probabilitate caret- Q. E D. 
Eu leb.^mort.CR.DeduSt. . ^ D ^ A RGa^ 

(a) BtluKitts 1. Cf — • 



[ 



l - 



s6 f, 51, • $6, jlrgamenfa Tbma Skmpi^ n^p^a (Uffiivuntur, 

ARGUMENTUM 11. 

Ex ingenio & moribus KeinpiliL 

Thmdf K. ann6 1400. , atatfe liiar vigedmo y receptug elf m Ter^ 
tiarkm fui Monafterii. Tertiarftini agere debuic integro fexen- 
nifi, donec taidieni admiflus fuerit m Navitiatunr. In Novitiatu 
h«fit bienni6 ; polt Novitiatnm exl|je6hre debnit pro receptione 
Sacerdotii ufque ad annum estatis trigefimum cjuartmiry Chriitr 1414^ 
Quae^ caufa tants^ dilationis^ ad Novitiatum , dein ad Sacerdotium ? 
kR defedus ingenii, vel morumf Neutrai caufk congruere poceil 
^nuiho authori: Ubrorm de Imifaftm^ Erga Tbmas K. son ell 
borura Amhor. Ita rat&idnatur novus Gerlmila^ 

/. 52. RESFONSIO., Gerfenilf a trfpnciter errac. i. Quod 
p|RiTaFiter, contumcilose, & (fupid& Ven. Thomam in craiTem Ter- 
tiariorun,^ qui fblum ad flatum LaSicorum regularium a(|)irant> in- 
ffcribatr flr Qood in fiiis Leftoribus teraere fufpicionera moveat de 
probitate morum & de conftanti fervore Kempifii ; dein vero fufpr- 
cionem (latim in judicicim abfolutnra inVertat, eamque pradice pr(> 
limdaraento ablbkitasfreprobationisKempifiansB aflummatr 3^ Quod 
ra conjjcienda venr caufo dilationis KempifianaB tot6 codid aberret; 
Triplicem hunc crailum errorem recenfio Addrum finceniy quara 
Aio ocuktr teileSy Kempifius ipiemet in Chronic6 fui Monailerii, & 
Bufchiu^ in Chronicd Windesheiniienfi exhibent, inflar nebulas diP^ 
peller.. ' ' - 

' $' 53- Refero paucis^ aftorum feriem. Monafierium Kempifii 
m vaffiiiWitudine conilrui cceptum efl anno i ?98. Nulla fundaria 
tderat, mfhis fundu^ fertilis , nullus benefaftor infignT^ , nuUura 
«dificium, nifiexigOK dbmus, &c unius altaris Capella^ quam .diso 
feculares presbyteri & tres^ Clerici^, focialis yicae^acfolitudinis aman- 



ArgumentmlL Ex mgemd & morSms KempiJU. , 27 

tes, ante triennium, nempe isps.fibimetexbonlspatrimonialibAs 

conllruxerant. Numerus AiTodatonmi brevi in oiflanarium, nempe 

in quacuor Sacerdotes & in totidem Clericosexcrevit^ Ciim auteni 

adverterent, focialem vicam fine vinculo flabili diii perfiftere non 

poffe, accedente affenfu Epiicopi domum luam in iMonafterium 

convertere, -& fe Con^regationi Canonicorum Regularium Windes- 

heimenfium recenter exortae fubdere anno i^pS» ^osperunt. Ut 

eocum votis iieret fatis, anno lequente ^399. Ex Monafterio 

Windesheim acceperunt in Superiorem JOANNEM DEKEMPIS, 

germanum Fratrem, natu majorem, noftri Thomae Kempenfis, Vir 

hic aniinifortis, & vaft® comprehenfionis , ftruAionem novi Mo- 

nafterii, quamvis in fummgl rerum oraniuni penuriS, molitur, in 

eiimque finem divendit anno 1401. afientiente ThomS domum in 

UrbeKempenfi fibi & fuogermano Fratri hcreditate relidlam ([a) 

(Iruduram pro Regularium exercitiis tam felicicer prolecutus eft, ut 

habitacula pro novis Religiofis anno i4o<S^ abfolverit,. Ecdefiam 

vero Monafterii, pro ejus confecratione primiim apno 14 12. ab- 

folvendam, adhuc imperfedam reliquerit, ad regimen ^lurium 

aliorum (iicceffive Monafteriorum recenter ereftoruni vel aggrega* 

torum avocatus. Quamvis autem ab anno 1400 iifquead annum 

1 406. pro majorinumero & fuftentatione Religioforuni lufficientia cu- 

bicula regularia ac media temporalia defuerint, pro ordinatione ve- 

ro Sacerdotum ufque ad annum 1412. eciam Ecclefia deefiet, fufce^ 

pit tamen anno 1400, fuum germanum Fratrem, Thomam Kempen- 

* fem , tlanquam bonum Scriptorem , in aduale membrum Coliegii 

inftar familiarium Conventfts, ut fub fua diredione emendationi 

Manufcriptorum Codicum, Bibliae, SS. Patrum, Officiorum Ec- 

clefiafticorum , ahonimque ut;-iuni librorum cum aliis pariter ido- 

aeis in eundem finem fufceptis Scriptoribils incumberet , ficque te- 

D 2 nuem 



. (a) IrtflrumcnTum anthenticaai dc vcnfittonc hujuf domus, a Magiftrattt & Kotario Urbcc 
Kempeitfi iuhrcriptum , Sc cx Archivio Urbit dcfuiDpcuiD 9 rcpctitur ktfra intcr X>^^- 



] 



»1 



IS if. S^- ' 5^' Argumenta Tbma Kempijk oppo/tta diffolvmtur. 

nuem licet viftum fcriptione librorum lucraretur, donec ftrudione 
plurium cuHculorum, & cukione novalium completa fme lubOdia 
bQnoruiD patrimonialium in Novitiatum, dein vero poft coinpletio- 
nem ftrudlurs templi, quod anno 1412. abfolutum eft, edam dd 
Sacerdotium congruenter admitti poffet. H«c feries. fafti eft, quam 
partim ipfemet Ven^ Thomas in Chronico fui Monafterii, panim 
Bufihius tt^is fynchronus in Chronico Windesheimenfi defcribit; & 
quam etiam a6la authentica ex Archivio Kempenfi confirmant* (a) 

%. 54. Kempifius in pr«fato Chronico fic fcribit: ,, Domiis 
yy MontisS. Agnetis, quaeiextra muros oppidi ZwoIIenfis (in diftan- 
,, tia unius horceipatio) fita eft, talem habuit ortum* Erant. in 
,, civitate Zwollenfi quidam viri(^perGerardumMagnum)adDeum 
y, integrdconverfi; inter quos prccipuus fuit Joannes deUmmen, 
5, cum quo quatuqr aut quinque alii, defiderium fecretioris vitae 
,; concipientes extra oppidum morari volebant. AcceptS itaque 
^ poteftateab ii$, ad quos collatio fundi pertinebat, ad radicem 

Montis Rimel Q nunc Agnetis) exiguam ftatuerunt domunculam , 
^ipfis i quadam Matrona anno 138^- traditam. Habc deligni? & 

glebiscompada vilibustantummodoftraminibiis teftaerat. Adv^* 
,, nientibus autera perfonis valentioribCis, & propria in communi defe- 
^ reritibus in vineam Doraini excrevit pulchriorem. PrimisfexFra- 
,. tribushujus pauperculse domfts incolis paulatim fe affociaruntplu- 
,, res devoti Clerici cum Laicis ex vicinis oppidis & remotis parti 
^ bus de mawuum laboribus Vi6lum fibi quotidianum extorquentes* 
5, Clerici libros Sacrae Scripturae diligenter fcribebant. Alii varia 
^ opulcula pro domus utilitate arbitrio proefidentis faciebant. Cibus 
„ erat groffus, tenuis potus, habitus fimplex & rudis. Labor fre* 
„ quens & efuries, caiJes & pultes dulces faciebat. Raro pifces , 

rarii» 



9> 

5> 



(a). Httc refercQdum, quod S^liU^. C. 2f. autd. i t. fcribir: Tuajinftd v^cMtitre irfftm^ * 
fiitn rff ( raundi ) nAufrag\9 C^ 4d fcrviendttm titi rtimn tu» meruijicidri Oiiegie,' 
^yit ne retro iterum alnremy v§t$ me Jfente ceaflrinxi. Haec, fi cootcrantar cum m^ 
^u9B fcribit 1. c. C» i^.rcftius inicUiguucur dc toco qoii folcutu tcmporc probitioiiis» 



]/frgumenti 



^9 



^ rariiis & ova in communi dabantur. Defuerunt interdum inftrci- 
„ menta coquendiy interdum aUmenta opportuna. Ann6 i39S# 
^ confecrata eft prima Capellia in Monte S, Agnetis, & primum aU 
^, tare in ea confecraturo. Ah hac die facra Myfteria ibidem k presk 
^ byteris & Clericis agebantiif, Poft haet tribus ferm6 annte decur- 
55 fis (hoc eft 1398O omnium voluntas fratrum ad fundandum 
Monafterium exaffit, & praecipue feniorum: Videbant enim, fine 
^^ monaftica difciplina Statum Doroini iii debito regimine perfpve* 
rare nonpoffe. Igitur licet adhuc pauperes forent, nec apta re- 
quifita in aedificiis & libi-is cantualibus haberent, de mifericordia 
tamen Dei confifi, & bonorum virorum fubventione animati, ag- 
grediuntur inccBpf a. Dicente autem quodam & mirante, quod 
tam pauperes vellent Mohafterium coflftfuere, & religionem non 
reddituati acceptai^ refpondij; Pater Joannes de Utnmen^ qiiod 
paupertasfitomniuai bohorum caula. Anno 1398. obtenta ab 
Epifcop6 Trajeftenfi licentia conftruendi Monafterium Canonico- 
rum Regularium in loco fliaB Dicecefis idoneo, primittis quideiu 
conftruxerunt parvam Ecclefiam cum modicis «dificiis in Wefter- 
hoh ibique a Wfndesheimenfibfts afliimpto habitu Canonicorum 
Regulariura emiferunt profeflionem hujus Ordinis, quatuor Sacer- 
5^ dotes cum quatuor Clericis, quamprimum autem cives Swollen- 
yi fes contuleriint licentiam Monafterium hujus Ordinis in vicinia ' 
^ urbis in fuo territorio engendi ; redierunt in Montem S. Agnetis 
^, adhuc eodem anno 1398. Sequet^te anno 1^99. acceperunc ex 
^ Windesheim Superiorem, videlicet Joannem Kempis Q germanum 
55 Fratrera ThomcB Kempenfis) Hic primus Prior Stacum domus no- 
j, vem annis ftrenue ac religios^ gubernavit, & tam in a^dificiis, 
yy quam in Jibris & aliis neceifariis bona Monafterii melioravit, mu- 
5, ros Ecclefie^pro majori parte fabricari fecit, & plura ligna pro 
yy confummarione te6tt(EcclefiaB)pr85paravic. Hortum pomiferum 
j, plantare coepit. femporibus ejus montes & colles humiliati funti 
99 & vallium concava repleca. Maximus & longus labor extitit, 

D 3 cum 



55 



w 



9> 
3^ 



5> 



39 






V 



;j 



k 



^o §•$!•* 5^^ ArgimentaThma Kemfn/k ^^ 

^ cuin locus pro Casmeterio & EcclefliEi parabatur; quia mons tt>L 
,, (lecerat, gui . tamen paulatim in nihilum red^<^us eil non iine 
yj admiratione mulcorum. iEdiflcavit infuper RefediQrium Fratrum» 
^ Refe<^orium Laicorum» coquinam & cellariumy cellas pro hofr! 
^ pitibilis, Sacriflkm pro divinis. Ipfe.inter laborantes primus af^ 
^ fuit, tenens trullam caBment^rii, mc non farculo fodiens terram«. 
yy & projiciens fuper carrucam^ Tempore vacante leftionibus facris 
^ indftebac ^ & ist^h libris fcribendia yel illuminandis operam dedit* 
„ Plures libros pro ChorS & pro ArraanS fcribi fecit, & nihilomi- 
5, nus, quia pauperesadhucer<int^ AHquos Fratres. pro, pretio fcri- 
,, bere ordinavit, ficut ab antiquis teniporibus confuetura erat. 
„ Quod muiti Fratriim ftudiose fecerunc. Alii autem laboribus ex- 
,, ternis fe virilite/' dedenint. Anno 13991. Ego Thomas Kempis, 
„ ScholarisDaventrienfistexD^cBcefi CQlooieirfinatus, veniZwol- 
,, Hs pro Indulgentiis^. quas Bonifacius iSTonus a4 &briciim lEcclefM 
5, (contribuentibus) vere powiitentibus conoeffit; deinde proc^ffi 
,^ ad Montem S- Agnetis , & feci inftantiam pro manfione in eo- 
9, denkloco: & fui mifericorditer acceptatus. Temporibus primi 
5, Ven. Prioris Joannis Kempen fuerunt feptem Clerici inveftiti. 
39 Anno 1401» Joannes Drik, qui ante fuit & VicariusinSteenvick, 
^ & Wilhelmus Henricj, qui ftetit Daventri» cum Clericis devocis 
5, in coramuni viventibus; & quem D. Floreniius adhuc vivens ia 
„ Montem transmifit, Anno 1402. Gerardus Gidenian, qui plu. 
„ res libros pro domo & pro pretio fcripfit. Anno 1 405. Alardus 
♦, Presby ter 46. annorum, quondam curdtus in Pilfum, & Joannes 
„ Benevolt. Annd 1406. ThomasHemerkendeKempis, civitate 
„ Dioecefis CoIonienfis,f[ermanus Frater Joannis Kempenfis, prirai 
„ Prioris, quorum Pater Joannes, Mater Gertrudis vocabatur, Item 
„ Oetbertus Wilde de Zwollis. Anno 1468. Joannes Kempis ad 
y^ quatuor alia Monafteria Windesheimenfia lucceffive regenda & 
„ inftituenda translatus eft, cui in Monte S. Agnetis Wilhelmus 
,, Hornik in Prioratu fucceffit. Anno 1412. confecrata eft Ec 

clefia 



Argmentm II £x ingenk & fhgribus KempiJU. n 

„ defiSt nollFa per fufiTagan^um Et>ifcopi Ttajeftenfis cunr quatuor 
„ altaribuff, ^mt prjeterea in Ecclefia d«o aiia sltaria, prioribus 
j, temporibujitt Wefterhofconrecrata, (ed huc transveda. Anno 
„ 1425. murus per circuitura Monafterii noftri eft confummatus 
„ cum novS portS C. 17. Anno 1427. fuerunt adhuc hujus lod 
„ Fratres in magna paupertate» C. al, Hucufque Thomas Kem- 
penfis iii Ghronico fui Monafterli, fequenti annd 1413. ordinatusin 
presbyterum & paulo poft affumptus in Subpriorem f eu Decanum, 
" fuf Convent(is, prout coUigitur.ex C. ai. ejus Chronici. 

§. S^- Teftfmonio proprio Kemptfli annefto teftimonium Bil- 
fchiijteftis fynchroni ex Monafteri6 toKim uni hora diffitd k Thoma 
Kempenfi- In Chromco Windesheimenfi L. a. C. gy. fic fbribit: 
joannes Kemf »enfis ( germanus Fratef Thomse Kempenfis , & Su- 
perior VQ Monte S. Agnetis ab ann6 • 1 j 99. nfque ad araium 140 J.) 
Speciatem gratiam fuicepxt k jyeo^ libros corrigendr, & bend 
fcribendi, diverfSque Exemtplaria inter fe repugnantia ad invicem 
concordandf, & ea ifi fbrmam proprian componendi.^ 'Undelib- 
rorumEcctefi»nofh», MiJ/kUtm,^ Leftiomiriotura , IVfartyrot 
logtL &c. &c. Ipie prBBCipuus una, cura coHegrs ad fd fibf deputa- 
^ ris fadtus eft Emendator authenticus. Hic Joannes in Monte S. 
„ Agnetis (anno 1399.) in Priorem confKtutus didum Monjdlerium 
',y novem annis in bona difciplina gubernans feptem Clericos (^rater 
„ quos Thomas K, ) & tres Convertos fufcepit. - Nunquam fuit 
„ odofus temporibus interraedns k facris Ledlionibus, Fratrum enr- 
„ ditionibus, & novis libris fcribendis & emendandis operam dili- 
„ genter impendit ; & quia pauperes tunc erant , fratibus fuis pro 
„ pretio fcribere indulfit. Ita Bufcbius. In quo aurem illa emenda- 
tio ItbroTum , puta Manufcriptotum TypographiS necdum invent^ 
ropftiterit, diftinfte expBcatL. 1. Chronici C. s6 his verbis: „Di- 
VTnorura officiorum libns ad unguera corredtis Patres noftri de 
Windesheim ad uriliora procelferunt. Omnes enim Veteris ac 
Novi Teftamenti I^os Originales ad priraam. S, Hieronimi ex 

n Hebred 






99 



Tf 



9f 



I 

1» jf . 5 !• - S<5. j1rgmfnf*Ti>om£ i&inpiji& ppp(>fita 'dljjolvmtur. 

^ Hebra^ in Latinum ma6l«$iQff ts formam jux):a exeiiiplaria efflen- 
^^ datiora ^dipifci fibi polSbilia conati fiint reducere. yariis igicur 
,, BibliothecarumDicBcefium diverfarum &MondfteFiorMra Codicibus 
99 in unum fecQlIedis ac diligenter examinatis tot pene^ notabiles 

^/ fenfuum & verbprum Bibliae immutationes & in certis locis difcre. 

^ y^ pintias invenerunt, quot Cpdices. Idepque ferventiori z^elo ad 

^y hujusmodi veritatis indaginem judepermatiomnem circumquaque 

pj regionem perluftrantes tria taodem ingentia totius Biblias valumi- 

9, na vetuftisalim lirceraruni figuris exarata, de Parifiis, de Beth- 

,, lehem prop^ Dotinchen , 4e Monafterio S. Joannis Jerofol/mita- 

9, rum, ac de aliis locis in unum congregaverunt. In ultima Biblia^ 

P9 quee erat Johatyiitariim, ficin margine fcriptum repererunt: ifts 

j>, Biblia fiiit conteftata exBibliothec^ S. Hieronymi. His igitur 

5) libris antiquis foep^ pede(Sbis, diligenter pervolutis, &, ad (einvi* 

9, cem diii multumque calculatis tandem Bibliam noftram in Win- 

^ desheim corrigere funt aggrelfi , quam £i))li9 coireduram opti- 

p, mam Capitulum gen^rale fufcipiens auciiorirate lui, Papali^ & 

p^ EpifcopaU) admint, &authenticavit, 5(. qt omnes Biblia^ Mpna- 

y^ fterfbrum noftri Capituli ad^eandem formamcorrigi debeanc^ ini- 

„ peravit. Simili modo omnes Sermones , Homilias, Libros, & 

"^, Tradiitus quatuor Ecclefiaj DoiStorum aliorumque Patrum Ortho- 

^ doxorum ad primum (ui fonds originem, quantum in Exemplari^ 

.^ bus emendatioribus hal^ere potuerunt, fideliilime reduxerunt - 

^ Vidimus etiam ultra centura Codices magnos & notabiles Do(3x>. 

P^ rujD Orthodoxorum per ipfos pro Libraria noftra in bona litterl 

^y in perganseno fcriptos. - Ultra tiiginta quinquemagnavolumina 

^ pro divinis celebrandis . ipfi NB, cum Tlericis fui remporis 

5„ conlcripferunt &c. Ita Bufchius,. L* i* C, 2(5, ubi agit de pri- 

mis Fratribus fui Monafterii Windeshein>enris. Inter hos Joannes 

Kempenfis^germanus Frater Thomae Kempenfis ac primarius au;hor 

.hujus artis atque folertios corredloriae, anno 1399. in Priorem Mo* 

* jiafterii in Monte S. Agnetis noviter coepti ailumptus, uiquedum 

Mona- 



Argmentm If. Ex ii^enh & mirUfus SimpiJiL 35 

Monafterii communia eEjdificia, vlg.Chofus, Dotmitorium, Refo- 
Aorium , Capitulum , Ecclefia ' &;c» perficerentur , & cultura agro- 
rum ha^eniis tnciiltorum fru^us ferret, ufque ad aonum 1 406, fuum 
Germanum, ha^eniis Scholarem Daventrienfem, fica^ualem Cle- 
ricum in domo probacoriali D. Florentii in ejusmodi icriptione & 
emcndatione Codicuin exercuit tatiiquam Novitium , lic^t necdum 
inveftitum. 0*) ' 

^. 56. Exhispatet, Gerfeniftam temerari^ &petuIanterVen. 
TTiomam noftrum,' cujus patientiam & venditionem domus & con- 
ftantiam admirari debuerat , ob dilationera religiofi habitils & facer- 
dotii in lufpieionem defedCls in genere morum vel ingenii traxiife, 
eumque ad Tertiariorum laicalia munia detrufiffe. Memorem efle 
oportuerat hunc Scbyrenlem a<Sborum ih proprio flio Monafterid 
recentium, cujus Reverendiffimus Abbas , virfanftipropofiti, mi- 
hi henh notus, non ob improbitatem morum, aut hebetudinem in- 
genii, fed Ta<ticand» magis bamilitatis, obe^imtia & patientia causS; 
complures fuorum annlsf compluribite a facerdotid diftulit ( quos 
ujter forte eflet - - - -) • 

ARGUMENTUM in. 

Ex Conditionc Monachali Autlioris. 

' a 

§. 57- 

Liber de Imitatione fcriptus eft k Monachd, non k Canom'co Re- 
gulari. Author enim L. 3. C. 56« fcribit: f^ta bwi Monacbi 
Eufeb. Am»rt. C. R. Dedu&. E • crux 

(«) Kofl obftat; quod Joanocs crga vetcranos {am SacerdoMs» fic 4iu m airt aniaiaruni i^ 
vcl iw Coilcgio D. Florcntii diu cxcrcitatos » & iudicientia congruc iuflcntationis acciia 
^um affercntcs ^ nova ionga probationc uiiis non fit. At vcro juvcncin vividum» 
conftn^incum in primo gracfu, bonis patrimonialibus cenuibus iiiftrudum communitati 
cum pcriculo nutmurationum contra ic, tanquam camis & {anguinis mancipium finc 
longt probatiouc, qui fc onn&bus probtfct» noQ crat confultum« 



34 ii*57* - 6i. ArgUffiettta Kempifio oppofita.dij/dk^ntur. 

irux eji. Et !•• I. C. a5- Attentk^erfa rfligimis Mmasbos ^ 
Monialesy qualicer omm nocbe^ ad pf^ndum aflurguqt. 

§. 58. RESPONDEO* J40BI eft bona argumentatio. Author 
libri in Exemplum Monachos proponit, ergo fuic Monachus; alio- 
quin debuijQTet etiam efle Monialis, Carthufienris, Ciftercienfis, E- 
remita Thebaidis^ & divjsrfarum religionum Monachus , cumineo- 
demCapitulo etiamMoniales^ Ciftercienfes,Carthufienfes &c. in exern* 
plum proponac. N$ ullus ferupulus remaneat ; Thomas Kempenfis 
in aliis fuis indubicatis Opufculis non fblimi eum perpetuum morem 
obfervat, ut ad exempla ftridliqrum ordinum provocet, fed etiam 
inlatiori fenfu, prout genericeproper/i^tfr^gw/mfumitur^ nomen 
Monacbi tion erubefcal Statim in primd Sermne fuos Novitios fic 
alloquitilr: Qenebim Monacborm eft ficut falfm mare^ quodcorpora 
mortua projicit^ .Et in Sermone 8* ad Fratres : Sic Antomus Mona- 
chorm Pater^ fic SenediStus Abbas^ fic Bernardus fecit. Horum vi* 
tam fi infpicis , invenies^ quid imitari debeas. Et Serm. 9. , p. 2. Cer- 
taverunt Eremita^ certaverunt Monacbi^ - nil quietius^ quhm ut Reli' 
giofus devotus^ & profefius Monacbus Pralato fuoobediat. In Opui- 
culo , *cui Titulus : Vallis Liliorum C. ig, n. 5. fcribit: Monacbiis 
pronus ad Uquendm facili excedit loquendi menjuram. Ibidem tocum 
C. 23. infcribit: De honis moribus bumilis Mcnachi. In Traft. De 
Difciplina Clauftrali C. 6. n. 4: fcribit : Accipe exempkm^ bona operandi 
k S. Antonio^ S. Augufttno^ h S. BenediSfo^ h S. Francifco\ h S. I)o- 
' minico^ qui regulas Mmacborutnfcripjerunt^ & religionem inftituerunt. 
Et C. 7. n, 3 . . Acedia & otim expellunt Monacbm de Cella. Ex his 
patet, a Kempifio terminum Monachi^ more ilorum temporura^ 
fumi in latiori fenfu, declaratd ex fubjecta materiS, prout fumitur 
pro quovis Regulari vivente feorfim a confortio mundanorumia com- 
muni. In ^onfirmationem addere pofiem ^ quod tempore Kempifii 
' Canonici Regulares Windesheimenfes aufteritate vitae rigorem Mo- 
.nachorura aBquarint vel fupererint, & quod G.erardus M. eorura 
protoparens , ab iis legi voluerit D* Auguftini Speculum Monacbo^ 

rum 



rum Q^y Per hoc tatnen Cationici Regulares non poterunt unquam 
fitnpliciter loquendo fecftirtdum rftfionem (peoificam confundi cura 
Monachis, paftquam eos Jus Ckflonicum L |. Tif. Ds Statu Mth 
fmhonm & Cammonnn Reg:r4^!mHiblemy\teY & invariabiKter dillin- 
xlt. Vi^ nofle dirctfmen «fpecifidim? Accipe! iMonachis arcidit 
Status Clericalis; econtra Canonicis Reguiatibus accidit Statns Mova- 
chalis. Si Status Monachorum reducatur ad morem anteriorum 
.temporum, quem habuit per ffenhe decem faecula, in quo conimu- 
nitas conftabat majori parte ejf Laicis, remanebunt veri Monachi 
Ordinis S.Behedi^i, vel S.Bafilii, vel S, Bernardi. Econcra 11' 
in communitate Canonicorum Regulariunl majori ex parte extinqua- 
tur Status Qericalis', non femanebit amplius ibidem Ordo Canoni- 
rum Reguiarium. Hoc difcrimen alfignat D. THOMAS 2. 2. 
q. 189. a- 8. ad a. ubi aflerit, Canonicos Regulares difFerre ^ Mo- 
nachis , qu6d fmt per fe Clerici. • . 

, ^. 59- DIXI, more illorum temporum: S\c enim etiam Thomas 
Kempenfis vocatur Monacbus a R, P, Georgio Pirkamer in prafatione 
ad editionem omnium Operum Kempifii : aniio 1 494. Fuit^ inquTt 
Tbomas de Kmpis profejjus Monachus Fratrum Ordinis Canonicorum 
Regulariwn.. Eodem modo ioquicur Aurhor Speculi Exemplorum his 
verbis: Erat quidam Monacbus^ di&usThomas de Kempis^ In Con- 
cih*6 Conftantienfi Patresuniverfim omnes Rehgiofbs quorumcunque 
Ordinumcoroprehenderuntfubgenerico termino &ideaMonachorum, 
prout patet legenti Adla Concilii apud Van-der-Hardt ^ vel fcripta 
Cerjonis Concilium refpicientia. 

jd". 60. Quin immo jam antiquis temporibus haec copulatio 
Mwacbatus & Ckricatus in Canonicis Cathedralrbus-fine ofFenfione 
inVe<aa eft, D. AMBROSIUS Serm. 15. de Laudibus S. EUSEBII 
Vercellenfis Epifcopi, fui optimiamici, fcribit: Ut catera taceam^ 
illud quam admrabiU eji^ qaod in bac fanGfa Ecclefia ( Vercellenfi) 

E 2 mdm 



(a) Thoma Kcnp. ia Viu Gcrardi. C. it. n« i|« 



3^ S-57- - 6t. ArgmemSlMjnpopj^ diffehmthtr, 

eesdm Monacbos injiitmt effhy qms Qerieosr. Et m Epift, 25^ ad Ecr^ 
defiam VerceUenfem , ubi Clerumadhortatur adeligendum di^nunf 
SuccefTorem ait: Si in aliis Ecckjns tasaa fuppedit ordinandi Sacerdotis' 
(.Epifcopi) conjideratioy quanta cura expetitur in yercellenfi Ecclejia^ 
ibi duo pariter exigi videntur ah EpifcopOj Monafterii continentia fip 
difciplina Ecclefta. Hkc enim primus in Occidentis partibUs diverfa 
inter fe Eufebius fan&a memoria conjunxit^ ut in Uvitate pofitus Inftitur 
ta Monacborum teneret y & EccUdam regeret fobriitate jejunii^ Haec 
S. AMBROSIUS de S. EUSEBIO, qui non folunj S. BenediauiB 
ultra centum a&nos , fed etiam S. Auguftinum ferme quadragints 
annis pra^effit. 

§. 6uln Regula Canomeorum Aquisgranenft^ qfaaffi etiam 
Pollinga^ fecati fumus, prout patet ex Bavaria fantJ^ Raderi in Vita 
B. Gerbobiy ftatim primo CapjculS explicatur, m quo vita Canoni^ 
corum convenire debeat cum vita Monachoiumy & in quo diffefrer 
Quanquam CanoniciSy inquity iiceat linum induere y carnibus vefiiy da- 
re & accipere proprias res (fub domini6 ligato) babere^ quod Mo-* 
rmcbis penitus inbibitum eft^ non tmen in cavendis vifiis & ample£iendis\ 
virtutibus eorum i Mouacborum diftare debet vita. Ita prfefata Re-^ 
guk. An proptereai quod Monachorum multi rigorem* veilimen^ 
torum & efculentorum diminuerint, econtra Canonicorum Regula- 
rium multi per ultroneam abdicationem dominii ligati rigbrem fui 
Status auxerint, quafi per confufionem prodiifle dicamus Statum;, 
tertium Monacho-Canonicum? Abfit. Nafura^ Status^ radicesy 
ejfentia^ utrinque manent; femper verum erit; Statui Monaebertm 
Clericatus^ econtra Statui Canonicorum Monacbatus accidit; nec, ubl 
ex rntentione loquentium per fubjeftam materiamvel per circumftan- 
tras declaratS, non de accidentali adjunflo, fed de natura rei fermo^ 
efty nec Canonieus Regu1arisywt/)//(://ifr, ex genere Jiio^ iea w Status^ 
crit Momchus; nec MonaclTus ex generefuo, vi Statua erit Cleri- 
cus. l"Is&c nolTe Gerfenifta poterat ex mea Hertnenevtiea infertd 
jirti Critica. Id ipfum noflfe poterat ex ulli loquentium ; neque 

eniiB 



:Arguimitm W* £x Citatim S, Rancifii inprafemr* 37 

ffiiffl tn qasftiooe ^/«/ySir res? «djun^m acddentale, vel ignobi. 
lius prsdicatum reddimus, (ed fixum ac dignius^ ik de rufticd, fa« 
brd, fartore, evedlo in Nobilmt Principem, fnperatorem , qusrenti- 
bus de Statu, honeiliora efferimus. Vide Conilicutionem Beoe* 
diftiXlV. 00 

ARGUMENTUM IV. 

Ex Citatione S, Francifci in prafenth 

^. 62, 

Author libri de Imitatione vixit tetnpore S. Francifciy quia tanquain' 
de viro prffifentis tempQris L* 3* C. 50. v, ult. fcribit: jiit bth 
fnitis S* Francifcus. ' . 

^ 6^* Novus Geffenilta non embuit/o/. 85* wcoquere hoc 
Gerfeniftaruji) anteriorum arguroehtum^ plan^ putnle Ruditnefiti/fa- 
rm^ prefie ad litterara tempori prafenti vel prsDterito inflflexitiuni* 
Quis enini ignoraC ^ ufitatiffimo more loquendi, eorura difta^aut fa- 
fta , quae perenni ifcripturarum monpment6 , five prpprio llve aUe* 
no calamd poileritati relidla funt^ tanquam prasfentia fpedlari & al<* 
legari- Sic etiam Apoflolus Hebr. 11 . u 4. teflatur. ^bet mune^ 
ribus ejus teftimomum (ift Scripturis) perhibente Beo defundtus adhuc' 
loquitiff. EcontrA eorura didla vel fadlai quorum nulla Scripto pu* 
blico reliita efl memoria, verbd- temporis prteceriti vel imperfedti 
referuntur- Hincetiam S. Bonaventura in VicaS* Francifci^ cum 
eju> diSa prius fcripto configriata non foreat, c. 6* ejus v^erba re-^ 
ferens, non prafenti^ i^ed praterito^ u.ut imperfe^o utkur : v* g, re* 
fleverat^ erat^ cimejfet^ ftudmty didicerat^ dicebat^ Jludebat^ fed & 
verbum hoc dicere folitus erat. Quantum bom ^Jl in oculis jDei, tath 

£ 3 tum 



■ «» ^ ' 



^bMfa 



(a) ^ffiilia^ Impicfia cum Hotis kabcri potcft Anguilc apttd VcithiiHif 



38 §. 6i* - 6$. ylrgumenta Kempijiooppojita dijfdlmntur &c. 

tumeft&nmplus. - Gaudehat - tri/labatur &c. ^inc potius inverto 
argumentutn : Iftemodus loquendi : ait hufnilis SanEfus Francifcus^ 
ron fuerunt fcripta aritequam ejus diSfa & fa&a per D, Bbnaventu- 
r^w fuerant orbi putaiicata 3^ & priufquam Francifcus fuerat Sanftis 
adfcriptus. Canonizatio autem S. Francifci contigit anno iiqS» 
& vita illius a S. Bonaventura lcripta eft poft annum 1240. Itaque 
Libri de Imitatidne fcripti npn funt a fiditid Joanne Gerlene, quem 
ejus fculptores ad confinia anni 1226. vivente adhuc S. Francifco, 
vi pralentis argumenti collocant. ■ ^ \ [ 

jj. 64. Si dicatur, nonnunquam etiam vivos fuiffe adeptos, 
nomen Sanpi. Sic enim D. Tkomas Aquinas dum Parifiis inviferet 
Bonaventurami & reperiret occupatum in fcribenda vita S, Fran- 
cifcl dixitr^ fertur : Sinamus SanStum^ro SanSto lahorare: Et THO- 
MAS Vercellenfis vocabat fuufii Difcipulum, Antonium Paduanum, 
San&um^ dum adhuc erat in Vivis. 

§. <55. RESPONDEO; in primo cafu fumi tetm\A\m-San6li 
ADJECTl VE ad exptim^ndim fanftitatem morum , quod in pri- 
witis coUoquiis, vel Epiftolis nec a vero ablcedit, nec k decoro. 
At vero in Libro publico non admittit Ecclefia tribui cuiquam 
antonomajiich ac per excellentiam, prout importat perfbnam culru 
publicp per Canonizationem , aut pietate fideHum honoratam, 
{lenominationem Sanfti fine Decreto fummi Capitis Ecclefiae De 
Thoma Vercellenfi infra demonftrabitur (^.240.) eum.obiiffe 
• anno 1446. D. ^ntonium autem in SanftoS' relatum effe anno 
15^32. Itaque potius firmatur regula^inlibrispublicisnontribueRdum 

cuiquam per excellentiam Epitbetum SandJi, nifi Cano* 

nizato per Ecclefiam. 



^<>)^^^^im 






ARGU< 



jtrgumnttmV. Ex afate Kempijuminus bifbili. * 391 

ARGUMENTUM V. 

Ex aetatc Kcmpifii minus habilL 

§. 66. 

T ibri de Imitatione gravitate Sententiarum referunt virum religio* 
*-' lum grandaevum 5 in pmnibus vit® interna& tentacionibills diiiex- 
ercicatum ^ ac propria cxperientiS in rebiis Afceticis per omnia do- 
ftum. HaBC autem non conveniwnt KenipiCio, vix annum aetatis 
rrigefimutii luperanti , quo. librum de Imitatione fcripfijfle praBcendi 
tur; idque eo incredibilius fic , cum primum anno aecacis fuae trige- 
fimo quarco ad Sacerdocium admitrus fic. 

/. 6y. RESPONSIO. Thomas A'^w/>^«//j nafcitur anno 1379. 
Ad Novitiatum recipicur in monafl:eri6 S. Agnetis recenter conftrui 
ccEpto, pauperrim6, & aedificiis vixdum completis miferrim6, an- 
no'1406. Profeflionem emifit anno fequente 1407. Sacerdoti6 ini- 
tiatus eft anno 141 3. vel 1414. Sequenti bienni6 in ordinem di- 
gelTit par tim lumina propria.in fuis meditationibfts per duodecim an- 
nos haufla, partim Sententias primorum Patrum Windesheitngnfiuiil 
fcript6 relidtas, & raagna parte a femetips6 annotatas. In Chronic6 
fui Monafterii Paft 2. C. ii. de dileftiflim6 fu6 Florenti6, k quo 
fueratpro receptione commendatus, fcribit: Quadam vice vijitatuh 
nis gratid venit ad Montem S. yfgnetis. Rogatus h frMribus cellatio- 
mnfacere^ hreve verhtm eis de humilitate & charitate fecitt Quidam 
devoti verha ab ipfo dicta fcripferunt in tahulis & libelUs. Id contigit 
anno 1414. vel 141 5- aetatis fuae 34^ vel i^. Hinc non temerd 
Scriptum effeexiftimandum^ dum Hermannus de Hallis^ qui fe in Ca- 
pitulo generali 1454. cum Thoma Kempenfi locmura effe teftatur, 
eum Ompilatorem lihri de Imitatione vocat, afleritque, eum compi- 
laffe hunc librum (a). Compilator eniravocdturj qui Sententias 

Patrum 

(a) Vidc §. i;o Benc^ttiam notandum cft, quod non solum Joanties ejut frater ienior 
principia aftctica pradica cx D. Bernardo in Cantica conferip/crit teftc Bufchio L. i, 
Chroa., fcd c('}«mipfcnctrhooiasKfle r^/ri^-coinplura D.Bcrnardi Opufcula dcfcripferic 



40 %'66. ' yt. 'Arimtma Tbsnue Kmpijio oppoJUa dijfotvtmtur, 

Patrum aut Virorum ilhiHriuiD apte colligit & colli- 
gat. 

§• 68. Anno 1414. Sacerdotii prifno, apt^ congrount illa au- 
thoris L» 4. C. 5. verba: Ecce Sacerdos faSius es^ non alleviafii onus 
tuum. Pidenunc^ ut te irreprebenfibUem exbibeas. Qu® verba non » 
Sacerdoti jubiteo, fed Neo-Myfi», praeferdni in Religiofb Statu 
apte conveniunt, in quo. Clerici adepto Sacerdotio a varits oneribfts 
eximl^ & honoratiiis in omnibik tradari folent. 

^. 69. Quidin hac tota re infoUtum autincredibile? D. yf;;- 

tonius de Padua^ qui anno setatis lu® 36- obiit^ jam anno aetatis (uas 

vigefimo quinto totam Scripturam, quam memoriter fciverat, an- 

tequam Concordanti® Hugonis Cardinalis exiflerent, in locos com- 

munes intermixtis Sententiis Patrum tam ordinate digefierat, & di«* 

gefl:a menti impreflerat, ut eo dein coram Pontifice perorante ^r- 

ca Tefiamenti vocari meruerit. De D. BonaventurA ejus Biographus 

Marcus Ulyfiponenfis &. Waddingus fcribunt, quod natus fit anno 

laai,, & quodanno 1243., a&tatis fuaB22. Ordinem ingreflus fit. 

Dein addit Waddingus; JJbrwn^ quem Pbaretram dixit^ in ipfi> reli- 

gionis ifigrefiuex operibus contexit SanBorunt Do6lorum^ Gregorii Papa^ 

jin^ofiiy Augufiini^ Hieronymi^ CyprianU Chryjbfiomi^ ffiodori^ yln^ 

felmiy Bernardi^ Cafiiodori^ aliortmque multorum. D. THOMAS 

AQUINAS, prout de Rubeis in prajclaro Opere De Gefiis & Scri- 

ptis D. Thomae oftendit Diflert/ 1. C. 9. & Difiert. 10. C. 2. num. 

Z- jam anno aetatis 30. compilavit Commentaria in Libros Senten- 

tiarum. SCOTUS ©biit anno a^tatis 33. vel 34. & tamen iam fcri- 

plerat multos Tomos combinatorios Sententiarum philofophicarum 

& theologicarum. Ut omittam duos Picos Mirandulanos, Tofta- 

tum &c. &c. Quid funt k centum annis omnes ferme juniores Pro- 

feflbres , nifi meri Summiftae feu Compilatores opinionum recepta- 

rum a iuis Anteceflbribus? Imrab liceat cifcitari (^a) ex ipfo novo 

Gerfenifta; Heusl qu6t anmrumes tu? Catalogus Benedi&inus vi- 

. gif^ 

(a) Sic ipicma «Uo^uiciir fiuini Lcftorem (oU ig^ ffcmsl ^AMce USwr. 



Ai^gummfum V. Ex atat$ Ke»q>i{ti mms babili. • ^t 

ffnti novem afiignat. Itane triginta annos nondtim habes , & in re , 
ubijnagnd EruHirionis. & Librorum apparatii opus, Dijfertationm 
Criticam moliri^; econtra Kempifio noftro non permittis, ut ann6 
ctatis fuas trigefuno quinto^ in materia^ lolum ingenii & fpiritik re^ 
ligiofi indiga, circa generales veritates chridianas perfpicuas quoti^ 
diana luorum Direclorum rpirituatium monita in ordinem ac velut 
totidera locos communes^ qnot Capitulay digerat? 

' /.70 DIXI; Suorum DireStorum. Primorum enim Patrum 
W/ndesheimenfium Dicta & Scripta farailiaria coincidere fenfu, 
phrafi , ac vi cum coUec^laneis Kempifianis praefertim de Imitationa . 
Qyrifii^ de amtemptu omnium vanitatum mundi ^ de ainorefolitudittis^ re^ 
colkciionis^ Crucis^ & pacis interna &c. quivis intelliget , qjui iege* 
revoiuerit direcliones facras Kempifio traditas a D. FlorentiOy Z>. 
yoanne Huesden^ p. Luberto Bernero^ Henrico Mande^ Fr. Joanne 
Cacabo^ quorura vitas & monita partim ipferaet, partim Bufcbius in 
Cbronico fFmdesbeimenJt defcribit. JOANNES HUESDEN, cui 
Kempifius morienri adftitit, in articulo mortis conftitutus adhuc 
fuis commendavit Ubellum afceticum dudum pro luorum dire&iont 
confcriptum* Hunc reperies in fine L^ i . Chron. fVindesb* pe Hen- 
rico Mandej qui priiis erat aulicus Wilhelmi Bavari, Ducis HoUan- 
diffi, &ann6 I392* Inftitutum Windesh. lufcepit, in eodem Cbron. 
L^ 2. C. 43. fcribitur: Quatuordecim de Fita fpirituali y mentis devo- 
tiofie^ & interna in Deum contemplatione edidit libellos ftdb bis titulis. 
Liber I. Quonwdd veterem hominem cum aSfibus fuis exuere debemus , & 
Cbrijio nos unire. IL De intimis D.sN. J. Chrijii viis^ &feptem viis^ 
qidbus itur ad ea. IIL De perfe6fa amotis altitudine , & de viis ad 
eam perueniendi. IV. De fapidh Sapientid. V. Speculum veritatis. 
VI. De Luce Veritatis. VIL De tribus Statibus bominis converji. VIII. 
h quibus confifiat perfe6fio vita jpiritualis. IX, yJmorofa querela ani* 
ma amantis Dcum pro liberatione ienebrarm & defe&uum fuortm. X. 
jlllocutio hrevis amantis anima cum amato fuo. XL De Praparatiom 
internce bahitationis riodra. XIL De Vitafpirituali & devofa, & in 

Eufeb. Anmt. C. R. DcduSf. , t quibus 



#2 /• 66. • 7** Afgumnta Kmpifid:6pp$fita dtjfol^juntur. 

quihus conjijlit? & ejus impedimenta. XIIL De Vitd cotaemplativd ; in 
quibus confijlit? & punSta^ quibus impeditur. XIK Dialogus Jh$ 
Collocutip devota anima cum amatojuo^ & rejponjto ejus ad animam de^ 
votam. JHbs omnes libros in Francano^ & Teutonico propria manu pal* 
cbre dejcriptos Librario Teutonicorum librorum in IVindesbeim reliquit^ 
cujlodiendos , cun&isque petentibus Fratribus & txternis benignh commo^ 
dandos. Qui h«c omnia legerit vel perpenderic , videbit Kenipi^ 
fio non fuiiTe difficil6, annd «tatis fuse trigefimo quinc6 ^ furcipere 
partim verfionem partim ordinatam compilationem tot inlhiidiO' 
num immediate ad fe, iudsque Confratres pertinentium^ , 

1". 71* Certe libri de Jmitatione nil aliudfunt, qulim verita^ 
tum, luminum, & illuftrationum generalium, quse in meditatione 
quotidiana animo k terrenis diltradionibus libero divinitiis immit* 
tuntur, quotidiana annotatio & in locos communes fine merhodid 
fcientificS, fine connexione auc coordinatione Capitulorum & Sen- 
tentiarum digeftio.(a) Ejusmodi Setttentiarum ac veritatum coUeftia 
capacitatem anni trigefimi quinti in homiqe inter perlbnas & allocu^ 
«iones afceticas enutrito longei miniis repugnat, quam in Philofo- 
phiae/TheoIogisB, Juris&c. Profeiroribus , in Hiftorids. inDuci- 
bus militaribAs, Confiliariis Principum &c» rerum ad fe pertinentiufflt 
ordinata comprehenfio. Cdligere quidem di^la & cogicata fapfen* 
tum labor Grammaticorum judicid, folertia, '& eleganciS ftyli pra- 
ilantium eft: atver6 cogitare, colligere, ordinate dilponere, ac 
fine eloquentiaB fucd fcribere, quacunque in mundo interiore vera, mo- 
defta, pacifica, fortia, meritoria, ac eoniolatoria funt, etiaos 
humilium Chrifti Diicipulorum eft, quos dum multis annis 
Deo fibi foli intus loquenti attendunt, in vafa fuas 

Sapientise eligic. 

(i) Hinc ncmo fatis mirari potcHc, cjuomodo GcricniflaB cain F« Bttcclino libran dc Imilii 
tionc opui cruditiiCmum vocarc volucrinr« 



ARGU- 



.^rffkneiamVI. M SpintttiJbroiim Ken^ilkrum. 4^ 

ARGUMENTUM VL 

Ex Spiritu Librorum KempifiorunL 

Ex Libris Be Imitatme longe alius fpititus elucet, quam ex Ope- 
' ribus Thomae Kempenfis. Hasc enim Ipiritu languent, & ideo 
iifque ad annum 1600. jacuerunt in pulvcre ab orbe negle(5i:a, & 
' vix femel imprefla funt, dum illi centies prodierunt in lucem. Ita 

fol. 123. • 

jj. 73. Aut orbis terrarum fallitur, aut Gerfenilla juvenis er- 

tat. ' Haftenus omnia- reliqua Alcetica Opera Kempifii tantS aBftima- 

tione k viris in fpiritu expertis excepta funt , ut jam pluries quam 

duodecies recufa fint. PONTASJUS in celebri fuo Diftionario Ca- 

' fuutt edito Parifiis. aiino 1 726. In Tabula pra^liminari Authorum , 

.enumerat editiones fequentes : Parifienfem annis 1493. 15^20. 1521. 

1523» 1549. Norimbergenfem 1494. Venetam isjs'. 1568. I575* 

Antwerpienfem 1574. 1600. 1607. Colonienfem i6(5o, Pj)ntafllis 

fatetur, prodiilTe plures alias editiones. Recentior prodiit Colonia» 

anno 1728. fumptibCls Henrici Romerskirchen Bibliopote, qui etiam 

meum Scutum Kempenfe inferuit. Ex hoc patet , jam nnte annum 

1600. prodiifle decies omnia Opera Afcetica Kempifii. Novum 

Schyrenfis cum fuis Ducibus praebuit imperitiae in Hiftorii rei litte- 

rariae Documentum. 

$. 74. Jam quaero ; utrum in quaeftione de elegantid , excellen^ 
ti/ij fefvore^ vi motrice mt fpiritu dlicujus libri judicio potiiis inex- 
perti juvenis, quam communi fenfiii mille graviffimorum ex omni 
'natione virorum, aBtare gravium, ac indifferentium, infiftendum 
fit? Celebris ARNALDUS fcripfit Opufculum du bon Sens, de Subti- 
litate difcretiva. MABILLONIUS in Opere de Studiis Monaflicis 
ad difcernenda genuina Documenta opufcula Patrum , vel genuina 
Documenta veterum IJpalatum diu exercitatum "requirit. In noftri 
' ^' F 2 PhiJo-, 



"44 >§* 72* - 7^' ^ft^^fi^ Kmpifio .opptJUa dijfdlvmur, 

Pbilofophii Pollingand inter locos Topicos & Theologicos fneritd 
ctiam uniformem Experientiam mentis^ 'teftimonib idoneorum teftium 
declaratam, feu quod idemeft, Senfim cmmunem peritorum repo- 
nimus. Hisne omnibus fpretis Criterium de Sfnritu librorum Kempi- 
lianorum, uniformiter difformiter pro varia difpoiitione legentium 
fiiotrice mentium , fibi (oli Gerfenifta juvenis refervabit? Nil gw» 
vius fcribam: Ad Apoftolum remitto: ^mmalis Ifomo^, inquit, hon 
percipitea^ gu<e funt Spiritus : Stultitia enim ejlilli ^ & non poteji i^ 
telligerejy quiafpiritualiterexaminatur. i. Cor. a. v. 14. Et jhlebr.- 
5. V. 14. Perfe£torum efifolidus cihus^ qui exercitatos babent fenfus ad 
difcretionem boni & mali. 

jj^ 75. Cffiterum quod uni Opufculoacceflerit familiarior ufus 
legentium , id ferme in omnibus Scriptoribus polygraphis ^ efiam 
fandtis Patribus obfervare licet. CHRYSOSTOMi Sermones ^ti- 
tiocbeni & Uber de Sacerdotio , AMBROSII fcripta de Vir^initat^^ de 
Officiis^ dePatriarcbarumVitis^ HlERONYMlEpiftoIay AllGU^ 
STINI Cofifeffiones, Encbiridion, de civitate Dei. D. GREGOR|I 
libri Moralium, BONAVENTURiE Jfcetica,^ AQUINATIS Summa 
pluries^exfcripta, pluries excufa, haud dubic etiam plures Leftores 
repererunt. S. AUGUSTJNUS C. 20. de Dono perfeverantia prqba- 
turus, a fe jam ante ortum haerefis Pelagjanae eam haerefin fuiile 
confutatam, nec id Pelagianos latere pojtuilTe, provocat ad Ilios 
libros Confefnonum jam priiis fcriptos^ & pr« aliis fuis OpuIcuUs 
notos. Qidd^ inquit, meorum Opufculorum frequentius &^, deleSMlii^ 
innotefcere potuit y quam libri Confejjionum mcarum? AHquando materiae 
univerfalitas, neceilitas, vel utiltas; alias fcribendi ratio plurium 
captui accommodatior, fuccinftior^ aut in ufum quotidianum ap- 
plicatu facilior, nonnunquam etiam gratiarum, non folura in homi* 
nibus dtverfisj l^d etiam in eadem perfona pro diverfitate ccnipbrum 
& finium inaequalis ab uno eodemque Ipiritu difpenfatio ampliorem 
apertionem oculorum, aurium, cordium operacur. Pefllma feraper 
ex inasqualitate eficclus ad diverfiuteiu caufo ijdatk) fuit^ ubi eadem 

cauiQi 



Argmentwn FIL Ex Circumjiantia Temporm. . 45 

carufii Sverjmodh aut diverjis fubjeftls varid dil|)ofiris applicata fuiR- 
cit, Idem fol ceram liquefacit, & irfdurat lututn; & licet in hyeme 
multis millionibus milliarium fit terrae propior , quara in aeftate , mi- 
nus tamen calefaclt ob diverfam incidentiam radiorum. 

ARGUMENTUM VII. 

Ex Circutnftantia Tctnporum. 

A udiorlibforum de Irnitatione laudat exemplarem vltam Keli^oicy' 
*^ rum lui temporis* Haec circumftantia non congruit faeculo XV ^ 
quo vixit Thomas Kempcnfis , fed fasculo XIIL quo vixit Gerien» 

§. 77. RESPONSIO* Hafcine larvas.Gerfeniftae ferio often* 
tant^ & fdoli fine rifu admirabundi adorant? Aperte falfiim eft, ab 
authore librorum de Imitstione laudari regularera obfervantiam Re- 
Jigioforuln fui temporis* Econtrario potiiis evidens eft, ab go de- 
plorari generalem Religioiorum diffolutionem^ Solis CarthufienfibCis 
& Ciftercienfib^is, aliisque hinG inde fidhuc obfervantioribfks multis^ 
refpeftive tamen paucis Monachis exceptis, ad quorum Imitationera 
Religiofos fui novi Inftituti Windesheimenfis, rigidos difcipliflas re-- 
V gularis & Ecclefiafticae reftauratores provocat* Huric effe obvium 
/ fenfum^ authoris textus jundim cum contextu oftendit, Libro r. 
C 18. fic (cribit: Intitere Sandlorum Patrtmmvida exempla^ in quihui 
vera perfe&io refuljit & religio. ^ O quantus fervor ommum Religiofo- 
rum in principio Jua fan&a Inflitutioms^fuitl O quanta devotio orationis! 
guanta ainulatio virtutisl quam magna difciplina viguitl quantareveren- 
tja& obedientia fub regulaMagiffriuhique effioruit iteftanturadbucvejli- 
gia dereliffa^ quod verh Viri fan&i & perfecti fuerunt^ qui tam (irenifit 
fnilitantes mundum fifppeditaverunt. ^am magnus putatur , Jiquis tran^^ 
gre£or nonfuerit, O tepor & negligentia StatHs mjlri^ quod tam citd 

F i decli* 



4-6 f. 75. - 80. j4rgmenfa Kempijui oppofita diffhlvuntur. 

declinamus i^ prijlinofervorel Inhisverbis notapdum, quod author 
loquatur de Injfitutione omnium Rcligioforum ^ ac proia etiam Religiofo- 
rum S. Francifci & S. Dominici^ fimul eodem tempore initio feculr 
decimi tertiicirca annum 1220. exortorum. Horum enim duorum 
Ordinum Authorem habuifle notitiam patet ex eo , quia L. j . ۥ 5^0. 
allegat S Francifcutn^ canpnizatum anno i228* Notandum praetere^ 
eum loqui de his Injlitutionibus f anquam re diii prasterfta ; ciim addat, 
tejlantur veftigia dereli&a. Quis autem aflerere audeat, hos duos 
Ordines ftatim in fuo flore a fua prima Inftitutione defcivifle? Ar 
non ipfemet Gerfenifta Schyrenfis fatetur ; Difciplinam claujlralem 
in Italiafaculo XIIL ad Superum delitias ufque Jloruijfe? Igicur ad male 
coniutam fabulam pertinet, Gerfenem initi6 faeculi decimi tertii qu&- 
tuor libros de Imitatione condidifle. 

^. 78. Atverd, Gerfeniftaoggerit, author extollit exempla* 
rem vitam Religioforum fui temporis , ab omnibus pro imitatione 
fufcipiendam. Ita fane;quorundam refpeSfive paucorum vitam fani^ra 
per modum exceptionis ^ vita relaxata aliorum Ordinum; & horum 
%t\dXt\^ultorum reliEta vcjiigia^ putaobfervantiasextemas,v.g.no(5le 
media furgendi, pro incitamentd ad leviorapatientertolerandapropow 
nit. Error Gerfeniftae in e6 fuam originem lumit, c\MoAmultos^ cum 
plerifque^ plerosque cum multis confundat. Author librorura de Imi- 
tatione laudat ratione difciplinae regularis ex religiofis multos. Ger* 
lenifta multis fubftituit plerosque^ immo religiofos omnesy exceptis 
Benedidlinis, quorum fervorem jam faeculo decimotertio fuo modo 
languifle ex fuo affirmat. QmJIatj inquit, ante Gerfefiis tempora & 
pofl Cab anno 1210. ad 1240.3 difciplinam claujiralem in ItaliaadSu^ 
perum delitias ufquejhruiffe. Ut expleatur emphafis horum verborura, 
dilcipUnam clauftralem faltem in pjerisque Italia; locis floruifle, 
oportet Dereequidem conftat. Certum enim eft, eo tempore 
effloruifle Ordines S. Dominici, & S, Francifci. Sed authorem 
librorum de Imitatione, poftquam conteftatus fuerat, (uo tempore 
j>lerosquc Religiofos efle luarum Regularum transgreflbres , ex eo 

pr«- 



% 

^i^umnt, VD. Ex Circmjfantia Temporunu 47 

j>ra?cifle ad illa anteriora felicia tempora ncccffario retrotrahi opor- 
terct quod adhuc fuo temporc multos hinc indc obfervatorcs refti 
invcniat) cosquein excmplum proponat, ncc Grammaticus, nex: 
LogicuS) nec Legifperitus , nec Scripturae Tyro, nec ipfc horum 
quatuor librorum Author admittent. Mos loqucntium cft s a mul- 
tis hoc dici^fcrihi^ vcl ohfervari^ fi ex centenis hominum millibus 
totius regni vigenti aut triginta affertionis teftes habcmus. Arifto- 
tele^in Topicis agnofcit, nuqierum hominum^ qui duos cxcedit, 
ttrmino plurium cxprimi^ ac proin cxceffum pluriuwy tcrmind multo^ 
rum fignari poffc. Plures nonfunt pauciores quhm duo^ multi notifunt 
pauclores qudm tres , inquiunt Civilifla per I. ubi numerus Dc Tcftibus* 
& per I. I. ]f. boc refcrtptm ad S. C. Syllan. & Bart. in 1. Praetor, ff. 
vi bon. rapti Et /ibbas in c« ad nos Dc reb. Ecclcfi non alicn» 
In fcriptura hic tcrminus in codcm fenfu rcftri£i6 ccnties comparct, 
v. g. furrexerunt multi falfi tefies - mtdti venient in nomine meo diceth 
tes , ego fum Cbrifius - furrexerunt multa corporum JanStorum , & ap- 
parueruntmaltis - Erant ibimulieres multa. Math* 24. & 27. Ipfe- 
jnct Author librorum dc Imit. fa^pii^ iiunc tcrminum fic reftringtf: 
V. g. Multi annos converfionis computant^ fed faph parvus eft^fri^us 
1. I . c. 23. MULTI multa loquuntur , & ided eisparvafides eft adbi^ 
henda \. ^.q. ^6* Ex omnibus his colligitur , nil cogerC) ut tcrmi-- 
nus multi prp plerisque accipiatur 3 praefertim ubi contextus, & con- 
teftes fynchroni determinant fenfum ambiguum > prout in prasfenti 
fit. 

(J, 79. BUSCHIUS a Lcgat6 Apoftolico, Nic-olao de Cufa Car- 
dinalc > in convifitatorcm omnium cujuscunque Ordinis Monaftcrio- 
rum per inferiorem Germaniam reccptus, ac proin de Statu religio-^ 
forum bene informatus, in Cbron. Windesb. 1. i. c. 47. aniiQ i^^o* 
fcribit : %3 Magna & admirabilia divinae virtutis opera in dicbus no« 
^y ftris in omni circa regione confpeximus , & ukjuc hodie fieri vi- 
^y dcmus. Quondam pauci Ordmes 3 Carthufienfibus > & quibus- 
^ dam Ciftercicnfibus exceptis> rcgul^e & copftitutionum luarum 

tuuc 






] 



48 $• 7^- • 8p. yfrgmenta Kmpsfio dppojita diffolvuntur. 

^ tunc tcmpofis (antc annos fexaginta) erant obfervatores, fed ma- 
^, gis earum, & trium totius Ordinis Subftantiaiiunv in omni penc 
5^ religionc apcrti transgrcffores — Nomen enim reformationis mo- 
5, nafteriorum antc noftra tcmpora paucis in rc notum uunc totatn 
tcrram occupavit. Vix in toti ifta provincia ( Belgica) inveni- 
tur civitas vei oppidum , quin ibi circum circa monafteria , vd 
congrcgationcs , aliaquc devotorum habitacula , aut Sdc novo in*- 



,, vcniantur fundata , aut cx antiquis reformata, quomanv (nos 
,> Windcshcimcnfcs^ plusquam odoginta habcmus benc reformata 

oy 

D5 



Ordinis noftri monafteria in dcccm & feptert Diaetefibus confti-^ 
tuta^ totam patriam vitas bix confervationc illuminantia. Die 
enim & nodc in choro & clauftro divinis laudibus, aut fan<^s 
vacant operibus , nullum tempus inutilitcr finc fpeciah (inc in- 
terno & externo , mcntali vei manuali excrcitio pertranfirc per- 
3) mittentes , fc ipfos in omnibus quotidic mortificand6 &c« fimili 
9, modo faciunt Patrcs^ & FratrcS) & Sorores congregationum de* 
y^ votarum a domo D. Florcntii in Daventria defccndcntium, nu- 
•) mcro plusquam quinquaginta» & Tertiariorum (^laicorum^ ab 
99 eadl^m ftirpc defcendentium numero plusquam centum, qua^nun- 
5> quam vacanc otio , fed pro falute propria & lucro animarum 
„ , non ceffant infudarc. Qua^dam monafteria &congregationes praf- 
99 fata^ habent perfonas 20. alia^ 30« alix 40« alia^ 50. alia: 6o* alias 
9, 70. alia? go« alio! 90« alias loo- ali^ 1 50. ali« zoo. alia? j^oo. vei 
9) 400, circiter. Qualem ergo perfonarum numerum congregationes 
99 i50»& monafteria go» contineant, quis leviter enuaicret ? quac 
99 omnes in boni voluntatc & fando propofito usque hodic per- 
99 fcverant. Hucusquc Bufchius* 

(j. 80. Cum hoa aggregato circumftantiarum Bufchiano jam 
*conferamus totum aggregatum circumftantiarum authoris de Jmita- 
tione. ISTE anno 1414. dicit: Jam magnus putatur^ fi quistrans- 
grejjor-non fuerit. ILLE anno 14^0. lcribit : tunc tmporis erant 
trium fnbfiantialim religionis aperti transgrefjores. IST£ anno 1 4 f 4» 

dicic; 



Argumftum Vn. Ex Grtumjlmia ^empomi. - 4S^. 

dicit: Atfemle Cartbujienfis & Cijkrcmje^. &c, ILLR annd r^^^Or^ 
teftatur, prius fcrme omnes religiofos luiflTe transgrefTorcs Cartbth 
fienjibus & NB. quibusdam CiJlercienJMs exceptn. ISTE ann6 1 4 1 4» 
multos religiojosj ac etiam diverjos.mnacbos arSfiori diJcipUnce adJlri6fos 
in exeffiplum proponitj ILLE agno 1460. fui Inftituti regubres, ac 
praeter hos ctiam monzchcxil C^rtbujtefifes ^ 0^^,CiJJmienfium quadam 
monajierfa collau.dat, aliis nonnulli? forr^ intcrea rclaxatis* ISTE 
tn fpccie nodurnasin laudibus divinis Vigiiias extoUit. ILLEict 
ipfum in fuis Windesheimenfibus collaudat :, Die & noBe, inquit, 
divinis laudibus vacant. ISTE obfervat, quod raro exeant^ ahJlraStii 
vivant; pauperritnh cofftedavf ^ gf^Jl^ wjliantur^parum^jc^anturj-dih 
vigikfii. . ILLE 1. 2. c. f . 5. 7. 8» cadem in primis V-v in^essfi. .defcri-4 
i)it : Grojfum tantum panem in cibum & tifinam Jeu Jerpodiwn iu potum 
longo tempore ajjumere conjueverunt - fua vejlimetita non de Jubtili pan- 
mjid de mediocri &" grojjo fieri niandavermt - Juni in cateris monafie* 
riis nonmlli , qui in publicum vementes non^ de^ idevQtis exercitiis inquirendd 
ad inania bujus Jaculifenonvertunt;Fratres omnes in fFtndesbeim 
banc laborum pra&icam manualem didicerunt : (ut eam cumpiis ccj- 
loqiiiis conjungerent : ) SANDERUS in Chorograpbia Jacra "Srabath 
tiaTom. 2. fol. izo* teftatut) in congregatione lovanienfi primos 
Florentii> (fub quo Kempifius a pueritia inditutus eft Daventiair^ 
aifeclas quotidie o<5lo horas fcriptioni librorum impendifle* RuJ^ 
brocbius ex Inftituto fcripfit librum contra liberos fpiritus fuitem- 
poris peflime viventes> etiam religiofos> circa annum r jga Idem 
prarftitit Gerfon inTuis opufculis> quorum tituli : jidmonitio contra 
errores Ubertini. SERMO de corrt^to Ecclefia fiatu. Idera patet 
e^ A£ti$ Concilii Conftantienfis. &c. Huic aggregato circumftan« 
tiarum utrinque (imilliwo accedit circumftantia negativa ^nempt de- 
fedus rationis fufficieniis, cur AUTHOR de Imitatione^ etfi S. Fran- 
cifci meminerit> tam pertinax teneat iilentium dc Ordine ^ugufil- 
niano , Dominicano , & Fraticijcano coltaudando ; nifi dicatur euoi 
vixtfte & fcripifTe tempore concilii conftantjenfis > quo primaevus 
EuJeb.Amort.C.R.Dedu£f. G ' fervor ^ 



vm. 



fervor cormfi etcah^ Ordinum jam dtferbuctat, ' Ex omnibus autem 
fequituf , Authorem librorum dc imit. iuiflTe cojevum Bufchio. 
Quorum enim circumdantia^ confimilcs conjundim non reperiuntur 
in alio faeculo j ea tempore fimul funt, 

ARGUMENTUM VIII. 

Ex Notorictatc Libri de Imitationc initi6 iaeeuli ^ XV* 

Libri de Imitatione Chrifti jam erant noti in Oermanii, Gallid^ 
& Itali^ inirio ia^cuii decimi quinti. Ergo icriptus non eft anno 
141 4. aThomd K. in fuo angellacum libelh. Neque enim tam vdox 
puhlicatio opufculi , & tot iteratar copiae fieri potcrant fine promul- 
gacione univerfali 9 cujus tamen nultum uspiam reperitur veftigium# 
|f. 82. RESPONSIO. Tribus modis notitia de Hbro Kempi-* 
iianovolare ann6 i^iy* poterat in orbem. i* opera Concihi Con- 
ft*ntie!fifis> cui Windcsheimcnfes intercrant. 3. per ccJerem Infti- 
tuti propagationem in Germania, Itaha, Hifpania. j. per conven- 
tus annuos , capitula gcneralia , & fcholas pubhcas Windcsheimen- 
fiuml CIRCA i certum ejl^i. nulium repcriri Manufcriptum ope- 
ris controvcrfi cum nota chronologica anni anterioris ad annum 
1418. Certum ejl ado. Nullum reperiri Manufcnptum , ex cujus 
charaftere vcl ull6 ali6 indici6 afleverare liccat, illud fcriptum eflfe 
ante annum 141 8. (^) Certum eft. jto. ab anno 1418» usque ad an- 
num 1440. pAuca admodum cxtarc Manufcripta hujus libri, nume^ 
rum vicenarium non excedentia ( b. ) Certum efl ^tov Ea ipfa Manu-» 
fcripta ab anno ^418« usque ad annum 7440. variare plurimiimf 
noii folum in titulis librorum ac capitum^ in numer6 capitum 9 ac 

divi- 



M<^r»<M«Mw» mm^ 



(a) Vidciiifra \. io|' & mxx .d9cmment4 frtiat^rUS* s49« CMaloguni Matuifcripttf^ 

rum Codicum de ImiMione f • 84f. 
(kJVidc§. joj. «CX4J. ' ' - 



rdivifione librorutn) fecl^eiikm in ip(a materia eorundem librorum & 

capicuTn« Ca) Certum ejl ^io eam variationem fenfim ccirafle atqiic 

evanuiflfe ftatumque tandem fixum ho$ quatuor libros obtinuide 

.poft editionem. Kcmpinattam publicacam a Yen. Tliojqa Kempen(i 

pcr duo autfaographa ifcr^ta aoao 144 1. (b) Certum eji Cto znHQ 

.1416. trrs Priores feu Prailatos Inftituti Windesheimenfis ab corum 

capitulo generali miftbs tuiffc adgenerale conciliumConftantienfe 

pro obtinenda approbatione fui novi Inftituti , a Matha^o Grabon» 

.& aliis nonnuilis religiofis mendicantibus veliementer jmpugnatL 

C c ) Certum efi ymo Joanncm Gcrfon Cancellarium Parifienfeqi 

annd 141 £«& i4i7.folennem defenfionem hujus Inftituti in fefit^ 

^ccpiiTe» atque ejusdem generalem ^pprobacionem a Patribus con- 

dhi obtinujffe ( d ) Certum eft 8vo Eodem anno 14 17« euni Gerfon 

improbaret Rcgicidium a Duce Burgundia? perpetratuin) eum fccq* 

ritatis.caula elcgiiTe fpbntancum exihumd ac pnm6 exilii ^nno 141 8- 

in montani$fiavaria?> dein quatuor annisin Auftria, rcliquis quin- 

que annis lugdimi in Galhaapud fuum fratrem^Monachum Coele- 

ftinum> reJiquos vicas dies tanquam peregrinum cxulcm inter Ex^r-» 

^imioMS potiflimum Afecticas Kempifianis fimiles transcgi!9e> tan« 

demqueibi anno 1429« mortuum cultum pubhcum afidclibusobH 

tinuiile (e)Xapidifcpulchrah&CQdici Padolironenfi ab ipfismct Bi;* 

nedi(^tinis produdo credimus> «pmen Ji/annis Gerfen CznctW^xii 

Parifienijs infcriptum Crat. (f) • . 

^. 83. Hac ferie hiftorica indubia praefuppofita quis negct; an« 
n6 i:4f 6« a tribus delegatis Wind^heimenfibus pro commcndatione 
.fui loftituti copvenienter Conftanti^m afportari fec|im potuifte fpeci* 
mina l^borum htterariorum recentjer a: fuis Religiofis fcriptorum^ 
pra^ertim Afceticorum» qui Gerfoni in fummo preti6 erant?. Quod 
autem convementer fieri potuit> fa&u incredibile non eft. 

G 2 f 84. 

(aj Vidc f . i4f . (b) Extarit Antwcrpis ^ LovaMif. (c) Vidc Chron. Windcsli. 

(d) Vidc Vitam Ocrfouii&infra ^. «f o. & af i,' (c) Vidc Pupiuuiaia aovacdicione 

• Opcrirti Gcrioiijl/ * (0 Vidt §. i%u ' ^ 



jf. 84. Cum intra decenniuffl Exilii Gerfoniani catnporaeribc 
Opufcula Gerfonis Alcetica Kempinanis fimillima^ quorum in ejus 
Operibus vide Catalogum his annumeranda videtur Librorum de 
de Imitatione applicatio ad folas perfira» foculares omiffis rebi» 
ad Religiofos pertinentibus (a). Id etiam non folimi poflibiie, .fed 
etiam verofimile ed:, notitiam libri de Imitatione prim6 operd Ger« 
fonis in Conciiio Conilantienfi» detn in locis fui exilii, ac demum 
pofl ejus mortem in Concilio Bafileenfi ubique pervagatam eife. 

|f. S$. In probationem totius hucuique indudti difcurfus ante 
omnia probandum eft, Delegatos Windesheimenles venilTe ad Con- 
cilium Conilantienfe, atque perorante pro iis Gerfone obtiauiire ap-^ 
probationem Inftituti. Chronicon Wiadesheimenfe Li i. C, 41, 
fcribit: „ Anno 14^4. Concilium generale inchoatum eft in Civitate 
^, Con(lantfenfi , quod duravic in annimi quartum. Ibi fuerunc 
^) quinque Nationes, leatica, Germanica, Gallica, I£(panica, 8c 
9, Anglica, & omnium religk>num Praslad , quarum erant plusquam 
-3, quinquaginta religionum & Ordinum diverfitates. Ibi concordi- 
5^ ter eleftus eft Martinus V^ qui Decf eta Concilii approbavit anno 
-,^ H I ?• Hujus Concilii terhpore Venerabilis Pater nofter JO AN* 
-,, NES VOS DE HUESDEN Prior in Windesheim <;um magnis 
>, PatribCis D. JOANNE WAEL Priore iVlonaflerii Qrdinis noftri 
in ZWollis, & D. HENRICO AHUS Re^ore Congregationis 
devotorum (Sericorum in Civitate Moftaftericnfi ad idem perrexic 
y^ Conciliura , ubi difti Patres k Cardinabbiis & caeteris Concilii Ma- 
j, joribus glorios^ funt fufcepti- Primum Prior de Zwollis , vir ela^ 
y^ quens caufam itineris cofain Cardinalibus magnifice peroravit* 
„ Deinde Prior de Windesheim humili ac nobili fiia verecundia co- 
,, ram tantis Ecclefifle Pralatis Capituli fui generalis caufam diferto 
^ fermone expofuit» Quibus vifis & auditis^ moribusque fuis vai« 
. ' .f de 

(aj Dc hbc tcRttur vcifio Oallica fadia a quocliiin Aiioiiyaio> cujus Opu/culuni .pnini^a 
cdituAi cft ?u]C\ii 1703« Dcin ifii. Tcnio in Idionuic Itahco Lilccas 17»}. ac aooo 
17^4. tdhfutatuni i Viro pn:ciaro D. vU^.nio VjUccbi MuiachQ idilittcaCj dcaiQuc 
Ucrua ia Lin^ua GalUca rccu^ fariliil'i;i^« '* ' 



99 



jirgmnentm Plff. ExNaorietatelJbrideMtatimemtioXy: sf 

^ de compolitis diligenter confideratis di6H Domini Cardinales in 
j, ejus amorem accenfi continuo refponderunt: Iftifmt verhl^atres 
» rrfi^/^, qaos dudtm videre & audire defideravitnus. Mores enim 
y^ beati Mernardi Abbatis Claravallenfis Joanne^ Prior in Windes* 
^, heim fcmper & ubique circuinferebat. Ex illo tempore 
,, M ARTINUS V. Capitulo noftro omnia Privilegia confirmavit, 
\^ & plurima utilia conceflit. D*e Concilio rediens Prior de Win- 
^, de^eim dLxit coram nobis, quanto afFe^fcu cellam illius devoti 
,, Fwtris Ordinis Praedicatorum (/i&f^wi Sufom)^ qui borologima" 
^y terna fapiefUia inftindu Sanfti Spiritiis ediderat, jn Conftantienfi 
^, civitate cum aliis devotis Patribi^is libenter.viiQtavit^ & ca^bera 
„ multa limilia narravit.,, Hucufque Chronicon. 

§. 86. Ex hoc autem pater, Windesheimenles durante Coa* 
cili6 Conftantis magnam contraxiire familiaritatem cum variis devo- 
tis religiofis hiperioris Germanias, Gallids», .& Italiae^ ac proin ha^ 
•biiiffe opportunam occafionem loquendi de recenti Afcetico Opufculd 
de Imtatime. Ex hSds Concilii- apud Coletum & Fan der Hardt con« 
ftat , huic Concilio JnterfuilTe <rum Abbatibus Benedidlinis Wein* 
gartenfem, Mellicenfem &c. &c. Ettalenfem, Staingadwfbm^ 
Niderakahenfem ; Praslatum Rottenbucheniem , Dieffenfem &c. 

§• 87. Supereft probandum , prafatos Windesheimenfes Con-^ 
(lantias familiaritatem contraxifle cum JoanDe Gerfon Cancellario 
Parifienfi , qui illorum caufiim ad verfus Matbaum Grabon in Conci« 
lio public^ propugnandam in fe recepit. Caufa Windesheimenfium 
contra Alatbaum Grabon in Concilid trad):ata fuit anno 1417. die zo^ 
ar. -^2. 23. & 24» Decembris, perorante Gerfone in favorem Win* 
desheimenfium^ Caufa decifa contra Grabonem anno 1418« diegi 
/kprili& Gerjin autem a ConciHd primiim difceifit annd 1418« dio 
1 7. Maji. Itaque ad miniraum per fex menfes Windesheimenfibua 
converfari licuit cum Gerfone^ & cum Benediftinis, qui Conftan- 
ti» celcbrarunt Capitulum provinciale arino 1417* die 17* Martii^ 
& 1 7 1 8. die 17. Januarii* 



.*S4 ^- 8l. - 90. Argmmiia Kmpijio oppo/ita dijffhhuntut^ 

• 

§. 88* SJquis fcire ve!it, in qua conftiteric caufa Windedhei- 

menfium, k Matiueo Grabon^ & quibusdam aliis impugnata, refpon- 

deo: eam conftitifle in fequentibdls punftis, i.QuodClericiinconir 

muni viventes & eorum defcendentes Windesheiraenfes , juxta in- 

ftiturionera Gerardi Magni & D. Florenrii Daventrienfis, e quorfuija 

fkho\k ipfiifiet prodierant^ ultra centum quinqua^inea communitates 

partim Clericorum ih communi viventium, partimvirorumlaicorurt; 

maxim^ parte Tertiariorura S. Francifci, fua bona vel fuos laboreg 

in comraunem maflam cdnferentium, parrim foeminarum * !aic*runi 

ide labore fuo" in unum flmul viventium, erexerint, rexerint,, & 

tanquam fedktores vel fediatrices peifeftionis Evangelic» collauda-i 

verint, ac defenderint, quin ejusmodi perfonas adfliringerenc ad 

tria vota religioft; quem.inodum vivendi ad formam D. Fiorentii 

cum fuis Cierids ipfemet S. Laureotius Juftinianus fufcepit, & pl.u- 

res alii zelofi Clerici non folum per Italiam, fed etiam per Hifpaitiam 

lat6 propagarunt. (a) 2. Quod fcholas publicas gratmtaspro in- 

ftitutione juventutis tam in litteris ac fcientiis, quamin DoiSkrina 

phriftiana erexerint absque authoritate publica, Ponrificia pr^fertiin. 

g. Q»od non approbaverint validos mendicantes; & hinc ij^met 

parrim ex bonis propriis, partim ex labore fuo, praefertim fcriptione 

librorum' viftum fibi comparaverint* (b) Has caufas accufationis 

exprimit iplemet Matbaus Grabofi in Scripto accufationis Pap«, ^ 

Patribus Concilii porre6l6 (c) Primum Pundlum Gerion folide con- 

futat in fuo Sermone contra Matbaum Grabon in SeiTione publica 

Concilii habito, & in feparato Scripto , quod extat inter Ada Coa. 

cM Sipud Pan der Hardt. Toit. III. fol. 109. tam efficaciter, ut 

Grabon debuerit retradare fub formula quae 1. cc. & in Gerfone re». 

peritur. (ji) Secundum & tertium puhiftum ipfemet Martinus V^ 

con. 

(a) Videri poteA Catalogut omniua harufli Coloniarun in DercriptioiK Ecclcfix TrafC* 

acnfii cdita i /^ Htmjj^n* 
(b> Vidcinfira$. jjo. ':. . , 

(c) VidcJ. ifi, 

(d) Vidc $. afi. ift* 



JrgtmMtm Vni. ExNotorietateBri^ImitatiotuimtiofaculiXK 55 

confiitavit, dutn Windesheimenfibus Conftanda diTceflbris non fo- 
liira Bullam confirraatoriam InJiituH contulit, fed etiam oreteniis 
fpecialiter commendavit ulteriorem inftitutionem juventutis in fcho- 
li$ gratuitis , prout ex Myrao & Leubnitio conftat. (a^ 

^- 89- Secund6 mod6 adjuvare celerera promulgationem libri 
Kerapifiani poterat velox propagatio Inftituti Florentiani & Win- 
desheimenlis per varias Europae provincias. Eam propagationem 
defcribit Reverendiflimus Hugo Van Ht^en Vicarius Generaiis Tra* 
je(3enfis in fua Hiftoria Epifcopatuum confo^derati B&lgii Tom. IL fol. 
43. Ubi Ciericorum in communi partira cum tribus vorfs tantiim 
fimplicibus, partim dim votis religipfis folennibus yaventium fextu. 
plicem propaginera refert. L Bdgicam^ in qua una ponitur Daveu- 
triffi 1376, .HornaB 1407. Swollis 1393. SchonhQvi® 1396. Araers* 
furt 1390. Delphis 1403. S. Mariaein Sion, S* Michaelis in Hem 
14x0. Goudae^ Harlemii 1414. Gravefande i^kJ. Donckam S. 
Martini, Leidis, Goudas MoniaJium. Amfterdam, Sylvaeducis 1423. 
Druisb'urg 1426. Garidavi 1419. Antwerpiae .1433. Groningae 
1457. Lovanii 1433, Bruxellis 1460. Embrica; 1467. Uitsajeiftf 
1474. Noviomagi 1475. ^&c. II. Propago Cermanica. Miinfter 
140I* Tecklenburg 14^2^ Coioniae Ubioriira 1417. Wefaliae 1435, 
cum aliis, IIl. Propago Italica^ Venetiis in Alga 1404. Pataviii4o(5** 
Vicentiae 1407. Verona^ 1418- Bononiae 1419. Montifilicis 1420^ 
BrixisB 1437. RomaeinLauro 1463. &c. &c. IV. Propago Lujita^ 
nica &c. V. Sicula &c.' VI. Genuenfis &c. Ubi obfervt), commern 
cia urbium maritimarum Belgii in transfufionem boni norainis de In- 
fticutp D. Floreatii & Windesheimenfium, atque depiis ejus libris 
.multura conferre potuifTe. 

§. 90. Quodattinet Windesheimenfium annua Colloquia, Ge- 
neralia Capitula frequentia;^ transmilTionem Regularium., etiam Su- 
periorura , in alia monafteria pro eorum Inftitutione aut reformatio* 
ne; vifitationes generales^ & fcholas publicas^ ad quas ^ long^ 

con- 



X%) Vide f ?n« 



•.MM«i*MMii«««MMMMP«««i^NM»MMMaMMMtaMMMM 



S6 S-9I--93- j4fgmefita KempiJtQ oppcjka dij/olvurttur. '\ 

confluebaiit ftudiofi, vel quas invitatione Principum erigere debe- 
bant in eorum Territoriis, v. g. Tubingae per Gabrielem Biel (a^ 
horum omnium frequens mentio fit in Chronico fVindesheimenji Bu- 
fcbii^ & in ejus praeclaro Opere de Reformatiofie Mofi^JIeriorum , & 
in aliis Scriptoribus fynchronis. Quis autem non videat ; haec om- 
nia lervire ad celeriorem diffufionem notiriae de novis meiioris not» 
libriSy pre&fertim Afcericis^ quibus avidiffmie inhiabant, atque ad 
contefferarionem teflium de Authoribus veris Librorum recentium 
(relebrium^ deque ejusmodi Librorum Suppofitione notoria. (b) . 

ARGUMENTUM IX. 

Ex Circumftantia Sxculi dofti, 

J 

'Jt uthor libri de Imitatione fcripfit faeculo, quo fervebant con- 
r* certationes fcholaftic© de Trinitntey de generibus & fpeciebui 
L. I.^TJ. 3. Ipfemet etiam cognovit plures Doftores praemorcuos. 
Hasc autem non conveniunt Kempifio necdum quadragenario , qui 
tiullam unquam vidit Academiam, fed ex fchblis inferioribi^S Da- 
ventrienfibus immediate tranfiit in Monafterium ad laborem manua* 
lem defcribendorum Codicum. 

§. 92..RESPONSIO. Daventria, ubi Kempifius ftuduit, 
fasculo decimo quinto erat ex celebrioribus Academiis Europae, & 
Kempifius non folum DaventriaB, ted etiam alibi vidit complures 
Magiftros fclentiarum. Catertim Author libri de Imitatione^ L. i. 
C. 3. non loquitur de Do<ftoribus Theologi», Jed de mulierculis & 
hypocritis fub praetextu fecretioris de Trinitate fcienti» plebem ac 
mulierculas feducentibus ; nec non de Canonicis Sacularibus^ in or- 

dine 



(a) Vi4p Nauclcrum T. ii. Geucral. L. cum addttioac Frj^. Micolai Bafclii, 
{y) Chroa. VVindciJi« L. i. C. ]/. |9f 4Q* 



^t ad ohttnendft offici.9 digntorai vel pmg^bra Magijhrh arthm 
liberaliuiB^ vel graduetiam UcmtiatHs velDQfforatus ex Thfeologia 
veftitis. Hunc fenlum jure petunt, illa verba: Ubi funt illi Dommi 
& Magijlriy qms bet^ fmifii? Jam eorutn prahendas alii pcffident. 
Hic terminus, prebenia^ eft termiiius correlativus ad Canonicatus 
d:CanoDicos vel Beneiiciatps feculares, quorum haud dubie com- 
plures nofle poterat Daventriae^ ubi tefte Hugme Van Heujjen erant 
tres Ecclefiae principales, quarum una poftmodiim a S. Pio V. ia 
Cathedralem eredla eft, & Academia celeberrima, ita ut aliquot 
mliia ftudioforum numerarentur. V. Epijcopatus Daventrienfis . foL 
58- Quid rairiHn^ fi Kempifio mera fpeculatio fine virtute difplicue- 
rit, dum ibi o^loannis ftuderet? Quod attineteas perlonas, quas 
fcandalose viventes fub pra^textu fublimidris de Trinitate agnitionis 
fimplices feducebant, in Chronico Windesbeimenfih i^ C^ 3. fcribitur: 
5, Per CLEMENTiNAM, ^i«^rw^, ^^ i&^m^ij reprobantur BE- 
GUARDI , qui pueri vel fratres lAeri Spiritus Q^Xt\)^tX^tX^ vo- 
cantur, eoquod fe6lam hab^ant cum oAo.articuIis multiim erroneis 
„ ibidemexpreljiis. PerCLEMENTiNAM vero: Cf/w^^^/Z^//;^Jii. 
,, Tit. De religiofis doniibus^ reprobatur Status quarundam millterum, 
^ quas quafi in mentis infaniam perdud:® de fumma Tnnitate, ac 
9, de divina efientia difputant ac prasdicant, & opiniofies fidei 
,, contrarias introducunt, & fimplices in errores inducunt, aliaque 
,, plura periculum animarum parientia fub velamine landicatis fa- 
y^ ciunt&c.,, Hanc ie&am videtur alrquo modo Religiofus quidam 
renovaffe in Belgio tempore & in vicinia Kempifii. De illo Gerardus M. 
lcribit ad amicum , pvout refert Qfronicon ff^ndesbs L. i. C. 4. hoc; 
modo: ,, Quidam Fratef, BarthoLom«us nomine, Terminarius in 
,, Campis, (anaedoftrinae vdlde contraria aulus eft praedicare. - Tres 
^, Sermones -fecit in Campis fecundiim modum Uherorum- fpirituum 
fy (^Xtty^^tiHtx) procedentes, immo fepius nominat & exaltat li» 
,, beros Jpiritus ^ & praedicat contra poenitentiam , & vaditultraom- 
,) nia inte-Iigibilia & imaginabilia; & dicit, quod non facit ea; &i 
Eufeb. Am§rt. C. H Dedu£i. H „ in- 



v^ • 



58 §. 91.- 93. ^^gufmtal^ oppojfHadfJJUvi^ 

,, intrat tabernaSj & captat amfcitiismajoriifll, &' nemrnenj itactilj^atl' 
„ Nihil pemitiofius, quam altiffima praedicare, & viam ad illa non do- 
5, cere &c. ,, Hic Religiolus Trajefti tanquam haereticus condem- 
natus eft. KEMPISIUS in Vita G^jr i/ iJ/. C. 9. n. 3. narrat; quen- 
dam exOrdine mendicahtiura , pemitioftiin fermone, arripuiJQfe ite^ 
Romam, ut viro Dei litem inferret ; verum eum turbatorem- obiiflfe 
infirmatum in via. Veroilmite eft, eum loqui de pr©fat6 Bartholo-! 
mx6y cum nulla amplius alia de eo occurrat mentio. Pronuiti eft 
proin , a Kempifio dd ejusmodi hypocritas relpici , quod ipftf tex* 
tus innuit C. i. Quidjuvat tibi alta de Trinitate dijputarey fi careai 
bumilitatey unde dijpliceas 1¥initati? Verofimih^ter etiam tefpicerd 
poterat ad fcholas Daventrienfes, in quibiis tanto concurlu ftuden-^ 
tium excolebantur Philofophia & Theologia Ipeculativai ut eorutii 
numerus ad plura miHia excrefceret. Ipfemet Kempifius in Vita 
GERARDr C. 9. fcribit: Fecit plures Sacra Theokgia libros ^ Scho^ 
laribus fcrihi. Praeterea L.ii. C. '2. teftatur, qu6d GKRARDU^, 
qui ab initio plures praebendas habuic^ in ftudid Parrfienfi 4d MagP 
ileriuia promotus fit. Et de D; FLORENTIO in ejus Vita C. ii 
& 4. teflatur, quod non Iblum Pragre Magiflerium feu DoCloratutri 
acceperit, fed etiam Sacra Theologict libros^ quos pra cateris fiientiis 
lihentius legit , fii^per omnes immdi fhejauros charius dilexerit. Non er- 
go Kempifius fcientias Theologicas* contemnendd , fed fiientia an^ 
teponendo charitatem^ ftatim in primo con verfionis fuce fervore mode* 
randum appetitum fciendi effe duxit. Viderat hoc ipfo tcmpore t 
quo fuum librum de contemptu omnium van^ratum mundi orfus eft, 
nempe circainitium Concilii Conftandenfis, exi/mplum illuftre fcien- 
'tiarum contemjrtiis in Monafterio viCino Windesh, f^liim un3 hori 
diflito, in quod publicus ProfefTor Academiaj Parjfienfis dillimulatd 
fuo ftatu ad Laicorum habitum recipi poftulavit. Recepto , ciim 
eflet ignotus, cuftodia & cura porcorum injunfta eft. Neque ab 
ifto humillimo lervitio receffit, poftquani k perfona obfelfa dctedus 
efti fed ad fuam inftantem petitidnem ufque in finem vitae fu© ineo 

•'-»••- per* 



j^rgufttefitum. X, Ex J^bmni} Ang^ici deSS. S^cmmemo. 59 

pcrmanfit.' Gum pcrforra obf^flk ipfixm eernerct, cum cachino ex- 
clamavit: O Magifier .Henrkeymnfic incejjijlis , quan4o ws Pariftis 
jn Catbedra legiflis^ Ghrpn* Wind. I. 2. c. 70. 

§, 9S.r Bx his pmnibus fequitur, in libro u de Imit. c. 1. 2. 3, 
;iil <;ontiaeri ^tienum i genio > nioribus > & circumAantia cemporum 
Kenfipifii.; ., . 

ARGUMENTUM X. 

Ex Hymno AngelicidcS.S.Sacramento. 

• . . . » • 

DThomas jam fa?culo XIIL in fuo Hymno de SS. jlltaris Sacra^ 
• mento quapdam q% L de Imitationc^. c. 13. deprompfit, vidc* 
licet h»c verba : O quhmfuavis ejl Domim SpirUus tuusy qui ut duU 
cedifiem tuam in filios Demonflrares ^ pane fuavijjimo de coelo defcendente 
illos reficere dignaris. &c. 

§, 9f • RESPONSIO. h^on Angelicus ex libro de Imitation#, 
fed Author libri de Imitatione ex Angelico hiufit y dum l^um 
jeundem^ qilamvis non iisdem verbjs reddidit. Aliunde ex libri|$ 
Thomasisindubiisconftati Kempifium plenom eiT^ffrnfis Sandorum 
Do&orum anteriorum) quorum aflidua U&iq & itcrata defcriptio 
Windesheimcnfibus commendataa Gerardo Magno ^ cx ejus Operi- 
bus liquet. Quid igitur mirum aut infolicum ^ fi opportune eadem 
fenfa eruftet> quae toto pedore profunde imbibcrat? Gatalogura 
librorUm^ quorum LediQftera GERARDUS . fuis: commcndavcrat, 
exhibet ipfe Kcmpifius in ejus Vita c. j 8.. ^^ Radix fludii tui y inquit^ 
&fpeculum vitajtnt. i. Evangelium Cbrijli. 2. yita& Collationes 
Fatrum. 3- Epijlola Pauli & Canonica^ & A£lus Apojlolorum. 4; 
Lihri devoti , ut Meditatims Bernardi^ & Anfehni Horologium: De 
Confcientia Bernardi. SoUloquia Augujlini y & conjimiles lihri. 5. Zr- 
genda & flores fm^onmh 6. JnJiruSliones JPatttm ad moresyjkut D. 

H 2 Gre- 



6o f. 94. . 9$. Jirgimnta^ Kmpijk opptjUa dtffolvunkr. 

Gregorii Pafiorak. 7- Hhrmlia Patrm & quatuwr Do&orufn\ quia 
tmtinentur in Capitdis ( Le&ionihus in officio divino^ Ecclefia. 8- fiu-' 
ditm & intelleStus, Pfalterii ^c. comtnenJat etiam quctidiahamfpiritua^ 
lem communionem ac meditationem de SS. facramento pofi San&us. &c^ 
Infolitum > ac inaudkum eft , ut Poetoe alicui facro v.el- profano ifi 
rapido Heliconis curfu repente ha^reat aqua , nec nifi ex rtvulis > zc 
fontibus obfcUris terrx deferta? > barbarse^ atque incognitse per rap* 
tum aut volatum pcti debeat, donec denuo fuo alacri impetu cur- 
rant« Idem fieret > fi fbecundum A(p4inatis ingenium ad pangendos 
facros Hymnos promptiflimum in medio veruculum ex libello ncc 
prius nec poftea ultra centum annos cuiquam cognito , eumqiic 
cuivis attente confideranti obvium > fuffiirari debercL Econtra Kem« 
pifio non eft quid infolitum , ut ex oificio divinos & Homiliis Pa- 
trura officio diviho correfipondentibus fuas meditationes aut fenfji 
pia defumat. Sic in Opukulo ^fe Iribus Tahernactdis c. j. (umit ver- 
ficulum ex Sequentia de S.^pirltU: O confolator optime , dulcis bcf'- 
fpes anima , dulce refrigeriwn. Si Kempifius per quatuordecim pri:- 
ihosi fua fufceptione annos intra duos menfes folum unafii ex ejus-» 
TnoSnpirituali comtnunione piam infpirationem autconfideratioiTem 
fibi annota(fet> haberetur totus liber IV. de Imitatiohe divifus in H/V 
§. §. In panno holoferica nutla ejus pars aliunde intexta^ fed ab ini-- 
tio contexta pro^fumitur. Solis id laciniis propnUm eft 5 ut ex Tofo; 
non Totisj ut ex laciniis finc indicio uUius futurae fumantur. Hinc 
ipfi Benediftini Gallia? pro regula fuppofitionis veterum Opufculo* 
rum refte fumunt^ fi incohgtue intexta integra fragmenta Au»hc>ruiii 
fer6 venientiura deprehendunt. Itaque Regula Critica iihmota per« 
fiftat : Quidquid in fcriptorum Operibus amplioribus ofdinate ftyla 
sequali fine indicio futtirae decurrit, non praefumitur aliunde abla-» 
tum 9 fed proprio ingenio inventum > nifi applicantis fragmenta 
tnajor ^»//^f^'/^x aliundeargumentis convincendbusprobetur, quod 
Gerfeniftat. circa antiquitatem lihride Imitatione Aquinate anteriorem 
Acc ilojige prasftirerunc> nec cificieut unquacOt Frsfumptiq majo- 

rij 



Jrgtmentm Xt Ex Idiotifmis Miiis. St 

ris antiquitatis4inivernni ftatproToto» quam fragmento ^ pro panno 
integro > quam pro lacinia. 

ARGUMENTUM XL 

£x Idiotifmis Italicis. 

Gerfeniftae coftanfur probare; Authorcm librorum de Tmitatioitc 
fuifte Italum > quia in liis libris reperiuntur tredecim Idiotifmi 
Italici, id eft^ terniini folis Italis proprii) aut certe magis familia* 
res. Ergo Author non fuit Kempiftus Germanus. Idiotifmi tre- 
decim quos Gerfenifta? allegant ^ funt fequentes. i. Sentimenttm 2. 
hajjari. ^.Grofft. i^putverizare.S. fententiari. 6. contentdri. y.fcientia 
quid importat ? %.bmno pajjumatus. 9. Regratiari. lo^bomo mjeientuh 
Jus. X 1 . 'Pom te in pace. 1 2. querulofus. 1 3. gyrare. 

§. 97. RESPONSIO. I. Hi termini non ufurpaittur familiar^ 
ter in Jatino fermone a fcriptoribus Italis f«cuIo decimc^ tertW^^d 
tantum in vulgari idiomate italico. Provoco ad omnes fcriptores 
latinos Jtalos fa?culo 15. v. g. Innocentium 111 Petrumde Vineis^y 
Botiaventuram ^ AqtHnatemy Egidium Romanumy Jacdbumde Vor^ 
gine. &c. 

%. 98. His ipiiflimi^ terminis fcatent^^lia indubitata opufcula 
Kempini & ejus confratrum Windesheimenfium^ cujus rci poflenc 
adduci miUe exempla. Brgo hi termini' potit^ confiderandi func 
tanquam IdiotiStai familiares Kempifii & Windesheimenfium > ' 

quam Italorumi 

H j CAT/fc 



1 



(Fa /• 96.' 201, 2irgumerita Kmpijk (tpp$fita,:diffolmntttr. 

CATALOGUS 

Tcrminorum Familiarium ndn rdlis 

Italis, fcd ctiam Kerhpifio 5c Wiiwicsfaeimenfibus, 



}, Regratiari 

9> Regratiari 

9, Regratiari 

.,> Rcgratiari . 

» Regratiari 

•>5 Regratiabbr 

>> Regratiabor 
*w R^ratiajri 

>> Regratiandum 

» Regratiando 

#> Regratiando 
» Itegratiari 

» Peofare 
» Penfare 
9> Penfata 
S> Penfandum 
'>> Penfate 
» Penfa 
» Penfare 
» Penfare 
» Penfat 



Peo, KEMP* SerDQ. i. p. ?. 

de difcipl. clauft. c. r 3 . 
In Exerc. fpirit. d. a* 
• ibid. n. 7« v 

derecog.prop.infir. c. !••* 
Manual. parvul. c. §♦ 
Tibi OpufcS.demortiG' . 

Vall. lil. c. rp. 

Ibidemc.a^. 
Hort. c. ult. 

Bufchius Chron. Wind. 

' Dyon.CarthuC Serm. 3. 

Serm, 4. 
Serm. 4. p. 2. 
Serm. i.p. 3. 
Serm, r. 
ibidem 
Serm. 3. 
Serm. ad Fratres 
Medit. I. p. 2. ' 
de difcipl. clauftn c. 4. 

» Pen- 



;, Penrat 
,5 Pcnfa 

35 Penfa 
Penfat 



)> 



39 



Penfandiun 



^y Querulofus 

55 (^CPttlofi 

5, Qucrulofo 
3, Qucmlor 
,9 QucruIandD 

59 Paflionatuin 

55 Paflionatum 

55 Paffionarus., 

,5 Vili£cat 

5, Contentaris 

55 Contcntari 

55 Contcntatur 

55 Contentatur 

55 Contcntari 

55 Contentari 

39 Contcntari 

55 ContcntaFi . 

55 Liccntiatis 

55 Licentiavit 



Argmem. XI B^ Jdiai/msJniU^ $3 

KEMP. Ibid. c. s: 
Ibid.c.p. 
Ibid.x. ir« 

Ibid. c. I j « & alibi centies. 

• » 

Dyon. Carth* 

Hofpit. c. y. 

Chron. c. }. 

Scrm. j. 

dehumil. *. '• 

Bufchius Chron, 1. a. '^ '- 

Vall. c. II. 
Serm. j . ad No vit, 
Serm. f . p. 2« 
Hofpit. c« f • 

de fid. difpens. §• 6« 

Hofpit. c. 4« . 

Eniihir. Monach. c. 4. 

Elev. mcntis. c. }• 

Vall. c, 34# 

Soliloq. . ' 

Vita. Gerardi c. 1 1, _ 

Serm f,&Serm«i. . 

Soliloq 

Chron» c« 6^ 

5> 



I' 



/ «1 1 . * « » 



i T' 



:i 



* «.. 



6f) §, 96 - 10 1 ♦ ''Argtm0ta ^mpijk oppo^a affoLvtmtur. 



9) Licentiavit * K 


BMP- Ibid- c 7^ 


^y Licentiante 


Ibid. c. 5« 


99 Indifciplinatum verb^ 


- Serm. 4* 


9> Indifciplinatus 


De diicipL c« i. 


9) Indifciplinatus ' 


Exerc (pirit, c. H. 


>^ Difciplinatus 


Chron. c 8 • 


9, Difciplinatus 


Bufch. 


M Badatiq 


Bufch, Chron. I. 2; 

1 


M Baflfu? 


^ in Vita Gerardi , 


» BafTc 


Chron. c« r » 


» BaiTatiat 


inVitaGerardl 


» Bafla ' 


Ibid. 


y BafTus 


Bufch. Chron.l s; 


99 TjroflTus cibus 


Chron. c. 4. 


99 GrolTus 


Chron. Wind. 1. 2. 


99 Groifioribus 


Serm. 4. deEuch. 


9, Contrariarc 


Paffim 


9) Sentimenta 


Serm. 1 2. p. i, %. j^ 


9> Sentimentis 


Bufch* Chron. 1. 2. 


9, Vilificat 


Ho^r. c. j. 


99 Importat 

• 


Hoit. c s. 


„ Importat 


Bufch. ]. 2. Chrbn. 


„ Gira 


Chf on. Wind. L a. 


f, Circmxjgirarc 


Ibidem* 


* * 

• 


/ 

1 



f p 



^rgumntum XL Ex IMoHjmis Italicis. 6^ 

f.gp" ■•» Ex difftis colligitur,ThoaiamKemp.&:WindeshcirretW 
f,- Ces fftnHliarifftracuttvocabuIis prxfatis 3 cx quo ipfo potii^ prof 
,j Thoma Kemp. nafcitur prsfumptio. Rariflimunl enim prorerri 
,1 poterit cxcpiplum, qwodduo Authores integris duobus Sxculifi 
„ ab invicem fejuni5ti; prout disjun<iti fuppOHunturGer/^& Tbomas 
,, Kemp. in perpctuo plurimarum vocum, minus alias ufitararum «rui 
3, omniiio coincidant. Sicntcnim fine exemplo cft omnimoda in- 
„ ter homincs vultuumj linquae, virtutum, vitiorum, affcftuum,per- 
„ feiftionum, ac imperfedionum fimilitudoj cum integra-honiinrs 
„ conftitucio, cordis, onsque inflcxio cx infinitis propemodum na- 
„ fcatur caufis, dllpofitionibus ac circumflantiis,quarum rcrum lunt 
„ conbinationcs fermeinffnita;; ita contingentium legesvolunt, ca 
„ omnia fimiJ fumpta non reperiri uniformitcr inter duos. 

jj". ioo. Quam Icpida fit prasfata Gcrfemftarura pro Italicifmis 

praetcnfio , patet etiam cx co > quia iidem tcrmini etiam in Lexicis 

GalUcis, Bel^cis, AngIicanis,&Latinisoccurrunt, prout fubjeiftutii 

Schema monftrat. TCTmini autem, qui pluribus nationibus com- ^ 

munesfunt, uninationiproprii, kwJdiotifmiiWiMS, ^^ 

efle non polfunt. 



Ettfeh.Amort.C.R.DM. I SCHE- 



^ §,96-103* jfr^amefaa Kmpi/f(f,oppo/fta Jijjolvuntur» 

SCHEMA IDIOTISMORUM. 



L« de Imitat. 



S€ntifflefltiUQ< 



«MBMIMl 



Gallic^ 



M, Richelet, 



t^mmm 



X 



Italic^ 



^•^ 



iMMMi 



^M^*. 



Sentimcnr# 
^Ces Seiitimens incOQni» I 
moi- mfeme^ .\ P. leDereU S.y. 
' -^ nos Sentimens ne (e mas- 
quenr jamais fbus de vains 
complimens^ # ^ • Motiire • . • 
-, - gourmander mes propres 
Sentimens^ •''»Moli&e %: 



MV^ 



Scittiipeoto, 



Bafian. 



Oroi&e 



rfMa 



Bas (humiUs , depreflus) 
(La rivi^re eft bafle* Mot bas 
mettre les armes bas, ^ 



■•«N***»! 



Gros. GroflTe. 
(Groflfc qualite. Gros bien^ 
de gros honneursy de gros 
plaiurs. &c. &c^ 



w 



Bailare, 



*■■ ,$* 



Groflamente^ 



Belgic; 



jfrgmentm XI Ex Idiotifmis Jtalicis. 

SCHEMA IDIOTISMORUM. 



Belgic* Anglic* 
JVIinshx» Spellroann. 



( 



Latin. 



Bu Frefne. 






Scntimentum. 
Chron.Corn. Zantfliet apudMar- 
ten.to.$.ampl.coll.cbL^9^. - - 
proprio Scntimento inniti. &c. 
Tra&. de Expugnat. CP. ibid. col. 
79U hoc fuit Sentimcntum 
colymbaira. Gerfon de confol. 
Tbeol. l. 4* Sentimentorum con- 
quifitio ♦,.... deliramenta cor- 
dis fui proSentimentis Dei am- 
plexantes &c. &c. FttaS.Joban. 
Bonvifiito. ^.Mayp. ib/. In- 
format.pro Canoniz. S. Ddpbina 
& S. Eleazaris m. i j 6^ . apud 
ColmA). de farnil.Simin. p. fpTJ 



Baf. abje<5tus. G. BaC 
I.Baffo. RBaxo. 



GroflTc. T. Grofl: B. 
Grok. G.GroC I.Grof- 
fo. H.Grucflfo. 



Baflfare (deprimere) 
L.^.hiji,.Loffinf.p. is% - - ad 
levandum & baifandum : Baflfus 
(deprcflTus) paffim. 



GroflTus. 
CGroflTi fru^us. GroflTa cam- 
pana. Chron. Windesh. Veftes 
humiles GroflTae^ & apud alios 
paffim. 



^ 



L.de 



68 §♦ 9^ • ^^^' ^fgutnenta Kmpifio oppofita diffhlvuntur. 



mmmmmti^ 



L. de Imit. 



I^ulverizarc. 



Sententiari. 



Ponc te in pace. 



Gallic. 



M. Ricbekt. 



Pulvcrilcr. 
( Pulvcrifcr dcs pcrlcs. Pulvc- 
rifcr dcs drogucs. &c. &c.^ 



Ital. 



Scntcncier^ 

(Ce crimincl a 6tc Scntcn- 
cic.) 



Polvcrizarc. 



Scntcntiarc# 



■iF 




ontcntarc. 



Regratiari. 



Contentcr. 
(Contcntcr fa paifion>fon vcn- 
tre) contcntcz mon defir &c. 
Mdi&e. La vcrtu fc contcntc 
&c.Defpreaux &c.&c.&c.&>c. 



i*«aMi 



Regratcr. 
([Vous cnvcnimcrcz cctteplaie 
a force dc gratcr^&regrater. . 
. il aime a regratcr fur lcs mo- 
indrcs cliofcs. ) 



ImH^ 



Ponc tibi in 
pacc. 



Contcntarc. 



Ringratiarc. 



BcU 



jirgmentum XI Ex Motifmis Italieis. 



<^m' 



Belgic. Anglic. 



Latin. 



m 



Minshaeus. Spellmann. 

T6 pulvcratc or to pul- 
verize. G. Pulverizer. 
H. Pulvcrizar. I. Pol- 
verizarc. 



Du Frefne. 



5cntcncc* T.Scntenz. 
h. Scntcntie^ 



Pulvcrizare. 
{(2hartaann. 1 9 S2. apudRymer. 
tom.y. p. jf^J.- - pulvcrizatas 
cumrolispccia?. ^ - - curia pe- 
dis pulverizati. Chrijlop. de S. 
Germano. 



Scntentiarc. & Sentcntiari. 
Albertus Stadens. an. 1179. - 
Papa - Sentcntiatus eft, Statut. 
^ufcior. MSS. art. 7. - Charta 
an. 1463. Rigordus an^ 1209. 
Marten. tom. 8. col. 3 5j. & 3 72. 
}& apud plures occurrit^ 



T6 contcnt.G.contcn- 
tcr. I. contcntare. H. 
contentar. 



T6 regratiata. I. tUn 
gratiarc. CalL Regra- 
cien 



Contcntare. • . 

QSynod. Sodorens, in Hybern. - 
ad contcntandam Ecclefiam.) 
Acher.fpicU.tom.e.p. 128- Ry- 
mer. tom. 11. p. 467. coL i. in 
Actis SS. Jvlii tom. z. />. 417. & 
alibi non femel. 



Regratiari. 



Acher. tom. 6. Spicil. p. 78. to. 
7. p» 257. Mur^tor. tom. 6. coL 
171* tom.8. col. 192. tom. 12. 
col. 1 1 cf. Ryjner. to. 8. p. J77. 
Marten. tom. 5. ampl. collcd. 
lcoL a4if tom. 8« coL 1^4. in\ 



69 



L. de 



1 



70 §. 96 - loa* j^rgmenta Kempifw oppojita diffolvuntur. 



L. de Imit 



Gallic. 



M. Richelet. 



Gyrare* 



Gircr ou Tourncr. 



Homo paffionatus* 



• 




:icntia quid im- 
portat. 



Confcicntiofus* 



Paflionn6. 
(un homme paffionn6. dcsScn- 
timcns paffionn6s,^ dcs cxprcf- 
fions paffionn6cs , un air paf- 
fionn^. Cct hommc cft paf- 
fionn6 &c* &c. 



Itahc. 



■«M* 



Girarc. 



Huomopaffior 
nato. 



Importcr. 
(Ccla m^importe. La chofchii 
importe extr^mcmcnt. 
Qu' importe ? 

Sci^nce. 



Chc importala 
fcicnza^ 



^mt^mtmm^m^K^t-^mrmmmJ^ 



Qucrulofo. 



Confcientieux ou Confientieux. 
CJX eft auffi confcicntieux &c. 
S eft une fcmme fors conficn- 
tieufe. &c. &c. 



Querelleux. 
( Efprit qucrelleux. iS*, Amant- 
Humcur qucrellcux. Scaron. 
Roman. Les fcmmes font plus 

querclleufes^ que les hommes^ 



Confcicnzofo. 



Querclofo. 



Bcl- 



•\ 



'^rganwnfum XI. Ex IJktifims ItaHcis, 



Bclgic. Anglic. 



■to 



Minshaeus. Spettmann. 



i«M«i««M*^*a 



lr(/^d«. i. e. in Gyrum 
CoUigo. 



C, 8c H, Palfion« dtc. 



\ • 



ffnporc. G.impor- 
tcr.H^importar &:c.&C4 
Scicnce. G.Scionce* 
H. Scicncia. LScicnza* 
L« Scicnciar 



Latin^ 



..*«•« ^hv^^ta 



i)« Freffie. 



Statut^ VercelL lib, j, p, yj. m 
Glojf. LMnellitm.'^. Hiftor.Po' 
ris. & alibi paffim. 



Gyrarc. 
in Sacris Bibliis non (cmcl. Sic 
Gen. 3 o, j !• Gyra gregcs. — Gi» 
f arc - - Chron. Sicih intcr Anecd. 
Marten. tonj. j. col. 8. GloJJar^ 
Lat. GalL Sangerman^ 



Pafltonatus. 
Inflrum. an^ 1 405^. apudMarten. 
tom. 7. amplijf. colleSf. col. 9^7* 
4^.0 fuit cxperfonis paflionatis. 



Paflim^ 



Conlcionable.G.Con- 
fcienticuxJ.Confcicn- 
tiofb^ Rdebucnacon- 
dencia* 



«MMk< 



Q[uerimoaious, 



Conrcientiofus. 
BernientiCbronicum apudLeib- 
nitiumtom- i.Scripror.Bruns- 
wic. p.44f « 



Querulofus 
Johan. de Janua. , . Epift. Ju- 
dae. V. 1«. Murmuratores que- 
rulofi. alii legunt. Querelofus, 
&c. &c» 



r« 



M. 



Mci;. 



7^. jf- i®i- • tiy.. Argmenta Kempipo oppofrta dijjolvunfur. 

ARGUMENTUM XII. 

Ex ManufcriptisCodicibus anterioribus Kcmpifio. 

§. lOI. 

IJxtant Manufcripta Exeraplaria librorum de. Tmitatione^ fcripta an- 
*^ tetempus, quo fcribi poterant a Kempilio. Ejusmodi Codi- 
ces Manufcriptos produxerunt Gerfeniftoe pnrtim Romae 1641. par- 
tim Parifiis 1671. & 1687. pardm in fuis libris, videlicet jironenfem^ 
Padilironenfem feu Slujianim^ ac Mantuamm^ Allatianim^ Bobien- 
fem^ Panmnfem, Parifienfem^ Gerardimontenfem^ Leodienfemy duos 
Mellicenfes, Weingartenfem ^ Paduanum^ S. Ulricimmm. 

][. 102. RESPONSIO. Plerique ex his Codicibus fcripti fue. 
runt pofl: annum i^is*, quo Kempifius hos libros compilavjt» & 
poft annum 141 6. quo tempore trcs delegati Congregationis Win- 
desheimenfis, viri Ofdinis infignes, prdd{enim j^annes de Huesden^ 
Prior in Monafterio Windesheim , foliim una hora diflito a Moftte 
i^ '^gnetis (^Clauftro Kempifii) in Concilio Conftanrienfi compa- 
ru(^jMii^ , & fuam caufam contra quosdam Mendicantes pcr Joannem 
Gerfon^ Cancellarium Parifienfem, Windesheimenfium fervidum 
propugnatorem folenniter evicerunt: Harc eft Epocha oranium 
Manuftriptorum Codicum de Imitatione. An Gerfon anno 1418* 
per Bavariam, Auftriam, ac dein Italiam & Galliara integro decen- 
nio ob caufam Ducis Aurelianenfis exul, non folum ipfemet Suevia?, 
Bavarias, Auftriaj, & aliis exilii fui locis; ubi tranfibat vel moraba- 
tur, noritiam librorum ^^/w/V^/>wintulerit, gut etiamipfemectres 
priores libros primo exilii anno pro fua & aliorura confolatione , 0- 
miflis omnibus textibus ad religiofos pertinentibiis , ftatui mundano- 
rum hominum accommadaverit, ac propterea librum tertium, De 
ConfoUtione infcriptum, primo loco pofuerit, primumvero in tertiura 
locuni fubftituerit,vel an Irbros illos omnino in Gallicum Idioma trans • 
tulerit, aut num ad imitarionem parrim BOETHU de Conjolatione 

Philo- 



jirgmefttum XII. Ex MamfcriptisCodklhus anterioribus Kmpifh^ 73 

J^bilofophia^ partira prafati libri Kerapifiani , fuura praclarum Opus 

*J)e Coiifolatione Tbeologia primo anno exilii fiii 14 19. in oppido Rar 

thenberg, tunc temporis ad Bavariara pertinente, compofuerit? De- 

Tiique an fuis Opufailis, & fuis ad tres Germanos Fratres , Ordinia 

CcBleftinorum & D-, Benedi6li Monachos , & ad Sordres Moniales, 

Epidolis excerpta ex L. de Imit pofl: hanc Epocham immifcuerit^ 

aliis divinandum relinquo. Nunc autemex ferie Chronologica Ma- ' 

nufcriptorum Codicum de Imitarione, quotquot annum, vel indl- 

cium charaderifticum temporis adfcriptum gerunt, me Epocham li- 

bri de Imitatione in anno 141 y. re6le conftituiffe, oftendam. 

D'. 103. Series Chronologica ManufcriptorumCodicumha6ke- 
nus.4 Gerfeniftis produdlorum, prout a Dupino, qui produftioni 
illorum Parifiis intererat, Launoio^ & ab ipiismet Gerfeniftis variis 
referuntur, haec eft: 

1. MeUicenfis 1421. 

2. Weingattenns ann. 1433. cui Titulus de interna Confolatione. 

3. Alius Codex Meilicenfis 1434. 

4. Paduanus 1436. 

5. S. Ulridanus 1437* 

6. Carthufienfium Colonidnfis 1447* 

7. AUatianus 1448* 
%. Parmenfis i4(55. 
9. Padolironenfis, feu quod idem eft, Slufianus, feu Mantuanus 

I47K 
jf^ 104. Nemo non videt; hos omnes Codices pofteriores efle 

ea, quam ftatuimus Epocha Kempifiana, nempe anno 1415., ac 

proin ex iis antiquitatem anteriorera Epocha Kempifiana nequidem 

probabiliter oftenditur. 

§. los- Itaque tota vis Argumenti ad Codicem Aronenfemy 

Bobienfenij Parijienfem^ feu, quod idem eft, Claromntanum ^ & 

G^r^r^i/ww^^^y^w devolvitur, Dele6li Eruditi Parifienles, anno 1687* 

die28. Julii, DD. Faure, du Cange, d'HerouvaI, Baluzius, & 

£ufeh. Anm. C R. Mu£f. K com- 



V 



f4 ]J. lou - 117. jirgimtenta Kempijto oppojita iiffolvuntiar. 

complures $lii viri in his rebus verfati, inter quos ipiemet Dupiiius^ 
judicarunc; duos Codices, videlicet Aronenfm, & Bobienfem^ 
annis trecentis inferiorem non efTe. Sirmondus idem judicium , te- 
fte Dupino, tulit de Codice Parifienfi, De Codice autem Gter^r- 
dimofitenji Monallerii S. Adriani in Belgio Hti, extat teftimonium Pe- 
tri ^lmaert, Monachi & Bibliothecarii in prcfato Monafterio S, Ad- 
liani, a Notario exceptum pro rei memoria, quo Petrus jilmaert 
teilatur, le in ultimo fblio hujus Manufcripti Codicis, ante atiquor 
^ annos excifo, legiffe haec verba : Hic tiber confcriptus fuit h K Ludo^ 
vico de Monte^ qui obiit ante-annum miUeJimum quadringentefmum. (z) 

^« 106« Ad h^c teftimonia^ quasfoia merentur attentionem ^ 
refpondeo^ ea triticfe expenfanon poiTe evehi ultra gradum pruden- 
tis dubii, vel ad fummum prudenus prsefumptionis, quae cedere de- 
beat morali cerritudini in oppqfitum demdnftratss. Quod gradum 
dubii vel pr^fumprionis non fuperent, fic oflendo. 

§. 107- De Codice Aronenfi Erudiri Parifienfes non abfolu* 
tum ac firmum tulerunt judicium , eum nqn efle inferiorem treceiitis 
^nnjgj fed rimidum & dubiofum. Termini enim illius judicii^ quos 
Ml^us in fua relarione aftorum bis inculcat, ita fonant; Scriptura 
^non videtur inferior trecentis annis. Hox: termino videtur uti folemus, 
ubi cerri non fumus, fed ha^fitando flexibiles, in unam contradidio- 
sis partem inclinamus judicium« Itaque morali certitudini Kempi- 
iianse inferius k§. ii$. ufque ad /. 224. demonflranda? ex Codice 
Aronenfi nilcerti^ fed nudtmvideri opponitur. JHoc ip(um autem^ 
utut tenue, videri Eruditorum exterorum judicid firm4 & minimd 
cun6):abundo Eruditorum indigenarum Mediolanenfium teflimonia 
, in caufa Kempifiana indifferentium ^ circa Manufcripta tamen pro* 
pri« nationis experriorum ^jf. 36* & 37-) merit6 vindcur. De hoc 
, judicio MedioIanQnfium Eruditorum , inter quos illuflrifrimus Comes 
de Sylva, dum h©c fcribo, eriamnum vivit. En! profero P. R.P. 
Cafari) S. J« Provincialis Mediolanenfis Provincias, ad A. R« P. Ja- 

cobum 

C^l Rclponrum ad hgc olumup uAineoiuiB rcp^uHftfrT^. 1169 ~ 




lUIn* ieymitaumeitetpt eS 

1>am(aiu^ mtfiii - C. fcittj 
Vi l^ifrwir aic nS mnhAKm 
tnic»ris:6i»r Mf bKfTlftA 
l«j*»uf«tniot»fynM*rtnttv..f; 
Q«lnm'(Kr4a^ iUumut«nw 
c»T»ritKttt Simtt t^riti^ 

^ twr»o n» fiittut ftih <rt(i|1u/$ otrtuojL 
*Mta'c|Bdt iKoaxm-Oww^rentmmmiii 
au} <pftn*fbilS<in^j SfWfmt^ilt 
« <t oiu) ft^loTopW- buTd flj tolScUcr 
0t»« nmtate #r gtarv)i«nwfit<imttftg ct 
otal^anitafntct; (imatc &M$/<ttIltfili,fiare 

-K cdfftui Tcjti4a>«niMO5ir~c0- >utvtKi^ 
(ntof <ftMrer«/cc 1 tOif nurc ^m(argi£« 
.ci>b«noi«fatijnrc/ctiiuiltti>iretBlln«r 

r* >ttK fof^ofcuj gttnii^ priFrt>«mft4T 



X Jr. B^, OA. A^v^jO, 



•?/ A 



i. 



^,^- . C - sjr r f^ 


\ 


. .TfD.: •firi* w^i" 




-•*• «,- :/> ^- jr ':-. ' • 


r ♦ ' 






1 



.^./ 




♦ ' ♦ *■ * " 





1 

\\ ,. '• 




• 


• 


< 


> ■ 


- 






•r 


^^' 


\ 


\ 




- 






• . . : . 


"1 : 


* 


• 








1 


« 




• 








( 




-■ . -» 


,»<>.• 


^ 


• 








• t 


. 


;•» ., 


•> 


• »' 






. 



s 'V.- ^, 



f T. 



."* 



* » 



jibcimtuitM ?( ct^tcwpcu «laiVffKUttg 
mtta£ 

c pttUifctiiw fittipnf 
J^c dMtriiia*Wkttttf • 
JSc fntteitia i^cii^. 
J^cclccfJM fci|i n^lplnMV^ . 
Jl^cino«»tiraffMm%. 
Jl^ c V«Mi f)jr/^ cUi^ fii^Ni , 
Jt^e rftn&iji laanAteiiliAvMe. 

^^^^r ^^ ^^^^P^^V^V^^^^V ^^^V^^B^^^^^V ^^^^^^^B ^^^^^^^^^ ^"^^F^^^^W 

J^c ob^MtiA ct (ttccimr- 
^ c4iicdftnq;i{iPluttai>}Ha^ 
J^ l^aaitta^/c^rfaji^fiaM. 
J^c><itit«l>t «bnccteiif. 
4^ ctcni|«iiioibr *«^h«dif 
J^c tcwici a r a» ttiiMfi0lNtam 
ji^e «^ t^wM^tat y fgf. 
J^cl^dftrlui H t fcctaay aagy * 

Ji^c manaOiai'^^!^* 
^ c $;e«n»(i/*fcta|i patra» • 
%z ^jccrMCbaircU^' 
Jt^ aattn« (bttailiaif crflaiii^ 
J^c 9fteicac cttt^. 

.^^QMct ^iiPMncnafte. 
&c mc^ilaBM lactflir 
&% ttKTOO CTpcaif ^ptcnni^ 



KL7S. 












., r/ 



I * '' 



I.«i 






>l.''. - 



- » 



•r' 



•»f 



iir j 



r: 



JfoL TS. 



jNcJ|rit talm]4itVrtf«cmiM ^S&f]^^% 



etWof tt t nie(ti(/r£nttt<i| f#ietiti( 
itiagna/ef t {cnataUfia tb Alo ct ttVa/nec 



tetitie- ftcit- 



c^nefhmtio mttHtbUiitt dMu €i^.St fiiluir 
ecnt o0t 2ei nt ^cik w^motia nttL^ 
^enmryno eenr tnnnluiit nccTd^K&^ 
McetuJa:-^ Oeo gf^:^nien> 




^nU ^.u- <xnbriar i4ft UW&^c^'(;(^(T(c •'tnniM 
A^ capT^tna^t • £ jimtWratnAtorfici^ 
f)^ tnfVc : ^re^ te lcalra tobula/et tiotx> 
tertf ettxire.^^tt^ et^naptop^Uri./ 



i ^ 



I.X.B^a^, QA SojLnr.fiounaimJh- ^ ft U M!Mh ' i 4am0fu 



I. * 






'.• ■ ) V '• - •! -• •« ■ 









* • • « 



* ^\ 1. .-. .\A.. • >ar».- l. 



w. 



- ^ 



'^fgmentm XIL Ex Mamfiriptis Codkihts anterioribus Sjempijio. 75 

cobum BilTeliuia Soc. JEfii, Provlnciffi Boics Procuratorem, teftes 
licteras. 

Revercnde io Chrifto Patcrl 
P. c. 

Sero nimis humaniilimas litt«ras & R. V. 8* Februarii ad me datat 
accepi. Diu quippe Mediolano abfui, alibi detentus in Vifita- 
tione Provinci» , prafertira Collegioruni, que in Ditione Genuenfi 
fita funt. Curavi tamen, ut quamprimirai AronS deferretur exem^ 
plar controverfum : ilfiidque fubjecti Eruditorum oculis , quos in 
hac urbe noftra celebriores novimus. En autem R. V. illorum ju- 
dicium, in folio annexo fideiiter expofitum. Unanimi fcilicet 
confeniu, poft diligens examen pronunciant, exemplar praefatum 
ahte annum 1400. minim6 fuifle confcriptum. In eadem ferm^ fen- 
tentia fe profitetur efle P. Jo. Baptifta Mufca in CoIIegio noftro 
Braydenfi Bibliothecae Pr«fe<5lus : eique libenter fubfcriptururii in- 
telligo P. Harthzeim, nunc temporis, ni fallor, in Colonienfi CoV 
legio Philofophiae Magiftrum, qui fcrtur exemplar idem non leiu^I, 
nec perfunftori^ infpexifle , dum tertium Probationis annum in A- 
ronenfi Domo perageret. Per h«c fatisfaftum iri fpero Religiofiffi- 
mis D. D. Canonicis, quibus univerfa noftra Societas tantimi debet, 
abunde fcilicet ad intentura fore cenfentur. Quare cum ea , qua 
par eft, grati animi fignificatione R. V. me devindlum profiteor, 
ra6que fl". ff. & precibus impense commendo. . 

R. V. 

Mediolani 17. Julii 1726. Humillimus in Chrifto 
Servus Antonius Cafatus i Soc. JEfii. 

FOUUM ANNEXUM fic habet. „ Quod attinet ad Aro- 
„ nenfis praedidi vetuftatem , fi fpedtes tum ipfiifimam charaderis 

K » . „ for- 



y6 if. loi. - 117. Argwmnta Kmpijio eppojha diffblvuntur. 

^ formam, tum interpofitas paffim compendiarias contraftiones ver- 
5, borum , non videtur ante annum 1400, fuifle delcriptus. Ita me- 
5, cum Eruditiffimi quique Nobiles Viri ftatuendum elle cenfuerunt: 
5, nominatim in tota hac rerum craftatione peritiffimi Urbis noftr» 
,, Equites Comes Antonius Simonetta & Coraes Silva ; poftquam 
„ Manufcriptum ipfum diligentiffm^, qua fuit ipforum humanitas, 
5, perfpexiffent. 

^. 108. Judicium Eruditorum Mediolanenfium confirmat in 
ilia ad me Epiftola Eruditiffimus P. Hartzheim his verbis : 

Plui imum Revcrendc & Erudltc Y>. Canonicc ! 
P. C. 

T^xlitteris ad Revefcndiflimuffi D. Pfiofem hujatis Ganodias fcrip' 
^ tis intelligo novura impugnatorem Thomas KetnpCHfis noftratis 
in Bavaria furrexiiTe , quem non dubito pr merito \ te ^ vif erudi- 
tiffime, caftigandum, ut qui crraibem toties recoftara toties reje- 
ftam & ejedlam recoxerit* Ego qu» anno 1713. hoc eft ante 37* 
aiftciyAronchabitans vidi,quantum recordor, corortiunico : eadem ante 
aliquot annosDomino Gerardd Cafteel populari meo communicavi- 

I. Charafter libelli Aron« affervati in i a- pergameni, non ex- 
cedit charafterem faculi XV. quo Typographia initium habuit, ni- 
fifiteo recentior* 

a. Nomen Joannis Gerfen nec in initio nec in fine Hbri primi 
vel ultimi apparet ciim incipit vel explicit, fed tantummodo in pri-^ 
ma pagina libri quarti Icgitur Joannes Gerfen , flcut nos alicubi 
infcribimus nomina noftra iis libria , qui ad nos pertinent* 

Hac funt ^ quorum nunc recordor* 

Dominus autem Joannes Arnoldus Janfen Kempenfis, feculariJ 

Presbyter & Reftor Gymnafii Kempenlls (quod 4 Venerabili Tho- 

ffia Kempenfi nomen habet ) antiquitatum patriaB fusB ftudiofus fcru- 

. tacor hsec ad me fcribit: Poft D< Gerardum Cafteel hiftorice expo-- 

nentem 



jtrgmentm XII. Exi Mamfiriptis Odicibus anteriorihds E^ntpifto. yy 

fientem argumeitta pro & contra Venerab. Thomam Kempenfeta 
neminem npyit (altem ex hac Germania iaferiore, qui de hac lice 
quidquam fcriplferit. 

3« In Archivio Scabinali civitads Kempenfis extat extra^his de 
domo vendita aJoanneHemmerkenPresbyteroFratreThomaBHem- 
merken Cononici Regularis tuncNovitii de anno 1402. quem ex- 
cerpfit. 

Extfadus cx Archivio Scabinorum Kempcnfi* 
f^crv Sol^att ^cmmerf ert prle^er Canonich t)Ott htn Reguiierett 

•^ pro fe & Thoma fuo fratre vendidit & transportavit domum 

fuam gelegen ju ^empen a^ ^xt^f^o^ negft telenter meer^and 

1402, feria j. poft Lamberti. 

De cultu aliquo publico vel fpeciali erga Ven^ Thomam de 
Kempis nulla hic notio neque mencio. Hsc funt qus in prsefentia^ 
rum occurrant/ utinaui plura& certiora fuggerere poffem: cert^ cu- 
pio caufaa, quam veram & bonam puto, modis omnibus fuffiragari^ 
ad imperia paratilfimus« ^ 

R IL & C D- Canonici ^^ 

Colonie ad Rhenum cbcIccLX. p. Decembris. 

Servus in Dno* 
Jofephus Hartzheim S^ J. (a) _ 

K 3 Ego 

(a) Jttcljciiiin Crttditoriim Mcdiolah^fium ^ P. Hirtdicmii CQo£rriitt in MaOufcrlptis tta^ 
lix ▼crfatiniiiius P.franc.Ant. ZACCARIA» tuthot Hifi^tld UUerdrid //ii//V4> qui Codi- 
ccm Aroncnfcoi circa niediun fleculi dccioi qninti fcnptum eirc judicat* £n Eicerptuci 
litterirum cjuts <iu^ ad alium chiditum Patrcm S. j, Mediolanum fcripnty nobisquc 
Xa. Suardi Abbas S. Mariz J^jfConls coinmunieavit. Sic babet: Godo d^avcrc (juefta oc« 
ea(u>nc di fcrvire V. It. e piu ne godo, pcrche bo infieme ilpiaccre di fervire il Ch. P« 
• Atiiort, de! quale ho grandiflinna ftima, li Codice finisce con quCfte Parole : fxplicit 
Libct IV. 5c ultirous Abbatis Joannis Gerfeti« in altri quattro luoghi» ovC il Konc dcll 
Abbate ritornai e lcriiro o Gcfen» o Geifcn« non Gcrfcn» come pretcfe il Mabillone^- 
Hota alciiQ) d^aoQO non V i^ on4f non ftprcij Comc alcuno fi crovii chc francamcn-* 



u 



78 §. WI. - 107. ArgumentaKmpiJlo oppo/tta dijfolvuntur. 

X^go Joannes Frahcifcus Kraos in Regio Officio novi Cenfus Me- 
^ dioiani delineator , &*3criptor adnexasScripturaBpagellas, pa;^ 
pyri oleo linitas, idedque diaphanas transtuli , & defumpfi ex vetu- 
fto parvo Codice Manuicripto ^ magnitudinis difbis pagellis «qualfs 
ex membranis eformato& pelle nigra, levibiisque ligneis tabuli^ 
cooperto juris Domus Probatknis Arwa Soc. Jefu^ fervata quoad 
potui, charaifteris forma, & materialitate. In fidem. Hac die Sab. 
decima feptima Menfis Januarii Annl millefimi feptingentefimi iexa^ 
geiimi primi» 

Ego Joannes FVanciicus Kraus. 

^'os JolephAntoniusRippafilius q<i«; D.FrancifciPort®OrientaUs 
"^^ Parochi® San6U Michaelis in Mecropolitana Mediolani anno- 
rum quinquaginta ofto, & Domipicus Caftoldus q<*«». Jofeph pari- 
ter hujus Civitatis Port» Orientalis Parochiae Sandti Stepfani majoris 
intus Mediolani annorum quinquaginta duo, ambo publici periti 
in arte fcribendi hujus Urbis fidem facimus , & atteftamur Pagellas 
hj^ic atteftationi alligatas filo ferico cerulei Coloris Sigillo infrafcriptl 
D.lKotarii obfignato in cera-r^gt> quam Hifpanicam vocant, ejt 
fupra defcripto parvo Codice Manufcripto defumptas , & translcri- 
ptas a di<Jlo D. Delineatore Kraus, & per nos cum di6to Originali 
diligenter, & ad amuflim Collationatas concordare tam quoad for* 
mam» materialitatem , & magnitudinem chara^leris, abbreviatura* 
rum , & Orthographiae , quam quoad Colores, & Calographiara, & 
in omnibus, & per omnia, prouc jac^nt, in fidem &c. de hac fup^^, die 

Sabba- 



tc i Priocipi dt\ XV, fccolo ritiri la Scritt>ira del Codice. ll Codice c certMmenie 
fcritto entroal quiDdiccnmo fecolo, c quefto e cio> che daiU Scrictura puo Sicar^mente 
didurfi» ll rcfto e un indovincllo , ma fc (1 avrii ad avanzarc qualche ardita Concliiet- 
tura, lo dirci pui roHo Scritco vcrfo» o dopo iu Mr^zi del fccolo XV. chc fu Prineipi 
dd niedcfimo kcolo. Verum iion iii iigcoius aoiplius jndicio alicnoi poAquam Mediolano 
obtinui Excmpiar primi 6c ulcimi fblii Codicis AroncnGs, originali quoad formam ScripturaB 
exadi/Cmc confornicni prout Attcftata hic iRferta monflrant. i^rovoco Eruditof totiusGerma - 
nis, Itali«> ^Galliae, tn cx faeculo XlV.tpoHint proferre Maoufcripta punduaca toc 
puaftis. Si hoc non poilintt jao^ taadcm vi^i quiefcaut. 



jtfgumentm XII. Ex Mamfcriptis OtdicSm amerwnius Kmpijii. yg 

Sabbatht decima feptima Menfis.Janaaru Anni; milleiimi fepcingen- 
lefimi fexagefimi primi. 

Ego Jofeph Anconius Rippa Pciritus iit lupra. 
Ego Dominicus Cafloldus Pericus iic fupra. 

Prsmiflas Subfcriptiones fadas 'fuifTe, & efle manu & Cara(5lere 
refpeftive referendo propriis fuprafcriptorum Dominorum Joan« 
nis Franc. Kraus Delineatoris ht fupra, ac Jofephi 'Antonii Rippse^ 
& Dominid Cafloldi publicorum in arte fcribendi Peritorum in 
hac Urbe^ quorum judiciis plena adhibetur in dies fides coram 
quocunque Judice, & tribnnali me prs&fente, & vidente. In fidem 
me lubicripfi antepofito mei folito Tabellionatus Signo, meiqus 
Sigilli impref&one munivi hac eadem die Sabbachi decima feptima 
Menfis JanUarii Anni 1761. 

t Ego J. C. Ant. Franc. Virga fil. q. Nob. D. 
- J. C. & C. C. Faelicis Hieronymi Portae no- 

/T C^ vaBParochi«SanaiStephaniadNuxigiam 

V*-'* *^v Mlni. pub, Aplica Imperlique Auftwitih 

tibus de CoU. Mlni. Not. & Caufc"»., vicex 
i>, D. Cancellariis Provincialibus ExcelL 
Mhii. Senatus. 

Nos J.C. Francifcus Jgnatius Longonus, & J. C. Heinricus Ap- 
planus. Ambo CauC CoII. & Abbates Nob. Ven. CoUegii dd. 
Noc. ^ Cauf Mlni. fidQm facimus, & accefVamur SScum D. j. C. An- 
toniumFrancifcum Virgam efTe pub. ac de <)i6bo Coll. Noc. & Cauf^ 
ejusque Inffais, & Scriptwis, fic ut fupra ab eo flibfcripris plenam 
indubiamque femper adhibitam fuiffe, & in dies adhiberi fidem, cam 
in judkno, qu^, excra. In quorum &c. Mlni. die decima nona Men- 
iis Januarii 17^1. 

aC -N Cafpar de Monte publ. Mlni. Noc. dijafque 
• «^ V Nob- ^^ Ven. CoUegii V. CanceU. 

1751. 



^o §.101.-117. Argumetita Kmpijto appojha difolvmfur, 

1761. Quello Giomo dieci.nove del Mefe di Genaro, 
Atteftiamo noi Sottolcritti publici Negozianti di quefta citti 
di Milano, qualmente il fudetto fignore D, Antonio Francefco Verga 
n e publico Notaro collegiato di quefta citta di Milano , e che alle 
di lui Scritture ed Inftromenti co(i come retro dal raedefimo firmati 
e Sottofcritti fi da pienafede tanto in Giudicio, come fuori. E per 
Fede &c. Milano quefto med^no, Giorno ig. Genaro 1761. 

Giov. Santes Carpano Giufeppe Zappa. 

j[. 109. De Codlce Bobienfi, quem Eruditi Parifienfes quoad 
Scripturam tefte Dupino 1. cc, §. 7. V, leMunufcrit. «quipararuntcum 
Aronenfi, idem eft judicium. Bobienfis enim Codex; todem tejle 
non miniis quam Aronenfis ex Italia Parifium venit. Mabilhnius^ 
inquit DUPINUS 1. cc. /. 1, V. Et^n, & P. MicM infuoexltalia 
reditu attuUrunt Manufcriptum yfronenfe & Manufcriptum M&nafterii 
Bobienfis. - ScripturaprimiiJS^dMs^miiet^^^ 
ferior trecentis annis^ & fecundiScriptura ejje ejusdem temporis. Et ][• 
xV . leManufirit. MStum. Aronenfe &Bobienfe an. 1 687. judicataf ue» 
ru^ trecentorum annorum: Scriptura non videtur inferior trecentis an^ 
nis. En ! tota foliditas asdificii Gerfeniani quiefdt in bafi alicujus 
videtur. Mihi videtur^ ipfum Mabilloniura odoraiTe fecretam putre* 
dinem hujus plaufibflis judicii Parifienfis, dum poft annum 1687 in 
inftituto fuo fecundo itinere Italico, prout ipferaet defcribit (]a) per 
intcgrum oftiduum Aronae & Bobii conftitit, Codices hos exaftcln-: 
fpexit, & tamen non eft aufus, formara hujus Scriptur», totius . 
controverfi», fi trecentorura anncwum foret, decifivam, inferre luo 
praeclaro Operi De Re Diplomatica edita Parifiis 1 709. , Hcet eidem 
huicOperi inter formularia Scripturarum faeculi XIV* & XV. quin- 
que formularia librorum de Imitatione minus decifiva intulerit, Quae 
^ caufa hujus omiffionis in Vifo tam attento ad decus fui Ordinis, nifi 

pru- 

(a) In LibrOf cui Tinilut; MufdMm U^ihtMmt e^itum tnno 1714. Parifiit To». 1« 
P»4' »»1 



Argtarmtum XIL Mantifcriptii O>dkibu'sant€rioribtis Kmpifto. % f : 

prudeni mctu5. 'ErU(Ji>os'ItaliV> ahartimquc rCgionum opinativo 

n;/V/frr Parificnfium poft edita femel formularia fcripturarum farculi 

XlV. &XV. tamfacilcnon accefluros? Ccrtc> fi Mabillonius judi- 

ciuni7?^^iww Parifienfium('nifi fortc tcrminum trcccntorum annorum 

rotuiidc pro; indefinito intra latitudincm trium Sarculorum fumpfe- 

•rint)^fuffulci!*e potuilTct convinccnte Codids Aronenfis & Bobicnfis 

formifla> nec cortgrctatSo S* Mauri, nec GaUia , pro incifionc in 

tabulas publicas ajrc^s^ Dfplomatario Mafiilloniano>*aut cjus fup* 

plcmcnto > vel ccrte novilnmo duorum Bencdiftinorura Operi: 

NdHveau 'liraiti de Diplomatique par deitx ReUgieujes Btnedi6tins ^ i 

Paris ; uni al teriye huijiano - aureo peperciffet. • ^ 

' ^. M o. Supereft & alia* ratit> dubitandi dc firmitate animorum 
in Eruditis Parifienfibus. Dupinus enim 1. cc, ^. r* V. Enfin les. to* 
ftatufr y etiam fe fuiflfc aflumptum in numerum Cenforum ; & tameni 
in ffnc fua? Diflertationis jf i jr* V . Septiement . aflferit > Gerfonem Can* 
tellarium majiis jus hiabcre ad Kbrum de Itnifatione quam Gerfcnem 
'Benedi<amum'& Kcmpifium j ijoc cnim^fcribere non potuiflct > fi 
ipfecumallisconccnibribusanno i6%y. vere ac firmiter judicaflgl!^ 
Codicem Aronenfeni trc<ientis annis intcriorem non efle, GERSON 
enimj natus anno 136?. amio i J87. aetatis fuaer duntaxat annum vi^ 
;efimum quartum actigitjetiamnum inStudiis occupatus, quo anno 
►accalaureaciifn fiifcepic > quo tcYnpare nec Dnpmm nec quisquam 
alius illi hunc librum tribuerct. Idem in fiiie V. apres fic conclu- 
dit : Quilihet horum trium (Gerfon> Kempifius, Gerfen) confervat 
fu^m prohabilitatem. Ero^o juxt^ Dapinum Sc ^lios Goncenfores Pari- 
fienfes ctiam probabile eft > Codicem Aronenfcm&Bobienfem non 
cflc trecentorum annorum, ac proin ejus probabilitatem meram ce- 
dere dcbere morali certitudini Kcmpilianae demonftrataf.. 

jj". I !!• Tertius Codex eft Gerardimontenjis quem in ultimo fo- 
lio libri qui5piam Anonimus ance annum [400. lcriptum efle tefta- 
tur. Hic //^^r>.irtduit ille Anonybius> confcriptus fuit d F. Ludovi- 
co de Monte, qutobikante anrBim miUeJimtm quadriugente/imum. 

Eufeb. Amort. C. R.Dedu£f. L §. J i a. 



8i jf» 10 1 i - 1 17. ArgumetHa Kem^fio ^po^a 4ifQlvuvti(r.^ 

§.112, RESpONSIO. Hanc adnotacionem ultimo folio adfcri- 
ptamfalli aut fallere certum efi. In eodem enim Codice poft librum 
de Imitatione 9 acproin immediate ante iilam Notam fcriptus c(t 
eodem cbara(^ere 9 eodem atramento 5 eadem manu y indubitatus 
Trailatus Kempifii de DifcipUna Qaujlralium^^ Itaque Adnotationcflfi 
neceflc eft aut falli aut fallere. Hinc DUPINUS huic Codici au- 
thoritatis omnino nihil) MABILLONIUS autcm parum tribuiL DU- 
PINUS L cc. §-7. V* On alleguCy fic fcribit : „ Allegatur etiam MS. 
5, Codex Anonymus Abbatia? Gecardimontenfis. -•* At cum nefcia- 
9^ tur) ^'f ^ id fuerir annotatum 9 wcquo tempore ^ & aliunde ron-- 
'59 tineat ifte Codex librtim Thoma? a Kempis de Difciplina ClaU" 
,5 ftrali j fruftra adduceretur ad oft^dendum 9 librUni de Imita- 
,V tione Chrifti Thomi antiquiorena efTe. " Ita DUPINUS* MA^ 
BJLLONIUS ^utem in fuo Opere ^ Sa Dipimatica fol. 372. de 
Codice Gerardimontenfi loquens fic fcribit : ^ Tamet;fi unus k Cq> 
^ nobitis Gerardimontenfis Monafterii in Hannonia Sande jurat> iri 
0) ultimo folio vacuo quod excifum eft 9 fcriptum fuiiTc; fcribo? no^ 
4^men 5 nempe Ludovici de Monfe, qtiem ante apnum ^C^CC. 
j^bbiiffe teftatur 9 alii oculis fuis ex fpccimine dijudiceot^ ^« H^c 
provide lcribit Mahillonius. Quamvis enim jpfe fcripturam Gcrardi- 
morttenfem inter formularia ad Safculum XIV- ^ XV. indiffercntia 
ponat 9 habemus tamen inter MaQufcriptos Codices Bi^Uothecae 
noftra^ Pollinganae Manufcriptum Exeraplar Sermonm Jaannis Vtn- 
cellenfis Decretorum Do&oris eleganti charaftere, J^enna in Auftria 
per Notarium Publicum depretio exaratum anno 144^« Manufcripro 
prsefato Gerardimontenfi fimil)imum> quod exhibere^ & cum Gcrr 
ardimont^nfi conferre conferrc parati fujnu^* . 

§. 113. Reftat Codex Claromontmus (cn Parifienfis , quena JP;, 
Sirmondus Kempifio antiquiorem judicat. 

§114. RESPONSIO. Hunc ipfum^Todicem Naudseus, P. Pr- 
tavius, &P. Theophilus Raynapdus judicarunt longe recfntiorem» 
Quis pentior in dijudicandis Manufcriptis Sa^culi XIV^ & XV^ Sir-- 

. .^ roondus 



jirgumntmXIl Ex Manafcriptis Codicibas antertorihui Kempi/to. 8 j' 

mondus'^ an Nduda^us?: ^etdvms^-R^ynaudus ? Quibtis potior de- 
betur fides aut veritatis pra^fumptio ) uni^ an tribus ? Ccrte Gerfeni- 
ftae non funt aufi hunc Codicem proferrc coram Eruditis Parificnfi- 
bus.^ 

§* 1 1 y. Verum quid opus alienis teftimonits ? Ipfemet P. Sir- 
moadus in fuk ad P. Hefenum annb 1 548. 29- Au^. EpiAola ^ fate- 
tur» hoc fuum judicium firmum non efie^ (ed ilkid racite falh ppfle. 
Quoniam^ inqutt,!;» veterum codicim atate falli proclive eft^ & An 
nova luciibratione j qua Colonia nmc cuditttrQfuit Rosweidus rcdivi- 
vus) ertmt fortajffe ^ qu^ perfuadeant. Idjieveniet , nm repugnahoy 
nec gravath feram y ab errore me deduci; grati^mque iis babebinmsy qui 
veritatem , tpiam unam optamus , ojletiderinj. 

Itaque ex omnibus hucusque deduftis fequitur> a^tatem eoruni 
M.S. Codicum, qui a Gerfeniitis producuntur^ dubiam efie. Dubia 
autcm) & pr^fumptionesinccrtascederemoraJicertitudinidcmon^ 
ftratae fana Cd^ica jubet. r§. 17*) 

§.j 16. Reftat) ut reipondeam ad tcAinsonium F« Ludovici de 
monte §. i o^. allegatum. Ad monllraridaixi incertitudincm hujus 
teflimonii fufficeret refponfio Dupini^. quod ignoretur^ quis iflrcLt^ 
dovicus fuerit ? aut quo terapore vixcrit? Quam facile enim circa 
tcftimonia cjusmodi erretur , monftrat exeitipium Mabillonii y qui 
judicabat , Hehricum .Calkar mortuum ^ffe anno 1408.9 de quo ta- 
men certura cft» cum primum obiiife anno i44Soprout§. 24f# 
oftendo? an non etiam ifte tcftis numerum A8*legcre potuitpro 
0!$ ? Aliud crroris excmphim expertus fum in RR™? Fontamno, qui 
Romx fpargcbat ; fe Venetiis ad S. Gcorgiutti in Alga vidifie Exem^ 
plar de Imitatione antiquius Kcmpifio^quo & D. Laurentius Jufti- 
nianUs ufus cflct; ipfum proptcrca inyifi^atquC) niim rcsita fe ha-* 
berct) intcrrogavi. Poftquam fuas Chartas^ in quibus res memo- 
raru dignas, afealiquando vifas, annotaverat> mihi humaniffime 
prdtuht, cias'lcgi> vidique. Codicem ab ipfomct Fontanino a^atc 
D. Laurentii Juftiniani > quem conftat > cum. fuis Canonicis aifump- 

L a fiflc 



1 

^4 §♦ 1 1 7 - 1 1*9* Argtamta Ketnpijio opp6jHa dtffoli^mfur, 

fifTe Inftitutum Gcrafdi M. & D* Florentii Daventricnfo, & primum 
obiifJe anno 145^. antiquiorcm efTej non fuifle annotatum. Pro 
inajori ccrtitudirje volebam ip.fum Codicem ad S. Gcorgium in Al- 
ga infpiccre anno 1736* fcd deprehendi, totum CoUcgium pratcr- 
cubicuium D. LaQrcntii flammis vaftatum) totamquelnfulam cum 
vaftato Collegio Carmclicis traditam fuifte. Ha?c> inquam, fiert* 
pptuifle confimilitcr , rcfpondcre poflem , verum fuflSciat rcfpoiifio 
JDupinij qui in fua DiJJertatione dc Caufa Kempenfi%. 7. convinccn-. 
tcr probat, in tcftimonioj nunc>ut Gcrfcniftae pra^tcnctunt 3 dcper^ 
dito, latcre crrorem, ftut fraudem# Crnnj inquit, nefciatur, d qu0 
idfuerit annotatum^ nee quo tempore , & alitmde ille Codex Ubrum Tlnh 
ina hKempis DE DISCIPLINA CLAUSTRI contineat ^frufira addu^^ 
ceretur ad ofiendendum Librum de^^lfniiatiQne Tboma antiquiorem^ 
ejje. . . X 

ARGUMENTUM XIII. 

Ex Tci):iimonio Trithcmii. 

%* 117' 

T^rithemias in ppcr^ dc Viris Jlliiftrit^^ Ordinis B^ncdi^ini 
•* anno 14^5*. fcribil': Qucm (librum d^ Imitajionc) ante fnultos 
annos feniores nofiri fuosferunt legijje feniores. Ergo libcr idc Imita^ 
tione jam crat cognitus initio SkcuU XV^ 

§. 118. RESPONSIO. In Seniorum numcrum apud religiofo* 
refcrri folcnt^ qui exadis in Ordinc poft profcflrioncm quinquagima: 
annis honorcs Jubilaeos fuere affecuti > in quorum gradum etiam 
ipfus jam antc annum Dco Servant,e pcrvcni. Quid , ii Juniorum 
mcorum confratrum felicioris a Patre lununum doni quispiam pofl: 
niultos ( V. g. vicennos annos^ fcnbat: ante mdtos amios Scniorcs 
noftri tcftabantur 9 ipforum Seniorcs mulra narrafTc^ yidiffc) aclc^ 
giffe a^> fcripta, ac typis publiqatCa de bcllcf fuccc^oni$ Hifpano--. 

' • . ^ Auftri- 




jdrgmnentum XTIL Ex Thfimomo THthemiL ^ ^ t<t 

AuftriacO) dc Conccrtatione litteraria Monaccnfi inter affertoresfis 
inficiatores neceilitatis conpi^endi cum facramento poenitenciai 
motaiD dilc^ionis in Deum , de Neoterica? Phtlofophiae placitis &c# 
an proptcrea illa tcdandi formula periodum annorum feptuagima 
annis majorem rcquiret ? Certe non« Ipfus fati^ recordor , quoi 
ante quinquaginta annos Seniorcs noilii libros in re afcetica aut; 
philoiophica novellos commcndaverint. Ponamus ergO) Trithe- 
mium) qui obiit primiim anno 1519* jam anno 1 49 5 ^ Operi fuo 
J)e ffirls^ lliufiribt^s 9 ultimam : impreffiffc manum 9 quid fcquitur? 
fubtrafta feptuaginta annorum periodo rebianct annus 1425.^^0. 
jani extabant copiplura libri dcImitati.oneExemplaria Anonima. v. g. 
Melliccnfc, Weingartenfc, Kirchamenfe» &c. tilonea pafccndi fua no- 
vitate fandam Orexin Seniorum Spanhcimenfiun). Scd quid opus 
calculO) dum ex: ipfo Thoma Kempenfi iterum habemus convincens 
cxemplum, In Sermone feptimo ad Kovitios part. 2. n. 7. fcribit: 
Novi fenem fratrem ^ qui in juvenH^e faa Semorum verba valde libenter, 
at^d^it. Seniorum vcrba libenter fe audiife 9 & Scniof um^^ScriptA^ 
legiffe Senex ieptuagenarius defcipfo affirmare pocdft. £qgo ide^ 
dc aliis fcnibus feptuagenariis rcfcrre poteft^ .. x^^^ 

§. 119. Hactenus vidimusj Trithcmium Kem^ifio non idver-*. 
lari) niinc quantopere Gerfeni faveac^ confidcrdmus. - Tradat de 
Scrip toribus Ecclefiallicis folcrtiffimc 3c hoc juflTu ac Dccreto gene^: 
ralis Capituli Benedi^tini Hirfaugienfis i non pra?tcrit Authorcm li- 
bri dc . Imitationc* i^rofundum illi di^ Gcrfene filcntium Tratftatr 
prfieterca cx inftituto dc Viris JUuftribus fui Ordinis* Nullu& deaao 
Gcrfeni Benedi<5tino locus* .Recenfct praeclara Gerfonis Opcra> 
Gcrfenis nulla. Qnx caufa tanj conftantis filentii^ Anlegit, vcl ia.*t, 
audiit quidquam de Joanne Gerfen VercelJcnfi Betiedi^Hno Ab- 
batc 9 tanquam Authore libri dc Imitationc ^ & tamcn fine uUa 
mcntionC) aut motione faltem.dubii filuit? Moraliter ccrtum cft^ 
Trjthemio nil inoluifTc dc ejusmqdi Gcrfcnc I;talo^ Intotaenim 
Scrie. cafuum confimihunpi inauditum eft> Scripcoreni Beii£di<^« 

L i num 



>v 



\ 

r 



8^ §• I20. - l*5, Argimerita Kmpijiooppojkadiffiilmntur. 

nufD V. g. D. Acberium^ Martemium^ San - Martbams ^ MabUhnium^ 
Qrfiumy BuceUmmy Rampeldm^ Pezks^ Calmetum^ Legipontium &c. 
lcienter, oblata opportuna occafione , nuUo motiyo recrahente, ubi 
©entio exciperetur omnium Eruditorum applaufu^ filuiffe de fuorura 
laudibus ^jf^ 19,); Si autem Trithemius de prsfato. Gerfene prorfu^ 
nihil lcivit, fequitur, per trfecentos annos ab anno lary. ufque 
ad annum 15 19. quo Trithemius obiit, defuiife conteirerationera 
teftium, defuifle famam permanentem , defuiffe exemplaria co«va. 
Ergo etiam moraliter certum eft, ilium vel nunquam extitiire, vel 
cert^ authorem libfi de Imitatione non fuiffe (^. 1 1. 41.). 

ARGUMENTUM XIV. 

Ex Authographis Kcimpifianis & ex Jure Gerfonis , 

oppofito. 

§. 120. 

/^ertumeft, extare duo authographa Kempifii^ etiamnum Ant-» 
^ wetpiae &Lovami alTervata,* quorum priori eft fubfcriptio: ^- 
'^* fmh' & completus anno Domini i^i. per manus Fratris Tboma Kem-^ 
penfis m Monte S. ^gnetis prope Zwollis. Jam vero h©c fubicriptionis 
formula propria eft potius Copiftarum, quam Authorum. Accedit, 
nuUum extare Manufcriptum Codicem libri^de Imitationeanteriorem 
anho 1441., qui prarferat nomenThomas Kempenfis omnes enim 
Codices anteriores anno 1441., quotquot non funt anonymi, refe- 
runtpro Authore Gerfenem vei Gerfonem. Ergo verofimile eft, 
unic^ authographum Kempifianum male intelled^um dedifie anfam 
uni verfali errori , Kempifium libri authorem efle. 

jf. lai. RESPONSIO. In hoc argumento contineri plura par- 
tim falfa, partim improbabilia. ^Rmfalfum eji i. nullum ante an- 
num 1441. reperiri librorum de Imitatione Exemplar, prbut erronefe 
i)«/)/«f/x (upponit, qu6d Thomam Kempenfem referat^ Refertenim' 
illum Codfex-Kirchemianus I425., Auguftanus adS. Crucem 1440. 

FaU 



ArgumentumXlV. Ex :^futb9grapbisKmpiJtams&ex^e&c. 87 

JFalJim efi 2. illam forraulam,, Jinitus & cmpletus &c. referre ioluia 
cmpilatorem. Nam Thomas K. etiam in aliis fuis indubicatis operir 
bus utitur hac ipfa fubfcriptionis formula. (a) Icaque manifeflum eft^ 
ea formula, tanquara indifFerente in duplicem fenfum, nec affirmari 
xieque negari fubfcriptum effe libri authorem. 3 . Prorsiis imprijbabh 
U eft, Bf^cbium, Hermannm^ Tritbemium^ Martetiium^ Guntberum^ 
Zeinermy Danbaujerum^ Jodocim Badium^ & alios fynchronos Kem** 
pifiQ tefles pocuilTe effe cam flolidos, ut eSformuIa notorie pror- 
siis indifferente , & quam plerique nequidem viderant, induceren- 
tur , ad afferendum Kempifio nonagenario coaetaneo librum tam ce« 
lebrem 4. hnprobahile efl, in uUo Manufcripto ffeculi dfecimi quincii 
ad quod omnia Manufcripta hbri de Imitatione referenda effe, fupe* 
rius (§. 103.) oftendi, Gerfenis nomine incelligi aliam perfonam^ 
quam Gerfonem Cancellariura Parifienfera. Id enim inprimis Epi- 
taphium Gerfonis monflrac relatum in Codice Padolironenfi , ubi 
non Gerfon , fed Gerfen legitur. Idem patet ex infigni Manufcri- 
pto Codice Bibliothec© Guelferbytan», quem defcribit V, C^ & Ori- 
ginuni Guelficarum Editor erudiciJIimus D. Chrifl. Ludovicus Schei 
dius in daca ad me Epiflola, .qus fic habet« 

Viro fumme Venerabili Domino 

Eufebio Amort Canonico Regulari 

Ordinis S, Auguflini & Monaflerii 

Pollingenfis Bibliochecario &c. 

S. P. D. 

Chriflianus Ludovicus Scheidius. 

99 A ccepifli procul dubio litteras.meas, quas de IX. Menfis pras-i 

^ „ teriti ad Te dedi, fteriles quidera, neque exfpeftationi. 

^ tuae fatisfacientes, tales tamen quales fcribere potui. Incereai 

,, temporis etiam exaliis amicis quaefivi, fi quod forte Manufcriptum 

,, exeniplar aurei de Imitatione Cbrijli libelli apud eos lateat ? Et in 

Augu^ 

(f; ]n Codcm iCbdicc fCcmpiAt authographo continuo Ordinc rcpcriunrur alia cjusdcni 
Opufcula iodubia paritcr auchographa codcm charadcrc« 




S8 if. 120. • ia5* Afgumtnta Kempijt^ oppoftta dtffolvuntur. • 

^ Augufta Bibliotheca Guelferbytana duos fervari Codices comperi\ 
^ inemhraneum akerum> altcrum chartaceum. Priorem pofledit 
^, quondam Marquardus Gudius^ vir omnis politioris erudrtionis 
5, laude infignis, eflque is formas roinoris, quam oftavam appellanti 
>, quem uc penitiis cognofcas, verbis dodiflimi Meynii, qui in ea* 
55 demBibliotheca Secretarii munere fungitur, defcribara. Me^n^ 
irma^ inquitis, ejl tenuior & elegans Utterarum pi&ura; utrumqiie 
in Codicibus Jaculi XK frequenter obvium. Sunt autem membrand inter^ 
mxta papyri folia^tali fervato ordine^ ut dm folia membranacea exci- 
fiantur quatuor chartaceis. Initium Opufculi facit index Ubrorum *<S? 
pipitmh^ qtitB in eo continentur.^ Coiitiftet autem LlBllOS IV. Prhn 
infcriptio eft: INCIPIT LIBER D£ IMITATIONE CHRISTl ET 
PONTEMPTU MDNDI OMNIUMQUE EJUS VANJTA1 UM. 
Capita numerantur XXF. quorum ultimwn agit de ferventi einendatione 
totius.vitae: Libri IL rubrum eft: Incipit liber de interna cmverfationi^ 
isque XIL Capitibus abfolvitur^ quorum ultimum de regia via fanBk cru^ 
€is. Froffti libri fll. f>;/rn/^r//W7; INCIP4T LIBEK TERTiUS' DE 
INTERNA CONSOLATIONE, Capita ijle LIX. cmpkmtur, 
^ qtforwn ultimum rubrum habet^ quod omnisfpes & fiducia injolo Deo eji 
facienda (ita correCtum^ cum librarius ex ofcitantia fcripferat fngienda 
LibrilK Tttuks eji: INCIPIT LIBER QUARTUS DE DEVO- 
TA EXHORTATIONE AD SACRAM CORPORIS CHRISTI 
COMMUNIONEM. Capitabic' cmparent XI^IIL qmrmn ultimum 
argumentam prafixum babet, qubdhomo nonjit cwiofus fcrutator Sacra- 
menti. Tituli capitum omnes minio fcripti^ prima verl cujusvis Capitis lit- 
Uramodo rubro^ modo caruleo colore eleganter formata; initia deniqu^ 
periodorunj in JinguUs capitibus Jlavo colore diJlinSfa funt. Compendia 
feribendiy qucz abbrevationes barbarh vocant ^ nmlta quidem & frequen^ 
tia ndfunt^ ita tamen ut neque difficilefn reddant le&ionem^ neque fcriptio^ 
nem pulcherrimam deturpent. Voces jujlo^ fe fpatio difianty & i littera 
punSfo Jemfjer injignituri Interpun&ionis figna fere omnia iis ^ quibusbo- 
die utimury ftmilia^ nec absque judicio adbibita. Qua^ delenda injernh 



5> 

^9 



Argumentm XIF. ExAiahograpbisKmpiJhnis&exJure&c. 89; 

& fuperius pun&is mtata^ loco a Jemper fimplex e. Sapius upro v. & 
ypro i. Thnpus fcriptionis nullibi locorum diferte exprimitur^ de Au&ore 
vero ruhrica Capitia primi bac babeti CAPITULUM PRIMUM 
eOMPlLATUM PER JOANNEM GERSEN CANCELLA- 
RIUM P AR19IENSEM. RVuLpertotumvolumennumerantur LXXXF. 
„ De Codice chartaceo vix opewe pretium eft, ut multa fcribam; 
nequeenim ullibi locorum in eo vel nomen Au6loris, veltempusn 
vel locus fcriptionis , vel aliud quidquam hiftoris^ libri proficuum 
^ proditur. Praetere^ Codicem pr»cedentem numero librorum fu- 
^^ perat ^ ciim in fex libros diftinelus flc ; quorum duo poftremi de 
cmpun£tione& de IF. noviffimis agutit. In fine ultimi capitis libri fe* 
cundi legitur: Explicit Exercitatorium Monacbale Jrve Cartbuftenfe. 
^ Casteriim charta craiTior eft, & du&us litterarum fpifllores atque 
,, parum elegantes, quos prasterea mults abbrevationes deformant^ 
,, Rubricstamenlibrorum capitiimque, ut & littero; initiales minib 
,5 fcriptae lunt. Liber de Soliloquio anima inter quartum & quintum 
,, medius eft, nov6 tamen numero deftituitur, ciira alioquin libri 
,, VIL numerari debuiffent. In fronte libri quinti fcriptum legitu 
„ Tncipiunt Capitula Jra&atus de Operibus; Quae omnia in ea me con* 
^, firmant opinione, ex diverfis auftoribus compilatum effe libellum 
„ hunc, quem fub Thom» a Kempis nomine de Imitatione Chrifti 
infcriptum novimus, Soliloquitm enim anima procul dubio eum 
parentem agnofcit, &, quod hoc loco Exercitatorium Monacbale 
„ vel Cartbiftenfe vocatur, opufculum, aliud non videtur ab e6, 
,, quod de difcipUna Claujlralium fub ejus nomine circumTertur. Edi- 
„ tio princeps typis exfcripta , qu» raihi hafteniis innotuit^ in ea- 
,, dem Bibliotheca Guelferbytana fervatur, & nomtii Joannis MaU 
„ leoli h Kempis , Canonici Regularis Ordinis B. Auguftini, difertim 
„ prodit. Hanc Argentirta A. i^gi. prelo exiiffe in fine libri do- 
„ ceraur. Forma qua prodiit , efl ea , quam vulgo in Quarto dici- 
„ mus. In Catalogis fubinde annotatas deprehendi editiones de A. 
„ 1485- I4»i8. 1489. 149 1. 1497. In linguam Germanicara 
Eufeb. Am»rt. C. R. Dedu£i. M ,^ tr ans^ 




99 

>5 






$0 ^, 120*- iiS^^rgmentalSmpiJtooppofitadiJjfolvtinti^ 

I 

55 translatus egregius hic libellus jam A. 1493. Luneburgi in urbe 
5, nobis vicina Typographorum indullriam exercuit, libi taraen yo. 
55 Gerfmus iterum auftor libri nominatur; quem auftorem etiam la- 
5, tina editio Auguftana anni 1488. nominat. Opera Gerfonii jun- 
,5 6lim edita Coloniae 1483- in fol. Bibliotheca noftra Regio- 
„ Eleftoralis lervat, & aliara editionem Parifienfem ex A. 1489. 
,, in 4to. laudatiflima Bibliotheca Guelferbytana ; fed neutra earum 
5, libellum de Imitatione Chrifli exhibet. H«c funt, qu© prio- 
9, ribus meis- addenda exiftimavi, ut intelligas in hominem Te 
), incidifTe^ qui defiderare in fe ftudium & obfervantiam nunqqam 
,, patietur. Quod fupereft, Deum precor, ut Tibi Vir fumme 
5, Reverende, Tuisque Studiis propitius adfit. Vale & fi quid 
„ pbrro Tui caufa facere me poffe exiftimaveris , jube. Iterum 
5, iteriimque vale. Scribebam Hanover» d. VII. Dec. A. R. S^ 
„ cbbccLX. 

%.122. Si quis autem ex eo, quod recens partus in pri-* 
p, ut ita dicam^ baptifmo Gerfonis, feu quod idem eft, Ger- 
is\ quam Kempifii nomen acceperit, inferre malit, Gerlb- 
nem majori vel certe aBquali jure parentis nomen mereri, non 
difHterer illatum, fi Gerfonianus, femper methodo fcholaftica, 
definitiva, divifiva, in unum fcopum aire6tiva, incedens, ftylus 
non obftarei, quod obftaculum ipfeihet Dupinus agnofcit; & 
non , tandem ab anonymo fupra ( §. 84* ^ laudato deteftum fuif^ 
fet Exemplar verfionis Gallicse, in qua tres primi libri de Imi- 
tatione omiflls omnibus, quas ad Regulares. fpedant, perfonis 
Ibcularibus applicantur. Hunc enira verfionis & applicationis pium 
laborem Gerfoni inBavaria, Auftria, & Lugdunenfi provincia ab 
ann6 14 19. ufquead annumobitiis 1429. exuli, in meris Afceticis 
occupato, ultro concefTerim. 

f • 1 23. De Epitaphid Gerfonis teftatur Codex PadohVonenfis 
ab ipfismet Gerfeniftis Parifiis 1687.. in defenfionem fuae c&ufcB 

coram 



jfugumtitm XlPi Ex Authogrophis Kempifiants & ex Jare &c. 9 1 

coram Eruditorum delcdorum confeiru produ6us> in cujus prindr 
pio concinctur Epitaphium Gerfonis his vcrbis cxprcfTum: 

Magnum parva tenet virtutibus urna yoannem 

Praceljum meritis Gerfen cognomine di^um 

Parijiis facraJProfeJfor llieologia 

Oaruit Ecclefm qui Confolarius ann» 

Milleno Domini centum quater atque vigeno 

Nono^ luce petit Superos JuUi duodenA. 

§. 1 24. 'Dc Applicationc autem Opcris Xerppifiani ad -perfo- 
fias Sxcularcs tcftatur > idem anonymus §• 84. laudatus Proemiator 
novae cdttionis Gallicae 1737. ubi Gallicc (ic fcribit: 

5> Nova h^ec libri dc Imitationc Jcfu Chrifti editio Gothico-v 
}) Galiica noviflimc dcteda eft« Plurimum eaab hujuslibride Imi- 
)) tatione cditionc vulgari diffcrt^ ^ftquc^ ut vidctur) exmanufcrip* 
9) tis antiquiffimis dedu£U« 

,^ Hinc talem publici juris facerc libellum proponimus, qualem 
9) ab ipfius Authoris (^vcriionis^ manibus rclidum credimus, muta- 
^9 t6 nonnifi idiomatc. 

9) Licet cuivis ex fola librt hujus, (ivc in hac fivc in editidhe 
9> Gothica, Ledionc perrpicerc facilc fit 9 hicne 9 an illc vulgaris 
9) cditionis liber conformior (it archetypo ^ nihilominus opera? prc- 
), tium forc duximus > rationes prarcipuas pro noftra hac editione 
j9 militantes in hujus diflertationis dccurfu in medium afferre. 

)) In Differtationibus ) qux hadcnus ratione Authoris hujus Ii* 
9> bri de Imitatione prodicrunt) ^bfervamus» Manufcripta anttqua 
)) cum vulgari hujus libri editionc neque^tituI6> ncque numer6) 
» nequcctiamOrdinepartiumconvcnirc. Noftrum excmplar quod 
\y attinet) titulus ejusdem eft: Cofifolatio internaj pra^fixo fcripturae 
yj textu Confolatiofies tua latificaverunt animam meam. Ordinem Sc 
fy numerum partium quod attinet 9 & hic difcrimcn invenirc cft. 
yy Pars prima ha?c cft : Coriverjio feu reditus anima? in feipfam > ad- 
^ jun&is his fcripturas veribis : Regnum Jpei intra vos eji. Partis fc- 

M z cundae 




1 




92 %. I20 - 13 5* jitgmenta Kmpijio oppojtta dlffohmtur. 

>, cunda? fcopus eft coUoquium Jefu Chrifii & aniniae Chriftianae fub 
3, hoc tiudo: audiam^ quid in me loqmtur Dminus Deus. Tenia 
9, pars agit de interna & perfedia Imitatione Domini Noftri Jefii 
5, Chrifti cum hoc fcripturas loco : Quifequitur me^ nm ambulat in. 
^^ tenebris. Pars haec finitur his verbis : Cui foli Regi immortali , wa;{/?- 
^> hili^ Soli Deojit omnis Gloria, omnis bonor , & gratiarum aSiio^ qui 
3> folus efi &ft principium^ medium^ & finis interna nofira confola* 
9, tionis^ adeoque tertia haecpars eft ultima: hinc ortum duxit 
), opiniO) haudeundem effequartae partis> quam in aliquibus Ma« 
9) nufcriptis antiquis invenire non eft> fincmi fed eam lolam opua 
^> quoddam fingulare conftituere« 

9, Antiquum hoc Exemplar ex primis Manulieriptis dedu^tum 
'» effe^ haud levi nobis eft argumento> quod in Monafterio Wein* 
5, gartenfi) Ord. S. Benedidi, habeatur Manufcriptum ^ in quo hxc 
^y verba legere eft : explicit Uber interna confolationis finitus anno 1 433, 
^9 fecunddfsrid antefejlum Beata Maria f^rginisper me R Conradum 
^> Ebesberg tunc temporis Conventualem in fVeingarten. Accedit , quod 
hujus Manufcripti non folum titulus, fed etiam numerui & Ordo 
^ partium cum Ordine & numero noftras editionis idem fit« Hd?c 
^ quippe fubfcriptio legitur in finepartis infcripta^, De Imitatione , 
>, prout refertur in Cataioeo Manufcriptorum > quem R.R. P. P« 
i> Benedifiini pra^fixerunt ultimae libri de Imitatione editioni anno 
M 1674* imprei&) in aua operis hujus Authorem Gerfenem Abba^ 
i3 tem dicunt* In aho ejusdem Monafterii Manufcripto eandem 
^ legere eft fubfcriptionem) adjun&is hifce verbis : Scriptus anno 
5, 1494. P^^ me Joannem Mersberg Conventualem Sc Cuftodem in 
59 Weingarten. Adhsc alterius cujusdam Manufcripti Salisburgenfis 
^y de anno 146^, eadem eft fubfcriptio. 

)) Ex his Mariufcriptis, ci^m nonnifi apogfapha fint^ prout ex 
§i fubfcriptionibus his apparet> concludendum» illaScripta) exqui- 
^5 bus apographa hasc defcripta funt, antiquiora eife) adeoquejam 
^y ante annum 1433« Manufcripta fub nomine de Confolatione internA 
», extitifie# « >> Quodit 



jirgumenttm XIV. Ex Autbograpbis KempiJuMis & ex yure&c. 93 

,9 Quodfi nullum invcrMaturManufcriprum, quod evertat prae- 
>) didarum editionum & hujus authoritatem^ fequitur, Exemplar 
), hoc ex antiquiffimis Manufcriptis potuijje defcribi. 

), Omnium Manufcriptorum^ quibus annus appofitus efl, anti- 
M quiffimij licet &hocfit tantum apographum, tituhis eft, JDe Re- 
^y formatione Chrijli^ cum bac fubfcriptione : Anno 1421, in diefan&i 
^, yoannis Baptijla decollationis. Valgravius> qui hoc allegat, refert, 
>) quod (it ducentorum fohorum, & quod centefimo quadragetimo 
» leptimo incipiat caput, Qui Jequitur me. Ex quo fequitur par- 
35 tem hoc fcripturd? textu infcriptamj & cujus titulus eft , dk p^r- 
5, feSfd Imitatione Jefu Cbrifti^ ibidem etCttertiam^ id quod Ordini * 
>, partium noftrar editionis favet. Cum tam parum Manufcripti hu- 
9) jus poteft^fTe titulus: de Imitatione , (j|uam parum hbro cuidam 
^ nomen tertije partis imponatur. Exammandum jam venit, utrum 
y^ titulus, de Reformatione : potuerit inveniri in ipfo Originali , vel 
5, an cx eo fueric erutus. Sed hoc fadtum efle vix apparet proba- 
>) bile. Nam pt^aeterquam quod omnes conveniant , hunc non efte 
>5 titulum libri de Imitatione, nuUo argumento probatur, Origin a^ 
5, huncpotius titulum, quam illum^ de Reformatione bontinis intemt^'^ 
i> quem in aliis apographis legere eft> aut illum.^ De Reformatione 
^ (S? Imitatione^ quem alia referuni> fuifTe praefixum. Ex varietate 
>3 hac iatis (uperque apparet» apographa hsec non efte defcripta ex 
5) fcriptiS) quse accurate hunc titulum prsfeferebant : Jamv6ro> 
5, quando ignoratur tituluslibro ab Authore prasfixuS) naturale efl 
), quemdam eidem praefigere; hinc & apographis hujus Iibri) tituld 
^^ in Originali omiflo) varius potuit pra^figi titulus. 

yy Hucufque Proemiator Gallicus 5 <)ui tametl fine funda^* 
5^ mento fufpicatur , Originale longo tempore praeceflifte Copiam 
55 Weingartenfem* Nec enimantiquitasExeropIarium^prout^- log. 
5j lop. 24 j. oftenfum eft> nec conteflcratio idoneorum teftium nos 
5) cogit ad majorem antiquitatem Operis admittendam^ ciuamEpo^ 
>i cham fuperiiis ftatutam 1415* ^i^uc enim in Philofophicis duce 

M 3 New- 



» 



^ %,i%6-i^^. Tejles cwteffefatiproKmpifio^ t^ytl 

NeWtono alia principia admittcnda non funt , nifi qua dantur 
(i demonftrantur ) &'fuffkiunf, ita in Hiftoricis abfurdum cft, 
ftatuere majorem rcrum antiqnitatem , nifi quae cx contcfTera- 

ij tione tcftium dari probatur » atquc ad {olutioncm dubiorum 

„ fafficit, 

PARS. IV. 

ARGUMENTA 

- PRO 

THOMA KEMPENSI. 

i. 

Ex yy^ Teftibus partitn Synchronis partim coaevis# 

TESTIS I. 

BUSCHIUS 1464- pro Kempifio f 1471- 

Tt^\% r. omni exceptione major eft BUSCHIUS, Kempifio (zmi- 
liaris, vir dodus> a ftudio particulari fui Ordinis prorfusalie^ 
nus ) & tantas auttioritatis > ut a Nicolao de Cufa Cardinale , Nunti6 
ApoftoIicO) in convifitatorem pro * reformatione omnium cujufvis 
Ordinis Monafteriorum inferioris Germania? aftUmptus fuerit. Narus 
cft ann6 1400. quo Kempifius ad Monafterium S. Agnetis neoa^di* 
ficari coeptum a ftudiisvtranfiit. Ordinem Can. Reg. profe/Tus eft 
ann6 1420- in Monafteri6 Windesheim» tantum una hora a Mona- 
fteri6S. Agnctis dilTitO) quo tempore Kempifius in praefato S. Agne^ 
Cis Monaftcri6 jam erat Supprior, Exantlatis variis laboribus, pro- 
iit Letibnitius ex Codice Sultenfi convincenter probat in Introdu(3« 
ad CoIIci^. ScripL Brunw. foL 45« obiic ann^ 1479. 0^0 annis poft 
mortem KempifiL 




Teftis L Bufchius 1^64. pro Kempijio •{• i47r# 9f 

(f. 116. Hic vif ranta? authoritatis, in publici veneratione ab 
omnibus habitus in fuo Chronico Windesheimenfi) quodf feanno 
1464, abfolviffe fcribit L 2. c. 2 1. teftatur > pridie ante mortem Jo- 
annis de Huesden , adualis Prioris in Monafterio Windesheim > viri 
celebris, utpote unius ex primis fundatoribus congregationis Win« 
desheimenfis ) venifTe in Windesheira ex vicino Monafterio S^ Agne- 
tis Thomam Kempenfem cum focio > recipiendi ab Huesdenio in 
quodam negotio confilii caufa. Nodte Kempifius habuit fomnium 
tam clarum ac diftin<^um conjundum cum illuftratione dc motione 
interna, de celeriter fecutura morte Huesdenii, ut mane non dubi- 
taret monere religiofos Monnfterii, properare eos debere, fi Prio- 
rem Huesdenium , adhuc reperire vellent 5 quod fomnium verura 
fuifle > probavit eventus. Bufchius tunc temporis religiofus jam pro* 
fcflus in Windesheim in Chronico fui Monafterii defcribens hunc 
eventum , facit fimul honorificam mentionem Kempifii his Verbis : 
^x Contigit ante pauaos dies fui ( Huesdenii ) obitus > ut duo fra* 
), tres notabiles de Monte fandae Agnetis prope Zwollis Ordinis 
3> noftri ^ di^lum Priorem noftrum fuper certis rebus confulturi i 
„ Windefem advcnirent ; quorum unus frater Jhomas de Kempis 
5, vir probatae vitae, qui plures devotos libros compofuit, videlicet. 
yy Qui fequitur me , de Jmitatione Cbrijii , cum aliis , nodle infecuti 
)) fomnium vidit pra?fagum futurorum. Afpexit namque in vifu no- 
. ,5 6i\s concurfum fpirituum beatorum fieri in coeleftibus , quafi pro 
,) alicu jus obitu celcriter fcftinantium ^ ftatimque tabulam tanquam 
„ pro moricntis exitu in fomnis audivit puliari, ut exinde exper- 
„ redus evigilaret. SurgQns ergo de ieftd , & quidnam eflet fa- 
55 dum volens irc vifum , neminem percepit. Erat autem mane an* 
55 te horam quintam, & fratres adhuc dormiebant. In fe itaque 
3> reverfus^ caepit tacite cogitare > quod Prior in Windefem in brevi 
3, effet migraturus; ncmini tamende Windefem tuncretulit vifionem, 
» fed clerico de Brabantia fecum inde pcrgenti dixit in fecreto : di- 
^j catis Domino iUrmanno Scutken in Thenif - nionte commoranti , 

fi l^ri. 




\ 



-i 



96 §. 125.- 154. Tejles contejferati pro Kempifio f 1471. 

,, fi Priori velitloqulin Windefem^ qu^m cito veniat, quia diu hic 
„ non erit, fi vera fuit vifio ^ quam hac nofte vidi. Qui non long6 
„ poft Miffam , viam univerfae terra eft ingreffus „ 

§. 127. GerfeniftaSchyrenfis expeditferefpondet, narratiun- 
culam hanc aliena manu Autbograpbo Bufchii adjeStam efje. Veriim hoc 
fomnium Gerfeniftae difpelKtur folenni Inftrumento Magiftratiis Lo- 
vanienfis recenter eredlo, quod cum Epiftola ad me data hie an- 
ne^lo. 

Plurimum Revcrcnde , ac Eruditiflfimc Domine ! 

Quod a me expoftulavit R. V. authenticum ac notariale Teftimo^ 
^ nium cum Authographo Bufchii collationatum , Dignitati Ve- 
Jlra transmitto. Oet Deus^ crambem toties reco(^am e mundo 
penitus elimines. 

Mififfem primas & ulrimas Codicis nofixi Kempifiani lineas ; fed 
non eft vel amanuenfis unus, qui charaderem Ven. P. Thomae no- 
ftri imitari pdiCt. Addo, nos praeter V. P. aKerapis Authogra- 
hum poflidere librum de Imitatione impreffum Parifiis 20. Aprilis 
00. cui praefixus Titulus (incipit liber priraus egregii Viri Thom» 
de Kempis de Imitadone Chrifti, & de contemptu omnium vanita- 
tum mundi ) cui eodem charaftere annexus traftatus Magiftri Joan- 
nis Gerfonis de medicatione cordis. 

Longam R. V. in commune Ordinis bonum precatus vicam 
fingulari cum obfervantia infcribor. 

Servus in Chrifto 

Jac. Thom. Bosmans Pr. Martinianus 
Lovanii mppria- 

Sequitur Inftrumentum publicum. 

17604 (L.S ) Bemmel. 

Infra fcriptus Notarius publicus per Curiara Brabantiae admiflus, Lo- 
vanii refidens, fidem facio, & atteftor, quod AmpliffimusD.Ja- 

cobus Thomas Bosmans Prior Marunianus Windefemenfis pro tera- 

pore 



: TkftlsL Bufebiuf 1464^. fn JSjMtfn/w f 'l47I- 97 

pore SedFeui^ sDibi Iwc 2S. Noxcembns 1760* copittn fiscerit Auc 
tbograpbi Joatutts Ba&hii, <oniaiptl in Qoarto, cori6 obdufti fuTcft^ ' 
cui ticuhis: L&erde f^rk^luftr^ Patrum& Fratrtm amiqwrum 
m fflfidefim &£. in quo inter alit Lib. ado. habaum fequendar 

Om^it antepMeos Jiesfui ebitusy ut du» FrMtres nebdes deMoBte. 
SasiEfdAgnetis pr^ ZwoUis Ordimsmfiri diGittm Prioremmflnmfur 
per certis rebus tw^dturii» Ji^mdefm ddvenirent^ qumm unus Fr. 
Tbmas de Kempis virpri^ata vHje^ quiplures devottts tibn^s cmpofuit^ 
videlicet quifequitur me de imitatione&c. eum diis. Ni£te itjfecutafmh 
»ium i)idit j^afagum\futurerumi^ d§fezit mmque: &c. 

Qu« quidem verba cunr Adthogn^hiGyper me coUadonatt ea*. 
dem inanu^ 'eodBDt chanDftetcV ^epdem atcamentoy in eo4em con- 
tejtu, in iisdem Iineis, fine titura^ &s(ine deledone uliiu$ verbi» ^ 
fine pacentheG, ibidem imreniufiitur exprefla. 

.''•-■ • -QuoSifcti^or, Jofc Eydcermans NoL* 

l^os Confides Scabini| caet^qu^ deConfHio oppidi Lovanienfis 
'*" teftamur, & fidem ^ci]i&», j^docum Eyckermans» qui hoc 
fcrfpfit^ & fignavit, effe Notarium Lovanii rdOidentem^ boni rio^— 
minis -ac dima^» ejusque infhumends publicis pienam 4c indUbitm fi- 
dem adhiberi tam in^ quam extca judicium. In Signum fidei hafce 
Sigil|o noftro ad caufas^ muniri & fignari per unum ex noftris Secre* 
tsffiis curaviffius^ DdXsm Lovanii faac 2S* Novembris 1760. 

(L.S.) - F.P.J. Van Bemmel 1760, Secretarius* 

§. 128. Alia GerfenilhD ezceptio efl^ quod Bufchius omnit 
corraferit^; qu«r ulio modo ad decorem Ordinis contribuere vide- 
bantur;'' fine dilhiffione, verane^ an falfa efTent» An hanc artem 
corradendi ab exempiis domeflicis vel gentititiis hauferit, nolim 
difquii:ere« Certe Bufchium ab hoc maleficio ac toxicd Regularibus 
mulds arte quadam magicd per modum philtri infusd immunem fUif^ 
fe, ingend oris hiatu libri Buichiani de reformttione Monafleriorum 
Eufib.Ani9rtX.ILDedu&^ N ioquun- 



.9S f . I %€i-^ 154. . l^es (mefimi pr^ Kmpi^ ^Mjv 



Ia4Uuticur;i paupidiml^reperiiiii^fi3l^R>res>9 qui cum Bnfchlo .40 
fiievis Mofialtefioruiii edam fui Ordtnis tam cafi^d^ -k. apme fm* 
^c, prout Z«^/V«tf ifl coUedioQe ittiptorum Brunlyicenria illu* 
ftfantiumln Prsfadmie num, ^i^.foli 45. ilcicribtc: 4,Non fpemeik 
.,^ dum-^il hoc Bufchii opuSy cum fQuIta concineat/. quse^l^m £c- 
yy clefiarum G^rmafiicarum egregi^ iiluibranC £x quo inCellig! d^ 
^; tur, magnos/qiudem abufus invaluliTerioMonaiteriia, ied nontaii^ 
„ tam ignoranciam, anc corruptionem fuifie, quanca viiSi^o. credlr 
„ tur. ^BuTchium eniin non 4i£(!mukre corntpc^as^ neque «dulart 
„ fuis, manifeihim eft. .l^L^mUiM, quamvi» acatho^ctis.y BuUt 
ftudiojpartium incec R^fares addi£his. ^ ' '.. > 

f* 139. £xhis.er^'Iiquec, :^falfiim'xide, qtnti i3etfi»ilt^. ju^ 
ve^nis petulancer fi!ribic,'0ufchtumomhit dorndiiTe, qus pro decore 
Ordinis quoquo modo fervir^nc. £cantci ecc hac libeccate fcribeo^ 
di potius iequitqr,^^ Bufchiuii)^ \^(S( )Ce(lem omni exceptione ma' 
jorem. 



• } - . .# t I, 



TESTIS il. 

■ 

HERMANNUS 1454. pro JCmpifio f 147^ 

'yeiHmonium H^anni Canonict Regularis ta Monaltjerio Novi 

*^ Operis prope Hallas reperi anno 1726. in Mianufcripto Codice 

Monailerii Canonicorum Regularium ad S. Nicolaum , in quo M«' 

fiufoipto Codice papyraceo Hermannus detcribic Varias CaDonfas 

'- . eongregationis Windesheimenfis. ' Inter alia fic fcribit: „ Itflm', 
„ Fraceriile, quicompiIavicIibrmn-deImicatione,'dicit;ur,.{jveno^ 
„ minacur Thomas Supprior in dido Monailedo Moncis S. Agnetis 

_ ,, prope Swollis dioecefis Trajeftenfis Provinciaj Colonienfls^ & dU 
„ ila« diclum Monafterium uno milliari h Windcsheim, quod eft 
9, Monailerium fupefius, in quo fingulis annis Cahcmici Kegulares 



\ • • ■ . ■ ' ff de 



' 



y 



^9 



9» 



• TiJIis ir ffermannus 1454* pro '^^ 99 

fle Provinda CblonieBfi/ Moguntinenfiv Trevirenfi celebrant 

Cajriculum Cenerate; Vixic autpin hic coojpilator adhuc anno 

1 454. & ego Frater Hermannus de Monafterio Novioperis pro-' 

pe Hallas Magdeburgfinfis DiflBcefis eodem anno mifllxs addidtum 
^ Capitulum Generale fui eidem locutus,,, 

- ^- 13^* Hoc Tertimoriium^Hermanni fideliter ex ipfoMantl- 
fcripto Codice Paflavienfi, quem cum permiflu ReverendiflimiPrae- 
fulisad tempusmecum acceperam, defcriptum fuifle, teflaturA.R.- 
D- Joannes Biechler^ ► Regiftrator Officii Auguftanus & Notarius 
"publicus; utfequitur 

- * Extradus 

£x Manufcripto Codice aflervato in Canonia ad Sani9;um Nicolaum 

-prope Paflavium^ in quo funt varii tradatus, quorum unus fcriptus 

:dl Anno 147 j- ^us. vero iioe anno continet defcriptionem Mona- 

fteiiorum Congr^ck)Q}s Winde^heim^nfis^ & inter alia 

fequencem Paragraphwm. 

^ ' * * * • • 

tc. It^, Frater ifte, qi|i compikvit libryni de Imitatione, dicitur, 
five nomtnatur Thomas Supprior in di(^o Monallerio M oi$h? "^ 
S. AgnetispropeSwQllisdiaecensTrajedlenns Provihcie Colonienfls 
& diftat didhim Monaftenum uno milliari a WJndeshelm, quod dOt 
Monaft^um iuperius, in quo ftnguiis annis Canonici Regulares de 
Provincia Colonienfi i Mogundneufi, Trevirenli celebrai^t C^icy- 
lum Generale. Vixit autem hic compilator adhuc anno 1454. Ec 
ego Frat^r Hermannus de Monafterio Novi Operis prope Hallas 
Magdeburgenfis' DiGecefis eodem annd milTus ad Capitulum di^tum 
generale fui eidem locutus. . 

AUus Extradus. 

Ex Manufaipto Codice CanoBise PoUingane, in quo c6ntineiitur 
varii trafiatus, primus lubfcriptum habet annum 1442. Alius 
Tradlatus incipit: Quifiquiturme, ad finem veroiic habet: 

^ '-' Na ExpU- 



E 



100 /. n^ - IS4' Tefltscmt^atipf»%mpifh^ H7^* 



Explteit fibeOns <le Imltttione Chrffti editv», ut dicitur ii qucv 
dam Canonko Regulari m Moaafterio PodUEen, BardeiHVgei^ 
Dittcefis Ptovincia Cokmienfls. 

Alius Codex Manuihlptu». 

/^aitooie Polfiogafittr continens rarios tra^ttis, contineit etiam (^ 
^ quentem, qmit^vpk: yldaltitudimmbmiiitatis &c Paul6poft 
habct hsc verba: ExpUcit BotufOtntura Je bumi^ate. £t pauciis in- 
terje^ lineis babet hsc verba : 2ha£fatuhis Dni Petri CardittaUf 
Cameracenjis de quatmf exercitiis Jptritualibus, Dem incerje^s aliquot 
foUis continua ierie eodem charadtere icriptum eft« Incipit fecunda 
pars ie Mtatione Cbrifti; & detn fubjunguntur liber f^ndus, ter- 
tius & quartus de Imicatione Chrifti prout b^ecnt hi impreffis , hac 
tamen dtfferentia, quod in l&ro qaarta ifiddttuBi fit? Capicuhim uii- 
devigefimum, Cs^ituhim vigefiffiumy & vigefimnm feGundum: ad 
finem pofita funt hex vetba; Laufdetw Deis Aaeit 1447« 

/^Qod ego infrafbriptus Notariosf publicaj fbpaiofes extrai^ ^ 
^^fe<, originalibus Codidbus Manuferrptis fupra i]ominatis> mihf el:- 
~^ hibitis fideliter tran&mpferim , dt fada deryper acciBat» eolfacione 
& aufcukattone eosdem de verbo ad verbuol omninb cum didi» 
Originalibus concordare repererm}^ propri«r ma<ius fiibfcriptiond y 
^mboU Notarialls & Sigfllr fbliti appreffione «cteftor re^itfitus^ 
■ii&xaik m Ctmofiia PoliB^uift die aa. Miqi Anno 1726« 

Joamses Biefchler, Sacrlt Apfisi 



CL.S.) 



• m 






& Imperiali Auchotitai:ibc& 
Notarkisjuratus, Romeim- 
matriculatus, nec non Paro- 
ehus i& Leiterishofen, & Re^ 
verendiflimi Vicariat6s Au;^ 
ipufhuu RegHtracor mppa.r 

TESTIS 



TESTIS III. 

CASPARUS DE PFGRZHEIM 1448. ^voKempi/w 

; . 1. 1471. 

A 11110 144S. Typographia vixdura nata prodiit in lucem Gernian^ 
^ ct Verfia libronim de Imitadbne ndfcripto genuina Aothonj . 
-Ttioma Kempenf}. De hac editione ReverendliSmus ac Eruditiifi« 
mus Pr«pofitus Wengalfis in jEpido^ afljieum Reverendilfimuni 
Pr»ful{?m ijbb Dato 2i. P6l. 1760. fkfcrimt: ^^ Patere Reveren- 
^ diifime Piteful^ ttt vix elapfo triduo turfus Utteris te accedam^ 
5, tnone&mque nec Bibliothecam Wengeniem carere Manufcripta 
^^ infigni , quod Kempenfl no^FO iibros de Imitatione &c. adfcribic« 
^ Continet hic Codex tres primos de Irnitacione Chrifti libras ia 
^, Germanicam linguam transfufoa, Ad idnem libri terti} apparec 
j^ Scriptoris nomen » & annus quo finitus efl:. Audi formalia : 
Finitus ifte liber feria ^ca ante feftum Pafc» ante horam nonam 
anno 1448' Per me Cafpar de Pforzheim - laudetur Omnipotei^t^ 
<^ In prima comp^ffxtnd pagiiia' Attthor librorom hiice verbis prcM 
^ diturj 

^ath&d^Uiti iQtn htt^a^f^l^m^ Chriftt ba^t^at g6 
ma^tain anha6)ti%tt ^ithi^tf fQatttt ikaifttt X^moB 

Canonicu^ regiilaris M |R ht^ti^tH ^ntt afk^ ha$^ hof 

ikiiieti ddffiltd^ett ^tnfdi^m nottift^ :^ 

^ Non tatitum compadkira y fed&ftylua^ &:,fcrtptur^ fiisicuU deci« 
15 itii qttinM partum apert6demonftraiit.Fuerafi hicCodexolim exome^ 
fj liisBibUotheea^ Spiaietianas/ cujiis infignia sere exprefTa m Veftibii* 
49 k)cemuntur.^ 

§• 135. Simplicittftdtn Ihterpretis inCapacem doli prodit vel 
afeicum (pecimeh, Verfeorum enim illorum I. 3^ c. ^(S. (vita boni- 
lAosac^ crus eft^ fed duz paradift) translatio lic habet: £)4e Hf 



1 



io2 if.ta6i - 154» Tejlescotttejjeratipfokemp^i.riytr"- 

ben einea guten tniVic^i/ 6cr befUn^er5 i(l ein ^er^og ^es 

])'• 134. Teftimonio keverendifliini Wengenfis tddo obferva- 
tionem P. Heferi in Dioptra^iihi fcribit: Cbfervo etiam, Befoldum 
yy in fuo Spicil. Polit* jyrid. 3. c. 4,, de jure pacis, teftari^ fe in 
^ Monafterio Zwifaltenli vidiue jibros de ItnitationeinidiomaGer* 
^ manicum translatos & fcripcos anno 1448« . 



« • 



TESTIS IV. 



% * 



GINTERUS ZEINER 1468. pro Kmpifm f ^471. 

$.135. 

/^incerus Zeiner fiibltopola Augufiianus edfdii: librum de Imita- 
^^ tipne fub nomine Thomss Kempenfis adhuc yivente authpre. 
Hujuseditionismemini^ CL Schelbornius in Sele&is CmmercU Epifto- 
ris Uffefjbachuam.parte V. Teftimonium CI. Schelhornii confirmat 
.authenti^um Teftimopium Viri non minu6^enere confulari Nobilis at- 
que Illuftris, qis^m Eruditi, qui ex fuararis libris inftrudliiiima Biblio- 
t^eca mihi fequentis ^ tenoria Inftrumentum comaiun|care digna^ 
tus eft. . 

.^ . Initium & finis editionis antiquifBms in folio Thomae de Kem- 
pis Can. Reg. S. Aug. ex Bibliotheca P^Uuftris Domini Ray* 
mtmdi de KrafFt, ConibUs Adpublicss Imperialis Ulmenfis. ;. 

^ncipit libellus confolatorius ad inftruftipriem Devotorum, cujus 
' prinfiiim capitulum eft de Imitatione Chrifti, & contemptu va- 
.nitatum mundi. Et quidain totum libellum ficappellant fcilicet 
libellura de Imitatione Chrifti, ficut Evangelium Math«i appella- 
tur iiber gerierationis JEfu Chrifti, eoquod in primo capitulo fit 
mentio* de generatione Chrifti fecundum camem; Ipdpit primum 

- ^ • capitu- 



Capitulum; Qiu fequi(ur iney non ambulac injcinebris, dicir Domi- 
9US. Hsc funt verba Chrifli, quibtis admonemur qu^teniis vitam 
ejus & mores iraitemur^ fi velimua veraciter jl^uminari &ab omni 
c^citate cprdis liberari. Summum igitur (ludium noilrum fit in vi* 
ca JElu meditari.. Doclrina Chriili omnes doi6ltina$ Bajpdi^orumpras- 
ceUii:^ & qpi rpiritum Dei .habenc^Jbi 'maona abTconditum inve- 
tuent. Sed contingit quod myki ex frequenti audicu Evangelii par- 
vum defiderium fentiunt , quja Spiritum Deijion babent. Qui au- 
tem vult plen^ & fapide Chrifti verba intelligere , oportet ut totam 
vitara fuara illi ftudeat conforraare. Quid prodeft tibi alta de Tri- 
nitate difcutere, li careas humilitate^ unde.jdifpliceas Sanftae Trii^i. . 
tati. Vere alta verba noh fticiuht fari^nf & juflum,(eH virtiiofa vica ef- 
jicit hominem Deo carum. Opto magte fentire compunftionem, 
quim fdre ejus diifinitionem> Si fcires totam bibliam exterlus & 
omnium philolophorum diifla, quid totum pfodefTet, fine caritaM 
&gratiaDeL ^ Vanitas' vanitatum & omnia vanitas praeter amare 
Deum & illi foli f^ire; Ifta eflibmma fapi^tta per cariteraptum 
mund! tenddtv ad codeflia'. Vahitad fgitur eft divitias perituras quas^ 
rere & m illis fperare« Vanitas quoque eft hqnores mundi ambire iSb 
in altum fe extollere/ Vanitas efl^ cJarnis defideria fequi & illa de- 
fidef ar e." Unde pofl mdrtem oportet graviter puniri;; Vanitas efl 
longam vitam optare & de bona vita non curare. Variitas efl praj* 
fentem vitam fokim attendcriB^ & quae futura flmt ilon-prasvidere, 
Vanitas efl^ diligere, quodcum omni celeritate tranfit, & illucnon 
feflinarp, ubi fempiternum gaudium maniet. Meinento frequenter, 
^lius proverbii, quod non faciabitur oculus vifu , nec impletiir auris ^ 
auditu. Stude ergo cor tuum ib.amore vifibiiium abftrahere, & ad 
invifibilta te transferre. Nam fequentes fuam fenfualitatem maculanc 
confcientiam & perdunt Dei gratiam. » 

\7 iri egregii Thomae Montis Sandte^ Agnetis in Traje^o regularis 
- ^ Canonici libri de Chrifli hnitau^nenumero quatuor finiunc ie- 
liciter. Per Ginterum Zeiner^Reutlingen progenitum litteris inu 
preifi ahenis. i-icet 



t«4 (' tl^^lf^* T^eseMtefferati pro Kmpijio f li^ji, 

licet ver6 ncque in principio nequc in fine hujus liDri an^ 
rms imprefIioni$ fiierit nomus^ prodiillc tamen eum tn 
lucem rerifimileeft annocirciter 1471. vcl forte prius 
& quidem Auguftc Vindeiicorum. Ibi cnim eo tem^ 
porc artem typographicani estcrcuifTe Gintherum Zainer 
Rcutiingcnrem patet cx aliis operibus> quas ab eo ex-^' 
cufa» rarinsque nunc obvia in eadcm Bibliotheca adfer- 
vantur » quorumque brevem exhiber; heic notitLun 
Operje Wdctur dTc prctiuOL 




Spcculum Vitat Humanac* 

A d fan^flimum &B« Domiiuim Dominum Paulum fecundum Pbn-* 
'^ tiiicem maximum» libcr incipit didcus Spccuium Vitx Humana?. 
Qttia in co cundi niprtalcs>in quovis fuerint ftatu vei officio fpiri* 
uiali aut tcmppraii» fpeculabuntur ^us artis- & vit9? profpera &c ad« 
vcrfa, ac rci^c vivendi documcnt»: editusa Rodohco Zampren(i 
Jk poftca Calagaritano Hi(pano cjusdcm iani^tatis in c^ilro fuo 
^ n^i Angeti Caftcllano. 

Finit libeiidi^s Spcculum Vita? Humanat » quod in eo 8c Ccfa* 
rea PoteftaS) & rcgalis dignitas bubulcqrum ctiam genus fibi.fpecu* 
latui;' falubcrr^qia {imui ipiritualisquc vitas viros fecum advcbens» 
papam fciiicetcardinaJess arciepifcopos» cledcosa & ceteros ecclc* 
&e miniftrbs : ce^am & his fpeculandi pradfcribendd normamf i 
Ginthero Zainer ex Reutlingen civi progenito > urbe autem com^ 
mancnti Auguftenii: arte impreflbria inmjcdium fcliciter deditus; 
Anno a partu Virginis (alutitero Miiefimo ^uadringchtefiQiQ feptuap 
gefimo primo^ Idus vero Januarias tcrcio^ , . , 

2. ^ 

Das guldnc Spicl 

Hic hebt fich das buch an » das man nent das guldin Spil, vnder 
de»i begriffen fcind fibcn Spilt durch weichc die Houbt Sund 

der 



\ 



Thflis IF. Cinierus Zemer i^e^.pro Ken^to f 1471. 105 

der ouch an der CZai liben feynd, Kurcz und Nfeiftcrlich zuBellnii^ 
^g der irrendcn crcJjprt werden. 

Getruckt von Ginthero Zctner gebom ams Rcutlingen an deoi 
achren tag fant Jacobs des mcrcrn » als maa zalt von dcr Cebutt 
Crifti M*- CCCC»- LXXIl»* Jan 

N 

3- 

Das Sumcr Thcil der Heiiigen Lebcn. 

Hjc hebt fich an das fumer teil der Heyligen \<hcn vnd tzn doR 
crften von dem lieben Heyligen lerer iant Ambrofio deia 

Ge<kuckt von mir Ginthero Zeiner g«>oren 9-vls Reutfingen 
wonent zu Augfpurg, am montag nach. fent Joergen tag, als man 
zaltvonderGeburdt Crifti, Taufent vierhundertvndin dim Oxwef 
vnd fibencfigiften Iare« 

AUorum operum^ ab eodem Zeiner6 typis exfctiptorum» 
mentionem facit Mich. Maittaire in Annal. Typogr. Tom. 
I. p. i«0' ^ iO(. Pofi annum autem 147^. laudatu« Vir, 
etfi omnes tot inftrudiinmarum pibliothecarum in AngM 
- praefertim & Galha angulos ad annales fiios curate & in* 
duftrie condendos perreptavcrit , nihil amplius ab eo ini'^ 
preflum indagare potuit. Haud igirur eft improbaSile me* 
moratam editionem libri de Imitatione Chrifti ornnium 
primam e(fe) public^ue luc4 ame annum 1471« expofi* 
lam : Siquidem rei hterarix gnaros non fugit, ea opo-a» 

2uae anni indici6 deftituta funt , caeterisque antiquitads^ 
Jharaftcribus gaudent , plerunique astate vinccre iila* 
quibus anni locique nota adfcripta eft. 

C«teram ineadem Bibliocheca confpicitur quoque aiia fibride 
Itoitatione Chrifti editio per Johannem Zeincr Ulmenfem A^ 
1487. in forma o^uplici curata, ubi opuiculum hoc in titulo tribui- 
tur Gerfoni, fed in ayerfa facie tituli a manu antiqua ac uti vide- 
Euf^. /Imort, C R. DeduSl. O tur» 



ic6 I* r 2f i r 4 J* Tefles mfefferati prV Kcmpifto. f r 4^ r^, 

«iireditionicodevahapcieguntur: Nota rfequentes qdatuoFTra^tuIo^ 
confecicquidiini pater devotus ^ non>ine Tiiomas Kefnpi^ demonte 
lafliW Ag«et^ CanoMiais Reg4:ilaris traje^ens; Dyo^ens<:&^ 

C^fiia» f qtrx de Hbm & Edi;ioffil>us fupnt 

memoratis hic annotat^ funr , iti, fe hi* 

/T C "^ bere fflaflu fu» & ifgilTo Gentilitio tcf^a* 

. .^T^f/^V ; tgr confirmjttque fiib fidc nobilf eofutt- 

, , dpmlibrofumPoffeKbroUlmard» rj^rjulii^ 

' ' ■ 'ilffno tjty* 

Kaymtmdas Krafft, dtf 
' . DeUmenfingeff*. 

' <: -; TESTIS V* 

\ 4NTERPRES GERMANICUS Op^tfXim 

Kempifii 14^0. &c; ' 

-tft tfgnfiag ift Mofla^ri^ S/Gatbafifl* Vfrgirwm Dcoi dicafafunf 
"^ ^\ .Ordifri*S* Domtfifci habefurCodejfGertnafskus M.S. in 4. qui 
«liiibet vifs* Gtrardi M# Florcrftii, & caefcrbrum pfimofum Patruin 
Wfirdesbeimeniium i Thom^ Kempcnlf editorumr Interpres Gcr- 
. inanfcff$ ab rnitio Hc habee t ItKiphtitt iHta B^^um IbUgtoform 
frofri(tHa€ Fatrm €X Or^ne S* Aagajiipi Cartmcmm Regularium^ 
^ m/iris- tempdrihtifirClieili^^^Oixerunt^-inDiacefiTfajeSienfi, inter 
^s etiam fuit ^ootuf & beatus Pafer Thomas de Kmpis ^ qoi bunc libel- 
hmf at^ue aVm' complures fiohites Thac^afuS compofuifi Hle ctiam efi , qui 
tmpofuit devotmn Ubellum de Imifatiom Cbrijli cu^usfre^tienfer faha 
ijimentiOf qu>a iibefeft cuilibef tifilis &* .i)atdeconfoiafortas< Hac^e* 
tim ItirerpfcSt qat;aum dtcaf ifo^ Paeres fuis cemporibtt^ vmSc^ 
«^omm.ibi tritis de£:fipt;]e funr,> notfpotiKic longo tempore vixi/Te 
|>oft horum Pacnim'obitumy quorum pleriqtrc jam ad initian»SaB- 
cnli XV« fflortai ituiu ttltiimi^ eofum Arnoldus isortuas i&i^^o, 

..' ' . T£STIS 



9^ 
59 



99 
99 



I 



« 



JStflis VL Farifiaior 1 475*. pro Kj^mpijio f 1 47I. . 107 

TESTIS VI. 

MATHIAS FARIJMATO R'^475. prd 

Kempifm f 1.47 1. 

MATHI AS F ARlNATOa. Carmliia Auguftanus ipfo anno objtiB 
Thom® JK^mpenfis^ vfilficiam priiiSj prc^ria mami xifiicripfit 
librum ^/^ hnftatim^^ adfcxipto nomin^ authoris 'Thoni^e Kempenfis. 
OerfenUl» impBdenter negant.^ Mathiam Farinatorcjn floruiffe hoc 
tempore. Sed prficor, fie ampiius. tpdejant ejusmodi ftupidis exce- 
ptionibus. Aijthographpm Earinatpris^ plurqs Traftatus continens, . 
atque in ultimo adlcriptum habens annum. 147»; quod iplemet yidi^ 
etiamnum alfervatur in MbUoibecfi Reipnblica Augujlana. BIBUO- 
, THECA CARMEUTANA '^W/V fidita anno 1752. .difliniae ejus 
vitam & opera ab eo ^edita defcribit, {a) itellaturquej eum floruifle 
circa annum 1477. An cum hominibus ingenuis xes nobis efl:. ilt 
res propriis oculis noftris perfpefias negare audeant? Codicem hlinc 
defcripfi in Scuto Kempenfi. fol, 27. his yerbis; , Jn hop Codice coh- 
„ tinentur varia opufcula. Prinuim erat quondam liber de Imitatid- 
„ ne. Secundum 6ft Philobiblon Bichardi. Tertium S. Chryfofto- 
„ mi traftatus de Reparatione lapfi. Scripti autem funt manu M^- 
5, thiae Farinatoris 1472. Ultinium Codicis opufculum eft Hugonis \ 

Scriptum 1475. Primus vero liher de hnitatione eft totus exci- 

fus e Codige. Sed- fur oblitus eft exfeindere primum folium li- 
j, br^, in quo eadem manu, qu^ totus Codex jjpnptus eft, faiptus 

adhuc extat Index omnium Traftatuum in Codice contentoruni ; 

is fic habet: Prima Pars lya&atus de Imitatione Cbrijii^ Domini 
j^ Tbom^Moritis S. yfgnetis Camiici.Re^Laris. Ita fe habere ipfemet 
,, vidi'iintei>rienniura; & idem teftatur Inftrumentum Pro-Epifcopi 
„ Auguftani? quojd vide in Informatione Part. VH. & in Rofweydore* 

>, divivo. O 2 TESTIS. 

^ . - V • , ♦ 

.(ji) ToB. n. pag, 410. 



lo^ §: 125. - 154« 3^« emefferati pn Kmpifio f 1441. 

TESTIS vir. 

MARTINUS ARGENTINENSIS 1494. pro 

Kempifi» t 1471. 

§> 138. 

Martinus Simus Argetitinenfis m prefatrone ad Hiam edftionem 
omn|um Operum Gerfonis anno 1494. hoc efl 23. annis poft 
obitum Thoma K. fifc (cribic ; „ Hujus utilifflmi Doftoris TraAatui 
„ & Opera, quotquoc colligi potuerunc, edarn non fifie Hngulari 
„ labore, in hoc volumine imprelTa fuerunc. > Incer h»c autem 
^ Opera licec nonnuUa finc, qus Joannis de Gerfbn ilon e(Ie vera- 
y, flmilius fic, oc efl Traftatus contra proprietarios , Compendium 
„ Theologis, Sermo de Conceptione, & fiqui pluces reperiantur, 
'„ tamen quia author alius nonpatebat, ideo loco flio perfticerunt. 
^ Alii autem Trai^tus, qui fibf nonnunquam cribuuncur, fed tamen 
„ auchorem certum habenc, uc efl libellus de contemptu mundi^ 
„ quem conflac \i quodam llioma Canonico fi^egulari editum, & alii 
,. pfures non funt Operibus fuis inferri, verbm nonnulli ad finem 
y, Operis propter conformitatem materiarum fubjun^i. „ 

]f. 139. Ex hoc patec, anno 1494- ne quidem nomen ]o&a»» 
Gerienic (Uflindi k Gerfone Cancellario fuifle cognicum.^ 

TESTIS VIIL 

PETRUS SCHOTTIIS 1488. pro Ketnpifio f 1^71. 

pecrum Schottuffl Candnl^uiti Argencoratenfem ad Q. Petrum, vi- 
* fum divfnis, humanisqne litteris egregiS imbutum, eplcedio 
laudavit Trithemiur. Arapliori laude Jacobus Wimphelingius , vif 
perind^ gravis ac doto| eum cumulac, qui, ciuxi iUius Opera cy- 

pia 



V 

t 



i 



TeflislX» Pramiatfir Memm^enjis i^B^.prt&mpiJiof 1471. 109 

pis in lueem ederentur, & veftibulum & poflicum libri magius iii' 
rcripfic elogiii. Mulca Petrus venufta carmina panxic, elegances 
fa-ipnc epiftolas, editioni Argentinenfi Operum Gerfbnis anno.1488* 
encomium Gerronis prsfixic, in quo hsec habet: ^lii 7ra£fatus, qid 
fibi (^Gerfmi') fmntmquam tribuunturt fed tawen autborem certum ba^ 
bent, ut eft IQtellus de contemptu mundit quem conftat h quodam Tboma 
Canm^ Regidari edttum^ & plures alii, non funt Operibusfuis iirferti. 
H«'c Petrus Schoccus, Patricii fanguinis, Cdnfiile Pacre natu^ Ora- 
tor & Poeca magni nominis, Sacerdos integerrimus. 

TESTIS IX. 

PRiiMlATOR MEMMINGENSIS 1489, pro 

Ketttpifto t 147 1. 
if. 141. 

Anno 14S9. Memmings, (efl urbs Imperii libera} TradUtus de 
Elevatione mentis in Deum typis excufus eft ab Alberto Kunne 
de Duderftat. Ipfo in limine libelli aliquis paucula prsefatus fic ait: 
/lutbor Tra&atus dlvinij/tmi de Imitatione O^rifti vocatttr Dominus Tbo- 
mas Prapofitus & Pralatus Canonicorum Regularium, 

TESTIS X, 

PRiEMIATOR GALLICUS 1493. pro Kmpifio 

t J 4 7 I* 

/. 141* 

prodiit anno }49j< Pariilis verfie Ga]|ica librorum de Imitatione, 
* cujus inicium fic habet lingua Gallica : I£c incipit Uber faluberri' 
mus^ infcfxptus de Mtatiom D. N. J.C. &peirfe£fo contemptu hujus 
prafentis miferi mundi^ Qui baSfenas ab aliqtubus S. Bernardo attribu- 
tusfu^i aut M^iftro Joantu Gerfoniy eftores aUterfe babeat. Nam 

P 3 ^uthor 



110 i' 115- • tS^' T^flfi tofiteJferaH pr6 Kempijio f 147^. 

« 

jluthorittius in dominofuif quidam venerahilis &^ devotiJfimusReligioJtts^ 
Cajmicus Regularis S. Augnjlini diBusfrater Tbomas de Kenipis &c. 
translatus i Latino in GaUicurn pro conjblatione rudium Latinam linguam 
non intelligentium , qw2 translatio diligenter corre&a ejl fecundum Ori^ 
ginale. Hucufque Interpres & Pra&miator Gallicus. Ad calceia 
jadfcripta funt haec verba : Cy finit le livre de l^lmitatum translate de 
Latin en Francois ^ imprimi aPms ^ar yeban Lamhert h 26. ^^ot^ 

de Novembrei^^ji • 

* » ■ • 

TESTIS XI. 

JQDOCUS B>y)mS 1500. pro Kempiftofi4ji, 

, . f 143- .. 

JODOCUS BADIUS «latus ^nno t^6z. ante mortem Kenipifii , 
anno nono^ fcripfit yitam !^empi(ii, in qua t^ftatur, fe ea, 
qu« fcribit,, accepiffe fix fida traditione ae narratione eorum , qui 
ctim Kernpifio fuerarit^^coAverfati. De ejus eruditione teftatur Tri- 
themius anno 1494. his verbis.ifi Opere de Scriptoribus Ecclefiafti- 
vCis: JodocuS BadiuS^ inquit^ Gandenfis: natione Teutonicus : vir 
„ in faecularibus litteriseruditiHimus; &divinarum Scripturarum non 
,^ ignarus; philaipphus^ Rhetor & poeta clariflimus : ingenio ex- 
„ cellens, iScdifercus eloquio.:.'qui olim Ferrariae Baptiftam Guari- 
;, num litteras Crjascas docentem audivi^: & in ea quoque fciSfttia 
^, jdodtus eyafit. Xugdunum modo eryditione fua exornat: poetas 
^, legit publice & priv atim : plures magnatum filios inftruens. Scri- 
5, pfit carmine & profa multa pra?clara opufcula: de quibus extant 
„ (ubjeiSla Opus metricumi inOgne concra vitia quod praenotayit 
5, Sylvam moralenl li. i. 

.5, Contra Vincentium quoque li. i. Vincenti infaelix quae. 
,, Pfalterium Mariae Saphicis li. 1. Quam Chorus vatum, 
j, De Grammatica quoques li. i; 

„ Epi. 



I 



Teftis XI. j^odoetis Badius tsoo. prrKempifio t X47i< iif 

^5 Epigramraata plura K^ n - 

^j Epiftote Variae'* . 

^ Ec alia complura. - 

55 V^ivic ofque hodie annosf natus duos & triginta; multa & varia 

f, componensr Sub Maximiliana incjytcy toge, Aniv> Domini.r 

5^ M.CCCC.XCIIII. Indiarone XII 

(4 H^-- In pr&fationead vitam Kempififj, quaia integram adnefto, 
teibtur^. fe ab ipfismet Benedidinis inftanfiffime rogatum^ ut ob ra- 
titatem exemplarium ex anterioribus editioftii)g?..p^aret novara qdi- 
-tionem omnium Operum Kempifii, quod non feci(rent, ii velper 
fbmnium ulli Benediftinorum inGallia, Cermania^ vel Italia inci- 
diflet fcrupulu^ de joanne Gerie» 3pne<fi6tin(J. ^ . 
, jf. 145/ PrafatiO Jodoci Badiilic^abec::; - 
^Todocus Badius Afcenfios omnibusf piis yer^que Chrirtiani?. animis, 
J 5^ nec adhuc^a: fanfta le^ftione ad fabulas . averiis ^ in Daminq 
5, norftro Chrifto JEfu Saluteffl. CoiiveneruflC nse faepicule, primimi 
55 noti iiicilibus afguffleiitig^, deinde feligiofis precibus 5 ac denmm 
,5 noil pjnripefldendfej amacotiis taitnes, conviciis, trium pietatis 
^ Chriftianse &. religiofae obfervatiortis <>rdiflara proceres , Benedi£fi* 
55 ni divi Gefmani ^pratiSf Carthufiani e pomoerii^ Parifienfibusj 
55 &.CoeIeilini ViIl3enovae apud Sueflrionerar q^orutn & iirailiumega 
55 contemplacivam illara vitam , fandV^raque in cGSlertibus con veria- 
^ tionefii,^ cribusxheologieij.virtucibu&jiidei, fpei, & charitattj 
55 cofiferr e ibleo , ot mendicantiura adiivam Gjatrdinalibus^^ Conre- 
^5 neruntjf inquaim, iua quiqne jure obnixe pQflrulantes, ut pientiffi- 
55 mi & optimag ffieffic»ri8& religjofi F* Thoma Malleoli a Campis o- 
,, pera melliflua^ & ad veram religioiieni vel mqixime conducentiat 
5, praelo noftro iterum divulganda CQmmictefeffi/ Benedidtini qui- 
55 dera commemorantes, quod Superiori anno quaedara pfgediftiPa- 
55 tris opufcula^ pr«tef castera pia & parawietica in enchiridia & to- 
55 mulos noftra opella cufaVerint imprimenda, openirfifqueexemplum, 
^ quod ft^ Alemsmica impreflione unicum habebant^ in eorundera 



II* §♦ laS' - 154- T^les contejjferati pro&mpi/taf \^7t4 

^ impreffionem abfumendum ofFerebant, Carthufiani autem caufan- 
^ tes, qu6d h«c opera integr* a me fep^ fruftra, licet jufto preeia 
„ emenda petiverint, excufante videlicet ea non extare venalia. 
,, adjicientes pr«terea, eadem opera ad 1e quodam jure pertinerei 
,9 Nam ut ^ jam4)rasmi{ra conftat epiftola, ipfi ha^c primi curarunr 
^ in lucem emittenda, & ut e vita Gerardi Magni ftio patebit loco. 
^ Carthufiani Patres, & converfionis iliius Magiftri, & erudirionis 
^ ^& inftitutionis ipfius 'fhom» per Florentium collegam , illiusfue- 
^ runt caufa. Porro Coeleftini Viltenov», ut dixi, caenobitas, qu6d 
^ exemplar attulerunt anxi^ terfum & caftigatum , quatu6rque lu 
9, beihVde difciplina clauftrali in Germanica impreffione ^efideratis, 
^ au&um , & jufta lerie per omoia repofitum. Quorum omniua 

o C^^^^^^S^'^'^"^ ^^^^^^P^^^^^O rationibus vidus, opus ai 
„ exempIarSueffionenfeimprimendumTdcepi, paucisque diebus ad 
9, calcem ufque perduxi. Admonitus item ab illo, qui recognove* 
fj rat, ut vitam authoris ex iis, qu® aut ipfe de fe, aut alii de ipfo 
„ fcripferint, veHodales alius alii quaO per manus tradiderinc, 4c 
5, ad me ufque (nam perquifivi feduI6) pertulerint, prolixiori, & 
,> fi valeam cultiore flylo colligam, facilis obedivi, fperansoper» 
9, pretium & rem gratam me fadurum, non illi folum, quanquam 
„ & ilii, verum etiam mihi & ftudiofis omnibus, prcfertim pueritis 
„ mee inftitutoribus domus divi Hieronymi apud Gandavum Fra- 
„ tribus, qui ex Domini Floreritii Sodalitio & Schola, ut ex equo 
„ Trojano armati quam plurimi, prodierunt, & ob fraternam inter 
;^ fecharitatem, mutuamque obfervantiam , peculiari adhuc ao* 
^ mine fratres nunciipantur» Valete: &fivacat, vitara 
t> ^quam defcribendam ag^edimur, per- 

legite* 



^ny^minT^m^ify} 



TESTIS 



r 



Thftis Xff. y^amtes Tritbmm 'Abbas Spanheimenfis 0, S, B, i if 

TESTis xn. 



y 



JOANNES TRITHEMIUS Abbas Spanhd^ 

mcn25 O. S. B^ pro Kempifio. 

•T*RrrHEMIUS magnumfibi comparavit nomcn Iibr6 (u6 de Scrip^ 
-* ti^rMs Ecclefiafms i & ali6 libro , de Firis lllujlribus Gertnania, 
priori cohortatione Capituli Gcnerali^ fuae Congregationis SciiptOs 
ad limam tertiiim revocato, feptennali escafto labore ultimam ma- 
num appofuit anno ^494* Pofterioremabfolvitannofequente i495« 
Hic tantus Vjr in retegendis fpecialiter fcriptoribus Germaniae Jum* 
mam adhibens induftriam , paucis poft obitum Thomae E. annis in 
libro di^ Scriptoribus EcdeL anno 1494. abfolute fcribit: Tbomas 
dt Kempis Ordinis Canmicorum Regularium S. Augujlini Montis 2). 
Martyris & Virginis Agnetis prope Zwollis in Diosceji IhajeSfenJi ^ 
w in divinis Jcripturis eruditus & Studiojus , vita & converjatione 
devotus. Scripjit quadam devota volumina y de quibus Jeruntur Jubje&a: 
De contemptu mundi , 6? Imitatione Cbrijli /. 4. Sermones ad Novitios 
&c^ Claruit temporibus JRuperti Bavari Imperatoris anno 14 1 o. Sed 
anno iequente 1495. inL de Viris Uiufl:. eadem verba repetens ac 
limitans addit : Et notandum^ quod duo hujus mminis feruntur fuijje^ 
ambo de Kempis^ ambo Regulares in Monte S. Agnetis , ambo ingenio 
prajlantes^ & ambo varia cudentes opujcula^ quorum primus tempore 
Gerardi Mugni ad religionem converjus divinis revelaiionibus dignus ba^ 
bituSj ea quajupra diximus opujcula Jcripjijfe dicitur. Ita Trithemius. 

§. 147. Rationem fua? conjedurar, quod liber de Imitatione 
iit potius tribuendus Kempifio feniori 9 Trithemius addit , quia jam 
ante multos annos feniores fui Monafterii afferebant , eorum fenio* 
res jato ledfle librum de Imitatione. Quod conjedura Trithemii 
non fit convincenspro Kempifio feniorc Germano Fratre Kempifii 
junioris, partim oftenfum eft §. ii8« partim id ipfemet agnofcit) 

Eujeb. Amort. C. R. Dedu£t. P dura 



j 14 - §♦ 1 25 - 1 54* Tefle^ contefferati pro Kempiflo f 1 47 r r 

rfutn addit ; quamuis Jciamy nonmlhs in hac refentire confrarium^ In^ 
terim ex Teftimonio Trithcmii elicio;. ipft certura' fuiflV, non Ger^ 
foflem y nec Gerfenem y fed alterotram; ex daobu^ Kempifiis Fratri-^ 
bus fuiffe Authoremv Si Trith^miuis^ habuifTec fibrum fecundunr 
Chronici Windesheimenfis , fcriptunv a Bufchi6*y & Chronfcon Mo-- 
nafterii S. Agnetis y fcriptum ^ Kempiiia Junfore » exaiftmS' etianv 
Epocham libri de Imitatione determinaffer,. Verurn* ipfemer fatc^ 
tur) fibi hos Arnoldi Bufcb^^ Sc Kempiiii juni»fri$ libros^ c^uiilcy 
Hinc folunr indeterminate aflerit; ambos* KempiffbsF fub Ruperto» 
Imperatore flbruiile ^ qui regnavic ab anna t/yoz. usqyac ad j£miunB 

jfr 148^ Caererum^. obfervo^, Kempifiuro juiiiorenj iff Chronicc^ 
MontisSi. Agnetis praster feipfum; annoca(& fol^: quatuor confra-^ 
ires KempenfesJr q.aonmt nulW nomitiabatur Thoma^^^ fed i):erat 
Joannes Kempen> qui mortuus^ eft anno? 1^98*^ dc qua iTt mcfntitf . 
c^6. &7r 2) Godcfridus^ Kempi^ji quiiann6 1^99^ habif om^ facrum^ 
accepitr c 7^ 3:) HcrmaBmisKeriipiSiqui extrnd» dEtf nno^ ii9^. c» tf^ 
&7r 4)JoannesdeKempisiThomaBFrater5quiamio'r^P9.tcreat^^ eft 
primus Prror ^feu prow Itali in Congregatione Lateranenfi vocant ^ 
Abbas l^ea(isy mutabilis tamen d fexennioin fexennium deloco in'^ 
locum,) MontisS.Agnetis. dercliq.uo'aborigincMonafl:erii, q^od 
initium fumpiitanno» 1398V usque ad annum^ 1477.- nullus ibi cora- 
paret) cui nomen ThomaeK^ compreteret^ Hinc ti Kempenii^ cuipiamt 
antiquiorry q;aam< Thorase K*^ adfcribi deberet liber de Imitatrone 
ex mente Trithemii y adfcribc deberet Joanni deKy Germano Fra- 
tri Thomae: de Kempisv In^ hunc Joannenr convcnircnt fere omnia y 
quae^ Authori libroninr de Imirariotre adfcribuntury. conveniret illi 
lempiiS' Trithemii :: claruif' 1410: conveniret nomims cekbFUas jam^ 
arnia r4^4*y dequa Bufchius:: poiTet voc^xi Joanms' AbhaSy atpote 
qui fuit FrioTy quod ibr idcm* eftac apud lcalQs'& Galfos- , Abbasy 
aipud rtos^ Praslkois. Certe ipfemet Bufchius L t. c. is^ Chronici 
Windi. vox:ae eimv Pirxlatuini Intetrogfifus y inquit,^ an exinde^ in cofi-- 



Tefiis Xll Joanms Trithmius yfbhas Spanheinitnjis O.S.S. i i f 

fcientta gravarjeTMtj^ quodtam multis /innisfuit Pralatus &c. PotutfTet 

etiam ficri quodhic JoaanesinaliquoExempkri fe fubfcf ipfcrit Ger^ 

fen y quod in linqtii Belgici idcm ieft ac Gerardi Filius. Et f uit re- 

vera Gerardi M.FiliusSpiritualis^ utpote ejus diredionibus ad reli- 

gionem pcrduiftus,^ Hoc modo loqucndi inBe%io v. g. vocantur 

aliqui lanfcn^ id eft Joannis Filius^sindc Janfcnius. Rurlus hoc mo- 

do falvaretur Idiotismus Germanicus iibri de ImitationC) allufio ad 

confuetudines congregationis Windeshcimcnfisj & ftyli paritas, par- 

tim quia aliqua Opulcula Thoma^ K. junioris tribuuntur aTrithemio 

Scniori , partim , quia jion. ita difficile forct^ fi duoFratres in eo- 

dem Monafterio viventes, ab iisd^m inftituti Magiftris , fimili ute- 

rentur ftylo. Dcnique mcmini me legifte ) in ipfo Authographo 

Antwerpienfi anni 1441« in aliquo folio joannis nomen infcriptum 

fuifte. Ncc omnino nova foret fcntentia, fi huic Joanni liber tri- 

bueretur ; eam fe tcnere apud familiares confeffus eft Carolus Sten« 

gelius Ord. S. Ben. 5 alias in publico accrrimus Gcrfenis dcfenfor. 

Confeillonem hanc Caroli Stengelii quidam lamiliarium excepit in 

conventu Uluftriflimo fa^am die ^. Martii anoo j<»59. Habeo pe- 

nes me teftes rci litteras, Ver6m longe adhuc ab ifta fententia ab- 

fumus> Thomam dekcmpis extitifleAuthorcmlibriex teftibusfyn-. 

chronis certum cft, adcoque potius Trithcmium quoad circumftan-^ 

tiam perfonae crraiTc dicendum eft. 

TESTIS XIIL 

JOANNES MAUBURNUS pro Kmpifio. 

§. I4P- 
AUBURNUS Canonicus Regularis, Abbas LivriacenliS) fuit pro- 

feflus in ipro Monafterio Thomae K. , videlicet in Monte S. 

Agnctis, ubi vocabatur yoannes Tmporolis, dein fadus AbbasLiv- 

riacenfis , ut teftatur Vaterius ^ndreas in Bibl. Belg, fuit Thomae K. 

coaetaneus. Scripfit Rofetm Spiritualium exercitiorum , in quo fx- 

P a pius 



M 



11(5 f. ra6- 154. Tiftes contejferati pro Kmpijw ^ I47i« 

pius Tboms K. meminit iit authoris libelli de Imitatione. in Dieta^ 
rio Exercitiorum §.3. ex L 4. de Imit, c. 10. hsBC verba adducit :; 
Mmet devotus Thomas nojier Kempu : Non fis in celebrendo nimis pro- 
lixuSy autfejiinus^ fedferva cmmuntm bonum modum eorum^ cum qui- 
bus vivis &c. In Scala commuiiionis tit. 6, alph. ao. de Confid. 
memb- i. ait: Hinc enimjuxta nofirum Tbmmn Kempis tam prtjejbara'- 
tionis incurii Jumus y quia nonfatis quid aSturij vel -quem fumus fujceptu- 
riy aflimamus. In ejusdem Scal» gradibuj acceflbriis tit^ 6. alph, 
%2. jj^ 4. ait: Quamdo&rinam Tbmas nofier Kempis infecutus erat^ 
cum communicaturus dicebat : O Deus meus , amor aternus , cupio te 
fufcipere cumvebementiffimo defideriOy &digni£ima reverentia qmbus un- 
quam exc^tus ab aliquo San&orum^ & licet indignus fum^ omnia illa 
fiintimenta devotionis babere &c, Haec Mauburnus ex L 4. c. 17. Al- 
teri libro nomen ipfe Mauburnus renatorium fecit, cujus authogra- 
phum Parifiis in Monafterio S- Viftoris aflervatur, & aliud exem- 
plum Tungris apud Canonicos Regulares* In hoc Venatorio incer 
viros illuftres Congregationis Windesheimen(is.ponit, etiamThomam 
K, his verbis : Qui Frater Thomas d Kmpis inter catera opufcula^ qua 
jecit , cmpofuit libellum. Qui fequitur me^ qum falfo quidam Dmin$ 
JGerfon attribuunt. Ita Joan. Fronto part. i. Tham, vind. §• 2. n, a* 

TESTIS XIV. 

SOClUSMAUByRNI pro Kmpt/ia. 

Qui cum j^arme Mauhufna venerurtt in Galliaiti , tit conapfaoi <fi- 
, fiaplinam in domo S. SeVerini reftituerent, evocati funt fr Mo- 
nafterio S. Agnetis , ubi Thomas K. vixit. Eorum unus fcripfit E- 
piftolam Fr* Juliano Oret Religiofo moranti in Prioratu. S. Salvato* 

ri* 

_ _^^^^ M^^^to^^tf^^BM* ^Ma^HHiMHh^^^^ta ^^^^^^^^^^^^^^^ M^MM^MOTHBMV ^^M^HV^H^H^^V M^M^^k^^H^M^B^^^^^^^^^^^^^^H ^^^^^^^^^^^^^^^ _ 

(tj Uberiorcm it iAtnhntno hoiitiini hittrkc ^occs ex gMs Cl>rifii4n4 Tom. vHTdi 
Kooaftcm Livriacoifi.' 



TefiisXF.Georgiui Birkamerus i^g^.proKmpl^f 1471* il7' 

ris MeUendunl, cujus exemplum Manu{criptum in hujusmodi Epiflo^ 
larum Codice aflervatur Parifiis ad S. Genovefam. fn hac Epiftola 
inter aiia fic habec: Sine follicitudine &, diligentia nem acquifet "Virtu^ 
tes. Major labor eji rejijiere pajftonibus^ quatn corporalibus infudare 
laboribus; dicit IbofnasQl 1. c. 2$.) vigilaigitur fuper te ipfum^ admo- 
ne te ipfum^ excita te ipfum^ tantum projicies ^ quantum tibi vim intule- 
ris Q].cc^^ cenverte te ipfum ad Detmy & defere hunc miferum mun- 
dtm, & inveniet anifna tua requiem Ql.z: c. i.) certa viriliter^ con-^ 
fuetudo confuetudine vincitur Q 1. i . c. 2 !♦ ) nemo Jine tribulatione ^ ubi^ 
cunquefuerit ( 1. 1 . c. 22. ) & item. Si vis projicere^ conferva te in ti- 
^ tnore Dei, noli ejje nimts liber^ Jed prohibe Jenjus tuosfub difciplina^ nec 
inepta te tradas latitia. ([ L 1 . c. 21.) Ora pro me. Vale &c. 

TESTIS XV. 

GEORGIUS BIRKAMERUS 1494. pro 

Kmpijio *][• 1471. 

§. 151. 

GEORGIUS BIRKAMERUS CarthurianorumNorimbergaB Prior, 
& per dermaniam Vifitator procuravit editionem Norimber- 
genfem omnium Operum Thoms K. & librorum de Imitatione. 

TESTIS XVI. 

PETRUS DANHAUSERUS 1494. pro 

Kempijio t I47i# 

§• 152* 

pETRUS DANHAUSERUS edidit anno 1494. Norimberga O- 
^ pera ^ & librum de Imitatione Thomae K. Fuit, vir doftifflmus^ 
In Epiftola nuncupatoria fatetur, Jejam omnem curam^ cogUationem ^ 
fnenthique totam in bis libris collocaje* 

P 3 TESTIS 



•TESTISXVII. 

JOANNES GAILER KAISERSPERGIUS 

pro Kempjfio -J* 147 1* 

§• 153-. 

JOANNES GAILER KAISERSPERGIUS fummi fiominis Eccle^ 
nalles Argentorati iiatus 144$ «^ triginta tribusannis Ecclefiaflen 
egit incredibili cum applaufu. Anno I498* & 1499« Naviculam fa- 
tuorum pro concione expofuit, ubi turba 89. ait : H«c deduc ad pla- 
citum ex Kempis, denatur» «& gratiae difFerentia^ in libro de Imi- 
tatione Chrilli. Eft 1 3. c. 54. & $$. alias 59. Et turba 100. ait; 
Quantd natura ampfiUs prmitur & ■vincitur j tantb fnajorgratia infun- 
ditur , & quotidie mws 'vififationibus interior bomofecundum imnginem 
Dei r^ormatur. Hac Thomas de Kempis. Niroirum 1. 3. c. 54. 

TESTIS XVIII. 

JACOBUS PHILIPPUS FORESTUS Bcrgomenfis 

Ord. Erem. S. Aug., 

JACOBUS PHILIPPUS FORFSTUS Bergomenfis, nobilis Chro- 
nicorum Scriptor, qui Codici fuo hunc titulum indidit: Supple- 
mentum Supplementi Cbronicorum^ in quo hiftoriam ab origine mundi 
deducit ufque ad annum 1503. quo agebat annum aetatis 69. ucipfe 
teftatur, adannum 1406. ficlcribic: Tbomas natione leutonicus Ord. 
Can^ Reg. S^ /lug. vir in divinis Scripturis admodim fludiofus atque eru- 
ditus^ vita & converfatione valdh infignis^ bnc tempefiate clarus exi- 
fiensj fcripjit ad infiru£iionem multorum fiibje&a Qpufctda. Et primoy 
de contemptu mundi L 4. incipit: Quifequitnr me. 

« 

TESTES 



Thftes XIX^ De Fama fyncbrona & '425^* * adi^oo^ »iy 

TESTES XIX. 

Dc Fama Syncbrona k 1425^ - ad 1500^ 

FtfW^f^ Synchronam^ eaffiqtie penHanentem ae patrianx ab ipfb par- 
tu operis' per centum annos cofltimiatam repraefentant partim 
Manufcripti*, partiitf ifflpreffi Codices GermanWy qui Thoraam K. 
pro atrthore librorum de Imitatioiie alfignanr. In tota ferie cafuum 
confimilium ab Orbe 'condit6 iK)ff potef! afferri ullum BX^empIum , s 
quod Fama Synchron^ permasiens ac patria, fuflults plusquam tri- 
ginta fam» authoribus, fide dignis, parfter fynehronis,^ indigenis& 
exteris^ falfat Stanc qoidem etiam pro Gerfbne tefles de fama 
ooaeva noir paucf , fednon fynchroiiay ffon fbffiilta,' apertfe amho- 
ribus fam« indigeniSy nec, quod veracem a; falfece diflinquif ^ diu 
m smrai atterom permanetite. DIXI^ mnfyncbrona. Nullu* enim 
CodeXf fiulluff famae atrthor, nulfus' teftis- proferrr ha-dbenus potuit;^ 
qaf Gerfcne adhuc vivente, ur recramare^ pofret ,^ Gerfonem tan- 
quam authorem poblic^ procramarer^ Sofa ipfum ejftulit fama pofl- 
huma^. qtiae &ipfa tandeffi itt ejus tumulum* refedit, vel inflar fumi 
fenllm' evanuit^ ita ut Mee ipfi Editores omnium- O^^eruitf Gerfonisf 
elapfiiS qufnquaginta annis poft ejus mortem aufi* finr, libruffli delmi« 
«BCione ejus Operibus ihfererev prout patebit e%.jj, i8<5 

CODEX MS. t 

fHlKCUEmENSlS 14 a^. 

Cddex MamfcripfuF Mrcbemianusy qui iranc^ exCae Amw&rpite fcri' 
ptQS efJt anno- 14^5. £fl autem Kirchemium 0{Tpiid^m! iti Wk- 
«eober^ai luxt» Teecuis fiumeor Ad id locorum^ Bav^id IS^ngerus 

vicam» 



120^ :f. i55- • 195. Tejfes XIX^DeFmaS^yncbronapermanente. . 

Vitam degebat , qui chirographo fuo conteftatum offert nobis Codi- 
cem trium librorura, Primi, Secundi, StTertii Je Imitatione Chrijli^ & 
ttia de eo, fide publica interpoflta , fanAe affeverat. Primum, N(h 
wen prafeferre Authms, Tboma de Kempis Camnici Regularis inJra' 
je&o. Alterum , ex ipfmet autbograpbo Tbomao transfcriptum ef[e ex- 
emplum ijlud. Poftremum , annos numeraffe librarium ah ortu Cbrifli 
Servatoris 'mille quadringentos quinque & vicems. Hunc demum Ant- 
werpiam delatum effe Codicem, Profper Farraudus memoriae prodi- 
dit. Teftim. §. %.n. 1. Ita Heferus in Hecatompylo. Quis porro 
fuerit Ehingerus, quam in omni fcientiarum genere» linguis, & 
Manufcriptis dijudic|indis peritus , videri poteft in vita Davidis E- 
hingeri , Bibliothecarii quondam Bibliothec» Auguftanae a viro do- 
diflimo Jacobo Brucker confcripta, & typis edita. Superfunt etiam- 
oum ia manibus Cian viri Bio^aphi plurima Ehingeri annecdoca. 

CODEX II. MS. 

AUGUSTANUS adS.Cruccm, 

Jf. IS7- 
A uguft® Vindelicorum in Monafterio S^ Crucis Canonicorum Re- 
■" gularium S.Auguftini affervantur duo CodicesMSS. unus in 4to 
abfolutus, ut in fine additur, anno 1440. 16. Decembris, qui exhi- 
bet librum de Imitatione Chrifti fine Authoris nomine. Alter in fo- 
lio , complexus quatuor libros de Imitatione Chrifti, ab eodem, quo 
Codex formae in ^to librario fcriptus. Ad calcem hujus alterius Co- 
dicis eadem manu additur: Compilatdr bujus Opufculi fuit- quidam Fr. 
Tbomas nomine de Conventu & Ordine Camnicorum Regularium Ordinis 
S. Augufiini Montis S. Agnetis TrajeSfmJis. Ita fe habere , teftatur 
RR. DD. Gafpar D. & A. S. G. Epifcopus Adramytenus folenni In- 
ftrumento, quod videri poteft in Vindiciis JV^rlini. Teftatur idem 
etiam Rofweydus in edit. Antwerp. 1^30. (huic enim Augufta Anc- 

werpiam 



«rerpiamliiCodtcefiitransQuffi fuerimt) Ipfemet kos Codices inTpG' 
a non.remel, quaodo me Auguftte detuiai^ £lcque fe habere cora- 
^eri. Ex his evmcitur,lihrarium horum duorum Codicum nonpotuifle 
iefundare inCodiceAntwerpienlj, dum alteri exemplari, haud dubi^ 
lion multo tempore ance aut -poft prius exemplar k fe fcripto nomea 
Thomse appofnit., ^quia utique librarius hic ignorare non pocuf c , ie 
jam ante armum 1441., quo Codex Antwerpienfis fcriptus eft, yU 
«lelicet anno 1440. ^aliquod exoDplar defcripfi^. Nec fnorari nos 
■debet, quod vooBwr Thomas K. CmpUator; R«vera enim Thomas 
fCempenhs foliim compilavit Sententias {u^orum Pau-sum Wiodes- 
heimenflum, prout (§. .67O oftc^di» 

CODEX ffl. 

ROTTENBUECHENSIS. 

Jf 15«. 

XTidi iti flibliotheca Cotlegii Canonicormn Regulariam in Rotten- 
^ buech fuperioris Bavari» Codicem MS. in foiio, in quo ad 
caifcem ttbrorum quatuor de Imitatione continebantur ha*c verba: 
yiri egregii Thma: Mmtis S. Agnetis in Traje&o Regularis Canornci 
libri de Imitati^M Cbrifii numero guatmr. Quod jndiceia hunc Codi- 
cem circa annum 1440 lcriprum eiTe, in caufa eft, quod aliusTra- 
ctatus praevius in eodem Codice contentus fubfcriptum habeat 
anmim 1439. Reoriit noanemo P. R. P. Bemardo Pezio, later^ in 
Rottenbuech Codicem Sa^culo decimo quarto exaratumj ^^d opti- 
iDUs ille virorura, qul hoc Clar P. Pezio retuh't, mihifaflus eft, fe 
nullum alium kitellexiffe Codicem, quam hic a me defcriptum, fe 
que per faeculum decimum quartum Intellexiffe id, quod ah anno 
1 40D, '.ufQMe ad annum 1 500. decurrit, quod nos vocamus fcculum 
decimum quintum. Cerce in Collegio Rottenbuechenfi nullura im- 
quara alium extitiff^ de Imitatione Codicem MS. litteras, quas hic 
fubjungo, plane evincunt^ 

Euieb. JmorJ. C. R. Dedu&. Q Epi- 



/ 



1 



Jawp jT* HS' ' ipy- 2^*^ -^S/XI. UeFanta Synehrdna pemanenfe. 

Ef iffiolaE RR* Praepoiitf in Rottctibaech , qua ffiittit 

RR^ Frseponta Oi«fiCenni rnuin Cedicem de knic-aiicne;. 

f 

S^^em & preces^ ih Chriflio cunt pamiilmnV obfequiisi- . ReverecE^ 

diffime & Affipliffime Domine Pra^ul t 

TJerledHsReverendiffimae S^uaBPatemitatiif litreris' ferv^ffs^indagandite* 
* vericatis^ defidieriunj abxinde* incellexi,? qu6 in Eamieflr SaiXiftiffimii 
Ordinis^ noftrr Canonicr teftiinoniunf ex quDdkmvBibliothec&^ cpol^ras^ 
Codice delrderair pro aftruendb* quaiuor libTornm' de rmitatibtt^Chri^' 
jfti liegitimo' authore Thonia^ a EempiVy quem: ad verlarif qpaancum^ 
cunque fupprimere correntury verirate indice^ nunquam^ nppriment:. 
De alio certe: Cbdice' mihi noir conftar,. nifi de hoc,. quem^ hilce^ 
tiransmittov nomine authoriisjThomiaB a Kempis ad ealeem' librl quar- 
ti: fubfcripto y pagina: icerum: certo* indice* notatSl Spero' eunderaJ 
librum itaintegtum & iHafum certo^ nunti6 brevi remittendumi Quodl 
obfequium- amicae petitibni Reverendiffimae* Suae Patemitatiis^ lubens- 
praefliare ,^ ae una' fimul' promptum in aliis oblequendi" animum^ offeri 
re V me denique Sanxftiffimis' Reverendiffimae* Paternitatis Siia&^ preci-- 
bus commendare* enixe.^ voUii*. Rottenbuechil %y.^ Februarii Auno> 

RcTerendinrn[ia&: Paternitatis^ S\xsc 

^ Obfcquentiffibu* 

^ • F>.. Michael: Praeipofitus;. 

Ibfcriiptio' etar.. RevBTendiffimo & AmpHffimtf Oomiho ,. Domino> 
* Antonio,. cefeberriini Mbnafterii Dfelfenfis Pr»pofito> Vigilan- 
•^ tiffimOyDominoplunmumihoQOrando;* 

I^iefreD.. 



%*. 



€odex 31. RotterAuechefiJis. 123 

Epiftola P. R. P. Qcorgii Hefcri ad Eevcrcndifltoum 

Frsepgoficum DiejOfen&m de Coidice Bi^ttenbuechenfi. 

Rcvcrendiflimc & A jnpiiffime DQnunc , Domlnc 

Qummas atque immQftales gnatias liabeo & ReverfindJfHmo Domino 
*^ PraBpofito Rottenbjieclieirii , qu6d ex Bihliotlieca fua ttam pre- 
liofum Codicsem fubmiferit, & ReyereadiflimaB Paternitati Veftrae 
quod illum mihi irapetraverii;, Prorrus uti animus mihi prajfagiit, ita 
reperi, tantum abefle^ ut caufae Kempenfi quidquam derqget, ut 
etiam inter primos MSS^ Codices «am foTtiirim& propugnet: tiam 
Domen prasfefert .audoris legitimi, & num^us annorum 40». ita le- 
:gendus eft, ^ non At quadringentenmus fecundus^ fed quadragefl- 
mus fecundus. Nam 11 priorem anntim fignificare librarius voluiflet, 
more fibi in praec^dent&us JibeUis vconlueto lic fcripCflet (402) in 
eademlinea.; quia vero numetum^. pofuit m linea ire£):a, &o%. 
fupern^ appofuit^ illud^ o, efl: nota terminationis in nomine ^qua- 
.dragefimo; adjunxit .deinde numerum minorem n.^ iine notaaltera 
terrainatis , fecmdo: qui enim fcit , legendum efle, quadragejmo^ tnon 
»dubitabic, deinde legendum elTe , ficundo. Defcriptus igitur efl: faic 
Codex anno 1442. Quae pro vindicando Thoma K. faciunt^, ex- 
icripfi. Codicem cum fummia ^atiamm aftione reijiitto , meqtle 
SS. Sacrificiis ReverendiflinMB Paternitati VeftraB jenixe commendci. 
Monachii, 2. Martii 1657. 

Rcyercndiflimse & Amplifliiniae Patcrnitatis Vcftrac 

Servas in <ChrUto «ddift>inn«M. 
Georgius Heferus S. J. 



Q a ?. S, 



124- /• 25^' - i^ET» ^^ XIX, Jk Famfyntbnmpemofmttr^ ' 

P. Sv 

V 

Epiftola Revercndiffimi D. Praepofitt Rottcnbuechcn-r 

Gs plena humanimis & ofiicit reperierur m CbdiGe,. ubi incipiiv 

Lib. r. de knitat. 

lafcriptio edfequenff: Reverendifrimo & Ampfilfimtf Patri in C^^ 
ffo ac Doniino» EJoniino Ancoaio CanonicDruci RegirfwKrtn Si 
Augttftini Prsepofko i& Diei&iv &c. Domino fiio ^ciofb. 

Diefreu'.- 



Copia Epiftofae IcvcreficfiflfTftii Praepofitf Dfc£enfi$> 

ad amicunrluum de Codice Rottenbuechenfii. 

Admodom Rcverende m Chr^ Pater t 

Pax & Gratra Chrifti JEftR 

TAn; i)ectous ad^ S. Crucem df maiiS content:u&' em Rortentutf-- 
^^ chenfibus , ratus , qu6d rton fincere? nobifcum agant , nec co*- 
dicem mihf ffliflum eflfe', qfueni inlpicete defiderat, etfi' Reverendil^ 
fimus Dtf. Praepofitus fcribat, le alium non habertf. Scrfpfi ipfi: 
Dn. Decano, Codicemhuncnunum penitus numerum habere an*. 
norum, quo SBtas' ilKus colligi' poffir. fs vcro' refpondit, fibiiviro 
dofto oKm perfcripta fuifle fequemia Vterba,- ex fepediflro tbdicfe 
exfcripta: haec ita' fe habere dicimtuf: Plfi e^fe^ii Montis S. jigttetts ' 
m Traje6fo Regafaris Canonici liber' de JmitatioM ChriJJi anno 14024 
Sichic doftus vir, qut Codicem fe infpeiifle fcribit. R. P/Georgius 
Hcferus (tWJJ i^nt f eitltt) infp^xit hunc ipfum Codicem, & coHe-^ 
gTc et illo alium annorum numerum, & ficTegit: Firi egreguTboma: 
Mofitis Si^ /Igfietis inf TfajeSlo' Reg. Can: lib. de Imitatione Cbrijii anno^ 
1442. Ego dico (ecce, quim audax fim) & do4W viri, qui fcrfpfit 
D\ D^cano S-ancruciano, & dodtiffimi P. "Heferi reftionem niiiil pe- 
nitiis vatere, quod ad oculum demonflVabo. Egff fic lego: Piri 
igregii Tboma Montis SanSta Agnetis /# Traje&o Rtgtilaris Canonici li^ 



irideKa^Mim Cbrifiif nmhero quMuof', £x ipfo Co<Kce imtcabor' 
j|>(iffiaa v«'ba& diarateem ad €iEieiAlibrorunidekB|ettioQeCkn(l» 
at^iptain , m fe(|uu;ur fideiicef . 




vmilttcocrX iwno 5 



tJltima vox ^* Oc eti;m habetur i» ipftf Cbdice Matoti^HP^to» 
RotteBbuechenli li^ro terii6 de Imitafione Chrifti Cap. XXriir. 
Seccmdom Godicem Maftuferiptum Rotteflbuechenfem; fed fecunr 
dam editiofiem PhiGppi Chifletii de Anfio XLVIL Cap. XXIII. 

Hacipfa Vox ji^'^ fic habetur etiam m margine ad finem-BibliO- 
ftKO, qua mfpid^nda & lurtranda transmittb, ad f^f^^^^^f^^ll 

trima port Initium lic hahentur hae voces: , 

QuWoqui<rem ergp vox ^-^r* (^"^ in meo Codic^, 4^^«? 
5kd infpiciendum- transmitto, plus non valet , f ^^ ';,^'f ^^' .^^^^^ 
?ar, quod eadem & fiiftiflima vbx in Codlce Rottenbuecheftr^^^^^^ 

iTelibforum de' Imi.fatioWe Chriftipofita f «\«^ P^?^",\?!!;': 
Suam, Quatuor, adeoque felpfps deceperuAt, qui legeruot ex duo- 
lus VoeaE>ulis >a^o VV ^40^. Vel 144^. (H:goputomece.rtum« 
^fle, buod h« du« vo^Jes aliter interpretari noYi pbffinC, '^J^ 
mri, \*^tuor. Undimaoifelto eft, nullum annorum numerum. 






*»lS jF:: 155. * XPS. TeJiesKlK^ De Tam fynch^ fmnaf»fttfj^ 

flQt :8Btatem continen in hoc RotteQhuechenfi ftetrio, qui iUum 1«-: 
ilravit, deprehesnderit. - IntjEfrim dico., huncipliim Codicaoi ad ini- 
.mm.um «tatem ^oo. annomm ferre ^ id quod ^ex aliis tra&acibus cum 
Ijbris de Imicatione Chrjdt in Codice Rottenbjuechenll compa^iig 
patet* Monftr^bo Deo yolente^ proxima feptimana jpfum Codi- 
vCem Rottenbuecbepfem D. Decano :ad 5. Crucem ; & pKto,mecum 
fentiet , fuum do.6):um virum srrafie grayiter^ dum ex duohus voca- 
buljs., nmera jquatuor j icolligit ^nnos 1402. 4c jadmodum R» P.He* 
ferus ex iisdem yocabulis ann. 1 442. 

EpiAola haec tantum «eft fcripta in charta fufcida^qualem foleai^t 
adhihere., qui Epiftolas Ihasprius fojent concipere, quam defcribe- 
, re ; ideo auUam adhuc habet fubfcriptionem. Infcriptio vero eodem 
char£k6lere, quo Epiftola .exaj^ata eft , eft ha^c.: Littera fld P. Hejk^ 
rum. Quod vexo Epiftola haec fit RR. DD.. Antonii Prapofiti Diel^ 
fends , iadubitatum fit ex charai^ere , qui prorfus idem eft cum a- 
liis hujus Reverendiilimi Epiftolis & vScriptis., ut patet inlpicientjy 
fcripta yero videtur Epiftola haec 11. Martii 11657. quia fcribit fe 
poft fepdmanam Auguftam profefturum, quod contigit 18. Martii, 
yt ex feqjaenti Epiftola iiuiote.fcit. 

BpiftDls P.K. P Gcorgii Hcferi ad Rcvcrendiflimum 

PrjBBpofitum DiefTenfem de Codice Rottenbuechenfi. 

Rcvcrcndiflinie & Ampliflimc DD. Pra^pofitc» 

Herbam porrigo, & viftiHimas manus protendo. Prorfus ita eft, 
nficaliter fe res habet: legendum, quatwr^ & non, qtiadrage- 
JirnojicunM Jn errorem (fatebor enim} fic induftus fum: Ita me- 
cum ratiacinabar : Jfte Codex vel eft aajporpf, & caufae noftr® nec 
hiium oheft 9 quia nomen legitimi auAoris citra ullam dubitationem 
praefefert: vel eft fignatus notS temporis, quo in lucem prodiit. 
PraBferebam hoc pofterius, quia vifum eft hoc ipfum aliis. Tum 
quasrendum fuit, quo igitur anno exaratus effet: non potuiteo, 

qu« 



N 



€»4k ttt J^atenSiiecie^^ ' .^27 

faw flrecdura a' Thoma' compofitus fiiit , now igftur 1402;- titi vir ille* 
db^&is autQmabat ^. & legebat-r Ergo' anno 42. quo teiQpore* jam 
|!tiginta' nieffes^ numerabat liSer de Iniitatione Chriffi; Verum 
w me; RevereD^iTimtts D^ PVtepofitus aberranire&i dbceivnon tantum? 
«ir non', fed neque- gladio, neque halta rem tetigi. fllam vtocem ,» 
*/wi^(> faepe legebam y &vidf, contra oculorum fi<iem trahi ad vo- 
eutam jinm t- in viam revocari debueram ^ fi mens non IcevsEi fuipl 

fec..,Quodltlibtrtenii*caput 24:. .utfinlcribimr; de ^» magnaw 
ADporcantibus p«:em, res eft foeridiano' elarior ftiniine. Deo laus^ 
fir, q\3f nobis denu6' Ibbminiftravir Cbdicem' Manufcriptum anti- 
quum, iidum, fincerum. Ego nuflc.aj[terius rer audtor fim Reveren-- 
tfiffimis^DD. Pratpp. Dieflenfi" & Rottenbuechenfi ,' uf cum\fint,iff 
eacfem DioBcefi^,- & Keverendiffimus" DOminus Proepifcopus- Augu- 
ttixius hujufce' caul« verttati- non tantum- fauiof maximus^,. fed & 
^dex fuerit sequlffimus iftum= Codicem! illi ad confpiciendum", & ad' 
Jegenda" verbay ctim- qua habentuf in' fine,. t6m' quae' leguntur ih- 
Epigraphe Capitis' 24^' exhibitum",. cUrent" legiiitao,. publico,. & 
|arati' Notafii feffimonio coniirmari, duohftciff iMo^comperfa fuifl«;; 
primum', Auftotis nomen, profeffibnem^- locum" lcriptionis^, 6c 
eertum Ubrorum de rmitatione' Chrifti' numerum:' alterumv non h«- 
bereuUum nnmerum-anmorum", quo delcriptus fit; uf perhocad- 
verlariis eximatur error*, putantibus- defcriptum- ellfe' eo' annov quo' 
ffecdum a^Thoma' fcriptus fiiit:' per iliiid' author iHius- demonftretur 
fion Joannes Gefen ,. aut Gierfen, aut GeflTen , fed Thomas l Kem- 
pis; nofl B'€nedi(ftinus",. fed- Gatfonicns^Regularisi- Libros inAfca*^ 
pera condiufos bajulus' now aftulic,- Oblitus domifuae: dicit aiFereni. 
dbs^ hodiev fluos^ infpedtoff iHico remittam. SS. precibus & facrifij. 
giiis^me unice commendb'. Monachii tS- Martii' 165^7. 

fUverendt0aai]a& & A£fipliniitia& Patemitatiisi 

^nnis^ in chdffo KdidliSUffimu^ 

<S>eoi:gius Hefei>u» S.- J. 



» I 



Infcriptio £piftoI» eft fisquens : 
fLiS^ie»»diflkDO ic Afiipliffiaio Patri ia Chrifto, ftcDomisa, Dotnin<v 
Ant(Hiio, Canomcoram Regul»iam Ordinis S. Auguftini hk 
Diefl^ Poepofito yij^lantiflimo ^. Doaino fuo gradofo. 

Di6fle&. 

EpiftolaR$vcrcndij[rimiDc)mini Antontt^^^ Dicil 

renfis^ «4 P. R. P* Hefenun. De Codice R.ottenbuedie]ilL 

Admodum Rcvcrcndc in Chtifto Patcrl 

Pax & Gratia Clirifti JEfii. 

A nte odliduum fui Augulte Vmdelicomm .apud D. DecaiMim Saa-' 
*^ crucianum & oftendi ipfl Codicem Rottenbuechenfem, proba^ 
vique, nuUum in illo adfcriptum e0e numerum annorum, quo de- 
fcripti fint libri de Imitatioae Chrifti^ Sentit ipfe mecum , & alii 
'omnes , qui librum infpemunt* H05 inter eft Rever endiffimus D^ 
Suffraganeus Auguft«nus,Reyerendifl3mus D.Prg^pofitus Sancruqianns 
admodum R. P. Redlor Auguftanjus & alil Reverendiffimus Dom. 
SuiFraganeus primo intuitu legit 1 402. iled i me atiter informatua 
ftatim ceflit, & pronuhciavit legendum eire, Numero qmttjtor^ 

^IUTU) ^ Sic etiam legit R. P. Procurator ad S, Crucera, fei 
• funiliter emendavit fuam opinionem. A. R* P. Redor Auguftanus 
legit ftne omni heeiitatione , mimro quatuor^ Sic eciam legit quidana 
ex Fratribus Sancrucianis Dominicus^ Adeoque fequitur^ nulJam 
«tatem Rottenbuechenfis Codids colligi polTe ex cGdera Codice, id 
quod teftatur CodexBibliorum, quem R. P. Veftras hac occafion» 

mitto, in quo variis locis in margine videre eft; Feria ^^ tem 
porm. Sabb. ^^ tmporum. F^ia 'O i>* tmporunu Eeria 

6«* ^S^ temp. A. R. P. V^* digneturmihiremittereperharum la- 
corem Codicem meujn fiibtiorum , & me ia fuis precibus & SS» 

f« 



Codex 117, HottenhitchenJiS. i %^ 

MiiiS SacriHciift commendatum habere. Dieilte 15. Martit 

1657. ' / - ': 

A.R.RV. 

in Chrillo addiftiffimu» & «d obfeqtffs 

partciifimuf 

Antonius Praepofitus mppr. 

P. S, 

Monaflerium Rottenbuedierilfe eft in Dioecefi Frifingenfi, non Au* 
guftana contra nientem A. R. P. V. Nihilominus Reverendif- 
fimus D. SufFraganeus Auguftanus paratus fuiflet, .& adhuc paratus 
efl dare Inftrumentum feu Teftimonium, quod Codex Rottenbue- 
chenfis nulliim habeat anniim leu numerum aetatis, adeoqae caufe 
noftrac Kerop. pliis prodefle, quam obefle poflet. 

Infcriptio hujus Epiftolas eft fequens: 
Admodum Reverendo in Chrifto Patri ac Domino P. Georgio He- 
lero Soc. JEfu Presbytero, conrroverfiariim fidei Profeflbri &c. 
Patri in Chrifto ac Domino obfcrvandiffimo. 

Monachii. 

Originab^a omniura harum Epiftolarum aflervantUr in Archivio 
Dieflenfi, ex quo eadem mihi comrounicata defcripfi. 

§. 159. Oblcrvari etiam meretur, quod Prajpofitus Rottenbue- 
chenfis interfuerit Concilio Conftantienfi; & quod Caftrum Rathen- 
berg, in quo Gerfon circa finem Concilii fpontaneus exul fe per an- 
num detinuic, vix una Diasta diftet a monafterio Rotcenbuech. 

CODEX IV. 

J POLLINGANVS. 

if. 160. 

In Bibliotheca noftri Ppllingani CoUegii aflervamus Codicem Manu^ 

* fcriptum in folio , continentem quatuor libros de Imitatione cum 

Eufeh, Anwt. C. R> Ledu^, R hac 



i^o If. tf^, r ig^. TkJfisXIX. De Fma fynchrotta permanente . 

hac rublcriptione. ExpUcit libellus de hnitatione Cbrifti editus^ ut ^i- 
ci^ur, h quodam Camhho Regulari in Monaflerio Podiken Pardehorgen- 
Jis Diacejfs Provin^^ia Gjhnienjis. Ex quo Codice dilcimus, in quo 
Wonafterio (inutant enim Windesheimenresperfffipe loca} Thomas 
K. fuum hbellum fcripfiffe creditus fuerit, nempe in Podiken Mo- 
nafterio, Qu6d vero judicem hunc Codicera circa annum i44.2r 
fcriptum efle, proptereafit, quia aHu.< Tradtatus in eodem Codice 
praevius fubfcriptum habet annura 1442* Rem fepius a me inip«« 
ftam ita fe habere teftor, btfpero, fide^ quara inprimis colo, di* 
gniffimus. Sin vero opus erit Inftruraenio publico, etiam hoc non 
deeft, quod vide fuperius (§. iSiO ^tiferre praeterea exhoc Co- 
dice licet, librarium hujus Codicis non fuiffe fundatura in Codicc 
Antwerpienfiy fedin Relatione particulari ^ munita^ circumftantiis. 

CODEX V. 

C O L O Nl E N S IS. 

f. 161. 

fnBibliothecaMonafteriiS.BarbargECarthunenfiumCoIoni» extat Ma- 
-• nufcriptum continens diverfosTrafta^us, quorum index eft ab inirio ; 
Traftarus illi funt i. Speculum Henrici de Hcijjia. 2. Liber de Difcrer 
tione Spirituum. Fjusdem ^ . aliqua opufcula cujusdam devoti Regularis. 
(quidam in margineappofuit: Cujusnomen efi Tbomas KempisConveH- 
tus prope Swollis) de Sacran^ento /Htaris; de feptem rebuSy quapla- 
cent Leo in-fuis ekSiis^ Brevihquium £ocercitiorum fpiritualium^ Tra^ 
fi0tus de flrtutibus^ Soliloffliit^n anima in foma Dkdcgi Libellus^ 
qui ap^ellatur, Qui jequitur me. Ita habet index. Ad finem libri 
de Sacramento A^aris adjefta funt hsec rerba: Hic Tra^otus fcriptus 
ejl anno r 447. in die Simonis & Juda. Hoc Manufcriptum eft pro- 
duiftum k Canonicis Regularibus corara Erudids Parinenfibus amio 
i68i*^ obfcrvatum, duos primos Tradlatus Hcnrici de CaHia, &r 

ulti- 



Codex Vh AuguJfaPMS Germankus. 131 

ukimum ^ -qiii cfl: priuius Lber de Ifnitatione quoad Scripturara dif- 
ferre a ^'criptura reiiqaorum traftaiuum hujus Codicisi & notam 
margiD^lem efle raanus Tecintioris, quam ipfos Tradlatus. Dupin^ 
Bibl. EccieC Tom. 12. Diff §: 5. 

CODEX VI. 

AUGUSTANUS (jERMANICUS. 

A uguflae inMonaflerioS. Caiharinae Virginum Deo dicatarumOr- 
-*^ dinis S. Dominici habetur CoJex Germanicus MS. in 4. quiex» 
hibet Viras Gerardi Magni^ Florentii, & cajterorum ht ne confcri- 
ptas a Thpma Kempenfit quarum Interpreris, ubi prasfatur, verba 
lic e Sermone translata Germanico ieguniur. Incipiunt Vita Beato- 
rum Religioforum ^ Fratrum ac Patrum ex Ordiffe S. Augujlini Canom- 
corum Regulariumy qui nojlris temporibus in Belgio vixerant ^ in Dioece^ 
fi Traje&enfi: inter quos etiamfuit devotus & Beatus Pater Tbomas de 
Kempis^ quibunc Hbellum atque alios cmplures nobiles tra^atus compo^ 
fuit. llle etiam eftj qui compofuit dewtum libellum de Imitatiotie Cbrijii^ 
cujus frequenter faSla efl mentio^ quia itber efi cuilibet utilis & valde 
cenfolatorius. Haftenus Interpres. Ut invehiamus sBtatem hujus 
Codicis, obfervare debemus, quando vixerint illi Beati Viri , quo* 
rum* Vitas e Latino in Germanicura fermonem vertens dicit: Quino^ 
firis temporibus vixerunt. Hdc enim invento facile poterit colligi , 
feterpretem non diu vixiffe poft eorum mortem. Moritur itaque 
Gerardus Magnus 1384* 10. Aug. Joannes Gronde 1392. 6. May» 
Joannes Cacabus 1398 ^i« May. -Lubertus Bernerus 1398-25. 
Juhi. Gerardus Zutphanienfis 1398- 4. Decemb. Jacobus Vienen- 
fis 1400* 12. Martii. Florentinus 1400. 24. Martii. Amilius 
^Burgafis 1404. 10. Junii. Joannes Brinckering 141 9- ^^6. Mart* 
Amoldus Schflenhovienfis 1430. 9. May. En! hi funt, quos 
Interpres Codicis Auguftani dicit, fuis temporibus vixiffe. Vix 
itaque fieri poterit, ut Interpres iUe fcripierit diu poft annum 

R 2 I450* 



'5* i^* W- • I95' ^fi^^ -^^* De Fama fyncbrona permmai^ 

1450. Obfervo prascerea, Befildum vinim In Univerficate Ingol- 
ftad/enfi quondam celebrem in fuo Spicii. Polit^ Jurid. 3. de 
pacis jure c. i * teftari, fe in Monafterio Zwifaltenfi vidifle libros de 
Imitatione Chrifti in linguam Germanicam translatos, & fcriptos an- 
no 1448* Si hsc verfio eundem habuic Interpretem<» quem habuic 
Codex Auguftanus, non male judicavi de aetate Interpretis. Caete- 
rum teftimonium folenne de Exemplari hujua veriionis vide fuprt 

CODEX VII. 

BRUXELLENSIS CARTHUSIENSIUM. 

f^hiffletius c. 7. fu« Apologia teftatur, Ib in manibus haHuifle Ma- ^ 
^ Hufcriptum Carthufienfiura Bruxellenfium , quod fic finit: Ex-^ 
pticit deVGtus traSiatus cujusdam Regularis de ifUerna locutione Cbrijii ad 
animam fidelem^ fcriptus in anne 146?.^ & pertinet ad Cartbujienfes 
dom{is Sylva S. Martiniprope Gcraldi montem. V. Dupin* Bibl. Ecclef. 
tom. 12. difl* ^. 3* QUod vero librarius per Regularem fimpliciter 
diftum intelligat Canonicum Regularem^ patet ex ulu illorum; fic 
ipfe Thomas K- in fuis opufculis ^ diim loquitur de Canonicis Regu- 
laribus, ad minimum vigefies utitur termind nud6 /i^^«/^r/>. Sicin 
Vita Gerardi M. c. 15. dicit, ex quibusdam Congregationibus Cle- 
ricorum Gerardi M. nonnulla Monajleria Regularium initium fanft» 
converfationis accepifie. Eteodem c. 15. ficait^ Hahuit in propB^ 
Jito adijicandi Monafierium Qericorum Ordinis Canonicorwn Regularium. 
. - ^d huru> Ordinem Regularium indu&usfuit propter reverentiam Joan- 
ms Rufebroec , Prioris f^ridis Fallis in Ordine Regularium. In JTita 
joannis Brinckering kiti Monajierium fan£iimonialiumcenJ}ruxity i^^iquo 
Jecit illas babitu Regul^rium invejliri. - Sepultus ejl in Monajlerio San^ 
ifimnialiHin Ordinis Regularium in Dyepenyem^ . £n 1 vocat Ordinem 

Regih 



Codex FIIL Bibliotbeca Cafarea 146J. 135 

Pegtdarkfm. Itaque T6 Regularis efl; terminus Ordinum fpecificus , 
ilne dubio denotans Oirdinem Canonicorum Regularium in ore faeculi 
XV.inBelgio. 

CODEX VIII. 

BIBLiOTHECifi CASAREit. 

$. 164. 

r\e hoc Codice A. R. D. RAYMUNDUS DUELLTUS In litte- 
*^ ris fuis ad R, D. Philippum Saller, Confratrem ineum, 17*5» 
^atis (ic fcribit: Vidi ego Codicem Mandcripcum in Bibliotheca 
Hohendorfiana, qua fuam nuper Csfar auxit, isculo XV», exaratum, 
in cujus fironte Thomas habicu Canonici Regularis ejusdem evi ma- 
nu depidus nititur; fequuntur verba: Inc^t Liber r F. Tbmade 
Kempis Canmci Regtdaris Ordinis S. ^ttgujimi de Imitatiotte Qjrifii^ 
& eotttemptu mniwn vanitatum mundi* m fine legicur F. Tb&nue dt 
KeiM>is, de Jmitatione Cbrifti^ deque cmtemptu mmdi devotum & utile 
qfuJculum/iniP felicfter, Codex membraneus eft in 4. in quo charta 
yaga ica habe: : Ce Manufcrit a appartenu ^ MeJJtre Baudouin de Lmr' 
my Seigneur, de Molambais ^ fait Chevalier de la Toifon Sor Van 1457. 
Id eil: Hoc Manufcriptum percinuit ad D. Bauduinum de Lannof , 
Dominmn de Molambais, qui fa^us eft Eques aurei velleris afino 

1467» 

CODEX IX» 

D A L H E I M E N S I S* 

Produ^m fuit anno 168 1- coram Eruditis Parifjenfibus Manufbri- 
pcum domtis S. Pecri & S. Antowii Dalheimenfis, in quo reperi- 
turExtra^m ex opufculo Hugonis fcripto 147S. de Qauftro anima, 

R 3 & 



1^4 S^ISS* -. 196* TeJHs XIX. De Fmafyn^brona^ermatiente. . 

& liber de Imitatione fub titulo: Tractatus [de contemptu iBim<S* 
Ad finem hsc verba alia manu adfcripna funt: ExplicU libellus de cof^ 
temptu mundi^ quem fecit Frater Tbomas Kempis Frofefjus in Montff 
yignetis Ordinis Canonicorum Regularium. Ohiit atatis fua anno 92. 
in Ordine devotus 65. requiefeat in perpetua pace ^ pro quo debituinfolvi 
anno 1471. Ofma & Damianiy quo anneobiit. Ciim itaque librarius 
annotet diem^ quo pro Thoma K, defun'6lo ez fcedere MilTas per- 
folvit, videtur nonmulto temporepofl:mortemThomaBK.lcriptus effe 
liber ; quia talia non folenius (er5 annotare, fed in continenti, ne bis co* 
gamur fatisfacere defunfto ob oblivionem Iblutionis jam faaae. Cetth 
conftat^ fcriptum effe ab aliquo, qui cum Thoma K. habuit fede- 
ris communionem. Dupin. 1. cc. 

CODEX X. 

b U N E N S I S. 

§. 166. 

/^anonici Regulares Lovanienfes ad D. Martinum oftendunt duos 
^ Catalogos MSS. fcriptos anno 1472. in quorum utroque liber 
de Imitatione annotatur fub titulo Thom® K. Primus Gatalogus 
continet libros iibrariae in dumo B. M. V. prope Endoviam , formd 
odavd. Inter hos ille catalogus recenfet nonnulla Thomae K. opuf- 
cula, & ipfos libros de Imitatione fub ticulo Thom® K» Rofw. teftim. 
§. I. Dupin* 1. cc. Rem vero fic fe habere, teftatur folenne In- 
ftrumentum defuper confeftum, a me infertum Inform. p. 7. fol. 
238. cui Inftrumento etiam inlerta funt haec verba in Informatiofieme^ 
omifta: Item in eodem armariolo jervatur alius Catalogus duplex inoSla- 
w^ fcilicet Dumi B. M. apud Endoviam ; & fontis B. M. Arnbeim 
jcriptus anno 1472. in quo Jic legitur. Thoma de Ketrfpis Canonici Regu^ 
larisdcvotaexercitia. Idem^de Imitatione Cbrifli. Qtdjequitur. Idem^ de 
interna locutione. Ejusdem ^lpbabetum. Ejusdem dialogus ad digne cele-' 

brandum. 



Codex XI Imprtffus 4ugi^a aflno 1472. - 1 3^ 

celehrandum. Notaturque in margine, bos Ubellos extare in diverfts 
hihVothecis Belgii. Ita Inftrumentura. Ex qua liquec , in ipfis locis 
Monarterio 'Ihomse de Kempis vicinis ipfo vivente adhuc pier totum 
BelgiuiH ruiiTe opinionem^ rhbmam K« ejQTe authorem jam tum famo» 
fifiimi libri«. 

CODEX XI. 

IMPRESSLIS AUGUSTi*: anno 1472. 

f 167. 

In fllufiTi Bibliotheca Ampliflimac ReipubKc® Auguftan» in Pluteo 
* 8.1ibrorumTheologicorum,Codice 32.infoLhabenturlibriquatuor 
de Iroitatione, & in calce iftorum ifthaec verba : Viri egregii Ihoma^ Mon- 
tisS, jlgnetis in Iraje&o Regularis Canonici^ libri de Imitatione Cbrifii nih 
merc quatimfiniuntfeliciterperGintberimZainerex Reutlingen progenitum 
Utterisimpreffiabeneis. Dumluftrarem varias Bibliothecas, tria alia 
Kiijus editionis primae exemplaria reperi,unuminBibliothecaEcclefiae 
Cathedralis Auguftanae; alterum inColIegioCan.Reg Undenfi ; tertium 
inBibliotheca Conventus FF. Minorum Monachii; ubi adhuc videri 
poilutfu Edirionem hanc faftam elTeanteannum 1475. Certum eft 
ex eo, quia Ginthcrus Zainerjam mortuus eft 14. Aprilis anno 1475. iit 
conftatexNecrologioantiquiffirao Collegii Can Reg. ad S. Crucem 
Auguftffi, ubi Gintherus habet Anpiverfauum. Eam ver6 anno 
i472, h6i^sn efle extra dubium ponit exemplar FF; Minorum Mo- 
nachii, in quo aliquis charadlere illiu^ fa?^oM xidubitato annum ira- 

preffionis adlcripTjt^ hoc modo: \Jo^2m * iri Exemplari ifto 
Monacenfi fimul etian compadlus eit hi>cr, didlus Spcculiim huma- 
na3 vita?, eodem prorlus typo^quo imprelTus eft liber de fmitatione. 
In finehujuslibri fequentia leguntur : Fmir liberd&us^ Speculumbuiruma 
vita &c. ^ Ginfherq Zainer ex ReutUngen civi progenito ^ Urbe autem 
commanenti j^u^ufienfi arte imprejjoria in medim feliciter deditus^ anno 
miUefimo^ quadrtngenUfimo ^ Teptuagefimo primo. Idus vero ^anuartas 
tertio. Ita hifce meis ocuhs vidi. 

CODEX 



/ 






136. if. isy. - 195. TiJfisXIX. De Fama Jynchrona pfrmnente. 

CODEX XIL . 

RElPUBLICiE AUGUSTAN.^. 

§. 1^8- 

TnReipubHcaAnguftana^Bibliotheca rubfellio nono librorum Theo-. 

* logicorum, Codice tertio MS. in forma 4« extabat Thomse' !l^era-' 

penfis liber <3c Imitatione fub ejus titulo fcriptus circa annum 14^5. 

quod ex eo conflat, quia reliqui traftatus in eodem Codice contenti cir- 

caiIludtempusconrcriptifunt,annovidelicet 1472. & 1475. CaBterum 

furtiva manus (quae infufpicione fuerit, fcio) integrum librum d« 

Imitatione e Codice exlefikum abftulit: Deo tamen difponente fur |^ 

ille, qui reliquos omnes illius Codicis tra6latus intadlos reliquit^ ob* 

litus eft furari primum Codicis folium, in quo continetur Index opufcu- 

lorum inCodice illo contentorum omnium,& invsr h»c ipfius etiam librt 

de Imitatione fub titulo Thom® K. Index hic primi folii eadem mana 

fcriptus eft, qua fcripta funt refidua adhuc Codicis opufcula. Rem: 

ita fe habere teftatur Catalogus impreflus anno r<>33. librorum Biblio- 

thecaBAuguftanae; teftaturidipfumRR-DD. Gafpar Pro - Epilcopus 

Auguftanus folenni Inftrumento inferto Rofweydoredivivo TFerlim^ & k 

roe relato in Inform. p. 7. fol. 233. Denique rem fic fe habere ipiemet 

vidi, dum ante annos j 8. nihil adhuc decontroverfiahaccogitans iilam 

Bibliothecam luftravi. Verba Catalogi 1633.de hoc Codice loquen- 

tis, fic habent: Index ( eadenty qua totus Codex^fcriptus manu) librorum 

ineocontentorumitaloquitur,: Prima pars traStatus de Imitatione Cbrifii 

Doinini thoma Montis S. /Ignetis Canonici Regularis. fol. 2f . Secutidn 

pars ejusdem tra&atusfol. 35. Jamctfolio 25. ufque ad 48. omniajunt 

excifa. Caterum in eodeni Codice continentur Pbilobiblon Richardi de 

Burgundia; Liber S. Cbryfojlomi de reparatione lapfu Tra&atus de 

antiquitate quatuor Ordinum mendicantium. Tra£tatus de procefju ^udi^ ' 

cii fpiritualis ; fcriptifunt Mathide manupofl Chrifium natum 1472. Se- 

liloquium Hugonts de difcretione & anima 1475. Ita Catalogus im- 

prefTus Bibiiothec® Auguftanas. 

CO- 



CODEX xm. 

MAYSECKENSIS. 

AR. D. Paulus Schooff Prior Rubesc Vallis & Geiieralis Con- 
• gregationis Canonkorutn Regularium Windesheimenfis penes 
fe habuit ex Monafterio Majore Mayfeckenfi Ganonicorum Regula- 
rium librum de Iraitatione Chrifti Scriptum anno 1477» manu D» 
Cornelii Offerman? > RcAoris quondam convcntus Mayfeckenfis > 
qui affirmat , compofitumefie iFn Thoma deKempis, Rofw. Teftim^ 
§• r . num. 6* 

CODEX XIV. 

I.OV A^^IENSIS Ambograpbus. 

§• 17^* 

^annes Ulimmerius Caaonicorum Regularium ad D. Martinum 
^ Prior, dc S^ Auguftifto> S* Fulgentio^ Pafchafio, &aliis anti- 
quts authohbus > quos a mcndis rcpurgavit > teftc Falerio Andred 
in Bibliotheca Belgica > bcnemcritus» teflatur fe ante multos annos 
accepiffc Codicem hunc MS« librorum dc Imitationc a Canonicis 
Regularibus Montis S. Agnetis , affirmantibus eum mahu ipfius Au* 
thoris Thomas a Kcmpis Scriptum fuifife > uri per traditionem con- 
dnuam a Majoribus fuis ejus Monafterii Fratribus accepcrunt. Por- 
ro libri trcs dc Imitationc Chrifii> quarto omiffo> aliis Thomas K* 
Opufculis in xnddxb funt inferti. Rofw. Teftim. §. 2. num. z. Hac 
fupcr rc folenne Inftrumentum erciaum eft i 5. Martii 16 j2. > cujus 
partem Inform. p. 7. num. j. exhibui. Inftrumentum hoc de ifthoc 
Codice loquens ficait: » In primo autem folio hujus libelh fic le- 
» gitur : Htc liber efi Scriptus manu & cbara£teribus Revcreiidi & 
^^ Religioji Patris l^bma ^ Kempis Camnici Regularis m monte S. A- 
Eufeb.Amort.C.R.Dedu6l. S gnetis 



t 
i 



S)S$'i55-i^f' TeftU XJX» De Fam Sjnchrona Permanentt, 

„ gnetis prspe SiMUm tqmefl& jluthof hormdeiMor^n tihetkrm» *^ 
JBn! Authographum Thomse K« non dektipmm ^ (icut Authogra^ 
phani Aucwerpienfej fed Protograptium. Habes fimul Tcftimonium 
ic traditionem ipfius Monaflerii Montis S< Agnetis j i cujus Canoni^ 
ciS) dikn al Confoedcratis Belgit fedibus lui» j>u](i profugerentt 
Utimmerius circa annum 1 570« hunc Codicem accepit> centum vide- 
liccf annorum fpatio poft Thom^ K. mortem j quae contigit annd 
1471« Traditio autem centum tantum annorum circi rem domefti« 
camj celebrem) & ufu quotidiano agitatam omni fufpicione caret 
Yid< Inflrum. cc, 

CODEX XV. & XVL 

CONFLUENTL£, ET IN TRACTU RHENI 

RP. yoannei Haftas multis in Societate lefu perfun^us muneri- 
' bus) bis £mbric£ Clivorum Re^of) fubinde Provincix Rhe' 
flan^ Praefe&us) litteris fuis teftatur j paffim CodACtts MSS. hbro* 
rum de Iihitatione Chrifti praefertim in Regularium Canonicorum 
Monafteriis reperiri j etiam ipiius Thoms «tate exaratos) qui nomen 
ipfius tanquam Authoris prxferant.. Cujusmodii inquit) ante aliquot 
anrtos reperi Confiuentiain Collegio noftrOi ^*** divenerant pterique Qh 
^ces i defolatv Regularium Monafterid, ita Hsferus. Ci^m A. R. P. 
Hafius viderit plures tales Codices Thom« coaetaneoS) minimum fe- 
cutus) duos faltem pofui« 

CODEX XVIL & XVIIL 

§. 171. 

A R. D. Athertus Luyekenius , cAm Prior eflct Canonicorum Re^ 

'^* gulahum Coloniae ad Corpus Chrifti > & ejusdem Ordinis fu^ 

fiib 



Capttuto Win<!ahcifnenfi Generalis, teftatus cft, (ein variis Gcfma- 
niae Bibliorhecis librum de Imicacione Chrifti , Thoma? a Kempis 
fiomine praefixd^ vidiiTe» tum in variis Indicibi^, tumtn libris ipfis. 
ira perfcribens : Ftdi ego Indiees Biblictbecarum quanmdam domorum 
Ordinis mfiri antiquos^ &^ antiquA fidefcriptos^ ^i exeniplaria MSS. 
hnitatmis Cbrijii Thma adfcribeham. Vldi ego eundem per partes in 
antiquA membrana& Cbartd fcriptum 9 interdum nullo Ordine capitm^ 
nsel iibrorum jervatS^ interdum cum yfutboris nomine > interdumfine ilUf, 
aut bae adfcripione. Pii alicujus Ftatris. Ha&enus Ibfw. Tei)iai# 
§. K num^ y. 

CODEX XIX. 

§. 171- 

Tn celeberrima Reipubljcas Auguftana? Bibliotheca) (ubfellio 9« li*-' 
* brorum Tiieologicorum , Codice MS. 1 4. in forma 4* extabant 
libri quatuor de Imiratione Chrifti Thoma^ d Kempis nomine^ica 
teftatur Catalogus imprefTus illius Bibtiotheca? anno i^?^. foL 12^« 
cujus verba func ifta : M Thoma de Monte S. /Ignetis & Camnici 
Regularis in Trajeffo , de Jmitatione Chrifiiy & contemptu omnium "ua^ 
nitatum mundi. Hxc verba non eflfe Eli« Ehingcri, qui Catalogum 
conlcripfit > fed ipfius Manulcripti^ patct ex e^, quia Author Ca- 
talogi alias diligcntifiime annotat^ quand^ Codcx fit anonymus> 
quando non^ etiam quando agic de libris de Irditatione v. g. dum 
Catalogus ille nov* editionis foL 54« agic dc libris Theologicis 9 po- 
nic Pluceo 9. Subfcllio 9. fcquentcs tra^acus: i . cra^tacus duo. Admoni* 
tiones ad interna trahcnteS) 6^ 2. deinterna locutioneChrifti adani* 
mam fidelcm >hos reccniectanquamanonyfnos, licccfinchbcr 2.&5; 
de Imicacione. Icaque (olum laborandum eft , quo cempore hic 
Codex Scriptus fic Scripcum eircance annum 1490. certum indi^ 
cium pra?bec, auia \t\ principio libri leguncur ifta verba : Ifie liher 
ejl pro^^ufu Fr. j^nnis Fortts^ S. Tbeologia leStoris^ donatus eidemper 

S a R P. 



mo- 155 - 195* Tiflis X1X> De Fam SywhfMa Pemanntte* 

R. P. Joannem Carpentarii^ qtmdam Provinciatm OrSnis Eratrm 

CarmeliSarum anno 1490« in Oclava S. Martini. Videtur aucem 

fcriptus circaannum 14^4.) quia in eodemCodiceociantduoalia 

Manufcripta exarata anno 14^4» videiicet Alpbabitm divini Amo^ 

ris y quod fubrcriptum habet annum 1 4 54« & Iraffatus de Arte* mo* 

riendiy in quo idem annus fubfcriptus efl:. Ca^terum cx hoc Codice 

^ iterum tres primi libri de Imitatione, ne nom^n Thomas K. appare- 

Vet intra annum 1^3?. & 1^48« excifi funt. Omnia (ic fe habere 

teftatur Inllrumentum publicum RR. DD. Gajparis Pro ^ epi&opi 

Auguftani, infertum Rofweydoredivivo WERLINI> & libro Gallico^Z^ 

Contejlation &c. cujus fummam etiam inferui Inform. p« 7«' Ipfe 

criam ante annos j8» (ic fe habere hifce meii ocUlis vidi^ di^m nihil 

mini^) quim de controverfii hdc aliquando i meTufcipienda co« 

gitanS) Bibliothecae iliius rariora perluftrarenk 

CODEX XX. 

if. 174« 

Dc hoc Codice MS. A* R. P* Hsjerus his vttUs teftatur j 
Ift Collegio Can. Reg* ad S. Georgium Augufta? protraximus Codi- 
^ cem ex abftrufii&mo angul6> diu perquifitum. £ft hber formas 
0(5tav« ) antiquii&mo chara^ere) maximaque induftria fcriptus, vix 
ut emendatiorem inter vetuftos viderim^ reprasfentat librum u a« 
& j » De Imitatione Chrifti ^ unumquemque integrum ) nift quod . 
frons duobus lata digitis ita pra^feda nt > ut nec ulhus httera? cauda- 
praeledi nominis indicium prasbea^* Quis) aut quid exfecuerit) ith 
certum eft i hoc certum eft 3 eo tempore exfc<5tum efte ^ quo in 
eadem Urbe duo fupm laudati MSS. Codices BibUothecar Augu«- 
ftana^exfedi) & Infcriptiones referentcs Thomam K. fublatae funt, 
Ofor Thom«i nominis absque fcrupulo exfecuit illos duos> (i ctiam 
hunc Georgianum capite minuit > verofimile eft > in fronte non 
Gerfenis» fed Thomx nomea prius apparuiffe* Veruni.non prop« 

tcrci 



Cddex XXL XXn. Xm. i4f 

tere^ ifta retult> Ut ex hoc Codice deducam argumentunik Noloiii^ 
niti conjeduris. Sit itaque omtffo Codice S^ Georgiano alius Atre«^ * 
batcnfis) de quo RR, DD» Petrus Abbas in mome S. Eligii Atre- 
bati apud Heferum in Hecatomp. fic rcribit: Adnwdum Reverende 
Pateri Pcfi acceptas Paternitatis Fejira litteras ^ ci^m indagajimy 
num prifca exemplaria non extarenty intellexiy in Abbatia S. P^edajii 
^trebati effe exemplar quoddam fatis antiqum. Ferum D. Ahbas di^ 
£itm librum a^ fe rec^it^ neque monflrare illur» voluit^ u^ intellexit^ 
idcirc6 peti , ut contr^ fui Ordinis homines ufui efjet. Niim D. Ab- 
bas aljam forte caufam habuit , fubtrahendi hunc Codicein 3 quam 
quod patrocinaretur caufat Kempenfi ? poffibile omnino eft : multi 
enim cafus funt poilibiles etiam extraordinarii> de^quibus aliastion 
Ifceret fufpicari. Hinc ne etiam ex hac parte Numerus pi-a^fens con« 
Je^uris innitatuf ^ affero aliud Maiiufcriptum > de qu6 vir eruditiffi- 
mus cum doiftrina > tum authoritate maximus D« Pbilippus Cbiffk^ 
jius Abbas Balernen(is in Epiftola Bruxellis anno 16^1. %. Martii 
data fic loquitur : Wit Abbas Ordinis S. Benedi^iy qui ci$m mihicom- 
mdaffet elegans & antiquum Manufcriptwn ^ quod librum de Imitatiene 
clark Tbomdc d Kempis kgitimo ejus poj/effofi attribuit 5 utifuo loco dicamy 
venerabflem nntiquitatem additionir fua manus violavit^ pofiquam h meis 
manikus exivit. It^Hef. L cc» 

CODEX XXL XXIL XXIIL 

QondefUi in libfo , cui titulus t BibUothnca Bel^ka Mamfcriptai 
^ mentiortem facit triumMSS.Codicura)Dunienfisla:tien.l ungrenfis» 
Primus habetur in Kfonafterid, quod appellatur Dunum) Ordinis 
Ciftercienfium in Flandria» reperiti(irque>in o^avd plut^> m qu6 • 
Tunt ]ibnSpiritUales>rub titul6. Tbdhks aKempis de Jmitatione Cbrijli* 
Vid. p. i.pag. r9|. ^ 

Al^er extare legitur In Catalogo librorUm ManuiCcriptorum 

S i Mona-' 



114» » y^" • iPf • Tejlis XJfX, De Fama Synchma Permanente, 



Monafterii Laetienfis, Ordinis S. Bencdidi, Dioecefeoj Cameraccn- 
ib> fub ticulo: Tbmasi Kmpis de bnitatione Cbrijli. Ubri 4. Sandi 
p.2. pag.ji, 

^ Tcrtius affervatur in Btbriothedi Canonicorum RegularinTn Tnn- 
gris ivi fecundi parte» fub tituld^ TlMmas d Kempis > de Mtatione^ & 
Sermones ad Novitios^ Sand. p. 2. pag. 196. 

'CODEX XXIV. XXV. 

In Monafl:eri6 Rebdorffcnfi propc Eyftadium reperiuntur duo MSS. 
* Codices ; de quibus A* R. P. Hejerus fic habct : Primus infignitur 
littcra L notaturquc numcro zy^ aitcr littera M. numcro 21. ambo- 
in Indicibus fuorum opufculorum tra^tum.dc Imitationc Chridi 
tribuunt Authori Thomae dc Kcmpis. Rem certara fecimus authorl- 
tatc publica Notarii jurati> necnon adfcripta teftificacionc A.R.P« 
Petri Breidendonck Subprioris Rcbdorffenfis. NB. ManuCripta Mor 
naflerii Rcbdorf. nunc translata fuerunt in Bibiiothecam t mQ^i* Car« 
dinalis SchOnborn Epifcopi Herbipolcnfis. 

CODEX XXVL 

jninsbergae Geldria: in Mbnafteri6 Can. Reg. membranaceus Co- 
** dex perantiquus vifitur , qui nomine Tb&ma & Kempis praefixd li- 
bros de imitations Cbrifti continiet, Rafw. Teftim. §. i. nura. 5. 

CODEX XXVII. XXVm. XXIX. XXX. 

§. 178- , 

JumtSereniflimusDuxBavariae, &poftea Eledor Maximiiianus an- 
no ftfio. ut omnia Monafteria Bavarisic conficerent Catalogum 
omnium fuorum Manufcriptorum> cumqQc ad Bibliothecarfi Ele- 
doralcm dcponerent. Catalogi itaquc a Bibiiothecariis omnium 

Mona- 



OJex XXXL ImpreJ/us 1480. 14S 

inonafteriorum Bavaries^confe^ti^ propria eorum manu (cripci, & 
ad Bibliothecam Ele(5):oraIem miifi funt» Omnes hos catatogos per« 
legi & reperi in variis monafteriis reperiri libros de Imitatione , ali« 
^uando fub.D. Bernardu vel Gerfonis^ plerumque tamen fub H^ma 
K. nomine , nunquam fub Gerfenis. Reperi itaque i . in Catalogo 
Alanufcriptorum Monailerii Raittenhaslends annotatum librum hoc 
modo : ZJber^ 'non errahis. De bniwione Cbrijii & vanitate mundi 
c. 25. Thomde de Kempis UL i • Item alium notatum hoc modo : De 
Jmitatione Chrijli tr. D. Bernardi. Huic quidem adfcriptus^ fed 
eonttnet capita l. i. Thoma de Kempis. 2. In Catalogo Monafterii ' 
StaingadenHs reperi librum fic notatum : Tboma de Kempis de ImitO' 
tione Chrifli l. 4* acceperunt hunc libellum mutuuin PFeingartenfes anno 
fuperJbri^ fcriptus eft in chart^m in 4« 3. In Monafterio S. Magni 
reperi notatum hunc librum. jR 2'homa Ord. Can. Reg. S. Aug. Morh 
tis S. ^gmtis DicBcefis 7raje£fenjis opufculum in quatuor partes divifum^ 
quarumprima: Admonitiones aa fpiritualem mm^ Secunda.. jidnKh 
nitimes ad interna trahentes continet. Tertia agit de interna confo^ 
latione. Quarta^ de Euchariflia fumptione in 8. 4. In Catalogo Mo- 
nafleriiEttalienfis reperi Codicem Manufcriptum fic notatum« Ut 
hellus de Imitatiofte Chrifii & contemptu omniwn vanitatum in 8* autho- 
re Fratre Thma de Conventu & Ordine Canofucorum Regula S. /lugur 
Jiini Montis S. jignetis Thayecenfis dycecefis. 

CODEX XXXL 

I M P R E 5 s V s I 4 8 o. 

if; 179- 
T\ jfoatmes Gelenws, RR. ac Ser. P. Ferdinandi Archrep. & EleA. 
'■-'• Colon. Vicarius Generalis teftatus ^ft, fe vidifle libros delmi- 
tatione Chrifti, fub nomine Thom« a Kempis imprelTos anno 1480. 
Projptr jRwr. Teftim. §. 3. n. i. 

CODEX 






144 f*tS$* - IPS* ^fi*^ ^^* ^^ ^"^ SynchrMa,pefmanetae, 

CODEX XXXII. 

§. x8o» 

In S. Martini CoUegio Gan. Reg* Lovanii fervatur nomine Thoma • 
^ K. libef, qui continet, homilum rofarum, deinde librum i. tiim 
4. & 3. de Imitatione ChriilL Ad cujus finem adfcriptum efl eadem 
manu: Explkiunt Tr^6fatus qtsatuor Tboma de Kempis^ devoti^ & ifh 
tertri ; fcripti^ illtminatiy & ligati per manus Fr. Simonis yacobi de Ley- 
disy Profejjiin Leydendorp ^' pre ^tunc Socii Re&orts bujus Monajlerii 
SanStimmialium antiquarum in Amftelrodan anno Domini i^S^^ Ita 
Rojw. Teftim. ]f. 1 . n. 3. Veritas rei piiblico Inftrumento , quod 
inferui Infsrm. p. 7. dimidium, confe6to i^ja. Inter aHa fic habec: 
In eodem armariolQ ([Bibliotheca? in Valle S.- Martini} fervatur alius 
libellus nianufcriptus in o£fav0y & rubro corio^ cumfraStis clauftris^ in 
quo babentur bi libetti: i^ Hbrtulus rofarum. 2. Admonitiones advitam 
fpiritualem utiles; incipit: Quifequ^ur me. 3. Devota exbortatio ad 
facram Cbrifti communionem» incipit : Fenite ad me omnes. 4. De interna 
Cbrifti locutiom ad animam fidelem. Incipit: Audiamj quid loquatur. Et 
in fme babetur. Explkiunt Tra&atus quatuor Fratris llooma Kempis 
devotiy & interniy fcripti^ illuminati&c. ut fupra. Ita Inftrumen- 
tum. Hoc Manufcriptum pariter cum aliis MStis a Canonicis Regu- 
laribus examinatum & incorruptum inventum eft a Concilio Efudi* 
torum Parifienfium, cui interfuenjnt Archief^copus Parifienfis, Do- 
mini Faure, Baluzius, Vion dTJerouval, du Cange, R. P. Garnie-" 
rus, & R. P. Harduinus Jefuit», ,R. P, du Bois e Congregadone 
Oratorii, R. P. Alexander Natdlis Dominicanus^ Aftum eil 4. Martii 
1681. Dupin. Bibl. Eccl. t. 12. difl: fz & j. 



fo? 



^ 



if») 



CODEX 



CoJex XXXIU. htprefus 14B6, H? 

CODEX XXXIII. 

IMPRESSUS 1486. 

§. i8r. 

InSchflelhomiiAfflsenitatumlitcerariaruro t. 4. defcribitur infignisBilv 
lioth.CrafitianaUlms afTervaca ; recenfentdrqueCodicesrariores inihi 
etiamnum anno 1725*. extantes, incer quos ponitur lequens : Thoma 
^ Kmpis 93ott ^tX mii)ioi^ Chriili ^ugtiJJa 1486 in 4. per An- 
Unkm Sorg. eft Codex impreilusi & Germanicus de Imitacione 
Chrifti, 

m 

GODEX LOVANIENSIS 

XXXIV^ XXXV. XXXVL XXXVIl, XXXVIIL 

XXXiX- 

§. 1S2. 

T ovanii in Monaderio Cahonicorum Regularium Vallis S. Martini 
*-' fervatur Catalogus MS. variarum Bibliotheearum Belgii, circa 
annum 1 487* confcriptus; inter alios libros recenfet etiam operaTho» 
sn® R. in variis Monafteriis affervata. Libros de Imitatione MSS* 
fiib nomine Thom» K. affervari ait ; in Campo Ciftercienfium pro^ 
pe Bercbam , in Gaesdonk Regularium prop^ Goch^ Apud Marti* 
nienfes Lovanii^ apud S. Catharins Regulares prop^ Noviomagum» 
Apud Regulares prope Endoviam. RoCw. Teftim. §. f . n. i- Sed 
ne fides Rofweidi fufpedla fit , res denuo publico Inflrumento jam 
faepiiis allegato 1652. 15. Mart. confirmata eft, Inftrumentum fic 
habet : Itm in eodm armariolo alius liber valde. antiquus Manufcriptus 
in oblonga forma^ qui efi Catalogus five Regiftrum multorum & diverfi^ 
rum librorum Manufcriptorum in diverjis BiHiotbecis Belgii extantium. 
h quo in^er alia opera Thma i Kmpisponuntur libelU quatmr de Imi^ 
Et4eb.Amrt.C.R.Dedu6f. T tatione^ 



^ Utiom Cbrifli ^ em sm(»atkfiilms prm^ii^ &fnis ct^issque Kbri isf 
mdo: ^ 

Admonitims ad fpirftMkm nMmf afi^s de^ Jmifstion^s^ C3>rijff^ 

Principiom. Qm fequitut me. Bms. Taii^itm pr&jScies ^ fuataimt fiU 

i^fi vim itauteris.^ Nstatarqui m margmey exfare m campo B. Ma^ 

^iit MoMfierio Ordinis Cijfercienfis prope Bmam^ m Monafierh^ Gue*' 

ionk Ora. €an. lieg. S. Jft^. opadGeg. 

bem in Mon^erio S. Catbarina apui Pfcn^maffm^ & PaUe S^ 
Martim Lovanii Camnicorum Megularim & At^* 

AdmmitkmsadifaernatralMf^eSyfilvedeiraernacim 
eipium^ Kegnum Dei intravos ejf^ Hm.^ j^niamper mtdtas trihf' 
lationes mrtet nos intrare in regnum Dei^ Notaturque in wsarginey ex-^ 
tare in Camp6' h Gmdcmkf & Fatk S. Martini pfafcriptis^ De uh 
ferna cfinfotatume^ feu toctaione: Prim^pktm^ Audiami ^d hquatur 
m me Dmmus Deus^ Mnis. Dirige per viampacis adpatriam pirpetu^ 
elaritatis^ Notatutque inmafgine^ eoctare m campOf inGuesdonk^ 5# 
CatbarirKBf VaUe S. Martini prafatis, Et En^ia in dum B* M^ 
Ord. Can. Keg. S. Ac^up* 

Defacra Cmmmm 0praparafim imkis adeandem^ Primi- 
pium. Penite ad me emifes^ Fwis^ Non ejfent mirabiha ac inejfabifia 
dkenda. 

Notat&quein marginef extare h Guesdonck^ in Falfe S. Marfimif 
& Endaoia in dumo prafatis^ V. Hefl HecstQtBp. 

Hie Catal<^^9 qm coi&pfeheffdk Ihtos fe^e eentam BibflO' 
theciarum Germani^ com fuccin<6l;o eorum elogia^ ffagina ^oa^ hsh 
bet haec verba: Frater Thomas de Kempis Diacefis Colmienfis Caneni^ 
€us Regularis in Monte S^ Agnetisprope Suootlam DidSeefis TrajeBenfiSf 
verfatus in S. Scriptura compitavit plures par^ms traSfatustefies Jua /fc 
vptionis & utilespro retigiofis^ tndeficet^ Exhortationes ad vitamjpki^ 
tualemyoH^Sj ik Imifatione Cbrijfi ; Admionitiones ad vifam-internam 
trabentes^deconfolationefeutocutioneinferna, De Conmunione Jacraf 
Jiu Prapt^atkme beminis adCmmnionem ProdUK^i^.dt hic xracalo^ 



gas ifi ConeiUo Eniditorum Parifie&Iium iupra relato i58l* Daim 
Lcc. 

CODEX XL. 

ARGENTORATENSIS knprcfrus 1487. 

l^^hoc Codice A- fL P. Htjerus in fiao Hecatompylo fic fcribiti* 
*^ Jn Cttfarea RegUic|ue Bibliotheca Pragenfi afTenratur Codex iit 
4 pretios^ veflinis^ cujus priiioipium ita hal^et: Incipit Iber prlnm 
Frafris Tbonut d^ Kempis Canomci Rfgularis Qrd. S. /lug. de Iwita^ 
tkne Gbrifti^ & de mitemptu mnim vanfPatum mundi C u j^/^- 
quittir rm. In fii^ e habetiir. Fratrif Tbma de Kempis de Imitationt 
Cbrifii 9 & de mtemptu mundi devotiM & utile opufcuJum ^ finit felici'' 
ter /hrgemina imprejfum per Martisusm Flacb anm Demini msitejkno ^ua^ 
drifigeflt^tmo oSfcsefimfiptima. Ex litteris ad me Praga idatis 29. A-* 
prilis 164:8. Quem ^fitai Ixhmm poftea reperi Atigufljs tn fiiblio» 
theca Canoniconim ilegularium ad S Georgium^ & omiua ik to 
faabece compeii 

CODEX XLt 

Imprefius Norimbcrgae 1487« 

f. i84» 

f^K^ex. ifte de Imltatione Chr^i, tfi^>reflus Nortmbergn anna 
^ 1487. QOmenThomae deKempis y tteiis geneis isfcriptum tanquaa 
ireri tudKms «^mibufi legendwm prcbec. Teftem habeo yoannem 
Satdfertum, in /Ippen^ ad HifioHam Bil^tlxca ReipMka Aormher' 
genjis^ iA>\ catalogum tesdt UbrOrum proxiims annis ab icveata typo- 
gri^hia ufque ad annum 1500. exci^orum. 

T t CODEX 



148 §• iK» ' XPr "Rftis XIX DeFamofyncbfMap&nmente. 

COD. REBDORF. XLH. XLIH. XLIV. 

if- i8S- 

De his tribus Codicibus Manufcriptis teftatur A. R. P. Heferus in 
fuo Hecatompylo his verbis. Ex nobili cum primis & Codici- 
\m perantiquis manu exaratis inllrudlifrimd Bibliotheca Monailerii 
Rebdorffenfis Can. Reg. Ord. S. Aug. non procul Eyfladio naftua 
lum Codices Manufcriptos tres, quorum duo filent astatem fuam: 
tertius exfcriptus eft anno 1488. in fingulis his Codicibus legere eft 
Vitam Thom» K. ab authore aflonymo, fynchrono tamen, qui te- 
ft atur^ ea^ quafcribit, d-Fratrihus illiusConventus^in quo Tborttas K vixit^ 
accepiffe, elaboratara: teftatur infuper author ille anonymus, fra- 
tres^ a quibus notitiam habet, in Monafterio Thoraae K. adbuc vi- 
vere. Vita hsec typis quidem in vulgus (parfa eft anno 1494. No- 
rimbergss, nec non in aUis lubinde locis; veriim in omnibus his an-* 
tiquioribus editionibus omiffus eft catalo^s librorum ^ Thoma K. • 
eonfcriptorum ad calcem annexus, quem tamen annexum eSe^ ac 
fubjunftum author in ipfa defcriptione Vita^ affirraabat. Hunc ego 
caralogum perquam accurata confedlum induftria tribus illis in Co» 
dicibus continuo lubnexum vit«, ut tandera in publicura profer-- 
rem, exfcripfi ; exfcriptum oculis Procancellarii Academiae Ingolfta* 
dienfis lubjecii qui fideliter i verbo ad verbuni tranfcripta effe om* 
nra teftatus eft die 15* Augufti anno 1650. Vulgavi typis intrabi- 
meftre bis , Ingolftadii & paulo poft typis regiis Lutetiae Parifiorum. 
In hoc itaque Catalogo librorum Thomae K., i Scriptore fynchrono, 
^ exnotitia ex ipfo Monafterio Thomae K. haufta, confcripto, inter, 
opufcula Thomae K. recenfentur etiam fequentia : ' 

Quintum. Libellus Sententiarum ; & verborum bumilis ^Efu. jiUas 

vocatur de tmitatione Chrijli , fcilicet ; Quifequitur me. 
Sextufft. Sicundus TraBatus. Regnum Deiintra vos ey?. 
Septimum. Tertius Tra&atus. J)c Sacramento. Venite adme* 
O&avuim. Quartus^ de interna locutione Cbrifii ad animamfidekm^ fcilicet. 
Audiam^ quidloquatur iu me. En! 



En! hac liotitfa haufta eft a FratriBus MonalferH, in quo Tho- 
maS K. vixit, qui fratres adhuc vixerunt^ ,dum hasc fcriberentur, & 
fepius defcriberentur: num & ipii Qdlifldtres Thoms K. decepti 
funt authographo Antwerpienfi? num ii, quorum foaxima occup^- 
tio erat in fcribendis^ aut defcribendis.libris ignoraflent, quem fen- 
fiim haberet illa omnium librariorum iflo fseculo formula: per manus 
Fr. Tboma &c^num per tot annorum Ipatiqm, quibuscuo^ oim Tho- 
ma K. vixerunt^ perpetuum de iibro tali iilentiumy quem ipfimet 
toties defcripferunt, quem jam tunc temporis tota^ Geijmania cele- 
brem.ubique defcribi, diftrahi, ac laudari audierunt?.num aufi fo- 
rent, librum* (iio Confratri adfcribere jam anno 1220. fcriptum, jam 
k Bonaventura laiidatum , jam Codicibus ante Thomam K. fcriptis 
iniertum ? num hoc aufl fuiffent per totam Germaniam , nvim hoc 
creditum faiflet,!! Uspiam vel umbraantiquiorisThomaK- Codicis exti- , 
tiliet. Hoc quidem perfaepe legimus, Codices & libros r^centiores 
adfcriptos efle authoribus: antiquioribus ppr fraudera, aut errorem; 
libros ver6 antiquiores, quorum adhuc extiterunt plura exempiaria 
antiquiora, adfcripca efle authoribus recentloribus , adhuc viventi- 
bus, & hoc fa(5lum efle ab integra natione, & ab iis, qui cum au- 
thore in eodem vixerunt.Collegio,. & faftura effe circa librum om- 
nium celeberrimum , cujus. authorem nofle ^ intererat , &^fimulquo-. 
tidiana indagandi veritatem tam in Concilio Baflleenfl , quam inCa- 
pitulis generalibus Windesheimenfibus, & Fratrum in IVfonafterio 
Thomae K. quotidianis congrelfibus eratoccafio; haec^inquam, o- 
mnia fimul aliquando fada efle, nullum hab^ur exempjum , & ut 
facil^ fieret, nuUa difpofitiov^yfed^iinpediniKnta. plu^^ Hoc in ^ 
' legibiis criuds voqatur Impro.babil^ yero opppfitum 

moraliter certum* Veriim refumamus 

filum. 

» \ • • • . <.-•«'*'.' ' 

^ ' T 3 CODEX 



/ 



CODEX XLV. XLVI. XLVIL XLVIIL 

XLDC L. 

/"^pAra IdtaBk Getfot&s Cdflceilarii imprefla f\Mt Gafoni» flaao 
^^ 14^3. «pud Joannera K®lh<Bf de Lubek. E^mplar ifidl ia 
BMiodieoL FF. Muionan Auguile^ \fyi Gerfbn in fro&te vocttur 
JOmims (tmfii^orius ^(mnes 4e Gerjiime. Ec voL 2. dicitur : per 
Ikmnm yoamem de Gerjenne DeShrem cmfilatmum. Alcera editio 
left Argentinefilis anno 1 48:8« apud Pttrum Scbatutn. Tertia Bafilea» 
amxo i^^. Quarta Argeotin» 149^. 1502. ^ 1514. Quinta Pa* 
liiHs aimo 1^21. & 1606^ In harum ediaonum nuUa repetiuncur U« 
bri de Imitatione^ quia tamen quidam Cedudli ez titulo libri de Imi^ 
tataone^ qin in nonnuliis Codkrifous erac ifte; Ubellus CMfolatwius ^ 
fsm adlcripferunt Joanni Gerfonni Cancdlario , communiter voca- 
to Dmmo confolatorio j ¥el JMfori coft/olatorio^ prodi^unc nonnulla» 
quideo} edicionei^ fub nomtne Gerfonnis ieorfim libri de Imitatione 
led^ quod hiicin rem noftram fadt, inomnibus fere ubicunque e* 
Vulgatis exemplaribus feu in ftonte prsfigitur, ieu ad calcem ad* 
lungitw, non eflfe Gerfonnis, fed Thooue h Kempis , his vel (imiU- 
bus verbis; Qumvis ijie libelkss dicatur yoannis Gerfonms% autbor ta^ 
nm ipjius ft^l[hmas de Kpmpis X^nmicus Regularis. CaDterum in- 
ter editkmes Operum Gerfonis dantur quihque ^ in quibus liber de 
ImitatiooeTiicwimK^adiaibicur/nempe editio anni i^SS* I4fi9* 
1494* t$i4« ^ 16(^^0 Hisenim editionibus prasfigicuf cotnpendio.» 
fa laus Joannis de Gerfon CaAceUarii ^arifienns^ in cujus &ie tic 
M>etur: Jhter bacautem Opera licet mnnuliafint^ qudc yoamns de 
Cerfim tm ejfi verojimUius fit ^ ut eft Tta&atus contra Proprietarios & 
^u^uj^^ Cmpn^im fbeoloffa^ Sermo de Gmceptione, &fiquiplu^ 

' rei 



fts feptHmSiWf^ tamgn, ipda atahot atkts mn,pftibafi iiea VKsfm pef-' 
ftiterunt. Alu autem tra6fatm ^ qid fin nortnmquam trUnatntur ^ Jkd 
tameH aialorew certum ffciiHinti ut eji lUfetius de conten^tt munSf (fum 
tenji^ effe k quo^m Ihtna Canmkoi Segtiari edittttn, 6^ ptures afH 
non fitnt Operibus infmi* lEat sditot'h\xsi OptfOOi QetfoiiBMS eert^ 
«onfhbftt j Th^ifans K. efle authorein Ubri de rndcacione; &«at ca* 
«rt« Exemplar cal^ e£ck>Qi$ Operuoi Geilb^ repericur in BSsUo- 
ibeca Boftrai Follii^gaiia de tf&Q» 1494. 

CODEXLL 

ARCENTINENSIS 1489. if»pre^ 

TXe hoe Codice A. R. f, Htfefus^ tefBs a&SmSi '^ fbo Heesk 
^-^ ump. fic habet: Ann» 1489. Argencofati impfeffi lont fibri 
^foattior as IijnCstione Chridi, prefixd, & fubjiKKfky Thomse K. no' 
mine^ Libri fr onsf fk babet i Tbmas de Kemfns de hnitatitme Qjfijii 
^ deemtempta mniunt iianitatufnrnundi ; de htterna tonverfatiene. De 
mterna iccufime Otrifii ad atrimam fiJelem. Cm quanta reverentia 
Ojfifiits Jit ft^ipiendus4 Jtemf Joannes Gerfon de meditafione cwdis* 
Ica babet £rons Hbri^ |^cam ixa6latus hif Iibro Gbntencos« 0eia 
IfeqifitQr Index CapiCittfif. Pofl Meenr ver6 fic legitur» hcipit Ji» 
ier ptimus Ff. Tbma de Kempis Canonki Regtdaris Ord. S* At^ufii' 
ni de htitatione Chrijii. & de confempfu mnitm vanitatum mundi. In 
Ibe. FratrisJTkmd de Kempis de hnifattone, & de contmptu mtmdi 
devotum & utiie apt^CidumfirnSfeticiter. Dein fiibditur no vem p2%di* 
hxxxfH ttsBaxyas Joannis Crerfon '^de Meditafione cordis* JMionflrayi 
fHHicr & Zainerl Coi^cem imprefKmi, de quo fiipe^, miitis^ <^ 
contendebiint, non e^tCare vetofltiorem' edkkmem typographicam, 
masB^ Hosmiser^t^ah It» H^er^s* 

CODEX 



« _ 

15* i^* 1 5 S • " 1 9S • ^*^ ^^^- ^ ^"^**'^ Syndtronapermanentn. 

CODEX LII. , 

MEMMINGENSIS impreflus 1489. 

% 188. 

V/remmmga tirbs efl: Imperii libera : Id loci anno 1489. Traftatus 
^^ de Elevatione mentis in Deum typis excufus eft ab Alberto Kun- 
nt de Duderihdi:. Ipfo in limine Ubelli aliquia paucula pra&fatus fie 
ait: Author tra6iatus divinijfimi de Imitatione Cbr^i vocatur Ddminus 
Tbmas Prapofaus & Fralatus Camnicorum Regularium. (^a) Obfer* 
vandum enim eft ex Vita Thom® K, eumbis egifle tantiim Suppruh 
rem^ quod ia Congregatione Windesheimeifi, inqoaAbbates feu 
Praepofiti vocantur iifque in hodiernum diem Priores^ idem eft, ac 
apttd nos effe Decanum^ aut Priorem. ProSmiator Memmingenfis 
oftendit^ facilem effe lapfum circa qualitatem authoris, nec pruden- 
ter facere eum , qui unum mt alterum Codicem, tbt inter probos 
partus veluti calami aberrantis celebremonftrum, centum aliis pra- 
ferre maluerit. 

CODEX LIII. 

LUGDUNENSIS imprcfliis 1489. 

jf. 189/ 

A R. & doftiffimus vir, Tbomas Carraus in libro, cui nomea 
'"• eft, Thomas de Kempis ijeipfo rejiitutus rcipet. 2. num. 4. indi- 
cium iftius Codicis continentis quatuor libros de Imitatione, impreffi 
Lugduni anno 1490. facit, afferitque eum affervari in Sorbona. 
Hujus ipfius editionis aliud exemplar affervari Parifiis in Bibliothect 
S. Genovefae docet IJber, cui titulus: La contejiatfon toucbant Pau^ 
theur de Vimitatum. part. i • prob. 4. cujus auchor erat Canonicus ad 
S. Genovefam. 

CODEX 

(^ firroaee« 



Codex Lir. PariJienJisimpreJ/us 1S9S' '55 

CODEXLIV. 

PARISIENSIS imprclTus 1493^ 

r^cce rurius GalHani , adqlto jam atino 149 j. pro veritate ftantem, 

^ patriaque voce proclamancem, non S.fiernardum Abbatem,noa 

Joannem Gerfonera Cancellarium , quantacunque decora fui regnl, 

fed Thomam IL iit verum authorem librorum de Imitatione. Prodiic 

videlicet anno 1493. P^rifi^s verfio Gallica librorura de Imitatione, 

cujus initium iic habet lingua Gallica^: Hlc incipit liber fakberrimus^ 

infcriptus de Imitatione D. N.-J. C. & perfe£fo contemptu prafentishu- 

jus miferi miindi. Qui baSfenus ah aliquibus S. Bernardo attribtUus y 

fuitl aut Magi/iro Joanni Gerfoni^ eflo res aliter fe. habeat. Nam aih 

ibor illiusin Dominofuit qtddam venerabilis & devotiffimus Religiofus^ 

Canonicus Regularis S. At^uflini di£lus Frater Tbomas de Kempis &c. 

translatus h Latino in Gallicum pro cofifhlatione rudium latinam linguam 

non intelligentium. Qua translatio diligenter correSta ejlfecundwn Orp- 

ginale. Hucufque Interpres & Proemiator Gallicus. Ad calcem ad- 

fcripta funt haec verba : Cyfinift le Uvre de rimitation translate dela- 

tin enfrancois et impruniii Parispar j^ehan Lambert le a6. jsur de No- 

vembre 1493. tndicium hujus Codicis praebetvir religiofiflimus, fa. 

mi pietatis & dddlrinae celebris Joannes Frento Canonicus Regularis 

ad S. Genovefam, SS. Theologia Doftor, in Univerfitate Parifienli 

Cancellarius infuo Thoma K. vindicato part. 3. §• !• Et Thomas 

Carraeus in Iboma K. i^feipforeflituto repet. 2. n. 7. & author libri Gallici 

fuprilaudati, laconteJiation&c.& DupinBM. Ecclef.T. 12. Diir.^.4. 

CODEX LV. 

PARISINUS imprcfius 1493. 

§. 191« 

A uthor libri, la cGnteJfntion &c. cum de variis editionibus verba ft- 

** cic, pag» 17. fic ait j Jl^ aHa^ditia Parjfietifis ffrmis MiiteUfuJii^ 

E4eb,Amort.C,R,D€M. U eOem 






'54 S'^SS' - 195» ^fti^ XDL De Fath^ncbrMa permafudt. 

• * . • 

iodmanm 1483« Ea exfaP & ^monftrdtwr a^ Canonim Sifjdant 
Pontis Moujfomi. 

CODEX LVI- 

N0RIN4BERGENSIS, iinpreiTus 1494. 

§. 192. , 

/^pera pleraqoe Thoms k Kempis uno volumme excufa func No^ 
^ rimbergs? i494' per Cafparum Hochfeder. Exemplar hujus 
edicfonis videri pocefl in nollra Bibliocbeca PoIIfngana, & Sdieffla- 
rienfi. Primum locum obdnenc libri quacuor de Jmfcacione, quibuc 
hcc prsfiguncur verba; DuUiffmi ac DiiH Tboma de Kempis, viripiif 
fim, reli%wfiffiimque ie hmtatvmeQjrifti opus, quodfalfo apud vui^ares 
Cerjoni Par^enji Cancellario impif^itur. 

CODEX LVII. 

Joames Fronta^ Cflncellarius Parifienfis tnjuoTboma K. vindicnto 
part* 3. /♦ 5* fidem luam interpom*t, fe vidifle plures editiones in 
italia faaas ante annum 1500. quas Thoms k Kempis opus hoc at* 
tribuunt. Ciim plures ille viderit^ non erro^ fi fakem ad minimum 
ip probationem admiiero duas. 

CODEX LVIir, 

jf. 194. 

Tn Bibliotheca CoIIegii Can- Reg. in Gars fh Bavaria duo reperiun- 
* tur Codices imprelfi Coloni», quorum alter in fine librprum de 
Imitatione fic habet: Eocplicit iiber quartus & ultinm libribujus de 
Jmtatiofie Cbrijli ab egregio viro Tboma de Ketnpis editi. Sequitur 
traftatus Joannnis Gerfonis de Meditarione cordis, & in fine tabute 
haec habentur : Ftnit ijle libellus Colonia retrd JMinores fauftijjime im^ 
prejfus anno 15*01., ultimo yulii. Alterius Codicis eadcmfunt ver* 
ba, fi annum & diem excipias, quos i<a defignat: j^nno 1505. quin^ 
to O&obris. Ita teftatur Heferus 1. cc. 

. CODEX 



N 






Oxfet iar. LX. iss 

CODEX LIX. LX. 

. o ' ' /. 195- 
Wetn ruruisiy^Ter»! t cc, teftatur, fe in Bibliptheca Augienfi Can, Reg. 

* in Bavaria repjeriffe Codicera, cujus hoc initium : Incipii Mherprimus 

Egrtgii Viri Tbmade Kempis^Je Imitatime Cbrifli. - - ExpMt liberquar^ 

tus & ultimus tibrihujus de Imitatione Obrifti^ ab£gregiof^iro Tboma deKetn- 

pis tditi. Finicur ide libellus iiDprelUjs Colonie^ per Martinum de Wer- 

denaanno 1 507. 

Aliusiteniex Aug^enfi Can, Reg.in BavariaBibliotheca fefe Co- 
-dex in confpeftum offert, ab Martino quoque Werdenfi impreflus, fed 
biennio poft. Confentic in omnibus veAis cum priori editione, nifi 
inanno^ quifignatur I509. 

Thonias Carraus in Tbtma K. Jifeipfo rejiituto mentionem faclt 
alterius editionis Ancwerpienfis iibri de imitaiione fub tituio Thome 
£. annoi^]^. 

ARGUMENTUM IL pro Kempifio. 

peridiotifmos llyli intenigomodospeculiaresloquendi, rcriptori,pr«- 
^ terord!nariunifcribentiummorem/tf»«7/<»rM, Famliares voco, qui- 
negleftis aliis terminis lynonimis, melioribus autpejoribus, ab authore 
frequentiiis ulurpantur, Ad modos loquendi pertinent termini, phrafes, 
methodusjfeledus materi» &c. &cHinc ad ididtifraos non folum de via- 
tiones a cofiuni ufu pori fermonis latini per defeftum.ac corruptionem, 
fedetiarapermedibcritatis exceffum inmelius perrinent. Sicut autem 
variariooes (tyli latini, feu diverfa conbinationes partium orationis, 
phrafium, verborum &c, non minus qukm viginri quatuor iitterarum al- 
phabeti, viginriquatuoralearum, viginri quatuor Regiftrorum Organi, 
autpartiumelementariumnatura humana,propemodum infinitae funt^ 
ita ut contingenter absque ftudiofa ieieftrone, imitatione, ac asmulatio- 
ne vix in ferift millies jnUle cafuumfimilium eadem contingenter eve- 

U 2 mant^ 



iS^ §• IP^- • aaS- ArgmentumJIprollsmpiJto ^ 

niant, ita vixunquam contingit^ duos fcriptores circa 400. diflTerentialia 
latini fermonis, pr&feftiin recedentia ^ mediocritate puri fermonisper 
defedluoi^ in quibus locum non habet fludiofa imitatio^ autreceflio per 
exceffum affedbatum, conftanter in diverfis iibris, varietate materiarum 
& temporum fejuni^s^ convenire. Ciim enim humanus intelledlus ad 
paucas omnino rerum ideas conftringatur» fieri folet, ut etiam circa pau-^ 
ea objefla communiter occupetur. Quantumcunque igitur difcurrendo 
laboret y irequenter in eandem idearum fylvam regredituf ^ frequenter 
ad objeft a iibi familiaria ac quafi coUeAanea reipicit, frequenter ad ob« 
je6ta coghata^ connexa, ac fimilta prioribus reyolvitur , frequenter in 
conbinatione idearum veteres, notiores, familiares^ ac magis obvis 
idea^ fefe novisconceptibus, qua data porta, ingeruht^ & quo locum op- 
portunum reperiunt/efe collpcant; denique,quia idei&femel in hiimano 
intelleftu conjun6i:s manent conjuhdlae^ frequenter fit, ut una harum 
idearum excitata excitetur & altera ; & qui^ plerufnque ^t^ quod pro-** 
num eil fieri, folent ipirkus relegere jam tritas memorias vias, acpreme* 
re jam nota veftigia) v erb6^ humana attentio folet chorda femper ober- 
rare eadem, in eodem rhombo confiffere, & minim^ divifa cauiarum 
connexione in eadem, vel fimili, vel connexS quoqu6 mod6 mate- 
riS perfeverare. itaque ll in libris Kempifianis & de Imtatione ejus- 
modi conformitas reperitur, idem ingenium, idem animi' propofi- 
tum ; eundem etiam niemori», phantafiiE, intelleftus & voluntatis, 
ut ita dicam, modulum^ verbo, imum eundemque authorem librorum 
de Imitatione & Kempifium reperiri neceffe eil, quod fequens dedu* 
ftio monftrabit. 

§. 197. De authoribus ex ftylo dignofcendis RR, Werlinus 
PraspofitusDieffenfisjam ante centum annos annotavit illuftnum icri« 
{itorumjudicia^ quasannedo. 

1 . M Terentii4s Parro.^ , 
Gellius lib. 3. cap. 3. Verum effe comperio, quod quosdam ben^ 
licteratos homines dicere audivi , qui plerasque Plauti comOBdias cu- 
f iose atque contente ledtitav^nt^ non indicibus iEIii Sedigiri , nec 

^ Clau^ 



Ex j^oo. Uiotifms Styli Kmp^ni. ■ 157 

Ckud]]^ iiecAureliJ^ nec Accii\ necManilii fuper his fabulis qus dicuntur 
ambigufls, credicuros, fed ipfi Plauto moribilisqueingeniiatquelinguaB 
ejus« Hac enim judicii norma Varronem quoque ufum videmus. 
Namprffiter illasunam & viginti, quae Varronianas vocanrur, quasid- 
circo ^ cseteris fegregavit» quoniam dubiofe non erant, fed conj[ea« 
fii omnium Plauti efTe cenfeantur, quasdam item alias probavit, ad- 
dudlus ftyl6 atque facetil fermonis Plauto congrpentis : edsque jam 
nominibus aliorum occupatas Plaiito vindicavit. Sicuti iftam, quam 
Duperrim^ legebamus, cui noraen eft Bceotia: nam dim in illis una 
& viginti non fit, & effe Aquilii dicatur; nihil tamen Varro dubi* 
tavit quin Plauti forec. -Neque alius quifquaranon infrequens Ledlor 
.dubitaveric 

2. C. yulms CafaK 
Cicero lib. p. ad fam. ep. 1 6. IpfeX^sfar habet peracre judicium. Et 
ut Servius ^ater, quem Iitteratiffimum fuiffe judico, facile dicerec, 
Hic verfus Plauti non efl^ hic efl, quod tricas haberet auresnotan- 
dlis generibus poetarum, &.confU«tudineIegendi: Sicaudio Casfarem» 
cirni volumina jam confecerit, iKVo(p6fyfAa>»>,fiquid afferatur ad eum 
pro meO) quod meum non fit^ rejicere foier^. 

3. M. Tiillius Cicero. 
LiK 7. ep. J2. Ad Volufflnium Eutrapelum. Quod flne pranomine 
familiariter, utdebebas, admeepiflolam minfti; primiim addifbi» 
tavi» num k yoliminio Senatore eflTet-, quocum mihi ett magnus 
ufus: deinde itnfAnr$fja litterarum fedt, ut intelligerem tuas effe. 
Dt Oratore lib. 3. Natura nulla efl (ut mihi videtur") qu« non ha* ^ 
beat in fuo genere re& complures diflimiles inter fe y quae tamen con« ' 
fimili laude dignentur &c. At hoc idem, quod efl ia naturis rerum^ 
transferri poteft etiam ad artes« l^na fingendi eft ar^; in qua prs- 
ftantes fuerunt Myro> Pojycletus, Lyflppus^ quiomnes inter fedil- 
fimiles fuerunt, feditatamen, ut neminem fui velles efTe diffimilem. Una 
eft ars racidque pidlurse; difDminimi tamen incer feZeufis^ Aglao- 

U 3 phdn, 



1^8 %* ig6- * 223. j^gmenUm JL pro Ketnpiji» 

phpn, Apelles ; nequeeoram quifquam eft, cui quidquam !n artefua dd* 
^Q videatur. £t fi hoc in his quad mutis trtibus edmirandum» & tamen 
verum: quahto admirabiiius in oratione atque in hngua? qua^ ciim in 
iisdem fententiis verbisque verfetur, fummas habet diflimilitudines^ion 
fic ut alii vituperandi fint, fed ut ii quos conilet efle laudandos; in difpa- 
ri tamen genere laudentur. Atque id primum in poetis cerni Hcet ( quir 
buseftproximacognatiocumoratoribus)qu^m Ontinterfefe Ennius, 
Paccuvius, Acoiusquediiljmiles; quamapudGrscos Aefchyius;Sopho« 
cles, Euripides: quamquam omnibus parpaen^ lausin diflimili fcribendi 
genere tribuatur. Afpicite nunc eos homines atque in tuemini, quorum 
de facultate qu^rimus, quid interiitinter oratorum (ludia atque naturas. 
Suavitatem Ifocrates, fubtilitatem Lyfias,acumen Hyperides, fonitum 
Aefchines,vimDemoftheneshabuk. Quts eorum non egregius? ta- 
men quiscujusquamnififuifimilis? Gravitatem Africanus, lenitatem 
Loelius^afperitatemGalba^profiuens quiddam habuitCarbo &canorum. 
Quis horum non princeps temporibus illis fuit ? & fuo tamen quifque in 
genere princeps. Etc. 

4. M Fah. Qdintilfonus. 
Lib. 2. Cap.p. Eft in ingeniisincredibilisquaedam varietas, nec pau- 
ciores animorum p«nfe, quam corporum forraae^ Quod inteiligi etiam 
ex ipfisoratoribus poteft, qui tanttim incer fe diftant genere dicendi, ut 
nemofit alteri iimilis, quamvis plurimi fe ad eorum quos probant,imita- 
tionem compofuerint. Lib. 1 o. Cap. i . Meflala nitidus & candidus, 
&quodammodoprKfeferensindicendonobilitaremfuam, viribus mi- 
nor. In C. vero Ceeiare tanta viseft,id acumen, eairpncitatio, ut illum 
eodem animo dixiffe, quo bellavit, appareat. 

Lib. 1 2. Cap* I o. Mihi orationis differentiam fecilTe & dicentium 
& audientium natur» videntur. Et mox : Tranfeo plurimos, Lycurgura, 
Ariftogitona, & his priores, Ifaeum, Antiphontem, quos ut homines in- 
terfegcnerefimiles, jdifFerentesdixeris fpecie. 

f . A/. yakrius Martialis. 

la. ep. 5. Quidtitulum pofcis: verfus duo tresve legantur : 
Ciamabunt omnes^ te, liber, effe meum. 6*F^ 



Ex 400. Idi&tifinis StyU JSkmpfJtam. 159 

6. Faverinus Pbilofopbus. 
Gelliusloc. cit..Favorinus quoque nofter, quum Nervolariam Plauti 
legerem, qu© inter incertas ^habita, & audiflet et ea comoedia ver- 
fum quemdam deleftatus faceta verborum antiquitate,velunus,inquit, 
hic veriiis Plauti efie hanc fabulam Iktis potdl fidei efle. 

7. \/iulus Gellius. 
Lib, cit. Nos quoqueipfi nuperrime, quum legeremus Fretum (^nomen 
cft id como&dia?, quam Plauti effe qutdam non putant^ haud quidquam 
dubitavimus quin Plauti foret, & omniummaximegenuina* 

8* S. Gregofius Nazianzenus de liiomet ftylo ita loqm'tur* 
Epift. 208. adNicobuIum. Quemadmodum cum ingenno partu, Ita 
cum oratione, pater, una lemper app^ret : non minus quam ii qui pro- 
crearuntjCorporeis notis iit plurimum innotefcunt. 

9. S. Hieronymus. 
Epift. 66. ad Rufinum. Pra^fatiuncula librorom ^fp^ ^fc^w ad me mii& 
eft, quam ex ftylo intellexi toam efle* 

* Lib. 3. adv. Pelagium. Haec duo Capicula orationis & laudis, (bles 
cum tuis jurare difcipulis non eife tua, cimi perfpicue in eis ftyli tui Iplen- 
doreluceat. Ep. 1 3 . apud S. Aug. Ego fimpliciter fateor dignationi 
tuae, licet ftylus & iviXffnfAitra. tua mihi viderentur, tamen non teme- 
re exemplaribus litterarum credendum putavi. 

Ep. 2 1 ♦ ad Paul. concord, MiQmus interim t^ tibi,id eft^PauIo feni ' 
Paulum feniorem ; in quopropter (implidore^ quosque multum in deji- 
ciendo fermone laboravimus. Sed nefcio, quomodo etfi aqua plena fit, 
tamen eundem odorem lagena fervat^ quo, dum rudis effet, imbuta eft. 

Lib. a^contraRufin. Sty|ummeum,qualiscunqueeft,&formam 
eloquii, vir difertiflimus exprimerenon potuit, fed inter ipfas praftigias 
& alterius perfonam, qua fe fraudulenter induerat, quis effet ollendit. 

Lib. de Script. c. 68. Minufius Felix, Romae infignis caufidicus,fcri. 
pfitdialogum Chriftiani&ethnici di^utantium, qui O&avius infcribi- 
tur. Sed & aliud fubnomine ejus^fertur def^itovelcontcamathemat^. 
cos : qui ciim fit & ipfe diferti hominis,non mihi vide tur cum fuperioris 
libri ftylo convenire. Legeetiam Cap.35.42. 10. 



10 S. ^Augu/iinus epi/f.' 4^. 
Stylus ejus Q S. Cypriani ) habet quamdam propriam faciem^ qua poflit 
agnofd. 1 1. C Sollius Apdlina%is Sidonius. 

hih. i.ep.j. DeM. 7jM//i0nieremein ftyloepiftolari meliiis puto,quem 
nec JuliusTidanusfub nominibus illuftriumfaeminarumdignanmUitu* 
dine expreffit. Propter quod illum ceteri quique Frontonianorum, Ora- 
torum Simiam nuncupaverunt» 

L. 4« ep« }, de Claudiano Mamerto. Sentit iit Py thagoras, dividit 
iit Socrates, expHcat iit Plato, implicat iit Ariftoteles, iit Aefchiries blanr 
ditur,utDemofthenes iralcitur^vemat iitHortenfius,«ftuat iitCethegus, 
incitat iit Curio,moraturiit Fabius,fimulat ut Craffus, diffimulat iit Cae- 
far, fuadet iit Cato, diffuadet iir Appius, perfuadet iit Tullius. jam fi ad fa- 
crofenftos Patres pro comparatione veniatur, inftruitiicHieronymus, 
deftrutt iit Laftantius, adftruitiit Auguftinus, attoliitur ut Hilarius, ftib- 
mittitur ut Joannes^ttcBafiUus corripit, utGregorius copfolatur, utOro- 
ifius affluit, iit Rufinus ilringit, iit Eufebius narrat,iit Eucherius foUicitat, 
iit Paulinus provocat, iit Ambrofius perieverat. Lib, 7*ep. 1 8. Icaihens . 
patet in Libro, ficut vultus in fpeculo. 

12. Magnus Aurelius Cafiodorus Senatw. Divinan inftitut. cap. 6. 
Quid^m etiam eft anonymus, ex cujus ftylo beatum effe lufpicamur Hi- 
larium, quicommenta libriipfius(S. Job)fcripfitin ordinem* 

i^.PbotiusConftantinopolitanus. InBibliotheca^pag. 832. Hsc 
oratioChryfoftominomineinfcribitur, uantamen mihi ejus effevide* 
tur. Argumentisenim^modoquefcribendi» multum ireliquis ejus ora- 
ticmibus diftinguitur. 

§. I S^S- Ipfam artem methodici tx ftylo Authorcs dignofcotidi tradidi fusft 
inmca^te Oitic/i,quam tanquam prscipuamLogicx parcem \vi{QT\xiPbilofofbia 
Pollingana. Ars eaconHftit potiillmum in eo, ur nmncs partes lar. fermon. qua- 
rum prscipuas inferius in fine videlicet ^2%o hc&c reperies^d^ftinAd fn quo- 
vis authoreconfiderentur, in data quavis arbitrs^ria vocularumaut fyllabarum 
V. g. looo. aooo. ^ooo- rocoo. &c. coUetlione numerentur; 5c in divcrfis 
Scrtptojibusadin^icemcomparentur.ExhaccoUatione ad invicem pateb% 
eundem authorem in dtverfu Scripcis dilferre poffe k feipfo; diverfos autem 
Scriptorcscircaomniad ffvrentialiafeuidioticaftyli convenirenunquam. 

$• r 99 Hac ergo methodo jam comparationem inter ftylum authoris libro- 
rum de linitat^ & inter ftylufflKempifianum aggredior. PAR AL« 



PARALLELUM 

INTER SCRIPTA AUTHORIS 

DE IMITATIONE 

ET KEMPISIANA 

COLUMNA 

PRIMA EXHIBET IDIOTISMOS REPERIBILES 

IN LIBRIS 

DE IMITATIONE, 

SECUNDA 

OSTENDIT TEXTUS VEL TERMINOS PARAL- 

LELOS REPERIBILES IN AUIS OPERIBUS 

KEMl^ISIL 



Stfib. jimort, C Ji pedu». X PA-i 



l6z 



%* 1 96-223, Argufhentum II. pn Kempijuf, 



PARALLELUM. 



Ex 

LIBRIS DE IMITATIONE- 

iJ". 2CX3# 

!• h ingrejfu cujusque libri folet p(h 
nere textumfcriptura. 

L 1« c. ic Qui rcqultur me non 
anibulat in cenebris^ Jo« g. 

L %. c 1« Regnum Dei intra vos 
cft. Luc* 17. 



£ic 



in me Deu5* Pf. 84. 
L 4« c. I • Veritte ad me omnes^ qui 
laboratist &c» Math, 11» 



ALIIS OPERIBUS THOMiE K, 

I • Idem folct obfervare m omni- 
bus fuis opufculis» & (ermoni-' 
busr 

Serm« ad Novlr. Ecce quam bo- 
nnai & quam jucundum Pfalm# 

Serm. de Nativ. fcrutamini fcrip- 
turas, Jo3« $0 



L 7. c. I. Audiam quid loquatur Hort; c* i:* Cum San&oSandus 

eriSr Pi. 174 
Vall. c. i.EgofIoscampi.Cant.2^ 



Taber. c^ i, Patxentia pauperum 
non peribit in fincm* Pf. 9^ 

DifcipL c. i^ Apprehcndite dif^ 
ciplinam. Pf. 2« 

Difpenf (. i. Hic jam quaeritur 
intcr Difpenfatores. S. Paul. 

Hoipit. c. 1 r Dominus regit me, 

Pf.22, 

Dial. Nov. CoIIigite, quoefupe- 
raver^mt fragmenta. Jo. c. 
Exercit. c i. RjcnQvamini Spiri- 

tu. Eph« 4« 
Do^Sr. c, I . Fili , a juvcntute cx- 

cipe Do^rinam. Eccli. 6. 



Recog; 



Ex 400. Idiotifmis StyU KmjnJtanL 



t6i 



§. 10 r: 

a. JHetfi rtflrk^ere ad jifutka^ 

jf. 202« 

3. dingitjm Ajcttka ad Religiofos. 
1. !♦ c. 17- cxinftituto xra(ftat 
dc Monajlica vita. per dcctir- 
fum f requcntcr agit dc obedi- 
cntia) cuftodia cube> Alcntios 
yitartlfgiofa^ &L4«c. «p. Co- 
dicisMSS.Pollingani dicit. Ut 
Religiofa perjbna , ^«/&«x princi- 
paliter hoc Jludium dedicavi. 

§. 20J. 

4. in materia afcetica tanttim verfa- 
tur circa veritates miijerfaliffi- 
masy 6? sn partictilari maxime 
circa aSlicnes religiojas qmtidia- 

fias. 
1. 2. c 3. dc borio pacifico ho- 

mijic. 
1. I . c* T 6., de fuffcrcntia dcfc- 
Gi\x\xm aliorum* 



Rccog. c. !• Cognovi Domine > 

quiaaequitas judicia tua. Pf. r i g: 
Endhir. c^ !• Via juftorum xeQiz. 

Sap. 1 0« OL 1 4« 
Man. parv. c. i. Sinite parvulo» 

venire ad me. Math. 1 1 « 
Elev. c. I . Vacatc & vidctc > quo- 

niam cgo fum Dcus. Pf. 45. 

2« Idcm facit in omnibus aliis li« 
bris. 

5« Idem facit in Sermonints ad 
Novitios^ in dialogo NovitiorunL 
Enchiridio Monachorum ; defideli 
difpenfatore > fcu Ccllario/ de 
Silentjo & f crc omnibus opu- 
fculis. 



1. 3. l X 2 



4^ Idem facit in aliis opufculis, 
infpiciamus &confcramus titu- 
los & matmam Capitum. 



Scrm. ad Novit. p. uS. 1. decofh 

cordia fratrum. 
S. f. Dc Paticntia confcrvanda 

intcr dciidcs & pervcrfos. 



S, 7. 



. 1 ^4 §♦ I p6 • a 1 ?♦ Argmmm /7. pra KmpiJiO, 

1.3.c.45.defaciliIapruverboruin. S. 7. De Cuftodia oris. 
1. 1 . c. I o. de cavcndafuperfluitatc S. 9. de periculo ex multiloquio. 
verborum. 



1. 3. c 40. quod homo de nullo 

gloriari poteil. 
1. 3.C. 41. de conteoiptu omnis 

temporahs honoris* 
L I ; C. 9* de obedientia & fubje* 

Aionc. 
La^ca* de humili fubmiflione. 

L ;• c. J4 de obediencia humilis 

fiibditi. 
L 1« c. 1 2. de utilitate adverfitatis. 

L uc^%i^ de compun^ione cor- 

dis. 
L ?• c. 15. in quibus pax cordis 

coniiftat. 
1 3 . c. 27* oratio > pro purgatione 

cordis. 
!• ?« c. 3 3. de inftabilitate cordis. 
L 3. c. 37. de refignatione ad ob- 

tinemiam cordis libertatem. 
L I . c. 13« de tentationibus re£i- 

ftcndis. 
L 3.C. 3 5. quodi)on eft fecuritas 

a tcntariane in hac vita# 
L i.c^23. de jtidicio. 

L3 ^ c. 1 4« dc occultis Dei /udicifs* 

Li. 



S. gd & p. 2. S.8. de vana gloria ca« 
venda» 



S. 7. de obedientia fuperioris. 

S. 8* p« a. de humili obedientia 
fedbaiKbu 



Parr^a.S. I. de multis tribalatio- 

nibus luftorum. 
Part. 3. S. 4« de ctuta cuftodia 

€ordis# 



Parr. i. S. ^. de caofa cuftodii 
cotrtra tentationes# 



Paft. 2. S. 7. d« di 
dicia« 




Dei ;ii- 



Part 



L 1« c a2« de confideratione hu* 

manar miferi^. 
L }• c« r 2. de informatione pati* 

entia?« 
1/3» c. 2o* de propria infirmitate 

& hujus vitae miferiis. 
1. ;• c^ 5. quod non eft fe<furitas 

atentatione in hac vita. 
L z* c. 1 1 • de paucitate amatorum 

crucis« 
L 2« c* iii de Regia via haCtx 

Crucis^ 
^f3'C.$6* qiiod Chriftum imitari 

debemus per crucem. 
Lj«c. 21« quod in Deo fuper 

omhia bona requiefcendum. 
1, i.c.23.&1.3*c, C4* fupra, 
Li«22« de confideratione huma- 

nx miferia?» 
1« 3 « c« 47« quod omnia gravla pro 

9eterna vita funt toleranda^ . 
1* 3^c. 49« de defiderio asternae 

vita?* 
]. I. c« 23« de meditatione mortis« 
L 3 • c. 3 1 « de negledu omnis cre- 

aturar« 
1. 1. C4 1« de contemptu omnium 

vanitatum mundi* 
L 3*c. 16. quod vcrum folatium 

in folo D.eo qUxrendum. 
L 3. c* 10. quod fpreto mundo 

duke eft fervire Deo. 



Ex 400. Idiotismts Styli Kmpijiani. ' 1 ^jt 

Part. 2. S. io. de varlis bcllis & 
pericuUs hujus vita?» 



Part. |«S. i^ de cruce quotidic 
' toIlenda« 



In Solihqtdo 
c. I « de defiderio animx qua?ren« 

tis Dcum« 
c. 2. de diilridlo Dei judicio^ 
c 5. de brevitate & miferia pra?*; 

fentis vita?« 
e» £. de anhelatione aeternar vita?» 



L 3. » X 3 



c*7» di5 optatione bonae mortis. 
c,$. de elongacione a creaturis# 

c. 8' ^ mortuo mundo« 

c* I o* decofttcmpru omnium con^ 
fokttionum terrenarum* 

c. ii< de magna dulccdine, 8c 
confolatione in Deo. 

«. 12. 



166 



§» ip<J-ia3# ArgmmtumU. pro Kempijio- 

C/I2, dciinico&fiiinmo.^KHia 



h y c. iJm quod privams amori 

{iimmo bono recardat. 
I. ^«*c ^. -quod omnia ad Deum 

ficutad imem ultimum funtre- 

ferenda^ 
l, i.c.9^ Ac carentiaomnis folatii. 
L ;. c f 2. quod ho|no reputet 

fe confolatione indignum. 
L 3« c 5 5. de cfficaciji divinae gra- 

tia?. 
L }• c 30. de divino petendo 

auxilio & confidentia recupe* 

randx grati£« 
L3.c^4g. dedieanernitati$>&hu- 



C» 13» de fubtraflione gratiae; 
c« 14^ de triftitia animas abfente 

dile<9:i gratia^ 
C. 17. de reiponfione dile^i» qux 

fit ratio recelfus fui^ 
c^ 1 8» de fiducia divins mifera- 

tionis* 

c« p« de unione animr cum Deo. 



jus vita? angudiis» | 

itatjcap^ 



L3 . c«49. de defiderio aeterna? vitar^ 
& quanta bona funt promiffa. 

L 3« c« 34* quod amanti Deus fa^ 
pit fuper omnia. 

L 2 . c. I o. dc gratitudine pro gra- 

tia Dei. 
L 3 . c. 2 2. de recordationc raulti- 
pliciorum beneficiorum Dei. 



de defiderio divinas iruitio- 



nis« 



c. 20« de gemitu anima? cx dita- 

tione gloria?. 
c« 2 u de memoria coeleiHs patria?» 
c^ 25. de reddendis cratiis pro 

acceptis beneficiis. 



L1.C4. dcprudentia in agendis, 

ubi etiam de focietate. ' 

L i.c. 8. de cavenda nimia fami- 

V liaritate* Ubi dc bonis fociis. 

L I. c. I . de contemptu mundL 

L ^.c. } I. denegledu omniscrea- 

cura?. , 

L r. I 



(n Hortulo Rofarum 

c. I • de bona focietate qua^renda. 



c« 24 de fuga fa^culi^ 



c. 3. 



Cf 4, depqgna contra propria vitia» 



Ex 400* IJuitf/mis Styli JCmpiJiam, j 67 

ti^c.j* de do^rina vericatis. f c, ; <r de verafapientia apud Deani 
L^.c^ 2^ quod veritas intuslo- qusrenda^ 

quitur^ 
1. 3^c« 43« contra vanam & fd^cu*- 

larem icienciam^ 
1. j. c- 27# oratio , pro coelefti fa- 

pientia* 
L 1 « c. 6* de inordinatis affe Aio- 

nibus. 
!. i.c^ f }• de tentationibus refi* 

flendis» 
\.i.c.i2. de lu<5lamine adverfus 

concupifcentias. 
], j . c. 5 . oratio > ad implorandam 

devotionis gratiam. 
1« 1« c« f . de lei^ione fan£tarum 

fcripturarum. 
1* ; • c« 19^ qualitef inflante tribu- 

lationeDeusinvocandus &be- 

nedicendus* 
1. 2; c. 6, de la^titia bonx confci- 

eiitiae^ 
I. i.c. 19. de exercitiis bbni reli- 

giofi. 
Lx.c.xx. de inftabilita te cordis. 



c 

1. 3. c. 38' derecurfu ad Deum in 

periculis. 
I 3. c 50. qualiter homo tribu- 

latus fe debet in manus Dei of- 

ferre» 

1. 3t 



c 5« de devottonis gratia acqui^ 
renda. 

c» 6. de auditione & ledione di<i^ 

vini fermonis. 
Ci 7. de divina confolatione in 

tribulatione^ 

c. 8* de gaudio bonae confcientiar; 

c» 9 . de bonis moribus humilis fra* 

t;ris^ 
c^ I o. de inftabilitatehumani cor-* 

dis. 
c^ II. defiduciainDeohabendji 
tempore anguftia?» 



"1 



«♦ I U 



11 



1^8 §♦ ip6-a23* Argumemum U.pro Kmpyk. 

1« 3« c«29« <]ualiter inftametrlbula- 

tione Deus invocandus^ 
L 3^c, qo^ de confidentia rccupe- 

randfas gratia?« 
1.3. c« f 9, quod omnis fiducia in 

Deo eft ngcnda^ 
!♦ [ ♦ c, 5^ de ledione S, Scriptur* 



c^ T2* de virtute orationis, &uti* 
litate facras le^onis. 



c. 1 3* de frudlibus charitatis. 



tationes» 



1. 3. c, 3, c^ 1 5* c. 23^ c, 27* oratio^ 
L uc. 1 5»de operibus ex charita- 

te faiais^ 
h3«c. 5»de effe<ftibus divini amoris^ 

l^ I . €♦ 1 3^ dc tcntationibus rcfi- ' c^ 14. de vigili cura contra tcn- 

ftendis. 
\. 3« c, 12« dc ludamine contra 

concupifcentias^ 
!♦ 3^c, f 7, quod homo non fit ni- 

mis abje£tus> dum labitur in^xle- 

fedus* 

l^ I* C 1 6. de fufferentia defeduum 

aliorum^ 
1, 3* c* 7^ de amorc JES U fuper 

omnia* 
I^ i«Cr« dc Imitatione Chrifti^ 



If 3« c, 56^ qnod imitari Chriftum 

debemus» 
1. 3« c« I s\ quod miferias excmplo 

Chrifti ferenda?« 

h 3. c. 3^ Ego fortis probator om- 
nium devocorum^ 



c. I f . de fraterno onerc invicem 
portando^ 

c. r6. de amore Chrifti & odio 
mundi. 

c^ 17. de Imitationc fanAi/fiinje 
vit« Domininoftri Jefu Chrifti^ 



IN VALLE LILIORUl^, 
c. 3^ dc probationc devotorum 
pcr contraria* 

Ct4t 



Sx 400. IMffnis Styli ICmpiJ^ 

1. 1. c. 12. de utiKtate adverfita 

tis & L I. c 13« ubi etiam agi-* 

tur de hac probatione. 
L j . c. 6. de probatione veri ama- 

totis. 
L K c. II. de pace acquirenda, 
L 3« c 25. de quatuor magQam 

importantibus pacem. 
L 3- c. 25. in quibus pax cordis 

confiftit. 
L 3 . c. 42. quod pax non eft po* 
\ nenda in hominibus. 
L 2. c. I . de interna converlUtione. 
L ^. c. j. de intema Chrifti locii- 

tione ad animam. 
L I. c. z2' de p^nis peccatorum. 



16^ 



0/4« de iFcro amatore Dei^ [ 

t 

C S* de pace cordijr > & quiete 
in Deo^ 



f. 



L T. c. 20» de amore folitudinis 
$:filentii. 

L I. c. 17. de vita monaftica. 
L i^. c. i8* de moribus boni reli- 
giofi. 



c. fL de recoUedionecordis cum 
Dea^ ( 



i -^ 



c^ II. de timore d?tciiue poenjtt 

contra vitia^ 
c^ [ ]{. de rolitudine &: filentio. 

c. 2}« de bonis moribus humilis 
m^naciu* 



♦ » • 

Variim nimis lo^gum foret omnes alios titulos ad parallelum 
ducere; tantum hic recenfebo tituios capitum , quos Thomas K. in 
aliis fuis opufculis adhuc pofuit. 

IN VALLE LILIORUM. 

C. 6. de conformitate anim© cum Crucifixo. 1. 3^ c. i g. c. 7. de am« 
bulatione animae pur» cum Deo. L 2. c 8. c. 10. de vigilatione Of 
oracione contra .tentationes. 1 i. c. 13. c. 12. de memoria domini- 
cffi paffionis. L 2. c. i. & 1. z- c 12. c. 14^ de forti certamine con- 
tra vitia L 1. c. 1 3. c. is- de ftabilitate in loco & ordine. c. 16. de 

Euih.Afmrt.C.R.D€du£f. Y divin» 



170 jf* i9^r^'^^y'Argfi(imltm'1I.pro,KmptJf&, 

divinofolatioin tribulatione. c. 17. de cuftodia confdenti». c. ig^ 
de filentio. c* 19, de refugio pauperis ad DjBum, c 20. de daro in- 
telleftu facr» fcripturae. c. 24. deprbvidalocutione & fratemacom- 
pafliope. :c, af . de i«:«tfi:.hora inortis. c. a8- oaratio devoti amatOf 
ris Dei. c^ 29. de uniorie cordis cum Deo habenda. c. 30. de vera 
pace in folo peo. . c. 3 1; de re^la iiltentione ad Deufti. c. ^3. de 
bona focietate cum JE£i» .p.. 34. d« fummo bono & ultimo fine ia 
Deo ponenda. 

DE TRIBUS TABERNACULIS. 

C. 2. de humilitate. c. 3. de pkientia. 

DE DISCIPLINA CLAUSTR ALIUM.V . « . 

C. 4. deobedientia humilis fubditi erga Praelatum fuum.. c. 5. de 
coftodia cordis^&ifiditit ad mliprtora. c. (5. de cudodia 'oris, & ejc. 
ercitio laborjs. c. 7. de commendadoiie cellse & Iblitudinisi» Ci id. 
de defiderio animas ad co^Iefle regnum. 

DE FIDELl JDISPENSATORE. 

C. 12, de cuftodia oris. & IS* de non credendis novitatibus & 
aliis 'f eferfcndis. -. i .b : .. ; ^ \* - -- - .?' .! 

IN HOSPITALI PAUPERUM. 
? . G;.i. de contemptu' omnium mundanorum bondfimi. c.4. dein* 
flabilitate humani cord/s. c. 5. deobedientia fimplicis ac humili&frar 
tris. c. is. de vitio van» gloriaB. 

IN SPIRITUALIBUS EXERCITITS. 
^' C. i.defervi^aexhortatioriead^irtutes. c. a. defirmopropofito 
(fervando per diem. c. ^. def elevatioiie & direttipne cordis ad 
Deura. c. 4. de cuftodia cellae, &'fenfuum exteriorum. c. 7. de 
otio vitando, & fabuh's. c. 8. de beneplacito Dei & confidentia in 
^dverfis. c. 9. de examinatione cMifcientiae^ c. 12. de virtute fan- 
61» obedieriti»4 • '' 

IN-DOCTRINALI JUVENUM. 

C. 1. de commeftdatione S. Scripturse. c. 10. dp moribus humilis 
fratris. ■ c. ii.de abnegatione fui & omnium rerum. c. 12. de defi- 
iderio coelefl;ium gaudibrum. IN 



• Ex ^QO. Idiotifmis Styli Khnpijtani., ■ -'l^i 

In Uhsxy DE VERA COxMPUNCTIOiyE CORDIS tkul«s| libri 

fatloquitur^ 
DE SOLITUDINE ET SILEHTIO. 
C 5* <Js amore ad folitudinem iSc Secretum. c.y. cotitemptu^ con-' 
folationum extrariearura^" c» }6^ reprobatio temporalis folatii^ c. 17* 
commendatib dulcedtnis co&leftis, quae efl in Chriflo JEfu, c; i {? de 
de famiLaritate curri jEfu. c. 19. de laude patientis adverfa (iuni 
JRfu/fc* 20. defolatio habendp cpm Chrido JRfu. c. 23* dj quiete 
CLllicola?^ c. 24. de induforio &fe(:Tetocordis inonini l')C0. 
In Libro DE REGOGNITfONE PROPRIiE INFIRMI PATIS^ 

C. f ♦ de recognitione propriae ^infinnicatis^ c. 2. de coritemptu 
vanae glori». c^ 3 . de fideli ajnicp^ c. 4. de fupportatione fraterna9< 
infirmitanX c^ 5, de fpirituati ino^ia ex fubtraftione fuavitatis inter- 
n«, , c, 6, de humili fubjeftione, & propria refignatione. c^ 7^ de 
laude DEI in tribulatione^ 

In Enchiridio Monachorum. 
! €♦ 2. de cuftodia cofdis & oris,, c^ 4* de certamine contra quoti- 
diana vitia. 'C..6. de vera & interna confolatione animas* c.^^dere- 
^olle&ione cordis in firentio oris^- c* 10. de verapace cordis^ 

IN MANUALI PARVULORUM. 
C. 2. de doftrina JKfu* c^ y^ de humilitate S. Francifci^ c^ 7. de 
brevitate omnis rei fub coelo^ c. i^^de ariSa cuftodia tordis fic oris^ 
c. 15. de astremac vita? ptaettiio proilierendo* ' 

Haecomnia Capitula, nullo omnino excepto> continentur in 
libro de Imitatione; imo liber de -Imitatione nihil aliud eft, quam 
•Collediio omnium horum Capitul6rum ^ ita ut opera Thomoe Kem- 
penfis nihil aliud videanruif, quam dilFufior libri de Imitatione ex- 
plicatio, praecis^ additd; fubiti unO vel altero articulo. Verum ad 
aliapunft^, quasm corifideratlone materiaBperpendendafunt, pro- 
gredior.' Itaque 



Y t «» 



LIBRO DE IMITATIONE. 

5. Materia efi captui Jhnplicim aC' 
amdata. Non inflatur pbraji- 
husyfiguris^ tropis^ eruditioney 
numeroy aut metbodofcientifka^ in- 
tendente ac fatigante memo 
riara, Neque agit de objeiSb 
ullo , antecedcnter plebi inco- 
fiito* 



Multa paticis dicit; quia nec 
periodiSy nec epitbetiSy necjyno* 
nimis crefcit. 

if. 2064 
Nunquam materiam metbodicadi- 
vijiorn in certa memhra dividit^ 
aut in locos dijiribuit. v. g, I. i. 
c. 2. ait 1 . ' OfYinii bomo natura- 
literjcire defiderat. ' 2. Sedfcien- 
tia fme timere Dei quid importat ? 

2. Me- 



OPERIBUS THOMJE K. 

5. Idem eil in aliis operibus. Agic 
de pace cordis, confolatione 
defolatione, oratione, tenta« 
tionibus^ adverfitatibus, filen- 
tipy morte, judicio, poenjls, 
prsmiis, vanitate mundi &c« 
Haec offlnia funt obje(^a5 quo* 
rum plebs fine uUa definitione 
aut explicatione fufficientem 
ideam ac notionem habec. £c 
hoc plaiie iater fingularesTho*- 
mm K. dotes e^ quodprorfus 
nunquam immifceat^textum pri- 
mum explicationis indigum, 
aut fa(5):um hiftoricum, autdo* 
gma fcientificumy aliquo modo 
tranfcendens praviam plebfs 
notitiam. 

6- Idem en in aliisoperlbus. 



Idem eft in omnibus operibus. 
Tantum nuda recenfione pro- 
ponit.fuas cogitationes, qua-r 
rum una port: alteranLnullo cer- 
to nexu auc confilio nafcitur, uc 
non provocat» , fed cafu ena- 



I 



Ex 400. Jdktifms Styli jKmpiJiani. 173 

t» videantur- Rar6 ex (encen- 
tia praecedente fperatur cqnfe- 
quens. E^t hic modus tr^Aan- 
di materiam eft aliquid non 
mulcis authoribus commune. 



3. Melior eft profeifo bumilis rth, 
fikus qui Deo fervit, qudm fu-' 
perhus Pbllofophus, qtdfe negle&Oi 
curfum coeli confiderat. 4. Qui 
mi feipfum cognofcit , Jtbi ipfi vi- 
iefcit^ neclaudibus deleStaturhU' 
manis. ^. Sifcirefnomhia^ qua 
in tnutkh funtj & mnejjim m 
ebaritatej quld me juvaret coram 
Deo^ 6. Quiefce 4 nimio fciendi 
defideriOj quia magna ibi inveni- 
tur difiraifio. Quis pofl; pri- 
mam harum fententiarum ex- 
fpeftaret fecundam? - auc ter 
tiam pofl fecundam? quselibet 

" alteri ex improvifo veluti ema- 
china fcoelipus delapfa fuccedit. 
Ex hoc ipfo verp fequitur 
§• 207. 

8. Membra materia confush propo- 
nit; ut necfaclle dici poffit^ an 
initium ac prima fenfentia pri- 
mum^ medium^ ultimutnve locum 
occupare re&ius pofftt^ Tales li- 
brihoc {peciale habent,utquis 
le^liohem inckoace poflit ubi 
volueric, in medio^ aut in fine* 
Adeoque non funt opus (ludii, 
ied pia lumina, quas ficut (lel* 
te, noflnili noftro arbitrio in 
certas conftellationes ac fyfte- 
mata ceduci pofiunt* 



8. Idem fit in aliis operibus , hi(i 

aliquot fermones exceperis, v^ 

^g. d^ difcipl. clauft. c, 7. de 

. commendatione celte fic ait: 

' I. Qui cdlam mat ^ &libenter 

in ea commoratur , ^ multis pec- 

catis & tentationibus cufioditur. 

2. Quantofiudiofius inbabitatuTj 

tanto plusfplncep & amatur. .3, 

BenhilU^^qmeamMkity &4n^ 

colitj, ^qmar^un&io Jpiritas ekm 

docehit. ^.Beatus^ cui inbabi- 

tare cellam donatum efi^ & qui 

' ^ .Y 3 Ujqu€ 



174 



J^.y 196' - i a^.. Jrgumhtur^ 11. pro kmpijjo. 



V. 



». 



S* ao8. 

9, &V«f in boc ^utbore nec dwijio^ 

nec ordOf nec fyftma locm habet^ 

ita nec fiopus datur, ad qum 

fingula mmbra relata um obtu- 

, Ju mentis cmprebendi pojfint. 

$. 2og. 

- 10. Materiam brevijfhnh tradfat^ 

■ quia nec opus babet fuppofttorumy 

axiomatum '& pofiulatorum ex- 

plicatione, nec definitumey nec 

divifione^ nec probatione , nec&r- 

natu Rhetorico ad perfuadendum. 

Verfatur «nim circa eas vetira- 

. tes, quffi, ut confpiciuntur, 

approbantur, quin verius, tan- 

. tym .admonet animun> die prae- 

^ cipuis veritatibus, jam antece- 

^ denter cognitis ; prout enim 

Socrates dicere Iblebat, fe arte 

, obftetricia eas veritates educe- 

.•re, qnaB.jam in aliorub animis 

Jat€reftc;V|ta videtur hic liliel- 

t -lus comparatus, infigniter bre- 



§. 210. 



ufque ad terminum vita in eaper- 
feverat. Non redolet habitum 
difcurfivumlogicum, quo unum 
inftrtur ex alio, fed intelleajum 
angelfcum, quo urium intelli- 
gitur poft alterum. 

9. Wem in aliisopufcuiis. 



ifi. Inaliisopufculispiusrerum, 
non verborum habet; attingic 
circumftantias magis particula- 
res,- additnovas obfervatiories, 
&-aha connexa quandoque ob- 

. jedla tangit. Brevitas iiaque 
eadem eft, materiae ver6 ma- 
^or copia. 



i.' 



f 






•';■* 



C. II» 



Ex400, IMJms ^yliKeijtpiJiani, 



175! 



C 1 1 • Farietate rerum ,. iutqifA &kn' 

Jlanter deleSfatur^ nulla ejl pr(h 

pofitionis pars . aut nova propofi- 

tio^ qua non retegat novum ob- 

jfe&um^ aut novam objeSli circum- 

Jlantiamnova acfpeciali attentio- 

i ^iedignam^ v, ^. t n c;i(!. fto 

- habeti Qua homai^fe^ nmhin 

aliis. emenSare non valet, debet 

patienter fufiinere^ donec Beus 

aliter ordinet^ Cogita; qtda.jic 

forte mlius ejipro tua probdtiene 

& patientia^ jine qua non fiint 

multtmponderanda merita mfira; 

debes tamenproialihusfupplicarCj 

. utDeusJibidigneturfubveniri^& 

^ p(^benign^.portare. Hicinfin 

,guilia propofitionum propemo- 

V dum particulis fpecialicer exci- 

tatur nova attentio ad novum 

ohje6tvm^ uhique aliquid no- 

.: vi difcimu&^ feu moniti adver- 

timus*. .. •: 

1 2. Pra omnibus ^aUis obje&is fre- 
quentius adfequentia refpicit.. i . 
uidvamtates^ mifirias^ tenta- 

.tiones^ ac pericida mitndi bujus. 
2. Ad qmetem^ recolle&ionem , 
pacem^ confohtmem^ ac inter- 

. fww cotmrfatiohem mentis. 3 . jld 



I 



.M(^p^bus eft per^)e£U!& 'N«^uit 
! jmiqinlifi authbr.un eodem^ coti« 

.-iaftcFev cinriB.ydlocitaee mtra 
jabunoobje&oadalcerum; & 
quia objed» ctin. Tunc difEcilia 

- «aptu^.libeoter patiiur ferapt,» 
■ac exeroeri hamani intelle^^js 
i^ di&urreado a<^ivicas, v.-gr. 
de recognicione propr. fragil. 
c. 4; iic habet: Optimd do&ru- 
m patUntia in at^ufiUs, ' Pro~ 

^^Mt adwtnM^tam nm efugkt^i- 
• ranu Qmfemptr mU vindicafe, 
paucoshabebit amicos. Difpliceat 
fempermalm, placeat tolerafitia 
mali»' . 



12, Idem facic in aliis opufcuKs: 
prout ex titulis Capitum fupra 
memoratis colligi. poteft. 1» 
dialogo Novitiorunij. & in fer- 
monibus femper iiiimifeet ex- 
empla, maxime domeftica. Et 
in ulcima parte operum defcri- 

bit 



I7<^ 



$, 1 96^ • 1223* Argvmtdm /7. pr* Kmpijh. 



adjutmum gratia. 4*. Adexem- 
. |iili^ Cbn/7i', fanShrum; ^. ^iirw- 
:^(f«r)». $* Admv^lhmfraapue 
. ^am^omam. fuscobje&acD- 
« cum explenc animum authoris ^ 
. 2( decineiic accencipnem illius» 

13. Occupaturin expeHdendis adr 
funStis fei; fineftudio tmnen^ac 
fAHgatione^ .quia tantum expen- 
dit HiaAdjun&a rei^ quaparim 
atttnto/ ac felicis ingenii jibvia 

.Junt. J)f (crutandis ejfentiis^re" 

srusmac invefiigandis cai^ nefol- 
Ikitus qmdem eft. V. g. U 3. c^ 
4 1 . Fili , . hwinanum ne metuasjur 

, dtciumy, uhi te confcientia pium 
reddit & infontem. Multi multa 
loquuntur^ & ideo parvafides ejl 
adhibenda. Sed & omnibus fatis 
ejjey mn efi pej/ibile. EtfiPaulus, 
mnibus ftuduit placere^ Jed ne ah 
aliis judicaretur^ & defpiceretur^ 
cohibere non potuit. Quis tu , ut 
timeas ^ mortali bomine? bodie 
efi^ & cras non cmparet. Quid 
potejl aliquis in te verbis vel in- 

. juria? J^ipotiusnocetqu^tibi. 



bic mulcas vicas devotoram fiu 
inftituti. -M 3 



iF. 213. 



t3« XdeiB confidenrtioni^; modus 
ex aliis opufculis relucet^ v* g« 
de Recog. c* 3. de veraci amteo 
ficait: Efiobonus&fideliSy & 
inveniesamicumfideiem: JineDee 
nuUa anncitia ftabiP. Multi amici 
; ,in profperisy in adverfitate vix 
anus adbarebit. St^ine verlmm 
amicij & memento^ quia hm9 
efij Jicut & tu. Quod non vis 
Jciriy dicito nulli. j4rduum & 
rarum celare verbum. Sic refer 
fecretum^ ut non erubejias^ ci(m 
fuerit dete&um. f^i ftefcit tace-. 
rey non diu Jervahit amicum. Ex 
his pacet, TtiomamK. tantam 
confiderare Adjunfta rei, qu® 
coramuniter rei adh«rerit, & 
parum attento obvia funt, fed 
tanien memoriS digna, & di- 
rediva in praxi per modum re- 
guliae generalis, cujus nacura eft, 
ut nos mone^t de veritate alias 
non obvia ob defedlum atten- 
tionis, & utfacile fit applica- 



*_ j^ ^ 



jEx 4CC. IdiOtifmis 'StyllKmpiJiMi. 



17/ 



iJ". 213. 
De invchtione, confilio & 
afFcdlibu^ authoris/ 

14. Ifigenium mitboris fcecunAmtJi 
in cogitmdo. Id apparet ex eo , 
qyia profett copiam fententiarum 
ingentem. 2. Quia profert fwten- 
tias in^xfpeBatas. 5 . Quia muHa 
rerum adjunSUi conftderat^ qua 
fiatuni rei ad vivum menti ^ji- 
ciunt: ^.Q^mtampromptus eft ad 
afff&uSy <!^ fuhifasadimratiQpes^ 

' qua vpvam phaniajiam ac imagi- 
nationem feracem requirunt : nemo 
enim movetur adaffe&us^ nijipra- 

. ^a admiratime \ obj,e&i, fnedianfe 
%^Quiamrietdt0rerump6rpetua^ 
^kletJatur^v, g. L i*,c. 3, O ye- 
ritas Deus , fac me unum tecum 
in cbaritate perpetua^ Xsedet me 
multafape legere^ & audire^ in 
te efi totum quod volo & defidero. 
Taceant mnes DoBores^ fileant 
univerfa creatura in confpe&u 
tuo^ tu mibi loquere folus- Non ejl 
culpanda fcientia^ fed praferenda 

' efi bona confcientia , & virtuofa 
• vita. Quia verd plures magisfiu" 

,dentfcire^ qu^mbeni vivere^ ideo 

fcepe errant O Ji tantam adbibe- 
rent diUgentiam ad extirpanda 

vitia^ 
' EufdnAmrt. €. R. Dedu&. 



14. Idetn relucete^r aliis operibus, 
V. g. de difcipl. c. 13, aic: O- 
ptimwn exercitium , & fua-vijji- 
mum folatitm^ quod in bac vita 
potefi baberi^ efi vita & p^^ 
.Domini NnJ.Cbrifli Qula do^ 
cet bominemfine errore & multis 
argumentis , quod in aliis /cientiis 
raro invenitur. Difceergc adejus 

' amoKm&^ homremjmictaexerci" 
tia tua trabere & ordimrey & 
tanquam pr^Jentem ynjum in (r- 
mni loco &'tempore attende. Con • 
forma tefan&i^meevitce ^fu, fjus 
paupertatem^ bumilitatem^ pa^ 
tientiamy & contemptum mundi 
pro modulo tuo imitando. O dulce 

^ & falutare verbumy nunquam ob- 
Uvioni tradenduml quamfelixejk 
aninia fanSta^ cui Cbrifius tetum 
efij quidquid vivitl verivivitf 
& beath vivit , cui Chriftus eft 
ornnia in onrnibus^ &fuper omnia 
Jingulariter dile6lus ! qui magis in 
Chrijhy quim in feipfo manet^ np- 
bil aefeipjo tenens^ fed inCbrifi$ 
Adciter ac fruitivh quiefcens. 



iS.Idem 



•*i 



178 /• 19^' - 423. ArgumentmH, pro Ktmpifi9, 

vitia^ fiaa admlyvendas quaftio- 

fies. 

ij. S14. 

1 5^ Autborimibus ferh ntdlis uti- 1 5, Idem in alii^ 
tur^ nift ex fcriptura, tSr* texti^ 
bus, qui babentur inBrevioiio. 

1(5. ExempUsjwk nullis utitur nifi 

Cbrifti^ SanStorum^ pracipiA A-\ 

brabami^ DavidiSj Moyfisy S. 

Jdannis, S. Pauli^ S. ^gatba^^ 

S. Agnetis^ & devotorum qt4h 

buscum vixit, v. g. L 4. c. x>. 

dulce&^ amicahile verhumin aure 

peccatms^ quod tu Dmin0 Deus 

egenm & pauperm invitas ad 

.cmmmionem tuifanSHJfimi Cor- 

poris; Et quis egofm^ utad te 

prafwnam accedere? Ecce Noe 

vir juftus in area fabrica centum 

annis laboravit^ 6P ego qumodo 

potero me una hora praparare? 

Moyfes fatnulus tuus magnus ar- 

, cam mundijfimo Veftivit auro , & 

ego putrida creatura &c. 

ly. Corpus ^doStrina videtur in eo 

confiftere^ ut hmojpretis omnihus 

vanitatibusmundi^ etiamfcientiis 
, mhil aliud quarat , qu^m in hac 

vita quietm & confolationm in- 

Urnam, in altera Deum folm. 

Ai 



16. Idem alibi, v, g. delncarn. 
f. 2. O qtianto defiderio olim arde- 
bantS.Patriarcba & Propbeta de 
folafutura prmiffione. Pudendum 
nobis eft valde^ ji minori nuncfla- 
gremusdefiderioadexbibitm Cbri- 
fti prafentiam, quando illi fic ar^ 
debant ad folam verbi incarnandi 
mmorim. Exultavit Pater A- 
brabam^ ut ndderet dim Cbrifti; 
Jhniliter autent & aUi multi anti- 
qui fanSfi idipfm frequenter deji- 
deraverunt &c. 



17. Tn idem fvftema omnia alia 
Thomse K« dogmata refolvi p^i^ 
funt , ut patet infpicien ti ticulbs 
Capitum fupra receniitos« 



iS^Idein 



r 



Ex 400. Jdhtifmis Styli Kemp^iam, 



179 



I- 



jld quieterh vero necejfariam iffe 
reco\le£liQnem internam^ & gra- 
tiam^ ad qua conferunt patientia^ 
foUtudo^ familiaritas ^um^Efuy 
devotio. Hinc in L i • abducit 
animum 3 yanicatibus, Ji fden- 
tiis, & vitiis per varia media, 
etiam per conildera tionem mor- 
tjs, judicii, posnarum; in L 2.& 
3. frequenter agit defoUtudine, 
recolled:ione interna, familiari-, 
tate cum JEfu, parjencia» folar 
tio, gratia, deOderio ^^terno- 
rum. In 1. 4. tocus occupatur 
in unione cum JEfu j^ychiarifti- 
co in hac vita. 

^. 2r7- 
ig* Omia Grdinat ad guietefHy & 
folatitm mentis in bac vita, & 
fruitionem Dei in aitera vita^ 

§• 218. 

19. In affedtmm teneritiulinfi 9 mo- 
bilitate , miverfwne , maxinit in 
admirationey defideriis^ eflpror- 
Jitsfingularis. /Ifferamhicomnes 
ajfe&us^ exclamationes^ & afpir^ 
rationes^ per quatumr lihros re- 
currentes: 

L I. c. I. Vanitas vanitatum, & 
omnia vanitas, prseter amare 
Deum , & illi foli fer vire \ 



\ 



18, Tdem in aliis opufculis , utez 
titulis Capitulorum patet. 



19. Simillimus m aHis opufculis* 
Afferam iimiliter affe6lus, quos 
habet in aliis libris. 



1. u 



•• 



SeniL adNov. i. O quamgratum 

CoUegiuml 
ib. Eja Chariffimi atcendite pr»- 

fentiam Chriilii 
Z 2 . *S. 9. 



180 



|. ip^. • 22%.- Argtmntm n. pro Kempi/iOs 



.1. !• c, 3. Felix, quem vetitas per 

fe docet ! 
1. I* c. |. O v^ritas Deus, facme 

iinum tecum ] 
L I. c« 3, O fi tantam adhiberenc 

diligentiam ade^tirpandavitia! 
1. 1. c. 3, O quam cit6 tranfitglo- 

ria mundi ! utinam vita eorum 
' fcientis ipfbrum concordaflet! 
1. I. c. 3« Quam multipereuntper 

vanam fcientiami 
I i.c. 10. De his, quac diligimus, 
. lubet loqui/ fed proh dolor! 

fsepe inaniter. 
L I. c. 11« O fi adverteres, quan- 

tam tibi pacem faceres ! 
L I. c. 15. O qui fcintillam habe- 

ret ver» charitatis ! 
L j. c. i8.H«uJ quid eft vitano- 

ftra? 
L I- c. i8* O quam multas tribu- 

latipnes paffi! 
L 1- c. 18* O quam ftriclam vi- 
. tam duxerunt, qu^m longas 

tentationes pertulerunt 1 qu^m 

frequenter vexati! qu^m cre- 



j5# 3* O pretiofiim verbum ! 

ib* Quia, proh dolor J a fanfto pro- 

' pofito. 

ib. Ec utinatn Novitiorum exerci- 

tia apprehendereot^ 
ib. Ecce, quam fanAa mandata! 
ib; O qualis eric hic puer ' 
ib. O felix & meritoria obedientia. 
ib. O quam fandla anima, qu» fe 
; nititur refignarej 
ib. Ecce/ratres,jam multa audiftis» 
'S. f. Ecce, chariflimi) per hec 

toemplal 
S, 6« Heu ! non eft cimor D^i aiice 

oculos eof um« 
ib. O. frater AfeHe ! 
ib. Heu, quid facies in mortis ar*- 

ciculo ! 
S4 7* Heu, fuperbiant ! qfu4m c(B- 

ca 1 • O quanta bona did:a funt 

de te humilitas 1 
S. 8. Beatus , ' qui nil tempofalfl 

in fecretarjum cordfs finit intra- 

re. - Beatus 9 qui multa bona 

fcit&facitj 
S, 9. Heuiquanta bona perditis 1 



brasorationesobtuleruntlquam jS. 1 ; * O dilefti fratres I 

rigidas abftinentias peregerunt J ' ib. Heu l qUlanti foris vagando per 



quam magnum zelum habue- 
. runt J. quam forte bellum gefle 



ieruntl - O quam muki per re^ 
ftoris virgam redu6ti funt* 



runt ! qu^m puram intentionefii i S. 1 3 Et heu I vix cum magnala- 
teQuerunt I bore devociooem lecuperabi 1 1 

li. S. 3. O 



Ex 400. Uiotifihis StyliKmpiftanL 



18 1 



l •!. c. 1 8» O quantus fervor re- 1 ib» O frater niionache. - o quam 



ligioforum inprincipio ! O quan- 
ta devotio orationis! quanca 
aBmulatio virtucis ! qu^m magna 

• difciplina! quanta reverentia! 
O tepor & negligentia ftatus 
noftri lutinam in te penitus non 
dormitet profeftus ! 

1. u c^20* O qui nunquam tran- 
fitoriam tetitiam qusereret! O 
qui omnem vanam Ibllicitudi- 
nem amputaret! 

I» I4C.20* Ecce coelum & terram ! 

i j , c. a 1 • Felix 5 qui abji cere po- 
teft omnev impedimentum di- 

• flroftionis! felix^ qui il fe 
abdicat, quidquid conlcientiam 
maculare poteft. 

1. I. c ^2. Ecce! qudmbonamvi* 

tam ille homo habet ! 
1, u c^ 23^ O infani^ qui tam 

profunde in terris jacentl 
1. j.c.22^ Oquantafragilitashu- 

mana! qu® femper ad vitia 

prona* 
L K c. 22* Vjb nobis, fl fic vo- 

lumus declinare ad quietem* 
li.c,23* O hebetudo cordis hu- 

mani: 
1. I. c. 23. Ahi longa vita non 
femper emendat culpam, fed 

auget. 



bene eft cuftoditus l 
ib. O quam rarum eft iftud ? 
S. 14. Ecce 1 nunc dantur bona. 
ib. O dulce verbura f 
»1). O Deus , Ci in tali loco effem J 
ib. Heu! mifer & infipiens homo^ 
S. 1 s^ Heu , heu ! fratres , mul- 

ta pericula nos circumdant. 
ib. O perverfitas hoftis dolofi ! 
ib. Heu, heu! quanta anguftia 

animas I . « 

ib. Ecce ! merces veftra. - Ecce, 

quomodo virtutes obfcurantur I 
S, 1(5. utinam mortales iftapen- 

farent ! 
S. i^. O facra trophaa virginum! 

o ifortia bella puellarum! -- o 

vere beata coricio virginalis fe- 

xus. - Heu! quanta confilia 

machinatus eft fatanas! 
S. 19. Heu! quam fevera fenten», 

tia \ 
ib. Heu! etiam paradifum perdi- 

dit! 
ib; Heu ! oranes fibi confentien- 

tes allicit! 
ib. >0 ferve Dei, miles Chrifti, 

audi ! 
ib.- O quam deledabile erit ani- 

ms^! o fan(5la obedientia! - o 

quam laudabilis humilicas ! 

Z3 S.20. 



^ 



i8i 



jf. 195. - 82 j. Argmentm II. pro Kmpijio» 



auget^ Udnam per unum diemiS. ao/0 vere beata crui? Chrifti; 

'ib. Beati, qui pafUanem Chrifti 
quotidie recdlunt. - O ver4 



eflemus bene converfati ! 
!♦ I. c* 23. Quim felix, quitalis 

nunc nititur eflTe , qualis opor- 

tet inveniri in morte^ 
K I, c. 23« Ahftulte quidcogitas 

te diu vidurum» 
1. !♦ c. 24. O milerrimepeccator! 
!♦ I. c. 25* O fi fcirem,quodper- 

feveraturus efleml 
L i. c^ 25^ Quam jucundum, vi- 

dere fervidos! qu4m nocivum 

negligere vocationis propofi- 

tum i 



pretiofiffimum lignuml oJEfii 
Nazarene I - Sed vs^ amatori^ 
bus mundil . vaefuperbisl - 
vae delicatis ! - va5 avaris ! 
ib. O quam long^ funt ifti k fum* 
mo bono ! vae etiam vagis mo- 
nachis! 
ib. O utinam omnes faperent! - o 
quamfan6tumeft, in cuftodiao- 
ris ftare! o religiole frater! - p 
vere beata crux Chrifti! 



h I. c. 25* O (\ JEfus in cor no-jib. Qreligiofe monache! 
ftrumveniret^ quam cito dodj' ib* O dulciffima crux! - o arbor 



elFemus ! 

1. i^ c. 25^. O fi nihil aliud facien- 
dum incumberet, nifi Dominum 
laudare! O fi nunquam indige- 
res comedere! utinam non el- 
fent iftas neceffitates, fed folum 
fpirituales refedtiones, quas 
heufatisraro deguftamus! 

L2«c I» Eja! animafidelis! 

1. 2. c^ luOquantumpoteftaroor 
JElu! 

!♦ 2.tc^ 12* Ecce! in cruce totum 
conftat. 

1. g. c. u Animadverte hsc^ o 
anima mea» 

1. 3. 



decora ! - o vitis foecunda ! . o 
oli va fpeciofa ! - o lignum vi- 
t»! o cruxfcutum!.o crux fa- 
lutifera! ocruxarborfpeciofiffi- 
ma! - o crux fplendidiffima! • 
ocrux valde amabilis! 

S. 21. O flebile fpectaculum ! - o 
immenfi doloris magnitudo ! 

ib. O vere fingulare martyriuit} ! 
• quam laca erit anima lila! 

ib. Et ecce ! levato ftramine ! - 
ecce occurrit eis vir ! 

S. 22. Felix, qui meretur admo- 
nicionesjEfu; 

ib. O fipoiles in amore JEfu pro- 
ficerei - o fi polfes iUis inter- 

efle! 



£x 400. Idiotifmis Styli Keifipijiani. 



183 



t 3»^* 3* Sed proh dolor, pro 
bono incomiQUtabili facigari pi- 
gritatur^ 

1. 3*.c. A O Pater mifericordi^- 
rum. 

I. 3, c» 6. Eja Domine Deus ! . 

1« 3» c« 9« Benedi^tus fis Deus 
meus 1 

t ?♦ c. I r. O quim magna multi- 
tudo dulcedinis cuds! o fons 
- amoris ! 

1. 3^ c. !!• O grata Dei fervitus I 
o facer ftatus famulatus religio- 
filo arapledlendum fervitium i 

!♦ 3* c. 15^ Oquim humiliterde 
meipfo fentiendum 1 quam ni- 
hili pendendum., fi quid boni 
videar habe/e 1 O qu^ pro- 
fund^ fubmittere me debeo { o 
pondus immehfum l o pelagus 
tntran^atabiie^ 

I3, c, 10 O quantas tibi gratias 
teneor referre^ 

1. 3. c. 22. Heul qualis eft haec 
vita! 

l 3, c. 22^ Vincic, proh dolor, 
deleifcacio prava mentem» 

U 3, c. 23. O mi dulciffime Ipon- 
fe! o quando ad plenum dabi- 
tur vacare! -quando recoUigam 
me! o JEfUj fplendor glori©! 

h Z* c. 30. Deus meus dulceda! 

1.3^ 



effe! - o quam jucundura ell 
iftis fervire. - O quantum de- 
cet ! - o unica fpes mea JEfus ! 

S. 23« O quam gratiosd recipit! 

S. 24. Sed heu den^io defqendere 
cogit! 

S* 2f. O verfeinclyta proles! - o 
felix virgo ! o fplendida virgi- 
num gemma! - o facra virgoi 

- o M aria ! - o fumme venera- 
bilis virgo ! - o virgo virginum ! 

- o virgo micisj o radixlandla! 

- o clementiffima Mater! 

S. 26. O utinam tam devotas pre- 
ce$ ! * o vere admirabilis con- 
ftantia ' 

S. 26. O Virgo Chrifti l o fim^ 
plex columbal - o ftulta mun- 
di gaudia ! - o qukm (apienter 
agis! ovirgomitis & humilisl 
o dulciffime Domine! o mira 
Deiclementia! - o bonediie- 
(fte fracer! - o beatiffima A- 
gnes. 

S, 28. Beatus populus, qui pro- 
perac ad domum orationis. 

ib. V»illi, qui cogicac vana,! . 
V2e! qui idola imaginacur! . 
vae qui ibi cacec & dormit ! v» 
pigris & diffolutis ! , Vse ! qul 
decibo&pocufrequencer cogi- 
tanc ! Benedidti omnes devoci ! 

S 29. 



i84 



f. 196. - flaj. Argmentum 11 pro Kempijio. 



1. 3. c. 3». O quSm fapiens, qui 

it^ confiderat l 
1. 3. c. 36.Prohdolor! ftatimpoft 

recolleftionem foras erumpi- 

mus. 
1. 3. c. 3^9. Ecce Deus nieus & 

oihnia \ 

^* 3" c* 39- O fapidum verbum! 
l* 3. c. 59, Adhuc, proh dolor, 

vivit in me vetus homo^ O 

lux perpetua ! o quando veniec 

haec beata hora ! 
1. 3. c. 44. utinamnonmultQmad- 

haererem futuris eventibus. 
!♦ 3- c- 45- O veritas mea D^us! 
!• 5* c* 48» Vae illis , qui curiofa 

inqiiirunt 
J* 3* ^- 49* O Domine, quoaam 

devenimus ! 
L 3. c. 50* Benedi(Slus fis Domi- 

ne Deus^ 
I# 3* c. 50* O quam ben6 fapuit 

illa anima \ o quam bonum de 

aliis niere ! - qu^m tutum hu- 

manam fugere apparentiam. - 

quam multis nocuit vrrtus fcita ! 

quam'profuic gratia filentio fer- 

vata! 
L j. c, $1, Ecce, fi cunfta con- 

tra te dicerentur. 
L 3-^- 5^- Heu niihi, quia inco- 

latus meus proiongatus eft ! o 

fi 



S. 29. O quam magha feftivitasl 
. Q quam feftive gaudent ! - 
beati , qui ad cosleftem ccenam 
vocati \ 

ib. Heu miferi amatores faeculil 

- v« vobis > qui JEfum deferi- 
tis. - V©, qui fimplices deri- 
detis. 

S- 30. Felixanima, cuifapitver- 
bum Dei. - O benigniffime 
Deus. - O fidelis & humilis 
anima! ofblixmsrterEqcIefiat 
^ o quam magna mirabilia in fa 
cramento agic Deus ! - o falu- 
taris hoftia, qu» ccclt pandis 
oftium , quam mirabilia dicun- 

^ turdeteiquamineffabilialunto- 
mnia, quae latent in te! qu^m 
pie creduntur de te! • o fola- 
tiofura verbum ! - o pium te- 
ftimonium! o magnum promif 
fura! I 

Serm. ad fratres. 

S. I. Quam felix & fanfta animai 
quae Iblius Dei pafcitur amore! 

- fed quid, o animamea! 
S^ 3. V© omnibus ambulantibus 

in defideriis carnis ! 
S« 4. Quam fplendida es y o bea- 
ta caftitas ! - o quam pulchra eft 
cafta generatio ! 



ib» 



n 



•» o fi tibi-hcec faperentl'-- ec- 
cc ! ego & fandli mecum ! ' 



Ex 4Q0. IMotifmis SfyU^lSsmpfJiam. 1 1 8 J 

eiigafiius 



auresi * ecce j^nua patct* 
S. f V O quara mirabill^ Oeiis in 



l3-^-S3*Ofupernaeavita^fefnan- j s^nRis fuisj 

fio beatiffiraar-odiesaBternita 1^'^^ /^ N • V\, « 

tis clariffirta! - o>uti«toi dies -^^ ^: O q^^ni <:rto ^anffcdeleaa- 
^ ilk ilto«ret!-^oquaiid6.finisl.: ^^ quainlonga inftabit;p.iiCia. 
horummalorumlquandolibera.! 'T}."^ T!^ ^''^^ pflemtebit, 
bor a 'mifera fervi tute ! quando "^^^^ ^Sif^^' 



eritpaxlolida! quando (tabo ad 
videndum te! o quando ero te 



cum! - o quid intus patior! 



ib. Eja, quantum l^ttbumur^ qia 



nofi ccMitenfemnt f>pei:ibus n9r 
quami! quani^ fidym exll^^a* 
Deus m eus ne elongeris ! - bea- j buot. 4tem judi^ii^ 
tus ille homo, quicreaturisab-Jib, Tunc clamabunt: Vse, va, 
eundi licentiam tribuit. | quid iinquam egiraus! ah, ah. 



IS-c s8»Oquantafidudaeritnlo-| 
. rituro. 

1. 3 . c. 60. O quim maxime eft mi- 
hineceflariagraria!' over^coe- 
leftis gratia ! - o beatiffima gracia! 

1 a.c.62* Taceant camaLs homi- 
nes! 

1.4. c. i.Ecce! Noevirjuftus! - o 
miDeus, quantumilli agereftu 
duerunt! Heu ! quaro pufiUum 
eft, qiM)d ago \ - o invifibilis con 
ditor ! - o admirabihs gratia fa- 
cramenti! • heu! cfl&dtascor- 
dis humani. 

L 4. c. 2* O dukiffime Deus ! - ec- 
ce tuSan6):usSand;orum! ecce, 



tuJ 



damtfati ftimus ! - Heu ! •quod 
' wiiquam^nati fiMmusI»'- teccei 
atemae nofti traditi fuftiis*^* 
fpeCulamini igitur, o filji' hoini^ 
tium! • 

S, 8.0 fi daretur famiilo Dei ex- 

periri ^filentii deUcias! - bea- 

.,.t:us, qui rilentiura diligit - Ec- 

* ce! quam bonum federe fo- 

.lum!. 

ibi :Q fljiifer qiiid loquerist ^ ' 

S. 9. Beata anima, qus iad'Jbaiic 
vocem vigilac! 



Deduff, 



A* 



Si 



1 



jkffmntfi 



irenis ad mel -. fccet qaalis 
digOjKio illficercic { o quain fa- 
lucare coQdlium tuam ! oqulim 
admirabilis operatio cua! 

1 4. c. 3,0 mira tuas piecati? di' 
gnado ! - O felix men^ , quae 
te meretur iufdpere ( qu^m 
magnum iuicipic Don^inum U Ci* 
leanc k facie cua cffilum & cerra t 

l/4«c. 5. Ecce, racerdos/adhis es t 

1. -4« c s« Ecc^, ego me obcdi 1 -i o 
qdun fuavis es Dominef •> o 
ineffabilis gracia I aamirabilitf 
dignacio $ 

i.4.c.9« Ecce commitco me( > 
VjSrl ardens iides eom I 

].4«c. io*£ccei fic benedicQCur 
homo* 

1.4.C.II. duIciifimeJEiu. • O 
qu^m magnum offidum facerdo- 
tum l - o qu^ mundse debpnc 

. eife fflanus \ 

I.4.C 13. Ah, DomineDeusJ - 

1. 4. c. 14. O qukm magna multitu- 
do dulcedinis tuae ! 

1 4, c. 15. Proh dolor f quidam te- 
pidi moras confitendi fibencer 
aodpiunt 1 

]. 4. c. 15. Heu! quam modicam 
charitatem habent i qu^ felix 
ille, & Deo acceptus! - ecce, 

• ftoancece. 



Si vellem alia <i|>era Thomv. K« 
exhiberey idem affeftus reluce- 
rec. NuncfuffidCy inSermoni- 
buSy qui magnitudine operis 

■ prope cqualeaivmt libro de Imi« 
catione, «qoales affe^fcus repe- 
firi* £s 1100 diice omoes» 






1 4 



« . « 



. J«. XmT 



i.Hic 



^ Moti^ &^ Kanf^umL 



\ - 



MJ: 






w 

t if. c. f6^ O dulciffime Domttie • 
beatus., qui fe Domino offert i 

1. 4- c i/i O Deus meus amor 
meils* > 

§. 2;i9- 
Dg *uerbis l&tiniS'^ pbrafibus^ *ac 

mdis hquendi peadiari^ 

; bus» 

i.L, f.c I. Hjbc fLintvefbaChri- 

. fti 9 quibus admbnemur^ \^fiiafe- 

nus vitara ejus & mores imite- 

mur* 

• ■ ' •• 

2. L. u c. I. Si ve)ka!^^eracitmrAV 
' luramarL 

0. Qui YJsk plen^ 6ifstpide veiba 

Chrifti Intelligere. 
4« Quid {mMieft tihi dta di 

nitate dilputare. 



• 



5. Vereij/^^vetbationfedunt fan- 

iftum. 

6. Qurvuk vwbaChrifti inteUige- 
re, oportety ufc totam vitamilli 

< iludeiit confo^mar^. < 

7. 0/>/d «lagis ientire compunftio- 
nem , quam fcire ejus definitio- 1 
nem. 

8^i Cdres totanrBibliam^xr^«»x, 



ii.Hie terlnittus, quatenus^ hc$^ . 
; uty in aliis operibus Thomae K. 
[ Jfepiffimd recurrit; numeraviil- 

lum intra pauca folia iumptum 

elfe "vigejies & ter. 
2. Recurrit in aiiis operibus lAge- 

ftes&ter. . 
3* Verbum fapie & faj^dus recur* 

ritsj. 
4. To i^fi^m ^equent» fiimit pro . 

fublimi^ difficili mjBL&elria^ recur- 

xit hie (^mkitis n^ «% opeii-, 

busThom«K.,40^^ . r 
;. Returrit, ut dixi^.quadcagefies;: 



6v Opfrtet^ loco de^et ijeQurrit fre- 
quentiffime^ . 

». . . ■ . < 

7. Opt$t loco vph recurriti4.^ 



'* 



9.Va. 



g. Recurrit femU & »n Chron. 
. Windesh. & in Ungua Gamanka 
I idem eft, ^QAtemr^<(r' Cenlpc 
A a 2 R>K. 






iBS^ 



\^gumentm Itpn&n 






i. ^ 



[ Vanit»* Tan&atcKiB , prdBtef a- 

mare Deum.' 
bi ' V^nkas eft^ pnfefibcem ibltnn 

vitam otteHdere. ' 
f . Varfcas eft, dilfgere^ quod cum 

#9?m celeritate traniit. 
Sequences Tiiaffi Tei 



RR^ Fontantmis hunc ternrfnani 
idera ,veHe -dicere^ dcji fcires 
tofamBibliamexteriusorerecitare,[ 
fed obftat ei communis (enfiid 
* omniam Incerprettim ac verfio^ 
numlnulla enim verfio hunc 
terminum fic transtuiit: A fci- 
res totam Bibfiam recitarey fed 
hoc modo : fi ifiteUigeres totdm 
Bibliam. .vel fcires mmoriter. 
Sefapeffi, par mente^ parcaenr. 
Dein abilrahendo ab hac can-« 
troverfia nihilomimis verum 
nuboet^ to exieriux, efle liarSa^ 
rifmum y quia ncuter fesfuB be- 
he eKpridiitUr nudo &o€ te^mi^' 
no exterius^ 

^J^ra^er Idcopraterguamfreqneit' 
tiffiuie^ 

10. jlttendo cuffl Accufativo fine 
prafcpofttione ad^ recurrit 35^ 

1 1 / Oiim^ loco ^/*m«f ^ atitloco 
Superlativi recurrit perpetuo. 



culata^ novtes# 
1 5. Recurrit.femei^ ad fflinimam 

idcmeflj ac, quidjuvat^ 
14« Recurdt 4« 



macutaitt confcientiam. 

3. L I. c. s^.Scientia fine timore 
Dfei, qmdimportat? • 

4. Qui bene feipfum cognofeit^ 
fibi ipfi vilefcit. 

fkh coram Deo, <|ui judicatu- ' rk fepius^ 
rus lAe eft ex/<»fif(? ? 



ItlkHfmis 



18^ 



rl^. Qmfce a mmio fciendi dcfi- 

derip , qui^ ^inagnji. ibi inv^ni- 

tur difkra<9:io*, i . . ..; .: 

1 7. Scientes Ubenter volunt vid^e-i 

..•riy &fap*enries^dici. -^ _, 



M 



1 8* Patde .>ni(}|>i&&$ ei^;^ -qui aliis 
inteBdlc^ ^iiam. iisy. quss falud 
lu« deferviunt. 



l6. Qui^ce, .lOco,. i/ie/J?e occufrit 
frequenter. 



« * * 






19. Bona vita refrigerat mentem. 
AC. Si mnltA fatis \^6 incetiigis-, 
< icito tameiis ^m funt multo 

pliffa» qus nefcis< 
12« Noli ^/^w» fapere , fed igno- 

rantiam tuam magis fapere,- 
»3. Ama nelciri fSc. prp pihilo r«- 

putaH. 

3f . Hacc efialtiffima leflaofuiipfius 

c9gnitio. 
a6* ^i tibi videtiVf qtttd mv^ta 

fcit. 



17. De feipfb m\i^t^ntte>^ & de 
aliis altifeiitire , mag|>a JkipieB^ 
tia e(l< 



17. Ubenter hic fuimtur pro «/«. 
)m0fer^ ' Occurric auteit hic 
terminus in •His operibus Tijo- 
mae K. centies & oftuagefles, 

.edminimuro. . 1 • 

18. Hoc adverbium f<7/^felocoSu- 
|ietl«tivl , fomptum in iibristi^ 
Imicatione frequentiflime oc- 
currit , in tiliis autem operibus 
T. K.:reoHr£ic oen(ies & vigeHes 

19. Re(!urni! iemel» [ 

2Q« .Satis lo<:o Supedativi recttf; 

rit 52. T6 qma loco, qmd^ fre- 
quenter. 

22. Sapere loco fcire cum Accufa- 
tivo recurrit frequenter. 

23. ^m.cvaii Infiiiitivo recurrit 
bis. i?<f/>«/(? pro eftimo, autex-^ 
iftinio recurrit 19. 

2$* Vide n, 4. recurrit 40. ' 

164 . Quod in Hbrb de Imitatioiidii 
in aliis operibus Thomae K. fre- 
quenter occurrit cum Indicati» 
Vo loCo. Conjonftivi. 

i7* Jhiere * loco , aftimare recuf- 
rit duodecies. Sentirg* Sexies 
alte 40« 



fpo 



jf. ip^. - 413. j!tr^tmenfm K pro Kem^fi», 

a8- 5//»^?, loco perfeverare, vd 

loco manere recurrit 74. 
29. recurric 12. V. n.ajr. 



aS. Nefcis, quamdiu poi& in bo- 
no ftare . ■ .• . 

flp. Tu neminem fragiliorem tei- 
. pCo tenebis. ^ !•. • 

30. Noftraopinio,- &«Oftwy«»- 
/us r«pe nos ^Ut. 



33« Trabit loco referf, recurrit 11. 



30. •Sf«/af loco &it4leSktf VeT la- 

co judicim aut Jententia recurric 

13- 
3i._Nofter Cetiixis mnlkm videt hr. MoJieum Xo&y parm, yel lo- 

' ■ ' ; co pSrvum recurric 3JJ.- 

^. Cui astemum verbum loqui- 3'2.i:ac/)e<*«locb«^o-frequenter» 
- tur, a multis opinionibus ^jf-* 
^ pe^ur: ' ' 

Sj« 1. i. c- 3» Cui 4>mni»-unum 
func, & omnia ad unum /n^/^, 
poteft ftabilis corde e^ < 
94. Taedet me/««^tf mdti^ legere» 34. Mrf/^ indefinittf fumpta fr^- 

quentiffime ufurpat. Et jkpe 
loco quandoque , aut loco inter- 
'dm frequentiffime , intra pau» 
ca folia id numeravi' 14, 

35. Recurrit femel. 

36. Semel-. 

37. EpithetumywB/>feac recurrit^p. 
Epithetumy?<?W«- faepius. 

38. Otiofus loco vactms GRpius ex- 
qui/itio loco amor preprius femel 
re^rric» 

* 

41* Se- 



35r# Qaanto aliquis interius magis 
. Jimplijicatus fuerit^ tsxixo altiora 

(ine labore inftelligit. 
36' Defuper lumeo intMigerti$a 

accipit^ 
g7. Piffus 9 Jimplex &ftdnlis fpiri- 

tus in mdiis^ opetibus non dif 

fipatur. 
3g. Simplex (pidtus in fe otiofus 

ab omm propria exqui/itione eCfe 
• nititur. 

. . 4i.Quis 



4»|* Qpi$ te tnagis impecliCjvqv^ 
toa itmort^ata afPedio? j 

42. Quis te magis roolellat: ? 

43. Bmus & devotus^ homo opera 
fua prius 02/uj difponit, quse 

_:, foris, i^jffifr.d^i^et, ; 






iff 



t r 



- t 



t • • 






• ' 1. • 



^ Hoc >debere€ e0e oegotiuffl 
.Sieflrum) ,iii m^ ali^pKh 
ncere« ■■ 

47« Non eft culpanda qu£libet 

- naitia, 

48« Quia plures {ludeot ma^ 
lcire,. qu^m bene vivere, ideo 
mdicm frudlum ferunt, &.fape 
errant* 

49« Non fieret tanta di/folutio io 

tomMis* . ' 
50« Ubi funtomoes ilIiDomini& 
Ifaailifi . auoft beo^ novifti? 



4S» S^elw '. ' ' . I'. 
43« .Epithetum. kiat»;; frequentiil 
f im^ adiiibQtui^ i intra paucB fo- 

Ijta i^.msmm ATi Epi*(J- 
' titfB devotus.\H0to d& Imita- 

tlonqi^equeoi^Sliaiin< «^) in 
aiiis operibus recurrit' vicibus 

' quadringientis & quadragiifc^« 
T6 intus Scforfs^ .(|i)ibus<dcno- 
. ttmt, (M^ns.adionum extemf- 

. .fuio cosparifs, & Interoarum 
mentis, in libro de Imitatione 
frequenter occurrit, in aliis o- 

peribuft ver6 lepurrit jj» ; 
46., >^^i jidverbiato \0Q9aU' 
quantuUm faqpius. 

47. Notitia loco cogtiitio in Hbro 
de Imitatione fspius, in aliis 
jOpepibus freqotocer occurdt* 

4S. Vid. 0. ^1« &34. 



49; i}(/ffl»^t9 duodecies, muUm 
bta:rBCtnfici.. ,> 

59. Magifier loco ProfeJJoris ye\ 
loco DoShfis vel Superioris re* 
currit oenries & fepries. 



Sif jam 



■) 



Sa.P/vf- 



tpi 



%f96-i*h ^J^gmentum TL pH^ itmpipt. 



co henefitii. y\ ; ' ' 

5 3 . jB(?«e? pro laudaUlktr , vel j*rl» 
• *«/w/^/ fepiflimc. ' • »^ 



(ident. 
5). Ucinam vita (ciehtia^' eodihi 

concordaflet, tunc hef^ ftuduif- 
. fent vel legiflfent; ' . , 

f4. ^^ri&gilUs efty<^i^agnarn| ^^.Ifta partiGtif at^AJifttfonVir ve- 



-: ' habetchantaweh^t/^^fi^ Mttgnus 
cft,qtti in fd parvbi e(U 



f f . Et prty nihilo ducit omne cul- 
men hoooris. ■ i ^; l 

: •'' arbitratu^Ait rftfercora- i ^ '^rA 
' ]ft^f2^ dd^tls eft) qui Dei vot^n- 

tatem^facit^ 
J7. Hdn eft credendiHn ^i^ ycr- 

bO) fed lofij^m)riifieKfes iHt^fh 

deranda^ •• • » • ' » 

f 8. Pcrfe^i viri non creduntww 

enarrantu 
fj^. Quiafciunt humanam infirmi- 

tatem in wxhii fatis labalem. 
6o. Magna^pientia.eft) nan perr 

tinaciter in proptiisfenjibusfia- 

re. 
6\.\. r. c. 5. <^a?rere potiusde- 

bemus utilitarcm. io icripturis^> 

quara fubtilitateoi iatnonis» 



re frequens eft in L de imit. & 
in aliis operibus mtra pauca fo** 
lia eam numeravi 2 t • 

5 f . Nihil y nihilwn , nibileitas , rc- 
currit 21. 

5 6. Ben^ doi^us idem eft ac do- 
dtiffimus ; in hoc fenfu pro fu- 
perlativo fumptumrecurrit 6y* 

J7. Chnni pro Ciucunaue faepe re- 
t ^tir?ft;^ IbngtimnHt/r -f^pe/. pQkf 

Mer&pro confidera ^Q^ttit 24« 
f 8- Vid. n. 57* 

59^ Satis pro fuperlativo recurrit 
5 2 . v. g. fatis magnusjf^tis pius. 

60'. Setfus: 1 3. Vid^ fi. .jo. fah 
recumt.74.Vid.n;i;8. - 



* ' 



S^^hziibenkrdmMos Scjimplices 
libros legete dd)emosi iicut 
profuitdos & ^//^x« 



,'\ 



6u 5ubtilitatem in fcientiis fre- 
quentcr carpit wfubtiles autem^ 
matcrias fugiendas mo^et ic- 

* Kics. ••''■, 

6%^ Vide fupra, n. 4; 1 7. 44. 9 g. 



*i t 



tfj.Zrf^- 



roga libenter. 
6^. l.i. C.6. Quandohomoinoi*- 

dinatc zppet it^inquietus fit. ^ 
£6. tnfirmus difficulter fc poteft 

aterrcnisex toto abdrahcre. 

67. Idco leviter indignatur. 

68. 1. I. c. 7. Non fies fuper te- 
ipfum. 

£9. Non tc cxtollas dc pulchritu- 
dinc ) qux mdica infirinitatc 
defosdatur. 

70. Dcus fcit , quid ejl in hominc. 

71. 1. 1. c. 8* Cum extraneis rarus 
cfto. - 

72. Cum divitibus noli bhndiri. 

73. Cum Jiffiplicibus ^ cum devotis 
& morigeratis fbciare. 

74. Omncs ZVfVd^ mulicres Dco 
commcnda. 

75. Soii Dco opta familiaris cffc 
& hominum notitiam devita. . 

';^6. 1. i.c.9. Valde magnum cft in 
obcdicntia ftare ^ lub Fralato 
vivcrc. 

Eufeb. /Iiwrt, C. H DeM. 



6i. Lftterattis^i quo Utteratur^ 
recurrit 16; 



Ex 4^0. Ukttsms Styli Kmpijiam. 

63. Non te offcndat a,inhoritas 
fcnbcntiSjan mz^nx Htteratura 
fucrit. 

64. Curiofiras noftra fappe nosim- 
pcditj uhi fimplioiter eflet trans- 
eundum. icge fmpUciter intcir- 



t ■ t 



64. Vid. n. 37. 17. 



(>f . Scrpius. 

^. SemcL 

67^ Leviterfto faciliter.i^. 
68* Recurrit 74* 



69. Vid. fupra* n. 



70. Indicativus loc6 conjun Aivi 
f(Epe. 

71. Novics# 

72. Saepius. 

7j. V. n. 37. 44* morigeratus tC:- 

currit bis 
74. Vid 44. 

7f. Vid. n. 7»47. 

76. Falde. i^^. Jfare y^. Pratth 
tus auc Praelatura 72. 



1 



/ I 



Bb 



77*Stit- 



t ♦ 



»94 §^ ^S^" **$♦ Argmmm Itpro Kmpiftff^ 

jc^kiane^ quab in Pralatura^ ' 
7g« Mutu /mV^ mamiuranr» 
79. Non invenies q»iec<m 1 niii 

fub Pralati regiminer 
Sc Uhusquisque Ubenter agic pro 

7^/?/«^ fuo* 
gi. St Deus intra nos^oecefle e{{y 

ut relinquamus no(lrumy^//r^r 
{2* Quts eflritafapiensiCjLiiomnia 

pUfi^ fcire poteft ? 
S;« Noli nimis itijenfutno corh 

fidcre» fed velis etiam Ubenter 
' aIioruinj9/^/^audirer 
1:4. Si bonam eft tuxkmfentire^Sc 

hoc propter Deom dimictis^ 
Sf« Poteftconcingere^uc bonum 

fic uniascu|usque y^ftfif (T ^ fed 

nolle acquiefcere^ fignum eft fu- 

perbiar^ 
86« I* I ^c 1 0« Caveas tumultumhch 

minum^ 
g^r C^are tam Ubenter loquimur, 

^fahulamur. 
8S* Idco tam Uhenter loquimur 



7gr ProfaciUter i g, 
7^r Pratatus yi^ 

go^Iibenter iZo^Jen/us ip 

8r# Infmitivns Aib^ntive pofitos 

recurric ^^. 
Si^ Plent pra petfe^ 1 1 . 

83:« iS^^^y 25r libenxer igo» 



84^ Infxnitjvas fubHamire pofi*^ 

tus 44^ 
8f r Infimtivus 44^ 



Z6^ Recurrif^ 21^ 



S7« Ubenter i %o.faibtiiafm»r^ aut 

fabula %O0 
88, Libentcr iSo^ conlblari» vcl 
quia confolari quaerimosy & cor coniblatio ^o^ opta pro volo 1 4^ 
cptamus rchv^rc^ 

, Multum libentcr dehis , quac: g^^ Multum pro fuperlativo, v* g^ 

multum docfus^vtcuTXii ^6^ 
fjo. Exterkr & interior jj^ coxi- 
(olatio So^ modicum 39^ 



cupimus>Iibct loqui» 
90^ Exferior confelatio interioris 
emfolationis non modicuin detri* 
mentum eit 



M r^ 



9l.jEdi^ 



^i. Qu!B aiijjcatim fuilt, lo-lpi* Mdifkatus. lo. 
quere, 

pa Negligentaa ' pro^flfof HolW 192» Pr6fe^iu.24* Cuftodia,vei 

<euIlodfo, vel £ufl;odicus. 40*-- 



ujladim 

noftri. 



93. Profete, 24, devota» 44« 



<94t MuUuSf pro magnas, £xph. 



93. Adprofe&m]\xyAtde7Jrtacol- 

latio, 
P4* L. I. c^ n*JI/«///7OTpoirenms 

pacem habere, 

pf, Quomodo potefl: inpacema-l95^ Jnteripra iSc fixteriora* 33» 
nere , qui occafiones forinficus 
qugerit, qui rarj^ kintrinfecusc6\' 

95. Simplices 50^ jnultus pro mi- 
gnus. JSaepe* 



lip;it. 

g^. HemfmpIkeSj •quoniam ««J- 
rwj pacem habebunc. 



^7. Si eflemus interius minimSit^j.. Jnterius 3|^implicati 15» Ia:« 

implkati^ poflbmus divina ia^ | pere 53. . 

pere. | 

p8* Totum & maximum. impecli-j98-> Tbtum^o mni. Recurrit^o* 

mentum efl, quod non fumus^ 

k paflinnibus Iiberi. 



59.. Quando mdicum adverfita- 

tis occurrit nimis citodejicimur^ 
100. Si niteremur j?/rr^ in proelio. 
10 !• Nunc/)ro m/?g«o videtur, fi 

quis primi fervoris partem pof- 

let retinere. 
102. Si fwoi/r^f« violentiam face- 

remus, curifta pojQTemus facere 

cum levitate. 

quod aliquando habeamus ali-' currit 29, contrariecas femeU 

quas Bb ft 



99^ Modicum^ 39. mmis. 36I 

[oo* Stare^ 74. 
10 1, Promagno.^y, 



102, Modicum 39. kvitas pro fa* 
cilitas» SemeL 



104« 



19^ 



Argumentm 



quas gravitates.^ . & contrarie- 

tates. 
IC4. Quia fiepe homlo£m ^^ cw 

i-evocant, .quatenus £ein exiUo 

ejBe cognofcat^ 
105. Melius interiorm teflem 

Deum quaerimus , quando f(h 

ris vilipendimur. 
106^ Ideo deberet (e homo in 

Deo totaliter firmare. 
1,07. Tunc bene advertit, fecurita- 

tem in mundo non poflTe cmflare. 
\o%^ L. i.ci^.Detentationibus 

refiflendis. 

lop.Diabolus nunquam dormitat. 
110. Tentationibus plenk carere 

non poflumus^ 
lii, Tentationes funt valdiutiles. 

112. Qui beni tentationes fuftine- 
re nequiverunt, reprobi fafti 
func. 

113. Non eft locus, ubi nonfunt 
^dverjitates. 

1 14. Non eft homo fecurus a ten- 
tationibus totaliter 

1 1 5^ Semper aliquid adpatiendum 
. habehimus. 

116. Qui non fadicem evellit, ad 
eum tentatiorfes redient. 

117. Homo fuum Propojinm de- 
ferens varie tematur* 

118« 



104« Frequenter occurruat. 



105. Foris & intus. z^. vilipith 
do. 6. 

10(5. Totaliter^ 15^ 

107. Confiare^ i^tofiare^ feumane- 
re. Semel. 

108. Refiftendis^ Verbum aftivum 
frequenter ab ipfo fumitur pal^ 
fiv6. 

109. Recurrit^. ^ 
iio. Plene. 11« 

III. Valde» iz^ 
iia. Bene, ^9« 



113. Semet 

114. Totaliter, 15. 

I 

1 1 5. PrtBpofido ad i«pe ad ver- 
bum adhibetur. 

1 16. Redient^ pro redibunt. Saj- 
pius. 

117. Propoftm^ loco Religionis 
;. jepurj:it,5<5. 

" • 118. 



Ex 400. Uktifms Styli KmpiJkfH. 
118. Nefcinjusfaftpe, qmd pofu- 



197 



mus, fedtentatio aperit, quid 
fumus, In tentationibus proba- 
tur, quantum ^ro/m/. 

119, Non magnum eft , fi homo 
dffuotus fiti cura gravitatm 
non fentit, fed fi tempore itfi- 
nxrfaatis patienter ' fe fufiinet, 
fpes magni profeSius erit» 

lao.Quidam mmodicii infirmantur» 

121. U I. c» 14. Videntur multi 
in bona pace 7?<w«, quandores 
pro eorum velle &fentire fiunt; 
fi aliter fit , cito moventur; 

laa. Propter diverfitatem7^7««m 
&■ opinionum fatis frequenter 
oriuntur diflfenfiones inter de- 
votos, 

127* Ultra proptium w^tf nemo 
lieraer daaxm.. . 

la^, Si rationimagis tu« inniteris 
qu^ virtuti fubjeAivfc JEfu 
Chrifti, rarh & tardi^ eris illu- 
mdnatus* 

ViS. L.'i» c. 15. Magis Deus 
> penfat, cx quanto quis agit, 
quam quantum quis facit. 

Ift6. Quidquid ex charitate agi- 
tur, JofwwefBdturfiruiTcuofum. 

ia7» S»pevidetur effe charitas, 
^ elt magis camalicas^ 



118« IndicativusproConjunctivo 
faepe. . " 



11 9. Devotus 440. gravitas 19. 
adverfitas 1« fe fuilinere 7. j>r0' 
fe^us 34« ' 



lao, Modicum 39. 
lai. Stare 74. Infinitivus 44, citi 
pro faciliter, . vel brevi ^j, 

132« Senfiis 13, fatis 52* devotos 
440, 



laj. Infinitivus 44. 

124» 'Raro^iQdiffiultert^ySm!^ 



ia5, Penfo pro mfiSsro recunat 
43* 

i^6*Totuni^tQofnni y>t 



127* SemeU 



lag, B b a 



tag» 



198 



} 



jf- ip^- - fLi%. Afffmmtm 11. pn Kmpt/w. 



I2g- Qui charihtem habet, ml^ laS^ Privatum^roproprim^Kpt^ 
lum privatum gaudium amat» 



129, Totaliter 15^ iinaliter lo^ 
fruibiliter femeU 



129^ 7(>?i?Z//eradDeumrefert, jl 

quo ^«/^//y/romniaprocedunt, 

in qud Jrmhter omnes fanfti 

fruMiter quiefcunt^ 
130. L. I, c^ 16. 25/iwiDeoconH 

micte, qui fcit benc mala in bo- 

numconvertere* 
13 1* Libenter babenms alios per.| 131, Statuta 6, penfo 43> indici*^ 



13Q4 23/impro0tm»^o«benel^^ 



fedlos ; alios reftringi per (ia- 
tuta volunnis;&ipfi nullat^nus 
patimur cohiberi^ Sic patet^ 
quod raro proximum iicut nos 
ipfos penfanm^ 
^3^* L* I. c^ 17^ Oportet^ titdi- 
fcas te in miAtisfrangere^ fi vis 
pacem tenere. 

133. Si vis dd)it^ /fare^ Uneas 
te tanquam exulem^ Habi- 
tus & tonfura mdkum confe- 
runt^ fed tnutatio morum. 
Non potdl diu ftare pacificus, 
qm non^nititur efle minimus. 
Hic nemo potedjlare^ nifife 
voluerit humiliare^ 

134. L^ i^c^ 18. Intuere fanfto- 
rura exetppla, & videbis^ quam 
pwdicum fjt^ quod agimus^ O 
qultm aibdicatam vitam duxerunt. 
Ft?megebant, fed intus €onJi- 
iatione & gracia reficiebantur. 

Sibi 



tivus &P& 



13 2^ Frangere €e ^^^ mtreloc» 
fervare 12» 

135^ Stare^j^^tenereie i^^moM- 
^um 39. nititur^TO volo 13^ 



134^ Ahdicatus femel. modicum 
39. foris intus 33^ confolario 
80« nihih* 2 1 , ftare 74^ fimplici 
50. magifter 107. 



»35^ 



Kmpijii 



jg9 



Sibi ^)fl» vfdebaBtxir tanquaml 
nibUi. lo vera humilicate Jla^ 
bant mjimplici obedientiavive- 
bant iub regula Magiftri mun* 
dum Jiippeditaverunt^ 

135« Utmam in te non dormitep 
proJeSfus virtutum y qui toties 
vidifli exempla devotorum, 

1^6. Lw« c^ 19^ Vita boni reli- 
giod talis fit interiuSy qualis vi- 
detar hominibus exteriusy & 
merita pliis debec eile m/f^^, 
quam quod cemitur foris^ 

137* Omni die renovare debemus 
propojftum noftrum, quafi hodie 
primum adconverfionem venif* 
fefflus* 

ijg- Siyir/iV^ proponens deficit 
quid ille^ qui minus fah pro* 
pom'r. 

igp^ Sit«diaomittitarexercitfum 
Jatis culpabile efl:^ Conemur, 
^uantum poiTumus^ adhuc le- 
^er deficiemus, Exteriora 
& interiora nobis fcrutandafunt. 

140« Si non continuS^ te vales 
colhgere^ faltem coUigas inter- J 
dum. I 



i^S^ Dormfto 4. profeSus 24. 
devoti 440r 

1^6^ Intus foris 33. 



137. OmverJio^oRsligume 12. 



I3?# P^rtis pro intenfus ia# 



139. Satis pro Superlatnro 52^ 
leviter i^Tofkciliter i^. interiora 
exteriora 33. 



140, FaleopropoJlimiy^ 



147^ Nunquam fis ex toto otfolus 
alia in feftis^ alia in feriatis 
mAff$Japiunt diebus» 

142. 



i4i^ Ex toto femel, fapio 53^ 



142. 



aoo -§♦ 19^. - 2!2j. )/1rgurnentum n.proKempijio. 

142» L. T. c. 20. Perlege niate-1142. Compun&io^ compun&us^ 27 



N" 



rias, qua? cmpunSliofiem n}agis 
praeflant, quaw occuparionem^ 
Si te fubtraxeris k circuitionihus^ 
invenies tempus pro hpnis medi- 
tationibus* Facilius elt domi la- 
terejquam/tv/V fe cuflodire. Ne- 
mo fecure apparet, nifi qui Hben^ 
ter lutet. Nemo fecur^ praeft,nifi 
qui lihenter fubeft; nemo fecure 
praecipit, nifi qui lihenter obedire 
didicit; nemo fecureloquitur^ni- 
fi qui libenter tacet. 

143, Nunquam promittas ribi fecu- 
ritatem, quamvis bonus videaris 
coembitay aut devotus eremita: 

1 44« Ne ad confolariones licentius 
exteriores declinent* 

145. Nerao dignus coelefti confola^ 
tiofie^ nifi fe exercuerit incompun' 
£fione. Si vis corde tenus compun- 
gi, exclude tumultus mundi. 

146* In cella invenies, quod foris 
faspius amittes. Cella cofitifiuata 
dulcefcit. Si in Principio Cofiver- 
Jionis tuxbene ea^m cuftodieris, 

< erit tibi folatiufn. 

147. Ab omni laeculari f «iwtt//« lon- 
gius degit. 

148. Trahunt deCidemfenfuahtatis 
^dfpatiandum. 

149. 



circum nrfito femel. foris 33. //* 
benter 180^ " 



14}. Cotnobita femel. Erendfa 9» 



144« Licentius femeL 

145. Corde tenus femel. tmnuUus 
21. compunftio 17. 



146. CeUa i r.foris 33. continiia 
i^ dulcefco 4. converfio ii.be- 
ne 69. folatium 8o» 



147. Tumultus 2 1 . 

148. Senfualitas 4< 
tum 2. 



Spariamen- 



144^ 



14^' Quid nifi gramtatem cotifci- 
entias , & dilperfioaem cordis 
rcporias? 

l^o. Laudabile cft religiofo raro 
foras exire. mane in cella. Si 
non exifTes , melius in hma pa* 
ce permanfifTes^ 

151. L« i.c. ai« Decmpuft&ione 
cordis. da te ad^ cordis computh 
Bionem^ & invenies devotionem. 
Mirum» quod homo pofHt lat!- 
cari^qai pericula ^imxpenfat. 
fcliX) qui abdicat ^ quidquid 
confcientiam maculare poccft 
▼el gravare. 

152» Non attrabas tibi res alio» 
rtnfu 

if )• Hoc fit tibi gravejquia non 
fc^^^ ^^ facis heni & circumfpe- 
£f^j ficiit decet devotum religio^\ 
fum converfdru Quando honK) 
eft coniptinSlus 5 tunc gravis eft 
ci mundus. Sive fe coniiderat^ 
five proxitrum penfat , tiabet 
materiam dolendL 

1^4» Si inferni pcenas cordialiter 
perpmdereS) credo>quod labo- 
rcm libenter fuftineres. 

I f f . Sed quia ad cor ifia non tran- 
feunty valde pigri remanemus. 

156, Li.c«2a. Quis eft>quime<- 

liusj 
Eufeb. Amtrt. C R.Dedu&..^ 



Ex^co. IdktifmisStyHKmpi/iam\ 

149« Grjtvicas i^J 



loi 



1 50. Religiofus 47. foras 33, cetU 
ii.^m/jficpiflimCi 

I ;r« Compundio 2;^. ^r^ fe ad 
II. devotio 440« penfo 4}^ 
fluiculo y« gravo 24^ 



ff«; Attraho pro, ttonjis foUici- 

tus 2. 
ffj. liahere fe. farpe* circmjpe^ 
£tus 5, cmxrjari. £spe. 



I J4. Cordialiter 1 1 



Kf. ^rfcfir tranjire. femel, «rf- 

i? 123. 
if5. FaleopropoJfumj%veritJ. 

intcrnus^vclintcrius i a 1 « libcn- 
Cc cer 



1 



»0% 



§♦ i9€-2iZi "^rguimtm U. pn Kmpifio, 



tcr 1 80. valdc 1 2 3^ 4evote 440; 
qnatenus. fa^piiHme» 



iSl^ Sapio ^i, gravitcr 7^. nihir 



158. Ei^ miqus iiOtatum, 



lius habct ? . utique. , qpi pro 

Deo aliquid pati valett Verh 

miferia eft vivere fuper terram 

nam comcdere vere magna mi- 

fcria cft homini devoto , qui //- 

'henter eflct abfolutus a pecca- 

to. vnlde cnim gravatur interior 

homo neceflitatibus corporali- 

bus. Unde propheta devotl ro- 

gat ^ quqtenus ab iftis libcjr cfle 

valeat. 

157. O infani , qui nil^nifi cama- 

liz fapiunt; in finc graviter fen- 

tient) quam nihilum erat , quod 

amaverunt^ 

I J8. Qi^are \\s ^procrajlinare pro- 

pojitum tuum 

1 f ^, Quando male habcs, eft tem- f 15P. Libenter i |o. t^nco; i »♦ 
pus promerendi* libenter habe- 
remus quietem. fed oportct 
' ;^/7(?r^ paticntiam^ 
i(5o. Qui fiet in fincj qui tepefci- 
mus tam mane. henh opus elTctj 
quod adhncinftitueremurtan- 
quam boni novitii, fi forte fpes 
eQctdc profeSfu. 
i6i*L. I. c. 2?- Vrtlde citotrit te- 
cum hic fa&um, vide igitur, 
quomodo te habeas. Sic tc in 
, . omni facfo dcberes tenere^(]uzCi 
, ' ftatim moriturus. muhi annOiS 
' QOmjpnt^nt cgnverjionis^i^dix- 



i/jo. Tepefco 4. hene 69* pro r^r- 
?^. Z'^?^/ fjepe. profe&us z^ 



161^ Valde 123, cito ^^.faSfum 
pro (?/^r^ fa?pe. /^f/^r^ fe 12. 
converfo pro ingreftu inreligio- 
nem fuepc. multitm > pro longe, 
vcl profupcdativo ^tf. Indi- 
caavus. lape. 

i^a^Sup- 



Ex 400. TMJinis Styli Kemplftani. 



»0J 



pe pamis rft friidus emcnda- 
tiouis.qunndo illa cxtrcma ho- 
ra V. nTit, mnlttm alircr fcntire 
incipi esv & v^lde dolcbis , quod 
ta-n ne^ligens/i/T?^'. 
162 Dabit ma^nam confidcntiam 
fupportatio advcrfitatis. 

163. Noli confidcre /f//)^r amicos 
nunc tcmpus, in quo promcre- 
ri valcs. iknSt nunc taliter vi- 
vere^ ut in hora raortis valeas 
gaudvre. caftiga nunc corpus, 
ut tunc valeas habere confi- 
dentiam. 

164. L. I. c 24- Nuncgemitus ex- 
audibilis^nunc dolor purgativus 
habct purgatoriinn > qui pro 
contrariantihiis llh^nter orat. 

16^. Ibi mw/ic/yjululabunt 3 ibi 
nulla folatia , hic amicorum 
fruitnr fohtiis^ 



166. TuncpkcebittribuI?itiQ per- 
peffa ; tunc ohtenebrefcet vcftis 
fubtihs ; tunc Iaudabitur/?^7^- 

' /)^c^///^ domicilium. tunc ex- 

• altabitur fmplex obedientia. 

• tunc conrohberis fuper devota 
oratione. tunc potius gaudebis 
dc filcntio y quam de longa 

' fabulatfone. dilce nunc in mo- 
dico pati; d modo fHodica paf- 

fio 



! 6z. Supportatio. femcl: 

i6j, Suf^er , cum accufativo 5* 
valeo pro pojDTum 17. 



164. ExaudibiUs^ purgativus funt 
derivativa) qualia multa inve- 

' nit Thomas K, Cohtrario. femcL 
hbentcr igo. 

i6s^ invidiofus. dcrivativumJ 
fruitur vcrbum a(5iivum fumi- 
tur paffive , quod confuetum 
cft Thomae K. 
66. perpeJDum , paflfive. obteno- 
brcfco. derivativum. pauptr- 
cuhm 14* fimplex 50. devota 
440« fabulatio 20. modicum^ 

19. 



I 



Cc 



167. 



fto4 



f* 196. - 223. Argumentmll. pro JSmpiJto. 



fio tatn jmpatientem efBcit, 
quid tunc gehenna efficiet? 

167. L- !• c. 25. Modicum labo* 
rabis, & magnam requiem in- 
venies. Fac nunc, quod tunc 
fadhirus efles , & betw fecurus 
€ns. Uli maxime proficiunt, 
qui magis gravia vincere nitun- 
tur^non omnes babetit squ^ mul- 
tum ad vincendm & mortifkan- 
dum. Diligens tamen a^mulator 
valentior erit ad^proficiendum , 
t^im alius bene morigeratus mi- 
nus feryens^ Qu^m dulce eft, 
videre devotos fratres, beni 
mrigeratos & dilciplinatos I 
quam nocivum, negligcre vo- 
cnxioTtis propoJitunK Memoreito 
dxrepti propojiti. 

i68* i2^/^g/c^^fervidus omnia/^^- 
nhportat. Btligiojus negligens 
habet tribulationem fuper tribu- 
lationem^ & ex mni parte ^zxi- 
tur anguiliam. 

169* Qui laxiora & rennffioraqxji^ 
rit, lemper in angujliis erit ^ quo- 
modo faciunt tam multi religio* 
Ji^ quifatis arftati funtfub dlfci- 
pUnaclauftrali ? abj}ra6th vivunt, 
grofsh vcftiuntur, 6t fe in omni 
difciplina cufiodiunt^ , Attende 
Cartbujienfes j Ciftercienies ^ & 

diver- 



167* Modicum 39. bene 6g. gra- 
via fa^pe. habent ad. faepe. mo« 
rigeratus 2. propojitum pro Rsli- 
gimis profej/ione 56* 



itfg* JBene pro faciliter 69* porh 
pro fufero 5 . tribulatio fuper tri^ 
bulationem fspius^ 



169* Laxus^ remijfus^ angufHa 
f«pe. Religiofus 47. Jatis 52# 
difciplina, vel difdplinatus 27* 
clauftralis lo.abftractusfaspiug* 
groifus 6. cuftodio^ vel cufto- 
ditus 40, attendo cum accuia- 
tivo 33* Carthufienfes 3. mo- 
nachi 54« qualiter faepius^ 



Ex 400* Idktifmis Styli Kmpifianu 



305 



diverfe reUgionis mmacbos, qua^ 
liter no6te furgunt. 

170. Ideo turpe eft, ut tu delt- 
res pigritate^ ubi tanta multitu- 
do religioforum inclpit DeojV 
bilare. 

171. Quando homo ad hoc per- 
venit, quod de nulla creatura 
confoiationem quarit. Tunc 
Deus fapere incipit, tunc bene 
cmtetttus de omni eventu erit^ 
nec pro modico contriftabitur » 
fed ponet Ce Jiducialiter in Deo. 

172. Deo omnia incunSianter de- 

ferviunt. 

173. Si incipis tepefcere^ incipies 
male babere ^ fl autem dederis te 



1 70. Deheo pro volo femel. pigrito 
(emel. jubilo vel jubilatio 5.. 



lyu Quod loco ut^ & cumlndi- 
cativo lape. fapiojs- ben^e^. 
modicum 39. ponere fe 14. fi« 
ducialiter 3« 



1 72. Incunftanten 2* 

173. Tepefco 4. mal^ habere 6. 
dare fe ad aiiquid 1 1 . pax per* 

ad fervorem, invenies pacem.\ {^etub^ vigiiare quieti, vel fu- 



P^gilafuper te ipfum* 

174. L. 4* c. I. Difce exteriora 
contemnere, jfe ad interiora te 
dare. Veniet Chriftus, 11 illi 
intus paraveris manfionem. 

' Frequens illi vifitatio cum bo- 
mineinterno^ praepara cqt tuum^ 
quatenus ad , te venire digne- 
tur. 

175. l^te provifor xmt^ ^precu-^ 
rator; pone totam fiduciani in 
Domino; ipfe faciet hene^ fic* 
ut optimum fuerit*/ Uhicunque 
fuerisi extraneus es« Quid 

hic 



per fe a^ 
174. Exteriora, interiora i^i. 
intus 33* homo intemus 9. qua« 
tenus fspiflim^» 



175 r Provifor i . pf ocuracof 5, po* 

nere fe ^ vel Ipem in aliquo 14^ 
bene 69. fextraneus 9. alta 40^ 
libenrer » 80. requietio oblocutor^ 
benedi&er , minus certe ufitata» 
Cc 3 1/4 



40$ §, i9^» - 2f23« Argmentm 77. pro Ketftplfit. 

hic drcumfpicTs, cum hic non 

fit locus requieticnis. Si jiefcis 
'■ tf/?« fpeculari , in facris vulne- 

ribus Chrifti lihenter habita. 

Chriftus habuit oblocutores, & 

tu vis omnes haberQ henediSto- 
' res? 

176. Si modicum tie atnore jEfu 
fapuijfes^ nihil de commodo cu- 
rares^ Verus intemus poteft in 
fpiritu fruitive quiefcere, qui 
eb intra fcic ambulare, & modi- 
cum res ab extra ponderare^ non 
eixfpedlat tempora ad ^/m)?^ 
ea:ercitia. Qui intus bene dilpo- 
fitus eft, non curat hominum 
geftus, Tanrumhomo dirtrahi- 
tur, quantum fibi res attrahit. 
Si re6fe tibi ejfet^ omnia tibi ce- 
derent in profe6tum. Si renuis 

' confolari exterius^ pbteris /r^- 
quenter interius jubilare. 

177. L. 2, c. 2. Non W(^^;;/ /)<?/;- 
"^ ^^j" quis pro te fit , Deuste^e- 

fenfabit. De lubmiflTione fub 
F mlatir tgmmQ. Quando ho- 
mo le humiliat, leyiter fatisfa- 
cir fibi irafcentibus, Humih'sy^7- 
tis benh eft in pace , quia ftat in 
Deo. .Non reputes te aliquid 
pnfeciffcy nifi omnibus te infe- 
riorcm fentias. 

178- 



/ — 



176. Modicum- 39. fapioss. ^n- 
ternus (^. verus v. g. verus obe- 
diens, verus humilis 15. abin- 
/r453.pondero24. devota^^o. 
atti-ahere fibi res, pro foliicitum 
6ffe^ut ciiriofum !♦ Refte fibi 
effe, femel« profeftus 24. fre- 
quenter faBpiffime, jubilo 5. in-- 
terius 121. - 



177. Magnipenderefemel. defen- 
fo vel defenfarrix' fcmel. PrsB- 
latus vel Prselatura 73. leviter 
18. fatis 52. bene 69. ftare in 
aliquo 74. reputo pro judico 19. 
^entio pro judico 6, 



178 



Ex-^-^^O. Idiofijms Sfyli Kempijiani. ',207 

178. L. 2. c* 3. Ponete in pace, i78*.Ponere fe 14, pncHico.vel ' 
& tunc alios poteris pacificares pacificatus IJbmel. beoe pro fu*. 

perlativo 6g, paffionatus 5, tra- 
here, pro interpretari 11. ma- 
le vel ben^contentus faepe. con- 
tentari i^* agitari vel agitare 



V-. 



horao pacificJus plus prodeft', 

qu^m hene do6tus^ « Homo paf 

fionatus etiam bonum in malum 

trabit. Qui bene in pace ed ^ de 

riuUo fufpicatur ; qui autem ma^ 

U contentus efi^ fufpicionibus 

agitatur. , 

197, Tu fafta tua ^ew^T^/V ejcuia- 

re^ ^ colorare^ &.aliorumnon 

vis r^pere excufatiooes.anus- 

quifqucr likenter pacem. hatet^ 

.cum indifcipUnatis ^ aut.fMfr^- 

riantihusi paciiice polTe vivere, 

magna gratia eft, & laudabile 

nimis. Sunt, qui feipfos iri 

, pace tenentl & funt, qui cec 

alios in pace ^^^'/ff/f?^ Paxno*» 

. , flra in humili fi^ferenftA po- 

. nenda* . *^ 

180. L* z. c. 4. Quando homd 

incipit tepefiercy libenter exter- 

nam accipit confolatidnem. 

Qualis unusquifque intas eft, ta- 

lis judicat e^terius. 

18 U L. 2. c. 5. Seepe nobisT^f;- 

fiis deeft: modicum lumen eft 

in nobis, & hoc cito per negli- 

gentiam amittimus. Saepe non 

advertimus , quod tam coBci /«- 

tusfumus. Satis cito ponderamusj 

quod[ 



1794, Bepe (J9. colorare. minus uQ. 
tatum. }ibenter 1 8o- indifcipUna- 

,. /«^iemel; contrario lemeL nimis 
pro fuperlativo 36*teneofei2* 
dimittOy pro , fino. minus Ufita- 
tuoi^ fufferentia femeU 



T 86. Tepefco 4. libenter 1 80. in- 
tus 33. . 



1 8 r . Senfiis 1 3. fflodicum 39. ci- 
to pro faciliter 3 3 . quod, cum in- 
dicativo tepe. intus 35. iatis 
S2. pondero 24. graviter 7. in- 
ternus. homo 9. totaliter 1 5. 

i8a. 



io8 



ff. 19^. * sti^. Argumentm Il^pro Kkmpifit. 



quod ab aliis fuftinenius. Qui | 
beni & re&i fua ponderaret, non 
eflet, quod de alio graviter ju* 
dicaret. Internus bomo (Ibi in- 
tendit. Nunquam eris internus 
& devotusy ntfi de alienls (1- 
lueris^ Si tibi & Deo totaliter 
intendis» modicum te movebit 
quod forii} percipis. 

182. Si dibes habere pacem^ o- 
portet, quod totum poftponas^ 
Multum profides, fi* te feria- 
tum ab omni cura conferves. 
Vdlde deficieSy fialiquidtem- 
porale reputaveris. 2^;im vanum 
exiitima, quidquid confolatimis 
occurrit de aliqua creatunu 

183- L. 2. c» 6^ Bona confdentia 
valde multa potelt portare , & 
valde Ista eft inter adverfa. Bo- 
nomm gloria non in orebominum. 
Fadle erit contentus & pacatus^ 
cujus confdentia munda eft. 
Non major did vales^ qu^ 
Deo tefte es, Si attendis^ quid 
apud te fit intus^ non curabis^ 
quid de te loquantur homines 
f&ris. Homo confiderat a^his» 
Deus penfat intentiones ; ben^ 
agere, & modicum defe tenere^ 
humilis anims indidum eft» 
Nolle conjolari ab aliqua crea- 

tura. 



182. Debeo pro voh imel. totum^ 
pro omnia ^a pofipono fine Da- 
tivo, pro contemno femel. fe- 
riatum .pto vofuum. minus ufica* 
tum. reputOj pro ^eftimQ 19. 



iZ^. Valde 123. inorehominum 
iemel. concentus faspius. paca^ 
tusj pro pacificatus minus ufita« 
tum. valeo 17. attendo 33. 
intus 33. peniiit 43. mbdicum 
39. tenere deje^ pro «ftimare 
&pius. intemus homo 9. extria- 
fecus 121. totaliter if, quod^ 
cum Indicativo fspiust 



184- 



. Ex 400. Idhtifms StylUSimpiJSai 

tura, 'interna fiducias indicium 

"cft; qui nullum extrinfecus pro le 

tedimanium qusrit, liquec^ffM^i 

feDeo totalUer cmmifit. Aoibu- 
^ lare cura Deo intus^ nec aliqua 

affeftione teneriforis^ .ftatus 

eft interni hminis. 
184» L. %. c, 7. Dileftio JEfu 

perfeveraUlis ; tllum amicum 

/^f^ tibi« Teneas te apud Jftlium 

vivens & moriens* Si fcircs te 

benb ab omoi creatura evacuare^ 

JEllis deberet libenter tecum ha- 
• bitare. Pen.e tttum perditum 
. invenies, quidquid extra J£- 

fum in hominibus pofueris. 
185* L* 2. c. 8* Quando JEfus 

adeft, totum bonum eft: quan- 

do JEius non adeft , totum du- 

rum eft. Quando JEfus intus 

non loquitur, confolatio vilis eft, 

Quiperdit JEfum^ perdit«/w/V 

multum. Diciflimus eft, qui be- 

ne eft cum JEfu* Scire JEfum^ 

tenere magoa prudentia eft, iSi j 
. illom ijfugaveris^ ad quem fu- 

gies? fi JEfus non fuerit tibi 

- amicus , eris nimis triftis & de- 

. lolatus. Efto liber ab intus^ fi- 

ne alicujus creatiiraB . mplica* 

mento. 

186. 

Eukh.Jtiurt.C.R.Dedu&. 



«09 



184. Perfeverabilis, derivativnm.: 
tenere fe 14. bene 69 debeopvo 
volo femel. evacuare fe minus 
ufitarum. libenter igo^ tocum 
30. pono iu alio 1 4. 



i8S» Totum 30. intus 35. vili* 
, f 7. nimis 35. bene 6g. tenere 

14. effugo femeU implicari crea- 

turis 15. 



Dd 



i%6. 



2IO %. igS. * 223» jffrgtmMm H. pro Kmpifio. 



\%6. Oiniribus evacuatls & Ikeft' 



ti0tis cum Deouniaris. Nonde- 
bes dejici^ fed ad voluntacem 
Dei aquanimiter ftare. 

ig7. L. 2^ c. 9. Valde magnum 
e(l, libenter exilium cordis vel- 
leliiflinere. iSI^^/jiiiavicerequi-: 
tac, quem gratia portat. Uben^, 
ter habemus aliquid pro folacio,. 
oportec cercare hominem , an-; 
tequam diicat ieipfum pleni ^n- 
. perare, & cocum affec^m ple- 
ne in Deum crahere* 

l88- Qumdo homo fiaf fuper fe' 
ipfumy facile labicur ad confola- 

. tiones humanas. Verus Chri- 
ili amacor non eadit fuper illas 
confolaciones. Cum ablaca fue- 
ric confolatio, non defperes^ 
potens eit Deus redonare gra- 
tiam. 

i89* Sive adiinc homines hni^ 
fivc devoti frdxxes ^ modicum henc 
juvant^ & modicum fapiunty 



1^6. Evacilo minus ijfitatiira in 



hoc ienfu. licenciare a. dejici 
3« asquanimicer 2. ilare 74. 

187- Valde 123. libenter i8o,la« 
tis 52* plene ii. 



i88* Stareliiper 5. cadere ibper 
iem^L redonare mious uiicatum* 



quando deiercus fum a gratia* „ 

190.L.2.C. 10, Ponefe^d pacien^ 190. Ponere fe 14. libenter igo. 
tiam Ouis non libenter confola ^aleo 17, totum 30. fontali de- , 



tiam Quisnonlibenterconfola 
tionem acciperet. Diyinis confo- 
lationibus nerao femper pro fuo 
aflFeftu frui valet. Homo male 
agit, non totum Deo retribuen 
do» Ingraci fumus, oec totum 

refun- 



189- Bonum fspiiCm^. devod 
440* modicum 39^ftpio 53. 



rivativum^ affedo ig. timora* 
tus minus uiltatum^ ilare^^. 



191. 



n 



19T. Bajulattr tninus ufitatumud 
& defiderator. abftinentia 2. 
querimonia minus untatum. de* 
je<5lio 9. totalicef 1 5« ponder» 
£4. fepooere 14. 



Ex 400« Idioti/mis Styli &mpifiaeu 

refundimiis fontdi^ origini^ Non 

affe&o contemplarionem ; qu» 

ducit.in elarionem^ Ubenter 

accepto gratiam, unide timoriU 

tkr evadam. Pone te femper 

adinfimum, quia fummum non 

/lat fine infimo. Non poffunt 

effe elaci^ qui Deo totum ad- 

lcribunt. 
19«. L. 2*0. ii.JEfiishabetmul- 

tos amacores regni, fed paucos 

lajulatores cxMcis. Habetmultos 

deftderatores conjolatioms ^ fedj 
'. paucos tribulatipnis ; midtos 

invenlr fociosmenf», fedpau- 

cos ahfiinentia. Si ujodicum 

eos reliquerit, ifi ^uerimoniam^ 

aut dejeBionem cadunt. Unum 

neceffar ium , ut homo totaliter 

a fe exeat Non grande ponde- 

TBt^ quod a&ftimari poffet. Ne- 

mo liberior^ qui (otadinfimum 

fe ponere. 
192. U 2. c. u . Qui lihenter au- 

diunt verbura crucis, tuncnon 

timebunc. Mori afii^es in cru- 

ce* In cruce totum eonftat, & 

in moriendo totumjacet. 
193- Sape tibi gravis eris, OBC 

alkviari poteris, donec Deus 

voluerir. vult, ut i\\i totaliter \ 

tefubjidas. Nemo ita ^crir^^ . 
. ter Jid.% 



^U 



192« Libenter. igo. affe6):o i8« 
totum 30. tn hoc jacet femeU 



193. Gravii» 3. alleviari i. tott^ 
liter 15. cordialiteF 11« 



194. 



194* Libenter igo. fufFerentia fo- 
mcL drcumfigno minus ufica* 
tum^ 



1^5* AiFeAanter ab afFefto ig. 
ponere Te 14. quod cum Indt- 
cativo fape. fapio jj, gravis 
3. cico 9^. libenter 180. raodi* 
cum 39. ftare 74. profeiShis 24, 
gcavitas, pro difficultas 19. 



11 a %. 19^; ^ 22^. Argwnenfm 27« /y-0 Kempifit. 

ter fentit paffionem Chrifti, ficut 

is, cui contigit fjmilia pati. 
194, Si Uhentef crucem portas^ 

portabit te* Tota vita eft c/>- 

cumjignata crucibus. ajQSiiftus 

crefcere fendt fruftum ex fuf* 

ferentia crucis. Non eft fecun- 

' dumhominem, concumelias/f- 

lenter fuftinere^ 
IP5; Caiicem Domini afeStanter 

bibe.- Pw^ f^ ^i luftinendum 

quando ad hoc veneris, quod 

tx^yjXzxiofapit^ tunc heni tecum 

efte exiftima. Quamdiu pati 

tibi grave eft^ tamdiu maU 

hahehis. Si ponis te ad patien- 

dum 5 fiet citb melius. Merico 

deberes Itbenter modicum pati 

pro Chrifto. Nil Deo acce* 

ptius, qu^m lihenter pati pro 

Chrifto, Non ftat profeSfus 

ftatus noftri in multis confolatuh 

nibus^ fed in magnis gravitati*. 
'' hus. 
196- L^ 3. c. I. Beata auf es, qute 

de mundi fufurrationibus nihil 

advertunt, qum interius ^ufcul- 

tant veritatem. Beati oculi, qui 
'^ * exteriorihus claufi interioribus 

funtintentu Beati^ mjxinter" 

na penetrant. Quid lunt tem- 
^ pofralia , ntli feddforia^ 

. ' ' * 197* 



19^« Su(urrat}o femeL interiut 
111 i interna 9. fedu&oria minus 
uficatuffl. 



m^ 



tatum^ 

'• • • . • 

198, Exteriue 121. intelligentia 
minusuiicatum. forisjntus 33. 

t 

199, yefifu 13^ penfcj 43, modi- 
cum 39. praebenda 7. pigrito 
1. valde las. devoti 440. 



Ex /^oo.Idktifmis.StyUK0f}tpifianL • ij^ 

197» L. 3. c. ». Domine l3eusj 197. Infpirator^ fignata minus ufi- 

infjnratcir omnium. Tu ref^ras 

intelledtum fignatorum. ^ 
19S Illi ^x/<r///jriganc^ tuinteUi- 

gentiam tribuis. Sine fruftu eflB- 

cior, fi fuero /bf /j admonitus, 

& intus non accenfus. 
199. L^ 3* c. 3* Verba mea non 

funthurmno fenfupenjanda. Pro 

modica prabenda longa via cur- 

ritur; pro fummo bono ^d mo- 

dicum fuigari pigritatur. Verba 

iDeaerunti;/«Wtfneceflaria. Ego 

fum fortis probator omriium de- 

votorum. 
:aoo* W 3. c. 4. Ego fimvermicU'' 

lus; . quomodo pofTumtae tole- 
^, rarejn.hacidita. . 
201* L. 3. c. 5* Ambula in72f»/>W- 

citate'^ qui ambulat in veritate^ 

futabitur. Habes > unde te de- 

beas viUficare , qui a infirmior es, 

quam* vales comprdhendere* 

Quidara habent modicum in cor- 

de; alii de terrenis graviter au- 

.diunt» tiaturs doknter infer; 

Viunt. ; 

A02. L. 3* c. 5. Necefle habeo ^laoi-ConfortOL^^ Jutt» 33. bene 

te confortari^ ut wfw^fanatus, 69. onerofura femel, lapidum 
. & kff^ tnirgatus elBciai*. Amor f^pB, impltcatib ab implico r^^ 
• leve fadt onme (?f7^^fl» ; Ham . affedo iS.^valeo 17% dormito 

i^marumj^/^i^fmeffi^^ :- ciirpiimfpej^tts ^.c^ditos^f^ 

li-;.::i Ddj Pr«^ 



100. Vermiculus derivativum» fe 
' tolerare minus ufitatum. 

201. Simplicitas 50. tutatio fe- 
meL vQifico femel. valeo pro 
poflum \7^ modicum 39. gra- 
viter 7. doleflter minus ufita- 
tum^ 



liber, ne m^licatims (uftioeat. 1 PrafactM 73. dev.otn? 440. fa- 

Labores plus i^e&at, (^hxiva- pio 5 '3« paracus cu^ Infinitivo 

let, non Jormtat» Efi circmjpe- ispe. ftare 74. libentec igo. 

^MT, in renfibtrsix^<£ir«x,Qbe-v^ intedori 121. 

diens PraJatis, devotus^ eciam- 

cum non72r/)/rDeus. Qui noh 

ell paratus ad voluntatem /^i^r^' 

diledki, vm. elt dignu»'amator 

appellari. Oportet propter di- 

ledtum dura Itbenter ampte^i. 
' Dilata me in amore, ut aifcam 

interiori cordisore deguftare, 

qU^ fuave Ht amare. 
403. L. 3. c. 7. Propter mdUarA 

contrarietatem dencis, & mms 

w\6&confolationm<\\xBim, Non 

eft/o/«m perditum, quandomi- 

nus bene fentis.Pr^g«/?wpatri» 

vadit, & venit. Non te coatur- 

h&itpbanta/ia. F(xte krva pro- 

pojitm. Inimicusfiiciturdende- 

rium evacuarCi Stabis confufus. 
»04. L. 3. c. i}. Ucilius eft, devo-^to^. Ponderq 24. devocionis 

tionis gratiam non mulcum pon^ \ gratia iaepius. penfo 43. parvi- 

derare, Qmd&m (eipibs dehm- 

xerunc, non penfantes Cuzb par- 

vitatis meniuram. Fa6li lunt 



203. Modicum ^9. contrarietas 
fepe. nimis 36. totum 30. pre- 
guftus minus niitacum« vadtt 
lemeU phanta^ lemeL propo- 
f\tam^6. evacuare faepius. fta- 
«74. 



depai^peratit S}JNmfentire£ti^\ 
volunt. 
1^04. MeKus eft, modicm cum par- 
vzmteUigenHa* f^onfatis diCcte- 



tas 3. depauperatus nunus ufi- 
tatum. fentire fubftaotive infi- 
nitivus faepe. 



204. Modicum 39. intelligentia 
f»pe. iads S2. lapio 53. gra> 



c^ neQjatis yiffaosh fapit, qui| vitas 19. nimis 36. deje^s 9. 

tem- 205", 



9 

Ex 400. Mtitifmfs Styli Kempijtdm. 



aiy 



tempore gr4vitatis nimis defjje- 
rat^ fe geritj piepe tempdre bel- 
K tiimis deje&us. 

if ♦ Si fcires^modicus in te perma- 
tiere, noo incideres tam dtoin 
offenfm. l 

ao6. L. 3. c. 9. Si me vilificanxroiioS, Vilifico i, niWIura , m*hi!i- 
& ad nibilum redegero, & ab| tasit. reputatio 11. pulveri- 




omni propria^«p«/<»/w«ffdefe(Je- 
ro, itqve pu}verffavero , omnis 
«ilimatio in valle nibiUtatis meae 
fubmergetur. Si mihi relin- 
quor, ecce /o/</ infirmitas. Mi- 
rum valde, quod tam benign^ 
\ te cmpleShr. Me amando ad 
nihiUm redegi. 
a€>7, L, g. c. 10, Ego debeo efl^e 
finis tuus idtimatus. Ex hac 
intentione purijkabitur afiedns 
tuus. Si te qu9ais , flatim are- 
" fcis. totum dedi , fo/«w reb^dwe 
■ volo. Si intraverit charitas, cor 
privatus amor nofl occupabit. 
Slie^hfapiSf in me Q)erabis, 
Ij, L. 3, c. II. Non omnibus 
OMD , ut omnibus abdkatis 
^)?A:<im vitam aiTumant. Ve- 
fftxx es dignus laude, verh Do- 1 
%ous meus es, nec unquam 
iebeo in tuis laudibus/<z/?////rtf. 
O ampJe^endiMiffrvimm, quo 
jjnipn^nin promeretur bonum. 



iare minus nntatura. tOum pro 
magmm 30. valde 123. compIe« 
Ox)t pafilv& miQus ufitatum. 



207. UltittiJrtus lefneL purifico 
minus untatum. totum ^o. re- 
habere minus untacum^ privatus 
tepe,fapio53. 



2o8.Abdicare i* monafticai.ve- 
re, 21. promeretur paffivd 
minus uiitacumi 



/^ 



«09, 



/ 



fli5 



i. 1^6, - 223. Argumntum IL pro Kmpijk. 



209* L» 3- <^- i^» Ddiderium t(h 
talHerponas fecundumbenepla- 
citum meunu Et benk conten- 
tus eris^ Ne aliis. per iWi/r^W- 
mtionem lcandalum generes. 
' oportet viriliter appetitui coHr- 
• trajrcy. ut paucis xontentan di- 
fcat 9 &Jimplicibus deledari» 

2io^ L^ g, c. I j. Cum fueris txi- 
bulationibus exercitatuSy & Cit^^ 
/r/7rif f ^//W probatus. Studeas 
mala 4:eg^/}im//^ tolerare. Ho- 
mines fasculi parum ponderant 
fuas tribulationes ; propter nuh 
dicum corruptibilis vitae mortem 
animas incurrunt^ Si vera$iter 
vis dele6):ari«'Jn concemptu 
mundanorum erit tibi confoldtio^ 
Obfiftet inolita confuetudo^ re- 
murmurabit caro* r 

21 1. U 3. c. 14. Qui qurerit prl- 
vata^ amittit communia* Qui 
nbn Ubenter fuperiori fe fubdit, 
fignum eft^quod caro recalcitrat. 

- Difca fuperim te fubmittere^ 

' / JDitius viricitur inimi;cus, fi ifh 
terior b6m§ fuerit devaftatus, 
Quid plene te refgnare trepidas. 
Difce te fub oranium pedibus 
incurvare^ diice voluntates tuas 
frangere. 



209^ . TotaUter is* P^nere 14. 
bene 69. indifciplinatus i^ vi- 
rilitcr 10. contraire fiaepius^ cpn- 
tentari la* fimplicia 501 



210. Exercito j^ contrario i* m- 
quaniqjiter 2- pondero 24^ mo- 
dicum 39* veraciter 23* inolitt 
minus ufitatum ^ uti & remur- 
muro^ 



21 1. Privatiis fepe^ Ifbenter 1 8<5# 
fuperior 20. recalcitro minus u- 
fitatum. interior homo 9. deva- 
ftatus minus ufitatum in hoc 
fenfu» plene ti/ le refignafe 
10. incurvare fe 2. voluntateni 
frangere 33. 



%i%> 



213» 



Ex ^oo, Maijhui Styli JE^mpifiani* tiy 

a.iz* L* 3. c is* Expavefcir anujaia^ Valde 123« abyflalis, &m^ 

mz me^vaUe, O quam rub-l transnatabiie minus ufitatum» 

mittere me fub ahyjfalibus judi-i totum 20. nihiium ~ ~ 

dis tuis Domine» O pelagus 

intrnnsnatabiley ubinihitdeme 

reperio, quam nihil de nibiU^ 

in tofo nihil. 
1^13. L. 9^ c« i6*Mihif(?^im com- 

mittendum efl:» & dicendum, 

tu fcis, qualiter melius eji^ gy- 

ra^ &reverfame^ 
SI4. L. 3- c^ 18» Non poteris 

plen^ confolari, Exfpedlra mo- 

dicwKL verum rolatium, quod 

intus percipitur. Haec mihicon- 

folatio^ libemer velle carere 

humano folatio^ 
tLiS^ L. 3. c. 19» Nimis cafualiter 

Jlat. 
%i6. L. 5. c. 20^ Miferias non in- 

dignanteriex^^. Mulcas^rcmo- 

nias audivi. Dignum eft, ut pa- 
. tientet me fufiineam. Edlonerofa 

hac' vi ta , quami retro manerent 
217# L. 3. c. 21. Muiti graviter 



21 ji Toomi 30. quafiter (fepe. cura 
indicativo faepe. gyro, & re- 
verfo minus ufitatum^ 

214. Plenfe iLt roodlcum 39* in- 
tus 33« Ubenter lao^ 



tribulati & exercitati. Feres le- 
vius. Non attendas, utrum k 
Pralato^dii «quali excrcearis. Tb- 
tum gratanter de manu Dei ac- 
cipe. Nihil pro eo paffm fine 
merito^CertawnW/^. Tufcis, 

quod 
^feh. /Imort, C. R. DeduSf. 



aiS. Nimis 56. cafualiter 
tivum» ftare 74^ 

2i6^ Indignanter derivativum. 
querimonia minus ufitatum. fe 
fuftinere 7. oncrofus i^ quanti 
pro qu^ multi f • retro mane-* 
re u 

217 Graviter 7. exercito i. le- 
vius 9. Praelato 56* totura 30^ 
gratanter 17* paflura. verbum 
aftivum paffiv^ faspius^ viriliter 
I o, quod, cum indicati vo f»pe^ 
modicum 39. optabilis deriva- 
tivuro. valde i23^ 

Ee 



ai8 



if* 195, - 223» Afguftientm U.pro Kempijio. 



quod mdicutn poffum "pditi^ .Effi- 
ciatur mihi exerdtatio optahilisj 
Nam pati pro te valde falubre^ 

ai8* Lt 3* c, 22^ Propono, me 
fortiter adlurum, fed cura tno- 
dica tentacio venerit, magna. 
mihi angufiia. Falde vilis quan- 
doque res, unde gravis tisncatio 
provenic^ Hoc eft, quod me 
frequenter rel^^/^^r^/, quod tam 
labilis llim. Taedet valde^ fic 
quotidie -vivere. Robora me, 
ne caro tiecdum plene iubjefta 
valeat dominari^ Una tentatio- 
ne recedente , plures fuperve- 
niunt infperatk Qui f\xbdifcipli' 
na vivere ftudent, divinam dul- 
cedinem veris ahrenuntidtorihus 
promiflam non ignorant^ 

ai94 L^ 3^ c^ 23, Super omnem 
fcientiam, ^fubtiUtatem^ fupet 

^ juhilationem^txxfolatiofijJmus.Non 
poteft cor meum veraciter re- 
•quiefcere, nec totaliter conten- 
tari mixivi ce^ 

a20. L. 3. c. 24* Quis mihi det 
pennas ad voiandum & paufan- 
dum in te ? O quando adplenum 
dabitur vacare mihi? quando 
adplenum recoUigam me in te, 
ut fentiam te fuper omnem 
fenfum veniat Dominus meus 

ad 



2i8* Foftiter i* modicum 39^ 
valde 123. anguftia i rever- 

. beratminus uficatum/ Labilis, 

& iniperate derivatrva^ plene 

rri.valeo \y. difciplina sjf,;^). 

< renuntiator minus ufitatom^' 



I ."> 



219. Subtilitas, vel fubtilis 6. ju- 
bilatio 4^ folatiofifljmus mirius 
ufitatum* veraciter 23» totaliter 
15« contentari 12» 



220* Paufare pro quiefcere 7^ ad 
plenum, idem acplene ii^len- 
fus 13^ pauperculus 14^ intus 
33* vaide 123. vilitas 7^ 



121« 



Ex 4oo^ Idiotifmh Styli EmpiJtafU. 



SI9 



ad pauper^ulum fimm. . Tu tnihi 
intiis loquaris, Quid habetfer 
vus tuus, nifi uc humiliet f^vaU 
de^ memor propri» vilitatis^ 
Sunt opera tua bona valde. 
2rZi* L^ 3*. ^* 24^ Cum tuam no- 
bilicatem attendo^ Quaecunque 
exterius & interius poffiderous. 
Ille major eft, qui in regratiando 
devotior. iJle, qui pauciora ac- 
cepit, te attrndere -debet, quod 
tzm affiuenter^ ram libemtertua^ 

' munefa lar^iris, unde pro ma- 
gno repiito beneficio non mulia 
habere, unde exterius laus ap- 
pareat, ita ut quis confiderata 
v/W/^/^perlonaefuaB n6nm^)do 
gravitateni aut dejeciionem mde 

" nox\ concipiac, fed potius con- 
folationem. 

2i2. Tantum quis contentari d^- 
bet, ut ita Ubenter velit effe 
minimus ficut aliquis o/>?^r^; ef- 
fe maximus & ita pacificus & 
cofitentus^ atque ita libenter de- 
fpicabilif^ ficutniajor* 

2^23. L. 3. c, 27. Clarifica me, & 
rape me indurahili confolatione, 
quia nulla res creata appecitum 
meuili pienarih valet qmtare. 

224. K 3* c. 28^ Tu nqn indiges 
refpondere pro aliis^ Quid ergo 

te 



221* Actendo 33^ interius I2t^ 
regratiari 15* devotus 440. af- 
fluenter feu ajBBuentia 2. reputo 
iPt gtavitas ip* deje^tio 9^ 



222^ Contentari 12. libentengo* 
opto pro volo i/^. defpicabiiis i^ 



223* Tndurabilis i. plenarie idem, 
ac plene, II. valeo 17, quieta- 
re s* 

• « 

224. Indigeo cum Infinitivo le- 
mel implicare, pro immifce- 
£e 2 re 



»26 



§. ig6. - 223. jtrgmentm 771 pro Kempifto. 



te implkas. tu lerva te in bma | re 1 5^ agitare sa libenter 
pace, & dimitte agitantem agi- i8o. 
tare^ quantum voluerit^ Liben- 



225« Implicari 15^ totum 30. gra* 
vitas 19. devotio 440. profep, 
ftus 24^ penfo 43, indubitanter 



ter tibi loquerer verbura. 
225. L^ 3^ c» 29. Rebus tibi non 

commiffis te non implices. Non 
V exiftimes^ totwn eife honm^ fi 

nuHam fenferis gravitatem^ In 

devotione non confiftitprofeSfus. 

Omnia s&qua lance /^^/i/^j, tunc 

induhitata fpes erit. 
»26^ L^ 3* c^ 30» Ne nimis iw- 

plicer a neceffitatibus corporis , 

o dutcedo inejfabilis^ qus ani- 

mam pcsnaliter gravant. 
0,27^ L« 3» c. 3 r 4 Mirum » quod 

non ex totofundo cordis te mihi 

committis ? y?/?ad beneplacitum 

meum^ Nunquam eris in quie- 

tudine^ Nec diu flabit pax qu»- 

fita forinfecuSj nifi fleteris in me* 
^28* L.-3. c. 32. Da virtutem 

eorroborari in interiori homine. 
229. L. 3. c^ 33. Si ambulas ab 

intra , non ponderabis volancia 

verba. E(l prudentia, intror-^ 
fus converti ; non fit pax tua 

ki ore bominum. £x inordinato 

amore oritur inquietudo^ 
ft30* L, 3. c, ^4^ Non eft cordi 230. Ben^ 69. valde 123» grava* 



226. ImpUcari i^. ineffabilis r. 
poenaliter, pcenale i. gravo 3» 



227. Ex toto fundo minus ufita- 
tum. fi:are 74. quietudo fepius^ 
forinlecu8i2i« 



228* Virtus corroborari minus u- 
fitatum. intf rior homo 9. 

229* Intra, introrfus 33. ponde- 
ro 24« in ore hominum it in* 
quietudo fsepius« 



meo beniy cum fuero valde hu 
mil : atus ^ & gravatus. £go hene 
merui gravari» 



tUS24» 



131 



J^ 400. Idiotijmis StyUKempiJfam» 



I21 



Bgt. t* 3. C 35. Venias ad me, 
ciim tibi non fuerit kn^. Quid 
imp&rtaf follicitudo de fiKuris, 
nifi ut triftitiatn fuper triftitiam 
habeas? quando exifUmas totum 
perditum, non eft /o/f«»perdi- 

• cum. Non debes judicare ie- 
cundum prflefens femiret nec 
gravitati inhaerere 

»32. Noli putare te dereliftum 
ex toto. Expedit, ut exercite 
mini adverfis , & ut interdum 
fine fapore relinquaris, Si tibi 
fflifero gravitatem, aut contra- 
rietatem, dto fabievare ^oOhm, 

,. Verumtamen juftus fum, &re- 
cormenddbiUs multim; fi re^ti 
fapis, & in verUate afpicis, nun- 
quam debes tam dejeSth contri- 

ftari. 
333, L, 3. c. 36» Betik indigeo 
- majori gratia, Oportet pertrun» 
Jire creaturam , & in exceifu 
meaxXsftafe*y nifi quis fiierit k 
creaturis expeditus, non poteric 
intendere divinis» Paud fdunt 
le k creaturis ad pknm fique" 
ftrare. Nifi homo fit k creatu- 
ris liber^tus, quidqufd fclt, non 

• eft magni poftderis. Diu parvus 
43rit,^ui ali(^U!d aeftimat» nifi 

fummum bonum» 

ft34« 



231. Ben6 69» importo, ptro^ 
prolbn> 1« iliper 5. cotum 30. 
i^dre fubftantive faraendo in- 
finitivum 44* gravitas 19. 



232. Ex toto i.exercito r.fap 
fopius» gravitas 19. eontrarier 
.ta$ Cepius. fublevo i . recommen' 
dahilis minus ufitatum. multUia 
Joco fuperlativi faepius, fapia 
53. in veritate miQUs ufitacum» 
deje^e 1;« 



23^ Ben^ % pertranfeo, pro 
praeter«o i. ftare 74. expedi. 
tus, pro, liberatos fsepius. ad 
plenum idem , ac plen^ 1 1 . (e< 
qucilrare minus uficacum hac 
occafione. ponderis pro m'o- 
mentifieiMus;.:parvus3. 






134. 



S2» 



§♦ 196. - 22J. jfr^tmentm n. pro Kempijio, 



334^ Eil; tnagna difTerentia .«//««> 
-minati Si^tvotivm. '& Uttenati 
, Clericu In fenfibiIibuisy?^3if«rJ de 
intemribus raro />/e;;i recoUe- 
ftis fenfibus cogitatur. Pofl 
mdicam recoUedlionem foras 
erumpimus , nec opera noftra 
truthamus. Aftio index eft 
carentiainteriorisvif^ons. Quan- 
ta quis virtute feceric, non 
penfatur; fi fueric boni^s labora- 
tor^ inveftigatur, -quaim deK^O" 
j tus&i internuSy tacetur. 
»35. L. 3. c. 37. Totaliter abhe- 
. ges tc. 'Cmpediti fiint omnes 
gyrovagi^ ^c componentes ^ quod 
non jlabif. Peribit totum^ quod 
non eft ex Deo^ Hoc mente 
pertra&a; nec enim eft ludus 
parvulorum. 
2,^6. Ucinam fic tecuin effet ^. ut 
adnutum m&im purh flansy & 
ejus, quem tibi prapefui^ JPa- 
tris^ tunc mihivi;/?Wi^ placeres. 
Pojlpone terrenam fapientiam; 
coeleftis fapientia non fapiens 
alta de fe, njulti eam oretenus 
prasdicant. 
23^. L. 3. c. 38^ Mutabilitati 
fubjeftus es: ftat bene do6lus 
in Ipiritu oculo impratermifst 
ad me direfto. Caligat oculus 

in- 



234^ llluminarus' fajpe^. dfevotitf 
44O5. litteratus 10., ftare 74- in- 
teriora 1 2 1 ^ plene 1 1 . modicum 
39* foras 33* trurinare, pro, 
examinare minus ufitatum. ca- 
rentia i^ penfo.^^i laborator 
minus uficatum. incernus 9» 



23^* Totaliter 15'^ compediti^ 
componences, pro fingentes^ 
gyro vagi , ludus parvulorum , 
minus ufitata. pertraAo 3« . 



23<y. Tecum^ effe faepe; pure f«- 
. .pe» ftare74. praepokiis^. pa- 

■ters* valde 123, poftppnofine 
dativo I. fapio 53* alta 40. 0- 

, retenus 2. 



236. Bene69» cito 33. raro fe. 

pe» totus fepe exquifitio, i^ 

. impr$termiis6 minus ^fitatiun. 



V >* 



237. 



Ex 400. Idiotifmis Styli KempiJtarU^ 



22^ 



intentionis, refpicit citom ali- 
quod dele6labile, & rarb totus \ 
liber a nsevo propriae exquijftio- 
nis invenitur^ 

S37* L^ 3, c, 39 jQ^^iamanti 

■ japit Deus. O fapidum ver^ 
bum ! fi debet hene fapere. jpui 

. tu7^/?^x, qiiid ei re6te nonfa- 
(iet ? cui tu non fapis , quid 
ei ad jucunditatein elTe pote- 
rit? DeficiuntJ qui cartietti 
fapiunt. ' Iftis-' fapif Deus ; cJif- . 
iimiWsfapor creatoris, &. crea-i 
tursB, Fulgura corufcationem ^ 

• . ad inh«rendum tibi jubilojis ex- 
ceffibus^ 

25 8# L, 3. c^ 40* Inter hoftes 

- verlaris a dextris & Jinijlris. 
Si, non ponis cor in me. Opor- 
tet viriliter omnia pertranfire. 
Non />(?«tf j te tf^/ multam re- 
quiem. Sanfti habuerunt gr/7- 
vitates^ .& defolationes. A?- 
r/7/V^f age ; ego reddam /)femy^ 

2J9* L. 3^ c. 41; Ora loquentium ' 
^ mendofa. Noli contendere ver- 

bis querulofis. 
J40. L. 3, c. 42* vS^tf fmeproprie- 

tate: Adjicietur gratist^ fta- 

timl 



237^ Quod, cum indicativo, fa- 
. pio.53* reifte fa^pe. ad jucundi- 
taiteni minus ufitatum ; utl &, 
"^'^-ird., corufcatio, jdbilofus. 




i^ 



j' • t 



238.. A dextris & finiftris i. po- 
nere in aliquo, vel ad aliquid 
14. pertranfeo i. gravitas ip, 
viriliter iq. plene 1 1 , 



239. Mendofus i. querulofiis r. 



240, Stare 74. refignare feio,in- 
ttis 33, plene 11. 

a4i. 



^24 



%^ 196' 223» Argumentm Ilpro Ksmpijio. 



dm) ut tc rejignaverisl qootiesj 
me refignabo ? fis a propria vo- 
luritate intus Scforis fpoliatus. 
Non pleni Deo confidunt. finc 
rejignatione non/i at unio. 
34 1 . L. 3 . c. 43 . Sis interius Kber ; 
fi in omni eventuj?^j,re^/Vx, pro 
improbitatibus hpminum^^ 



241» Interius 1 2 r . ftare^^. redies 
laepius» fiiblevare^pro toUerc r. 
fecretarium cordis f .. ^ 



vandis confugere debes in cor- 
dis tui fecretarium. 
242. L. 3* c.44. Sarpe homo rem) 242« Agito 50. abnegatus minus 
agitat. homo abnegatus valde li» j ufitatum. valde 1 23« 
bereft. 1 



243. L, 3. c. ^j.C^r/^jnifi a tefucro 
interius informatus, totus efficior 
tepidus. fi henh fciremhumzmm 
confoiationepi ^ibjicere. undc 
appeto reputari? huncjuid de 
nihilo ? 

044. L. 3 . c. 46* Noli tibi attrahe- 
rc> fi vidcas alios honorari. va- 
nitatca^feducimun non habeo 
conqueri. Non pofiiim interius 
pacificari. 

245» L* 3. c.47.Paxnon dkponen- 
da in bominibus. Si ponis pacem 
' tuam cum aliqua perfom ^ pro* 
pter tuum confefttire & convive- 
* re , impacatus cris. in me dcbet 
amici diledio Jlare. fine mc 
non vaiet amicitia. fi fcires tc 
annibilare > & ab amore creato 

eva- 



243.Certcfa?pe. intcrius i2i.to« 
tus fappc. bene 69^ reputo ig. 
nihilumai. 



244. Attraho , pro cur« eflTe 2. ci- 
to pro faciliter J3. habco cum 
infmitivo 3 o. interius i% 1 . pa- 
cifico I. 

245. Pono in aliquo 14; pono 
cum aliquo. minus ufitatum. 
infinitivus fubftantive 44. ftarc: 
74. impacatus minus ufitatum» 
uti>m te cumgratia emanare. an- 
nihila i. modicum 39. vile- 
fco 4/ 

« 



Exifio. fJwtismii StyU JS&lt^ipm. 



i2$' 



evacuare ; tmc debercm in te 
cum magna gratia emafkire^ mo^ 
dictm Fetardat a ^puno bono» 
homo fitii fuilefiit. 

34^.Lt9 ♦€•48^ Attmdi vcrba inea , 
cgo intelligentiam tribuo> . cgo 
docco Cinc pugnatione argiimen- 
toruok ! docco aeterna fapere 
non in ftiidcndo fuhtilia ; intus 
€\m do^or^ cogitationum m- 

- tellecter. 

^47« L. j. C49. De non attraben- 
doCibi res esctcriorcs; multa o- 
portct furda aurc pertranfire. 
utilius eft, unicuiouc fuum fen- 
y«w rdinquerc* u benefleteris 
cum Dco , facilius tc portabis. 
pro m<?ii/V() quarfto curritur j to- 
tus homo in exterioribas jacct. 

248* L. j. c. 50. Quis cft 5 qui fe 
ita circumfpe&i in oranibus r«- 
y?;t?/^r^ 'y^W? ut m perplexitatem 
aliquando non veniat? 

149. ii fuerit impHcatus^ eructur. 
rarus amicus , perfcvcrans. in 
prejfuris. 6 quam htnh fapuit 
illa anima. quam bonum^ non 
indiferenter omnia credere,nc- 
quc ulterius efari \ quam tu- 
tum 9 humanam fugere appa^ 
rentiaml 

. EM.Awort.C.R.Dedua. 



t4(j. Attendo cum accufativp 3 ji 
intdligcatiavpugnatio. intelle^ 
^or. minus uiitata. fapio 52« 
ifltus;3« 



247^ Attfaho !• pertranfeo i. (eo- 
fus 1 3* bene 65;. ftarc 74. fc 
portare f « modicum 3 j^« totus 
ia^pe. cxteriora 121« 



248. Circumfpc^c 5*. cuftodire 
fe 14« valeo ly. pcrplexitas 1« 



249. Iinphcari rf. preflura i^. 
fapio f 3 • indiffereriter , effari > 
in hoc fenlu , minus ufitatu» ^ 
uti &) apparcntia. 



Ff 



ftSo.LI^ 



r 



±26 



§♦ I96'2,i^ 'jifguimtm n..proXempiJii, 



ajo. L. j. c. f !♦ Tc libenter vclisi 2f o* Libcnter i8o. pcnfo 53. Ta- 



cmcndarc ; />^;?/2? , quod vclis* 

lihenter pro Dco fuftincrc,. p^- 

rum fatiscRyUt vcrbafuftincas> 

qui nccdum vcrbcra toLcrarc 

vales. quaVc tam parva tibi ad 

cor iranfeunt? nifi> quia homi- 

ncs attendis ? qui cor inttss non 

habct> facilitcr movctur. qui 

non appctit proprio; iudicio 

Jlare^c%o fcio, qualiterrcs adlal 

dk ; cgo injuriantein novi. juftusi 

/)^f^^ 9 quia cgo non judico 

fccundum humanam apparerir 

tiam. dcbui f»^ manfuetcT^/- 
nere. dona ^vztmri fi0^erentia. 
mclior cft tua mijcricordia 
quam mca opinata jufiitia. 

aj u L# 5.'c. $2. Non frangant tc 
labores; non diu hic gravabe- 
ris. cc/rabit omnis tumultus. mo- 
dicum eft, quad tranfit. fuftine 
viriliter* QYit hhs indefe&iva. 
fi yidifles fandtorum.coronas> 

. afe&ares fubeflc potius , quam 

. pra^cflc, &pro Dcotribularil . 
gmderes^ & pro nihtlo intcr ho- 
inines computari. 6 C\ tibi hxc 
faperent , & profunde ad cor 
tranfirent^ EccCjfaniSti modo 
confolantur. 

aja. L,^. c.jjt Quam tadiqfa ifta 

r vita^l 



tis 52. valco 17. tranfit ad cor 
!• attcnd^ 3j. iritus ?j. ftarc 
74. qualiter. fa^pc. fuffcrcntia 

I. in^riO;iapparcntia^opinatus^ 
fpinus ufitaca. 



af r. Frangere fc n- g«vor 24; 

iumultus 2 1. modicum 39. vi« 
riliter 1 o. affe^o j 8. gaudeo, 
cum infiiiitivo 3. nihilum ai. 
computoy, fapio'55. ad cor 
tranfirc i. confolari. paflivc,& 
indefc^iva minus ufitata. 



zp^ Ta?dio& 2* imphcari ly. 

' :'gra- 



Ex 400. Idiotffmis Styli Kmpifiam^ 



vita ! raultis vanitatibus impli- 
catur^ multi^ crroribus circum- 
fufiditur^ tentationibus grava- 
tur. quindo ad plenumlxtdbor^ 
quando ero finc oinni grava- 
mifie? 

253* Quando erit pax impertur- 
habilis^ pax intus &fQris,, pax 
ex omniparte firma 7 opto inhap- 
rere coelcftibuSjfed deprknunt 
immortifkata pafliohes. fulgura 
corufcationem ; confiteor veri, 
quia valde diftra6te me haberc 
confuevL fi coelum diligo >- de 
coeleftibus libenter penfo ; fi (pi- 
ritum amo> dc fpirituaiibus co- 
gitarc deleStor. 

^54. Beatusj qui creaturis licen' 
tiam abeundi tribi|it5 mferenata 
confcientia orationem offcrat, 
terrenis/or/j & intus CJtcl u fis. 

2f f . L. j.c. 54. Non hoc cogitato 
tuo accipis. defideranter petunt ', 
quod aiiisflacct 5 proceffum ha- 

♦ bebit, quod tu dicis, pro nibilo 

* wnputahitur. Erurit alii magni 
in ori hominumy tu ad nihil utilis 
judicabcris : in hisprobari folet 
fcrvus^ ^^^//^^rfcabncgare, & 
frangere qui vcrit.vix cft aliquid^ 

• in quo tantum moneriindiges , fi- 
cutpati. 



J17 

gravor^. gravamen to. adplc- 
num^idem^ac picne i r. circum^ 
fi^ndo. minus ufiiatiun. 



af 3« Intus ^^ cx omni partc \. 
immortificatus r . opto pro volo 
14. vcrc 21. quia,pro,quod, 
faepc. valdc laj. libenter 180. 
penfo 5j. dele^or cum infini* 
tivo, & impcrturbabiiis minus 
ufitata. 



2^4. Liccntiarei. fcrcnareminul 
ufitatum. intus 33. 



ajf. Dcfidcranter 13. cogitatus 
I. nihiium 21. computo 7. pro- 
cefius ad nihil utilis > minus ufi^- 
tata.in orc hominum i . qualiter 
fa^pius. frangerefc 33. indigc* 
cuminfinitivo i. 



Ff a 



iSS.lik^ 



>2f 



§♦ 196 - 233* Argumentm IL pro ^emplpo. 



256. Durum tibi vidctur pro- 
iprwimfentire omittcre; kdpenja 
prarmium mmis magnum > & non 
hzbcbis gravanten fed folamen, 

{ifo modicahzc voluntatc in coe- 
is tua voluntasnil cupict^a:/r^ 
netm^wciprivatumAnclim ufub 
omnium manibus jticc curato Hvc 
Pratatus , fi ve minor innuerir. 
'j^Sy^ L. j. 0.55. Vcnit hora, ut adl 25^7. Modicum j^. foris 3 j. 



2f6. Infinitivus fubftantive fiepc^ 
pcnfo 53.nimis j(), gravamcn 
I o. modicum 39. cxtrancum 9. 
privatum f«pc. Pra^latus 5 (Sr fub 
manibus inclinarc minus ufita- 
tum. 



m- 



tus j j. vilipcndo <j. tortuofi- 
tas y fcntcntiarc minus ufitata. 
rcputo ip. quia , pro quodt 
f£p& vcra(;iter2j* 



modicum tcmpus (uccumbatj^ 

ris fervus tuus>vivat vcro fcm- 

per apud te intus : vilipendatur^ 

ut clariflcetur. gratias tibi> quia 

immififti mgufimforis&intus 

mincutycm tortuojitatemmeam^ 

iicut ben^ &ccrc confucvifti ; nc 

dcipicias peecaminofam vitam 

meam. da^hoc reputare, quod 

tibi prctiofum apparct : non mc 

finaS) fecundum auditum homi 

fium imperitorum fententiare. 

. quid eft homo , quia reputatur 

ab honiine ? veraciter confun-l 

ditdumlaudaL ' f 

as:8^L ^c-56.Nont;^fej/empcr aj^.Valcoi^* ftarc^^. gra«jfc- 

in fervcntiori dcliderioy?^r^,j mcn lo.indciincntcr 

fenties gfavamen cordis , eo 

quod non vales > fpirituahbus 

ifidefnenter inha^rerc. 
259. L3. €• 57. Nihil dignus fum, ' a^p.Nihil digtius.m{nusufitatu«; 

quam ilagcllari. in .mukisiW^i? valde 1 23. pcdb jj. dcvptus 



Ex 400. Idiotifmis StylL Kmpifiam. 



fii9 



deliqai, vera penfata ratione^ 
Nec decet me inter devotgs cuos 
comraoran^ ^ 

a6o^ L. 3. c. s8^ Nullius requi- 
re cmfabulatimm^ ut cmpurh 
6fam teneas mentem^ Si fcande* 
re gUfciSy oportet viriliter inci- 
pere^ Ex hoc viuo pendet pe- 
ne tQtum^ quidquid radicaliter 
vincendum eft* Pauci pleni ex- 
tra fe tendunt; nulli creatur» 
concupifcenter inha^eat» 

261. L. 3. c^ sp. Motus naturae 
& gratis i;^/^^ contrari^moven- 
tur. Gratia7&w/>KaV^ ambulat, 
in Deo finaliter requiefcit, re- 
fifht fenfualitati , fub diJcipUna 
amat teneri, Ubenter amplecH- 
tur hiborem; fanpticibus dele- 
6latur, nec verbis durioribus 
acerbatur ; reftringit evagationes; 
m otnm fenfu fe fubmittit natu- 
ra abhorret viUa Sigrejfa; mul- 
tuffl ponderari fua gefta concu- 
pifcit. Quando natora premi- 
tur, interior bomo reformatur. 

»62. L. 3* c, 60. Obediendum 
- fenfuaHtatiS>vmfenJiMati obe- 
iio^ Nec quantaiibet alta fpe- 
cutetio ©ftimetur, Gratia^ lo- 
hmen prejfura , fugatrix trifti- 
ti©, abhtrix timoris, produ* 
0rsx lachrimarumr 



260. Confabulari fsepe. compun- 
ftus 27. glifcere minus ufitatum. 
viriiiter 10. totum jo.radica- 
liter I. totum^o. radicaliter r, 
plene ii, concupifcenter deri- 
vitivum. 



%6t^ Valde 123^ fimpliciter 50^ 
iinaliter 10« fenfualitas 44 difci* 
plina ^7. amo cum infinitivo a. 
Ubenter 180. acerbo minus u(i- 
tatum. cvagatio j. fenfus 13^ 
vilia /♦ grdfa 6. pondero 24. 
ioterior 121^ 



jt52» Senfualitas 4. atta 40% pref^ 
fura 13^ dehvaciva in k fre- 
quenter^ 



Pf 3 



^63, 



a63* Valeo 17^ deQ^edive i. ple- 
ne ri« interminabills 2» retro 
!♦ viriliter lo. 



«3« ^f i96f - i23^ Ar^umentm H. pre Kempiji$. 

26^. L. 3. c, (5i. QuantumWfej' 

a te exire. Ego vita intermina' 

bilis. Dona mihi, tecum mundi 

defpe6ium'im\tm. Extra vitam 

tuam nil deleftat plet^. Retrg 

abire | noii licet. fequamur wi- 

liter. 
264* L« 3, c. da. Nunc dimitte 

tranfire. 5^//^ virilis es ; atten- 

de fragtlitatem tuam. Hoc te 

non dejiciafj nec diu implicet; 

pofie ex corde. Sufttoe patienter, 

fi non potes gatkienter, dolor 
. dulcorabitur^ Non eft totum 
, frujlratum: ego fum, quimos- 

rentes tfigo fofpitate. 
^65. L. 3. c. 63. Ckveas difpu-jz<5s. Altus 40. magnificus i^^to- 

tare de altis materiis.Ego ii^u-) tus fepe. parvitas 3. henejSg. 



264^ Dimitto, pro fino faepe. fa- 

. tis 52. attendo 33. dejicio 3. 

implicari 15*^ pone ex. corde, 

minus ufitatum. gaudenter 4. 

dulcoro i^ totum go. fofpitas 1» 



diconfoIationesi/Mg^i^^ax» San- 
6li toti in amorem Dei pergunt: 
igneardefcunt inextinquWilis cha- 
ritatis. Melius facit, qui devir- 
tutum luarum parvitate cogitat, 
quam qui de fanftorum majori- 
tate aut parvitate di^utat* Illi 

* bene & optim6 contentantur , fi 
homines fcirent contentari^ & 

• . vaniloquia (usLCompefcere^Gm' 
dio fupere^uenti replentUT. 

266. L. 3. c. 64. Ubi mihi ben^ 
' fuit fine te, aur mali, prsefente 
tjB ? tu mihi in difiderio es , totum j 

infir- 



contentari 12^ fupereffluo i^ 
inardefco i^ 



2^6* Bene 69. totum 30. pon# 
1 4 » indignitas ^pius» 

267. 



Exi 400^ Idiotifmis Styli Kmpijiam. 



^Zi 



fii&fflum iriveniOj quidquidex- 
tra te confpicio ;pona totam ipem 
meam in te. Locus contutarinos 
non poteft. Benedic, ut nihil 
indignitatis vx templo tuo invc- 
niatur* 

267. L- 4- c» J* Verba tua mihilz^/. Gratanter 17. lihenter igo* 
gratanterGxnt accipienda- Z/-j fiducialiter 3. amicabilis r. di- 



lenter ea fufcipio ex ore tuo. 
Sed me reverherat confcientia. 
Jubes, \xt jiducialiter accedam, 
ut acdpiara alimoniamviidiS^^ 
fibi vult amicahilis invitatio , & 
dignatio? Moyfes arcam ex li- 
gnis imputribilibus fecit, Eft 
valde magna diftantia inter ar^' 
cam & corpus tuum cum fuis| 
in^abilibusviTtuxihvis; interle- 
g^\h il\t pr^gurativa ^ & ho* 
" ftiam facrificiorum completivam^ 
* Saltavitiw^ft^^TJttxRexDavid; 
tanta agebatur tunc devotio; 
quanta nunc eft habenda devo- 

tio? 
a68. L^ A. c. 1. Saepe in talibus 

videndif cft novitas inviforum 
'- & modicus fhiftus , ^ ubi eft tam 

levis difcurfus^ Ad te non traliit 
' feffualitas. Dolendum valdhfu- 

per tepiditate nttftra. Heu ca;- 

dtas ! tam ineffabile donum nori 

magis attendere. 

' ^ 269* 



gnatio I» ineffabiUs i. devotio 
44a reverbero, imputribilis , 
praBfiguf ativus , completi vus , 
minus ulltata. 



258. Modicus 39^ fenfualitas 4^ 
valde 123* ineffabilis 1, atten- 
do 33. invifus^ pro, nondum 
vifus I ; difcurfus pro difcurjio mi- 
nus ufitata. fuper 5^ 



^69. 



if*i9^. - 22S. '^rgumentmll. pfo Kempip. 



269* L. d^ c. 2, Super l^onitste^ 
tua mfijus^ confiteor ^&ilitatem 
meam^ quid cogitabo, nifi me 
totaliter humiliando? defpicio 
me in profundum vilitatis mea. 
Qualis dignatio illucefcit? lub 
viodica Ipecie mteger cpntine- 

. ris. Debes hoc myfterium />e«- 
fare. 

270. L, 4. c. 3. Vem*o, ut ben^ 
mihifit; defidero tereverenter 
fufcipere^ quatenus merear be- 
nedici ; (infe te vivere non va- 
leo. Saepe tepejcoy & dpropojito 
defluo. Ad pauperculam dignaris 
vei^ire animam,- vivificator om- 
nium Ipirituum, fuper omnia 
dejiderahilia amandus. 

27 1 . L. 4^ c^ 4^ Ut ad magnificum 
facramentum devote merear ac* 
cedere. Suavitas in hoc facra- 
mento pknarii latet^ Ad haec 
capienda nemo idoneus. Quid 
ego de tam alto fecreto potero 
inveftigare. 

272» In SimpUcitate cordis totus 
amore peffluamy & de nulla 
conlolatione aliena me intromit- 
tam. Efl hoc altijjmum facra- 
mentum: ^z^onRS frenantwr^ 
charitas ^nefcit. 

»73 



269. Super, pro in 5. vilfttt^^ 
totaliter 15, dignaiio i^modi- 
cus 39^ penfo 43. . 



»70. Bene 69* revereater tepius. 
quatenus faipe. valeo 17^ tepe- 
fco 4. pauperculus 14. defide- 
rabilis 5. defluere k propofito, 
vivificator minus ufitata. 



271. Magnificus 13. devote'440. 
plenarie, pro, plen^ u. ido- 
neus, pro capax minus ufitt- 
tum. altus 40. 



272. Simplicitas 50. totus faepe» 
fe intromittere» & perfluere 
minus ufitatum. altus 40. fren!» 
I, ignelco u 



%72 



173. Sujceptor ^mm«^ p^x ^ r]^^^ Patente/i/dejeftio^Jtotut 

ratcr intirmitatis, &'t0':us dator j 30. patentfer !• furceptor, re- 



confolationis, De iino dejeGfio- 
•^ nis erigis. Cutn eleftis tam i* 



parator^ diipenfancer»;minusu- 
fitata/' '' 



fpenfanter agis^ ut patenter ex- 

* 'periantur. ' ' '■*' '' *'* *' ^ '^ 
^74, Saltemjwi//wwguttulain ca- 

piam^ tu fons esfuperabunians. 

TentationibiiSt^^^ife/^,' pafEo- 

oibus impUcor. 
a7f .L^^^cy.Deus efl; operator.Vhjs 

Deo credendum^ quim proprio 

fenfuKNoTialltviapiorm^ Alli- tum; 

gatus es vincu]o Jijciplfp^. 
jKr6. Sacerdocis [cdnue^latio noh 

• •• dira pipuliirilhii. babet afit^]& 

retro fignum crucir. 'P^y* ctu- 

ce ngnatuseil* 

277^ L. 4. c^ 6* Cum vilitatem 

^ meam /m'??/^, conrrc^raifco^valcje* 

'' Tu cohjhiator m rieceflltatlbtis; 

• Utile cfl fcire, qualiter, detoti 

debeam accedere^ 
^78- L. 4- c, 7. Dole, quod ita 
carnalis fis, &inmwrtificatuSy tara 
incufioditus ^ izm ted^ pbantajiis 
' • implicatuSy XAvtimultum inclina- 
cus ad exteriora^ um negUgehs 
ad interiora^ tam levis ad diffo- 
Uaimm ^ tam curiofus ad nova. 



«74. Modicus 39. : inquietor 4. 
implicari J^.uiperabundknsmi- 
nijs uilcacum. '' 

275. Senfus 13. alteyio 2, difd- 
plina 27. operator. xdiiius uflta* 



1 t 






• - - - ^ 

275. Cohverfatib >a^: ■ fxfpuhris^ 
: ante&^ntro.-j^oflfi, id eft; i 
ier|^6« mihus uQcata; ' ' 

277. Vilitas ^. penfo 434 va!de 
123. confiiiator minus ufitatum. 
qtialiter tepel devbt^ 440« 



* 

373. Carnalis 3. immortificatus 
i; .mcuflodittj94o. phantaiie i; 
implicor t^. multe 85» exte- 
ri6ra, inftdriora 12 1^» didbliiitio 
xs.euriofus 5. 



.(. 



278 
i4A. Amm. C. K, DM, 






Gg 



»78. 



275« IncD^derate. i. imcntinens^ 

. in, hoc ienfu minus ufitatura, 

inodicum'39 confelTus j& de- 

jiloratus.paflive.minus «ifitacuin, 

279. Cum/redundat; intime. 8. ya- 
leo »7. ftare 74. pleha 11. jlfu- 
minatus i, ii\tus 33. ine^ffabilfs 

. . . i . totaliter i $ , J[iDentef ,180. 






M-i 



j7^^Tam inmjiderijffus xn\Qq\i^r 

60 , inc0inens ^ ad tacendum 

tam midicum ad effe<Sum perdu- 

* cens. His defe6libus w|/^,j & 

depltyratis ingemifce. 
s,yg. L. 4. c. 8# Quotidie debes 
^ in Miihcum omnibus virihus, 

quanto intimiui vales^ off^Tre. 

Si in teipto Jieteris^non^eitple' 

na oblatio ; ideo tam' pauci tllu- 
• «w4^,,-^:Hberi intu^ efficiun? 

tur. iw^M/x gratial c6r 

t)ieo totaliter tribuam* V0I9 //- 

henter ejQTe tecum, 
^/ L, 4-<^ pi;JSupe;r p^acahili 
ij altarrtuQ/ Onjjiia mihij^^^ 

induigeas; 'qiji^. poflum^ ^jiilij . refi^oi iq.1 

mifericordiam inceffanterdepve- 
ti^vi"?^ irefignp^iae in roanibus 

ftgi, San^lji. a4 te w^dt^litus in- 
hiabant^ Concede modUum de 
cordiali affedu , ut fides conva- 

' lejiatir ^ ' '. ; 

aSAvL. 4. C..I0. ^eqjirrfncjum 

:pfl: ad;foiiifjemrf(?^^^f piefatjs^wtf^ 
; Jenusi^ pjsiHoijijbus^i^an 

&^ vigilantior^ effit[;ii,merearis. 

Ciim quidam communioni fe 

•aptare difponunt, pejores fata- 

nae immijjiones patiuntur. 



'!. 



^Zci- IJlacfibjle altareminiis ufita- 
:• tiiip,* pJer|e[';i, jnceiraute|c i^ 



• t 






• \ 



' « v_* 



• • • 



28 14 Medullftus; minus ufitafum. 
modicum 39^ cordialLs' 11. con- 
valefco minus ufitatum. 

262. TotMS 30- quatenUs fape. 
.' valeo i"7,..yig'iljins faepe., aptare 
, .minus'u0tatu(ri. immiifiones %, 

■'••>;. . . . ••• ^ 









0*8^ ^V''\.l' :-).v-i.>. ; 283. 







f \ 



.1 



<! ' . i i * \ I 



' iDffetifibnes fibpe. iibencerijjo. 
dimittb fepeVineptus 



I .J 



.-i .1 



/l 



t i,' 



torquendju Non elt curan^ 

dum de pbantajiis illius. Pro- 

pter parvam gravitatem ne di- 

mitttis Qoipmunionem. . 
iilg;^. 'Va^-txiMtW^- (fenpjes 

aliis //^cwf^r indulge, &• Deus 
' tibi llbenter indulgebit. Si hodid 

dlmitiis. cr2&' mim' inhtuiV'^'' ' • 

'-'• efis.-''" ■ • ■ '■■'■' ' * • ■" .•• '■' ■" 

%r:''Q^mff(niiih vaUas'^ t^ra- «j^s.' Q^uatito, fir^i' 'qtf^--'^a(eas, 

vitate &iinertia te fekcutiasj quia "' pro va"!es. mmus Jumatum. - va- 

iiM\ importatf dManxif(ri. leo 17. gravitaff 'r^' M'n.ertfti 2. 

• : :- '■^- c- • » '' - ^ • ■'• impbrcit,' pro; i/re^eli il ihr 

3.9,6' Nocet fe k communione fe- ,286. Sequeftrare mSitii'untattim. 
aiieftrai^e,' & ..cotttmUnionem * trtroteiare a. - -i '- i'-^» ' ?*^ 
• protelare; -' ^ « - 
287» Dijfoluti moras confitendi /i- 



1: »'• n 

287- DifiSlutus 12. fibenter |8o* 
cuftodia 14. dare fe aft;iliquid 
ii/modidis ji9/-deJ^otlo"^46. 

'■ ' pbftpono , pro negligo i ♦ 



benter accipiunt, ne Jtd majo 
" ' rem r\i(caJfodiAmfi'dareteriti.Vk- 
*■ tut*, heii, qua'm modidani chari- 
'^ tateni; & diQ^aW&ta devotionem 
' habent,' qui facraih commuhio- 

nem tam faciliter poftponunt ? . 
288- Accende/fig/iiiftf/^»» meam;| 

tu £o\us .Tnihidukefcas.^ totum 288-.F"gf<iitas, HqufefaiSHonrinas 

"' honuiii meutn. utihamme?o-i lifitata. diilcerco 4.totum^6^ 

■taliter accendas, ucuBus'teCum totaUter 15-. ignefco i, infrigi- 

efficiar per //^^<7^/o««w. Quid datusi» 

^ mirum, fuotus ex ce ^««/f^r«». 

^•- 089. :* Gg » 289. 



289* A^^^t^is? tj^psfomiare^ qpii. 
- nus uQ^ata. guieto '5, «ec^iltaii. 

«95 9- 



♦ • • L 



.' .'.. /I 



• » • 



r 



!.il 



a^o^, Ppno i4-;,fruibi|Ss »♦ beae 

^i.^Requietio m^nus ufitatutn« 
totuni 3o/tuinurtus'2«. habere 
94 aliquid^ ..i&i^ys.ju^taQun* r^ 
giatlari J5»' , ; / ' 

292. Sapio 5^.totaliter. 15. 



* ■ • * • • 

. in Qaritatem,^i3;^/ii;i3«f/?/i> 

transfomaiu Pro nihilo duco 

omne. Me nulla creatura poteft 

quietare^ nili cu Deus, quem de- 

fidero aternaliter contemplari* 

jB^ya rPonam m^^ad jmdfnti^^ 

, .Qvmfruil^H uirione pptiti iiie- 

fin^ ^ /^«^ confolpti. ^ 
591« L. 4* c« ia« Ibi eft locusrr- 

^ietionis. Exclude totum fascu- 
. luQi, & vitiorum.fMm;J/^..Ni- 

hil babei ad retrihtenim y niii 

regratiapdo» . \ «. | 
\SL92* L«4«c. 13. Mxemvifi^re 

difcam. Quando ero mf i /o^^i- 

293« L.V c« T4« iConfundot, quod 

non ium touliter accenfus, nec 

ita vehementer attraffuf & af- 

feStus. . : . . 

ftip4. If# 4. c. 15^ Oportet ij^u(?- .ap4* Devdtionii gratia fepe/in- 

* tiottis gr^tiam injlanter qximere, ftanter i. indefinenter i. jEfdu- 

indejinenter petere, fducialiter cialiier g* gratanrer 17. devo- 

exfpeftare , gratanter recipere. tio 440. interius 121. dejici 1 5* 

humiliare te debcs, ciim parum 

devotionis ifiterius f^ntiSylkdnon 

nmi\m dejici. I ,,f 

[595- Si gratia pro voco adefletj ^95, fiene .f^. pbrt^^ile i> d^vo* 
[ n.on eifet homini beni portabile : iionis gracia ija^p.9« modicum.39. 

propterea exfpeftanda devotio^ 

nis gratia. Modicum &dpeefi^ 

. quod^ ' iptf. 



? r " ' -\ 



Totaliter 15. veheifnenter 
attrahi^'^ affici,minusufitatum. 



JEx 400» Idi^tilms Styli Kmpifiati. 



^37 



qiiuy^ gradam injpeditj fi tameq 

modicum did debeat. 
296. Si te in teipfo pofueris^ paca- 

tum te invenies, qm^benifapiet. 

Se pofmt totjfliter in manu ejus. 
2^7. L; 4. c. 16. Saepe fum gr/h 

vatUi. te pro fubtevamine de- 

precor. 
298#.L. 4. c 17. Cum taco cor- 
,. , ^s gffedlu , in ardentiffima devo- 

tm^j^twn bonuip «iieum^^ i^li- 
, x:itds ^rminalnUs^ .. 
2991. 0^f^tiC(,m^ deHderia 

ciim i/ifiW, .favpre. N\h\\qpto 
s foil^i refervare, fed omnia /i- 
^ i bentllj^ immplare^ . Te ^e6to 

fufcipere. joahnes latabundus 
, exultavit, valde fe humilfans 

bmsium devotorum jubilationes , 

afdeiites ajQTe^s ofiero, . . 
^oo^ L4 4« c« xg. Plus valet 
^ tolerabilis inquifuio veritatis. 

Noa exigitur ^////^ intelle* 

ftus. Ilumilia fenfum tuimit 

Deus aperit fcnfum fuum puris 

xaentibijif- 



] \) 



295. Pono 14. pacatus, pro, ha- 
bens pacem, minus uficatum. 
,benp 69.iapio 53. totaliter 15. 

297* Gravor 24. fublevunejatiffii 

1..- ^. ^ 

J 

2p8. Totum sd ardenier 2. in- 

teniiiii^bilis 2U * . r . ^ 

• • , - ' ■ .1 , 

29P. Indatnmatus . i. InitinHju^ 9, 
opco pro volo 14. libeiiter igo. 
aStedo. iS; laetanter 21« yalde 
1234: devoti 440. jubilatio 4. 



'-..• 



,1 . 



$eo. Toterabilirt. «ItjUf^a Wm 

.' .:■.<• :•: cj! • 



• • » •> 






Attull jam fermib 300- diftlones; voee$\ P^^afe^rquflruw.ftle* 
r©que reperiufitijr: ih /aliis operibUs. Thom^e Xemp^^irijj^: in .^liisia,i*- 
tem ^ibris i^on pafTuTi.preraiquf.ocx^ufrun^ K?T.^'!?.:fl^i/^ni..'eftv ea- 
rum fingulas, aui: etiam coiieiftionem earum aliquam v< g., fo» aut 
100» iu alii»l^j}fis repei>rit i^aximein fcriptura) & fcripcoribus fas- 

\0g 3 cuU 



^38 §• ip8i -^ ^i23 . ' Jfgumefntm 77. p^o 'K^fw. 

culi 14. & 1$. fed totam coUedliohettl kiho^ fehfu;itf*afi(R^a*re-r 
periri, omnino negamus. ^ -' ^ 



— k 



» «u.» 



»r 



.f 



» I 



if^ 22(J. 



tlbrurri de Tmitiatlobe oim? opdrlbus TJiditii^ 'de iGnx- 

pis m numero, fententiis, &vamis^alus jiotjs.cji^raClfirimcis 

conv^nire. * , ..,.,., 



•iii ..: rJLiirJe JnvtatmeJ r r 

' 1. L* 1. c. 17. Httbitus & tonfura 

modicum conferunt, fed muta- 

tio morum , & integra mortifi. 

^^ datro'pAffiftnuny. '" '** '^ ' ^ 

^. L. i.-^c* 2. Quid prod6ft tibi 
•-iaRfe^e-Trinitate dtfpdtase/ fi 

careas humilitate? 
3. L. I. c^ ii^ Si non vincis par- 

va & levia, quomodo fuperabis 

diificiliora^ 
4.U Krc; l'±; -V^lde-^lr^lqtfaff^ 

doque res eft, unde gravia? ctn- 

tatio provenit^ 

5. L« 3. c. 50« SanAa illa anima 
qu« dixity mens mealolidata 
eft, & in Chrifto fundata. 

6. L. r^ c. 2. Ama nefciri, & pro 
•«ihlI6 r^utarf, ^ ' - " 

^ 7;?L. 1% a. M; Mifer es, ijbibun-' 
que fuerid,^hifi ad Deum te 
- conVeKas; ' 



-!•> 



i./5fertn- i^' adNoyit- n. p.Non 
-'^-veftis pulifHfi perfeftum^cit 

religiplumr]: fed pterf<jft4' feculi 
- iibreA^ihtIatid,'^&r^«tiWto^^ 

tidiafraroorttffeadb. ;'^ ^ -* 
2; Serm. cc;'n^;9'> Quid prodeft 
"•' aitum'noraetiiifi6hamilitate? . 



» < 



>;u 



i«/ L. 



jV 'Hort/raf. c, 15. m i. *SI non 
potes parira vincere, non f)0- 
^teris graviora fuperare. 

}^\;lAdit. rof/c. 15. n. •2. Saepi 
'raldeparvaTes eft,'undeHomo 
valde'gravitfer'tentat;ur.'* ' 

5.Iriopyfc. Beata A'g;adianigehua 
yirgb ait: Mens rnea' foli^ata 
eft, & in Chrifto ftodat^/^ 

6^ In opulc^ Ama nefciri & pro 

nihi!d're{iutarL • * ' ' \ . 
7. SbHloq. c. 1 2. 'Qdocunqtie tl 

* verteredifponiSjdbloresf^mp^ 

• invenies, & taidia multa, liifi fue- ^ 
'-' rlsadCrdatorelnconv^errus*.' " 

8. Opufc. - 



JSx AQO^ Id^tjfv^s StyliKemp^m* 



«3^ 



S> -Lt* I' C, 3»ybi funt mpdo,quos 
..,bene hpvifii, dum adhuc vive- 

Vent, &flprerent? , ^ 

9. \,.. I., e, \l Omiiia Vanitas , prjB- 
. .teir amaj"e .P euiii. , , 
16. LVi. P. i i.pTuresinvenitJErus 

focios menfae, fed paucos abfti- 

nentiee. 



dirifti 



8^ Opufc. s. c, 2/U. $. ybifonr, 
qui in hoc mvindQ flc^iierunt ? 



ix, L,%c.i3..T.o.tgvJta, 

, CTU.?:fu^&.ffiartyjOum,,. 

13. *L. i.sl 1.5.. Siepe yidetur.el- 

.fechafitas, &. eft niagis cairnali- 

i^; L.'.' '3»- 'c: 37. , ;??«, •aknegatl^ 
...fui. Jp'.hfic.docet pnanem pjer- 
]^ ^ohftm ■ confiftere hi$ \ethis : 
". Tenel^re.ye,.& confummatum 
. . yerbura;in.hQcbreviinduditur 
7 Ojiinis perfe^^io religiofprum 



j , . ,* 



:» 'i • 



g, Manual, .c. 7* Qmf^ia^ereiin;, 
■ ' praet^r amarerDqum.j: l',\ \ 
10» Hort. Roit c,'7;.;phriftiisinul- 
tos habet ani^tores .&^ ibd^es 
. mepfae, fed paucps lei^atmres 
..abftinentiffi/ >.:,;,';,ri 
M.. In Capt. 8. . Tota •jyit^^jJSfu 
I (Jhrifticrijx fi^it'.&,inaj;t^i^ium. 
12. pe difcipl. c^ n. j^Kpepu- 
-; ^ tatur ^e ciiarit^, j& _e^..w^is 
"j carnaiitas ..!,*".. V-,-^",.; -. luu 
1,3. De.^ifpenf^;. *.c...3..(itt'd. 

. tm. yirtytii? ,. qmdquidj ip^e- 

moms , quidqui4, 4»>f if ualiseft 

. converfationis , in hoc uno ad- 

implevi , .yidelicet i^ j plenaria 

mei abnegacione, 



X4,' Libro tertid habetur perpe- 14^ Idem habet in alii^.libris v.g^ 
!^ tuunicolloquiuminterDeum,& , dodrin^ Juven. c, ,1 i. ubi fic 
hominem, qUandoque etiam in 1 aif^ Domine durqs videtur hic 



. ;lermo. Audi fili me. & docRbo 
,/.,f^,&c. &9,*0jiniine;y^^^ 
;,:,9^o4 iQC^tieri^ &:c- %iblilbq, 

.^. c. i8. au;; .Uilecte Uoi;ninere- 

^ fponde pro m, tu, loqu^re &c. 

t Et ypx 4^iefti nici : Kon atten- 

j' da5ja^V(ices,eijprpbr'anMum^c. 

•; ^P» ^SP t -Ojf' «ol)orfiine,'iion 
c. 7. Fili, non es adhuc fortis ^ eis imputetWi&c,' ' Dicit. iiie • 

^^* ' - Bo. 



eodem capitulo, v.g*49. Suma- 
mus tantum initia capitulorum* 
c, 2. Loqucre Domine, quia 
auditfervustuus^ c^ s^Audifili 
mi verba mea.* c. 4^ Domine 
Deus meus, omnia bona tu es, 
c. 5. Fili, ambula coram me* c. 
6. Benedico te Pater coelellis. 



&c. 



/ 



Ik46 



' t 



f. 195^ - 223. Argmmtum IL pro Kempip$. 



&c. Haeirviciffitudo mter lo- 
qucntem Deuin &'homineni eft 
p^ecua per.totum Ubrum 3. 
I f i ' I/e «riiferils' & tefl tatronibufe 
humanaer - yitb ' iQquehs e^sdem 



I 



A 



togitationes foyet, i.Dicitnei 
minem exemptum ^e a mife* 
rii^. 2. Non 'efle' lumendum 

. fcand^Iumafielicibus^j^Sedcon- 
fideranBum/ miferias eife ad 
^rofediium noflium: 4; £t ad 
gloriam. 5. Ec ad exempla fan- 

• ftbrurii. U u C aa. Nemo eft 
in jnundo fino^ aUqua cribulatio- 
no, quamvfe Rex fit vel Papa* 
Et LJ !♦ c. 13. Quamdiuin 
nuindo vivimus, fiue tribilla- 
tione efle non poflumUs,; ona 
tentatione feu tribulatione re- 
cedente alia fuperyenit, &.fem 
per aliquid ad patiendum habe- 
bimus; nemo tam perfeftus, 
qiii non habeat tentatioties : iion 
eft Ordo tam fanftus , nec lo- 
cus tam fecretus, ubinonllmt 
adverfltates^ 2* Dicunt multi 
<L. i.c. 22O Ecce, quambo- 
nam vitam ille habet , quam dl- 
ves, quam potens, quam excel: 
fus? 4. Sed attende ad coeleftia 
bona. V«, amantibus fuam 
iniferiam, in fine graviter fen- 1 

cienc^t 



Bonum, quia humiliafti te' &c, 
Siraife Cdlloqufum habet de 
tribus Tabern. C. u , . 

iS.SernL io;adNov.ffciit^r:Ntf- 
.miniparcit Deus, Ibd dat unicui- 
qiie fuum oniis arf port andum J 
ut habeat' caufam ad multum 
Promerendum.Impughatur om- 

. nis Chriftianus, five religiofus, 
fiv^ fscularis , nec dives, nee 
pauper fine onere eft : 'qiiilibet 
habet fatis ad portandum'. 2^ 
Non fcandalizet vos, fi mali 
florent in mundo; & booi ^e^ 
munt fiib onere; 4. iJeus ip^- 
liora & fttema bona providic 
eledtis fuis; malis omniii in eo- 
rum pemiciem retorquet^ Per- 

' mittixDeusmuItastribuIatiofies 
cadere fuper juftos ad merito- 
rum augmentum. Sandcrairi 

' vitam alpicite, ut in adverfii 
fortes fitjs^ 



l^. 



Ex 4oa TJiotiJms Styti Kkii^i/iam, 






tient» quam vile erar^ quod a- 
mavxrunt. j* Oin&inon «itten* 
derunt > qua? carnt placucrunt« 
3« quando tribulariS) tunc tem- 
pus cft promerendi^ - 
l€. L. 2. c. 1 2. De via crucis fic 
diiTerit : dnrus multis videtur 
hicfermo» Abnega teroetipfum 
& fequere me > led quid ttmes, 
tollere cruccm , per quam itur 
ad regnumi in cruce falus, in 
cruce gaudtum fpiritus; toUe er- 
go crucem) & fequere Jefum 6c 
ibis in vitam a?tcrnam« prxcef^ 
fit ilie bajulans (ibicrucemyUt tu 
portes cruc^m ; quia (i iocius 
nieris pcenae,eris ^ glorise.fi hoc 
duruna , multo durius eric au- 
dire illud extremum verbum 
difcedite irialedidi in ignem 
aeternum ^ totum caput iUud 
de Cruce cktat in aliit opcri* 
bus Thoma? K. 



17» Frequcnter agit contra inor- 
difiatum fciendi defiderium; 
videlicetl, i.ci.a.&^.&I.j* 
c 6)« & pratcipue \. j« c. 4S» 
cujus infcriptio cft: GMtfr^ 'i;^ 

fum 



1 



tc^ Serm,23» T>epalfionc fimilia 

habet> fic ; demonftrat Chriftus 
exemplo,quod docuit vcrbo: 
quivultvenirepoft meabneget 
iemetipfum > & toUat cruceoi 
fiiam^&fequaturme. neformi* 
des > per crucem irur ad falu- 
tem > per poenam pervcnitur ad 
gloriam. Ecce ! habes pra^cel^ 
lorem afperioris via; Jcfum» 
bajulat humilis Jefus crucem 
fuam ; fequere Dominum^ut eo 
duce pervenias ad a^terna? felici- 
tatis regnum. videtur via crucis 
amara & graviS) fed finiseric. 
notifte meitus eft > nunc lugu- 
brem ducere vitam) quam cum 
diabolo astcrnaliter cruciari id 
inferno^ Similia habet Serm. 
194 adNov^Serm^ 14. dc paiC 
& Enchir. i • c^ 
17« Idemagit paifim inaliis ope« 
ribus V. g. Serm. 1 1. ad Nov^ 
& in Vita Gerardi M. ci 8 pro- 
ponit fimilia documenu pro 
fuga diiputationum & vanarum 
fcicntiarom* ft Serm. 17 ^<i 
H h Non 



/ 

§, T p6 • zzs* ArguiMiam tk pro Ken^i/iO, 



14« - 

nam^&facularem fcientim ubi 
fic ait : nunquam ad hoc legas 
verbunfi, ut dodior^ aut fapien- 
tior poffi& videri. va? illis 9 qui 
multa curiofa inquirunt > & de 
viia mihi fervicindi parum cu* 
rant : ego doceo., finc pugna* 
tione argumentor um. & L i « c» 
[^ quid (:urs nobis de generi* 
ms Sc fpeciebus ? quid prodeft 
tnagna cavillatio de occultis & 
obicuris rebus. humilis tui ca» 
gnitio certior via eft ad Deumi 
ouam profunda fcientiae inqui* 
(tcio. 6 (i tantam adhiberent 
diligentiam ad extirpanda vi* 
tia^ (icut ad mo vendas quarftio* 
nes l quia ver^ plures magis 
ftudent fcircj quam vivere^ideo 
fope errant : quid prodeft alta 
de Trinitate difputare>fi carcas 
humilitate, Li« ci. 



iS. Frequenter exhortatur inci- 
piendo per particulam Eja 2 v. 
g. 1. 1^ c. 2^4 Ejal chariinme« 1/ 
2* c. I* Eja! anima lidelis« L^. 
c.j» EjaJ Domine DeusJ L j. 
x»56.E;a!fratres» 



jp« Familiaremhabetfflodum ex- 

da- 



Nov*n*j.&5'* In vita Gerardi 
^c. 18« iic habetur : Nullam 
(propotic) artem ftudcre ^ nul- 
lum librum facere> nuUam pra-* 
dicam fcientiae exercere ad ^i* 
latandam famam meam> & nOf- 
men fcientia? mitx > vei ad ha- 
bendos honoreS) vel ad memo-* 
riam mei relinquendam* item 
nullum verbum profer^s^ de 
quo multum religiofus vel fct- 
entificus appareas. item omnem 
difputationem pubhcam vitare> 
qu^ eft litigioia > ficut funtdi- 
fputationes Theologorum & 
Artifliarum Pari(iis« Serre. 11» 
ait: Multi phiiofophi^ & magni 
in X)culis fuis^ ab Iiumilitate re« 
cedentes^ ^ veritate erraverunr« 
Multi magiftride humilitate& 
contemptu mundi praedicantj 
qui tamenvixalongcChriftum 
fequuntur^ 
18. Serm^a.adNov^Eja! charif- 
ftme. Serm. ad fratres ^« Ejai 
quantumla^abuntur.Medit f o« 
de Nativ^ Eja l Domine Jelii« 
Sohloq, c. 2 1 . Eja i anima tpea^ 
& c« 24^ Eja 1 obiecro te Domi« 
namea« de fid. difp. Eja 1 Mar- 
tha« 

IS« Soliloq.c«a« Oqujtmiterribi- 

lis 



\ 



Ex^oo. Uhtifmts Styti Kempijianu 



dam^di: Oquiim. 1. r. c» 13. 
6 quam dto traniit gloria mun- 
du & c;i 8\ 6 quam multas tri- 
bulationes paiu funt ! 6 quam 
ftriifhim vitam habuerunt \ 1« 3, 
c» I o. 6 quam magna multitu* 
do ! ib» G 14« 6 quam breveS) 
quam £d&i 6 quam humiliter 
& abje^^e^ 6 quam profunde 
me fubmittere debeo 2 & c* 7« 
6 qustm fapienS) qui ita conu- 
derat» & c. 4^ * 6 quam bene 
fapuit illa anima ! 6 quam bo- 
num & paciHcum* 
\ Frequenter utitur exclama- 
rione, OfiA. i^ c^ ?♦ 6 fi tan- 
tam adhiberent ddigentiam! 
€^1$. O fi fcirem !& O finihil a- 
gendum incumberet# 
l^ Quando aliquidnarrat^fere 
fempcr utitur hoc initio : Qul- 
. dm. idexp facit , dum citat v. g, 
t I • c. 1 3* Quidam dixit; prin- 
cipiis obfla» 1« i. c. 20» dixit 
quidamy quoties inter homines 
iui, minor homo redii 1* i ♦ c^ %$. 
cum ^f^W^f/^anxiusinterfnetum 
&fpcm fluiauaret , &quadam 
vice moerorc confedus in £c- 
clefia ante quoddam altare fe 
proftraviffct , h«c inter fe revol- 
vit&cU z:Cf 9^quidampv2^ktitc 

gratia 



«45 

lis es l & cjfu 6 quam mifer fa- 

dus fum! & c. 19* o quam fa- 

lubre^quam jucundumi 6 quam 

vanar! quam deceptoria?. & c. 

1 1 • 6 quam dulcis & pjus es. 

. C.16* 6 quam magna miferi-^ 

cordia ejus !c* 19. 6 quam dul- 

cis tua prasfentia^! c. 2 1 . 6 quam 

jucundi funt omnes fan&i.c.2 % 

6 quam dulcis efi: amator tuus! 

fimilia habet palHm in aliisfuis 

opcribus. 

20. Soliloq. c. 7. O fiparatuset 
fem» Et; O fiingratia mortuus 
elTem^ ValhLiUc^ lo^ Ofitali 
fruerer dulcedine» & c. ip. O 
fiftudium/ &- OfipolTcm. 

21. Serm. 2^ ad Nov^ n. f^ qui- 
dam devotus tentatus exivit e 
congregatione. ib^ n. 6* Cleri- 
cus quidam in coiigregatione fira- 
trum habitabat. f. 6. n^ 4,irater , 
quidam incra matutinas coepit 
dormitare. & n* 6. fuit quidam 

^ frater in Ordine Regularium. 

' ferm. i^. n. 7.dixit^f//W/7mdc- 
votus folitudinis atiiator. & n«9» 
fuit quidam Ordinis Ciftercien- 
fis. & n^ 1 0. quidamimcT regu- 
laris foras cmifiiis. & n ^.dixit 
Hh 2 qui- 



I ^ 



244 §* ^9^^ ' ^^3* ^^^MmMtfMl Tl. pro Kempifto. 



gratia jam dicebats Ego dixiin 
abundantiamca) nonmovebor 
in aetcrnuni. 1. j.c^ 48* Quidam 
amando me intime didicit di- 
vina> & loquebatur mirabilia» 
plus profecit in relinquendo 
omnia > quam ftudendo (ubtilia^ 
X 3« c. 50. cautus eftO) quidam 
ait> cautus efto. 



sa. Habet quendam habitumde- 
rivandi ac inveniendi novas vo- 
ces) aut certe talibus derivati- 
vis & inventis minus ufitatis u- 
tendL v. g^L r. c 4. Umgammi- 
/^reseftponder^nda. U nc 4«, 
cum cofi/ri^iv^i^ viro rem habe- 
«s .1 1 X. 5.nbn qucras^an magnae 
Utteratura fuerit. 1. 1 . c^ 3. pu- 
rus fpiritus otiofus ab omni pro* 
pria exquifftime, efTe nititur^ ib. 

Suando ahquis interius (impU-* 
catus fuerit. te impedir im- 
mortificata affe^io. talia verba 
etiamfunt; procraftinare. U i* 
c.22. fupportatio 1. 1. ci-^.ex- 
audibihsi !• i. c. 24, purgativus. 
ib« contrariar&. ib. pauperculus. 
ib. fabuiatio. ib. groila. 1. 1. c. 
2^. pigritare. ib. defoedari.L 1 « 
c* 7. extraneus. 1, i. c« S* mori- 
geratust 1. u & g. tradatus fs- 

cula- 



quidam expertus > quidquid bo» 
ni tacendo colhgo ^ hoc f ere to-* 
tum loquendo cum hpminibus 
difpergol Serm. 14. n. 11. fuit 
quidam frater in Ordme Ilegula- 
rium. Hofpit. c.\: c\xm quidam 
nobilisprinceps^dial. Nov.cf. 
£rat £icerdos quidam. x. 6. fuit 
juvenis atndam fimiha haber in 
multisatiis locis. 
zu Eundem habitum oftendit in 
aliis hbris. v. g. ahdicata vita* 
ahjeBus homo > acceptabilis ora* 
tio> aditarC) adi^atus fum bo«. 
no exeniplo. aeternaliter > a£fa- 
bulari>anedare VQm^zSc&v^vs^ 
allevio 9 amarefco > amicabilis» 
amorofe> anguftiari> anxiari>ap- 
proximare> artifta> attatdio > avi- 
farci barbarifo balse> bafOitiot 
beatificare> blauveis> pro cxru* 
leis, boni burgenfes> pro> civcs. 
candidare veftem > carnalitas > 
cauterium > pro €autione> cho- 
ralis bonus> circamcurfitat> cir- 
cumfpe&us> clauflralis > cogita- 
to>fum communicatus>compa(^ 
fivus> compatienter>icondolor> 
pr6>compa(fio> confortabil is> 
conjetlurare> confolativus>con- 
fuefa^us> contentari> contra- 
riare;> convulncrari^ cordete-* 

nus> 



' -.- 



Ex 400. Motifms 

culariam geftorum* L i . c. i o. 
a^dificativa L r* c. ro. perplexi* 
tas 1. 3. c. 50. inditferenter , ap^ 
parCntia, injuriare opinata ju- 
ftitia, indefedivus ta^diofuS) cir- 
cumfundo, fententiare > defide- 
ranter, tortuofitas , fubje^ivuS) 
iiruibiliters edomatio > fuppedi* 
tare^ pro fubjicere d finaliter , a* 
cerbari^ groifa > fugatrix» abla- 
trix> prodQ6rix> interminabiliS) 
fofpitaS) difcurfusprodifcur{io% 
magnificus > parvitas , fuperef- 1 
fluo, reverberat) fiducialiter)' 
amicabilis , imputribilis » prxfi* 
gurativa 9 completiva » invifa , 
pro > mndm vifa^ gravitates^ 
contrarietates y deformatus > vi- 
vificators ignefco,difpenfanter) 
patenter,inquietor > firequenta^ 
rC) incuftoditus > incompofituS) 
deploratus^meduUituS) immil^ 
fiones (atande>frigiditas> dulce* 
fco^abyffalis^ quietarC) fruibi- 
Iis> regratiari > homuncio > por- 
tabile^ fublevamen» atfe£tatus> 
importabiIe> circuitiones>fen- 
fuaIitas>cordiaIiter> fcire exte-~ 
rius> extrancus> requietio> be- 
nedi&ores>defenfare> pacifica- 
re>palfionatus>colorare> feria- 
tum cfre,perfeverabilis> impli- 

camen- 



Styll Kempijiam. , S4S 

nus> c6rdialiter> cruciamin^>cu- 
rialitaS) cuftoditor > defenfattix, 
deificus> dele6rabiliter> deleda* 
mepta > defideranter > defpedi* 
V!^> defpicabtlis> devotarius> di* 

{;nanter> difcantantes> doniiceU 
a> dulcefco > dulcoro > durirer» 
eredivus> exemplaris> exempli- 
ficare>experientior> experimen- 
taliter> exquifitio> extraneus, 
fantafticus > fervefcit > £duciali« 
ter> finaliter> flammigera > flebi« 
liter, frequentare, frontose» 
fruibilis>galedas> gaudenter, 
grandefcit> gratanter > gratulan* 
ter> gravedo> gravitates> grofla, 
jadanter, ignefco> ignire> im- 
miffiones, iaunortiiicatus> im- 
petratrix> importabiiis>incefIa* 
biliter>inceffanter, incluforium, 
incompaffivus> inconfiise > in«- 
dicibilis>indiHiculter. indifci- 
plinatus>indurabilis> infrigida- 
tus>inopinabilis>intimatus, in- 
traneus, jocaliter > irrecompen- 
fatum> Iaecanter>']a?tificatU5, lar-- 
valis, licentiare> lucicare> lubri- 
calis> mantclio) melodizo , inoe* 
ftificac, morigeratusi^mortifica- 
tus, nihilipendo>notanter > ob- 
tentu > originata > pacificatus, 
parvjflfimus, pa(fionatus> paten- 
H h I . ter. 



»4^ 



§* 196. ' 21 ^ jffgumefttm n. J^o Kmpijio. 



/ 



camento, Kcendare, redonare^ 
anguftiare^ abyflalis, incrans- 
natabile , gyrare , reverfare , 
cafualiter, gratanter, tmpras- 
termifsi^, exquiHtio, querulo- 
lus , fecrecarium cordis ^ abhe- 
gatus, intenedlor, fontalid, de* 
fiderator, afFedlare^ alleviari, 
circumlignatus, aifedanter, vi- 
lificare, pulverifare^ ultimatus, 
folatiofiffimtis , pauperculus , 
regratiari, defpicabilis^ indu- 
rabilis ^ quietare , quietudo 9 
recommendabilis , laborator , 
gyrovagi. 



2^1 Continet easdem do£binas , 

quas Thomas Kempenfis in aliis 

opufculis fatetur fe accepilTe a 

Gerardo M, & ejus dilcipulis 

I. fic L 3* c. 4. & 1. r. c. !♦ %^ 

3. docet non effe multum di- 

^utandum de altis materiis & 

fubtilibus qusftionibu^^ L i. 

c. 2. Quiefce ^ nimio fciendi 

, defiderio^ quia magna ibi in- 

• venitur diftraftio ; multalunt, 

. quas fcire parum aut nihil pro* 

'defl; multa verba non fatiant 

ani- 



ter, pajuperculus, paufatiO) pau- 
fo, pauxillum, perplexltas, per- 
fulto, pigrico, portabile, poft- 
tergo, prsBcautum, praeconifo, 
prsefentialiter ^ primordialis , 
probamentum , - promptulus , 
proportiohabilis, quietare, re- 
cidiv^re, refrigerare, regiro^ 
regratior , repaufo , repecio , 
-fecrctarium, fenfualitas, fenti- 
menta, fervitor, fblatiari, fo- 
latiofus, folotenus, fofpitas, 
fpatiamentum, fublevamentum, 
fubventor, fupportatio, fiiper- 
fumptus, tentamenta, theolo- 
gicalis, tsdiofus» tubalis, tu- 
tatio, vilifico, ultimatus, vi- 
vidus, unicordes^ ' 

23. I . In vita Arnoldi n. (f . fic ha- 

bet: ReUquitfcbolafHcalia;nQn ma* 
gnopere laboravit pro multa fcien^ 
tia habenda^fed pro bonaconfcien* 
-^ tia- Scientias etiam negligendas 
docuit Gerardus M^ c. i8* ubi 
ait : Omnem difputationem abbor* 
reas^ quia contra quietem funt^ 
& inutiks & fefnper curiofa, De 
Flprentio c. 23 ♦ fic fcribit: De 
altis quaffionibus j & Jubtilibus 
rebus omnino tacuity fciens, qmd 
parvam adifkatiofim prajiant^ 

& 



Ex 400. IdkfH^ms StyU K^fl^tam. 



n 



5 &d booa confciehtia 
habet ad Deum^ confidendam. 
£t c« 3»Quid prodeft caviilatio 
de occultis & obfcuris rebus ? 
^andis inOpientia , quod Ultro 

. intendimus curiofis & damnofis ! 
& L 3« c. 48» Mortificatio plus 
proderit^quam notitia difSci}iimi 
qusflionum , plus proficitur re- 
linquendo omnia» quam fluden- 
do fubtilia^ 

fti^ Totus liber i. inicribitur , de 
cimtemptu mnium vanitatm mn- 



*4^ 

& demtim frequenttr objtjiunti 
ficut expertuni eji in plerisque, 
qui curiofa fcrutantes^ & viam 
Cbrifli bumilem relinquentes mut- 
tis lapjibus & erroribus fe if\fe- 
ruerunt. Notandum, quod Tho- 
mas K« & Amoldus ftierint io 
eodem cubiculo» 



5« Totusliber 2. & 3. ag^t de in* 
ierna cmverfatione^ quia Ik in- \ 
lcribitur c« 1 1 K 2» Kegnum Dei 
intravosefty difce^ inquit, ad 
interiora te dare; veniet Cbri- 
ftus^ oftendens tibi confdationem ^ 
Ji ab intus paroMfis dignatn math 

- fmem; de confolatione ver6 
centies iis libris agit. 



2. In vita Florentii c. 27. n« 4^ 
iic fcribit: Longumefl per fm* 
gulos nominare devotos Patres^ 
qui i tempore Magiflri Gerardi 
ccsperunt^ & coatemporanei 
D* Florentii fuenint, qui nos 
vanitates faeculi contemnere, & 
humiliter accontinentervivere 
docuerunt, omnibusque fequa- 
dbus fuis dara exempla devo* 
tae converfadonis per patiea- 
nam & obedientiam relique- 
runt 

3^ In vita Florentii c, 14. fic- ait: 
Interdum ex fcripturis* fafidaa 
aliqua devota notabilia ad con- 
folationem fr^trum & exerci- 
taiionem internorum compiia- 
vit* 



> ( 



i. 



4.t 



ft4S 



§^ i96»-2i^ ArgmeHkm E pr» Empift. 



4, L^ !• & 19. Docec, faciiendiim 14. Idem didicit Thomas K» I D» 



eiTe examen fingulis diebtis^ & 
renovanda propofita, his ver- 
bis : Semper aHquid ceiti prb- 
ponendum eft^ contra illa pras- 
dpu^, qus ampHus nos impe- 
diunt; exteriora & interiora 
noftra paricer nobis foutanda 
funt^ & ordinanda. Si non 
continu^ te vales coUigere, fal- 
tem coUigas interdum, & ad 
minus femel in die, mane vide- 
licet, autVefpere: mane pro- 
pone^ vefpere dilcute mores 
tuoS) qualis eodiefluftiinver- 
1)0 ^ opere, & cogitatione^ 



f^L.u c« ip» Docet^ ut labo- 
remus pro communitate^ & L 
3 c^ 13. fic ait: Nunquim iis 
otipfus, ied aut legens» aut 
fcribensy aut aliquid utBitatis 
pro communi laborans^ qusB 
commuoia. noB funt, non funt 

^ f oras 



Floreotio ^ qui in Epillola ad 

quendam Regularem in Win« 

desheim fic fcribit: Compara 

diem pnefentem femel in die 

diei prsBterit», ut apprehende- 

re poflis, quod proficis iri vir^ 

tutibus^ aut deficis^ Difce fe- 

mel aut bis in die dbi pr^efle, 

& vitam tuam ordinare» Habeas 

fpeculum monachorum D. Ber« 

nardi» fecundum quod omnes 

z&m tuos potes ordinare, quem 

libirum edam difcas exterius» 

Item; omnte aftus prsveni pra^ 

medicatione,.& hoc erit tibi !&* 

ve, fi fcis libellum exterius. 

Item mane, & poft prandium 

ftatue ante oculos tuos tuas 

malas confuetudines, & vitia 

tua priiicipaHora^ & fic imple* 

bis iilud Bemardi; mane pr»- 

terics nodis fac k teipfo exa« 

dlionem , & venturs diet tibi 

ftatue cautionem» 

, Eadem didicit & excepit Tho* 

mas K^ a D. Florentio interno^ 

tabilia D^ Florentii n« 6*ficha^ 

betur: In labore communi ftt 

in perpetua cuftodia: Semper 

debes niti qusDrere communia. 

Quidquid eft pro communi bo« 

no 



£x 400. fdhtijmis StyliKmp^ML 



fbras o(lsn4enda> > Cavenduin, 
oe piger £1%^ oonimunit*. ^c 
L 5. c» 13. . (jui quferit habere 
pTivata, amiccic communia* Qui 
non libencer fe fubdic (uperion\ 
Hgnum eft, quod caro faepe re- 
murmurac. £)ifee 6rgo 1\ip(sr|o- 
ri ce iubmiccere. Quiaadbuc^e 
diligi^, ideb plen^ ce refignare 

. aliorum voluncaci crepidas* Et 
Lr I, C4 9. Non invenies quiec^, 
oifiiD humili fabje<5);ione. Millci 
Jjiot fub oJKtdieoria magis: .ex 
neceflitace, quim charicace; 
hi non acquirenc libercacem 
jBencis,. nifiiexfo^QpoEde pro- 

; ? ptcf D$um fe fubji^iapc. , ; • 

<. 'L.;i'. C..17, Dicic: Non po- 
teft diu ftare padficus, qui non 
nicicur e0e.-miiiimus & omni- 

• • Ihis i&bje^s» 



«49 

,np'ibHicic^.ciiito#^]debeffius. 
In oipiri pg^ i^u4eat ie cop- 
municaci coafonnare, in legeo- 
do, cancan.dp &c. Ecn. ;> Qu^ 
bene eii vobis itare iub obe* 
diencia« Sjn^ debec fe homo 
r^^ve Deo ^:i4^«:iori.;/nu-f 
roTj quod qui,«ft fub obedii^- 
tia noniUc conteofius^ . 



i. 



.( 



/ *■• 



I t • ;< 



i . / 



•6« 






• • 



7, L 4» c» lo^Suadeticomipunio- 
nem Q>iritualem, acdefiderium 
co&unicandi,his'verbis: Ciim 

. prspedicus eft, habebic femper 
bonam iQcendoinem communi- 

Meh, /Jjmt, CkiDeM. 



y., 



Hqc dididt Thomas K. \ Lu- 

berto, de quo in ejus Vican* 
10. & 20. fic fpribic: Lubercus 
humilis adiopp) bun^i^ habi- 
tu folebat feipfufn oo^bus vi- 
liorem repucace, ut eciam par- 
vo puero fe .iubderec, & mini- 
mo fracri in domo ica libenter 
obedic6c , dcut. \X Florencio* 
In proppfitis Gerardi M, n. r^; 
idem habecur: Quando pax 
dacur, S)s paratus, ac ii capias 
Corpus Chriib*;&;tunc leva de- 
iiderium, & t^e prsepara, ucfi 

li 



iSf^ §• ^Z4^ ^22^.ArgmenimY!.pnK^ 



candL '8fi'fie nx^^^ carebft^lFfuftu 
' teOTietidV^potefti exifWqUili. 

• bet • de votus oiiihi 'die ad i{)iri. 
' tualera Chrifti tommiinionem 
^ actedere. ' 

i4;Niimeri ife^ft^IuS<^fic l?d*pai»a- 

•'«llunt, ^tirfihreriem *ii!leYt). 

cularum-4^^i!'!ei*ave^im fubftan- 

tiva 214. verba 167. adjeftiva, 

fine pofleffivis 75. punfta 74. 

participia 12. adverbia 47. in- 

terrogationes i p. particulas 

comparati vas 2 j jconglobata ad- 

je6liva & adverbia 1 6^ Conglo- 

bata fubflantiva i4.conglobata 

verba 37. prpppfitio^es cayfa» 

*les 10. propbfitiones inodales, 

- nullaj^ parenthefes, nuir», pro- 

pofitiones incidentes, nuElaB^ 

•- partitulttf copulativas prdpbfi- 

• tibnum 45 j pahicute illatiyaef j . 
' ' eiclamationes 5*lta fe habet fe- 

ries vocularum mcipiendo L. i . 
' c* I. ^ verbis: -Qui fequiturmey 
. ufque ad illa verba c^ ^.fckntia 

• l^forum cmdptJdJJit. ' In L^ 3.' c. 

fi* fumpii aliam leriemmille 

• vocularum incipiendo in verbis : 
\Miftajimiter. ufque ad illa yer 
*"!)» o, '53^ d^riaiunt ifes tffmpo- 
' 1^$^ £c inveni in hac t^ne re- 

periri^ 



facraffientum corporaliter maa- 
duciare uoh Vales, ialtem fpiti- 
tualitermaiiduces/ i I 



•j 



*\ 



24«'^tylas ac n^erus in aliis !o- 

■ 5pdribus fimilis eft;' eam fimili- 
■tudinem potiilimum defumo ez 
hoc, quod non fit magna di- 

'^veipfltifis In numero pun&orum, 

• ^ J iftllJftantiVorUmi vef bdruro Ap. 

- Si idnim . kttra feriem mitle vo« 
cutarum itiulca funt punfta, iri 
quibus ienfus propoficionum aut 

-'t^dbdbnri^ comtJtciturj neeeT- 
■fe eftj«'periGclos'efle breves^ 

'fi aiiieempl^caAiiiti^itheta{re«( 
adjeftiva, necefleeft. ftylunv 
nbn efie infiatuffl* Etficde^^^ 
teris loquendo)' (ingularum^a- 
rum j)artium numerus^ intra 
miilenariam vociilarum feriem^ 
frequentius in integro libro u- 
furpatus/ optime flylum acDU- 
merum ^hibet. Hinc quia fty- 
lus LaAantii miSatUs ^ &na^ 
merofae periodi, & author djf- 

. Gurfi vus , in ferie vbcularum 
millenaria fncipiendb i Prsfa- 
tione Laftintii liurttferavi fub- 
ftantiva ;>2;. adjedliva ^ 1 3 1* 



iStyU Kmp^mi^' ^ajt 

pimd» 3 1« paitidpte4U adver- 

' bia ^3. 'propoiitioties iii<;tclefi« 

I tes <95:.t:oDg^obat^ adje^iva viel 

adverina, eaque crip^cata) ant 

quadruplicata aut duplicaca 20* 

conglobata fubdantiva i%. coa- 

^baca verba j£4. £x boc fhi< 

. citn a{^aret divttficas. I>vxk^ 

nim in libro de &nicacione fant 

^djed^iva 75. auc 100. in La- 

Aantio func 131, Dum in il|o 

fiirit pun6la 74. vel 6i, in hoc 

' fant 3 r- Dum ibi participia 1 2, 

iiicfupt^i . Proppfliiones etiam 

'caufales erant in Lddbancio 24. 

modales 17» 

Poffem 'plares 2Sa9M nota^ <;hara6ierifti^as inter iibmm die . jlmiti- 
tione & alia opera ThoiQe K. aiferre: veriimidiatsB fvmt (afficiences 
id demonflratiottem faciend^. 



repertri;ftibAanciva.223; vctba 

■ t3<5.^ptuidhi«6r' partieipia(rix 

adje6Uva fine pdflMivis; i>bo, 

' adyerbia 40; adje<5Hva& adv>er-' 

bia duplicata, auc triplicata r2. 

flibflantiva duplicata , triplica- 

ta, aut quadruplicata £3. vec- 

' ba conglobata 20. preppficio. 

; nes caufales t9* particidEe.iUa- 

: dve 4* inteirdgatiohes 9. excla- 

' mationes 8. propofitiones copu- 

lativae 37. particul» comp^ti-^ 

vs 2. parendiefes, nuUe*' ' ' 



X 



♦ y 



CONCLUSIO. 



s) 



■•(.1'^'f 



Cim igitlir ex demonftrktis in mea ^rte Crltka^ quam' infehii Phi- 
lofopbia Pollingsinay Auguftae apud Veithium , & Venetiis apud 
Ricurtium edit«, moraliter certum fit; duos diverfos authores in 
omnibui Notis characterifticis'ScyJi nec convenifle unquam-, nec 
'coiitingenter absque ftudiofa imitaiioije , quaB circa imperfeftiones 
Styli i nuUo prudente fit, cohvenire pofle, eo quodjuxra leg.06 cbtn* 
binitionum propemodum infiniti cafus differentiarum ftyli pbftibiles 
finr^ etiain moraliter certum erit: demonftrata hucufque identitate 
ftyli inter alips libros Kerilpifianos, & quatuor libros de Imitatione, 
' horum bmnium ojperum aiithorem eundemelfe^ Si quis ddrioris ad 

li a intelli- 



st53^ $• ^24« * ^^9* Ttpimta Gerjtmana. 

inteiligendas leget conbinatorias BemouIIianas ingeoii httc non ca- 
piat, adeat Matbefin PoUinganam Venetiis ^ Jlicurtio in Supplemen- 
yr xsm Philoibphiae PoUingans impreiTam, 4 IX lierculano Vogl p« m. 
meo oHm in hts dilciplinis diicipulo & dilefto confratre confcriptam, 
uti leges & infinitudinem variantium conbinationum circa ejusmodi 
decem , viginti , centum &c. elementa conbinabilia difcet, Quod 
li nec ad iftam initialem Mathefeos partem pertingat^ o(^ 
tendat vel duos ex omnibus fcriptoribos tiitra duo annorum milUa 
claris, qui circa quadringentos cird&er Idiotifmos k me (if«2oo. ooiO 
delcnptos conyenianc; (£n! provoco omaes} auc victus it Kem* 
pifianis humilicer fileat. 

PARS V, 

. FIGMENTA GERSENIANA. 

PRJSFjITIO. 

/^auraGerfeniana Figtnentisnon c»rcc; erracis'cert6 plurhtiis (ca- 

<^ tec Ad ERRATA refei^o, ad qua in animo,' alioquin edam 

indiiferenti, nec ullum interefle habenti, igfutrantia, erronea prafu- 

iUcia, prseconcepta de authoritate ceftium vel Magiftrorum sftima' 

tio, & impotentia aut f^cordia inquirendi m fontes, VEROSIMILI 

umbrs veritacis profundo , ucicadtcam, indormire fomnoi, atque 

acquufcere &iadet absque fpe.vel mbtivd ccHnmodi ieu honoris. pro- 

prii, Econtrji , liquis amans commodi vel honoris fibi obvenciiri dx 

.viAoria cauf» facili^ prenfet omnem verifimilitudims umbram, in 

. edque immedicabilf lethargo indormiat, ubi viator indiflPerens,- quah- 

tumvis feflus, nec momcnto fifterec, hoc cocum ad amantiwtdianma^ 

. ad Figmenta refero, Fjusmodi Figmentorum illecebrofiffiiflS''ui!jbrl 

prffi vehementi fuorum amore etiara MABlLLONlOS, vir alioquia 

incomparabilfs, non femel captus e(t QodiQemGerardimofitenfem, 

feu Crandtmontenfem , cui tamen indubitatum Kempifii Opus d6 Di- 

fciflina Qaufiri inCertum elfi^, ignoraie 000 pocerac, cuique io no^ 

, >' ' : ■ ' ftra ■ 



/^MmAni /. Decretorm Dp&oris, jtsi 

fira Bibliotheca poffidemus Codtcem quoad formam lcripturenmiili. 
mum, fcriptum anno 1442. in fuo Opere De Re Dipkmtica in. 
ter formularia r»culi decimi quarti refert ( jf, 1 1 a. ) HENRICQM 
CALKAR , feu KALKAR (a} qui tibrum de Imicadoiie defcripfe- 
rat, obiifle aono 1408* potiiis qi^ 1448* legere maluic (§. 1 16. & 
105. & 245. ) In fiio Mufao Ralico de Codice yironenfi teftatur, fe 
illum attentd confiderafle, & deprehendiffe , 'ueraefi^ qtkefid(Be-' 
nedidini} de eJMs antiqmtate fcripjerant , nemp^ eum feeculo .XIVT. 
fcriptum efle. £t tamoi ftriptura ipfa, quam ([jf. 108O toti Eu- 
rops pando, fatis evidenter mondrat, eum circa mediuip iaeculiXV^ 
exaratum efle (§. xo8. 256.) Hinc etiam in Opere Mabillonii JDe 
]Sbe DipUmat.ica Mcht diii poft omiiia ejus itihera ingentibus fumptibus 
edito nulla hujus Co<|icis mentio , nulla fcripture formula , Jicet an- 
.Bo 1702. 1703. 1704* dominantibus Mediolani armis Gallids facil^ 
obdnibilis, comparet. Quid erg6 fendam de Mabillonio? Virdne 
ta^reUgicfo^ tam m<c///o fiaudes, impofturas, calamum mendacem 
tribuam? Abfit. Dormitante interdum^«0/0fHoroer6congniaimM]f> 
tiumfomnia noQ denego. Idipfum de R. P« Marcellino R»jcbl infuft 
jitlante biflorico 1758. Auguilae Vindelicorum edito P*.ii»pag. 359. 
& jfimilibus leQdre ticebit. 

nQMENTUM I. 

/^erfenifta Scyrenfis in titulo fuse Diflercationis affingit Joanni Gcp- 
^ffeni Abbati VerceUenfi prfiedicatum D0oris Decretorm ^ ratio- 
nem hujus infcripcionis iumit.ex conjei^tura, quod %an»es Deeretih 
rum Do&or^ quiicnpiitHmHiias ad Dminicas & Fejia per annum^ 
fit una ead6mque perfona cum Joanne, Gerfene Abbace Y ercellenn;^ 
§. 225- RESPONSIO. NJl ineptius , nil critico nomine iri- 
dignius fingi poterit hoc miferabili commento. Reperiun?ur complu* 
res Homili» in ifto Opere , in quibus allegantur textus ex quinque 
libris Decretalium GREGORII IX. 6x Sexto Decretnlium Bonifacii 

Irs ' ' ^ ' i vm. 

(a) Vidc^ <)uae diccmus $9 14/» 



»s» 



$4 224. - 229. Figmenfa Gerjentanii. 



VIII. aut Vac Qmentin{s Oenientis V^ En! Syllabumejusmodi Gta- 
"tiohum, ^titiAwn)Sat\ • * •.<•.• 

] ' • . . .').•■. ' - * 

VADE MECUM FRATRIS .JOHANNIS DECRETORUM 
, DOCTORIS ET ABBATIS VINCELLENSIS li^ 
. COLLATIONIBUS DOMlNlCiS ET 
. ' ; FESTIVIS. 

Citatiimes Decretalifinu ' 
Serni. IL Dom. I. poft Epiph, - - Dijud. c. novit. in fin. 
Serm. II, Dom. I. poftEpiph» ^ ^ De SeHt. Exc. contingit. i . infin^ 
^erm. II>Dom;I.poftEpiph. - - De conjue. ccum confuet. 
•Serm. LDom. HL i^o^^E^x^^-^ Derehi^fpoli^c^olm.x. inf. ctmt 

. - ^ ^ . ' ' fiattm. " , , ■ 

•iSterm. L Dom^ IIL poft Epiph^ ^ • De elec.c.fundametttainpn. U. pl. 
•Serm. ILDom. III. poft Epiph^ - - Derenunc.c^ i. • 
^Serm. IL Dbm, IIL poft Epiph. - - Z)^ elec. e. cum in cunSfis infin^ 
'Sertoi ILDoiii, IV. ppftEpiph. - • De Donat, c. r. - •• ' : 
^erm.ILpom, IV; poftEplph^ - - De-Reg. c. licet.infin. 

*. . DeMag.c.fi. 

De Ojfic.Ord^-c.fnteftstergi-:' 
•^ • ; De Relf/c. unico li. Pl. 
"^ " - De p(£. ^ re. c. cum ex eo. 

-.. ^ ' De JEtate. c. penult\ 

- De elec. c. quorundarh U. VL \ 
De Symo c. pcr Tuas^ i . 
. - - Deelec.infufidamentainpfi.U. 

Serm. IL in Kfat. S^ Joan. Bapt, - • De Renunc. c, nifi. inprin. 

CLEMENT. 
Serm. I. Dom, Sexag* - - DeReliquiisc.TrafifiturusinQe. 
Serm^ II. Dom* Trip* - - DeRelig.c.TranftturusultrainQe. 
Serm. L HonL V^ poft Pent, - De Sum. Trinit. c. $lin clem. 

Nemo 



6erm. !♦» Dfem. Sept^ 
Serm. II. Dom. Sept. 
Serm* II. Dom. Sie^t. , 
Serm. I. Donn Sex* 
Semj^ L Pqm^ Quinq^ 
Serm^ L Uom. Quiriq/ 
Serm. IL Dom^ Quinq. 
Serta* IL dfe S* Andrea. 



Egmtnfm L Decret^m.poSforis. 2f^3^ 

. Nemo awera ignorat, GREGORIUMIX BONIFACIUM 
VIIT; ET CLEMENTEM, V. fuiffq ppfleriores praBtenfo ^oanne 
Vercellenfit quifingitur Yixiffe t,fempore 5. Framfeu Scire debuiffet 
^e juvenis cricicus , ne quidem extitiffe Decretorum Doftorem an- 
te Decretales GREGORII JX., qui eas Uhiverfitati Bonometft Si 
jp^r/^(f«/? prjBBfcf ipfit» . Neque epiffl habetur e^emplum, aut indi- 
cium» in ulla Academia creatum effe Decretorum Do<^borem ex Iblo 
Decretp CratianL Dedocefi, fui erroris poruiffet Pfeudocricicus ejc 
pnnais duabus lineis hujus Operis, in quibus non legitur Joannii 
Vfercellenfis, fkd yincellenJtSy & in alia^itione U^llmfis. Habeo 
inter Manufcripta BibliQjJiecaB noftr® ^pdicem MS^ ^'psderti Op.eri?^ 
cum anfecdota inftrudlione Concipnatonim ejusdem' authoris , ele- 
ganter fcriptum Viemia^n Auftda pefrN<Staf iUi&ti^/iA^ ^no ti^z^ 
in cujus primis lineis legitor : Incipit : f^ade mecum Fratris yoanrtis 
Decretorm Do&oris J&^atis Juncellenjis. (§• 258*} 

i[/226^picet forvtequispiam; Nqd extat in ort)e monafterium 
yincellenfe, Ucellenfe^ aut Juncettenfei^ ergo praefunjendum, ab Ama- 
nuenG, & l^ypographo iAdigit^u!ri/fuiffe-/^r#/fe^/w, -Itaetiani' 
abte centura annos ratioqinabatur Conftantinus Qajetanus Abbas Be-r 
i^edldinus in Epiftola ad aniicum ,; cujus m Chart^pl^lacio poftro 
Polfingano aflery^tur ipfum Ofigihale, prppria Caj^tani maiiu fcri*. 

ptum, hujus tenoris: _• . 

• ■ * . '.«■»■' 

... ^ • 

CharijQdmc & adinodum Revcrende 

Patcrl . 

5,/^uia jnodo Paternitatfs Tu»litteras feptiraaijien^s hujus dataj^ 
vc « accipio, brevis ero; fed in gratiis nieb Patri amantillTmo 
5, reddendis", abfit a me, qui multis minim^ fim, Gratias jgitur Pa*^ 
5, ternitati Tuae immenfas habeo pro.JJiterario , Abbafps Fmelknjv 
y^ Tt^efauro novifRine adinvento, quo maxim^ (pero noftram adhuc 
^, fehtenciam tonfirmatiMraffit Quanrtrtrremhifce ^eis diios >ureos 

hiipa- 



y 



- V 



>9 



%S4. S» ^14*229» Figmetita GerjenioM. 

hifpanoSf qdos vocant doppie^ comniitto, ouos Patemitas^ua pQ« 
terit dare mtario pro arra» ut citifl^me M^. 4iber ille transfcriba'» 
i> tur > & cttiflime td me transmittatuiu Absque dubio etiam ^ 
» Paternitatis Tux Orationos potiflimi^m praeftabunt^ ut & ego amt- 
9i cus Tuus dedici(fimus > commodipr in Subveniendo Paternitatls 
yy Tua? utilitatibus evadam. Laudo praeterea judicium Paternitatis 
^ Tuae pro Vercellenfi notarium fuppofuifle VmceUenfem , nam £acil- 
^ lime illud Ver fcabrole Scriptum» in f^^-edcribi pocuit. Adde 
ii quod Vfficellenfe monajftrrium extare nunquam l^i vd audivi, - 
f > - ^ - Vale Pater dile^l&me) & me, ut facisi ama. Koma 
»> ex Palatio Apoftolico 23* Februarii li^r^* 

Admodum RcvcrcndaB Patonitatis Tuac 



Addifl^fimi 

D* Conftantinus Oijetanus 
Abbas &c. 









•fTcrihn imperitfc luec fcribi, patet cx GALLIA CHRKTTANA,' 
^ ubi defcribitur cdebrc Monafterium Vincellmfe Ordinis S. Bc 
ncdiai, fitum in Dioecefi JBiferrenJi. InJVlANSII Suppletnento aj 
Qmcilia rcpcri in Sitpplemento ad Conciliura Conftantier^e Epiftolam 
(a) Abbatis Generalis Cluniacenfis, in qua JOANNEM VINCEL- 
LENSEM fiib titulo Doetoris Tbeologia cum Rolerto de FMkudefoies^ 
Lambertoidejiipite deBertreriis, Petro de Corrozelh, & Petro yibbate 
delkrnayo fubtitulo DOCTORUM.JURIUM mittit ad Concilium 
Conftantienfc tanquam fuos dclegatos : Verba Epiftolz funt ifta : 
M Caq-ofandas gcnerali Conftanti» Synodo in Spiritu ^ando congre- 
»g*f« » dcvoti Oratorcs Raymundus Ecclcfias Cluniacenfis 
M humilis Miniftcr» totfisquc convcntus ejusdcm^loci , rcvercntiam 
n & obedicntiam cum honorc« 



» 



Pcr- 



W T««, IV. M. I «I. & ia AmfHa: Cellcaioac MmttHnU To». VU. ^ u i^. 



Figmentum L DecreUrm BoStorh^ -i f 5 

i, Perpendimus grande & ixiultiplcx bonum ob denderandani 
cujus aflecunoncm bencdida congrcgatio vcftra & fuum caQO- 
nice fortita cft initium^ & conftantcri rit^ & virtuoic proccdcn^ > 
Chrifto duce 5 ft;licem pr^ftolatur cxirund. Pcrpcndimus fane Sc 
per tcnorcm prifcae conyocarionisApoftolicajdidicimus gloriofam 
in unum conveniiTc multitudinem veftram, ut diutinum pcftifc- 
riimque Schisma ^ & qupdvis perverfum dogma, fcu pullulantcmt 
h^rcfim in agr6 Dominico funditus cxftirparet 5 utque pene con- 
fufum, proh dolor / Myfticum corpus Ecclcfise ad dcbitum fuje ia- 
tegritaris atque reformationis ordinem in capite & mcmbrii ipr 
fius revocarct. Hac opera eft felixquc Solicitudo vcftriSacra?- 
cifliiiii canus. £t vere felix cuicumqfte Dcus tam laudabiti falu- 
briquc ncgotio coaffiftcre& copperari praeftit^rit. Hasobres, 
ego Cluniacenfts Ecclefts Minifter praedi<ftus fategcram dudum» 
& arrcpta via conatus fui apud veftrum Sanda^ convenrionis coa-^ 
forrium me transferre, vcftri quidem San<5ti operis & cura? paru^ 
cipio me feliciffimum exiftimaturus^ (i quo tcndcbam tunc adve* 

>5 nifte potuiffcm. At grandis fencftfl? obFuit illico expertius cora- 
probata dcbilitas , quam coepti itineris fatigatio , indequc prove* 
niens gravis aegritudo fimui oppreflit. At vcro qon diminutam 
conftat, quin potius in corporis& propriae diebilitatis argumen^ 
tum procdliftc, mei amplius quam fcptuagcnarii fene^tutem. Su* 
pereft incommoditas temporum , fterilitas agrorum , dolcndi dc 
iacrymiibiles tumultus impacjjSci finium iftorum> Guerrarum im- 
pctusj currentis nnnc tcroporis frequcntjores ftrepitus armato- 
rum^ & quorumdam prorfus impudentium ^ nedilm agris depo* 
pulatis inops vulgus exheredando ad nihilum funditiis rcdigere, 
quin etiam advcrfus caftrorum & fortalitiorum cacumina violcn- 
tius infurgere, atque radicitiis evcrcere fingula) ni(i jugis acin*- 
defefta cuftodia fedulius obfiftat. Cujus rei infolentiam nuper 
in grave iftius Monafterii difpendium pertulimus. Cum igitur 

>) qua^dam generalis exhortatio requifitiO) monitiQ^ ac in virtute 
Eufeb./lmort.C.R.DeduSt. Kk »obc- 



i> 
» 

I 

)> 
9> 

» 

9> 

» 
•> 



» 

» 
» 
» 
» 
» 
» 
» 

» 



%f4 % 224-229. l^gmeiaaGerfemana. 

jy obedienthe praeceptio mandatumque abfentium ab eadem SanM 
^ Synod6 pmatorum> ut in eodem concilio conveniant^per qlias^ 
^y dam litteras fub plumbo Sc bulla quidem Sacrae Synodi dudum 
3, emanaile contigerit^ prout fertur : idcirco eamdem Sandtam Sy^ 
)> nodum veftraeque Sandar mulcitudinis benedidtum ccetum fuppli- 
)> ces&humiles depofcimus> quatenus pfaedida (lcrilitatiS) guer- 
99 rarum & difturbiorum incommoda cum fragili fenio ad mei mi- 
^y niftri fupradi&i Cluniaceniis Ecclefiae abfentiam legitime excufan* 
9, dam fulcipere dignemini) attendentes» quod etiam ab ip(kis San- 
yy dae Synodi exordio y pro me & meo Monafterio ac Cluniacenfi 
„ Ordinc in eodem San&o confortio veftro atque generali concilio 
9> affuerunt jugiter viri qui<fam juris utriusque divini & humani do * 
9, £tores> quorum afliftentiam in eodem concilio vicariatumque & 
yy procurationem pro me ac praedidlis Monafterio & Ordine usque 
yy in finem ejusdem concilii continuandam efle decrevimus &^de« 
,9 cernimus per praefentes : eisdem & cuihbet eorum infohdum vi-* 
„ dehcet domnis ROBERTO de Efchaudejoles Decretorum Dodori 
yy Priorique Celfmiarum, JOANNI DE WiNZELLIS Magiftro in 
yy Theologia de Ymnimonte, LAMBERTO DESTIPIIE de Ber^ 
,y treriisy PETRO DE CORKOZELLO BMaria BeauraU de Tbo- 
yj lofa y & PETRO Abbati de larnayo Ordinis noftri Cluniacenfis 
,> Prioribus, DOCTORIBUSQUEDECRETORUM: dantes&con^ 
yy cedentes poteftatem vice & nomine noftro atque pro nobis in eo- 
yy dem generali conciho comparcndi) & ibideln ad opus Sandas 
^y unionis ac Reformationis Ecclcfia? incedendi> jura» iibertates & 
jy privilcgia univerfahs Ecclefiae, hoftrorijmque Monailerii & Or- 
yy dinis praedidorum tuendi & defcndendi ; vices quoque noftras in 
,, his & aliis quibuscumque > proutmoris tft & pertinet ad genera* 
yy lia concilia plene abfentiam pra:di£tam excufando , pemtipis cxer- 
3j cendi, Quae quidem omnia vice & nomine noftro agenda> ui 
ji praemittitur , per noftros hujusmodi procuratores & niincios fpe- 
^y ciales y atque gerenda in eodem conciho ex nunc promictimus 

' . " >> rata 



Ftgtnentm I. Decretorm Jk&oris^ i^f 

^ rata Sc grata habero ^ tiec quomodolibct a ralubrtbas difcrepare 
,9 ftatutis aut ftatuendis in codem generali conciiiQ : quin in^mo 
yy ea tcnere & cuftodire ^ ac Jn didis noflris monaftcrio & ordinc 
^j facere- toto nifu inviolabiiiter obfervari. Datum in noftro mo-! 
I, naftcrio cluniacenii pnrdidd ) fub Sigillis nofliis ^ ,ann6 Domini 
„ MCCCCX VI. die decimi menfis Augufti. R. Clun. J. Chwvet. 

jF. 228* Jara fic infero •• Si Cajetanus transformare potuit Jo- 
annem DoiSorem Decretorum Vincellenfcm in VcrcclKnfem , cuf 
non idcm contingere potuit Amanuenfi Exemplaris de In.itatme m 
Manufcripto Aronenfi? Oeteriim mirum eft , <]u6d viri tam Eruditi 
Cajetanusv & ejus amicus non infpexerint duos Codiccs cjusdcm 
Joannis Abbatis Vmcellenfis Decretorum Do<5toris imprcffos. 6al- 
tem Tu, Chariflime Angcle> corrige trroTim^^^ crede operibus. 

Acccdit) neque in Monafterio Vercellcnfi ad S Stepfaanuni Be«^ 
fiedidino jam dudum extindo» neque in Monafterio Canonicorum 
Regularium ad S. Andream adbuc florente reperiri Joannem ab an« 
no i2i9- ufque 1406. pix>ut RR«"» JOSEPHUS FROVA Abbas 
Latcn in Epiftola ad RR. meum Praepofitum ex Canonia Vercelienfi 
recenter 176^ die / 1. Januarii data teftatur. 

yerum qui plura cupit fcire de Joannc Vincellenfi, adeat Gal- 
iiam Chriftianam noviflimam Parifiis 1728* editam opera & Studid 
Monachorum CongrcgatiopisS.Mauri O.S.B. Tomo IV. p^g 1 1^9# 
ubi agitur de Majoribus Cluniaci Prioribus. Ibi intcr Priores hos 
numero XLVU. ponitur his verbis : ,> Johames II de J^incelles Do- 
>> ^or Theoiogusan. 1412. Re^or crat Collegii Parifienfis. Eidcm 
5> ordinem exprejsi profejb]ohznr\cs PapaXXIlL anno Pontifi. atus j. 
3, XVII. Cal. Jul. contulit prioratum de Ynimonte Dioec. Gratia- 
» nopolitana? ^ quem ante Concilium Pifanum Carthufias majori 
)t addidum , idem Romanus pontifex ordini Cluniacenfi rcftitue» 
9t rat y cique permific poifidere cum prioratu de Ancra dioecefis 
)> Ambianenfis, de qu6 didtus Johannes de Vinzelles in curia libei- 
fy loruo) fupplicum decertabat* ^ Deinde Prioratum illum de Yni- 

Kk a monte 



*S% - . ff^ 2:i^^[^'2.^^. J^fgmetifaCerfeniana. 

^ monte pennutavit pro Celfiniarum prioratu ante diem 25. JuL an» 
jy 141 7. & hunc an. i^iS* 26* Jun* pro majori prioratu Cluniacenfi, 
;, iftdmque rurfus dignitatem 1421. 5« Oft. pro prioratu de caritate, 
^, ac demum Abbas S^ Eugendi effedius ell > ubi vide. 

FIGMENTUM II. 

g. 229. 

Supponunt, nomine Gerfenis & Gerfonis in Manulcriptis Codici- 
, bus defignari iemper duas dit^erfas perfonais. 

f. 230.RESPONSIO. Id falfum effe patet ex infigni MS. Co- 
dice Bibliothec» Guelferbytanae, in quo liber tribuitur j^^««i GER.- 
SEN Cancellario Parifienfi. Manifeilum proin eft, S«cuIo XV. fub 
nomine Gerfenis non femper fuiife intelledlam peifonam diftin&am 
« Gerfone Cancellario Parifienfi. Defcripaonem Codicis Guelferby- 
tani reperies in Eplftola Viri Jlruditiflimi SCHEIDII CiT^ lai-) 
- $.2^1. Idem pj»tet ex Epitaphio Gerfonis, faBculo XV^ delcri^ 
pto^ & tnlerto Codici MS« Padolironenfi, quem ipfimet Benedidli- 
ni in defenfionem fus cauHe produxerunt, & RR^ Abbas Cartau 
(a) in fuo Apologetico GeJJemno feu GerfeHiario t^^is publids ledidit 
anho i6ig. Epitaphium Gerfofiis in primo folio Codids recentiore 
tamen fcriptur» genere quam ipfe Codex fcriptus efl:, haud dubifeab 
aliquo fcriptore ejusdem adhuc faeculi XV^ , qui ciim de alio Gerfe- 
sie Vercellenfi nihil unquam audierat, non dubitabat, in titulo librr 
nomine Gerfenis Gerfonem intelligi , hoc modo erat fcriptum ; 

Magnum parva tenet virtutibus urna Joannem 

Pracelftm meritisGerfencognmine diSlum 

Parifiis Sacra Profejfor Theokgia 

Claruit Ecclefia qui confolarius (b) anno 

Milleno Domini centum quater atque vigeno \ 

i^ono , luce petit Superos yulh duodena. f. 232. 

(a} Sub quo noHiine laterc Connftntiiium Ojctanum aflcnt Anonymus DifTcrtacor Cmi« 

i<cg i^ariiiisad S. QcQovcfam (dc Gcry) advcriiii Valartttm, 
db) Ciaccliarinit 



Mgmef^un IL Gerfenem & Gerpmem eff& dttas^fonas^ 259 

§. 432. ^femet MABILLONIUS m fuis [/inima^rfionibus 
fatetur; in Codicis P^a^/ffifrtfwtfw/ijfolioprimoEpitaphium Gerfoni», 
& in hoc Epitaphio loco Gerfon , fuilTe fcriptum Gerfen. 

§. S35. R, D. ANGErLUS VALSECHUS in fuo Gerfene vtn- 
dkato Cap. i. fol. ji. &5r. 164, & i<55. Ipfe etiam fatetur, in 
fuo Monafterio FLUENTINO (diPirenza) reperiri Codicera MS. 
membranaceum in 4 fcriptum annp 146 j. cum hac Infcriptione : 
hicipit libellus devotus & utilis compofitus HD.yoantie Gerfen CanceHari§ 
Pariftenfi de hnitatm^ Cbrifii & contemptu omniim vanitatum mundi. 
Explicit lHfer quartm de Sacramento Altaris expletus MCCCCLXIK 
In tergo hujus Codicis manu recentiore non fcribitur Gerfen , fed 
j^b. Gerfon de bnitatione Cbrifli. Ex.quo evidens eft, non tactum 
circa medium faculi XV.. fed etiam longo ([a^ poftmodiim adhuc 
tempore fub nomine Joannis Gerfen intelleftum efle Joannem Gerfm 
Gancellarium Parifienfem. Titulus operis D. Valfechi eft fequens : 
Giovdnm Gerfen Abate DelT Ordine Di S. Benedeito Sofienuto Autor,* 
ie Ubri deW Itmtazione in Ftrenze MDCCXXIF. 

FIGMENTUM III. 

§. 234.' 

N 

T^Bgunt Gerfenift», Joannem Gerfenem fiiiffe Abbatem ad S^ 
* An^ream. 

Kk 5 . if, 135. 



'-"-~^'"'*-^— —— ^— - * -- f -j — ^-> ^ 



(a3 En ipfa iQtvm\i%\ yiQinACo p<MtlCodiceFiutentinO| qiicfto R ritrova nelU Librarfa di 
> qucfta noftfa Badia di FircBse j c 5i puo rifcontratc da thi Q&i^ chc jj noTOc di Cioi 
nGerJen oelia infaitionc intcriorc, del llbro i^ fano^ intero> e irpmunc d^ogni Co{^tm 
5>pezioncy c Scritoo delia StciTa mano» chc Cutio il rcAo, colla fbla difrercnza» cJie i 
fytcnno col minio, Siccomc Sono Scricti tucci i tlcoli decli tlcri MS.conronnc iJ co{^u« 
^mc di tutti i CopiAii c oclla cofta cftcriorc usUa carteiU* foprappD^avii -ma al rovc* 
^(c\<^ dcl Codicc, di mail« aldoanto pii^ moderaa, C\ fcgge parimencci per ^uanco i 
fyVtxm occhi zpjk9Xi€cc:^0.GerJen9 itlcheperooonmcneim^egnoi intcrimcnte, cfTcnifo 
^,lz dctta Carcclia un po Sudicia^ benche di mano alTai ancora piu modernt, in altra 
yycartdia poiU £il douo dd mcdoiimo Codicc fi vcda fcritro: - j#» Ocr/^n de tmiS4ii^m 



266 /. 434. - *3^- Pgmem Gerfemam. 

§. 23S. REpONSIO. H«c affertio tam putida fabula 6ft , ot 
noD nifi fumnii^ in re l^idorica Idiotis conveniat. Cercum ed ex 
Ugbello & Hifloricis Pedemontanis ; Monafterium ad S. Andream 
femper fuiffe ac etiamnum effe Monallerium Canonicorum Regula- 
' rium. Documenta jam aliunde nobis coraperta noviffirae meo Reve- 
rendiffimo Praefuli perfcribit Congregationis Lateranenfis Hiftorio* 
graphus, olim mihi Rom® amicitia jundhis in fubjeda Epiftola: 

Illuftriflinio ac Rcvcrcndiflimo Domino Domino 

FKANCISCO TOEPSL Prcpofito Polling», atque Abbati Late- 
ranenfi D^ JOSEPHUS FROVA Abbas perpetuus Lat. 

s. p. a 

99 A liis > pliffibi^que abftraflus curis modernus hujus Canonis Mo« 
^ „ derator Reverendiffimus CALIXSTUS CAGNA tuo Epi- 
ftoho impertiendi refponilim mihi commifit provinciam, quam 
lubens ingredior, vel ut periculum Tibi exhibeam ftudii, quo jam 
dudiim Dodliffimum Concanonicum Tuum D. Eufebium Amrt 
„ Rom», dimi Le&oris Theologiee munere fungebar, fum profecu- 
,, tus, &Te jugiter profequar, quemadmodiim Tua erga nos La- 
„ teranenfes exigit Et//t/wfl6. Aft non uti percupis, re(pondebo. Ete- 
5, nim quiim propter temporis anguftias haud fuerit mihi concefTa 
„ facultas adeundcB MS. nunquamque editae hiftoria; CANONICI 
y\^ MODENiE anno vulgari 1630. abfolute, teftante Authographo 
„ k me pluries confiilto penes ejus pofreflbrem illuftriffimum Comi- 
,» tem Concivem, amiciimque meum D. JOSEPH CORBETTA, 
^, quid MODENA de Abbate Joanne Gerfen, nato (dixeruntali- 
,, qui) in j5»rjf« CABALLIACO hujus DioBcefeos ^ fcriprerit,- re- 
^y ferre minim^ queo in prsfentiarutn nifi fidem fuam liberaverit, 
„ qui MODENiE de Joanjie loquentis verborura apographon mihi 
59 promifit mictere, (a^ aotequam h» litter» publico TabeUario tra- 

dan- 






{%) Vidc iafia an finc hujiif £^tfiol« P. J« 



'haM— ■^^«■■N««MmM««aHRHMMP««a^ « 



Flgm.IIl yMnneniGerfenmfuiffh Jbhatmad S. kindream a6i 

5, dantur. V^rum etfi deciperer, Te minim^ pigeat, quandoquidem 
^y irrefragabilis haud eft auftoritas MODENjE, utpote qui in plu- 
yy ribus eft hallucinatus , plurimdque vel antiquioris asvi adferuit al- 
39 to filentio preflis fontibus, e quibus ea hauferat, nulldque in me- 
„ dium addufto Tefte Synchrono, vel quafi Synchrono, aut faltim 
^y magn© authoritatis quod fcribendi genus regulis SANiE CRITI- 
,5 „CESadverfaries haqd ibis inficias*. Alteri Icclrco (atisfaciam exhis, 
,, quffi abs rae percontaris, & eo libentiiis, quod hujus me® Cano- 
^ ni» hiftoriaift praetexere jam dudum mihi fubierat^ Scito igtcur 11- 
„ luftriffime ac Reverendiffime Praeful, Efium Cardinalem GUAL AM 
,, BICCHERIUM Vercellenfem anno iiip* die ig. Februarii una 
,, cum Canoni^ asdificare cospifie Ecclefiam, eamque cum illa de* 
i, diffe Canonicis Regularibus S, Viaoris Parifienfis, quo^ die 19. 
3, Novembris anni i223.utramqueincoluifle edocemur k fequenti 
^ Inftrumento membranaceo noftri Archivii* - Die ip^Novemlwis 
yy anni 1223. D. Salimbenus de Tmello & D. ^acobus deCafnario 
55 Canonici Vercellenfes de fpeciali mandato D. GUALiE Tituli 
,, S. Martini Cardinalis Presbyteri, ut dicebant, miferunt fratrem 
^, Simonem & Fratrem Petrum Canonicos S. Viftoris Parifienfis in 
corporalem & plenam pofleffionem nomine Ecclefiae nov® S^ ^n- 
drea Vercellenfis , quam fundavit D. Cardinalis, Caftri & Vill» 
5, Conftantian® &c* A6lum in Caneva Conftantianae prafentibus 
,, JRogeriOy UbertinOy & Riccardo - - jlymo - Sane quoniam recens 
e Gallia Vercellas venerant Canonici illi , quos ante nuUos alterius 
prdinis homines hanc obtiBuifle Canoni&m, vel Ecclefiam extraale^m 
conlocat fequens enarratio eruta >ex membrana Archivii Xenodochii 
Vercellenfis exiftens fub n* 4. - ^^ De folemnltate fundationis Eccle- 
yy fi« S. Andrea Vercellenfis, - - anno Dom^ Incarn^ MCC. nono 
5, decimo indift. 7^ die X. ante Kal^ Martii, quum acceffiflenc ad 
jy Ecclefiam (^erat jam ab anno 1096* antiqua capella dicata D. An- 
jy dreaeibidem) B. Andre© fitam in civirace Vercellfenfi D. GUA- 
„ LA BICCHERIUS Dei gratia Tituli S, Martim Presbyter Cardina- 

lis 



99 

>9 



99 

99^ 

9$ 

99 

» 

^ 99 
99 

99 

v 

99 

i >' 

I • 

>9 
99 



J9 
19 



162 • , ' iff I34f ^ I3<J- Figmintd Gerfenianfi, 

lis ApolloHc® Sedis legatus. D. HUGO Dei Gratia Vercellenfis 
Epifcopus defignataibi prop^Ecclelia infundo & proprietate illius 
D. Cardinalis , erex;erunt & fixerimc ibi Crucem , & poft (olera- 
nem ilHus loci Bejiedi6lionem duos lapides pritnarios iUius Ec^ 
clefiae pofuerunt,. quibus rite peraftis memoratus D. Cardinar 
lis de confenfu & voKintate prapfati^D. Epifcopi, JD. Vercellini 
Archidiaconi , & D. yacobi Archipresbyteri , pra remedio pecca^ 
torum Suoruni ac Progenitorum , & Parentum fuorura dedic , & 
tradidit, ac veram & plenam pofleffionem conceffit Ecciefias de 
novo awlificanda?, & ejus Miniftris, qui pro tempore fuerint, ibi 
conftitucis omnes terras & poiTeffiones &c» Hsc aucem omnia 
aifta funt prasfentibus D. Jbbaldo Monafterii S. Stephani Vercelr 
lenfis Abbate, £). OUebrand^ EccleiiaeS. Gratiani Praepofito (hic 
eratex Canonicis S^ Crueis Morcarienfis) Z)« S^ymndey D. Sa^ 
limben Canonicis Ecclefiae Z). Ei^ebii. 2). ^acebo F^ - - Lantbehnus 

- Aft neque poft annum I2ft3t quandoquidem ab hoc anno ad 
hodiernam diem ufque Canonicos Regulares jugiter hanc incoluif* 
fe Canoniam liquido conlbc ex ejusdem Diumis^ membranis, & 
cartacejs Scripturis, e quibus omnibus quifque expolitur annd 
1 224. ab Eminentiflirao BICCHERIO eleftum fiiifre in Priocem 
D. Thomm^ qui anno laa/^BICCHERlO denato ad Abbatialem 
afllimptus hanc Canoniam moderatus eft ad annum ufque £24^* 
& Thoma vita fun6lo undecim aHos fucceififfe ordine fequend ad 
annum ufque 1460., quo hac Abbatia.Lateranenfes fuere doriati. 

- L Tbomas ab anno 1224. ad annum 1 2^6^ IL ^nfujjus ab anna 
I246# adannum i?8*. lil. Ugo de Bondonis, five Ungucio. ab 
anno 1282. adannum 1313. IV. Nicolaus de Cafanova ab anno 
I3I3* ad 1325. V. jBartpolomaus de MoJJissb 1325 ad 1330. YL 
Francifcus de 5. /fgatbaab anno 1330. ad 13^4» VIK ^ndreas de 

j, Turrionoib anno 13 J4. ad 1355. VIIL Philippus de Cagnolis ab 
anno i^sy/ad I383#r9. Kal. Januarii IX. Antonius de Gufellis ab 
ahno 1384- ad 1401. X. Petrus de Ferme abr anno 140U ad 1432. 

„XL 






FtffnefitmllL jMtmm Gerfenm fmjj^ Abbafem a4 S. Jin^ a<Jj 



9^ 



XI. GuUklmus GrifeUi ab anno I4J3. a4 144*^ XII. Barthohnueus 
^ de Mujis e\e6tuskmo 14^^,1. Sedj^auWpoftAbbariafuitCommen- 
,, data Sereniffimo Principi Francifcd de Sabaudia Filio SereniflTnni 
,, Ducis Ludovici, cujus operanos Lateranenles hac Canonia Fui- 
i, tnus poticr anno 1460. vulgari, edi pacifica ejus pofleilione ante 
,, annum 1464^ fruinobisminim^fuitconceflum* Porro ut noftros 
„ anteceflbres fuifle Canonicos Regulares S. Vidtoris iccirco , & 
^i Abbatem Thmam^ nosque fisdem hac in Abbaria immediate fuc- 
„ ceilifle, evadat exploratum Tibi lUuftriflime ac Reverendifllme 
,, Prffiful ^iAveriixs RoJ/bfti ^ Wimj Oudinum^ Blepbaronemguemodet^ 
^ num, meminifie juvabit, pr»ter Conftitutiones GREGORII IX* 
j, - Religiofam, PAULI IL - Apoftolic® Nobis - Sc-Medltatio cor" 
„ dis wftri - quorum appgrapha authentica in noftro Archivio ex- 
5, iftunt, fed aliis ferme innumeris iipmixta membranis , quapropter 
,j modoinveniri non potuerUnt^ Conftitutionis PII II. incipientis 
^, - Paftoralis Officii cura - in qua fequentia pccurrunt - etfl diletSri 
iy filii ffiodemi ipfius Monafterii Conventuales Cafionici ob raelioris 
,, vitafrugem una cum Prffipofito, & Canonicis (^ Lateranenfibufi 
^ firiiicet) inflitiiendis remanere, & altiffii^o famuiari voluerint, 
5, pro eorum arbitrio {loflint & valeanf aaftoritate prafata &c, Ita 
^, PIUS IL Senis KaL Martii anno ab incarn* 1459. Quam ob reni 
tunc Sabaudiae Dux Ludovlcus in fuis Litteris apud nos origrnali- 
ter exftantibus Suos Miniftros fequentibus adloquebatur - LU- 
^, DO VJCUS Dux Sabaudiae Chablajii &c. - Univerfis ferie praefen- 
,, tiumfacimus manifeftuoi) quod, quum ad noftram notitiam de* 
^, veniflet Monafterium S. Aiidre® Vercell, Ord, S^ Aug., quodper 

^, j^bbates & Can. Reg* confueverat gubernari ukerius admini* 

^, ftratorio&curatoHonominepraBfatifiliinoftripraecipiendo manda- 
^ mus omnibus Cdn. & Cler. indiflto Monafterio S, Andrex rejid^^ntibus 
yy utlecundumformamLitterarumApoft.curent cumipfisCan, moder- 
-^, nis obfer vantibus vivere Rib obfervantia regulari : quod fi facere re- 
^ culaverint, prasdptmus & jubesDUS iupra Scriptis Officialibus no^ 
. Efifsb. Amort. C, B^ £>M._ -^ H ,, ftris 









, r 

a54 . §• 134« " i^^* ligmentaGfrfemafm^ 

^ ilris Hib poena , de qtia fupra , quacenus omnes & quoscunque, 
quorumcunquenominecenfeantur, ab ipfius Monaflerii Ecclefia, 
Domibus & Clauftris expellant &c^ Datum in Mofife Calerio die 
23. Menfis Junii anno Dom. 1460. ex quibus omnibus coUigere 
abunde potes^ ex anno 1^60. Hac Canonia fuiiTe donatos La- 
teranenfes, a quibus heic ftatim conftitutus f^it Praspofitus D. 
INNOCENTIUS de S. jdgatha^ uti edoceor i quadam membra- 
naejusdem anni, & nofbros PraBceflTores fuiffe Canonicos S* Vi- 
ftoris, ex quorumnumero fuiffe Abbatem THOMAM, quem 
Praecepcorem D. ANTONII Patavi&i fatentur Chronicae Franci- 
fcanorum & evincunt antiquifrimas pidhirs iUius fepulchri hac 1^0- 
ftra in Ecclefla exiftentis, haudfecus, ac ferm^ innumers mem- 
brans tum A 6la Capitularia » cum inftrumenta continentes ^ aut 
privilegia, quaein noflro fervantur Archivio, quorum omniura, 
quoniam haud vacat alios referre, vidbus fungatur Diploma quod-* 
dam AMEDEI Comitis Sabaudia^ ^ quius ha^: Gmt verba : Anno 
gratis 1238« 18. Kalend^ Odobr. Vercellis in domo S, Andres- 
confcripta. - AMEDBUS Comes Sabaudis Marchio in Italia 
oiTinibus fuae jurisdidlionis y & fubjedlis falutem - Quoniam gra« 
ti^ma prsemia confequitur in ccelis, qui pietatis opera ftudioflus 
exercet in prsfenti , maxim^ qui Viris Religiofls Deo defervien* 
tibus gratiam impendunt , & tranquillitatis tutelam , Nos divinst 
pietatis» & fpirituaUum Orationum intuitu Viros Religiofos fra- 
trem THOMAM Abbatem S. Andreae VercellenflsMonafterium, 
Canonicos^ Nuntios S- Vicl:oris Pariflenfis cum omnibus rebus fidsper 
totam terram noflram in noftram fpecialiter fufcipiiDusProte6);ionem 
&c.-'His adde duplicem imaginem, pi^hm unam;^ alt^am anagly^ 
phorum inftar fculptam circa ejus fepulchrum Abbatis THOM^ 
geftare^ •» Albam lineam & Cappam nigram cum Cappucio ad mo- 
dum aliorum Canonicorum in difta Ecclefl^S. ANDREiE com- 
morantium - tunc : utebar enira verbis mutatis a quadam membra- 
na Profeffionis^heic fadlae a quodam MARTINO di Sakta anno 



99 
9% 

99 
99 

99 
>> 
99 

99 

99 

»> 

99 
5> 
95 
55 
55 
55 
55 
55 
55 
♦5 
55 
55 
99 
99 
55 



99 
99 



») 



19 



jF^. UL yoaimm Getfenmfu^e Mafem adS. Andream. a(5s 

5, Dom. Incam^ ^273. indift. i.die Jovisj. menfis Septemb, Abbi- 
te ANFUSSO, En igitur Illuftriffime ac Reverendiflime Domine, 
quam enormiter a veritate aberrant , qui Canonicis Regularibus 
Abbatem THOMAM abjudicant, nobisque in hac Canonia Se- 
dem reliquifle Cipercienjn deblateranc^ quoniam in libro Taxarum 
nobis comperta occurrunt verba: jam quippe duobus abhinc an- 
nis cuidam Abbaci Ciftercienn , cui eft in vptis fyllabum P. Roj^ 
,^ jf(tf/r emendatum inlucem emittere^ exploratum reddidi illa ver- 
)) ba libri Taxarum iJleic occurrifTe, quoniam annis 1459. .60» (J|> 
99 62. 63. & 64. hanc Abbadam veluri (ibi commendatam propter 
5, renunriationem Sabaudienfis Principis rerinuerat quidam Augufti» 
nus CORRADUS DE LldNANA Abbas Cafamva Ordmis Ci- 
ftercienfis, noa aurem, quoniam Ciftercienfes hac in Canonia fue- 
rintUnquam* Aft quoad Abbatem THOMAM^ dchanc Abba- 
tiam haftenus did;a luificianty & fi plura de tisdem optabis, me 
99 tibi femper obfequentem invenies. . * Reiate ad Abbaiam S. Stcr 
pbani KCpondeo j ejus incolas |)rinios fuifie Benedi6i:inos 9 quoc 
ejedos fcio, fed ejedlionis tempus me latet, quoaiam nos illis 
nonnifi poft multos annos illeic fucceifimus. Unum hoc prob^ 
teneo, nempe antio (219. die 18. Febr, Abbatem Robaldum^ five 
Roboaldtm pofitioni Petra^ benediftae pro fundiiminibus hujus Ec- 
clefiaB adfuifle, ideoque Gerfen tertii decimi Igeculi referre, (I 
ROBALDUS praeceffit Gerfen, quo Cognomine heic, neque 
ac Caballiaci nemo infignitur» Num autem adinveniri poterit 
iUius Abbatias Prajfulum Catalogus, prorfus ignoro, fed fcruta- 
bor, utinam haud fruftra bellorum^ incendi(»rumque ergo» Ab- 
batum hujus Canonias S. Andrea ad hanc ufque diem dedudlum 
ope membranarum, & Diumorumy fi optas, Catalogum mirtara^- 
„ yfi 4* Rejpondeo. Me audiviife, Aronas 10. leucis circiter ab 
jii hac urbe diffitae fervari Codicem MS. Operis de Imitatiorie ^ cujus 
99 f7'>g«9iieum GerfonTadjudicat, aft<]uum illum non viderim^neo 

^ Ll a 9«a&ta- 



99 



99 



99 
99 
99 
99 
99 
99 
99 



99^ 



/ 



i(S6 §, 234. • ^^6, BpiuniA GerfifHatM, 

m 

9, flDtatem» neccharaAerum haheaoi exploratam fonnam, & alioa 
,^ Codices MS« laudare minim^ audivenm , ml dicam uUerius^ 

j^d 6« Sejp* Jam demonftrafTe in adlata Serie Parifienns Con- 
99 gregationis Abbatum unicum THOMaM heic ance ann* 1 460. 
,, & ex adlatoDiplomateAMEDEI emi, Abb.THOMAM A. 1 226.ulti- 
yy mam non obiilFe diem,fed Jerius,nempe,uti qptimefcripfijfti, A. r 24(5. 
j, y}d7.&%. RESP. UlffaTeftamentumCardinalisGtJALiE 
y^ de Bkcheriis nos infigniri aiiis pluribus antiquis monumentis : fed 
3, relat^ ad Abbatiam iS. i5/e/i&tfm vereri , ne nihil babeatur, quum 
-^y illam jam dudiim antea commendatam nos adobcinuiffe ex^lorate 
9, fidei flt» Haecfunty qu8^ tibi tncontinu^ atque ob temporis an- 
y^ guf!iamperfun6loriocalamopotuirefpondere, ucique^ nonqua^ 
^ percupiebas^ fed qu2&, & quomodo licuit, faltem ut prob^ na- 
yy fcas, me officio prdrfus haud defuiire; prcdpue quum in maziniis 
yy habeam a Xe Tibi addi<%iinmum exillimari^ Vale. 

P S^ 
,rA BIBLIOTHECARIO Taurinenfi nil fpcrandum adjudico. Frafh 
^ yy (rifium j^ugujlinum ab Ecclefia Epifcopum Saluzienfem fuifle 
y^ rel|)ondeo. Daham i^ercellis ex Canonia S* Andre® 8^ Idus De- 
„ cembris MDCCLX, 
P. S. 

« 

^pn qu« rdpondit, qui MODEN-^ Jwoy^a^ penea fe habec, 
-*-^ „ • Legi atque perlegi MS. MODENiE, necaUquid de>- 
„ anne Gerfen in eo reperi^ BELLINLS loqultur dc Gerfenj fed 
^ Pairis CONSTANTINI CAJETANI (a) iide innititur. D. 
„ AUGUSTINUS AB ECCLESIA Epifcopus Salutienfis in fua 
5, Chronologia cap^ 34^ foL 291. inquit ad annum- 1230» JOH. 
^, GERSENAbbas &5'/i?;)Jbtf^ideCittadellaVercellonfi, qui eru^ 
fy ditifffmtm (b) Traftatum de MtaHone Chrijti compofuic*. - Iterura 
y j vale , & doftiflimum Am ort raeo nomiiie valere jube^ j(|, 

(a) Qijaxnap Sdt\ & ftaQoriutis £t Con/lantinui Caj«tjnu;/ If^cTTVft m Dtlfim nouvclk. 

Sihriothfquc rfcs Autcurs Ecclc/: iV», XVi). jui^. ijj. U apud Nicer^n Xoxn, XXV. 

^ (b) Quis iioi> ndc^at, C% viri crudrfi rs!c dc lil € lo hoc judkiuro fcrant: Ad non propriaai 
£rudicion€m fic rcddunt laipcdani f 



Egnjefam IF. Joamm Gerfmftafft M$gifirm S. /fntotui. 267 

§. 236, DICES poffibileeft, abiiV, qui fuis Manufcriptis li- 
brbrumde Iniitationeadfcripferuntnomeh GerfeniSjintellcdtara-fuiffe 
perfonara diftinftam .^ Gerfone. RESPONDEO. Nonnegari^me 
.poffibilicatem oppoiiti. Sed Ibla oppofiti polfibilitas non tollit ino> 
■talem certitudinem propoHtionis teftibos vel <atii^ Oo^umentis mora« 
liter certis fuifulte (§.23,25^27.) nec ea drca qusltiones fadiconr 
turbat fapientem. 

FIGMENTUM IV. 

/^erfenifta5^\ut meris figmentis iiium Joannem Gerfen honefle in 
^^ anicularum forum veftiantj docent, S. AntonimPadmmm i 
S. Fraficifco miffum fuifle Ven:ella« ad %annem Gerfen Abbatem S^ 
Stepham. ^ 

/. 238* RESPONSIO. Hoc totum denu6 eft merumiigmen- 
tum cerebri. Contrarium patec ih Adis Sandlorqm apud P« Danie- 
lem Papebrochium Die XIIL Junii ex veteri MS, de S. Antonio a 
Wadingo quondam erut6, ibique inferto^ 5,8* Antonius(verbafunt 
^ veteris MS. ibidem fol^ 72 8^ allegati]) de benepladto S. Franci- 
3j fd fuit primus ftudens in Theologifi , cum Fratre Adam de Ma>- 
y^ rifco Angh'c6 , in ordine per Generale Capitulum ordinatus : 6f 
„ accefTerunt ad Abbatem S^ Andreaj deVercellis, qui tunc inter 
5, omnesTheologos excellentiorhabebatur, qui & libros B. Dio- 
„ nyfii noviter exGraed tranfliilerat in Latinum^ 6t pulcherrim& 
,, commentatus eft : tunc enim de Mediolano Vercellas translatum 
,, iiieratftudiuni generale. Abbas ver6 eos benign^ recepit, & 
^, tantiun in eis mentis elevatione profeeit ^ ut idem Dofikor Abbas 
„ diceret, fe doftum ab indo^s, & caleftes hierarchias ineorum 
j^ animabus realiter depinxilTe^ In illis autem quinque annis, qui- 
^ bus cum illo ftuduerunt in.libris B. DioAyfiii ad tantam mentig 

Ll 3 ^ Sf. 



26t 



§..340. * 241. Flgnienta Gerfemana. 



■s. 



99 

59 
>9 
59 



99 



99 
99 



99 



99 



ferenitatem & lumen fapientis pervenerunt, ut illas hierarchias^ 
non tantimi dididfle, fed percurrilTe viderentiir. Und^ idem Ab- 
bas reddens teflimonium de B. Antonio^ Comment«. cap^ 3 parti- 
cula- - - - • Sub litter^ V. fic dicit: Erequenter atmr penetrat ^ 
iM cognitio pbyfica forisjiat. Legimus enim quosdam EpifcopoSj nd^ 
nus imbutosfuijjepbyficis^ 'qtd^itt myfiicam Tbeokgiam captu mentis- 
baurientesj coelos penetrabant ^ omnem pbyfic^m cogfiitionem fiAtUilfimh 
tranfcendentesj^ ufque ad beatijfimam Trinitatem. Quod & ego infaih 
6lofratre Antonio de Ordine B^atrtmMmorum peculiari familtarita^ 
te expertus fum: qui cum ej/et winus imbutus litteris fecularibus; 
animi puritate & mentisardorefuccenfus^^myfticamTbeohgiam captu 
mentis & ferventer defid&avit & dbundanter baujit; ut poJ/$m dia. 
re deeOy quod fcribitur de Joanne Baptifia^ ipfe erat lucerna ardem 

99 &'lucens: quia enim amore ardebat interiusj lucebatexterius, &c^ 
§. 239. Aliud argumentum in contrarium fappeditant £pifl;oItt 

Reverendiffimi Jofephi Frova §♦ 235* & 25:7, relat»^ 

nOMENTUM V. 

/^errenifta lepide fingunt, THOMAM Vercellenfem jam obiifle 
^^^ 1 226. antequam S* ANTONiUS fuerft Vercellas mifrus ad 
(tudia. NitiAitur inlcriptione fepulchrali hujus tenoris : 

Bis tres viginti currehant mille ducenti 
jinnij cUm Ibomas obOt yenerabilis Abbas 
Primitus ifiius templi^ fummeque peritus 
yirtibus ^ cun&is liberalibus j atque Magifier 
In Hierarcbia^ nunc arca clauditur ifia 
Quem celebrifania vegetavit pagma Jacra. 

f. 241. RESPONSIO. Stupida eft haec jnfcriptionfs expofitio» 
Ars Heimenevtica quaflk mfcrui me« Arti Critica^ jubet verba fcri- 

pcorum 



RgmetamV. 7JbmdmJ^er€eU.»bfif^ 1226. auJp 

ptoram veterum 9 prafertimmonumeDtorumpublicorum, ftccipi in 
eo lenfu obvio, quem illis tribuerunt omnes Le6i:ores vel auditores 
fynchronl^ Sepukhralem autem illam' inTcripdonem inteUed;am 
fuilTe a lynchronis de anno 1 246. non de anno 1126. patat ex Do^ 
cumentis fynchronis, ab Otsdine Tom^ III. relatis^ Idem demonflranc 
tum vari« pidbore in Ecdefia S« Andreis Vercellenfis, prout teftatur 
Rsverendfffimus D. yofepbus Frova in fuis litteris ad Reverendiffimum 
Praepofitum meum ex Abbatia S^ Andre» Vcrcellenfis datis (jf*235. 
ZS7* tum etiam Diploma Amedei IIl^ Comitis Sabaudise Mafchionis 
&c. ( §^ 25^70 relatum.. Item Bulla GregorU^ JX. anno 1227. ad 
Thomam Abbatem Vercellenfem , utiquenon mortuum data, quam 
nefcio an majori fhipiditate quam protervia, a PENNOTTO con- 
fidcam efTe, quafi ex tripode aufus efl definire Erudidoncf ficut & a^.. 
tate admodum juvenis Scribillator Schyreniis, cujus originale teflan- 
te eoderoREVERENDISSIMO FROVA l c. Vercellis a,d S. An- 
dream affervatur cum fiibfcriptione Cardinalium. Eidem huic veri- 
tad vel invitus teflimonium dicit PAPEBROCHIUS , dum in A^is 
San£torum ad Diem XUL Junii T. IL p. 71%. refert, Antonium dePa^ 
dua vix def\m6hun anno 1231« Tboma adhuc in vivis exiflenti appa- 
itdfle^ eiiiQque a^gr^ decumbentem fblo atta<5hi fanaffe^ licet in ea- 
dem Differtatione fui immemor, Tbomam anno 1226. decedifle fcri« 
bat^ En verba formalia ez veteri Manufcripto jam femel Iaudato« 
JEodem autem Die^ quo S. Antonms migravit ex bac vita^ famojtffmus 
^ infacris Scripturis eruditiffmus /Ihbas 'Vercellenfis y erat in camera 
Jfda^ divinis intentus meditationibus , folitarius: quem wr fanffus ^ di^m 
wverety dik&iotie pracipua fuerat prifecutus ^ & frequenter mutuis di-* 
vina Scriptura cofkquiis fe pafcebant. Und^\idem Abbas ^ in qmdam 
^Cmmento fuo^de ipfo B. Antonio dicit ita: Frater Araonius] Ordinis 
Eratrum Minorumy de pura Theologut fenfu myfiico y baufit pknij/hii^ 
Dei gratia illuftratus. CUm ergd Abbasjicfolusmoraretur; eadem hord 
qud obiity famulus Domim ad eumfolus ingrediens^ poft mutuamfaluta^ 
tionem benevolam vir fan^us adjecU : Ecce^ Domine Abbas ^ qudd reli- 



» 



17a 



$, «4». - *43^ Figmenta Cerfeniana. 



sfillS meS Padm vade ad pBtrUmfeftinanteri & ctnfeftim dfiH Ahh 
hatem in guttwe, ubi tum graviter patiebatur , familiarius tetigijfet^ & 
ccntinud ab agritudine HteraJJit y exiensforas, diJpartAt^ Ule veri jilh 
has, cf^derans quod ferte ad ftath}am paSriam , fciUcet Hsfpaniam^ per- 
g^ret; ejus decejjim totaliter ignorans, ut ipfum faltem aiiquantuJtm re* 
iineret, Jitrrexit} & ipfum extra mn invenietts, obviis menafterii fer- 
yientibus , idneffet Frater Antonius anxie requirebat Quibus refpon» 
dentibust ipfim f/on venijfe , & ubi ejjit Je penitus ignorare ; ille ftrmi^ 
ter ajferuit, femtddiUum vidijfit &'Jibi talia ^xt^e, & ipjim Sath 
&tm miractdes^ curafte, ^ fubith eximffe^ M^umefiftatim ad loctm 
Fratrum, qui erant in Hla viUa; fifortl ipjum vidiffent; -& einoniiu 
vetitOf prafatus Abbas adcor reMenSy certijfh^ intellexit, beattm Pa^ 
trem per mortfs excefttm, ad patria coeUftis convivium feliciter perrexift 
fe : ^ notans tempus diligenter, poftmodum reperit H^tddd, eddem kora^ 
^uaftbi apparmt , ipfum ex hac vita ndgrajfe^ . 



FIGMENtUM VL 

/^erfeniftffi fuum Joanneu) Gerfen Je Camhaco fcribunt, infcriprio- 
^^ ne Codicis nixi t in quo titulus Joannem de Canabaco authorem 
prsfert^ 

/» »43. RESPONSIO« rnfcriptio libri inprimis non nece(rari6 
authorem refert, &d poteft etiam poirefforem libri fignificare; pra^ 
fertim cum non in Unea prima titulari fedjeii/^r^^ lineM^ primam citula<» 
rem illud nomen Joanfds de Canabacokni^tum fit, qui modus fcriben'- 
dipoffefforem {igaificat^ Secund6 certum eft, hunc Codicem a|{ 
ALLATIO Vienna ex Auftria Romam perdudtum effe. In Auftria 
autem ac Bavaria foculo XV« reperiebantur complures |pa»nes de 
jRjorhacbf feu de Canabaco ilc dido igraBCo verbo wnc^; latine can- 

na. 



na, pr out patet exStemmatagraphiaBoica HUNDU (a). Sic etiam in 
Bibliotheca Cathedrali Auguftana initio Biblias Manufcriptss vidi ia 
ftonte fcFiptum noiaen Emiconis Eplfcopi haud 4ubie poiTciroris^ £c 
in noftra Bibliotheca habemus librum, in cujus titulo luperius fcri- 
ptum eft noinen Joannis dt Rorbacb , cui donatus fuerat ille liber. 
Verum Gerfeniftarum fictio non in eoconQftit, quod pblTeirorem 
libri in authorem commucent, fed quod denuo duas perfonas, Joan- 
nem Gerfcnsm & Joannem de Canabaco in unam perfonam conflenti 
Accepi cinno I726, a Viro Erudito Vercellenfi litteras, in quibus 
teftatur , \n Monafterio ad S» Andream Vercellenfi , alTervari qui- 
demChronicam antiqiiam ALLICENSElVf , ubi dicitur; Joannm 
GHERSEN fuifle Abbatem Ordinis Lateranenfis in Monafterio Pa- 
giy vulgo ALLICE, no\^^roc\x\ diCavagliaj fimul tamen teftatur, 
Parochum hujus loci nulhbi reperifle» Cavagliam unquam didlaift 
elTe Canabacum. Hic locus proin quaerendus eft in Bavaria ^ vel 
Auftria, ubi fuas fedes fixerant RORBACHII, Poffeffores libri de 
Imitatione» Qui exhis Nobilibus unum nuper in gradum Comitunt 
evexit, plura docebit Interea accludo Difiertationem Gallico 
Idiomate anno 1758- contra Vallarttm Gerfeniftam k Canonico Re- 
gulari Parifiis^ a meprum Confratrum* qUopiam Neo-Cledco in gra- 
tiam Schyrenfis Gerfeniftae Neo-Myfta? latine verfum. 

Totum Differtationis arj^inentum eo redit^ Non conftat de 
identitate inter Joannem - Gerfen • Abbatem • Benedidlinum - 
Canabacenfem, Deficicntibus ergo idoneis teftibus «irca eandem 
perfonam prajtendentem partus legitirao parenti teftimoniis morali- 
ter teftis affertus Ven. Thom» Kempifio relinquendus eft. 

Eufeh. Amort. C. R. DeduB. M m P ARS 

_ ' , - . • — I -Ti T - ■ -T r-1 ( r- 1 — I ■! - II mt j. 

(i) ]. JadnnfS di Cdndtac^ circa aiinufn 14^0 vcl 7^» ^^- J^^n^s ie Cdnaiac» Proetor 
M4.inburgcn(is atino 1470. UI. ^$dnHfS deCdndtju»^ ()ui obut A. D. 141^. iV. ^^dn- 
tt^s Tho/adjt Caiiotiicus FriCngfnlis aano if 8f. ^icjuis infidclium fecundos hos cx Idt». 
isaie Latiao vcl Grxco baptiifoos» ixoulf XV. & XVL u(]tici(IImo& praeflrade nc£ct» 
prjKtir M^llcoioSy Lc^ipontios, Sartoriosy Sutorcs» Tcxtores, Molitores, F^rtua* 

^ ccos« Capfioncji Occotaippadios , MdandoRCSi 6rc. ctiam ex ipfc 



usu' rcceutiorum SccmiBacc cKcmpla miiU prtJnittlAus. 



fo aoWilium^ pre(er« 



• I 



ijtt §,M4* PaUrtws novtu Gerfen^a 

PARSVL 

D. JOSEPHUS VALART 

NOVUS GERSENISTA 
CANONICO REGULARl PARISIENSI 

CONVELLITUR. 

QUjESTIO I. 

An (blide probatum iit^ Ubrum de Imitatione cfle Tho^ 

ma Kempenfi antiquiorem# 

Modus demonftrandiy libnim de Imitacione eile Thomd Kempenfi 
antiquiorem, qudufus eft Valartius, eft ejusmodi^ ut fanddu- 
bitem^ utrum vel ipfls dodiis Benediftinis, aliisqueliti huic implici- 
tis arriferit, fatisfeceritve^ Medid, ut mihi quidem videtur, ufus 
fiiiflet fecmidimo , fi demonftrailet , librum hunc jam ab authoribua 
pi6 hpcCanonico Regulari antiquioribusy citatum fuifte^ aut exi« 
ftere ejusdem apographa iieculo decimo qumtoantiquiora. . At me- 
dio hoc tam naturali , quddque Delfavii & Mabillonii adeo urge- 
bant, negle&o, fatis eft Valartio criflm^ & haync parum squam 
ferre de manufcripto anno 1441« cui tanquam praecipuo fundamento 
caufam Kempifianam inniti contendic. £n ! quo redeat ejus ratio« 
cinium: Thqmas Kempenfls, inquit, propria* manu anno 1441« 
fcripfit manufcriptum , quod pertinet ad Jcluiias, Anwerpienfes: 
multi manufcripto huic infunc errores: erg6 Thoiiias Kempenfisnon 
eft author Ubri de Imitatione« Logica hsec haiid adeo exacla mihi 
videtur^ Manifefte impoflibile effefupponit, aurhorem^ qui opus 
quoddam Jtfe compofitum pluries manu propria defcripfit, five ut 
habeat apographa , quibus ipfemet utatur ^ five ut habeat, qua^ di- 
ftraiiere poffit, aliquos errofes apographis iuis inierere poife. Ac 

. prin^ 



i Coftonko Regul4ri Par^n/t CMfoeUUm %7^ 

principium hoc adeo non certum mihi videtur, ut potius perJSiafum 
iDihihabeam, authorem, qui propria (ua offera defcribic, ebpiures 
maniifcriptis fuis inferere errores pofle, quo magis meraori^^ fuft 
confifus^ miQori attentione oridiiale, aut apographum ^ <}uod pr« 
oculis habet, confuHt. Nimium ergo Valartius vult probare ex eo, 
quod Manufcripto Antwerpienli errores infint. Pergit Valartius: 
Reperitur in fronte quorundam capitum Vox difcipuli^ loc6 V$x dh , 
USli &€^ ergo ^ infert noftei- Criticus, atabor pretiofi bujus manufcripti 
nec numerum perfofiarimi in likro boc loquentium , nec q$kznm fit^ qudt 
in ^uovis capite loquatwr^ novit^ N» bella hac mihi confequentia ? 
An ergo Thomas Kempenfis non calluit linguam larinam, adedque 
ilon inteilexit htinum libri de Iittitarione? intellexit cerc6; hujus 
enim rei iidem nobis faciunt opera ab ipfomet Thomd compofita ^ 
inquibus eundeni, queminlibro de Imitatione, &^u(lum & (ly- 
lum reperire eft» Omni ergo probabiUtate caret, Thomam aliquod 
libri hufus caput fcribentem nercivifle, qusnam perfbna loquatur» 
chm potiiis valde probabile (it, minorem in (bribcndo hoc apogfa'' 
pbo ejus actentionem fuilTe» Nimium itaque dum Valartius pro* 
baty nihil probat, ^ 

Longe adhuc miferabiUus ell argumentum alterura, gravihuic^ 
quod Valartius poi;iit ^ innixum principio : Tn Dialogo caput , cujus 
initium facif petitio quadam brevis & fimplex , mn nifi refpofifione ad 
hanipetitionemfinimdmeft. Certe principium , quod^ miror, euta 
non tanquam axioma, canquam toti orbi notum, canquam vericatem 
ex ipfa Dialogi natura refultantem jadtitaffe. Sed totum librum de 
Imitatione fi pervolvamus, videbimus, Interiocutores ferd femper^ 
quod loquuntur, per difcurfum torius capitis loqui» Naturale itaque 
erati dlifcipulum peridonem capite VI, libri IV» faftam, per totum 
capiculum profequi» £n Igicur bonitatem confequentiasj 

Uitr^ progreditur Valarthis , & ex erroribus Grammaricalibu^ 
qui manufcripto Antwerpienfi infunt y Thomam Rempcnl^sm autho^ 
rem hiyus manufcripri, non pofle eife authorem ipfius operis con* 

Mm A dudic^ 



r 



274 • §; 244. Valartiui ' mvus Gerfenifla 

-cludit^ £t Yixc Logica Eruditi Academici defedtuofa apptfee.- Aa 
ergo author libri deliBitatione, quiscunque demum fuerit, non 
poterat immifcere errorem Grammaticalem ? erdtne incapax? Ad 
quid ergo tanta cura & labore Valaftius Diftionarium fecit verbo- 
rtim mtnus latinorum, qu« author libello inferuit? Nonne & inhoc 
libro per fcrupulofum Reviforem noftrum correfto phrafes ad rainus 
' etiam barbaras reperire eft , aceftilla: non frarufn efl in monajleriis 
iifque adrmftemfidelis perfeverare? Alia ex parce, omne id, quod 
teprehenfione dignum Valarrius judfcat, palam ade6 reprehenfibile 
- jion eft e. g* circa illud : S^' mn continuh te vaks celligere^ falteminter^ 
diim^ & adminissfemelindie^ manh videlicet ata vefperl ; maniprope^' 
ne^ vejperk difcute mores tuos: oblervat Valartius; femel bic errorem 
copiftae effe noB pofie^ Tam facile enim haud eft fumere & fcribe- 
refemelpio bis; Studio itaque hoc pofitum eft; jnde ergo conclu- 
dendum, quod Thomas Kempenfis (cui hoc falcem laudis Vaiartius 
tribuit 5 quod fuerit fideUs Copifta ;) tbfemel jam in venerit in exem- 
plari, ^uod defcripfit. Verum lenfui, «que fi ponaturTew^/, ac fi 
ponatur bis , nil deeft. Senfus enim eft ifte : collige te ad mnusfeml 
in die^ mani aut vefperh\ fi manh te coUigis^ propone; fi vefperl^ dif 
(ute m§res tuos. Quid iropedit, quominus fenfus hic bonus fit? Non- 
i>e & S^ Ignatius • Lbyola , & S. Vincentius a Paulo voluerunt, 
orationem^fieri mane, & examen vefpere, ita quideni ut id nobis 
tanqiiam arcanum , mediumque ad fublimem perfe^onem chriftiaw 
jiam perveniendi fecuriflimum depradicarint? Haud bene itaque & 
ceque hoc in Dfirertationis loco difcurrit Valartius. Citat nobis ver- 
fionera Gallicam imprelTam Antwerpiae apud D. Kayfer, in qua ha- 
betUE^ his in quolil et die^ tmnh & vefperh Sed huic pro refponfione op« 
pono verfionem gallicara , irnpreflam Parifiis, pf r ^annetn Lambert 
14^3, ubi Icgitur : Effi non vales te colligere, & ad te redire contimiy 
$d minus femel id facere fatagito. Idefijmel in die^ nrnh aut vefperK 
Manipr^fonej &" vejpere difcuie mores tuos^ & qualis bodk JuiJH in 
verbop opercy & cogitatme. 

Deni- 



*y 



i Cdnonko BeguUri Parifienfi convellitur. 375 

m 

Dcmique Thomam Kempenfem non eflb authorem librj de Irai- 
catione , librdmque hunc ThomS antiquiorem efle , Valardus ex eo 1 
evincere vult, qu6d in Manufcripto Antwerpienfi liber quartus re- 
periatur in loco libri tertii, & quod in Manufcripto Lovanienfi, cu- 
jus pariter author efl: ipfeThomas, alia quoque dpera, quatuor Kbris, ex 
quibus ordintri^ cohftat liber de Imitatione, immixta fint, Haec- 
cine pro argumentis venditas? An ergo quatuor libri de Imitationfr 
adeo fibi invicem colligati lunt, ut feparari, diversdsque in partes 
transponi nequeant. Sequitiime tradlatus , a priori qui dependeat. 
Plane ejusmodi ratiocinium in alio authore fi occurriflet, eum ne 
quidem lcgifle libros de Imitatione fupponerem. Valartii fuifletat- 
tendere, quatuor hoslibroS abinvicem non dependere, ordin^m- 
que, in quo hodre eosdem collocatos reperire eft, nonnifi arbitra- 
rium^e. Hinceft, cur in pluribus manufcriptis omninb feparati 
reperiantur. Valde iiaqiue male probavit Valartius , librum de Imi- 
tatione efle Thom^ Kempenfi antiquiorem, 

C«terum haud abs re afleruit, quod verba haec: Ftmtas&com ■ 
pUtus per manus F. Tboim iiKmpis, quae in fine hujus manufcripti 
16guntur, non probent, pium hunc Canonicum libri de Imitatione 
efle authorem. A longo enim jam tempore conceflum ell , Thp- 
mam per verba hasc praecis^ copiftam fe declarafle, Veriim ciimiiii 
eodem Codice fint aliaetiam opera, quorum indubitato & author 
cft & Cbpifta, quidni & libri de Imitadone author eflepoffit & cp- 
pilia? Vix enim verifimile mihi elTe vidctur, hominem humilitatis 
adeoftudiolum operafua cum illo confundere voluifle, quin ejus- 
dem haud authorem fe dfe moneat , prodatve. Veriim anticipatd 
hacdeinateriaagimus, non enim liic quaeritur , utrum Ttiomas fit 
author libri de Imitadone, fed quasftid, quam examinandam fufce- 
pimus, in eo confiftit, utnim opus hoc fk Thonia K. andquius, 
Sed idipfum eft, quod non um facile quis probaverit, Natus eft 
ThomasK,anno 1380. Quidjwn irapedit, quominus Thomas por 
tuerit (fomponere Ubrum de Imitatione ab anno i^io, feu ab i]lo 

Mm 3> V tem- 



. I 



276 f» 244* PilarfkiS mws Geffint/fa 

cempdrey quo cititum reperimus? Cpntendebatur quondam» S^Bop* , 
naventuram libelli hujus h^buifle noticiam^ eundemque in quadam 
fuarum conferentiarum citafle. Verum foKde probatum efl:^ opus 
hoc noh efle Bonaventurse, eoquod in eo pariter cicatus reperiatut 
author, nomine Ubertinus, de qiio cert5 conflat^ eumnonmflpofl: 
inortem S* Dodoris Bonaventurc fcripfiflb. Praterea & S. Thomas 
Aquinas libri de Imitacione habuifle notiuam, ex e6que quasdam 
Officii fui de S. Sacramento Antiphonas mucuafle fercuTa Sed & 
hac fuper re ^Kempifliis refponfum eil, non Aquinatem exKempenfi, 
fed e contrario Kempeniem ex Aquinace loca, de quibus hic agituc 
proiit^ alias diverfas ex Offido divino partes^ e. g. O wdra circanos 
tua pietatis dignatio &c. mutunSe. 

Quod aUi quondam , hoc etiam hodte regerit oggeritque Va-- 
krtius 9 nimjriim, Authorem libri de Imitatione perfonak'cer fuifle 
notum S. Francifco Affiffienfl; £t plan^, hoc folide fl probatom 
fuerit^ partes Thom» Kempenfis ceneri ultra non poterunt» Ac 
quomodo probant ? iblo hoc & um'co fllo ex libro delmitaciOneloco : 
Quantiim unusauifque eji in 4)culis ttHsy tantim eji & tm mplius: mt 
humilis Francijcus. 

]n Editionibus ordinariis \t§XMr^bum$Us $an£Hu FranHjcus. Ut 
Valartius, authorem, quiloquicur, contemporaneumefle, facili^ 
perfuadereCy confultius fore judicavit , fl fequeretur manufcriptum-, 
quod fiipprimic epitheton iS^^^iy^. Quidquid flt, tam infirmum 
certe argumentimi repcrire uUibt haud erit. Auchor citac alcerum; 
ergo funccontemporanei? id certe fi teneret, £qu6 fadl^, iit aje* 
bat quidam Kempifta» probari quoque poflet^ aurhorem libri de 
Imicatione efle & Chriflo concemporaneunr, eoquod & Chrifluai 
fsepe citet taG modo : dicit Dmsffus. 

Prsteodebatur infuper librum de Imicatione non pofie eflepar» 
tuffl fieculi XV^ eoquod auchor fervoretn plurium Ordinum-Reljgto- 
ibrum fimimopere depnediceCt qui camen eo cempore plurimum k 
fervore defcivifle feruntur. lofirme huic objedtioni reipcmdecur dc 

ffelpon^ 







A. Catmico Regntari Parijmjt mveUitur. 

«efponfuai eft) in pluribus fldhuc> belgii praBtrertJm» iiireriorfsque 
Gcrmani^ monafteriis difciplinsm rcligioiam fumm^ viguifTe SsiTuIo 
XV. Author pra^cise fatetur) alia monafteria effe? in quibus regula* 
ritas integra adeo haud eilet: L.i.c^^.n. $. Nonfieretit tanta ma^ 
la &fcandala inpopulOj nec tanta dijfolatio in coenobiis. 

Manufcripta deniqiie atferri folita quod attinet» dici poteft> ex 
•mnibus illis y qusr c^rtum Datum habent» necunicum efte , quod 
ad annum 141 o, quo Epocfaa Libri dt Imitationc 5tatui pofte credi* 
tur ) afcenderet. Inter illa » quas fienedi&ini a Condlio Eruditorum 
anno 1671. examinari curarunt^ nonnifi unicum ent) quod pro par* 
tu Sa^culi XIV* vendebatur. Pro tali etiam id emit Valartius> utpp* 
te qui illud S«culi XIV. Manufcriptum efte? in fua Diifertatione a{I> 
ierit. at vehementer in hoc fiillitur* Manufcriptum hoc i quod in 
A^is hujus Eruditorum Concilii nonum eft > Dato caret; Ultimaj 
in qua ordinarie reperitur> pagina lacerata eft. Verum hujus loco 
in<mediuffi adducitur AtteOatio cotam Notariis per Benedi&inuni 
qutetdam^ Ahbatis Gecirdimontenfis inFlandria^ad quam illu^ 
|>ertinebat > fafta ^ qui olim m nltima manulcripti hujus pagina ha?c ver- 
baScripta vidific fe aifeverat. Hic liber<onfcriptusfuit HR Ludovicode 
jkfonteyqui obiit anfh annum millejmum quadringentejmum. Aquitas 
poftulare videtur 3 ut yerbis Religioii hujus adhibeamus fidem. De« 
mus crgo , euiiFrevera vidifle hanc notam. At num vera erat^ & le« 
gitima hatc nota ? alia hasc «ft quatftio* Me quod attinet> rotunde 
aftero, me id haud crcdere. imq. Scripta non erat manu F.Lu/hvi* 
ci Montaniy cum annotata in ea fit mors ipfius. ado. Certo fcripta 
fft poft annum 1400» ade6que Satculo XV. five dein Sasculo XV» 
incunte^ five medi6> five exeunte. ^tio. Ulius^ qui hoc fcripfit) no* 
tiiiam haud fuiife exa^m cemim-eft) ciim in hoc ips6 manufcr^ptd 
contincatur Opus Thomae Kempenfis, de difciplina clauJlraU. Itaque 
firripta cife Satculo XI V^ non potuit. Claudius MoiioeruS} Eruditii^ 
fimus AntiquitatuniScrutator) Sc Bibliotfaecarius ad S. Genovevam» 
in quadam Epiftola ad DD. Herouvalium^ Ducangium^ & Cotellio* 

rium 



iji ' %^' 24^. yatartius tjovus GerfeniJIa 

riuoa An. 1^74. data defendit) Scripturam manufcripti hujus acfeo; 
ut ja&itatur > antiquam haud^efTe ; quoniam) corntnds fi examinetur» 
apparet > caudas litterarua S & F multunx infira lineas de^endere t 
quod, ut ille ait> nonaiii a ducentis drciter annis, introchi^um eft> 
prout etiam in ManuTcriptis Bibliothecae Rtgii? ohfervavi. 

Falfuoa itaque cft> anno 1671. produ^um effe Manulcriptum 
Sseculi XIV. prout tamen Valartius afferit > qui ipfemet duo hujus^ 
attatis haberc fc contendit > quar ramcn tamdiu in dubium vocari 
pofle & liccrc crcdo > doncc ritc examinata fuerint, Unum Manu- 
lcriptorum horum > ut iplcmet Valartius teftatur> illudeft> cujus 
mentio fit in Tomo I. Operutn Pofibumorum MdbiUonii pag. 3 ? • In quo 
loco Icgitur> quod » D. Efcalius in Httcris Parifios millis > au^ica- 
» tique fui in Auftriam Infieriorem itineris nuntiis > novi quid > id- 
3> que iingularc (igmficarit> quod Dodus CIericus> D. a S. Hilario» 
5, Theologias fiaccaiaureus> & Liberorum Matchionis de Feuquic- 
5> res InfVruftor > affcvcraverit > fchabcrc Manulcriptum non foium 
» Thoma Kempenfii fed ipfo Gerfenc antiquius* Placuit hoc> in- 
» quit hac fuper rc D. Vincentiiis.Thuillicrius > tCrtium furrexifre> 
^ per quem duo practendentes cxauthorarcntur. ^* Habes hic> quis- 
nam tunc dc manufcripto hoc fuerit fenfus ; Credebatur antiquius 
Gcrfene, adeoque Sxculi XII. vel SxcuU XIIL ineuntis. Cur ei^o 
VaUrciiis id folummodo nx)bis tanquam manufcriptum Sa^culi XIV. 
obtrudit ? En quomodo inordinata cnpido > hbrum de Imitationc 
adjudicandi Gerfeni> minuat antiquitatcm hujus> & extollat^ au- 
geatquc antiquitatem aliorum Manufcriptorum? 

Nc tamleri «grc ferat Valartius cxiguara meam > quam in ipfiu^ 
de manufcriptis notitia coliocare videor> fiduciam, noverit, me non 
phiris quoquc faccrc judicium Eruditorumj juxta quos Manufcripta 
Aronenfe & Bobicnfc anno t6%y. non efant treccntis annis inferio- 
ra. Mc quod attioct^ foium fic unicum pofirive^quid dc artatc ali- 
cujus manufcripti afferendi mcdium effe judico > infpicere datum> in- 
quirere in Scriptorcm > aut infpiccrc ejusdcm citatioaes in Regiflris 

aut 



A Canonko Regidsri Parifienjl mvettitun xj^ 

aut OtalogiS) de quoFum temporc & oetate certo conftat. Quando 
de d?tate nonnifi ex apparente vetuftate aut fbrma caraderum judi- 
cium fertur > decidi quid nonmficirciterpoteftifacilisquepateterro* 
ri locus. Vel mediocriter eruditus nunquam manufcriptum Sa^cirii XiL 
judtcaUit eiTe manufcriptum Sa^culi XIV. at inter Scripturam exeun- 
tis Sa^culi XIV. & medii Sa^cuii XV. tantam di£fereatiam intcrcedere 
haud credo « ut vel unico i(k\x oculi dccidi poflit ^ cujusnam Sarculi 
iit quoddam manufcriptum. Eruditus ?• Mabilion dum in fua Di^ 
pkmatica pro.Manu(cripto Sa^culi XIV. non (blum illud Abbauie 
Gerardimontenfis^ fed & aliud D. Thevenoti ) quod certo nonnifi 
Manufcriptum Sa^culi XV. eft> cum poft iibrum L de Imitatione ibi 
reperiatur Tradatus dc paupertate ^ humilitate^ dcpatientiay ^liis di^ 
Aus de Irihus labernaculis , cujus authorem efte Thomiam Kempen^ 
fem iplimet Delfavius & Mahillonius fatentur. Non igitur temeriti^ 
tis & incredulitatis notam incurrit 9 qui renuit tam (aciie & ca^c& 
modo fubfcribere judicio Eruditorum» quibus Am 1687« vifiim eft# 
Manufcripta haec Aronenfe Sc Bobienfe trecentis annis inferiora non 
efte. 'Non videtur^ fnm termini illorum cujusdam a Dupine relatif 
Scriptura inferior annis trecentis. Licite itaque fupponimus % illos ad 
quadraginta aut quinquaginta annos erralfet ha^cque aliorum libri 
de [mitatione Manufcriptorum> qua? iionnifi ad annum 1420* aicen- 
dunt , Clalsi annumeramus« 

En viic non omnta , qux in medium hadenus dlata fiint , auc 
afferri poirunt ad probandum » librum de Imitatione efte Thonui 
Kempenfi antiquiorem. Habet hic LeAor^ ex quibus judidum ferre 
poteft> an unquanf &ipra£fertim in Differtatiooe Valartii folidc id 
probatum (it. 

QU^STIO n. 

In qu6 Saccul6 cpmpofitus fuerit Liber dc Imitationc? 

Quseftio haec cum tncecedenci & fiib(equenti connacionem ade6 
^neceiTariam habec > uc eidem multilm immorari faperfluum fo- 



a8o '$«244« Valartim tmus Cerfenifla 

ret, Sat oftendifTe me credo ^ fufficientem rationdn affcrendi ^ Li- 
brum de Imitatione compofitum e(fe anteanniim i^ir. in mcdium 
.afferri noil poffe* Spero me oftenfurum ^ rationes dari, easque fo« 
JidaS) quae perfuadent^ authorein libri de Imitatione effcThomam 
Kempenfem) quod & concludendum« Optimum tamen erit exa- 
sninare argumenta> quae Valartius in fecundo Diifertationis fua? ar- 
ficulo adducit« Aiferit in ejusdem articuli principiojibrum delmi* 
t9tione debere effe fcriptum non ineunte Saeculo XV« fed Sieculo 
XI ! L En > qui probet. Argumentum primum^ quod affert y jta fo- 
nat : Si liber de Imitatione fuijfet compojttus Saculo XlVi manufcripta 
Saculi Jequentis non ita erroribus referta ejjent^prwt tamen referta funt 
mnia. Argumentum hoc peflime fonat. Supponamus^ librum d< 
Imitatione fuiffe compofitum Saeculo XIV« nonne fat fpatii inter Sa?* 
culum XIV. & XV intercedit > ut errores potucrint multiplicari ? 
immo plus dico 9 & apograptia> pra^fertim manufcript^ facillime 
corrumpi poffe» & fere femper ex ipforum furculo & radtce ^ aff^* 
vcro* Hujus rei exempla fi quis petat> infinica funt. Errores ita^ 
que qui manufcriptis Saeculi XV. infunt > non modo non probant 9 
librum de Imitatione effe S;3xuli XIIL Sed nequidem probant) illum 
^fle Sseculi XIV. . ' . 

Altera, quam aflfert, ratio efl, quod manufcripta Saculi XtFi 
fnt rarijjimari ciim tamen manufcripta Saculi XFi ^ Ji cmparentur , Jint 
cpmmunia. Latet quid in hoc ratiocinio 9 non tam facile detegen^ 
dum Manufcripta Saeculi XIV. fiint rara > ergo liber efl Sxculi XIIL 
Neceffitas certe confequentia?) quam vel ipfe Valartius palpaveriti 
Cafterum abfolute nego > vel unicum haAenm manufcriptu^i Saeculi 
XIV. produftum effe^ in quo continetur liber de Imitatione* 

£n tibi^ inquit Eruditus Oriticus> argtmmtuiny idque meum^omfn^, 
excepUone majus. Leguntur in quadam verfione Gallicd fatta ex 
vcriioHe Gcrmanicd per quemdam Presbyterum Dioeccfis Metenfis,' 
& imprefsa apud Martimim Kayfer Antverpi^ ann. 1550. haec verba 
decifiva : p Author hujus verfionis Germanics fuit > prouc ex viris 

do^ 



i Camfdco Regtdari Pari/mjr eomxUitUr. ftgf 

^ doftis, iisquein hac arte peculiariter exercitatisaccepi , perfona non 
,, doftaminusquamdevota, ex Ord CarthuGenn, nomine Ludolphus 
^, Saxo, a cujus morce jam centum circiter & fexaginta anniabiere. ,, 
Hac fuper re, en! quomodd ratiocinetur Valartius: Si do&us bic 
Cartkidjienfis ^ inquit, libri de Imitatione interpres^ jam eft mortms an- 
te anmm i gSo* quocunque demum anno abfolverit fuam verfionem^ certi 
abfohit ante nativitatm Thoma Kempenfis utpot€ quinatus efi anno 1 380. 
Confequentia ratiocinii hujus omnino in forma eft; nec jam quid 
deeft ad hoc, utfit argumentum fine replica & omnl exceptione majus^ 
quam certicudo fadli; nemp6 qu6d verfio abfoluta fuerit per Car- 
thullenfem quemdam Germanum ante annum 1380. Mirabicurfor- 
fan Valartius , quod dubium de hoc movere quis audeat, chm Pres^ 
hyter Dicecefis Metenfisfe id 4 viris doStis^ iisque in ejusmodi genere ex^ 
mitatis accepifie ajfeveret^ Nos tamen haud adeo cred*li furaus,fed 
in dubio perfiftimus^ rogamiSsque Valartium , ut argumencum hoc 
ex numero argumentorum omni exceptione majorum expungere velit; 
iniramurque, meliori tamen jure, quod tanta fiducia conckdere 
audeat : Ergo quifqm agnofcit librum de Imitatione ejfe compofitum ante 
jgnnum 1330. 

Si locus ilie, ait bumilis Francifcus^ qui juxta Valartiuto deraon- 
ftrative probat, authorem libri de Imitatione novifle S* Francifcum, 
non efTec; forfican tentaflet opus hoc pro opere feculi XIL vende- 
re ; in favorem tamen hujus notiti« ultra ac ad tempus Patriarch» 
Francifcanorum, qui obiic anno 1226* elevare non poteft. Faten- 
dum plane, Valarcio haud adeo difRcile efle^ arguraenta invenire & 
bypothefes, id quod clarius videre llcebit in Quaeftione fequenti. 

QU^STIO III. 

Quis fit author libri de Imitatione? 

Turbaretur forfitan Valartius, fiquis cuni eo paulifper d^ omnibus, 
qua in duobus articulis praecedentibus probare eontendit, con- 

^ N n 2 ferret , 



ftg& %. 244^ Valariius n&m Gerfenifta 

I 

ftrret, dicer^tque, easdem rationes evincere^ authorem libiide 
Imitatione non pofle eiTe Joannem Gerien^ 

Ratiocinari cum eo fic quifpiam pofTet: }uxta Te, Valarti» li* 
ber de Imitatione fuit fcriptus feculo XIII. per Abbatem quemdam 
Vercelleniem^ contemporaneum S. Francifco Affiflienfi , qui etiam 
erat S« Antonii Patayini in Theologia Magifter, cui inter alia expo- 
'fiiit libros» qui S« DionyOi Areopagits eife prstenduntur* Sed ille 
Abbas Vercellenfis, qui florm*t tempore S. Francifci, quique fiiit 
Idagifter S« Antonii de Padua, non erat Joannes Gerfen ; ergo Jo- 
annes Gerfen npn eft author Ubri de Imitatione» Argumencum, iit 
credo, eftinforma: Majoreft Tua ipfius Propofitio: itaque non 
nifi minor probanda venit; quod habe: Juxta Hiftoriographos Or- 
dihis Fratrum Minorum, & juxta Lucam Wadingum, quem citas^ 
Abbas Vercellenfis , Magifter D. Antraii Patavini ^ erac Abbas ad 
AimaL S. Andream Vercellis; F§tmt(S^ Francilcus) utfuh Ma- 
Ord, FF. te Vercellenfi apt$d SanStum Andream ( Ordinis tunc San&i Be- 
JJ^; Ji/ ' nediSli^ (a) ut^ ejus infittuti viriy contendunt: Jrve CaMnico- 
€^, i;ia. rum Regularium Sanffi Auguftiniy ut ipfi decertant^ & quo- 
rum modo efi habitatio) viro doSHfitmo ^ myfiic/om audiret Tbeo- 
logiam. £n ! qu^ clare» Idipfum & alius Chronographus, dta- 
]ijft.m« tus ^ Penotto afieritr lllum Fercellas adfiudia una cum focio 
partjib. |. nomine F, Adamo de Marifco jinglo mifit ad Ahhatem S, An- 
*'^^' dre<e clarifimum illorum temporum Tbeologum. Sed tempore 
S. Francilci & S, Antonii Patavini non fuit ad S, Andream Vercellis 
Abbas, nomine Joannes Gerfen^ En , qu« de Abbatia S^ Andreae 

difie- 



{%) lirtiedi Aiai abiquc ullo fnndanicnto contcndnnc Abbatiano $• Andrcie Vcrccllcnfis fuifle 
' ali^uando Ordinis S. Bcncdidi« Hauc cnim Abbattam ab originc fiia f iifle Caiioiitconiin 
Rcgularium» prartcr Itdtiam Sair^m l nobis ftatim ciundaoi) & Gdli^m ChrifiiMmmf 
fluni agit dc Abbatta S, Vidoris, cvidcntcr infii BuUa fundationis Grcgoni IX. \xxj. 
dcmonftrat. En ipfius formalla : Inprimis fidtmtniesy ut Ord$ CantnicMS, fMifi' 
tunfU m Dtum iX Bedti ^Augufiini reguUm in Ecckjia vtfird injtitutm effi digm^ 
Jcitur perfetuis riidem temp^ritas invi$UMiter •kftrvetur^ Abbatia S. Andrcv 
yciccllcnfisad;\nnum uiquc i4f<>« tb Abbatia S. Vr^oris dcpenJcbat. Vid. Otfimir* 
Cud-ti, dc Script, ]kck£ Tom, 111. f ag. f. Pttmett Hift. tripan. lib. }, c. st. pag. 6j^^ 



4 Caoonico Hegulari Parifienfi cctmllitur. sgj 

(dfflerat RrdifUMdus Uggbellus^ Abbas Ordinis Ciflercienrium , au- 
thor libri, cui titulus: Jtalia Sacra^ Toib. IV. pag. 783. ,, Guala 
,, Cardinalis ille eft, qui--'- anno 1220* (a) nobile Monafterium 
„ Ecclefiamque Sanfti Andrea^ Vercellis fundavit, atque ampliffi- 
^ mis facultacibus audhim» cultiique ecc}efiaftico exornatum, ReK* 
y, quiis SS. .munitum , Canonicis Regularibus attribuit. - . Primus 
^ hujus Coenobii jibbas fuit Ibrnnas DeSfor Parifienfis infigmsy ex Ca^ 
^ nonico S. ViStoris ad banc digmtatem vocatusd Guala; qui plura inge- 
^, nii fui monumenca. reliquit , tefte Poflevino , obiicque an* 1226^ 
' 99 (^} J^^^t ^ Eccleiia cum Statua raarmorea & Epitaphio; 

,, Bis ter (fi) viginti currebant milU ducentt 
„ Anm , ci^m Thomas oblit venerdbilis Abhas 
„ Primitus ifiius Tkmpliy fiimmiqui peritus 
^ Artibus_ in cunSfis liberalibus ^ atque Magifier 
., In Hierarcbia^ nunc arca clauditur ifia 
1» Q^^ cekbrifama vegetavit Pagina Sacra^ 
. ,, Foft hunc alius Thomas Abbas fuit &c. 

Longior nonnihil locus hic efl, attamen magni momeneu i. Juxt^ 
[Wadlngum S, Antonius dePadua iiiit VerceQas mil&s anno 1222. 

Nn 3 Jam 



MMMBMMMMM 



(a) Ci^m Ugghdlus^AblMitiaiii S* Andrcai •Vercclltfifis anno isao. fundatain cfle icribif , 
concordac -qttidem Curo Pcnnotto, icd non cum Hifh>riograpbisSan*Vidorinis, utpotcqui 
Thomam |>rimuni anno iia^. YcrccUasj utprimut ibt Aboas cflctj miflum aficmnt, in 
hoc lamca pundlo Itali icqucndi vidcatur* Si Abbatia harcprlmum fiindata cilcc anno> 
tsa^* S* Fraftciicus Dtfcipulum fuum illuc mittcrc haud po&ilTctj co quod apno laa^, 
dkm iiipr^mnm ebicrit S. Franciicus. Sic tcQiaonittm fF, Minorum conirmac Scnccn« 
itam Pcnnoti & UggHcIli. 

^) Ugghcllus manifcuc fallitut Ac crrat, dum obttum Thom* refcrc ad annimi i2i<. 
Tkomat cnim priroum Aiino 114^. obiit prout cvlncit vcru^ vcrhoniffl iftorum fcpitapijii/ 
Mis trts vigintii (cnius: tx nurocro cnim zj:. bii fumpto csuroit produdum 4^. Si. (]uc 
irerbahcc ctiam intcllcxit Joaunes a Tolofa Canonicus S<. VidoriS) autlior Chronid 
itfainuftript') hujus Albaii»^ citatus ab Oudino» Siii Jttpra^ psg. lO. Obitv^s Thoroai 
Abbatifs in t^ccrologio S. Vidorino ad dicro f • Dcccmbris hit vcrbis uotatur. oI^Ht D9* 
■ifninus Thom^s .^^ttss ytrctUinfis Oimmttis n^fitr fr^ftffks^ Ad hac quoroodo de 
Antoiiio Diicipulo fuo, tan<]U4r/j fando loqui potuiflct> fi jam A. xixd* obii/Icti 

(c) In codom boc Epitapbio j prout rcfcftur a Pcpiioco^ habcsur» Us tnt Ttiginti* 



2S4 %' 244» ydartUts mvus Gerfenijla 

• 

Jam vero Thomas Abbatiam S^ Andreae adminiftrabat ab aritto i220^ 
ulque ad anmim 1246. ergo Thomas fuit Magifler S* Antonii dePa- 
dua^ 2. Thiomas hic erat infignis Do.ftor ParifienfiSj & id ip(um 
erat, quod S^ Francifcum movit, ut eundem chariffimi fui difcipuli 
Antonii Magiftrum eligeret (a^ 3* Thomas erat fumme peritus, 
prffifertim in Hierarchia, Mflgifler inMerarcbia^ Sed Hierarchia prae- 
cise eft, cui ftuduit S* Antonius de Padua, iit expreiSe aflerit Lucai 
Wadingus iji loco k Valartio dtat6* Abfoiut^ itaque indubicatum 
eft, Abbatem Vercellenfem, cujosS, Antonius fuitdifcipulus, no- 
minatum fuifle Thomam, & non Joannem Gerfenem. ErgqfiMa- 
gifter S/ Antonii eft ^thor Libri de Imitatipne, Joannes Gerfen o- 
mnino caufa fua cecidit, 

Vanum hic eflet appellare ad manufcripta , quae librum de I- 
mitatione Joanni Gerfen attribuunt. Manulcripta haec , refponde- 
remego, «queerrajit, ac Manufcripta, qu» eundem Cancellario. 
Gerfen & Thomae' Kempenfi attribuunt. Manufcripta haec enim 
non funt illius , qua vixit S. Francifcus , aetatis- Si aftu illis qua- 
dringentos aetatis annos addas, adhuc opportebit addere centuni & 
triginta circiter, & tamen vix erunt contemporanea libro de Imita- 
tione. Et in hoc temporis interv allo vera periic de authore hujus 
Hbri Traditio. 

Evidens eft, duoiUa, qu« Valartius addudt, quoriimqueprf- 
mum eft, librum de Imitatione eflfe opus Abbatis Verceilenfis, Ma- 
giftri S. Antonii de Padua; alterum, Abbatem illum vocari Joan^ 
nem Gerfen, ftare fimul hon poffe, &faltem unum amandandum 
eflfe. Me, qui circa duo h®c indiflferens fum, quod attinet, fua- 
derem potiiis, ut amandet & dimittat joan. Gerfen. r . Primo enim 
non adeo tunc multa forent retrai^landa inrefIduoDiflrertationis;nec 
^ . ^ quod 

(a^ Vion ideo praecife » u€ ii^eTotio profuiidiores rtdice s ageret i prout (encire ridcrur y«« 

Imius» fcd ju^cti La£am Wadinguro ideo, utjilidms O* /^avicri fund^menf gr^'* 

tfMinfrddicandifXfrceret.Cxxcrurn haud abs rc Valarcius potius infffttt Abb Vercell. picta* 

« tiy qiiani Eruditiuni 1' Reveia enim opus de Imitationc u-^n fapit Authorcm Theolo<« 

gum iaBCttfi XHl. in cxplicaada praefertim Dionyfii Arcopagica^ liicolo^ia occupacuo, 



i Canmico jRegulariPariftenfi cotmlHtur. ' ags 

quod alterum eft, homo fine confequentia titularetur* Etquisde- 
nique, miffis his omnibus, eft ille Joannes Gerfen? Eft fort^, eum 
qui novit, aut cujus fortuna & commodum i commodo & fortuna 
illiu$ dependeat? Benedi^tini aliquo modo ex charitate eum (ibi ad- 
fciverunt» E fundamento enim fi res confideretur, non minus in* 
certum eft, iUutn fuifFe Ordinis S^ Benedidi^ ac incercum eft, illum 
fhifTe Abbatem Vercelleniemv 

Liceatmihi, obfecro PP^ Congregationia S, Mauri, pautifper 
hlc digredi. Dico itaque primo , non eflecertum, JoannemGer- 
fen fuifle Abbatem Benedioinian. £x omnibus , quas in ejus favo* 
rem addu6la funt, manufcriptis nec un|cum eft, quod hanc illi qua* 
litatem attribuat, Aut enim vocatur fimpjicicer Joannes Gerfen^ 
auc Abbas Gerfen» nunquam vero Abbas Gerfe^ prdinis SanfliBe* 
nedifti^ Nec eft nifi (}>dex Cavenfis, cx quo concludi poffe crede* 
batur ) authorem libri de Imitatione fuiffe Benediflinum , eoquod 
in littera prima § ipeftandus Veniret Monachus niger, crqcem in- 
tra bracMa tenens. Verum i. manufcriptum hoc non pra^fefert 
nomen Joannis Gerfen ; hinc alius per hoc defignari Monachus po* ' 
tuit, quim Joannes Gerfen^ »♦ Figura h»c, fi modo mn omnem 
eidem asftimationem dehegare voluerimus, aliud non probac , quam 
manufcripcum hoc aliquando pertinuifre ad Benedidinos , aut fuiife 
ab aliquo Ordinishujus Religiofa defq-iptum, illuminatiimque D^ 
Conftantinus Cajetanus, (a) qui primus Joamii Gerfen vindicias di- 
xic, omnium fe rifui expofuic, vic® Gerfenis apponendo hanc figu* 
lam , ac fi vera effec , & ipfiffima Gerfenis imago« 

Si femel conftaret, cujus Abb^tiae Abbas fuerit Joannes Gerfen, 
conftaret quoque, cujus Ordinis fiiiflet* Sed hoc eft quid valdd 
inCertum^ MaHufcripta antiqua, qus eidem atcribuunt qualicatem 

. - • Ab^ 

(t) Erat Abbtf Bcnedidinus, Cofigrcgarionii Ctffinenfif, Omnia p/o slorja 0r<^iiiis fui 
untare ptfratus crat, «c tcntavk. y$r in extMendi OrdinejM» immodicms^ ut ait Du-^ 
finus» 4rtitcr, mukoquc Jurius cum.cxcipjt & ccpingit 1\ fetdu in qu^dam EpiftoU 
«lc 9. Mart, I6f2. Malc in Bibiiothcca Critica, l\f. Sf>non T.l. p/aj, appdlauir Abba» 

. CariAii qui cnror (amcir «oa irrcpfit ib Manu fcriptum M^iincti. 



z^ Valartius twom Gerfinifts 

Abbads bcum i]bi fuerit Abbas, non determmatit. Reperitur qur- 
dem rerum eft, ad finem cujusdam libri impreffi Venetiis A. 1501. 
in quo liber de Imicatione actribuebatur Joanni Geribnt Cancellano 
Parifienn, haec nota k manu quadam (bripta: Hiinc iihrum mn cm' 

pilavit J^annes Gerfin , fid D. Jtbannes /Ibbas yjgrcellenfis 

- ut babetur ufque bodie, prepria manu firiptus in eodem Abbatia, 

Prseterquim quod nota hec fic admodtmi recens, nefdatiirque illiua 
audior, de quo di^ium eft, utrimi ille magis ac t^rpographus li' 
brum attribuendo Gerfooi erraverir^ nota hcc iemper fuic vald^ 
iufpeda. C4^«f/ AM^ judicavic Anno [641. eam corrupcam, 
ac afieverat, loeo yohamies prius pofitum fi^e Tbomas, hiiyurque 
rei fiit diftin6U adhuc i^arere veftigia : vel ipfis Benedidtinit haud 
expediens fore vilum eft, illud fiibjicere Criticorum Parifimfium 
judido, prout alia fubjecerant, ejusdem criminis ab illo condemna- 
u. Nota hec, ucuc brevis fit, lacunas umen habet, per pun^ 
k me annotatas, quas & indicare Valarrii Mfet. En, quisnam de 
tikJcimit. hocDelfavio fuerit fenftis! Quednmfine animidelere me- 
loa. Go fea miniffe pejfim^ ea u^criptie unde • unde inm pafh efi. hpri- 
hmtotf. ms emm aliqidd interfiriptum apparet in voeejobannes. Tim 

"' ^'^*' quodfiatimfiquebatwr abrafum efi , denique pofi verba: /&bas 
Fercellenfis, expunSfum eft nonnibil: reliqua integrafitnt. An ejusmo- 
di infcriptioni iliperftrui fimdameneum pocefl? Oein ecfi efiec Joan- 
nes Abbas Vercellenfis, an exinde fequerecur, eum appellari Ger- 
fen? nonne alius effe Joannespocuic? e. g. Joannes de Canabacot 
cujus nomen aliud manuibripcum prcfeferc, cujufque cum Joanne 
G»fraidencitatemomnin6 gratisafleri defendo ? Quidquid fit, fq)po- 
namus Joannem Gerfoi, Abbatem Vercellenfem; nondum tamen 
^tnde liquet , cujusnam ordinis fverit: plures ecenim Vercellis Ab- 
baciae numerancur. Oelfavius propria fua auchoricace eum cudic & 
creat Abbatem Vercelienfem S* Scephani* At quomodo probac? 
Sileifdo. imm6 nec probari pofle DnpinuSt qui quaeflionem hanc 
Qulli parti tddidus examtnavit io Edidone Operum Gerionis afleric: 

Fatw^ 



i Camnm Regutari Pmjienfi emjellHur^ it^f 

«aroniiM PatenJm efi^ inquit , mAlo argumento aut tejie pn^ari peffk 
LXipciL Joannem Gerfenium Ahhatem fuijjc SanEti Stepbam yercelkn^- 
Jis. Dato etiam gracis , quod Joafines Gfrfen fuerit Abbas S^ An- 
dres Verceiienfis; eoipfo effet Canonicus Regularis non Benedidli- 
nus. Praecenfio enim Benedi6Hnorum , qui Abbatiam hancaliquan* 
do pofTediire fe credunt, nulli innititur fundamento» Concedendum 
ergo tandem erit, non conftare, quis fueil^it, cujus ordinis fuerit^ 
quo tempore vixerit Joannes Gerfea; verbd, nihil, nifi forte, quod 
fuerit airquis Joannes Gerfen Abbas» cui quidam circa teculum XV» 
attribuerunt Ubrum de Imitatione. Si ergo adhuc Valartio anlmus 
eft defendere, librum de Imicatione fuilTe compoficum ab Abbate 
Vercellenfi, Magiftro S^ Antonii Patavini, optimum fadet, fi aman- 
det Joannem Gofen; nechabet, curtimeat^ quemquam fore^ id 
qui «gre fef at» 

Cum nemine, iit declaravi^ nifi cum Abbate Valartio ciimmi- 
hi res fit, finire Difrertationem meam licebit^ poftquam fufficienter^ 
-^tcredo, oftendi, do6):um hunc Abbatem manife(l& fibi contradi* 
xifle, magisque nocuifTeGerfenio, cujus tamen partes tueri aggrel?- 
fus eft , quam contra ipfum deciderant Frontaei, (a) Tetelleti , A- 
mbrtti, Rolweydi (b} Heleri, aliique Canonici Regulares, aut Je* 
luit8&. At promifi me breviter expofiturum, in quonam fundetur 
jusThomas Kempenfis, ciirque eundem Canonici Regulares Joaaoi 
Gjerfen praeferant. 

Eu feh. Amort^. C. R. Ded uff. O o Sunt 

(a) J^4Hnes Fronto , Ptttus Zdllemanty & PhiUttrtifS .TetetleUis fibi inviccni (ucceflcrutit 
la dignicatc CiiKcliani ad S -Gcnovcfam, & UnivcrdtMis PtrHiCnfif, Omncs trcs, pri* 
IDUS praefotim & tcmus iii favorcm rhora« Kcmpcnfis fcripfciunc^ idjpium (cccnint Bt 
/alii Canonici Rcgularcs GtS&^^^ ut Hicolaus Dcfuos, Gabrid dc Boidi, Aufclmus Pari^ 
ficnfis» Claudtus Moliacc &c, D. Amort cft dodus Cauonicus Rcgularis Canohi» PoJ« 
lingans in Bavaria. Multa opcra Theologi^a , dc jurc Ctnonico, dc S, Scripcura com« 
pofuit. caquc prasdara intcr alia ctiam cdidit Tradatum iii i«« cui titulust Pten4.4e 
Juccinffd /n/ormatis de Stata totius Contr^verji^ de 4ttthore liMli de Imit4ti$ne dhrijtu 

(iSj Hcribcrtus HolVvcydus & Gcorgius Hcfcrus dodi Jcfuits mulcum Lborarunt pc^ 
Thoma Kcncpenfi. fuitquc Kofvvcydus primus, qui Thomai vindicias dizit. Plurcsejut. 
dcfii fbcictatis viri gravcs cx cadcm Kcmpcnfis partc flctcrunt. In Bibliothcca ooftr« 
8an-GcnoVcfana alTcrvamus origtnalc litteraium P. Pctau, cgrcgii Thomae vindicis, fic- 
«it & ailcrvamus littcras ortgiaalcs P« Tkcophili Rayaaadi* P, Si^mondus \fmtXL noii 
cfusdcoi omaiiid crac Scnccnus. 



^88 fi a44# Valartius novus Cerfenifta • 

Suiit qQsdam 9 uc diffitendutn haud efl:» quae pro Gerfene mi' 
]itant,argumenta« Quinque faltem manufcripta funt ^ qus eidem 
librum de Imitatione attribuunt , iit Aronenfe^ Bdbienle , Padoliro- 
nenfe y Slufianum & Parmenfe y nota (unt ; non recenfendo hic Ma- 
nufcripta Salzburgenfe , in quo author per has litteras, ^ob. Gerf. 
notatur, ciim verofimile fic Joannem Gerfbnem indicari^ Cavenfe, 
quod authore caret^ & i[\\xd j^Uatiantm, ubi aucHor yocatur Joao- 
nes de GanahacOy quia» ut fupra dixi^ probacum nondum eft, Joan- 
nem de Canabaco eundem efle cum Joanne Gerfen» Omnia ergo 
jpro Gerfene argumenta ad quinque illa, de quibus fupra^manufcripta 
reducuncur^ £t ex his nonnifi uiiicum^ fcilicet Parmenle, certum 
Datum habet, A^ .1465« Reliqua ejusdem estatis, aut ficui placet, 
elTe podunt etiam paulo antiquiora/ Slufianum eft paul6 recencius; 
anno eoim 1674^ ducentorum annorum ede judicabatur^ At nun- 
c)uam probabitiir ^ ea ad tempus Thoms Kempeniis afcendere , aut 
' bmnino fiiperare. 

Ex hds icaque manufcriptis nonnifl hoc colligere datur^ quod 
faeculo XV« & iUo, quo Thomas K. vixit, tempore, in quibusdam 
locis , prdeiercim in Italia, noo conftiterit, pium hunc Canonicum 
efTe authorem libri de Imitatione, qui idcirco diverfis perfonis pieta- 
te infignibus attribuebatur, praefemm venerabili Abbati, cui nomen 
Gerfen» autGefen, autGdleny prouthifce nominibus compella* 
tur. (a) CaBteriim ance invencionem Codicis Aronenfis nemo erat^ 
^ qui de eo locutus effet^ Primi Editores libri de Imitatione , raven- 
ta typographia, ejusdem nocionem non habuerunc; &nonnifi anno 
i6i6. in fronce Ubri de Imicacione apparuiu ^ - ^ 

Fro 



(a) Singubri fideHcate dc hi» rnai>u(cripcif di/cumr Vahrtiusy KVxcpz Manufcripca dkunt, 
Joanncm Gfrfen cHV attchorcm iil^r) dc Imicationc; Ali(|Uiod vocaf cum Abbacera. Nou 
c|uxdam cutJam Codki impreflb pcr ieiaocunB qucmpiam ac^Aa, dicic cuid Abbaccm 
Verccllf nfcm^ En er^^y ait, tri^ ex b$c eTfideniUr ^u£ inde eruantkr. t\ I^mem 
^uthariSy J»4mies Qfrfen^ «• ^us ifudlitss, Jeannes Gerfen, ^aI/Imu, j, Nmtm 
AU^hdt Jemmes Gerfiny ,yW4S ^ceUenJts. Cur non dicis eciaro VercelUs efl^ 
Abbittam? Nuncjuid injuriam rccr Valardo^ dma douV cidcop iii^aix^ adco liaud cflcy 
iDvcnirc arg|«ncaca ac hypothcfcf ^ 



h Canomco Regutari Partjienji eomeUitttn iS^, 

Pro Thoma Kempenfi militant omnia ea & babentur , quac ad 
librum quemdam legitimo fuo authori adjudicandum & requiruntur, 
& abunde fufficiunt. Ut enim nihil loquar de conformitate ftyli 
cum aliis indubitatis ejus operibiu, d^ phrafibus FlandriciSt de fimi- 
litudine conceptuum, in aliis ejusd^m aut Canonicorum Regularium 
Confratrum illius & Commenlahum operibus reperibilium ; adiunt 
Manufcripta, teftimonia authorum coevorum, Editiones antiqua^; 
qua? plane eum authorem eife librt de Imitatione demonibant. 
Dico ergo i. pro Thoma Kempenfi ftare plura maniifcripta. Prae- 
ter Antwerpienfe & Lovanieiife, ex quibus ii non colligitur, Tho* 
Djam Kempeniem authorem eife libri de Imitatione^ faltem coUigi- 
tur caufa, cur eundem cum aliis fuis operibus pius hic Canonicus 
Regularis commifcere voluerit, Canonici Regulares undecim anno 
i68k produxerunt/ quae omnia a peritis Criticis inPalatio Archie- 
pilcopali ob hanc caufam congregatis, coram D. Harlai declarata 
funt authentica^ inter quae manufcripta quoddato eft de arino 1447* 
(a) aliorum potior pars eft de fasculo XV. plura quoque illorum ha- 
bentur, quae Thoma adhuc in vivis exiftente fcripta funt, qui mor- 
tuus eft anno 1471. In eodem concilio producebantur etiam te- 
ftimonia omni exception^ majora de exiftentia decem aut duodecioi 
aliorum manufcriptorum , quae illuc afferri non poterant* 



' / 



Ooa 



s.Jus 



(a) Maoulcriftum tioc cft Cartufi» ColoniroCs* In fron^e apf>arrt Ctologui fivc Indet 
Operutn m eocontcntoruro. Et intcr alia ; Uem tfMddam opmfcntd ^M^ttsdam devti Hf^ 
gutdHs {ai]MS nmenfjf Th^mas K^mpis C^notntus frope SvvlUs^ i. Dt S4cr4mem^ 
$9 ^itaris €7*c. Eniditi, <j»ii examiriarunt hoc Maniifcripium , non convenerunt ineOf 
titritn vcrba hTC. <jt)us jMmen efi Thomas lCempisi fiiit fjusJem fnaniks* ac rcfiduat' 
«]uamvls in hoc convcnijiK* <\*\od Scnptura kc v^idc antiqua» id quod expre&e.ia A«, 
6is, lcu proccflu vcrbalt nnatumeft: Qud uncis inclujajunt^ e^ funt in mtrgfne 4i*' 
iiAmtnu ^ddita^ Jid dnti^ud. £c de iiocjoquitur Dom, Vmcentiuf Thuitlier. 0/>c^*' 
fofhum» M4L T. I p, 4f Captcrim h»c verb^ : CpuJeuU cujusdam dev^tfJ^e^uli^fS^ . 
ccrie juxu IVylum illoruTn tempoi4iio i idigtaut Can ;nicum Rciiuljre:n. Sed null Ca- 
nonicorum Rcgularium opus imcy <]aa:n Thonif » ftir iircrtum Afla /tilifi^^nirunt f^ 
Aich»epHcopus Pariiienfis A. Faurc, Baluxiuf, J. Giruicr. f. N. Alfz-^ndrr 6r i Pijcl. 
Du Irc^iej de Vioii> Cotcdier, J« Uar<louiOj tc O.Du Boii Cou^r. Oratc*a ViZ%\^ftu^ 



« * 



%go f. 244« Fahrtius nmts Cerjemjta 

2. Jus Thomae Kempenfis f undatur etiam in teflimohio autho- 
rum cosvorum. Nihil hic difputan4o de loco Bufchii Authoris 
Chronici WindefemenfiSj de quo ^ licet immerit6 , controvertitur , 
inhorum clafrem admittendus efl: author vits KempinanaSy ita, ut 
ab illis^ qui cum Thoma vixerant, acceperat fcriptae; Mauburms 
Abbas Livriacenfis, qui in eadem cum Thoma K^ domo morabatur^ 
PhiUppus Birgmenjts^ Petrus ScbottuSy in editione Op^om Gerfo- 
nis impreflis Argentorati A« i688« cum pluribus altis. 

.3. Editiones antiqu» a potiori favent Thomss K« Nullienim 
lufi Thomae & Joanni Gerfoji, non vero Joanni Gerfen favent. Pri- 
maeft Zeintheri, qui mortuus eft anno 1475« Alia de Anno I487# 
AliadeA. 1489* Memini fupra Verfionis Gallicas imprelF® Parifiis 
'493* ^^ ^ ^^^ Nierenbergenfis de A. 1494. Fateor, capere me 
haud pofie, quo lundamento mxusPincentiusTbullieriusnffeTerepo- 
tuerit, Jodocum Badium Afcenfium primum fuiire, cui in mentem 
venifiet, hunc Thom» K« tanquam populari iuo honorem deferre; 
ciim omnes, quarum memini, Editiones Editionem Badii de Anno 
1 523* follicitantibus & urgentibus BenedidUnis S. Germani de Pra- 
td, CarthufienfibCls & Coeleftinis faAam prscedant^ 

En fatis, ut mihi videtur, pro Thoma Kempenfi Argumento- 
rum« Si hec omnia non invincibiliter demooftrent, Thomam effe 
authorem libri de Imitatione , faltem concedi debet, jus Thomae, 
quam Joannis Gerfen , pro qu6 nonnifi quorundam Copiftarum au- 
thoricas, abfque ullo teftiraonio antiquo, ftat, multomelius efle. 

Gravem contra Thoraam K^ obje<5lionem non legi ; nifi hanc 
forte ex pluribus libri de Imitacione lods apparere, authorem fuiffe 
iBonacbum, ciim tamen certum fit, Thomam K, non fuifle monachiim- 

Ad hanc objedlionem relpondeo ; nomen monachi in illis lo- 
cis fumendum efle in fenfu latiore, proiit indigitat Religiofum , qoi 
vi Profeffionis lu« ad plura lefe cum Monachis fimiUa obligavit, 
multaque. cum illis communia habet. Thomas Kemp, & iUius runc 
temporis confratres veriboniqueerantCanoniciReguIares,tam ftriftd 

tamen 



i CamHkp Regulari Parijienji cdnvellitur^ 291 

tamen ad difcrimen, quodCanonicum Reg« inter &Monachum interce- 
dit, non attendebant. Cerrum efl, quod in operibus indubitato fuis qua- 
litatem monachi fibi attxibuifTe videantur. Monacbey inquit T^ K* in un- 
decimo fuorum opufculorum, adquidvenijli? Quaremundum reliquifti? 
Curmappamijlam induijii. Eodem modo quoque loquitur Joannes de 
Huesden^ Superior generiilifi Can. Reg Windefem* Exaftas non elFe 
ejusmodi expreflionesoptimenovimus; iisdem tamen Canonicos hos 
ufos elFe certum eft ; hinc & illa^ qus in libro de Imit. Monachifmum 
fapiuntnosnonimpediunt, quominiis eundemThom* K* adjudiceraus. 

Diflertationi fuae adjecit Valartius quaedam loca extraEta ex libro de 
hnit. ex quibus extrabiquadam^ ut ait, Itmina autborem concernentiapojfunt. 
Locahec&confequentiss, quas exind^ deducit^ materia brevisCom* 
m totarii effe poterunt^ Aggredior jam iUud, ex qup Valartius conclu- 
dere vult,, authorem fuiffe Benediftinum. O quantus fervor omnium Re^ 

Ugioforumin principiofuafan&ainJlitutiQnisfuitl Quanta amulatio 

virtutis! Qui^maguadiJciplinavigmtl Quanta reverentia & obedientia 
fub regula Magijlriin omnibus effloruit ! Conjtat^ ait author nofler, per ver^ 
ba baCrRegula Magijlri^ dejignari Regulam S. BenediSti. Lubens fateor, 
ignorare me, utriim Regula S« Bened. unquam appellata fuerit fimplici^ 
ter,& fine addito, RegulaMagiJlri : poterit effe ; hoc tamen perbene fcio, 
authorem libri de Imit, id non intendiire. Rever^ enim loquitur de om- 
nibus Religiofis, Omnium Religiof$rumy qui in principio fuae inflitutionis 
cum magno fervore vixeran^, fiiique legislatoris Regulam exaftiffim^ 
obfervarunt. An ergo intendit dicere, omnes Religiofos in principio 
fecutos efle Regulam S* Benedifti ? en abfurdita tem ! 

Finio jamDilfertationem meam,acfieri volebam,Iongiorem.Suam 
adfeo exacie difcufTumiri vix credidifTet Valartius^ Unum, quod Valar- 
tium rogo efl, ut neutiquam, me ex mala quadam erga ipfum alFeftione 
ftrinxiffe calamum credat. Qulenim male affici erga eum pofTemus, qui 
ip DifTertationis fuae limite fe nos femper amafTe proteftatur. Proteflor 
&eg0)me eumut amicum amice diligere, piurimique & perfonam & 
perfonae talenta sftimare, venerarique. 

o 3 , Sfi. 



- \ 



Z9% §• 245'- 25^9 • Catalogus MS. CodUm de Imtatione 

PARS yiL 

CATALOGI 

MANUSCRIPTORUM CODICUM DE IMITA- 

TIONE CHRISTL 

^atalogus MS. Codicum ^ qui aflcrvatur apud Carthufianos Ger- 

^ oianiae. Hujusmodi iil Carthuiia Gemoicenfi funt u.velis. 

exhis fequentcs piacuit adducere. 

I. Codex in 4. n. 3. continens librum primum^ In cujus fine addi* 
tun Kxplicit Traffatus de reformatim bomhtis finitus Sabhatina in 
die S. Joan, j9. per Magiftrm ^annem Lang de Pruna ^. 1 4 j i. 
JoannesLangtn<iemnico.profe(rus i^jy-i* '50i* 

XI. Codex in 4* n« 56. cpntinens librum 4. lub h6c tituI6 ; Incipit 
4ta pars hbrt qui intitulatur de Imitatione Chrifti. j^xplicit in vi« 
gilia S. Laurentii 1457. in hoc libro funt 21 • Capita. 

IlL Codex inS» n. 58* continens 4. libros de Imitatione fub hoc 
titulo : Sequuntur Tra<aatus de Imitatione Chrifti , qui funt qua- 
tuor. editi ab egregio Dodtore B» Bonaventura deBalneo regio 
S* R. E. Card. primus tradatus eft de Imitaticjne Chrifti. NB. in 
4ta parte terminatur liber ^tus de Imitatione Chrifti finitus A. D. 
1470* in conventu in nova cella buxue. Mox eadcm manu fub- 
jungitun Item incipit liber de Dodrina interioris hominisad 
anrinam contemplandam 9 Bonaventurs Cardinalis 9 qui Boria- 
ventura Cardinaiis etiam dicitur compofuiire praecedentes ^tuor 
tra^atus de Imitatione Chrifti 9 ut inveni in exemplari. 

IV. Codex in §. ^n. t^. continens ex quatuor primum. & 

V. Codex in.8. n. 16. cqntincns fecundum, qui antiquiores fint 
anno 144J ( licet quo ann6 fcripti fint> in codicibus non repe- 
riatur) mihi quidem certum eft ex obitibus D. Cbrijliani h Lay^ 
min^ 9 ScD. Fridericiy quorum manus fivc Charader in iisdcm 

. appa- 



Editus ^ Carthufianis Germania. . • [ap 3 

apparet. Obiit Chriftfanus Cqui A. 141 f • erat Prior in Aquisbach) 
anno 1442. die $. JuUi. at FridericuS) qui ab anno 1430^ usque 
ad obitum fuit Prior in Gemnico > antea etiam per o<^ circiter 
annos Prior vallis jocofse in CarnioIa> obiit anno 1443. die 2g^ 
Januarii. Idem Fridericus in fermone quodam ad Fratres proli- 
xum fubjungit textum ex libro primo de Imitatione Chrifti^ fed 
tacito Authoris nominc^ ^ 

VL Codex in 8# n, 1 1* continens daos primos ex illis quatuor> 
quorum titulus fequens eft fcriptus minio. Sequitur quidam trar 
^atulus de Imitatione Chrifti^ & de contemptu vanitatum nedum 
contnftantium> fed & confotantium) in Seculo hujus mundi^ edi* 
tus per quemdam Carthulianumin Reno* additur in fine libri fe* 
cundi etiam minio» Finis hujus Opufculi 14^ Kalendas Martii 
anno D. &c» jy^ * 

Reliqui Sex quos in Gemnico habemuSf Codices anno> titulo^ 

& nomine Authoris carenr* 

In Carthufia AquisBacenfii reperiuntur 4« MS. Codfces de hac ; 
materia ^ ex his unus duos ex qsatuor continet prinios , fed fine 
nomine & anno j ut mihi fcribitur, Alter itidem duos primos fub 
hoc titulo i incipic Tra^tus de Imitatione D. N. L C. & de con-- 
tempru mundi editus per qiiemdam Cartulienlem iti Reno^ 3 tius npn 
nifi primum continet fine nomine Authoris. Colligitur tamen Icrip-, 
tus anno i4;8- ex eo 7 quod tra&atus hunc immediate praecedens 
& huic in fcriptura iimillimus hunc anniim habeat adjuni^um. ^tus 
Codex omnes quatuor habet fub hoc titulo : incipit Tradatus de 
Imitatione Chrifti > & contemptu mundi editus per quemdam Car- 
^ufienfem in Reno multijim a^dificatorius pro falute anima^. 

Ex Carthufia Olomucenfi olim quatuor habui MSS. Codices> 
inter quos duo Carthufienfi in Rheno adfcripti titulum retihueruht 
illaefum. Verum in duobus aliis nomen Authoris a propria manu 
fcriptum minio eft ob^udum & fupra obdudionem additirm per 
Camnicum Regularem y ita lamen ut veftigia in Rheno appareant. 

Extra^ 



1^4 % i^f-irP» CatflUgus MS. Cddicm de hmtatim 

Extradus. 



Ex Epiftola ad mc data anno 1724. k quodamCar- 

tufiano profeiTo Cartulus in AlUieim in Franconia. 

Cacisfadlurus follicitadini veftras comparticipo extra^m ouemdam 

"^ ex operibus D. Mabilm hiftoriographi Gallici > qui uc ait: iti 

Manufcripto quodam^ quod cernitur in Bibliotheca<Jartufiae Parci 

provincia du Maine plures reperiuntur tradatus afcetici varii chara- 

deris. Hos inter eft liber primus de Imitadoiie Jefii > ad cujus cal^ 

cem hsec iegi verba: Explicit liber Dei, qui nuncupatur> Quifequin 

tur me , quem compofuit religrofus quidam Ordinis Carthufienfis 

pro omnibus religiofis & prtebiteris Deo devotis^ &c« cernitur quo* 

que in Cartufia CapeUas in Fiandria Manufcriptum conftans ex va- 

riis tradlatibus compofitis a D^ Hmrico Calkar profcffo domus Colo- 

tiix^ Do^ore ohm Parifienfe^ qui obiit anno 1408. inter cujusMa-» 

nufcripta inventi funt tres Hbri de Imitatione Chrifti 3 fub nomine 

cujusdam Cartufiani > fuppreflo tamen nomme proprio. Ha?c ille» in 

quo tradtatu hxc referat MabilloniuS) me latet. lu Carthufiams ia 

Yua Epiftola* Errat tamen^ & forte Studiose errat MabiIloniuS),dum 

mortem Henrici Calkar adfcribit ad annum [408. Legendum enimi 

prbut Gundlingius in fua Bibliotbeca Litreraria num» 2i94. ^^g^ poftc 

& debere obfervat» anoo 1448* Mabillonius Signum numericum A« 

Jn Manufcriptis Germania? ufitatiffimum pro nullione fumpferit. Hen^ 

ricum Kalkar obiiflfe anno i448« certum eft ex Swertio apud Qu- 

dinum K Henricus Kalkar , & Bibliotheca Belgica Francifci FoppenSy 

In qua inter jilia ha?c pag. 4f i • habentur : Henricus Kalkarienjss ^ cor 

gnomento JEger — obiit o&ogenarius Colonia^ in Cartujia^ anno 1448- die 

20. Decembris. (i) 

In 



(a) ^lures cjusdcn Henrki I^IJ^ar Epiflols ad amioos , & amicorum ad ipfum afTtrvantttr 
Ma&u(cripts in Bibliothcca Sacri Ordiuis Hicrofolyjnitaoi Argentoratii qu« confiili po£Ri4t« 



In JBihliotbeca ^efforali Bavaria. 29^ 

Ih Catalogis Manufcriptorum > qaas afTervailtur in Monafteriis 
Bavaria? > ^ufTu Maximiliani L MDCX. confcriptis > recenfcntur fe- 
quentes Codices de Imitatione^ 

In Catai Mmajl. Reichersperg. 
Joannis Gerfon Canceilarii Parifienfis Libri' IIIL de Imitatione 
Chrifti. Scripuis eft liber Anno Chrifii 1477» Nro. 101 • Chart^- 
ceusin^. 

In CataL Mmaft. Scbyrenfis^ 
tiu F. Thomae Kcmpenfis Opufcula* , 

Jn Catal. copioff Monaft. Raitenhaslaeenjis. 
De I(nit«tione Ct}irifti Tradatus fi. Bernhardi Abbatis Clars- 
yallenfis, huic quondam adrcriptus. Sed continet Capita Libri I» 
Thomx de Kcmpis. In g. Chart. Cod. LXXI. LiL O. 

Jn CataU Monaft. BenediSlobtdram. 
Quatuor Libri de Imitatione incerti au^or is. in 4. 

B alio CataUgo MS. C. Monaft. Ejusdem A. MDCXL Cminnati, 
T. t. in iol. incer alia. 
Tra^atus Joannis Gerfon de arte audfendi Confefliones» 
Item Pars I. De Imitatione ChriftL 
Stella Clericorum. 
Secunda.Pars de Imitationc Chrifti* 
In Catal. MSC. Monafterii D. Virg. & Beaterm ApofttHorm 

in Understorff'.' 
De quatuor Noviflimis & de Imitatione Chrifti. Author qui- 
dam innominatus , Omonicus Regularis in 4» folior. 1 20* in 4. an- 
aus nulliis appofitus. 

In Catal. MSC. Monafterii Altaba Superioris. 
Itcm NotjJ>ilia quaedam Exccrpta cx libro Hmia Je Cen^it, 
fol. 20. , 

Item Tra^atus de Imitatione Chrifii & conteinptu oaioiiim vt^ 
oitatum Mundi. foL 9^ 

E4eb.AmorkC,S»I)eM, P|> -h 



I ^ 



%jf$ §# 245^- 25P» Catalog. MSS. Coikim delmitatione 

, • In CataU I4SC Monajlerii Staingadenjis. 

Thomae/ de Kempis de Imitatione Chrifti Libri 4. qui^us anne* 
xa eft relatio qua^dam de fuhdatione cujusdaai.MonafteriiScotorum 
Ordinis S. Benedidi prope Memingam &PoenitentiaG«f //>/?(?«/> iSn^x^/. 
Accepcfuot hunc libellun^ mutuum Weingartenfes anno S.uperiori 
1609. Scriptirs efl in Chartam in 4. a Canonico quodam qui^nobis 
ounc non occurrit^ ' • 

In Catalogo MSC. Bibliofheca Tegernfeenjls. 

Thomae de Kempis Tradtatus de difciplina Claufiralium^ 4. c. 

Ejusdem Alphabetum Monachicu(A« Ibid. colligatum. 
-^ * Ejusdem Pars I; Dt Imitatione Chrifti. 4* T. 26. 2? 9^ 
*' ' Ejusdem LibeUus Primtis de ImitationeChrifti. ^.^R, 48- a^ ^> 

EodCatal. MSC. Monafi. Diejjenfis. 
' ThoQias Kempeniis dc Imitatione Chriftu in folio & 4<o« 

RR";"« P, Calmet edidit duos Catalogos Manufcriptorum Codi- 
caVBk de Imitationc; > quos reperic ^ vel repertos re&rt in Germa^ia. 
Unum intulit (uo Diario Helvetico imprefTo cyp^ Ejnfidlenfi^us anno 
i75^«^Mram inferuit fius Bibliotbeca Lotbaringica Gallice fcriptj?) 
foL 575^. edits Nanci 1751« Cum fi duo Catalogi inter fe varienc 
circa aetatem Codicum $ utrumque adjungo* \ 

CATALOGUS CALMETIANUS MSSC. 

Ex 

BIBLIOTHECA LOTHARINGICA. 

L Manufcriptum Melicenfe fcfiptum ann. 1 43 f . 

IL Aliud ejusdem Monafterii fcriptum ann I435« 

HI, IVeingartenJs Scriptum anno 14^4. per Joannem Mcrsberg fau- 

jus Abbatias O. S. 6» Religiofum. 
IV. AUud ejusdemMonafterii> Scriptum anno 143 J« pcr Conradum 

Ebersbet^g, Religioium ia Weingarten* 

/ . •' ' ■ V» Salzr 



* I 



Edaus hJR!k, P. Catmet. i9t 

V. SaJzkdfgenfe ^ in quo cojitincntur quatuor Libri dt Imitatione 
, ' dcdicati.Lconardo, AbbatiMeljccnfi, niortuo i4J3._ 

VL UbUngenf4,Scripium r^?/. tempore C^nd& l^lfiienfis, * ' 1 

VII. Ocbjenbufanum Scriptum anno 1427. 

VIIL Codex San-Uldricianus in^v^ continens plures Tradatus 
iSpiritualeS) inter quos & librun\ primum de Imttatione^ubiin 
fine Itfffuv y EJl fims bujus TraSatus Scr^i in Concilio Bajtle^ 
enfianno Dominiij^yf. * *" - 

IX. Zwifaltenfe , Scriptum anno 142 j* per fratranConradum Eber^ 

berg , in cujus fine faarc faabentur : ExpUcit liber iffferna confo^ 
lafmis finitus anno M. CCCC. XXIIl. Secunda feria, ara&fefium 
j^Jfwrtpta J^irginis per tne Fratrem Omradum Eberberg ^ tunk^ 
temporis Cenventudlim fVeingartens. 

X. Einjsdlenfe Papyraceum , quod mihi S^culi XV. cflc videbaturt 

cui titulus : Interna confolationes SanSii jilugujiini ; incipiunt ati* 

nunciationes prinue partis ad fpiritualem vitam valdi utiles. 
CapituUdfn primum de Imitatione Cbrifli ^ & cohtemptu mmkm vanh 

fatum mindi^ 
Notatu dignum eft^ Capitula &.Tituli Capitulorum faujus Manu* 

fclipti non ubique convenir^ cum Capitulis & Titulis Capitum 

excmpiariara impreflorum. 

R, P. !)• Edmundus Martenne afferit ^ fe in Monaftcrio Ervicenft 
Canonicorum Regtjkrium Congregationis Win^elemenfiS) vidiffe 
Manufcriptum de imitatione J. C. ad cujus finem haec verba Jegere 

cft : ExpUcit Ubellus devotus de Imitatione Jefu Q^rifh di&us ^ quifeqtd^ 
tur me , mn anAulat in tenebris ; finitus per Jobannis Kitcbten manus^ 
cognomento Bupe». . Domini M. COCC. XXFl. mno Exoltationis Crucit 
fefto^ quod tum celebrabatur ipfa FI. ferid. 



Pp % 



CATA- 



t^S f* A4S* - Wi Catahg. MSS* CoJiem de imiatim 

CATAL6GUS 

MANUSdUPT. COWCUM DE IMITATIONE 

EX 

DIARIO HELVETICO RR"" Abbatis 

D. Mguftini Cahnet O.^. B. Typis Enfidlcn- 

flbus anno i/S^. imprefla 

In Bibliotheca Monafterii Einfidknfis pag. 51/ 

Inter Codices recentiores fiotatu digni func i* Coder papyraceus 
XI V^ (a) aut XV. faeculi , in quo reperimus librum de Imitatione 
Chrifti, cui affixu^eft ritulus iequens: Interna amfolatUnes S. j4ug. 
hcipiunt annmtiationes prima partis ad Jpiritualem vitam valde tailes: 
Capitulum primum de Imitatione Cbrifti & cmtemptii omnium vanita^ 
tum mundi^ Capitula in eo Codice non.ubique refpondent cum or- 
dinariis noftris editis, imo mulri occurrunt hiatys^ 

In Bibliothecd Monafterii 5. Gallenfis pag. 73. & y^, 
Opecialem quoque confiderationem merenturnonnuIliCodicesMSS. 
^ librorum de Imitatione Chrifti^ Primus Codex Icriptus A. 1435. 
in Vigilia Pentecoftes per manum Joannis Ottinger de Fyeflen^pra- 
fert hunc titulum: Regiftrum Brevilogii virtutum. SequiturSyllabus 
Capitulorum numero 25^ quorum primum de imitatione Chrifti, & 
contemptu omnium vanitatum mundi. Secundum de humiii Scire 
fui ipfius. Tertium de dodrina veritatis. Quartum de prudentia in 
agendis^ Quintum de ledione Sacrarum Scripturarum. Sexcum de 
anordinatis affedionibus. Septimuoi de vana Q)e & elatione fugien* 

da* 

(g) Eii ! qvcKi CALM£TO in Billhtheca UthdHngicd vidcbatur rile Manuicriptum &culi 

XV. bunc in DIARIO HELVETICO cidcm ( fi caipcn kxc p. Xlf^ aut) ipic Calmccut 

inicruity dc quo dubitarc tcmcririum haud forrt} jam vidctur cflc fieculi XI V« fortc 

^ * Cdimet^y qui priut fuf^icabatur, f^dnn^m /(hoJes florckitcin fxculo XV. poiTc^clTc «u» 

ibQrcm libii dc ImitatiQiiei fubico ia-i&catcm vcnxt Joannci Gcvfco. 



Editm i RH P. Caknet, ^ 

da» 06hLVum de cavendanimia fatnfliaritate. Nonum de qbedientia 
& fubjeiSlione. Dedmum de cavenda fupailuitate verborum &c. &c, 
Sunt2S« Capitula^ quorum ultimum infcribitur : De ferventi emen* 
datione totius vitx noflr». Deinde incipit Brevilogus virtutum de 
Imitatione Chrifli, & contemptu mundi : Qui fequitur me, noo am« 
bulat in tenebris , dicit Dominus : Haec funt verba Chrifti , quibus 
ammonemur. Adeft tantum primus liber, definitque in hasc verba: 
Tantum proficies , quantum tibi vim intuleris^ Secundus Codex vi- 
detur anriquior, vel fakem «qualis prsecedenci. Continec fecundum, 
tertium , quartum , libros de Imitatione Chrifli. Secundus liber fic 
incipic: Liberde Imicatione Chrifti loquens de ammonitionibus ad 
intema trahentibus ; & primo de intema converfacione« Regnum 
Dei intra nos efl , dicit Dominus. Converte te ex toto corde ad 
Dominum^ & relinque hunc &c. Ultimum caput libri quarti definit 
in ha»c verba: Perge ergo cum fimplici, & indubitata fide, & cum 
fupplici reverentia ad Sacramentum accede* Quidquid intelligere 
non vales, Deo Qmnipotenti fecure committe. 

in alia Codice Manufcripto occurrit liber primus de Imitarione 
Chrifli, & internarum infpirationtlm. Aifervatur in eadem Biblio* 
tbeca opus de Imitatione Chriili typjs impreifum anno 1492» abs- 
que nomine au6loris fub hoc titulo : Traftatus aureus & perucilis 
de perfedla Imitat. Chrifli, & vero mundi contemptu^ Comple- 
dtitur libros quatuor. 

In Bibliotheca Monaflerii ^ugia Divitis pag. 1 n. 
Tncer Codices papyraceos haec notacu digna vifa lunc. Primus oc- 
* cuiric hber de Imitacione Chrifti prafixo hoc ciculo. De Imicacio- 
ne Chrifti & concempcu omnium vanicacum mundi. Caput primuni 
explicit in haec verba: Explicic libellus de Imicacione JEfu Chrifli 
di(5lus. Qui fequicur me* Noca bene. Defunc^Iii cres libri. Obfer- 
vandum hunc primura librum de Imitatione Chrifli , eodem chara- 
fiiere^ ead^mque manu exaracum, quo fcripcus efl alcer liber deEc, 
clefiaflica Poceftate edicus per D. Cardinalem Cameraceufem io Sa- 

P P 3 . «0 



1 # 



300 jf* 24Sf - asp^ Catalog^MSS. Codicum delmitatim 

cro Concilio Conftantienfi anno 1415. uti legereeft initio ejusdem 
Traftatus, quem propria manu defcripfit Albertus de Belbor in facri 
pagina licentiatus anno i428» in Fefto Inventionis S* Crucis^ Con- 
feftim fequitur liber i. pra^fatus de Imitatione Chrifti eadem manu 
& chara6tere confimili. Ufqucj huc Calmetus. 

CATALOGUS 

MANUSCRIPTORUM CODICUM, QUOS 

POSSIDET BIBLIOTECA LUNiELACENSIS. 

In Csitdlogo MS, Qajfe IIL pag^ ^Sy. 
T ibri 4. de Imitatione Chrifb\ Per manus F.' Jacdbi Eefer Lunela* 
'*-' cenfis. Chartac. anno 14S4» 

Pag. 259- 
Liber l. de Imitadone Chrifti. Chartac. 4. fsculo XV.' 

Pag, eadem» 
Tra^atus de Imitatione Chrifti in 4* Partes divifus. Cbartac. 4. fie- 
CU1.XV, 

Claffe V. P/7g. 378. 
Libelli de Imitatione Chrifti Pars I. lcripta anno 1447» Chartac 4. 
faecul, XV. 

Pag. 380. 
Traftatus de Imitatione Chrifti anno 1438. Sicque ante Tbomam 
Kerapenfem cujus 'autographum defignat annunl i44i» defcri- 
ptus. Chartac. 4. laecul. XV» NB. Suijt verba LunaBlacenlium. 

Pag. eadetn^ 
Liber L de Imitatione Chrifti, de cujus authore lub judice lis eft, 
Speculum peccatoris ex D. Auguftino. Dialogui Rationem 
inter & animam. Chartac. 4. fsc. XV. 

Pag. 381. 
Tra^tus quadripartitus de Imitadone Chrifti anno 1452* Chartac; 
4» faecuU XV. 



Ex^ BiUiotbeca Lunalacenji. . 301 

Traaatus de Imitatione Chrifti chartac,. 8. faecql^ XV^ 

P^i^ 386. 
Libri de Imitatione Chrifti Pars I, Chart. 8, fecul. XV^ 

Pag^ tadim^ 
Admonitiones ad fpiritualem vitam de Imitatione Chrifti^ Membran* 
12^ faecul XV. 

His addi pbffunt dccem Manufcripti Codices Libri de Imitatione 
qui olnnes Thoma K^ nomen praJfeferunt, iit notantur in CatalogoiAz^ 
nufcriptorum Codicum Bibliothecae facri Ordinis Hierololytaitani 
Argencorati , in/qua aflTervantut. 

YARIA 

DOCUMENTA PRGBATORIALTA ' 

HUCUS.QUE ALLEGATA INTEGRE EXHIBENTUR. ' 

• . . . • 

X^^lu^ius Toin^ !♦ Mifcellaneorum affert fcriptum Ubertini de Cafali 
^ anno 1330/ Avenione oblatum & oretenus recitatum Joanni 
^Xn, in defenfionem paupertatis Evangelicae, quod a Papatanquam 
fanae dodlrinsB fcriptum laudatum eft. Annus hiiic fcripto litteris 
Romanis cum die adfcriptus eft hoc mbdo: Hoc dtxil anno Domini 
VJilleftmo CCCXXX. die XXVil. menfts Septembris 

§• 247. Oudinus in examinandis genuinis ac fuppofititiis operibus 
D. Bonayentura^ diim adhuc Parifiis erat, foleftifrimus, fatetur c. 14. 
jioc argumentum adeo convincens effe, xxi omhium fane fapientium ora 
ph/iruerc debeat. 

§. »48* A6la & articuli hujus condemnationis per extenfuni 
legi poffunt in Mifcellaneis Baluzii Tom. h 

iJ. 249. Chronicon Wipdesb L. i.c.i. Ciim Daventriae in die- 
bus Qer^di Magni ftudium plurimorum ipfi fubditorum in pleno ef- 
. ' ' \ fet 






• 



^o% fft 24S# * 259- f^^f^i^ Docunmta prphatma 

fet vigore, ubi juvenes & adolefcentes , majores & minores , de di- 

ver& mundi parcibus arcumulate affluentes^ in fuis fundamentalibus 

optime imbuerentur^ Gerardus plures Clericos Scrlptores meliores 

in unum recoUeflos ]«bros fanfiorum Patrum in forma meliori, falvo 

pretio condigno per eos exfcribi fecit & excopiari : quibus aliquan* 

to rempore neceffaria viftus & veftitus de pretio (ic acquifito ftudio- 

fe conquirentibus , D. Fkrentisis^ Daventrienfis Vicarius ( Epif co- 

pi) Ger /jr^ dixit : Quidnocaet, quodego & Clerici ifti Scri^tores 

ea^ qu» feptimatim habemus expendere, in unum reponentes in 

communi pariter viveremus ? Retpondit Gerardus : Ifti de Ordine 

Mendicantium id nullatenus fuftinebunc^ (e totis fuis viribus refifte- 

re centabunt. - Tandem Gerardus ait : In nomine Domini incipiads» 

Igitur D« Florentius una cum diftis Clericis Scriptoribus pretium Ia-<^ 

borum manuom (uarum de fingultrium Scripturis feptimanatim exa- 

&um in burfam communem inchoaverunt. Confiderantes autem 

prefati Clericf, hujusmodi vitam effe viam perfedtionis in primitiva 

Ecclefia ab Apoftolis conftitutanr concocdaverunt^ in tali communi 

vita fub D. FJorintii obedienda> quamvis foienniter non promiffa^ 

cun6Us diebus vits^ fue perpetud remanere, vi6lum & veftitum &c. 

de labore manuum fuarum in communi pr«fertim Scripturarura, in- 

defefse procurando. Pariter ftatuerunt, plures homines, non foliim 

Clericos, fed eciam Laicos, admundi conteimptum verbis&exem* 

plis fuis attrahere* Icaque D^ Florentius Cum fuis presbyteris & 

Clericis in vita communi pariter commorantibus formam & modum 

in communi vivendi , loca & tempora laborandi, vigilandi, dor« 

miendi, orandi, legendi, corpora reficiendi, alionimque faluti ali- 

quando infiftendi*. Hanc Apoftoltcad vitas formam & Evangelic» 

perfef tionis exemplar fom;iaIe omnes ubique Congregationes devo- 

torum presbyterorum, Clericorum, &Sororumimitantesperorbem 

Almamcum plurimum funt dilatata^. - Hujusmodi Fratres & Sorores 

iine aliqua certa regula profeffa in vera obedientia l)eo lervientes 

in ftatu utique funt fidutis, ciim juxtaprimitivas Ecclefias inftitutionem 

One 



\ 



X 



N 



batufque alUgata integrk exhtbetitttr. ^oS 

fine folenni proFeffione vita vivunt apoftolica. Et c. 3. Devotw 
igiturpresbyteris & Clericis fimul commanentibus , & quibusdam fo* 
roribus fine proprio in communi viventibus , fratres quidam Ordini» 
Mendicantiura, regulae & profeffionis fus tranJ^efTores , vitam eo^ 
rumfandlam, praefertim quod in communi vivebant, publice ira- 
pugnare & privatim redarguere non ceffabant &c. 

^. 250. Origo & feries hujus controverfis fufius exponitur in 
Cbrm fFindesb, L. 2. c .58. Quidam de Ordine Prsdicatorum Fr» 
Matbaus Grabm grande volumen ediderat contra devotos presbyte- 
ros, Clericos, &Begina$, in communi fine reguls alicujus profef^ 
fione viventes. Hoc volumen Paftori in Daventria praefentans ad- 
hfiefionem petiit, qui illud Redtori Congregationis Clericorum in 
Daventna ad legendum transmifit. Hic librum per folia (larim dif- 
folvens, ut eadem nodle per fratres fuos divifis inter fe foliis exfcri- 
beretur, difpoluit* Transfcriptum transmifit Priorl Windesh. ia 
Nortfaom. qui Fr. Grabonem ad Curiam Trajeftenfem citari pro- 
curavit* Ciim autem k prasfato Priore vehementer angeretur , ad 
Sedem Apoflolicam appellavit Haec autem caula ad Concilium 
Conflantienfe tandem fuit devoluta. Ecclefiae Trajeftenfis Epifco- 
pus patentes litteras, caufam praBdiftam & fl:atum devotorum conti- 
nentes eidem Concilio transmific, exorans, ut Grabo digna ferire- 
tur animadverfione, &,fidem faciens, quod nihil unquam mali, "auc 
dignum fulpicione in devotis hujus patriae fexus utriufque ihvenit de- 
litefcere, fed ornnes & flnguli vitam apoftolicam primitiv» Eccler 
iisB , iit veri Chrifliani , • ad purum fervarent &c» 

§. asi. Revocatio Gri9^t>»^r erat his verbis concepta: EgoFr, 
Matbaus Grabon. anythematizo & abjuro - decem & feptem Conclu- 
fiones perverfas, quarum alie tunt haereticaB, aliae erroneae, & 
alie fcandalofas , ac piarutn auriura ofFenfivae , inopufculo contea- 
tas, de quo conviAus & condemnatus fum. 

§. 45*« Libellvis i Fr^ Grabm fummo Pontifici oblatus fic in- 

dpit : Exponitur Sanftitati Vefb» ex parte Fr. M^ G. quod ipfe vi- 

Miifsb, Aaurt, C H Dedu&^ (^^ , 4erec 



\ 



\ 



\ 



/ - r 



y^ 



y 



/ 



r* 245^«^ * 259«^ Vafia Documenta proBaforia 



/ 



< ^ Jventu G. Dicefcefeos; TraJe<Str plure» peribnas fexu» 

srelfgionis^habkuiD ai{iimences,& conventicolafacien- 

ipprobatutn habitum profitentes, ftatuent^sque fibiip- 

fs pro libitu vokintatis <-^ domus iu)nptub(as ad modumi 

im 8BdificMte$9 & fe invicem in ei% indudentes, cuml 

cbiervatione quorundam rituum mimme approbatoram per Eccle-- 

fiam - SuperhocqQasdameoncIunonesreprobantesillonimmodum 

vivendi Scripturse: cbmmendavity qoarum una pnncipalis ef^, ex qua 

aliaer deducuntur exceptis pauciis : NuIIus potdl lictte & meritoriey 

immo nec veraciter obedientife, patipertatis & caditattis tiniverfa^ 

lia confiha coBJunftim extra veras religtones (Ordine? religiofos^^ 

©bfervare^ 

§- 55 j. LEUBNITIUSin Co% Scriptorm Brmjwic^ Introdudt 
§v g9»fcribi[t: Joames Gerfon Cancellarius Farifieitifis eos defendic 
aon voce tantomy fed & libro compoiitds, ofienditque^ inllitutos 
effe,. ot fcholas tenerenr^ &non tantum- littera^^ &i & mc^resquo- 
que & vltam laudabilem difcipulos fuo$ docerent; vivere eos in com* 
mon} fecondom ini!itota primitfvaBi; Ecclefiser fine prc^rioy fine meiiK^ 
dicitatey Dioecefanisfuis(Epifcopis^ fimpKciter flibditos: qossita 
placoeront, ot Concilium, pr«fidente Martino V. modo eorom vi- 
vendi camprobato, horraretor eos, ut viriliter agerenc, fcholaseri-'' 
gerjent, & ad pletatem difcipolos inflituerent, qoibus Ecclefia Dei 
folcireturr Itaque hivitae commonis Cler ici perGermaniam inferio- 
rem Ktteras homaniores excitarunt*, Ex ftholis eorom plurimi^viri 
celebres prodidrunt; Dejidenius Erafinus^ Petrus Canifius &c. &^c^ 
Itaqoe Inflitotom eorom gemetlum fuit Inflituto Patrom Societatis 
JEfUy qoi & ipfi Inflitutioni Juventutis fe dicaruat* Ita Liubnitius^ 
jj^ a54. Kempifius m vita Gerardr M^ c. i^. ponlt inter libros 
ab eo commendatos eciam Speeulum Monacborum S^ Auguftini* De 
aoftera autem vita Wmdesheimenfiom legi merefur Chronicon Bo- 
decciife sEfipreiliim Monachii 1731^ impenils Canonia^ PoIIinganar«. 



. I 



.< 



') 'j ^ ■*- •'** y r : c^y4* 



huufque alkgnta integrl eMtntur. ' 305 

^. «54. D. THOMAS s. n. q. 189* art* Z* ad a. lcribit. 
Dicenduin ^ qued utraque religio, fdlicet Monachorum & Canoni- 
corum Reguladum ordinatur ad opera mtm contempiativaeyinter quas 
prascipue funt, qu» aguntiir in divinis myfteriis^ ad qu» ordinatur 
direfte Ordo Can. Reg. quibtisper je competit,qu6d fintO^iafeligio- 
4i!; fed ad rdigionem Monadiorum/MTfi^y^Competity ut iiabetur m 
Decret. iC\ q. i^ (c^ 2. Nemo potefi& c. jalia cauja)^ 

f. 1^54. Conflitutio Benedi^iXlV. reguktiira praecedentias m 
Capella Pontifida inter Monachorum S^Baiilii & Canonicorum Reg, , 
Abbatesgenerales r ecu&eft cum Notis Auguilaeapud Veithium 1759«^ 
ubi Pontifex Canonicos keg. iterato vocat portionem Oeri facul^is^ 

%. 555. BuliaGregorii IX. fic habet: GREGORIUS Epifco* 
pus Servus Servorum Dei Dile&is Filiis Hiomas Abbati Ecclefias S« 
Andreas Vercellenfis , ejusqtie Fratribus, tato praefentibus , quam 
futuris regularem vitam profeiCs in perpetuum. Religiolam vitam 
eligentibus Apoftolicum convenit adelTe prffifidium ^ ne fort^ cujus* 
libec temerttatis incurllis aut eos \d propofito revocet, aut robur, 
quod abfit, facras religionis infrmgat^ Eapropter dfle£H iii Domina 
lilii veftris juftis poftuiationibus dementer annuimus , & prasfatam 
Ecclefiam S* Andreae Vercellenfis, in qua divino eftis obfequipman- 
cipati, fub B. Petri, & noiba prote6iione fufcipimus, & prasientis 
fcripti privilegio communimus. In primis fiquijdem ftatuentes , tit 
-OrdoCan. qui fecundumDeum5& B. Aug^regulamin Ecclefia veftraln- 
ititutus efie dignoicicur , perpetuis ibidcm temporibus inviolabiliter 
ol^fervetur^ Praeterea quafcunque pofreffiones, quascunque bona 
eadem Ecdefia ez donatione diledi filii noftri Guallas tituli Sancli 
Martini Presbyteri Cardinalis ejusdem Ecclefiae ftindatbris, velalias 
in praefentiarum juftd & canonice pollidet , aut in futurum ex tefta« 
mento , Vel donatione Cardinalis ejusdem , conceffione Pontificiim 
largitione Regum, vel Principum, oblatione fidelium, feu aliis juftis 
modis praeftante Domino poterit adipifd , firma vobis^ veftrisque 
fticcefroTibuSy.&.illibata perfflaneant,'in quibus hasc propn/Ts xlUxi« 

Qq ft mus 



306 §. S4S* * ^S9* ^^"^ Docmnenta probahria 

» 

mus vocabulis'e;[primenda, Locumipfum, in quo prcfata Eicc]e(ia 
fita eft, cum domibus omnibus, & pertinentiis iuis. Caftrum & 
Villam^S^ Germani cum omnibus juribus, & pertinentiis fuis , do- 
mos, fedimina , terras, vineas , & poirefllones omnes cum omnibus 
juribus, & pertinentiis^ quas in Carixianas, & Veinen. Caftris^ Vil- 
lis, & territoriis cum priedidis omnibus Ecclefi» veflrae Idem con- 
tulit Cardinalis. Ho{|>itale^ (^uod idem Cirdinalts prope Ecclefiam 
veftram fundavit, & veftras gubernationi » & provifioni commifit, 
ita tamen^ quod de pofrefii6nibus, & bonisipfiusmobilibus^ &im- 
mobilibus per Cardinalem prsfatum, vel quoscunque alios fideles 
coHatis , vel conferendis eidem nihil vobis Uceat alienare, minuere, 
occupare, feu veftris ufibus applicare: fed fola ipfius HoQ)itaIis vi- 
fitatione^ & reguiari corredlione contenti, miniflrum idoneum 
confratrum ejusdem Hofpitalis confilio prsficiads ibidem, quibona 
pauperum fideliter adminiftret^ & generalemcomputationem reddat 
de omnibus ter in anno Abbati veftro , & Fratribus Hofpitalis ejus« 
dem , ipfique Abbati prasftet obediendam, & reverentiam cum om« 
flibus aliisFratribus, &Sororibus, exquibusipfe minifter nullum 
recipiat, ied per Abbatem eundem recipiantur nomine Hofpitalis, 
quoties fuerit opportunum , cum miniftri tamen > & omnium fra- 
trum, vel majoris partis ejusdem Hofpitalis confilio, & confenfu. 
Capellam S. Andres fitam juxta Ecclefiam veftram cum omnibus 
poiTeflionibus , juribus, & pertinentiis fuis, exceptis pofieilionibus, 
quas idem Cardinalis didli Hofpitalis ufibus deputavit* Ecclefiam 
S. Andreae de Chriftotonen* Helen* Dioecefis per chariflimum in 
Chrifto filium noftrum Henricum IIL Regem Angli», & ejus Con* 
fjliarios Ecclefis veftras intuitu Cardinalis prasdi^li in proprios ufus 
diAiloci, &CapituIifuo afienfu accedente, collatam, & poftmo- 
dum audoritate Apoftolica. • - Ob evitandas quoque fa^cularium 
perfonarum fi-equentias liberum fit vobis, falv6 jure Di(ecefani 
Epifcdpi, Oratoria in Grangiis & Curribus veftris conftruere, & in 
spfis vobis^ & famiUa^ veftrasf divina officia^ cum necefib' fuerit cer 
; ha- 



butujque dlkgata integrh exh^^entur^ 3&7 

]^raror& ipfam famUiam, nifi aliqui iint^ qui in vidno propria 
habeant domicilia, ad confelTionem , & communionem fufcipere, 
fine juris praejudicio alieni. Prohibemusisfuper, utnuUus fnfrafi- 
nes parochiae veftrae fine affenfu Dioecefani Epifcopi^ & veftro Ca- 
peliam, feu Oratorium de novo conftruere audeac : falvis privilegiis 
Fontificum Romanorum. Ad majorem edam Ordinis veftri^^reyeren- 
tiam^ & regukris difciplinae obfervantiam tibi fili Abbas, & fuccef- 
loribus tuis (ubjedlos veftros ligandi, atqu^ folvendi plenam conce- 
dimus facuitatem. Diftridius inhibentes, nealiquis fubditorum ve- 
ftrorum in his, qu8& ad difciplinam, &' inftituta Ordinis fpedlant, 
audeat prout ftatutum eft in Lateranepii Concilio, appeliare: Sed 
iiquis appellare tentaverit, nihilominus illi, quorum intereft , regu^ 
larem exerceant difciplinam^ Ad hsec jnovas & indebitas exa^ones 
ab ArchiepifcopiS) Epifcopis ^ aliisque omnibus EccIeQafticis^ S»- 
cularibusque perfonis in veftris domibus; vel Hofpitali omnino iieri 
prohibemus : ne alicui Archiepifcopo, Epifcopo, Archidiacono^ eo* 
rumve miniftris liceat procurationes a vobis exigere^ vel pro ipfis* 
aliquid extorquere: ita tamen^ ut .in expenfis^ qu» iCapellis VerceU. 
fieri communiter debent, pro rata poffeHionum , ' quas prssfata Ca^ 
pella San(5ii Andres ante fundationem Ecdefi® veftrs habuit, cum 
requifitum fuerit , conferatur Epifcopo, & Eccl6fi» Verceilen^ tres 
libras cerae annis fingulis cenfus nomine perfolvendo, fecundum 
quod in Inftrumemo Conceffionis f^pe.-didbB Capell» per Venerabi- 
lem fratrera noftrum Hugonem Epifcopimi > & Capitulum Vercel- 
lenfe fafta Cardinali praedifto pjenius continetur: contra cujus 
conceffionis tenorem ne aliquid a didlo Epifcopo, & Capitulo 
exigatur a vobis, audoritttte Apoftojica diftriftius inhibemus. ^ Pa- 
ciquoque, & tranquillitati veftraj paterna impofterum folicitudine 
providere volentes, aU(5loritate Apoftolica prohibemus, ut infra 
claufuras locorum, feu Grangiarum veftrarum vel Curtium nullus 
rapinam feu furtura facere^ ignem apponere, fanguinem fundere, 
boraincm temere capere, vel interficere, fcu violentiam awdeat exv 
ercere* • Q ^ S ^J^*- 



$0^ /*2t45* " ^59* f^afia Doctmenta.prclfdtoria 

Fnecerea omnes libertates , & immunicates a prasdecefTcAibuf 
noftris Romanis Pontificibus Ordini veflro conceflas, neciion liber* 
t^tes 5 & exemptiones fecularium exaftionum i Regibus, & Princi* 
pibus , vel aliis fidelibus rationabiliter vobis indultas audioritate A« 
poftolica confirmamus , ^ praefentis fcripti privilegio communimus* 
Decernimus ergo, ut nuUi omnino hominum liceat pr«fatam Eccie- 
fiam temereperturbare, aut ejus poiFeffiones auferre^ yel abiatas 
retinere, minuere^ feuquibuslibetvexationibus fatlgare:fedomnia 
integra conferventur eorum , pro quorum gubernatione , &' fuften- 
tatione concelfa funt, ufibus omnimodis profutura. Salva Sedis 
Apoftolic» autoritate , Sc Dicecefani Epifcopi canonica Juftitia, fer- 
vato moderamine praenotato^ Si qua igitur in futurum Eccleflafti- 
ca fascularisve perfona hanc tloftt® conftitutionis pagfnam fciens , 
contraeam vehire tentaverit, fecundo^ tertidve commonita, nid 
rieatum fuum congrua fatisfa^iione correxerit, poteftatis, honoris- 
que fui careat dignitate , re^mque fe divino judicio exiftere de per« 
petrata iniquitate cognofcat, & a lacratiffimo corpore, & fanguine 
Dei^^ ic Dotnini Redemptoris noftrl JEfu Chrifti aliena fiat, atque 
in extremo examtne diftridbe fubjaceat ultioni. <}un6l:is autem ei* 
dem loco fua jura fervantibus fit pax Domini noftri JEfu Chrifti, 
quatenus & hic frudum bon« adlionis perciplant , -& apud di- 
ftriftum Judicem pr«mia flBternae pacis inveniant. Amen. * Datum 
Laterani per manura Magiftri Senebaldi Auditoris litterarum c/orn- 
tradiftarum D. Papae, 3. Calend.Junii, indiftione 15. Incamatio- 
nis DomihicaB anno 1227* Pontificatus ver6 D. Greg^ Papae IX^ 
anno primo. Gregorius Catholicae Ecciefise Epifcopus (a) Ita 
BuUa GREGORir IX» prout eam alFert Penmttus^ qui fie 
perpt: , 



Ex 



(aj Sublcriptionci CatdiailmQi ia Biilla iriginali alTeFraa Vcrcdlii, Vidc |» 9^7. 



V 



Huusquk alkgata integre exhihentur. g 09 

Ex illo autem tempore viguir {emper in dido mohafterio difci^ 
pliiia Regularis cum Dei laude> ac populorum sedificatione non mo^ 
^OLy fub Abbatibus Canonicis ufque^ad annute 1440^ quotempor 
re liluftriflimus SabaUdise Dux nQftros Canonieos ad illiid reforman«> 
dum accedere rogavit > duabus tamen adje£Us conditionibus y quas 
iioftri non admiferunt 5 ntmirum ut loci Abbates efient perpetui , & 
Congregatioabillo Monafterio denominaretur >^ ut patet ex z&n 
Capirali Generalis anni 14^9« ^* ~ £x.i]iaautem tempore ufque 
in pra^fens floruit femper m di&o monafterio regularis obfervantia^ 
quod Domus Novitiorum fere fcmper d& conUjevir > in quo ipfc 
tyrocinio peraftd regularem profefiionem emifi 5 ex quo fcmper vi* 
hfan^itate> & littifrisTConfpicui.exieruqryinterqttos. . 

Secundus Dir Thoms priouis. Abb«s di<ti Monafterii ex.S. Vido- 
risParifienfis Canpriia acceptus^ vir do&iilimus seque , ut rcligio- 
fiilimusy qui in D Dionyfii iibrum decoelefii Hierarchia Commen-^ 
tarium illud edidit 9 cujus cum tanta laude Sixtus Senenfis in verbo 
Abbas VertettenJJs meroinit* , Qui VcrccHis Scholam Tiheologicam 
aperuity ^ ihter ftlio^ difcipulos B. Antoniuttt de Padua illuc a %. 
J^ncifco miffum habuiti. Obiic anno 1246^ iis Sacello Majori turri 
Campanariar propinquo tumulatus cum fequentj Epiraphio : 
Bis tres viginti currebanc mille ducenti 
Anni y cum Thomas obiit Venerabilis Abbas 
Primitus iftius templi j fumm^que peritus ' 

Artibus in cun£iis liberalibus y atque Magifter 
In Hierarchia) nunc area clauditur ifta, 
Quem celebri fama vegetavit pagina facra» 
S' 256^ >5 Anno 140^* Reverendus Pater Joannes Malleolus 
'99 fcu Hemmercken Thomx de Kempis GermanuS piis pareritibus 
f9 Dtique defrthdis ad patriam reverfus pro fe & fracre fuo Thoma 
yf «des fuasKempen» propeCcetaieterium fitas vendidit, quam ven- 
fj ditionemhaffc infra notata formalia, quas! ex Archivio Efeftoralis 
> Judicii Ovitatis & Satrapiae KieMpenfis Archi-rDioecefis Coloni* 
••••^' ' «- fj enfis 






|iO S* 24T* ■ *S9« Varia Documtfa^ PrdaUria 

cnfis inferioris coram Clarifliinis DD, Gcotgio Theodoro Vaf- 
„ merPraetorc, &Joannc Henrico Molanus foti Judicii Aftuario 
ii ac duobus Scabinis r»». dic Mcnlis Martii 1744. dcprompfi, evi- 
w denter probant exf rimentia hunc tenorem* 

>v J^err 3o^ami ^emmercfnt ^rtefler , ffatttfnic^ t>ott beit 

M ^legultevttt pro ie & Thoma fuo fratre vendidit & transportavic 

4, domum fuam geledett §u ^mf>etr a^m l^irc^&of ueg^ Sekn 

n ter ^m ^atrt I40a» fcria j. poft ■ ' 



/T . C N Pnfens vcritttis Teftimonium Joan. Arn. Janfen» 
^*-'»^ V Protho-Notarius Apoftolicus & Gymnalii. 

Venerabilis Patris Thomae de Kcmpis, p. t. Regens 
icripfit & fubfignavit faac iQ'^ die Menfis Ja- 
nuarii 17^1. Mpria. 

§• 457* 

Epiftda RR. Abbatis Fro va 

llluilriflimo , ac RevercndUnmo Domixio, D. FrancifcB 

Topsl > Praspofito Polhngae & Abbati Lateranenfi 

l>.JofephFr(yvaS.^.D, 

y^imis equidctn inurbane agerem tecum 111?^ & RR?^ Domine^ 
*^ quoties fidem impertttam in meis Superioribus litteris in pras^ 
fentiarum haud, liberarem ; poUicitus etenim fueram irtoy^^vf fiul* 
las Gregorii IX/noftro in Archivo perquirere, illiusque Tibi dico^ 
y^a^09 transmittere : Verum quum dodtiflimi Concanonici noftri 
cujusdam elegans libellus ^ ilicet praegiandi cum voluptate a me le- 
dtus > & pro quo maximas tibi reddo grates , illam praefeferat , fub- 
fcriptorum Cardinalium nomina in Pennoti hiftoria defiderata unice 
mittam» ut Bullz autentia a nemine.dein revocetur in dubium* Ad« 
daoi etiam exemplar quijusdam ikK$tfMTH Amedei UL Sabaudiae 

Comi^* 



f 



Cobiitulprtiii^. car^vriJ3fro:hukiXiadiCttfe tla^ Sdiyreqieqi 

Ctttiobicaiwifugcre pbifitiWnqjfpfiitjMxb-i^ j-elate ,a4 aon 

num , qu6 denatiis cfi: noOe^ Abbaf . Thoinas^ ^ qucm •Prieccptorem 
D» Antonii Pattvini ^iJF. Acbmi » &>Bj» Ardicii VerccltcQfis 4iicipu* 
lorom &> Eriiaidrci>caai Madcmx^^CaiMoico Verc»Uea^> & Chro-; 
nicis J^tiMicifi3smi&yd or^^ quia^ intr^r» 

Biinc iqqoque qemporijS a:^Jcrdepofitioiiiseju$ ^ Thotna^ exornAnt:! 
ilte(hrantque At()ei^fl^tf9« 'iPdtro 2iis adjQnjgam aUud ^V^^iii^afpoy, ncm^, 
pe donationis a'.Cardinali Bicfifcno h&st huiciCanoiuae, ne mco vi* 
deatded&iiiiliiieErv deaeganilDVcptDdal» itie:pi:iQri Tvo;epii1x>)iOt 
cffia^tafiiiy & <]|^ii6niam peroontatuf fuifti «iiiaJo Ab4>atfa 5^Stc* 
piiaDtiSy4ittoiii!hac flMDGtoonn.antlquicus Abbas.3 f Johanniis jiorpi-^ 
ne infigiiitus^ .exKlitei^ic^nquam, acc^e quae in auibusdam exc-^Vp^ 
tfs^Madena^HiAorii , feu mblius» annaubui aciinveni* Ann. 904« 
era Vcrc6va> dii Yercelht Rc^cnibcsto r il^i^lc fcriflfe iina lettera 
fonittta con^ iiMimiifi pfc caratctriiigreci aiAndreariarciVc&dlro 4i 
Mitino inmcconianiiiBiDrieii c irifprmaaonct di Valfi^cdo £aoQDii 
co SiibUiacoiiojdivVftrd^ .ettjetto Vefcovo d'Ivrea > acci6 lo.coftr 
fennaire^< e'€oiif€fraffe«^'in qucfto t^mporfiorivalo ftuifio in Ver-> 
cellifott0)adian granriKtorciy che era Gioanni Scoto Abate» e gli 
CaRonici.^cudentitcprapiiloroao un Volao^e di £ifri Canoxti alla. 
fonna ddrdesceto di.Gra2iaiiQ.».<ma piii iamuca > relo dedicarooo 
ad' Andtca iurciveicoro. di'MiIano« )> Qu^fio &k poftato con il Cr<S: 
»< f6>itiov e Dionifio Exiguo«a Roma Sotto. Gregor»o XHL per la 
» correzionedeSagrrCanoni» e.Sono nominati Sotto il titolo di* 
59 £ibliotheca.del Cardinaledi Vercciii >.furono.fimandati aMila* 
^ fio > poi zv Novara al Vefcovx> Cark> Befirapeo di .$anta , Vita :, e- 
„ dottrina» &i6gtiaQdai a.pigliare> e ripofi oeUa Bibliotheca 
^ deli' Archiviaf di S. Eafebio^ e ladove erano Stati levati.. - - ^ 
Ha?c autem. ficuti eidladt transCcribere &ciu$ duxi > ui Schyrenfis 
«'uxo^^ridcir ia propatdb jconlocarem > ouQniam Modenftincque ad* 
firmat Abbaxm jQAianneml^AbbaMffl tmire S. Stej^bani % DCque fi«> 
' £ufeh. Amort. C. R. DeJuif. R r lentio 



kntio obvolvir ejttS jftiibpiifoac^M 

quit provinciaAi dimandr^itisiiaqa^fiientijli^ 

9) Hoc ttmpere fionkat Studumi f^dlis f^K m^oiL^lfife.'^ .ijui mO., 

y^ Jphtmm Sc<ausjihhM^& Catiinifi^s^ 

9, dem commetttomii e«iorr SihyMnfis^I^ ij(g<bin6i(>fir &ar:pag» 

^. in M6deni'nec>«|i]6tefii.'jititvfl^ 

£itlitur & ei^uditiSimus hieifaiiAoi?9l^^feque^](ra^ibi.;uipptc^ 

ceptUs ihfljH^ Oikoiiii i^ j^eniMtoiti pluiibusst^i^erittte;»^ 

'dum fcribit Cafditialbm Bicbenuni:]Gari6h^ iiae tti 

Ecclefia re^ultuift yM&^Peei^am.idcpYeteii)^ 1]^^ interifMibites:Oofl») 

gregadoifj^^* yidbominiile'^: quootambtc rtqaDannfib \f^:tJ§^ 

majorintt Turtwi ettdificavit diccknu fbiOimai Abbaxes. xQmm^t 

moratst! CongreigaiMonis^ b&c £a9€tma^'> &j.Cardioalis^idieriia^^ 

iani Candniittts nutus Ecdie&e CatbtidfflJi8>eledus autt x 170 ^ideo^ 



^ue honf regatarisi, ftopaisobiits >j &aaoi^ iii 1 £od<n«ri & Maif iili/ia 
Kf ontlbBS' iepultus exifiit:^ 'ijtiihicooftotsiQ jtytifaaQ craosbtionei 
Pra?teree i Ptfbnota reticeri tertiani i)oib«Bi>PafOobiam;'videlicM 
Alicisin Diceceii iiiporedien&y & unice u^usiyecbeideBLaiifrii^itti 
hac in Eccieiid adfervari jgladium ^ quoi S.:^Tittmias>C^tuakiMifis 
fuit excerebratus : quiim liquido xonftet illijmrQQji.miicrQiiem, vt^. 
i4im dblatibfa^atMiii efiTeVi^u&forfitatiS. Mfctpr fuemru&s; eteiit^ 
iliiu^ <>btai<ionam lamtiia iongitudinis oiiiusiPaliiii llomini> inifgQi-« 
ttfr n^dnabfio my¥r?6.ai&bf^ elaboratoV atque ekomar6'^ii; £guns 
calatit> iltitudmis^^imies polUcis.twn diraidiolin trcs^ordtnfs \hCdx\r 
Ais> & repraefemantibus res ^ad lacriiicia utrirusque Teflaoaentr. ipe;- 
diintesv P^tto extrtmiiates ihanubrii 'CacQniantur ciradislargcnaci^ 
sAauratisyiti qitorunppriino vetiiflisxiiafajfic^ibus-^qubiimijtari Tyr 
pographta nofthi haudpotnit^icgitur 3^ ♦{•iNULLUS ME POSCAT, 
QUOD PARVl SUMEREPOSCAT:. A;iiiaIttra.propcJaminam 
f - PESTIS POSCENTI FI AM, EELIX ifcEXiWENTL Qua! Leo- 
nina GatiUina hym id (amnTWm^iimiivefrrendasec^^^ (iib j^dice 
dk^t ? TatidtfiD cfliftoUfint^s^tDmsuirefjpw^ [aiir.cxdrafie am^ 



pofcat» <{iuBtu |)icrcupii^atque iccifco fqre>i^tbFen rcj^^^oaoiicfn uni 
•cupti at te petopiatii trariinMitain <jttafl.^u*tii.4i<ftj^ al» ApIm^ JL^ofi^ 
in fod Diaiona^ahpona^iiM^qu» <)ccur«wtin Pi^fefJjtione;*»*!^ 
\f ioccntii :^hniUicr, ^hhiitakjiiik^U. Vi^ ^'««c^iflr DotmPt 
nuni in iiiis^aiunhas tifat vsAcm fMcmjfcmfi n & P<^ohe teoe » fDf 
tihi fempec adfiU^flitmiib > 0bre^enti(&.(n^qHeii»9iniuii. : Vak 
Baa cam (aiMes3ti£nkx Aanrt^ & mn aoiire perge. ; ; 

• Dabatn^ Verc«llil' «it Canoflii S. Andrer IQ» id*. Jaoinri» iaoi. 







<■%' ♦ 



l!^omina'C'arclina1ii«fa Stibliriptowim ih BuUa Gregorii JX. 
' lEgo Ptlagiiis Alban'ehfo'£jpifcopus. ■ 
:. . E£6Conraaust*i^rtuenfi$Tit;S.RuififiaeEpifcopus. • 

; V eS '" ' 




presbytc^ Cirdinafis. • • • .' coiiosCafdina». ■ 



«Ego ThOfflM- S. «*Tft« prcifiyyter .l.gaK€Miena«». Mtrw 











1 » • . '4. . . 



^aco^u^Cardinalis. 
' Ego Petrus S.Georguadvelum ait 
: « : . ' ; r ^eilm D faconus CardJnalis; 

Bdaaiaoia^aa Cardinali Bichcrio CatwDaiae S. An^ 

t. driae in meflibrana.hbftri Archivi Signata A. n. 7. ♦ . 

nn6 Dom.'^Inea#nat. 1244. »a<i»^- '5- <*»*= undcamo jnnrantw 
rx .^ menfii Ntfvciftbris in VcrceUis in Camera D. Epifcopi quae e& 
anteCipertoS. AnAfOfii. CoramD.Hugoncpa grai:» VerceU 
icflfrEwWdi'*'©. VerceUino Jrchidiacono .8c Magiftro^ioobo-dc 
GafeiriQcThoaita VcrccUenfi. & >D. Artaldo Prjrpofito ^cBugdk, 



& D. Giifdotie l>rii^bfito'S. Agathak & MagiTlro l^etto^di Btirg» & 

Magfftrb Bono. p^sbytcro Hugoftc" prcjdsytara Bonifado dc S.TTia». 

t ina. presby eer& Jac(^<> de. S« i>aw6ntk> de Veroellis tefitbns» ib tque 

t>. Gitala Biciiefii& - Dei gr aitia tkViVi$:^AimtA pfesby ter CstrdioaUs 

i recOg^ovlr&cotrfbJTH^eft, quodprai^emtfioa&peccatorumruoruni 

' l^ prOgeiiiroMi^ & parmttttm fddriMl donavit i&itcaldUdit Bccicfix 
nov^ B; Andi^e quand in civitate-^^rceUciiiiifuttdavit..quiaquid 
habet & aquifivit per f^ , vel per 'prbauramce» Aio«< m civo tatc. Vetv 
aellenfiinicio^ttata,5J hsdrtii & ctiete ejosd^iMilciy^^i^.in ^frixia- 
na &tcrritorio cjus, in caftro & ViII*.S. <^Hpan^*:, iBxaiiro & Villa 
Conjlmme. ao^ Vilk R<^gl«. in |;aftro 8c^ yilla Vjevropi .& ia<j>aim- 
bus territoriis & pertihcntiis. ^vsf4idQxim Ipcpriim, ; pf 6ut i^bntine- 
tur in^a/<(/<?w publico infJTUitnento fado''^^^^^^ 
. _ tarii. cufus incarnatio efk I2i9' jihdi<5t.,7!Jecira6 diie ahte Kal. Mar- 
tii. & in patentibus litterrs cjusdGin i?^ CrardinyisSigillatis Sigillo 
ipfmsi & Sigjllis D. Nicolai EpiIcbpifto^ufani:ic*,t). Siephani Bafir 
licac 12. Apoftolorum presbyteri Cardinalfs. ^c 'in'(ConJin^a,cim,t>, 
Honorii PP. III. cujus Data eft uli9< Dat.I^!^eraot j.KaiFcbruar^i 
Pontificat. noftri anh.: VIIL Infupcr ctiam ad mzlorcm .naupt^^ 
Omnta ^qrradiaa-fioui? contitietttr ift priBdiAi$''i«ftiximcniio ,&; littei- 
j-is. &,quicquid.ufqwc ad nficfci^tcm diem emit \iftNqHifivit.per fc 
Vel aliOi in civitate Vercellenfi'ih contrata S. Andrcae & curte ipfiuj 
civitatis & in aliis locis fupradi^is. vere donavit & tradidit Ecclcfi» 
praedii^ B» Andrcap. ac eoruhdem veram & plenam pofleflionem 
conceflit in manibus Fratris Tbma^ Prioris Ecclefi* praedidff B. An- 
di-eae Vice & ndmine iflius^Ecdciue. «oMoiJc<'&.<coarci>qBaddi;^ 
a >s Priors & qui pro tempore illius EcckfMe wimftri fuerint ScCa^ 
ftmici. habcant tcncant atque poffideatit omnia fiipradi^a. retcnto 
& rtfervato ipfi D. Cardinali ufufruau & pjena srdmamtifi oflmium 
prtBdiaorumin vita fua. rta tamenqu6dno©tot*id«m^Ca|d4- 
Bftli pcr fe vel per alium diftraere.vel iilicwtc.aiiijjj?<?,de prs^^i^ais 
pbficflioaibos nifi ad iitilitatem pncdifta^ Ecckifiap .vei Hofpi wlis S. 

An- 



kadiai confenfu oipitttii S. hn&ttk nihilommus lecedeute: Omniai 
flutem^ pnedtda cum fimbus & tepminis & pertinentiis ruperioribus 
& inrerioribus acceflibus. egreffibus .fuis« & cum omnrbus^ juribus^ 
jAociofiibus honor&^as.& diftridis ufibus & confbettidinibus. & omhi^ 
bus ad prxdi^pcnineopbusin.vivis prxdida die ut^fuperius fra^ 
dtdit'& doikaviriomanibats jam di^i Prjofis vicc & nomitie pra^fatse 
Ecdeiia^» itsi ut prdedidaBccIeiia&^ipiius Mini(li[i> iicut Soperius di- 
iSium.eft apra^entidic tniaiitea,donec>viferit prxfa^ D. Cardinali$p 
quoad^inoprietatetnr &.*poft jrt^tf oi iUius :quoad; proprietatem & 
urumrni*jtunx.Mb*atttii& j;«he«ftf*i& pQflSldeancqmiies pracfatasTer'- 
ras rc$»& J>aircflKoii^s»,ipleOii3feDe liberet & qjiicte Bne moUfiaikffieSc 
cmtradicimie alicujus perfon^. wAlxf.w ipfa ^cclefia feu ipfius po0ef{ 
fibnibus . jure .pitronattis .vt\ fervmn it\x: prafiacume ali(|ua cjusdem' 
I>^. C^cdtOfilis iKJtoinCKi^^ barr&dMmaut confanguincOrum Cjus utf 
pndpdi^^ cft. fe I1i(C)Om(lia(:tea.& rata;^rpctuo cf{^;volait& fta^ 

tHtt.st?qae prpciifiife' -. . • ji;- *::.: hf.^.j'.^: 5. ->:.(» ::o:. ..:'.: , .i^ ' , 

. : . Egp 4/^/«# ioipef iali au^orikitcNotariQisrinterfuf & jufla pne- 
fati IP^^jCafdinajyiiimtc pluralnftnimaitaauio tenore faipiL ^ 

ci : ^ . / Dtpkm^ Amedei IIL . Sabaudiae Gbmitis* 

fLmdemCoia^Szbzadi^ Marchi^ in £ralia dmntbtas fuat Jurisdi^* 
-^ didnis & Subjedis . falutem. . Quoniam gratiflima jprcmia 
confequuqtur in coelo qui pietatis opera Studiofii^s exercerit in pra^-^ 
fcAti» maxiroe quf virisreHgiofis affidue Deo dcrfervientibus gratiani 
inipenduat.i&trinqQillitiuistutelam. Nosdivin^ pietatis/ & fpi*-* 
ritualium orationttm inttiiaii viros rdigiofbs^fratrem Thoaiam Abba- 
teisi S.tAndrea? VcrccHenfis & totudi eiosdem loci conVentuinf cum 
omnibu^ ipfofum iiimciis & rebu^ pertotamterram noftram & juris-' 
di&i«Dem in noftn l^rotc^ionc ttttcia ciiAodia '& defcniione fufci- 
pimas» perpetuura^ : ' 

Stittuimtis d^quod & ankalia vef quatlibet res 6i6ti Monafterii 
ivc fivc violciiter fubripiantiir Uccat Canonicis vcl ccrtis nuncii5 

ftr 3 dii^i 



y 



41^ flKUxflerii ipfa aniiDalia vdresJi^las-per totamitgiTa» nofli'aA 
\^tik prppria atidoritate capine & tollere, & ad' iptfiiin «toni^leriiira 
deducere Hbe redeniptione vel aliquaexadlioiie^ & fi qu8B.iitcenB 
concefllones yel . i]»tuta ab ^teceifaribus noftnsiistiier^hobls drca 
yerceli^ties «ut alios.Lumbardoa nunc ufqoereiinQaBXHRv^aut a xm* 
b^s, aut il AicceiTonbus^ noftris in poftemm emanaveriht 'dnSlo tndBa» 
Aerio, auc rebus ejus.ih nullo.pmtU8.nocean&, nuHaia-moleiliadl 
tnfeFanc, nifl quod aipfit ipfius.monafterii fi^tres QMictali culpa id 
laeruifie certius. convincantur ft; publicdX ' ;OmfiibQs^«r^ cerrenO'» 
ftr8ijurisdi^onis,^priticiiMbtt6ji caftefiaida; Ballivis, &imimftris, & 
C9teris . Univerfis & (ing0i&' mandamus y &> tqb debito > iiklieHtads in- 
|iiogimus, quatenus hujus pri^rilegiinoftri^tmprem p^r ilngulos af' 
ticulos didbo monafterip obiervent, 6e obicrvari fai^iant' Onguti In 
pn^teotatibusdiiis, : & omiribii»iiuae{i$ di^^mwMfterii^litfeceisd ^^ 
bu^ot &<iequificriDt;; opem,' auJdUuin >6e codiititini -^ge^r (oi^ 
pendant» Sdentes qu^d quicquid utilicads aut hohoris eiMlftii am* 
tuIerinD oobB impeniumieputabimcis^ obdit^ 0tiam gr8tiati|.{inona- 
fterii Canoiticos, iiuntuis & Vi^ris Pariilqniis cuahf ofiihibtis^pebus 
fuis per tociam terram noilram in noitram ipedaliter iuicipimus pro- 
teaionem ^ ^je^dfiantevii^piis' verb:2dfit;teifterari6:p(^a ipiius 
ft^ih-i priyiie^/ tenorem TetiiretFHefefii^ieric^ ibutx^rindigncdiiHi^ 
noftrani fo noyerit incurrurum. Nos aucem in ieaiihdem :Vindi6bam 
acctrbijjmm ftudeblmus ejtercepei Jn cujus teftimoniumipEajferitem 
cartam iigillis noftris.. fedmus CfifmmuniijL.^ A\fl«mi;¥erodlisanIloJ 
mo S; Andre» anno gtatiaB MCGXXXVill. XViil. toa. Gaobrn. 

:A^ui4eus Comes Sabaudie. Marchio ia JcaliaomQiiRis» fiiaerjurist 
didioois .4c iiubjedlis falutem. Notum fieti.volunJus-.quadf^iDeiuo^ 
res obfequii &;,honoris.nobtB apud Ecdefjana S. Andraee Verceiienii» 
impenfi fratrem ThOmam Abfaatem lod illius, .^ cotum conventum, 
& eorum iucceifores in noftram proteftionem pw JfleiTatn tv^hvBi 
fufcipimus in perpecuom ipfos & eoruni nunttos; &" otnnia ipibrum 
animaliaper terram crranfeuncia eundo- & redeundo,' &: ibi permft- 

nendo 



in omne tempus l^eraiiter eximeniSo.^ 

Siquis vero aufutemefariocontra iftius noilripriyilegiiJDenorera 
venire prffifumpierit, iram & indignati6rieitf"n6ftniffi*^feTioVerit in^ 
curfurum. ■ Nos autem in eundem yindijiiam ^certiffiinai^ itiitfe- 
bimus exercere. In cujus teitimoniufO*^lce1?ntem G^^n^^fi^Hi^no- 
Hris fecimus communiri. Hujus rei teftes funt D. Unbelrtas del 
Sorfel. & D. Gratapalla & D. Ileftagnus Cal^lh^s-.de',Avhaoa 8:f 
D. Petrus de Chanbene. Aftum Vercellis in doino S. Andrea? aii-' 
no gratia MCCXXXVJII. XVIK. Kal. Oaobris. ■""'■ -■ ■<-■ '■ i' 

Sigilluni fuftinetur a funiculo compofitQ ex pluribus fili^ carba-' 
fi, Conftat cera coopertapapiro, •W^Si()i-idfiue"\itil*iif^piio Ilem-^ 
mate non adoptinuiflet Sabau(iorum gens prslefert caftrum Cum lu-' 
na prKvio hefpero. Ita .«i>.vv«, , s iu.;n. A .' ".' ' 



Indcx Abbatum S. Stephani.Civit. Vercellarum Qrd. 

S. Benediai, ■quotdra ribmiha feperi, • -^ . 
1219. D, Rohoaldus. .;■ ■ '■, . . .. ' ..v^ .'i . ( 

1 320. D. Guilklmis de Advocatis obiit anno 
J3.fl0. die 23. Junii^ , 

IS40. i^^ii.Vi.Simoh Maffiirelui^'1 ,':.': 

1405. D. BeneJiOiis Je Buliarir - ilibs riondum^inreit!; '■ , ■ 

" In- 



} 






•ir 



I « 



\ ;< • 



'318 §• 2^S* ' 259. Faria -Dicumiitita fri^hria 

Index Pracpofitorum' l^dtcrancnfium S;'Srtfepha^ 

• 4^ Cittadella hadenus repertorum* -^ '» 

1542. D. Arfbflf^flus Bonmtafis^ v ' - 

I54S* < D, Jogeluf J^icbfrwf, : ; .- , - , 

1549. D. jRf/«c; 

-ISf I* ^ P» •Pftf^ jtlexMdrwifh . • 

Xf5**'V, • ..«••'.. 

IISS3* / p^ Stepbanm i Burmki 

••554» * ^_ 

ISSS, D. Paulus /iloifltHbiuus. C ♦^ 

J^^^; (d, Alhertuf^BugeU^, 

15-58. ^ 

355y- ^ D. yacobus PbU^ffpus rerc^a^, 

l5<5o. ^ 

156 1, < D. VaUrius.QattinarietiJis. 

IS62., { 
1563. ■{ Wemy. 

i$^4» \j^ yobanhes Petrus AS,Gemfam. 
;i56s. ^ '- , ^' 

jS^^z. D^ Stepbams ^ Burontit. 

■ . • > . . . 

P. S. 

A bfoluto jam meo Epiftolio Patris Corbdlini MS. Hilloria ad me 
*-^ perlata iiut,^ (Ub anp. 8S7* &c. adtnveni fequqnda verba de 
Abbate Johannc. 



» ■• » 



■ -■■•• -.ff Coi¥#5b EWid6''ll ^ttn<ti • « femplice die flon venne 5* 
Itftlia, tteflfecft &pra, -ehe rierira fofleHWrata da Tirafltii.' 'Conial 
^uefti da©', 'regnardno il fecondO; e terzi Ber^garfo. ,11 2<**j iFu 6riii' 
dele, fe^M'<r<Kfeie VuJ11a'-foa mogKe figllvc*a di Oozone inarefiefl 
dellaT^fcanf , dbhna irijitfatca', e fendnadi tdtti'i>ixii, e ti4 tiit? 
t«ile'^ftne det!i!ru«'elfi ^«itefafflnina. La roro-crddelta perb: i^on 
puote fare, cJiebe lUdi tefiipi ndh fiorifle lo ftudiodi tutte le Ifcieni 
ze in Vfircdli e' n6n vileggeflfe i'Abate Gioanni Scotb, &• ifuoi 
Scuolari non vi compillafrero im yoiuiHe^ieSttcriCanonialla-foitna 
de Decreti di^raz;Japo ^^. ... ,- ;,.,,^ ,, , , . ..;,.o ;...m'J 

Item ip alia MSS..Hifto.ria YfflrceUenG VtrceMm JBelUni Patritii 
•' verceiienfis ad ann, *• 

,■ .^4. Fiorivpin qnefto cempb il flvd|o.4f .V«rc€i£UlSotto i ua 

[^ai^ X^cttoreic^jamaco .Giqantti ^cotco A^ate, ..'^ «gli Qaooiviili fluL 

l^nti com^lorpno un: Volwe di Sacri Canoni-alla fort^a 4i/gii$xkr 

9p,'nii,aifj|i 0f,^^y qual jdedicarQno ali* A^ireiCAYo di m* 

* Jp.margineinfptciuntur h«c verha: 

> da a(i»iu.cceduK» ii GeECone (a) ,,■.'.■ 

T^ftimonium publicum de MiiQiali propria manu , 

. . Tfaops Kempenlis fc^ipto^^ ^ 

O BemmeL 

Locus chart© fignataB. : v . 
Infra fcriptus Nbtarms publicus per curiam Bt-abantiaEi admiffus Lo- 
* vanii refidens fidem facio,^ & atteftar, quodanno Domini millefi- 
mo lepdngentedmo fexagefimo p^imo menlis Apriiis die prima 
Eufeb. Amort. C. R. DtduSi. * ' S s am- 

■■ ' -■ ' — ■ " p - . ■ I ' I I ■ j > ! , ■ ." ■' '; I ' ■ * . 

(4) Cx hac aota novum rurfu» jMnergte afgumcntutn: Vercellif igMtum Aiiflc Gerjims^n^ 
wcktiky AOttffiMiiuin verd Otrfiniu - Priorem' iguorarunt Corbdlmu^; & Bellinus, Tercel« 
li^i/ium renim Scriptores. fi?<ltp)n(Sn)^« *uii(ieiitt»',ftrgq*fiftitii'/t{uiut koiaiAU ttecitfiai) 
haufit Fr^ncitcHs Jlkgufiims id EccUfikK S« fblo dajctanoi cuju/ ilcrtiOf ftcc tabv* 

• Kv 1&CC t<Ajm% lui iorniptia nitiiur» 



ampliflimus -poioiunus Jtqabus Thomas BoraHiit Ca»«r.f(Qg» J^rior 
jhrono-MartiDianus , & Capicdlit WindezemenQs pro (erQpoj-cs S^ 
cr^tarius m^ii ad legendum & ex;aminandum cradideric Miffiile ince» 
grum manu Vtn. ^. Tho^s a Ken^is de^pQuni Hct^fquenibeis, 
oerujeis,- & nigris diftin^iun, ac yariis .abbreviaciqnibtus r^ipleQim, 
mcegrum ills^j-^^^m^iiarpiciQffie mal^ carens^in cujus fineh^aicra- 
nenco rubicati^, eadem manu etxaraca legupcur 4d(|uei)tia: 

(Ano Donojni millftfimo quadringencefimo dedmd fepciiAo per 
maou&.FracrisThome defijsmpen) > - (:« > .• ' 



Concordantiam cum praefato NCflalf atteftoi- ^ ' " ^^ • ' 

J. Eyckermans mppr. Nocanus^ 

Nos ConTdles, Scablni, cieterique de CorifilioojJf^idi Lovanienfis 
Bfaband» Metropolis ceftamur & fidera /fadmus Magift^^ J^ 
EychermaM) qui fupra lcriptam acteft^onemrellixa^^it, & lubfigna-' 
vity tfie Ndiarium publicum per Curiatn Brabamidi admifium ia 
hoc; oppido refidentem , ejiisque inftrumentis publicis plenam , (k^ 
indiibiam fidem adhiberi^ tafn in , quam extra judicium , in fignum 
fidei hafce 3igilIo noftro ad caufas muniri, & per imum^^x noftris 
Secretariis juratis fignari curavimus. Datum Lovanii hac pcima 
Apiilis i^f^i^ : ' ' * . i ' ' :.. : r ' 

(L. S.) J^ D. Bouille Secretarius. 



I f 



Teftimonium pub%Mni Notarii publici Antvcrpicn^ 

f|s ^de J^S. CodiiC^ Labrorum de Imitatione Thomne Kempenik 
.-' • , i ' autograpl^. . .. ; ' . i 

Locus Chart» fignat». • 
pxttaftam Cbdicis vel Hbdli manufcripci Thpmae Kempis guoad 
Z^ hnitatlonem Chrifti; compafti in tegumencp nigro, indutichar- 
ta pergamenca. aciigati, vel compadi in formadecimi lexti folii, 

• , •• • rjBper- 



-»• r 



repmi m una capfuIsMfubnBv^PfW fftipH in charra per^menta, 
& partim in papyro. iitteris ruWis, ccruleis^ '& nigris^ aflervati ia 
6ibltodieca*R^erehioriAtf1*atrtim 'BoUandiftarum tefidendum in 
Domo profelTa Societatis JE^rin hac ctvitate Antwerpienfi , ia 
<|uo Cbdcevjftlitwlld ifti^ aUft habeiitUr ea/ quas^ Qul 

Codex, vel libellus incipit hiice verbi0. Qmfeguiturm^ InquoCo^ 
^cejvd libellcKtinsliia /ii SmrMmmtrina^ty f^mtead m mnes^ 
A> fiaat^ Nm^effmt nMnUay mcin^Mka Scetidai In fine ejusdcm 
Codids; viA libelli babetur ieqiiNis rabricn etdem manu (bripta , ac 
fin0!fillt immutafione , pracen|uam, quod eadem nibdcay uti&re.; 
i^pixS^ prtfcedeneia flot lcripea ^ abbreviationcs tunctemporia in 

ufu:,' ifihutM;& cmf>Utu$aimiDmmM:acC.CiXLL pat mamti 
Zimkt Kmtpis kt imute S. ^gmiis pnpe SwcUas^ 

' '\\ PrftVia inQ).eaione, & collatione prcdi^' Codtds, vel Ilbelli 
"'"[ . ftdflf' hbc Ejpaftom tdm eodem Codrce vd h1>elIo'G6ncor- 
' / dare atteliQr Antverpi^ hac decima Febniarii i^dt; 

GuiUieliiuif Eepeoa mppr» Notanus pubt 

• f 

1^6« Conrulw f Scabini , ic Senatws Civjtatis Antwerptehns nd-. 
A^ tum facimus Guilielmum Eenehs ,^ qui fMpra feriptum Extrt* 
iium fcripfiCy ac (ubfigna\rit » effe Notaijium publicum hac in CiW*- 
tate rendentem, cqjus Adis, Extradlis, & Copiis ita ab_eo (igna- 
tis femper adhibita fuit, & adhibetur plena fides tairi in, quam extrt* 
hidicium, Ih qubrum fidem has per uniim d quatuor noflris juratis 
a Conf|liQ Secretariis fubfignariy ac Slgillo ad Caufas noftrs Civita-* 
tts muniri juflimus. Anno Domini miUefim.o lejicingaitefimo ftxa* 

cefimo primo » un^ecima die menfis Februarii». 

I • ... » 

cuso 

N. DiMft SecMCtfioi. 
» S»% Do- 



Pe Inventione. B.eliquiai^m Ven. TbmaKen^^nlts^ 

Interila ptoducagjr Hic ex^ jnfat^.acteftatione pnefissif il iMultfi^ 
qu6 tj^is-, -.Joanm&. Wa^riei^y Piieshytexf .fiB^drit,\>S(iK9ilQnfe$ ift 
!rranGralani& Cathalicos pro ytriU jutfaatis, fid^is^ nMrirtn f4tit»nld 
g<^$D,: ali^ jiolt'faieiie iQcUai ^4i)iEiM[X!«ii^Qeceho(lrci< d^hilMieeiA 
que ipqftenoiHtmo ajeniQrie.«catenBfif obsQiri; iiualm- jpfitit^m#»ui 4c^ 
ftcipttmifebel^l Udt^f^ .11ngu& •m*^)!** &i . P^ Theojpip- lie^Kid^er^ 
noiirae SociccatisibideHi Miilionatipj^A^b hpc ticulo.: n^^^^XAf 
JIO deinventione ofRmlfeata ffpajf i^ Xy.QM^ AJjJl^fPJS, in 
moa%^. Agnetis yul^jo. B^rg lUoofte/,' ^,eifl;V.Mpi?ffln]JH»{Mona- 

fterium npncupato, dik JJjII^^HSi ^i^? y.^f^f^«'S?».'P°^* DlljC|LXXII. 
^ Ego inu-arcriptus , hifce litteris kteftor,' lias 'efle Reliquias 
beata m^ifaOri»'T HOMiK Af KfiMPf^ quarum veritatem fequen- 
tes rationes & indic1a«ftabilire poffunt, Primo. Invenio in Ctironi- 




Secu^^^o^-,. fe" (^f .^ .&udl^i'e^'.Yenerabm Sacefdofe & viro infigni 
do(?kripa Sj^ff . Lic6ntiitb (Vblcquerus Hertjcingeiiorben eratjqiii. 
quadfacintaquatubr apais in* paltorali cura, hujus Swollenfis civitatis' 



l 




demandato Sereniir,&Reverendi(nDonumEle<*toris Colon. Maxi- 
ui il fa i iifeo g^ifcMtelQ^W'"^" inveniendarum caufa, per tre.<;pene hebdo- 
madas foderant, jamque foflbres k fepulchro non longe aberant ; ego 

-on i i^ fu- 



Docmeniimihdt J»Qentkm ^23 

ftqMrifiUd ibns^lociimquedengmms, dixi ; Sihic non in veneritis, nolite 
xisxk quaerere : & ad hocdicendliminovebar indiciis prcememoratis^ ' 

Igitur certia Augufti ftylo veteri, ciim effofla terra locus pate. 
fdk, i»VBmaeft'Cofnpagdsdffiam; concinn^ adtnodi!im firmiterque 
inter ie aiexorum) quod pluribus admirationis pletatisque afl^ftuai 
•Kdeavitj* Caput fupra duos cefpites jacebat^ qui etiamnum tntegrf 
«onQ)ictaaei|r, Meoque^iiicorrupti ac ii recenter efFoffi eflent. La- 
tere dextro terr« inclinabat: Undd dextera pars capicis honnihilcor- 
foptacratr Dentes, adbuc albelcences, fuperiorem oris ordinera 
mipl<d)aiit: pDd-dtta<^tn, duo tfesve axdderurtt. Manus deculTicim 
in formam.Cn2Css compofiie»^ idextera fciiiCet fupra nniflram, digitis 
manuQ^P pediimque integris, colte tamen & fcapul» confumptaserant» 
Far^olcBf incorrupta collum cingcfbat, & ui^ue ad humeros proten* 
^bacur ; reliquum computtuerat<« £x his pluraalra indicia apparuerunt. 
;i ' Sceletam illudv (ccundum fupra di<^kitt tlraditionem , feptem 
pedes a^Chori jVma aberat^ cujus fundaniedta nuiic quoque adeo 
ftnnjEi- folldajque confiftunt, ut nonnffi veilibus ferreis perfringi pof- 
fent, Sane ciim *mihi perfuaderem, erroreto fubeffe vix polTe, fi 
diftahtia illa feptem pedimi inveniretur; ad fundamentum pertingo, 
diflantiim metior,» & adeo praecise feptfem ptedes comperio, ut nec 
latitudoi unius ftpathinis de^t. ' ; . 
■' jttcebac Ghdi-o proximus, uk dignter feliquls, qoi in eadempor. 
licufepulti^erant: quin&ftcile oflendi potefl, neminem unquam 
€horo propitis fepultum fuifTe hoc Viro venerabili, Quippe fatls 
coWigi poterat, ubi *tumulOs cujusquam fuifTec', ex tiigris lineis, qu« 
nfarenakrideblmtuf^ latJtudineih '& Itfcgitu^itiem SarCophagi expri- 
ftientesJ qum quidem line©* eic quemis afferibus Safcophagorum , 
t&mquam imprefla quoedamveftigia, reliftae • ftierant, hulte autem 
ifiter prc&diitura cadaver & CJhoAmt confpicfebantur^ ■Manct fgkur 
*wm, ut digniffimum, ita Choro proximum qutevifle, 

Solito etij^m proFundilis erat defblTtt^v iti^c pefdes iiiifra fanda- 
meiUiim pordcus jacerentf nempe ijuo non facile, 4nde effodi aut 

i pofTet^ S s 3 jn 



I 



In Vka ejys l^tur, :qQpd ftaturd fuerit infra metiiocrttttenft: 
fafta autcm difDenfione, mventus eft mediocri homints (latiira niu 
nor, fcilicet tribus cligicia infri fex pedeH, i 

CpUigitur ex prstnemoratii parc0 ftolaQt ratits: degantioriA. . S»- 
quidem Gerardus Cortbeen, terrius ab' illo^ (ttus^^ ^circiffii «QUum 
partem (lols habebat, fed ex rudiori panno; ille aut/^iH ei: ^^atdii» 
vel holorerico albo, nigris flofcuhs incertextOt qMAQi parceoQi Soe^ 
niflimus Eleftor Colonienfis fibi referyavit 

Hoc notaru dignum. PylchK tnventi funt flores^ .qyr noii 
fparfim fedjn falticukim colledi creverant» vemaQles ridrat^sqina^ 
floribus Majalibus fimiles. Flpre^ ilji radices htb^ant;, . iil rtalb fir 
nidras tibiae, ad psrtem int^iorem ere&i in alcicudinero pedis , co^ 
lcre albo, rubro & flavo, quos ega dexeera manu deeerpfi^ Co» 
tidi fuerant terra decehi pedes idta^ aat pocius arena» cum prasdi^ 
Oixm monafierium in monce arenofo firum fic, dedicatumS Agneti; 
fed arena ade6 denia ^ fibi cohan^Qnce^ ut magno tabore fuerit e& 
fodienda: ideoque fiores illi k prudencioribus uc prodigium idiquod 
habentur, ciim fol eos nun^nam irradiare potuenc 

Nullibi % praeterquan^ lo cjus cumulo > hmus cjraiemarius invc- 
nicbatur^ quo faddapMt ql^^lica fucrat> ad corpus dmtius incarrup*» 
tum cuftodiendum. Huc acccdit > .qiiod ibpradi^uni ChronicQn 
dicat pag. i j^o Tbmam i KmpU ad latus Fratris Pccri Herbort Dia* 
coiii iepultum fuifie) illiquc proximum» Hic Petrus Herbort (ut 
idcm Chronicon afTerit pag. ijsO erat parva ftacura » & natura 
adeo ccnera, uc confiicucas Regulas fcrvaf^e non poirec. Inveni«* 
bancur quidcm > in loco proKimo ad Tbomam JiJKen^Uy Iiqcjc ^ 
grar, farcophagi Cut di^um cfi) indi<;iai fcd locus vacuus erat » iti^ 
uc hic Diaconus Pccrus Herborc» pro tcnrricudine & debihcacc coc^ 
porisi tottts in cineres abicrit t nihiJque de ipfo invcnirctun Irea 
affirmat idem Chronicon pag* 1 36 » hunc Pctrum Hcrborr,fepuhum 
eflc ad latus Fracris Gerardi Corcbcen> anno MCCCCLXX yikt ipfe 
Tlioma$ a Kempis iu fuo Chrontco rcferc» Hic erat £iccr4os > na« 



Docufmtm de ImeiaimRfli^mn^ Vin.:%Thma K. ^i; 

Mis in Hiw4cfwyck ; Hmofmis & aptus fd commuMs & graves la^ 
bores pa§* 134* Sc^Ictum ipfius proxtoKunrepericbacur loco vacuo) 
\9qn0 iuerac rcpuIcrum^Petri Herbbrt; coUum» dt dixi^ ciri:umda>> 
tilQi ScQlae^ parte ;ex rudiori paiino : & facile colligi poterac ex ofll* 
hi^> eum fMiiTemagnum & robuftum > adcoque aptum)C{tii tempot 
rc mcflis cgregic laborarccy & hiemis cemporc. Jigna ca?der,eci>&; alia 
Jjyborjofft.iubirBc. » ,. ^ 1 

H^beQvmm.cjQfigiem Tbma i. Kempii ^ appenfam in Sacello 
mco 5 . quacuBi. craniup convenit. . . ■ , 

Bx opinibuf his praemitfis racionibu^ & indiciis; concludi poten: 9 
praeiaa$;ftel)quias .eiTc B. JA.TihomaA Ketnpis^: qua? o/Taaordine na^ 
turali ;inyiceip jun(^ ) firmiter adha^rehanc. Vcrum hic XIIL Au- 
guftiSrylo novo^ in pryfentia Reverendifr. D. Canonici Metropoli^ 

cana? Ecclefiie Colonien(i$;s Henrici Mcringjh > utriusque Juris Do- 
jftoris > Cominifrahi. [\ix C^Ifitudfnis i D. Eaianuelif van T\^enhuy-> 
£cn) PrctocisSwoUenfi.^; P. Fraficifci Corlui, p«Gaiparis £verhardi 
{k:lMUck) Canonicorum Regularhuo^ me quoqi^e infr^ fcripco> plu- 
libiisqlie «liis prapfcncibus ; primdm a Pacre Corlui 3 deinde cum hic 
4e£cerec > a P. Schrick junfluris cxcmpca cadem of!a func r ac dcni- 
quc > cx Iqco fcpulcri ) in quo duccntis & uno anno quiQveranCs re- 
vcrcncer fublacas & rhedac ippofica^SwoIIam ave^a. ; Poftmodiiai 
Sercoiffimus; & Reverendiflimus Elc^or Colonienfis , pei: di^m 
' Commiilarium Canonicu<n Colonienfem Henricum Mcringh:^ crans- 
lcrri.ip£i o£& iuflic in Saccllum meum > S. Jofepho dicacum y uc hic 
reqtticfcant > diligcncevque cuftpdiancur > & nihil cx ipfis alienari 
poffic» ficut mihi.mandavic ferenicas fpa > cum in proctn<5tu cffcc uc 
difccdercL Jn hunc fioem rcUquic in Mandatis Domin^ Meringh 
Comtfii0ario fUo ). uc curarec.ficri capfam pretiofam rccondendis 
cuftodicndisque Rckquiis hujus Dco araabilis viri , prouc fa^um 
eft« £go enim ipfe XXIX. Junii ^ Fefto San&orum Apoftolorum 
Petri &PattIi ftylo veceri MDCLXXIV, m^jora offa capfa? iwpofui> 
<(iminoca in fiEriniO) intta i^d^m ^zf^tm collofiacp y itcm in alccr^ 
iv.-Lj ro 



/■ 



12^ •" ■ $. i4s* •■ *5i>' Pifrid i)ictmma Probatoriit 



^ii ^ 



ro icrinio fupra aJ»eriim'po(i!o/:recondidi aliquot ipfitib 'denfvs (II 
particulam cappa?; aliqudt etiam flores aridos, qui ckca talun) <ini4 
Ari pedis ad interiorem partem creverant» iit fupra n>emoraturA efti 
nec non cefpites duos > qui capiti (uppofiti fuerant > iimum coeroen^ 
tariumV quo farcophagu$ circlimlitus i <Sc davoa ^ quibus coAnexul 
(uerafC i ha?c enim omiiia Juxta cadaver inventa funtr ' p^ 

Uc fepulcrum ejus omni temporc inveniri po$t , ftatim p6A 
fublatas Reliquias» in ccftimoniam podti funt duo grifei tapideS) de 
tcmploaut monafterio » unus ad caput, ad pedes alter» terraqu^ 
conte^i. Harc omaia » prout ego mea ttanu defi:ripfi , vera. eifc 
coram Deo , Hominibusque declaro> & propria manu i(bbfcnb«i 
Stdfcriptum erat , Amoldiis i Waeyer » Paftox filiusqiRr ^c4lenfi$s 
verus ocularis tdftis, 

Hadenus illCi Betgica noftra fcu Teutonica lingua : Latiiia^e- 
inde (ic profcquitur ; Poftquam Reliquiae pii Tbma ii Kempis mihi 
in cuftodiam traditae , &in^accio mcocoiiocatx fuiiti fequenffiei 
gracia^^ tr|6$ patrocii\i6 addi^s Rdiqmas ^eptas attefton- Aiffid 
WDCLXilV» temport seftivo, Virgo devota , cujus mantts dexteita 
^liquo tenipdrc tirida ^ omniqac' motu ac fenfu deftitiim ^ arquc ^ 
Chfturgi^ d€fdi6l:acrat> vovit> ubi pius Thom^a Kempis a Sanifta 
Ecclcfia inf Sandl^rum numaum rclatuscflTet ; veUc-ieannuatim m 
ejus profcftx) ;ejunare ; & feftum ipfiitn, CbnieirK>ne,CdWimmione» 
ac piis exertifiis finc fcrvili operc ceicbrarCv ^* Aft iUo^ nondom San- 
ftorum numero adfcripto - id pcragerc non potuit. H«c Vitgo ta- 
men> fub meo regimine exiftens, in eademrintentione permanlit, & 
votum fuum implerc voluit^ Interim^ Fa(f)i"Confe^ontt i tc fumptft 
Eu£liariftia> fcdens coram ejus tumba^ voran^ quo atitea (c obftriiv 
xcrat, renovavit VI. die Novcmbri^, & caepit convalcfcepe ; & brc^ 
vi tcmporc fanitati reftituta eft » adeo ut dextcra mami^ fuis omni* 
bus oiJSciis fungerctur ^ ficuc altcra qux nunquam manca fucrat. 
Prasterea varias perfonas > dolorc dentium laborantes > e|usdcm pa^ 
trocinio liberacas compcri. Inlupcr in Sacella me» ^Suaviillaiu^ 

#dor 



JEff^a mwGtrfeniJidB Perfonatia inptinSlo ErmSfmisexfmmtw'. | if 

odor aliquottes, a variis & fide digajs utriusqae fexiis^ iaun^ Jk io 
congregacione popuU more noftro habita ^ perceptus cft. 

PARS VHL 

ERRATA PERSONALIA 

NOVI GERSENIST*E IN PUNCTO ERUDITIO- 

NIS EXPONUNTUIL 

(f. »$'?* 
T^iflTertationem fuam CRITICAM vocat. fol. i. ERRAT. Ars 

^ Cntica vocatur > qua Scripta veterum genuina dUcernuntur a 
fpuriis. Gcrfenifta novellus tribust Homilias Joannis VinceUenfis 
Decretoruffl Doftoris Joanni Vercellenfi fe ipfo cefte duobus ikculis 
antiquiori. Errorcm palpare potuillet > ii Homilias illas legere , Sc 
frequentes allegationes reccndorum textuum Juris infpicere maluiC- 
fet« Hoc non eft Chtici. Praefumit poftliminio reftituere A^^^ria^ 
ten Gtrfenftm a me in Scuto Kempenii ^ ad quod me facpi^ refiero 
exprefee s dudum exauthoratum.. Hoc Scutum Kempiuanum nec 
legifte nec vidifte fe monftrat. Hoc non eft Critici (a) Vix uUuia 
inter principia a Criticis prsftabilita a novo Gerfenifta obfervarit 
bucusoue vidimus. Refigenda proin fuperba iofcriptio Titdi » ei* 
qise jufti m adfcribendum illud tJbratm 

Faecundi caiices quem non fecere difertum i 

ii. I. Epift.5r« 

§. 76q. Pdycratis Gerfenfts exoiaWati libellum veterem naniam 
voat, fol II. ERRAT Gerlenifta. Vetus n«nia Pra^ficarum car- 
men funebre eft. Cui funeri ego planaum lugubrem , lachrym&s* 
que cqaaas folverem ? Gerfeni forlan Vercellenfi, Decretorum Do- 
Aori f C^oQiodo plangercm mortuum > quem nunquam natudi 
agnovi ? 

§. 26r« Vidi nimiam Canonicorum confidentiam, qu« e6 de-* 

veniife fcribitur, ut } Catbedra templi Pollingani rumor (pargeretur, 

Eufeb. Amort. C R. Dedu^. Tt nemi » 

^ {&> Viiic P. HOMOftATUM. Df u[u WtUiU DiScrt. «. An. i. 8c s« 



3^9 ^^ts»--^?^* JStratamviCerJk^aP^f(^^ 

ocmineiii in Bavaria repcririy qui Infbffliationem plenaro refonnare 
andear. fol 1 1. Superis gradas hnmortates l Me eciaiuniim vivo 
poft triginta quinque annos tandero aliqaando invemuni efle Gerfe* 
niftam Juvenem^ qui tantis ezcidere noh vereatnr aufis t Alii faga** 
ciores forte fuprcmum meum dtem expe^anr > fecuritirs rari y dimi^ 
care cum vmbtis» Vereor tamen> ne faltamur & ifbr Exbr^ur^ ut 
^ro> fufcitante Deo> milris ex cfJHm ultor. Quod rem ipfam fpc" 
Aat y Gerfenida longc aberrat» Tbraibmfinus ex Cathedra noftra 
son perfbnac ex ore nc^rorum* (a) Quidquid in Exedris Sacris^ ad 
cxplanationem verbi divini fanam 9 Intonpationem Edoi ab Ecclcfia 
tpprobatam» auc dire Aionem momro a cjuxttu param non (ervity 
tanquam purcamema abjicimusy execramur^ devovcmus orco* Ve«^ 
rumtamen , Jcribitur^ Gerfenifta teftatur. Jlquo? quanda? hoc icri^ 
bitur ? Nil credibile (ine teffe idoneo C§' 1 0<* Xpfemet GcrfcmPtz 
foK 1 16^, tK Quatremrio teflimoni^m &nq authore > authoriracem 
fine teftc rejtcit» Si boc in hiffori cis circa quarftiones fa&i anciqui 
pbfervandum y quanto magis a Gerlenifia obfervandura erat circal 
turpc gloriarionis exCathcdra publicary & ninAg cmplacentia Sc in^ 
fpmtims prorervar virium» nc non miodo uni> ^d omnibus exprob^ 
fsret &IC Afiis piiblicis^ finc ceile idoneo ? An fonc auiborem Po- 
lycracis Gerlenfis> cb) qni ante criginta feirae annos» iisdem krmc 

verbis 



(») Bcna tamcif cx ore Benedidinoruiff, Trilit fir Pl It P. Prtci*if Bdckir,OvS. R ^c &c 
^i czCtthcdrft Tcrapli LyBar*Laccn& «nfio 1741« pcroravit» cfarr MjiiiufcrfPCQfi^ crifcflv 
«mii» mamifcripto V. TlMMMt Kcmpcniif anti<iitius« fin vcH>i ip&is : 011 2)fm a^ttH 

ucmU C»«m »ar Cftfftun j an ) \)at HenricHs ^afcn^cti picl \$tt^t\^n TC^k^ 
mit felncr 4«ft> pfrfcrttect , wtt&^ t>oti 3^tnc Ifl aii A uar&«ti&etf ^40^ {(cfj^ 
>ctte ^^Utni^atf ^cr TTi»^fo{0(C^^^ 

fcel^ett r^«M^ Kfmfenfis ^ait^fc^riltt:. lat » ore & cx Caihc<k« fiCBedJciiiio^ 
fuiD pcr(bfiar 'ThTitODifhius f 

^) A4do cjwlca» forinurf«» ar omiif6uf pccar, qui omnt&u» (niiff^rm itmcSc mcir opi^ 

moncin inrpirirc modiS^ ccrtc- noif angatco intcnxiit y «^uem fiduni cxfcriptorcm ft pro^ 

bavcrir noTue GerfcniAo. £» cffFontcin caliimniarerif SchyrcnfiV pcfuftntiamy plan^, 

Ttfytrdt. 47erfens, a(nno i/jy. foL iri, hac \ OifertaiorSciyrenfis^Tinc^irgo^ p*g«^re.h«c: 

tofpft ; mil^ffi aUir^fmrt ( filcm pt- firii^if ;. f^4i mmi4Af Ommcurmm cm- 

ticnti*|. fltcrm- 



inp^o Etuditmis expmmtar. ' - I >t 

yei!>is faatic querelam ) oedicamcalunmiam^ftrindt? Atailtotem-^ 
pove qvLX nova Cnfcnilikx Schyr^nfi irarum caufa ? oua? nova ex 
Cathcdra diilidiorum fcintilla > ut tanquam prafmti injurta provo- 
catus profiliendum (ibi inftar generoibrum carulorum ad arma nro 
faluteomniumtottus fui lUuftris Corporis membrorum ducat? Scri^ 
Htur^ inquit > in Conjugatione prsefentis temporis. Qui in caulk 
Kempiiiana quod iUum textum: ait bmdlis S. Francifcus ^ urgendam 
4:onjugatioiiem pra^fentis temporis modis omnibus perorat > confimi* 
liter in prarfenti conjujgationis tempojcc^Jcribitar y in^uit. O homi* 
nem inteftatum> aut (oblitum fuii 

^. a62. Adverfarii iibdilus Sarcafmis fcatere !egitur foK r). 
£RR AT Ccrfenifta. Sarcafmus eft jocus cum amaritudinc loqueii- 
tis conjuodus. Teftor experiemiam memis. Ctim nuUum unquam 
fentirem caufor Kempiftana? gravius vubus> ad tela Cerfcniana cum 
amicis meis fcmper hilariter rid 

^^2^3« Bufcbius fcripferat^ qua? vidit ^ audivit) infpiratus eft 
-fol i^. JERR AT Cerfcnifta. Bufchius dicit^ fe in^^iratum fuilTe ^ 
l>eo ad icribendam ea , quae vidit &c audivit i non ver6 dicit, fe ea 
fcrihere > qud! inipiratione didicit. En i qus verba in Prac&tione 
fui Chroaici. jlggrediar fcribere ea , qua £oram pojitis milis ipfe €on^ 
fpexiaut itms majoribusfrequentius audivi , aut d generali noftroCa* 
pitulo detervnnata cognovi , & eafic fcrihere divinitus infpiratus fum^ 
Qnx^dts adhibenda Cerfenifiae> ^ui in primis fuae Opdlae lineisTe* 

Tt a fti 

olfiflrtM 4arte vcnix qvid impemrc ^offttt intolenndam ! di^m tx «jusmodi nimore 
quaii rcccnter iparlb adco irrtutum fc rcribit,.uc cilamuoi conctncrc ncquitrcrit. Siquifg 
hic ccttc mcUds mtniiflrct domi foaeque £am« pcperciaet 5 quam totacndaciis in|ttrii% 
crfumnus DiiTcttattom ^fcrtis publice ipfcmct p roftituit , t^^rm4H$mm ^oim ncqna* 
5quam rtf^rm4!uit\ immo ncc obtulit UMgutm^ 



Potfcrdt. Ctrjtrfim 
tientla) <T Ad htJitrndm ditm cnfi^iitk^ 
bitt UpiM irritdta , ttijim in C4thedr4 
ttmpU^ fpMrfi rmmvrt ntmintm rtftriri 

in B4vdri4 Qtii Inftrmaii^ntm ilUm rtfor- • .^ ^ . ^ - 

pf4rt4Mdt4it^ H«c Polycr. Gcrfcni. an.i;&f , 4itdt4t. HccDigcrtatorSicbyccalif aft.if #i^ 



DiJfirUfr Sch/frtt^. 
fUttnti^m 5 f M t9 dtvtwjfi Jirihhn^i 
$tt i C4thtdr4 Thnfli P$lling4ni ntmtr 
(f4rgtrtt$tr f ntmintm in B4V4ri4 rtftri* 
ri , ijMi ii^orm4ti$ntm Pltn4m rtftrnuirt 



3Jo 5**f ?•*?*♦ Errata novi Gerfenijia Perfinalia 

fii omoi excq>tione majori (§«14-) tam enormem Eathufunpi im» 
pingtt caluroniam> & contentus alieni excerptoris imperfe&o tcxto 
non infpicit fontes? (i) 

S^ 264« Eam vitam Thonue » quam in Vernacnla ad roanus ha« 
beo in compendium traho« foK i $. Non eft Critici) fidere fiiogra* 
pho Vernaculo s fcribenti foKiQi idonea pro inftrudione picbis, ubi 
fontes latini facile poffunt infpici > S^ ex circumftantiis pcrz&x vioe 
argumenta contra perfonam trahenda funt. Si Gcrfenifta legiifet 
Vitam Kempifii ex Afcenjio yadoco Badio 9 non tam petulanter VefUh 
rabilein contreAaifet. 

§ 265. A quodam ftcerdotei (Florentium Thoraai vocat) 
fufceptua, Siccine loquimur de luminaribus ^ aliisque virif ihfigm« 
bus primariis fui fsculi?^ H fcribat quis: De quodam monacbOy qum 
nennemo Mabillonium, Tritbemitmip^ Bernardum% JBrmmmj Bfmdi&um 
&c. vocat; annonproderetfuamignorantiam, qua de hig.perfanjs 
tanquam viris obfcuris, fibi & mundo incognids^ loquereiur f Sic & 
Gerieniila oftendit, fe vitam Florentii, viri fuo asvo, & in Hiftoria 
Eccleiiaftica celebris» quam k Kempiflo confcripcam inter hujus O- 
pera^ & in Chronico Windesh» invenilfet, ne vidille quidem. Hac 
£ruditionis armatura cin^his Gerfenifta aifumit nomen Critici} 

j[« 266^ Ibmas K^ Oeconomt labores Cp^^ iubprioratus offi- 

cium 5 fubire coadus eft» Quod oificium non nifi poft efFuias la* 

4:hrymas deponere liciitt * fiincilludU 1« c. 20« fcripto reliquit: 

Quoties Jnter bomines fuij minor bomo redii, Heus amice leftor l fi fa- 

pis, colltges: Jhomam librumde Imitatione tunc primum, fi com- 

pofuit, corapofuifle, quando fecunda vtce officio Subprioris funge^ 

jetur» foL 17, i S. Si huic illationi nullu^, qui fapic,, refiftcre po« 

teft, coDigo^ Gerfenifiam Scbyrenfem nunquam adbucinter bominesfuif 

fe^ quia nunquam adnuc oeconomus fuft. Si autem inter hominef 

jaecdum fuit, haud dubie inter Logicos aut Tytones cricica^ nec- 

V diim 

(«) fiicroruffl cfi cailibct Qbwio impin^crc luciidiwi». 



/ 



f 



mpiK^ ErwBtkfns es^mnaut» ^3^ 



idiimiiik; ctnn & ifti homines ijnc; qood pofteriiK onileSafiiiiQ plu. 
ra ejiu ratipcinia confinnant. Ciim efg6 ifte Gerfenijda necdum io> 
ter homines ac proin necdiim incer Tyrones Cricics iiiefit, paciacur 
fe inilrui ex mea Hermeneotica^ quam inferui Arti Qritica, Parte 2. 
i. 3*1ias tres. cradidi Regulas. i* Pro iUo verborum fenTu .ilac pr»- 
iumpt^o, qiiem verba conununiter habent ex uiu loquentium* 2. 
Quando verba ex ufu loquentium fimt indifferentia adduplicemfen* 
iiiffl, tunc reipiciendum eft ad intentionem loq^ends. 3. Quuido 
oec uTus loquendi certum fenfum determinac, nec intendo loquen- 
tis nota eft, recuirenduni eft ad circumftantias yerborum, ad con. 
«excum, ad connexionem do^rinae!» ad totum diicurium, ideft, ad 
^jedam materiam. H» func mee trea E^egule Hermenevdce, 
jam qusro i. an fuiile velnon fuiile inter homines ex ufu ioquen- 
tium fignificet: fui, vel nonfuioecwmus? 2. An intentio Authorid 
fuerit potiiis, religiofos pra^ibrvaise ab ambicu oeconomici offidi, cui 
ipfemec;in ibedali Qpufculo de Offick frocuratms prsfcripdt dire- 
Siones fimoas, qiif^m ab inutili Religioforum cum fiecuhuibus ho- 
minibus conver&cione? 3. An contextus xxt&xt de oeconomis, 
vd de religipfis privacis? Circa i. aemo de (economo pracer Schy* 
renfem Gerfeniftam ibmhiat Circa a« 6r* 3. Ipfemec auchor in 
contexcu refpondet: jQ«««rg, inquic, aptitm tmpusvacandi tibi. Re- 
linqi4e •curiofa* Si tefubtraxeris 4fuperjfuis hcutiomhus 6fetio/is circui^ 
tionibia^ nec mn^ mvttatibus & rumorihus audiendist invenies tempus 
fi^ienspro bonis meditaiumibus. Dixii quidami Quoties inter bmines 
fui., miner bomo redii. Hoc JapUu experimur , quando diu eonfabulamur 
&c, £x his pacec, hicentiQnem loquencis & contextum non tra<^ 
re de oeconomis, fed quovis Religiofo. Denique Getrlenifta enor- 
^mitererrat^ dimi le fundat in fent«ntia tanqu^ prolata ab authore 
libri de Iraicatione, cum tamen author eam prsecis^ referac, iic 
.prolatam ab aiiquot Dtxit quidamy inquit. Qui^ ifte quidam? PacU 
&. fua dona a Deo a^cepta Kempiiius aliqiioties Kempino hoc mo* 
do rec«Dfet, di^ia fua vix unquam^ kaque iiicerto fuppoiico fuper' 

• Tt 3 • ftruit 



j 



33* JBH^sfaMviGerfeniftaperfotuAid.^ 

•flrait CSerfettHla^tn ^^ocfaam Kemjnfiitnam; ti^tt^-oftc^iidc ; i^ 
nec Logicuin nec Criticum efie, Logica eum docui0jet, termihium 
aligmf quidm iiipponentem iUjjur0ivi, ekttmmath pro uno disjun> 
^ionttn inembro fumi oon pofTe. Mes /trs Crifica Pari» t * jf. s. n. 
7. ipfi moRitra0et; quando jn taufi ad plures coa^^tes^effe^ut 
( aut viciffim in effe^ ad plures cbntingentes cauias ) repi^ritur as 
qualis diipofitio (|autreferibiUtas') prdefiiiDptio de uoo deteroiin&td 
eSe&ii (vel unadetenninata cauOi]; ifehabet iit uni^s adnumerum reli* 
quorum poflibilium effe^uum ( vel celiquarum poiBbilium caulanim} 
Confequenter cimi in pnelenii aifu fub ter^nhio ^^am p«tuerint disjun- 
&iv^ iotelli^' plus qulim liidlie viri in Afceta^bis expertj v« g.M6nach0iti A 
Patres» S. Bernaraufy S, Bmiv., Sufhtxiiu^, Prlmi Patres WindeSh» 
&C, &c^ Pn^vunptio feu probiibiUta» d^ei^unat^ pro Kempifio fe 

Jtiabebit iit ip^ ^ jBC proin erit feno^ Qtill»» 

(S, 2<$j, Sciendum fbmamitiffgro ffxenniq Itpfpftern S- Ain^ 
ttamm ad Tyrocinii rudimenta admilTum non eue, R, Quis eft ho- 
fpes? an iUe qui ^nimum ha!^et fiakUitfr manendi? an ille, qui fo- 
fum tranfeutHer divertfn4i? Gerleoifta, iit video, etiam ixL Gram- 
matica puri idiomatis latini »dhuc bofpes eft. Vide §, s%» 

$'^68. Sex annis Thtiarium , fit verbo vesi?; itigere debui^ 
R. Si MiieX animo pudor, non opus foret de impudenti verbo de- 
precaiione veniiB, Vjde ^, 53, 54. 55. 5^' 

§. ^69. Jodeeus Badins Frandfius 'Ibienjis vocajit Thomtm 
adolejcfntem Tyrmem tmperitm rtsligiofa vita. R. Gerlenifta aut im* 
inid^ter mentitur, aut impudejiter mentientem ftupfda ovis fequi- 
tUr. In Biadio & Tolenfi non fpUim nihll horum contjnetur , ifed h 
diametro <iontnuia. EnJ verbaBadiic, 11. & 12, Qmdam diefeji^ 
pera&isjam divinisy (im Fiorfntius alumnumfum Molleotum folito ala- 
sriorem vidijfet y vocatumemin fumcubicdumjic affm injfituit : Thh 
ma,fii in Dimno cbarifftme, tempus appetit, ^ fibi conjtituendm efi 
vita gemts^ Fides » ^ in tmmdQf^ mwma^ qmt ia^uei, quotperi' 

ada! 



/ 



m pfmSh Eru^ims is^Mmtur, «31 

tuUtl ' Efismtm vis di^x ad faHtam; a&iva altera; attera coth 
tmplatimrum, Utramvis Mtm ekkgerisfj tutHts & reSfiUs eam in 
elaufir^, quam m mutf^ geferis. - Tiipfim ba^s, corpus babesy volun- 
taffimbabes: bacofferDmim, - Neque dubitff, quin grato fis in optp- 
mk 3e tuiis mer^um animo : fi^e emmperjpexi in te pietatis ihdicia. Sed 
forfitanfi^c$t4^is; qaam potijfimum commendm Religiofirum formtdam 9 
Sunt enimfbtrima&' omnesbona. «Sr^ (adolefcentibus) f^, quiitHMsfimf. 
inftittai, ea videttari^tima, qut^ GerardusMi^n.ncbismoriens reliquit cQm- 
vtendatiJffmamfCan&nicormvidelicetftdtcarmeD. At^. viventium, quorum, 
itt noflfy tiuperdt^erexkniuscoUegia^Adbaci^tpmsadolefiensTbmas. Quod 
muitisvotis pJufiuks Jam diesoptaviy Patery etiamfperandi anfam praffes, 
QuandoqiddmemminPPindesbeimgermanum babeo; utinam faxit cbaritas 
tuajUt i«tBonteD,j^gnetislocum inter condifcipulos cbariffmos inveniamjith 
tabOi inquit, Ftorensius, &pofiridie dedit illiad Coenohii Prhnarium litteras. 

jlcceptislittefisoptifnasadokJcensaddi6fumcoenehiumadv6la^it.Prmaritts 
ieilis litteris ingentigaudio efi intus quidm affe^ftts , qma & puerum no^ 

vit, &fiivit, netninm i JRorentio cemmendari temeri, vultu tamen Je^ 

veriore adhtumtpuert adpedes profirati, perictdum, inquit, faciam, 

in litteris, in moribus, tn valetttdine tua, an onera ttofira nibifctmper- 

ferre valeas, datdque mattu ad reliquos Novitios produxit, jlt quamns 

«ft mnibus morigerm & od religionm aptiJfimuM cmperity illius tatnen 

profejfionmfexenmumtotumdi/ifditjfuequodtunccavebimt,quemqumadbt^ 
feruttt imperitum ad ignotartm reram voia adfiringere, five quod h re 
adotefcefais exifiimahat , ipfum priits per omnia probare. y^dmifius ad 
Ofdinm, agtmit DeiinfeUludbengkium, de quo.in folihquiis mminit , 
fJeretrorfum iterum tdfirm^ voto me fponte adjirinxi, h Sodalitium 
^ftur admijffus mnes replevit religionis ttumeros, Jtc cotnes, Jic affabilis 
mnibus, ut mnium fujfragio Jidiprafe&urat Jeufuhprioratui , licet invi- 
tus praficeretur. Ita Badius. Eodem modo fcribit Francifcus Tolen. 
fis ex prifcorum monumentis, Natus eft, inquit, Ibomas nofter an- 
«»1380. Puery utprimum per oetntm licuit, Daventriam mifitts efly co- 
lendi eUmandique ingenH ergo, Daventria agens dum in bac tetus in- 



'83* S#»SPt-»7** Mrrata fmi Oerfenipa p&finalis 



ut parenttm non eludat exfpeSfationem bona inMis magnkqts^ 

fpei adoleftens paulatim irrepfit in illujfrium virortm familiaritatem. k 

JHbrtm cura & opilms fubkvattis in artmm bonartm /fudiis perftkU. • 

yam tum illivilejcere bac ftrtm eaducarum univerJit4Sy delitia fac§di 

coepere^ - Hac ille amipodd ex virorum ^orum quatidiane eongr^u & 

familiaritate metebat^ - Hde rationedumprobeinftittaus prohitif etiam& 

integrius decurrit yitm , fafftm eft^ utD. Fhrentiiy qui Tbemam m^ 

ftrumfilii loco babebat^ juvenisque animum & depderium adcmleftiaJUh 

grantiJfmumperfpeSlum babebai^ opera ^ atteftatitme cmmendaretur ac^ 

curatijpmh ejus germano fratri^ qtd tum praerat menafterie recentius 

. condito , ctd nomen D^ Agnetis. Domus ea ten^ftate obfcura » pauc^ 

mis nota raro cokbatur cive^ ferk tttftmt rertm omum exordia bumilid^ 

Non refugit tanti virivelautboritatem vel conJUiumfequijuvenis TbomaSy 

qui^ ubi in inontem D. ^gnetifacrum venit f Jufceptus eftvel in gratiam 

Florentii obviis quod dicitur tdnis. Ut vidit beneque perjpexit^ extemr 

phprobavit locum^ velut 4 Deo paratum vitaperttm. hgrejfuf tum 

erat annum vigefimtm. Non tameny qtsod plerique folent^ i wftigi^ 

pracipitavit fe in hoc vita genus^ igttarus quid ferre velint^ nelintam 

lacerti. j^dnque igitur annos Tyro & r^igiwis candidatus exegit^ jex^ 

to Jacrtmi babittm indtdt ^ feauenti profejfim Ad pofteritatem 

transmittere omnem vita curjtm^ qua in Deumpietate^ infratresftagra^ 

verit cbaritate , qua animi fubmjfffone fuis firvierit^ qt^ms operis vits 

ctirfum decurrerit^ non ejjet nojtrarum viritm* fJbc certi & expkrati 

babemuSf femel itttm ceconopiiam adminiftrajfe atate adbuc fiorente; bis 

Suppriorem egifje^ Temporis illumfummam babuijfe rationem^ totfuama^ 

nu ctmfcripta voltmina probant. Sufferjunt adbuc univerfa BibUa in 

quatuor Tomos difpertita^ Uber^ quo in facris taimur. Tum aliqua A 

Bernardi Opufcula^ pracellenti arte & magna indufiria d Tffoma con* 

fcripta^ Rogattis^ ex tempore in quortmdam commodum declamitare (con* 

cionari) fwnquam abnuit^ Complures fape numero ex urbibus^ locisque^ 

rewotioribus^ quos fama excifverat ejus audiendi cupidiy buc ecnfluxere^ In 

corona gravitm virorum^ ft ipfo prajente forcnjta^ aut mmdana agitar^ 

renitur^ 




riirfaP/AiBfefM^af ad'H!ngds JhikWa:} fiec r^mS^at^,fie 'nggttts 'a»I. 

Jb», Si^^i^hr^&sque caieflibushabenttfrf^^ ttiQx pop'^atusjmJ 

. HaBc ornritt 
Jpdocp Badior 

&: Frattcifcd ^toleiiii JajptigiL;^ Si quis ^icfsret iQaidmJR^ 

Scclefia difciplinm^^i^^liiivibHi^ confuetudinemSocietidis^B^ 
pjirplmK 4nM d^j^diit i' w^s m virtutBus fotidis & ^ifcipUnis Eccle- 
j!^/fkis'^iiiperit\fi i aitt injmmiiiiate&^ modefiia religiojiinecikitn fatis€X^- 
&tita;fps\ifrSM^a SdhSiin^y & T}^SniMfdcrtm adre^at^^zn ^er hoc: 
diceret^' fff)gul(W^fifciEhtbfeftiire'to^^ inexercitatok? Prud6iw 

l&g^b1atoKiion'R?mpW prarfu fed etiata praecavet 

committe*ryda, -Errat p|t)in ; nec folixm errat, fcd etiam fallit Gier- 
fenifta 'Schyrerifis, dum Badio yerba minore cbaraSUre exprejfa^ tit; 

«rpropriav s^ffingitfpflsb. '' 

'4'. li^o^ Ouatemio authorotn eft, fii Rof«reydo fidem ffamus^' 
^tnWslabitiim^wi Audiamus illos; Vi* 

tam Thom^j, ajunt: hulH eorum, qui cum ipfo apatem agiraverunt^ 
cur^ faifTe* Egregie vapuiant a Rofw. p^jedidli vim compiYitores. K 20,. 

'Rdpondeo. Habemus deniio tres falfattonec publicas & Er- 
rata Gerfenift». • i. Falfum eft illud ajunt. Sblum umis hbhim qua-c 
t^br authoni.rti de vitte Kempifian« anterioribus Scriptoribus loqui**' 
tur, nempe Francifcus Tolenfls, Reliqui tres filent*. 2; Fallum eft^ 
i' Francifco Tblenfi fcribi, vitara Kempifii conlratribus ejus non 
foiDTe ciirfc; foliim afferit, confcriptionem vitce ilUus ejuf^iratribus noa 
fuifle cur«. ^BufchiuSy Hermanus de HalliSy & Sruthor vit« anonymut 
fitis oftendimt, con^atres KempifiiTuifle tttentos ad t>ona lUiut 
cxemi)la. 3* Falfum eft, quatiior Illos vita"Kempifian« Scriptoret 
egregii vapulare ii Rcfweydo^ Iplemet enim Rofweydus ex quatuor 
tUis Vitis conflat unkraip, nec-aHquid teprehendit in Badio( & To- 
ienfinifi fty lura panegyricum ^ 'n6n hiAorici, fed Rhetorice ampli- 
ficarorium/ In Toiettfi comgit » iqood ek ; quse Buichiua fcribic de 
diMftb. Amort. C. R. Dedu&^ Uu ]oan* 



/ 

t 



Thbmae Kempifio» l^emp didc;'^ri^i^ v^pulare HiilorioM yetei:^^ 
«it recentiores v; gv Qaronium.ab yintmo & Francifio PagiOr ^tfi j^x^ 
^entum.auc miiie lodi^ corrigatur.; Vapiilafe df qij^tur itli $cpB^?^^i 
qqibus deelTe oflenditur j^r^^ff ^chmafides;i f^i autemnomiim;^ 
^uam in ^ebus. chr(mo]ogicis, .geograpbiq^^^ 
«^mftantias <, edam.Mdgnorum IjQftpficpnim el^. ' - V 

%. %7i. Contri vhifcebat Ri^v^dus^ Ko&irefd^^^ confutabat 
Conjf antinus ^gznteis conatibus fol z^.- ^t^AX Gerfeoi%. fyfi^ 
weydus eiidmmmatiditur per yniyerium pcbei^j;' lihQT .Co^^tifii^ 
l^nceladi^^Tiphoei, &.dliQrum Tit^ifipii if^^^ «iptra cona^us ilptiit^^ 

372. Tandem 4^^^///f^/?^.^ eXtXt^ 
tulit, e6sque Criticorum ad han^^.^auAtia: dirceptandam ,Pari0is, 
cpngregatorum judicio fubmifir, quprum i^enfioneres mfavprem^ 
BenediStinorum 1687« o6iava Julii comprqbata fuic» ncque Xkp&ii^ 
litem eyieeruat foL a^. Ecm^ falIijt;^Gerfenifl;a..;j^ qpi illi 

judicio Eruditoruin interfuit, ^ ejus A6la per ext^ium in (ua Uir^ 
biiotheca Scrlptorum JBcclenaflicorum defcripflt, flc ibribit: ,^ Ma^^ 
J biHonius^ & Michael Germain Benediftim', Italia reverfi, hinc detUrr, 
^ lerant Manuicriptos Codices tres ( Aronenfes), Bobiepfem, Par-' 

^ x^eia!^^^ a^d^que complure^ bf^*. 

y^ riun yerumf pefi^s, inter quos adfcribere me.dign^ti lunt^ ficcer-^ 
^'fiverunt 2iS* Julii anni i687- ^^ examinaiis ,his Manufcriptls^ 
^ Codidbus.declararunt, primi Manufcripti charadlerem non w\ii^r 
^^.riinferiorenjannis trecentis; fecundum ejusdem ejQTe, «qitif^ Ter^ 
^ tium comple^li praster L« de Imit. Regulani S. Ben. cujus' defcri* 
jj prio ad uipbilicum p^yenerat i466.;Hic.itetiit.cpntrbv 
^- hucufque lub judice manet. yidebimus pcflei, an judiclum allr 
3ir qtto4fempoffit?i8([ii^ lu Dupinusi^i , ^Dein 

(.. i2i.l^cTcribit: I^atendum e^, nullo iirgOmeijto. aut; teile ; prpbari 
pcfle, Joannem Gerfenium Abb^tem fuiffe S. S^ephani yercellenfis 
39 •NM ttiam' ett^ .^d^^qi^t^ «ujQ^.prt^ dh^fiahca^ 



aut 











■yidetiir; 'CotiwnurtameiT,'cx h& cohifei- 
i^-^bifffi ^tt<»^i<i<ire.^4', <J«ttim'«^ Ofpui*6cn6ndreUBerril 
4''!^i-Nite'<^cqbOTi'ver!Rth^^^ Ltidblphum efus authorem «flT^^ 
;; ^lNfaUum^ctft^Cpilta/hS^rtuS inter produftt) atjguniepttrai InVi* 




i' i^ Gerfeitfd;: ' 6. Jo'anne«'<g«tousV'-.Univerfitatts Parindnfi» 



„ 'K«np&" atttioutiitlt fuiflVD. Bernardpi Carthufiano, Gerfonio, 




hl^ prdftffip A flyh divetfibs. ^^ In ifiHtBiha Operisde Imitjh 
^'tteneauthbr *qri& ih^erWi* rc!manec> 'at !\nt''db'initio, & uflicut 
i tjuei^trites contendendbus COert6fndThdina^K. GerleneJ cauft 
j,'^ 'dSriftef {bpdrfcft probabilis : at nulJus Jurfe fiio perrpicu&' denloit* 
^"^Xtzx^iiLJ^^ talTis Affeflbrura ik 

r^* '1 U u a Syae- 



91 

« • 



Syiiedrio ipauculonini Etu^itorum £ai^^ii.a[;]Ez boq^u^Mm; e^ 
dens efty «^ei^one Eru^^^^^ iu favoren) Bene- 

' ifiiftitiorum comprobaum non fui£(e^ oec Cerfeniftas Hteni evici^^ 
proinQerfirnifi^; Schyreii^..^biQUf nonpullis^i jnollro/ tempore^ad 
«^nem noyitat;U^wamin Aufli^n^ Euruop^ jCorumyn^a^^e^ j£o)i 

jB^brosfinereiumprQfi^^^ 4^dere CDna^irf 

§. %7 z^ Obfenro prster(;a ^ ii lf)upini & E^ttQrum^ J?aiii]^n* 
jGum ^idicio Gerfoi^ Cancellarius in Corriyalem admitti ^ebeat, nos 
termin^s : freUntis ofsms: eife in^^%endos inchjiyj^.y < /^ioquin Ceiv 
fonj Qui natus e({; 13TS3. .nop poii^ ea^Mlimfi^i, aiHhQir ^i de.Iiaii^ 
jtatione^ t; DediuSl^ eaim^eceotis anus abrai^^ 
1387«. Hqc autem' anno 'Cerlqn^ juvenis^ .Y^igln^, q^arubr ansQrUm, • 
adhuc occupatus in ftudiis fcboiafticiSy i nejmiBe aSeretur suthor 
ejusaMdi iibri. . ^anifefluajt^e^efl^^ ;ii^|!^bailla, trec^is anniSj 
q\M deiumpta. fimt exiplo |]|upino,, ^u^n ha^f^qiJmC^ 
ita ut fenfus (It^ ante tr^^pntos aBnois^ipod^eni,^ fcripqani 

eifef fed eadem habe^q fenAimrincIuflv^ j^ ter- 

tium centensuium ie^ fasjculu^^ ex quo aIIe/(podexicnpj^ edt 
Sicdiciioas: Tertip abUncanmr Qpm^a^Mbinc Jifj ilicludend^ fllum 
jspufD Vei diei^, undei^xner^^ fuip^usanitii^^^ 
i^ ^ciinusali(^id fa^^^ efS^ aote^ tr/^n|>ioBi &c^ 

Sic etiam Chryf/ tcmi, i6<hom* 26 dicivexeo;, qv&qy^^f P^P^^ii^ 
/elapfos e^e quiogento) annos; &:alibi dicit; t^folymarp jamante 
quingentosahnos fubveffam e0e;cto tamen Chryfqfl* moftuus fberie 

- jliw^ io«:&S. I£er. £p,. 2^. fcribens anno 406* citat^w. hisVerbis : /& 
j^fcripfif anth Mmsjiui^er treceixtosy . Certum ,eft, Jrmami^^iA 
j;c6pfifle anna i^o, !lt9^ue primum yapfi>^r?witraniu!)^^^ Hi 
tamen Hieronjrnjio ifmt circiter trecenti mnu Si-vWque fiupiiiw 
2c Concilium Eruditoi^um Parifienfe dicunt, Codiqei^ Aroneniem/re- 
cmtis annis. fqr^tym eije^cjodem modo iijtclligje iiUbwah? ab an^ 1 6H /♦ 
aonos dja & reperies^ ei^f^ ex mente iUorum yirocum .^ir^ anqum 
l^SjJaiftm eOfff guo^^pieinet Ci^si ulTo fcr^p^io conce^rem^ 



4$f^^&»mfim mm^^ 



k . 






<r 



•r: 



.1 



;if. 



K.. 



iv ^ .^T4»n^^'l»«S» L^^««iriliQrilbus oflciipat» f«in fitndctti 
Erratojruiiii pqrioM^l^v^lH^ <:^^ ^^ aidduct poiTeot» «nrcrfa 
iatis. Claudendi rivuli. In gratiam dbvoaufi Conf(pffioniftaramG«(- 
faax <lau<|aiB IniftffJios^dcdi^ ,^di©^<^ l^p^fiW¥(' . : 

... ^Fp-J^MlNA, !;..>: 
QVXD fOEumM :. 

^CIOLUS. 
, OUlb r^El SCIOLjUS? 

V^.: XOCOSTA EST LITT£RARIA 

y/',. SALTITAMS, vqUiTAHS . 



— * *• - « * * • * 



/ 1 



i" 



•* . "• * 



< • I 



• •• 



Ji / 



(4' f 



4« 



1 ?::!> . 




1 f '• 
1 ' 1 






/ 



OWSIN APOLOGETIGAM GERSEIS^^Ti^ 

1;^/5i^gSiENISTA.ifol. 6. 'Nm,qtfithfiaieat etrb\iyus,Judm pUna Jtt 
... kJi^s rnnim ^^«me^ftVCAffl<?rlif) INFOI^MAf 10 PLEN A. 
ANIM AOVERSlO. Exfpcdai^e 'decucrat Jdvcnem , fanl Crm. 
-• 'aUnermw, oiio ilterdve menfe , tft cx praifcnti Dedu&me meS 
'■ 'O-itica 6i»r. difcerct , duid in rcbiis hiftcyricis fifmttm ? qwd crro- 

fi. GERSEKlStA. fol V*I>uhiit thftfitMthea prdpfuii qtd folikret, 

* ■itfagiflfm atu^vit ' ' ' \ \ t *. 1 

'"ANIMADVERSIO: JttvCttiSi dam |)ctpetti6 altum Sapttml 
-^DiaatotisKtnnanJ fopetdilidttt taxio dccifivo itidttit , afl non hac 
••> ipsA foacdnttftattoncif^ife 'htidiFettt iiientiifui'«' 
'j'' ■ M'\x % ULGER- 



ANIMADVER5iO. Aki^M-p^i^ faet^utjf^m^hffhik 
Pfcudolus immcsdtkte^ftofl: Cqn^Msa tudtvHa peccatorum fic 
argutatur^ Poft ConfdGonmenhk fi taincn verax dolor&pro- 
pofitum acceilcrit ; fux. HoBtehdi^ckSaius ^erorum babet amplius 
tnettdacia, im dejiderat haheri mettdaeia. pcHj^ifta certe Schyren- 
r» ttietttiri rem ad(noduiA facilem ^tl 'RR'»' PENNOTO Con- 




nendaciunf^olni^m impndentiiKiti\^-,'', co^^tonem ▼idelicc.c 
BuUae PontiHdae, petidanter imping!t«. HancJ>etuiantfam fupe- 
rit^ ex ipfo biigiaak ddlignrr. Dp P. HESERO S. J. Viro fcri- 
ptis Sc virtutibus infigni , dtcmtl^UOMO , Viro Emditione , 
hc morum honoratiiumor(|t|i tJM&,Dm onnem Europam itluftrii- 
fimo , imp^en|.0<i^1^a[ S^fa^ttnfil jfoL 6^ ti«c formalia fcri- 
bit : HmEMC^ y^mtd ^Hr NmiAo me^. Legantur 
Elogia NAUD&I in NICERONE Tom. IX. des Hmmes Ilh^res, 

P7tulicia l^^grapbica,-. HESl|t{!l nucul^m Scriptorum Soctetatis 

«< Jefu ^ppngi« relinquo^ Interini id (o\itia& jKopyj^^Gtfiem^^ 

''. juveni tam facilc videtur > n^ntiri yiros gravimmos^ nuHaftuie 

mepdaf^iorum umbram in juvcne .repcriemus ^ Citlqon uovbram 

unt&m , fed corpus, ipfum putfdlifimuin mcnda|p^ cSxpfxtis^ ^.i^o- 
' pendaturam novapi Graminaci<;rSc%renfis ^uiajnr^V R^ 

ejus verba : fol. 5 9. fic habet : ^mort in Pblycrdte exm^^iifojfri- 
. hitfnlzo, CORRUPTO^ CODJOES REf^Emfain^iGrai^ 

matiei dicunt : REPERI) Ita de me Juveais Schyrcniis. J^is 

f>rudenter dubitare poflet de vttitatccitationis? Nam-^iwn fo- 
ium allcgat > Sc corredionem Errati praetcnfi jul^qgit, ^^ ta- 
men boc toHim aUegatum eft /aUifliQiUffl. Tcxcus ineus, fol. 30. 

• fic 



^ Coaces repmrtt & etiam ikJkneMinis prod$s&u^fey mnpracipi.' 
tdvt fenwitiam. Haec mea lunt y^cba. An Gnnunatkcllo Sp Ky- 
, jrcnfi ■i^^iffiir^^rftP.^mi^ An?t .^ Q|» illi $^es ? Qgjc illi 
^ifiiCt» ?- Si,in tfl?us.tjmj,ap^ttt:,^,pculmn mn xaluamiose m^- 
.c^itur ? /kp4»cf5> fc nc^ cfi(9.mcntitwiD,.fe<i dccepitum?, Ergo repe^ 
^ , «/ar Gerfenifta, c|]JAis.,99c oculis propriis Hdcndum ? Cui ncc fc- 
„ ftioculatp <:reden^w.?/^|0'rq>erituo.Gcrfcnifta calumniacvr, 
r (liW^M fr^«Qr?i«.pfopr|p|um,flculor4Hii ^irca rem iaMncdiate vi- 
: / m fobjejfta» a «pndacfej 4iwnquit, ul JVtf«<i«o vcro fit P. Hefe^Oy 
.- fi xjuos Wfortc 'cowpififlcnt errofCS ajijwo teftimonio rel conjc- 
i^uris vcr(^wilibt9^ixQSi>}4c ^vorum tamcn nec unico afiert ar- 
. fgumeotiim..). cpnjtii^i QotiKfH hon^tem, non modo Religio&m 
,c9^ (^hxtfim^m y i^4.«i*ipj£t^vwcam> Errifta inteUe&us, autme- 
•}.i7;<>r^.fUQAc^iKl?u^.aicg4fcii^,4a9pudepter.confuadit. In hanc 
I «lai%i <ialHmnian)9v ^W pertinet» ^um Prxlatum » Sueviae Re- 
I ,ligi(^^ dpi^aBqu» decus in^9Qj tcr mcum mfrcenarim contume* 
lios^ vocft^ Nemincip e^o pro denarip diumo conduxi unquam. 
, ' Ikn Gcr&pifta ^chyrpnns nuilum amorcm amcitia , aut hetievolerh 
. , Jdjdt fed xi^wi^of^o /xn^rem wrcettariwi} .agnofcit f Nullumne in 
. . otbc grati/itutifiamaris ,ol{ffijt4ka»&%^ anucos , prppinquos, paren- 
,. tes, rpOf)foy$,4^. Sc4 dii^9Xit,mera obfiquia mercenaria reperiri 
t :exiftimat?. An etiam C3(if)ium i^iyis obfequium intcgro Gerfeni- 
., flrarum Choro, per inftaurationem pugnx a triginta annis defer- 
tffy .e9:hibitui|i , mercw^rjfm ^rat l An gratuitum/ Si mercenarumiP 
. : Eattiu(tafmo poeti^p ex fol. 20. ab eo cdoiSius .illi acclamare co- 
. :gor : ( Vidc 5 W quantas cre^us es Jfiti ! Sydera fumuntpro tel ("a) 



<• 






^ . .. • ..-;. .'. . . IV.GER. 

«!•■ ! ... ...' :.- *"" : TT'- — 



» • • 



• '(t)'^- Keu^ay;ryifTi»cafrO:^(cct/co (ol« fia;. Uadc^ hnnp^ TcxtM^, d«/umpfit G^rfcnifta 
'Schyrcnfci^, noii ajt ^d^ra gtmmntPrfrti \ ftr<fin ftnfii prorru* a li o ^it : Ix^^ri Gem" 
m4MtfTtte\* An nofyl^^^cknki^^l^Jbcnnodil^iliu^ios» Cofcipt^rdiTtj^ 
-. 'H dignos ccnfirct? • . • Ccrt« Artis Criticsr peritos luu4 diccrcc. 



tv: OBRSENtStA, fpi. \ i!^j9nad 'humfnifif tfyierejf$termf'\fQ^ 
piffaf &qumarHMf imHeferas? ahprifcripttua/ yfrchiepifcdpt 
■ ^UshurgenJifrerUhii^Diefeiffs?-' '■■ - ' •••.-./-.* 

AKIMADVEK9IC). Ai^d^fi^j^s SaHlbitr^its^tiefe tinqilini 

• profcripfic , ncc prpfcri bere'foinnSa>?|t unqtiitji^WERLlN UM' Vi- 

' ruA Ordihario 'Aiiguft^hof 6t>' SHmiiUdt Erufditlonis ft^Stbli' ful^- 

' tcin pr« 'geminis pretiofufB > aePraipdfitttiii 'Caiionix Dibflehfisa 

' fitx ih Bavairia, in Epifcbpatu il^figliftaAd VSubjead ArcM^piTeo- 

pis Mcrgantihis, ' Rem^gefhm iohgd-ialitei*rtfert>nap^rusAttoAy- 

inus Kdigibrus Ottbburantis irfl^liad^a. SCHELHOkNJOM 

' Eoiftoli , infcrti SeleSfis Qmmefcn EpiftotariFl^enbaebidmyrP^rt, 

V. fol. T 1 1. ubi non Wcrlinus > fcdPetru^paFfe^s^ qljFVIndi-* 

ciis cauHi^ Kempifiaha? Werliniifti^ tiiivatn Pr^ationein & Dedi* 

cationem , parum Cajetano,' Valgffi W^- &c* ^c; lioiioii^m prac- 

mifer a t , ob terniinbs siore Gerfenifias SchytenBs CDftc^di^ itftcr 

' Bcnedi<^miim&CanK)mcttmOr^^adverros» tiii' Panft^ii|Lai 

' ab Archiepifcopo Sal&bui-genfi 'cdtepulfus ^afieritar. '- Vi^dai ea 

ipfa recantationis formiila^ <\^^^. nupcrus Ottoburtinu» Anohy- 

' mui Cl. SCHELHORNIO communicavit > fi aefentd expendathr , 

femetipfam fu|)pofititiam , aut certe poflra>hce{>noMm iinte {ihir- 

tum fuffoeat^ oflendir. Ipfa Authoritas Authoris Epiftola? va« 

' cillatp Nam ca ipfa Epiftoia Ottoburani earet nomine AuthoHst 

anno, & dic i qua? omnia CL SGHELHORNIUS ,^ alioquiwia, 

tnnotandis ejusmodi hotis chara^leridicis perfonarum ^ tdn^o- 

^ rum per omncs Epiilolas ahtecedchtes «qu^ , ic confcquchtcs 

folertiffimus , noft fruftra rcticuit. SitifrHter ea rcvocationis for- 

muia, quam Author Epiftola? tribuit JPerro Garfenfi, eafct anjio» 

menfe^ dic, loco, 8c tefte, & nomine perfonarum rcvocationcm 

excipicntium. Totum ergo revocationis Pctrinoe argumcntum ni- 

titur formu.la prorfus illcgali , quas nullam ad probandum , circa 

V articiilum p. ctfi de co cbnlUretf caufa? principaH iiec hiI6 prarju- 

. diciakm > fnerctur fidem» Cme novae. Viadidx.Kcmpifiana^ 



*/^er drfoeiB, at^ptie de nibvo m isicem prodiprufit' an^ 164^9; '^^ 

dninaexum Au^aiio Sxh.tipalo: Rofit^ Medkmfus, iii^^ Mrt^ 

-vJkia VifiS^^k^ projfi imtelHria€kdiu:# 

n'j& tiSfimis iinmr^i^ meififtKPQlJiGerle- 

«imlani, nMbix.Madiiis; mecjj^efifctfkfis ifite fen^mr ^eg9f.> SaifSM 

-oBeaediftinos Goiigre^tdonie S^ MiiHi conialamiiis, Werttniis apud 

' a05> int «ova .edidone C^ecDm 'S« At^oftini: in Appeac&e Tximi 

- V« ucr^|i:]pquepflgmam:&<»iC.Ukidegen ae &^ofiddiswSer- 

^aaon&iii^^^Ai^ii&ni c^^iiot, peipeeuo in luamfeiitentiaiii fi^gant» 

iodac^iQ^tte rfeqimtuf I /^£f«M9^ fk yCm^gmu ^ Certiifimura au- 

. peifooam» quod lesCid^cumentis fui in^ liqaetf 

* ffaft<|MW'enim.<)6des&» Auguftinum perlegerat, y^iram JC^^ 
7iw^f7M)IibriOpera S. Angufticd tniquos iCenf ores expercusaifoerat^ 
>r;m;(ariiiidem;Vihdieadoiur fubrdtulo Reriiordi J^i^id^i TJwob^ 
J i^V^gufti^l^i, V^^iavmial NB^ ^AmnertbcA impisefla, /latere. vbhiit. 
5,!G£RS£NiSTA fab 14« 15*. Oerieniilis acgumeiitum negitf:iirumt 
*& iantedorJdm poireflI6nem circa Joannem iGerfen de Ganabaco 
..^aflferit«E.fideMS3. Codicum* . .^.. . ».. > : 
.:; ; ANlMAD^EftSIO. in JCb&a^/aMifi^^ 
^' paflSi^ magtios lioet^ efle extm yiam;: Oerfendi Gerfone diftin- 
Aus probandkia erAt» Jdentitas tot.^mmm c^xsi VerceHenfi pro- 
tmda erai;. Pofleifio per joo. annos cantinuaproban^a^rat, 
Fama fyQC^tOiia^ &. p^^ funera p^ilans cprobanda erat. Infoi* 
ptiot^m joafiiaf de Camibaco fionpoi^edefignane poflbflbrem ii« 
bri, probaibdbiiQimt^ HDium omnknimOerfeaiftaSGbyrenfi pro* 
batiojdeeft^ ' "vi^ 

4, GERSENISTA fol. i5. Codices ofto Kempifio antiquiores M* 
legat, iladmque fubjunpt : «^ ^i^V^m^fi^f^ occafionem (hos) alieg4tp 
jefi^ciat^ ubi dein Tbofhds K. demnjtrativh Jejiciendus erU^ 

\Eufeb, AmorU C. R. DeMi. Xx ANI- 



144 Attma^vef^^iifit^CkS/^^i^^gaiicm^ 

-ciexThtroenttfanafii qUBm* ad-anaum' i^gi^aifij^t^ ex ipfi) &€A- 

I. j£tfr^! cciiiveirireicum Gemrdiitonterjt'^' qtiemi Gerfbni^ SciiyldQii' 
.;:fi's^!ai3itfiii riQOwoum^Xao^m^-colIocat; GienftdHiidaten&iiii 
-iv^aqtcifti canysntnK cumiiio(!ca Mbsuib^cc» CcfiSioeif-femnHisf^n^ 
Ite Jfofft^/Zini^icriptxyaimo' 1^361 £»culliip3iif!coilt^&f£(^asfi^ 
1 - lif ;' et£to» fbrffla: srr iticicfeftdir nRmff nf&iK. • ' C&ibir ^atamfifsmy 
>- fiw ^rmmSamis^, euii GerfeiUfBeliSc&Treiitlis^aimuint f ^i|o^;adSt£' 




.* fumv (^bur etiiam^iioiiBuIlf ;exr famiHisp DuoumGlMomoiicadonitff 

'X aeoEfflerafic» >< De Ardnend Codiiirey eujusfbrisaiifiQerSkfa^&a^ili-' 

< ' {leri^i ex^ibui ,< ad jud^tmi! oi&ntuii£ llmdrtdnmiv^n-^^^ "^r^ 

ifatoirtimvprovdco^ab ii^ affiemiars nos po^^ C^drcttoftiiaciii' 

. : td^f8BculiO£\r.. medibm<- f brf^mm effe;»' V&eisiika^M^ Codl iii&> 

,1 nomme Gerfems: \Abhatis< fVr«/£f«/jrtiiiqui»rt extitiffey tpif de! ibtat^ 

! .Codici'^ abflraftanc, potida* fabuiaef!*,. D&- tttate^Cbdicis; L^o> 

dfrnfisv idem v quod' de GerardimraiHtBniri jiixta' f)f0J*mSi iidtSy 

■BfWjutitaultfiir! J£bd»x>S. Anc6n1i, Ciuh fdiiiptusi.fiif.fcnntf '1470^ 

Bfenaiior aDte fflorteiri.Eempi(iivineptS- aire|attir: 'Manesr^roi» 

vDomii GeriCTife' Schyreirilts- Demonilratile?, G fioKtGGinfundi'.. 

.IbellqBar afiis libranda; refinquo;. Mihi' emnr,. qui oiim axin» 

./«latisTnwetrigef&noqiaiitoy baudi antpri6^y«(W>ili cum Polycmtg 

• ilCSeasfeiifiduferamv: mificiirqpe^ieptoiEfgenartdrnottrtfiiiCiic^^ plurl^ 

•i) : : 1|usi<vetbi&ref^r6<sii«! nec^de^aa^^nee P^tb4ie6i> 1 1 ': ' i 

profuturasJ Tricasv 

-- ■■, ■ ".. -^F I N -I: S. ■•■;:■■■■,-. :^ ■• 



..., ,:. m^DEx . , . , 

l^itav Afta & Scripta t h&mi» GerfoHl. Cfen1(feIferi?*MffejMis: u; 

^ Joannis de Kempis. III,. TlfotilJB» dd Kempis Fwtruw Germ«no* 

-*^lfum;^'t^a;fcifos'- CattfM/Kerij^ffianami fe^dunt,,!» cabiSsf 

Chronologica proponuntun^ • Pagf. ■ ; . , 

FHiidpia Artjs Critic?» Pr«ttabiKca'^\" r. |feg,. *o. &ci. 

.K-iiA 'is .v"i.v-:qo fAii.hiO ^ji'M Xnb'l(in'.:7i A.:\: j>* *"3 

i(r^menta Thom<B Kempiiio oppofita diir6lvtmtui:;> • 

Ex ColIationibusDfifvfiftGfAtfeiltufiB; $. p^pa^''^ «gV&fedO, 

^rgume^m It. * 

Exingerf^J^^&^fecfeSiliJRKdfiaffi/i^^^^ ^" •ry^-fcfeon-. 

Jlrg^imtuin in, ' ^ , 

Eit^Cbndidbne MbiiacfiSl}' Auihom §'.. ^^^vlpkg;.'- ' ' tf^, &(-.' 

Arguhienfum ll^* 

fx^CitacibneSV MiicUfi m pra&ftnd. ' jf . 6aiV pai".» "r ' . ' • j*y - 

. . Jrguftimtms ^K ^^' 

j^rgtinieMwrf PL 

E« SpirituXiBrbfutaKempKipi-UlM 5.72r».pag; ' ' ^li^&ct. 

-.. ^, jfrgaMMtUm yll. 

Ei CircuHil^aMa^^tbiflpiDrum. Jf; i6^^^ti^.- » ' • • ^ '•'"••'• . ;^'^; 

. /Irpmentum Vin. 
Ex ^otorietatd Litn-I ■ de fmitatlbneificdl i XVj. §;, i. ]^^ jo;. &c; 

Argmefifum IX.- 
Ex CircUmflartfie SaiGUli do(fti. .^. 9 r pajgr ■ ." jgi&c;. 

., , . Arguthe)attht:X.- 

Ex^^jmnbAni^licfdeSS^^Sacramr^nto-^.-^+Vpag;^' ' ' *' ' '''Vp; 



X^x% jdfgu^ 



\ - 



1« 



Caitalogus T€rmiflorum'^ribiruiruim noj^^o&^lcjpj^j^ fis4 f^im Keni' 
piGo, 4c Windesheimenfibu^. f^- . 6a, 

6f*em» |diotiO»a«w, |»!ig>-. ^r» :.; - ; ;, rq;-.')^ •! e^->;* ^mv^ 

-w« „ „ ^rgumentufn XJfl ..,„ ,,, ; ..,; „ .. ; 

Ex Teftimoijio Trithemu, §♦ 117^ ppg. " ' «4, &c^ 



£2 Auchogi»phls Kempiuaois, ^ii9;]( jgcj^ Gerioiiij oppoutd. $. im 



-■'•• ■• ;;p^j ;^ ' • ' '•• • •• • T^ 






' E^77» TeiUbus.p^,fypcte<>i»f^;iP^^ ; ^^ 

Bufchh^s 1454. pro Kpmpi^ot i47i*:§. Vay. Mg. . a^,- 

Teftis 11. , 

Hermannus 1454. piro Ke^piOo 147 1 . § 130») pagr - 9B*, 

: Jifits lll. 
Calparus de Pfortzheim i44«,-prQ Kempifio 1 1471.,$. 152.0.. loi* 

. ■ ' TgJitsJV. ' ■ ■ ■ ■ '■ 

Ginth?rusZeineri4(Jg.prokempiiioifi47iv/f.i3S.pag» '■ loa» 

Jnterpres Germanicus Opermp kpmpifii 1 45-0. §, 1 S<^- P*ft IP^ 
-, ' V ' Tefiis Vi: ' 

»Jathia5Farinafior.i475;|)roKempiriot I47i.§. i37-pa5» io7. 
- ■' ^ '' ' ^Teflis VU.. 

Martings Argentinenfis r 494. pro Kempifio 1 1 47 «♦ iF. 1 38. ?♦ i o3. 

'.TeflisVLll 
Pe^rus Schottus i^88..R«> Kempifio t47K|r i-W*^ W '®^»,i^ . 



« . . liftis IXt . ■ > 

pnHniator Menimiiigenfis 1489. prdKempiilo 1 1471. jf« 141 . p. 109. 

Thjfis X. 
PnoBiatorGalUots 149). proKempifioti^jx./. i^t.pag. . loi^ 

. . •. i. ., Tlftis XI. . , ., ^. 

jo^ocus Badius 1500. pro ICempiiib t ^471* §* 149« pag. . 1 10» 

Tejhs XIV 
lo. Trithemius Ab. Spanheimenf. O. S. B. pfo Kempifio $. 1 46> P. 1 1 3» 

^ . i^ xni.' 

loannes Maubumus pro Keiopifio. /. 149. pag« 115. 

Jhftis Xiy. 
Sodus Maubumi pi^o Kempifio. /. tfoi psg. 116. 

• ■' Tefiis KK 
OeordusBiilLamerus i494.proKempifioti47i*if. iSl.p^. iir, 

': . ,, msxn 

Petiwl>^olMi^9nisi494iproKe;iipifiot|47i«/«i5a.pa^ ■ 117 

toa(mesGailerKatlerl|ergiusproKempifioti47i* S«i59.pag. 1 18» 

"T . TeflisXyilL 

laclPhilip. Forellus Bergomenfis Ord. Erem. S. Aug* f. 1^4. p. 11 8^ 

.. l^is XDL 

De Fama Synchrona i 1425. - ad 1500. jf* ijf. pag» 119» 

Code:r MS, 1. Kircheimenils 1415. §.156. pag. 119. 

Codex MS. 11. Auguftanus ad S. Crucem» §, 157. pag. 120 

^odexMS. in* Rottenbuecbenfis jf« 158. pag. 121» 

Codex MS. IV« Pollinganus §. 160* pag. 129« 

Codez MS* V. Colonienfis jf. 161. pag. .130» 

Codex MS. VI. Auguftanus Germanicus. §* 1 <5i. pag. . 1 3 u 

Codex MS. VII, Bruxellenfis Carthufienfium. §. 163. pag. 132. 

Codex MS. VIII. BibKothecte Csiareae. §. 164* pag. 133. 

Codex MS. IX. DaQieimenfis. §. 1(^5. pag. 133. 

Codex MS» X. Dunenfis. §. i$6. pag. ^34* 

X X 3 Codex 



« 



CodexXI. impreffus Auguffiranno 1472, §, 167. pag. . . i3<. 

Cedek Xlt ftdpubficffi Au^ftanae. §. m. pag?" • ' ••''-■ '13« 
Codex XIII, Mayfeckenfis. §♦ \6<). pag. 137, 

CtydexXIV.Lbvaniehi3fe^uthogi'aphus.§-.'i76. pag. ' - ■'. iW. 
Codex XV. & XVI. jConfluentW, & ia craau Rheni, §, 171. 
Cbdex XVrrfiffXVm.» |r I72:,pas, : ^' - •- "• I ^ -~- ••''J^3g. 

CodexXiX. §.i73.pag. ,:;;-.. . . , .139, 

XodexXX. § 174-Pag- ■.'• 240» 

Codex XXI. XXII. XXIII. §. ijS-.pag. . , 141, 

C6«exXXIV. XXV. §. «^e.pagl ... ' r .. ,^ 

Codex XXVI. §^177. pag. ". ' ... cit 

Codex XXVII. 3KVIlt XXIX. XXX. §. 178. pag. • * '• '-i^ 
Codex XXXI, impreffus 1480. §. 179. pag. 14^^ 

CodexXXXlL §,'i8o. pag.. ' i^Z 

Codex XXXIII. impreffus 1486 " ' 
TJdfeJ. LDvan«enrii.'MXlVfx; , 
, XXXIX, §. iSs.pag. .;. ".. . .^ .. ^ 145^ 

Codex^XL.^/irgentfoTttcehflslmpr^us 1487. §, tti^j^z^,' * i4> 
Codex XLI, impreffus Noriftberg©, 1487. §. i84,pag. . . .147, 
Codex ftebdorf. XLIi. XLIU, XLIV. §. i8s. pag. ^ '^ ilL 
Codex XLV. XLVI. XLVII. XLVin. XLIX. L. §.. iSd. pag^sp, 
Codex LI. AFg^entinenfis 1489» impfeffus §. 187. pa^' ' . * i^xt 
Cotiex LII. Memralngenfis impreiHjs 1489, §. 188. t>aig. 152» 

Codex LIIl. Lugdunenfis impreffus 1489. §. 189. pag. i^ 2,. 

Codex LIV. Parifienfis impreffus 1493. §. 190. pag. 153^ 

CodexLViParifmusimpreffus J493. §. 191. pag. 153. 

Codex LVL^4}rimbergeDfisimpreffus 1494. §. 192. pag, 154. 
Codex LVII. §. 193. pag. ' 154. 

CodexLVHL§..i94.pag. cit. 

Codex LIX. & LX. §. I9f . pag. .155. 

Jlrgumefitm /T. pro Kempijto. 
^ 400. Idlotifinis Styli Kempifiani §. ig6, pag« 155. &fe(^. 

Pa- 



Parallelum inter Scripta Authoris de Imitatione & Kemplfiana^ Co- 
lumna prnna esdiibtt Idiodfmos reperibiles in libris de Imijtatione: 
Secundk oflendic t:extus vel terminos parallelos reperibiies in aliis 
• Operfcltf Kempifii^ pag. 1 62. & feq, ^ 1 

§•213. De Inventione, Confilio, & AiFe6libus Authorisl pag. 177* 

§. 2^19. De t^ei&is l^dis.; phrafibus^ acmodis loqoendi peculfari« 
bus»; ]iag; 187- & feq. 

$, 220« Librum de ImttRtione cum operibus Thoma^ de Kempis in 
numei^, feiitentiis^ & yariis aliis nocis chara;6i»rifticis convenire. 

%i 22^; ConclLfio, pag. : ^ 25 1. 

P^rs K 
Figmenta Cerfeniana. Praefatio. 

Figmenrum L Joannem Gerfenem Abbatem Vercelleiilem fuiife D(h 
Sftr^ Decretorum^ '^.224. pag. 25». 

Figmentum 11. 'Nomine Gerfenis & Gerlbnis in,MaBufcriptis Codi- 
* cibus defign jtrilfemp^r iiu^ diirerftfs perionvs: % ^a^.rpag.» 158« 
f^igtoientum III. Joannem Gerfenein fuifie Abbatem ad S. Atidream. 

' ' $. 234. pag. • 2S9. 

Figmentum IV. S. Antqnium Paduanum a S, Francifco miflum fuif- 

! fe Vercellas ad Joannem Gerfm Abbatem jS. Stephanl. %. 137, 

■ pag. > j . ., ^ 267. 

Figmentum V.Thomam Vercellenfem jara obiilfe 1226. antequamS. 

' An tonius fuerit Vercellas mifTus ad (ludia. §. 240. pag. 2 6S. 

Fi^mentum VI. Joannem Gerfen de CanabMo fingunt, nixi infcriptione 

Codicis, in quo titulus ^amtem de Canabaco Authorem prsfert, §; 

542. pjjg. , . 270, 

Pars VI 
p.Jofeph.ValartnovusGerfenifta4Can.Parif.conyellitur. §. 244. 

An (olide probatum iit^ Librum de Iraitatipne eife Thoma Kempen* 
ii antiquioremL pag^ 272. 



» 

Suafifo n. .: • - '. 

Id quo fsscttlo compofitus fuent liber de ImitatioQe? pag; 270» 

Quafih m. 
Qids lic Author libri de Imiutione? pag. . 28 !• ^ftq. 

Pars VII , 
Catalogi MS. Codicum de Imitatione Cl^ifti. %. 945- pag« 29^^ 
Extradhis ex Epiftola fcripta anno 1724. itquodamCaochufianopro- 
feifq Cartufiae in Aflheim in Franconia. pag,. 294» 

Catalogus Calmetianus MS. Cod» ex BibliothecaLothariD^^ca. p- 296. 
Catalogus MS. Codicum de Imitacione ex Diario Helvetico Reve. 
rendiifimi Abbacis D. Auguftini Calmet Q. 5. B. Typis £nfidlen& 
bus anno 1756. iroprelfo. pag^ 298^ 

I. In Bibliotheca Monafterii Enndienfis. 
If. In Bibliotheca Monafterii S. Gallenfis. 
IIL Itt Bibliotheca Monafterii Augi^ Divick. pag. 999» 

Catalogus MS. Codicum, qiios po^et Biblioth. Lunelacenfis. p, gop; 
Varia Documciita probacorialia hucufquc alltgata inCfgrc czbibeotur §« 
$• 24^. pag. 301« 

EpiiloU RR. Abbatis Frova Illuftriffimo ac Revereodiffimo Demfno D« 
Frandrco Tapsl^ Prcpofito Po]Iio£r& Abbati Lateraneofi. j(. 157« p. }io, 
Donacio fafta 4 Cardinali Bicherio Canonis S. Andrea^ pag. 319; 

Diploma Amadei IIL Sabaudia? Comitis. pag. 315, 

Itidex Abbatum S« Scephani Civic^ Vercellarum O. S. B. p9g« 317, 

Indez Prspofitorum La^anenfium S. Sccpfaani dc Cittadella hafieotta re- 
pertorum. pag- 3ig« 

Teftimon pubL de Miflali propria manu Thom« Kempenfis fcripto. p. 2 1 9. 
Tcftimonium publicumNocarii publici Antwerpienfia de MS. Codicc libro- 
rumdelmitationeThomsKempenfisAntographo. pag. - 3^10. 

Documentum de In vencione Reliquiar. V. Thomas Kemp. $. a 5 S* P^ ^aa. 

Pms VIll, 
ErrataPerfonalianovI Gerrcalfts in pttnftoEnxditioniicxpoDuntur. f« %S9^ 
pag. 327. &c 

Ters IX. 

Aidaudveriionef ad CriQn Apologecicaoi Gcrfeniftae Schyrcnfis. pag. 33^ 

FI N I S, 



«t\.!;>.\ :"•»•. 



'•»* * 



tTj 




r. *: :\ 



*' t'« 






. > 



1 ^- ji. 



tf: 19: Sctiptuali» 
it. 20. Bapi(fo 
J2: 09. eitin e/diX^ 
14. f: Idiotiiffliim 
iS. s. Congr^ttibiiit '[- 
19. aj. intendi '''*•':. 
to. 7: complebic 
aj. ul^. nientcj, . ' ; 

17. $• i^^98. £z MbnafleriaK 
31^^ II. mi&liorfr ^ 
3)*^It. probaret^nt^erccJI^. 

f 00. ult. sefte 
40; Y<>^ !ci(eit«rt ; : ; 
40« ^avJn Fabuls 

47- ^^nWfW* : 
4«^ jTiL ootiftryatiovu^ 

s4p*;»# -Jovaiilf nfi 

tod. 21. Daventiae 



i I 



iLii^'.:^ ♦ .? 



Spirituali» 

FapiiTs , . / 

cumeiftaf. -^ 

Idiotifmoruttf 

CoBgre£ati9i}if , 

impendr ^ • / 

eompievie: 

mente ; 

I39M. ex Motta(Ettl(y.^ 

0ddatur circiter 

probaret^ 

Sc ' ' 

£a GdmpficMla 

8efte\ 

fcireitoii 

tf%6. iu^TabuI» 

«tilicaK 

converfacIoQe 
Lovanienil 
X>4ventri8^ 
Qitalogtmr. Hia^ 




i^in^iiii^tem mteriOf(Ki». aaijqMitfiaaifteriosC{^^ 



gtfv 10. ( •ii.) 

n 



Itiibjeci 

Mjungatur Vide MSappaiii Geograr 

. . phieamv 

f 9i ult In linguam Germafiicaoi mlttme^]^ , 

figregiua 

iddauif in IdJomaCkUicuffl &Italicufff 

Meaunut 

iftfiratur cifcicer 

An Gerfenfila Schyrenfia hanearteaa 
Auguftani^ 

J?ROO£M1ATOK 




•S>o«, ':.'f.:®t- «^ 

ebd. i6. Hunc enim verfibnli 

^4» 19. un&hori 
,p7j afl. :AniKinc/art;em 
f07« ao. Auguftani? 

&rao; 




fo\. lin. Erratum. • -r ^ 9 ':' 7 Corredoii» 

% 10. 5. Praemiator. '^ ' ' ' Viaiermtot 

J19. 9. jTuOultf ;- .p.O fufFulta .mo3£r.T .n'l Ac^ 

«>2. 10. Indic.e. .... . - ludicjB /-v .-.,., •>.-■. 

jrap. 24. vix unaPi«a.,.;, j., ,;; ., .bjna drdter Diffiig *^^,, ;;^ .^„^ 

,.32. 18. lllorum; . ;,,^,.,k :> .»»0^"" te3.p9rw^ ^3 ^ 

*35. 1.8. i47f Celbm .«f./,.- p> J475.c«rtumeft"j{,^3jpj :-5 •' 

a(5r. 7. adverfanes :,.: . .adyerfarie ^. ^o-o) - 

*od. 9. praetexeLe pej-tcxere * "2 • u' ^ 

«75,. .8. IWabiJUpii. . . .-./ ... * j>ddip^j^}pii<itii<^^^ 

Ad BiSaiopeguni. :'• « .\f 

Ttbqla J. five MappaGeograpJitca Keinpiriaa« spUocetur .antefbUtai.f j^* 
fnum, fiye poft Pr^f atibnein., ^ » ^ ^ . J i r .To$ 

Tscbuls rdiquae inferanturomMl ft^5« fe(mndum^rdinem11brbr;^el8)]|D|^ 

fOcrietc^tttg emiger S5ilc|wfi^»elc^c ju jbiefcr ContKsvttrGdgc^ 

Dia^^tatioCritlcajqukLlbri^^llnlt^Chrilti Joanrif<S^ffett^l>lft VtrcitlL 
O. jS.B. poftlimimo yjhtHciAYOr; Authore P.AnplSfAm^ineiii&is» 
Scbjrr^ufi. Frifinjg» i75o.ift3, *. <: .\^{'x .^v .irs 

toaoaes deCaoab|u;o«x cbdu^i^jli^CaoabacooHuJhrAit;^4til^ 




An^elus 



<:ootra Rev^endijflimbimMichaeWai Wenjgenfem. Frififa^ i^diiijft^^ 
Antlcrife;^ iqCrififi A^poIog^ticAm jnfcriptam : Angelus xrontra jViichaelejBDU 
Auth.AdolphodeKeixipitf.'a»;ICanW:ic!fff«?>' ^- '^-'^ ' ^^ -?a kS 



' feQii^m vananaci: 1 7^1 1.112 9' ' * '* --hn. .u < ul- .09 

KocitiaJ[iiftorico.Criti.cad^ CodiceVenocorfiii^rJawmfij ' A^tte AgtolflH} 
deKempisCRXol?)nisBl7(5r* i' »• i* i .*> 

A3i4. ¥ij|iiii WeRlcefbfe'CaO:M^€h(HiJn JbjnScbjftlMCarmta^^ 

tum. Z\yollisi76i,in,8. '^ ^J.-^fr a?;.S .^^^i ..or 

Lapfus Angeli SchyreAfisfiaregbr^o^raut^ein CifiCiie^t*f)<ic|ui6 W*»^ 
g«0fi, ColoxiiQB 1761. in;S fub prelp. -f^i^ >i 

Lapfuf iS^t^xiQresDiciymi Ver£§lienfi8. ^. iubprelo^ 



E U S E B TJ) A M 0,R T, , . i , 

Canonici Regulaiis & Decani Pollingani 

iP«>."" ac Ser.-' D.D. J O S EP H 1 kpifcopi Auguftani, 

S. R. /. frhicipa UmHftadimi , Latidgnvii Hiffue Sfc,&c, 

Theologi 

MORALIS CERTITUDO 

PRO 

VEN. THOMA KEMPENSI 

, Contra Exceptiones Novi GcrfeBiftae Ratisbonenfis 
Ex LXX. Teftibus coxvis omni cxceptione majoribus , 

& ex XX.Formulariis Mannrcriptorum coavorum ^rl incifis, 

.Prsetcnfam Manufcriptorum Gerfenifticorum antiquitatcm dc erro» 

re ad oculum convinrentibus . curformTier ad Tanx Critlcae 

ReguUs Supplementi toco vindlciM. 

■ ACCEDIT 

StJ^vfio ad novam fpeoloftm Opinionem RR.mi D.D. PETRI FAITA» Abba.tis 

CaSSINFNSIS itRlXIf,' quod ^Mwiejanyiin AbbuCaleflinoruinLugiiBiii.fntet 
Gerfgnie CancellaTit, fit ■uthorLibrorum dc Imitatione Cbrifli : oection ad uo- 

wa ScTDfulofl y. <;. D. boud£T c. r. s. antonu iii Gailii. 



_CU M yACOLTATE SUPERlQRiS. 
AVOUSTM yiNDELICOXVM. 



Sompclbo. FiiTnuji Vbith, Blblloj>olaram. 1744. 



/ 



Ik 



► 



J 



\ 



r 



W 

. l 



BIBLIOTHECARUM 

• IN EUROPA ILLUSTRIUM 

PRiEFECTlS 



VlRIS 



■ N. 



ERUOmONE, CANOORB, AC SANIORE CRISI ~ 

E XIM II S 

EUSEBIUS AMORT C.R.P. 

PRjESENTEM 

DE ^TATE MANUSCRIPTORUM CODICUM 
DE CONTESSERATIONE 

CO^VpRUM IDONEORUM TESTIUM 

LIBELLUM 

IN • ^ 

VENERANDUM 7 

COMPISTENS TRJBUNAL 

D E P O N I T. 
toH0MDCCLXiV.KAL.jAH. 






I 



-• 



, I 



V 



n-. 



■f 



<♦ » 



'< 



A 



t m 



\ • 







•jHwfSferMi 







^t%if 



L 



INDEX MATERIARUM. 



B«i 



P R iE F A ^ I''0; 






Ptg. 
f. 



$.1. J^egula Cri^D. Atg^ftini JMimcnt4lis pro 
dignqfcendis geuuinis Ldhronm controverjb- , 
rumAutborwus* - - : *i 

§« 11. Notitia cbronobgica de orta ^ vita , 6f o^iAy 
QerfinisW V,Tbom<e, - - - }, 

$. III. Quomodo AUtbograpba Kempifiana venermt 
Levamuni & jlmvfpiam ? - - 4, 

§. IV, DeManu/criptis Getfinifiarm, Gf KempifianO' 
rumy &: de aliismriif docutiientis I?k ari 
incifis, } • •. . - . - • - 

$.V. De Statu Okanyoerfitt, - - 

$. VL ReguUc 'Qritie4fi d$ JStdte MSS. CoMcum 

S^ecuU Xiy . ^ XK - - 

%, VIL i>^ reSt aJHmandaprobabiUtate pkrium Pro* 
pofitionuth prohfdnlim , p coVe&im , vel cbmpa- 
rativ^ ad Summm Prl^ofitonm pppffitfrum 
prohahiUum^&etur. - - - 10» 



8. 



^ 



hiex maminm nftxap^^mhih 



\. 



EXCEPTIONE8. 

'nfeocpt j, . Wn» 

L, !• An Kj^^ntiif fthdquioresMSS.Codicesdr Mi 

i«tkm kaihoffa^hD Thomft Keinp» ' - 15 

n. 4. An in duobusAutfaographis Thome Kemb. repe- 
^ riahtur bmiffiohet / quas non eft verofimue veni« 
re a]p ibfa ATRfaoie ? - •?/ - 17 

m. 7« An conftet KfS..Codicem i< Jmitathne Lovanien* 

fem ver^efle Atttfao§^httm ThomcKemp. • 19 

' IV. 9. An judidflni Du^ini) quod Authoritas Vlimmedl 

exigua^) ijhaj^ ^tmderis' fitf - - . ao 

,- • /. ■ , ' 

V. 15. Judicium £m.»u Card. Qiiidnis & aliQnun Erudi* 

torum de authoritate Dupini. > ■* 23 

VL< I7v Eruditi Parifie^fesJttm^Kr^, ^ft unius ac alte- 
lius hoftt infpedionenrtredecim MSS. Codicum 
iBenedidinis produAorumhon judicarunt deme- 
Tito cKoSm^ atttdefideMonft(»tl.eodien!fi9, ied 
tahtum de ihcormptionie iUonuoti Codicum qaoad . 
imam alteramve linMmin ttevtoi & m fine. ' - %9 

mi $3 % Examinatut judlduni Erudkoniml^arificafiQm ^e 

anno KS?» &> fi veram cft> quod Dupmas iGfibit> 
^ iis Codicem /IrmmhH ^ cid Bokimftm coiifi> 
mUesn fatetujT ) fuilire judicatui^ treemorum 'an* 
«romxr^ convincuntur ad ociilam trroris tzMft> 

* 'vm. 



:J 



1 




Mmmum m EKctptiM^. 

« 37. Sttbfcrjptio Thomc K. ptr mmms Br, Thomit, m 
Godicc Aiitveiyicnfiiblfitn F.Yfrriptoremprobatet» 

niii cpnftaret ae alio ejos Authogra^ aatenore 

fine c^ttsinodi inbicnptione. - • |# 

IX. 19» Imperite incptie fuint , qood liber it bmmhnt 

jam fuerit aotns S. Bonaventur«k • * |f 

X» II- Et quod Tritbemius bunclibrum agoolqtt Tho- 

m& antiquiot^. * • ii^ 

30[. } }. Et quod Mathias Farinator pratccflcrit Thomam. HHi, 
XII. ^$.Et 9uod eo tempore » quo Thomas erat adhuc 

n extiteriiu: exemplana & TcrCones 



Xm. 37. ^t (]uod ExempIarComitis Eagolism^afis fit anti- 

<[ttitis ThpmiL ' • — %% 

XIV. 39. Falfiim eft» Librum iff /mfr^ofie in p/#rtf^« vetu- 

iftioribus Editipnibus adfcribi D. ^emardo aut 
Gerfi)ni. • • |5> 

XV. 41. Fairum eft^idafleriinEdit.Norimbergenfi. «40 
XVI. 43. Falfum eft} Zainerum fuifleprimum> quthuac 

librum edidtt fiib nomine Thomee, • i^a, 

XVn. 45/Cajetanus valde 4mt>eHt^ tribuit Rosweido ea 

verba , quie Rosweiaus pofiiit per modum obje* 
aionis. . . . i^ 

XVIII.47.Thomas nec potuit, nccprudenter voluiflet, recla. 

marc) dum cjus Ubcr m rcmotis regionibus tri- 
bucbatur Genboi. . * a^ 

XIX; 49. Non Firkamcms^hunc Ubrum prima vice Tha> 

ms adfirripfit. • . • • 4« 

XX. fi. Imperit^ k Gerfeniftis allegatur edirio Gallicana 

dc anno 1439. quae folum anno ^493. fafla eft. ibii, 
XXIv 53. Demonibatur, Mattbumum fiiifle Synchronum, 



» ' 



^ 



^ Jftdex MateriarufHtn Eiceeptmhia, ., . 

* ■■' . & in eodem Mdnaftdrio p^fcmim cum. TfMy- ^ 
*' '■' tna , & teftefm indiibit^d omm ex(:eptioile ma- 

jorera. - • ^ 4J^^ 

j^XII. sS* Demonilratur , pr^ter Bufchlum famiuarem . 

■ Thomas , dari infupet alios duos teftesi fami> 
* , ■ liaftsTliomae, omni exceptioftc majorcs,quq- - 
^ • rritrt linus Hermanus Rya dc ^enc. - 49 
^jtall. 61. A<ji ineptias pertinet > ex ipfb Libra colli^ , au- 

thdrem fuiile Italum, nonCanonicum. - ;4 

XXIV. 6^. Ad praefttmptionem foliim fallibile;n pertink, 

iducere ex opere canam fenedam Autiioris diu 
eXercitati. ' rrsefumpdones autem cedunt veri- 
tati demon^atse. - • - ibid, 

XXV. «y. Dcmonjlratur , ante medilim Saeculi XV. Ci- •. 

ftertienies necdum fuifl*e relaxatos. • 5^ 

XXVL.^y. Praefumptiones pro Joanne Gerfen Bcnediftino 

funt valde ienues; econtra pro Thoma mora- 
litcr cert«. • - - 58 

XXVII.^9. Non, repcriuntur Codices antiqulores Prot6> 

, erapho .Kei^< ■ - .. - 59 

XXVIII. 7 i,Nomen(7«;/e«w innullo Codipe fignificat pef- 

fonam diftindam l^ Joanne OerfoneCanceilario, 
& Ai>bate commendatitio in Graevia» - • 6a 

« 

XXIX. 7). Falfum eft} Librum de hmtatmu S. Bemardo, 

, aut Ludolphp Saxoni S«c. Xy. tribui,$ nifi in 
uno vel alteroCodicei dum ecofititftanc 70. • 6a 

XXX 7 J* JP*^^"™. cft cvidenter, k nuUo coaevo, Biographo 

yitas Kemp«^ hunc librum illi tribui. • - ibiii 
^XI. 77. Monftratur inepda de titulatura Alonachi. ibii, , 

XXXII. 79. RefpUitur inepta ratiq , cor S, Bernardo , aut 

Ludolpho lilper adicriptus iit. * 63 

XXXIII» 



♦:♦;< 



hiiix Mattmrtaii in Exeeptiotilhis, 

XXXUL p, NoQ rep«fituf Codex. MS. (kpifivas pro Ger- 
. feaei feperitur aatem moram certitudd pro 

Thoma. - - • ^4 

83. Non fuit SxopoSixtm nometi Gerfenis hominis 
ignoti, (ea Geffenis notH&n» videlicet Ger* 
wnis. • - - ^ 

XXXV. 85« Auguftinus ab Ecclepa deceptus ^ Caj^tano 

correxit errorem. • • tf/ 

XXXVI. 88* Teftes pro Tlioma Synchrom * dodi , ac fa^ 

miliares non partialitatis , fed potius ftultitifls 
i accufandl forent , quod libro Teteri cele^ 
bri Authorem adhuo viventem tngenuum 
aifignent. - - - 70 

XXXVII. 50. Falfum cft , coenobium Vcrcellenfe S. Ste- 

phani unquaffi pertinuifte ad Canonicos Re* 
gulares. - - - Und. 

XXXVIII.91. Malaeft argumentatio : Scriptor potuit habe- 

rcDociunenta: ergo habuit. - - ^ii, 

XXXIX. 94. Non mentiuntur Hiftorici, fi levitcr fabulis 

• in kudem fue nationis credunt. - "71 

XL. ^6. Vercdlis in Monafterio S. Stephani reperitur 

nomen- alicujus religiofi , fed non AbbatiS], 
nec cirCa initium Sxculi XIII. • -71 

XLI. 98. Judicium de controverfo Autbore libri non 

Eertinct ad judicium cztr^udicialeProcanccI- 
irii, fed ad Tribunal Criticorum. • ' Hni,^ 

XLII. 100* Rofignolius crronee fuppofuit , CodiccmAro- 

nenfem remanfiffe cx aliquo anteriore Mona- 
fterio Bencdidino. Certum eft tale nun- 
quam exdtifle. - • • 73 

XX XLfll. 



fuiex MMmanm m BxapthaUM, 

XLiil. 102. Ixkcptim £\mt , quod Codices Gerfimi inicriptf 

Biilicent pro Gerjfene BtQe^dino. - - ^mL 

XLIV. 104. • - • Qj^od Coloaienies corraperint TedifflO' 

nium Beilarfnini. • • * 74 

XLV. lod^ " - Et quod Author Libri merit ante S. Bo- 

naventuram &c. - , - 75 

XLVI. log. Varis ineptiae Ddfavii releUuntur. • ihH, 

XLVII. 110. MabiUooii Animadveriiones in Vindicias Kem- 

penies refelluntur ; ejusque compromiflumy 
ut fi tandem aliquando proferatur Authogra. 
phum Thomae K. antiquios Antverpienii > vi» 
Aoria ex parteKempenfium ifcet>non foliim ac- 
ceptatur , fed etiam conditio adunpleta de- 
monfiratur. - • ' -14 

XLVm. 1 1 2. Animadverfiones novi Gerieniftiae Ratisbonen- 
«f & examinantur, nec <]uidquami)rfleter proiM' 

bilitates ac preefumptiunculasy {eoriim lecun- 
dum ie (peaataS) que comparative ad mors' 
lem certitudinem oppofitam cedere jubentur > 
continere monfirantur. • • 51 

' XLIX. 114. AIi« epsdem Exceptiones pondemtar» & 

confimilis ponder^ inveniuntar. -^ , • 106 



DOCU 



Imkx Doaimemtfum m Afpeniki, 



DOCUMENTA. 

^ L FonteS) ex quibus Thomas Kemp. haafit > cxR.P. 

Teftelieto retegnntur. • • • 124 

n» l^ eodem monftratur , fub tcrmino Devotortm ,Ss- 
culi XV. Antonomajiici intelledos fuilTe Windes- 
heimenies. ■ * « • 12(S 



m* Oftenditur ; certum quidem efle » quod Henricus Kalr 

kar Caithufianus jam obierit anno »40X; jpari- 
ter tamen certum eft, eum fiia manu non ^ripfif^ 
fe Ltbrum de Imitatwne > qui fimul cum aliis rc* 
centioribus TraAatibns r4>eritur compadiis in 
codeps Codice > prout patet ex Inflrumento Lo- 
vanienfij £c ex Schemate Scripturarum «ri inci» 
iarum. num *. - • i;i 

IV. Teftimontum Nummi Synchroni ex ore coni&atris 

ThonMe K. per triginta annos. • ' • 142 

V. In Catalogo Manufcripto onmiam Manufcriptorum 

aflervatomin in Bibtiotheca Cavthufie B. V. M. 
de CapeUa fitse in Flandria qutnque Exemplaria 
in favorem Thoms Kemp. reperiuntur. • 149 

VI. Pe MS.' Codice Bufchii de anno 1477. afTcrvato 

jtt Rebdortf. • • ihid^ 

, . )()(» VIL 



Jndtx Docuilimtmm m AfpenSct. 
Domm. Pig^ 

VII. De noTo Tefte Synchrono oro Ven. Thomt K. ex 

Caithnfia Buxhaimenli in Sttevia. -, - 152 

■ VIII. Confutatiir Opinio R. D, Boudet C. R. S. Antonii 

in Gallia. - - . -' 'IJ 

IX, Coofutatui nova Opinio RR.*>> Petri Fait* Abbatis 

CalEnenfis Brerciae. - - • ?J7. 

Prohibitio Em.""' Conftantienfis, & SerenKIimi An- 
EuftaniLibriiHiusi. cui Titulus : DlSQUltlTlO 
JuRipiCA. - •• - it; 

Cui prohibitioni anne£hintur Leges Imperatorum & 
Rom. Pontificum di Libellis fimofis. 



ttJi. 



PR^FATIO. 

• 

PLacuit GerfeniftaB cuidam Anonytno ; DeduStioni mcae 
Crittca i?i Cmja Kempifiana opponerc Obfervationes fbu 
Animadverfiones Delfavii & Mabillonii, jam fermc 
antc centum annos antiquatas ; nec novis , nifi paucu- 
lis obfervationibus auftas- Locus imprcffionis extat, Ratisbona; 
proftat etiam nomen typographl, J^ M. Englerth^ cum anno 
impreffionis 1762. Sed Reyercndum nomcn Authoris non rc^ 
peritur-, nifi forte per Oedipum. Facultas Superiormn pro edi- 
tionc Opufculi alia non comparct, nifi fub hac nova forraula: 
Authoritaie 'Superioris. Caeteriim , quisquis hujus opellae au* 
thor fuerit, fa) Probabilillam iile fe in re hijhmca monftrat: 
probahilem opinioncm Kempifianis largitur ; probahilioreni Gcr- 
-feniftis exorat. Capio^ quo tendat, Dividatur Infans. Si 
cum Gerfeniftis etiam Gerfonifi^ & Carthufiani in tribunal ac- 
cefleriht^ in quatuor partes fecabitur partus. Verum praefens 
Libellus ad Tribunal omnium Eruditorum totius Europae mon- 
ftrabit liquido ^ partum intcgrum matri (uae > Congregatwm 
videhcet Windesheimefifi Ord. Can, Heg. non ad ampliandum 
faftum inanem Ordinis > fed ad complanandam pro Ven. 
Thoma Beatificatipnis viam , reddendum efle. Ad hoc evin- 
ccndum 5 praemittuntur in hac Praefatione fequentia Prje* 
KOSCEN DA> \ 

( a ) ]tm enim pr»matiiro fato ad p*nres abilire iiuntiatar. 

D.Euf.AmortMor.Certitui^^Cf A §♦!• 



\ 



T3 

i 



% Vrtefauonh §./. Regula Critka D,Auguflm ^u . 

Regula Critica D. Auguftini fundamentalis pro dignc- 

fcendis genuinis librorum controverjorum 

Autboribus. 

SAuGUSTiNus in L» ))» contra Faujlum C* 6. Cc fcribitt ir Qo!d yo^ 
^ j\ bis( Manichseis) faclami quos itaob(urcifBfeclciQiqaicas»ucqutd- 
I, quid adverfotn vos ( ex fcripcuris ) probacum fueriCi non cflfe didum 
51 ab Apoftoio , fed i nefclo quo falfario fub ejus nomine fcripcum elTe 
19 dicere audeacis ? • - - Infelices animae ! de quo libro cercum erit > 
i> culusfit) n iicterxy quas Apodolorum dicic EccieGay ab ipfis Apo* 
19 ftolis propagaca 9 per omnes genres declaraca 9 ucrum Apoftolorum 
9, fiot 9 incercum eft ? In licceris Sxcularium fub auchorum nominibus 
99 mulca prolaca funt 9 & ideo repudiaca 9 quia vel his fcripcis 9 quse 
99 ipforum eflfe conlbibat^ minimd congruerunt ; vel co cempore^ quo 
59 illi fcripferant 9 nequaquam innocefcere& per ipfos familiariflimos eo« 
99 rum in pofteros prodi meruerunt* Uc alios omiccam 9 fub Hippocra* 
99 cis nomine quidam libri prolati func 9 & in auchoricacem i medicis re- 
99 cepti non func 9 quando comparaci eis 9 quos verd Hippocracis eflfe 
99 conftabac 9 ihipares |udicaci funt 9 & quod ab eo ccmpore 9 quo & C9e« 
99 cera ejus fcripca 9 non ionocuerunt 9 quod verd ejus eflent. Hos 
99 autem libros 9 quibus illi comparaci refpuuntur 9 G quis negec Hippo* 
99 cracis 9 non refeilicur 9 fed ridecun Cur ? Quia fic eos ah ipfo Hippo^ 
99 eratis tempore usque adboc tempus 9 &* deinceps fucceffionis feries com* 
mendavit s ut binc dubitare dementis fit. Placonis 9 ArifioceKs» 
Ci^eronis 9 Varronis^ aliorumque ejusmodi auchorum libros unde no* 
verunc homines 9 quod ipfbrum Gnc 9 pifi eadenr cemporum fibimet 
fucpedencium conceftacione concinua ? 99 
Textum incegrum vlde in mea DtduQione Critica. ^«41« tol. 16. 






V 



^ll. 



Trapt. jf.lL Cbronologia Gtrfinis^ ^ V.Thom^. 

§• IL ; 
Notitia Cbronohpca de ortu , vita , Gf oVitu 

Gerjonis ^ V. Thoma.. 



L JoANNES Gerson CancellarlasParinenfis nafcitur In BurgUn- 

dia in viculo Oerfon , Jarfon > Gerfen. (a) 
Fic Pafifiis Baccalaureus. • • - 

« Fic Cancellarius. • » « • 

Fic Parifiis Parochus» & Abl^ Commendatltius in Gracviai 

ubi prius erac MoDafterium Benedidinum (b). 
Mictitur in Icaliam ad Concilium Pifanum* 
Miccitur ad Conciiium Conftantienfe*^ • • 

lu eo ConcJlio defendic caufam Windesheimenfium contra 

Macthseum Grabon» • • • 

Ob perfQcncionem Ducis BQrgundist exukt io Bavaria & 

Auftria. « » «. » 



Deln per quatuor annos fc;un3us i confbrtio exteroram ho* 
minum in zxQiz folitudine fe detinec Lugduni in Monafte* 
rio apud fuum germanum fracrem Nicolaum^ Ccelefii* 
num* (c) • • • - • 

Moricur Lugdunu • 

In e/os Epitaphio legebacur Gerfen^ Vide Dedu£t. Cric» $.23 u 



W. Thomas Kempensis nafcicur in oppldo Rempen^. 

A 2 



Anno 
'387- 



I40f. 

1408» 

I4»8» 
1419* 
1410. 



• 1414. 



Studft I 



«J79- 



(•) Dc noRitne Gcrfonisfeu Gerfcws ?ide in ^fponf^ sd Zrrf^^ XXVlfl. g. yt. 
& in l^eip9nj\ td nxcept. XXIV. %. 84. & in Appead» D^cum. ///. in fine Epift. 
RR.mi Oninpnis & B$cum y^ 

fb) LebHifm defcriptionc Urbts Pirinenfis. 

(c) Vide Tomo L Operum Gerfonis in ejus vita L. t«§ '• HpifioYsm cefiimenit* 
lcm NicoUi» in qun ficfcribit: Hefugium capuvit injy^c Lugiuntnfi civitdtt ^ 
iu fu4 }4m fire fer yustdrtenHium demordtus eff , vit4m ^uietiffim^m ducens^ 
CT* t4mfilit4ri4m^ ut unum ex Eremtcoiis crederes^ mir^ntitus multij KT it§' 
^uirentftus ; fuid itc ugit tum folitdrius i Cur dd fuilicum nen frMdit ? 
4/ fuid ferditie idcl 



r 




r 

4 frafat. /, UL Quomoh AutBograpba 

Studet Davcntrhf. - . - . 

RcGipicur in n^ionafterio Monti* S. Agnctis , rccentcr oonftrui 

cQ^pto A fuo geroiano fratre Joanne. 
Emittit proteflSoncm in manus Joannis fui germani fratris. 
RecipJt Saccrdotium. • • • . 

Fit Supprior - ^ - . circitcr 

Exulat pcr triertaium ob fervatum laterdiaum Papalc 
Fit dcnuo Supprior • - . . 

Moritur anno astatis 92* 

IIL Addcrem hocloco etiam de or//i , vita^ o^/V« Jo annis Gersbn 
Ahhntu BeneJiQini VtvceUenfis in ifionafierio S.Stepbani notitiam ; vewm 
cum ne quidcm de exiftentia ejusmodl Abbatis VcrcellcnCs reperJantar 
idonea documcnta , prout in refponfione ad Exceptioncm XXXV. mon- 
ftrabitur , nolim Biographiam tcxerc cx mcris conlcduris inccrti^ , 
ex meris pbflibiiitatibus fomnio fimiilimis 9 quod res per plura fsecuU 
loco y tempore> qualitatc &c« disjundas ia uaam phantaihia conjungf c 

§. III 

Quomodo Authograpba Kempifiam venefint 

Lovanium ^ Antverpiam ? 

CUmannoifSi reaflumpto Concilio Tridcntino deliberarctar, quo- 
modo invalefcentibus in BcPgio harcfibus valrdius refifti poflet , 
Pius IV^ Summus Pootifex paucltatem& nimiam amplitudinem Epi* 
fcopatuum , nec non varias exemptioncs i |urisdiaione Epifcoporum 
confiderans 5 ad inftantiam Philippi II. Regis Hifpaniarwn quatuor novoi 
Epifcopatus , inter hos etiam Daventricnfcm , crexit. (d) Cum autem 
dceflTent fufficientia bona fundationis pro novis Eplfcopis, eorumque Of. 
ficlalibus, & pro dignitatibus novorum Capitulorum Caihedralium , 
Pontifex aliquot Monafteria & Pr«pofitui^8 fupprcffit, illorum frudus, 
redditus, ac proveotus Daventticnfi Epifcopali menfac pro dote afCgaa- 
vit. H«c fors ctlam ccffit Monaftcrio S. Agnctis , in quo V^ Thomas 



ante 



(d) Vide RiilUm WIIV. Hegmfni. Datnm Romap 7.1dus Aiigum i<4i. aiHid 
HUGONEM VAN IJBU3SEN iii ffipriA /<gder4$i. Bei^iiTom.lL 



Kmpifiana Lownium ts^ Antverpiam vtnerint ? | 

antc centum annos fuam vitam transegerat« PoiTeflionem bonorum Con« 
ventfls itt Monte S^ /igtiitis Joaknes Mahusius » primus Epifcopus Da« 
ventrten6s> qui erat Francifcanus^ nonadiit^ fed propter renium & ad^ 
verftm valetudinem anno lyyo* oneri Epifcopali & Mitrse )renunt!avit« 
E;us autem SucceiTor , -/Egidius [de Monte, parirer Francifcanus, anno 
if70* Mahufio iRege Cacholico furrogatus» poftquam ab Albako, re* 
gjo gubernatore Belgii in mandatis acceperat, ut fe debonis Monafteril 
S. Agnetis informet> & neea dosnovi EpifcopaiQs alieneturi impediatf 
mox poft aditam poiTefllonem Epifcopatus etiam pofTedionem Conven- 
tus/» Monte JS j4gn(tis cum onere vicalkis fuftentationis quinque Regu* 
larium Sacerdotum adiit. Ab hoc Manufcripta V. Thoraa Kempcnfis 
Joannes Vlimerius, Canonicus Regularis Congregationis Wlndcshei- 
menfis, (e) vir jam tempore Concilii Trideniini anno if(>r* eruditione 
ac Scripits celebris precibus extorfitf eaque in fuo MonaAerio Lovanienfi 
ad S. Marcinum » ia quo in Priorem feu Prselatum aiTumptus eft» (labiU 
fede locavit (f)« Deauthographo V.Thomse Antverpienficonftat ; eum 
pariter ex Monaftcrio S« Agnetis Antverpiam anno t f 77* delatum efle* 
Id enim monftrat ejus infcriptio 9 & ad;un£la iafcriptionis declaratio* 
Infcriptio eft haec : Liier Monafterii Canonicorum Jteguiarium in Montt 
S. yignetis. Declaratlo autem » fada i fiellero typographo Antverpien» 
fi, pofrcfTorc hujus Codicls ianno 1^77. & prsetata! infcriptioni immcv 
diat^ fubjunda , efl fequentis tenoris : auem ( iibrum ) K Joanne^ La^ 
tomtiSy profejfus Ordinis Reguffhium in fbrono B* Maria prope Herenta^ 
les , ejus Monafterti B^ Agnetis ejusdem Ordinis Generalis Minifter faSia 
vifitatione Monafterii B. Agnetis prope SivoUam ejusdem Monafterii rui» 
nis ereptufH , ne penitus interiret , Antverpiam allatum Joanni BeOero | 
antico veteri fi^ fideli Dono dedit. Anno falutis i f 77. Porro Joannes 
Bellerus Patribus Societatis JEfu ingratiamfuorum filiorum , quos eadem 
Societas Religiofos fovet > lubens donavitf Kalendis Jut^i 1 f^o. (g) 



' ■ I I "i tmmmmmmmtmmmmmmmk^mi.t^^mmmamm 



( e ) De Scrlpds irtimerii vida infcriiks in met Refponf^one «d Except. IV» 
g 10. ^ 

( f } De ejus Digninte , anno obitus 1597. & fucceflbrePr^i-^ a s, TYudone 
qui anno \6i%. iireodem monaflerio profefnonem emiHt » vtdeeo-* 
dem§. 10. 

(g) Joannes Latomus Canonicus Regularis Windefemenfis 1 Prepofitus Mo- 
naderil Throniani in §rabantiar & Cutator negotiorum fuae Congre* 
gactonis » oblii ifft. Vide Fqppenium in Bibl. Belg. 



4 Trdfat. ^AV.DeMSS,(jerJmifarum 

§. IV. ' 

De Maniifcriptis Gerfeniflarm ^ & Kempifianorum ^ (f 

de aliis vanis Docutnmtis > hk ari incifis. 

IN acclaro fchematifmo varlcrum Maoufcttptoratn Kempidanorum hoc 
loco «ri incifa comparent etiam Manufcripta Gerfeniflarum i. Th^ 
venotianumt 2* Gerardimontenfi % ^. Cavenfe j ^. BeUovncenfe ^ ^. Aro^ 
nenfif 6.Sant - Germanenfe i quibus potifHmum inm*tuntur Gerfeniflar^ 
Horum pleraque fumpfi ex ipfb Mabillonio \ qui ea in Opere de Re Di^ 
plomatica edito Parifiis 1709^ taoquam formularia Manufcriptoram fua 
epirionc adSacuIum XIV* & Satculum XV- pertinentium foK 37J. in» 
leruit. Manufcripti Aronenfis Edypon obtinuimos Mediolano per RR. 
Abbat(;m Laceranenfem Suardi ex ipfo Collegio Aroneofi Patrum Socie* 
tatis JEfu , prout monflrat folenne Inftrumentum i: fertum mea DeJu'» 
Sioni Critica $. 108. fol. 78. 79» 80. Mabillonius, qui obiit anno i^ogt 
uno anno ante edicioncm fui prxfaci Operis » de Codice Tbevenotiano 
]. cc. fol. a7a.num^4.(ic fcribit : Hic Codex peritorum judicio ad annos 
quadringentos accedit: Eorundem judjcio etiam Codex Aronenfis, Ca- 
venfis & Bobienfis treccmorirm annorum atflimabatur» De Gerardimon- 
TENSi fol J7a. num« r* Jcribic : Unus ( Anonymus) i Ccpnoiitis Gerar^ 
dirnontenfis Cmobii^in Hannonia fanSi j^rat (anno 1687. ) ^» ultimg fo^ 
Ro vacuo ( qood excifum efl ) fcriptum JviJPe fcriha nomen , nempe Lu- 
Dovici DE MoNTE^ quem ante ahnum MCCCC obiij/e teflatur. Verum 
quim turplter illi perici i^arifienfes circa «tatem Codicis Thevenotiani , 
CavenGs y & Aronenfis ( quibus Bobienfem fimillimum fatcncur ) erra- 
verint» ipfa horunfi^ Manofcriptorum cum AuchographisKcmpifianiscon- 
frontatio oflcndit^ Quat autem fides Coenobita! Gerardimoncenfi tribu- 
cnda fit ; me« ohfervatiooes in Deduft^ Cric. /. 1 1 z. fol- 82. & infra J. 20, 
& ff. 8|i in reTpoBfione ad Eieceptionem XXXI f^. & inrefponfione ad 
Exceptionem FL %. 19. fulnundse monflrant. MariaJe noftrum Pollin- 
ganum» nic cciam «ri incifum Aronenfi MS^Codici quoad modum fcri- 
pcnr« fimillimum ycondnens Panegyres B.Virgints , ex varijs Sscculi XV, 
Scriptoribus cplledas 9 & Homiliarium Joannis JunceUenfis^ fe^ porius 
FinceUenfitZJL nollra Bibliochera paricer deprompcum , Parif?eofium dc 
Codice Aroncnfi judicia rtianifeftd confundij^ Authograpbx Kempifiana t 

jintverpienfi ^ quod ipfemet Mabillonius in iuo Qpcr6^< /{^ /?i. 

ploma- 



^ Kmpifianorum hk ari incifis. ^ 

phmtied mx\ iaeifum exhibet» nobis gratioid coitianicavitRR.ai»fr9« 
ful Lovanienfis ad D. Martinum f Jacobus Tbomas Bofimns Secrecarius 
Congregationis Wiodesheimenfis > prout Inftramentum foJenne infm 
^. g. inferendum teftacur. Idem nobis communicavit Manufcrlpcorum' 
apud Carcbufianos di CnpeUa in Flandria afTervacorum formulas » proot 
in Appendice Docum. liU per loftrumeQtum folenne edocemur. loo* 
niTmus exhibens varios geftacores Crucis non Benedidinos % fed parcim 
Sstculares » partim alios Clericos » reperitur in prseclaro opere intitulaco 
Memorie Jftoricbe (fc. edico i RR.ino TROMfi£ixio Generali Prcpofico 
Canonicorum ReguJarium Congregaclbnis Salvator^nfis (h)« Idem no^is, 
communicavic Manufcriptum codicem verfionis Italica librorum de Imi* 
^atione^ achronas quidem 9 fcripcse tamen poft medium [kculi decimi 
quinci » quod exigua pundula fupra fere omnia Jota » quibus perpetud 
fcatec 9 & elegancior forma papyri cerc6 demonftrac^ Ego pocius irefe- 
rendum cenfeo ad tempus Saeculi XV. exeuncis« Nocari mereturt jq 
cjus liccera iniciali pidps exhiberi duos Clericos Salvacorenfes cum eo* 
rum albo fcapulari flexcf^ ance Chriftum portancem crucem in manibus ^ 
k membro Coogregationis Bononieofis tuoc oovicer eredar^ 

De Statu Controverfia^ 

I. A^Ontroverfia 10 eo confiftit; an quatuor libri de Imitatione pro ati* 

\^ chore habeanc Veo^ Tbomam Kempenfem^ nacum 1379. morcuum 

1471. vel jfpanmm de C?f r/o«' Cancellarium Parifienfem ; natum 

10 pago Gerfon fico in Galliain Dioecefi Rhemenfi (i) i anno i)6r t 

mortuum in decennaii exiUo 14^8 ; vel Joannem Gerfen Benedidinum 

Abba- 

■ r 

<i— — — — — i— ^— — — M <»i^— ^ <i^— — ————.§—■— ^i——»» II II ^ 

(h) SIGONIUS de Bpifcoph Bonontcnfibus fcribens» 1. 4« ad annum 142^. 
num« 8. 9- obfemt ; B. Micolaura Albergatum , ex Monacho Carthufienfi 
cireatum anno 1417. Bonomenfem Epifcopum» pofiea anno 1426. creatum 
fuifle Cardinalem lub titulo S.Crncis in Hierufalem. Dein anno 1427. ap* 
probavit Bononie S^ddiiutem devotorm» S. Hiennymi i viginti quatMor 
fiis juveniius inflitutdm » qui Ecdefiam S. Hieronymi , aRno fequente 
1418. sdlficari curarunt. 

( i } Ia Mappis Oeographicis Gallicis » & in documentia Gerfonl Synchronta 
loco Gcrfou fcribltur farfm 4 aliquando Gerfen » praut ofieodo in Bx- 

/ ceptigne 



\ 



% Trigfat. if. V. De Statu {^ontroverfi^. 

'Abbatetn^ de cujus camen nec orcu > oec ebiiu, nec loco regimicii^ 
haftenus conftac. 

II. Primaria Concroverfia capita ex his dcpc fdcrtt. i. An proda^ 
€tz badlenus fuerinc Manufcripta libri de Imitatwne antiquiora Mana» 
fcriptis Authograpbis Kempifia^fs ? a, An rcperiantur documenta vcl 
argumenca de anteriori exrftencia librorum de Im)catione «nte astatem 
V. Thomae habilem ad (cribendum ? ?. An rcvtri inveniantur teftes 
^artim fynchroni , parrim cozvi» omni exceptione majores pro V.Tho. 
ma? 4«. An tales teftes omni exceptione ma/ores etiam reperiantur 
pro GerfbneCancellario, vei pro Gcrfene Benedidino ? f. An trecenti 
Idiotifmilibrorum de Imitatione reperiancur in ullo atio ScriptorCyquam 
in aiiis indubiis Operibus Ven. ThomaK? 6. An pr«fumption6s i quas 
tam Getfontfta i quam Girfeniftm pro fc affjrunt , eoipfo ^ quod eorum 
fingular/^or/?ia &/ifnuI fumpcx fint fallibiles 9 ac tantiimprobabilesi ee* 
dere debeant moraii Kempiflana! certitudini di:monftrata! i 

y4d 1. 1. 4. T- refpondco convincenter NegtttivL ^^ }• refpondeo 
convincenter AffirmntivK Ad 6, ex Arte Crilica refpondeo j prasfum* 

f)tiones eiiam multasy quantumvis probabiles» nifi fimul aliquot prai* 
umpciones violenta^t hoc eft» taics , quas vix unquam fallunc , concur« 
rantf cedere debcre oppofitjt mor>ih certituUmi aliunde demonftrata?, 
Cstterum pro Gtrfeaiftis nullas milicare prasfumptiooes violentas » ex 
dccurfu patebit» 

Regula Ctitica de atate MSS, Codicum 

Sceculi XIV. ^ XK 

TN mea Am Critica ^ meat Pi>i/ofophia PoUinganm inferta , trado 
\ Part, IFk /.a. has Regulas, I.intcgriCodices Manufcrlpti papyra* 
cei oulli omnino reperiunrur ante anoum nfo. (k) Addo, pap7- 
niB aboooo I Jlo« usque ad annum 1400. ex ^la forma prodere fuam 

and- 

CcptioM XXXIV. S %? , & in Rcrept-one VI g.ai. inAppcndice, Num. 
111. ui KpHlola*RR DD. firuhonis Pedc Prioris Ctrthufiani in Flandria n, 
12. 8c in DeduQ Crit % tt9 fol i^B^ 
|k) Chirt« tamen pBpf rarc?t permodum wo^i raritatls & m^gnitndinis ▼br 
tripahntris ticiit rasiffims vigimi ciwrittr artiis rcptriuntur ante 1350. 



■ 

Pr^fat. /. Vl. Regula Critica ^c. 9 

mtiqartat^ » uc k peritis fstciU difcerni potfit^ Eft.enim denfa yCr^ftkf 
& perpecu s fufculis initar linearum didinfta ; hi furculi communicer 
non amplius reperiuntur poft annam 1400. ex hoc enim tempore fa£ta 
eftpianiort quamvis arque denfa caflfa ac prius. II. Manufcripca ^ in 
quibu^ fupra /ota reperiuncur punda , prxrumuncur efie fcripca fzcufo 
decimo quinrO) quia ance annum 1400. oulla calia reperiuncar punda» 
fed^canium virgulse longiores > hoc nuido : tnimicus^ (m6 vero inicio 
Saccuii XV. foiebanc poni cantum contradiores virgulas 1 ac dein circa 
nnnum 1420 usque i4fo. immifceri lineolis punda; donec candem circa 
anoum 1460. plerumque mera punda vel Itneolse brevillimse y vix a pua- 
dis difcernibiles > fieri con(ueverinc« 111. Manufcripca > in quibus fiipra 
pca reperiuncur virgulse fcu lineolae > non prftfumuncur efle fcripca 
ante annum iifo. feu medium Szcuii Xlli. quia nullum reperiCDdl- 
dicem ancea fcripcum fimilibus' virgulis inlignicum. Ance annum emoir 
izfo.. fupra joca nec punda poncbancur) nec virgulac, fed aihilpror- 
fus. Poflannum iifo.usquead anrium i4fO. nonnunquam reperiun- 
tur cates virgulse 1 fed rarae camen > (ic ut librarii cria aut quatuor Joca 
fine virgula iranfierinr,donec icerura unum infignierinc. Quod frequencer 
folum Proiodist aut Toni causa contigic* In Germaniac camen Manufcri« 
pcis adinodum paucis reperiuncur lineolar adhuc Sacufo XVI. ineunce«> 
IV. Codices Manuieripti , inquibus func freq.uentcs abbreviaciones , noa 
pracfumuntur effe fcripti ance Saeculum XV. quia hic modus lcribeadi 
primum iavaluit > poftquam papyrus coepic ficri communior.. 

Hanc Regulam ;am dudum agnovic Mabillonius fn fuo Opere deRe^ 
Diplomacica, chi L» I. C. w. JJ. i9* fic fcrbic ; „ Porro minuta lictei* 
>y rx r accentus acutus fuperponi CGepit Sa^culo Xllty. uC patec ex va«^ 
,> riis ejus «vi MSS. quorum anum cft HENRicr Justelh y continens ver- 
)i fionem Gallicam blbliorum duobuscomis» anno 11^4* exaratam« Per«^ 
„ feveravic ifte ufus , non camenubique femper, ad ftnem Saeculi XV^ 
,9 quo cempore idem fer^ accencus etiam litterr «, more Bclgfs ecian» 
,, nunc uficaco , adhlbitus eft. Caecerum ab eodem fccculo ineunce li^* 
yy cera i punfto ( quod nos moio retinemus ) infigniri ccepiT^ Ita ob* 
yy fervare licec in ,MSS* libris de Imitntione Cbrijii y Mellictnft annf 
^ X421 y G^/r/w^^jT/? noftro anni 1460, SalzhuYgevfi zr^nxA 146 5> cum 
,, vci Authographo Ken^penft anni i^^u accencus , fuperponancur. i> 
Ica Mabllonius. 
A Euf,AmQri Mar^ Certitudo ^c^ B Ca:- 



lo Praf./* VI ReguU Critica ^c. 

Caetcrum qul conferre voluerint MS.tum dubia «tatis cum MS.to cet» 
tae astatiSf conferant i.mo (Ingulas iicteras iniciales maJQfculas verbo- 
rum. tA^ Singutas vocalcs a* ej. o. u. }.tio Singulas confonantes b. 
c. d* &c. 4*0 Singulos numeros, praefertim 4. f. 7. f.to Singulas ab- 
breviationcs. 6.k> Cohaefioncm confonantium. 7.mo Formam lineo- 
larum vel pundorum fupra jota* H.vo Frequentiam vel raritatem abbre- 
viationum , punaoruro , lincarum. 9 no Ornamenta. lo.mo Craflitlem 
vel fubtilitatem chacafteris. ii^mo Formam, craflitiem , tenuitatcm, 
fulcos 9 pianationem » afperitatem , fufcitatem , albedinem &c. papyri » 
chartat. ii.tno Si rcperiantur tres alphabeti iicterac intra fpatium crium 
faeculorum ccrco variantes, fcriptura ad illius temporis medium refenu 
tu^ 

§• VII 

De re&i ajtimnda prahahilitate plurtum Propofitionum 

probabilium ^ fi colle£lim ) vel comparativ^ ad Summam 
propofitionum oppofitarum probabilium 

fpe£tetur. 



EiBNiTius (1) exiftimat; in omni controverGa litigantium jura fpo- 
aari pofle tanquam partes unius cotius , feu tanquam fraaiones 



L 

unius fummar. Si enim duo inter fe iitigeht , & |us iinius fit dupla 
probabillus jurc oppofito^ aiterius ; prioris jus fe habebit ad /us alte- 

rius, ttt — ad — feu ut duos angulos acutos, quorum unus tfo, alter 

)o. graduum eft , ad angulum redlum* Verum ego hoc loco oftcn* 
dam ; (aepe contingere in rebus non (oium hiftoricis , fed etiam Juri* 
dicis, propofitiones probabiles ad invicem addicas non augere fed mi« 
nuere probabilicatem ; immo vero etiam tunc , quando ex additione 
ad invicem augent probabilitatem , eas potius fe habere , uc Angulos 
iicutos ex centro ad tangentm circuli qui infinities zA invicemaudi & 
additi nunquam pbrtingunt ad confticucndum angulum re- 
CTUM. Id monftro fequentibus obfervatlonibus. 

i **' Rhgula 

(1) Vide S^alzii Syllogen novam EpiftoUrum. Libro VII. num.ij,. 



PrdfaU $* VIL De aJHmmda Probabilitate. it 

Regula L Omnes polSbiles gradus probabiHcaturo per (equens 
Scbema Probabilium exhiberl poflaoc^ —*— . JL. ^. — . —.-2. J. 

^. „. — . —«. — . ■ &c. Vidfe dchis gradibus meam Ar* 

lO 20 go ICO lOOO lOOOOO ^ 

^ f rM Cri//Mi» inferum mea? PhilofbphiK; & I,eibnicium proxime cU 
utum^ 

Regula ir In Concluftone deduda ex prfltmtfirs duabus probabi- 
libos per additionem iltarum duarum propoficionum probabilium non 
augeturi fed minuitur probabrlitas Illati. Sic in hoc Syllogifmo. Si ' 
Patronus reconvalefcnt » probahliter mibi conjeret vacans ojficium. Sed 
probabititer convalefcet. Ergo prdbabittter mibi conferet officium ; 
nemo non videt » minprem effe probabilitatem conclufionis» quim pro- 
babilitatem cojuslibec Prsmiflac » utpote in conclufione concurrence 
duplici fallibilitate > videlicec Aiajoris & Minoris. Hinc confe(|utcur 

Regula IIL Si in Syllogifmo conclufTo per Soriten dedacatur tx 
tribus 9 quacuor ^ aut pluribus propoficionibus pra^cife tenuiter proba* 
. bilibus 9 ea concIuGo ne quidem tenuiter eric amplius probabilis* Ra« 
tio eft» quia cum Conclufio deduda ex duabus propofitionibus proba- 
bilibus fic minorJs probabilicacis » qu^m prxmifTae fingulae » prouc ex 
prsecedence Reguta Ih conftac ; tmpofCtbite efl: f conclufionem dedu» 
dam ex prsemifCs In infime gradu probabilitatis conflitutis babere mi« 
norem probabilitatem > nifi inferiorem bmni vera probabtiitate eciani 
minima » hoc cfl y nultam* Exempfum vutgare habetur in eo > qut 
fpem Tuam ingenttum divitiarum collocat in conttnuo fetici jadu aleae 
probabiliter in ftngulis |a£libus longa concinuata ferie-eventuro* Con* 
tingenter entm in cencom fadibus fallit aliquando fpes fuperflruda fe« 
riei continuatim feltci jadoum ; & fic contingenter aliquando fallic fpea . 
veritacis fuperftrada incegnt feriei propofitionum probabllium dedu* 
darum ab invicem» 

Rfgula IV. In rebus hiftoricts , aut £z€tt plur» argumeota (eor* 
fim tanti!km probabilia > quorum neutrum infertur ex alio y cotiglobata 
adinvicem , tunc folum augent probabilitatem y aut cfHciunt moralem 
cer^icudinem ^ quando cooftancur in complexum ctrcumflaotiarum 9 ra- 

B a . t* 



1% trajat. /, VIU De cefiimanda Prohjbilitate. 

ro aut vix unquam ^lUx. Tal« complexum circumHanttariim in 

prjefenci controverfla Jn favorem V. Thomae K- contrahicur ad tres 

folum circumllantias ) dc quaram (ingulanim exiftentia moraliter poiia 

ftac; viJelicec i.mo Ad contelTeratiQnem feptuaginta idoneorum par- 

tim fynchronorum j partim coavorum teftium. - a.do Ad identitatcm 

flyli quoad trecentas loqaendi vel fcribendi furriiulas alioquin in diver- 

fis aathotibus nunquam reperibiles , quales m V. Thoma & ia Lilk 

Je Imtatiotte reperiri oftendi ia Dedad. Cric. j.tio Ad de- 

fedum argnmentoram (olidorum ex parce 

Gerrcniftaiun. 

FINIS PRMFATIONtS. 



EX, 



EXCEPTIONES 

GERSENISTARUM 

C O N T R A 

ARGUMENTA KEMPISIANA 

C U M 

RESPONSIONE AD EXCEPTIONES 

S I N G U L A S. 



— — * i_ 



.^ 



/ 



* "s 



EXCEPTWNES GBRSENISTARUM. ij 



E X C E P T I O I. 

5.1. y\ Nte authographum V.Thomae Kemp. fcriptum anno 1441. re- 
i- * periuntttr comptura Mamircripta librj de Imiutlone antiquiora » 
prxrertim ab anno i420.usque adanoum 1441. nec «uthentici conftati 
eztare alind aotiquiiu authographum V. Thomsi ex ^uo fum] po- 
tuertnc Copiae. (m) 

R E S P O N S I O. 

^.II.CEcundum hufus argumenti membrum contlat dTe fairom cz Ib- 
lcnni Inftrumenco , cujus fubilcJo copiam : 
Anno Doixilni miUefimo fexcentedmo quinquagefimo {ecundo, oienlii Mmii die 
dedmi quiniS , in rne» Notam Publici , & ApoHolicI , Tefttumque infri rcriptoruni 
prsfeniia , perfonaliter confliturui , atque compareni Admoiliim Rer. 8c Eruditifli* 
mui Vir. ac DominitsPetrus i S.Tnidone Pretbyter, facrK Theotogis Liceiitiatus 8c 
Monalleni in VaUc S.Mirtini Ord.Can. Rcf;. S. Augultini Oppidi Lovanienfis Prior, 
qui me Notarium infri fciiptuni coram infri fcriims Notariis TeHibus fide dignis , 
deduxit in eodem Monafterio ad & in Bibliothecam librorum manufcriptorum , k 
^ajori & commtinl Bibliotheca lepiraiam , & cancellis feclufam , in qua aperieni 
■rmariolnm quoddam cliuflro ferreo obferatum , eic eodem cxtraxit & reproduxit, 
mdiiqueNotariuCc Tellibuc aperuit libros maimfcriptas fequentes. 

Imprimie libelhim quemdam in HQavo Sc ruhro corio cum claunris encis,quo* 
rum uiium fraEtum , in quo Hc tegitur, in h»c lihrUo cvntinentMr ifid C^e. 

SortloquJam animx Thoma 3 Kempis , cujus prologus incipit ; C»>tftiati»nls 
gratii dU^tmi fentenlitt JtMotAi in unum cMemtAMi lihrum, 

Item ejusdcm-^eimitationeChrifti; qui incipic : Qiii fe^nittnrme, nm tmhMUt 
in tenfiris Slc. 

Item ejiisdem de intern Qirifti locutione ad tnimam lidclein , que inclpit : 
s/Giii4m, ^fiid in me It^Mdtur DtminMS Dtus. 

Item ejusdem tdmonitiones ad intemt trihcnte* , 'qui incipit ; Rtgntm Dei i» 
trs M*s eji, ' . 

__^_— _— — ____^^___ Itcm 

(m) Bafic iirnit. fol, to($, 8c id2, 190, 191. 144. 



I ^ /. /. Exceptio L contra authograpbum 

Tretn ejnsdem Ti tQanis quidam de elevatlone mentls ad iRquIrendom fanimQifl 
bonum . qu in.ipir : i^acMte O* mdete, 

Item inir um libclll quartl de Imitatione Chrifti , qui incipit : Fenite ddmt 
0mnes^ ^ui UtQratis &c. 

In priiuo iutemfoUo hujus libeUi fic les[itur : hie li^er ejf fcriptKS msnu^ r4* 
rdfferiitfs i(ev tT l^lij^ioR P^tris^ P.rhemdn K^mfiTfropi SuLoUam^ qui eji ^ 4M^ 
Hor horum deuotoxum lii^iUrum. ht iofri 

JOANNES VLmmwm figndvit 
^nno 158^. 

£t poft muIta.aKa his tartdem verbis tabuls claudaQtur» 

fta fideritep coram me Notario 8c reftlbus Notariis reproduHum & aflenfuni 
LcHranit in d<Clo«Monalteria Va^tls S. Marc n Ord Canonicarum Reguiar um S Augu» 
flinJ • snno, menfe & die . quibus iupri » prxicntibus ibidem Domino Eralmo Vualtero 
Vander Vuarerfort et^am Norario , reitibui ad praemKTi vocatis stqu^ rogatis 

Qiiare hunc vcricatis adum prarfaruv D Pnor una cumrdiclis teftibus» &mecum 
Kotirio fubfignavit » Nouriiquc (igiUo munit^ cQ. 

frater PETRUS J S TRODONE (Un. ^eguUriuw^ 
in f^ulle S. Msrtini lov4nii Prior^ 

ERASMUS VANQpESCHOVEN Not. Publ, per 

conJ\ Br4l?4nt, admijjus Lw4nii- repdens uti 

tefiis. 
WALDERUS ^^ itt 9Baf(frtort Not. PutL fer 

confilium Bmhantia ddmij^s lovanii refiacns 

uti tejtis^ 

•MARTINUS mJXC\mkm^poflolicus tr peh con 
filitim BralfAntia admijjiis Notarius Lovanii 
tefidens^ 

§4 IIL Hacusqtic Inftrumentum (blerme rfeauthographo V, Thomsc 
Lovanienfi. Quod autem hoc fit antiquius authographo Antvcrpienfi , 
exinde colltgituri. quia Lovanrenfe nondum habet eum ordlnem qua- 
tuor hbrorumy quem poS annum 1441» obtinuit, & ab eo tempore 
in hunc diem retiiTuir^ In iftoenfm authographo Lovanii afTerva- 
1:0 f *nre»- librum tertium & quartum intermediac alius Traftatus Tho» 
m« Kempenfis de E/ev/ifiofje mentis fn Deum 1 qui nunc inter labores 
Kemp fi?-no5 conftituit fpcclale Opufculum. Similiter Iiber in ma« 
dernis editionibus t-rtius occupat locum fecundumy & fecundus tercium« 
Hsrc nicrtatio a V. Thoma fa6>a non efl^et 9 fi arcerius authoris Manufcri- 
ptuxn quodpiam quacuor librorum.de Imitatioae eoin fiato» quo ncrnc 

aiftic» 




F.Tlwiwrf Atttverpimfe ie itmo §441, • if 

«dftit) prffexftkiiret* Soiilkm eas qaas adlioc imperfeQa (iintt ab^eo* 
ddm authore m«tari foleot in perfe£^ius $ non viclwm perfeda in imper^ 
•fe£hi, Itaque authographum Kenipiiianum > quod ounc airervatar Lo« 
Tanii > eflTe antiquius authographo KempiOano» quod nunc aiTeryator 
Antverpix, dicendum eft. Idem confirmaretur » fi Dupino fides adiii« 
tienda foret ^ quod liber qoartos adhuc fit imperfedua > utpote centineos 
lolam PrasfadoQcm qoarti Ubri: (dont 11 o y a f que la Prefiice } !&• 
^oit* (n) 

EXCEPTIO II. 

S«IV«T?Tiam(i concedatur ; Manufcriptum Lovanienfi efle genulnom 
**-^ authographum F^ Tixmm j idque infup^ anpquius authogra- ^ 
eho Antverpieofi ; cx eo tamen non fequitori f^.Tb^mam eflc aothorea 
libri ; quias tefte Inftrumento Erudttorom ParinenCum de aono 167U 
io otroQoe Manufcripto t tam Lo¥anlen(i 9 qu^m Antverpienfi reperiun* 
tor eaaem omifflmfi 1 quas vcros author noo retiouiflet » fi foum Od* 
gjnale incorreaom deiiao defcripfiiret^ ( ) 

R E S P O N S I O. 

iJV* rSUpimii moK (uo incur«us non exprimit) qoales (hit fllas omIf« 
'^ fiones : exprimuntur tamen infigniores, in infirumento Parijt* 
tnfi y editoper P. Del^a 1671. & 1 674« nuoc autem recuib in S^ fir^ 
ma ad^cii Gerfeniani 3 fol. 27- Videamus, an omiHiones «fus generii 
^t) utloeundem authorem nec foleant oec peftiat cadcre. inftro* 
mtntum foh <x^ fic habet* 

In litMrts qnanior de bnitatiune Chrifii , qut In \tto co4tce exfltnt primo loc0 
4eprehendunmr errata uon pauca > ex qutbus ha^c fint tn exempla. 

u 'traBSpofitto Hbrt de Sacramentu AHarrs, qui cum in omnibusiilua ^iitrtus 
ih» m hoccodice eft tmhiSy ram 111 indicnlo • tum in ipfii libromm ftrte^ inclptcaa 
1 folio verfo poft librum fectmdtrai. 

t. Omtfltoites qua?dam infij^nes) ut iniib t. cap. 15 foLii. poft illtnn Terfufllt - 
frinei/His ^ifia Jero medicin4 p4rdtur ^ «mittitur ft^etts ad fenfiun i>cceffarit9 ; 
<i§m ntdU fer kng4s inva^etere m^r^s, fit 



I 



[n) Nomr Bibl. Tom. XII. f. \6i^ 

o) Bafis firma» f^ 27. & Dupinus ia di£ de Canli KeinplC S* ^^ 

A £hA ^^r« Mor. Certitmh tTc 



1 jj /. VI. Bcceptio IL cmtra Protograpb, V, Tbome Lovanienfi, 

Et in Tib. i. «p. il. fot 35. vcrfo; ^o inweniiur Um jjfiritudlis (Tt^tmCMf 
tur verbum invenitur , quod \\\ mflrglne fupplotum eft manu recennori. 

3. Solscifmi nonniilH: ut in lib quarto ( qui in tliis tertiuf ) cap. 3 j fol. ^4« 
-verfo y ^ucdji dd prdfens tu videris fuccumii» ^ro fuccumiere, Ct cap 55. foU ii]« 

verfo , fiips inutilis , pro Jfirj/s inutilis. 

4. Litturs quorundam verborum » quae fallente oculorum jaQu extra ordineitt 
fcrlpta fuerant » ut in lib. i.cap. 1;^. fol. 15. verfo, ExerciiiaO* fanfhrum fuffragi^, 
tria pofh-emb verba minio deleta , quinta poft linea kgutuur pod idem vocabulum 
Exercitia , quod repetitum fefellic fcribentis oculos : Bt iib. 2. cap 8* folio ^i. potes 
cito ferdere etiain haec vox perdere , qus po(l tria vocabula fubfequitur » minio 
deleta eft. Hucusque Inftrumentum. 

Kemo Qon videc , tales variationes poflTe & folere cadere in eun« 
dem aQthorem« 

§« VI« Verum nec ifto indigemns rerponfo» Conftat; tion inter 
duo authographa Kempifiana reperiri hanc variationem » fed Copias 
Amanuendum variare ab authographis^ Habeo ceftem oculatum fide 
digniflimum , qui illosduos Codices centies attentiflim^ infpexit^ & de 
verbo ad verbum > ftudioflflimd comparavit» Is eft I^ Henricus Sgm* 
MALius S« J* fuis lucubrationit>us clarus y qui in fua Dedicatione ad qo« 
vam editionem quatuor librorum de Imitatione^ fadam anno if$8* hoc 
eft y duodecim folum annis poft In/irumeutum Lovanienfe 9 fuperius j^. a« 
relatum ^ fic fcribit : Qnod D^ Hieronymus &* fuis 8r probatiffimorum 
operibus accidiffe conquerttur y pariter buic libro ( de Imicatione ) eve* 
nijfiy mibi ^udm certijfimum eft \ utnimia Librariorum cura dixerim^ 
an incuria labyrintbum errorum invexerit 9 dum corrigere audent 9 ^a 
non capiunt y vel qua fitfipliciore ftylo autbor confcripfit y emendare JIu* 
aent. Qfii etiam eo funt progreffi^ ut non verba tantiim autboriSf fed 
fubinde etiam fenfum inverterint , fententias integras transpofuerint y non^ 
ntiUa pratermiferint » quadam denique inferuerint dejuo. Qua omnia re^ 
fiitui ex autbograpbo Scriptorisy .qttod nuper Dei beneficio in. manus ve^ 
^it^ Quartus vero liber de Evcbarifiia Sacramento tribits illis re&ifftnii^ 
adnelfitur &cc^ Lovanii^ ifPS KaL^an^ Idem in Pracfac. ad Lectorcm 
fcribit: Dedi opermn ^ ut Tbom dKempis opera fereomnia ad autbogra* 
)ta cofiigata exirent, Stngula denud ad atttbographa revf)cavi $ atqne 
. ittam expendi j fionnnUa ad integritatem deejfe comperi, Gaudeo y quod 
JJeus nnh tantiUutn otii concejfferity ut ea opportu^e fupplerem y qua m 
prima editione defuertint^ -- Tam fape aUtbogrnpba vtdi , /egi y tevojvi^ 
&* cttmpriOre eJitioni tamjcduld contu/i , utmeritd acquiefiere debeam. 



. , ; /. Vll Exceptio 111 i> 

Cariiavi i^oo^ £n1 Sommalias tedacar » qaod Librarii qusedam li« 
bro de Imicacione ex proprio ingenio interferuerioc. Habemas ergo 
omif&ones KemptGanas prsecipuasy non fandatas in errore calamiy 
aac poiHbtli fubin incuria Scripcoris properancis i fed ia temericace Libra* 
yiorum & Amanuennum*. Q. £4 D» 



EXCEPTIO III. 

JJ.VIL^U^On confbc ; Manufcripcum Lovanienfe revcra effc authogra* 
•*"^ phum V. Tl^omaf* Neque enim illi fuum nomcn adfcripfit^ 
proat adfcripfic fao auchographo Ancverpiean anno 1441* & cefteDu* 
pino (p) illt.9 qai viderunt ucrumque Manufcripcum » non affirmarunt 
fimilicudinem Scripturar^. 

RESPONSIO. 



^.VIILUAlficas hufas Excepicionis pacec parctm ex collacione fingulorum 
charaderum in quinque aUchographts {Cempifianis y qui licet 
magnicudtne differanc y diverfos tamen nocabijicer manuum du£tus 9 qui 
eidem auchori repugnenc , piand noh produnc ; parcim ex Inftrumeoto 
Lovanienfi ^ fuperius JT. IL addudo > ubi exprefse dicicur^ quod manu 
& carafteribus V. Thoma codex exaracus fit. En! verba Inftrumenci: 
Hic liber eft fcfiptu^. manu fir* cara&eribus F. Tboma d Kewpis &c» Quod 
aucem cam Vlifherius , quam Pecrus^ S. Trudone & cres Nocarii manum 
& genutnos caraderes V* Thomse opcime agnoverinc, & prse oculis ha* 
buerinc, demonftracurex folenni InftrumencoLovanienfi, quod acculi iti 
refponfione ad Exceptionem /. & ex Inftrumento 9 quo Nocartus ceftacuft 
inhoc fpfifidmo Monafterio ad D. Marcinum aftervari MiflTale propria ma« 
«a V.Thomas fcripcum anno 1417. £n! Inftrumencum. 

C 2 Tefti- 



Cp) I^ y * ^^ *"^^ Manufcrir «uffi ecrtt de la mtin de Tfaomtis de Kempis » 
1 ce qne porte nne Declaration ecrhe par fean Vlimmcrius. - Ceux ^ qui 
ont TU ces denx Manufcrir > & les onr pu comptrer , /ue nbut ont ppim 
dit > s* iU ftoiat 4' mt ccriture^mblable* 



!• $. VtJL Exceptio IIL cmtra att^mtiam Mamf.UnmtnfSm 
TeftifflOiuam publicum deMiiTali^ propriamana 

Thomas Keaip* icripco» 

O Bemmel. 

Locus cbartK ligntts. 

IWN fcriptat NotariTis pubUciis per curiam Brabanttc admifliit Lof anU reCdCM 
fidem facio y & atteAor , quod anno Domtni mliieCmo feptingentefimo fexagefi- 
mo primo » menflt Aprtlis die prima ampliflimns Dominus Jacobonr Thomas Bofman» 
Can.Reg. Prior Throno - Martiniaiius » & Capinili Windezemeniis pro tempore Se- 
cretarius mtfit ad Legendum & examinandum tradiderit MifTale integrum manu Veiu 
P.Thomc ik Kempis defcriptum > Ittterisque rubeis , cseruleis • & nigris diftindum» ac 
f ariis abbreviationibus repletum> illaefum » 8c omni fufpicioae uiala carens • in cujus 
tM atiramento rubicsto » eadem manu exarata leguntur ftqueiitia : 

( ArinQ Bomini milTeCmo quadringentelimo decimo feptimo per mamis FratrisTlio* 
tiiai dc Kempen ) Concordantiaai cuiu praefato Miffnli atteftor 

|. Bf ckermans cappr Noubiut^ 

Nos Confules > Scablni » cseterique de Confflio oppidi Lavanienfis Brabantis Me« 
tropolis teftamur & fidem facimus Msgiftr^m J. Eyckermans^ qui fupra fcriptam at- 
teftationem relaxayit » & fubfignavit » efle Notsriuin publicum per Curism Brabantiae 
admilTum in hoc oppido refidentem • ejusque inftrumentis pttblicis plenam » & indu-^ 
biam fidem adhiberi , tam tn , quam extra )udicium , in ugnum fidei basce figillo 
noftro ad caufas munki, 8c per unum ex uoftris Secretariis )uratis fignari curavimus» 
Datum LovanU hac^prima Aprilis 1761. ^ 

(L.S.^ ]• D* Bouille Seoretarius* 



$ 



EXGEPTIO IV. 

JX.^T^£ftImoniam VlImmerii de earaSmbus & manu V« Thom«, cum 
*^ cencum aiiis pofl: hujus mortem yixerit , eft exigaat authoritai 
t!s« Ica Dupims^ (q) Idem argamentum muito magis urgeri poiTec 
de Petro i S« Trudone 9 qui ducentis fcrme annis poft Thomam Kemp^ 
fcripfic* 

R E S P O N S I O. 

« 

% X.TNPRIMIS faifum eft ; Flimerium vixtiTe centum annis poft F. Tbo* 
^ mam^ Secundo faifum eft > FUmmerium & Petrum d S. Trudme 

ia 



{4) Ii) BiWiodieci £cclefiaftica Gallicilcripta. Tmu TBl. ttA. t<»4% 



/. XI Excepth IV. eoma teftimonhm VHi^er^ «r 

in hac re eflb exigoa^ lothoriutis. Tbkti6 potius d eootrario certVOi 
eft f Dupinum apud Catholicos > atqae ipfbsmet BcQedidinos ^ imiBa 
€tiam apud Acatholicos » exiguas authoritatis efTe. Singula rtfpoafionia 
niemtNra coQvincenter proho. 

Inrrimis Flimmirius )am anno i f6t. Umjrmcum^ Guimundum » At^ 
gerum > Jvanem&, Fafcbafium k mcndis repurgayit % typisque ediderAt (t\ 
Qui labor non Juvenem » fed vtmm in Scriptoribus Ecctefiafticis & |a 
Mahufcriptis exercitatum pofcit. Filfum proin eft > eum vixifle centnm 
annis poftV«Tbomam; quiobiit 1471. 

^. XL Circa Sscundum adfcribo teftimonium RR.mfr Joannis Fran» 
dfci Foppens Canoorci Cathedralis & Pcanitentiarii Mcclilinenfis » qui 1« 
cCt fic fcribit : 

,9 JoAMNEs VLiMMEaius LovanicnfiSf PriorCanonlcorum Regularltaa 
91 ad S. Martinum in patria f & Redor veterum Sandlmonialium Amftei» 
j9 lodami , vir dodus > prudens & religiofiis : mortuus eft Lovaoii anoQ 
» if97* ^^^^ ^ tenebrb. - . 

' o S, Augufiini SermoMS de diverfis. tjmfrimcunh Guimundum 9 AU 
19 gerum y Ivonem 9 Pafcbafium de Feritate Cofparis ^ Sanguiuis Domini 
59 in Evcbarifiia 9 i mendis repuruvlt 9 & uno volumine edidit Lovi^ 
19 n]t9 if6i. 8* apud Hieron« Wellsram. 

99 Ad haec auctiora & emendatiora dedit 9 typis Plantini 9 S^ Ful^ 
99 gentii Opera. in g» , 

99 Denique fcripfit 9 Quo modo Ecckfia juieta in bac vita pergere 

99 poffit.. 

99 Sepultus eft apud fiios 9 hoc Epitaphio* 

Jngenium fortitus eras pernoHle 9 qualt 

Attriiuit earis largior aula poli. 
A puero pietas 9 c&to gratiffma virtui 

Infedit 9 ftimuhms Juhdere coUa Deo. 
Hoc melior faffus 9 commercia noxia vu^ 

Effugis 9 & patrii commoda lauta laris^ 
Numine correttus divina /ycea fre^ntas ^ 

Qua de NlARTiNi nomine nomen batent^ 
Adfuit ingenti prackrus in arte Fdmnum % 

Qui fiudio tenues nccumulavit opes^ 
^ Cj Firi. 

(t^ Poppent lu Bibitotheci Belgtci, Toin. II. fo|^747. 



a» §• ^J^ Excepth IV. 

* ' yirihus ingenii immmfis mommmta vitufia 

Exeris y unde tuis parta coroOa comis. 
Inde gradufaQo 9 Jublimes fcandis honores % 
Exercens propria fceptra decora Domus. 
jfam tantit opiius tam /aut/i dote ieatus $ 

Tangebas facili fideta ceifa manu i 
Sed nibil in rebus mortalibus undiqui felix f 

Perpetimur vatias fhirte premente vices. 
Tu tamen interea fidei fanQique lahoris $ 
*" y4ccipis emerita pramia militia. 
„ Obiit anno M. D. XCVll. Febr- III; Dic. 
Encomium Pecri 4 S. Trudone habecur in Blbliotlieca Belgica Fop<«. 
j)enii Tom. 11. fol loog. his verbis. 

»» Petrus i Sakcto - Trudone 9 alids Van Sint -Truyen , Mech- 
II liniennsy Canonicus Regularisad & Martinum Lovaoii 1 anno itfag. 
II uni cum fratre Martino ( oui & (criptis claruit ) Inftitutum D« Augu* 
II ftini profeflfus eft« Obtenta in Schoh's Academicis S. TheoL Uureai 
II apud fuos Profeftbr & Suppriort «nno i6rx« in Priorem eligitur. 
II Nec diu pofti in Priorem Generalem Congregattonis Wlndefemen- 
II fis aflumitur > anno nempe i6f^. quod munus annDS omninoXVII. 
II geflit I vintatis iterato per utramque Germaniam (ubje£tis (ibi Mona« 
II fteriis 1 Principibus Imperii y Epifcopis 1 cundlisque Academicis Lo« 
II vaniendbus pefgratus* , 

II Obiic Mechliniae 1 10 Bethaniai quo exThrono B, M. rediens Au 
II verteraCi hydropifi & afthmateextiu^us die i y^Septembris 1674. inde» 
II que ad fuos Lovanium ia tumuium antc majorem ^ram illatus ; hoc 
», Epitaphio j^ ^ ^ ReverendiS Pater 

p£T:Rus A Sancto - Trudonb 

Hujus Domus Prior y 

Et Capituti Windefemenfis 

Per utram^ue Germantam Generalis i 

Qm raro doffrina &* bumilitatis 

Exemplo prafuit puis 1 

profuit fimnibus^ * 

Ohiit Anno M. D. C LXXIF. \ 
Septemiris XHL Mtat. LXf^. 

J^iorat&s XXIiL Gemral. XFIl. ^ 

„ Scri- 



• contr^ tefimonmm VUmtneriu s^ 

II ScHpiit eraditd contn Cbrifiianum Lupum i S. T. D. Ord. S«Aug« 
II Examtn Teflamenti S, Augufiini i ad (labiliendam filiorum primpgem- 
II turam : nempe Canonicorum Regularium ance Augullinianos. Loyanii 
^i apud Nempsum. i5f4. in %. 

^y Icem Catalogum f^irorum editis /criptisve lihris iUufirium^ Orii^ 
„ nis Can. Jieg, S. Auguftini^ MS. 

II £c Cbronicon Ccmobii fui Martiniani. MS. IHiem^ 

^.XIL Accedic i noo i folo Vlifnerio id afErmariifed eciam \ RR.Pe* 
tro \ S.TrudonCi anno i^f5* eledo inGencraIem& ViGtacorem Gongre* 
gacionis Windesheimenfis per ucramque Oermaniami &^ cribusKocariiSi 
qui ad ferendum ceflimonium ii? manu & caraBeribus V«ThomsB non ibdi- 
gcbant authographo AntverpienO I cum In ipfb Monafterio Lovanienfi 
prseter alia authographa eciam haberenc incegrum MifTale propria man« 
V. Thomari anno 1417« hoc eft| poft adepcum Sacerdociumi & poft 
complecum de Imicacione librum quarcum biennio vel criennioi fcripcumi 
prout exfoleoni Inftrumento §«yill* allaco fatis Jiquec^ 

^. XIIL Qulsjami ni(i impndenciilimuSi audeat afTerere 1 teftimo* 
nium Vlimmerii 1 Pecri i S. Trudone 1 & trium Notarlorum 1 teftao- 
tium de manu & caraderibus Kempifianis iisdem in MiiTaii & aliis aucho- 
graphis 1 & in libro de Imicacione auchographo effe exigua^ auchoritacis. 
§. XIV^. Tertium refponfionis membrum de authontace Dupini re* 
fervo ad Exceptionem proximam» 

EXCEPT16 V. 

((.XV. il Uthoritas Dupini 1 e|atque fides *in rebus hiftoricis non poteft 
'^ ^ eflfe concetnnendai cum ab Archiepifcopo PariGenfi anno i687« 
fuerit aflumpcus in Confudicem in Caufa Kempenfi^ Qjiod li etiam noa 
fotetomni exceptione major 1 depracdicanda tamen 1 & ab Amorcio me« 
irito imicanda faiftec e/us moderacio 1 dum cam faucoribus Thomas Kem- 

{)enfis I qu^m defenforibus Joannis Gerfen Abbads Benedi&ini probabi* 
itatem adfcriblt. (s) ^ 

RESPON- 



»4 $' ^^ Bxttl^h J^. 

R E S P O N S I O. 

$«XVt. A Udiatnini crgo Eruditoram ttiam Iproram Benedidinoram de 
^ Dupino judicium^ 
pRiMd^ Eminenciflimus Cariinnlit Qjiirinui b« ni« <n Commencaria 
Hiftorico 9 d€ rebusfuis f cdito Brixi« i^fo. L* a. C 4. fbi. 1 19. licfcri*» 
bit» »» Lttdovicus EHies du Pin» et(i qaorundam fudicio 9 in Icaiia pratfer- 
yp tim) cenferetur nemini fuifle (ecundus in omnigenat eradicionis laude» 
91 virua umen mihi eft tevis prorfus armaturar 9 ac pro huf usmodi ho- 
99 mlne 4iabebatur i San - Cermancnnbus mcis. Hifee excicantibus » 
99 periculum non \ina tanium vice facere mihi libuit 9 num Tolida 9 aii 
^9 racaca tantum ille erudicione polleret. Unum dumtaitat refcram ; 
5i qu6 palam comprobabitur 9 quam inconfiderate 9 qvam ramulcuarie 
99 et Auchoram fcripti^ fua concinnaret ezcerpta. Expendenda fufce* 
99 {>eram qao^cumque fpe£fcarent id Edmundam Richcrium^ quumqoe 
99 putarem^ uberrimam de eoargumentomefreminielaventum iri ia 
99 Dupiniana Bibliotheea ScHptoram Ecclefiaflicoram SsecuKXVIL mira« 
tus prxter modum fum 9 ineadem diiigenter i me verXata nec ipfum 
^9 Richerii nomen comparere% Dum femel igicur domi Dupinum con« 
59 veniflem 9 narravi ipfi quod «nibi recens acciderat. Hie indignanci (!• 
^9 miiis manum ftacim admovit libro 9 quo continetur Tabula generalia 
99 qusdem Bibliocbecc 9 faciltquein ea decedo Richerif^omine meam 
99 tndiHgenciam verbis haud ica lenibus redargutt« Ac ego 9 cui comper- 
99 ram fam erac 9 nOmen iljad th ea Tabula excare 9 provDcavi i veftigia 
^y ad Bibliothecam ipfam. Tunc ille mihi apertius fufoirafcens fiibllothe» 
^, cacTomum in ea Tabuta allegaram avidis mambus arripuiCyCertocon* 
^ fidens 9 Richerii res geftas , quas incerea affirmabat fe laco calamo cra» 
^9 dafte 9 id eodem non defilturas. Cum icaque totum a capice ad cal» 
^ cemfemei^ iterumque pervolttcavic^ mec deftitit id agere 9 donec cer« 
)9 tocertius di^gnoviftec^ Richeri^i nomen^ quod excabac ia Tabula 9 ia 
^i BibliotiKCa «mfnioo deiiderari. Pudore ergo (ulTufusi uc verba narra» 
:^9 tionis|am jam laudacar huc <ransferam> i/prit h pitrti de fe jetter 
.^'jwt 4es tmfplimens. Ego aotem comiter cum eodem egi^ xx decebar^ 
^9 «cfToinde mulcoetiam abfut 9 at rellqua verlm ^usdem narracionis 
19 p6c4)eYim ufoTparci ^ F wtripris^ &* je le memi fi miement ^u 
f^ ProbaruiA Inagnopere San • Germanenfes 9 {>oftquam domtnn reverfns 
^ rem ipiia ex;pofiii.9 •bftioaifie mc ab omm aipqdtate^ ac nec )^% aee 



ex teflimonio £j* authmitate Thtpini^ 



ir 



55 
91 
>^ 
9> 

99 
9> 

9> 
9> 
9> 
>> 
>> 



:), «gaabflinuimus a cachinnis 9 qups utiqueeventus ille merebatur. Haud 
,^ valde diinmiles mihi cum homine iilo confabulanti y aliis etiam vicl- 
9, bus 9 contigerunt* Inde veroiatisplane intclligere potui , cu;us^e« 
^ nerls foret acervus , quem in fua Bibliotheca Duplnus collegit. 

SecI/ndo, P, Scbiiz S, jf. in fuo Commentario Critico V^ Dupinus^ 
tsxm ifto larga encomio maaat^ ,, Dupinus *Li;dovicus Elias , Doftor 
Parifinus , a fcriptionum numero , quam k modeftia > Criterio, auC 
Cnceritate notior , prater Hiftoriam Concilii Tridentini : DifTertatio- 
nes Hiftorlcas de Annqua Eccledae Difciplina: Traftatum The ologico- 
Philofophicum de Vcrita e : Traftatum de Do£trina Chriftia/?» ; Me- 
thodum Studii Theologici refte inftituendi , cdjdit etiam , Bfbliothe» 
cam Scriptorum Ecclefiafticorum. XIX* Tomis in forma quarta con- 
fiantem, coeptam A. 1690, abolmam A. 171 f , iit Menkenios ait^ 
Intemperantioris Criticx Scriptorerh fuifte Dupinum , tanior Erudi- 
corum confenfio tenet. Cuptrus nofter 71 //'^* Aug. in Aftis S^ Sym* 
phoriani M, p. ^^f. n. ay. illum bypercriticuffi vocac ; Tonio vero 
LAug^ in Hift. Chronol. p* 69. n» 382» idem Cupcrus advcrtit, quod 
circa Joannis IV* five Je;unatoris CPolitani chronotaxin eundcm cura 
9, Caveo & Oudino Appftata parachronifmum etiatn dtglutivcrit famo^ 
yy fus Dupinus in Gallicn Scriptofum Bihliotheca , ubi non, rardfua eX be-> 
if eerodoxis temeri tranfcripfit. Uberius Dupinum Gravefonius in Hift* 
9, Eccl. P. IH. T.VIIf. Co))oa.'V. p.m. i6u hisce vcrbis dcfcripfic * ^o^ 
annis Launoii^iim ejfet dijcipulus ( Dupinus) cjus vefligia ubique pref ^ 
fit% Sf in bis , quaeJiJity Operibus , prafertim in fua Bibliotbeca' 
Scriptorum Ecclefiafiicorum , quce XIX, Tonios compleSlitur , de Rovia* 
nis Pontificibus parum reverenter loquitur \ inSauQorumPatrum Ope^ 
ra , (iylum ^ do&rinam , qua/t pro tribunali fedens , virgam cenfo^- 
fiam exercet: SanQorum Ecclefia DoBoyum r Auguflini ^ Hicrony» 
mi Opera y deprimit : Scriptorum Eccleft.fticorum lucubrationes pro^ 
„ /uo gufiu y arbitrio aut .contemnit aut extoUit : Firis Begul^nbus y 
„ fuos vulgd mendicantes appellamus , pracipiie Ftatf ibus liadicntori*^ 
M ^«5, fefe paffim infenfum prodit y eorwrque Opsra pa^vi fncit : re* 
^i ceptas traditiones &* opiniones , qua fid tium pietatem aleye p(ffunt » ^ 
yy tanquam jabulas , fiperfiitionem , .&' putida commcnta irridet , explo* 
)i dit i exfibildty atque ihfelicibus ceeij^fluris aboteie conatur; un8 ve bS:^ 
„ Dupinus DiBaturam y nefcio quam , fine eruditorum fuffragiis^ i» 
II liberrimd Republica literairia fibi arrogat % £^ fi quos d fe vel mini^ 
D.Eufj4mort M^r. Qrtitudo Gr^r* ^ ' 



.3> 

J3 



D 



II 



# V 



2 8 f.XX.Exceptio VL ex judicio Eruittomm Parijimfitm 

SalUburgfn/iS fcrJptus i45j. Octavo. Germanea/ls /i PratsSfCcxipvxLS 14^©; 
NoNO. Gerardimonten/is y cui ulcimQm folium deed ; noa tamea ceQi-^ 
monium Bibliochecarii 9 i{\x\it in illoulcimo folio quondam hxc verba 
legiffe coram Notario jurabac : Hic liber confcriptus fuit d F. Ludovico 
de Monte^ qui obiitante anuum miUefimum quadringentefimum {%). £ra« 
diti Parifienfes teftantar folum , quod viderint teftimonium Nocarii (inc 
anno 9 die & con(uie teftancis de juramento monacht, de quo pariter 
non exprimicur 9 quandd & qualis vixcrit. Decimo. Padqlironenfis f 
fine anno: de quo camen Erudici Parifienfes ceftancur: Cadex videcur 
(cripcus ance annos^hinimum ducentos (td eft, ance 147». ) Undecimo* 
jiUaiihnuSj fine anno. Duodecimo* CavenfiSy finc anno. Decimo tertio* 
Aronenfis Codicis defcriptlo per Nocarium. Priml ofto Codices ncc 
hilum probanc concra V»Thomam , cum omncs fcripri fincpoft ejusPro* 
tographum, quodexaracum fuiflc anno 1414. vel 1417 9 reft^ colligi- 
tur ex duobus folennibus Inftrumentrs Lovanienfibus (uperius addudis 
5» 11. & 5. VIII. Ex priori enim Inftrumcnco patec ; Lovanii affervarf 
Manufcriptum de Imicaciorie manu & cara£teribus V» Thomas fcripcum » 
Idquc adhuc imperfedum, nec fubfcripca ordinaria Copiatoruml*formu- 
la I ?er manus &c. Ex alcero autcm Inftrumenco pacet ; Lovanii in eo^ 
dem Nlbnafterio afTervarl /\4iJJhle V. Thomac , propria cjus manu fcri« 
pcum anno 1417 > ac fubfcripcum ordinaria Copiacorum formula : ?er 
manus Fratris Tboma ^c^ En ! caraBeres in utroque Manufc^ripto lidem 
(unt. Unum authdgraphum cft completumy alcerum incompletum. llni 
eft adfcripta Copiatoris formula , alrerl non efl adfcripta. ComplHius 
fignacur ^»»0 i4^7* incompletus nuUo^ Nil. proin obflat, prius Manu- 
fcriptum habcxi pofl!c pro ipfo Protograpbo y, Tbomay & redd habcri , 
adminiculancc Gmul circumflancia concurrentrs Sace^^docii neo • fufcepci 
ii V. Thoma anno 141 J. cum exprcfSone in L4. C. f. v^ 1 ubi auchor, 
poftquam per priora quacuor capita foium de communicante egerat, nunc 
capite quinco fe ipfum excltans , &,canquam de fadlo recenti loquens 
aic : Ecce Sacerdos faBns es \ Non aUeviifli oniis tuunrScc. 

§^ XX. CoDEX NONUS rcpraerentac ceftem de Bencdiaino jurato cc» 
fte circa vifum ance aliqqot annos Manvifcripcum» de quo non conftat; 

■ qua n^ 

(x) Forte Scriptor adderc volcbat annum Non^qr/jmum ,. oFlu^gefimnm^ 
Scxagejimsim &c. eo tempore , quo hsc fcripfic, (ihi Tiondum coni*> 
Bciium. VideSchematifmum N. 2. 8c 10« , ^ , 



de atate MSS, Codicum mno K^yi» 29 

quandonamli & i quo ? tn poft yei flote exorcam controverf^am ? ao 
d .pcrico vel imperito ? idoneo vel inidoneo cefte ? an caradlere recenti 
v^l antiquo fcripcum Ct ? & cujus tefiimonio ipfamet Opurcula indubia 
V. Thomac Keinpcnfis recentiora , in eodem Manufcripto Codice*con- 
tenta , comradicunt ? Deniquc cdjus teftimonium ipremet Dupinus % 
quem Author Bafii firma fuac caufas faventem deprsedicat^ in Gxsl Di/l 
Jert. de caufa Kemp. ^^VIL his verbis intrepid^ rcjicit : Cumnefciatutf 
ii quo id fuerit annotatum » fjec quo tempore^ 6^ aliunde Codex iHe li» 
brum Tboma d Kempis de Disciplina Claustralium contineat y fruftra. 
adJuceretur ad ofiendendum^ lihum ie Imitatione Tboma antiquiorem 
tffe. Plura vide in mea Dedu^. Crit. fol. 8j. 84» & A^of/ww excufatoriam 
fub Litt« (t) fuperius /.XfX. adjedam. Si autem necdum bxc coiquam 
faiisfacianc » fcd mordicus contendat^ nec in Notario nec in Monachp 
pra^fumendam efl!e fraudem ^ vcl errorem y id lubens concefferot quam* 
dtu per argumenta diredla nulla ftat m^ralfs c^rtitudo in oppofltum» 
qualem tamen pro V. Thoma ftarc monflravi in mca DeduHione Critica^ 
Hac cercitudine comparente prasfumptio cedit veriuti. Si quis autem 
cervicis ferreas exiftimec ^ juratum teftem.de vifu nec falli nec fallero 
moraliter pode i non deerunt mihi mille exempla de fuppoGcione faIfo<« 
rum Diplomatum , de fupppficiciis Epiftolis y dc fuppofitione librorum & 
Traftacuum, de Corruptione Pacrumi & Vitaruiii de Sandis i &c* Duo 
interim falfationum in(ignium exempla i refpediv^ domeftica/, k me 
omicti non decet. Circa corpias S^ DypniGi Epifcopi Parifienfis , & circa 
corpus S. Bened.dti ; quinam habendi funt pro fairariis? An Ratisbo* 
nenfes monahi , vel Parifienfes? An Caflinenfes inlcalia^i vel Floriacen«* 
fes in Gallia ? Simlle exemplum habetur de corpore S. Marci Evangeli*. 
flae Veneciis & Augiac divicis afTcrvaco* Frequentius partim ex malicia^ 
p^cim ex fiupidirace ifta fallunti qn^m certitudo moraiis circa quxftio* 
nem facti de genuino authore alicujus libri in teftimonio feptuaginta* 
coxvorum teftium , & in confofmitate quoad trecentos Idiotilmos Sty- 
li fundata» 

j/XXL De CoDicE decimo i nempe Padolironensi , prxfcrente 
nomm yoannis Gerfen^ Erucliti Parifieofes^ anno 1 67 1 / id folum tcftan- 
curi quod Cociex videatur fcriptus apteannos mifiimum ducentos ^ \d tft 
aote annum 1471 1 quo Thomas Kempenfis ;am nonagenarius'obiit» Sub 
nomioe autem jfoannis Gerfen intelledum fuiffe Joannem Gerfonem 
Canceliarium Parifienfcm > ex ipfo illo Codice Padolironenfi manifeftd 

D 3 ^ patct, 



• 



jo /. XXL Excepth Vl exjudkio Eruditorttm Pariehfium 

patet»'qu!a in eodepi continetar ^pftaphium Gerfonis Clhcellarii fab 
his terminis : 

# Magnum parva tenet vi^tutihus utna Joannem 

Praceljum merttis Gerfen cognomine dkium 
: Parijiis Sacra Profeffbr Tbeologia f 
Uuruit EccUfia qui Confiliariui anno 

1425. &c* 

.AHud ha|us identitatis argumencum vide in mea DeduSf^Crit. fol. S9* eic 
B^liotbeca Quelferhytana i ubi in Rubrica primi Capitulilegicur : Com* 
pttatum per Jgannem Gers^n Cancellarium Farifien/^m. Ipfemec 
Valsechus Benedidinus in fao Gerfenc vindicato foKji, & f^./atctur, 
in (uo Monaflerio florentino aflfervari ^anufcriptum in 4.(0 membran^* 
ceum» fcriptum aqno 14^6« cum hac Infcriptione : Incipit liheUus dt^ 
votus &* uti/is compofitus A A Joanne Gerfen Cancettario Parifienfi. De 
Imitatione Cbrifli. Idipfum confirmatur ex Manufcripta verdone Ita- 
lica librorum de Imitatione » achrooa quidem » fed quantum ex fcriptu« 
ra hu)us verdonis t cujus ipfum Originaie nobis communicavic Gene« 
ralis Canonicorum Regularium Congrcgationis Saivacorenfis in Italia 
RR.fnus Trombellius« In veriionis iRius Itaiicas primft littera depidtus 
tH Chriftus y in manibus crucem gefiaos« Infra Chriftum fledunt duo 
juniotes Clerici Regulares coronam Clericalem in capite » albam cogamt 
ic alba Scapularia ex humeris defluentia ferentes 9 qiialia geltant Cano- 
ttici Regulares Salvatorenfes« Ipfa verfio Icalica fic incipit : ' 
*- Incominqia lo. tiiro compofto davnoferuodi Dio cbiamato Oiouani 
ie Gerfenis : (y) deUa uita di Cbrifto €^ difpregia de tutte le Uanita del 
mondo* C» primo^ 

Dice el Signore tbi feguifa me non ua in tenehre : ma bauera el 
iume deUa uita. Quefie fono paroUe de Cbrifto &c« Videin Schematifmo 
formulam hupis fcripcurs aeri incifam Num« \%. 

£xhoc ergo colligitur 9 in Icalia circa finem Sacculi XV. fuifle cre- 
dltum; librum htinc eflfe compolitum ab aliquo Servo Dei^ cui homeii 
Soannes i & qui oriundus eft ex vico Gerfeny nonprocul dilfito aburbe 
^' , , Rhc. 

I , ■ ■■ I I I M^*— — >^— — — , 111 ■ ■ ■ ■ I ^ 

l^ ) Koti V t|nod ipremer GerTon In nhiinifi ndts vitc fc rubfcribere foli> 
tusfit J^Jtnnes de Cerf$n, V Tom. III. Operum Gerfoiiis. edit«Pi- 
M« ijiB. t 7<o. 761. Vidc infra $. 71. «4. 



de ^Att MSS. Codicum anno 1671. ^ tt 

lihemenfi, quas circumftantiae non concurranty niii in atterutro et crj- 
bus fratribus 9 nempe in Joanne Gerfbn CancellariO) qut ab anno 1420« 
per quartaor anos Lugduni in monafterio Coe!eftioorum vitam folitartam 
duxit. Vide in Prcefatione ^. II. a3a ejus vitat & in Joaniie Gerfon Lug- 
duni Priore Coeleftiqorum militantium (ub Kegula S. Bencdidi ^ vtro 
praeclaro» & in tertio fratre Gerfbtus Cancellaril , oatu minimo 1 mona- 
cho Benedrdino it^ MonaOerio Rhemen& Horrnn proin Joannum uni ad- 
fcribi deberet. Pofteriori tamen veHementer obftat » quod Khemis prl- 
mum fa^tus fuerit Novhius circa annum 1417* (2) quo tempore juxw 
ipfos Gerfenfftas^ juxtame yerojamanno 141 f> vel 1414. Jsm extitic 
Liber de Imitatione ; Joanni autem Cceleftioo nil obftariet nHi defeAus- 
]probationum ex Gontenferatione tefiiom Cosevorumi & identltate Styli 
ex ttjBcentis Idiotifmis^ De hac verfione Icalica 9 quac fapere videtut 
Italo - Hirpanum> vide plura > qu9e (cripfi In Pr«fatione§. IV« in fioe* 

§• XXH. Circa Codicbm.xjndecimum Allatianum» qui ad finem 
Ssculi decimi quinti fcriptus fk ex Germanta » nempe Vienna 9 . Romam 
transmiiTut eft ; fefpondeo y hunc Cpdicem etfe rbcentem 9 cu/n conti* 
neat eciam quxdam Opufcula McoA?!. Dinklfpil & BtdHcm anno i448* 
Canabacum hadenus nemo io orbe rcperlt 9 oifi eoincidat cum Cavaglia^ 
prout Quatremarius 9 P^a/graviuSf & Delfavius hariolantsr; vel prout 
ego conjiciO) cum Rorhachy loco flieifiatis Rorbachiorum y ex quo etiam 
famofus ille Bertolfus de Rorbach anno I3f9. concrematus prodlit/ Si 
vero cuiquam prior conjedura placeat 9 fcitt ; nec Cavngliaci 9 nec AUia^ 
ci monafterfuTn propri^ didum unquam extitiflTe 9 prout olim ex notitiis 
^^* Ghiotti S. J* accept's 9 fcrlpferam. Canonici enim •Regulares Ver* 
cellenfes ad S. /indream antiquitus quidem obtinuerant i Comitibus Ca« 
yaliacenfibus prsedia &: Parochiam Allicenfem » quas in hunc diem pof- 
fident tefte eruditifiimo Abbate Lateranenfi de Frova per Epiftolam ad 
meum RR« PraepoGtum VetceOis datam KaL Maij ty6%i ajithorem ta« 
men libri de Imicatione eo titulo fibi non pra&tendvint. Dvpinus ipfemec 

fate^ 



■MIMM» 



(z) Gerfon inEpiAola fd Nicolaum f^atrem teflatur i.mo fe habere Ktfltem 

frofin^Mm feneauti, s.do fuum germanum fratrem ( Joannem) efTe 

^ NovHium. 3 tio tyximWt verecundsm juvenem V.T.IIl fol.74t. Se- 

wtQm autem juxta Medicos non incipit» nifi pdfi aiinum 50. 55« <•« 

. t. PALEOTUM, De im feneSu$9s, f. y. 



# 



f^ 



$, XXllL Exceptio VL ex judicioEruditorum farijimfium 



fatetur; hoc Gerreniftarum argumentum ex Codicc Allatiano Gerfeni» 
ftis ad cx^culpendumAbbatemBcnediainum nullum praebere-fundamcn- 
tom. In fua PiflTcrt^ de caufa Kemp. JJ.XIL n. le fixime fcribit : NuUi^ 
€X capite probari potefi , ^uod Joannes de Canahico fit eadem perfona cum 
Joanne Gerfen^ quiin akis Manufcriptis exprimitur. Ita Dupinus. 

5. XXIIL Veniamus nunc ad Codicem buoDEciMUM, nempe Caven* 
SEMt anonjrmum &achronum^ nec vetuftiorem Kcmpenfi. Cajet^nus 
(juidem mediante Sseculo decimo feptlmo fcribens eum trecentorum ao- 
^Yiorum judicat : fed qu^m imperitd in hoc ipfo punclo erret , non folum 
peritiores 1 etiam Benedidini agnofciint , (ed res ipfa loquitur^ Dueinus 
mflrefTor Synedrii Parifienfis fenoris de anno 1687. in fua DiiTert. cc, §p 
I.2» n. le feptieme fcribit : In prinia littera ( hujus Codicis ) confpicitur 
imago monacbt BenediQini y fed quo fundamento exiude concludi poterit f 
lilrum de Imitatione efjfe autborrs BenedicHni ? Ad fummum exinde con- 
JECTURA fumi poffet y autborem effe BenediSfinum, Ita prudcnter & Cri- 
ticd Dupinus. P* Virginius Valsechi , Monachus CafEnenfis f zelofus 
Gerfentuay in praefacione fui libri , cuiTitulus: Giovanni Gerfen fofle* 
nuto auSfore de libri delf Imitazione fic fcribit : Quamvis Cajetanus 
(annQ 16^^.') fcribat y bunc codicem ante trecentos annos fctiptum fuif 
fe 9 mlim tamen eum adducere , ne aUegem res*non certas. Kt&i fic 
fcripfit Vals£Chus« Res ipfa enim monitrati codicem iilum non pofle' 
afiirmari antiquiorem fseculo decirpo quinto* Mabii«lonius in fuo Opere 
de Re Diplomatica fol. )73« n«.9^ attulit hujus Codicis formulam y quac 
fimilis e(t aliis fcripturis exaratis mediante Sarculo deCimo quinto » prar- 
fertjm authographo Kempunfi v' Belinvacenfiy & Aronenfi. Nos ipfiWa 
noftra Bibiiotheca habemus Manufcriptos Codices Sseculi decimi quint} 
mediantis , io quibus j ficut in Cavenfi 1 frequentiilimas abbreviationes » 
punda fupra jotay iineolx autem rarx earquebreviflimc occurrunt. 

$. XXIV, Decimus TERTius CoDEX MS* efl Aronensis quem non 
eiTe antiquiorem Sacculo XV. cpnvincentiflimd odendi ex formula hujus 
Scripturse » quam inferui.mcac Deductioni CRiTiCiiE fol. 7f. Certas 
enim fum ; in raoderna luce rei ^ntiquariac &Criticx extraCaftraGer- 
feniSarum ne quidem anicum Eruditorum reperlendum fore in Germa« 
nia^ lcalia^ 6c Gailta , qui nomen fuum public^ profiteri audeat ^ncata« 
logattftium^ referentium Codicis Arohenfis fcripturam potioi adScca« 

lam 



V 

I 



<fe atate MSS, Codicum anno iSjti ^f 

lum dedmum quartam^qvilm decimum quincum« Habeant interex ezlca* 
liaGerieoiftaK unum^alcerumve teftimooium. Roma fic {cribicur. 

E X T R A C TU S 

Ex litteris RR. DD. Josephi Blanchini Presb. Cong. Orat.. 

S. Ptiilippi Nerii ad £u/e/.>tum Aniort, 

ROgas , Vkt fgo Indicem tibi , quid fapientiflimi Cuftodes BibHothecae Vaticanft' 
ASSBMANUS 8c FOGGINI , quiderudiri ejusdom Bibliothec» Scnptores , dc- 
nufti ego quid fent am de state Codicis MS AroneJifis de Imiuthne chrijfi^ queoi 
GerfeniUs ex CaraQerum forma XIV Chrilti Saeculo fcriptum fuifle coiitendunt» 
EctypoH 4 te uifertum fol 75 tuae vi^ricis Deduflionis ( quam mihi perhuitoaniter doac^ 
dcdifti ) noftro omnium judicio exhibet CaraQeres getatis S«culi XV. 
i^m^ UL id. Novemtris 17^1. 

Sequicur teftimonium Mediolanenfe. 

EXTRACTUS 
' ExIitterisRR-DD.Bcneciiai Savoldi Abb. Lat. ad RR. 

DD^ Franciscum , Praepofiam Pollinganuib* 

AD Aronenfem Codicem quod attinet , cujus cara£leres a?ri incifos diligcnter ob» 
fervavi, dicercm opus 'dumtaxat effe pofle SsBculi XV. jam dudum imhoati v 
quid alii, in dijudicanda codicum «Etatc valentlores profe£l6 fenferint , quosve ut me*' 
rcm tibi gcierem , hic confului , ex adjeQo eorumde*n tcftimonio colliges. 
BrixiA T.Jan* 17^2» 

Litter© Caroli Doneda, 

Brixia j die 29» Dectmbris anni i^fii. 

ASR.mo *P. Abbale SWOLDI C. R, L. requifitus de meo judicio circa antiquita- 
tem caraclcris cujusdam MS. nomen johflnnis Abbatis Geflcn five Gerftn praffc* 
fermtisf cujus fpecimen lypis exprefl^um mihi confiderandum obtulit , rtipondeo» 
me judicc fcriptum fuiflie poft anuum 1400. fcd ante arinum 1450. & ttt folvo femper 
MCliori judicio affitmo 

Carolus Doneda. 
Idem fentio Ego Franciscus Pad aldus* 

Ver&m nec in his acquiefco. Pergo ad infpe^ionem oculardm , atque 
ofiendo^ Codicem A^^oncnfe r nc quldem ad Sseculum XV^ potiori jura 
j9« Euf,AmoYt Mor. tertitudo &r« £ qukta, 



14 S^ ^^^- Exuptm VIL ex judicw 

^ldkmad Ssecurttm XVL referri» prout ex Rerpoofione ad Exceptionem 
fequentem pacebit* ^ 

EXCEPTIO VII. 

5.XXV. TUdicium Eraditorum Parifienfium de anno 1671^ & 1^87* 
J pro Gerfeniftis Benedidiinis ftar« Ergo BaHs in horum fa* 
vorem firma ftat* 

R E S P O N S I O. 

^.XXTVLTTTrumque eft falfifnmum. Judicium illud de anno 167U id 

^ unum teftatur ; quod Codicesi k Benedidinis produdt» in^ 

corrupti fint ; & quod duo ex iliis ante annos ducentos (cripti fint. Quid 

tum ? Nihil praejadicii confequl KempifiOf in mea DeiuQione &c fuperius 

in Refponfione ad Except. VI. 5» 19* & feqq* oftcnfum eft. Judicium Pari- 

•siENSE de annoi687> cui Dapinus iaterfuit, triplici ex capire claudi- 

car. Inpritnis fenfum fuum nuilo apcruit Inftrumcnto vel teftimonio: 

ex quo manifefte coUigitOT y eos vcl non furffe concordes vel parum fa« 

ventes Gerfeni. Secundd^ non fe declaravit pro Gerfcne BenedidinOf 

{ed potius jus attribuit Gerfoni Cancellario. Tertid , fi verum eft» quod 

Puptnus folus afferit t illud fudicaffe r quod Codex Aroqenfis vidcatur 

effe trecentorum annorum 9 ex (equentibus ad oculum demonftratur illud 

turpiter errore plane erubefcendo erraffe 9 quod de concordi fudicio Eru* 

ditorum nemo prsclumet^ Ergo Bafis Gerfeniana firma non ftat. 

Dixi i.^^ Nullum comparuiffe Inftrumentum de |adicio Parifienfium 
deanno i687» ficuttamenbclf^vius protulit de anno 1671. manifcfto 
indicio y autnuHum fuiffe eredtum ,^ aut illud non fuiffe concorde auc 
omnino contrarium praetenfioni Benediftinorunn Si enim judidum con- 
cotditer vcl faltem majori ex partc pronuntiaffet in favorem BenediQf- 
norum 9 hi non omiCffent poftvilare folenne Inftrumentum per Notarium, 
vel teftimonium i finguiis conjfudicibus 9 prout feccrunt anno 1671 ^ 
ubi agebatur de fola incorruptione Codicum» 

Dixi j.do Illud judiclum non ftatuminaffe Gcrfenem Bcnediftlnum I 
Xed potiusGerfonem CanceUarium. Id enim patet ex teftlmonio Dupini. 
. • Affefc 



N 



Brttditorum Farifienfium deanm 168.7* 



Ir 



tAflTeflTore illius Syoedrii^ £n ejus verba in DiJjTert^ de hac caufa. f . i )^ 
Septimd^ Joannes Gerfon Cancellarius Univerficatis Parideniis inter 
tres authores ( Thomam > Gcrfenem » Gcrfonem ) viderur majus Ju» 
( plus dcdroit^plus juris ) haberc, fi folum teftimonia feu argumcnta 
extrinfcca ( temoignagcs extericurs ( fpedentur^ Manufcripta, in qui* 
bus fcribicur Joanncs Gcrfcn vel Gcfcn, pofTunt^ cxccpto uno foloj 
in quo continetur nomen Abbatis ^ explicari.per corruptioncm nomi- 
nis* Proco flat fenfus communis in Gallia & Italia Sscuio dccimo 
quinto & decimo fexto fed duse res contra has rationes gravitant 
( contrabalancent) nempe qualttas monachi ^ quse huic authori tri- 
buitur , & diverfitas Styli* O&nvd^ Q^zWtzxcs ^bbatis ^ ad S. Ste^ 
pbanum y f^erceUis ^ Ordinis S^ Bemdi&i -y quasprxicnfo Joanni Gcr- 
fcn ( au prctcndu Jean Gerfen) tribaontur» nullo omnino nituntur 
fundamento. ^y Hucusquc Dupinus Affeffor Syncdrii Parificnfis an- 

«10 1 5g7« £n Bafin firmam cx illo judicto 1 

EXCEPTIO VIII. 

§»XXVII. r^Odex manu Thonrat cxaratus cum cxfcriptorem probat % 
^ non authorcm. ( a > 

EESFONSIO, 

'I.XXVlII.p Atcor 5 Codcx V. Thomx atine \j\^\.pervianus Fr. T^J)- 

ma fubfcriptuswm duntaxatcxfcriptorcm probarct^ nrfi 
conflarct de alio ejus Authographo.antcriore <> feu Protographo, quod 
tarct hac fubfcriptione , & nifi concurrereot alia duo argumenta mora« 
liter certa exyo/partimSynchronis, partrm cose-vis teflibus , & cx trc- 
centis idiotifmis Styli Kempifiani , cui certitudini mcrito .cedere dehet 
contraria pracfumpfo illa ex formula fubfcriptionis petitai vcrifltma ta- 
inen , etfi fuerit V.Thomasauthor, &> cum cemcret crefccrc «flima- 
tionem tibclli) ejus humilicati congrua« Supcriiis §. a. jam oflenfuin 
eft dari aliud authographum V. Thomc anterius i in quo non habetw 
illa fubfcriptio : per manus &c« 

E :z EXCE- 



^ i ) >in Safi '£xmi9u fol. 40« 



|tf f,XXIX.Ex€eptio}X.X,XlexteJiimonioS»Benavmt.^c, 

EXCEPTIO IX. 

5,XX}X«T Iber de Itnitacione Jam D. Bohaventurse & S« Ti.OBiaB aons 
^ ecat i adeoque Thoxna Malleolo antiquior^ (b) 

R E S P O N S I O. 

^♦XXX.XTOn erubuit recens Gerfcnifta , Delfavii veteres rccuderc nuw 
^ gas f & falficates a ipe in Dedu&ione Critica i« 4%. & 94« 
eoflviftas erroris , quo Le£lorem remitto. 

EXCEPTIO X. 

^.XXXT^T ibrum de In>itationc agnovit Trithemlus Thoma anciquio- 
*^ rem. Gcmino tamen errori fe implicurt Trithemius gc- 
minos comminifcendo Thomas. (c) 

RESPONSIO. 

§*XXXU.fTcrum Gerfenifta nuperus non erubuit, vetus Delfavii rc- 

cudere argumentum» i me in Dedu£tione Critica $. 117* 
& 146. convidum erroris I quo Ledorem remttto* 

EXCEPTIO XI. 

^^XXXIIL VTAthias Farinator , qui Thomam Kcmpenfcm aptate longc 

prstceftit I exrcripdt Librum de Imicatione^ (d) 

R E S P O N S I O. 

§ XXXIV.D Ecens Gcrfenifta nc quidemhac vice erubuit, fui Delfa- 

vii argumencum a>me in Dedudione Critica $• 137. fai« 
firatis coRviflurTj^ EXCE- 



(b) iH Bp i firma fol. 51; 

(c) in Dafi firrna. fol. 5«>. 
(d ) in Bafi firma fol. ^3» 



■ 

^,XXXV* Exceptjo XII ex antiqmori notorietate L^ri tfc, if 

EXCEPTIO XII, 

5.XXXV.TAm irteunte Sfltculo decimo quinto » quo tempore Tiiomas 
J Kempenfis adtiuc erat adolefcens nuUius nominis » habeban«' 
tarlnltalia, Gallia^ & Germanianon folum exemplaria (ed etiam ver- 
fiohes f Italica , Gallica , & Germanlca hu/us libri. Ergo iiber |am tUAC 
ceiebris non poteft eiTe ThotAas K« 

R E S P O N S I O. 

^^.XXXVI.rjErfeniftanuperus ne quidem hoc loco erubuic recudenfl^ 

Delfavianum recudere denuo- argumentum icf mea De» 
Axkdi, Crit* fol. 3« jp.fci^. 39- 6<S. gi» ioi« convidum fal(itacis. Noa 
repericur ullum Exemplar de Imitatione antiquius anno 1414. Thorpas 
K. hoc anno nonerat amplius adolefcens aut Juvenis. Ab anno 1414« 
usquead annum 1441« vix reperiuntur decem Exemplaria hujus libri ^ 
eaque valde difTormia inter fe quoad ipfam materiam y ordinem ^ & fub* 
ftantiam non (blum Capitum y fed etiam ititegrorum librorum 9 prouc 
patet ex Manufcripto noflras Bibliothecx Poliingan^i fcripto anno 1441^ 
ubi liber primus cotaliter eft alius ^ continens excerpta ex D« Bernardo» 
D^Bonaventura, Petro de Alliaco &c. Tocum hunc librum primum in- 
ferui meae fuccin&a Informationi de Controverfia Kempifiana. fol, afif* 
editas Augudse 172^« Prima illius primi libri pars continet Tradatulum 
D.BoNAVENTURiE de Humilitate , & Traftatulum Petri de Alliaco dr 
quatuor Exercitiis fpiritualibus y & Traclatulum D^Bernardi dequatuor 
Gradibus Exercitii fpiritualis. Hsc variationes primi libri , & univerfa- 
le filentium Gerfbnts y aliorumque Afcetarum Sseculo decimo quinto in« 
eunte » etiam ubi ex Inftituto fcribunt Catalogos optimorum librorum 
Afceticorum (e) 9 eft evidens (ignum librum de Imitatione initio Sxculi 
decimi quinti necdum fuiife celebrem 9 nec habuiiTe Ilatum Jam perfe^ 
£tum > eompletum ac fixum* 

E I EXCE- 



(e) VidiS in Operibus Gerfonit duos ejusmodt Catalogos. videlicet Toi^« 
III. 434. & Tom. IV^ in Epiftola «d qiiendam CceleiUaaai » interro» 
gantem > qui lint optimi libri Afcet&ci,^ 



/ 






ll §. ^XXmi Exceptld XUl e» Mfttemn 

EXCEPTIO XIII. 

-§,XXXVIl.tlSI Comitis Engolirmenfis fuppelleaiji ibraria anno t^ijf 

annocatus reperitbaiur liber de Imiudone rcripcuslicccris 
Jatis ^aducis^ £rgo liber de Imicacione icripcu& eii ^aie Thomam K« < f > 

RESPONSIO. 

.5,XXXVni. 7'iV/?>'j'OT/V non conftat ; utrum Catalogus ille libroram at 

^ fervatorum anno 1467. inBibliothecaComi isBngolifmen- 
fi$ Idquatur pocius^f Imitatione Chrifti ^uafn de hmttitione S. Bemardiy 
<quam fuo Protoparenci debentejus ^\\\. CerteTitalus & initium & 6« 
nis Libri non corra^pndet cum Libro de Tmitatione Chrifti , de quo vcp» 
titur quxftio. £n ! titulum 1 initium 9 & tinem illius Codicis Engo- 
iifmeafis ! La imitation de S, Bernard avec plufieurs Oraifons &* devo^ 
tions eipipier^ en lettres communes bien caduques y commenqant au pre^ 
mier feviUet : Deus omnipotens d la fin totale : bonorabilisque^ Neque 
hoc initium » neque hic finis reperitur in libro de Imitatione Cbrifli y de 
^no controvettitur, Secundd hic libcr fcriptus eft in pLOpyro^ cufus in» 
ventio referenda eft ad primos annos Sscculi decimi quarti. In Bavaria 
& locis finicmis inter plura Manufcriptorum mi^ia , qust perluftraviy in« 
tegtum Codicem papyraceum reperi omnino nullum ante annum 1)689 
«& ab eo tempore usque ad annum 1 400. vix reperi viginti io papyro 
fcriptos* Vide meam Arc* Crit. paft. IV. J. VI. Ex quo temporc ince- 
pit modas fcribendi lundus (eu compendiofus per abbreviationes» & pcr 
^atramentuin evanid im. Tertid^ NuHae unquam littera vocabantur ca* 
*duca y nifi tatioie atram?nti % qaod non raro fenefcitt deficlt, aceva- 
^nefciti t^\k\T\9.%x caduca vatetududinis caducum fit intra quinquaginta 
^nnos ) pracfertim in papyro tenuij vel mali ca/cinataf vel ma/i ficca» 
tta^ vel p^r ^quamf pracfertim p/uviam^ /af^a^ qualiter per dcftillatio- 
lieme& tedolxfa oonpauca Manufcripca &c. vidi- Quinquaginta aa« 
t^m atrmi ab anno i^tf?. ad prjmordia Kempifiana redeunt , qaibus 
«jtm^tm.fratres ]o:inaes&Thomas KLempenfis ColiedaneaexD^Bcrnais 



.««M«MHi«**M. wMM^pagiMa» -^««M 



<'f } lUfis %txa\, «bl. «». 



notQrieiate Lihri de Imitatitme^ |f 

do coIHgere coeperanty proQtin wrxxm vitst Indiculo y mex DeJuffieni 
Critica prxfizo , ofiendK Nihil ergo ex ifto c^pice cerci concra certi* 
tudinem moralem Kempifanam apponicur^ (e) Addo; anno 1467 ali- 
cui litteras videri pocuilTe antiquas y quas reipia adeo aQCiquas non erant» 
Sic Benedidini cum nonnullis Parinenbus ludicarunt anoo 168 1«& 1687» 
Codtcem Aronenfem > Cavenfem 1 & Padolironenfem eflfe creceQtorum 
annorum ; eos camen enormicer errafle demonftracur per confronca* 
tionem cum Manufcripcis recencioribusj eciam Kempifianis» Immo ipfa 
^anufcripca auchographa V«Thomac junioris & fenioris incer Fe differunt« 
IUa enim fupra Jota abundant lineolis oblongis& habenc pun^a rariflim^; 
hzc vero icatenc lineoh's decurcis & pundis > prout paceck ex Eccypt 
apud Makillonium fol« j^^.de He Diplom^ hic recuib. 

EXCEPTIO XIV. 

S.XXXIX.*y Ecuftiores editiones pletaque libmm de Imitatione S«Beraaei; 

do auc Johanni Gerfoni adfcribunc (h) 

R E S P O N S I d. 

§,XL.pLacet Gerfcniftis rccudere afTerclonem a me in Dedo^. Crit, \ 
foK 94» ad iff* convtftam de falficate, ubi recenfui veceres 
«que mulcas , immo plures » fub infcripcioneThomaB^ Idem convincen« 
cer pacet ex Hiftoria Typographiac edica 4 D, Maiccaire» Verbo : Tbo^. 
mas K^ 

EXCE- 



«» 



(g) D. Fureticre in tvtoDiffionaire UniverJeL f^.Cadu^jue ^taWAix Caduque. 
adi. Qui a perdu fes forces & D. Rlclielet. in fuo DiBionaire. V, 
Caduifue, hunc terminum etiam ufurpari teft«tur > quando Scriptura t 
difpotitio , vel afllgnatio, caffdtur^ ac pro non fcripta declaratur. P/i* 
* nins 1. 13. c. 12 n. 25. obfervat ; papyrum deute vel concha larviga- 
lam cdducds litteras reddcre. Loqttinir autem de papyro fcaira^ qut» 
lls etiam erat exeunte Ssculo XiV. & ineunte XV« 

(h} Iii Bafi firma« foi, 70« . « 



40 Jf. XU. Exctptii) XC. XVI. XVll. XVllU 

EXCEPTIO XV. 

§.XLI.TNftar omniirm editionum ( trlbuentium hoc opufculum D* 
^ Bernardo vel Joh^Gerfoni ) fic editio Gallica & Norimbergcii- 
fis aoni 14M« (0 

R E S P O N S I O. 

^.XLILpLacuit itcrum Gerfeniftis recudcrc aflertionem,^ mc fn De» 

duft. Crit. folt if)* & ir4* conviaam falfitatis. In illis enini 
editionibiis (blum dicitur 9 quodfblum NB. Abiliquibui hc liher fit tri* 
butus D. Bernardo vel Gerlonii idqae) prout exprelTe addituri pev trro^ 
rtms non dplerisque^ 

EXCEPTIO XVI. 

-fi^XLIII.^Inthcru^ Zainet , qui primus cdidit librum de Imit. fub Titufe 
^ lo Thomac.K* obiit 1480, nonanno i47f^ (k) 

R E S P O N S I O. 

JJ.XLlV.ryEtfcniftac recudunt ftupiditatem a me in Deduft. Crft* fol.15 f. 
^ convidam falfitatis» Deliavio ne quidem nomen Zaioerl 
notum fuilTe videtur^ Gintherus enim vocabatur, non Zintherus. 

EXCEPTIO XVII. 

§.XLV.TPf«net Ros^ceydas Vind. 4. c. 4. fatetur & fcribit , qa6d vctu- 

fli(HinK qaacque ediciones librum hunc Johanni Cerfon ia-- 
fcripferiot. ( l ) 

R E S P O N S I O. 

/♦XLVI^COIantur fe Gerfeniftar, dum hoc loco recudunt imperitifti- 

mum errorem Dcifavii. Rosweyd-us more fuo perpetuo ab 
initk) refert objei£lione$ & verba Cajitani ; Delfavius ea verba Cajetaai 

a Ros« 

\\) In fl«C firnii fo! 7^ 

(k) In Bafi firm» fol 71. - 

' ijii la Bafi finna. fol ^a^ 



es^frmis edhionilms tf verfionibus Libri de Imittttione, 4 1 

k Roswejrdo per modam Objedionis rebta> qugt eei«n confatat^ tribait 
ipd Rosweydo.^ Quanta eft ha^c incuria aut fraudulentia iii Delfavio l 

EXCEPTIO XVIII. 

!$«XLViI»r^Odex Manafcriptas de Imitatione^ perttnehs ad Comitem 

Engoiifni^nfemti anno 14(^0. Joan^ GerfonHnfcribitury vr« 
Tente ^ non reclamante Tlioma^ ^ui non tuIifTet» hunc partum fibi 
auferrir (m) 

' R E S P O N S I O. 

J.XLVni.p Go potios invetta argumentum. Thoma^ K. Liber de Imf* 

tattone k Bufcbio & Hermanm viris cmni exceptionc ma« 
joribus , qui cum eodim locuti func , ip(o fcientc nec contradicenre » 
fuft ad(criptus. Ergo vere eft ipfius author. Ettgotium, in finibus Gallix 
verfus Hifpaniam (i'um eft. An > qase ibr agebantur vel fcrihebantur in 
occuho » nota effc debuerant vel poterant religiofo in fuo (nJgeUo cnm 
fihOo in extremis tinibus HoHandise? An oon aathor fuutn nomen ob 
libertatem (crrbendi Sc vitia religio(bram omnmm Ordinam> pr^ter Car« 
thufiinamy Sc Ci(lertien(em carpendi lOccultare.potius dcbuerat 9 (icuC 
nunc (aciunt Gerfeniftas Anonymti qu^m proGttrd in medhimr i agnito 
etiam circa genulnum authorem errore pnblico? Legantur ea 9 qux in 
hbro primo fcribuntur contra multorum eo tempore inordinltum pru« 
ritum mefiores vitx annos facrandi Tnutilibu; ftudiis , dirputationibus 5e 
fnbtilitatibus Schofafticis G. i. 2.J« 4* Sc contra abufus ac pravos more» 
ebtempore graifantes in plerisque Oi^dinibus & Monafterirs C. 17« i8« 
ip. if . Simiies pun£lurse occurrant io L. 4.<^« r. & 7. An prudentiai 
fuiflet f fe in ea jf. anoorum xtate ultro exponere odio & perfeeutioni 
Scbolaftulorum & rtligioforum difcolorum? aiY ettam prudentrae fuiffet 
^mnes motus 5 variationes 9 tentationes 9 defedus, & miferias anlmi fut 
^adfcripto ftto nomine publicare mundo ? Aanen habemus centum exetom 

1>la fatorum infelicium m Scriptdribus priori ac nofira «tate non fatfs mol« 
iter palpantibu^ mores fuorum temporum ? Non igitur decet f In V« 
Thoma argumentu prudentiaB invertere in argumentum nequitiae& lupeiw 



(in) In B«fi finna. foi. 7J. 74^ 

K Eu/. AtMft Mor. Certitm 



42 jf.XLlX. Exceptio XIX. XX. ex prmis eiitioniim 

h\x f quarum turpifCmam nocam non effugiflec i fi paflfus fuijTet f ilbt 
i Bafchio , Hermanno > & aliis^ fuis Confratribus ac compatriocis palam 
adrcribi aicerius authoris iibrum» prcter expedationem publico applaufia 
exceptum« An non pudet recudilTe cam miferabile argumentum Delfavii? 

EXCEPTIO XIX. 

§.XUX*'pIrkamerus primu^i quod ego quidem fciam^ i494*hancla- 
^ ^ cubrationem Thomas (uppofuic. (n) Trithemius Pirlcamero 
errandi anfam pntbuit« (o) 

R E S P O N S I O. 

J, L. DLacuft Gerfen^ftis recudcrc ftupidum argumentum Delfavij^ Pir- 
^ kameri editlo prstceflit edicionem Trithemii ^ & editionem Plr- 
kameri praeceirerunt complures partim editiones partim verfiones fub Ti- 
tuio Tiiomse K. prout in mea Dedud. Crit^ i foi* loi. usque ad fol. 117* 
oftenfiim eft^ Non ergo Pickamerus a Trithemio fedudus eft. Immo 
Trithemius 9 qui Spanhemii in medio Congregationis Windesheimenfis 
vixit & fcripfit f neminem (eduxit , dum librum de Imitatione alterutri 
duorumgermahorumFratrum Kcmpcnfium^ nempe velSeniorii velju- 
niori 9 fine ulla hsefitatione aut infinuatione dubii in oppofitum adfcri- 
bendum efte candide faflfus eft^ Nec i pfus negaverim 5 Thomam Kem- 
peofem funiorem tra&atulis fuifratris fenioriSf fimulque fui Superioris^ 
& fui in Noyitiatu^agiftri. libenter ufum efife. Vide in Dedu6l. Crit« 
ioL 3* utriusque vitamt 

EXCEPTIO XX. 

^•LLpRonto laudavit editionem gallicam anni 143P , in cujus initio di« 
- citur ; hunc librum hadenus fuiflfe adfcriptum S« Bernardo , auc 
D. Joanni Gerfon; federroned, adfcribendum enim eflTe Thomas Priori 
in Windfesheim. ( p ) 

- RESPON. 



— ^ 



(n) 1n Bafi firmfi. fol. 75. 76. (oj iKidem* 
(p) In Bafi firms» fol. 72. 73. 



tf ver/ionihus Lihri ie Imitatione, 

R E S i? O N S I O. 



4} 



^.LTI.OUanta pcrvcrGo I Fronto laudavit edltioncin gallicam dc anno 
^^ 149}* Dei/av7us loco znai 1493. rubftituitannum 14^)9* Be« 
nignd interprecarer hunc errorem> reliciendd illum in focotdiam typogra* 
phi ; niC in fpeciati antiquitate hujus editionis miram poneret vim^ 
Fetiifliffima f inquit Deffavius , quaqui editiones ( fatente Ros^eido ) 
tunc Ubrum yobmni Gerfoni ihfcribunt^ Ita vetus editio Medi^lanenfit 
Germanica Sr" Veneta anno 1488 > Parifienfis 1496. Quid T quod Eru^ 
dittffimus Fronto editionem gaUicamanni i^y^.laudavttX Nullus igno« 
^at , particulas illas adcirirativas : Quidl quod exprimere notabilem 
auxelin vel diminutionem rei , de qua eft (ermo^ Qu^m imperit^ au« 
tem provocacum (it ad editionem libri alicujus de anno 1439 » quo 
nondum typographia exricit » & didacio vetus in manus Amanuenfium 
|am dudum defiity parlcer vel obiter cindis circa elementa licceraturac 
iiotum eft^ Melius Gerfeniftse^ hoc argumeatum cum Delfavio in Mari 
Armorico (epultum reliqaHTent*. ^ 

EXCEPTIO XXI. 



S^LIIL VTAubumus non fuit coasvus Thomx K. cum juxta Heferum vl* 

xerit anno ifoo* Dein non fuit cum Tboma K» hi montc 
S* Agnetis. Suum teftimonium hauGiTe videcur ex Trithemio y aut ex 
Authographo AntverpienH de anno 1441 ; fiquideailibrum tertiumquar* 
ci loco reponit 1 uti Antverpienns» (q) 

R E S P O N S I O. 

4 

J.LIV.r^ERTUM EST u»^ Mauburnum fuifle Noviclum inMonteS.Agne* 
tls eo ipfo tempore > quo V» Thomas KempenHs vcl adbuc vi« 
xerat ^ vel adhuc erat in recentidima poft obitum memoria«. Certum 
EST ^.do Mauburaum eife teftem omni exceptione majorem > utpote vi« 
rum ) dodrina 9 virtute 9 & authoritate fulgentem inter prima fydera 
fui faBcuII» Id ipQmet Benedidinii authores Gallia Cbriftima e& 

F % docu» 

(q J In Bafi firma, fol« 81. %%. 83* 84« 



^^ flLllLExcepttoXXL contra ujiimmium 

dMumencis Synchronis demonftrant i & Foppeniusy author Ribllotheae 
Belgicse Omnino vero impericum & (lupidum eft cUcere : Mauburnaoi 
non furiTcThomse coxvum. Thon^as obiit 1471. Mauburaus hoc ipiotem» 
pote 9 vcl paucis poft obitum V«Thorosanis fuit Novijtius ia ipfiflimoNfo* 
nafterio Thdma&« jamanao i^yi.edicom fuitipfias^o/^^iMV^opus vaftaait 
iDultorum aanorum labor. At ver6 Gerfeoiftis non fuit coasvus Thomsct 
Cur? Quia $ inquiunc» adhuc vixit anno i f 00. Profedo ftupida ratio ! An 
Velfavius difcipulus & MahiUonius Magifte^ non fuerunt cosevi > eo quod 
illemari Armorico fubmerius anno secatis fuse 99. obierit anno 1676$ 
Mabillonias veroprimCkm anno 1709} An Dupinus & Eruditi complures 
Parifienfes» qui anno 1^87« infpexerunt Manufcripca Gerfeniana» noa 
eruotinter fe cosevi 1 eo quod hi fere omnes obierint ante annam 
170O4 in bona fenefta, Dupinus vero obierit primum anno 1719 ? an duo 
fratres gemelli eodem die naci non etunt cosevi 9 fi unus moriatur die 
uicimo Decembris 1699^ alter die primo Januarii 1700« Stupida de 
coftvis Idea ! Nonminus imperitum eft dicere 9 quod Matiburnus non 
fuerit Canonicus Regularis in monte S« Agnetis , hoc eft 1 in ipfo Mo« 
nafterio ThomasK.« cum contrarium demonftrent ipfimet Benedidini 
AutboYiS GaUia Cbrtftiana ex Documentis Synchronis proxime fubjun- 
gendis« fimiiiter imperitum eft dicere , quod Mauburnus eam opinionem 
k Trictiemio acceperit 9 cum ejus Rofetum , in quo de Thoma K. cefta» 
Vox% jam fuerit editum anno 149 1 9 & Trichemius fuum opus primum 
ediderit anno 1494» & I49f« Similicer imperitidimd fingicur j quo4 
Mauburnus (e fundaverit in Authographo Antverpienfi 9 cum fuperius 
€. a. oftenfum fueric; dari Lovanii auchographum Kempifianum anti* 
quius Antverpienfi 5 concinens librum quarcum adhuc impeifedum de 
SS« Sacramento ; & Mauburnus ex quocidiana converfatione cum fami- 
liaribus V.Thomas fuerit edodus cectiora^ noo folum circa libros de 
Imitationei fed etiam circa aiios cju$ tradacus» quos allegat. Verum 
tamtandem midis his ineptiis adducam tcftimonia de Mauburno ex ipfis 
Benedidiois auchoribus GaUia Cbrifiiana ^ & ex Bibllocheca Belgica 

Foppcnii. 

PiUMO* Benedidini Congregationis S. Mauri in Tomo VIL Gailic^ 

Chriftiana in ferie AbbatumLivriacenfium num.xa.fol.83S. ficfcribunt: 
l Nicolaus de Hacquev^lle Canonlcus Ecclefise Pafificnfis tanto ftudio 
I reforniationem Canonicorum Regularium ; & maxkni Jobann^ 

!i Mauburnum ejusdcm Ordinis d Congregatione Windeshciroenfi CanO* 

,>nicum 



y contrA autboritatm Mauhurm, 



4f 



> 9 



>9 oicatn Rcgularem profequebatur » ut in Franciam evocatum {kpius 
9f inviferet apud Caftrum - Nanconis^ abb^dam ejusdem Ordinis in dioB* 
,p ceO Senonenfi ; cujus cum optimum regimen perfpiceret » \oIuit idem 
ff commodum prstftare abbatist S. Vidoris Parineafis^ Quamobrem aa« 
M GtoT iuit Epifcopo & Senatui Parifienfi f ut feorfiim [itteras fcriberent 
^9 ad Capitulum generale Congregationis Windeifaeimenfis ^ pro hon» 
nullts ejusdem obcinendis alumnis f qui fandi Vi&oris abbatiam & alias 
,9 reformarent. Senatus iitteras datse (unt ig. Apriits 1497« £pifcopiv€« 
yf ro die 6. M aij ejusdem anni 5 quibus & fuas Nicolaus adjeciCi De eo 
Gc habet Hiftoricus : Magifiit Nicolaus AquevilUnfa magnus prmfim 
iens in Parlamento p&ft twhnes faeulariuni negotiornm fi apprimeex^ 
ercitabat in Rofeto patris (Mauburnt ) Erat Canonicus Ecclefia Parifien» 
faj uhiferme fingulisnoSlihus Matutinis intererat^ De eo vulgo fereba^ 
$$ tur f ^uod more Regis David nfgotia peragebat in die 1 noQe vero in 
II pfilterio £r cytbara caleftia fecreta ruminabat y qui ob zelum religiom 
II nis quadhmfua beneficia commutans cum abbatia (Livriaci ) Cahonico» 
yf rum Regularium 1 quam pofiea in manus memorati patris Mauburni 
99 refignaviu Abbatiam i.quamnonnifi ut regularem f aceret » Nicolaus 
II acceperatijohanni Mauburno refignavit* Exftant e/usdem de refor- 
II matione Livriaci epiftolse manufcriptac » uti edam Johannis Majiburni 
n e|us familiaris & confcientise modcratoris^ 



5f 



II »)« Johanes Maublirne natus Bruxeiilsi unde aliquarido didut Joban^ 
nesde BruxeBisj primum in ecclefia Tra;edenfi > cum Gramrtiatica 
ritus & c^ntum ecclefiaftlco8<iedo£lus 1 mox inftitutum Canonicorum 
ff Regularium amplexatus eft in MonaQerio montis fandse Agnetis» Poft* 
II quam in Congregatione Windesheimenfi varia pracclare gellit munia ^ 
II in Franciam accerfitu^ft^ Statim abbatiam Caftri • Nantonisi priora* 
tumque (anfiti Salvatoris Melodutxenfis 1 utrumque monafterium la 
dioecefi Senonenfi reformavit 1 tum abbatiam Cifonii dicecefis Torna- 
cenfis I & abbatias S« Evurtii Aurelianenfis 1 ac S. Martini Nivernen* 
i^ fis ; fed itiprimis adhsefit Livriaco. Guilielmut Prior hunc illi priora- 
^i tum anno ifoo. refignaviti ut fic Conventul & Capitulo Livriacenfi 
aggregaretur Johannes 1 adeoque facilius ejusdem Abbas eificeretun 
Per fpoiitaheam cefiSonem Nicolai de Hacquevilie Abbatis commen« 
datarii fadus Abbas regularis ; adfanffum Severinum veniens , Cleri- 
^i cos de collegio Standone inde ad Livriacum adduxit > quot omnes ia 

^ F j fi die 



91 



99 



99 

V 



K 



4^ /• XXiV. Exceptio XXL contra teflimonium . 

99 iii PYafentntionis gloYtofoi ViYginivMaYia pYafmtthut amicis invi/f^ 
9> vit, Plara vir pius &dodusK:ripnC| ediu Duaci anno i6xo. Ex 
99 his prxcipuam cit -opus » quod hunc ticulam praeferc : Rofetum fpirU 
99 tufilium iXfYcitiorum nuBore yubanm MaubuYno BYUXillinfi f Canonico 
99 Rigulari ♦ £r* LivYt iceH/i< monafierii olim Abbati^ Saepias edicum cft 
99 Johanne tant iuperftire quam dcfundo. Parifiis anno ifio. edi cura« 
99 vic infolin Johannes Saulay Canonicas Ecclefise Parifienfis^ qui Liv« 
99 riaco intuicu Maubutni ^t^^ muniftcum prabuit« Prftcer hunc (ami- 
99 liares habuic plufimos Johannes Maubarnus % puca fandnm Franci- 
99 fcum de Paula Minimorum Jnftitutorem^ Gaufridum Bouftarc Cancei- 
99 larium Ecclefht Parffienns^ Ludovicum Plnel 9 qui fuic Epifcopus MeU 
91 denfis 9 Pecrum de Bruges cotlegii S Barbaras moderacorem 9 necnon 
99 Erarmum fodalem Congregacionis efasdem Canonicom Regularem 9 
99 quem maxime eapcum Mauburni piecace probanc incer alias plures duse 
91 ad hunc Erafmi epiftolsr^ Neque vero foium inc^ndic Johaones Mau- 
99 burnus Canonicorum Rcgularium reformacioni 9 nafcenrem quoque 
99 Benedidlinam Cafalis * BenediQi Congregacionem plurimum ad/uyic ^ 
99 follicitus maxime ut il)ius Abbates adcriennium regerenc; idquepro- 
99 cul dubio in fua Canonicorum Regularium tencaflTec Congregacione^ fi 
^y vica dioturnior fuiffet. Verum paulo poft cum in morbum ihcidiflTetf 
99 ^ Johanne Standone Livti&co abdudus Parifios 9 qoo melius curare» 
99 tur 9 ibidem Sacrameotis Ecclcfise municui circa feflum S. Tboma Canm 
99 tuaYiinfis f auem magna divotiom vimYabatuYf obiicin domo piiflimi 
99 viri Johahnis Quindn poenicentiarii EcciefiaB Parifienfis 9 in clauftro 
99 beacas Mariae 9 initio anni i f 02. In coenobio S. Genovefas aflervatur 
99 hiftorla ipfius vitas excerpta £ cOdice mf. b biiothecst fanfti Germani 
yy k Pracis* 99 Hucusque Benedidtni ; qui fimul annocanc 9 Reinerium^ 
tefte ipfomec V^Thoma in Chronico fui Monafi^^di S.Agnecis^ invefticum 
Mno 146^9 fuiflfe Mauburni Magiftrum in Novittata 9 &inAbbatim 
Livriaci fucceflbreih anno ifo^. 

Sequitur jam relatip Foppenii 9 qu! in (ua Biblotheca Belgtca 9 V^ 
jfoanms MaubuYnus fic fcrtbic. ,} Joannes Mauburnus 9 aKis Mombur* 
99 Kus 9 vel Mamburnus ,' vulgo di BYuxeUa 9 Canonicos primiim Rcga« 
99 laris D^Auguftiniy io MonceS.Agnecis» cuncTrajedenfisDioecefis^ubi 
9> jfoanms TimpoYalis voluic ouncupari ; poft in abbacia S^Severini^ |axta 
i> CaftriiA Naotoiris 9 in Fraocia 9 ubi difciplioam regularem 9 quse mul- 



, ^ contra authoriutm Maubumu 47 

9> tisretroapms penitus corruerats renitolt; ac demum LivtlacenGs 
>9 Monafterii in eademGallia ac Dicece& Pariflenfi Abbas : ubi nmiliter » 
ff pulfis irreformatis'morlbus » Canonicse ac Re^ularis obfcrvationis vi« 
ii ros infticuic. Vir fuit fermone humiils > fed (ubiimis fcientia^ Floruic 
$f anno ifoo. fcripGtque 

,> jRofitum ExercitiorumfpirituaUum ^ & fhcrarum Miiitationumx 
9> opus plenum pietatis , & odoriferis rofis refertum ^ impreifum primo 
H Ballleasi 149 1'. typis fatis incorredis 9 ut& Audor ipfe conqueri fo» 
19 lebat; Parifiis, ifio. foL typis Badii; Mediolani i6o). emendante 
ft Safilio 5*ifrraio9 <3anonicoRegulari; denique Duaciy i6ao. fol. apuil 
99 Bellerum ^ recenfente Leandrq A S. Martino^ S.T. D.Duaceno« Com- 
91 mendatur opus digniftimum y quod omnium devotorum, mazimd Re« 
9) ligiofbrum^ manibus nunquam excidat^ fan£liffimis cogitationibus & 
99 aftedibus feraphicis pariendis maximd accomodatum. 

/ ,9 /ipohgiiicon Officii Canonici fui Ordini$ 9 five Refponfio ad tria 9 

99 quae Ordini Canonicorum Regularium obficiuntur 9 cujus ipfe in Ro« 
9, teto (uo meminic Tit. V« Alphab. XVI. Extat MS« in Corfendoncano 
II Monafterioi hoc in***io : Quoniam inpriori TraCtatulo. 

,1 Z?^ Firis iUuftribus Jui Ordinis i fi ve Fenatorium Canonicwum 
II Regularium. MS« ibidem & Lovanii ad S« Martinum. 

M . Tra&atum in Pfalmum CXFIIL Beati immaculdti in via^ MS* in 
19 Monafterio viridis - Vallis juxta Bruxellam* 

91 Commentarium in Cantica Canticornm ; de Confcientia f & alia. 
91 MSS. ibidem« 

§. LVII. £x his omnibus colligere licet 9 quod V.Thomam K« fuum 
Confratremi aut cert^ familiares V. Thomasi anno 1471« defundi ia 
monteS« Agnetis familiariter noverit. Nam /am anno*i49i. per editio* 
>nem vaftifiimi Operis 1 didi Rofetum^ fic ab Editore nuncupatum forte 
ad imitationem Hortuli Rofarumk V. Thoma K. fcriptii magnum pie- 
tatis & vaftas eruditionis nomen obtinuiti & |am aniio ifoa» obiit. In 
noftra Bibliocheca Pollingana habemustres editiones hufus pracdari Ope* 
ri$. In editione fada Bafileas anno i fo^. per Jacobum de Pfortzen fine 
titulo au^horis prxmittitur Prasfatio hi$ verbis. n Prologus eujusdam Ca« 
19 nonici Regularis in fuum Rofetum. In religionis mese exordio pau* 
99 xiiluiti fubij laboris pro aggregandi mihi materia pietatis exercitiorum 
99 Sc devotionis 9 mihi foli ceciniffe putans, Sed miferum me ! quo^ 

99 modo 



4$ /. XXVfK Exceptio XXI amtra uftiimmum h^c. 

$f modo nefcto f Colledoriola hsec noftra in manus ceciderant aliorum» 
19 £c eni accedente obceftatione Fratrum majorum , Superioramque 9 
fy quorum rep^gnare fas non erat prseceptoriis mandatis , voiens noiens* 
ff quc latius hos m«*;os congedos ver(iculos explicare fam coadus* Tan* 
9> dem rcdegi tn ordinem^ Qui autem bas lucubratiunculas noAras 
ff Rofetum tnfcripierit (ab aliis quippe hoc inditum eft eis nomen, cum 
19 lAriomines ego eas & incegnitas mallem ) non incongruis eos caufis 
59 putem ad4u^os« — Benevoli fint Ledores 9 quooiam contra vel pr^- 
99 ter volontatem noftram non ^ me 9 fed ab aliis vulgatum eft atque 
^ editum opus i(lud« ,9 Ita Mauburnus in hac edittone» ez qua ettam 
textus in mea Dedud« Crit. allegatos defumpii (r)» ~ D MAirrAiitE ia 
jtfmaliimf typograpbicis Tomo V« foi* ai}« pariter receofec edltionem 
Rofeti Exircitiorufn fpirituatium &* Meditattonum ad annum 1 49 1 . & 
1494. quamvis Goe homine authoris 9 qqat opt|me concordant cum pro- 
teftatione authoris fuperi^s e^cpreffa. £;usdem meminic Albertus Fa- 
titcius LiFsiEKSis in fua BHfliotbeca Latina media €^ infima ataiis 9 ubi 
fol. lO)* V. Jognnes Mauburnus fic habec 99 jfoannes Mauburnus % 
9t Mombumus 9 Mamburnus 9 i Bruxella 9 Canonicus Regularis S. Augo- 
99 ftini prope,ZwolIas 9 deinde Abbas S. Mariae Livriacends prope Pari« 
yf fiosy de quo Trithemius cap. 19$« de illuftribus Scriptoribus Gernxa« 
99'niK9 &VoIIius pag. C^6. qui Joannem Temporalem voIuifi[e nuncu* 
99 ^ari annotat: GabrieKPennottus pag. ^29. Vaierius Andreas , Swer» 
^ tius &c Hujus Compendium f^enatorii Canonicorum Regufarium MS« 
99 Lovanii laudanc Sanderus parce %. BibK Belg. pug. f 6. & Mirstus pag» 
99 ioo«audarii. In hoc Venatorio de Viris illuftribus fui Ordinis^ d^ 
99 fe cttam lib* a. cap. 11 f. dillbrit: Alia ipfius fcripta: Rofetum Exer^ 
ff citiorum fpiritualium & facrarum Meditationum. Bafil. 149 !• Partfl 
99 ifio«r& exBafijii SereniJ recenfioDeMedioian* i6o^. Duaci 16x0. foL 
99 /Ipologeticon Officii fui Ordinisy MS. Exhis omnibus evideoter fole 
ciarius patet. i«tno ^uod Mauburnus fueric profeifus in Monce S«Agne» 
tis 9 hoc eft ^ 10 ip(b Monafterio V« Thom8t« %Ao Quod ea proteiCo 
contigeric vel vivente adhuc V* Thoma 9 vel iion diu poft'e;us obicumt 
fecutum anno 1471. Scribit enim Maubumus ih Prologo Rofeti ^ quod 
jam in exordie fum retigionis maceriam Rofetl collegeric 9 & tandem non 
nifi coadus io oittinem redegjtric CO^ 3«('ic> Quod prb Magiftro NoVicio* 

rum 

(r) OediiQ.Crii. % 14^. kL »5. & 116. (t) Edifi 1491. 



§. L VllL Exceptio XX !L contra tejlifmnium ^c. 4^ 

rHtn habttcrit ReynerJum f qui cum V. Thoma (ex Cfus ultimis annls io 
codcm Monafterio vixitt 4 to Quod Mauburnus fcientia » authoritatc^ 
& dignirate emlnens fit tejfiis idoneus circa rem hOA rccentis domefti* 
cam. Qi E» D# 

EXCEPTIO XXII. 



f.LVIII.TOta Kempcnfis fabula Chrcnfco Bufchlano aut Codici Ant- 
. ' vcrpienfi fuperftruda cil» Recentioram. ( teftium ) mgxi* 
ma pars aut cqbco in>petu 5 aut partium ftudio duda Bufchium fecuta 
cft(t> ( 

R E S P O N S I O. 

§.LIX.pLacuIt denuo Gerfeniftls recudere propofltlones Delfavlanas 9 
faifitacis convidtas. Oilendi fupra ( J. a. & }.) dari autho- 
graphum V.Thom» antiquius Codice Antverpienfi. Oftendi prstcrca j 
prxter Bufchium dari Hermannum dc HaUe > & Mauburnum 9 quibus, 
V. Thomas ejusdem Congregationis membrum crat bene naius » & com* 
plurcs alios teftes coactaneos & compatriotas Thom%« Bufchii & Mau- 
burni authoritatem omni exceptione mafprem vindlcavl fupra ( ff. f4* 
$6.Si f7. ) Vide etiam in Appendicc^ IV. teftimonium de Manufcripto 
Bufchiano in Bibliotlieca Rebdorfen6« §. 120. £n! hoc loco de Hcr« 
manno notitiam* 

Hermannus Ryd de Renc Weftphalus (u) Congregatlonis Win- 
dcfemenfis Sydus egregium. De eo y\c fcribit Bufch-us (x). Hermnn^ 
nusRyd de Renennnorum x^^intrat Adonaflerium in fVittenborcb ( Ca« 
nonlcorum Regularium ) anno Domini x^z^.pofl 20. annos cum laude Itt- 
Ordinc transaaos anno 1447« mittitur HaUis{\d cftHallas) ad Novum 

*-^ Opus 



»«■■ 



( t) In Bafi firma. fol 80 

(u) Ira reipfnnr^r Kene na^um ^ Weffphalum aiitem Natione effe aflcrit. 

Sitiim antem eft hoc oppidum m diticine Monafterienfi verfus extre- 

mitaies Bclgii 
{it) Apiid Leibnirium in CalleQrone Scriptorum B^rvnsvicehlia illalUaii- 

tium. Tom. 11. pag. 47^ 

D.Euf.Amoft Mn. Ctrtitud^ ^c^ 



• t 



50 %. LVllL Excfptio XXIL tontra tejiimonium 

Opus reformanium. IbipBftannumproJiJ/us^ PrioratHs tenuit Qfflcium^ 
MiJJus inde anno £)omim i^rr^ in ttaliam^ (puta Tyroliaii quse verfiis 
IcaUam refpedla Saxonie ad/acec 9 eidemque proximi coDCermtna eft ) 
4si AtonafteriumNoviceUapropiBrixiam ob Rogatum Cardinalis Nicolai 
4e Cufa. Ibi per ^nnum/ietit^ i>rdinanio de Obfervantia regulari. An^ 
no i^fS.revocatus per Epifcopum Magdebutgenfeni fufcepit Parochiam 
S^Mariapropi Hallis ^gubernandam* Ibitandempoft iabores p/ures obiit 
in pace^ anno Domini 1476. Feria quarta Cinerum. Hucusque Bu(cht^9f 
qui Dobis hanc i5|us vicx Memoriam adhuc confervavic (7)» Gudenus 

inTom«IU Codicis Diphmaticiy !^zg. S7^; JncerCodicesMMSS. Biblic* 
thecae Moguncinse recenfec nobls fequencia Opera« 

I. ^raSfatum de Dignitate Pafiorum 9 &* Cnere Cttra pafforalis. Ubi 
in fine : Conipletum efl opus iftud ^nno MQCCCL. in Figilia Epipbania 
Domini per r. Hermannum Ryd ie Rene profej/um Monaflerii Novi Operis 
propi HaUisy Ord. Canonicofum. 

II. Tradatumde Vita^ Honeftate Clericorum^ iibi In fine habct: 
^oOeSlum ^ icompletum iaboriosi in Monaflerio Novi Operitprop^i HaUis, 

Ord^CanonicorumRegulariumHermanniRyddeHeneanno - « MCCCCL^ 

jcirca Feftum Gregorii Papa. 

Explicit exi^uum yuod tangit vitia Cleri 
Et grave- Ficinus mi/eros 9 variosque labores 
Littera Scriptoris dant nomen initiaies 
fVeflpbaius iic natus 1 fed HaUis tontuiit esrtus^ 

III. TraBatum ie Ordine Canonicorum Reguiarium. editum per Re^ 
verendum in Cbrifto Patrem ac Dn^ D. Anfelmum Haveibergenjis Ecclefia 
ijusdem Ordinis Epi/copum 9 B^ Bernardi ClarevaUenfis Monaflerii Abba^ 
um 9 ^ Eugenii Papa UL contemporaneum. Ica habecor in fine^ Dein 

«dditun 

Excopiatus tfl iibeUus ifle anno . * . MCCCCLU. per Difpofitionem 

Fratris Hermani de Rene 9 ex uno vetuflo Bxemplari anno ♦ ♦ MCCXXf^L 

confcripto. Sunt &* alii ^uamplures libeUi per diSfum Dn. Anfeimum Or* 

dinis auondam Can^ Reg. toMPiLATi. Sis imitator ejus 9 amando fcien^ 

tiam 

(y ) De 1!erormftitpne plurlum Monafterlorum «c direrrorum Ordiaum in 
Tyroli per Herm^nnum mithoricace Apofiolict fubjungam infra g« 6a 
Documencum. 



tf autborkatem Bufcbii ^ HermannL f b 

« 

tiiim litttranm £f carnis vitia non amaHs^ Utinam Jolidarum virtutum 
jaffO' fundimento noftri Ordinis Fratres divinis lihis cum Hugone fib*' 
Anfelmo di^o noftriOrdinis ColumniSj perlegendis ^ inteUigendis operam 
diligentiorem inantea darent f €^ impenderent y ne d Didafcolis (f bujus 
faculi Sciolif id inculcari poJSet ,, quod jam olim objeQum etiam d Reli^ 
giofii^ Extitit de Qrdine Mendicantium reprmatortm qtiidam objiciensi 
fuod in Ordint nftr^ pauci effent doQi y fed qumn pfuret Idiota &* Beani$ 
quorum infultum^tiam fpeciali Apologia defuper confcripMy t^ compi- 
LATA. coaQus fum refeUere*^ Unde 

IV» Concra hos Apelogiam hicabravit* indpic :. Epiflola dspologeticd 
in rubfei[uens opus^ f^enerabilibus&^ egregiis l^iriSy &^ Dominis Magi^ 
firo BenediQo Sttndat S. TbeoL Pro/ejffdri ,. &* Aia^ifiro^ Hermann^ di 
Aiefcbede S, Theo/i Lic. benemerito^ in Univerfitate h^jardenfi reAdenti^ 
bus Fr. Hermannus de Rene Weftpbaius Ord. Canonicorum Regularium 
Mona/ierir Novi Operis, propi Haliis Magi^ Dia^. Profefjut y &' Eccli^ 
fiat B.M.V^ diBi oppidi HaUenfis ReSlor immeritus^ 
Ad palcem«. CoUatiotmtum \^S6^ 

iinit CoMBi£ATio> NOVA. de ftatu ftudentium^^ 
Poft M^ hit dui^ C. bis Jex: decies fuperadde 
yunffo' fenario* % Domini complevfris amsos. 
Litterce fct^iptorit dant Nomen. initialet 
Weftpbalus: bicnatusif fed HaUisi contulit artus 
Opto placert bonis r pravis* odiqfus baberi^ 

ADter tit fupra.. 

Confcripfit Tomosi bos Hermdnnus de Renne 
J^atusi fub Mbis C duo y fexies^ X.jungito> Senis*^ 
Codex. eft. Membr;. in 4- 

V.^ Idem Hermannus.confG«ipfitCi9irediones^f. qnas fecirpro Unto^* 
ae Ecclefias Joannes Gierfon*. Finis^ hu/us opcris« fic habet :. ExpliciuHt 
fuadam CoBeffiones; fa&apro* Unione Eeclefimper Dn. CanceUarium Pa» 
rienfem ( Icge Parifienfcm ); Jobannem de Gerfom cenfcripta anno . # 
146 1. HaUis per Fr^ Hermannum Rud aeRine Plebanum Eccl* S.Maria 
Novi Operis^,. Ord.. Can^^R^guk profefium, Cbdexhic efl in 4*. 

VL AlittsTrad^tus Jacobi^Ciarthjciienfisde IndQlgentiis^ ^t habe« 
tnr iterum^ in fine ,. Con/cr^tus: efk TraOntus^ ifte de Indulgentiis anno^ 
MCCCCLXXHL di/poMUtcw approbante. religiofo ViroFn^ Hirmanwh 

G %. 4^ 



/ 



_ « 

5» ^^LVllI. Exceptio XXIL contra teftmoiiium 

ie Rene Weftpbalo y EccUJia 5*. Mrivta Vivg^ oppidi HaUen/js Mngd^ Diac^ 
io teihpore ReSore , ts fpiritunli Cofhijfnrio Jndulg.ntiarufn pnpaliumpro 
reflauratione ^cclt/iarum B. M f^.^ S. S^veri in Erfordia^ ^uas vornx 
fiamma pene devaftarat^ coUatarum^ Oret pro eo Libri Infjns ufor. 

VII. Iterum aliud optis recenfec qobis Gudenus j quod In fine Gc 

habet : Expliciunt DiftinQiones Exemphrum novt &* veteris Teftamen» 
torunu CoMPiLAT^ per Er. Fiiidonem in Die SanBori Crifpint &* Cri^ 

fpininni 1466. 

Completus efl liber ifle Ef in Dote Paroc&ia EccL B^ Mnria V^ con^ 

fcriptus ex Difpojitione Fr I-Jermnnni Sudde JVeftpbaltSy Monnflerii Novi 
Operis profeffi anno.. MCCCCLXFL & di&a EccL HaUenfts ReSoris 
immeriti. Oret pro eoj quiboc libro ufusfuerity atque libris fcrilen* 
dis 9 ^ procurandis fiudiofus fit. Quot enim Libros fcribimus &* procu^ 
rafe laboramus 9 tot Precones ad ccelum mittimus. 

VIIU Anno 1473* tradus efl Hermanous noiler a quibusdam in /u* 
dicium > quod quemdam peregrinum & non Parochianum in extremis 
tamen abfoiutum^ & uc videtur , tn Torneamenco > quod indar Dueili 
ex PropoHto fufceperac^ ad morcem vulneratum Ecclefiaftica fepuicura 
donaveric« Sic enim colljgo ex verbis ftacim adducendis. Contra hos 
rcripfic nofter 

Dijfertationem de SeptilturiF. 
In (ine cufus legitur : - - Fulnerntus autem in TorHeatnento 9 quoi 
ex Propofito^ ut vires fuas oflentaret ( fupph ; fiifceperat. Dein^ - • nu* 
tem ex boc mortuus y in Cimiterio fepeliri non debet, Sunt E^ alii cafuSy 

' in quibus probibetur fepultura &c* Sul^cere tamen debent prafnijfa pro 
Expurgatione mea f aui ob td trnSJus fum in cnufam 9 quod quidam Pere^ 
arinus in Cimiterio Ecclefia B. M. V. HaUts Migd ^ Dioet. anno . ♦ i473. 

. circa Peflum Nat. B. F. extitit Jepultus y qui ob id non venit exbuman'-- 
dus^ Safvo tamen judicioy fanius^ meliusin hac Materia fentientiumm 
Pr^ Hermnnnis Ryd de Rcne fVeflpbalus y di&a Ecdefia Curatus Monn^ 

\fierii N.Op. ibidemprofejpis fjfqc ponit contrn^fuos ydverfarios. 

IX. Apud Bufchium 1. c. adfcribuncur noftro Hermanno duo etiam 
Epitaphia^ \^ • 

X. Alius ejos-Tradlatus coocinens Dercripttftnem^ Monafleriorum 
Congregationis Windefemenfis exftac in Manufcripco Codice $ afTervft-^ 

• to in Canoniaad S.Nicolaum propd PaffayiuiBU 

jrxx. 



^ authoritatem Bufchii £?* Hefmanni, 5-5 

$.LX. Scimus infupcr ex Documentis Canonise Neocellenfis » (it« 
in Tyroli prope Brixinam » quod idem Hetmannus tahquam Subcom« 
milTarius Apifftolicus Cardinal;s Nicolai dt Cnfa in co Monaftcrio refor- 
«irationem introduxerit. Idcm Hermnnnuf ab eodem Nicolao Cardjnale 
Cu(ano deputatus eft pro reformatione Monafterii Wiltinenfis in Tyrolr, 
prout ex ad|edo Diplomate patet , quod tranfumptum eft,ex ipfo Ori« 
ginali* 

D/p/owa Ntcolai Cusani CardinaUs ^ Epi- 

fcopi Brixinenfis^ 

Nlcolfliis mireratlone DivinaTinili S.Petri ad Vincula S R. B. Presbyter Cardina- 
lis , Epifcopus Brixinenfis, VenerabUibus & Rcligiofis in Ghrifto nobis dileClia 
Abbati in Stamps ac Prsepofito Noveccllehfi per Pra?pofitum foliti gubernari Monafle 
liorum npflra! Dicecefeos, nec non Fratri Hermanno de Hallis in difh Monaflerio No 
vecellenfi fro nunc degenti^ Ordinum Cillercienfium &S Augtiflini Canonicorum He« 
giilarlum , faluten^/rn Domino. Officii noftri cum debitum Cit , operam adhibere 
diligenter > ut Divinus cultns augeatur, 8c falus procuretur animarum , hxc tunc ma- 
xime fieri fperamus, dum Religiofos viros » ut Ce mutua charitate foveant, fraternae 
v;fitationis minifierio induiimus. Sari^ inchoata feiiciter Reformatio Monaflerii WiU 

. tinenfis Ordinis Pracmonfiratennum noflrc Dioecefeocy ut in dies magis ac magis frii* 
clificet & angentur , noflra fervet intentio ; hlnc efl , qi}6d de optimo zelo , diiigcn» 
t aque fldeli veflraru.n perfonarum fcientiam habentes, vobis tenore pracfentium Apo- 
flolica , qua in hac parce fimglmur , auCtoritate committimus , quatenus hac vice di- 
Sum Monaflerium V/ilcinente noftn ex parte tccedatis, & feptima die hujus menfis 
Mai) rifiiatioTiem Venerabilis & Religioforum in Chriflo nobis dLle£lorum Abbatis & 
Frairum ejusdem WilriMenfisMonafteii incpiatis, & quoad necefTefucrit, continuetis, 
acomnia, quae emcndanda feu corrigehda reperta per vos fuerint, cmendctis, emen-" 

* darique faciatis & corrip,ati6 , etiam fi quidam ex Fratnbus ejusdem Monaflerii iad 
tempus vel ali^s ad alia Munailerl^ , in melius proficiendi aut periculi evitandi causd> 
emiftendi feu defliiiandi fuerint, eosdem emiuatis & dcfiinetis, omniaque alia & 
fingula, quacad Regularis difciplina , divinique cultus incrementum ibidem riecefTa- 
ria feu opportuna fieri judicavcritis , pcragetiSf ordinetis & ficri procuretis vice no- 
llra : cum poteftate eciam abfolvendi & dtfpenfandi in omni cafu , in quo nos.ati 
ApoflolicuS^Vifitator , fi perfonaliter vifitareoius, abfolvere aut difpenfare pofiemus« 
Volumus autem , ut quae in hujuFmodi Vifitailonis negotio feccritis > nobis vcflris 
fcriptis authenticis quantocyus fignificetis. Oirabinius certfc Deo Au6tore talcm dare 
operam, ut quaeque per vos fic fnSa fuerint, inviolabiUtcr obfcrventur. Et d coa- 
tingeret vos omnes tres Vifitationi & aliis prxmiflis hujtmnodi interefie non pofie, es 
tuhc duobus ex vobis ad praBmifla omnia & fingula faciendum dicla auQoritate ple- 
nam coucedimus facultatem, vosque ut hoc omis ob Dci honorem , noflriquc con- 
templationem fufcipiatis , plurimum deprecamur Datum BrixinaB fub nofiro 

G 3 figillo 



i 



^4 i^^ LXl, Exceptia XXllL XXIK XXVl 

figiUo. die Stbbati tertia'di£li inenfis Mai[» Anno I fTativitiC^ Domini I4$5. Poi%* 
tificatus. San£ilfncnl ia Chrifto. Parris & Domini Calizri Papx III. Anno prtmov 

ExcaC apud nos Copia alceriusEpiltolx ab codem Herq^anno ad Ca- 
nonicos Neoceltenfes anna 14^7«. ii.Junii daC2r9.inqua coUaudac promp«: 
tam eorum obedionciam circa ordinacionc& X Cardinaii dc Gufa pro ipCs. 
cdiUS % & aiU& i (e ip6a maadacas.. 

EXCEPTIO XXIII. 

jlXXL T Iber de Imlcatione ofteadit ^ lcalam eflet Auchorem % & Mo-^ 
^ nactium^, C^ > 



R E S P O N S I O* 



CXLILr^Erfenlfta^ non erubuirrecadere veteres nugas*^ In Deduft. Crir«. 

foLdivevidencerdemonftravif V. Tlu)mae& Belgis in fuia» 
opurculis famiiiariffimos fuiile tio& ipfo& tcrminos ^ quoa Gerleniftac vo« 
^t Ldlocifmoa Icalicos» 

E X CE PTI O XXIV.* 

j^LXIIK. I" Jbcr de- Imicatione ofl!endit. 10 auchore cafoiim» fepedam, aut: 

dignicacis. fiducianii loquendi: auchjoricativd ; & longam tx^ 
perientiam inrebus» Afceticis«. Id enlmi hl texcu& aftendunc : Nunquam 
invtni aliquem Um Religiofum ^ qui non babuerit gratia fubtraQionem^' 
Lib.a* ca^. 9/ Iterum yjape fentimus y utmeliorer b' purioret in initio; 
converfipnis. noi Juijfe inveniamus ^ quam pofi: mu/tot annos^ profefponiu 
ILih.. i*Cap^ 1 1. Ec rurfus. cap i?.. Qtiidam in principio. Cbnvtrfionis gra^ 
viorei tentationes: patimtur f. quidam autemi in/ ftne \ quidam verd> quafi 
per totamvitam. Dtnique 9 caf>». az.. ejusdemi libri ; Bene oputeffet quoi^ 
adbuc iterum in/litueremur- tamquam boni Novitii adimotei optimos^ fi^ 
iorte fpei ejfetdt futuroi emend/itione^ (a> 

RESPON^ 



M. 



( z.) BVifis firmai fbU 8d. gp 88> «* 
(y atX IlAfis. firma*. fbl, gz^ 



ttc JhtUi atate , 5?* tevo V. Tbma. xt 

R E S P O N S I O. 

J XLIV. A^Rgumenram hoc iXitut Ypeciofum $ limites prxfumptioulsiAii 

«xcedit^ qusfallitintluobusCanbu^exceptis. Primaquan* 
do aliunde conflat de fpeciali divino 'dono in |uniorjbiis annis collato > 
^.gjn D.Antonioy D. Aquinate, D.Bonaventura^&c. Secundo t quando 
auchor colHgic documenta Seniorum parttm «xperientiae proprtas ^ partim 
racioni conientaneay prout authorem libri i« & a« de Imit« feciiTe con- 
Aat ex iis , quse dicentur in ^Appendice Num« L 

Cacterum libri de Tmitatione non ex i:^ tam generalem approl)atlo« 
T)em obtinuerunt , quod ad fummam perfedionem homines ftatim ab ini« 
tio ducant ^ (ed qu6d mundanos homiqes & novellos religtofos adhuc 
in via inctpientium feu purgativa confticutos a mundanis aflPeclibus ab« 
<ducant atque ad ordinatum ac modeftum vivendi modum dirigant » quo 
tendit totusr primus liber de Imitatione ; & quod i tnundanis ajffedlibus 
^xxrpxos in mam proficientiufh feu illuminativam fuaviter inducantf in 
eaque conftitutos laccaro divinas confolationis & «xemplo Chrifti & San* 
dorum perpetuo foveant. Eo^nlm tendic liber a* )• & 2pt Cacterijm 
-viam perfefforum 9 feu unitivam perfedi amoris erga Deum j in qua 
fervijtur Dco gratis tine pecicione confolationis in vita vd remuneratio- 
nis creata?. Oftendit tzniiwxx ^ non «x propoHto tradat« Ledor depre« 
hendet 9 ^ V. Thoma opufculum dirigi partim ad Laicos » partim ad in- 
cipientes i ac proin Le^ores magis inftrui pro Via purgaciva & Illunii* 
naciva y qu^m Unitiva ; Nam Deo gratis absque intuitu i defiderio » 
aut fpe ullius praemii vel folatii creati toto vicas temporc. ferviendum 
eiTc 9 folum k Iongd> quafi terminum vitasafceticas perfedum y oftendic^ 
. v.g. L. 2. cp. &c« II. ^ £t L»a. c. jr« ac 6. Et L.)« c« i6. Cattcrilkm In 
via purgativa & illuminativa inflruerc incipiciites ac proficientes non ex« 
ccdit faculcatem eorum » qui in aetatc jam matura 9 videlicet ab ann6 
astatis vigefimo quarto usque ad annum aetatis trigeflmum quinram 9 ul« 
tra decem annos in Schola & Claflibus vita? Afceticas authores hujus ftu« 
dii clafficos primarios y D. Auguftinum , D« Gregorium M« 9 D. Bernar«» 
dum &c« fedulo volutarunt : Ne6 cxperientia mentis circa motiones na« 
turac & graciaB in h^c aetacc iisdeeiTc poteft ^ qui infpirationibus divinis 
qudtidianis unicd attencas aperuerunt aures. Talis entht y atteftante 
cciam Scriptorc Ethnko Homero i efi bominum mens > qualem motidit 

Tater 



•f 6 /. LXy. Exceptio XXV. 

Pater fuprmns iniidit^ Similia dt fe teftatttr Salomon in libro Sapien« 
tiae C.\ 7. & 8« & Syrach C* f 1 . i v. ? 8* 

Syrach 1. cc* fic fcribit : Cum adbuc junior efjem,y quafivh fapien^ 
tiamin oratioue-mea ^ &* effloruit tanquam pracox uva. — /4 juv^^ntu* 
te mea invc^igahavi eith ; incltnavi modici aurem meam &* exccpi iUam. 
^ Multam in metpfo inveni fapientiam &" multum profeci in ea. &c« 

EXCEPTIO XXV. 

|,LXV.T Iber de Iinitatione fcriptus eft eo tempore , qao Ciftercten(es 

necdum erant rtlaxati. Sed hoc non erat verum tempore 
TiiomaBK.(b) 

R E S P O N S I O. 

J.LXVI.Qlftcrcicnfcs initio Saeculi XV. , quo V.Thomas rcripntLibrum 

de Imicatione » a priftino fervore fui Ordinis delcivifte , ad 
calumntam enormem referendum eft* £n ! convincentia teftimonia ipfo* 
rum Summofum Pontificum in-oppofitum. 

Urbanus V. ad totum Ordinem Ciftercienfem, annd i}6}. inBulta» 
Sacrce (c) lic fcribit : Sacra veflra religionis , in qua devotum Deo red^ 
ditis famulatum ^ promeretur Ifone/tas y ut petitionibus veflris favoralfi* 
liter annuamuT. IrfTcriptio Builse cft : Ahbatibus €^ Cqnventibus Cifter» 
cieifjis Ordinis ubttihet conftitutis, 

JoANNES XXni. annoi^i f . (NB. quo ipfo tempore V.Thomas fupni 
librum fcripfit) in fuaBulla ; ^VumufVses^ilc fcribit: Dum uberes fruQus^ 
quos Ordo Ctfiercierfis in ngro mr/rtantis Ecchfia uberrimi in exaltatio^ 
nem ftntus prafata Ecclefice £r /xiligionis propag^ifionem produxit ba&e^ 
nuSj &" producit offtdui , paterna dtlige iia contnttplamury faluberrimum 
fore digno cimur &c* Datum Cinftatttia. j Kal Fcbr. 

Idem Pontifex in alia Bulla eodem die ad Ciftcrcicnfes Dioeccffs 
Cabilloncnfts data hatc fcribit: Sacra R ligionis ^ fub qua rriundanis caU 
tatis iUecebris devotum &* ftduhm in bumilitatis fpiritu exhibetis fa^ 

muta- 



tttm 



(h) In Bali^rma. fof. 88. 

(c) Henriqucx in Coiiftit, Ord, Cift.Tom, II. fol. ic^. 



muktum , merita ptorrferentnr , itea^ ftor religionit iJie0ret tmmoiif<t^ 
tem re/picinntt fnvore benevoh conceiafuus &c. 

IbEM PoNTfFi^X in^alia Bulla eodcm die data fcfilHc: itfi fuihusliht 
Religiofis tenenmur afpficre^VrofefforestamenCiftercienfiiOrdmis utrim^ 
fue Sexiis eo fervenfTori chritate compIeSimur^ fud^ ipfum OrJinem in 
Dei Ecelefia confpicuum^ infignem uberiori iile^ione profecfuimur. Un^ 
ie — omnia Privilegia — Conventfbus efusdtm' Orimis fonceffa — ro«- 
fiminmus &€♦ 

Martfnus V* ando 14 ig. in BuIIa r Sacra. (crfbit : Sacra Retigio^ 
stifi fuh qua ievofum ^fedulufn exbibetis Ifomino' fanuitatum ^ prmnete* 
fur b4nefias , ut iUa vohis favorahititer conceiamus » per qua fiatui &^ 
eommoiff Qriinis v^firi falsAriter confHlatur. HincSlc^ liih^Jdnuarii* 

CoNciLiUM BASlifiBNSii anno 1.4)7» flc habet ; Sacro/anQa Oeneraiit 

iynoius &g* Momfieriorwm Ciflercienfis Oriints Aibatibus &' Conven^ 

tibus falutem, Sincera ievotionis affeSfuSf quem ai univerfalem Ecde^ 

fiam in vinea Domini /abora^tes geritisf non iniigni meretur > ut petitio^ 

nibus vefiris faDwahititer mnuamus ^c, 

£x his SumniQfam Poiltifiicum & Concini ietiimtiti^intMk&i i^ii-' 
* tet^ Oidinem Ciflercrenliam hoc tempore riecduni RiifTe relaxatuih. 
lotmo MafKnus V« In ^lfa quadam BuHa, qu^ prsfato Cencilli Baflicen^ 
fis Pri vflegio dc verbo ad vef buni inferta eft , tcffatur J tancum NB. non* 
nuUos Ciflercienfes ad declinandQm rigorem & fugum obedientiK per 
difpcnfaciones Sedii Apotlotlca^ WNuntioirun)p;sltenfas quarni^e tranfi* 
tum «d laxiores Ordines^' vel ad curam jnimarum in plngyibus paro* 
chi's» NonnuUi , inquit , iiffi OritniS Pfofefibref , tef tit fic ithitae' 
obe^ientia jugum evaiani , vel taxius vivere valeant y bonefiis apparen^ 
tilus eaufis prietenfis , etiam pratexfu Litferarum Seiif Apoftolica feu 
. Lejgatorunij ai atios Oriines je iransferunt % tf pterumyUe in bujusmoii 
atiis Oriinibus parocbialium Ecclefiarurfi aUt atiofum hfieficiorum magit - 
pinguium^ quim in ipfo Cifiereienfi Oriine babere^poffunt^ regimina pro^ 
curant 9 fif ut pturithum vitath iucMt iijfotutam in buiusfnoii Oritnums 
opprobrium , ^ fcanialum pturimorum &c* Ita Martifius V* inno pri- 
mo fui Pontificatiis. ''Ex hoc patet i eo ctmpore f quo V.Thoma^fua dti9 
•uthographa libri de (fnitatkme fcripfit» nempe anao 1414« &.!44r« 
Ordinem Cifterctehfem necdum fuilfe diflbluium. D'irolutio primum ' 
drca annum 14; 8- invehi ccepit injGa^lifti Avan nonnuUi Mhofns bujut 
A Euf. Amort Mor. Certiiuio $sr^it: •' H '^ ' 



^g /. LXyil Exceptu XXVI XXVlL 



muAt im^i vivtnttt » praot Engeolas fV. ia foa BoIU» .Boesl^ 
fiatum t anoo 14)8* loqaicnr » in Curia&omaoa fitts Abbadas refigpu- 
rantinouuias Ciericorani3«calariain » yel roligioibram alterias Ordi- 
nts ) noo expertoram in Confticuciooibas Ordlnis Ciftercienfiii iVide 
P.Heari9nez in Regola Ord» Qfi. Tom. U. f. 1 18» 

EXCEPTio xxvr. 

§«LXVILP Eperiuntar prstrumpdoaes fiiTeociores JotQni Gerfeni do 
^^ Canabaco » Abbati Vercelleiifi ad S^ Scephanom » quiUB 
Thoma Kempcnfi. (d) 

P&iMO^ Joanni Gerfin favent aoo paoci Codices Manufcijpd. Co» 
dex Aronenfts bis inlcrtptum geric nomen joaoois Gerfen Abbatis. Co- 
dex Slufianui in fine adfcriptum gerlt oomeo Joaonis G«fen. Idem no- 
men repericur in Codice Padolironenfi. lo Codicls laltshirgenfis Iodi« 
culo legitor : De Imitatione Jobannis Gers, lo Codice /iUaiiano legitor: 
incipit troBatus Joannis de Canabaco. In Codioe Fenetiis auno ifou 
impicflb» & Joamsi Oerfiino inferipto » quispiam infcriptionem corri* 
geos ad(cripfiE# Hunc librmm non compilavit Jobannes Gerfon t fed D. 
yoanms • • • • Abbas Vtrcellenfis ^ ^ • • •ut habetur usj^ iadie pro^ 
priamafu /criptus in eadim Abbatia, (c> m 

R E S P O N S I O. 

§,{JCVnLnr£fies pro Joaote Gerfbo Cancellario (}mcfarooi funt triplo 

^ plures ; teftes vero pro Thonui Kempifiano pariter fyo- 
chrooi funt decoplo plureso Teftes pro Gerfono vel Thoma Kempeofi 
000 variaot ioter (e circa idem puodum coocroverfisr. Econtra teftes 
Gerfeoiftarom variant inter (e circa idem cootroverfiss pundum tam 
^ooad oomeo » ()u^i circa adjonda jndiyidualia perfoose » ita ot incer« 
tum reiinquaot » ao loquaotor^ de eadem vei diverfit perfooa ; immo aa 
toqoaotur omoes de perfooa diftioA« i Gerlono* Com ergo teftes fio- 
gwieSf prsclertim fioguiaritate ioter (e obftativai vcl c|rc« idem pundom 

diver- 



mF-^mmimmmmmmmtmmmk^m^ 



^ (^) ' Btfis firfna. fd. ^5. 
(O Btfis firgia. /ol ;6. & feqq. • ^ to^. 



«... • . 

• ^ jure antmofe' Gerfeim Vtrce&enfU. 5» 

«verffAcatiTi ccrthudinem cootra telles' tfiplo vel decni^ phires pt* 
rtant nollam , ftd ad fuminam fandent allqaam pratfumptionem lcorfioft 
l|>edatam y manifeftUm eft > ijnod prarfimiptio cedere debeat TcriutJ pcr 
teftes numero decupb pldfes & authrorftate notoria emineiiter fuperto» 
fes demonftratar; Alisr «ceptiones contra hos teftes videri poiidnt \n 
refponfione ad Cbdices prodndos i Delfavio Ifoperius $« ig» ReTp^. jid 
ExcepU VI* Verum noiim altercarl de valore i ac (enfa horum Codicanu 
Fundent mea pace prxrumptionem pto Gerfeniftis (eorfim fpedati ; e^ 
cam^n pratfamptio evanefcit comparativd ad pratfomptiones oppofitas 
fpe&ata^ Si enim juxta prindf>ia y4rtis Criticet i me pra^flabilita ( i\ 
Tefiit €ontya teftem circa idem atteftationis punSfum caterfs pariHis non 
tfi teftis idoneus i quantomagis fex teftei anonymi variantes inter fecir* 
ca itteftationis articulos compiures pomparativd ad centum teftesoppo* 
fttos » partim pro Gerfono Cancellario i partun pro Tlioma K. teftantes 
amittent ^ fuam pratfumptionem ? Quod fi etiam his Codicillaribus fex 
teftibiis rdinqueretur aliqua ^prstfumptio feu probabilitas feorfim fpe* 
Aata» e» tamen cederedeberet morali certimdinl oppofitast ex 70«coaB» 
Tis teftibas f & ex )oa Idlotifanis Styli Kempifiani demonftrac»* 

EXCEPTIO xxvir. 

|.LXIX.r^Odex Aronmfia f Gerardiinoiitcnfis, Codcjc Mathiae Rirlnato* 

ris 9 Codex ex qao D: Bboaventlira-faas^ coUationes deliba* 
vitf CodeXf ex cujus fideliber de Imitadone D. Bernardo vel Ludolfb 
Saioni tribuitar , monftrant arutetcr aathorls Gerfono & Thomfi K» 
mtiqalorem. (g) 

RESFONSIO. 

|XXX.pLacait Ger(eni(he itermit recadere fabolas » k me in Deduffio* 

^ ni Critica conviftas falfitatis. Piraetenfas colhtiooes D. Bo* 

naventarSt ^ & Mathiam Farinatotrm i pertinere ad aetatem janiojrem 

itempifiO) convinceiiter oftendl Al; ig. & 107. § 42« &$; 197; Qpanta 

H^ % haec 

_ . ^ r - ' • - V . 

., ■ .... . 

(f) In Dedaa.Cric.fbl. 10. §. 3. 8c fiiperi&i mPr^f^i^ne % <• 

(g) Bafit firiaa. fol. 104. 



6(>^ /. LXXl EmptioXXVnL , 

hMC impvrdeDtia ! ecSi licterafio» non (blMin. obfedistitilioriba^t^lUI 
«cjam DecdTariis occupacifllmo » obcrudere arguoienca ;am conyida er* 
roris T Codicem Aroaenfcjm non percioere ad Sseculum decimum quap- 
cum f ^ potius ad confinia Sstcuii decimi ieyci ^ ex Manurcripco Pollia- 
gano 5 quod in Iconifmo Num.^. exhibeo» adocuiuin pacec. Teftimo- 
nlmn Codici Oerardimoncenfi adnexum falli auc fallexe» in DeJuS. CritM 
/, 112« luculenceroftcndL Quod' Codices Pfeudepigraphi authoribus 
aotiquioribus / v. g. D.Bernardo» auc Ludolfo Saxoni ad cripti \ annoJU 
tntm prxferant maximams scace KlempiGana anteriorem^ griicis fingi* 
tur fine refte $ Gnie judice » quos in SjmedrioParifienfi improrare non omi« 
iiflfent Gerfeniftas 9 nec illorum formularia in libro de Re Diplomatlca 
cmififte( MaSillonius 9 Gannofitas ilU maxima Codtcl^ vel onicominlmo 
gcadu probabiIicatis^Ger£eniftic« /uperaret actaitem Kempifianaau 

EXCEPTIO XXVIII. 

^XXXLrjErfeniftx opponunt ad minimum fex Manulcriptos C#dices 

Codici Manufcrjpto KempiGano AnCTerpienii i quibus Ger* 
fen fuum nomen per modum authoris appofuit. Econtra Thomas Kem- 

{>enfis in Codice Antverpienfi anno 144 u Iwtn nomoEi folum per modum 
ibrarii appofuit. (h) 

R E S P O N S 10. 



> 



jt.UOCII*2yJOn fex 9 (edduo (oliim Codices npmen nudum JoannisGer- . 

fen prasferuot 9 nempe Sluiianus 9 & Padoliroaenfii. Sed 
eo nomine hominem i Joanne Gerfbn diftindum innui 9 tie quidem ra» 
tione probabili aifirmarQ lipetr Joames enim Ger/on fuo «vo pa(Gm 
dicebatur & fcribebatur; jfoannes ie Gerfon^ vldelice&iloco fuas naci» 
vitatis in Dioecefi Rhemenfi. Sic enim ipfemec Gerfon jn fuo Teftamen-. 
to^ & in EpiftoJa ad Carchufienfes Lugdunenfes fe nominat his verbis: 
CffUftinis ( In Avenione ) Joannes de Gerson* Gratia &* Pax. - - 
Lugduni 1428* anno*atatis fexagefimo ijuinio. Ec in Epiftola » pecicoria 
accelerationis fuffragidrum poft fuum obicum 9 ad Carchufienrei in fine« 



^m 



ScrJptum 



(b) Bafis firma. fol, io6* 






^ - txjipre i^eripn Geffems VerceMeiffh,, ^i 

Seriptum Lugdnm^ FtHtr Alwmnut. Joannbs de Gxrmih* & Cflpim* 
lam LugduQenfe Ecclefiae «d S» Paulam m promiilione aQaiverfarii : Vtn. 
Magiftro^ Domino Joanni de Gerson Ci)« NotneB autem JoaQois de 
Geribnjam Sseculo XV. pailim in nomen Joaobis Gtrfen^ vel Joaanls ' 
d^Gerfenis cranfiic. In editione omnium Operum Gerronis CoIonieQfi 
anno 1489« Tomo L Aachor libri vocacur Z)oMe/9«5 Confblatorius yMu^ ^^ 
nes de Gerfonne ; 6cTomo H. vocgcar Daminus yoannes de GerJenneDom - 
QorConfolatorius (k). Similicer in Bibliocheca Queiferbytana contlne* 
cur Liber Manufcriptus de Imicacione y ubi ejus aachor fcribicur Joan^ 
nes Gerfin Cancellarius Paridenfis (1)« Rifu vero pocius » ^uim re« ' 
rponilone dignum eft , dum Ddfavius foL 104. dabium movec, an noa 
Codex Aronenlis (iciiieipre Codex auchogr aphus » quem foh loo. ^ro« 
pria nsanu Joahnis Abbatis Verceiiends fcripcam amrmac, cuiquefol. 
io£. auchorem fuum nomeo przfixiire aflfeverac^ Hxc fi vera eflenc 9 in» 
fignicer fatuum eHe oporiainec Gerfenem » qviiprcpria m/inu io exiguo 
libeilo Qomen fuum cribus vicibus i Gefen in Ge^en » 4 Geffen io Ger^ 
. fen mucairec* Verfltm hstc omnia Ddfaviania fomoia receacior a^cas Aro^ . 
nenfis' Codicis i me ex Manufcripco PoliiQgaao demooftraca dispeU 
lic (m). Tn Maoufcripcis Carchufienfium d La CbapeUe in I^landria vo« 
cacur Joannes dejarfonio^ Vide io Appeod^ Docttm« IIL §• 119« ia 
Epift» VkM BruQonis Pede« , 

EXCE- 



• I 



(1) Vide Tpm Itl Operum Gerfojois. cdic 17*8. fol. 7*o. 7^1. 

(k) Vide DeduQ. Cric. %, 18^ fol. 150. Hanc ipfam Gerfonis cumGerfene 
confufionem confirmat Morftfauconius in Bibliotheca Bibliothecaruia 
Manufcriptorum , dum refert 
Toraoll, fol 11^7.^ Libros raros impreflbs D. d* Aigrefeuille hia yerbis: 
rr4tris Tiomd i K^emfrs- di ImiUthne Chrifii Liter iH • 8.v« JJtgdetm 
s S(ptert» Trecifel 148^« £t fuie^ Jpanais Gerfen JYafiMus de Medi^ 
tJti^ne Of^is &c. 
Et Tcmo JL fol.417. inrer Manufcripta Bibliothecae Florentinse refert 
Joannis Gerfen ( fic ) CdncelUrii JPdriJienlis de Jmitdtiene dhrifii , *Qtden 
fcripttts 4nn9 1^66. 

(I) Vide DiflerL Crit g. itr. fol. 89. 
Cm) Vide IconifiQuA NiuQ, 7. Sc 14« 



^ 



\ 



I 

k 



EXCEPtlO XXIX. 

5XXXIU.r Ibnitn deltniaitlooe alii ( catnMSS* tan excnfi Co«nccs > 
^ S. Berni^o » alH Joumt Gerloni» pauci Ladolfo Saxoaiy 
MHmitfU Tbomctle'Keaipl« SkcuIo decimo qttiato ialcrip(ere (n)* 

R E S P O N S I O. 

I^XlV.r^OnrfQ^c GerfenUU «trcritMic; Unit S. Bemacdot «ipf La> 

^ dolto • iKM» Gerfiini . febtuabmta Tlibnac de KemDts • 



Qtffnd BefudiOim per id teospos libram de Imitstione mi/JKijKllcripfit» 
(V< DedttS. Crlt» fol. 94. ^ laf * 

EXGE PTI O XXX. 

^^ fias annoittrunt f hutic libnttki illi adrcripGc (o> 

R E S P O N S I O. 

fLXXVKQEV.ThomalL Teftimomnm Bufcbii^ & j4fcenfii Badiit 

& Nuwmni 3 & Tolfteri contrarium demonftrant^ Vide 
InDedude Crite $^ laf. ix6. i%i. 14)« folo94«9ro 56. iio. & infira ia 
Appendice Kum. 3« 

EXGEPTIO XXXt 

JsUQEVil./^trfbni ideOabJudkMnr eft liber de Imitatfone» quia au* 

^ chor Te vocat monachum. Eiidem eft caafa Thom« JL (p) 

R E S P O N S I O. 

J.LXXVIIL A V.Tbonui paffim etiam circa fe & drdi fillos eoofratres 

*^ afdrpari tetihidain nanaibi * el cjns indablis Operibas 
•fienai in Dedad. Crit. $. f£. fbl. 34. 



.. EXCE' 



<n} Bafis fimar fU, i€7« (o ) Btfit firB»* foL io8* (pj fol loy. 



EXCEPTIO XXXII. 

m 

$.LXXI1C. C Ccar 5« Bernardoi aut Liici(>lfo Saxooi inultd ant}fiiiorIt|iii 
^ liber d.e Fmitttiooe rtt|^o(icos eft Thoma Supcrmtc p mf 
quia lam uim aoti<iQii)4r Tbomii e^ftimabatur .^ ( q > 

* R E S P O N S I O. 

^ - 

* • 

£XXXX.CCcttr k deeuplo plttribns Gerftmi (Qp{>ofitos <;il 9 nifi qufa I 

- pieri^ae oon antiqaior exilio GerfoQianoi atque.aeufie Kera<p 
pifina ^:r^/flitf^/ffirr ? Ecoir Ludolfo Saxoni tribuebacurf quL centina 
, annis poft D» FranctrcunrBoiiuit f nifi qmtnx^imffaturf authorem omi 
* fuifTe conten^raneom S«FraQcifci t j>rout Ger^piftte (biQoiant? Eccar 
ji centuplo pluribus Scripcoribus poft excufos bmnium Manufcriptorum 
Codicum pulvcres srhom« K. tribucbatur^ nifi quia exifiimaiatur f Ii« 
itum «tatc Kempifiana aatiqaiorcm non c^c? Mittaotaccrgo cjusmo- 
di radoCinaciuQCulaB anicalaram t vcriatilQS in iitramqac^imem $ qoss 
in feric decem cafuum confimiliam ad minimum novles failont» dx0im 
. WMre enim putare cft ; fuUte taoc&m cx CMumtni provcrbio » more al^» 
rum proverbiorum in leric contingcntiom faltem plcramque vero » fr« 
rare cft« Nc tamcn relinquantur ullas hsfiutipnis celiquts: t adfcr^am 
"verofimilem anfam opioatiooam variantiam. Ltbcr de Jmitatioue cx pra« 
denti auihoris confilto rclinaucbatur fcmpcr anonymus»- Id humilitatis 
motivam fuadebat ; id obtrcaatomm mccas poftuiabat* Solis familiari- 
bas ille communis cenfor morom immcdicabiliom norccbator. Indc 
(ciftttni fenfa in contraria vttlgas» Plcrique cx fimilitttdine ar^fadi ar- 
tificem hariolabantu^' Hihc in P.Befnardum » in Ludolfum dc Saxonia» 
qui & ipfe vaftiflimum opus Mediutionum in vium Chrifti ediderat» & 
in Gerionem exulem (r) fpiritu atcctico pknum y primis conf cQuris re- 
^eftum eft 9 donecfamiliares V* Thoms (ois familiaribus latere voico- 
tem fcnfim prodiderint* Qpod vero fcnfa D« Bernardi non pauca per 
ctdamum V^ThooMt in librom dc Imiutione transtillare pocuerint 9 non 

incrc- 

wmma^^mimmmmmmm,mm ^mm^mi^mmmmmmmmm^mmmmmt^^mmmtmmmmmmmmmwmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm^mmmmim^mm 

(q) Btfis firijit. foL ixo. 

(r) YpfemetGerfon fmm nomen in Ungat hebmlct • ^Jvendm » /nregri» . 
num f fett exukm fiognificvre tefttnir in fuis Ojperibus Tom4ILfo|^.76<« 



€4 §. I^XXL Exeepth XXXlll XXXI V. ex ujlibuf - - 

incredibile vWcbftar iis » qui ia Chronlco Windeshefmcnfi legerlnt , V^ 
Thonfia M^giftros fn fpiritu principia afdetfca ^ praBfcrtinf pra^ftca , cx 
J), B^rnardo roIertifCmc excerpfifTe. Bqk hius teftis SyochroQusi & con- 
domefticus 9 in Chronico Windesheimcnfi f.i. c* ^u M fcribit. „ Fra- 
^ ter Joannes Huesdcn., Prior noflier ( in Windesheimi qui anno 141 f. 
mA Conciliam Conftandcnre miflus eft ) nodabile fatis exacrptum ex Bea« 
99 ct Beroardi fermonlbus fuper cantica pro devocione« fua compilavic y 
,, mediam parne partem fermoitum eorundem, Frater autem Joannes 
59 Kempis excerptum pro fua devotione ex eisdem votens extrabere, noa 
99 ea f quae Pater Joanoes Frior nofter inde fibi collegcrat, fed ea mag^i 
99 qqse in fuo excerptoipfe omiferat » tttiliorapro fcio profedu, & (lU 
99 magts fapida eiTe |udicans $ propria edo£%is experientia 9 in unum 
99 ea collegit« 99 ItaBufchius. tioti eft autem dubium; Joanneni 
Kempenfem boc Excerpcum germaho fuo Fratri Tbomat Kenfypend 9 fua 
#lim N«vitio9 & Concationico ia codem monafterio^ cemmuoicaffe. m 

EXCEPTlp XXXIII. 

■ 

|.IXXXUV4Ulti veceres Scriptores^ per phirt SaBCoft ignoti 9 ex ifiw 
^ ^ genuino Gt)dt€c retcdi funt. Ecootra aNi Codjces , qui 
per plura Ssecula veteris Scrtptoris in fronte nomen geiferant, n unico 
genuino Codice recentiori Scriptori refticuti funt. Prioris cafus exemplufn 
babemus in Operibus Facundi , Guiberti, Agoberti: pofterions in libro* 
de OpcribusCardinalibuS) olfm infGripto D. C)rprtano. Ergo tdem po- 
mic contmgere circa Gerfenem. Aftu vera fic contigifle colligttur ex 
eOf quia^ fi infcriptro Gerienis veniret ex impoftura^ ftult^ ISegliTeCy 
infcrtbcndo librltm nomiiie bominis ignoti. (s)i^ 

' RESPONSIO. 

^XXXXII.pOtuifte (tc contingere 9 uhi et teftibus Sfnchronis idooet^s 9 

& ex contefTerationc teftium cosevorum nulla habetur 
moralis ccrcitudo de authore libri in contrarium 9 indubitatum eft«. lo 
tali enim cafu unus teftis idoneus Syncbronus 9 quem Manufcriptum re« 

Erac» \ 

(f) Bafis fxftna fol. iix. iii. & ii). 



pn BernardOy Ludolfo.^ Gerfone ^ dejeciu tefiiumpro Tboma. i^ 

prstfemat > fufficit^ Ecootra id nuoquam coQtigifTe » ubi ex teftibus iSfO» 
chronis idooeis ^ & ex conteflerarione teQium coxvorum habetur mora* 
Jis ccrcicudo de authore libri» pariter indubicacum e(i. Icague inyerto ar« 
gumentum.Gerfeniftse in touiUiftoria litteraria nullum poflTunt afFerreex» 
cmplum) quod liber per teftes idoneos fynchronoS) &perconceftrerationen¥ 
coacvorum teftium adicriptus determinato authori, dperitis seftiitkacoribiis 
MSS.Codicum tribui coeperit alteri auchori ob repertum vetus Manufcri» 
{>tum (ub alio nomine iolcrlptum^ Ergo meraiiter certum eft 9 teftes ido- 
jieos fyQchronos accedente coifteireracjone costvorum teftium nunquam 
fallere 9 prasfertim fi concurrat identitas ftfli* Ad quid ergo ferviunt 
c/usmodi argumenta Gerfeniftarum vagantia in genere po(lK)iiium vei 
cafuum realium non contradorum ad circumfiaotias decinvi&s cafus fpecU 
fici I nili ad falleodos fimplices^ quibus principia artis Criticse^ &c Sen* 
forium tommune 9 feu porentia seftimativa defunt ? Simul autem obrer- 
vo inconftantiam ejusmodi hominum in ratiocinits » legentium quiden 
multa 9 &fcribentium multa 9 attameii fine prsevia inftitutione ac exer- 
citatione in Logica^ Topica & Arte Criticai En! prsefens execnptum*. 
Authoribus per plura (kcula libro infcriptis deoegant Opus ob unicua» 
Codicem coaevum alteri infcriptum : nec id in^probo» lo caufa autem* 
Kempeofi reptiaaginta teftes coasvos non attendunt ob Codicem Aro* 
neorem tribus ferme Sseculis remotum i tempore^ quo Getfen AH(i$i 
vixiffe Verceiiis |)rsetenditur4 Quantaia ratiociniis inconftaotta ! 

EXGEPTIO XXXIV. 

|XXXXin»ClJoaoncsGerren aon cxtitMTek, aut nullius fuiffet eele. 
• bris nomJnis 9 ftolid« mentis fuidet ille joebulo 9 qui !!• 

tiro de Imitatione falfum authorem fufieflurus potius clegillet hominefik 
Obfibaram^ ^paim Gclebreiii (t>; 

R E S P O N S I O. 

'S,LX3tXlV. VrOn nebalo , ooa impoAor nomeQ Oerfenis llbro de Imi* 

ucione Aippofatt: ied cuai liber yivencc V.t^homA pni* 



iMM 



^ 



^(t) Itfis !firAt. Tol. 113. 



t 



4S f,LXXXnLExetptioXXXlKexteftihttsproBem»do^c. 

denti confilto ultra qataqaaginta annot rclinqaerctar anonyinQS 9 iii 
Poblico confe&aras circa veram auchorem reiinqaebatar locas ; Italis 
& Gallis ocalos in Joannem Oerjoji 9 fea Gttfen t Canccllariam » tanc 
exulemf fexxadvenamf {hu peregrinum f qaod nomen fonat^a^^ac fcri- 
ptis arceticts clarum 9 plaafibili conjedura conjicientibas ; famiUaribos 
aatem yeaerabitis Tliomat non nifi ferius > fenefcence jam authore 9 nc 
corrigerecar error pno Gerfone mulcorum -excerorum pubticus^ genui- 
num authorem adhuc diu vivum 9 nec cootradicentem palam fcri- 
pco prodencibus« Cscerum fub nomiRe Ger/en 9 Joannis de Gerfin » 
^oannis de Gerfinis 1 padim inteliedum fuiflfe Gerfoncm Ca^cellarium 9 
eumqae ra.iotie Commendce^ quam Parifiis habuit in EccieOam S*Joaa- 
nis in Grxvia 9 more populari Gallorum & Italoram vocari potuiile Ab« 
batem 9 oftendi in Dedud. Crit. ^, 219. fol« if 8« & i^* ixi» foL 89* Ipfe- 
met Gerlbn Cancellarius in ulcimis vicas fu^ annis fe (ablcriberc folct : 
^oannes de Gerfon 9 prout patet cx Tom. IIL Operum » cdic. PariC fbU 
7f9« 7^^* ^^ ''^^^'^ ^^^ & Gailis promifcud pronuntiari per e liquct» 
Certd Ecclcfiam S. Joannis in Graevia fiiiflre prius regularcm^ ita ut etiam 
adhuc noftris temporfbus communicer vocarl foleat Monajlerium S^ Jo» 
annis inGraviaf teftatur Lebeuf in defcripcione Urbis 6c Dicecetis Pa- 
rifienflsTom* L part. L foL ns* (x) 9 & fol« 118* i^9» obi fic fcribit : 
99 Comiccs de Meulant poffidebant Ecclefiam ( matricem ) S» Gervafii 9 
99 & e|us bona $ manferuntquc in ca polTeflionc » asque dum (crupido 
^y poflidendi bona Ecclefiaftica motl ca donarunt Monachis Prioratds 
99 S«Nicafih Incharca deanno 1141« W^aleranus Comes Meulancnfis 
,9 inter bona k fc donata Monaflerio S«Nlcafii numerat Ecdefias S* Ger^ 
99 vafii & S^Joannis 9 quat funt Parifiis in vico 9 ifui dicitur Gravia &*c. 99 
£x his ergo fequicur ; Gerfonem Cancdlarium revcra fuiflfc Abbatcm^ 
Co&endatitiam in Monafterio S. Joannls in Graevia, 

EXCE. 



(u) Vide fuperias diQi §. 80. in Refp. ad Exce/ft. XXXll 

(x) Ces comtes mirenc i Saint Jetn quelques Moioes deleur Monafiere 
de Saint Nictis de Meulent » ' 8c ce feroit de ia • que feroic vcm 
V u&age de dire , le CUitre de Safnt Jeatt. — Un des plus illuftrea 
Oirii a ec6 {eaQ Gerfon , qui fut auifi Cliaacalier de Motrc Oame, 



f^LXXXKEx€eptioXXXK€xt*JlimomtiAttgufim^e, 4j 

EXCEPTIO XXXV. 

^LXXXV^Prakciscus Augustiki^s ab Ecclesu tefiatar Coraobiitm 

Vercelleiife anno 1^36« Caoonicis» Reguiaribus conceflam 
«(Te (7)* Idem recenfet Catalogum Abbacum hufus Gcenobii ab anno 
ja)0* uiqae ad annum i^^f.^ incerquos recetifec Joannem Gerfen hii 
verbis : . ^oanaes Gerzen $ qui truditijpimm Tra0atum 4e ImitatioM 
Cir0i CQmpofnit (z> ^ 

R E s p o N s 1 6: 

§^LXXXVt.VfIroT9 GerfeniRas «dducere teftimonitim Scriptoris» qd 

^^ libram de Imkatione TraSatum ^ruditijpmuvi vocat^ 
€fz qoo fblo Elogio potuiflent colligere , iibrum de Imitatione ab eo nun* 
quam elTe ledum 9 ac proin eum ex alcerius commendatione commen* 
dart* Miror allegari Sm]^f<7r^ 9 quiipremec» aimis facile fuggeftione 
Cajetani nixusi de hoc (uo erroreerubuicy dum in fuo pofteriorl Opere 
4e Virit pietate & doQrina iUufiribus UlisVtrceUenJh Gerfentm omit- 
tit; Scriptorem > "quem etiam Ughelius in fua lcalia iacra deferit f dum 
inter viros^ercellenfes pietate ac dodrina clatos nullius Gerfen memi* 
nit. Scriptorem denique » quem ipfa documenca Monafterii Vercellea« 
€s non dudum ibterter infpeda erroris convincunt. Habencur 10 Archi- 
*vio llrfois Vercellenfis Ori^inaleslicterset continentes contradum anno 
1 ao5 , dte 16« Decembris » inicum incer Prsecorem Urbis^ & Monafteriura 
Benedidinum S* Scephani^ in quo fubfcripci func Robaldus Abhs ^ 8t 
4)mnes Fratres Monafterij » quinxamen ullusjoannis reperiacur nomen^ 
Sed nec In fiibfequentibus annts usque ad tempus , quo fucceflerunt 
Abbates CommeQdaticii ^ hadenus repercum eft ullius Jo^nnis NB# 
AbBatis veftigium. Teftimonium ex Originalibas licceris accludo iii 
Epftola RR.miac Brudkiflimi Viri DD« Jorephi Frova, Abbatis Latera- 
wafis ia Monafterio ad S« Andream Vercellis 9 fequentis tenoris. 

. I 2 ^ Oarif' 



\j ) Bafis &mt. Ibl. 114* f) Ibid. & 115. ii<. 1 17. 






M 



^g jf . LXXXV» Exceptio XXXV, ex tejlimmio j/iuguUiH 

0ariffivio , Eruditiffimoque Viro D. Eufibio Anwrt Ca^ 

nonico Lateranenji) ^ Decano CC. RR. SpSalvatoris 

PoUittga Jofeph Frova S, P. D, 

Axlmi tut ducensjuira pe^cupltt contra£lu$ trftnsmitfo wttf^y^ttx^^^ ^ | qao enidie- 
t\% iii hujus ifrbis TabuUiio ejus adfcrvaii «utoV§*<P«»' } D, Robaldum S.Eufcbii 
Canomcum haud fuiiTe; fed uttque Monachum , 8c Abbatem ReguIaremOrdinisS.Be- 
nediQi « atque inter monachos « qui contradui album impertiere nuUum adinveniri 
fchdnnis nomine iufignitum. Hic autem • nequis unauam tibi fiicum faciat» te Cl» 
V.advertiiTe velim in liiftoriis Vercellarum mentioneai neri fub anno. i;;^5* cujasdani 
ABBATIS jOHANNIS ; Kt fcito, fi te latet » JohnnnemiUumfuilTe, Abbatem S. M«« 
rise Fiorentinc , Cancel^rium Andruini Cardinalis S. Marcelli i p. m. Innocentio IV« 
miffucn ad Galeatium Vice- Comitem ^rg6 conftiruends pacis hunc inter , 8e Johao- 
nem Bpifcopum VerccUenfcm. Qiiat imees pei-eontatus fub numeris 4 & 5 non 
duxl quserenda , quonlam probe teneo D. Roboaldum , (ive Robaldum , D l'etn]m« 
D. Guileimum de Ad^ocatis, D. StmonemMafTarolum, & D. BencdiQum de Bulgaro, 
cuius imaginem cgomet vidi in aula Domus Domiiii Stephani CAMPORA Equitis SS« 
Mauritii&Ltxari, Monachos Benedi^inos futffe > Abbatesve Regulares. Qgae fpe* 
£tant ad Chronicam Alicenfem inEpidolio , digniflimo tuo Prefuli raiiTo reperics unft 
cum adfcrvation« Catalogi Scriptorum anno 1614 impreifi Taurint » in quo JOHAN- 
KIS GERSBN nec minimum vcftigium ; & fi adinveniatur rccenfitu^ his verbis = 
lOHANNES GER!>EN • f«/ eruditi^imum trdflatum ie imitdthne Chrifli compofuit ~ 
fut dnn9 i iio. tn ff^orid chrcnoUgicd tdm A eodem EPISCOPO AB ECCLESIA 
anno 1^45. cap.34. pag x^i. & cum Catalogo &c. confiisi i Patre Ghiotti proba^ 
biUter; quum haclcnus altcriua cditionis anno 1^45- elaborate notititm uilam haui 
(im tffccutus ; quemtdmodiim nec tbfolutae tnno 1^57 : etenim hoc tnno CDNCI 
cditum fuit itntAm i D. FRANCISCO AUGOSTINO AB ECCLESIA opus, cujus h«: 
infcriptio cft = C©ront Rctle di Savoja = in quo opere pag. xio. & 211. Abbatiae 
S Stephani VereeUarum au£lor meminit , nuUo recenfito Abbate. Quumfeccrimmcn- 
tionem Abbttum S, Stephdni diCittddeUd extrt rcm minhne npto tdnottre hoc loco » 
qnibui temporibua eoruiu tliquos vixUre tdinvent« £n iguur cum nominibus tem- 

D.Robtldus, five Robotldot tb tnno \2oi. td iti^. 

D Pctrus tano ia41- . ^. . .. .... 

D. Guiielmus de Advocttis moritur tnno 1340. die 23 |unii tnno i33o, jtm Abbtt 

erttS Stephtni. 
D- Simon Mtfltrolus tnn. 1340. prope diem 13. Junii , 1341. 114*. i843 1344- 
p! BenQii&us de Bulgtris tnno 1380. eleQus, nti erudlor tb Bpigrtphe , qul ejut 

imtgoinftgiiitur» td 140^. 

Ifti funt Abbttes Benedidini Vercellenfis Montfterii S. Stephani hiQenut 4 me 
inventi : Commendttarii aiuem , ni ftUor , coepere tnno 14^1. hoc fiquidem tnno 
Abbttem S. Stephtai Vcrcellenfit fuiffe lego Johtnam Ctmpegima Archiepifcopaai 

Ttrca* 



»k Ecchfiih Jocm, Mo&ena, ^c. $f partiaUtau upum Kmp, ^ 

Tarentaficnretn , cm iri Abbttia rucceffit anno ^491. VII. Id, Novcmbri» Johaniies 
Sce|>bQnus Ferreiius onn. 14^9. Epifcopatu hoc potitus, & anno fequeoti Cardinalit 
creatos. /ohannem Stephaiium in Abbatia excepit ejus frater Bonifaciu& ; huic aU«t 
coinmendatarwis Abbas fucceffit , nempe Petrus Fiancifcus Ferrerius Bonifacii Nepoti 
Pctro Francifco, Guido ex eadem Ferreria gente anno 1561. Guidoni ann. 1545.de-> 
nato fucceffit Cardinalis Friderieus Borromaeus > huicquc tandem alii ad hanc usque 
dlem commendatarii Abbares; Abbas cnlm 3. Stephani commcndttarlus , in prsfea* 
titrum c(t Cerdinalis Alexnnder Albanus. Daham VerccUts cx Canoait S. AndrctB Y» 
Kal Septembr. tnno Vulg. «rtc MDCCLXIL 

J, LXXXVII, Dixi; Francifcum ab Ecclefia ez fuggeftlooe CoMn 
JtanUni Cajetani Joanncm Gerfcn pofuiffc intcr Scripcorcs Vercciknfcs^. 
Id cnim cirCumftanti« aaorum pr«ccdcntium & fubfcquentium probaab, 
Nam Conftantinus Cajecanus filum Librum pro Gerrene anno 1 644. Ro* 
m^ vix ediderat 9 in quo (inc ulio docuniento Synchrono ez meris con« 
lefturis Librum de Imicatione alicui confidio joanni Gerfen Abbati Be» 
nedidino Vcrcellenfi ad S» Scepanum tribuit, Auguftinus >bEccIcGa Sa- 
baudus \ cum pararct Hiftoriam Lictcrariam de Scriptoribus Sabaudic % 
ea Cajetani opinatione in laudcm gentis fuac gavifus , ftatim quarto ab- 
hinc anno , nempe \6^%. Joannem Gerfcn Benedidinum Abbatem atf 
S.Stcphanum Catalogo (uo Scriptorum Sabaudise intulit , atquc Manu- 
fcriptmn Codicem adhuc in Monafterio S^ Stephani affervari turpiter 
lapftis, fuiqueipfius immemor (a) alTcrait^ Veriim poftquamNaudaus 
anno 165-0. Conftantinum libro paritcr Rom« edito folidd refutaverat» 
AuGOSTiNus AB EccLESiA crrorcm fuum agnofcens y in pofteriore au&io- 
re opere.9 quod ediditaano 16^7. & 16C0, A^ Scriptoribus Sabaudiai 
mcntionem Joannis Gcrfcri Abbatis Vcrcellcnfis prorfus omifit, Vide^i^ 
dicias Kempenfis adverfus P. Francifcum Delfau editas Parifiis 2*77. fol. 
aoj* 104. part. III. C. 9. & Epiftoiam RR^mi ac Eruditifliroi Viri fuperiA« 
5. 86. infertam. Apertiora , ut fpero , in apricum profcret Vir Erudi* 
tiflimus , in cujus mahtbus nunc verfantur Originalia Commercii EpiftA« 
iici habiti cum D. Conftantino Abbate CajctanOt 



13 



EXCE.. 



(a) Monsfteriitni jam erat de(lni6lum, 8c omnit Monafterii documeatt 

in Archivium urbis trtnslttt. Iplemec Confttntinus infuo sAPoUgt- 

tic0 Romsr 1644. impreflb refert fol« ^^^fuam editionem libri de 

Imittttone ex Codice ^vncnfi ftCltm efle. Cur noR ex FerceUet^^ 

. fi tahucnmo \Ui, it>i CxtitUTet i ) 



70 /. l^XXVUl BtcepHo XXXVL XXXnhXXXVUl 

EXCEPtlO XXXVI. 

(LXXXVIII.nrEftes Synchroni Kempidani.f domeftlcipr^Iercim ^ qnzmm 
* ^ vis iocalpauiCiDi > si omni^pici^ne parcialiuus cac* 
Im! non polTani (b)« 

RESPONSIO. 

|.LXXXIX^CCribi oporcuic : atenmi /lu/titia ^xmi non poflanc; tti« 

buendo libnim yecereni infigaeai ^ cujas excare in variis 
fcgion^bus exemplaria anciquiora prseiumendum erirc 9 confracri viventl 
pio 9 de quo pr«erumtadum ^ Qoa lacttrum blanda dc fe mendaciat & 
^ alieni nomiois Mpioas* 

EXGEPTIO XXXVII. 

1« XC r^oenobiiim Vercellenfe ( S.Scephani ) anno 1 f )6« Canonicis Rc« 
^ gttlaribus conceflum eft^ & dein 1x8 i« Ibloae^aaiiim eft(c)* 

RESPONSIO. 

|«XCL P^X didis in Excepcion^ XXXV« p9tet; iQadCoonoblam ab an* 

no 1490« usouead annum 1627« femper habuiflfe Abbacci 
Commendacarios { nec ilrad usque ad annum 1491. agooviflc ^aos rdLk 
giofiis ) nifi Bencdr&ioos > ullo 4ocam«nio probacun 



EXCEPTIO XXXVIII. 

j^XCIKMQvam 1iomfQ«m ( Jhgujiimm ah Eeckfia Saeculi XVII. fcri. 

ptorem ) qois pnihlbcac ) tcs ifkice adas 4^ vcccribus momK 
mcncis «racre ? (d)« 

R E S P O N S I O. 

}• XCni.{^tIis prohibeat , novum hominem ^ circa iquseftrones hBA 
^^ (mtlaui aBn vfmtroverfi line allcgaclonc documcod veccrls 

diffc 



mmmmtmmmmmmmmmmmmmmtmmmmmmmmmmm^^^mKmmmm^^^mmm^mmmmm^^m^^m 



((%^ 9dM IBmm: M, 114. i<) B«fia «hm. <o1. 114 (^) S^ SnM. Al iiS> 



ix te/Hmoni» Augufim A Eccl^y JwnMoima ^e. 71 

dQflrereoteiD 5 ioeorain clairemreferref qui docQmentis fdoneb defticatl 
profQt inclinatione caiTis Scrtptori» rQoram votoram Patroooi niaiis 
cico credant? DehuJQsmodi aQtem credQlis STrach C« 19. ¥.4. rcribit: 
Qjii crtdit cito ; levis corJi efl. Hinc inverto argumen^am« NaUus 
Scriptoram pradens in qaitfiione fadi anti^ui aSfu coutroverfi reticet 
docQmentum dccifivQm > fi quod habec vel icit ; Erso Auqustinus ai 
EccLEsiA DQlium tale docQmencum allegaodo nQllatn nabai/re vel (civir» 
fe prsfamendQS eft« Vide dida ad Exceptionem XXXV. 

EXCEPTI6 XXXIX. 

, §«XCIV. OUis Epifcopum » Sabaadise Dacis Hiftoriographam 1 eoasoao 

^^ deSpuiire credideric > ut tam fpiendidi mentirctQr % ac faM« 

lam k fe compoficam pro vera hiflon> pofteritati transmicteret? — Qaain 

ob rem ( eo qaod mencicus non fic ) qxxx de Gerfeoc fcripGt » pra im* 

. dubicacis haberi debent > asqae dam falfi reviacantar (eX 

R E S P O N S I O, \ 

S, XCV..VrOnment!QntQr> qui atieno teftlmonio pfd.confifi relatare- 

. ferant j nec fabulam componant % qai fide aacboram, opi« 
nlone faa graviumj^ fimplici popaio fabelii^ » aat hiftoriolas fide Eradi* 
toram indignas proponunt^ Legacur Covmentariue Criticus P. SchUr 
AtNicepboro Callixto^ dt Metaphrafte y Atyacpbo de Foragintt de S^Am* 
toninoy de y4lano deRupe ^ dc Vincentio BeUvacenfiy de Tboma Canti^ 
pratanoi de Speculo ^Exemptorum 9 Cbronico Martini Poloni % Cbronico 
Mariani Scoti y Cbronicd Hifpanicd &c* appareblc ; ab his autiioribQS 
compiura pid fuKTe credtca & feripca^ quse de falficace parcim fafcepfia 
parcim convida fanc , qain propcerea eot fuiflre fplendidi mentitos qufs 
impadencer vel |Qvenilicer affirmare prsfamac. Idem de Hiftoria Grego^ 
tii Turonenfis y de Dialogis D. Gregorii At. ie ^culo^. Fincentii Beuo' 
vacenfis » &c* cenfent eradici* An ea omnia > (Jqs caies aachores fij^e 
tefte cosvo » fine docamenco idoneo fcribunc 5 nifi falficacis revincancol*» 
propterea pro indabicacis habenda fant ? Defiderantar in Delfavio elc- 
menta non foliim Artis Critica% fed etiam valgaris Logiw ^ dum ioter 

inda* 

(e) Btfis firmt foi* 115. 



7* /. XCVUL Bxieptwnes varU XLI. XLIL XLllL 

\tA\Mi vera) & indubid falfa nullum mediuai di^ii verum » duHi faljkm 
«gnefcit. MeminiiTe oportec ; meras polCbiiitaces nunquam pertingere 
:«d veram probabilicatemi nec meras probabilitates ad certum* 

EXCEPTIO XL. 

}.XCVLTOannesBaptiftaModena inter Abbates Monafterii Vercellen- 
J fis S« Stepbani reperit quendam-Joannem i quem judicat dlc 
Authorem Ubri de Imiudone (f). 

R E S P O N S I O. 

^'XCVIL A D initium Sxculi XIIL quo tempore S« Francircus vikic » 

^^ & quo Gerreoifla! Icriptum cfle volunt librum de Imica« 
tionef nullum in Monailerio S. Stephani exticifTe religiofum nomine 
^oannis t fuperius ex Archivio Vercellenfi in Refp. ad Except. XXXV. 
oftenfum eft« Dein fidrum eft ; Joannem Baptiftam Modena /udicio ab- 
iToluto judicafTei quod author libri de Imitw fit yomnet Abtas f^er^ett en/ii 
in monafierio S. ^tepbani^ Propentio illius conditionatd exponi poteft 
\& debet 9 videlicet^ fi aliquis Ahbas f^erceUenfis jfoannes effii author Lu 
*hri di hnitatione 9 npn pojftt e£e aliut , nifiex prafato Monafterio S* Ste» 
fbam. Giudico bene 9 cb' ejfindo f autore del libro A Imitatione dett^ 
Cfiovaitni Abbdte di VsYceUi 9 non potre£e ejjert aliro ^ cbe de mmafier^ 
iH Sam Sttfanok 

EXCEPTIO XU 

|.XCVltft»\fAarill«ciiisCatihe ^rocanctiUrius , ac LaatH)!as rcripili 

^ Piffertacioblbns pro Gerltee fenccBtiain dixaraat Cg>. 

IL E S P O K S 1 O, 

^kitllSC^ j^ ^iMidi ProcanceUario ^ujs jpetiit fententiam t an fubtcrtptt 

eft i Caffcellario ? quo die data ? quo anno ? ad quarum par* 
Mtil Iftllaliittaili ? igiiis tenor fententiaB J lune per umbras Gerienlftae 4^ 

micant? 

At) ^ tumk. td, uiL jfDHaaJMM, feLli«^ 



fx vaHis tejtibui Gerfifiiam. ' yf 

micatK? Ltanoium legi; folidum nil reperi. Gerfeniftcyfiquidln eo repe« 
rianc pooderis » Eruditis ia lanceTanse Criticas appendendum proponsmtt 
Keacrum in Caufa Kempifiana pro /udice conpromifrario agnofcimus« 

E X C E P T I O XLII. 

S« C» pOJHevinuSy Maplut^ & Rofignolius Codicis AronenGs authorita^ 
te convidi caufar Gerfeniftarum calculum adjccerunt. lili noi» 
ex vulgi rumore » fed ex certo Codicis Aronenfis Examine in noftras par^ 
tes conccirerunt (h). 

R E S P O N S I O. 

1« C\. r^Odicem Aronenfem non e((^ Jefuitis reli£tum ex veteri KfonaftCi^ 
rioBenedidino» proutCa;etanus& Rodgnoliu^ (uppofuit; fed 
eum anno \S79* ^^ xdibus pacernis i Mayolo fecum Aronam in Novitia* 
tum afportatum faifle 9 ex proprio Mayoli teftimonio Aronas afTervatd^ 
pacet. En! tenorem teftimonii f qaod Heferus fuas Dioptras fol.})4. in« 
fcruic: 

Bgo AndreiB Mfljolut Prei^b^rter Sodetatis lEfHi tedificorft meanno 1579. c&n| 
Genul proficifcerer Arcimiin fld Domum Probationis Societacis )Efu, ut in eom fl(^ 
mitterer» detulriTe mecum codtcem manufcriprum de tm^tatione Chrifli • fub nomtne 
)o Abbatis de Geifen five Gerfen , quem in domo paternt reperi , nec fcio unde^ 
venerit « ciimque relrqui Arona? In eadem domo. Ubi confervatus eft nuiltos dnnoa» 
8c inde accepit nomen Aronenlis Codicis i P. Bermrdlno Rolignolio, Scaliis, quiie* 
gerunt Aronse ; & ignorantes , qu6d ego illum attulerim » exUUfnaruut» ibidem ab 
•niiquis miiiiachis , qni iilud monalierium inhabitarunt » tSt. reii£lum. In quoruoi 
fidem, hoc teftimoinura mea manu fubfcrrpii. Cremonsdie 28.|anuarii 1717 ,, 

Ipfutn vero Codicem Aronenfefn non anciquiorem > fed valde janio- 
rem efTe authogmphit Kempifianis Manufcriptum l^oiiinganum in Scht» 
niacifmo ad oculaia demonftrac. 

EXCEPTIO XLIII. - 

$• CII« r^Mnta Manufcripca^ qusK homen Gerfbnis pracferuncjoanni Ger« 

fen noftro miiicanr, Collationes enim Botiavencura? % quar 
«nnos maxto)^ trecentos prxferunc j Gerfonem repudianc ( i ) 

RESPON. 

-(h) . Bafis fimit. fol. ii^. fic.ti?. ' (i) Btlis Ibm*. fol. nS. fc llf. 

I>^Ettf,Amrt U»u Certitud» ^e^ K 



74 ^»CIV,Exceptime5DelfavH^arue,XLlV,LXV,XLVI. 

R E S P O N S I O. - 

§. CIIL DEr Deutn ! poft meam Dedudionem Crktcam necdamne pudet 

mentionis (uppofitarum Collationum D* Bonaventurse, quiii^ 
uUo verbulo ad meas demooftrationes refponfum fit 2 Idne in re llttera* 
rta ingenuos decet ? 

EXCEPTIO XLIV. 

§, CIV. r^Ermanise Tjrpographi prspoftero in popularem fuum fiudio 

Bellarmioi de Gerfene fententiam aufu temerario fubmove- 
runc. — Eccui veritati patrocinaotur f qui eam i mendacio inducunt i 
Aut quo tandem animo Colonienres eum Bellarmini iocum interpolarunt 
anno i6i )• > cum eodem aono Romas prstfente Beliarmino idem iocua 
integer ederetur ? (k). 

RESPONSIO. 

fvCV. npEmpora confundit inroleos & imperitus Delfavii calamus. BeK 
^ larminus anno i6i). RoIGgnolii & Poflfevini erronea fdppo- 
fitione de antiquis natalibus Codicis Aronenfis fuafus acceflit eorom pro 
Gerfene opinationi. Sedcumanno 1617* Rosweidi Vindicis Kempen* 
fes ederentur 9 ipfemet Beilarminus in oppolicam conceffit fententiam» 
fuamque mentem hac expreflione aperuit : Scriptos & contpo/itos fuijje 
ab eodem Tboma lib. de Imit^ Cbrifti fupYh fcviptos^ contrariis conjeQutu 
iverfis 9 d^monftrat evidenter in Findiciis Kempenfibus Heribertui Ros^ 
xpeydus Societatis JEfu : cujus mihi rationei plenijfitni /atisjecerunt 9 &* 
fontentiam penitus ambleffer. Hoc oraculum Bibliopola Coloni;en(is i6%u 
rustnovac edicioniBellarminf inferuit^ Jam ex cujus parteliatret men- 
dacium > & ex parte cujus impudentia ? an ex parte Jefuitarum de ee 
oracuio teftantium ? an vero ex parte eorum qui mendacium viris tio- 
neftis fine convincenti argumento publicd impucant ? Vide^ Summulam 
Heferi edicam logolftadii i^fo. 

EXCE. 



w 



( k ) Btfis &ma.' fol, 1 1 a. 



EXCEPTIO XLV. 

J.CVL A Uthorcm libri delmitatione o/orf^f i.m^ vixiflfeanceS^Bona* 

v^nturam^ a quo in Collationibus citatur^ & 1«^ quidem 
brevi poft S. Francifcum 3 quenv tanquam recenter ^ortuum citat > }.^^ 
eum fuifle monachum^ qualem feindicat , ac 4.'^ Abbatem » ut conju 
cereeA ex variis loquendi forihulis j quae nonnifi 6 fuperiore locopro* 
fcrre quc*t (I> 

R E S P O N S I O. 

fXVIL A Page has ougas» de Collationibus D. Bonaventnrae 9 dequ«« 

liratemonachi & de allegatione S.Francifci. Vide in mea 
Didu&ioue Critica §. 42« f 7. 61. argumenta ^plus qu^m convincentta hu« 
}us nugacitatis» Conditionem Abbatis en formulis loquendi nemo co»« 
jiciendo extorquet; nemo verumeflTc oportere anferit^ quod mer^ conjicit. 
Addo 9 Gerfonem Cancellarium verd fuiflfe Abbatcm Commendatitium 
Partfits in Gratviai prouc oftendi in Rcfj^onfionc ad ^ccptionem XXXVL 

XLVI. 
EXCEPTIONES VARIiE. 

J.CVIII. i."PX CodicumMSSJnfpeftionecontrovcrflafiniendaeft. Lf- 

bcr dc vitp contemplativa veterum authorum magno 
confenfu frofpero adfcriptus 9 certo MSS. Codicum tcftimonio yuliano 
Pomerio adfcribitur (m). 

%. Codicem Antverpienfem pro Archetjpo habcri mali nolunt 
Kempifiani (n). 

\. Kempifiani mald prsrtcndunty librumde Imitatione ^ThomaK» 
jam ante annum 1410. fcriptum cflfe (o). 

4. Per Codiccm Gerardimonten^em 9 fcriptum ante annum 14001 
«mnia Manufbripta Kcmpifiana exauthorantur (p)« 

K 2 r Jlnum 

(1) Bafis firmfl fol. iti. & ita. (m) Bafis firma. fol. I2<. 
(n) foi, 117. (o) fol 127. (p) foK lag. 



76 (. CVl Exeeptiones Detfavii aari^ XL KXLVl 

f. Unum vidi authoKraphum Thomx Autverpienfc (q). 

6. Nullum i Kempiuanis Codicem laudari comperio i qui Qon fic 
achronus 9 auc anonymus ^ vei AntverpienG recencior (r). 

7« Mathias Farinacor fcWpnc librum de Imicatione |am fub Joanne 
XXir. qai fedic in Pontificacu ab anno i} i6. usque ad annum ij}^» £r« 
go libet de (micatione anciquior eft ThomaKempenG (s). 

8. Codex Memingenfis i48i?«& Parinenfis 1493. ntl fervit pro Tho- 
ma K« ; quia ilie pro auchore agnorcit Thomam Prapofitum & Pralatum 
Canonicorum » tfte vero pro Priore » ^uaiis Thomas KcmpeoGs noa 

ftiit(t> 

9^ Bcfchii parentheiin explofimus ( u )• 

10. Anonfmum (Socium Mauburni ) nequeThomv coaevuiii % ne- 
que fatis incegrum comperimus (x)« 

lU Teftimonio Bufchii & Anonymi ex adverfo ftat continuacoc 
CHronici S* Agnecis » Thomas compar , in quo ne verbum quidem de U- 
bro concroverfo reperitur 9 tametfi de Thoma pluribus egeric (7)» 

ia« Licec Kempiflani Codicum plauftrai edicibnum acervosi ceftium 
Dubes congeranc 1 perinde eft 9 ac fi unus folummodo extarec Codex ^ 
una edicio 9 unus ceftis 9 qui librum Tbomae infcriberet^ Siquidem om-« 
nes Codices ex uno Archecypo 9 omnes edicionesex aliquo Codice Ma^ 
nufcripco 9 omnia auchotum ceftimonia ex fide Codicum Manufcripco* 
rum 9 auc excuforum dimanaoc (z)^ ^ 

I). Ex ftylo nii cerci conficicun Vix entm 9 ac ne vixquidem ^ 
ulla Thomac Opofcuia i fubdiciciis fecemi poffunt. Nihil prchibeti Tho* 
mam 9 qui force librum de Imicatione antea pluries exfcripferat 9 multa 
exeo dtlibafre (a)« 

14» Non fequicur^ authorem libri de Imitacione vlxiflfein Congre* 
gatione Windesheimenfi 9 quas vocabatur Congregacio Devotorumf qu6d 
memineric Devotorum ; quafi nuiii exdcerint devoci ante vel excra Con* 
gregacioncm Devocorum (b)* 

if. Marianus^ qui circa annum 1410. operum D.Bonaventuras cea« 
fum egic 9 odo CoHaciones « in quibus allegacur cexcus ex iibro de Imi. 
tacione^ adfcripfic D^ Bonavencuras (c). 

\6. Ubcr- 



■ 

(q)fol. i2i^. (r)folfjo. (8)fol» 131, ijt. (t)fol. 53. (u) ibidcm. 
(x) ibidem. (y) fol fso^em. (i) fo^ eodeoi, ^»34., (•) Ibidra. 
(b) ibidem. (c) fol. f 37. 



valde ii^pmfift: ^ \ yf 

16 • Uberdnns de CafaUs non anao 12TI > &d ^nno ixf6* Ordtnem 
Mlnoram fufcepic (d). 

17. Thomas k.ab Viimmerib noQ autioTf (ed ex/criptor voca* 
tur (e). 

1 8* Pro authographo Thomae K. mald venditatur Codex ( Auguftas 
adS. Crucem aflervatus^ Sc i Reguiaribus Caoonids Parifienfibus alie» 
gacus ) cui annexa eft hxc fubfcripcio : Compilaton Bujui Opufculi fuit 
quidam frater Tbotnas (0- 

19« In cum locum controverlTa deduda efi » ut nos unum Codt 
cem Antvrerpianum (Kempianis ) concedamas ; ilii vicifCm unum Aro- 
nenfem Gerfeni infcriptum extare fateancur (g). 

20. Si Kempifiani Codicum manipulos /aaitentf neque porro exhi^ 
beant 1 verba in auras^ jaciunt (h). 

2 1 «I Rogamus Reiigio6ilimos Canonicos^ ut aliquot ExeropIariaMana- 
fcripca k fuis Belgicsc Provincias Coenobils Parifios acciean(i ut concor* 
dibus anfmis litem aliquando finiamus (i )• 

%%. Archi •Prsfui ( Francifcus de Harlefi Archi-Eplfcopus PaHnen* 

^) ac eruditiflimi Viri 9 quos adhibuit caufflB cognitores , pubtico Inftru* 

^ento Manufcriptos Codices k Benedidinis prddudos omni iegftima (al-. 

fi rufpicione immunes efTe conteftantur^ Canfa finita eft« ItaDeifa* 

vius anno 1 674* (k^ 

2}« Thomst vita ab Anonymo concinnata 1 Interpolata cum (it| nul* 
lius fidei eflfe potefl. Interpolatam vero demonflrat novifCma periodiis> 
qux in editiontbus Venetis anni 1^6%. & if76. defideratur » utpote nu« 

f^er abs quodam malae fidei homine confarcinata. Eccur enim author ca« 
amum non cohibuit y poftquam.obiiflfe Thomam enarravit? aut quis 
tandem interpolator ei fuccenturiatus adjecit : Et quia multoS TraSfatus 
fcripfit ^ ^diSfavit invitay ^ paucijciunt ^ quomodo intitulantur 9 ideo 
tahulam de ejus traQatilms ^ libris intitulare intendo^ Quem ioeum 
/ubnotavit Rosweidus ; Tabiila hac deeft in editione Norinbtrgenfi anni 
1444» Certi vita ejus non fubjicitur* Quorfum ver6 non iub|icitur 2 
Nondum fciiicet erat confardnata^ At deferus eam tabulam i. tribus 
Codicibus eruit^quorum unus exfcriptus efl per Fratrem Nicolaum Numah 
de Francofordia ptofefTum in majori Franlcentali anno Dom« 1488* At^ 

K } " qui 

<(1) foLi^5. I3^.iq7.{i)fol. 138. (f) fol. 13^ (8)fol.t4o. (h) ibi- 
deoi. (i) fol. ijo* (k) foK 25. & fcqcj. 



f t /. CVL Exeeptiones Dtlfifonvma XLV. XLVL 



qui profeiTas «nno hSS* moo if ao» ifthstc fcribero potuic > aut forfi* 
tan (erias (!)♦ 

R E S P O N S I O. 

f.CIX. AD I. Itaeft« Qiiando adbuc excat authographam authoris 
^^ indubiuTu ac decifivum » ex illo ca fa Hnienda eft. Si vero 
riallumextet authoris authographum 9 aut hoc indubium ^ yc4 in arti* 
eulo controverfb deciGvum non fit^ regula S.Auguftfoit meat DeduSionl 
CriticsB prfltfiTxa % unicd feque^^da e(l ; ut videlicet Itber controverfos ilil 
authori adrcribatur ^ cui conteireratio teftium conti/iua 9 & ft]rli idend- 
tas favet. Hinc in meis difyHiJitionibus de Ordine Canoniforum Regul^h 
rium 9 quas edidi Venetiis per Ricurtium 9 merico hoc opus vindicavi 
D« Profpero. Part. 11« cap. f . foL 1S9- 

Ad ^. Codicem Antyerpienfem non dTe Archetypon (eu Protogra* 
phum V« Thomac » antfquius autfaiographam aeri incifum in Schematifi&O 
Mum. a. demonftrat. Vide dida ad Except L §. i . & a^ 

Ad )« Id me non angit* £go eqim ^pocliam quatuor librorum de 
Imitatione in annum 141 f* repono." Vidcparu 1« DeduQ. Crit^ Vita# 
Thomse K. fol* 7. 

Ad 4* Ad hoc refponrum eft fufticienter & convioccnter In DeduSf. 
Crit^ foL gi. 21. $4 II !• 1 11» 

Ad f • Nos iili in Schematifmo Manufcriptorum authenticd exhibo- 
mQS plura seri incifa* 

Ad 6. Contrarium yides in Schematifmo* foL i. 

Ad 7« Contrarium palpas in DeduS. Crit» 5« 1)7. foL 107« 

Ad 8* Error circa quaKcatem perfonsB non inducit ertorem drca 
iodividuum perfonae 9 prout patet ex caufis matrimonialibus 9 emptioni- 
bus 9 donationibus ^ tefiameotis &C4 nifi intentio ioquentis fpeciaiiter 
^t aUtgata ad quaiitatem alterius perfons 9 quod In prsrfenti dici neqult ; 
cum iis ^mporibus nullusThomas Praspofitus & Praelatus Can.Reg#mon» 
firari poftic^ cui liber delmitatlone trfbui poftic* CaBterum V.Thomas 
revera bis Superiorem egit in ofHcio Supprioris^ quod aequivalet officio 
Decani in Congregatione Windesheimenfi. Si nugarl luberet 9 repone* 
rem ; Delfavium errafTe et|am quoad fubftantiam^ dum exiftimat, termi* 

no 



N. 



\ 



•'* 



(t) Bafis firma; foL %%, 83. 



•4* 

ifalde impmta. 7y 

no Prhris lo Ordlne Benediftioo paflim non denotarl idem i qnod deoo* 
utur io Congregatione Windesheimenfi fub cermino Supprioris. Addo ; 
in Congregacione Windefimenfi poflim vocari PrKp«ucos 9 qui caranc 
temporalia & fpiricualia io Monafteriis Monialium ejusdem Ordinifl^ qua- 
lis erat S. Joannes OfterwicaflusMartyr. 

Ad 9« Confundicur explofio Delfavfaha per (bleniie Inftramentuai 
Lovanienfei quod vide inmea DfduSiont Criticai $^ it% fol«96« ^» 

Ad 10. In rerponnoneadExcept^XXI jf«f4.convincenti(5md often» 
fum eft» Mauburnum non folum fuifte coxvum » (edetiam^ & quidem' 
10 eodem Monafterio $ Synctironum V. Thoinx^ Idem proin diceodniii' 
de Socio Mauburni» 

Ad II. Ven« Thomas Chronicon fni Monafterii profeqttitnr usqne' 
ad annum fuiobitus % videlic^t usque ad annum 147U Codcinoator hu«> 
|u$ Chronici ^ ejusd^m monafterli religiofus & mulds annis confrater 
Von.ThomaS) tantjim fex annos adjungit» finitque in anno 1477. his- 
verbis: Anoo i^'^';. obih devoiuslaicus /^lktrtusFhrentU anuorum^i^^ 
converfatus auiem nohifcum fere 4f * annis Sfa £t his autem verbis con« 
fequitur; contimiatbrem hunc Chronfci vixifle ^m V.ThOma in eodem 
tBonafterio.ad mini^um trigtntaodo aonis » ita ut )am anno 143)« iui' 
greffus fuerit monafierium S. Agnetis 9 fa&usque fit confrater Ven^ Tho- 
mx. Immo non fblum anno 14})« hunc continuatorem fuifle V.Thomse 
confratremy fed etiam Jam anno 1415*« quo^«Thomas librumdelmi- 
tatione abfblvit 1 ingreiTum efle Monafterium S^ Agnetis > ex alio ejus 
textu luculenter oftenditur. y4nno i^Tf* inquit ^ oHii fVilbe^mui 
Branty anvorum fere 7f* converfatus eft nobiscum annis fere fexaginm 
ta^ Jam fi anni fexaeinta detrahantur ab anno 147^. remanet ao- 
nusi4ir« At ver6 DeTfavius objicit 1 quod hic Continuator nullam 
faciat mentionem libri de Jmitatione. Errat Delfavius» Oontinna* 
tor enim ^ ubi de operibus V. Tbomas loquitur utitur Epitbetis > que 
libros de Imitatio^t vivis coloribus depingunt, Tritbemius contem'- 
poraneus y conpatriota 1 & cum Windesheimenfibus familiaris 1 fta« 
^im quindecim abhina annis ea verba de libro de Imitatione exponit» £n 
verba Continuacoris » per fexaginta annos commenfaliscum Ven.Thoma* 
Eodemanno^i^Ti^^yXtiqnxt^ obiit pradileBus firater nofUr Tbomas Hemer 
ken de Kempis anno atatis fua 9^. inveJlitionisfumC^^Sacerdotiifui f%Mie 
Jufiinuit ab exordio mbnafierii mfgn4m'penuriam 5 tentatmre^ y if labo^ 
te}. Scripfit autem Bibliam nofiram totaliter 5 €^ aJios mukos Jiiforpro 
dostto ^ pro pretio. Jnfuper compofuit varios traSfatulos ad adificatiot. 

nem - 



/ 



8o /. CVl Exceptiones Det/avH varU )CL V. XL Vt. 

nem juttmm » i^ ptano ^ finplifi ftyh » feS prmgnmiks in fintentiit &* 
cperis tfficicid^ Fuit etiam multum amorq/us inpajffione Domini 9 & n^ 
ri confolativus ttntatis &* tribultis. 

Ad II» Errac ehormicer Delfavfn»* Non omnes Coctices ab un# 
Codice 9 non omnfs ceftes ab uno ceftef noa omnes editiones exuna 
cdictone defcei^dunc. Reperteb^ncqr ance inventam cypographiam ejus- 
dem authorh plqra didata ; aliquando repertebancur ejusdcm authoris 
plura authograpba i plerumque vero *etiam deficientibus aurbographis 
repertebanciAi' romplures ceftes Syachroni auchori familiares 9 & ex iis 
conteflTeracio ctftium. In nofiro V. Thema prsecer duo auchograpba ul« 
tra quinquaginca ceftes Synchronos uL invlcem inde^endences conceiTera» 
tio ceiiium concinua , concurrtt^ 

Ad i)« Conct&rium in Dtduffione Critica k me $. 196. usque ad $« 
224* demonftracur ex lefgibus conbinacoris Bernoulli* Opufcula genui» 
na y«Thomar rufficiencer demonftrant ceftes S^nchroni i«mo Concinqa» 
tor Chronici Montis S. Agnecis per (exaginca annos commenfalis V. Tbo* 
mst. a.do Mauburnus Reltgiofus in . eodem Monafterio immediatd poft 
ttiorcein V.Thomse« )*«^o Soctus Mauburni. 4«<o I^hiltppus Bergomen* 
fis qui trigiota feptem annis vixic adhuc vivence V.tThoma. f .to Tri- ' 
themius ^ qui fcripdc viginci cribus annis poft morcem V. Thomse fui 
conpatriotse. 6 ^ Neumaqus autbor vitst V. Thomacy cui moltis aonia 
convixit. 7.R10 Birclcamerdrs> qui viginti annis poft morcem V« Thomas 
edidicomnia ejus opera* M-vo Afcenfius Badtus » qui novemiinnis ance 
obicum V. Thoms nacus » & incer Wmdesheimenfes educacus eft, Ne« 
fcio » an major unquam impudencia reperca fit » vel reperiri poflSc 9 quiai 
Ift duhiumsrevocareScripcoris celebrisea opera^ qusefuerunt i cocceftibua 
Synchronis atrerca 1 idque fine ullo poficivo argumenco vcl Ceflecosevo iti 
/oppoficum. Quod ulcimuro exceptionis punaum accinet ; nuUos mul* 
corum Librorum Le£tor> defcripcor & auchor ex unico exiguo libell^ 
idhuc vix ciIU homincun noco flylumluuin» prsQq^im viciolumt de* 
fumpfit» 

An M' lodubkatiun eft» in Omnibus non folum ordinibus^ fed 
ttlam ftatibus excicifle devocos« Exticiflis camen unquam Congregatio« 
taetn Vel Ordinem » cui antonomafiici ^ per modum propriecacis conver« 
tibilis> (eu pracdicabilis Jtomni tf fotot cenvenlrec Epiihetum Dttm^ 

tonrm Ca^rit^tfffO) prcterCoQgregafiioMf^ i ved- 

«ac€ hiftork* alienuoi eft. 



valde imperita. g t 

Ad tf. Marianum antefinem fzculi decimi quintl TixifTe 9 velodo 
co^atfones D. Bonaventurz tributiTe , fabula efl » quaa documenco uUo 
idoneo probari nequit. Vide in DeduSf. Crit. §. 42» foK ig» 

Ad \6^ Apage fabulas k me ia IJeduSf, Crit^ §• 42. fol. iS#* conv!« 
ftas fain^acis. 

Ao 17. yjfifierius i me nunquam allegatur pro teftei qu6dV.Tho« 
masiibrum de Imitatiooe tanquam author (crtprerit : fed adducitur dua« 
taxat !n teftem 1 qudd ea Manufcripta i» quat ex ruinis Monafterii Agne- 
tiani redemit » propria V. Thomas manu rcripu fint » vide fuperlus di« 

.ftaf 2. &8- 

Ad i8» Terminus, compihtor^ compilare /ihum t% uRx Scri^to^ 
rum Ssculi XllLXIVtXV. femper hucusque fignificavit autborem U« 
bri alicujus coUedli ex diverfis fe6tentiis 9 fragmentis , notitiis » vel Iu« 
minibus $ propriis auc alienis » fparlim fine connexione fcriptis f pro* 
. prio vero Marte In ordtoem digeftis, Sic etiam idem ipfemet Scriptort 
Hermannus de Ryde » de quo Gudenus fuperius ^, fp. relatus tcftatur f 
quod fcripferit tra^^atum de vita *& honeftate Clericorum ^NB. coUe^ 
0um Haliis i4fO. necnon quod excopiaverit tradatom olim NB. com* 
pilatum per Anfelmum Epifcopum Havelbergenfemi fcripfit Apologiam 
fiii ordiniSf i Oudeno relatami quas his verbis definit : quorum infiiU 
tumfpeciali apohgia defuper confcripta &* compilata coa&m fum refeUere. 
In fine Operis leguntur liac verba : Compilatio nova dc Jiatu ftuden^ 
tium. Aliud Op;as Gudenus n.7. K cc. recenfet his verbis: Expliciunt 
diflinBiones exemploruvt compilat^e per Fr^ Fandonem ex difpofitlonc 
F.Hermanni. 

Ad 19. Codicem Aronenfem > mediaote vel exeuntc Sa^culo XV. > 
Immo forte ineunte Saculo XVL fcriptum , quod ex ManufcHpto Pollio* 
gano gemelloln Schepatifmo coavincentiilimd ad oculum demonftraturt 
Gerieniftis libencer concedimus» (tA iis , qui Gerfeniftas, proucopor* 
xttyk Gerfbniftis npn difttnguunt. Autograpba Rempifiana 9 noo i^num» 
fed duo ) ante omoium oculos poiimos. 

Ad 20. Non Jaclitamus 1 fed in confpedu folis & \n prsefeotia te« 
^ ilium , ia manus digitosque intendencium , fi nos adire maiuerint 9 ex< 
hibemus« Synedrion Parifienfe , quod in ^ftimandaantiquftateAronen«> 
ts Codfois annis centum erravit y veneramur i iong^. 

Ad 21. Rogamus Religiofiftimos Gerfeniftas , ut pofi centum anno^ 
nim fruftraneam indaginemantlquioris Manufcripd prse aathographo prgi^ 
' D.EMf.Amottliw.Cirtitudo^c. L toa 



%% /. CVl. Exeeptknet Delfhvii vari^ XL V. XLVL 

togrflpho Kempifiano caufam cooformiter ad irrefragabilem regalam Cri« 
ticam ^ Magno etiam ipforum Auguflino ex continua conteflTerattoac ce* 
fiium & identicate ttyli ab orbe condtto inter diverfoi authores irrcperi- 
bili deftoiri patiantur. 

A0 ai* £x eo 9 qu6d Codices Gcrfeniftarum y vel Kempifianorutt 
incorruptt fint , ex neutra parte cauUi fiaita eft : de antiApitate (ola Co* 
dicum quasftio nunc eft 9 de qua in illorum foienni Inftrumento altum fi- 
lentium» Quod enino Codi<ien\Aronenfem & Cavenfcm trecentorom 
tnnorum anno 1687. jndicaverint , nullum profertur {nftrumentum ; iiul« 
lum praeterDupihi & Gerreniftarnm profertur teftimonium. Vertl^aii niff 
exponatur humanius eo modo $ quem ipfis ex D. Chrf foftomo monftravi» 
ttC termious trecentorum fnmatur incboativi » erubefccre pottus debereoc 
de fudicio tam imperito 3 prouc ad oculum pacct ex meo Schfemate Mm 
iiurcriptorum« 

Ad a). Qpantss inept?as & petulanti« intta paucas Hneolas! i.m 
Aiditionem Catalogi iibrorom ferius ad viifam Ven Thomat i coasvo aa« 
thore bona fide adjedam vocat interpoiatiooem. Quis unquam fcripfie 
de vitis Virorum illuftrium ^ cujus Biographiac fucceflivi haufta pleniorf 
DOtiti& non aoceflferint additiones de iilorum Scriptis? An aliter nili^ 
Bergomenfi % Tritbtmio y Bellarmino 9 Labho 9 Caveo » Marcbantio, Onm 
dinOf Bayiio 9 & centum aliis» ipfique MabiUonio 9 Pezio utrique, Nim 
ceronio > Calmeto 9 Ceilliero 9 Cerfio 9 Ziegiiauero.f & Legipontio acci« 
dit ? Itaqoe enumeratio fcriptionum 9 quas Biographiat virorum illa- 
firium poft longiorem indaginem ferius adjichur 9 non interpolatio 9 fed 
additio eft. iAo Hunc fuum errorem Delfavfus vel adu advertit 9 vtl 
advertere facile potuiiTec 9 fi mens non laeva fuiiret« Ipfemet enim DeU 
favius fcribit : Numanus anno 1 48$. in Franckentbai profeJHIui iftbac ( Ca« 
talogum librorum V«Thomar ) ofino i^%o. fcribere potuiu Si hxc fcri- 
bere potuit ifio. eoipfo hoc fcribere potuit per modom additionis^i 
nonpermodam interpolationfs^ Si aucem ficfieri potuit^ qua Logicfif 
quo ratiocinio 9 qua lege Critica 9 qua ingenuitate & chariute Chriftia» 
na Kempifiaoo teftimonto coasvo in hac caufa condecifivo crimea falfi« 
cttis feu interpolationis fraudulentas abfolutd inurere aufi» eft DelftN 
vius ? Interpolatam iffe 9 inquit 9 dmonftrat uitima periodus 9 fua im 
editionibus Fenetis if(S8«&' if76. defideratur^ utpote NB. nuper ak 
fuodam maia fidei bomine confarcinata. j.tio £x eo > qu6d ifte Caulo- 
goftia edicioaa Veneu i;(8* & if7& omiftusfic» ooa kMim non de^ 



valde impmta, t) 

Rionftracar 9 fed ne quidem verofimiliter probatar» effe interpplatam vi« 
tam V^Thomse, Edicio enim Veneta anno 15^68« & ir?(» One dabio 
fecuta eft anteriores editiboes Venecas fadas anno i483« 14H6. 1488» 
2491« ifoo. ifoi» if i6«& Mediolanenfeni fadam 1488« & Florentinam 
149?« f & Parifienfes fa£tas 1489* 1491* 149^* & ifc^o* in quibus omai« 
bus editionibus ^ prout Dupious in DiflTerc* de hac caufa §* iX. & Met» 
ttire Tom. !. fol. 4f 1. 6f9. f }tf. 7}i. Tom. II» foL 27 j. tefiantur. Zi^^ 
^r ImitattQni adfcribitur Joanni Gerfhn Cancellario Parifienfi. Cum 
ergo Yicenfio ejm Operumf prout ipfemet Delfaviui adftruiCf ^imum 
circicer Anno ifao. (cribi pocuerity & edica (ici P.Hefero t6fo. logol* 
fiadii f hujua receoOonis mentio fieri non pocerac in Italia ance annum 
i6fo» Ipfemet Rosweidus in f^indiciis fuis Kempenfibus% edicis Antver* 
piflB Kai^ubi C. lo. fc||f)ic: Non licuerat mioi anteinboc armarium 
(vitM KempinanaB ) intrare » cum editio mibi ieejfet » in fUa vita iOa ^ 
wntinetutk 4.^0 lo editione Ingoiftadiana P« ^eseri oec verbum deeft 
eorum t qasc coatinentur in Biograpiiia V.Thomac Veneta i (68*& i f 7^« 
Ea ipfa eoim periodus > quas i Conftancino Cajecano & Delfavio recen* 
(etur tanquim ultima his verbis : Item ndbuc multa alia plura de vita 
^ converjatione jUius audivi A Jratribus iUius conventuSf qui adbuc vi^ 
vunt I continetur io medip audioris vitas. Non ergo faAa cft interp6« 
lado fed additio» f.to Auchor» qui conceftatur 9 fe io Franckenthal 
efle profeffum» (ivc annum 1483« referat ad cempus fuae profefGonis Gve 
ad tempus (cripcionis » fimul umen conteftatur ^ fe hunc cocum librum 
fcripfiflTe. Sic enim librum fiaic : Explicit totus Liber ifle^ Scriptus 
per Fratrem Nicolaum Numan de Francifordia y Profe£um in majori 
Franckentael : Anno Domini miUefimo quadringtntefimo oBuagefimo o&a^ 
vo i ipfo dii S, Gertrudis Firginis* Ergo fioc ceftimonium de libria 
V. TiiomsB noneft opus incerpolatoris 9 fed per^ additiones continuato* 
ris 9 & ijuidem coa^vi 9 qui k confratribus V, Tbomac adhuc viventibus 
ca accepit» qucefcripfic^ Q. £« D. V idt ^ppendiam N^JK ioquaco) 
tam hanc vitam cum Catalogo iafcraiiit 



L 1 l i: .XLVn. 



S4 



§. CX. Exceptienes Mdillomi XLVih 

XLVII. EXCEPTIONES 

M A B I L L O N I I. 



♦ 

J. CX. pOftDiffcrtationem ii Delfavio in favorem Gerronis tnno i^yr^ 
& 1674- editam Testelletus Canonicus Regqlaris ParifienGs 
anno J677. rcfponfionem fub titulo : Vifidicia Kmpenfes ^ oppofuir. 
l^ABiLLONius-eodem anno publicavic tres quaterniones fub titulo : Ani* 
fnadverfibms in Findicias Kempenfes a R. P. Teftelleto editas^ In his atii« 
madverdt Jequentia. 

i««tio Anno i£f2. cum ad ludicfumSenatus Parifienfis^aufa per RR* 

FP. Canonicos Regulares tradu6ia fuifi!et ^ atoue agente inprimis Nau- 

dzo MSS. Codices Italici , qui Gerfenis partibOT patrocinantur y in falfi 

- fufpicionem addudi fuifirent fiduciarisB pofTelironis titulo fententia dida 

cft fecundum Kempenfes (cn). 

i.do Ut tam illibcrale falfitatis convitium i noftris penitus amove- 
retur 9 ex ttalia poftulati funt Codices illi y advedique in hanc urbenu 
Tunc folenni Inftrumento non (olum viri perrtiftimi (ed etiam Archiepi- 
fcopus Codices Gerfenis comprobarunt > & ab iis falfi fufpkionem fub- 
moverunt (n)» 

^.tio Deinde Kempenfibus fadapoteftu^ coramiisdem arbitris cx^ 

{)onendt Codices fuos , ot decretoria fentcntia non forenfi more 3 fed 
ittcrario proferretur (o)» 

4«to Cum effluxififcnt anni tres $ quo tempore controvcrfia harc con- 
feQa aut cert^ extin£ta videbatur, mortuo jam Delfavio ( qucm ante 
decemmenfes , hcu 1 frcti procelU abforbuit) iiberprodiit 9 cui| A^/Vsr- 
dicia Kempenfes 9 titulus e(t > non femel vulgatus. Has paucis «xpen- 

^eie l.uvat (p). 

f.to Dum Vlndicias vblvo & revolvoj nullum MS. Codicem inve- 
nio ex inferiori Germania huc advedum 9 nuUum prolatum argumen- 
tum 9 quod i fuis facpius recantatum non fit (q)« # 

6.to His omnibus 9 fi ex ordine rcfpondere aggrederer 9 opus lon- 
gum fufcipere mihi incumberet 9 & locos ;am multoties in medium ad« 

dudos 

• {ta) Edit. I^t}sb. fol. t43. (n) foL 144. (o) fol.eodem. (p) fol. 144. 

*/445? (q) fo»- 14<. 



exjuditiQ Parifiertfium 1C71. amtraTefteBetum. if 

dados iteram repecerc. Proinde ad rei cardioem attendere fttios miiii 
vjfum eft; id eft 9 ad rolenne Inftramentum > qood Dclfavius diflercatio* 
Dis fufle fundam^ntum 9 prstfidium 1 ac robnr iibi propoiuic » cum cseto» 
xz$ uti appendices, adducac (r). 

7«mo Vindez Caufse KempiGanae negat » arHtros ( Parificnfes ^fuiJ^ 
quam in bac caufa definiiffi $ aut di. Codicibus Gerftnitnfibui pronuntiaf^ 
fe quiiquam: auos fi ( illis ) examinare aut vacaffet aut lihuiffit^ facik 
potuijfet deprebendhi bos Codiees nequidquam Gerfeni adminicularu At* 
qui Archiepifcopus Parifienfis teiiatur ; >/? opmia^ qum in inftrumento ex» 
fofiia funt^ bona fidt % cummaturo ac diligenti examine infuapYatfeniia 

/aaa effe <s)- 

8*v<) De Codice Padolironenfi iu pronuntiant arbitri< Parifien(es> 

Coiex Monafterii $. BcnediSi dt Paaolirme in papyro prater primum 

Joltum memhraneum » fic infcriptus. Incipit Liber Johannis Gersenis 

PRIMUS DB CPNTEMPTU MuNDl ET DB ImiTATIONB ChRISTI* Ih qua iftm 

fcriptione fasfa efi onmino Scriptura m Nomine proprio $ &* nuUa falfi le^ 

gitima fufpicio apparet ; fseque in fubfcriptione $ qum, in fine Codicis pri^ 

maria manu exarata eft boc modoJ ExritciT Liber quartus Joanni^s 

Gbrsen ujs, SACRA^fENTO EucHASiSTifi^ Codcx uutem videtur Jcriptus 

ante annos minimum ducentos (t)« ' 

r 9*no Vlodex Kempifiaous liunc Codicem fic deicribit ; nempe iiunc 

^Codicem Naudseo exhibitum Romae) qui iaefus titulo quandam invec« 

lionem ac prstpofterum ordinem deprefaendit ; & Rubricam < titulum } 

^magis fplendentem , ac proinde lituras prioris eujusdam tituli » cui re- 

.cencior fuperadditus fit* Naudu porro fentemisB acceifiiTe D« Fiorava» 

. tes ac Benedidinos duos $ Placidum Sc Johannem« Poftea Launolum 9 

qui ^ Bcnedidinorum partibus tunc (emporis ftabat « idem fere in eodeiyi. 

Codice obfervafiref & rcripfiife» eam lituram haud paulum fupra nomen 

Gerfen fuifiTe porredam« — At vero nihil horom Clariflimos arbitros 

(Parifienfes) k pronuntianda fententia deterruiti quin incundlanter aflfere* 

rent » in Codlcis Padolironenfis infcriptione ac fubiorlptione nullam falfi 

legitimam (ufpicionem apparere (u)« , 

K)«nio Oculatifilnips Launoius allau k Naudaco fiUfitatis iudlcia in 
Codice Padolironenfi non deprehcfsdit (x). 

• Lj IT^gio 

(r) fot 147. . («) foj. .148^ i4>. jjqt (t) f.L ij^ (*) fol ifa. yj, 

«54. «55- ,,W.M 15*1,,. . - '•, -. 






t6 



/. CX, Excepiiones MdbtBonii XLVll 



■ 

ii4«» Ptteor; in Codice Padoljronenffi extitifret «tquc badem» 
cxtjirc Joannis Gerfonis Epiraphlum (y). Iq priino folio vacuo E.Mta. 
phtum iftud coinparet a()is amplius centum i fcrf pco God^ce adje£lum(z>» 
Gerfonis Galli Epicaphium nefcio quis Johannl Ger&oi cribuJc , & pro» 
CanctUariui Cum/Qlaruit tcribit (au 

la.mo In ooniine johaonis nubecuia ^uasdam apparet , non in nrnni. 
ne Gerfen , at optim* Launoius advcrtic — qucm Epitaphil fcriptor 
non alium a Joannc Gerlene foilfe falso opioatus cfl: (b). 

ij.rio PorrohaBciitora, OqUidem veracft Naudasi divinatio, indc 
Biihiaccidifre videtut, quod cum Notarios nomen Johannis mald primlt 
fcribere adorfus cftet hec pa&o Ibo , id conttnuo tantifpcr deietuai 
fplendidfori rubrica cmcndarc cursvit (c), 

i4.to Vindex Kempilianus^omminifcitar ctiam Codicem Slufianen-^ 
lcm & Aroncnrcmconfimiliccr, ficut Padolirooenfcm ^ pcr ithutationcm 
Ktcerulas in £, corrapcos, ficqac Girfom in Gerfm mutacum effoi 
^cd hoc dici ncquic ; qaia hi duo Codicet ancc orcam coacrovcrfic nun* 
quam fucrunt in manibua Bcncdiiftfnorttm t fed tatium virorum > dui 
ab omoi fufplcione falfitatls lifacrl faint > videlioet CardinaHs Siufii , & 
JefQitarom^ Aroncfifiam > k qaibuailbim iMideiiis ( 1677«) in^pecrarc non 
pocuimus (d% 

I f .to In liis. tribui Codicibus ( Padolironenfi , Slufiano & Aroncnfi) 
coofifterc facius duxi > nc in iongum protrahcrcntur animadverfioncs 
mcae^ £t fanc Codiccs illi tres dirimcndas controverfias fuflSciuat (e)« 

i6.to Si alicubi terrarum cxtet Codex antcannum 1441. i Vencra» 
yii Thoma , aliove oaopiam ezaratus , atque prima Thoma ipfi mana 
adfcrfptus, hunc vcf fero proferanti & agiutaB tot modis controvcr* 
i« fic tandcm finem imponant ( f)» 

RESPONSIO. 

|.CXt,ykD t. W«ce»j qtjod Mabinonlusagnofcat relennem pro V.Thd- 

*"*' tna f» c/mpi fM>/effioms wqne ad amiQm iSfa. k Senatu Pa- 

rifienfi fententiam. Epitiietum tamen fiduciavim ex CeitEBito et Voit> 

suo addidit, Tefle eoim Du^no in Diit circa haoc centroverfiam §. i .V. 

" U 

- - ^^ 

^y)fb!. 157. fx) I*». ft)fiRi«f. (b) fol «ed. 8t 161. (cV fc|» 
«•deat. (4) kA, Uj. 16«. ««5. tMi (»> fbL itfy. (f) foL 17^. 



X 



exjudkhP4rifiefiJkimidji,cotttraTefieSatm. S7 

Z> Sieur NnudL vi (ententia^ iait abTohitd prohilMta ultetlor editio librf 
de loiltatioQe fub oomtne j^annis Qttfen Abbacis VerceUeofis ; ecootra 
▼er6 iotkilu fiiit pernrMiiio edendi librum^ab nomiae Tiioma^ Rempeo- 
£»• Hioc evi£fco iilo Proceflfa circa editiooem libri de Imitatiooe fab ti* 
colo ThomsB Kempenfis ^ P« Dssnos Canooicus ilegularis ftattm edidtc 
tibrum fub ticulo : Le Ttim^t de Tbomas A Kempii dtc 

Ad t^ adverto ; Mabillooium in his fUis animadverfionibua ud mo« 
^o loquendt verfatlli in dupHcem lenftim t proniore tamen ad ingene« 
randum incautis iedoribus wnfum erroneum. Ex Italia » intjuit 9 aJ^ 
wSfz fUnt in hanc ifri^m (Pariitcniem)^ai/r^ iSr, C i Kempiiianis in 
rnfptcionem corruptionis tradi )• Tmnc folenni injlmment^ non folum 
viri ptritrjpmi Jeatti/fm Arcbieptfjcopus ( Hari^) Codices Gerfefsis $om^ 
proiarunt. Qui hasc legerit f exifiimabit ij"» Codices omncs» auorum 
in Inftrumento fit mendo t in iUo coeta vlrorum Eruditorum Pariuenfiam 
viCoh acturatd examinatoSf & ab omoi corruptone immunes fudicatos 
fuifie* Ct tamen ipfomet MabiHonto tefte (^ nunquam i Jefuitis Aro» 
nenfibus impetrari potutc ^ ut Codex ille ^rifios micteretar, Exifti» 
mahit 7^d§ ab Erudicts iliis Aroneofem Codicem trecentorum annorum 
|adtcatum fuUFe* Et tunen certum eft » de antiquitate Codicis judica- 
f i non pofle 5 nifi iorpcdo ipfo Originati tpGus Manufcrjpti $ vel Edypo 
iUius aucfaentico* Exiftimabit %*ti$ Codicem Aronenfem plane eife in- 
^corruptum^ dum in rubrica primi Capituli nomen Gerjen (h) exprimi 
oootendit ; 8c tamen ex Edlypo authentico y quod meas dedodioni Cri* 
ttc« foL 74. ^. 1 07« inferui , evi denter patet 9 nomen Gtrfen tantum fe- 
fflcl » videlicet in fine libri reperiri^ In omnibus ^liis iiltus (^dicis lo« 
cis legttur G^en ae Geffen , quod riomen fuxta Hieronymum de noml* 
nibus h^braicis aJvenam^ (trx ptregrinum fignificat 9 & i Gerfone 10 
luis (abfcriptionibus familiariter ufurpatun Exijlimabit 4/' Exa« 
men iiiad Parifienfium circa MSS. duodecim Codices Ik Inftrumentam 
Aronenfe (blerttflimd (aiflfe ini|itutum« £x adis tamen patct » vix unam 
alteramve horam non tam ad inveftigandam corruptionem Gerfeniano- 
rum Codicam $ qo^m ad inveftigandas ac calumniandas variationes Au« 
thographi Kempenfis fiiiflfe impeniam. Id enim non obfcuri infinuatDa 
{ireme in faa chartuia ( i ) excufatoria &: fuppletorla abfentiar^ Cum 1 

- ' . . . m^^ 



mmmm 



(%) VideSVI. AaimtdTerf: fiA 1^5. (h) fol. 34. (i) fol. $<i 



tS /, CX. Exceptianei MabiUonit XLVIL 

ki()ttiCf detefftif fftiffe^ ad exa^^^inanio^ CoJices. MSS. nec hora iniiJSfk 
mdeffe potwjlem^ &^c. fi ptures dies vd hotx impefifae fui(fenCy dicer« 
dchmfftt y diehts y vel i ris indiBrs DiXL eatumniandtis, Num en!m 
EUchor ih Exemplari relervaco in ulum proprium non habec poceftatem 
variandj,^ abbreviandt 9 omiccendi , & colloquia inter Chriftom & ani^ 
mam 9 quas reperiuntur in libro tercio » pro fua con(blacione per modnra 
confKierationis poft Miflfam fub/ungendi 9 ac confequencer Librum III» 
poft librum do S^cramenco Alcaris coUocandi ? Certd idipfum olim ia. 
more habui. Exijiimnbit fJ^ in Cpdice E^i^dolironenfi nuliam omnino 
reperiri anfam prudenier fufpicandi corrupcionem'; & tamen eam ra- 
tionem fufpicand] oon folum Erudict illi Parifieores ipiimec 1 quamvis pro 
Tua humanicace lenidimd f tangunc » & Lauooiui » ad quem nos ipfemet 
Mabitlonius tanquam ad fupremum caufas Gerfenianse Hypc^rafpiftea re« 
tnictit^ ance omnium oculos ponir« £rud,ici Parifienfes hac.fiudiosd ex* 
quifica loquendi formula ucuncur : In w/criptione (Incipk Liber Jobao* 
nis Gerfen ) f/ina efi omnino Scriptura in Nomine troprio ; hoc eft 9 
quoad agnomen Gerfen. Sed quoad oomen baptifmate Juliaiinis nuU 
lam intervenifTe corruptionem j negare non audent- Certd Launoios 
in fuaprima defeoGoncGallica Gerfenisi quam Mabillonius fuis animad* 
verfionibus fubjungit 9 fic fcribit (k) : n Tria obfervavi in ticulo hujui 
91 libri ( Padolironenfis )» Printd , quod h«c verba : Liber Jobannis 
9, Gerfen primus 9 fcripca fuerinc colore rubro aliquanculum vivaciore 
^y (cancfoic peuplus reluifanc) quilm caecera. S^^i^^iid , quod illa pa« 
91 pyri linea 9 in qua fcripca reperiuncur illa verba : Incipit Liher jfo* 
99 iannis Ger/en primus 9 fuerk coloris aliquantulum fufci ( un pea 
99 brunie} quse fufcic^s fe excendebac fupra lineam» Credo 9 id cooti- 
99 gilTe ob errorem Copiftac 9 qui cum male formafTet prima verba pri- 
99 ii9ft iinea?! ea digito deleverity ficque fupra lineam eam ( fufcitatem) 
^9 excenderit ; cumautemi.d fieri nequiveric 1 quin aliqua macula rema« 
9i^nerec in papyro 9 ibi reincepit fcribere id, quod nujic legimus. (^uld- 
99 quid autem fit^ certitudinalicer dici nequity quid illud raerit, qjuod 
^9 Copifta prjmo fcrfpferac. Tertid j quod iila fufcitas & maculatio 9 
49 qnatiscunque demum fit 9 fatis lac^ fe extendat fupra verbvm de Ger*» 
99 fbn ( va bieo au deiTtls du niot de Gcrfen ) fed non fe porrigat infr| 
59 illud ^erbutn 9 i^ ^^ ^^ ai^pareat in iito verbo decifivo ultamutatio 

- • - - • ' %y ^l 



u I r *fc ' ' 1 * ■**"»— i^^i*fc*1iMNMI—i>iM»»*aifc>aiM^>M>MiMMM 



(fc) Vi<C ftfl. l»4i 



exjudkio Vmfieiifium iSji. eontra Tejiettetuf/L %^ 

ff rel alteratio. Charader bafus nominis Oerftn idem eft t quo Scrfptot 
f» in toto libro ufas eft« Hucusque Launoius in fcripto iuxta MabilIo« 
ff nium edito anno itffa* i» Idem in fufb tradatu de Autbou libri di 
Imitatione (I) C« 2« recen(et ex NaUdato illam mutationem ex iho ia 
^ob. notabiiiter diverlo modo » in quo nuJlam falfitatem obfervat* 
ttaAflumpto inmanus Codice confideravi primum in ejus titulo verbo* 
fj rum quand^m inverfionem & prepofterum Ordinem* fcilicet : Incipit 
fy Liber Johannis Gerfen primus. Mox deprehendi lituras prioris cujus* 
9f dam atque vetuftioris tituli» cujus veftigfa nonnuUa , veluti Ibo & 
t) alias litterat. dimidiatas recentior fuperadditus titulus non bene te« 
S9 gere potuerat« Apparebant enim ftatim attentiAs con(ideranti« Ne« 
99 que dici poterat i eas efte exprefla figoa aliarum litteraram 9 quas 
99 in efusdem foiii adverfa papte contlnebantur ; quia poftea Dominus 
91 Horavtntes & ipfimet Patres Beitedi6lini eas acumine ft^li perfo* 
99 rantes diverfitatem animadverterunt* Denique verba illa « Liber jfom 
99 anmi Gerftn primus 9 erant molto magis fpiendenci rubrica exaraca 9 
99 quam fequentia haec : de conttmptu mundi £^ Imitatione Cbrifti 9 uc 
99 vel illi foia ^ifterentia rubricsc feu minii fraus iUa patere vel coeco 
99 potaUTet ; ut mittam mutta aliar figna in illo ticulo xeperiri 9 qust fraa« 
99 dis fufpiciopem ftatim in;iciunc 9 non una Gerfbn in Gerfeo 9 fed to« 
t9 tius tituli mutationei ne Canceliarii voxrelida 9 vel quatdam alia 1 qu« 
99 iid Gerfen minime pertinere poterat 9 fraudi detegends occanonem 
99 aperiret» Secus enim porerat commodiftime littera nominis Gerfbfi 
99 in Utteram e quac Gerfen efficit 9 commutari eodem prorfus modo t 
99 quo fub finem ejusdem Codicis fa^um eft in illis verbls : Explicit Li^ 
99 ber quartus yoannis Oev/en de Sacramento Altavis^ Ita Naudsas 
99 apud Launofum ^ £x his t nempe tam ex narratione Naudaci in fa* 
{>remo Senatu Parifienfi in caufa calumnias quoad falfam narrationem cir«: 
ca corruptionem Manurcripcorum triumphantis 9 quam ex ip^a confeftio* 
«le Launoii patet i.nio mucacionem circa nomen authoris fadam eiTe* 
^do prius oomen /<&o expunduro eiTe. ).no Iho facilius fubrogari ver« 
bo Tbonue alis in Tav decurtatis 9 quam TohannL Non enim Scripto* 
l^am onquam ullus jfobannem fcripturus jfhoannem peperit. 4.to Pofito 
etiain 9 taiem errorem contigiife 9 non dari raciooem obviam 9 ex quA 

opus 

*i — , ■ — — ■ *— — 1.1 ■ ■ — — i— — > 

(1) Bztat in editione omniooi Operain Lauaoii Tom JV* ptrt, s« foU 41. 

AEttf.j4mort Mw. Certitnd^ &u M 



1 

^O /♦ CX, Exceptiones MabiUonii XV/lh 

opusl^fflet expundione totias lineac aat» cum tkulas faQjai Codfcif 
nunc Minio colbre robro fcriptus (it ^ unde proveniat color fufcus in 
papyro ez deletiooe rubri ; aut y fi error folunfi ia Iho , & non in toto 
titulo conditk ^ unde neceflitas veniat fcribendi Gerfen fupra lioeaiii* 
Econtra (t rcriptum faiflet Jboma Kempen/is , vel Tboma MaUeoli^ vel 
Gerfonis CanceUarii , hoc estindlo , cum nulla pars papyri fupereflet in 
linea, ni(i macalata , locus immacuiatus fupra lineam proGerfene quc« 
rendus erat eo temporei quo io Itana jam paflim domen Gerfbnis fcri* 
bebatur per Gerfin. Si ha^c omnia confiderentur ; an noo exclamare 
Hceat cum D. Auguftino (m) : infelix aftutia ! tantumnt deferis wo- 
derationem confilii % ut tot inter rationes dubitandi etiam recu/isjSne 
affertione bafitantiHs Jufpicnndi licentiam ! 

Ad )• Sc 4- Rede noflri recufaruot compromiflam homine omnlom 
hationom in decretoriam fententiam arbiirocum uniiateraliam, eledo- 
rum folum ab una parte litigantium ) prxcipitantium pofl horarium vel 
bihorarium examen tredecim Maitufcf iptorum in abfentia partis adverfae 
fententiam 9 atqae in dijudicanda a^tate ManufcriptQram S«culi XV« 
tam parum verfatorum 9 ut in acftimanda aetate Codicis Aroneniis inte- 
gro (acculo erraiTe ez Munufcripto Poliingano illi iimillimo convincao- 
tur ad oculum (n). Hioc re£tias egit Testelletus 9 omni feftinationc 
fepo(ita premenS fuam Refpoafum tn annum tcrdum. 

Ad f « AnMabiilonius prius fe (bmno 9 fomniisque permific 9 ante- 
quam hxc (criberet ? Oftendant GerleniftaB 9 ubl prius ante TESTELLe* 
TUM rete£ti faerint uberrimi fontes 9 ex quibus hauflt V.Thomas ? Ne- 
mo prius vel guttulam propinavit fuis Le^toribus^ Ne hatc nudis ja« 
dare videar verbis 9 infra Iltos etianri Germaniac^ 9 Italias 9 alilsque ex* 
cra Galliam regiooibus aperiam. 

Ad 6. Quod ad rei cardinem fe Qonftringat 9 Itqdo prudens judi« 
cium Mabillonii* Utinam in hoc iilum imitaci e(reoc Ger(eniftae ca> 

teri ! • 

Ad ?• Manifeftum eft 9 Archiepifcopum & Eruditos Pari^ieofes nil 
definii^Te in caufa 9 fed in mera quacftione fiidi 9 an produdi i Gerfeni* 

ftls 



(m) Scitn. \n Pfsl. i%. f. j. 
(a) Yide Schemt MSS. 



ixjudim Tarifiefifitm Kfjt. cmtra TefteBitum^ 9% 

IRs Manufcrtpti Codices tertia faljarii.manu corrapti eflent ? An vero 
primaCopiftst manus velex erronea opinionarprasconcepta circa autho* 
rem crtorem folius calami » vei jam corr pleto opere ex aliorum fuafione 
in Codice (uum fcriptum correxerit « plane definirenec volebant>,nec 
ptr txamen tam voiatile unius alteriusve liorse prudenttr potcrant. 

Ap 8^9« 10. II* 12. i|. & 14* dico^ Corruptionem hujus Codicis 
^uoad ipfum noipen proprium Gerfenis ^ quamvis iufpicioni ubnoxisi fitf 
iion tamen t(Sc demonftratam* Quia tamen in eodem Codtce reperkur 
£pitaphium Gerfonis Cancellarii^, (ub nominc Gerfenis ex traditiono 
fynchrona Gerfbnem CanGeliarium intelledum fuifife prafumi poteftt ^ 
confequenter oppofitum determinatd nullo alio arguipento moraliter cer« 
to comparente afErmari nequit* 

Ad I f « De Padolironenfi conftat ex didls > non conftare de credu- 
litate Scriptoris in favorem Gerrenis diftindi ^ Gerfone Cancellario. De 
Codice Sclufiano pariter ahud non conftat » nec de Aronenff. iEtas ho« 
rum trium Codicum mediuip Saeculi XV. non excedit j pront oftendicur 
ad oculum in Scbematirmo horum Manufcriptorum. Non ergo ex hit 
tribus Codiciibus tanquam teftibus junioribus & acqoivocis & ambiguis 
evertitur moralis certitudo Kempifiana fuodata in plus quim 70« ttfti- 
bus cosevis & in trecentis Idiotifmis ftyli contingenter non reperibilis io 
duobns diverfis Scriptoribus* 

XLVIIL 
EX C kPTI O N E S 

NOVl GERSENIST.E RATISBONENSIS 

$.CX1I rjErfeniftac Ratisbonenff^Anonymo > oe DeiuBiorm meam Cr^ 

ticam fioe omni refponfo dimitteret , viTui> eft , opponert 
DiiTertationem Delfavii ) & Animadverfiones Mabillonii Jam ferme an« 
te centum anoos editas , qulbus bucnsqoe vim omnero j quae Morall cer* 
citudioi Kempifianc vei liimo) detraiiere poffit., (^eoftos ademi. &eftaj)t 
^faiDpdoQes yarioB » qaas Gerfeaifta Ratisl)ODe&u$ maxima parte d 



9J §. CXIL Exceptiones QnfmiJU 

m 

tnterionbus Gerfeniftis colledis » de novo iDftaura^ bifoittam brcTi* 
ter fingul^s; ftatuam tuivis faum gratJum probabilicacis , monftrabOf om« 
nium (ummam non evehi ultra vices merst prxfumptionis faiiibilis i quam 
proin ex confenfa omniam Philoibphorum & Legispericorum fubebo ce^ 
dere vericati Kempifiansr ex ceft4monio feptuaginta partini Synchrono* 
rum^ authori eciam familiarium i parcim cosvorum ^eftium ^ & ex cre». 
centis Idiotifmis ftyli j nusquam in duobus diverfis aachoribus reperi* 
bilisiliquido demonftracs. 

I • Vulgarts opinio obcinuic , quod Codex per nianum fracris Thomse 
iKempisanno 1441* finicus 9 fic auchoris auchographum« (o) 

2. Invenca func Manufcripca de Imitatione antfquiora lUo aochogra* 
phoKempifiano de anno i^^i* (p^ 

). Probandumeft, i Thoma K. iibram de Imic« annoi^i)* 1414. 
vel I4if- rcriptum efTe* (q) 

4« Editio Norimbergenfis 1494 libellos de Imitatione Thomse K. 
quidem tributt , addita camen noca ^ quod ba&enus Johanni (}er(bal 
adfcriptr Juerint. ( r ) 

4* Amortigs comminlfcicur : Thomam K» libellum de Imic. rcripGC' 
fe anno 141 f^ Quo ceftimonio id probabic ? Gerfeniftas teftimoniaoi 
jure exigunr* (s) 

6. Amorcius fcrtblc ; nocicia libell! de Imicatione pervolare pocerat 
in orbem cempore Conciiii Conftancienfis. Ergo eciam volavic ? Quale 
fundamencum* (c) 

7. Liber de Imicacione |am reperlcar Manafcripcus in diverfis pro* 
vinciis Germanias ab anno i^i?. W^indesheimenies cocManufcriptaExo 
empiaria fecum Conftanciam deferre non poterant > at publicari liber 

polTet» (u) . 

8# Si Wiodesheimenfes ad Conciiium Conftantienfe delegati fecum 
primam attulerunt libri de Imitatione notitiam i car non fimul publi» 
carunt e jus authorem ? ( x ) 

p» Si eo tempore i Windesheimenfibus prima vice inveda eft ha* 
jus Kbri notitiay unde provenit 9 quod in ipfo authographo Kempifiaoo 
fcripco 1441« reperiacur inverfusordo iibri cercii& quarci? (7) 

*• io. Si 

(o) Bafis firma. fol. 18^. (p) fol. 1831. (q) (o\ is»o« l^i. (r) i%% 
(s)fol. i^i. (t) fol eodam, 8ci^i« (<>) fbl 193. 194. (jf)fQl. 

x>3* (y) fou »n» 



Ratisbmaifis vArue. XLVUh 91^ 

to» Si ex WindesheiineDfibtts veniret prima divttlgatfo librl » Itali 
non habaiflent aDfitm ^ illum adfcribendi Gerfoni Cancellario t vel Ger« 
feoi Abbati. (z) 
> II. QpaBrit 9 qnomodo iotelligendam ; pUros^ue 9 & ommum ? (a) 

ia« Codex Allatianas non infigoitur nota anni 1448, (b) ^ 

I). Atportiiis confuodit Codicem PadoKronenfem cum Sclttfiano. 
Neuter habet notam charaderifttcam «nni« (c) 

14« Si /udice Amortio faitem prudeos dubium & prudens praerumptio 
contra Kempifiam formarl poteft, quomodo aflTeverare non liceat , ex- 
tare Codices ante Epocham Kempifianam ? (d) 

if* Jadicium Parifienfium Eruditorum anno 1^71» & 1687« editum» 
quod Codex Aronenfis & Bobienfis non fint inferiores trecentis annisi eft 
ad tninimum probabile* Ergo non eft moraliter cortum » Thomam K. t 
qui natus eft 1 179» Libri efie Authorem. ( e) 

16. Gerfoii In Goocilio Conflantienfi cauram Windesheimenfium 
contra M atthsum Grabon non defendit. ( f ) 

1 7« Poffibilc f verofimile f & maxime probabile videtur 9 quod no« 
titia iibri de Imit« ob decreum io Concilio Conftantienfi & BafileenfiOr« 
dinum reformarionem ex Italia in Germaniam venerit. (g) 

18« Amortius fcribity quod quatuor Sacerdotes cum quatuor Clerl* 
cis profeffionem emiferint. Contrarium habetur pag. z t • U« f « ^h) 

19. Amortius erroae^rcribit^quod Thomas K. 14^2* iterum Sup« 
prior fadas fit* ( i ) 

20. Q^omodo Thomas Kempeofis aniio 141 f* adhuc|uvenisadmo« 
nitiones fpirituaies fuis confiratribus adfcribere i illosquc inftruere ao* 
fus fuiflTet? (k) 

tu Poteft dubitari an Clerici in Monte S. Agnetis ftatfm i Mona- 
fterii conftrudione fueriot Canonici Regulures ? Ratlo dubitandi eft , 
quia id non iegitun ( 1 ) 

22« Piura , qus continentur in libro de Imltatiooe 9 non conve* 
niunt Thomss Kempenfif &ftatui religio(b« Primi 9 fi verd fuifretre* 
ligiofus ftatus in Monte S. Agnetis 9 cur dicit» qood (e (ponte voto ob« 

M I flrin* 

(t)fol. ifj. fi) fol. 1^4. 19$ (b) fol. ij^5. (c) ibideni. fd) foh fp^. 
(e) ilfol.i96« 1^7« — usque td fol. 2i<. 227. (f) fol 237. — q9> 
que ad 293. ( g) fol. eod. fic 234* ^35 ^S^ ^37 (h) foi« eod. 8c 
ass* (1) 238* %ifi4 {k) foL eod, 81 2^ Hu ( 1) fol. eod. fc 



^4 /• CXIt Exeeptimes Gerfonijta 

ftrinxerlt i ne retro abirer (m)» Secundd. Aothor librf (oos excltat zd 
vitam monachalem oon ad Canonicam : commendar nvagnunt rigoren» 
monachorum « non moderacto^iem Canonicoram» quam camen ex pra> 
fcr pto Ge» ardf M. protoparcntit fedla&antur Wfnde<heimenreSy ita ut 
i fuis Ca..dtdaC'S exquirerenc an poICnc bene comederc & bene dor- 
mirc ? (n) 7>rf/d, Auhor libri de Imicachxie non affirnuiK geocralea 
foo ccmporc omotum Ordinum diflolacioncm. (o) 

RESPONSIO 

Ai Excepticnes fah Num. XLVllL 

%. CXIIL A D I. Quod Codex ilic fic V.Xhomsr autbograpbum hafienos 

nulius hominum t oc qoidem Gerfcniftarum , negavic un* 
qnam. Qpod vcro non fit ejus prptographum j z\\xxA e|u$ antiquius 
authographum in Schemacifitio Num. )• dcmonfirac. Vide Rt/p. wi 
Except. /. 

Ao a. Sed oon anttquicra I^otOgrapho Kempifiano fcripto anno 
1414« vcl I4if« Wiie Hejp.ad Except.lhAtalnttoniiy &ad Except. L 
Delfavii^ 

Ad )• Non nobis incambic necefiicas probandi , his annts libruni 
feriptum e£i » (cd fufficit ; libram his anois potuijje fcribi coogruencef 
ad circumftantias cemporam* llbi eoim dc rei fubftancia conftac » fufw 
ficit monftrare poISbititatem & congraentiam circa modum. Econcra 
Uiis^ qui adftruunc impoftibilicaccm fadi ^ incambic probacioy nuttomo» 
io verofimilhirem fieri pocuifte» 

Ad 4» Errit» & nece^aria fclta reticet Gerlenifta Ratisb. EditioNo* 
rimbcrgenfis non loquitur de fama pretcrita 9 (ed de prsefenci 9 caque 
(bium hominom vulgarium. Sic enim cexcus Biblipolse (onac : Dulciffimi 
ac Divi Tboma de Kempis ( ante viginci cres annos morcui ) Firi piif* 
fimi f religiofiffimimt j de Imitatione Cbrifli Opus 9 quod falso apuJ 
vulgares Gerfoni rarifienfi CanceUario impingitur. 

Ad f . ^oT% ;are id exigunc. Quando enim de fubftancia rei y ac 
dc hominis fado confiat 9 modus & cempos in circamftaftcias & annos 

habi. 

r ^ - — ^ ^^ — — — fc»^— — i— Maw—>i 

(m) fbl. 144 145* t^) f^\' *4^* H7- S4S- S4P. §50. 151. 

{%) fei as2. sf^. a54^ a^s, «57. 15»« 65^. x<c» 



lUtisUnenfis varue XLVIIL 5f 

liabiles (Ine a|io peculiarl teftimonio referrl po(runt& debent. Sic bges 
Criticse ju^eot : fic millies pradicarunt ipfimet Bcnedidlini Galliac in edi» 
tionc velrecenfionc Operum SS.Patrum» v,%.Delfau f & Ctittier. Quan* 
docunqueenim de Libro^ Tradatu ) vei OperCf cujus Scripcoris fit » 
aliunde confiac per ceftes cosevos 9 accedeote conformitate ftyii 9 coq* 
ftanter libros 9 Tradacust vd Opu(cula ejusmodi merit6 fine pecuUaii 
te(le in tocum &, annum faabilem coilpcant ; ouin ullus etiam imp^riti& 
fimus illii exprobret $ ^uod comminijcantur locum vel jannum (criptio* 
nis» Vidc Rejp. ai ExcepU J. Gcrfeniftac Ratisb. Quod fi etiam opus 
foret rpeciali teftimcnio circa inodum & circmnftantias adorum 9 de auo« 
rum veriute conftat «quoad fubftantiam ^ tneminifle decuerat Gerieni- 
fiam Ratisb« luculentl teftimonii^ editi i Trlthemio Benedidino 9 tefte 
non folum cczvo » fed etiam Synchrono* Is entm in Opere de Scripto- 
rlbus Eccefiafticis exprefsd ceftatur 9 «quod Thomas Kempenfis jam cla» 
ruerit fub Ruperto Rege ieu Imperatore Romano , qui imperlo praefoit 
abanno 141CU usque ad annum 14x0. Nullus autem Scriptorom clarui& 
fe diciturtempore inhabili ad fcribendum vel Inclarefcendum. Tbomas 
de Kempie , irrquit) claruit temporitus < hoc eft 5 intra decennium ) Ru" 
perti Bavari Regis Romanorum ( eledi } 1 4 lo^ Non ergo ratione caret ^ 
Thomam fcripfiiTe in medlo hu}us decentiii 1417* anno astatis fust )f« , 
in qua sttate etiam Delfavius fcripfit audader contra Kempifium^ & alia^ 
^us luit exilio. f 

Ad 6. Gerlenifta Ratisb. denu6 petit fundamentum circa nodaai 
ac . drcumftantiam fa<^i «quoad fubftantiam demonftrati« Remitto illum 
ad principia Artis Cr f^iV^ pracftabilita » ubi §. a6« 6c habetur: ReQifa^ 
ciunt 9 qui in rebus hiftoricis certituiine moraii femel demonftratis ai 
prafumptiones oppofitas meram poffihititatem contrarii reponunt. Itaque 
vi hujus principii fufHcit, notitiam libelli Kempifianii aono 1414. vel 
I4if« fcriptt, (equenti triennio per familiarem communlcationem Pa« 
trum Concilii Conftantienfis/^offii^ vagari in orbem, Accedit^ quod 
MartinusV^ per ^xxWzm Recogitantihus y editam anno 1421« ordinave- 
rit vifitationem & reformationem omnium Monafteriorum in Germania. 
Vifitatio illa perada eft per Cardinalem ie Brania^ tanquam deLegatum 
Sedis ApofioIicaB ^ qul in Vifitatores afifumpfit Religioros partlm ex Or- 
ciineBenedidino partim ex Ordine Canonicorum Rcgulariima AufiriseyBa^ 
varise, Sueviae » Franconise &c^ inter ques etiam erat Petms de Rofeham 
&c« Monachus Mooafterii MelliceQfis Ord« S.BeQcdiAi 1 Dicscefis Pat». 



ji 



5« /. CXlL Exeeptiones GerfinijU 

Vienfis pro Dloecen Frifingenfi cum Joanne Decano Undenfi 9 Canonico 
"Regulari. An occafio opporruna defoic » llbrum de Imitatieae 9 pro re» 
noyatione fpiritus in religiofis valde oportunum 1 ex Codice Meiliceofi 
eodenn anno 1411 prout afleritur^ fcriptif ingenerall vtfiratioRe com» 
roendandi 9 Monafteriis fuperioris Germaniae ? Verbd. PoflibiiiS) faciHSf 
& convenien^ erar velox propagatio libri de Imicatione. Soia efusinodl 
poflibflitas fadi 9 quoad fi^ftantiam aliunde demonftrad , (ufiicit. 

Ad 7» ab anno 1417« usquead anuum Hzuallegaturunlcus^nem- 
e Weingar tenfis» Ab anno f 41 1 • usque ad annum 14))* allegantur fo- 
um duo9 nempe Mellicenfis 142U & Kircheimenfis i^af. Propagatio 
tantitla mira non eft 9 mirum autem forec per duo farcula usque in tenw 
poraiUa generale filentium 9 fi tam utilis liber prstexftttiflet jam laio. 
tempore S. Francifci. 

Ad 8* Katio in promptu eft. Leges prudentias tn autfaore & in e;os 
Superioribus obftitere 9 ne ante generalem approbationem paLam omnt 
bus publicaretur autlioris nomen inLibroLC« iS. conclamantis comra 
relaxationem & abufus omnium Ordinum 9 folo Ordine Carthuficnfium 
& Ciftercienfium excepto. Ipfimet Benediftini in fuo Ordioe obfervare 
potTunt 9 quid vera * fcribentibus profit iocauta. ulcerum contredatio. 
J}el/aviiiS 9 quamvis tedo nomine io libro 9 cui titulus : V Abbe Com^ 
mtndatairtf retegeretabufus AbbatumCommendatitiorum^ prarmaturd 
tamen k D. Tixiero retedhis in ezilium puffus eft 9 in quo tandem undis 
fubmeriiis obitt. Quid non TtidiemicB^ Mabillonius^ Legipontius^ Zie* 
gelbauerus apertioris veritatis caus£ pafii ? Kempifii modeftia 6c nra» 
dentia^ ut veritas inveniret facilem fub (cfaenMte /^r/^riffi 9 j^dvena^Ccti 
0erjbnis quod exulem juxuD. Hieronymum de Noro. Hebr« fignificatf 
apud omnes aditum^ inter aoonymos latere maluit» Nec afiTero } i Win- 
deiheimenfibus ad Gonciiium Conftantienfe Delegatis publicatum efl[e 
iutborem ; fed fieri potuifle 9 ut ex uno Ezemplari 9 quod (ecum detu* 
lerant9 fierent duae Copia^ per annos fingulos multiplicandft in rationc 
dupla temporum^ 

Ad 9. Idipfum fignum eft 9 V« Thomam ufum efife libertate potins 
authoris : quam ferviii condidone Copiftse*, Immo poteft invertiargu- 
mentum. V. Thomas, ficut in Refponfione ad Except^ I, oftenfum eft^ 
librun de altaris Sacramento in fuo primo 9 feu protiiographo Exem« 
plari uicimo loco'; tertiom vero fecundo loeo pofuit» Id aufus non foret 
Copifta» Variatio iila diverfiffimia modis eft ccrtom fignumi librum 

nec» 



"Rciiutomvfis vari4€ TCLVlIt 97 

mcdQtti faabQiife ftatain fixtim 9 acprotn faiffc eo tcm(>ofe fiovum. Ne6 
incdovenieos erac ca mntatio* FamtiiaTJa enim coiloquia cum Chr ifto 
iptius S.Communiooi fubjmiguntur , qoan) praemittuntur. ipfus meminii 
ine olim 10 junioribaa anois his colloquiis tertli libri poft S. Commti* 
aiooem ufom efTc* ' 

Ad io. Liber de Imicatione primis triginta annls» fi cria vei tpu 
tuor prK;j^^f «m per(bnarum Kempi (10 propios familiarium exemplaria 
^cipiantur « erat Aoonfmus. Reli nquebatur proin con|edurs de ge« 
nuioo authore locus in publrco. ^ 

Ad h • Tfl pUrosfne refertur ad omnes Codices fignatos nbta cht* 
'taderiilica temporis. ro omnium refertur ad Codices csceroa eciam 
lOOO Ggoatos nota charaderiftfca temporis* 

Ad la. Miferabile ciFugioml Tefte Dupino , conaffeffore inSyne^ 
«drlo Pariffcofi, §. la» V. laSixUvie , in eodem Codice , eodem chara« 
<dere cum Itbro de Imitadone, reperitur I3ulla Pontificia data aono 

1448. 

Ad 1 3. Confundo eos Codices in »tate Codicum , de qua R)liim Ibi 
quaeflio^ & fermo erat^ Codicem Padolironenfem , vulgo Mantuanumj 
1 loci vicinia fic didum^ fuiffe fcriptum ante annum 1471. probari ne- 
^quit. Ipfimejt enimErudi^i Parifienfes longius cum protrahere non aodent%. 
Codex\ inquiunt, anoo 1671. , videtur fcriptus ante annosminimum dum 
centot. V. fol. ^^. Oe Codice SdaCano iidem Eruditi Parilienfes todem. 
•ono 1671- eodem aK>do teftantur : Fidem faeimut 9 vifum ii nohis Oi% ' 
Mcem papyraceum db annis mimmum ducentis manu exaratum. foU i% ; 

Ad 14. Quod feorfim eft probabiie praeci&d iiffeverwi nequit. Hio 
I terminus , apvtrare certitudinem afferti (igniHcar. I>ein quod 
'fiH>rfim eft probabiTe^ non manet comparative ptobabile tn concurfii 
Teritatis moraHter certsr ; & omnis praefumptio ce4it veritati , ac mora* 
1i certitudioi oppofitas demonftraw* 

Ad I f > Qotd ambage verborum opus ? Judldtmi £ruditi[>rum Pa^ 
Tifieofium ctrca Codicem Arooenfem -enormiter erraffe , non foli]km mo« 
raliter , fed etiam pbyfic^ ctotum efi. l^orakm certitudinem refficien« 
ter efficiunt Eiaiditi Romani , & Mediolanenfes > certe crifl , leAione , 9l 
|udicip Partfieofibos 000 ioferiores. Phyficam «ntem cel-titudinem demoo» 
Ih-at.ad ocuhim Manufcriptum Pollioganum Sa^cfuli XVI. Aromenfi fimil- 
ilhnum , cu;os exfaibcmus Q)ecimeo. Compromittiioiii io ^uoscunquo 



f^ ^ CXll. Exceptiones Getfit^ 

Senedl^hiaruai & Parjfieniiom Delegatos , iaManarcri^ptis SsccqIII^IV:» 
JCV. & XVL^ver&tos^ (i inter Manafcrlptum Aroiienre^ & Pollingt» 
aittm Sseculi XVLipCs Monachii In conteiru tam ipfomm iquim alio- 
^ rum Erudltorum eihibendum .9 ^ coi^reiram decifivum modo debic* 
petanc Quod ^fiutlum AOtahile di/crlmen reperianto, fileant taodem de 
fadata antiqujLtate Codicis Aronenfis. Quid honeftius ? .Quod Mano* 
icriptum Bdbiense attkiet, Dupinus §. 11. V* Le SecosJ f teHaturs 
le pcsefente Erudi^s Parifienfes ludtcalTe » iliud eiTe ejusdem jsutis ac 
AronenCb. Si ergo in di|adicanda Codicis Aronenfis astate Padfienfes 
iiotegroSaBCuiloaberrarunt^ parls erroris edam judicium de rfto convinci- 
ttir« ac confeqoencer manifeftum eft 5 fcripturara Codicis Bobienfis noa 
imtnos 9 qoam Aronenfis ^ pertinere ad medium » vel fequentes annaa 
SsBCuli* llt certius-redderem Puhlicum « petiit meus RR« Prasful per 
lamicosy ut itle Codex noftris impenfis >deferretur Ticinum velMediola- 
nom pro conficieado per Notariumde formaSciptur«Inftrumento« Mtl« 
le excufiujiones prastenderont Bobienfes. Adeo fiue cau& <liffidunt« Ac» 
xedtt.9 quodeooem Dupino tefte in tribus prtmis Codicis Boblenfis li« 
ibris » oe qoidem ttomen Ger(enis reperiatur $ (ed taatj^m initio quarti 
libri hia verbis t Incipit Liber yoannis Gtrftn : cum quanta reveritttiM 
& devotione Sacratiffimum Dominicum Corpus &V. Jlt fumendum (p)^ 
Ad finm jquarti libri additur : Explicit. Deo Jaus ^ Beatiffmm Afariee 
Virgini. Denique 1n eodem libro additur in fine pius Tra&atus^ co)oa 
^oc eft inif iom :: Qjfoniam <bari(Jimi &* bujus miferabHis vita fugientif 
jerumnofa via E^r^ Hucusque Dupinos. 

Ad i6. Condoleo^i(errimaB forti Gerfeaift» Ratisbonenfis .; inprl- 
spiSf quod Chr^ntcon Windesheimenfe tam ferd in e|us manos venerit. 
Scribtt enim foL a}7. in oltimis foKis ^fiiarom Aniroadverfionum : mFc* 
i^ lictter contigit 9 ut ultimistliebus» <]uibns hujus Opufculi extrema 
.^9 folta fob prelo fodabaiit ^ otromqoe Chronicon 9 Windesheimenfe & 
Pf Montis S. Agnetisi ad me p^rvenerit. ^^ Secondo^ quod prataliia 
curis iprinc^Iibds in tranfcurfione Chronici Windesheimenfis non per« 
tigerit ad CapUt (quinquagefimum 4>davum libri (ecundi^ ubi fiufcliius 
teftis Synchronus exprefsd tefiatur j raufiun i Matchaeo Crabon contra 
' __. : Cle- 

((p) £tiam <ierfbn fcrlpfit Opufculum incitftns td dignib fufi^lpieiidumCQr* 
pus Dominicum » quod extat Tom Itl. Openim« & jfacipU : Oiffient 
idd djg^e juctdendum M ctrfas jBcc* 



€leflieoi;r ^Yesbyttros^ r & fieciulkre^ i$etrtfoaf - tiib' d)f e^Bioitfe "^trdes-^ 
fteimeafimn io comiiiiini (me tribos V6tii (faleitiiitms^ vivettttes itioYam ioi 
€6irGil}o Cooifjitf ciedfi cfoiinltamr efle;* £n !• reinsm itffegrum; In Chro- 
Aito ^^ndesh^eimetffi Libro 11«^ Capite f 8^ Bufehiits de Henrito Loeder' 
eonverfo' feu fratre Laica Cbtfgregatr6ni$ Windesheimenfis^ Gc fcribit ;: 
i% QjfiMttf di£l^eotia^,v quaftico^e; zeli fervere cundis devotis afiitit in^ 
yy oportunitaciba^ , itf^ crt&uliEitione> utto' exempla declarabimus.* Qpi** 
if dam eoim d'e Ordine PVa^dfciatorum Vnttr Mattbaus Graion noTtAtxt ^ 
^^ graodii Volumen' ediderat contra devocos Fresbyter^^ryClericos & Be««' 
yy ginas r (Tarf ter fn communi' fihe rejgulse^ a(ieu;us pmreiCuhe viveuces.* 
^ Quem Patfori in Z>/i2^273^rr/r reiA^arfentans adhsefionem estpetiit ,* &ut 
if itt ejus tratfffirer (eotebtiam r publitd contra eds fermocitf andb ^^ roga- 
9) Vit.- Q^i' ur verus> ovium fuarum Paft^orr & bonun» j ofticias zelHtor 
I) devotos in fua parochia non= moleftans (ed cfefendbor ^^ veieerabili* viro» 
9IV I^bmino' 6ro^/i^iV/{K Keffori Congregiattotfis' Cliericorum- in Diivm^ 
^y tri/i eundem transmifit ad legicndum». Q^i Kbrum per folia fiatini 
0^ diirolvensr ut eadiem nodre per fratrea fuotr divertis incer Te fbliisP 
gf exfcribereturr difpofuirexempliirmant^ redtfens pafteril Eitcerpcum> 
^ ver6 nbri^ pi^fati ciontinud traMmific in^ A^or/^risr Prtori« Cjlid nbe»r 
^ ter aceepto i braif^temiaqjQr cootra modernse' devocionis' r Presbytc^ 
ff tofr Clericof r & Bbgihas apertd^refpertl^ » coadumpti^ Notario & tefiiir 
rr ^va perrelir itf Grottmgm r crppidum tXicaceS^ Trafe^enfir r i&iqtitf * 
ly (ratre MatthM Gtakne m Nfomifferio illtr inventoy prs^&tum librumr 
rr muitii^coratir afiantJbuS' Ghl pntfennms> atf ipfum- edldiiTetr infianter 
py re<]]aifivit. Q^i' primijim^ <!dnterritu^ i. fubterf&gii umbranfiB nifbs" e^ 
rr pr«tetfderei redei!!mtfotfpo(^tevadere> tand!em(bum illam e(l!e diir 
rr eebat. Egaf inquit ^ fcrtpfi n$m , 6^ bit mitifo majhta luptfa^dtte 
ri tnienio. £t Priori Sat ejty ihquit r t>hmine Notatir refitito 'oof iff 
tefiimoHiumr ^ubd 6unc Itbtim fatefutfe fectffe. Kfotarius^ quoque- 
5y teftes tffiatf tei aftfpulandb requifivitr Scacim poft hsic i^ Priorf. diw 
rr Btom fratrem Otatmem ad curkm Trajf&en/em citari proturavic^r 
fr Q?y fimul ibidem^ in termino eiHBp^arentes r cOim- librum fuum' noit 
ly poflTet defendere I & i praefato Pridre vehementer angeretury ut 
ff hasreticaliis fetf tentiii contra eum )u'diciaI1(^r proferretiir r ut ibi po(l 
rr (et evadere de gravamihey ^appellando prdtefl«jtu»efi;^ ficad.^j^o«p 
f^Jfo&eam Sedeitt' appelkvit^ 



too ~ /4 CXIl. Exceptiimes Gerfoni/U 

51 Haec aatem caufa» Catholicam fidem conceraeas 1 ad Cotiftaatietrfe 

^i^Concilittm tocius oecumenicam tandem fuit devoluta. R.evarendus 

^) igitur Eccieftas Traiedenfis Antiftes Dommus Frederrcos de Rlanlsen* 

I, hem prudens & lltteracus» patentes lltteras figiiio fuo communitas 

^y caufam prasminram, ftatumque omnium devotorum Patrie fua: conti- 

fj nences eidem oniverfaii transmific Conctlto > inftanter exorans» ucifte 

9> audader frater MattiHeus Grabo digna feriretur animadverfione re-^ 

99 probis tn exemplum 9 fidem fuis facieos fcriptis authenticis ^ quod 

91 nihil unquam< mati f digaum fufpicione contra morem Ecclefiasy itk 

19 devoiis hujus Patric fexus utriusque inyenit delitefcerey fed omnes 

91 & finguli vitam veram 9 Apoftolicam Ecclefiar primitivst , ut vert Chri- 

99 ftiani ad pururo fervarent. Quod ka fe babere venerabiles Pacres 

,j JoonniS' de Hucsden in Windeftm % & yoannes fVael in Betleem Zwol- 

99 Its Priores 9 uni cum Domino Henrico de Ahuys 9 & Domino Everar^ 

99 do Zjpoen in Oldenfale tunc Canonico 9 poftea in Monafterloprdinis 

99 noftri prope Nortborn . reguiari Canonico t ibidem tH ic prcfentes t 

99 publicd & conftanter aflirmantes proceftabancur t fidem de his iodu- 

99 biam Dominis Cardiaalibus & cundis Pratlacls ibidem facientes. Fi- 

99 deliftimus autem Executor litterarum Epifcopalium fuit vir ille dodus t 

jy mzgi&tr fViibeimus de Lochem j in artibus magi^fler^ \n Tbeologia Bac^ 

99 calaureus formatus 1 Jn omni fcientia & facultate indaftrius 9 llniver- 

9, fitatts Parifienfis in eodem Concilio Ambaciator , EcclefiaB Sando' 

99 Maria in Dnventria poft hoe Paftor 9 & Canonicus Daventrienfis^ 

91 Qui Epifcopi TrajeQenfis in omnium audientia Ie6lis epiftolist didum 

9, fratrem Grabonem 3 tanquam h9ereticumr& blafpbemum petiitadju- 

9, dicari 9 eo quod plores fidei Chriftianat contrarios ia fuo iibello po- 

99 ftiiiTet articulos^ videlicet quod oullus in aliqua religionei abEccle- 

99 fia approbata non profefiTus tria ordinis fervabilia^ paupertatem^ ca- 

99 ftftatem & obedientiam^ finemortali peccato pofifet fervare^ & alia 

99 plara fimilia hacrefim fapieatia. 

» 

99 Cairdiaalis ergo ad prasmiflfa i Concilio commiflTarius^ & fibl af- 
99 fiftentes rem iftam neceftario ventilantes 9 infpiciencesi & debitd pro- 
99 ut oportec examinantes 9 ac Patruoi fententiis 9 fideique Catholicc 
^9 pmnin6 coatrariom librum fuum reperientes , propter ha^ & alia 
99 pracfertim Domini Cardinalis judicis a j praBmiflfa invioleata iavafio- 
#1 oem 9 didum Fratrem Gridfonem ia Coagllio (nif<;ruqc ia carcereoi^ 



\ 



RatisBonenfis varite, XLVUl^ lot 

91 Et niG librum faum prapcer arciculos erroneos io eo .compreheo&s 
ij ipfe dtmnarec 9 & fe plurimum erraflfe » public^ proclamareCy csce« 
if raqiie fimitifl jvtxtz Jua demerita juftd Gbi injungenda libeocer perfice- 
yy ret y, dc carcere exire nifl ad igoem omntno non poffec« Qui pelU 
>i fuaf; percimefcens , faniori ufus confilJo reum fe cognovic y cundla fe 
jy pra^miiTa & mulco majora in pdblica omnium audientia aperc^ co&« 
59 feiTus librum fuum damnavic ^ vicam 6c converfacionem devor.orum 
iy Presbycerorum, Clericorumj &Beginarum Daventrise > Zwoliis & 
19 alibi in communi (ine profeflione vivencium valdd recommendavic » 
99 & (ic ignem y morcemque evadens in pace fuic dimiiTas. Haec omnia. 
99 feriacim Pacres didarum Congregacionum regiftrata confervant. 

99 Mulcisque aliis perfonis & in communl vivencibus Beginis 9 quas 
>9 Opplda & Civicaces in quibus morabancur perpocenciam opprimere» 
99 in ;ut fuum civile pertrahere 9 fibique fubjicere 9 auc a fe expellere 
99 variis modis centabant^ ipfe Prior zelofus P^^^ J!? A^or/^omr pra^fatus 
99 tocis fuis viribus oonatus eft defendere 9 prout hsc ipfa frequenter 
99 fadla audivimus^ Nam pro glurla Dei 9 animarumque falute mori 
9, non pertimult 9 ita x:onftans & firmus in animo (iio ubique perman- 

His adde cap. i frvLhi uc habetur. . 99 Sjcut magifler Girnrdm 
99 Magnus origo fuic 9 & Pacer primus omniam hominum modernx de« 
99 vocionis hu)u$ pacrias 9 ad quem Deo fervire cupiences fecurum^rh* 
99 per «habuere recurfum 9 & pofl eum Pacer veoerabilis Pominus Flo» 
99 rentius Radewini primus Redor Congregatlonis Cleficoriim 10 Daven« 
59 tria.; iu devotus Pacer nofter fracer jfoannes de Huesden Prior in fVtn^ 
99 defem eorum fidelis fados eft fuccenor 9 in cura confulendi 9 aux!« 
99 liandi & defencfendi^ Ipfe enim difcreca fua prudencia 9 charicac^que 
j9 laciftima omnium corda devotorum benignd ad fe crahens^ uoum ex 
99 ipGs fe fuilfe^ &ec(am femper manGfte verbis^ rebus^ moribus ub!« 
99 que demonftravit^ Qui cocum mundum falvare cupiens 9 plurima 
99 (ervorum & ancillaram Dei habicacula undique in pacria mulciplicarl 
99 curavit; natn & fratres domus fu»9 capltulique generalisad hoc 
99 aptiores in loca diver(k cransmiGt, pro noyis Monafteriis Ordinis no« 
99 ftri erigendiS) fandandis^ & confummandis 9 antiquisque reforman* 
99 dis 9 & in regulars obfervantia debitd iQfiituendis : Patres etiam Con- 
9f gtegatiooam yalde ibilicitsivit I ut Presbyteros^ Qericos & Sorores 

N i ufive 



\ 



i^ f^ ^CSH. &iceptiones (jerfmifa' 

i^ 6te Figfhasf acT bdc litiles r vel idboeos^ ad diverfa^ ftttthdi puttf r iii' 
5> dyitater> op()idsf & villas > prornovis CongregsicionibusF ibchoandis »• 
9,* & inr cotnmttni' viU' more^ fao^ idfticueflidis ^ aninio^ pio St volenti non^ 
jy tatdiirenc 

19 Unigenituff inqaitV EfeiFilitu Jkisus CkRtstuS , |/f rf^aUlus fi^ 
ff dibuffuis iff hujUf mundr canrctrint fi^ cxiliuM omninii fibr petegrim' 
ffSium dignatui e/F defcenden r uf ammaf faivai^ facerety mdrfemno^ 
^ Jirant dr/fruern ;- £^ tianr noBif Vffa (i Jifdp/im^ oftendenfad afema' 
$f gaudiif reWcafef^ Paciamus ^ nos fikitifer r ^animaf CHriflifan^ 
r% g^inr reiet&pfasf verbo tf exmplo mjfro Sanffo i faucifuf inimici' 
ff eriperrfefHtiemufr easqUfJanSas r& immaculataf (firifto' pnrfentan' 
)i laUremuf. 

rr Pa€tum eflF autem> Qf prurfmv Ordihis ilotfii' Mbna(feria >- »10^«- 
n XMX\Xxt Clericdrtint & Sororum devorarufti Con^regaciones^ pet rotsuir 
rri^zvti pzirizm ZeltanJiMir tf^efipSaliam' r Gelriam*r SrafantHsmr 
rr HoVandiamr It^elandiamr Drentbettm % Tmntbiamr ttifiam r Tra^ 
5> jeQumr & circif partes Rlieni in diebus' noftrlSr de' dovo* funcr coii^ 
^y fthldav & etiam ex antiqufis plbrima* reformatWr et^ quibui^ Pacres ^^ 
o Frttres &r Sorore^ de cercia' regula fandi FraHcifci 'nuncnpaci^ piufi^ 
r% auam cenfum domos Civt eongregatibnts devotas' extrahenrei r (ub uno^ 
PiovineiaU Capitulo reguraricer viverer & Ol!^' fidenter defervite us^ 
^ que fiodie^ comprobanCQrr & ipS I^atres Congregatimtm devofarunt 
r%§^mir luxca mbfem' Ccclenae primicivae fub regula Ctiriftf cHailtater 
i>« paricer in cdmmuni recundum Bvangelinm viventes^^r liabenr adhuc* 
Bodie' dbmos f^s^ ntriusque onit«s^ r iramero* piBtne^ quihquagibctf r* 
r% virorum' vid^Iicet psene vi j^incf r & Cctomax trtglnta' ;- tfoiqne )sm 
r% habenius Kfonaft^ria Ordini^ Canonicorumr Reguhirium feims utriitifir 
^ que Capituib generan de" ff^indefe}» introrporattf^pias miam' (entur-^ 
^ ginta' r virorum videt^.cec (e?taginta duar & tredecim Sanaimoniatium;- 
rr \tst in atynis reptuagfnta duobus ab*obitu Nfagifiri* Gerardi Mmit^ptU 
fi mil^atHsiomniam ctevir numerus perfonaruuf ac dbmorum Deo" Mes* 
ff Itterderer^entiumrmaltoi^um mrltium animaram adlaudeor&glbriaw 
p ejus r qtii' fecit h«c omnia^ (u£ c!emetati(Imi& boiucare acP mi&aiv 
IV' pisrpetoamr falutem. ^ 

tA his ergo dun; ad' otblum d^emtfnffrata^ (unr. Frimo y crxxCwat cAmpr 
tm Xfticthxum Cjratyon ^ quam CerfoninCoaciHo Conftantienff defemfli^ 
pdffik ftiflto e«i(k» WiodiBaMimettfi ^wtsAhf tst ancealibne iDelb^ 



jRatisb9nenf.s wtria. XlVHh 



l6l 



r 



gatis Congrentiotik "X^indeshelmenfis rQecelTafrio GerrQQein^ilirij ?io« 
rormftri,! .jSciamliUri coiloqaio :tidnocari ^defataiirQp Q«E«:D« 

.Exiadejedam coiligere Ucecgeaium »tincuriamj :& prserpmDCionenii' 
Ihujus Gerfeoiftac.) qai ^ cum in tnea DeduQione Critica fe vidiue moa« 
:firec Samraariam vex pnefato textu BuTchii., adire (ameo.f .vel iegere 
nolueric integmm e;as teitum ; ut Audafler :negare pojSet^f Caufam 
Windesheimen[iium^(& Gerfonis Caacellarii wcontra Macchasum ^Gnlbo« 
in Concilio Coaftantienii quidquam^hahaiflecoirimttae. AAverterat.eniaif/ 
^admlisa (emel coiiiunicatibne Windesheimenfium cum Geribae ia Goa«- 
cf!iO:f viam plaoam .adj>ropajgatiooem libri ^de Jmiutioae etiam.opei:i 
vGerftinvsaegari^aoa polte. / 

Axy 17. la !re hiftorica merst ^oftibiiimes.t ^erifimiUtudlaes.» auK 

iprobabiUcates eciam.maxims (eorfim (peiflatse fileant conaparativdipcGbi* 

itas in coafpeda moraUs xertitudinis o^pofits ^ex fepcuagiata ceftiboa 

;pattim Synchrods ^artim cosevis demoaftratfit^ SiciLcges Crfticac^To- 

ipicds» .& Foreafesj fic ;ob(ervaatia .omalum ttEfbanaUamf fic iana ratio 

jubeot* 111« eriim ifsepU&md » ifti vix ^aquam falluat. Accedit ^ ia to* 

ta Germania ne vquidem unicum jexure «xeniplar ijnfignicum aomiae 

Joaiinis Qerreo; iuoa 'Ccgo £3i:en|plada iGecmanomm Xuat xoloaia jcato* 

:ram 9 fed ^pocius icxemplaria icalocum pro macre ^ignorcunt verfioaem 

iltaUcami quodam Gallo^ autHUpano» ht ^idecur fadam % cum in arti* 

^cuiis ;& pcpprietate verborum ipottus rHifpanum vel Gallum Hi(paaa 

mifcentem referft« ^lpfum Origiiale hujjus verfioais > aut «xemplarfmeo 

judicio fcriptum eft poft medium Sstculi XV. cum (ca:;eat punois & Ii« 

neolis brevUlimis* In Schematllmo ^aaufcrij>torum veterum .exhibeo 

ipecimen numero penultimcu 

Ao 1 8- In mtfo Summarlo ifcripT! » ^uatuor 'Sacerdotes In Monte 
S« Agnetis cam quaHiorClericisanno ^ |5^8* -profefilonem emififiTe ; noa 
tamen fcripfif id adum eodem die* Illi profefilonem emiferunt in Ja« 
nuario : IQiad habitum profaftbram lea ad Ordlnem Xafcepti fiint inge* 
nerali Capitulo tempore Pafchalu 

Ad 19« V. Thomas bis foit Supprion iPrimdante Tuam & fuoram 
<!Oa&atram ob paritioaem erga Papam trieaaale cxilium t Jachoatum 
1429. prout jpfemet Xcribit iaChcoalco c«ai/(q^ ficBufchiusJa Chroa. 

Wia. 



*mam 



( q) Cbfonicon Montit S. Aeneds Cii.fic hibet: .«y€)i»» MCedCMX,^ n$n9 
{ aono ) Dmiiri .^tMri \ epifcopt XrajtClci^ ) /ri»//^r ilnterJUSum^ 



/ 



104 ^* ^^^'^ ^ceptiones Gtrfonifta 

"V^indesh. L« i. c» 14. Seciindd anno 1448* prout patet etc^%6^ ^tritk 
^go y« Jhemas poft obrervatum ultra annum Incerdidum jam ann(^ 
1419. in exilium abierit tan^uam Supprior ; confequituri eum jam prius 
fuiiTe Spppriorem. Quo ergo anioo dedus ? Serios an citius 9 caufa^- 
Kempifianse perinde eft# 

Ao ao« FaUum eft prim^ » quod V«Thomas afino 141 f« adhoc fuerit 
lovenis , utpotc fito expleto aono attatis trigefimo qufnco* JFalfum eft 
fecundo » quod hoc opufculum iuis confratribus adfcripferit. Falfum eft 
tertioy annum «tatis trig«6mum quintum fcribendis libris fpirim vel 
ingcnio (ummis ineptum dle^ Alioquin quatram» quomodo D.Antooius « 
Paduanusy D.Bonaventura f D. Aquinas 9 Scocos &c. anno trigeGmo 
quinto sttatis necdum «xpleto tam admiranda fcribere aufi fint ? An er« 
go V.Thomar Kempenfi (oli oon licebit fui Gcrmaoi^ fui in quinquennall 
probatione Magiftri y fuique Monafterii Prioris > excerpta ex D.Bemardo 
prihcipia afcecica pradica $ nec non M Gen^ralis ia vicioo MonafUrio 
windesheim fcripco omnibus tradita fan&ilSma pra^epta^ 10 foi ingenii 
modulum per quotidianam meditationem Deo aipirante transfu/a dige- 
rcre 1 & compilar^ fedato calamo ? £x his enim autborem libeUi de kni- 
tatiooe b&ifle fontibus infra oftendam in Appendice Tit. 1« 

Ad ai. OeTiTenifta 9 tu! Iieri pr)m5m Chronlcon Wiodeihetmenfe 
& Agnetianom videre obtigit » nunc pratmatura mortt translatusi ut fpe» 
to> in orhem fuperum, iegat illa Chrqpicafam in Lih^ Fit^ atrentiuf» 
klihienim illa Cbronica ad niiufeam Ledorumcxfcribereaion varat; & 
Ariftoteles ifi Topicis ad qoasvis fioltas quarfiiones reTpondere prohi- 
bet. Adfcribam tamen 'pro Ledoribus » quibus ilta Chronica defunt ^ 
teztum unum ex Chrpnico ^^indesheimenli i&alterum ex Agoatiano« 
In illo L4 1« c. 1)^ legitur ^rmula profefnonisy qoam omiferunt primt 
fex (ratres Winck^heimenfes anno i )S7% His verbis coocepta eft* Eg9 



h I II «im 



f»$i4tltt4 mnium JttoUvevMnt ex mMniUf Se£s ^y^^ff^ficM « tmf^dfi 
Juni de MofM^erh emiftrnre nofier Pnor Theederictts divisy Thenuts 
^mHs Sstpffriot &c. Mdnferunt 4Utem i in exilio ) nnnis tritus fr% 
^rifii nomine. Hbi Nott errdrefti TypotlietK IrnpYimenduin chim 
lerftc : MCCCCXXJX^ yel AiAaiTueniis > ^isjungentijS tnTniin iroaum ab 
Mno MCTCCCXJt. quefn etrorem typographi vri Amsaucnfis ia mHt 
tifone GhfoMid Asoctism ipiei&GC aon «itrerfertaa» 






katishonenfis varU XLVIIL " rof 

tMter N.N. protnitto Deo Mxiliante perpetuam coniinentiam $ pmper^ 
tatem nbsque proprio > £^ ohedientiam Pralato canonici inftituendo 9 €^ 
Juis r^ccejfforibus fecundum Regulam beati Auguftini > &r' fecundum con^- 
ftitutiones iftius /oci per capitulum ordinandas. £c C. 24* 9> £x quo Re«> 
^» guia almi Patris noftri Auguftini Dei & proxiroi chariracem ^ & cria 
^y Ordinis fubAanciaiia ; pauperuccm 9 cafticacem » & obediencsatny pe- 
>i ni (blum videcur commendare > idcirco Pacres noftrl primicivi cerras 
91 fibi conftituciones aifumendas neceftanum seftimabanc, Igitur exper» 
99 co$ fratres ad hoc depucaveruoc i vldelicec Henricum fVildej jfoan^ 
91 nem Kempis (germanum fracrem , Superiorem» & in Noviciacu Magi* 
9K ftrum Thomar Kempenfis ) &c. qui Spiricu (an£lo informaii rummam 
99 impenderunt operam 9 ucOrdini noitroapcas invenirenc Confticucio* 
99 nes» Coilegfsrunt perantiqua Ordinis noftii Inftituca , moribus tamen 
^9 non comprobata » eo quod regularis obfervantia ^ prxfercim in noftro 
99 Ordine Colonienfis & Moguncina: I^vincist» jam dudum abolica fue- 
99 m & obIiterata« Summa igitur diligencia optima ediderunt Inftita*' 
^99 ta* Ubi autem quod quserebatit 9 in ( noftri Ordinis > conftitutioni» 
99 bus non repererurit 9 ex aliorum id Ordinum Infticucis 9 prar(ertin» 
99 NB« Cartbuftenfium , fupplere euraverunc« Hu;usmodi Scacuta ia 
99 Windesheitn generale Caplculum primum 9 quatuor lancum babens 
,9 Monafteria unjta 9 rufcepic^nno ij^f* Deinde cum aiia cria Mona* 
99 fteria 9 Awfterdam 9 Vrdeswdy ^ Montis S^ Agnetis prope Swollis y 
jy fibi luiftencincorporaca9 inge^^eraii Capiculo fepcem vel odo Mona* 
59 fteriorumanno 1402. decremm eft 9 quod omnia dida Monafteri». 
99 dida ftacuta ad unguem fervare & lecundum ea profeftionem fuan» 
99 facere deberent. 9, £x his patet 9 in Monafterio Agnetiano jam anno^ 
14029 QVto V«Thomas in illud fufceptus eft 9 tria Voca, Regulam^ 
S. Auguftjnl 9 & Confticuciones '^indesheimenfes viguifife. Idem |>acet 
«X pluribus locis Cbronici Agnetiani ab ^pfomct V. Thoma fcripti. Sia 
C. 6. fcribitur : jy Anno 1 J98* Frcdcricus Pr«lul TrajeSenfis dedltPrcs-^ 
99 byteris necnon caeteris Clericis ac Laicis habitatoribus Montis S.Agne» 
^ tis prope Sv^ollis 1 ut Monafterium Canoniconim Regularium 9 uU 
^ Deo fecundi^m Regulam S. Au^ftini 9 in^dine regulari devot^ De<i 
^9 milicarent. 99 Ita ipfcmet V. Thomas^ Quousque <jerfenifi« pergent 
l^er ejtismodi inepcias nobis fuifurari bonas horas^ dudum lacratas Deo 
«C^cclense? 

D, £1^. j^mort Mor. Certitudo if^ O Ad 



/ 



lo^ §. CXIV. Exeeptiones GerfeniJU Ratisbonenfis 

Ab 2%. circa i* V. Tfaomss fe tempore quinquennalis dariflims 
probadonis voto obfirinxit fimpiici non exeandi ez Novitiata» Vel tex- 
taspoted fic incelligi; ne redeundo ad fiecuium redirem in priora vicia^ 
me votis religiofis obftrinxi« Circa i« repono t quod Windesheimen» 
fes quoad dircipUnam Clenciij &.itl variis aiiis obrervantiis rigorem Car«^ 
thufienfium fedtati fint y eorumque confticutiones fuis Inculerint 9 prouc 

Eatet ex Refponfione ad xi. Idem pacec ex Confticutionibus Windes» 
eimenfibas approbacis k Marcino V. quas edidi tn meo Opercs cui 
titulus : Difyuifitiones dt Ordine Cananicoruni Regularium^ Deoiquc 
V« Thomas in fiiis fermonibus ad Novicios & Fracres conftancer vicam 
Monachorum iliis in exemplum proponlc y prout in Dedn&. Crit. foU 
34* j^- f 8t fusd oftendi^ Cur ad ifta non refpondit Gerfenifta Ratisb. ? 
Quia eavelnon legit ^ vel nonpotuic refpondere: prout cevtam eftf 
non pofte reTponderi* Cirea ;« Auchor libri de Imicatione» dum foloa 
Carchufienfes 9 & Ciftercienfes 9 &* paucos alios \ relaxatlone eximtc » 
cercc^ longd verius ad ftacum Satculi XV* quim XIII* refpicere NB. NB» 
POTUIT. In Saeculo enim XV. omnes religiones^ prsefercim Canoni- 
corum Regularium in Provincia Colonienfi & Moguncina cefte Bufchio ia 
Rejp. adn. erant relaxatas'9 quod noa contigit Sstculo XMU Si autem 
td hanc circumftantian temporum convenienter refpicere POTUIT9 eo* 
ipfo non habetur argumencum ex ifto fundamenco convincens eum non 
refpexille ad hanc circumftanciam« Qaamdiu aucem non habetur tale 
argumentum moraliter certum in oppoficum 9 eoipro moralis certitudo 
Kempifiana ex contciTeracione ^a cosBvbrum ceftfum 9 & ex idencitacc 
ilyli fiogulari in fuo robore perftat 9 cui ut omnes prsfumptiones merc 
probabiles cedant 9 fana ratiq 9 Jusi 6c Ars Critica jubent. 

EXCEPTIONES ULTIMiE 

Per Ddcmenth Hjflorica» 

$.CXIV. I* AMortius fals6 fappoolCf ialibrode [mintione alleri ge« 

neralem corrttpdoneai monachoram. Sed hoc verani 
noa efi. Dum eolm «uthor libri de Imicac. Cartbufien^ » Ofiacitnfis , 

& 



/ 



tx Doeumtntis Hyioridi, XIIX» 



^*f 



^ Hvnfigimris Mmacbt^s in zxmi\\\m pxopxmh ^ SentSiQimi fntelli* 
^tt f qaoriim diWplina Saeculo XIII. floruic ad ^elicias Superum (r). 

a* Thoroas KempenGs in fuis Operibos follicite diftinguic Canonicos 
Hegulares k Monachis. £rgo y cum liber de Imicatione nuUam faciat 
Uentionem CanomcorumRegularium fed tantum Monachorum; non eft 
fcriptus i V. Jhoma fed i Monacho (s). 

). Inprimis videtur jmperceptiblle > <)uod ThbmasK« adbuc |uve« 
nls ea (cribere pocueric » vel aufus (ic 9 qus non nifi a cana feneda vel ab 
am^litudine dignitatis d fuperlore loco , vel 4 longa annorum experien- 
tia exfpefles. v«g« hanc expredionem > L i«c« 1 1« Nos fentwius fapiui 
poft multos annos profeffionis Sprimo Jervore receffijje (t). Secundd videtur 
jpG incredibile ^^uod V. Thomas ^nno 141 f. adhiic /uvenis , adhuc In 
CpirituTfro» adhuc TymncuiuSy z,6hyic aJolefcens y aufus efTeCtConfira^i- 
ibus primo Ordinis fpiricu adhuc fervencibus^ vivencibus adhuc primis Pa» 
tribus Congregacionis Windesheimenfis y Joanne de Kempis fuo Germa* 
nOf & Joaane de Huesden Generali primo 9 viris zelo & icriptione Opu« 
fculorum Afceticorum claris 9 ad fuos Sodales fcribere admonitiones ad 
fpiritualem vicam , ad interna crahences 9 de incerna locutione Chrifti 
:ad animam fiddem (u\ 

4« Joannes da Huesden fuam Epiftolam arceticam 9 non librum de 
Imiucione Thoniac K. fuis commendavic ; & in ea Epiflola teftattir 9 (c 
«a fcribere 9 qust fandi viri & bene exercicaci fibi reliqueranc (x)# 

f « V. Tbomas non pocuic colligerc diSa D« Florencii 9 ucpoce de« 
fenfti knnd 1 400 » quo tempore V. Thomas adhuc adolefcenculus Da-^ 
vencria difceffic (y). 

tS. (^erfenifta afteriC) (ibi /ro^/}^//f videri 9 quod Joannes de Hues« 
den fua dida ex anciqQiori Codice de Imitatione acceperit (z). 

7. ^oti conftac ) V. Thomam prasfehcem fuifTe in morce Joannfs 
Huesden (a). Id in Bufchil Chronico Winde^heimenfi ex editione Ros» 
weidi fe non invenifTe afTeverac Gerfenifta Racisb. Hinc afErmac 9 tefti* 
monium illud cexcui afTucum fuifle 9 poftquam jam naca erac- concrover* 
fia (|>). Dubicat candem » an non ipfe Bufchius 9 authogrspho Ancver* 
piend de anno 1441» decepcus hanc annocacionem addideric (c). 

O a 8. Per. 



■^«1 



|r) Docoment. Hinor. fol. r. osqne ad 20. (s) fol. so — 44. (t)fol. 
44. —49. ( u) fol- 44. — 5»- ix)^66t. (y) fol 13. — 57. 
(z) fol. i%. 6i, (•) foL ii, •> 6-1, (b) fol. 56. ^ 6%. iif) M, 



1f68 §• CJf/K. Exceptiones GerfeHiJi^ Ratishenenfis 

g. Permittlcar Kempifiatiis ^ etiam eoram caufam effe probabiiemi 
dommodo Gerfeaiftaram prsetenfio agnofcatar efle prftabilior (d). 

R E S P O N S I O 

ad Excepiiones ultimas. 

$*CXV. y^Z7 1« Si inrplclatur textas integer^ pland patelMC i ftatum 
^ monaflicum eo tempore ^ quo autbor (cripfic y ex multo ma« 
jore parte faifTe corrupcum« In L. i« C. )• n. 4 & f« fic fcribit: P/ures 
magis ftudent fcire 9 quatfi bene vive\e: ideo fape errant \ (f pane nuU 
lum vel modicum fru^umferunt. fi tantam adbiberent diligentiam j 
ad extirpanda vitia f &r virtutes inferendas » ficuti ad movendas qua* 
fiiones : non fierent tanta mala (f fcandala in populu > nec tanta diffolu' 
tio in ccenobiis. - • Dic mibi i ubi funt modd omnes illi Domini S^ Afa^- 
giftriyijuos bene novifti ydum adbuc viverent f &* ftudiis florerent ? ^am 
eorum prabendas alii pofiident ; &* nefcio utrum de eis recogitant^ In vita 
fua aliquidefii videbantury ^ modode illis tacetur. £t C iS« n. i. 4* 
f • 64 Intuete fan&orum Patrum vivida exempla in quibus vera perfeQio 
refulfit Sr religio , ^ videbis » qudm modicum ftt , & pane nibil 9 quod 
nos agimus. Heu 9 quid efi vita nofira y fi illis fuerit comparata ? - - 
Vati funt in exemplum omnibus rdigiofis : & plus provocare nos debent 
ad bene proficiendum y qudm tepidorum numerus ad relaxandum. quan^ 
tus fervor omnzum reltgioforum t in principio fua fanQa infiitutionis 




gifiri 9 in omnibus effloruit \ Teflantur adbuc vefligia dereliQa^ quod 
rk VirifanBiy^perfe^i fuerunt i quia tam firenui militantes y mun^ 
dum fuppeditaverunt^ Jam magnus putatur yfiquis transgrejfor nonjue^^ 
rit: fi quis $ quod dccepit f cumpatientia tolerare potuerit. Ab! tepor 
^ negligentia flatus nofiri y qudd tain cito deciinamus i prifiino fervore ; 
fir| jam tadet vivere » pra laffitudine Sr* tepore \ Utinam in te penitus 
non dormitet profeStus virtutum 9 qui multa fapius exewpla vidifii deva* 
torum ! Gerfenifta quidem pro fe adducit textum L. i. C« Xf. n. 7. 8* $ 
putatque fub termino multi alii religiofi intelligi ettam Btnedi&inos Sae« 
cuii XHL Errac umen : Monachi enim profitentes Regulam S« Benedidit 

^ , cx 



(a^foLgi. vk. 



ex Doeumentis Hiftoricis. XLIX^ I0> 

cx fao gcnerc fpeaati , siculo XIII. & XIV. & mitro SfiecoU XVi 
talcsQon crant y ut dc iis dici poflTet gencracim ac indeftnite: Sntis arQam 
tijmtfnb difciplina clauflrali; rard exeunt y alflraQi vivunt y pauper^ 
rimi cemedunt y grofsi vefliuntur y multufja. lahrant » parum toquuntur % 
diu vigilanty mnturi furgunt y orationes prolongant y frequenter /egunt^ 
fSfe in omni difciplina cuftodiunt Scc. £x ipfo ctiao^ texiu manifcftam eftji 
aathorcm loqai de religiofis altertus Ordinisi qaam fui. Pro incitamcn- 
to cnim religtoforam (ui Ordinis aiios aliorum ordinum in excmplum ad« 
ducir» In probationem adduco teftimonia Gonciliorum Sacculi XIII. Sc 

. XIV. In Concilio Trevirenfi apud P. Hartzheimium Tom. IIL ConciL 
Gcrman. Can. 12« anno laay. circaquas tctnporaauthor fcripfiflfc fingi* 
tar ) Gc habetur : Statttimus 1 ut Monafleria Ordinum San&orum y vi^ 
delicet BenediSfi^ Auguftiniy ad oifervationem Regula &* Ordinis fui 
reformentur. Et Can. i }♦ Pracipimus diftriEH , ut omnes Monacbi &* Afo^ 
niales omnibus proprietatibus fuis mohilibus ^ immolnlibus y quas baQewiS- 
habutrunty renuntienty qui verb renuntiare renuerint y excommunicen»- 
tur^ — Item pracipimus > ne Monachi Denarios fguos in Mi//ts recipiunty 
fibi refervare prafumant 1 fed Abbati $ vel eui ipfe pracipit 9 affignentur^ 
De Denariis Anniverfariorumy vel Tricefimorum 9 fS omnhsm $ qua ai 

" manus eorum devolvuntur y nemo flbi quidquam appropriare prafumat $ 
nec per Monacbos 9 nec per Moniales dividantur de catero $ ficut baSenus 
per dbufionemfieri confuevit^ Jtemprabenda > qua per abufionem ba&enuS' 
divifafuerant 9 in communitatem redigantur^ Apud eundcm P. Hartz-^ 
heim Tom. IV. fol. ^76. in Coacilio Moguntino 9 celcbrato anno ixf^*'' 
dicitur : Statuimus y ut Monafieria Ordinis S. Benedi&i &* S. Auguflini 
juxta obfervantiam fua Regula efficacius reformentur. Itcm.in Cond-^ 
4io Vicnnenfi in Auftria y celebrato aano 1167. Can^ i^» fcribitur : Cum'. 
clamofa infinuatio noflrum percufferit animum & audittm j Abbates £>** 
Monacbos Ordinis S. BeneaiSi in quampturimis iocis ab obfervatione S* 
. Kegula temeri recedentes vitam nimis difjolutam ducere infuarum pericum 
lum animarum & fcanitilum plurimorum i univerfis Epijcopis Salt^urm^\ 
genfis Provinda y & Epifcopo Pragenfi difiriQi pracipimus » ut af^mptis* > 
fecum duobus Abbatibus Ctftercienfis Ordinis omnia clauftra nigrorum^ 
ftionacborum ftM diacefis vifitent 9 corrigant if enUndent tam in capitf 
quarn in membris. In C6nctiio TrcvircnO fjio. G« ag. Sub fana ex^ * 
comnimncationis inbihmus 1 ns Monacbi extr& claUflrum per civitatem t"" 

/ O I tiifir^^ -^. 



; 



1 1 6 /« CXIV, Exceptionts Gerpnifi^e l^atishmenfis 

9afifa ) ^ viBas inaJere 9 feu Ji/curnn . de eatero prafumMl » nifira* 
tione ndminiflrationis % fi qunm ^batent^ Incencatio excommunicationis 
prstrQpponit magnos ezceflus* . Ibidem Ch 40« Fracipimus JiftriSfi f ut 
Monacm €^ Moniales omniius proprietatibus y quas baQenus hahierunt 9 
renuntient* Qui renuntiare renuerity excomnmnicetur. Ec C. 41« 
Dijiridi probihmus f ne Monachi denarios , quos in oHationitus Mijfa* 
rum rectpiunt i fibi refervare prafumant &c» prout fupra in Conc.Trev. 
aono izx^» nifi quod illi lennini indefinitiy ficut baaenus fieri confue^ 
mt% ntinct fecnta intra ofloginta aanostjuoadhocaliquaeniiendatione^ 
ponatur limitatd 5 ficut ah AuQj/iBus ^ ^ i confuevit. In Concilio Mo« 

Suntino i)i6. C. ai* dicitur : £tem plerique religiofij maximi Ordinis 
\ BenediBi f non verintur Convivia ceteirare > ^cutares etiam perfonas 
ad ipfa canohia pro Cpmmeffationihus invitantet > ex quo non fotum fcan^ 
daliiantur extranei tf conjratres % immo eorum religio diffiUvitur , & 
modeflia monaftica deformatur* £t inConciljo Colomenfi anno 1^17% 
ad Abl>aces& Monachos liiac DiceteGs Gc fctthit: tdcet Juper^cun&um 
nohis commijfum wegenLinvigiiare teneamur y fpeciatius tamen nohis in^ 
eumhere non nmhigimus > ut ihi figamus confiderationis aciem vigilan^ 
tius t ubi majora Jijponuniur pericu/a nnimarum. Sane in Monafieriit 
veftris aliqui ex vohis turtes veftras fuh certa fctvenda penfione de faSh 
frequenter 4 ion^is tempofihus conduxerunt > &' adbuc conducunt » ^ji 
nd folvendas bujutmodi penfiones^ ac fi fojffint bahere propria ^ ^contra* 
ffuum commercia nomine proprio ^xercere % vohis obligant » if in bujus* 
modi cuftihus fic tonduSfis manfiones fihi facientes ^ joli moram trabert 
epntinui non formidant i non nttendenieS improVide » qUaliter moiacbum 
non babert proprium ^ nomine proprio civites exercae contraffus jura 
ihborreantj Sf deteftentur. ^ Item Monnclyos b" Afoniales recipitisfuh 
tertis pretiis > aut fuh fpe pretii fuh pratexiu paupertatis boc vitium 
pallianteS non timentes pcenas tontra bocper Concitium tatefanenfe pro^ 
mulgatas. Praterea in nonnullis veftris Monqfteriis ntiqui ex vohis im^ 
petratdad ahejfendum SuperioHs ticentia ^ dum rebertuntur f fruSus fum 
txigunt ahfentia ^ ac fi ejjint Canonici JacutareS i & ipfis Monacbis 
mquatiter bahere reddiius fit induttumf & fuh bujusmodi^ahujus modo 
^seis tatesJruQus eftis fGliti ajignare. Qum omnia b" fingula omnino 
nhviant Canonicis InffMtutis i fcanaatum inCfero ^ poputo generanif ts^ 
jdjiffoluiioifem m>naftica pariunt difciplina.r In alio Concilio Treyjrenfi 
•ni\« I II 8* Baldeveinns Ai^bif pifcopus ad Abbates Ordiois S» Benedi£fci 

lc 



■^ 



ex Uocumentis Hi/imcis, XLIk, xit 

fic (prfhic : Nwnutti ex vohis in ohfervatiom re^laris tHrciplin^ fe exhi^ 
iueruntf ut intetteximus^ AaSfenus neg/igentes. ymqui enim » contraffatum 
monacbat&s f proprium feupeculium $ fine Superioris fui licentia oabere^ 
teneres &' etiam de ipfa pro Juo libitu difponere non formidant. Ali^ 
^ui etiam laxatis bonefiatis babenis iH caligis diverforum colorum $ ^ 
calceis baffis ad modum laicorum ^ nec non in babitu diffa re/igioni mi^ 
nifnk congruenti incedere prafumunt i £^ c/aujlra abbQrrentes per vicos 
^ p/attas^ ac ad/ocaa/ia inbonejia & fuJpeSfa difcurrere non verentur^ 
j4/iqui etiam abje&a monacba/i modefiia » cum ipfos itinerare contingit p 
ornamentis fuperftuis , nec non piieii ^aitis & ftnQis diverforum co/orum 
uti prafumunt ad injlar facu/arium ^ aliaque p/ura ^ varia inbonefta f 
ipjis % ac eorum Jiatui y • & pradiS/o ipforum Qrdini non modici derogm* 
tiaj contrd obfervantiam regu/aris difcip/ina diSfi Ordinis^ acfacrorum 
Canonum Inftituta committere non pavefcunt in divina Majeftatis offen^ 
fam 9 re/igionis opprobrium i &'Jcaffdaium piurimorum. Iq Synodo Co« 
lonicnn anno 1)^4« WHhelmus Archiepifcopus bstc nundat ; (Jum io^ 
n0 memoria Sijridus oiim Co/onienfts Arcbiepifcopus Monacborum nigra^ 
Tum% qui nominantur Ordinis S^ Benedi&i £f Monialium e/usdem Jia^ 
tum fentiens in p/uribus dec/inare% &* ab bocvoiens eos indebitum fta^ 
tumreponere i ftatutum ediderit^ auod incipitt StatuimuSf ut nuBui 
Monacbus vei Monialis i (iauftrum fuum exeat » per civitateSf viBaSfVnt 
oppida difcurrendo i ^c^ Licet Pradecejfbr nofter boc mandaverit ; not 
panam adjicimus i ^r' non fervantes excommunicamus &*ۥ Hoc ooa 
pbftante idem Wilhelmus annoijf?. legcm in Svnodo Cat)«Ei«reno« 
vat hts rerbis : Fiergit in totius reiigionis opproprium ; grave quoqui 
^ nimium dettflabiie fcanda/um parit inpopuio% aSUbusque nefariisadi^ 
tum prabet 5 immo in pernitiefn muitorum audivimus redundare % fuod 
fuampiures Religiofi de fuorum inconfulta iicentia Praiatorum per Via^ 
cejfn Co/onienfem vngantur ; — prajentibus iitteris Univerfitati veftra 
intimamus $ bo$ Re/igiofos cujuscunque Ordinis fint % contra id 1 quodfo^ 
rsat verbum Monacbus 9 quod fo/itarium Jignificaty in ftatu peccati mor^ 
talis verfariHc* Fridericus Archieptfcopus ColonienHs anno i)7f« 
.Can« f • haec de Benediftinis fcrifaic ; Conftitutionem Ciementis V. edi^ 
tam in Conciiio Fiennenfi ( anoo t ) i a) qua inter catera Monacbis 
nigris Ordinis S* BemdiBi omnem in veftibus inordinatum feu exquifi* 
tum ornatum & cuitum 1 nec non in equitaturis &r leQifterniisy quemvis 
ssQtabiiem interdicit excejfum 1 obfervari manStmus* Necnon iVi/beimi 



W 1 

II s- . jf. CX7F; Exeeptiones Gerfmfi^e Rtthhminfis 

(.Prxdecc^otis ) fnmdatum^ auoJ incifnt^ VERCtT y in qup Mmac^U 
imonfultij inJeiitif &" iniifcrtti licentia fuBYum Abbatum utentfs^ &* 
pro Jil9tu vngantei j ad fua Monafieria r^re pr^cepit ; nec non ftatu^ 
tum Sifridi , tVitbelmi 9 prmdecejjorum noftrorum innovantes mandamuf 
quoad ReUgicfos diSi Ordinii pracipimus obfervari. \n Concilfo Ande^ 
gavenG anno i )tff * Can. 19« dicicur ; Licet ficundum Cannnicat Sanffio^ 
nes Juerit falubriter crdinatum y ^nod Monachi Ordinis S.Benediili pro 
babitu Cappas claufas 1 cucuttas 9 vei floccum boneftum longum &* ampium 
deferant % £^ veftes fuperiores proximo babitui largas % iongas &* claufat 
per circuitum deferant % &* ifuod bottis vel fotularibus corrigiatis j altit 
if bonejiis utantur^ tamen nonnuUi Monacbi diQi Ordinis in noftra 
provincia in pe quafi nibil deregulari o^frvantia ofiendentes clamydet 
^five, rotundeUos^ veftes fixas decurtatas cum botonibus y in publico de^ 
Jerre non verentur in Religioforum opprobrium 9 ^ fcandalum pitiimo* 
rum. In Concilio Colonienli i)6o. Monemus Monachos % cujuscun^ 
^ue Ordinis exiftant 9 ne catero veftts botenatas vei nod^tas 9 aut fcecu* 
4ng^s 9 vet calceos injra talum baffos^ aut vefies vei s^nas 9 feu cingu^ 
ios auro 9 argento 9 vei gemmis ornatas publici deferant ; fed vefies nw^ 
Jusmodi fieculares €^ corrigias ornatas vendant absque uUa fiSiione fine 
fraude^ Nepe Tabbardis utantur % ^uia Tabardus eispermijfus non exi^ 
Jlit 9 fed per ^ufuni ufurpatus per eosdem. Baidewinus Archiepifcoput 
Colonienfis anno 1 }^8» fcribit : Licet pro felici ^ falubri veftri Ordi^^ 
fus C S Bcnedidi ^ftatu diverja^ fuamplura non fine magna maturita^ 
t€ iigefta emanarunt fiatuta 9 nonnuUi tamen ^x vobis 9 quod dolenter 
nferimsis » in obfervdtione regularis dijcrplina ac fiatatorum bujusmodi 
fe txbibuerunt 9 ut infeUeximus 9 iaQenus negtigentes. Aliqui enim 
€t>ntra ftatum monacbatus propriumfeupeculiumfine Stiperivris fui ticen» 
tia haiere^ tenere^ & etiam de ipfo pro Juo iibitu difponerc nonfor* 
imidant^ ^tiqui etiam > taxatis boneftatis habenis 9 in catigis diverjh* 
rum colortm > ^ calceis bojjlts ad modum iaicorum j nec non in habitm 
iida rtligioni mTnimi congruehti incedere pnefumunt ; €^ f «/ cum de* 
itrtnt in ciaiifiris juxta regularia Inftituta divinis iningilare obfequiis^ 
hujusntodi clauftra abborrtntes 9 per vicos &?* plateas ac nd loca alia inbo^ 
tsefta ^ fufpe&a difcurrtre non verentur. AHqni etiam abjQa monacbom 
ii modeflia , cum ip/os extra eorum Monafteria siinerare contingit , or^ 
mmtntis fuperfiuis p ntcnon piteis attis b* ftriQU Mverjhrum colorum 

# V nii . 



♦ .- -4. 



\ 



txDocuniemis Hiftdrieis. XLIX, iij 

Mr prafumunt ^d ittfhir facularium perfi)narum y alia^Ui plura tsr varia 
inbomfta > ipfis ^ ac eofumftntui 9 & prmdifto ipforum Ordini non modi* 
ei derogantia committere non pavafcunt 9 in divinm Majeflatis oftenfam f 
reiigionis opproirium C^ fcandaium piuriv^orum. In adduionibus ad 
Concilium Pa idenie k Roberco Cardinali celebratum anno 1112« apu4 
Xlanfium ex MS. Aquiciodienfi 9 Titulo de Regularibus & Monachis » 
poft C« 8* tibi reperiuntur hatc yerba : Quia mtdta fcandala £^ enormas 
contingunt ex crapuia quorundam J^onacborum 9 Mte carnipriviuw pef 
iris feptimaniis vei per menfem fe deiicatis carnibus , £7* exquijttts faifa^ 
mentis fefe ingurgitantium 9 flatuimus fulf pana excommunicationis 9 ne 
nmodo taitbus intendant commeflationibus 9 fed ficut in aiiis temporihiS 
monaflicat vita ^ ordinationi reiigiofa fe conjorment. 

£q 1 bella fbrmularia Di(cip4inft Monaflicai Benedidllnflc Sarculo XITW 
fc XIV. ad deiicias Superum 9 in qxxx auihor libri de Imitatione merit6 
bis verbis refpiciat : Quomodo Jaciunt tam multi aiii reiigiofi ^ qui fa» 
tis arffati funt fub difcipiina ciauflraii 9 raro exeunt : abfltaQi vivuntt 
pauperritni comedunt 9 grofsh ve/iiuntur 9 jnuitum iaborant 9 parum io^ 
auuntur 9 diu Vigtiant 9 matmre furgunt 9 oratioties proiotigant 9 Jre^en^ 
ter legunt 9 ^ fe in omni difcipttna cuflodiunti Quibus verbis non 
Monachi Seculi XIIL fed primi W^indesheimenfes Sstculi XV. ad vi« 
vum defcribuntur. Haud equidem verofimile eft ; omnes aut ple- 
rosque Monachos^ his vitiis fuiiTe infedos^ imnro nec dimidiam aut 
tertiam partem* Hemo camen igndrat ; noftris temporibiis nullum 
Ordinem 9 nullum Monafterium 9 nullum fiatum laudari 9 & in ez* 
emplum proponi 9 in quo tot multorum confpiciuiitur 9 & impund com* 
mittufitur (candala« £x his omnibus patef 9 librum de Imltatione nofl 
fuifle ifcriptum Sstculo Xtll. ab aliquo Bened dino viventc S. Francilco 
& S. Dominico^ de quorum taodio Inftituto & fandis ezemplis profun* 
4i liiec 

Ao a* Tria font certa ; i .mo ^ V. Tboma K^ in itsdem locit^ in qut* 
boi (uoruai Canonicorum mcminit 9 eosque i Monachorum llatu di« 
flifiguit 9 nihilominus fuis Canonicis epitfaetum Monachi in latiore ac« 
ceptione tribui* %Ao Iplbs Summos Pontifices in iisdem locis 9 inquH 
fcusCanooicos Reguiares k Monachis diftinguunt, tribuere tamtn Cano* 
Bicis Regularibos in (enru generico Epitbetum Monachi. )«tio V« Tho* 
nMim K« faabere potuiiTe prudetis modvum i 000 (blum ledoribut celaam 
D^ufAmm Ufr. Qrtetudo Ss^c. P di 



114 /* CXIF^ Exceptiones Gerjmijta Ratishonenfis 

di fuam nomen » fed etiam conditionem ftatCis« Gum enim velletf fuam 
opufculum fieri ucile omni generi hominum & ftatuum; experientia ve- 
ro jam etiam tunc (nonftraret» i quibusvis Religiofis libentius i i&o fcr« 
me uoicd 9 legi ac commendari Scriptore$ Afceticos fui Ordinis % prudm« 
tise 9 moderationi ^ & humilicati Chriftianse confehtaneum erat » librunt 
edi AooQymum. Circa primum habemus exemplum in efus fermoni« 
bus ad Novicios. In (ermone primo t poftqu^m diftindi explicaverac 
exercicia Clericalia Canonicorum Reguiarium ; addit : Canobitm Mona^ 
cborum eflficut falfum mare > quod hd littus putrida projicih In fermo- 
oe tertio ad eosdem Novicios fcribit : auamfanSa antmay quaniti^ 
tur totam vttamfuam moribus Cbrifli conjormare ! Ipfe ( eft ) liber €f 
regula Religioforum ; ipfe commentum Monacborum \ ipfe fomia vita 
Clericorum. In parte (ecunda Sermonum Serm. f . Novicios aUbquens 
dicit : Ohus Ordinis diurnum &^ noSurnum coUo Monacbi impofitum 
oftendit cito 9 quantum portare potefl pro amore Dei. £c Serm. 9. ad 
Novicios fcribic : Nit perfeffius^ quam ut Religiofus Dto devotus ^ pto* 
fejjiis Monacbus prompte Praiato Juo obediat*^ — Quis Monacbum trabit 
adfaculumX DiaboIuSf Clericorum inftjdiator y Monacborum tentator. 
In certia parte |Sermonum ad Novitios Serm^ i . cui Titulus : De Cru* 
ce quotidie toUcnday, Novitios fuos ad ferendam Crucem fic animat: 
Fa vagis &* dijfblutis MonacbiSy qui crucem fuam cum murmure por* 
tant ! — Eja ! diledi Fratres f ampleQimini defiderantet crucem ! — Hac 
eji vta fanaa Crucis ; bac fapientia SanQorum ; bac regula Monacbo* 
rum ; bac hdio Ctericorum. — reiigiofe monacbe , &* feQator ar&iorit 
vita f noli ab ajfiimpta Cruce in ordine recedere^ Plures ejlusmodl tex* 
tusKempifii vide in DeduQ^ Crit. §. f^. fol. )). Nunc oftendam 1 quod 
ectam Epifcopi & Summi Pc»tifices in iisdem iocis » oibi Canonicos Re« 
gulares ^Monachis diftinguunti iisdem tamenin latiori fenfu denomina* 
tionem Monachi cribuanc^ Sic Wilheimus Archiepifcopus Colonienfis 
in Synodo Coion. dlcic: Monemus univerfos Monacbos cf CanonicosRe* 
gulares > ne Tabbardis utantur* £n ! diftindio. Idem In Colonienfi Sy^ 
nodo anno 1 )f 7« C«i 1« dicit : IntimamuSf Religiofos cujuscunque OrdiniSf 
contra fui Ordinis fubftantiam 9 &' contra id 9 quod fonat verbum boc 9 
MoN ACHUSf facientes in peccato mortali verfari^ Fridericus Archiepi« 
fcopus Colonienfis anno i ; 70. in Synodo C» f • dicit : Conftitutionem 
Bonifacii y/IL &" Clementis F. qua Monacbis nigris Ordinis S. Bene^ 
di&i omnem in vefiibus inordinatum ornatum ( inhibct ) fuod Staiutum 

Sifri^ 



ix tyoctimentis Hiftoricis. XLIX. iiy 

JKfriiut Pradeciffhr ad Canonicos Rtgulares S. Augu/iini &* Pramon* 
flratenfes extendelat 9 extendimus > in qunntum ipforum Ordinum pati^ 
tur infiitutio. Regularis , cui , ut clarum efl , dUii Afonacbi inferviunt 
laxiori. En t ecum Canonici Regi.lares voeancur Monachi y haud da«^ 
bie 10 fenfu iaciorey cum in fen^u obvio ac rmplicicer conf^radlllinguan- 
tar i Monachis 9 ica ut in odiofis kgibus k Monacbts nm^Iiciter didis 
fpecifica fieri debeac ad eos excenHo & ex.^relTio ; quod e^iam in Jure 
EccleOaftico L. IH. Tit. )f« caucum , & prouc bftenfum eft 9 asque ad 
tempora Ktmpifianis co ciqua obfervacum eft« Hinc eciam benevo- 
lo Ledori obfervare licebic ^ quilm parum ifte Gerfenifta exercicacus fic 
in Dialedicis , more eorum j qui Critica centanc fine primis PhilofophiaB 
Scholafticse Elemencis , nori folum cranfeunce vclociter cerminorum foni* 
ttt per modum infpedtonis momencaneflt in Lexico j fed per exercitaciG* 
nem folercem menci impreflis. Perpecuo enim per duodecim folia cranfic 
ii diffis fimpliciter ad diBa fecundum quid , & ^ diStis fecundum quid ad 
^i&a fimpliciter. Qtiociescanque enim reperic cerminum Monachi in 
]leligio(b> infert) eum fuiflfe ac eiTe Monachum fimplicicer di^um fub 
TeguTa S« Benedidi vel alterius Pacris Monachorum ; & victfliim , ubi« 
cunqae rcperic , Religiofum vel Scriptorem non afleri Ordini S. Bene* 
^xdtx vel alterios Pacriarchst Monachoram » negat , illi convenire termi« 
Dum Monachi« Abfurditas ejusmodl ractocinii declarari poiTec variis 
xxemptis^ ^ic terminus fratris ac fororie in Scripcuris aliquando fa« 
micur in fenfu laciori pro confanguinea perfona in (ecundo gradu ; or« 
^inarid vero in (enfu reftriftiore, ac fimpltcicer pro perfona conjun£ka 
in priino grada. Terminus Sacramenti millies occurrfc in Scripcura 
& Pacribos« Frequenciftimd in Scrlptura terminus , Sacramentnm fuml« 
tur pro figno fpeculativo collacas , vel conferendz humano generi ge* 
neralis 9 aut perfonis parciculart^bus parcicularis ^ qualiscunque demumf 
g;ratiss ; ali^s ver6 nunc fumitur pro figno praQico collactvo perfonis 
parcieularibus fanfbificantis gratia^. Qu^m ergo forec afonKdi^s , & exi* 
mie inepcus ^ qui ex nudo termtno Sacramenci non infpeda capacica* 
le ac exigentia fubjedx macertc ftacim definitivd conrluderec pro uno 
vel alcero fignificaco ad faam libicum ! Hanc abfurditatem Gerfenifta 
Ratisbon. fuomec in fe ipfo pracfenti infigni Documenco comprobat. 

, Ad 9* eirea 1. dicij, V* Thgmam K. anno 141^ fam complefle 
mtiam aetatis trigefiaiam '^aintaiii« In hac actate non vocari (oleot 

P a ampiku . 



1 16 /. CXIV, Exceptimes Gerfenifi^ RatidnHenlit 

• 

iinplitts yuvenes^ Aiioquin qaoc reperiremai in Untverliudbas 9 Aca-i 
demiiSf Lycaeis, Scudiis geoeralibus Reguiarium &Ci docere ysrMsrl 
ix catbedra ? Solane Afcefis > pauci(fimis comprebeQfa ex £vangeli# 
prlncipiis » quat Magiftro quotidie incus docence difcicur f ubicunque lai» 
dicores benevolos reperit» eciam ab iisy qui jam virtiem ccatem Chri- 
fti cransgreifi (unc « junioribus ezplicari t vel in ufus proprios pro in- 
citamento annocari oon poteric? Certe non mulcorum annorum eYoe* 
rientia y fed paucorum folum requiritur 1 uc quilibec Keligio(us fua vel 
cosequfldium ex Novitiatu feryolis incrementa vei decremeoca adver- 
cere poflit. Quod fi etiam ad experientiam circa vias ini>eroas rpfpi-t 
ciendum fitf nulia via luminis & gratisBf nullumgenqs reciprocxcon-^ 
yerfacionis internse inter Deum & animam ^ nulla confoladooam » dere* 
lidionum y iiluftrationum » obfcurationum &c. Variatio t latere poteft 
cos f qui in coilactonibus Caffiani f libris Moralium D« Gregorii in Job» 
in Opufcuiis D. Bernardi & D. Bonaventurx Afcecicis &c« verfati lunc» 
Quoad 2. negari poceft; V.ThomamK. fuos quatuor libros de Imitatione 
fcripfiiTe pro fuorum Confratrum inftrudione. I4 enim k Ger(enfta 
probari nequit. Tocum opus coaluit ex quocidiana anooracione lumi» 
fiumf qusepartimex meditationef partim ex ledioneporum Opufcu- 
iorum f partimex publicis exhorcationibus fuorum Superiorumf prseferi^ 
tim Joannis de Kempis fui germani fracris > hauferaL 

Ad 4» Imprudenrer egiflTec yoannes de Htusdenj fi fuis Religiofis 
librtim NeofaccrdOtis prse fuo Opufculo afcecico • in omnium manibus 
verfance 9 commendaflfec f quod per modum ceftamenti ac compendio- 
fte regolas io arciculo etiam mortisadhuc commeodare voluerac; pne- 
praefercim 9 cum liber de Imitatione i V.Thoma K. magna ex parce ex- 
cerptus ficex ifto Opufculo Joannis de Huesden prouc in Appendice mon- 
ftrabicur Num. h Si aucem liber de Imitacione ;am prsecedencibus fkculis 
aotus hiiflTet 9 fine dubio fuiflfec a Magiftris Alcefeos ledu$ & }unioribus 
commendacus. Econcra In Cohcilio Conftancienfi Religiofis alitsque eo 
conveniencibus maximd jfoanni Gerfoni ^ ic Joanni f^inceUenfi comaatiQ^ 
dare poclus aliena quim lua ^ lex prudeof iac & ratio hohefti poftulabac. 

Ad f . V«Themam collegifte eas gnomas 9 quas k D^ Florentio poft 
annum 1 400. di£b« vel fcriptap fuoc 9 nemo fomniavic unquam, Collc- 
giflfe aucem V Thomam poftannom 1400. breves fententias 9 admoni- 

ciones 9 ac Infticucioaes i foo dile^ifimo Pacrono D. Florenti^ tncc «a- 

aum 



ex Deeuntentis Hijlmcis. XLIX^ \%f 

^ wim 1400« rfidas^ pacetex vitahujus Ttrl ApoflioKcl ac Presbyterl (In 
cularis k V. Thoma per triginca Capica fosd defcripci 1 & iofcrta ediclo« 
oi omiiiuin Operum Kempifianorum » eciam noviuimc Colonienfi i^iflU 
Videtur» Gerfeniftam Racisb. auc non YidilTe hanc vicam 1 aut eam g^ 
Heroie trah(ilii(re« * 

Ad 6. H«c confeftura fundamento & infignts Regulac Crltica! prfiu 
cipio de texcibus aliorum Scripcorum afTutis caret. Prout enim P.Coir- 
STANT BenediSinus in fuis Animadverfionibus proUgomenis ad Epiftolaa 
Decretales Sammorum Pontificum re^d advertit > aiTucamenca incegro* 
rum. longiorum cexcuum intexta alienis Scripturis ordinarid nec con- 
naturali nexu ( addo ; nec eodem fapore nec eodem fpiritu nec eodem 
ftylo ) cum antecedentibus & confequencibus cohzrent^ Ecoocra il« 
la Epiftola PaOoralis ^ feu pocius Regula » Joannis de Hmsden » Chroni* 
co "^SC^indesheimenli in|ferca 9 concinuo nacuraii nexu ,^ eodcm ftylo» 
eodem fpiricu » eodem fapote per modum Epiftolae y ad ufum firatruin 
Laicorum duntaxat idiomace germanico fcripcae t liberrim^ decurric» 
Ejusmodi aucem Epiftolis idiomace vulgari fcripcis» fi aiiquando inferun* 
tur dodrinas (cripcorum lacinorum (ine aliegacione Scripcoris y oon foieot 
(crapulosd verba verbis reddi\ fed folum fenfus retineri. Cuts ergo ver«> 
iio latina Chronlco Wiodesheimenfi inferca cum textu latino libri de 
Imitatione exzA6 Te(pondezt i potius prseiuiinendum 5 Joanuem deHues- 
den non ex libro de Imitatione fuam Epiftolam texuiffe % (ed interpre* 
cem latinom fuifle ipfum auchorem Hbri de Imitatione fuomet (cnfu li« ^ 
berrimd reddencem verba germanica fui Generalis 9 quam veriioneairBtt* 
fchius^ recinuic. I 

Ad 7. Gerfenifta Ratisb, hoe loco prodit miram Inturiam ac feftint« 
tiooem in inquirendo % & cemeritatem in aiTerendo ac negando. Textus» 
quem fatecur fe non inveniiTe 9 reperitur in Chronice Windeshdmeafi » 
Lib. II. Capite 2 u in editione AntverpienG de anno 1 61 1. quse extat unica« 
En ! feftinationem & incuriam Gerfenifiat ! j4fferit ; texcum textui per 
manum falfarii adjeftum ^ negatK^w textum eiTe genntaum« An proterc 
aliud Manufcriptum incorruptum ? NuUum. An profert aliam editioneoi 
Chronici Windeshelmeil(is ? NuUam. An (Xltem afFert racionem prpba* 
bilem corruptionis ? Reipfa nuUam^ Rationem enim fufpicandi corruptio- 
oem hanc unicam adducit, quiaThomas Kempenfis in Chronico Montis 
S« Agnetis de (ui pra^fentia in obitu fui Generalis nuilam iojicit.mentio* 
Qcaii fed UAikm dicit ; quod Jw fratree de Monte S^ Agnetis advene« 

P 3 riat. 



XiS f.CXlV/BxeeptimesGerfeniJla Rathinmenjis ^c, 

Tlnt , Dolla hSti menclone raitpGat. Vcn&m htecne dicaocar fincero 
amore vericatiS) «n (tudlo faitendi Ledoces ? Buschius teQstur , unam 
^orum daoruni Fratcum fuifle Thomam Kenipenrem , eumque tiabuifTc 
in fbmno vifionem de inftante beaca morte Huesdenii. V. Thomas In 
fsoChronico remgeftam cerminls geaeralibusconArmacjde fuo autem 
]i.omlne (ilet. Contigit , inquicC. 19.» ut ante pnucos diet okit&s Ju0 
Fratrts ex tnonte S, Agnetis vinirent. 7unc unut iUorum eiidem no3t 
tale{ommum hahuit , prafagum futurorum, I» textus Kempihi. Que- 
fb ! an V. Tbomas de feiplo nominece ius falva modellia icribere po[ui& 
fec vel debuiHec : Ego interjui ■• Ego bafui fomnium prmfagum /uturo' 
ruta ? Ubi prudentia i Itat^uc recicentia proprii nommis in hae re ne* 

3uidem probabile fundamencum pracbec eipren^um teftitnonium BufchH 
e V.Thomzprcfentia ejuu)ue fomnio prxlago Aitucorum , cfle con- 
fidum» &roalicios^ textui alTucum, 

Ad S* Contefior, me nolte dlvidere Mifanccin. AbGti ut xiMam 

«oqaam vicz refiduse momencum perdam per coofli^lationera inucilem 

«itca quzftiones hiftoricas nu[l'us cerd exitfls. Cercitudinem mora- 

lcm Doflto V. Thoma: non glona Ordinis dadui , fed pro tomptanaada 

«d ejus BeatiBcationem 'vil , (icque pro inftlllanda in lalutem piuriam^ 

ex ejus Operibus paca (ine iuco cloquentlz (uperemencieaci 

dodrial adftruo. Hanc meorum Votonim meCMa 

jttdicid SaptencuiB ceneo. 



APPEN- 



APPENDIX. 



^ 



f 

lao Apptni&x contine&s DocumentA probatorf a» 

PR^MONITIO; 

1N Appendiceni tt)tci fnfiora qoaedam Documenta > partim 
cofijirmatoria eotum > ^u« prius in Deductione Cri- 
TiCA , & in pnefenti cjus Supplemento fcripfef am ; par- 
tim etiam cmre&oria» Ad primum genus pertinet Docu- 
MENTUM I. & II. qus ex yindtcits Kempenfibus tt&c MAfiILLO> 
NiO Ca) , a R. P. TestELLETO , Canonico Regulari Congrega- 
tionis Gallicans anno 1 677* editis , cujus libri Exemplar pri- 
mum anno praeterito per amicum Parifiis obtinuimus. Ad po- 
fterioris generis claflcm pcrtinet Documentum ifl. & IV. Ex 
horum priori conftat , Henrtcum Kalkar non anno 1 44S , (ed 
|am 1408 obiiflc; Authographum tamen , id eft, propriaejus 
manu icriptum , Librum 4e Imitatione , extare nullum. Docu- 
MENTO IV. nobis per A.R.D.ALBERTUM LaUBSCher, Cano- 
nicum Regularem Windcsheimenlem , & Bibliothecarium in 
Eebdorf > virum eximie eruditum & do£ium , edocemur, non 
wmin Manufcripta Bibliothece Rcbdorfcnfls in Bibliothecam 
Em.*n^ Cardinalis Schonborn, Archiepifcopi Moguntini , fed 
paucnla Ibit!km tranflifle , interque ca etiam opufculum Nu- 
MANl, teftis Synchroni, in hac re plane decifivum, remanflfle. 

Tn claflem Documentorum fuppletoriorum etiam adjungi 
t>ofl!et !.<"*> Biblia k Joanne Ftfi^ Moguntino impreflTa flne nota 

aimi 



\ 



l 

J^petiiix con^nera Documenta probatoria. tii 

linni in duobusTomts in folio; quatn tittien aliundc conftat 
fuifle imprcflam circa annum 1460, in ca cditione Joanncs ' 
Fauftius feu Fuftius quoad formam charadcrum fufomm tam 
-cxafte & elegantcr imitatus eft formam Manufcriptorui» , ut 
prima Exemplaria hujjas cditionis Parifiis pro veris Manufcriptis 
fiabita & ingenti pretio comparata fuerint (b). Quisquis 
hanc Bibliam, .cujus etiam nos in noftra Bibliotheca cxemplar 
habcmuS) cum Manufcripto Gerfeniftarum Aronenfi confcrre 
voluerit, vidcbit, formam fcribendi non multo diverfam^cflc. 
a.^° Rcperi his dicbus in noftris Manufcriptis tria Manufc^ipta 
inuno codemquc Codice compai^a, quorum unura anno 1447* 
exaratum cft. Quoad forraam fcribendi limilc eft Libro de 
Imitationc Manufcripto Carthuficnfium in Fkndria, ut proin N^ 
JIL™ Scriptrix de LUSSAN in fuo libro > cui titulus : Hifloire 
4e Cbarle VL Tom, IV. pag. lei^z. &c. non habuerit fundamcn* 
tum folidum , libros dc Imitationc adfcribendi Henrico Kalkar^ 
5.t»o Ante tres Septimanas obtinuimus Verfioncm GallicamLi- 
brorum de Imitationc^ imprcflam, anno 1500. in qua ordo 
librorum cft fequcns. i .^^ Dc T intcriorc Convcrfation, Re^ 
gnum&c. 2.*o Dc r intcriore Collocution. Atidia^n^c. ^^'^^ 
De r Imitacion. Ultimus hic lib^ (qui alias 2$. continet Ca* 
£itula ) contioct Capitula 26. quorum ultimum eft 'cxcerptum 
Ijallicum cx cleganti Hymno jACaPONl ; De vanitate mtindi , 
absquc meiitionc hujus viri. An ergo propterea Jacopomi» 
triura priortmi libromm de Imitatione author erit ? Si conjc- 
^risfoHs res agcretur: fludhiarent omnia. Veriim conjeauraB 
cedant morali ccrtitudini dcmonftrats. 

Docu- 



Ttmmmmmmmmmtmmm^ <— — ■» ■!— i— — <lw» 






%^ D^rin/ijfonnis^ih ^. fFindesh. Do&rina V. Thonut Kimpenjis. 



non denftas : cUma in coelum pro 
sdjucorio ; qusere y pece » puira» 

IX. Ccnfidera>ubi fa»c,quiDo- 
mini & Piincipcscerrstcxticcrunt; 
ubi eit omnis deledatio eorum { 
pag. ^36. 

X. Ad excerna officia riuliacennS) 
frater dilc£te 9 aPpires » nec aliquam 
praclacoram affedcs. pag. a?7*^ 

XI. Libencer 9 cum |^ce(l Herii 
folus fis* pag. x\%. 

XII. Nihil penitus agas finc con- 
filio; & plus femper expercis> quim 
tibi ipfi credas^ pag. aj^» 

XIII. Humills corde fis, & appa- 
racu 9 & nimis multum tion ceneas 
de ccipfb» pag. 241. 

XIV. Mulco enim alicer farp^ cft, 
quim nos putamus de nobis ; fed 
cum parum cangunc adverficaces 9 
tunc nos & alti^ quales fumus 9 ex» 
pcrimun tbid» 

XV. Ama nefciri, & ab aliis 
contemni opca. pag. 242« 

XVI. Ifludulcimum noli neglige* 
rc9 quia cum cognoveris, quantum 
in nocitia defeduum cuorum pro- 
feceris 9 cancum in Dei cognicione 
proficies* pag. 24 j. 

XVII. Quamvis aucem cibi 9 df. 
lcSc fcacer^ regulam ad fanfta qui- 



tuo. Fuigura coru/cationenh ^ dif^ 
fipa ens ; emittt fagittas taas » &* 
coniurbtntUY omms inimici ; rtcoU 
%^ finfus. L. 3. c. 48. 

Ik. Dic-niibi 9 uhifunt modd om^ 
nes iUi Dowini 9 ^uos leni no/iii dum 
adbticvtveiint^ ^ fiudiis florerent 
in vjta fua ? aliquid vidtbantur 9 &* 
moJd de illis tacetur. quam citd^ 
tranfit gloria mundi ! L i . c. 3 . 

X^ ^ulto tutius efi fiare m JuIh 
jeBione^ quam in pvalatuta. L. u 
cap^'9^ 

XI. Pete Secrtt^m tihi ; ama fo^ 
lus babitare tecunu Lib. 3. c. f }• 

XIL Cum Sapiente ^ confcien*^ 
tiofo confilium babey &* quare potiui 
/i meliori infiruiy qudm tuas ad^ 
invtntiones fequi^L. u r. 4. 

XI IL Hac efi ahiffima &* utHif 
fima leQio y fui ipfius vera tognitiOp 
^ dcfpe&io 9 de fe ipfo nibil tenere^ 
L, i. c. 2. 

XIK Quanta virtutis quisqut 
fuerity meltus^pattt occafione adver'- 
fitatis : occafiones nanique bominem 
fragilem nonfaciunt » fed qualisfity 
ofiendunt^ L. 1 ♦ r* 1 6^ 

XI^. Ama nefciri 9 &* pro nibih 
reputari. L^ \^ c. i^ 

XVL Quanto aliquis magis fiki 
fimplificatus fuerity tmtb plura ff 
altiora fine latore inteUiget. Z* i ♦ 
cap. ^. 

XFIL Aliis hquor comtnunia ^ 
aliis fpecialia , aliquibus in fignit 



Do&rinajfomisAblr^enJfHndesb^ DoQrina F^ Tboma KmpenJ!$. iif 



dem Exercicia citi6s perveafehd! 
figDftTi^ noveris tamenf quod omni* 
bus homiQibus non rqualiter ifta 
conveniunt ^ quia Dona S. Spirjtus 
fecundum fuam qualitacem homini* 
bus conceflfa mulciformia (unt : unr 
attccm(ic,alceri vero ^Ucer.pag.a^f . 

XVIII« Deus nofter, cum magnus 
(ic y Sc poceos, diverfis modis^ulc 
fibi ferviri : unus enim in C^ifti 
vuineiibus requiefclt i quod eft fe* 
curius , atcer in ineffabiiibus & mi* 
rabilibus opertbus ejus jubilac & 
exulcat« Proba aucem ^ frater cha- 
riflitne y an hatc internae infpiratio* 
ni tuae conveniunt. pag. a^j*. 

XfX. Hinc e(l| quod oportet ho- 
minem ftrenud cum David clama* 
re 9 &ad quid vocecur, conGdera- 
re dicendo. Audiam quid loquacur 
in me Doininus Deus* ibid. 

XX. Si quis camen in his defe- 
ceric ^ hoc Spiritus fandus perfe- 
Ctiiis ce docebic, quam aliquis id 
te poflTet edocere. ibid. - 



XXf, Prandlo fafto , cikm tlW 
vacaveritf alia aflfumes exercitia 
tibi timorem iocutientia« Medica* 
re de omnibus Dei beneficiiiS' , de 
ektremo jadicio > de mortCi de poe^ 



fir* figttris dulciter \appareo y qui* 
busdam verd in mttko lumine reve* 
lo myfieria : una vox Lihorumr 
fei non omftes arqui in/ormat ^ 
quia intus fum doQor veritatis p. 
jcrutator cordium , difirihuens fin* 
gulis ficut dignum judicavero^ L^ 
9. c. 47. 

Xf^IIL Nonpofiunt omnes wium 
babere exercitium , fed aliud ifii > 
aiiud iUi magis defervit. £. r . c. 1 9. 
Et f fi nefcis fpeculari alta & coh^ 
leftia 9 requiefi:e in\Fafiione Cbrifti^ 
&* in facris vutneribus ejus liben^ 
ter babita^ L. z.c. i « 



XTX. j4udiamy quid in me loqueh 
tur Dominus Deus. Z. ^« c« 1« 



XX. Ego fum f qui doceo bomu 
nem fcientiam f b^ clariorem inteU 
ligentiam parvutis tribuo ^ qudm 
00 bominepoffit edoceri. £.5*^47. 
tf infra : Egofum^ qui bumilem 
in pundo e/evo mentem^ ut plutes 
aterna veritatis capiat rationes > 
quiim fiquis decem annis fiuduiffet 
in Scholis. 

XX/. Quare aptum tempus va^ 
candi tibi , 6^ de beneficiis Dei fre» 
quenter cogita ; ta/es perlege mdte^ 
rias f qua compunSfionem praffant. 
L^i^c. ao. &" feqq, Agit ae morte % 



\ 



His inferdi > ide PaflJooe Dominit 'it extremo judicio ^ depwiis infir^ 
tde peccatis , de tegno coelorain. ni , de Paffione Domini , ide pecca^ 
|Mig» 146« tis^ &" de vegno Oflorum* 

XXII. Prster hKcpratcepta , T^ra* XXI/. O qudm fuavis efl , Domi^ 
ter chariflime > i^ me tibi hadenus ne y fpiritus tuus « qui ut d^cedi^ 
tradica , interdiu (emper tnemine- nem iuam in filios demonfirares^pa^ 
tis, ex Divinis&£ccle(iallicis 0& ne fuavifii^no de c&lo defcendente ittoi 
fidis aliqoid^ autHymnum videli-, reficere dignarisX L^^. c.\i.n^%. 
cctf aut AntiphonanEi y aut oratio^ £x Officio Divmo. 
oem animo revolvere t quoniam 0/nira ^irca nos pietatis tua £m 
h«c omnia cor hominis mirabiliter gnat/f. L. ^'C^. n. j^ 
iiluminantf vanaiquc & noxias co- Tuame Domine^gratia ftmpcr pm^ 
gitationet fstpd mult^m intertut» veniat^^ fefuatur^ac honis operiius 
bantes fenGm iimovent & expel* Jugiter prafiet effe intentum.PgryEm 
lunt« pag. 141^« ^ fum Cbri/tum ft/ium tuum. Ameetm 

Z«^vr.TT«^«6. £x Officib Divino« 
XXIIL }utta liimemodum Pra* XXI IL Utinamin te non dormi^ 
tres devotarum Co*ngn6gationum& ret profeffus virtufum , fui mutta 
Fratres in Viadefain fe folent^xer- /aptus vidifli exempia Devotorum. 
«cre» ibM» £« i.<. i8*isr.tS% 

In veritate tonHteor 9 Domrne > 

^od non decet me inter Vevotos 

tuos T^mm^rari. £« ^. r« f 2« »« 4« 

a^nando recofrdor Vevotorum aii^ 

fuorwn^ tuntfiepius inmeipjocon^ 

Jfundor & tnSefco^ Z«4* r* 1 4* 



«ta 



DOCHMENTUM IL 

T^er-aftispfneriimpttones^ quod antlioT Tibri ^ 1m)tatione fuerlt t^ 
* rteus 'CongregatrQinis Winfdeshermctffis, i R. V. TefteBeto Canourct) 
Itciguflari Pariuenfi adhtbetur ^iam boc srrguinentum. Quod ufus Ep^ 
iheci Dev&tomm $ & prorfiis <cenfimiha -exerdtia devotioms nullfs ^aliis 
fcriptorfbus tamfamiliaria fiierfnts quim Wtndesheimenfibus^ quod pr«» 
Ibatur ab indudionc 'fimiliom Textuum in Libro de ImfUttonC) ^ fB ^iSS^ 
^f^jwJodisV^ JiiUoi^im^cWiiidcsbcim^ 



Autbor Lihi ie ImiUtiw^ F. Ttemas d Cbron.fVindesk Uf 



L De quortndam Devotorum td 
Corpus Chrifti ardend defiderio« O 
quilin m»gDa>fnquic» muldtudo dui- 
cedinis tusr^ Dominei quam ab* 
fcondifti timentibus te ? Quando 
recordbrr Devoiorunf aliquorum ad 
Sacramentum tuum s Domine>cum 
maxima devotione dr aflfedu acco- 
dentium » tunc tk^iiks in me ipfo 
confundor & erube(co« (^od nOQ 
tta vehementer fum attradus % & 
aflPedus, (icut multi Devoti (uerunt» 
qui pras nimio deGderio coiihuoionis 
& renfibili cordis amore i fletu (e 
oon poterant conttnere ; fed oro 
cordis & corporis pariter ad te De« 
am fontem vivum meduUitiis inhia« 
bant, (uam efuriem non valemea 
aliter temperare & (atiare^ ni(i cor« 

Sus tuum cum omni jucunditate 
: fpirituali aviditatt accepiflfentt 

11« Licdt tanto defiderlo tam j^ 
cialium Devotorum tuorum nonar« 
deO) tamen de gratia tua iliius 
magni inflammati defiderii xlefide* 
rium habeo* ibid. n. )• 



HL Udoam in te oon dormlret 
profedus virtutum ^ qui muita fo« 
pius vidifti exempla Devotorum^ 
L* uct i8«a««. 



/. Devotus Pater Florentius» 
dum Divina Myfleria cetebraret % 
Cbrifius cor ejus €^ mimam Jpi^ 
titualit tatitim vina potijffimum rtm 
ptevit f ut onmia interiora ejus di^ 
vini amoris incendia ferverentf at^ 
que in voce exuttationis cmn Pro* 
pbeta jubitaret dicens: Cor mean 
& caro mea exultaverunc in Deun 
vlvum» K Tbom. irn Fitai Horeiii^ 
di c. 1« 



//. Devotus Frater Joi^NNxs de 
HuESDBN juff^iS e/l ad attiora con* 
fcendere y &* ad (acros Ordines pro* 
moveri. Sed » 6 DeuSf quot fufpiria% 
fingultus ^ tamenta tam bumilis £^ 
verecundifratris \ faBus Presbyttr^ 
frater devotus f omnem anima fua 
profeQum in boc fciens confiflert » fi 
rem tantam^ prout efi in veritater 
digni ponderaret^ Cbron. fVindesb^ 
Bufcbius in L^ a. c. i u 

IIL Dcvotus Pater tViUetmus 
JVornecken circa Evcbarijlia vene^ 
rahite Sacramentum valde fuit tim 
maratus. Bufcbius L. z. c. 49* 

Jtem% 



<4^ 



■M 



1/ 



IV. OfFero tibi omnla pla tlefi. 
^eda Dtvotorvm L. 4, «. ,9, a. f. 












%a^ AiAbor^iriitinita^K ^- Ttomasb' Chro». Wivieih, 

^ Jtem* Dcvotus Pater fVfOefmta 

Wornecken omni moch , fir adviodum 
teverenter &* devoti nffidebatur ai 
venerabile S^icramentum % maximi 
guando celtbralat^ Idem L^\.c 33« 

IV t Devotut Fater /tmoMus KaU 
kar frequtnter fic afficiebatur . ut fu^ 
fura vita gaudia pra duicedine Dei 
•&* decote Uonrus ejus y quem dilexit 
in bac vaJie miferia , fapiiispragu^ 
fiare ^ eumque devfitifflme d lo^.gi 
falutar^ cernefretur ^ ita ut ejus »- 
.fiderio fruibilique prajentia ^ lon^ 
ga dilatioms ejus expeQatione inter 
mifpirumfolemnia^muliar^m Ucbry^ 
marum gtatid eum Japi perfufum 
videremus, Cbron.Wind. L^%.c.2%. 
V^ Fidimus in Windesheim dcvo* 
cucti iratrtm Betrum de Goudarquiy 
dumpeni jquotidie^celebrabaty dPrio» 
refiio m^deftiincireparetur ^ bumili^ 
*^r ^ jucunde in noftra ^ £?* Fra* 
trum rprafentia refpondit: Pater mif 
ego quidem innuUa re mundi amp/iuf 
fconde/efff^ in bac mortali vita y nift 
in Deo folo ^ vivo ^ aterno 9 €r in 
^bac fanitiffimiCorporis Sr' Sanguinit 
ejus Cd^nmunicattone^ Bufcbius L.%^ 

VL Devcmis fknricus AianeBi 
fapi fptritu raptus gJoriam FiHi 
Dei & San&omm ejns afpexit in . 
calo ) crebrdque revehtione coplefiia 
contemplatus 9 gloriam cslt &Jn^ 
habitantium in eo defcripjit. Magna 
enim fuit dcyottonis &* extatica 
^conteng^itams 9 ^ mjiquam J /t« 

/ • crj^ 



V. T^otcft •^uilibct devotut xmvii 
tiic ad fpirkQaiem Cfcrtfti coiQrra* 
iDionem & Gnc prohrbittone accede- 
rc f & taiTien ctrds diebus & fiatu» 
to tcmpore Corpus fui Kcdempto<» 
tJs cQm affrduola re^rcntfa fiicraw 
mentaliter debec ruicfpcrc-: iiam to^ 
%ies myftrc^ commtinfcat , ^fuoti^ 
Incarnationrs CfTifti M7ll6rium<^ 
Psilionemquc devot^ rccottt^ <& in 
c;us 4rcccnditur, L* 4* <:. 1 o* 



VTf. Multi dcvofi fncrum > ^ui 
Wfsc nimlo defiierio comunionis & 
lenfibili cordfs &more a flctu fc non 
|)Ot«rant continere; fed orc cordis 
•& coTporis pariter ad te Deum fon 
tem vivum mcdullitus inhia%faQC > 
4!uam efuricm nan valentes alircr 
«UD]7er»:c & iatiarc;» ^nifi cdrpus 



X 



AitthoflJhi ie Imimhm. KTbomai, b" Cbrm:friffiea. Wf? 



taaip canD omni JQCofiditate & fpi* 
rituaii avi^itace accepifleac^ U 4« 
€ap« 14« 



VIF. Omnirnn Devototum jubi- 
lationeSf ardeotes affeduSy menta» 
les excelTuSf & fQperQaturales il* 
luminationes 9 ac cxlicas vifiones 
tibi ofFero 6c exhibeo» L» 4. c« 1 7. 
Qum^). 



t, 



Vllt* Charkas Chrifti nunqnam 
BiiQuituff & magQicudo propitia- 
tionis ejus nuaqQam. exhauritur : 
ideo femper nova mentis reneva 



crymis Mijfam audiindo *fe CMtinim 
ret. Hebat autem uberrim^ 9 Dei 
liqutfadus amore , (f offenfionis fum 
timore 9 prmferttm cum ad Evcba^ 
riflim venerabile Sacramentum erat 
accefjurus y tum totus in lacrymat 
videbatur re/oiutus ^ ut cbori pavi* 
mentum ^ corporis indumenta in^ 
undaret. Bu/ihiusin Cbronic* fVin^ 
disb' /., a. £r. 4;, ' 

yil. Devoiiffimi Fratris Gerlaci 
defcribere vitnm aggt edimur 9 cujus 
interna devoiio, veritatisque cogni* 
tio extcrnis indtciis frequetiter re» 
fu/tare videbantur. hiUr Miffpum 
foiemnia , Officiaque divina fanBa 
iUa gaudebat antma de fponfi fui 
p^ tejentia > fervebat defiderio r ar^ 
debat amore , Jiagrabat affeQu , if 
per mentaies exce/Jus etiam cortut 
fuum vtdebatur fu/ioUere. Gaudent 
gauJebat ih Domino capere Je nnn 
valens prm gaudio de divina bonitam ^ 
tis inftuentia t qua /piritus abun^ 
davit y dicens cum Pfalmijla : Con» 
caiuit cor meum intra me. Jtem : 
Cor meum & caro mea exuluve»* 
runc in Deum vivun)« fu/fm^ 
ma^na multitudo dulcedinis tua^Do-^. 
mine^ quam abfcondiJH timentibut^ 
te. Bufcbiusin Cbron. L, a* r^ff. ^ 

FIIL jiddebat Devotus Gerlacm 
Petri t ideo femper nova mentis re^ 
novatione ad bac facramenta debert 
quemlibet Devotum fefe dif^nert » 



tione ad h«c te dirponere debei^ &. propterea qudd lattenti eonjlderam^ 
iDagpum faiutis myderium attenta dum ej/et cbaritatem Cbrijii nuu 
A Euf. Amwt Mor. Ortitudo &*c. K ptan^ 



1)6 Aithor LiHri ie ImiuttQni. V. 7toms$ 9fCbrtn, Wliiiuh 



confiderattone penfare» ita magnunif 
novum & jucundum tibi videri de- 
bet 9 cum celebras » aut MifTam 
audi) 9^ut fi eodem die Chriftus 
primum Jo uterum Virgini^ dercen- 
deni , homo fadus eflfet i aut in 
cruce pendens pro faluce hominum 
pateretur & moreretur. L.^. c. 2. 



IX» Quod utiie fit farpitts com- 
Itiunicare. L« 4. c. )« 

Qu^Ld mttlta bona praeftantur de^ 
voti communicantibus. £od«c, 14« 
Item: frequenter recurrendum cft 
ad fontem gratis & divinas mifeti- 
cordiae 9 quatenus contra univer- 
fiis tentationes , & fallacias Diaboli 
fortior atque vigilantior effici me- 
rearis. Eod. c. io« 

X« Quim feliz ille eflet , & Deo 
acceptus $ qui fic vivit 5 & in tali 
puritate con(cientiam cuftodit > ut 
^tiam omni die communicare para- 
tus fit 5 & ben^ aifedatus elTet f fi 
ei liceret, & fine nota agere pof* 
fet : fi quis tamen interdum abfti- 
net » humilitatts gratii » auc legi« 



qum minui , quali afftBu & chari^ 
tate Dominus Nofier JEfus Cbrifiut 
incarnari propter nos voiuit^ fuali 
incomprtbenfilili affeQu feipjum ob^ 
tulit aternoPatrif in Crucepro nohis 
Ho/iiam fanilam & immaculntam 
tali affe&u ^ non minori offerret 
quotidiefe ipjum pro noiiSy pracipue 
in altari , ^ auamvis pradiQa fe* 
mel exbibita junt ad extra ; tamen 
quotidie ita recenter fiunt , ficut 
fuando ad extra ofiendebatur , &* 
tali nihilominus affeBu A nobis que* 
tidiefufcipi deberenty ac fi jam in 
infianti fierent , qua Dominus nofier 
JEfus ad falutem noftram tempore 
fuo exbibere dignatus efl^ r.TeftcI* 
letum foL pa* 

IX. yeUemyfieffetpoffihiliy ut 
pofi bujusmodt exercitia » cum Su^ 
periorum tuorum confenfu femper ad 
o£fo dies communicares , quiaficmi^ 
rabtlem gratiam fi^ fpecialem acci^ 
peres fortitudinemcontraj^mnes ini^ 
mici tentationesy 6r* ego fperarem 
id Deo valdi acceptum. yoan. de 
Huesden. 

X. Licit ita fapi aliquando cele^ 
brarei , ut hinc mirarentur fui% 
qudd fapiiis reverentia causa non 
abfiineretf per humHem tamen ali^ 
quando vet femel in bebdomada ab 
hujusmodi My/leriis Divinis fubfira* 
Bionem quafi mente renovatus vebtm 
mentiofi defiderio ad eorsm celebra^ 

tionem 



Anthr UM dt ImitatiofU^ V^ Tlmas, tf CkmJVinitih. 1 1 r 



fSnSL impediente caufa % laadandus 
«ft de reverCQtia. L*4« c«io« n« ft 



XI. Mon decet me inter Devo- 
tp$ tcios commorari» L« ).c. f2« 

Utinam in te non dormiret pro- 
fedus virtutum 9 qui mulca (kpi 
vidifti Exempla Devotorum. L» i • 
cap. ig* num. 6^ 

Quando recordor Devotorum.% 
toQC itt me erubefco* L. 4« c« 1 4« 



tionem peragendam ardeniius iterum 
infiammahatur ^ Bufcbiut JUz^c^i^ 
de 7oan^ 4e Huesdem 

Item: Licet omnium ReUgiofo^ 
rum exercitiorum finem effe fapius 
diieret* Gufiare &* videre in Siicra^ 
mento Altaris fu/im fuavis efi Dom 
minus > tamen ipfe nunquam conti^ 
nui ceUirare prmfumpfit 1 nec Fra^ 
tresfiios in boc ejffe quotidianos unm 
quam fii^i complacuit 9 quin Sf eos 
ptoptered notaht. Idem £« 1« c.^9^ 
de Willelmo Wormken. 

XL Ciim igitur , in^uit 9 fiudii 
causd j in annis adolefcetitia Daven^ 
triam pervenijfim f quafivi iterper^ 
gendi ad Regulares in Vindefem 9 ibi* 
que inventts Fratribus Canonicis 
Jtegularibus tum Germano meo > bor^ 
tatu iUius indudus fum adire fum^ 
ma reverentia virum Magiftrum 
Fiorentium. j4djun3us tam devoto 
f^iro fi^ devotis ejus frattibuSy quo^ 
tidie devopam eorum converfationem^ 
attendi \ nunquam pYiks tales bomi^ 
nes vidi tam devotos* t^en» TbM% 
Jn Fita jfoan^ Gronde Cap^ i. 



DOCUMENTUM III. 

De pratenfo Libro de Imitationc Henrici Kalkak 

Cartbufianiy dntiquioris V. Thomd. 



«/^ERTUM^ Esr^ Henricum Kalkar Carthnfianum , pietate & doftrlna 

V^ prcftantem jam obiifTe anno 1 408 ; erraiHe proin Gundlingivm ^ 

Morerium^ Smrtium^ Foppeuium b^c. qui e;us mortem ad «fium 1443^ 



4 j» Appind, Docvm, tll. Di Hturici Kaikar prmttv/h Manufc, $tCt 

teferunt , qaorum errorem la DtJu9, Crit. $. 24^. fol. 294 tpGmet 
indilcufrum «liqui. 
a. Certum est. Adeo noQ cooftare ) Librum de Imintioae oiaDU //mr. 
rici Kalkar fcriptum vel dercriptum cnTe , uc potius coaftet de op- 
pefito. 

3. Utraqus aflercioals pars ex Documentls diligenttfllma mea perTefii- 
gaclone noviter retedis liquid^ probaiur. 

4. PaRS PRiMA, * quod Henricus KaJkar /am obierit anno 1408. faTit COB* 
vincenccr oLlendic niodcrnus Biblioihecarius B.bliothecx Equitum Me- 
litennom Argentoraci vtr erudit flimus cqu^ ac hutrantilimiis (c) 
qacm per ^R.. Superiorem Canoaicorum Regalarium ad S. Ludovicum 
trogaveram* ut ex£pl&olis Manufcripcis Hinrici Katkar ia ea Bibtio- 
theca alTirvatis cerciora perquirerec £d! £jus Kefcripcum de aon« 
obitQS Hearici KalJcar. 



(c) Prtncifnii]ofephasMel.MenTvecq I Ordinii S. Jouiais Hjrerolbl. Pres* 
byter, Commende Argeiiiineiiris & SeleOidieans CapituUris , per 
AllemaniRiQ Superiorem Vinriu) Geuet«li«, 



RESCRI- 



RESCRIPTUM 

RR«'' BlBLIOTHECARII ARGENTORATE^SIS. 

Llcet DICTIONARIDM de M^rtri, uihdrtam in Bibl.Belg. & Petreium ir BibL 
C«rth. cirans » ffenricum t^l^dr aRiio Dominl 1 448. mortuinn efle tefiificetur: 
titnen eir Lbro MS. qui in naftra Btbliothec« fub Lit D. N. loft extat, in quo au- 
meii «nnorum , quibus epiftolae (criptor funt ^ idjicluntur» eum non anno 1448 » fed 
porius 1408 mortuatn elley apparet ; fiquidem ejus eplltois in hoc MS. contentae 
noa ukerUis quim usque ad annum 1408-. progredinntur. Nunc epiflolas ea fiurie, 
cpia ab HenrisB ^dll^^r dats iuat, recenfebo» quia mmatus ellOi*do in MS. 

I . InCTptunt Bpi Aolz M. ffenrUi t^dl^dr de Ordine Carthulienfi. Primf ad Peirtm 
Xiovnium de ^uotidi4n§ h^UcdufiQ oratiohis fpiritualis Exercitti doinus Confluentie» 
cui circa annum Domini 1370 iftam mlCt Kpiftolam. X}f| 

s* Epift. iecunda ejusdem , ad eundem de Hegtmine erdindf O* merdk , eadem cem- 
pore. 

8» £pift. eiusdem ad Job. Bdcherdch, Monachum Cdniluentis. 

4« Item ejusdem «d eilndem ied loAgo tempore ante prsecedentem mHTt de fdPien* 
tiu & meda ordudi ; anno Domim 1377. ^ X87f 

B. Epift. ejusdem ad Dominum ^ahsnnem militem de Orwerue comiDoi-antem apud 
,Carth. prope MoguiKiam Mino i}8o. i%t^ 

y. Jtem ad eundem Johannem Militem^ 

10. Epiftola KALKAR nd, l^ratrem fph^nnem Cdftis Monadium Confluentiat. 

ti. Jtem Epiftoki ejusdem ad eundem Fratrem multum cdficatoria. 

12« XtemBpift. M .Henrici KALKAR ad Dominum fehannem Stcc^ quidem Procara^- 
^rem Domus Conila. Sc eft Libeilus ftepudii ad morcs farcuiarcs anlmas religia* 
m prius adutteras denuo autem |Bfu Chrifto per gratiflm defponfatae. 

13. Epift. Kaikar «d qucmdafn Fratrem 

5. Epift. ejusdem ad Conradum Winc^el abfolutum ab oAdo proctnrationis infor- 

mans eum quomodo poftea fe regat. 1384. 1384 

7. Epift. ejusden refponliTa , fcilicet M. Henrici Kalkar pre Priore Colon. de modo 

obfervando iu Mtifa 8c de tbftitientiis faciendis circa aimum Domini 1384. td 1384 

Priorem Moguntia?. 
17. Iteni Eptft. td joh. Kes Victr ad Carth. Mogunt. datum in Epiftola ^fa eft 1390. l3Fa 
i8» Epift Kalkar td johtnnem Kes iio?iter fa£lum priorem dttum in ipft Epiftolt 

eft i3pt. 1^9% 

%6' Epift. Domini Gerlaci Carth. Confl. ad Kaftar tnterr^gttivt 13^4. 18^4 

Epift. refponfitlia Kttkar ad eundem Geriacum. 
4. Epift> ejusdem ad tiovum Primem Domus 1494* 1^404 

14. Epift rcfponfivt M. Uem-ici Kalkaatd pr«di£iuin , circt titnum Domint i4^Jf* ^io$ 
ly. Eplft. Kalkar td quemdam priorem invitum exifttntem in officio fuo ffiidt ei^ 

tnno I40f* ''4^5 

so. Tr«tet/ 4e difiinftioiie feieulitnim H, Ktlktr td Petrum Monaclium Confl 

K I iS.Itea 



1 14 Rifcriptm RR^wi SiHiotheafii ArgmHfAttnJli. 

>40< 25. Item Etrift. Intcrrogfltivt Fritri Joaimi Dotzanno Domiiit 140^. 
fipifiola rerponfiva Kalkar. 
%i. Ittwi Epift. Kalkar quare & quomodo compofici fiierinr ifit libri icllicef SufflflMK 
rum , Decremm • Decretalia Sextus- Clementia & cattera plura ail Fratrem Jo^ 
hannem Dol^ 
1407 Bpiflola Fratris Jo. Dolz ad Kalkar inutriique epiftolia ipfis datum 140^. eft. 
11« Refponfio Kalkar ad pratdiAa. 

13. Incipit exhortatio Douiini H. Kaikar ad Pettum Monachum de perfeQiooe oienHsi» 
1490 ^' Explidt exhortatio Kalkar infra annoi 1370« 1480« Itaque dircrfia temporibusflc 
i40t ^ ^" diTerfis Ittterts mifit ad enm prsediaa. 

KB. AuQor, qut hunc librum dejcripfit^ in ee pcccavic • quod auBierniii t* .aatepo* 
fuit o, quum fcriberc vokierk X4g8« 
' tf. Item Eptftola ejasdem. 
^. Item ejusdem exbortatio^ 
28. lcem cjusdem ad eundera« 
s2^, Item ejusdem ad eundem. 

Epiftola interrogativa Domiiti Gerlaci Monachi G>nfl. ad Kalkar • tn hac ttctm 
X4t7 Epiftola datum ieft anno Domuit 1407. ' 

<30* Bpiftola Kalkar refponfiva ad praediclam Epift. Fratris Joaonis Dolz interrogaoc 
quftdam dubia de prsefcripta.Epiftola» in ipia Epiftpla datum cftanno Domim 
>to7 14^7* ^ Vtgtlia Nativitatis Martaeyirg. BpiftoLa Kalkar refponfiaiia ad praedi^ 

Hse funt omnes Epiftols M. Hcnrici Kalkar» quc fer^ anniim 1408. artingufit* 
htnc quia plurcs Epiftolse ab Hen. Kaikar noit extant» & ipfe anno 1 370« fcriberc ia- 
cepit 9 colligo anno t^oS.mortuum efie. St enim vitam usquead 1448 prorogaflci» 
fequeretur, eum jam fecundo aetatis anno litteras dediiTc» quod non credibtle, nemo 
cnim ignorat , puerum duorum annornm nec legere » nmito minus fcribere pofie, 
^(Bcherus quoque vir clarifiimus , qui de hiftoria Htteraria optimfe merirus eft, & om* 
tit ftadio maxim&que diligentia ex optimis auQoribus "vitam , annum emortualcm , ar* 
que fcripta omnium DoQorum coilegit > in Lexico fuo Eruditorum dicit Henriaini 
Kalkar anno 1408. mornium efie , Andream Bibl* Belg. Svvertiu. Athen. Belg. Tri* 
themium de Script.Ecdef. Tabricii Btblioth. Lat«mcd. aevi tcftes adhibens* 

Hucusqae Refcriptum mbderni RR.tni fiibliothecarii Argcntoniten* 
jfisi cxquo fequicur ; Hcnricum Kalkar anno 1408 mortQumefle. Cui 
Rercripto addo Obfervattonem notatu dignam. Si liber de Imitatione 
|am exftitiiTet tempore Henrici Kalkar » Afcetae celeberrimii non potQi& 

« lct facilc effogere cjus notittam 9 ftftimationem 1 & commcndationem. 
Ideo nomine publico convenio RR.Bibliothecarium pro curanda editiooe 
commercii Epiftolaris aliorumque MSS« Henrici Kalkar* Sic enim ali* 

* i|uaQdo habebltor Epocha (atis ^erta liifi dc ImitatioQC intra anQu» 
rfoS & 1416« 

AlTHU 



Rtcm Epifith RR'*»i P.SntMiut Peie, PrJorii Cartlmf. ^c, i) f 

Altera Pars. Qaod Lihri de Imitatione ab Henrlco Kalkar fcripti 
non fint ^ oflenditur ex eo 5 qoia codem cbaradere ibi fcriptum tQve« 
njcur num. 10» Opafcuiun S^Ephrsm» fcriptum 1419. & Opufbttlam 
JoANNis Delf fcrlptum 1428« Onod vero Libellus ^r /«riPfii//o»^ 
copulatus d quodam devoto Cattbufienfi nii prohibec 9 iHinG terminum 
eopulatus fumi in fcnfu fiio obvio 9 ac proprio ^ ita ut idem (ignificet » 
ac odjunQus prioribui Bemardi f Rushrocmi 9 Hieronymi , Petri De^ 
expolitioni Ora^onis Dominicas (criptse anno 1428« Accedit 1 quoKdi 
RR«mus Bibliothecarius Argentoratenfis teftetur 9 totam illam Epiilola* 
rum ab Henrico Kallcar exarataram colledionem non ab ipfomet Kalicari 
(ed ab alio janlore f eoque imperito Copifta fcriptam efTe. Idem prola 
lentiendum de eo j qui fcripfit 9 & in uaum Codicem coputavit aiioa 
TradUtus cum \ibx\%ae Imitatioue. 

Fecens Epyiola RR."'' P. Brunonis P e d e Prioris Car- 

thufienfium in Bandria ad RR. DD. BOSMAN Priorem Lova- 
ttienfim Can.Reg. ad D.Maniaam idetn monftrat* Sic ha(>et : 

»> Reverende admodum Domine. 

PEfitioni tus libentiflimfe liitisfacio inquaiitum pofliim «fed non in qntntamDomt- 
natio veflra itidigere videtqr. Ad primum pun£lum ergo : In? enio hic in libro 
in iimo in quo varir Tradatu^ MS. in pergameno fcrlpti» circa finem^mQatuai 
unum» qui habet pro titulo: Quidam utilis TraSatus proficere volentibus, compo* 
iitus i quodam Carthuficnfe nomlneKalkar. primo de exercitio Compun£lionisGiput 
^fimumy &habetCapitulir undecim. Tra&atus ille valde fimplici ftylo fcriptuseft» 
8c habet interdvm illam exciamationem : Och mi Dominey och $j mi Domine ! iii 
fine habet : Explicit Monachale Exercitium. 

!n eodem Libro ctmpaSus efl fequen^ , qu! prp titnlo habet : ^mmonUi$n$s 
W^ SdcrdmtnU, Cum fuanta reverentii chripm Jit fujcipiendus^ £t incipit : f^enite ad 
tne 0mnes , fui latoratis , hic ell Liber 4 tos > quem videmus in Libello de Imitatiene 
dhrifii ttaejf hic folus. Et habet in fine : explicit hoc Opufculum devotii&mum dc 
venerabili Sacramen«o. 




fiunt ammonitiones ad fpiritualem vitam valdetitiUs O* notatiles , O^pi 
ff9ne Chrifii eT c$ntemptu omnium vanitatum mundi , 8c incipit : fui Jefuitur meO^r^ 
Cc contlnet capitnla 15. 8c haket in fine : MxpHciunt ammmtitiones €Te. 2.dds Liber 
^abet pro titulo : Incifiunt ammonitiotm ad interna trahentes, ' &prim6 de intertht 
€0nvcr[atione. Capituitn i4iiD t(^netm Dei inira ves eft CTr, fc coBtinet 12. capi«e 

Cttla. 



1 ) 6 Ricm E^flola RR,^ Bruncnis PeJe^ Priaris Carthuf. tfe^ 

mli. in fine bflbet : Exfliciunt dmm^nitUnes 4d iniemd trahemes. sttus Lrber hc«* 
bet pro titulo : De inttrn^ chrifii locMthne dd dnimdmjidelem. & incipit : sytttdinm^ 
\juii U([U4tur in me D$minus DeustX^c. Et habet $9- capiiuli« in fine htbet? Exfti* 
cit LiLer interna confoiatitnif. 4.tus Liber pro titulo habet : Cum fuanu rtveren* 
tid Jit d>riflus.juj€ipiendus, & incipit : renitc ddme $mnes CTc. & hibet ciip tula I0. 
& iii finc fciibitui' : Sxpticit hec Opufcultm deveti^mum de venerdhrli Sdcrament0. 
Dee grstids, 

Liter item dlter in i2.mo fcd ifnprefTus » in nijus tnitio rldetur Iniigo iriri & 
foeminz SyWeitrium , fcutum tenentium » in quo dus littersr P (iiiiul junflaf , cum 
panri Cruce illis lupcrpofiti , nomen iniiicintes ImprefTorit M//^^/ /'i^#iarr^^/. Alter* 
facicfl hibct imnginem Sfllmtoris noftri in Cruce pendentis & |udsorum fldCtintiuoi 
Scc. Coiitinet Libellus. hic 4.#r Liir$s de Imitatitne chrifii , quorum pHmus hibet 
■pro titulo I Jncifiit Uler frimus foannis Gerfen CanceUArii. Parifienfis de Imitatiene 
Chriffi C^ de contemptu omnium vanitatum mundi. Cflpirulum prinmm quod incipit; 
jui /efifitur meC^c. Et hiber cipitulfl ij.&ia fine : ExflicH Liler primus, Libcf 
ddns hibet pro titulo; Incipit Liler fecundus » de interna converjatione. Cipitulum 

Jrimum; J^egnum Dei intfa vosefi^ dicit Dominus (Tc. & continct \%. Cflpitula. & 
flbetur in fine. Explicit Literjecundus. Liber ? tius habct pro titulo: incipit Liier 
4ertius de internd Ctrifii locutione dd dnimamfidelem, Cipitulum primum ; s^diam^ 
fuid /afudtur in me Dominus Deus. & hflbet CflpituU 64. &in fine: explicit Liier 
tertiuf, Notfl, quod hflbeat plurfl cflpituti » quta omnes Orationes fld Deum in hoc 
Libro occurrentes numerflt pro| Cflpitulis. Liber ^.tushflbft pro tmito:,/vr7^'/ Liher 
juartus: Devtta exhortatio ad JanBam Corporis Chrijfi Communionem. 9^ox chrijii : 
renite ad me omnes C^c^ & hflhet capiculfl 18. & in fine : Explicit Liter fuartu94T 
ultimus de Sacramento ^ltaris. Hic immeditt^ precedenti flHigatus fequicur imprcf^ 
lus flltcr , qui habet pro titulo : Joannis Gerjon Cancell^rii PariJienfiSi TraBatusde me* 
ditatione Cordis. & iii fine ejus ; CompUtum efi OPuJculum exaratumfue Vattjiis per 
Fhilippum^Pygouchet invice Cfthare in LocagHs CoUe^ii vulgariter nuncupati de Dain» 
pille anno.Domini miUefimo fuadringentefimo nonagefimo fecund^f Me vero fuindecims 
tnenfit Julii, 

£fl & Lihcr unus in Qt,iflrto in dorfo hflbcns Littemm A , qui vflrifl compre* 
hendit diverfo chflraQcre fcriptA MS. ill&quc flntiquiflimfl & (inc ulio dubio fcripii 
Sccufo 1 5 to 

Primus TraQatus finc nominc flufloris hflbet in fine : Explicit LiheUus per 
fuUhra Exempla excitans <T infammans ad devoum O" firenuam divinarum hordrtm 
ferfolutienem Deo gratias. 

2. Trfldfltus eit exp icatio devotfl OrfltionisDoininicSy AveMflrii filutitionfig 
tc fymboli f & habet iii finc : Exjdiciunt ^xpojitioues ^Alphaketi , fcriptd per mdnus • 
pannisPetri Seinfito. Hic, qui me fcripfit, cum CfarjAo vime glifcit Uudi fcri* 
ptorem» doncc vidcvis meliorem. Laus efl finire» pudor efUnrcepta perire, Lius ia 
fine dicUr» quii is i fine probatur» fine anno. Nota « quod habuimus in Carthu- 
tifl Monflchuff) hujus domus profeflum , qui vocabfltur ^oannes Fetri de Delft , qai 
ekfAx \\ Jumi 144^. , 6c itiirit Prior CarthuiiaB dc Liriqu. 

S.TttK' 



• 

Kectni Epiflola RRM Britnonh Peie^ Prtofis Carthuf. H€. i 3 7 



3. Tra£latus continet mfus de rel ih 12* yAhufon^s cUufirdks, finenomlne 
fuQoris 7ei tnno. 

^ 4. DiSamen ii Lande vitd rtguUris <T iejftBu viu fdcuUris. Item InBruiliw 
W.Bemarii di Mondchti, litvry Ferfus de excellentia Ordinis C^tthufUnHs , & ie frdrogs ' 
tivis CelUy Lduififut foUtdrid vitd^ Sine au£lore vei annd. 

5. Tra6l2tus qvH habet pro titulo ; Incifnunt exfofitiones iiverforum aufforum'^ 
fiffer Pater nofter ; ExfliciunS divtrjd Exfoptiones diyirjerum Dofiorum fufer Orationd 

Dominicd Vdlde utiles , ^uid toUm Ordtionem Dominicdm enuclennt vertotonus V' egrem 
gie CTc. Scriftd dutem C^ finitd fer m^nuf fodHnis fetri Delj dnno Domini 1428* 
/n f^igili4 ^odnnis BdftiBd, De yuoUudetur t ^ui nos finefine tuetur. ^yilnen. 

6. Tiadatus eju&dem oinnino charaderis , h.abet pro titnio : Incifiunt Mxfofti^ 
tfes trium Sjmbaloturn. 8c in fine : Exflicit SymLolum ieati Hieronjmi^ 

7. Libeilus hic fubfcriptus de quorumd*m Vircuium exercitiia olim editus eft 
'irt vulgfiri Lingna Brabancs 4 venevabili viro Doitiino foanne de J(uislroec primo 

l^riore Monafterli vallisviridis , Grdinis beati Augijftini juxta Bruxellam in Braban- 
fia, fed poftea or plures humines nllanim provinciarare Sc et*am alreriuis linguflE po(^ 
fent legei*e & intelligere » atqoe ex eo in vrrtuiibus proficere> -ftr qiremdam alium^ 
cujus nomen fit in Libro vitae ad honorem Dei& aedificationem animflrum iimplic)''* 
& rudi ftylo in Ifitiiium eft transtatns / & continer 1%. Capitula. De Humilitdto Capr-- 
tulum I um De oUdientid 2 dum 8cc« in iine hsb^tur ; Exfiicit hic LilfC&us <Tc^ 
Deo gratids, Siiie nomine fcriptoris nec anno. 

8 Traftatns habens pro tttulo ; Incifit LdnienUfio gloriofd Pirginis Mdrid^ 
Juxtd Oucem JEfu, iedti s^yUigufiiHi vel fdiofli Mernnrdi, In cujtis fine habeiur: Expli' 
0it L^mentatio Mafid. 

^. tfic fe^uitiir imraediatk eodam charaderf fcriptiis Liber habena nto fitnra* 
fequentia » mtnio fi.riDta : Incifit Libeiius ^fuiddm devotus coPuUtus i ^uoaam devot^ 
Cdrthufienfe domus Ceirid, & habef tres partes principales Qnarum prima fic intifu* 
btur : Jncifiunt ammonitiones dd ffiritudlem tfitdm valde uti/es , CT hdtent CdfituU 
45 Cdfitutum frirnum dt Imitdtione Chrtfii ZT contemftu munddnorum. Qui fefuitur 
meCtc. Ultima ^trtfmenfo fcripra in fine ait: Tdntum froficies, ^udWum fiii vim fn* 
tuleris. Deoprdtids. Scquitur lirtcris in minio f Exfiicit frimd fnrsifiius^incifit 
fecundd » Crintiticldtur fic : Incifiunt dmrhonitiones dd internd trahentes. Cdpitulum 
frimum ie internd Converfdtione. Deinde atramento: J{^num Dei intrd vos efi C^c* 
Capitolum duodecimum fic ^nit; Qionidmfer muitds trihuidtiones ofortet nos intrdrt 
regnum Dei Sic finitu^ : Deo grdtits. Sequitnr. lExflicit t.id fdrs Incipit tertia ij^- 
titultfta i Liler interrU dnfoidtionis €7' hatet 5^. CdfttuU. Cdfitutum frimum ie rn- 
ternd Chtifii Locufione dd dUimdmfideiem. Haec in nlinio, fequehtia arramento prflrter 
dift nQionem Capitulorum tit ante quat funt fimlliter in minio ^udidm^ tjuidioqud- 
tur in me Domfnus O^c. in fine aUtcm ultimi Capifuli hsbet: Frofege V conjervd dni* 
mam fervuii tui inter tot difcrimind vitd corrufttlilis ,• dc comitdnte gratid tud , dirrge 
fer viam fdCis dd pfofridm fetfetua cUfitatis. ^me^ Deiftde expHcii devotifiimus 
Tra£lfltulus internarConfolat onis. Hujtia libri folia partlm lunl papyraceaj 8c par> 
tim membrflnetf. 

Dstiif.^ort^Mof.CirtttudoUc, % «oto 



/ 



n ^t Ream Epifidla RR,mi BrumHit Peie^ PrioHs Cartbrf. S9^e. 

10. In codem femper Libro A. TraQatus intUuittus : JnciPit liter S. Sjfrem 

tDUconi.dt^u€ ^Utii de'Compkn8i»ne Cordis.iC^c. .& habet iii ftne .: ScriptumDA- 

ventrid anno Domini M.-.LCCC, XIX, ydus Januarii ( id cfl, M. 41;^. Idus ) Feris idd 

^fofi Efifhxniam Domini hork 4/4 velijuinttL de no8e per .manus /£.gidii desXtreidt aliiF^ 

Huette. oretispro eo unum u€ve Marid frofter.Deum. Mic Ziter efl Jimilis chardSeris 

ut frttcedens vel equidem farum differentis .ficut .8c fe^uens, 

II. Hic habec pro titulo : chronicaJ^riovumDomlos majoris Qtrihujidl 8c iiicipir.' 
quoniam atteflante Jcriftura CKc, ilic Liber videtur quafi 2;4r//V maoi/^ivj fcriptus licjfec 
omnibus.anciqms, veruntanien charaQer initli & (iiiis videtur idecn. In fiiie autea 
habet: CompiUta funt hdc a Difmino Henrico de I^ll^ar JuL anno Domini ejusdem jEfk 
Chrifli miUeflmo tricenteflmo nonageflmo oHavo , circa Feftum B Joannis Baftiffdi duratio* 
nis vero Ordinis Carthuflenfls anno -CCC XUll ( id eft 3 14 ) Hu]us Scriptoris rejuiefcsU 
in omniius horis ffiritus in Chriffo.dum mundo tranflt ak.iffo. 

In eodem Libro funt adhuc fex talea Tr«£latus MS fpirimiflc« ferinones *&€• 
.penultimus vet-6 fic incipit : Egregio virjo foanni de Gonans j ^jui olim in fdcuU miles 
inflgnis,t f^ttnc in Chrifii Jervitute cum frdclara Carthr/fienfi Familia illuflrius \ fum 
Jodnnes Cancellarius indignus Ecclefla Parflenfls CT^r. .& in fine : Exflicit Tradatus.dt 
non efu^carrtium a I(gv, J>omina Magflro Joannede Jarfonio Cancellario &c. compofi* 
.tus. £x .prscedentibus facil^ judlcare pocefl Dominatio velira ^ quod er«m Ordo 
iiofier, >fi yellet, aliquiit juris fibi vendicare pofTet in lite vefira quoad AuQorem 
Libri dc Imitatione Chrifii : fed in hac re me.ti^ero «d Bullam^enediQiXIV. :Pon- 
tificis^deBeatificatione beafi}{icoki de Albergaco JBpifeopi Bononienfis Cardinalis&c 
de 2$. Septembris ^744 in qua hiibet fequentia : «^ vero fraclari fuofueCartbu' 




CTOS FACERE . M rtRh fuit adnotatum. Maxime miror , quod cura in omnibus 
Codicibus de Imitatione Chrifli MS. in initio cujusque libri poniitur : Incifit vel in^ 
cifiunti &in fine : Exflicit vel expliciunt: illa verba in Impreflionibus hujus libri 
non inveniintur , ficut verbum illud Capitulum tale^ ui cujus loco inipreili libri h«* 
htnt Caput tale. ilta verba /ncipit liier talis &, explicit , & iila nominatto Capituli 
ftb initio Ordinis Carthufiani noflri nobis in ufu fult, &in hani diem in LeQionibus 
oxnnibus , in fcriptis &c. {Iriaifnmfe ep obfervatus 

Ad jui veflrum redeochiriflimeConfrater: efl in noflra Bibliocheca Liber unua 
impreffus in^to tnno 1518. inciculatur fic : Gregorianafuper novtm teftamentun^ 
ad finem faujus Libri compa6lus efl MS, Catalogus , vel ut vocat Reperrorium Libro* 
cum Domus Carchufis S.Sophiae, cuucpropeBufcumDucis fecundum ordinem , quo 
linguli Libri pofiti acfignati fuerunt, in litteris ac locis in Libraria diOs Doflius an* 
no is^8- fttbLitera K faabet; Thomasde X^mpis de contemptu mundi iT ImUdtione 
Chrifti imo. 

Folio Verfo item : ihomas l^pis de contemptu mundi <T Imitatione drifti . 

^um a« ^iis. f n _. 

Loco figuato O, nom. p£. Qudrtus Uber tnftitutionis Pdtrum & Tpomas i^euh 
Pii M contemftm mundi tT Imitdtione Ckrifti. 

m NliflL 



£piftolk^ri€mior JULEbruMms Rie^ odKRMDMofinan &'c> 1^9' 

Niitn; lou f^nuts J^mfis de conumptu mundif ^ tmiuti^ne chrijli %ji0 
Wfff aliis. 

Litera Pi num: 47: ^Ahmfiniiiones Frdtris Tima l^pis, cum iliis. 

CsetCKiin non^nyenio iilc teftimonium mei Conventus neceiTarium; Refpon*- 
dEliTem citius >' reU fupervetiere negoria » quas me rebus msgis^urgetttibus^occugf 
A^nt^ Maneo' ad omnia dlia piratiffimus 

Revcrendae^ Pomihationis veftrae? 

Sx^ CartHu/Sa nnHerne ptapf Angianfi^ 

SumiBimuiin dbrilfo Jirvus' 

f^ Bruno Pede^^ Prior.- 



MynBMMlH*AiiMft««MM 4alkMMMMi«MBk«MtaM «MiMkMMMM 




recentior KK P. Brunionis P e d e ,, ai RRl 

DD: BosMAn: Prmem' Lomnimjm^ 

Rewrendi^' Confrateri^ 

Ofede mihT,.non capibv^o fi]ndamento'Benedi£linl8cprfffertim*Galir^ authoreni 
limitationisprstendanrficere Gallum* vel Italum ;' Flandro* femper certiflimum 
eint» Authorem: aurei iilius^ Libelli elTe vel Flandruin vel* Geimanum & quidem infe* 
iloris Germenia&i- nec invideo vobis aut^ Ol-dini- veltro- hanc glorram, fed econtri 
iicut fuftinui^y fic fufiineBo^,. quoadalter' certifTimus author non appareat , Thpmam 
vrilrum efle vel did' verofimiliter poflcauthoremhujus libri , ex conformitate ftyli 
liujus cuiA^ ftflo aliorum^ opufculorum ejus. Mitto Procuratori noftro Dbmino Francifco 
van den* Herrevveghe Lovanium m. f Libros tres >- ut exinfpeClione ocuUs propriis^ 
dbbiis veftrls plen^*fatisfliGiam*> fr quid- magis poflem:: revera facerem. Poterit D^ 
f eftra illbs^^ examinare in* illat Carthulia* ad libitum; SiUBi&r nran«o ad alia qusecunque- 
iriife^uir 

Dbmihatibnis Vcftrae* 
Bemi' iv Nbvimliris i ^6%^ 

fkratffimus fmulus 

Pr Bmno Pede Prior* 






S :^. hfinh 



\ 



hiflrlimentmn folejine de wanu fcriptfs Cartbujia' 

norttm de Capella in Bljmdria. 

O BemmcL 

Locf^ Cbarta Jignata^ 

PEr hoc puMicum hiftrnmcntum amQis pftteat CYidemcr , 6c fic nvtum , qnod^ 
cum Reverendus kdm. & eximius Ddmiisus Eufebius Amort Ecclffiac Poliingenlif 
Cauonicorutn f?egubirium in iuperioH Bavaru Decanus^ (iriinvia i\m 8 vaScptembrls 
currentis anni 17^2. datv« , ac Adra Rcverendo Domino |acob6Thoma: Roimans Priojr* 
Marctaieno Lovanii inlaptis apnj fatum Priorem Marrinianum initare digniitusnt« 
dignaretur ille oflRcia fua inierponere apud Adm. Rev Domini:m Brunonem l*ede D6- 
IBUS B M. V. de Cti^^eila apud Angiam Ordinis Carthurieufis Priorem , quaten&s farus 
Dominus Bruno Prior nbn gravarenir nd tempus extradere , fi qus habet opufcula 
Donuni Henrici de Kaikar , quae in fata xlomo de Capelia afTervari dicuntur ; fatus 
Rev. Adm.Dominus de C&pella Prior, ireratis votis Dominl Prioi-is Martiniani annuens» 
tres libros manu- rcriptos ad CarthufiamLovanienfem m'fit: qui quidem iibri,(umper 
Adm Rev. DoralnumMartinum Melaert diQa: Carthufia? Priorcm & per Belgipm faci 
Ordinis Vifiiatorem , & Rev. Dominum Francifcum Van Hervveghen fatse domus Pro- 
curatorcm, ad manus prxfcti l3omini Martinlani 9 na Decemforis lyyz cxtraditi fuiC^ 
(eot : i*sp^4iQus Adm.Rev & Ampliflimus Domintis Jac. ThomBsBofmans Prior Mar- 
tiriianuB & p. t.CapttuliWind«iimenfisSccretarius, mihi Notario puMico infra fcripro 
Lovaiiii refidenti', eos tres iibros cxaminandjs» rsvoivendos & infpiciendos dedi^ 
Quatenus vcridicum obtineat tellimonium. 

Pfimus Li^er tn ^M oblotigo chavta partim papyracea , partim perga^ 
mena coHfiriptus fS coreo iuvolutus fub fufco feqkentes contimt libeUos^ 

1. LibcUura per pulchra exempla trahcatcm, Sine iiorniue auihorts & «ntio 

s, Alphabetum fuper Pater nofler & Ave. Confcriptum per m«nus Johannis Pctii 

Scinfith. fine anno. 
g. LibeUum carminc confcriptum de duodedm abufibus Claufiralibus« Sine nomlne 

authoris 8c anno. 
A DiQamen de laude vlts r^ularis 8c defpcdu vitc fscularis. Sinenomiue autko-. 

ris & anno, 
<. Sequitur infiruQiio beati Bernardi ad Monachos. fine anno. 
\, Vcrfas dc excellcntia Ontinis Cartbuficnfis. Sine nomine authoris & amia. 

f , Expofitiones diverforum auQorum fuper Pater nofter. Scrtptae per manus Paid 

Dclf. Anno Domini 1424.. 

g, Bxpofiticmes trium {jrmbolonim. Sine nomine autboris Sc anAO« 
9. BJ^ercittuffl yirtunim Johaiiais RHisbroec. finc aaiio. 

10« Lt- 



iKflrumenim /deene M ntam /cr^Ht CaUbii/kKomit &^e, tst 

' xo. Lameiitfltio Vttgtnift Marix juxtt cracemjffflutis. Sme noniine tutbort« & ahimi. 
14. T^ts Librl prioii de Imicfltione Qitifli. Sine iiomine «pthoris & flnoo* 

Sui Cbara&ire^ quem exbihet Scbematifmus ly. n.if^ 

Sed notflndum , quod Liber, primus folamniodo htbeflt CflpituU ieqtientft. 1. 1. 
3 ... 14 15. i< 17 ig. & ff>. Caeteffl defuut* 
ta* Liberbeflti Ephi-em. Contcriptus Dflfentrlae flnno 1400. XIX Tdofl Jflauflriiper 

mflnufl iEgldii de Atrebflto, flliis ^iletff* 
if. Chrojiica Priorum mfljorts domfls CtrthBfta. cb^r^Btnm ifide in Schtmittijm^ 
num. XVK In fine eodem chauiQere : comptlatfl fuRt hcec i Domtno Henrico 
de Kalkiir. Sub janno Dumini ejnsdem }E(u Chrifli millefimo tricentefimo no* 
nageiimo oQara Ctrca Feftum B. Johfliiiiis Bflptiftae. DurfttioBts ver6 Ordiait 
Cftfthnfienns snno GCCXflU. 
S4. Quaedflm ferbfl flurea £gydii Ordinis Frfltrum MiBorvm fcrip^ permflnns iEgfdii 

Atrebato . . xum quodtm focio nomine |ohflitnes Wert. 
15* Hpiftolfl cujusdam yiri flppro1>flti de Pugfl mt^ndi/ Sine nominle fluthorifl 8cflntio« 
X^. £pifiota Petiri Damiflni fld Blflncttn Comitiflflip. Hne anno 
' 17. Tradfltus de immacuUta Conceptione. Sine nbmine fluthotis, SLanno. 
18- Trfldfltus Domtni Johannis Gerfoii de lion cfu Cfl|-uiu^. Infcriptus egcefiio Vtra- 

johanni de Gouafoliin in famito mUkt modo (^ar-ehufiflRO. fin8.flAito, 
I^. Tradflcus de poenitentifl. Siue nomiqe fluthoris & snno. 

Finit Liber prknus in 4«to oblongo confcrtpnn« 

Liher fecundus in duodecimo &* pergameno wnfcriptus 

bahet TMS&tus Jequentes. 

1. Spriloquium flnimac. continet Capitula 24. finenomine fluthori8& flmM» 

2. Sermo beati Bernardi Abbfltis detriplici genere Cogintionum. fine flnno* 

3. Ammouttiones de Sacraimcnto , a'im quanta reverentia ChriOus fit fufcipienduf» 

Cotninet Cflpitulfl iB.-fine nomine fluthoris & flnno. f^de Schematif; num, 17« 
4« Gladios compflflionis Befltae Mflriae Virgiiits. fine nomtnc fluthorts & snno 
5, Qjidflm utilis TraQstus profkere volcutibus compofitus «kquodam Carthufienfi no* 

mine Kalkar pfimo^dc Exercitio compunCtionis Caput imum« Sedfine anno* 

Num. 3. f^eniit^ Viie Schemdtifmum Niira. 5. Felere, 
(• Locutio cujusdam Senis^ ^ vitis Patrum. fine nomine authorls 8C tnno. 
7« Sententifl S. Ahtonii Abbatis. fine anno, 

Finit Liber fecundus iii duodecimo & pergameno confcriptus* 

Uhr tertius etiam in duodecimo &* pergameno eadem manu & ebaraffere p . 
( uti exbihet Scbematifmus num. 1 9.) ConfcriptuSf continet Lihros fua* 
' ' tuor de Imitationf Cbrifii fim nomine autborii &* anno^ 

Prlmus Liber continet Capitulfl ^5. 
Seciadufl Liber contiaet CflpituU ta. 

S s ierttns 



114« fnjffimimid rottnni ii mMmfcfipii Oirtkfiniorm fi^r. 

Tertins Libe^ continet Capittilt 5^. 

Qiiiitus Liber contiiiet CftpitQla t%. ^ • 

Prsfen» publittim Inflnimentuni cuih librfs orlgintlibut debitii^tiriladbnttfim pet' 
«unnit etitm quotd formtm chtrt£leritcoat«rdtrr quod ttteftor' 

J« Eyckermans r Nbttrlal mppr.-; 

NOsConfnles» Sctbini» csiteriqae dr confilio^oppidi Lovtn^enfis; tefttmur & fi^ 
dem ftcimus Msgifirum jodocum Evcliermtns 9- qni' pnefttum infirumentum tn-- 
tentictvit. fcfigntvir,. cfie Nbtsrium LciViinii fefidentem boni nominis tc ftmart eius- 
qne infirumentis publicisr plensm & induiiism fidem tdhiberi,* ttm In, quim extraf 
)udiciu/n » in fignum fidei hssce figiilo' nbflro^ td> ctufts^^muniri &figntri per unuott 
cx Doftris Secrettriis curtvimus;- 



(L S.) J. K I- VknBcmmci: 

%^ r7fo.-Scrit.. 



DOCUMENTUNC iVr 

Teftim(mmm teftis^ Syncbrtm mm exceptime maioriSf 

• 

ai mni fufpiciontUh^eratuftt^r 

A Dmodam RrP. Georgius Hefenit S^. J. m Libellbv coi Tttulus: Fitt^ 
*^ & SyBahs Ofiivu oiiiNiuiii; TROWe. x S^ttns'< &c.* Ingplftadiii 
16 fo» io prse&tione fic fcribic ; 

LECTORI EENEVOLa 




^Appmi. D$ckm- IF^ Ttllimtmm .Nnmmi Synchrt^nm^ ^ 

Aurcito ( .Eyfttdiam hodte dicitur -} tres ibblati 'flint imifai Codices • qtornm dof» 
func achronl , .tertlus .autem anno:Dommi J4S8. x^caratus.elt.i Librtno. Singuli 
piKter alia iTbomseOpufcuU y vitam iftius .eam ipfam ab;AuSore cx>svo <:oti(criptaai« 
•cque illum Librorum Syllabum , qui Au&orem habeant Thomam vitc fnoxfubjua^^ ' 
£tuffl repr&fentant. In .lucemigitur.profecendum cettfui ,tam rantiquas yeritatis pro- 
ciofum Cimelium , ut eo.plurimorum dciiderium/dintiu8:ne defraudaretur. Atqoe 
.me« quod (itr^ re ^Kempenfi ^^flae fuco,/line palpo,'in cujusquam j^artii .iive frM« 
^dem five fludium .tiaufaipfUTe., jdeincepa iiccioquatar.Attefitcio.- 

Te/Hmonium Adm. SHev. Nob. €larigtmi ^ Magnifici ^ 

Domini ProcanccBarii Acadmue IngQU 

ifiadiana* 

HAncVitam Thomse&KempIs^CanoniciVegulafi^rdinis.^, 'Auguftiiit» ab AuAore 
Anonyino» fed .uti colligitur , t.Coaevo » «confcriptam : iitem 'tafoulam omniua 
(Operum -ejus» jiumero:triginta oQo» in tribos;antiquis .manufcripti9':Codidbu8 Mo* - 
nafterii S JoannisBapt. ;lnRebdorfF,«Canonicorum ^Reguiarium tOrd. S. Aqgufttni t 
Dioecefis Eyflettenfis : tquorum.duo ,non habent ^annum^adfcriptumy tertius yer5 
exaratus eft.i Librsrioabidem.nominatoanno «Chrifti 1X4BB. continexi vidi , & ex 
.eisdem tam vitam, tjuam operum.tabulam.pra^ida «-ca^eraque hlcadfcriptaf.viile- 
Itcet verfus xdeS.^ruce,, .& .ftbfaiptionem JLibrarti ffldeUter.i vefbo adverbum 
, ft Rev. P. vGcorgie Hefero :S. J* «tranfcnpta «efle.teftQr. dogolftadii .Uie 15. Augufti 



^OAKKBS OsiTArDUS i ZlMME&N» 

S. Theologie Dofior & Profeflbr Ordinariua 9 
]. U. L. Reverendifl: & Illuftrifliuii Principis 
«tque Bpifc. Eyftadianr ConfiUarius , & in 
hac EleSoraU Uiiiverfitate yicecanceUariuSf 
.^tque nunc Decanus Xheologicus; .&c. 






VITA. 



14* «JSMC. 7 tf < •MHfer 




Vlt A 

THOM^ A KEMPIS 

Canonici Regularis 

ORDINIS S. AUGUSTINI 



AUGTORE INCERTO SED^ COiEVO^ 

. • • • 

p:' X ^^^^^^ exifiens in fuit diQis £^ traQatihus r dei^otis y €r imdevp^ 
tis : devotos per fiios troBatus excitando > S^ percutiendo corda 
corum Mi maj6rem devotionem r ^ profe&mn virtutum &" gratrarum 
a&iones: fed tndevotis exiftens MaUeus^ videlicet cordatforum excitand& 
ai compunQionem C^ recoghitionem proprigt infirmhatis (f imperfeSio^ 
nis ^ ad emendationem vita c9mpeBend& : fentatos £^ triMatos con/b* 
iando &* rohrando : £^ omnibus viam incipiendi 9 proficiendi 9 ac perfi^ 
iiendi ofteHdendoyUt mcritbfihi adfcribendum fitfom iffud; Qui eradranC 
mulcos , quafi in perpecuas sternirsKes (d). multum affahtis &* con^ 
foiatorius fuit infirmis &* tentatis tfte ionus^Qf devofus Pafer , & vaidt 
zetofus pro fahte anifnarutii , ^ oinnes cupiehat fatvos fieri ficut feipfimt 
idec^ fcripfis £f admOfiitioniius y infiruQionibus i modis quumseunfue p^ 
tuit f nfios etiam fecum trabere ad regnum ceetorum nitebatur $ ficnt S0 
Cregofius bottatnr in quadam Hnmilia tgc^ Et fusa injfuventnte incepit 
fongregure divitias fcilicet viftutum , ideo fortitus eft nomen bonum : fif* 
iHud Tbrenojfum imptetum efi in eo i fciticet ; Bearus vif 3 q«t portavc^ 
ric iugum Doinioi ab adolefcentia ftia : (edebit foHtarius 9 & tacebitf 
quia Icva vic fe fuper fc (e)^ Qiid boc fit impletum in eo , confideratwr 

mniuo 



■k^dha^i 



i«l) Hm, la. s* <e) 1^^»' »• ▼• *!- ^ ^ 



9^a TBemm i Kmpii Cmoh^ Rigukrk tfc^ t4f 

mmino in TraSatiha Juis f & praeipui in (btifeqaw zniosx^ quai 

€omp0fuit I ubi Cbrtfius Jponfus ejus^ iofuitur cum mnima ^jus > /citicet 

Jhonfa fua, Ibi couMeratur ^ qutm^do fsdtbat fohtsrim ^ tacebat » Ss^ 

hvavit fe fuperfe ffc^ Ifie bonm Pater fo/itus erai dicere t fuando fmt 

€um Cmventu fpatianio f vei cum a/iis $ fuande /enfit infpirationem dr» 

vinam 9 qnando /ponfus ejus rcilicet ^Efus Okri/hiS vo/uit cum fponfa /o* 

^i y tum bumi/iter petiit /icentiam > dicendo : DiieSi Fratres $ oportet 

me ire; unus me^ expeffat in CeMa i &* Fratres pii aisnuentes petitioni 

tjus multim mdificati fuerunt^ Et fic imp/ctum fuit in ea iUud ; Dacam 

emn in rolitadinem y & ibi toqnarcttm t*o(f).^ Et ipfe Tbomas ad £h» 

minum ittud ; Loquere Domittc > ouia audic (ervus tuus (g>« Qmdtunc 

hquebatur Domino % &* fuid /oipiebantur ad invicem % babemui in Tra» 

' ffatu ejus : de tnterDa Chrifti locutione ad animam fidelem (h) : qui 

DraSattt) babet boc idtmpro Jbemate infecundo Catitu/o : Loquere I>a- 

mfne » qtiia audit fervus tuus. Qtiod Santue/ Propbeta etiam dixirat ad 

pominumy fuando Dominus eum vocaverat y &c* Item adbuc mu/to a/ia 

p/ura de^ejus vitatf converfatione audivi dFratribus iUius Conventus $ 

fui adbuc vivuntf.fuod vix miUeJmam pariem enarravi fcribendo. Sed 

fuid drcam amp/ius ? ficut a/ios docuit &* infiruxit diBando. ^fcribendo% 

fic ipfe fecit vivendo i opfre imp/evit > quod fermonibus dixit fafien* 

dum. 

Hic Thomas Kempis > cognomen Babens Malleus j natus fuit de civi* 
tate 9 cui nomen Kempis y Diacefis Co/onien/ts 9 fui fluduit Daventria in 
Domo Fratrum 9 fci/icet C/ericorum j qui ingenrofus &* doci/isfuit y & 
traffabifis y &fdee muftum fuit amabnis Domi^o & eim Fratribus : fui 
poftea vocatus d De& per infpirationem divinmn ad ferviendnm Deo vi^ 
ventif acqmevTt citd iffpiratiombus divinis 3 ne fibi Dominusimpropera* 
ret ittud} Vocavi & rcnuifti (i) > & ittud /ibi contingent : VocaUs cti 
me in orattonibas , fed non exaudiam te y quia renuifti vocem meam 
aadire (Ik). Sed fecit tfie Tiiomis KempiSy ficutfcriptumefi defanSo 
^ndrea y mox ut audivit vocetn Domini vecantis fe y re/iffis omnibus 9 
fUa bujus mundi funi $ intravit Ordinem Canonicorum Regu/arium y qui 
tmsc temparis in brevi fuerat reformatus y in Domym fci/icet in monte 
Ja nSa^ 

(f) Ofce 2. *. 14. (g) I. Reg, 3. f.g. (h) Lib. 3. delmit.Chjf.cap.a4 
( i) Prov. |. f. 24. (i) ibkl. f. 2«. 

A Ef^f.Amrt JUor, drtitudo&c. 



1 



1 46 y^*^ Tboma h Kmpit Canon. Regular ^c^ 

fon&a Agmtit propi ZwoBis 9 anfio Domini fcilicet miUtfimo ^airhk* 
gentifimo. £^ fuit invefiitus ibidem anno Domini miUefimo quadringen^ 
tefimo fexto : &* fic Juit per fex annos probatut antequam inveftitus ; 
quia tunc temporis fuit confuetudinis t quod fic prohniantur priiis , «»- 
tequam invtftiebantur » tanquam aurum in fornace ( 1 ) : ideo aurum 
probatufji fuit ; quia qui non cll probacos & centatus » qualia fcic (m) ? 
Et quia acceptus. erat Deoj ideo necejfe Juit t ut multis tentationibus c5f 
exercitattonibus & bumiliationibus probaretur , ut poflcafciret aliis dare 
remedium > ficut in fe ^ in aliis fuit expertus fapi : ficut &* fecit in 
fuis Sermontbus &* TraSfatibus. 

Hic Tbomas multum projecit invirtutibus dedie in diem proficieaSj 
addens femper fervorem Jervori 9 devotionefu devotiofii^ virtutem vif tuti$ 
ita ut omnes mirabantur de ejus Jervore £^ devotione. Et quia fnultum 
bumilis fuit 9 idto d Deo magnam Sf fingularem gratiam meruit babere , 
ficut patet ex diSHs ejus. Item bis Supprior fuit &* femel Procurator: 
^ quia multum fuit internus &* devotus « &* ideofiuplex in 'tempora* 
libus rebus y ideo dcpofitus fuit ab officio Procuratoris 9 &* itt Supprio^ 
rem iterum ele&us \ quia fic majorem fruffufn dtdandd y contemplando p 
orationibus infiftendo fecit* Qjod Fratres confiderantes fecerunt fibi 
mifericordiafu 9 eusn fublevando ab occupationibus^ Anno Domini miUe» 
fimo quaJringentffimo feptufigefimo primo obiit ille devotus Pater Tbomas 
Kempis : & fic fervierat Domino in Ordine Gmonicorum, Regularium 
feptuaginta annis in magna aufteritite vita &* fervore fpiritus» Etquia 
tnultos TraSatusfcripfit 9 ^ diffavit iit vita , ^ pauci fciunt , quo^ 
modo intitulantur , vel vocantur , ideo tabulam de ejus TraSfatibus &^ 
Libris bk intitulare €^ fcribere intendo , ut omnes , qui legunt > vei 
audiunt , pojfi^nt Jcire , quot funt. 

Incipiunt Tituli Librorum Gf TraSatuutn 

Fratris Thoma Kempis. 

f Libcr de trlbus TabcrntcuHs , qui indpit : Eji fcriptum tn Pr^fhet^. ali&s Toca* 

tur TrftQatus de Pauperttte , Humilirtcc, & dbedicntit, 
2. Dc vcra CompunQionc. Fttie mecum* 



8. De 



(1) Sap. 3. *. 6* (m) Eccli. l^f lu 



Tefi^s Syncirani 9 om»i ixc$pti(me Biajoris. . 1431 

S* De Remindarione SatcuK. j^' ii#;i rtnnncidverii. Liber Sermoaom derocui 

. 8c urilrt. 

4. Bpiiiolt de Maria 8c Martha cum aliis Epiftolis. 

5. Libellus fenceritianlkm & vcrborum hum lis jEfii. Aliis f ocatur de Imitadone Chri'» 

At, icilicet; ihti fe^uitur me. 

6. Secundiis Traflatus.. J(ggnum Dei intrd ves eft, 

7. Tertius Tra£latus de Sacrameitto : f^enite dd me^ 

g. Qtiartus TraQatus de iucerna Chrilli iocuctone ad animtm fiddem • fcilicet^ ^AI^ 

diam , fuid Ujuarur in me. 
'f. Tra£latut de Difciplina CiauflralUim incipic fic: ^pfrehendite Difciflindm^ 

10. Epi(i()4a ad quemdam Hegularem incipit : /fia Junt pracipui. 

1 1 . Libellus ipiritualis exercicii. I(enav4mini /piritu mtntis C^c. 

tx- De recognitione propris fr^giiitatls» fcilicct ; Ca:^novi Domine O^c. 

ig. De recomendatiope hu.r.ilicatis.fcilicer; Dfcite ame^ ^uia mitisfum tTc. 

S4. De mortificata yitt, fcilicet; Clori&fus ^poflolus Pdulus <^c^- 

15. De bona &pacifica vita» Si vis Deo digne 0*c. 

i^. D€ elevatione mencts in Deum. • Facate iT videietTc, 

17. Brevis admonhio Monachi: incipit: ^AI^ExteriorituStiTc^ 

\%. Iiem Diaiogus Noviciorum in quatuor p*rtes diftinftus. iucipit; Olligite &"€* 

l^ Soliioquium animz. incipit ,* ConfoUticnis gratia , O^c. 

flo. Sermoaesdelnctrnatione Domini , fcilcet; Scruttimini ScripturaSyCTc. 

ftl. Sermones de Vita & Paflione Uomini , kilicet ab Advencu Domini* 

%%. Oratlones de Paffione Domini , & B Virgine & aliis San£l!S. 

»3. Scrmones ad Noviiios incipiunt: Ecce fuam ionum: numero viginti novcm^ 

»4. Vita Lydevvigis in duas partes diflinfla &c. 

^s. Hortulus rofarum, fcilicet; Cum Sanfio janclus eris , C^c. 

t6. Valiis Liliorum^ Ju^us germinabit. 

%j Alphabemm Monachi , fciliret ; ^''ieis tuas Domine demonjlra , O^c. 

%% Confolatio pauperum. Confelaminr, ^ 

t^. Epitaphium Monachorum Fita Jujlorum. 

go. Vita boni Moiiachi. ^yfudi ^iigi^fe C^c. 

31, Manuaie parvulonun. Sinite parvulos O^c^ 

31. Dodrinale Juvenum. 

33. Hofpirale pauperum. Dominus regit me ^ O^c^ 

34 LiberOrationum de Vira Domin'. Domine Deus meus , laudare te dejfder^., 

35 De He{urrt£lione oraci'>nes in duas partes feQe. 

%6 Cfaronica Monafterii fui, Idlicci Montis S.Agnetis , propfe Zvvolis extrt muros» 
37. Liber Cantnalis Major. 
3g. Liber Cantualis Minor. 

Expliciunt Tttuli Libellorum^ Tmffatuum , Sermonum & Epijiolarumi 

numero )8. fratris Tboma Kempis. 

In Ctlce lerrii Codicis habenciu' verfus ilH de S. Cruce» 
rit4 boni Monacbi crux efi , fed dux Paradip CTc. 

T % Tu» 



ii^ Ttfiis Syncittm > ^mni ^tteiptione Uaj^riu 

Tum Librtrii nonicji , <c «naus perafii Itbortt rubrici wMmxt limc tn tto- 

4tim. 

ExplUH mns Liber ijht. ScHfHsti per FtMtrem Nifldmn HMmM ie Tnmcl^wii^. 

prtftjjim in m4jnri FrMncl^enud : ^ivs D^mim miUeJim ^Uddrin^ntefim^ •SnMg^m» 
pQavoi iffo die S.,GertrtfJij rirgimis. 

Hucusqae ceftimoniacn NuMiiNi » teftis Srnchfoni. Hoc Tero te« 
ftimonium ecianmum sillervari in Bibliocheca RebdorflPenfi » (eqaeos te» 
ftimoiiium A^ R. D. Alberti Laubfcher » modcrni Bibliochecarii in Reb« 
dorff 9 viri admodum crudici $ docec« Sic habet ; 

Jh BhHotbeca Canmna S. Joamiis Bapti/ia in Rebdorff 

babentur adbuc fex MS. Codices in ^ff , qui Thonue 
J ICempis Librum de Imitatione Cbrijii adfcrihint. 

f . Sub Littcfi D. niHO. 5. • . 

t. Siib eadem lictera. iium. 74. 

3. Sub litt. M. num. 17. Prlmus noci faabet nomen Ifbr aru » nec aiimifny adfirnptum. 

adua hflbet aunum» fed non certum nomen, niGhoc: Fot, 6r.hsc opufcula rcripca 

funt anno Domini 1491« i quodam Novitio hujus Domiis. 
S tius habet nomen & annum • ut fequitiir - • Fol 103 Expllcit Soliloqulum animc^ 

fcriptum anno Domini 1488- in 4ic fan3ae DorotheseVirginis. Ex llbro, qui (criptus 

eft per manusFratrisThomaB Kempis Tunc immcdiat^ foUo 204. iacipit TraQatDS 

ejusdem Fratris Thomae Kempis de Difciprina Clauf^ralium. 
Fol. %%%. Incipiunt vel fequuumr aliqua notabiKa de Converfatione cjusdem. • • 
Fol. xjo. IncipiuntTituRLibrorura, & TraSatuum Fr Thomse Kcijipis. Nota in hoc. 

& in iilis duobiisCodicibus. fubnumcris V. VI. VII & VIIl. recenfetur Libellus Sen- 

ceni1arum& verborum humiiis JEfu. Aliis notatur de Imitsfioae Chrifii, fcilicei 

qui fequitur mc- , ' 

ft.dus Tra&ams : Regnum Dei intra vos elL 
'9 tius TraQfltus : De Sacramento : Venite. . « 
QuarmTraQatus: de interna iocutlone ad anlmam fidelem« 
Fol. ig* fxplicit totus Liber iftc fcriptus per Fratrem Nuraan dc Franckfordla pro» 

ftfiim ia majori Franckentael. Anno Domini miilcGmo quadringentefimo oQoge- 

fimo oQavo. Ipfo die fan£tflB Gertrudis Virgtnis^ 
4.m8 Codex MS. fub iitt L. num. 17« 
5.tus fub litt. M. nam^. 21. Bi duo continent libroa de Imitatione, quos & The- 

0)2 attribaunt 
C.tos &b iittera H num 7X hlc continet Chronicon foannis Bufchit ; in ulthnfl pfl« 
gina hflcc ieguntur : finit feliciter per me Frfltrem johflnnem Offenburg in Kiers- 
garren ProfefTum. . Feria tertia ante Dionyiii. Aimo statis mese inter feptwgefi* 
mam : anna verb Incamadonia M, CCCC LXXVIL 



l/S. r. Tn Oipire zt. 4t Viris lUoilrilMis habentur hcc Yerba» noa iii mtrgine » 

neqne per parenthefin « ied in ipfo contextu • eadem irianu fcripta Stt$rum 

§inus FnUer Ttomas de Myempis^ wir fretdid viu , ^ui flurts iev9Us LiUJUs c^mptfuit, 
videticet » jui fefutUtr me^ de ImkOiene dhrifii^ cum (fuiiusdium dbis. 

2W. 1. Contigit hoc anno 1424. - - - Si dubium moveatur» an Terba mea veri- 
tate aitaonir ^ Publict Hotani mantt pocerunt facili negotio jroboracd. 

Alibektus Lausscher 

Canoa.Reg. & Bibliotheciriaa 
inRebdoiC 



iHi^mmmmmtKHmm^f^i^^^^^^^fitammmmammimmmmmmmm^mm^mi^ammmmm^^^^^fm^mmmmmammmimmmm 



DOCUMENTUM V. 

RR.mas Pater Bruno Pede j Prlor tn Carthufia B. M. V. it CapAny litl 
In Flandria , in fua Epiftola ad RK^ Jacohum Thmiam Bosmans 9 
Priorem Canon. Rcg* a4 D. Marcinum Lovanii ^ data 1 1^. Odobris 
iy62. j teftatur^ in fm BiUiotheca ireperiri Catalogum Maoufcriptum 
omnium Manufcriptoram afferratorum hica Bibliotheca. Catalogum 
ilium pariter teftatur lcriptum fuiffe anno i f i8* Jam vcr6 in eo Cacalo- 
go annotantur quinque Exemplaria di^ontemptu mmdi fub inrcriptionc 
Thomas Kempenfis. Tefiimonium integcum RR^mi Prioris vide fuperiCis 
DocuMEKTo 111« in Epiftola RR^ Priorts prima fub Daco 1 1. OQu 
prope fioem* 

DoCUMENTilM VL 

T\E Manufcripto Clironico Bufdiiide anno 1477« i affferrato in Rcb« 
*^ dorff. 

T E S T I M O N I U M. 

* . » • 

C^GO INFRA SCRfrTUS PROTO • NOTARIUS AC NoTARIUS AtoSTOLICOS Jo* 
^ ANNES LaURENTIUS Wekekie fidecniacio & fltttefior , qu6d prcvia l^efift- 
fitione RSVSRENDISSIMI PERlLLUSTRtS AC AMPLfSSIMI D« D. V^^UNIBALDI 

liu)ua nominit U. PR^LATI INFULATI celeberrimr Cflnonioe fiebdorffenfis » hac 
dUea^.Jttlii I7<3« mihi ibidem copit faCbi fiierit ▼idcndi » perfcrutandi , &jquoad 
paffui qnoidaiD «ihi fideliter per plurim&m Reverendiim ^ Bximium ac Ghrifiimuni 
D4 Albutum LaubscBER qusdcm CaaonUe profdTum ^ Biblicthccarittm propc*- 

T 3 iStos 



t f o Appeni. Ddcum, PL Dt MS. Coike Bufcbii in Rthiotff. 

fitos vidtmindi aliquod tntiquutn mflnafcrtptum^ non quidem Authogrtphum ipfiiis 
Authoris^* (eU «b alio LibrArio Coevo (\ujus noti Nominis , & temporiB in fine cx- 
preflfl en ) defcriptum in qutrto » corio obduQum fuKo 

xjmo Poiro in hoc Mfcripto couice obfervflvi i primfl linet usque td ulrtmtm cbt« 
rtQeres effe, ejusdem mflnus pervetultus» & ob continuts verhorum flbhrevifltionct 
Vfllde difficilis leftiohis, qusm imitflri fcUlpcoris crarii potius* quj^m Notarii muiius eOl 

rd^ In frontitptcio unica eft niembrtnt htbens hflnc infcriptionem ilte Libellut 
cftMonanerit fan£iiiruni JohtnnisBapttftsin Rebdorff Cflnonicor. KesulflrlumEyftcti' 
tcnfis DicBcefisv ^ 

, Hic babet> vita prm norum pimitiuorum. 

%ti0. FoUo I. Incipit Prologus In Ltbrum ie P^flnts pmitiuis mdgnum virtutim 

Ordinis C4n$ic0r. reglHum monjlij in Windtshm Diaecefs, trdjefhn. Poft Prologum 
fequuntur Cflpitulfl numero Ixi^ii. 'Quibus annexus eft Titulus (ipiftolae de vitfl & ptf- 
fione DfTi |efuXfti, 8caliis devotis exercitiis , fecundum quae Fratres & Laici in Win- 
desheim finguHs dlebus fe exercere foient » fe Teutonico in Latinum per Ubri «hujut 
cditorem translata. CompTe£litur hic Liber i.mus cum prologo 1 1^. folia papyracet* 

4^0. Qponiam fpeciaUter requifitut fiii , ut et, qus in Ctpitulo XXT. cjusdem 
Ifibri.i mi fcripttfunt, iterum iterumque perlcgerem • & fideiiter in fcriptis refer- 
rem> prsefertim circteay qus ibi btbentur poft verba ; Contigt enim tnre pancot 
dies &c. hinc abfque curiofa in caufam iiidagatione didum Capimlum iterat6 per 
legif quod fic incipit : felicem animam devoti Patris )ohannis deHuesden ( Prioris 
in Windesheimt de hoc enim prsrcedcntia tria capttult tra6ltnt) per manus fanSo^ 
rum Angelorum « Fratrumque noftrorum defunQorum in prarptratt htbitacula bea- 
torum jtm eife perdnda prasmifimus » cujus lefiimonia credibiUa fa&ii funt nimit 
fluthoritate Evangelica, revelationibiisque fanftis certifiimi comprobanda &c. - • - 
Poft 33 Uneas fequuntur hsec formaUa ) ,» Contigit eiiim aote ptucos dies obitus 
M fui ( )oannis deHuesden)ut duo Fratres notabiles de m^itte S Agnetis propi 
SvvoUis Ordinis noftri , diQum Priorem noftrum fuptr certis rebus confulturi in 




^» fagium futurorum &c. 8cc 




authographo Bufchii adjefiam cfle ; item aUos divintre quafi eadem' verba alteriui 
cujusdam charo&ere » vei fupra lineam » vel in margine efienr afii&a » & fi qus alit 
tliorum difleria funt. 

Vcrum cnim ver6 ut veritttem profitcar , prout pubitct ofBdi mci juramcntom 
«xigic « fidcm fiiCiO « & profiieor finnitct & coaftt^ter > absque ooiai partium qoti 

rum« 



* • 



Apptni^ Docum. Fl Di MS, Coim BufibH in^RehiorjFb^c. ift > 

fHfHCUitqtie ftadio , «ut refpefiu » qu6tl ,f erba ilU ., videUcet , fui fejMiiur trie , Jte 
Jmiuticne dhrifii immcdi&te fcrlpca habeantur ini eodem capitulo po(i verba : ^ir«r 
rum unus fr4ter Th^mds de F^mfis f^irprotatd vitd'^ ifui plures devctos liieHcs com- 
fpfuit iTc, & quidem tn eodem cbntextu , ' in etsdem iineia , non fupra altquam ii- 
neam , moltd minus in margine , 8cquod caput rei eft .fcripta funt illa verbaeSdent 
manu , eodem chara£lere , eodem atramento, ea^em abbreviendi methodo • absque 
Utura, absque parenthefi , aut quacunque alia inrerpolatione , &» ut paucis dicam, 
nihil al ud ibidem expreflum invenin poteft etiam cum lucerna Diogenis , nifi quod 
)am fupra attedatus fui , & iofra adhuc manu mea 8c figilio MutariatAs atteftandQ. 
roborabitur. 

5/0. In fiiie hu]u$ Capituli XXI Author hujus libri fic fcribir ; omnia & fingiila 
praemifla fuperius ab ipfo > 6c in ip(b vidimus & audivimus , qufc ad urilitatem le; 
gentium brevibus explicavimus « majortbus majora refervantes . Sequitur Epita- 
phium Ejns- . » 

^ Quadringem's, millenisy bis Duodenis Altera Lux annis fu5 menfb Deccmbre ( id ed 
Joannis Fuhs corpus tumulat , & lachryraas cumulac, Primus honore Patrum > Pateri^t^.) 
hic • & gloria Fratrum Huesden ^ quem geauit , ut jjubar emicuic &c, &c. 

f^to. Notavi f qubdEditor hujus Libri in Prologo Partis lAm tn Librum de Ori- 
g ne inodernse Devotionis, & de Origine Monafterii tn Windesheim Ordinis Cano* 
nicorum Regularium S^Aug. atque de ortu CapituU generalis, &eju8 cpniiimraatioiic, 
fequefuem in modum peroret: «f Ego in virrutibus omnium novtffimus, lic^t corde 
y, tepido , aggrediar confaibere ea» quae cpraropofims ocuiis ipfe conipexi , aut \ 
», meis Mdjoribus frequentius andivi-, atir di Generali noftro Capttulo determinara 
., cognovi, & ea fic fcribere divinitiis infpiratus fum, &(. &in fine iic ait : i me au* 
rem in Wi'idefem pra runc fimplici Fratre % poft aliquorum Monafteriorum Befortna- 
tionem, & Prslaturarum transaQionem ifta funt inchoata^ fed in Saltenfi Prslarura 
Ordinis & Capirult noftrt in Saxonia Anno Domini M. CCCCLXIIIL ((4<#) 

']n:o. Ulterifis requifitus fui , ut nomen Librarii , & Notam remporis annorarem; 
fn ultimo folio fic legi : Laus Sandae Trinitati » finit feliciter per me F. johannem^ 
Offenburg in Kresgartem ^ NB. alibi Kirsgartem legirur ) profefiiim, Feria terttaante 
Diottyfii. Anno aetatis mes circa fepruagdGmum » anno ver6 tncarnatlonis Dominicc 
M cccc. Ixxvii ( fine fpeculo & oculart fcriprum ) & poft intcrvalluia alia manu ad- (14^») 
friiptum eft: & anno Incamationis Drhce M. cccc. Ixxix. obiir idem Fr. johannes /,^IIj 
Offenburg. Cujus anima requiefrat in pace. Amen« *^ *' . 

PoftquaiT) hsc abiblveram , fa£la efl mthi copia perfcruttndi. alium codicem in 
oQavQ imprelTum Antwerpiae anno MDCXXI fub hoc rirulo; Chronicon Canonico* 
rumRegularium Ordinis S AugufliniCapiruli Winifefemenfis AuQore Joanne Bufchio . 
Can.Reg. accedir Chronicon Monris S. Agneris AuQore Thoma A Kempis Can, Reg. 
nunc primum in lucem edirum , xxxA cuni Vindiciis Kempenfibus Heriberri Rosweydt 
Soc. jcfu pro libro de Imiratione Chjlfti. 

in hac Bdirione Liber de Origine Monafterii Windefemenfis haber Capirula XLVII, 
jn.Ulo verb Manufcripto Codice per }oannem Offeijburg in Kirsgarten Profeifiim ran- 
tumniodo numeraTeram XX. Capitala * cam illia tamen quoad robrum & ntgrum coa* 

fenSt 



»* 



1/» Jfypinikh Docmmtum FTT^ 

font > Qt adco ITeribertuin «lio eirenipttri tvftTore nrufn futfle irbitnmlnm fir. Hoc 
onum ex iilo imprefTo adAere requiihus ftii » qii6d nimtruai tn ejus Ctpite XXXVt 
fluthor operis hujns mfiiiftrftetur » bis Terbis r Prtrer ^otiMies Buch in-Windefen tunc 
Stcriftt , Bontm editor, litrortim , com Bermtno Cccmenltrto fritre nuftro dontco 
hujusmodr opus ( videlicet cifrtmcenftruQioHis domonim eirct tmbitum Blont(foii 
Windefemenfts ^ fD£epic cclerius inchoondum. 

Hsc fnhr, quac £go td iiurium nominttns P^oroNottritis StNoetriof A|KiflolicQt 
&i ceieberrimt Ctnonit RebdorfFenfitudiTt» vidir legt , omnitquefic» urprxmiiTt 
liint 9 fidcliter extrt&r, 8l deverbo td Terbum* confont mfenK Super qtiibns hoe 
publicum teftimoninm confeci » & per Amtnuenfem meum defcripmm proprit mtnu 
ftbfcripfi , figilloque Nottrhtds mer folito 8c confiieto' muiiivi «c foboct? ib Anno, 
mculc » dic & lo€i^# q^uibut fuprtk 

In fidm prmnijfirnm 



ilu S ) JoANNES Laurintius Wemrj;^ J-UIc* 

^ *^ Kcd Gtthedr.Ejrftettenf Victrius Chori & 

Ccremonitrrus, Froro-Nottriss 
Apofioiicus publicnt & jurtnis r dcbiii 
qoifiius mppric 



I 



DOCUMENTUM VII. 

Dc novo tefie Syncbrono p'o Ven. Tboma Kmpetifi 

tx Cartbufia Buxbamenfi m Suevia, 

N hoc Itecmneat» Baxh«itnenfi habcmas Dovnm teffemr SvDchrenom. 
AmanBenfemvWeKcct, qni, ficvt »Iiis Opefcnlis » eodem CocKce 
« «« oefcriptis , v. g. S. Thomaj Aqumatii , annom foK Scrjptiow» 
1471 ,^a etfem Libro de Imitatione a fe rfefcripto, qu«n Thom«Kem- 
penS adfcrtbit , annnm fua Scriptionis 1471 adfcriW». Hoc tefiimoniom 
« co mzjprtm attentionem meretor , qni» eodem anno Ven. Thoma» 
Kempenfis obiitj ntproinhqc teftimonium, i membro Ordinis Carthuw 
ficnfium , cum "Windesheimenfibus ftmitiarium , catente adbue fbnerv 
V. Thom« cditum , msgni pondpris , & con/onaim cum atii»ejusdem 
Congregationi*, immo e|u«dem MoaaScrti ttftibus eojetanei» , omitf 
cxcepciene majoribus , nui^io m contrarium comparentc tcmmonio ▼•! 
argHmento , nifi fre^ucnter in cafu confimili dcceptioni obooxlo , do 
cifivum Cc apud eos , m quocum cerebno aon autac omnis fides i>iaerie«. 

" Tefti^ 



Di novo iifle Syncironopro F^ THoma Kex CariBufia Buxb.^c. i f j 

Teflimontumpiper Codice mamifcriptoin Carthupa 

Buxbaimenfis Bibliotbeca ajfervato. 

frim$. Forma Ojdrds ? 

Codei: cli in folio. 
Seciendo, Materia CodicU.? 

£ft Codex niftnurcriptus per coratn pflpyraceus » in quo nullam foliufa M* 
ris eft notdtum 
Terti$, CharaCler Codicis ? * ' 

Unus , tdemque CbaraCler 4 principlo , uaque ad finera. 
Su4rt9. Contenta Codicis ? Harc contineiitur 

Pafiio beati Narcifli Epifcopi^Gerundenfis in principio LibrL 
Item illud vulumen continet in (e iibros iequentes 
Scrmones de B. Virgine cnm fpei ulo ejusdem , qui leguntur Sabbatinis diebufi 

ad hifioriam Gaude in Macutinis. 
Itcqi Sennones , ac Homilise de .A^umptione ejusdem» v 

Ac ctiam de Nativitate lijns,' & etiam de Purificatione > & AnnuntiationCi & 

Vilitatione Ejus. 
Itcm Mcditationes in Vitam Chrifti, 
Ircm Summa poenitenciae utilis , & brevis, 
ItemTrottatus videlicef Summa Confefii<inutn cdita ab Antonino Archiepilcopo 

Florentijio. 
Authoritates de PaiHone JJomini. 
^ Hcni Liber Bonaventur» , qui vocatur iiriago virae aftemae. 
Itflirfpcculnm, five itinerarium meutis in Deum,- 
Ifcm Liber de imitatione Cbriili , qui continet in fe quatuor libros. 
Itcm Liber brevis de Creatione Mundi , & aliis niultis. 
Item Summabrevis, &utili8fup€r diveriis compofita. 
Item litigatio Sathans contra gcnus' humanum. 

Itcm Sumnui edita & fan6lo Thoma Aquino , de articulis fidei , & Ecdefiae S«- 
cramentis. 
Hjiinte. Qji8?nam fit infcriptio Librorum de Imiratione ? 

Liler primutfic infcribitun 

ladptt libcllus c6fo]atori9 id inftniQonS devotornm , f^ pmtm^dpitulum e de 

Tmit4€oe X iT ^teptu <nmv4nit4tum mit ^ tT ^uid^m tQtum litrumjk 

dppeUii Sig. Liker d^ ymit4coe Xfti fii Ezmm M4$hei 4pfell4t ? Uker 

Gnicol ihim Afti ee f i /^fhe cap/t/o^ftt mentio de Gnicoe Xffi Idm C4rnem 

.Seqoitur dein l?egiflrum , in quo fonrnentnr primi Libri de iiniratione. 
Infcriptiones Libri fccundi» tertii , & quarri fpecialirer nihil contincnt. 
Capita fingule hahent ab inttin primam litteram MajufcuUmMiuio exprdlTaai. 
Sexte. Qiicnam fubfcriptio horum l^brorum ?. 

l>. Euf,Amort Mot. drtitudo Hc^ U Hcc; 



I 



I 

1 f^ j4ppind.Docum.y/L Ue novo tefte Sywhrono pro V. ThomaK. ISc. 

Hxc : Expliclt Liber quartus de Icniuttone Chrifti • »1 quo fpecialiter trtQcrufr 
de fenerabili Sacramento AUaris. 

Itcni Compiiator Ap ofufculi futt quiik FrdL rhmds nole OrJis Cdn^icor ifsg- 
UrtTm S8i *A^£uffini mote sfie ^gneu Trj^cSlefis sAhno Dhi 14AI. 

ilsc omnia eodem chataQere » ac atramento fcripta lunt , guo charaQere icri« 
ptns eiVtocus, ac intcger Codex*' A<lditur tamen nigriori auanientOi 
fed aiieria inanu k priori tamen charaQere fiaud multunliabfimUi hoc 

Item fecundum alios xntirulanmr ifti q'iuQr Libri videlicet Mgri fohrs Cerjon 
CanceUarii Parifienlis de contempcu ipdi . 8c NB. Verbum !tem in po- 
(leriori hac nocula nou eft mioio diftinSa, ITcut notula/uperior de fra* 
tre Tboma. 
SePtima. ^tas hujus Codicis? 

Cercum «efi» totum Codicem fcriptura eflc Saculo decimo quinto» 8c qui- 
dem dnno 14A0 , qui annus fubfcribitur Meditarionibus virae Domini no- 
ftri Jeiu Chrifti , ac .dnno I4AI- <^^ fubfcribitur Summc pcenitenttc 
brevis , •& utilis. ' ' ^ 

Item poft quatuor Libros de Imitafionc. • 
Item Summae fanSi Thome de Aquinb 

Lit. /'. per tQtum Codicem nulk virgula notatur , fed conflaiiter efi punQara. 
oSdvo, CompaQura Codtcis? 

Compa&us eft Codex inCorio vitulino, coloris badii » cornua libri parer^ 
ex auricalco ornantury uri & lu^dium fimvx omameiito gauder Geroinas 
habuit daudtras • una tamen hunc deficit Tergum libri infcripttoneil 
quidem babuit,- fed iegi non amplius potell ob fugiens atramentiun, 
Nono^ Pofleflbr Libri ? 

^EfiCarthufifiinBuxhaim. Primd enim foltdtegtturFF.Carthufianoru inBuzhainL 
Decimo» Quis Keverendiflimo D. Prae/ato Wengenfi ad infpiciendum comunicamit 
hunc Codicem ? 
Beverendiflimus S* R. I Prcful D D. Mauririus Abbis Rothenfis die 24. Avgufli 
anno 1763. cujus originales Htteias vidi % ac legi« 

Haec omnia ita fe habere > meque hunc ipfum Codicem oailia propriis infpexiflcy 
& 'prsallegatos locos cum Originali collationifl'e de verbo ad verhum fide publica 
debitd mQdorequifitus teftor apppfito Notariatds mei figno 8c figilio proprio. Ulmae 
in Exempto CoUegio Canon.Regul. S. Auguftlni ad Infuias Wengenfea dle %j. Augoffi 
«hno 17^3. iii Profefto $. Aagufiinu . 



^ 



(8ig.Not) 



- JosEPHu^ Henhicus Hamii 

(L.SO :]. U C. Notarius C«f. & Apo- 
ftolicus publ, juratus mpprial 

Docu- 



>> 



\ 

I 

« * 

DOCUMENTUM VIII; 

\ 

DE ManQfcripto Ltbri quarti de Imitattone exarato ;atn anno 1407 9 
proat pnetendebat R« P. Boudet in Noveills Ikterarlis Galliciyf 

editis fab titulo: Mercure de France* menfe januario 1743. p^S^ioj^ 
R«P. BouDET Canon.Reg* S, Antonii / recenfet quoddam Manarcriptum 
librorum de Imitationei quod jam anno millefimo quadrjngentefimo 
ieptimo fuliTe rcriptam )udicat »1 Manafcriptum , inquit ^ plura opufca- 
59 la continet) ut » Dialogum Bonaventurse ; fpecutum peccatoris; Me« 
f> ditationes S.Bernardr; Irbros delmitatione Chrifti boc interrupto ox^ 
y^ dine« Dialogus coeleftisMag<(lri &Jl>ircipuli de interna tocotii^ad 
^f animam fidelem. ( ell Liber )« de fmlt. ) opurculdm > quod incipit : 
59 Confblatlonis gratta aliquas fencentias devotas in unum co^cervavi 
59 libellum. Capitis u tltulas eft : De defidetto animse quatrentis Deum 
59 (eft Ipnfltmam opafcaium 9 ^uod Incer operaTtiomse Kempenfls in« 
59 fcrtbitur :^ roliloqaiom animst ) fequicur Liber II. Incipiunt quosdam 
99 ammonltiones rpirltaalis vitas. Tertio loco ponitur Liber quartus de 
99 Imitatione J« C. de £vchariftia« & tandem Liber ali^s primus de Imi» 
99 tatione hic quarto loco reperitur ; Incipiunt ammofiitianes ad vitam 
91 fpiritualem valde utiles^ Qltimum 9 quod in MS.to hoc continetur 9 
59 Oparculum eft : Meditationes Reverendiflimi Patris Dominl johannis 
59 de Turrecremata SacroG|nj^e Romane EccleHe Cardinalis » poHte & 
99 depide de ipfius mandato InEccteneambitu fand^Marie de Minerva» 
99 Romas. Ad finem Manufcripti leguntur hasic verba : Finite funt con* 
99 templationes^ fupradi£fe , &* continuate Romf per U/ricmm Han anno 
99 Dominr pMefifko quadringentefimo feptimo 9 die ultima menlu J7r« 
9, cmhris. % Rm ^ 

Hanc claafulam perrinere etiam ad alia in hoc Manufcripto conten* 
t9i confeqaenter etiam adlibros de ImrtattoTiei contendic A. R.Boudet 
tx eo9 quodeadem in fingulis manus ap^areat; /* 

R E S P b N SI O. 

QUanta tn hac caufa Kempifiana Antt • Kempinanorum vanitas ! V« C# 
• BouDETx 9 admodum Erudici, ac nobia praelertim venerandi 9 reci« 
pto ccftimowum ; qaod io co Mmofcripto ^ ut vocac 9 eadem appareat 

U » WimMU 



/ 



I f6 AppmclMocum* VUl Confumur Opinio R D.Boudet C R^ tSc. 

manus. Atqui Card-nalem Turrecremata DjintnicaRum ulcimo vitae 
fusttemporc» qaod pientiflim^ claufit anno 1468* Meditationes Tuas ia 
Ecclefia Dominicanorum Romac in piduris ad ardificactonem populi per« 
ennare voluiflfe, & UiricumHant lacine, Gnllus^ Germanum» primuni 
IU>niaE; Tfpographum » Medirationes illas Cardinalis fui pacroni ann» 
1470. typis commififfc ccrtum cft. Error proin V.C Boudeci in co con- 
fiftic ; quod In Manufcripto 9 ut vocat » ubi aonum feptuagefimum legerf 
debuerac » annum fepcimum iegeric« De Joanne Turrecremata % ferme 
decem annis funione Thoma Kerr penfi » exnclam nociciam prxbec vif 
immenfi laboris P. Jacobus Ecbard^ fn Opere de Scriptotibus Oidmis Pnt- 
dlcatorumT. L & RaynaJdus. De Ulrico Han fcribunc in LexiiO 
tt»iQtt^//\HoFMAMNUS & Maittdire in Hiftotia Typographiat ab anno 
1468* ad annum 447^* Hofmannus lic fctibic. Ulricus Han » natione Ger-^ 
manus 9 unus ex inventa artis typograpbica triumviris primus ^Jormat 
librarias » rem inauditam > nec unquam Romanis vifam Romam attulit 
circaannum 1471. Maittaire vero oHendic» quod jam anno 14^89^00 
Cardinalis Turrecremata Romac obiic, Romas quxdam opera imprefferiCf 
dein vero pr^mum anno 1473- Contemplationes fea Aieditdtiones Joan- 
Nis.TuRRECREMATA cypis vulgaveric/)ffl^^/i » hoc efl » quoad licceras ini- 
tiales varits coloribus illaminacas, prout id Maittaire Tom. I. fol. ijx^ 
colomna a. cxponic V« C. Boudetus igno aTe videtur » libros primi- 
tus d fu/fio & Hanio impreiTus quoad firman charaderum adeo fimi- 
iesfuiire libris Manufcripcis ^ ut Fuftius anno 1460. fuim Hibliam im- 
preljlam in duobus Tomis in folio » cujus edicionis eciam nos Pollingas ha* 
b^mus Exemplar » ingenci precio Parificnfibus canquam Manufcrlpcam 
vcndideric. VideLexicon Hofmanni V. yoanSu/iiu%\ Vidcac ptolo V. 
C. Boudetus denuo librum » & » cum ipfomet cefle opufouloifum in illo 
Codice concencorum NB. eadem manus Gt } pacebitj tocum Codicem 
pon Manufcripcum 9 (cd imprefTum eife k Hanio^ difcfpulo^mcdiaco 
fu/iii. Ceri^ cum libri de Imicacione » & Medi:aciones Cardinaiis Tur- 
rccremaca eandem manum Hanii Typographi referant » & Car4inali| 
obierit 1470» fermccodem anno, quo obiit V. Thomas K«>*oon po- 
tulc Opufculum C^rd\tiz\\s eadem manu fcribi anno 1407 ; multominas 
jfiniri pcr Ulricum Han » quf eo anoo y\x puer ^rat Ingolftadii in Bava- 
ria r ^ Romam ^ nccdum. viderat. 



^ . • . i ,(•,*- ^ /^ ««.♦*• 



Docu- 



DOCUMENTUM* IX. 

J^etraBationes 6f novi Conatus Gerfeniftarum 

per RR. Petrum Faita Abbattm. 

5 !• n R«^^^ Petrus Fmta BREsciANus 9 Abbas Cassinbnsis anno X^6ts 
Jj^ edidit Brixiae Opurculumin QuartQixxb titulo.' Saggio deO^ Ope^ 
retta intitolata de Imitaficne CSrifii Folgarmente attrihuits 
4 Tofhmaffo da Kefftpis ^pn una Differtazione fopra t j4utofe deUa me* 
defima ed altre aggiunte di fra Safiniano Bedaceta Cantore Piftojefe m 
Brefcia MDCCLXIl dalie Stampe di Giambntifta Boffini con Licenza di, 
Superiori. Prstrente anno 1^6% edidit aliud. OpQfculum in OSavomaJori^ 
fub ifto titulo : Saggio delt Operetta intitolata de Imitatione Cbrifli voU 

farmente nttrihuita a Tommajfo da Kempis ^on una Vijfertazione fopra 
' ^Autore della medefima fin ora Scmofciuto ^ ,ed altre Operette eftranee 
di, Don Pietro Faita Srefciano Atate Hlafinenfe. Edizione feconda cor^ 
tetta ) ed aurefciuta^ in Brejiia^ DaUe Stampe di Gigmmnria Rizzmrdi 

MDCCLXIIh con licenza df Superiori^ • 

* "» 

§. 11. Nemo nori videt 9 nommatUa: Don Pietro Faita Brescia« 
No Abatb Cassinense» & F&A Sabiniano Beoaceta Cantore PiSTOJESE) 
per anagramma unam eandemque perfonam denottrc. Mirum tamen efi» 
Inuna eademque perfohanon reperiri firmam v candemque ;inoa i*i6x. 
4c>nno 17^3« animifencentiam deeodem objedo. Videamust quid 
non firmum 9 auc idem non (ic ? 

§»111. In priori edicione de anno 1761» FoL HI* (cribit ; Librum 
de Imitacione 9 (i imprefliones (^edencur » xiculo prioris poflefllonis cri« 
bueodum eflfe JoA^fNi Gerson Cancellario Parisiensi $ utpore prima 
vice imprefl!um Veoeciis 1481 fub ciculo Joan. Gerfoais Canceliarii. Ica 
fbUIII. edic. deanno 17^1. 

Responsio. Errac RR.<mis Prima vice\J^tr de Imitattone impreflrus 
eft fub ticulo Tihoma Kempenfis Augufis anoo 1471 » hoc efi 1 una 
foium anno poft obicum Auchoris » prout ad oculum* demonftravi in 
mea DeduBione Critica^ edicaAqgufla jam anno 17^1. foK i)/«$. 1^7« 
Icaque > 6 in hac re hiftorica vim quamdam emendicare liteat i, prima 
fanpreffione 1 inverto argumencum tn favorem Ven; Thomat. 

uj S.IV. 



Ij:t yfppperiJicis Documentum /Sl 

§. IV. RR.niu8 rcfcrendo afta circa prscfentcm controverfiam affirmat^ 
ex fcptima coUationc !>« Bonavcntura^ dcmonflrart > Authorcm Ubri de 
Imitaciooe long^ antiqaiorcm efTe Thoma Kcf»penfi. fol.IV«.V. prioris 
edicionis dc anno 176** ^ 

Responsio» RR.ntic hunc fuum crrorcm apcrte tcvocat 1 dum rn po« 
ficriore libro» Mino 176)« fubeodemmulo : Saggio &c. Brixias edito 
authorem libri de Imitatioae fkcic Joannem Gericn , fratrem Joannis 
Cerfonis » centora fermd annis natum poflt obttnm S. Bonaveotura^. Ipfas 
vero Collattones hujus Dodoris Ser; phtci eife fuppofiticias 1 ad ocuiuoa 
demonftravi in mea DeduSiione Critica fol. iS.$*4a« &c.&c 

^. V. RR«tott8 affirmati ^uod Eruditi Parilicnfcs MaQufcrtpta dao 
librorum de Imttatiooc ;udicaverint efTc antiqutora anno i)87> qtio 
ThoRias Kempeofis vixdum numcrabac annum aetatis odavum. fol* IX. 
Edic.de annoi76a. 

Responsio. RR.tnus in fuo Opufculo fecundo anno ijC^* BrixiaBcdi* 
to ettam hoc rcvocat» In hoc enim opufculoj prout.videbimusi Hbros dc 
Imltacione adfcribic Joanni Gerfcn , Priori Ccclcflinorum ^ qui cciam 
Vfk anno 1)87 vix ciumerabat arftum aetatis circttcr o(Elavum> utpotc 
quem ipfemec Joa|^nes Gerfon Ciancellarius germanos c|us fratcr 9 circa 
annum 1 400. adhuc vocat jfuvemm verecundum , prouc iofira num« 7« 
ia Refp. & Noc» (c) oflcndam^ 

f VI. RR.inus promictic /; fc 000 folum monflratmrum « cujus fit 
taufee melior ( Thomat K. vcl Gerfcnis ?) fed ctiam dmonfiraturum , cui 
cciTcrit vidoria ? Fol, X..Edit« dc anno 1761* 

R£S?oifSio. RR»t^^ iterum in eodem Opufculo harc promiflTa revo- 
cat } aut fibi ip(t contradicit » dum per niodum haefitantis in Appendicc 
Spicilegii foL z^ & 24. fcribit: Nec mibi moltfium erit % fi quis cum 
DuFiNO ex TEaENTro dixerit : 

Fecifti proh 
hcertus fum mu/to y quam dudum^ 

V • — - 

§. VIL RR.mns Ex ea» quod Religiofos quidam fbi MoaaflerH Bri- 
xienfis^ nomioe Gabriel 1 profeflus anno 1476» intra anrium 1476 & 
14^^ » varias fcntentlas Afcctarom & SS. Pacrum in locos ccmmtt&es 
coiiigensi ctiam c:x Uhro de Imitatione non paucas deprbmens.s nos* 
finllas Gerfeni » atias Gerroni adfcribat, infert; totom librum delmi- 
tauonc partlm ex operibus Joamiis Gcrfonis Canceilarii ^ parcim ex opUf 

fculis 



/^ 






Confutatur nova opinio RR.mi Pttri Fnita AhiXaSinmf.Srixia^ if^ 

fculis Afceticis joannis Gerfca > qui erat germanus frater Gerfonis Can« 
cellarii 9 & Prior feu Abbas Coelefthiorum Lugduni contextum imS^ 
|Ita in Opufculo cdito anno 1763. fol. 26* & Z7» 

Responsio. RR i»u« Hoc fop Corollario detiuo rcTOcat 5 ^uas anno 
prascedence 1 762 in fuo anteriore 5Vr^^ro*foL iX* fcrip1erat« Ibi enim 
jadfcium PariGendum ^de «tate Codicis Arontnfit^ & BoHenfis » quod 
ante annum 1)87 icriptiiint, extoilitt hic vero eosdem Codices ante 
annum 1987 fcrilji aon pocaiflfe fateri cogituTf dumlibriimdelmitacionc 
Joanni Gerfen » fratri Gerfonis Cancellarii » anno 1)87 adbuc vixOften* 
nipuero adfcribit; Qaid ergo ex ifto novq Sa^io feu Specimine acTeq"- 
tamine RR.ia^ Brixiani inferam | nifi Retradauoncs Gerftnlftarum ^ qua;- 
rom attexo Caulogum? 

RETRACTATlbNES GeRSENISTARUM. 

U A Rgumentum ex collationibus D« Bonaventnras contra Kempifiano^ 
'£\ nil valet* Author enim libri de Imltatione Joannes Gerfen, fracer 
Gerfonis Cancellarii vixit centum annis poft D. Bonaventuram^ 

%. Argumentum ex allegatione S^Francifci tanquam contemporaael - 
cam authore iibri de Imtcatione nil valet^ Joannes «nimGerien » fracQT 
Gtrfonis Cancellarii t vixit ducentls annts poft S. Franciicum* 

). Argumentum Applicationis ^ qua S. Thomas appKcaflfe prasteii» 
dituri textum ex libro-delmitatione^ famnfi vatet^ quia author libri' 
d^Imitationct JoannesGerien» fracer Joan« Gerfonis Cancellarii^ vixk 
cebtoni annis poft D^Thomam* 

4. Tituli ae Canahnco ^ Abhatis FerceUenfis ad S^ St^phanum 9 fam 
nii^ amplius valent^ Aathor enimlibri de Imicatione fuit Joannes Ger« 
fen» religiofus OrdinisCGeleftinorumLugdunii natus in Gaiiia in vlca 
Gerfen. 

f • Itaque etiam nO aniplias valet Argumentum Gerfeniftarum da« 
^m ex Idiotifmis Italicis^ Autbor enim fuit Gerfen Gallus itnitimoa 
Belgio. ' 

6. Nil ampllus Valet judici^m^roditorumPariGenfiam 9 JudicantiunH 
Ubram de Imicatione ante annum i ^ 87* f criptum fuiiTe. Joann«i eoim 
Gerfen frater Cancellariii & auifaor libri de Imitationeco teoopore puer 
adhac erat vix decem annonim» 



2^0 jij^endicis Documintum /X 

5. IX. Venio tandcm ad novos conatus Gerfeniftanim. RR^mus Bri- 
Xt5n;>s pro genaino auchore libri dc Imicatione tandem ^ annem Gerfea, 
Monacbum Ordinis Calefiinorum^ ac fratrem yomnit Gerfon CanceUnrii^ 
primus efFert & cxcoUic in publicum (n) fingulariaXncomia , ada 9 & 
fa?a liujus prxclari viri non alfert. IpfuSt cui fota amtca veriras, cuive 
TroSy Rutilusve nyxWo difcrimine habennirf nofltiulia ipfis Gerfeniftis 
fuggeram. Fundamentum praepipuum RR.ml cft f quia non folum Manu« 
fcripca aiiqua Sstculi XV. pro auchore libri de Imicatione Joannem Ger« 
fen Abbatem refernnt f f^d eciam in MS* codice quopiam Briziano aon« 
nuin textus ex libris tribus 4^ Imitatione excerpti cribuuncur jfwinm 
Gtrfn , alii jfoanni Gerjon. (o)» (^id ad hoc fundamencum rcponamf 
fequeas Rcfpoofio dabic* 

R E S P O N S J O, 

% Xr?K^>^Ior inprimis RR«itio Briziano de reperto tandem poft tot 
Gerfcniftarum fabulas Gcrfene quodam 1 fub K egula D.Bencdifti 
MohachOf cui apci^ eongruercnc condtciones & circumftancia^ pro cx- 
fculpcndo authore cam preciofi libelli requiGct^ f fi adforenc argumenca 
poficiva alicuJusponderiSf eaque non vincercncur morali certicudinc op« 
pofica ex conceiTeracione fcpcuaginca partim Synchronorum t parctm coat« 
▼orum idoncorum ceftium 9 parcim ex complcxo crecentorum Idiocifino* 
rum ftylii in duobus auchoribus irreperibili 1 & concingentcr inice- 
labilL 

Dixi Ti Joanni Gerfen $ Monacho CoBleftino Logduni in GalKa » ae 
germano fracri Joannis Gerfonts CanceHarii 9 apt^ cengruere condtcioncs 
ac circumftantias pro fcrit^endo e/usmodi piolibro rcquifitas. Natus eft 
circa annum i)80| (p) hoceft 9 uno ac altero circiter anno poft vel an« 

ce 

(n) InfaoSdggh pofleriorc , cd'to I7<^., fol >4.Coroll.Vr:fic fcribit: 1$4nnem 
Gerjmem Priorem C(sUfiin9r$tm LugdMni ^V* Jr4trtm CdncelUrii pMrifien/ts li* 
le/ii HHthorefn Juijfe ^ cenfendum efi^ 

\o) Vide 9picilegium RR.mi^Hnxienfis , quod ne meis Le6loribus td farmandsm 
folidum. judicium quidquam dedc» novlter reimprefrum integrc ftd calccm ba- 
jus refponfioiiis mes tdjungo. 

(p) Joannem Gerfen Coefeflinum , fr«trem Cincellsrii natum efTe ctrc^ annum 
i98o, hocefl, vel hoc ipfo ttuio , ^i incra crfennium prarceden? • aut cp» 
fequens , manrfedfe coUigitur ex pluribus teftioioniis Gerfonit CancelMliv 



TC oativitacein Tboinc Kempenfis. Stodait Parifits fub diredione SoA 
«rmani fratris CiinceUarif , 4 que tenerrimi amabacur. Jamque accin* 
■at» «rat ad rccipiendum Maglftcriam , vel Liceociatum In Thcotogi» , 
«Am inrpiratioac (tivioa & cohortatiooe fua pic Matris motus ftatum 

Reii. 



mmm 



Inprimis «nim reftotur, enm in Novitiatii apudCoelcftinosLugdunenfesfuifle 
«dhuc Juptnem deiic4tmn ac verrcundmm. SeamUo renanir, eucn i fe Li^- 
tlununi ad CaleiHnos direQum ac dedufinm fuiife ez InRinQu Petri de Ailia» 
t:o Epiftopi Ctmeraccnfis > queni aiiunde cojififlt ifpifcopatum CameracenfeW 
Texifle ab anno .i§yf usque «d amium 140$». Uiterius affirmst ,^ joannem 
necdum recepifie Licentiam aut Magifterium in Artibus Deniqxie fcribit, fe 
^m htbere mxAitm proPinju^m ftne8»tis. Epiftoia harc Gerfonis exral Tom. 
III. Opemm Geffonis Bdit. Pf rit fol. 741, Cnm crgo Get(b4i Cnncellarkia 
iiatus fit anuo 13^3, & ctas propioqua feneQuti non incipiat «nte ammm 
«tatistiuifiquagefintuiii^ aut quadragelimum qaintumy iUe ingreflus loamils 
Gerfen^s adhuc delu4ti ^cverectmdi luvenis in Novltiacum uit ra annum 140^^ 
^uo V- Thomas jam profefiionem cmifit , & ejus Nativi^&s ulrra amium i^tto» 
quo V. Thomas prirmim aetatis annum agebat» nonbiliterTetrahiMquIf. *£n! 
ipfa verba Gerfbnis Canceltarii ad germanum frarrem fnum Kicolanm, CflBks 
llinum Lugduni 8c Magiflram juaioris fui fratxis JedMni^ Cferjen In Novkiacu. , « 

^ Dum placuit humiti ciiaritati KR.ml Patris ac Prrceptoris mei prsciput Ct- 

j,meracenfia Epilcopi ducere me ad vintflnduni te, & domum tuam, tandem 

9, conlrencram cum Priore vefiro , 8c teaim , nt mutu6 fuper.thitu Germimt 

ttnoflri foibtvemua. £go pratterea ^ixce meo roihi videbar ratlonabiiiterufiir- 

M ptre Magifterium aliouod judtcandi de flatu fuo tain per eTqmientias pr^ 

•«»prjas, qoiim inHfuAtones acquifinnn jam usque ad ^oPinjMm Mtatrmfe,* 

^^neflutis, (NB Gerfon natus eft 1563, ) At forftn-obTjcres^Turbaiit littei« 

9»tnc fratrem noftrum Frfter, volo , ficut !frater ponfolan & velut ma» 

^, gis expertu^ tentatiomim ofFendicQla difcutere > praeiercrin ci^m adhuc itt 

^«in^bi^io. Accipio , qnod gravifiimis tcrrquetur infomniia. fianc moiefttafii 

i»yfibi »n frculo contrgifie nmi memmi. O Chriftp, 'quid filn fumrum eft fe« 

.«,nafcanti , fi adhuc juveni & ve^eto taflis crnciarus 'occiirm ? Grucitftus» 

^,qno nuHus magis pcrteft ipfum reddere hebecem rn itigenio» fluidum in 

1», Aetfiorfa , tm-bKtum in jndicio , & ineptHiimum 'ad omnia. Parum difiert 

,„imania» velfurra» talis turbario Ecce.' ^uid efKciet foHrchudo tua , fide 

}»,fano &ingen!ofoteddrt fiofidum '& hifiinum \ Abfit , tn^nies*: non ex reti. 

•„ gfoiris arditudTiie vel coridhicme liaec illi acciderunt •; fed ikcerarum fulve* 

>,rt8 hanc ftimutationem futs acuiets attuierttnt: has wlvit & revoivit mvitua. 

1,, Vcmntameii atteiidc 'fi>ater, fi fbic Ifttepat ( mee ) fufficerent^ verecundum 

^ funenem m H\em 4efeQiim indiMierc ? ^ JUec vhi n>alui fcrtberc >» «qniai 



Relfgiorum apad CoDleftlnot Lugdanenret farcipit circa aonum I40f.(9) 
quo ipfiflimo anno Tfaomas )Slempenfi«i fuum Novitlaram adi^rat (r )« In 
NoTiciatu gravilfimat perplexttates cerebri paiTus eft , quai: jpfum farnid 
ad infaniam redegerunc* Ger(oo Canceilarias eas indifcreto rigort. pri« 
mioills adfcripierat 9 (ed fuperata tentatione rigorem in Novi iatu adiii- 
bitum coliaadac ( s). In Ordine ea fpeoimina virtutis & fcieati«pr«» 
bait 9 ut poft mortem fratrls fui Nicolai 9 in eodem Monafierio Lugda- 
nenfi priori anno 1417^0 Priorem eledlas fit^ vivente adhuc Gerfone 
Cancellario 9 e|usdem Monafterii jam per feptem aonos Convldore feu 
Alumno ( t ). De fcriptis iiujus Joannis Gerfenis nil certi conftat. Ve- 
roGmile camen eft^ ejus laborem t(k exhortationem ad fuos Religiolbs 
fub Regula S« Benedidi conftitutos 9 p!d & eloquenter fcriptam (u) » & 
i ftylo libroram de Imitatione > progrediente per mera inci/a 9 valdd 

diverfam^ 

Dixi ».do RR.mum Brixianum non aflfcrre motiva fatis poaderofii 9 
quibus moveamur ad aflferendum 9 in Manufcripto Brixiano per Compi- 
latorem fentcntiarum (ententiai Qerfenianas & Gerfonianas potius ex 
diveriis eperibus duorum Authorum 9 quim ex diverfis exemplaribus 
partim Manufcriptis partim jmpreflis 9 unis Gerfenem 9 aliis Gerfonem 
prp Authbre rererentibus 9 defumptas ciTe. ExtitifTe in ItaJia eo tem« 
poref quo Compilator fcripfit^ videlicet ab anno 1478 usque adannum 
1491. (x) 9 exemplaria Manafcripta & ImpreflTa 9 circa genuinumno- 



men 






M akeri germano noftro » quitemis fatisfacerem ficut pater & frarer ielic^f 
^adhuc filio Scfratri &c, Idem Cancellarius fcribit fuo germano fratri poft 
eps profeiTtonem hia verbis : Ille , qui & puero mifertus eft cibi , dans tibi 
cor pium 8c cimuratum , fuperaddidit mifericordiam , ut te repelleret i fae^ 
culo nequam» in qua demergendus eras irrevocabiliter > (i Licentiam aoc 
Magifterium in Artibus adeptus fuiffea» 

(q) Patet ex Nota praccedente 

(r) Patet ex ejus Chronocaxi inferta Dedu&ioni mea^Critics iif Prolegomciiia* 

(a) Vide praefatam (jferfunia Bpiftolam ad Nicolaum fratrem inNota (c)« 

( t ) Vide Vitam Gerfonis inter ejus opera* 

(tt) VideTom. III Operum Gerfonis. fol 710. 729. 7}i.8c 732, 

(x) Libri, de Imitatione fub nomlfteGerfonis prodierant Veaetiis in 4.to perLos- 
lcin 1483 8c pcr Dionyfwm. ac Peregrinum r^sj Vide Maittaire Tom. V. 
Annal Typograph. fpl. 437. Ikorttra Manufcripta qusdam Italic, v. g. Pade-^ 
llroaenfe % Aroneafe fcu potiua Genueofe # apmeii Gerfenia exprimunt» 



» » 



meo aatboris TariMcia f cemimtft (y)« Gompilatorcm^ qui noperrim£« 
Tidelicet anno 1470« (y) relfgio(am profeffionem emiferac 9 necdum po« 
tuifle aac votaiife efle idoneam dirimendae inter |uraGer(en}s & Gerfo-s, 
nis concroveriiae judicem f religiofas leges modeilis & pradentise (aadenc 
& lubent. Quid en|o mirum 1 (i vir ^t^eltgiofas modeftas (ervata fid« 
doQfum variantiom Codicuni pro opportonitate modo unius » modo aU 
•terius Inrcripciooe in (uis excerptionibus ufus (ic ? £x ea autem variacio* 
ne- nlc Gerleni nec Gerfoni quidpiam cnti juris confurgit , quod vioci 
^nequeat moraii cercitudioe opplica» 

Si dicatur; omnia Italiae Exemplaria tam Manufcripta quam im« 
preftk) aoteannam 1490 exaracai nomen Ger^eni$ , vel Gerronis refe* 
ireQdofbndarepr^erampcionem degenerali perfuafione Itaiis pro alteru- 
^rd ex ^uotips Iratribus Gerfonibus > in qvii alternattonc disjundiva*" 
^eritas «X parte illius ledet 1 cui foli exade coogruit^ 

^ "Respondeo ii.tno llla perfuafio veriabatur circa objcdum pauciftimis 
^ogoitum Jotra obfcuros unius vel aherios cellulse parletes ; igitur oon 
erac univerYalis^ :iAo Non eft continua ab i[^ro Ger(bnum obita 5 fed 
orca eft iprimum circiter qaadraginta annis po(t eorum mortem. ^.tio 
^on dat rationem fuas fcientiae. Neque enim (e referc ad tefies S^n* 
ccbrooos^ ^:to Non refert eandemin Joanne Ger(en Lugdunenfi valt{is 
jmaginem quoad ilylum. f .to Nec Lugduni , ubl obierunt ambo Ger« 
fenes feu Gerfones t Coeleftinus & Canceilarius j oec Aveniooe, ubi de« 
pofita eft tota (uppellex Ger(onis Cancetlarii librariay reperitur ullam 
iiKlieiam* tiajusmodi proin pra^fumptiones ip favorem unrus ex tlao- 
bus Geribnianis fratribus facil^ vincuntur ex morali cerltudine oppofita 
per teftes Synchrono| & Fraiiliares vita & fcriptis celebres» qui teftan« 
>ior de vifu ificaudicuproprio io favorem TtiomasKempenfis* 

"KtstATf ut Tefpondeam ad inexpe^atum conceptum RU.mi Brlxia- 
mlf quo adftruit 9 Librom delmitattooe cx fcrlptis doorum fratrum 1 Jo« 
-aoois Ger(eo Cceleftini iSc joannis Gerfoo CaTicellarii cdmpofitum fa« 
ifTe ( z). Tundainentnm rpfius ieft » quia CompilacorBrixiaous anno 1490 

fiosdam texcos in libro de hnitaciane.contentos tribuit Joanni Gerfen 
ios Joanni Ger(oo« X a R£< 



, y 



mtmm$kt 



^<y) Vidc RR.^Brixitrtiim in fuo "Si^io, nediWJ i7<$g. 'fol. i^ & 27. 
\{%) Ils lUUmiuSrixtaniss ktfUD4f!|g2;/p/rfifi^ «idiitolBrixiv iiji%. (OnJ 



1&4 j^ttd»Docm.IX.Cimfutatw^ov/i(^maJUb^ 

Respondeo I »»o CofnpilatQrem BrixttcKim at^uaQcio ooci lolAiB 
Cfusdem Itbri» fed eciam c^*usdem Capitisttiios ▼erfai tribaere Gcrfi 
ftlios Gerlbni (a)« Itaqueooa Iblumiibri de Imitaciooe » fed etiam 
fiitala forent conrarciQaca per modum Centonis ex Opufcttlis Gcrleott 
& Gerfonis nulli hominum 9 nidCompilatori Brixiano anao i^^o.notis. 
Ubi nune kteot ? cui unquam fuerunc cogoita illa Gerfenis & Gerroaia 
Opolcula ? Si nuUibi ? fi nulli ? quis prohibeat » efusmodi fuppofitiooea 
gratuicas » dam aiia caufa , videiicet ufus duorum ezemplarium iftioa 
Ger/eni alterlus Ger/oni infcripcorum i in promptu eft f yocare>^^Mti 
gratuita ? Secundo » fi liber de Imitatione ex Opufeulis Gerfenis dc Ger« 
umis confarcinatus eft t quandonam ? & a quonam id fadum ? an circa 
annum 1 420 > quo |am dicuntur » feu putantur reperiri exemplaria de 
Imitatione? an ea fa£la ab aiio Gerfeneyveli Joanne auc Jhoaaa Mai- 
leolo? Quidprohibet) ipfummet Ven.Thomam^ quiaSfochronisScrl- 
ptoribcu dicicur rom/)i//?^^ librum de Imitacioney collegiire ex anterioram 
Afcetarum fcriptis breves hinc inde infperfas fementias ? Nonne fiibdb> 
torum eft > bonas horas perdere ejusmodi merarum paffibilitstum 9 ctDO- 
jeffuratum % vel etiam probabititatum feorfim fpeQatarum (bmniis > oU 
moraiis ceriitodo pro Thoma K« in plena meridie iliucet ex fepuagiQta co- 
«yis teftibus & trecentis Idiotifoiis ftyli contingenter inimitabilis deinoa» 
flrata ? Quo tandem omnia paucis in tanta variatione Codicum&Scripto- 
ram Gerfenianorum concludam ? Oraculum TettuUiani fubjungo: ^^ 
apud multos unim invenitur » non eft erratunh fed traditum. Lib. de Pnt« 
fcript. c. ag. Inverto cgo : Q}}od w eadem Regione acNatione a Stm- 

CHaONIS IN Re HiSTORICA VARIATUM REPERrrua i.NON £$T TRADITUM t 
MD BRRATUM. j('>)* 



(ft) Stc enim L t. C 25 Verram 41. 8t 47. Trtbutt Gtirfeni; econini eodem 
libro & capite ^erfam itf.& 4^- Tribuic GerfonL Vi4e Spicileg. de snao 
c7^2. foi. t. & 15. icemde anno \i^%. foU /(7 &g4 

(b) f^dtidffe ditmerdt ^ inquit ktem Tcrtuitianus I. cc. trw BccUfigrmm (fxttm 
Germanic ) Ecftfid vcrcjtmile efi , nt t§t 4C tdrHd in uHdm fiiem^ ( hiRori* 
cam de re recenti » tc patria ac fcriptis piiblids confignact ) errdveriat ) 
muUus inier mului evennfs efi armr. txitifu 



• »• • 



V. 



sncu 



M^ ) (D ( a^ 



■<f 



S P I C I L EG I U M 

SIVE 

COLLECTIO 



4 



\ 4 



Fragmmorm aliauot Joanms Gerjen^ ^Joanm Ger^ 

fm y qtke in Codice Bibliatbcca Monafimi SS. Fauftini £/ Jwkit 

Majoris Brtxia deittuerant ; &* toruudtm coUatio cum, LabtOo 

dt hmtationt Ckrifii Fulgata Editionii. 

Editum k RR.|^^ Brixiano aano 1761 & 1763« 



£x Codice FaOlliniano. 

Pag. 4^, terg* 

De Utilitatt quietiSf E^ ^iAin con^ 
veniat vita aQiva^ Joan. Gerfen^ 

f^ Acilias e(l domi latere » quim 
foris fe rufficienter^aflodire. la 
fiientio 9 & quiete proficit anima 
.devota » & difcit abfondica