Skip to main content

Full text of "De koophandel van Amsterdam, en andere Nederlandsche steden, naar alle gewesten der waereld. Bestaende in eene verhandeling van de waren en koopmanschappen, die men daer heen zendt en wederom ontfangt: benevens vergelijkingen der munten, maten en gewigten, en eene aentooning, op welke wijze men over en weêr wisselt"

See other formats


^"^ 




il 



%#f 



f 




E^ LIBRIS 




W.Kree 



1/ 




■.'U 



D E 

KOOPHANDEL 

VAN 

AMSTERDAM. 

EERSTE DEEL. 



ij i- 



• i .1 X f 



\'\ /:. V 



/,' 5". 



J . 



V. ■-". .1 6 vl .1 



D E 

KOOPHANDEL 

VAN 

AMSTERDAM, 

EN ANDERE NEDERLANDSCHE Steden, 
NJJR ALLE GEWESTEN DER WAERELD. 

Beftaende in 

Eene Verhandeling van de Waren en Koopmanfchappen , 
die men daer heen zendt en wederom ontfangt; be- 
nevens vergelijkingen der Munten, Maten en 
Gewigten, en eene aentooning, op wel- 
ke wijze men over en weer wisfelt. 

Als mede 

Eene Verhandeling, over de Wisfelbank, Beurs -en Ko- 
tenbeurs , 't Korenboekje , Loon der Makelaars , de Con- 
vooilijst, 't Waegboekje, Nieuwe Bank- Rabat- Tar- 
ra- Reduftié- en Agio-Tafels, en alle andere ge- 
wigtige zaken, den Koophandel beirefFende, 

Ontworpen, door de UESPING, 

Vermeerderd, door le LONG, 

en nu op nieuw in eene andere orde getracht , en , volgens 

de voorgevallene veranderingen in de Negotie ^ 

aanmerkelijk vermeerderd en verbeterd, 

EERSTE DEEL. 
TIENDE DRUK. 



Te AMSTERDAM, DOR.D. , LEIDEN en HARLINGEN, 

By J. DE Groot, G. Warnars, A. en 

P. Blussé, S. en J. Luchtmans, 

en V. VAN DER Plaats. 

M D C CCL 




.3 .; 



BERICHT 



VAN DE 



BOEKVERKOOPERS. 



Öints den Jaare 1781 bezitters geworden 
zijnde van dit voortrefFelijk Algemeen 
KOOPMANS Handboek, hebben wij, 
op het voetfpoor onzer voorgangeren, al 
aanftonds bedagt geweest om die Werk, 
20 onmisbaar voor alle Handeldrijvende 
Ingezetenen en aankomelingen in de Com- 
mercie, niet te doen ontbreken; en om 
bij eenen Nieuwen Druk , die Vermeerde- 
ringen en Verbeteringen te voegenj^ als het 
tusfcbenverloop van tijd en de daar in 
voorgevallen veranderingen en omftandig- 
heden zouden noodzaaklijk maken. 

Tat dit einde pleegden wij raad met 
verfcheiden kundige en werkzaame Man- 
nen, in de verfchillende vakken der Ne- 
gotie ervaren; en ontfingen wij van eeni- 
' * 4 gea 



VI B BR Ii-Q mx VAK Dïfi 

'^ A .1 •'.^ < -jjt ^.^ ^1 

gen hunner Aanwijzingen , Stukken en Be- 
richten, welke als zo veele nuttige Bouw- 
ftoffen voor een te vormen nieuw Geheel 
konden dienen. Anderen echter vonden 
wij minder gereed, fielden ons van tijd 
toe tijd uit, en begrepen dat er op een 
tijdftip, welk zwanger ging van zó veele 
gewigtige veranderingen, niet dan onvol- 
komen aan ons verlangen kon worden vol- 
daan. Ondertusfchen verminderde onze 
daaglijksch afnemende voorraad dermaten, 
dat wij weldra' het Publiek niet meer kon- 
den gerieven en dit Werk geheel uitver- 
kpgt geraakte. Zodanig was reeds het ge. 
val voor agt jaaren. x 

Van toen af vermeerderde ene gedurige 
vèrgeeffche aanvraag naar dit Werk , en on- 
dervonden wij hoe zeer het zelve als een on- 
misbaar onderricht in alle de takken van 
Koophandel, door een ieder, gehouden 
en gefchat wierd. Wij befloten dan niet 
langer dit Werk te mogen agterhouden, 
en verzogtèn den kundigen en vlijti- 
gen Heer Reinier Arrenberg, , .te 
Rotterdam, om dit Werk onder zijn op- 
• " , : '' zigt 



BOEKVERKOOPERS. vn 

Eigt te herdrukken, dewijl hij een det 
Uitgevers van den vorigen druk geweest 
was, en niet alleen zeer veel arbeids tot de 
verbetering van den jongst voorgaanden 
Druk had aangewend, maar zich ook, fe* 
dert dien tijd, had onledig gehouden met 
het opzamelen en bij een brengen van 
die verbeteringen, welken, bij een her- 
druk 5 moesten in acht genomen worden; 
èn na dat hij dezen taak op zich genomen 
had, gaven wij hem mede over alle 
de Hukken, die wij uit andere handen 
ontfangen hadden. Wij vleijen ons egter 
niet, dat wij, met deze verbeteringen, in 
een tijd, waar in bijna alle weereldfche 
7.aken, en vooral ook de Koophandel, zoo 
veel veranderingen ondergaan, die volko- 
menheid zullen bereikt hebben, welke 
anders in rustige tijden te verwagten was; 
doch uit vergelijking van den laatst voor- 
baanden met dezen tegenwoordigen Druk, 
zal men ras ontdekken, dat 'er zeer ge- 
wigtige verbeteringen aan dit Werk zijn 
toegebragt. 

Al voortga^de, bepaalden wij het Tijd'. 
* 5 psrk 



VIII BERICHT VAN öE 

perk van 1797, om, tot daaraan toe, de 
nodige aanvullingen te doen; en dit is het, 
welk wij onzen Lezer bijzonder verzoeken 
onder het oog te willen houden. 
. Terwijl wij dus, van den eenen kant, 
ons bevlijtigd hebben, om dit Werk 
tot de hoogstmogelijke volkomenheid te 
irengen, hebben wij, van de andere 
zijde, ter vermijding van eene nodelo- 
ze omflagtigheid , uit het zelve wegge- 
laten wat thans van geen gebruik meer 
zijn kan. Hier in , nogthans, gingen wij met 
veel omzichtigheid te werk, zo dat men, 
wellicht , nog een en ander hier aantreffen 
zal, welk men zoude kunnen oordeelen, ook 
beter agtergehouden te zijn ; doch wij von- 
den daar toe te minder vrijheid, of gelegen- 
hoid, daar 'er, gedurende dezen Nieuwen , 
onder handen zijnde Druk, ja wel, verfchei- 
de gewigtige veranderingen, en Reglemen- 
ten, bij en in Collegiën en zaken, tot de 
Commercie betreklijk, zijn voorgevallen of 
jgeflatueerd , maar die meestal in provilio- 
neele fchikkingen en voorfchriften beftaan , 
«van welke men eene meer beftendige be- 
• ' c ^ pa- 



BOEKVERKOOPERS. ix 

paling is wagtende. Te midden van deze 
onzekerheid, echter, hebben wij een Ka- 
pittel van belang agtergehouden , te we- 
ten het Tiende, dat van bet Jdmiraliteits^ 
of Prinfen-Hof handelt ^ en, onder ande- 
ren, de Licent- en Convoi-Lijsten bevat. 
Daar deze laatfte geheel onvolkomen en 
piet dan zeer gebrekkig is — daar wij, 
van voorlange, onderricht zijn, dat er 
aan een nieuw, vast en uitgebreid Regle- 
ment, of Tarif van Uitgaande en Inkomen- 
de Rechten, gearbeid wordt, hebben ons 
refpe<Slabele Vrienden geraden, liever het 
oude fluk in dit Werk te pasfejen , en op 
het nieuwe te wagten , omdat, bij deszelfs 
verfchijning 5 agter aan te plaatfen. Op 
jdezelve wijze is ook het voornemen te ' 
werk te gaan, 'met alle alreê gemaakte 
vaste verordeningeji , of die nog alle dagen 
te wagten zijn ; alle welke wij in het 
Vierde Deel hopen te plaatfen , met zoda- 
nige andere nuttige Bijvoegzeis als, wij*- 
ders, dienstig gevonden, en ons gefuppé- 
diteerd worden zullen. 
Om het Publiek nu niet langer van het 



X BERICHT V. n. BOEKVERK. 

gebruik en nut dezes Werks te berooven , 
brengen wij, thans, de Twee Eerste Deelen 
aan 't licht, die geen onbelangrijk gedeel- 
te van het Geheel bevatten en den eigen- 
lijken Amftcrdamfchen Koophandel , in des- 
7c]fs geheclen omvang, behelzen; terwijl 
wij geen ander verlange koesteren, dan 
om de Twee nog ontbrekende Dcelen 5 
waar mede dit Werk geheel volledig zijn 
zal, met den mecsten fpoed en nauwkeu- 
righeid te doen volgen. 

Wij bedanken onze Begunfligers voor al 
dien raad en bijiland , welke zij ons tot de- 
ze moeilijke famenltelling hebben verleend ; 
en hopen dat zij, en allen, die zich dit 
Werk zullen eigen maken , over het ge- 
bruik, daar van door ons gemaakt, zo 
wel als over de wijze van uitvoering, even 
zeer voldaan zijn zullen. 

Dnt Neërlands Koophandel toeneme, en 
herleve als in de dagen van ouds, is de 
hartelijke vvensch van de 



Uitgevers. 



I R 



I N H o U D 



VAN HET 



EERSTE DEEL. 



Inleiding. . . . • Bladz. i 
Gelegenheid van Amfterdam, . . . i 

Tohrijheid en eenige andere Voorrechten der Am' 

fierdammers. 5 

Van het Pampus 9 

Pael' Vuur- en Bakengeld. . 15 

de Schuitemoerders. • . . ,18 

iet T. , , ^ * , , öo 



a. 



Xn INHOUD. 

Van de Wael- Redders. . . Bladz» 23 

— Havenmeester 05 

— Kranen. ... . ag 

LootsUeden 28 

Commisfarisfen van de Zeezdken. 38 

— Zeetijding en andere openbare Berig- 

teny tot den Koophandel hetreklijk. . 42 
Asfuradeurs en Commisfarisfen van de 



Asfurantie- Kamer. ... 43 

— RafaBie ' meesters van den Tabak. . 59 

Kamer van Defolate Boedels. . 60 



HET I. KAPITTEL. 

Van de Beurs te Amfterdam. . . 64 

HET n. KAPITTEL. 

Van de Makelaersy derzeher getal en pligty 
als mede de nieuwfte Ordonnantie en Lijsten y 
wat hun voor Courtage toekomt. . 68 

HET m. KAPITTEL. 

Van de Wisfelbrieyen ^ derzeher Oorfpronk^ door ' 
wie die zijn uitgevonden en in gebruik ge- 
hragt; als mede derzeher nut en nootwendig- 
heid voor alle Staten en den Koophandel. 115 
Van bet accepteren der Wisfelbr leven. . II9 
— — de Herwisfel. . • • 1^3 

*-^— de Vervaltijd van Wisfdhrieven en Respijt- 
^ of Gratie -dagen. . . . ,. 1.27 

..>, HET 



INHOUD. Xlfl 

HET IV. KAPITTEL. 

f'an de Plaetzen , op welken men gemeenlijk uit 
Amflerdam Wisfelbrie:ven trekt ^ en van daer - 
remitteert; en hoedanig de waerde alhier moet 
voldaan worden. . . Bladz, 13Ö 

HET V. KAPITTEL, 

Van de Wisfelhanh \ • • . 150 

— Ti/d en Wijze van Affchrijving in de 

Wisfelhanh . . . . 'i^ci 

Generaal Reglement voor de Boekhouders - Ka- 
mer van de Wisfelbank der Stad Amjier" 
dam, ... . . . 174 

Agio 'tafel om Bankgeld tot Kasgeld te redu- 
ceren. , . . . . 196 

Fan de Lingotten. . . . . iiiöT 

HET VI. KAPITTEL. 

Van de Bank van Leening ^ gemeenlijk genoemd 
Lomherd. 219 

Beleeningeh . • . 239 

Generaale Bank van Beleening ^ in den 

Jaare 1795 ingefteld. . . 250 

HET VIL KAPITTEL. 

Van den Graenhandelp en alles wat daar toe 
betrekking heeft. . • . 267 

HET VIIL KAPITTEL. 

Van de openbare Ver koopingen der Goederen; 



5av INHOUD. 

en van derzelver Gewigten^ Maat en, onder- 
fcheiden naar de\verfchülende Landen, Plaau 
fen enz. . . . Blad^ 307 

Fan de Ferkoopingen hij Executie, . . 363 

^ uit de Hand. . 364 

— . ^ Levering, '/ zij door 

vaste Koop, of Prcmie-partijen. . 367 

HET IX. KAPITTEL. 

Van de drie Stads Wagen, en "^sLands en Stads 
Impost aller gewogen Goederen, imt de tien- 
de Verhooging en het Wikgeld, zoo als dezel- 
ve thans hetaeld vf orden; welk laetfle naer de 
orde van het Alpbaheth gerigt is. . 374 

■ ' ■ groote Tk. . . . 398 

■ kleine Tk. . . . 398 
^ Tarra, V Rabat ^ en andere Kortingen 

op Goederen; met de daartoe behoor en de 
Tafelen 398 



DE 



1 NL E lp X N a 

A'' ■ '''-■ - .fii?: nobruv 

MSTERDAM is gelegeft in Amfielland ^^m 
gedeelte v^m Zuid-Holland y aen den ftroom het T, 
die een uur van :d^eï zich met de Zuider-Zee ver* 
eenigf; en aan de Rivier de ^mftely welke dooy 
deze Stad haer iuitwateiing in het 2* heeft; op 
omtv^nt twee en .vijftig en een halven graedNooxn 
der breedte. Deze landftreek is ten eenemael laeg » 
nioera$fig,, broek- en veenachtig, en beftaet al- 
leen uit Wei- pf Veen-landen, ,, Onder dezen klei- 
of derrij-grond vinrf, men , ter diepte van 30 , 40 , 
50 of 60 voeten^ f den harden Zand-grond in^ wel- 
ken, de p^len geheid worden , die de. muuren van 
allo huizen en gebouwen vm .Amfterdum dragen 
snoeten, welke .iongQfchiktheic} van den grond, 
gevoegt bij het .brakke water in de grachten> en 
dat (Jer pompen. Qf patten ^ wejke beide ondrink- 
bsQr iSjibjj.-^i; G^y,ir.e;^cnyjtkmpachtige.lacl^^^ en 



s KOOPHANDEL 

onaengename uitwaesfeming dier grachten , bij de 
weinige vooitaied - vaH . aerd- èh bdomvruckten , 
welke hier omftreeks, zelf tot heden toe, wast, 
nimmer konde doen vermoeden dat alhier eene 
Stad zoude te voorfqhijn komen, -als die welke 
wij, door uitvinding, en konst der Werkbazen, 
door nijverheid en ervarenheid van fchi-anderc 
Kooplieden , door. den toevloed yaa Vreemdelin- 
gen,, op welg^mnd? hoop van winst herwaert 
gelokt, en vooral door de wijze beftuuring der 
hooge Overheid van alle deze drijfveeren , tot het 
tegenwoordige toppunt van rijkdom en glorie ge- 
ftegen zien. Wien het lust eene wijdloopiger 
befchrijving van Amflerdam te lezen , dien verwij- 
zen wij tot het voorü-eflijk werk des Heeren Jan 
iVagenaer, genaemt, „ AMvSTERDAM in zijne 
„ opkomst i ae^al^ gefchiedenisjkn &tr alwaer 
men teflPens eene lijst der vroeger befchrijveren 
dier Stede vinden zal. ' 

^" Uit zeer getinge beginzelen dan, ehin weerwil 
det tegeitwérkende omftandighedèn , is Amflerdam 
ontftïteil , met ongelooflijken fpoed ^ in X^n^^ of drie 
éettWeli aengewasfen en groot geworden, en ftrekt 
thans ^ door eenen uitgebreiden Koophandel, ten 
voörraedfbhuer van de 'geheele \vaereld. Won- 
dérfijk is het dat in zulk een klein begiip lands, 
zöo groote Koophandel gedreven word, als men 
nergens elders vihd, want men hoad het 'er een- 
parig voor, dat alhier de grootfte Scheepvaert des 
waetelds is, teiwjl nochtans hier té land geene 
Waei'engroêijen, waer van men hét kleinfte fchij> 
ioude kunnen timmeren of toetakelen, daer t 
Hout, Yzer, Vlas, Hennip, Pek, Teer*, ja zelf 
WoMë tot kleeding, en Koom tot fpijzei VJïn 
elders- gehaéld moet worden. t)an dit gebrek zel- 
ve,' en d^ bekwame -gelegenheid des lands, öm 
"-V lang$ 



VAN AMSTERDAMs 9 

iiangs Rivieren^ Stroomen en Zeeën, de Waereti 
aen Vreemdelingen met voordeel toe te voeren 9 
heeft de inwooners tot den gedurigen Scheepvaert 
naer alle andere gewesten aengezet, waer door 
veivolgens een wederzijdfche handel ontftaen is 9 
200 dat hier alle goederen teiilond konden wor- 
den tot geld geniaekt^ en wederom andere be- 
hoeften tot matige prijzen ingekogt* 

Met recht mogen wij haer dan de veitnaerdft^ 
Koopftad van Europa noemen , die naer allo 
waerfchijniijkheid niet voor het begin der der- 
tiende Eeiiwe is bekend geweest 9 en haren aenvang 
genomen heeft bij het flot der Heeren vmj^mfiel^ 
het welk wij, op het onderzoek van der ftedö 
Gefchiedfchrijver , belluiten gelhen te hebben^ 
omtrent tegen over de oude Kerk, bewesten het 
damrak, binnewaerts aen den nieuwen dijk, en 
welk flot reeds in de twaalfde Eeuwe in ftand 
was. Het land daeromtrent word Amflelland ge* 
heten , waer van Amfterdam de eenige , en hoofd* 
ftad is. Het oud en doorluchtig geflacht van 
Amflel^ in de oude Chronijken Aemftel ^ ook wel 
Amflelk genaemt, heeft dit land als eene heer- 
lijkheid in eigendom bezeten , en de heerfchappij 
daer over gevoert. De eerftemael dat ''er in eenig 
gedenkfluk der vorige tijden van eenen Heere 
van Aemflel gewaegt word is, in eene lijst der 
Leenmannen des Bisfchops van Utrecht, behel- 
zende de namen van alle de vrije Vafallen en 
Leenmannen en derzelver leengoederen , die . zij 
van de kerk van Utrecht ter leen hielden, waer in 
men ook leest van „ cenen Heere van Aemfiet 
„ -die dat meeste deel van zijne heerlijkheid van 
„ den Stichte van Utrecht ter leen hield," doch 
-deze lijst word bij vele geleerden verdacht gehou- 
den ^ en dóór ibmmige, niet' tot den djd vau Bis- 



4 KOOPHANDEL 

{choi^^Jldelholdt omtrent den Jare 1021 , maer tot 
veel later tijden gebracht Zekerder is het dat 
^ghen van Amflel de Stichter van het Slot dier 
Heeren is, dat hij in de twaelfde Eeuwe bloei- 
^de, verfcheiden malen met zijne Leenheeren on- 
eens is geweest, en dat dit huis in alle de 
Oorlogen van dien tijd, wegens dapperheid, zeer 
vermaerd was , tot dat het eindelijk ten tijde 
van Graef Floris de Vijfde genoodzaekt werd 
deszelfs Heerlijkheid aan hem optedragen, im- 
iners de gebroeders van Amftd verklaerden in 
den Jare 1285, „ dat hun dat land van Ameftelle 
ontwefet was ," en toen Gyshrech van Amfld in 
^t\\ Jare 1296, aen den moord des genoemden 
Grave medeplichtig, het land moest ruimen, 
geraekte de Graef van Holland in het bezit van 
den lande van Amftel^ nochtans leenroerig van 
•'t Bisdom van Utrecht , macr de belofte van 
Vrouwe Margareet van den zeven en twintigften 
Rieij des Jaers 1346, dat de Stad „ tot eeuwe- 
lijken Jaren" niet van de Graeflijkheid van Holr 
land gefcheiden zoude worden, is van Ouds aan- 
gemerkt als een voorrecht dier Stede, welke be- 
lofte Hertog IVillem haer Zoon, in den Jare 
■I355 federt bevestigd heeft. 
■ Dat de Amfierdammers al van ouds af liefheb- 
bers van de Zeevaert geweest zijn, blijkt niet 
onduidlijk uit het oudfle Wapen der Stad, 'zijnde 
een Vaertuig bekend onder den naem van Kog- 
ge-Sv/iip^ hetwelk waerfchijnlijk in den Jare 1275 , 
bij, het uitgeven der allereerfte Tolbrieven^ waer 
van wij ftraks fpreken zullen, zal zijn aenge- 
jnomen. De Stad voert, behalvendit, nog een 
'ander Wapen, beftaende uit drie zilveren kruis- 
!fen opeen zwarte pael, die tusfchen twee roode 
.palen, ftaet:, ,welk Wapenfchild vermoedlijk her- 



VAN AMSTERDARf. J» 

komfiig is van Heere Jan van Perfyn^ De zoo 
even aengeroerde Tolbrieven hebben dan plaets ge- 
had, zoo haest het Oudfte en voomaemfte Voor- 
recht der Amflerdamfcht Poorteren ftand greep, 
zijnde dit: 

De Tolvrijheid der. Amster- 
dammers. 

In den Jare IC75 heeft Graef i%m de Vijfde , 
hen tot dat einde het volgend Privilegie gefchonken: 

„ Flor IS, Gi*ave van Hollandt^ allen deit- 
„ ghenen die defe tegenwoordighe Letteren lien 
„ fullen, Saluyt, Kennelijk fij uw alle tefamen 
„ dat wij de Luiden woonende tot Amftelredamme ^ 
„ in vergoedingh van de fchaden , die Wi] enda 
„ ons Volck haer ghedaen hebben , van nu 
,5 vooitaen van alle afvorderinghe onzer Tollen^ 
„ met haer eijghene goederen , die zij voeren oft^ 
55 voeren fullen door ons gantfche Lant, goetghe- 
„ vonden hebben te bevrijden. Des te oirconde 
^hebben wij dit teghenwoordige gefchrift doen 
^ bevestighen met onfen Zeghel. Ghegheven 
,, tot Leiden op Sondagh voor den dagh van Simon 
„ en Judas Apostelen , in *t Jaer ons Heeren , 
3, Duiiènt twee hondert vijf en t'feventigh. 

Het welk hij vervolgens in 1291 nader bevcs- 
tigde en op den 9 December 1342, diOox Willem 
den Vierden , Graef van Holland^ vernieuwd 
werd 5 verklarende dat „ zijne Poorteren van Am" 
r>y flelredamme zullen Tollen vrij varen met alle hare 
93 goeden voorbij alle onfen Tollen in onfen Lan- 
,5 den, beijde te water en te lande. Ende nie- 
,, mant en fal Tollen vrij varen eer hij Jaer ende 
„ dagh Poorter gheweest is , ende in der Poorten 
99 gewoont heeft. Ende derPoortebrieven, daer 

A 3 ^^^z 



ê KOOPHANDEtr 

D die Poorters mede varen voorbij onfe Tollen, 
5, die fullen fij alle Jaren vernieuwen, *t en ware' 
99 fij buitens Lants al foo langlie gheweest hadden, 
59 ^t fijze binnen den Jare niet vernieuwen en 
99 moghten , ende tot elcker Tollen aen te varen 
9, daer zij voor liden zeilen en oorlof te nemen. 
99 Ende waert fake dat eenig Poorter, bij avon- 
99*tuere9 fonder brief ter ToUe quame met zijns 
99 felfs goede 9 zoo zoude hij weder achterwaert 
99 varen ende halen zijn betoogh, ende daer melle 
«9 zoude hij quijt wezen, ende waer ook dat 
99 lake, dat eenigh Pooiter hem misgrepc of 
99 misdede voor onfen Tollen , dat foude komen 
99 op hem felven. Ende die gemeene Pooite en. 
99 fouder niet bij verliefen noch aen Rechte, 
^^ noch aen Vrijheden, noch aen Tollen." ! , . 

In het zelfde Jaer heeft de gemelde Graef haen 
óok Vrijheid gQgevQn^ om ,, hen en haer goedt 
,, onbefet en onbekommert bij Noorden der Mafe 
,, te laten varen/* 

Den 22 April 1360. heeft Dirck van Wasfenaer ^ 
Burgh-Grave vm 'Leiden^ haer ook ontflagen van. 
alle zijne Tolkh ^h^xdo. te water en te lande^ 
behalven op de drie Jaermarkten , van Vlaerdingen ,, 
Voorfchoten en Valkenbiu'gh , het welk door M-- 
ir echt ^ Paltz-Graef op den Rijn, in de maend 
Meij daer aen volgende, is bevestigt geworden; 
voor \\^]k&.Tol-Vrijkid de Stad zich verbond oiii 

ifaerlijks twee en dertig Ponden hollands tc; bcta- 
en. . De^ïe WasfenaerfQk Tol door het uitflerven 
dier fttome , wederom aen de Graeflijkheid .ge- 
komen, zijnde,! word tegenwoordig te Haerkf?^^ 
Gouda m ïim dQ Goudjè Sluis, hi] /^Ipk^ ont-. 
fangen. De Poorters m van Amflerdam^ hï\ 
handvest van 26. Meij 1480, in de Vrije vaert 
öoor de Goudfcht%\\\\% bevestigt zijnde geworden, 

zijn 



VAN.AMSTERDAMi 9 

zijn bofc nog vrij van dezen Tol, Veivolgens i$ 
de Stad in den Jare 1403 van de voorgtjmejd^ 
twee en dertig Ponden ontslagen, en zijn dezdye 
aan haer ten eeuwigen dage kwijt gefcliolden. , ! 

Janwn Bloijs\ Heer van Schooféoven ende van 
der Gö«^,. heeft haer ook in den Jacre 136^, , 
„ tot eeuwehoken da2:hen toe, verklaeit vrij te 
„ zijn van allé zijne Tollen \n Hollcmdt^ te lande 
„ ende te: water-,, uitghefegt dai.Mai-k- tollen 
,, die in onfen Steden' van Schoonhoven ende van 
,^ der Goude ghelégen zijn , " mits hem Jaerlijks 
betalende „ vier Ciielfche IVlarckLodiclisSilvers,'^ 
van welke belasting naderhand Aeibrech^ Hertog 
van Beijereny ÓQ jdmjlerdammers 'm den ]d.YQ 1398 
ontfl'agen , en hen \ teffens in de volkomen Tol * 
l^tjheüi hQVQ^^t iheeft ; „ en zulks ter oorzake 
^rWfff faeti ieeiiefn- van ecne goede Go^^e, ghe- 
i[" hdüft möt een deel Souts , welk Schip in der reij- 
„ fen im. Onweder' veifóoren bleef," en waer voor 
hij llegts 450 Hollandfche Schilden had vergoed , 
fchoon het zelve ved^ meei'der waerdig was. 

Hertog JVillem van Beijtren , heeft haer in den 
3^re 1409 ontheven van de Mark-Tollen m Wou- 
Ikkkeriien Héusdm; - 

'^ t)hvid v^n Bourgondieuy Bisfchop van Utrecht, 
vergunde haer öixk bij ; Privilegie van 31 Januarij 
^47^85^ Vi, omme met aHe haere goeden te moghen 
9, komen ende .varen in onzen Laf2de ende Stede 
99 van Utrecht ,* ende daer door nederwaerts in 
9^ Holland:, Brahand ^ ' Vlaenderen ende anderen 
% land^ii 9 ende wederkomen uit Holland ^ ende 
99 die andere landen voorfz. \zn opwaeits in on- 
99 fen landen ende Stad van Utrecht voorfz. ende 
99 daer Kioor tot Amftelrcdam^ ende den Rijn- 
99 ftroofn opwaerts , tot in onzen Stad van Reenen 
99 op alle alililke Vrijheid, ende befit van gee- 

A 4 99 nen 



^l nen T^/Z'^V" te- betalen, jalsf*fif[bver.langé5djdét!' 
^'geweest fijn ;^ ais oi>§jdat .^ejioegh ghetótdgefc 
^'k. Maer .vpueit-dat ^dieBot^e/énen Paorteren 
„ voorfz.v'öf hjffe- goeden 4?oven/de' paleavaix 
onfen lande vooifz.;, endé Igeffichte voeren of 
gevoert worden, of boven. qaamé,.foo. ftulUtk 
die Burgeren ende Poortéren voorfz.,^ .van 'JijVt 
ren goeden ," 2ö//(e« geven eride betaalen^, glie.-* 
lijck anderen doen ende fchuldigh fijn/^... -j .^ 
Op den 1 3 Maeit des Jaers 146^ is An/ler'darn 
ïnet de Regering der Stede ^wollè \ over^i^gökQ- 
men, •. dat; zij zoude vrijiifezén •eri;blii3J'ea;vair1 
ide Tolkn ^200 als de Stad Zjpöif die- Van hdCfiisdii^iu 
^n Utrec/miXi pacht had, waer t^^n Amfferdmn 
^n Zmlfckn Butgeren oöic j TokP^rijkid itoesltelJd, 
!•:: Behalven .dit vooitecht ;twah :J[b/^J^#^^\\tet; 
welk -de Amftèrdammers ook op. ibmmig^ b»itei;i- 
landfche plaatfen genieten,' zod bemten mj:iM>cJl 
Verfcheiden andere diergeigkeutófnuntenite; w^-.^ 

Dordrecht^ hen in het Jaer i39é>.4oor. .^^rf^'^éi 
.van Beijerm gcfchonkenv^^iï^ij? fe Vjolgeft^^Gr 
idoor zijnen Zoow M^i/kfMhQvesü^; f^ ;.! -rijoïfrr 
f:- J)e -Vrije' ^atpi yan en nk^r bet M&X^'* dj,§p er^kp^ 
Vlie^^ door den Weergemelden MHséf mm&Jj^; 
^en- in 1 3 99 toegeftaen . • •■ ; : j ^ • v . : v.3 \';v^\' ^. 
r De vrijheid oni. zich té nipgeii;vexwQr^;^;\: Wa- 
neer der Kooplieden , Schépem o£' <ïoe4«ffiM eg? 
&/00ÜW werden aengevallen, - ;Ln!:f •-•nr -ib „ 
3^ Om in Anmerpen te mogen ko'm^n , fla|5el,fcpv;r 
<len met alle haer goederen , koopenen,vaik^o$?m, 
vrijlijk varen en keeren,: ende.het en z^lvffOQU 
en mach oock niemandt di^ vaorfz? M^^^^^V^ 



VAN AMSTERDAM; ,^ 

tn&t Coo^\m]d&\(^V2xt Jnjflerdam) noch haeren 
goederen doenran*éfleren, noch becommeren &c* 
, En- meer diergelijkeri , Avelke alle aantoonen 
dat deze Stad, vaji haer eerfte beginfelen aen,, 
zich'aeu de vobri'echten des Koophandels en.yaii 
de vrije vaert ten uiterfte heeft laten gelegen zijn, 
gelijk Keizer Kwel ,zu\k.^ in zijne ordonnantie van 
den. 31' Febraarij 1544 getuigt, bij dewelke, Ixe-. 
paelt word hoe^men- ziph te gedragen hcbba^99^7 
tr£nthet zoileai aver ^j; •• ,/.-.; .. /:on 

H B f Pa m p u s. 

• :^L||^ s^cö:b rr^n r:-:-^ vXl :-ir-- 
- Zijnde cenei. ondiepte,, wel afesimijlen van de- 
Stad gelegen, in den mond der)^f//i<?^"Zö5, waer 
bvbr i vol geladen; 1 i^nr t© diqp • gtende Ichepcn • niet 
varen kunnen V zoio^'dat; de uitgaendelchepen-z^Gh 
voor de Stad,;iliaér;tott)p zekere diepte beladet} 
móeten, en het'overig'ehuunet lading acn geenq 
zijde het Pampus innemen 5. en de; binnen komende 
een gedeelte dérzelvealdacr losfen, het welk d^i| 
mtt Kagen ^ jtr/ci^^rJ: en r ander q.yaertaigen, itot.ifl 
4e Stad gebracht word, waev door, Jaerlijks,vejj5 
duizenden menfchenf hun brood winnen; de;5tj 
" Vaertuigen komen in de grachten, tot voor, def 
KoopHeden Pakhid^en , Pakzolders ren i^alckelders , 
welfcfiL hier in meenigte zijn,. eii-de,aidus gelich^ 
fchepieh worden vervolgens doov middel van, wa- 
- ^erfcöepen , met» ts^\ iang ; kabeltoiiw, aea ^ de;^elv j 
\ jvistgepaekt y • .tiliJ^eil^lde Qvei:geileepti.j ,' ,; .^rr,»^ 
j^ 'Het blijlctjwit dö.LZQp." eyengemeld^. Ordomiaiij- 
tie van Keizer .&r^/ de Vijfde, v^i.qtiFqbruarijj 
-1544, f dat Burgeme.e$tövs .ei?'Regee;t}^;'S der 'Staci 
•Amficrdam aen hcïü^rite kennen hadden gegoyeu» 
.•^, dat de fchiphe.e]reï^i>varende.;,uijjtten quartje;,-^!^ 
9» geleghen op de ^uijder-Zu^.^^^'^^^xx met^mlf 
»'■ 'i' . A 5 a?lastj 



<ö g Ö 1» V H a Tft DE L 

i, last, hen vervorderen in 't uitvaren, denzel- 
,V Ven ballast te werpen of fchieten op Pamphuis , 
^i'^énde andere Plaetfen daer omtrent gelegen &c." 
Tv^er door diin dezelve ondiepte langs hoe meer 
ïnoest aengtoeijen , en eindelijk geheel onvaerbaer 
worden. Ons blijkt niet diüdlijk of fchippers van 
/imflerdam komende , zich hier aen ook fchuldig 
hebben gemaekt,- dan of zulks alleen door die,> 
welke op andere plaetfen aen de Zuider-Zee gp\Q- 
gen thuis hoorden, gepleegt zij ^ immers bij de 
meergenoemde Ordonnantie is hoofdzaeklijk be- 
paeld. 

Voor eerst : Dat men aen deze zijde het Pam- 
pus, niet dieper laden mag» al& vijf en een vier- 
de hóüandfche Ellen. i:t tv iii . ' :._!j;^ ij£3<^ 

Ten tweeden : Dat geen fchip mag onder Zeil 
gaen , voor dat het bij den Paelmeester, of anderen 
daer toe aengeftdiden, bezichtigd^ en gepeild .zij, 
én dat na die peiling, geene goederen meer, zullen 
mogen worden ingenomen , voor dat het- fchip 
óver de droogten is, op de^ verbeurte wn een 
hondeit Guldens , een derde ^art ten\ behoeve van 
de Graeflijkliéid*^ Oen derde part- -voor de; .Stad , 
en het overige ^^derde ten pi^fijte vam.denoaiam 
brenger. ..r:-'^:'--. . :., .:'.;;,;- ' ■vj'r:''f 

Jen derden : -Voor dit peilen toude dè Pae^ 
jTieéster genieten,- voor ijder fchip dat " gepeild 
Avörd, tt -BUrkerdam Q,n Ui^m ; drie ihiiyers, 
'i^'Nieuwendain twéo, ftuiyers,'- ön te Amfierdam 
eene ftuiyef;; 'Wdk vifitattó-göKl de fchepeivbij 
Wtm, te rug Tcoijist, op ihet paelgeid gouden 
)rri<^en korten,''' c:^^^:. ' ^ ^bw^A il: .m iü:/ -h 
' Ten vierden: Öe^ne ballast^ -tet^ werpen ov^r- 
boóvd op ' het voorfz. Pampihuis,' of op andere 
pnigöepten daei^émti^ent^ 'op;;verii>^urte als boven 
iix'amtr^m'^G&mSk^^^ x-VvV.ï'c( :^^ a ■ • ■ ' .; ^.-•^ «. 
-^^^ . <. ^* Ten 



VAN AMSTERDAMs ti 

Teivvrjfden: Waren die van Amfterdam ver-» 
plicht om deze Ordonnantie alle Jaren te doen af- 
kondigen en ververfchen ', op dat dezelve des te 
beter mocht onderhouden worden. 

Die van Enk/mizeh en Hooi-n , als leggende aen 
gindze zijde van het Pamphuis , zijn hieronder niét 
begrepen; noch ook de fchepen die van Edam 
en Monnkkendam uitzeilen,^ - ' i^' ' ^ • ' 

Midlerwijl bleef het a^ckh* * Oorlog- en andere 
diepgaende fchepen, bijnii onm'ooglijk om over 
deze ondieptens té geraken. Men was derhalven 
op middelen bedacht, oili de fchepen daer over 
te ligten. In 't Jaer 1672 had men zich bediend 
van zekere groote Kisten, die onder de fchepen 
gebracht, en door het ledig pompen van welken, 
dezelve over het PampUvS geligt waren , op welke 
wijze men toenmaals , in den zwaren Oorlog tegen 
Vi-ankrijk, de Vloot in Zee bracht. Doch in 
het begin des Jaers 169Ó Vbnd Meeimes Meinderts^ 
zoon Bakker^ geboren 'Burger dezer Stad, de 
Kamelen of Schipligters 'uit. Dooi' ; middel van 
welken de zwaerlle Oorlogfchepen' van • negentig 
en hondert ftukken, zonder hinder over 't Pam- 
pus en andere ondieptens in de Zuidér-Zee^ van 
Amper dani af rmx^Jt 'Vlièter toe Wórden geligt. 
Men zegt dat een Amjierdamfche voet waters door 
dit werktuig beflagen zijnde, de zwaeitb van 49 
Lasten , ijder van 4000 ponden geMdhts , drageil 
kan, en dat een Oost-Indisch fchip het welk 1$ 
voeten diep gaet, hier 'door tot óp elf voeten 
diepte geligt kan worden. Y^nd^zo^ Kamelen word 
*er aen wederzijden van het fchip eén gebracht, 
die juist tegen het hol van 't groote fchip aenlluit, 
zijnde het onderde gedeelte diox Kamelen hrQcd,^ 
alwaer de fchepen fmal toeloopen ; vei*volgens laet 
men ze vol water loopen ^ en daer 'door laeg 



gezakt zijnde , fteekt men door de poorten der 
zwLU'e, fchepen eenige balken, welker einden op 
déze Kamelen r\xstQ.r\. Dit gedaen zijnde wórden 
de Kamelen wederom ledig gepompt, en rijzen 
daer door teffens, met het groote fchip-, om met 
meerder gemak over het droog gebracht te kunnen 
werden. Aldus heeft de gemelde Bakker in den 
Jare 1693 het fchip de Unie, gevoert bij den Lui- 
tenant Almondcj met twee van zijne fchipligters 
6 voeten hoog opgeligt : en met weikeene vaerdig- 
heid dit gefchieden kan, blijkt uit zijne eigenhan- 
dige verfiaring van dezen inhoud : „ V^rklaare ik 
„ ondergefchreven Mieums Meijnderpsz*. • lekker ^ 
9, uitvinder van de Kamelen , dat ik in de maend 
„ Junij 1692, 's Lands fchip van Oorlog, ge* 
^5 naemt de Maaght van Enkhuyfen» 't welk lanek 
p^ is 1^6 voet, jn de tijt van omtrent Qen ^^tmael, 
P5 van 't Enkiuijfer hooft ?if 9 met een geineen or- 
5, dinaxis getdj-water, over de plaat, niQt behulp 
^, van t;wee Kamelen ^ tot in 't diep, hei?bevge- 
j,, bmcbt; Sulks fudenoch iii koiter;tijtg$f(?Jtiiet 
„ zijn ,. indien tusfchen beijde geen .ftüt^ rrgeko- 
5, men waer. Des Oorconde hebbe j-d^fe ;.]met, 
pp mijne, pnderteekening bekrachtight/'.wi., -j >.yi 
Mï E W E S Me IJ.N D E ïi T z, : R^KK^a; -l 

'Het' Coiiegie ter Admiraliteit was zoQ^,yoldaen 
pver deze uitvinding, dat het den uitvinder een 
ilaggeld toeleide, volgens Acte van den 6 Ofto^ 
W dQszflvenJaers 169Q.V..,,: ,, r-i.. ;i.j.,. 

l-,' ■ -\ ..'^ ' ■■ q^^bvov' r:r'j'üh:\ 'AcioL? 

^.[ Van het Pael- Vuur- ên BXKEif?!* 

De algemeene zucht voor den Koopbandei en 
de Scbeepvaeit; had, J^.ds ip vroege tijden, d« 
'. * - ■'*■ ^ ^ Am- 



VAN AMSTERDAM, tj 

Amfterdammers aengezet tot het leggen van ze^. 
kere tonnen in Zee, om daer door den Schip* 
pers de ondiepten aentewijzen^ en tot het op* 
richten van Vuurbaken , op dat de Zeevaren- 
den, daer door, bij nacht, ontdekken mogteri 
op welke hoogte zij zich bevonden,, tot pnder* 
houd van al het welke men van ijder last, dat 
een fchip' groot was , geheven heeft eenen hal- 
ven Philuppus penning. Deze vuren, en baken 
fchijnen reeds in de veertiende eeuwe -te zijii 
aangelegt, doch bij een handvest Van Phil^ 
Hertog van Bourgondie, van den zestienden 
Mcij- 1452, word aen de Stad het recht verleent 
om eenen goeden vlaemfchen groot van 't last te- 
mogen- heffen, mits alle tonnen en teekenen be* 
hoorlijk (lellende en onderhoudende. Uit dit 
handvest blijkt mede dat de Stad toen omtrent 
fcstig tonnen in de Zuider-Zec onderhield, eii 
Vier Kapen of Vuurteekens , welke veiTolgens 
tot elf zijn vermeerderd , als zeven . langs de 
Noordzee, te weten, een op Scheveningen, twee 
te Egmond op Zee, een aan den Helder op 
Kijkduin, een op het Vlie en twee op Ter 
Schelling, en vier in de Zuiderzee, als een op 
het eiland Urk, een op het eiland Marken, een 
op den Gelderfchen hoek en een op den hoek 
van het Y bij Burgerdam; zijnde de twee laatft» 
lamplichten in zeer groote lantaanien. Die van 
Kampen mede eenig oud recht tot het leggen 
van tonnen hebbende, werd zulks op den 4den 
Maert 1527 door de Regering dier Stede aen 
Amfterdam overgegeven en opgedragen, mits 
dat alle de goederen, die te Kampen thuis hoor- 
den , vrij zouden zijn van het paelgeld. De Stad 
Hoorn weigerde den Amfterdamfchen pachtcien, 
(want eertijda werd dit middel als andere excijfen 
-v^rb3 ver- 



^4 KO OPHA N D E L 

verpacht) om te Hoorn paelgeld te innen, doch 
het Hof van Holland ftelde daer order op, bij 
fcntentie van den 4 December 1563. Enkhui- 
2en, het eerfte de zijde des Prinfen van Orange 
kiezende*, werd door dien Vorst op den 9 Fe- 
bruarij 157S befchonken met het recht der Pael- 
kiste; Amflerdam michte wel, bij de fatisfadie 
van den 8ften Februarij 1578, zich in dat bezit 
te herftellen, doch vrugtloos, zijnde de zaken 
gebleven in dien ftaet, waer in zij, door 't Oc- 
troij ten behoeve van Enkhuizen gebracht wa- 
ren, zoo dat tegenwoordig Amfter^m de Vuvuv 
baken onderhoud , welke volgens Refolutie van 
den 31 Julij 1765, het geheele Jaer door des 
nachts bi-anden moeten, waer voor zeker Vuur- 
geld geheven en Jaerlijks aen den Lande verant- 
woord word, indien daer van , na aftrek der on- 
kosten, geld overfchiet, word zulks aen het land 
afgegeven', en te kort komende, van het zelve 
ontfangen. . - 

Volgens Placaet van den 28 Julij 1762, is dit 
Vuurgeld (bij de Ordonnantie van Mijne heeren 
de Staten 19 December 1668 bepacldt.) voor den 
tijd van drie Jaren met een derde part verhoogd, 
welk Plakaet den 31 Julij 1765 gerenoveert, en 
de gemelde verhooging weder voor zes jaren ge- 
prolongeert, en vervolgens, bij publicatie van 
den 10 Juhj 1771 , wederom voor zes jaren ge- 
continueert is, te rekenen van den eerften Sep- 
tember 1771 tot den laatilen Augustus 1777, bij 
Refolutie van 22 Julij 1777 tot 31 Augustus 1783 ; 
bij Refolutie van 22 Augustus 1783 tot 31 Augus- 
tus 1789 en bij Refolutie van 14 October 1789 
tot 31 Augustus 1795. 

Zoo dat betaeld word, het gemelde Een derde 
daar onder niet begrapeup als volgt: ' . - 
t Sche- 



VAN AMSTERDAM. ¥ 

Schepen komende uit Oost- Indien ^ voor 
ijder last. . . . • . i6 St 

» ■' ■-.i l ' ,, vdXiAleppy Cyprus^ AkxandreUe^ 

f' én omleggende plaetfen. . .12»— 

^n i*'^ '■ ■ ■ " van l^etmie^ Livorno^ Genua ^ en 

I' -andere plaetfen in Italië^ en de Siraet 
'gelegen. . . . . . 10 •— 

'^ ' ■■■ ' van West -Indien. * ^ 6 — 

^i-.^ van Spanje , Portugal^ en andere 

plaetfen daer omtrent. . . . 4 --- 
^■■' ■ ■ vanM/JCöv/j, en Groenland . 4 *— 
van de West; als uit Vrankryk^ 



"'Engeland^ &c. . . . . 2 -• 
**^~— — van het Oosten ^ als uit Denemar- 
' ken ^Zweden ^ &c. . . . § -^ 

Schepen met zout geladen , en geene ftuk- 

generen in hebbende. .•'-'';'. 2 — • 
Waer bij vervolgens gevoegt moet worden 

Een derde — ■ " ■■ 

En alle Schepen worden gerekent naer de 
hoeveelheid lallen die zij laden kunnen, zonder 
acht te geven of zij geheel of ten deele volladen 
zijn; doch de fchepen met ftukgoederen beladen 
en zout in hebbende, betalen, voor dit laetfte^ 
naer evenredigheid der in hebbende lasten, tegen 
twee ftuivers voor ijder last, en voor de over- 
blijvende lasten, tot de volle grootte der fchepen 
toe , volgens de hier bovengeftelde ordonnantie» 

De verlichtingen aan den Geldeifchcn Hoek bij 
Enkhuizen , die op het Eiland Marken en op den 
hoek van het Y te Durgerdam, liier voor ge- 
meld, zijn op verzoek der Grootfchippers, Schip- 
pers van Jagten, Veer- en andere Schepen, als 
mede der Lootsliedcn van de Steden en Eilanden 
aan de Noordzee, met aanbod om de onkosten 
daar töe te willen dragen > bij Refolutie van Staten 

''^lÊ i% van 



%U K^O o PfTAWD'EL 

van Hollanden Westfriösland, in dato 26 No-: 
vember 1^99, .opgerigt en bij. die Refolutde be- 
paald, dat -van alle binnenlandfche Vaartuigen, 
óiQ de Zuiderzee bevaren en boven de 12 lasten 
groot zijn, jaarlijks, betaald aoude moeten wor-r 
den 32 Huivers, en van die. onder de 12 lasten 
groot 16. Huivers; van welke penningen jaarlijks 
aan den Lande verantwoording moet gedaan wor^ 
den, even als van de overige Pilotagiegelden ge- 
fclüed. •-' . 

Dan, nadien bij aanhouderidheit gebleken was, 
dat de gemelde diie zoogenaamde binnenvuuren , 
Hit die contributie, op verre na, nietkonde gaande 
gehouden, zoo is daar omtrent, bij Publicatie van 
Staten van Holland en Wcstvriesland, in dato den 
3 December 1790, nader bepaald : „ dat de eige*. 
^ naars of Schippers van alle Schepen, Jagten 
„ en Vaartuigen, onder wat benaming dezelveu 
,5 ook zoude mogen voorkomen, de Zuiderzee 
,-, bevarende, en van de lichten kunnende profi- 
,, teren, bij aldien dezelven niet kunnen aantoo* 
„ nen, binnen het loopend jaar buiten gevaren 
5, en aan het buiten vum'geld g*econtribueerd te 
„ hebben, gehouden zullen zijn, alle hunne vaar- 
„ tuigen twaalf lasten k 3600 ponden ijder last en 
,, daar en boven groot zijnde, met den aanvang 
„ van den i Januarij van ijder jaar, ter plaatfe 
„ daar zij^ich bevinden, indien daar vumiooden 
„ worden uitgegeven, en anders ter plaatfe daar 
j, zij zullen aankomen, en vuurlooden te beko« 
,, men zijn, bij de Ontfangers der Binnen-vuur- 
„ gelden 5 een groot vuurlood zullen moeten ha- 
„ len, met opgave hunner namen, grootte en 
„ foort van vaartuigen, waar voor, bij provifie, 
5, jaarlijks, betaaldzalmoeten worden, ƒ4 - 10 r :, 
,, en vau alle vaartuigen onder de twaalf lasten, 

„ ijder 



VAN AMSTERDAM. 17 

^^ ijder last groot als voren ƒ 2 - 5 - : , egter met 
5, dezen ve itande^ dat ae waterfcheepslieden 
55 van Pampus, als mede de Loots- of Visfcher- 
„ fchuiten,' en die zich met vischvaren gene- 
55 ren, zullen kunnen volllaan, wanneei^ hunne 
^5 vaartuigen twaalf Lasten en daar boven a 
^5 3600 ponden groot zijn ^ , met voor een groot 
,5 Lood te blijven dameren 32 ftuivers , en on- 
55 der de twaalf Lasten groot 16 ftuivers 5 aart 
55 welke Looden, tot voorkoming vaii fraudes^ 
5^ eenig kenbaar teeken zal moeten gemaakt 
55 worden; 00 eene boete van 25 gl. voor de 
55 eeriiemaal en vervolgens van 50 gl. voor 
55 ijdere reis telkens te verbeuren bij die ge- 
55 nen, welken d?.ar tegen zal komen te con* 
5, travenieren, en des niet te min verpligt zijd. 
55 het ve?fchuldigde vuurgeld te voldoen ; — ^ 
,5 met uitzondenng nogtans van aile open fchui- 
55 ten , die des nagts %-an de Lichten geen ge* 
,5 bruüc maken j of ande:i2 vaartuigen, die Het 
55 ^Pampus en de /suiderzee niet bevaren , ert 
,5 dus van de vui.ren me:!e geen gebruik ma- 
55 ken , nog bennen het loopend jaar zülleii 
,5 maken, mits de laatstgenoemden zich egtër 
55 bij de Ontfangers als zoodanig aangeven* 
55 En dat, bij bekoming van een nieuw Lóód, 
55 het verjaarde Lood a^ de Ontftmgers^ iil 
5, plaatfe van het nieuwe, zal moeten wörded 
^ gerestitueert, op verbeurte van dubbel recht} 
j5 blijvende voorts alle ?vefolütien op bet ftuk 
5^ der vlmrgelden , voor zoo verre dezelve bij 
5, deze niet ziin gealtereerd , van volkomen 
5, ktagt en waarde, en gehouden als in deza 
j5 genifereert/^ 

Sedert is aoot vefe Sclitepei^^ diö dé Zd- 
dei^ee bevaren, bij requeste aan Hun Edeb 

B Groot 



l8 KOOPHANDEL 

Groot Mogenden verzogt, dat, tot gerief d^r 
Navigatie, en tot voorkoming van ongelukken 
op den hoek van Leek, ook een Licht en op 
het Eiland Wieringen nog twee Lichten mog- 
ten worden opgerigt ; welke requesten aan het 
groot befoi.^e Commisforiaal gemaakt doch tot 
heden zonder Refolutie gebleven zijn. 

Fan de Schuiten -voerders» 

Daer zijn te Amfterdam twee Gildens, het 
eene genaemt het Rj^ey en Steiger Schuiten-voer- 
ders- en het 2iX\dere het Fkt-Schuitenyoerders-Gild ^ 
welke beide foorten van arbeiders waerfchijnlijk 
reeds in de zestiende eeuwe, en mogelijk vroe- 
ger beftaen hebben: de eerfte dienen vooma- 
mentlijk om perfonen, en oók goederen, te ver- 
voeren; men vind aen den buitenkant langs het 
Y, op verfcheiden plaetfen, als aen de Stads- 
Herbergen, de nieuwe Brug, Schreijershoek en 
elders, velen dier Steiger Schuiten - voerders , 
waer van men den geheelen dag, van *s mor- 
gens met het openen van den boom tot dat 
dezelve 's avonds gefloten wordt, gedient kan 
zijn, en dit Gild is het grootfte, en waerfchijn- 
lijk ook het oudfte. Tot het zelve behooren 
niet alleen de Gildebiroeders, die groote of klei- 
ne Roei/duiten hebben, om zoo wel goederen 
zis perfo7ien te vervoeren, maer ook zulke die 
Steigerfchuiten houden, om Koopmans goederen 
te vervoeren. Deze Steiger - fchuiten zijn iets 
kleiner als de Vlot-fchuiten , waer van wij na- 
derhand fpreken zullen, dog worden even als die 
met haken en boomen beftuurt, zij hebben rond- 
om ^nog eenig ftaende boord, het welk hun 
mede van de Vlotfchuiten onderfcheid. De oud- 
fte 



VAN AMSTERDAM. 19 

fte Ordonnantie op dit Gild is van den isdeii 
Junij 161 3., en de laatfte van den 26 Januari] 
1785. 

Het Vlot-fchuitemoerders Gild is vermoedeüik 
jonger, dan het zoo evengemelden, fchoon de 
oudfte Ordonnantie voor het zelve reeds den 
agttienden Januarij 1589 gedagteekent is. Deze 
Vlot-fchuiten , welke geen boord hebben , wor- 
den voomamentiijk gebruikt tot het vervoeren 
van allerlei Wijnen, Houtwaren, zware Vaten, 
marmeren en andere Steenen blokken, en dier- 
gelijke Koopmanfchappen. In 't jaer 1688 werd 
gekeurt dat het getal dier Vlotfchuiten op een 
honderd vijf en Teventig bepaelt zoude zijn, en 
volgens de zoo evengemelde Keure van den 
i8den Januarij 158951 99 moeten alle Vlot-fchui* 
„ tenvoerders Burgers of Poorters wezen. 

„ Zij moeten alle aengenomen vrachten zelve 
„ voeren en bewerken; ten ware zij te oud, 
„ zwak, of krank zijn. 

„ Zij vermogen geen vracht aen te nemen, 
„ voor hunne fchuiten ledig en tot des Koop- 
5, mans dienst gereed zijn. 

„ Die bij den dag aangenomen word moet 
„ dienen zoo lang als het dag is. Gehuurt 
„ zijnde en geene goederen inkrijgende ver- 
„ dienen zij echter een dag hure." 

Voorts moeten zij zoo dikwijls verfchieten als 
het hun belast word, mits daer voor telkens 
twaelf ftuivers genietende. Zij mogen maer eene 
fchuit teifens voeren , en zulks in perfoon. De 
andere Keuren en Ordonnantien van tijd tot tijd 
gemaekt gaen wij voorbij, alzoo die eigentUjk 
den Koophandel niet betreffen. 

Men vind deze Schuitenvoerders gemeenlijk 

in de een of andere Herberg aan de Ykant, 

B 2 doch 



ao KOOPHANDEL 

doch wanneer zij bij geval alle werk hebben , 
hangt daer gemeenlijk eene leije, waer op men 
de boodfchap aenteekent. Ook kan men hen 
altoos des middags op de Beur^, omtrent de 
Pijl;ren No. 8, 9, en lo aentreffen. 

Gelijk deze Roeij- Steiger- en Vlot-fchuiten 
ten grootften deele op de Rivier der Stad ge- 
bruikt worden, zal het niet onvoeglijk zijn , dat 
wij nu overgaen tot 

Het r. 

Welke Stroom van het Noord-Westen, naer 
het Zuid-Oosten voorbij de Stad vliedt, en een 
arm van de Ziüder-Zce is, welke wederom een 
faiham of Baaij van de Noord -Zee uitmaekt. 
Zijnde van dezeïvft afgefchciden door de Eilan- 
den Tesfelf Vlieland^ der Schelling en Amelandt, 

Tusfchen deze Eilanden (hroomt het Zeewater 
alle zes uren uit en in; en voorts tusfchen de 
engtens van Enkhuizen en Stavoren loopende, 
komt het door ue Zuidêr-Zu in het Y, tot voor 
de Beverwijk^ zijnde liet einde van het zelven, 
wel drie mijlen voorbij Amfterdam. Door deze 
Ebbe en Vloed krijgt men geftadig aen , en voor 
de Stad versch Zee- water; makende aldaar het 
hoogfte water, wanneer de Maen nieuw of vol 
is, des morgens ten drie uren, en des namiddags 
omtrent een quartier over drieën, en als de Maeri 
in de quartieren is, op dezelfde uren het laegfte 
water. Tusfchen Eb en Vloed gaet het water 
alhier maer omtrent drie voeten op en neder, en 
voor de Stad is wel dertig voeten diepte. 

Aen de overzijde van het fY, tegen over de 
Stad ten Noorden, is de Waterlandfche Dijk^ 
leggende langs denzelven Buikjloot^ Nieumndam, 

SM- 



VAN AMSTERDAM. 21 

Echellinkmude ^ en Burgerdam^ welk laetfte Dorp 
op den hoek van het Y, aen den mond van de 
Zuider-Zee legt, omttent een mijl van de Stad, 
en alle fchepen die in Zee willen loopen moeten 
alllier voorbij. 

Het Y is van de Stad 'af, tot aen den Water- 
landfchen Dijk, omtrent eene halve mijl breed, 
uitgenomen regt voor de Stad, alwaer een ftuk 
buitendijks land gelegen is, genaemt de Volewijk^^ 
en oudtijds de Voehijk^ zoo veel als Vogchijk^ 
en tot hier toe ftrekt zich de vrijheid der Stad te 
water uit. Zij heeft dit land al voor meer dan 
drie eeuwen doen bedijken, en onderhoud het 
nog in behoorlijke orde met fchoeijinge en pael- 
werk , om hier door fchuering en diepte aen den 
Ykant en voor de palen te behouden. Wat meer 
Noord-West-waerds, omtrent voor Buikfloöt, legt 
nog een kleiner ftrook buitendijks Land, de Nes ^ 
en van ouds de kaak Nes geheten, alwaer het Y 
naeuwlijks een vierendeel van een mijl breed is. 

Langs deze zijde van het Y is de Stad met twee 
rijgen ptilen verfterkt, ftrekkende dezelve voor 
Stads wallen, en hebben eenerlei recht met de^ 
zelven. Het is derhalven op lijffbaffe verboden 
bij keure van 6 Augusti 1532, om met ftaende 
Zeilen tegen dezelve aen te varen. Bij die van 
16 December 1579 en 16 December i6cxd, omT 
xne bij dag of nacht te komen over of doorvoor- 
fchreven palen binnen de Stad, en bij die van 28 
September 1594, omme tusfchen de oude of 
nieuwe palen te leggen of vernachten met fchui- 
ten of fchepen , op verbeurte van een Pondvlaems, 

In deze rijen palen vind men op bekwame af- 
ftanden drie en twintig openingen , die des nagts 
met boomen , zijnde lange balken met ijzeren pen^ 
nen b^a^et, gefloten worden; waertoe bijzondere 
•^uii B 3 Boomr 



ftft KOOPHANDEL 

Boomjluiters zijn aengeftelt, welken is aenbevolen 
des avonds en morgens, na het luiden van de 
Poortklok, dezelve te fluiten en te openen, ten 
ware het water zoo hoog ftond dat het over de 
palen vloeide. Doch de Boom aen de nieuwe 
StLds Herberg blijft open , tot de laetfte Veerfchuit 
Van Buikfloot aengekomen is; en die aen de ge- 
wezen oude Stads Herberg tot half tien uuren 
des avonds. Bij eene Ordonnantie van 19 Febru- 
ari]* 1562 is het verboden, de Poortiers en Boom- 
fluiters in het waernemen hunner bedieninge te ira- 
portuneren ofte injurieren. 

Bij ijder Boom ftaet een Wachthuis, waer in 
zich bij nacht wachten, maer bij dag de Commij- 
len van de Admiraliteit, en bedienden der Col- 
leden bevinden, om de Paspoorten der inkomende 
en uitgaende goederen te teekenen , en de billet- 
ten der impost fubjeét zijnde aftegeven , deze 
boomen worden als van ouds , door de Stads Sol- 
daten gefloten. 

Vermits nu door het fluiten dier Boomen ,, nie- 
mand bij nacht van den waterkant uit of in de 
Stad kan komen, zijn 'er, ten dienfl:e der Schip- 
peren, Reizigers, en Vreemdehngen , tweefchoo- 
ne Herbergen genoegHiem buiten de Boomen op 
palen gebouwd, en genaemt de oude en nieuwe 
Stads-Herbergen, alwaer eenijgelijk van noodigen 
verblijfplaets en ververfchingen gedient kan wor- 
den, 

Tusfchen de palen grimmelt het van kleine 
Vaertuigen, als Boeijers, Ligters, Wijd- en Smal 
Schepen, Kagen, Damloopers, Visch- Schepen, 
Booten, Vlot- en Steiger-Schuiten, en meer an- 
deren; behalven nog de Veer-Schepen , die alle 
oogenblikken af- en aenkomen. Deze palen heb- 
ben, van het eene einde tot aen het andere, de 

leng- 



VAN AMSTERDAM. as 

lengte van omtrent vijftig duizend voeten^ Langs 
de biütenfte rij dezer palen ziet men, van het 
eene einde der Stad , tot aep het andere , niet als 
groote Schepen , welke van en naer alle gewesten 
der Waereld, aenhoudende af en aen varen, en 
door de meenigte van Masten en Touwen , de ge- 
daente van een digt bewasfchen bosch vertoonen , 
behalven nog die midden op Sttoom geankeit leg- 
gen , en die welke heen en weer zeilen , zoo dat 
men de Stad van dien kant naderende, dezelve 
naeuwlijks zien of ontdekken kan. 
■ ' ■ .' 
W A i;,triT Redders, 

.;.::;. •^.; ';^ • • 
Het toenemen der fcheepvaert van Amflerdam 
gaf gelegenheid tot het diepe eener Wade of ruime 
Kuil, tot berging van fchepen, alwaer dezelve 
des Winters voor ijsgang, ftormwinden , brandt, 
en dieff lal , zoo veel mogelijk veihg zijn . Zoodanige 
vind men 'er twee; eene aen de oude zijde der 
Stad , dragende in der Stede Registers op het Jaer 
1512, den naem van Oude zij ds Wael^ dog legt 
nu meer Ywaerts dan te voren ; de andere aen de 
nieuwe zijde, en word genaemt de Nieuwe zijds 
IVael, Beide zijn zij buitenwaerds , en ook naer 
binnen met paelwerk bezet, waer door de flag 
van het water gebroken word , en 't welk ook dient 
;om de fchepen daer aen vast te maken. 
' De eerfte was reeds omtrent den jare 1482 in 
wezen , en werd toen door den Montelbaens To- 
ren gedekt: men dempte deze Wael in den jare 
1644, ^^ verkogt dit gedeelte lands aen erven, 
die fedeit betimmert, en h&i Nieuwe Waels Eiland 
geworden zijn , waer op vervolgens de oude Wael 
meer Ywaert verlegt, en in dien ftaet gebracht 
werd, waer in zij zich nog tegenwoordig bevini 



H KOOPHANDEL 

Tot het diepen der tweede Waele, werd reeds 
bij belluit der Vroedfehap van 22 Junij 1631 over- 
gegaen, en binnen korten tijd tot volkomenheit 
gebracht. 

Rondom de Waelen zijn, op zekere afftanden. 
Wachthuizen op de palen getimraert , ijder met 
een klokje van buiten, van welken de Wachters 
des Uc'Ghts, bij den rij af, ijder het zijne, alle 
halfuur kleppen, om daer door te bewiizen dat 
zij niet flapen, mier hunnen post getrouwlijkwaer- 
nemen. 

Het opper toezicht over de Stads Waelen is, 
door Burgemeesteren , toeveitrouwd wen vier Com- 
missarissen, onder welken de opzichter van het 
groot' Haven en Stroommeesterfchap^ttï de opperfte, 
óf Kapitein van de Wael-.Redders ftaen. De eerfte 
heeft eenenknegt, en de andere eenen Luitenant 
en eenige mindere bedienden, Wael-Redders gehe- 
ten, onder zich. De Wael-Redders bewaken de 
fchepen , die in de Walen winterlaeg leggen-, bij 
dage en bij nachten, van Amfterdamfchen Kerniis 
af, tot aen het einde van Maert toe. Zij mogen 
geene fchepen die dieper gaen dan negen voeten 
in de Walen laten : ook geêne fchepen die bus- 
kruit inhebbeai. Ook mogen zij noch iemand an- 
ders, met vuur of licht in de fchepen komen. 

Het loon der Waelredderen , voor 't bewaken 
der fchepen, die in de Walen overwinteren, of 
eenigen tijd vertoeven, of terwijl zij aldaer leggen 
verkogt worden, is, door Mijn Heeren van den 
Gerechte, bij ve^cheiden keuren geregeld. De 
verfchillen tusfchen den Kapitein der Waelredde- 
ren en de Schippers vallende worden, zoo'tmo-: 
gelijk is, bij minnelijke tiisfchenfpraek van Com- 
niisfarisfeh der Walen afgedaen, en anders gebracht 
voor Mijn Heeren van den Gerechte. -.^ ^ -^ > .. 

On- 



VAN AMSTERDAM. ft5 

Onder de zoo even gemelde Commisfarisfen der 
Walen is geftelt, de Opzichter van het Groot-Havm 
m Stroommeesterjchap 9 in 't gemeen genaemt 

Havenmeester. 

Welke zijne woning in den Schreijers- Toren 
heeft, en zorg drae t voor de onderhouding der 
Keuren op de Palen, Boomen en Havens. Vol* 
gens Keuren van den twintigften April des jaers 
1753 , en 28 Januarii 176a zijn alle Schippers 
gehouden zijne wa^rfchuwingen gade te flaen, en 
na te komen. Hij heeft des het algemeen opzicht 
over alle havens en wateren voor en in de St:adL 
Doch over eenige van deze wateren zijn bijzon;*^ 
dere Havenmeesters gefteld. Zijne inftruftie yari 
den 30 Januari] 1634 behelst voomamentiijk , 
„ dat alle fchepen in het Y in de laeg leggende , 
„ minst honderd voeten van de palen moeten blij- 
„ ven. Dat de doortocht door de boomen onbe- 
„ lemmeit moet zijn. Dat geene fchepen met Ra- 
„ zeilen binnen de Duc-Dalvcn of handen mogen 
„ leggen. Ook niet dwars langs de psiien. Geene 
„ fchepen mogen in de laeg kielen. Ook iiiet 
„ ankeren omtrent den boom van de Oude Ssatif 
„ Herberg., of zij moeten, 't zij Ebbe of 'Vloed, 
„ ten minfte agt roeden ter zijde van de Stads- 
„ Herberg-Boom leggen, op eene boete van tien 
„ Gulden, telkens te verbeuren. Echter vervalt 
„ geen Schipper in boete, ten zij hij eens door 
„ de Boomlluiters gewaerfchouwd zij- 



n-r^ K RA N . -~i »r*j;;Jli 



MTty. 



Aen den Buitenkant in 't Y ftaen twee Kranen, 

zijnde zware famengeftelde werktuigen, die tgt 

^ B 5 h«t 



a6 K O O P H A NDE L 

het inzetten van Scheepsmasten , en opheffen van 
zware lichamen gebmikt worden. De ou^e, of 
groots Kraen, van welke reeds op het Jaer i498, 
gewaegt word, ftaet tegen over den Schi*eijers- 
hoek, en is fterk en groot, ook van enkel zware 
eiken zomerbalken , getimmert, ter hoogte van 
iheer dan honderd voeten, behalven het uitftekend 
ezelshoofd, en toen dezelve in 't jaer 1643 ver- 
nieuwd werd , kostte zulks meer dan veertien dui- 
zend guldens. 

Deze word niet anders gebruikt als tot het uit- 
en inzetten van Scheepsmasten, en 't losfen en 
laden van grove waaren; als, Zarken, Steenblokr 
fen, Rijnfche Wynvoeders, Gefchut, en dierger 
lijken; ook fpmtijds voor overgroote zware Mo- 
lenfteenen. - ^^^-^ .■.i\ylv^-i 

De kleié Kl^aeri^ Aié èigefitlijk gefchikt is tot 
liet bewerken van Molenfteenen, heeft eenige, 
nochtans weinige, jaren 'op deStroomarktgeftaen, 
"Want zij ftond reeds omtrent den jare 1660 of eer- 
'der, aen 't einde van *t Bikkers -Eiland, bij de 
brug die naer h^t Reaalèri Eiland leid, alwaer zij 
tegenwoordig nog is. 

; 'Bcid^ deze Kranen behooren bij koop den G^x^ 
'huizen^ en den Huisarmen aen de nieuwe zijde der 
•ftadt, welke dezelve aen bijzondere perfonen ver- 
hueren , die 't recht der Krane , welk bij verfchei- 
den Keuren geregelt is, genieten, en daer tegen 
verplicht zijn de Kranen^ benevens derzelver tou- 
iven, geijen, fchijven- en verdere aenkleven te 
onderhouden. ■ ^ 

De Schippers zijn gehouden alle nieuwe Masten 
in de Koopvaerdij- Schepen, daer mede te laten 
inzetten , 't en ware zij het met hun eigen gereed- 
ïchap konden doen; ook is verboden de goederen, 
^Öie Kraenreeht ondei-woi^en zijn, elders te laden 
i of 



VAN AMSTERDAM. 07 

öf te losfen , buiten weten der opzienderen , welke 
goederen bij de volgende lijst bepaelt worden, zoo 
mede hoe veel men deswegens te betalen heeft. 

„ Voor 't inzetten van alle de Masten in een nieuw 
,, Schip van 200 Lasten, en daarboven aogTild. 

„ Van 150 tot 200 lasten . . . isgiüd. 

„ Van 100 tot 150 lasten . . . loguld. 

„ Onder de 100 lasten , van ieder Palm 3 ftuijv. 

,5 Van Schepen, niet nieuw wefende, te betaalen 
9, na de dikte van de Masten. 

5, Als: Van 20 tot 16 Palmen dik, van ieder 
„ Palm . . . .' '• • 4ftuijv, 

9, Van 16 Palm en daar onder, voor ieder Palm 

3 ftuijv. 

99 Waterfcheepen , van de Palm . . 2 ftuijv. 

,9 Van alle Masten mz te zetten , volgens hier bo- 
9, ven, van ieder PuJm dikte halfgeld. Die 
9, haare Misten regten met haar want, zullen 
„ een vierde part meer als vooren betaalen. 

,9 Gefchut met de Ki*aan in- of uijt te zetten , voor 
9, Kraan-rechten Arbeijdts-loon een halve ftuijv. 
„ van de 100 -■^. 

„ Voor een Voeder Wijn , en daar boven 12 ftuijv. 

„ Voor een Toelast van 4 Aamen, en daar boven 

9 ftuijv. 

99 Van alle Moolen-fteenen , groot 15, 16 en 17 
9, Palmen, wegende omtrent 3 a 4000 ^, 
9, van ieder fteen . . . , aguld. 

9, Voor een Kerk-zark9 lang 7, breedt 5 voet 

I guld. 

9, Voor een zark van a k 6000 ^ . . a guld. 

,9 Van een dito 9 van 6 k 8000 ® • . 3 guld. 

9, Van een dito, van 8 k 12000 fö . 12 guld. 

9, Van ieder Vlas- en Hennip-Vat . . 4 ftuijv. 
99 Die, van wegens eenig beletfel, fijn eijgene 

„Mas- 



25 KOOPHANDEL 

„ Masten, Voeder -vaatcn, Moolen - fteenen of 
5, Vlas-vaaten wil in- of uijtzetten , mag daar toe 
„ het Kraan-gereeJfchap halen, mits evenwel vol- 
„ gens de Ordonnantie betaalende. 

„ Nieniandt vemiag het voorgemelde , zonder 
„ confent van deh Kraan-meester, elders als aan 
„ de Kraan losfen , op een boete van 6 guld. voor 
„ ieder Huk." 

I Iet vSt. Jofefs, of Huistimmermans Gild is , reeds 
in 't jaer 1541, alleen bevoegd verklaert tot het 
maken en verhuuren van ceiie lichter f(V)rt vdu 
Kranen , die bij den dag verhuurt worden en wel- 
ker huur ook door i/Iijn ""deeiLn van den Gerechte 
geregelt is. 

LoOTSLIEDEN. 

Deze zijn ten dienste van den Koophandel aen- 
gcitclt; om alle Ichepen door en over de ondiep- 
ten en banken van de Stad in , en uit r^ee te bren- 
gen. Die, welken de fchepen uit e.i in Zee bren- 
gen, worden buitenlootfen genoemt, tervijl de an- 
deren , welke de Icnepen tusichen de Stad en de 
Zeegaten g^dddcn ^ bimcjoctfen heten , en van deze 
laetikn is het dat wij cigeiitlijk fpreken. 

Zij houden hun Comptoir aan cicn Kiringpak- 
kers 'Toren. Bij eene Keur Vaii den ^lIq:'. Fcbni- 
arij 1690 is hun getal die dit Gild uitmrtken, op 
vijftig bepaeld ; vijfentwintig namentliik om Texel , 
en vijfentwintig om het \^ie uit en in te iootfen. 
Behaiven deze zijn, voor ieder ftroom, nog tien 
TiOodhulpen aengefteld, om bij gebrek van vaste 
Lootstlieden dienst te doen. Niemand word tot 
Loots toegelaten die geen burger is, of van zijne 
ervarenheid goede rekenfchap weet te geven. 
Wanneer zij hier toe van de Regering vrijheid ver 

krij- 



VAN AMSTERDAM. 09 

krijgen, word hen teiFens een Lootsteeken overhan- 
digt. 

Volgens Publicatie van den a8 Januarij 1773, 
zijn alle vorige Keuren op het Lootsmans Gild 
vernietigt, en op nieuw, onder anderen, gefta^ 
tueert. 

9, Dat alle, zoo vaste Lootfen als noodhulpen, 
„ Burgers moeten zijn. 

„ Dat zij zonder onderfcheid zoo op Texel als 
„ op de Vlieftroom- zullen varen , nogtansbij Ploe- 
5, gen, züo dat de eene ploeg een jaer lang op 
5, Texel, en de anderfe een jaer lang op 't Vlie zal 
5, varen. 

„ Dat voor het beflellen van een Loots, aen 
„ den Gitdekn^t, door of van wegen den Schip- 
„ per zal worden betaeld, op werkdagen zes ftui- 
„ vers, daer onder begiepen het Lootsloocye, 
^ dog des Zondags agtien ftuivers. 

„ Zij mogen voor geen meerder of minder loon 
„ dienen, op verbeurte van vijfentwintig Gulden. 

„ Ook niet dronken aan boord komen. 

„ IJdsr Loots moet op zijn beurt dienen, en 
„ een hunner zich verftoutende om buiten zijn 
„ beurt te varen, zal verbeuren v^fentwintig GuL- 
„ den , boven het verdiende Lootsgeld. 

„ Alle Schippers zijn gehouden, bij het afvaren 
5, van de Stad, een Loots te gebruiken, op verbeurte 
„ van dertig Gulden, en daar en boven moeten 
„ betalen het Lootsgeld. 

„ Hier van zijn uitgezondert de Ballast-Koop- 
„ vaardijfchepen, als mede Groot -Schippers van 
„ deze Stad naar Noorwegen en Oosten varende , 
5, en niet anders dan hun eigen Reeders goed, en 
„ een pak of zak, waer van geen vracht betaeld 
„ word, aan boord hebbende. 

„ De Schippers zijn gehouden den dag voor 

,, hun 



jo KOOPHANDEL 

„ hun vertrek, aen 't Lootsmans-Comptoir een 
„ Loots te beftellen , en indien zij op denzelfden 
5, dag willen varen, waer op zij een Loots beftel- 
5, len, zullen zij daer voor, boven het gewone 
„ loon, betalen dertig ftuivers. 

„ Als de Schipper een Loots ophoud moet hij 
„ betalen twee guldens voor ijderen dag. 

„ Geraekt een Schip zonder toedoen van de 
^ Loots aan den grond, moet aan hem betaeld 
„ worden twee guldens, zoo hij naer Texel, en 
„ twee guldens tien Huivers, indien hij naer het 
„ Vlie aangenomen was. Zoo mede voor ijderen 
„ dag dat de Loots door vorst met het Schip word 
5, opgehouden. 

„ Voor ijder verzwegen voet zal de Schipper 
5, betalen zestien gulden, de quarten naer adve- 
„ nant. De Loots is niet aenfpreekhjk voor de 
5, gevolgen van dat verzwijgen. 
: „ Vind de Schipper geraden om onder weg, in 
„ plaetsvan naer Texel, naer het Vlie, of van het 
„ Vlie naer Texel te zeilen , is de Loots gehouden 
^ te volgen. 

„ Indien de Schepen gebracht zijn tot op de 
5, hoogte van Durgerdam, zal gehouden worden 
„ verdient te zijn een derde van 't Lootsgeld. 

„ Over Pampus tot bij Urk, het halve loon. 

5, Voor het Vriesfe of Wieringer Vlaek, twee 
„ derde. 

„ Het Vriesfe of Wieiinger Vlaek gepasfeert 
,, zijnde, het volle loon. 

„ Verzeild de Loots door moedwil, onkunde 
„ of verzuim het Schip , zal hij niet alleen geen 
,, loon genieten , maer naer exigentie van zaken 
„ geftraft wo-den. 

„ Het zomerloon begint den eerften April, en 
P9 eindigt den 31 Augustus. 

„He^ 



VAN AMSTERDAM; 



3-^ 



55 



„ Het Winterloon zal aanvang nemen den eer- 
ften September, en eindigen den 31 Maeit. 
„ Dit zomer- en winterloon blijft bepaeld, als 
volgt" : 



Naer Texel. 
Zotnerloon. 



9 voet en daer onder 
10 
II 

"{ 

12 
125 

I2i 
13 

I3J 

n\ 

13J 
14 - 

14J 
i4i 

ï4l 

15 

I5{ 

15.» 

15J 

J6 



.-i&^r -i^- -mV 



XJ^^VM^ 



Gl. 

/Il 
12 

.14 
16 

18 

20 
22 

24 
26 

»8 

3| 
36 

42 

4< 
5<5 

64 

72 

88 

104 

120 

135 



St. 
10 



: Of 



M 



•7.:^i 



Naer 



Jj» KOOPHANDEL 

Ntór TexeL 
IVinterloon. 



9 voet en daar onder 

to . . . 

11 . . . 
il{ 

12 . . 
I2i 

12| . 

I2| . i . 

13 . 

»3i . * 
ï3| . ' • 
13J 

14 .> . . 
14J 

145 
I4i 
15 
tSi ■ • 

15 • • 
IS , 

10 



GL 


St. 


• ƒ14: 


14: 


15 : 


12 : 


17 : 


10: 


20 : 


- : 


22 : 


10: 


. 25 : 


- : 


27 \ 


10: 


30 J 


» - : 


3^ 


: 10: 


. 35 : 


\ - • 


40 : 


\ - : 


45 ' 


1 - t 


50 


; - : 


. 60 


: - : 


70 


: - : 


80 


: - : 


. 90 


: - : 


• iio 


: - : 


. 130 


: - : 


• 150 


: - t 


. 170 


2-5 



Naer het VKe, 



Zomerloon. 

9 voet en daer onder 
10 

11 . . * 
ii{ . • 

12 . * • 



GL St. 
ƒ 13 : - 

15 : - 

16 : 10 
18 : 10 
21 : - 



12* voet 



VAN AMSTERDAM. 



U 



12» voet en 


daer onder 




ƒ23 : 5: 


- 


I2f . 


• 


. 




25 : 10 : 


- 


I2| . 


1 

• 


• 




27 : 15 : 


- 


?3 


; 


• . 




30 : - : 


«• 


13J 


• . 


• 




31 : 10 : 


- 


131 ' 


• 


i 




36 : - ! 


^ 


I3Ï . ^ 


• 


• 




40 : 10 : 


^ 


ï4 


•, . 


• 




45 : - : 


^ 


I4i 


è 


• 




54 : - : 


•a 


14I 


• 


• 




63 : -! 


- 


141 


• 


• 




72 : - 


: - 


15 i 


« 


• 




81 : - 


\ - 


i5i 




• 




99 : - 


i "* 


15.' 




• 




117 : - 


: - 


15J . 


• 


i 




135 : - 


: - 


16 


i 


• 




153 : - 


: - 




Naer het Vlie. 






IVimerloon* 










* 




Gl. St. 


9 voet en 


daer 


ónder 




ƒ16: 55- 


io 


• 


, 




18 :i5} - 


II 


t 


» 




ao : 12 j 8 


ii| . 


i 


• 




23 i s:8 


12 




• 




26 : 5 : - 


I2j 




i 




29 : I : - 


I2i 




• 




31 : 17 : 8 


12J 


é 


< 




34 : 14 : - 


13 




• 




37 :io: • 


i3i 


•^ 


• 




39 : 75. 


131 


« 


• 




45 : - : - 


I3i . 


• 


• 




50 : ia : - 


14 


• 


é 




56 ! 5 5- 


, 14J 




, 




67 : 10 : - 


14.' 




• 




78 : 15 : ^ 


14J 




• 




90 ! - t - 


rr;;Y 




c 




tj 


ÏV( 



34 KOOPHANDEL 



iS voet en daer onder 


. ƒ lot : 5 


I5i 
tSi 
151 ' • • ■ 


• 123 : 15 
. 146 : 5 
. 168 :i5 


l6 . 


- 191 : 5 



Dieper gaende in alle de geVallen naeradvenant. 

Wijders hebben Mijne Heeren van den Gerech- 
te ^ bij Publicatie, in dato den 26 Januari j 1785, 
geftamcerd : ,5 dat voortaan op alle vreemde fche- 
5, pen, waar op geen zeevarend perfoon is^ de 
„ Hollandfche taal fprckende, zal moeten worden 
j5 genomen , ter keuze van den Schipper , of een 
„ tweede Loots, of een Tolk, mits zijnde een 
^, Zeevarend perfoon , en dat fchepen , waar van 
„ de Voetmaten aan den Loots onbekend zijn , of 
5, waar van hij de !ware diepte niet weet, zullen 
„' moeten worden onderhaakt, door den Gilde- 
5, knegt van het Loötsmans Gild , ten kosten van 
„ den Schipper, voor welke onderhaking, buiten 
„ en behalven ^de fchuitvragt, in 't geheel zal 
^ wórden betaald dertig ftuivers.'^ ' 

Wijders is door den Raad der Gemeente in 'de 
maand Junij des jaers 1797, bij wijze van Ampli- 
atie Qp dé Keuren , ten behoeve van het Loots- 
mans' Gilde, het volgende geflatueerd: 

Eerstlijk^ dat, dewijl thans de onkosten, i^el- 
ken de Lootslieden voor hunne terugreize genood- 
zaakt zijn te maakén, aanmerklijk zwaarer zijn dan 
voorheen, en het loon, hetwelk zij voor het af- 
lootfen van kleine Schepen genieten , naar evenre- 
digheid • te gering is, voortaan het loon van de 
kleine Schepen, diepgaande van 9 tot 14 voe- 
ten, evenveel in welken tijd van 't Jaar, en dus 
het géheele Jaar door, op den volgenden voet zal 
bepaald zijn, als: 

Van 



VAN AMStERDAM. 



i5 



Van 9 \'öeten , naar Texel 
__ lo , 

— II • 

— m 

_ 12 _ . 

— lij—- 

~ 12}. 

— I2j — — ■ 

*- 13 . 

- 13; 

- 13.' 

_ 13. 

'- ï4 



Van 9 voeten j mar het Vlie 
— 10 . . 

^.ijiï., II ■ ■ - ■ . 



- II»- 



— 12 ■ 

-i.:ia|. 

— laj 

— 13 

— I3J 

— 13.' 

v-^. 13J 

— 14 



'ffi ,{ex 






fOw:i 



ƒ14:15;- 
i5*ïo;- 
17:10;- 
20: ^ :- 
2i2: ló;- 

27:10!- 
30: - :• 
32:10;* 

34: -^ :* 
30: " ;- 
s8j - :- 
40: - j* 



18:15 
20:10 
23: - 
26: 5 
29: - 

31:15 

34:15 

37 : ïo 

39: 
41: 

43: 
45: 



fii 



'i 



Blijvende het loon der Schepen van 14 tot 16 
i^oeten, en daar boven, zoowel voor winter- ala 
Corner-loon, bepaald, zoo als inde Keure van 31 
Januarij 1774 is vermeld* 

'■ Ten tyfetden^ dat de vreenide Scheperi^ welken 
geenen tweeden Loots of Tolk komen te gebrui* 
ken, waartoe zi) bij Keure van 27 Janitanj 1785 
verpligt zijn 5 bijaldien geen zeevaarend Perfoon, 

Ca d» 



$6 KOOPHANDEL 

de Hollandfche Taal fpreekende, zich aan hufl 
Boord bevindt, gehouden zullen zijn de Lootslie- 
den een fomma van diie Gulden boven hun ver- 
diend loon te betaalen. 

ten derden^ dat voortaan de Schippers van alle 
Schepen , geen Koopmans Goederen inhebbende , 
maar alleen met Ballast beladen zijnde^ en dus geen 
Loots gebruikende,, ten behoeve van het Loots- 
mans Gild, gehouden zullen zijn te betaalen een 
gelijke fbmma van drie Gulden, en met een be- 
hoorlijk bewijs moeten zijn voorzien , dat zij geen 
Koopmans Goederen in hun Schip. hebben gela- 
den ; waartegen de Overheden van het Lootsmans 
Gild aan den Schipper een bewijs van de betaaling 
der voorfchrevene drie Gulden gullen moetien af- 
geeven; wetk bewijs de Schippers, in Texel of 
'^ Vlie^ waarheen zij verkiezen te vaaren , zullen 
moeten vertoonen. 

Ten vierden^ dat, wanneer een Schipper een 
Lootsman belleld heeft, hij Schipper, of iemand 
van zijnentwegên , denzelven Lootsman,; aan^ het 
Lootsmans-Comptoir, zal moeten af haaien, en 
bijaldien hij daarin, na verloop van twee uuren ^ 
jia den door hèm bepaaïden tijd, nalaatigbhjft, 
zal hij vei-pligt zijn twee Gulden , ten behoeve 
van het Lootsrrians Gild, te betaalen^ waartegen 
ook de Lootsman , die befproken is , en zich niet 
op den bepaalden tijd of urn* aan het Lootsmans» 
Comptoir bevindt, zijn gantfche beurt zal moeten 
laaten voorbijgaan , en zal als dan een ander, zoiv 
der tegenlJDraak , in deszelfs plaats gefield worden. 

Ten vijfden r> dat bij dezen de Keure van 31 Ja- 
nuaxij 17749 Titul 3, Art. 3, in zoo ven*e wordt 
gealtereerd, dat in de Maanden blaart. Septem- 
ber en Odober , de Overheden hun Coniptoir met 
het luiden der Boomklok zullen mogen fluiten, en 

in* 



VAN AMSTERDAM. 57 

ingevolge van dien de Gildeknecht zich aldaar niet 
langer dan tot dien tijd zal behoeven te bevinden. 

Ten zesden^ dat aangezien de hardigheid en het 
nadeel, welken uit het, bij Keure van 31 Januarij 
17749 Titul 5, Art. 15, aan den Equipagiemees- 
ter van de Admiraliteit, en Bewindhebberen van 
de Oöst-Indifche Compagnie, in der tijd, toege- 
ftaan recht, voor de overige Gildebroeders ont- 
llaat, om naar welgevallen uit het lighaam der 
Lootslieden, tot het aflootfen hunner Schepen naar 
Texel of het Vlie , te kunnen kiezen , en deeze keuze 
meestal óp één en denzelfden Perfoon komt te 
vallen , — voortaan dusdanige bevoorrechte Loots 
of Lootfen , die door de Direélie van de Marine , 
of van dpn QostJndifchen Handel, zal of zullen 
verkozen worden , om 's Lands of de Oost-Indifche 
Schepen aftelootfen , gehouden zal of zullen zijn , 
één derde van hunne verdiende Loots- en Dag- 
Gelden aan het Gild uit te keeren, om onder de 
andere Gildebroeders ponds ponds gewijze l;e wor- 
den verdeeld. '• ■ • -: 

Ten zmnden^ om voortekomen, dat geene Bui- 
ten-Lootfen zich , ten nadeele van het Lootsmans- 
Gild dezer Stad , met Schippers , buiten het 
Lootsmahs-Comptoir , engageeren ; zullen dezelve 
Buiten-Lootfen verpligt zijn zich aan het Loots^ 
mans - Comptoir aan te geeven, om Schepen te 
inogen lootfen 5 wanneer de vaste Lootien en Nood- 
hulpen van de Wal zijn , en zich alsdan naar de, 
Keuren en Ordonnantiën van het Lootsmans-Gild 
moeten gedraagen ; en zal geen Schipper bevoegd 
:fijn een Loots, buiten het Lootsmans-Comptoir^ 
aan te neemen ; alles op eene boete van drie Gul-' 
den, zoo door den Schipper ajs Lootsman, tea 
behoeve van het Gild, te verbeuren. 

Ten agtfletiy aangezien het CoUegie van de H- 

c^ lor 



$8 KOOPHANDEL 

lotage is vernietigd geworden, wordt bij dezen 
het Committé van Koophandel en Zeevaart deezer 
Stad gequalificeerd en geauthorifeerd , om, met 
adfiftentie van één^ twee, of meer. Overheden , 
:^odanige Jongelmgen , welke reeds bij Overhe- 
den een mond-examen gedaan hebben , op nieuw 
êen examen afteneemen, alvorens zij bij Gilde- 
broederen het vaaren beginnen te leeren , ep wan- 
lieer zij door dezelven geleerd zijnde , en elk met 
een Overman een proefreize naar beide de ftroo- 
rnen van Texel en het Vlk hebben gedaan , alsdan 
die zelve Jongelingen^ die, op getuigenis der Over- 
heden , bekwaam worden bevonden , tot Lootsman 
of Noodhulp aanteftellen , en hun , ingevolge de 
Keure van 31 Januarij 1774, Titul I9 Art, 5, 
het Loots-loot je , met een bewijs van aanftelhng, 
X^ overhandigen. 

Woi-dende Avijders gemelde Overheden geautho- 
rifeerd, om, opdat ten allen tijde het getal de^ 
Noodhulpen compleet moge zijn , zodanige Leer- 
hngen, als zijlieden in der tijd zullen hebben, te 
laaten leeren , om op bovengemelden voet tot het 
Noodhelpen te worden gepromoveerd. 

Blijvende verders alle de Keuren , op het Loots- 
mans-Gilde geëmaneerd, in derzelver volle kracht 
en waarde , voor zoo verre derzelver inhoud het 
hiermede geftatueerde niet is tegenfprekende. 

Commissarissen van de Zeezaken. 

Na dat 'er al vroeg middelen beraemt waren tot 
voorkoming of afdoening der gefchillen tusfchen 
KoopUeden en Zeevarenden , werd 'er in den jare 
ï64t beiloten tot de opregting cener regtbank van 
Commisfarisfen van Zeezaken, welke 'm den ge- 
melden iare maer drie in s-etal wai-en, doch al ter- 

flond 



VAN AMSTERDAM. 39 

ftond tot vijf vermeerdeit werden , gelijk het he- 
den nog is. Derzelyer verkiezing gefcliied jaer- 
lijks na Vrouwendag. 

Ter dezer Kamer word nog tegenwoordig recht 
^edaen naer de Ordonnantie van den jare 1643. 
ingevolge van welke voor dezelve worden gebracht 
alle gefchillen tusfchen Koopman en Schipper of 
Bootsgezel; Schipper en Bootsgezel; Koopman 
en Lootsman; Lootsman en Schipper; Inïaders 
en Inïaders; Reeders en Reeders, en Schippers 
en Reeders in Zaken de Zeevaert betrefifende. 
Ook de gefchillen over Bodemerij, Inteekening 
en verkoop van Scheepsparten , arbeidsloon aen , 
en herftelling van Schepen, levering van Scheeps- 
behoeften, en 't geen meer tot uitrusting van 
Schepen vereischt word, zoo ook over goederen 
op halve , of meerdere en mindere winften mede 
gegeven. Wie voor Commisfarisfcn van Zeeza- 
ken gedagvaert word moet in perfoon verfchijnen ; 
hoewel 't gebruik al federt vele Jaren is ingevoert , 
dat ook hier 5 gelijk voorde andere ondergefchikte 
regtbanken , de Solliciteurs de plaets van eifchers 
en van gedaegden bekleeden. De Reeders, zdf 
de Bewindhebbers der Oost- en West-Indifche en 
andere Maetfchappijen , zijn eifchers of gedaeg- 
den , in de plaets hunner Schippers. 

Commisfarisfen verkenen tot drie defauten, en 
verwijzen, voor het proffijt van 't derde, den 
gedaegden tot namptisfement van de geeischte 
fomma, hoe hoog dezelve ook zijn moge: de 
zaek ter rolle gebracht, en de gedaegde niet ver- 
fchijnende, word bij vonnis veroordeelt, zoo de 
,.zaek daer toe gefchikt is. 

Verfchijnen beide partijen, als dan doen Com- 
misfarisfen hun best om die met eikanderen te be- 
vredigen; doch dit vruchtloos zijnde, doen zij 
" C 4 recht 



40 KOOPHANDEL 

recht bij Provifie tot mmptisfement y Definitive Cotif 
4emnatie of abfolutie. 

Arresten op Maendgelden of gaedjeii van Ma- 
troozen moeten ter Vierfchare beklaegt worden. 
Poch over de tegenkantingen tegen dezelve zitten 
Commisfarisfen van Zeezaken , ter eerfter aenleg. 

Van alle bepalende vonnisfen valt beroep aen 
Schepenen: 't welk, zoo het vonnis tot vijf hon- 
dert guldens inhoud, binnen drie, doch hooger 
loopende, binnen tien dagen gefchiedeh moet: 
waema men gehouden is het appèl binnen andere 
drie of tien dagen na de aenteekening door den 
Secretaris , bij requeste voor Schepenen , te ver- 
volgen of men word geacht daer van te hebben 
afgezien. 

In 't vonnisfen fchikken Commisfarisfen zich 
naer de gemeene Zeerechten; naer 'slands Plaka- 
ten en naer de Keuren dezer Stad; doch in duis- 
tere of twijffelachtige zaken , naer de beste redeii 
en meefte billijkheid. 

De Kamer van Zeezaken word waergenomen 
door eenen Secretaris, wiens Leges bij eene Or- 
donnantie van 28 Januarij 1760 bepaeld zijn. 
Voorts word de Kamer gedient door de Stads- 
roedragende Bodens bij beurten. De Waterfub- 
ftituit- Schout, die voor \ eerst in 't jaer 1641 
werd aehgefteld, is bevoegt tot het weren van 
. ongeregeltheden langs den Y-kant,^ en het vangen 
van misdadigen aldaer. Hij ftaet ook over de ver- 
koopingen van Schepen en gcheepsgereedfchap- 
pen ^ en over de monftering van 't Scheepsvolk. 
Voorts is hij gemachtigt tot het doen van alle be^ 
keuringen te water^ het innen der boeten aldaer , 
en het aènklagén der onwilligen voor Commisfa- 
risfen van de Zeezaken. In 't jaer 1744 werd hem 
bij Mijn tleexen van den Gerechte uitdrüklijk 



VAN AMSTERDAM. 4^ 

toegcftaen den tijtel van Baljuw van de Zeezaken^ 
pf ht Watergerecht, 

Het Scheepsvolk gebuurt zijnde moet binnen 
vierentwintig uuren na 't ontfangen van het hand- 
geld aen boord kpmen , of het vervalt in eene boete 
ten behoeve van den Waterfubftituit-Schout 5 en de 
Schipper mag andere m^nfchap in de plaets huren. 
Officieren en Mattoozen zijn veipligt hqt Schip 
te helpen laden , en moeten 20Q dra de Schipper 
zeih-eede is, op den beftemden tijd, aen boord 
wezen. Het Scheep3volk5 na 't ontfangen der 
huure , verloopende , is de Schipper gehouden zulks 
den Waterfubftituit- Schout aen te geven. Gelijk 
de Matroozen niet uit den huur mogen fcheiden , 
dan om wettige redenen, met kennisfe van Com- 
misfarisfen; zoo mag de Schipper ook niet, dan 
met gelijke kennislb , iemand zijnen dienst opzeg- 
geil. Zoo 4e reize verandert word is het Sicheep^ 
volk verplicht zich daer in te voegen naer den Schipr 
per , mits genietende verbetering van gaedje , vol- 
gens de uitfpraek van Commisfarisfen. Na 't vol- 
trekken der rei?:e ep het losfen van 't Schip, moet 
de Schipper het Scheepsvolk vierentwintig uren 
na de ontlading of afdanking ten volle afbetalen. 
In geval het Schip verongelukt , mag het Scheeps- 
volk niet verti-ekken zonder verlof van den Schip- 
per. Zoo de Matroozen of Officiers eikanderen. 
Of den Schipper, buiten lands, eenigen overlast 
aandoen, en vooral, zoo zij binnen fcheepsboord, 
of aen land, het mes op eikanderen trekken , oï é\^ 
kanderen kwetfen,moet zulks den WaterfublHtuit- 
Schout worden aengegeven. Voprts vind men iji de 
handvesten der Stede, bl. 1489 en volgende, 
Verfchciden Keuren op de Scheepvaert die Com- 
misfarisfen ten richtfnoer ftrekken. 

Tot onderhoud der JjCamer van Zeezak(?n rpoe- 

c 5 t^tt 



44e KOOPHANDEL 

ten alle fchepen zonder cmderfcheid, tot vijftig 
lasten toe groot zijnde, van elke reize die zij, 
buiten gaets dezer landen doen, vijftien ftuivers 
betalen : Schepen van vijftig lasten en daerboven , 
komende van Westen , Oosten, Noorwegen, En- 
geland , Schotland of eenige andere plaetfen daer- 
omtrent, dertig ftuivers: alle fchepen komende 
van bewfesten de Kaap Finis Terraj^ of benoorden 
Jlitland, drie guldens. 

Van de Zeetiping en andere openbare 

berigten tot den koophandel 

betreklijk. 

Nadien het voor den Koopman van het uitei-fte 
belang is het vertrek van zijne bevragte fchepen 
te weten, maar ook vooral de aankomst van zul- 
ken , die hij verwagt en welker fpoedige aanlan- 
ding of lang agterblijven een merklijken invloed 
op den prijs der koopwaren kan hebben , zoo word 
alle avonden van hier een Post naar Texel afge- 
zonden , welke des morgens met de lijst der aan- 
gekomen en uitgezeilde fchepen in deze »Stad terug 
komt, wanneer die lijst terftond aan het Post- 
Comptoii* en bezijden de Beurs word aangeflagen , 
gelijk ook telkens gefchiéd met de lijst van het 
Vlie^ zoo dra dezelve aankomt. 

Wijders word hier driemaal 's weeks, in navol- 
ging van de Londonfche Lloijds-lijst eene Koophan- 
del en Zeekaart tijding gedrukt en uitgegeven , be- 
helzende de Cours van de Wisfel, • — de lijst der 
koopmanfchappen , die in publijke veiling zijn 
aangeflagen , — • de namen der fchepen , die in la- 
ding leggen en derzelver destinatie, — als mede 
alle buiten- en binnenlandfche fcheepstijdingen. 

Ook worden 'er van tijd tot tijd. naar gelang 

van. 



VAN AMSTERDAM 4§ 

van de aankomst der fchepen , zoogenaamde Ma* 
nifesten gedrukt, behelzende de namen der fche- 
pen, de quantiteit der koopmanfchappen door de- 
zelven aangebragt en door welke kooplieden die 
goederen ontfangen zijn. 

Daarenboven word nog in de Sitads Courant van 
alle yerkoopingen advertentie gedaan , en alle an-r 
dere berigten, tot den koophandel betreklijk, mede 
gedeeld. 

Assuradeurs, en Co^hmissarissen van 
DE Assurantie-Kamer. 

Zedert ruim twee eeuwen hebben hier te lande 
reeds plaets gehad zekere Contraden of overeen- 
komften , waer bij de een , mits genietende zeker 
voordeel, Premie genaemt, het gevaer welk een 
ander loopt ten zijnen laste neemt. Zoodanige 
Verzekeringen of Asfuraiitien gefchieden onbetwist- 
baer in deze Stad meer dan in eenige andere van 
geheel Europa; want niet alleen Hollanders ^ maer 
zelfs Buitenlanders, verkiezen veel eer alhier, 
dan elders verzekert te zijn; eensdeels om de ge- 
ringe Premien, welke alhier door de vele posten, 
natuurlijk laeg zijn , ten anderen om de Soliditeit 
der Asfuradeuren , welke meestal lieden van ver- 
mogen zijnde, voor hunne geteekende fommen 
goed zijn, zoo mede om derzelver gemaklijkheid 
m het afmaken der fchade ; want mogelijk is 'er 
geen plaets in de waereld , alwaer de Asfuradeurs, 
met zoo veel kundigheids en doorzigts om te zien 
pf men hen bedriegt, nochtans zoo gereedlijk be- 
talen, als de vorderingen maer eeniglints billijk 
zijn. 

Tot beflisfing der gefchillen over dit ftuk, is 'er 
in 1598 eene Kamer van ^Asfuranue opgericht, en 

ecHQ 



44 KOOPHANDEL 

eene Ordonnantie of Keure op 't ftuk van Asfu^ 
rantie en Ayarije vastgefteld, en bij Odroij van 
'sLands Staten van den zeventienden Julij 1612 
bevestigt. Het getal der Asfurantie-Meesteren is , 
van de oprechting der Kamer af, altoos op drie 
bepaelt geweest. Alleenlijk zijn 'er, in 't jaer 1764 
vier Asfuranfie-Meesters geftelt. De voorgemelde 
oude Ordonnantie werd in 't jaer 1744 geheellijk 
vernieuwd , en deze , met de vermeerderingen van 
den jare 1756, is de grondflag der bezigheden van 
Asfurantie-Meesteren. Wij vilden dit gedeelte 
des Koophandels van zoo veel belang, dat wij niet 
kunnen nalaten den korten inhoud dier ordonnan- 
tien uit den Heere Wagenaar alhier over te fchrij^ 
vei). 

9, De Police^ zijnde de Ajfte, waarbij de Asfu-. 
^, radeurs zig verbinden, om het gevaar, welk 
5, de geasfureerden , anderzin^ , loopen zouden , op 
„ zig te neemen , en waarvan de voorfchriften , 
„ op last van de Asfurantie-Kamer, gedrukt, en 
5, door den Secretaris dier Kamer, getekend ^ijn , 
,, moet inhouden den naam van 't Schip en van 
„ den Schipper ; of, zo men deezen laatften niet 
p, weet, van hem, die last of berigt wegens d^ 
5, Asfurantie gegeven heeft. Voorts, de laad- 
„ plaats van 'tfchip, en den naam der plaatfe, 
9, werwaards het gefchikt is: doch de eerfte al- 
„ leen , in geval dezelve verfchilt van de plaats , 
„ van waar de Asfurantie haaren aanvang neemt. 
5, In geval van Asfurantie op 't Cafco of lighaam 
5, van 't fchip, of op Bodemerijgelden ^ behoeft 
95 ook de laadplaats niet te worden uitgediiikt. 
5? Volgens eene Keure van den diie en twantig- 
„ ften Januarij des jaars 1699, worden, onder d^ 
^, Plaats, van waar een fchip vertrekt, ook de 
P^ omgelegen? gedeelten begreepen; en hetfchij^ 

35 wordt; 



VAN AMSTERDAM. 4ê 

^, wordt niet gehouden vertrokken te zijn, voou 

^, dat het 5 buiten de zeegaten der Plaatfe, geraakt, 

^, en zelfs de tonnen of bakens^ zo 'er eenigen 

^, zijn, voorbij gezeild is. Men mag zig, op 

„ vertrokken fchepen of goederen, doen verze- 

„ keren, mids zulks, in de Police, uitdmkkende, 

„ en, in geval van ramp of fchade, bij eede, 

5, verklaarende, dat men daarvan onkundig ge- 

„ weest is: behoudens nogtans het regt des As- 

„ füradeurs , om het tegendeel te bewijzen ; in welk: 

j, geval, de geasfureerde niet alleen gQQn' eisch 

„ heeft op den Asfuradeur; maar zelfs tot betaa- 

„ ling van dubbele Premie, boven de kosten, ver- 

„ weezen wordt. Men rekent, dat de Geasfu- 

,, reerde, van een' atïtand van drie mijlen, ia 

„ den tijd van twee uuren, kennis heeft kannen 

„- krijgen van de fchade , op verzekerde fchepen 

^, of goederen gevallen: en hij is gehouden, zig 

„ met eede te zuiveren , zo hij verklaart, daarvan 

„ egter geene kennisfe gehad te hebben. Het 

„ gevaar van den Asfuradeur op goederen begint 

„ te loopen , van den tijd af, datdezelven gebragt 

,-, ^ijn op de kaai of wal, om van daar, met fchui- 

,^ ten af ligters, naar de fchepen gevoerd te wor-- 

„ den; en duurt, tot dat de fchepen, terbeftem- 

„ der plaatfe, aangekomen, en de goederen we- 

,, derom op de kaai of wal gelost te zijn ; doch 

„ zo men 't losfen, buiten wettige verhinderinge , 

,», nalaat, eindigt het gevaar des Asfuradeurs vijf- 

^, tien dagen na de aankomst der fchepen. Het 

„ gevaar op 'tfchip begint, met liet inneemen 

^, van Ballast af Koopmanfchappen , en eindigt 

^, met de ontlosfmge, of ten langlten een en twing- 

j, tig dagen na de aankomst van 'tfchip; af, zo 

^, 'er verzekering op de uit- en t'huisreize gedaan 

,•5 is, na het afloopen der geheele reize; zoo het 

-.., , ,5fchip 



^6 KOOPHANDEL 

^ fdiip nog niet aangekomen is y ter plaatze , vah 
„ waar men zig, op het zelve, of op de laadin- 
„ ge, wil doen verzekeren, moet zulks, in de 
,^ Police , worden uitgedrukt. De Geasfureerden 
^, op goederen en de Geasfureerden op fchepen , 
5, reeders of eigenaars zijnde , mogen de fchepen 
5, geene andere havens doen inloopen , dan in de 
^, Poliee benoemd zijn. Doch de Schipper mag 
j, zulks, bij nood, doen. En zo hij 't, ook 
„ buiten nood , doch zonder last van den Geas- 
5, fureerden doet, blijft de Asfurantie van waarde ; 
„ doch de Asfuradeur behoudt eisch op den Schip- 
,, per. Voorheen, plagt alleenlijk zeven agtfle 
„ van 't Cafco van een fchip met zijn toebehooren 
„ te mogen verzekerd worden; doch thans mag 
9, men de volle waarde , die men in de Police mag 
5, uitdrukken , met de Premie ingeflooten , doen 
„ verzekeren : maar zo 't fchip van vuurenhout 
„ getimmerd is, moet zulks, volgens eene Keure 
„ van den zeven en twintigften Januarij des jaars 
99 ï 733 9 ^^ de Ordonnantie bevestigt» in de Po- 
„ lice, worden uitgedrukt, of de, Asfuradeur is 
„ llegts> in de helft derfchade, gehouden. Ver- 
„ zekering op goederen , te lande , of over zoete 
^, wateren verzonden wordende, of op vaartui- 
„ gen, die dezelve voeren, moet gefchieden* 
„ overeenkomftig met de Ordonnantie. Men mag 
„ zig » in 't algemeen , op goederen doen verze- 
„ keren, zonder dezelven in 't bijzonder te be- 
5, noemen ; doch gemunt of ongemunt Goud en 
5, Zilver , Juweelen , Paarlen en andere klei- 
,^ noodien, Ammunitie van oorlog en Geweer 
^, moeten, bijzonderlijk, in de Police. zijn uit- 
„ gedrukt. De gaadje van Schippers of Bootsge- 
*,, zeilen mag niet verzekerd worden; doch wel 
5, 't Rantfoen of Losgeld, welk zij zouden. kon- 

,>nen 



VAN AMSTERDAM. 47 

5^ nen behoeven, in geval, 2ij door Zeeroövers 
„ mogten genomen worden; welk rantfoen de 
55 Asüiradeurs , tot de geteekende fömme toe , 
j, voldoen moeten; wordende hun, het gene het 
5, zelve minder beloopen mogt , te rug gegeven. 
^5 De Vragtpenningen van een fchip; 't rantfoen 
5, van fchip en laajding, en verbeelde winst op 
„ gelaaden goederen , mogen ook verzekerd 
„ worden; mids al het zelve fchattende in de Po- 
55 lice. Ook mag men zig, voor den tijd van eea 
„ jaar, doen verzekeren voor fchade, ontftaand©- 
,, uit brand van Lijnbaanen, Suikerbakkerijen, 
,, Branderijen, Molens , Huizen , Pakhuizen enz. , 
„ beide buitens en binnens Lands. Penningen, 
„ op Bódemerij of behouden reis medegegeven, 
5, mogen insgelijks verzekerd worden , mids men 
„ ziïlks, bijzonderlijk, melde in de Police, wor- 
„ dende den Geasfureerden de verzekerde fomme 
„ voldaan^ tegen overgifte van zijnen eisch op 
„ den Opneemer, wanneer 't fchip jaar en dag, 
j, vermist is. Zo de reis veranderd wordt, buiten 
5, toedoen van den Opneemer, blijft de Asfurantie 
5, van waarde. Doch zoo de Schipper Opneemer 
„ is, en de reis, op last van de Reederij, ver- 
^, anderd wordt, moet de Geasfureerde met den 
,5 Asfuradeur, ten overftaan van Asfurantie-Mees- 
j, teren , of anderszins , wegens verbetering van 
„ Premie, overeenkomen, of de Asfuradeur i3 
„ in geene fchade gehouden. Asfurantie, op 
„ Bodemeiije gedaan, is vrij van Avarij grosfe, 
,, en vermindering van waarde door bederf in zig 
„ zelven. Asfurantie op goederen, die reeds ten 
„ volle met Bódemerij bezwaard zijn , is nietig en 
5, van onwaarde. Alle goederen zonder onder- 
j-^'fcheid mogen, ten volle, en met de Premie 
i, ingeflooten, wordeo verzekerd , zonder dat de 

„ver* 



48 KOOPHANDEL 

^4 verzekerde, gelijk van ouds, verpligt h^ 't ge- 
jj vaar van een tiende der waarde, ten zijnen las- 
,5 te, te houden: moetende, alleenlijk, zulke 
5i> goederen^ welker bedraagen niet met inkoopre- 
5^ keningen getoond kan worden, in dePolicen, 
ji gewaardeerd worden. Van verzekerde goede- 
5, ren , die niet verzonden worden , en van ver- 
55 zekerde fchepen , die de reis niet doen , moeten 
5^ de Asluradeurs de genooten Premie wederom 
,i, uitkeeren, 't welk men Reftorm noemt, mids 
5, daar van inhoudende een half > of, zo de goe- 
^ deren reeds van de kaai of wal, in fchuiten of 
^ ligters, gelaaden geweest zijn . een ten honderd, 
5, en van de fchepen, insgelijks, een ten hon- 
,, derd. 

„ Zoo een Asfuradeur failleert^ vermag dé 
y, Geasfureerde , mids hij den Curateur in des- 
,^ zelfs boedel de geflooten post, door den Bo- 
„ de der Asfurautie-Kamer, laate opzeggen, zig, 
„ op nieuws, op alle goede en kwaade tijdin^ 
„ gen, bij anderen, laaten verzekeren. Voi- 
„ gens eene oude gewoonte , mogen de naameri 
,, van den derden en volgende Asfuradeurs, op' 
^, eene en dezelfde Police, buiten bewilliging 
^5 der genen, die voor hun getekend hebben, 
5, niet worden geroijeerd of uitgedaan , ten ware 
„ de Geasfureerde zelf, of iemant anders, voor 
^5 de geroijeerde Asfuradeurs , wilde inftaan. 

„ Wanneer een verzekerd fchip onbekwaam' 
j, geworden is, of zoo verzekerde fchepen of 
„ goederen genomen , bedoiven , of zonder regt 
^, van herkrijginge , verlooren geraakt zijn, mo-^ 
^, gen de Geasfureerden dezelven, bij fchriftc- 
„ lijke Aéte, door den Bode van de Asfuran- 
„ tie-Kamer, ahandonneeren of overlaaten aan dé 
5) Asfuradeurs, die gehouden zijn, hun, drie 

„ maan-* 



Van AMSTERDAM. 4J 

^5 maanden daarna , de geteekendé fommè te vo^ 
59 doen. Schepen, gefchikt naar Groenland oi 
5^ Straats-bavis ^ van welken men, zes maanden 
5^ na de terugkomst van het laatfte fchip vart 
j5 daar; of Schepen, gezonden naar eenige plaats 
„ in Europa^ of naar Barbarije, de Canarifche 
5, Eilanden, de geheele Middellandfche zee, de 
,^ Levant, en de Archipel of daar omtrent^ vart 
,j welken men, in zes maanden na hun vertrek; 
5, of Schepen j die verder zeilen moeten, van wel- 
5, ken men ^ in een jaar, taal noch teeken verno- 
„ men heeft ^ worden zo goed als verlooren ge* 
„ acht, en mogen de Geasfureerden vraagen Con- 
5, fignatie van de geteekendé fomme ter Asfurantie- 
,j Kamer ^ die, met de Inti*est van vier ten hou- 
5, derd, te rug gegeven wordt ^ zo de fchepen^ 
,-, naderhand , behouden aankomen. Doch zo 
„ zulks, na jaar en dag, in "t eerfte, of, na twee 
„ jaaren^ in het tweede geval, gefchiedt, houdt 
5, de Intrest op. Zo een verzekerd fchip, in Eu* 
5, ropa en de verdere befchreven paaien, door 
, j uitheemfche Mogendheden , opgehouden of 
,^ bekommerd worden mogt, moet men zes maail- 
,, den; of twaalf maanden, indien 't buiten de 
„ gemelde paaien gebeurt, vertoeven^ eer men 
,, het fchip en de verzekerde goedéren in het zel- 
„ ve , die geen bederf onderworpen zijn , aan de 
,^ Asfuradeurs mag abandonneeren ; welke zes, ox 
^, twaalf maanden beginnen té loopen ^ van den 
„ tijd , waarin den Asfuradeuren , of het meerder- 
„ deel derzelven, hier ter Stede zijnde , door den 
„ Bode der Asfurantie-Kamer , kennis gegeven is; 
„ terwijl de Geasfureerden verpligt blijven , de 
5, fchade aan fchip en goed te voorkomen , en h^t 
^, ontflag van 't een en 't ander te bevorderen. 
^ Doch grove en bederfelijke goederen mogen, 
Hvii ,e Ö 99 naax 



$0 KOOPHANDEL 

3, naar gelegenheid van zaken, \T*oeger, en kort 
^5 na dat de Asfiiradeurs kennis van 't geval gekree- 
,, gen hebben 9 worden geabandonneerd. Eisch 
5, van fchade en Avarij gros, binnen Europa en 
„ de paaien boven gemeld, moet ten langfte bin- 
„ nen een en een half jaar; buiten die paaien, 
^ binnen drie jaaren, en te lande, of over de 
^j zoete wateren , binnen de helft van den gemel- 
^ den tijd, gedaan, en geregtelijk vervolgd wor- 
^, den, op foene van verftek. 

„ De Asluradeurs zijn niet gehouden in fchade, 
j, die fchip of goed, door bederf in zig zelven, 
„ overkomt. lemant, zig op goederen in 'tge- 
^ meen hebbende doen verzekeren, kan geenp 
5, fchade onder tien ten honderd vorderen, zo 
„ bevonden wordt, dat het gevaar geloopen is. 
^, op Wolle, Vlasch, Hennip, Stokvisch, Ha*. 
5, ring, Gi-aanen, rond of plat Zaad, Suiker^ 
^, El-weten, Boonen, Kaas, Boeken of Papier* 
9, Doch zo hij eenige van deeze Waaren, uitdruk- 
„ keiijk, in de Police genoemd heeft, is de As- 
5, furadeur maar vrij van befchadigdheid onder 
5, drie ten honderd. De Avaiij of fchade wordt 
j, geflaagen over de brufo of ruwe fomme, die de 
„ goederen, gezond zijnde, ter plaetfe, wer- 
->, waards zij gefchikt zijn, waardig bevonden wor- 
5, den. De Geasfureerden zijn verpligt, de As- 
5^ furadeurs ten fpoedigfte kennis te geeven van. 
5, de rampen en fchade, den verzekerden fche-. 
„ pen of goederen overkomende. 

„ De Premie of prijs der verzekeringe moet 
„ terftond worden betaald. Zo de Aslumdeurs 
5, dezelve borgen, behouden zij alleenlijk eisch 
5, op de Makelaars of anderen, die de Asfurantie 
„ bezorgd hebben ; doch zo deezen in ongelegen- 
), heidmogten geraakeUj zijn de Geasfureerden, 

^hun 



VAN AMSTERDAM. ^i 

,, hun de Premie nog niet betaald hebbende, ver* 
^5 pligt, dezelve aan de Asfuradeurs te voldoen, 
9, Tot voldoening der Premie , wordt, voor Com- 
§9 misfarisfen der Asfurantie-Kamer , geprocedeerd 
^ van dag tot dag; en op het tweede defaut, 

4, zonder uitftel 5 regt gedaan. De Makelaars of 
$, anderen mogen hunne Meesters, die hun de 

5, uitgefchooten Premie weigeren te voldoen , 
95 dagvaarden voor Commisfarisfen , en zijn niet 
j5 verpligt . de Police uit te geeven , voor dat 
„ zij voldaan zijn. Zij mogen zelven geene As* 
59 furadeurs wezen . en genieten , voor Makelaar* 
j, dij , een vierde ten honderd van elke reis ; welk , 
,5 door de Asfuradeurs, betaald wordt, en waar 
5, voor zij, zo wel ais de Geasfureerden , ge- 
), houden zijn.^ voor de Premie in te ftaan, mids 
^> de Asfuradeurs hun , volgens eene Keure van 
„ den zeven en twintigflen April des jaars 1745, 
5, voorhet uitgaan der tweede week, na de week, 
„ waar in de Asfurantie geflooten is^ bij asfig- 
Vj: -natie, 'betaaling der geborgde Premie afvorde* 
,, ren, waarna de Makelaars ook de Geasfureer- 
„ den^ in de volgende week, voor de voldoe* 
5, ning der Premie , moeten dagvaarden , beide 
55 op zekere verbeurtenis , in de Keure vermeld, 

„ De Policen van Asfurantie moeten gefterkt. 

'^f zijn met het klein Zegel van den Lande, te 

i^ weetcn, zo defomttie, die daar op geteekend 

,9 wordt, minder beloopt dan twee honderd gul- 

'5, den., met een zegel van drie Huivers; van twee 

„ honderd tot onder de vijf honderd gulden met 

-^ éen-j zegel van zes Huivers; van vijf honderd 

,^ tot onder de duizend gulden, met een zegel 

^, van twaalf Huivers; van duizend tot onder de 

t^ tien duizend gulden, met een zegel van vier 

„ en twintig Huivers, en van tien duizend gul- 

Da ,5 den 



52 K O O P M A N D E L 

„ den en daar boven . met een zeirel van agt ca 
55 veertig ftuiveri;. Van elke verzekering op 
„ bijzondere Icliepen. of op goederen, in bij- 
5, zondere Ichepen gclaaden, moet eene bijzon- 
5, dere Police v/ordcn gcbiiiikt. Nienrant mag; 
55 ongczegeldL' Policjii vcrkuopon. De Make- 
5, laars of anderen mogen geene Polleen gebrui- 
55 ken, n(K-h de Asilinideurs op gcene Policen 
5, teekenen, dan die bcliuorlijk gezegeld, en door 
55 den Secretaris der Asllnantie-Kumer getekend 
35 zijn (*). Allen 5 die A-llinnrie bezorgen, 
5, Pvlakelaars en anderen, nio^'ijii dnbbeld hou- 
55 den van 't gen.e zij -, in de gedrukte Polieen, 
35 invullen, om daarvan, v.n \ vj,ei.scht wordt, 
,5 ailcbriiren te koimen leveren ican de A>lu- 
55 rantie-Kanver. Bij dejonglle Ordonmmie op 
55 deeze Kamer, zijn vijf bijzondere voorlcliriften 
5, van Polieen gevoegd, die hier ter Stede llipte- 
,, lijk gevolgd \voi"den als i. V:ni eene vcrzeke- 
55 ring op "t Ca>cu oi" liglraam v.in'i: iehip. ?.. \-:,n 
,5 eene verzekering op goederen. 3. Van eeiie 
35 Lijfteekening oi' verzekering t-egen Onehristen 
55 roovers. 4. \^an eene verzekering voor tv/aali' 
55 maanden, tegen b a;.d m gebouwen. En 5^ 
55 van eene \'erzekeriiig op goederen . te lande, 
55 of langs zoete wateren verz'»n.den wordende. 
55 Bij alle deeze vooiiehrifien beiooven zulke 
55 Asfuradeurs die buiten deezer Stede Vrijheid 
55 wooncn mogten , zig niet alleen , zoo wel als 

,5de^ 



(*). De Heeren Staten van Holland hebben, bij een Plak- 
kaat, in dato den 13 No\ember 177;, het gebruik van 
ongezegclde aani:emingen vai] A^rnanti^'n, of van ongeze- 
i^elde Pölicen verboden, op es'^e boe:e v^n 500 gl. boven 
en bebalveu de boete en pee' e bij het LX Aitijktl van d© 
Ordgiiii/ntie op het .cUsin Z^^^d bepaald- 



VAN AMSTERDAM. 53 

^, de anderen . te zullen onderwierpen aan de regt- 
5, ipraak der Kamer van Asfurantie en Avarij hier 
,5 ter Stede; maar kiezen ook DomiciUum citandi 
5, & executandi ten huize van den Secretaris dier 
„ Kamer; om welke yerbindte.is in de Policen 
„ te doen ftellen Burgemeesteren en Regeerders 
,, deezer Stad^ te gelijk met die van andere Ste- 
55 den, alwaar Asfurantie-Kamers zijn, bij Refo 
5, lutie van 'sLands Staaten van den twaalfden 
„ Julij des jaars 1736, bijzonderlijk, geo&roijeert 
j,, zijn geworden. Vooits , zijn , bij het eerfte 
,5 Lid der Ordonnantie , alle bedingen in de Po- 
^, licen, die met de Ordonnantie ftrijden, voor 
,, nietig en van onwaarde verklaard''. 

Sedert de Ampliatie op de Ordonnantie van 
den 28 Januarij 1^56, is, door Mijne Heeren 
van den Gerechte 5 in eenige artijkels^ nog ver? 
andering gemaakt, te weten, in het 3^'^^ i8^'<^, 
53<te en 54^^^ Artijkel^ en het 59^^, 60^- en 61^* 
Aitijkel geabrogeerd en in een nieuw Artij- 
kei veranderd- als wanneer ook het Fortuu- 
lier der Policep.;, mtt eenige verandering i^ 
vernieuwd. 

Het veifchil 't welk deze alteratie in de Or- 
donnantie met den hier voor op gegeven inhoud 
inaakt, komt hoofdzaaklijk hier op uit. 

5, Indien de Geasfureerde geen kennis heeft 
5, wegens het vertrek van 't fchip moet hij op- 
)^ geven de laatfte tijding, die hij van fchip of 
5, goed heeft. De bepaling van 12 maanden voor. 
„ Brandverzekering is vernietigd en onbepaald 
„gelaten. 

„ Alles, waar in iemand belang heeft mag ver-* 
„ zekerd worden, mits het intrest reëel zij, welke 
,, verzekeringen, in geval geene geoclroijeerde 
., Policen daar van zijn , bij bijzondere conu-ac- 
W ^' D 3 9,tfn 



54 KOOPHANDEL 

j5 ten kunnen gefchieden, egterop gelijke zegels 
5^ als de geoftroijeerde Policen/' 

Daar l^t nu met de Asfurantie even als met den 
Wisfel gelegen is, dat naamlijk verfcheiden din- 
gen daaromtrent, door het gebruik, hare vastig- 
heid verkrijgen, en het ftuk van Asfurantie zelf 
veel minder compleet door de wet bepaald is , zoo 
is het niet ondienstig nog eenige zaken, die tot 
den Asfurantie ftijl hier ter Stede behooren , op te 
geven. 

1. Volgens de Ampliatie van den a8 Januari] 
1756 op het 34^^ Aitijkel dier Ordonnantie , zou-, 
den de Asfuradeurs vei-pligt zijn de Avarije Grosfe 
te betalen, zoo dra die, buiten de onkosten van 
inftrueren, opmaken en dispacheren, boven de 
één p.Ct. bedragen; doch volgens gebruik word 
bij alle Asfurantien onder de Police gefield , dat 
de Asfuradeurs in allen gevallen vrij van fchaden 
en Avarijen Grosfen onder de 3 p.Ct. zijn. 

2. Volgens de Ordonnantie moet de befchadigd-? 
heit alleen naar rato van den aart der goederen 
3 of 10 p.Ct. zijn, om van de Asfuradeurs gevor- 
derd te kunnen worden; doch men bedingt ge-, 
meenlijk bij de Police de vergoeding, indien ook 
fchade en Avarij Gros, bij een gevoegd, reipec- 
tive 3 of 10 p.Ct. bedragen. ^ • • 

3» Bewezen en liquide fchaden worden^ hoe 
zeer het beding, in de gedrukte Police . een ter- 
niijn van 3 maanden bepaald, doorgaans ten eev- 
ften betaald, onder korting van 2 p.Ct., indien 
de fchade boven de 50 p.Ct. bedraagd. In allen 
gevallen pretenderen de Asfuradeurs deze korting 
van fchaden boven de 50 p.Ct. 

4. In alle reparatien van fchaden aan Casco's 
word l voor vernieuwing of ordinaire ilijtagie af- 
getroldcen. De ankers alleen zondert men gemeen- 



VAN AMSTERDAM. SS 

lijk daar van uit ; doch word die aftrekkir^g fom- 
tijds van nieuw gebouwde Höliandfche Schepen 
niet gevorderd, altans zoo het blijkbaar is. Jat 
jdie fchepen weinig of geen ordinaire flijtagie geha4 
hebben. 

In den ftijl van opmaking en dispachering der 
Avarijen Grosfe, hebben bij de Kamer van As^ 
iiiraiitie, bijzonderheden plaats, die men behoord 
te weten , om dat fommigen met het gemeene 
Recht en, zoo ver wij weten, ool^ met het ge- 
Jjruik in andere Landen verfchillen. 

l^oor eerst y kunnen alle Avarijen Grosfe op 
fchepen van hiel* uitgevaren 'bij de Kamer van 
Asfurantie ter opmaking bankvast ("gelijk men het 
noemt) gemaakt worden; waar door een Koop^ 
man, die goederen buiten 'sLands verzend, nog 
verpHgt kan worden^ boven derzerver waarde, 
de Avarijen Grosfen te betalen, welke ^ gedurende 
de reis, op dezelven gevallen zijn. 

Ten tweeden , fchijnt, volgens den inhoud dier 
Ordonnantie , dé Schipper niet vei-phgt te zijn djö 
Avarij Gros op de r^is voorgevallen, op zijn0 
destinatie plaats te laten opmaken , noch aldaar 
in te vorderen, maar kan zijne befcheiden her- 
waart zenden , om van de afladers der goederen , 
alhier gevorderd te worden. 

Ten derden^ is 'er nog eene bijzonderheid die 
vooral dient geweten te worden en die men, de- 
wijl deszelfs praktijk nu al eenige jaren in zwang 
is geweest, onder den Asfurantie-ilijl dezer Stad 
fchijnt te moeten betrekken. Zij is deze. In- 
dien een tTiuis komend S hip, met deszelfs la- 
ding, verongelukt, zoo dat flegts eenige efFeélert 
geborgen worden, zoo worden de onkosten vai^ 
berging en beredding, bij wijze van Avarij Gros- 
D 4 'fe, 



^$ KOOPHANDEL 

fc, regelmatig geflagen over het provenu diep 
goederen (het zij van ichip of lading) die gefal-? 
veerd geworden zijn; maar indien dit een uit- 
gaand fthip is^ h^t welk binnen of buiten onze 
j^eegaten blijft, zoo worden (zelf ook dan wan- 
neer 'er flegts eenige goederen, bij toevalt zijn 
aangef^poeldi) de onkosten van bergingen bered- 
ding geflagen en gedragen door het fchip, op 
(ieszelfs jgeheele lading, waar mede het is bevragt 
geweest , volgens de waarde , die de goederen , 
bij de inlading , gehad hebben ; waar door het 
dïin gebeurd, dat goederen, die geheel verloren 
Zïp en van ■\velken, uit haren aart, zelf niets 
icon gefalveerd worden, nieestpndeels de onkos- 
ten moeten dragen, diQ aangewend zijn om de 
geborgen goederen te redden en te benificeren, 
hoe zeer ook die onkosten uit hpt g^fajyeerd^ 
Icunnen vyorden betaald. > -. 

Deze onderfcheiden regeling fchijnt met het; 
natuurlek begrip weinig over een te komen en 
(leunt ook^ yoor zop veel rpenweet, op geene 
wet, doch is reeds, federt eenige jaren bij de 
Asfurantie- kamer in gebruik ge\yeest en fchijnt 
dus aldaar als een regel aangenomen te zijn. 

Alle Avarijen Grosfen worden betaald volgens 
repartitie over de reëele en effedive waarde der, 
effeélen, die tot de Avar^ Gro$fe contribueren, 
zijnde liier ter IJede 

Schjp, Vragt-jvppr de 
penningen, en | van de 



Het Schip en [ qf bij 



de 'Lading, 



fdmmige 



reizen de Lading, {waarde 
Contanten en goud of zilver MuntmateriaaJ 
^ragen ook flegts voor de helft der waarde. 

pe goederen uit de West-indifche Koloniën 
komende> dragen in Avarij Grosfen volgens dq 

marktii 



VAN AMSTERDAM. 5? 

«larktprijs bij het arrivement alhier, na aftrek 
van vragt en gewone onkosten op inkomende 
goederen. 

De Avarijen Grosfen op fchepen van Euro- 
peaanfche plaatfen worden gedragen, met opzigt 
tot de lading 

1. Als de onkosten gevallen zijn aan gene zijde 
van de helft der reizen volgens 4e waarde der 
goederen tot aan boord toe. 

2. Als de onkosten gevallen zijn aan deze zijd^ 
van de helft der reizen. 

Volgens de waarde bij de losfing, na aftrek 
van vr-agt en gewone kosten op inkomende gOQ- 
deren. 

In beide gevallen moet egter geen premie -van 
Asfui-antie of bijgevoegd, pf vap de waai;de afge- 
trokken worden. 

Commisfarisfen bellisfen ook de verfchillen over 
Avarije Gros , z^nde ' fchade die veroorzaakt is 
door daden ten nutte en behoud van fchip en la- 
ding in 't gemeen aengewend, en waer in beide 
dragen moeten. Voor hunne mgeiten in "t afdoen 
dezer z^ken genieten zij en dfe Secretaris een der- 
de ten Honderd, en voQr. het opmaken der Avarij- 
Gros een gulden van dé duizend der hoofdfonune 
flie in de Avarij dragen zal. 

Dan, alzoo de Asfui-^deurs hiqr ter Stede zeer 
handelbaer zijn , gelijk wij reeds ' gezegt hebben , 
worden de meeste fchaden en Avarijen in der 
minne afgedaen, tot welke opmaking de IVlake- 
laer, die de paitij gefloten heeft, gebruikt Word, 
wnerom wij dan alliier geene voorbeelden daer 
van zuUen inlasfchen, om niet al te 'wijdlooplg 
te ziin. 

De Cours der fraemien van Asfur^ntie wordt 

gere'gelt naer deuafftand der plaètfen, de' gevaer- 

D5 Iflk-; 



5« 



KOOPHANDEL 



lijkheid der reizen, de jlergetijden, de foört van 
fchepen , tiaer den tijd van vrede of oorlog , naer 
mate dat 'er vele of weinige fchepen blijven op 
de reize van of naer de plaets der verzekeringe , 
naer den aert der goederen, en naer vele andere 
omftandigheden , waer door het vruchtloos is al- 
hier eene algemeene lijst in te voegen, en men 
dient de noodige ondeiTichting deswegens in te 
j^emen, op den tijd waer in men zich bevind; oq 
echter eenig denkbeeld hier van te geven volgt 
het onderjftaende Lijstje van 

PREMIEN VAN ASSURANTIE, 

uit de Oostzee mtxAmflerdam^Hamburg oïBremen. 
pp eent en tweedeks-schepen. 



lEN - DEKKE^ 


r, KOFFEN 


TWEE. 


DtlCKEN. 


EN i)MAKK£N. 






Granen 


Gedr. Gran. 


Granen. 


Gedr. Grao, 


Hennipzaad. 


Woll.Linn. 


Hennipz. 


Woll.Lu.11. 




Hcnnip en 




Ht-nnip ca 




Slag-Lijnz 




Slsg-Liini; 


yan lAug.tót 7Aug.-2 


IJ 


IJ 


Ij 


— * 8 dito — i4dito -i\ 


2 


2 


Ij 


— i'5 dito — 21 dito - 3i 


2| 


3| 


2.' 


— 122 dito — 28 dito -4 


3 


3 


2f 


—-29 dito — 4Sept.-5 


31 


3.' 


3 


— 5Sept. — iidito -5I 


4 


4 


31 


— i2dito — iSdito -6 


41 


4J 


4 


— 19 dito — 25 dito -6J 


5 


5 


4.' 


— 26 dito — 2061. -7 


5 


5 


A\ 


— 30a. ~ 9dito -7i 


5f 


5t 


5 


— loditó — 16 dito - 8 


6 


6 


5l 


>— 17 dito — 23 dito -85 


6 


6 


5i 


— 24 dito — 30 dito -9 


6i 


6i 


6 


•'— iNöv._— 3iDec.-io 


7\ 


7 


6i 



OP 



VAN AMSTERDAM. 59 

f van 15 Aug. tot a Oa. 'perc. niind.) ,^ ^^^^^^^ 

tfP HOüT^ / Colom Taa 

(van 3 Ocl. tot 31 Dec. i perc.dito.j '^'^^'* 
Pp alle de voorfchi*eeve Goederen in eendek-3t! 

MAST-GALJOOT-SCHEPEN, Van22 Aug. tOt 3I DcC 

De differentie in de Premie tusfchen i en^Dek- 
fchepen dei minder, bij voorbeeld op Granen, 
yan 22 Aug. tot 28 dito is op Eendekken 4 percento 
en op Tweedekken 3 percento, dus differentie i 
percento, alzoo voor Eendek- 3 -Mast- Galjoot - 
Schepen 35 percento. 



Op alle vreemde Cascoos (behalven Sweedse^ 
yan i Aug. tot 31 Aug. J percento minder als de 
Sweedfe Premie-Lijsten fiellen , (^uitgezondert naar 
de Yrse Zee 'en 't verkeerde Canaal gelijk 
met dezelve) en voorts van i September tot 31 
December egaal met gemelde Lijsten. Echter 
de Premie in laatstgemelden tijd na de Yrfe Zee 
en het verkeerde Canaal i percento meerder als 
voornoemde Lasten dideeren, zoo voor gaande 
als komende Schepen na en van de Oostzee, als 
de gaande Premien voor de Cascoos in de Sweedfe 
Lijsten liaan gefpecificeerd. 

Van de Rafactiemeesters van den Tabak, 

Bij eene Publicatie van den 23 Januarij 1783. 
is het eerfte artijkel der Keui'e van den 9 De-^ 
cember 1751. op het Rafafteren van de Tabak 
in dezer voege veranderd: „ dat het ampten de 
„ pligt van de Rafadiemeesters voortaan alleen 
„ beftaan zal , oiti , ten dienste van de Tabaks^ 

'\^ ne- 



6o KOOPHANDEL 

„ negotie deugdlijk rafadie te maken eeniglijlt 
„ en alleen op vers aangekomen nat^ oud rot en 
,5 vergaan en verders of anders niet: zonder dat 
^, het mitsdien aan de Rafaftiemeesters zal vrij- 
5, ftaan eenige de minste refledie te maken op 
5, eenige qualiteit^ of hvade reuken van duf^ als 
^, anderzins ^ op eene boete van drie honderd gul- 
„ dein, telken reize bij de Rafadiemeesters, de- 
„ zen contrarie handelende, of gehandeld heb- 
5, bende , te verbeuren , en dat wijders aan de 
^ keuze van de verkoopers zal ftaan, om alle 
„ zoodanige vaten, 9 k lo per Cent bij de Ra- 
j, faétiemeesters gerafacleerd zijnde , aan de koo- 
„ pers niet te leveren maar dezelve aan zich te 
,5 houden , waar mede de koopers volkomen ge- 
i^ noegeh zuilen moeten nemen; blijvende voor 
„ het overige de Keur van d^n 9 Pecember 
^ in deszelfs volle kragt" ' ' • ':;.>, 

De Kamer van Desolate Boedels, 

Deze ook eenige betrekking tot den Koophan- 
del hebbende , in zoo verre Commisfarisfen der- 
zelve voor Infolventen of onvermogende Boe- 
dels zorgen zullen wij kortlijk zeggen dat de- 
zelve in 't jaer 1644. \s opgerecht, uit zeven le- 
den beftaet , welke de goederen van zoodanigen 
Boedel terftond imentariferen en Curateurs acn- 
ftellen. Vervolgens word onder hun opzicht alles 
verkogt. Treft de faillit ^ of de vrienden van 
^enen overledenen, een verdrag met de fchuld- 
eisfchers, word do, faillit^ of de Boedel bij a&&. 
mn rehahiliteit ontflagen van de Kamer; doch 
zoo niet, gaen de Curateurs, als gezegt. over 
:ot den verkoop der goederen , vervolgens word 
Xi&ferentiè^ en Goncurrjntit pnderzocht, de eer- 



l 



VAN AMSTERDAM. ^ 

ften af betaeld > en het overfchot onder de ande- 
ren verdeelt. 

In het begin van den jare 1797, deden de 
Commisfarisfen' van deze Kamer aan den Raad 
der Gemeente eene voordragt,' die deels, ter 
wegneming van de verkeerde indrukfelen , die 
men in 't algemeen van de beheering dezer Ka- 
mer heeft, en deels uit hoofde van het licht, 
éÏQ dezelve omtrent hare werkzaamheden ver- 
fpreid verdiend hier in haar geheel medege- 
deeld te worden.' 

9, Daar wij, (dus luid die vooirdragt) in ons 
^ beftuur aan den eenen kant, altoos te doen 
,, hebben met menfchen die met of buiten hun 
55 fchuld, ongelukkig geworden zijn , en du^op 
„ allerlei wijzen pogen het naauwkeurig onder- 
5, zoek naar den ftaat hunner bezitting te ont- 
5, duiken ^ om , zoo veel mooglijk , van het geen 
,,' hunne Crediteuren toekomt, voor zich te be- 
5, houden; en, van den anderen kant met men- 
^, fchen, die zich van de verwagting, om een- 
^, maal hunne wettige pretentie te zullen ontfan- 
^, gen, verltoken zieir en zich meestal met een 
,5 gering gedeelte moeten vergenoegen, is het 
„ niét vreemd, dat, zoo wel deze, die gehoopt 
,^ had meer voor zich te zuilen behouden, als 
fy de andere, die vei-wagt had meer té zullen 
^y ontfangen, onvergenoegd is en den kwrden 
„ uitilag van zijne verwagting aan eenverkeerd 
j, beftuur wil wijten, en ook anderen inbofr- 
^y zemd, dat 'er in de behandeling van zaken, 
,^ altans die naauwkeurigheid niet in acht geno- 
„ men word, welke het belang der Crediteuren 
„ vereischte. , 

„ Trouwens, wie, die in eenig publijk beftuur van 
„ zaktn geplaatst iê , kan het een AJder van pas ma- 

„ ken? 



fe K o O PH A ND EL 

9> ken ? Ondertusfchen Is het ter otizet kennisfe 
5> gekomen , dat ondet deze verkeerde inboezemin- 
j, gen tegen ons beftuur eene der voornaamfte 
^y is , dat door ons de afdoening der Boedels zou- 
^, de worden (lepende gehouden , en daar door 
j, de kosteü vermeerderd; altans dat dezelve kos- 
yy ten zoo veel zouden beloopen, dat 'er voor 
5, de Crediteuren weinig overfchiet^ en dit de 
yy oorzaak is,, dat Crediteuren bij accord niet 
,9 meer word aangeboden; w^ hebben gemeend, 
yy dit kwaad vermoeden , waar uit niet anders 
„ dan een algemeen mistrouwen omtrent ons 
iy beftuur zou kunnen geboren worden , te moe- 
yy ten tegen gaan, en hebben dus befloten nu 
„ en jaarlijks, na dat wij den ftaat, of de ba- 
fy lans onzer Kamer bij ulieden hebben inge- 
^, leveixi , in de • Couranten dezer Stede , het 
^; piiblijk te berigten hoeveel Boedels ^ in het af- 
,y geloopen jaar aan de Kamer gekomen zijn, 
,, en hoe velen onder fequestratie finaal zijn af- 
,^ geloopen; hoe veel dezelven gezamentlijk 
j, ;hebben bedi-agen; en hoe veel van dezelven 
^,.aan Sequestratie-loon en andere onkosten, is 
,yi betaald geworden. 

..■„Wij hebben gemeend van -deze Refolutie 
^i: ulieden te rooeten kennis geven, en ulieden 
^..prsealabel t^ moeten berigten, daf in het gQ^ 
^.-ipasfèerde jaaT 150 Boedels- onder fequesti*atie 
i^.zm aangenomen, en 120- Boedels onder fe- 
•j, questratie finaal zijn afgedaan of infolvent 
5Ï^ verklaard. Voorts dat alle de^e Boedels te fa- 
•jV men hebben bedragen een fchuldvan ƒ688704- 
i^:en dat voor die allen aan Sequestratie-loon, 
„ zegels en andere onkosten betaald is ƒ10451- 
i^' en dus over het geheel niet meer dan iJperC, 
5^ IJetfpieebt egter van zelve», dat, deze kos- 
*:iijyi .. ■• ^ „ ten. 



VAN AMSTERDAM. 64 

^, ten, offchoon over het geheel zoa weinig 
„ bedragende , nogtans met betrekking tot de bij- 
j, zondere Boedels , zeer verfchillende zijn , naar 
„ mate van de onderfcheiden werkzaamheden, 
5, die 'er in gevonden worden, en dat de kleinere 
„ Boedels in dezelven het meest moeten lasten, 
,^ maar vooral, dat deze onkosten merklijk ver- 
„ meei'derd worden, wanneer de Boedels ver- 
^, volgens infolvent verklaard en op nieuw onder 
„ diredie van Curateuren gefteld en alles in de- 
„ zelven bij form van Proces moet behandeld 
„ worden. 

„ Voorts moeten wij ulieden nogberigten, dat 
,5 wij, om meerdere zekerheid te hebben, dat 
,, door Sequesters en Cunteuren behoorlijk werk 
55 gemaakt word, om de uitftaande pretenfiea 
„ in de Boedels , onder hunne administratie , be- 
„ hoorlijk in te vorderen , en dat door hen de 
5, gelden , dÏQ zij ontfangen , wel ter Kamer wor- 
j, den opgebragt, gerefolveerd hebben hen zoo 
5^ veel gedrukte quitantien ter hand te ftellen^ 
j, door den gedeputeerden Commisfaris gecon 
„ trafigneerd, als 'er posten van openflaande pre-t 
„ tenfien in den Boedel onder hunne direöie zijn, 
,j welke quitantien zij zullen moeten verantwoor- 
5, den , door aan te toqnen , dat voor de uitge- 
„ gevene de penningen ter Kamer opgebragt en 
„ de overige nog onder hen berustende zijn ; en 
5, ten einde deze onze Relblutie eftedt Ibrtere, 
„ verzoeken wij de vrijheid, om, bij edidale 
„ advertentien, mitsgaders advertentienin de Cou- 
„ ranten, te mogen notificeren, dat geene beta^» 
5, ling in gefequesteerde of infolvente Boedels 
„ voortaan zullen valideren, dan op gedrukte, 
,, en door de gedeputeerde Commisfarisfen ge- 
„ conti-afigneerde quitantien." 

£ERSTE 



U KOOPHANDEL 

'^EERSTE KAPITTEL 

Van de Beurs. 

' Deze vergadeiflaets der handelaren^ en van 
alle welke eenige betrekking tot hen hebben, be- 
ftond niet voor het einde der zestiende eeuwe. 
Tot dien t^d kwamen ze in de Warmoesftraet, 
fiaer 't einde toe, bij een, en bergden zich, bij 
regenachtig weder, onder de luifels der huizen 
aldaer, ook vergaderden z^ des winters in de 
Oude Kerk. 

• De tegenwoordige Beurs is öp een' grooten 
Wijden boog of verwulffel gebouwd , waer onder 
de Amftel loopt , doch de doorvaert met fchuiten 
en fchepen is federt de jaren 1673 en 1675 geflo- 
ten. De eerfte fteen daer van werd gelegt op 
den 129'^^" Meij 1608. en den eerften Augustus 
161 3 werd de eerfte vergadering van Kooplie- 
5, den op dezelve gehouden. Men leest dit, in 
,, een' zwarten maimeren fteen, die in den noord- 
westerhóek der gaenderije ingemetfeld is , in de- 
zer voege: 

'' „ Door Gods zegeri is tot gerief der Koop-» 
' ^^ luijden Mt Boife gefticht, en An».- 1608- 
' „ den a^^en Meij, den i^^'" fteen geleijt, en 
- 5, den i^te" Aug. 1613. de i'^e vergaderinge 
^'99 geweest." 

^ In den' jare 1668. befloot men dezelve te ver- 
grooten, en zij werd toen in den tegenwoordigen 
ftaet herbouwd. Zij is een aenzienlijk langwer- 
pig- vierkant gebouw , van binnen lang twee hon- 
derd deitig, en breed honderd dertig voeten, 
ftrekkende van 't. Noorden naer 't Zuiden, in 't 
midden voorzien van een groot plein, en rondom 
sV ^ : ". i '':\ van 



Van AMSTERDAM. gg 

Van eene met twee blaeüwe fteénen trappen óp- 
gaende gaenderij. 

Na dat deze Beurs honderd en zeventig Jareil 
geftaan had^ befpeurde men in den jare 1783 een 
ongemak, aan welk veelal de zware gebouwen 
in deze Stad onderhevig zijn, te weten: eene 
zware verzakking der fondamenten aari de West- 
zijde van het Gefticht. Zoo gevaarlijk liet zich 
dit ' aanzien dat men in het eerfte dagt , dat 'er 
geen verhelpen aan zoude geweest zijn ^ en men 
tot een geheele afbraak zoude hebben moeten 
kommen. Men zag reeds uit naar eene voegzame 
vergaderplaats voor de Kooplieden in dien tijis- 
fchentijd, en had ten dien einde het oog laten 
vallen op de ruime buitenplaats van het Burger 
Weeshuis; Dan na eene naauwkeurige bezigti- 
ging en overleg van ervaren Bouw- en Werk- 
tuigkundigen, bevond men dat het kwaad, zon- 
der dien kostbaren omilag^ zoude kunnen ver- 
holpen worden. Men ging dan aan 't werk en 
zette het geftadig voort gedurende de jaren 1784 
en 1785, zonder dat de gewone zamenkomsten 
der Kooplieden werden afgebroken. 

Alom rust dezelve op 46 blaeuw arduinfteenen 
Pijlaren , ijder van welken zijn bijzonder nommer 
heeft, waerbij zich de Kooplieden, in bijzondere 
Waren , of op bijzondere warelddeelen handelende ^ 
plaetfen ; eene zaek van de uiterfte noodzakeUjk- 
heid, want niet tegenftaende deze overgroote 
ruimte, word dezelve dageüjks door zoo veels 
Handelaers, en derzejyer Bedienden ^ MakelaerS^ 
Schippers en andere Koopheden bezocht, datmeri 
meenigmael door *t gedrang niet komen kan, wel- 
ke zwarigheid door de aanwïizing der ftandplaetfen 
ten deele word weggenomen. Op de meeste Pij- 
hretl, 200 mede op houten borden tegen den 

£ juuur 



66 KOOPHANDEL 

muur vastgemaekt, vind men aengeplakt de open- 
bare Verkoopingen van wijnen^ en alle andere 
goederen; de namen der Schippers en fchepen die 
naer de veifcheiden gewesten der waereld in la- 
ding leggen , en meer andere opentlijke bekend- 
maiungen. 

Op het houden der Beurze zijn van tijd tot tijd 
verfcheiden Keuren gemaekt, fommigen van wel- 
ken niet hebben kunnen worden nagekomen , en 
in anderen is van tijd tot tijd verandering gemaekt. 
De Beurstijd behoort tot deze laetften, want oud- 
tijds liield men tweemael 's daegs beurstijd , 's mor- 
gens van II tot 12 uren, en 's avonds in de maen- 
den Mey ^ Ji^f^y^ July en Augustus , van half zeven 
tot half agt uren ; en voorts het geheele jaer 
door 5 een half uur voor 't luiden van de Poort- 
klok. In 1645 van half een tot drie uren. In 
1660 van half twaelf tot half een. Naderhand 
is in 1667 de beurstijd op twaelf uren en eens 
daegs bepaelt. Eindelijk is in denjare 1796, op 
het verzoek van de Noord-hollandfche Kooplie- 
den 5 om het aangaan en afgaan van de Beurs te 
vervroegen, bij het I. Artijkel eener Publicatie 
van den 19 September deszelven jaars het vol- 
gende vastgefteld: „ dat de Beurfe dezer Stad 
55 zal geopend worden des middags ten 12 uren, 
9, het welk, volgens oud gebruik, als dan door 
5, het luiien der Beursklok zal worden aenge- 
5, kondigd; en zal dezelve Beurs eindigen dit^ 
„ namiddags om twee uren, het welk, door an- 
5, dermaal luijen der Beursklok zal worden be- 
5, kend gemaakt, wanneer, aan hun, diit tien 
5, minuten na twee uren nog ter Beurfe zijn, te 
55 herinneren, en te gelijk t^d te geven om te 
5, vertrekken, de Beursklok wederom zal luijen 
3, en vijf minuten aanhouden, en dus quartier na 

„ twee 



VAN AMSTERDAM. «r 

yf twee uren de hekken der Beurfe, door den 
„ Beursknegt zullen worden gefloten^ wanneeï 
,, die genen die zich als dan ter Beurfe öpgë^ 
^5 floten bevinden, door het hek bij de groote 
59 opgang agter Pilaar No. i. zullen worden uit- 
„ gelaten, mits een ijder voor het weder ope- 
5, nen van het hek aan den Beursknegt, een 
), gulden zal moeten betalen, ten behoeve van 
5, de Aalmoesfeniers Armen dezer Stad : welk 
), geld in tegenwoordigheid van den bekeurden^ 
5, in de op de Beurs ftaande Armbos , door den 
), Beursknegt zal worden geworpen." 

Ten dienste der Kooplieden, en tot onderhou- 
ding van goede orde is 'er een Beursknegt, Deze 
neemt al(^er het ampt van Roeper waer^ en is 
alleen gerechtigt tot het aenplakken der bekend- 
makingen , genietende voor ijdere afroeping twaelf 
ftuivers van hun die hem te werk ftellen. Hij 
zorgt voor het fluiten en ontflüiten der Beurze, 
zoo ook dat 'er pen en inkt op de tafels onder 
de gaender^ zij; Hij bekeurt zulken die op de 
Beurs kijven of fchelden en voert, ten teeken 
zijner aenftellirigé, een iïok in de hand die aen 
het boveneind^ met -Stads waipen befchildert is. 

.Ter wederzijde büitenwaert riist de gaenderij 
op vier en txvintig overwelfde bogen, die van 
Stads wege verhuurt of gebruikt worden; ert 
boven op de 'Beurs zijn veribheiden kasfen of 
^^nkèls , over welken Mijn Heeren van den Ge- 
rechte Overluiden bij vorm van Gild gefteld 
hebben, die zich naer zekere ordonnantie moe- 
ten fchikken"; Doch dit alles . zoo mede het 
geen verder Van het gebruik dier bijzondere ver- 
trekken en zolders zoude kunnen" gezegt wor- 
den, öordeelen wij geen.e betrekking tot öns 
önderwrp te hébben. "' ' 
''""'''' E a Om- 



^ KOOPHANDEL 

Omtrent de Beurs worden den geheelen dag 
door, behalven des Saturdags en Zondags, vele 
Hoogduitfche Joodfche Wisfelaer3 gevonden tot 
het verkoopen of vermangelen van alleilei gou- 
den en zilveren fpctie , doch hunne goede trouw 
is vrij verdacht. 

Op dat de Koopman gerust zijne zaken mocht 
verrigten, is ter Beurze verboden alle bedelarij, 
kinderfpel, het dragen of kruijen van goederen', 
't venten van nieuwstijdingen , en met één woord 
^lle beletfelen die der Vergadcringe hinderlijk 
kunnen zijn. De Regering heeft ook bij her- 
haling verboden den opgang van de Beurs, te 
belemmeren, door het ten toon fpreiden en ver* 
koopen van eenige goederen, maer de ztrcht 
naer winst voert- 'er telkens eene groote mee-, 
iiigte naer toe, die "er. alles te koop vent» .%.^ 

^ TfFÊ E D E K AP ITT e£''^ 

^ jVan de Mareï^Aers. iu ^^^ 

;. Reeds vroeg heeft men Makelaers gehad, die 
kooper en verkooper overeenbrachten : welke 
benaming (volgens ten ÏCaïe} afkomt van het 
öud Hollandsch woord makelen beteekenencfe hij 
en overeenhrengen. De eerfte Oi'donnantie is van 
den 27 Januarij 161 2. en het fchijnt dat zij. toen 
reeds een zeker Gild uitmaekten, als hebbende 
cenen Deken, vijf Overluiden, en twee Bos- 
meestersy die jaerlijks bij Burgemeesters verandert;" 
worden. Hun getal is bepaelt op 450 Clu-isten- 
en 50 Joodfche -Makelaers. De openvallende 
jnakelaerdijen woi-den door Burgemeesters bege- 
ven. Het Gildehuisvftaet op de Nieuwezijds- 
Vüorbiu*g#al, op dén Noordhoek van de Nieüw- 

iïraet. 



VAN AMSTERDAM. 6^ 

^raet, en is in 1612 gebouwt. Wanneer een 
.Makelaer zijn ampt aenvaerd betaeld hij voor 
zijn intrede in ^t Gild veertig gulden, en daejr 
boven drie gulden voor 't ftokje, het teeken van 
hunne bediening, en dat met zilver beflagen, eq 
met zijn en dts Stads wapen befneden is. 

Buiten dit geyal van gezworen Makelaren, is 
*er nog eene groote menigte van Bijloopers , ^^^»- 
(azeu genoemt, tegen welken van tijd tot tijd 
fcheiye keuren gemaekt zijn; nochtans fluiten 
vele hunner opentlijk en onbefchaemt de aenmer- 
kclijkfte paitijen , in gevallen echter, van twist of 
krakeel, worden zij voor het gerecht niet gelooft, 
maer hunne onderhandelingen zijn nul en van gee- 
ner waerde. Men rekent dat 'er binnen deze Stad 
meer als duizend, zoo Makelaers als Beunhazen 
zijn. Deze alle komen gemeenlijk ter Beurze. 
Die welke in koopmanfchappen handelen vind 
men meest omtrent' de Koopluiden van hun ne- 
gotie, doch zij die in wislels en andere zaken 
doen zwerven de geheele Beurs over. 

Zij , die het Makelaardij waememen , moeten 
zijn lieden van eer, en tot hun beroep bekwaam , 
geheimhoudende, wijs, en voorzichtig iniiunne 
Handelingen ; zij moeten alles hoor en en niets zeggen 9, 
en derhalven nooit aen anderen vertellen de on- 
derhandelingen tusfchen Negocianten en Kooplie- 
den , noch de accoorden door hunne bemiddeling 
aengegaen : ook nooit kwalijk van iemand getui- 
gden, daer deszelfs eer en welvaren aen gelegen 
is. Zij zijn ongebonden den naem eens trek- 
kers, of laetften endorfants van eenen wisfelbrief 
optegeven, voor dat de kooper verklaert zock 
danigen wisfelbrief noodig te hebben. Zij moe- 
ten zich te wede houden met de hQU toegelegde 

E 3 cQi^-» 



70. KOOPHANDEX, 

courtagie , of makelaerdijlooil , en vermogen 
ook van niemand minder te ontfangen. 

De nieuwe Ordonnantie , en waer bij alle vo^ 
rige zijn te niet gedaen , is van den 26 Januarij 
1746. Maer vermits de Artijkels ï tot 13 eigent- 
lijk voor Dekenen, Overluiden, en Bosmeesters 
zijn gefchikt, zullen wij dezelve alleen alhier in- 
lasfen van §. 14. Een ieder Makelaar zal ge- 
houden zijn 5 bijaldien hem zulks van kooper of 
verkooper geordonneert w rdt, of dat hij baar- 
blijkelijk behoorde te weeten, dat het Interest 
van zijn Meester zulks vereischte, alle zijne ver- 
rigtingen en handelingen wegens koop en ver- 
koop fecreette houden, zoo wel ten opfigte van 
quantiteit, qualiteit, waarde of conditien, ge- 
lijk ook in cas van Negotiatie en opneeminge 
van gelden a depofito, of op beleening, en ge- 
neraal alles, waar in hij als Makelaar wordt ge- 
bruijkt en de partije heeft geüooten ; ten waare 
hem de ordre wierd gegeven bij iemand, die 't 
zij uit hoofde van minderjarigheid of anderfints^ 
geen perfoon is hebbende, als wanneer men 't 
zelve zal mogen openbaaren daar 't zal behooren ; 
zullende een Gilde-broeder die de vporenftaande 
fecretesfe niet bewaart, en daar van word aange- 
klaagt, verbeuren zes gulden. 

15. De Makelaars zullen gehouden zijn, een 
ieder getrouwelijk te dienen, helpende dezelve 
naar hun beste vermogen aan of van alfulke par- 
tijen, als zij in last bekomen zullen te doen, en 
in cas van ontrouwe op privatie van haar officie. 

16. De Makelaars zullen gehouden wezen, 
goed en pertinent Register te houden van alle 
partijen, welke zij koomen te fluiten, 't zij die 
contant of op tijd worden gedaan; en daar in 

ipe. 



VAN AMSTERDAM. 7.1 

ipecificq aanteekenen, de naamen van de kooper 
en vérkooper, den tijd, quantiteit en qualiteit, 
met alle de conditien , die wederzijds worden 
gemaakt en bedongen ; ten einde de kooper en 
verkooper, ten alle tijden, des requirerende , daar 
van extract konnen krijgen; zullende ieder Ma- 
kelaar, welk zodanig extraél weigert, verbeuren 
zes gulden , en daarenboven gehouden zijn 't zelve 
prompt te moeten geven. 

17. Zullen ook alle de Makelaars in Granen 
gehouden wefen, de monfters van alle Granen, 
zoo haast dezelve gekogt en verkogtzijn, ftraks 
van haar in goede bewaringe te leggen ; met bij- 
voeginge van een cedelken , inhoudende de quan- 
teit van de Lasten, en ook de namen, toena- 
men van de kooper en verkooper ; en alle defelve 
te bewaren tot de leverantie zal zijn gefchied, 
om alle vermangelinge te verhoeden, op poene 
van zes gulden. 

18. De Makelaars zullen geen twee Gods- 
penningen van een en defelve partij te gelijk mo- 
gen nemen; maar de Koopman, welke de eerfte 
Gods-penping heeft gegeven, getrouwelijk die- 
nen, tot dat zij, desfelfs ordre niet konnende 
volbrengen, hem de Gods-penning wederom zul- 
len hebben ter hand gefteltj^. op poene van a5 
gulden. 

19. De Makelaars zullen niet vermogen , onder 
den anderen aan te gaan ofte maaken menige com- 
binatie, zamenfpanningen of accoorden, die tot 
nadeel van de algemeene commercie of eenige 
Kooplieden in 't bijzonder zoude mogen ftrek- 
ken, of om door dat middel op een indireéle 
wijze zig meester van de Negotie te maaken; of 
de Kooplieden te noodzaken aan geen anderen 
^ aan hun te verkoopen; gelijk ook geen fchik- 

•V^^'> E 4. kin- 



72 



KOOPHANDEL 



kingen zullen mogen werden gemaakt, wat Go^ 
deren door deefen of geene van haar zullen 
werden verkogt; om daar door andere alle gele-» 
gentheid te benemen , van de Kooplieden te 
konnen dienen, of winkeliers te dwingen, geen 
andere Makelaars te konnen gebruijken, op poene 
van 25 gulden te verbeuren; veel min al het 
voorenftaande te doen met eenigen bijlooper , on- 
der verbeurte van dubbelde boeten. En op dat 
de kleine winkels en Commenijhouders, door de 
Makelaars met geen geringe quantitoit van goe^ 
deren uijt d^ eerile hand werden voorfien, tot 
zeer groot nadeel van groote winkeliers, welke 
daarop zwaare huuren moeten dragen; zo zal 
geen Makelaar vermogen eenige Kruijdeniers wa- 
ren, bij hem gekogt, in minder quantiteit af te 
leveren, als bij de onderftaande Lijst ftaat uijtge-» 
dbrukt. 



Lange Amandelen. 

Burbaryfe dito. 

Kraak Amandelen^ 

f rik- Amandelen. 

Provenfe of Poelfe dito. 

Valenfe Amandelen, 

Maagdenburger Annys-Zaat, 

Alikantfe dito, 

Comyn. 

Kappers J of heek, 

Cor enten \o \ of 

Dito in Baaien, 

Fyne Smirnfe Co tent en,, 

Corent Rozyn J of 

'JJparie Corenteti» 

J)rop' , 



2 Faaten, 
12 Ser oenen. 
10 Cabasfen. 
20 dito, 

4 heele \ Baaien^ 

4 Baaien. 

1 Fat. 

2 Baaien, 
6_^ 

4 Quardeelen^ 

2 Booten, 
12 Baaien. 

6 Faaten, 

2 — • ^ 

25 Faatjes. 

6 Casferu 

4 Baaien, 



VAN AMSTERDAM, 



n 



Moscovifche of Oosterfe dito. 

Blauwe Gember. 

Ordimry witte Gember^ 

Gefchraapte Gember. 

Greyn. 

Smelfe Oly. 

Poelfe ofProvence Oly^ 

Witte Oly. 

Limoenen. 

Oxhoofden Limoenen. 

Oranje-Schillen. 

Franfe Pruimen \ of 

Buytfe of Poolfe l of 

Pruimellen» 

Nagelhout \ of 

Carolina Ryst. 

Veneetfe dito. ] 

Milaanfe dito. > 

Brakke dito. J 

Dito Cabasfen, 

jMug Rozyn 8 Arobe^ 



Rond Corf Rozyn. 

dlikants Rozyn. 

Smirns Rozyn, 

Limoenfap. 

Saffraan, circf 

Sukaden. 

Styffel. 

Fra?ife Siroop^ 

Rouaanfe dito^ 

Vygen \ of 

Dito, 

Comadre Vaaijes en Matten, 

Kisten Suiker, 

Es 



Ï2 Baaien. 
25 _— 

1% — 

12 . 

2 — ^-^ 

Q, 
2 
I 



Pypen. 

Stukken. 

StuL 
2 Pyp. ofbootCfU 
6 Oxhoofden, 
6 Baaien. 
2 heek flukken^ 
2 Vaaten, 
2 Pakken^ 
I Pak. 
8 Vaaten, 

6 Baaien, 

,12 Cabasfm, 

6 Vaaten^ 

15 Vaatjes. 



fio • 

25 Corven^ 
40 Matjes^ 

4 Vaaten. 

2 Mompypjes. 
XLO ö 25 ^. 
%o Kasfen^ 

6 Vaatjes. 

6 Stukken* 
12 hakjes. 
ao heele Vaatjes.^ 
C5 Matjes. 
40 Stuks. 

» Ki^ten^ 

Vath 



74 KOOPHANDEL 

Va at en Suiker. 4 Vaat en, 

i Vitte of Blauwe Zeep l of 4 Kasfen. 

2c. De M'akcl'.uiis zullen zich moeten contcn- 
teren, en te vrede houden, met al zulk Inon of 
ÏNIakehrardije , al> bii wel.^'emelde Ileeren \:\\\ 
den Geregce , ten bchoex-e van de Makelaars 
is i^-cilelt; «jlie zo al> teij^enwoordig ter beursle 
hij C(.>nilinte en deu^'^-.lelijke (j»tuime is ij^ereci- 
pioert en in gel»ru'"k ^^ebra^^^^t; immers zo lange 
tni dat de^wegen bii gemel.le Ileeren van iXiiw 
C.rercgte een nadere J .ijsce zal welen ge arresteert ^ 
y.ullende inmiddels niet meerdter al> het b')\'cn- 
Ihiande m<jgen werden gc\'oi\:cit^ op pfcne van 
100 (kilden voor iedermaal te \'ei-beui'en. 

21. De Makelaars zullen niet vermogen te 
flraan ^ o\er eenige koopen ol" koopnvanlchai^peji , 
of p.irrijen, hoedanig die zouile mogen welen, 
wanneer d. it /ij w^eten. il it de Kooj)]icden of 
een VcUi hun inlliliiJ-ant zijn; nog of)k liaan o\'er 
eenige koopmanlehappen of contracten , die zij 
weten fraudeleus en bedriegclijk te gefchieden; 
ook zullen geen Schi-ppers . dien zij weten 
beroijt en de l)eLn's ten agteren geteerd hebben .^ 
aan eenig geld op bodemerij lielpen, op privatie 
van hun Ollicic. 

12. De Makelaars zullen gehouden zijn, alle 
partijen, welke zij fluijten, in perfoon te doen; 
op peen e vuor de eerile reijfe te verbeuren vijf 
en twintig gulden, en voor de tweedemaal vijftig 
gulden, en \-oor de derde maal gepriveert van 
hun officie, en daar en boven arbiu'alijk gecorri- 
geert te worden , tot discretie van mijne Heere 
van' den Geregte; dog om de uijtgeflrektheid 
van de vStadt, als tot bekwaannnaking van hunne 
eigene Kinderen en andere Jongelingen, zal het 

hun 



VAN AMSTERDAM, 75 

hun geöorlooft zijn , dezelve in haare zaaken t^ 
gebruijken; zonder dat dezelve egter eenige par- 
tije zullen mogen fluijten , als waar aan in regten 
geen geloof zal werden gegeven ; gelijk ook geen 
Makelaar zodanige partije zal mogen noteren , als 
of door hem zelfs waren geil oten ; nogte daar 
van (^al \vierd zulks gerequireert) eenig Extrad 
geven, ten waare de partije door hem zelfs was 
behandelt en getradeert, en 't eifect alleen door 
een bediende van hem aan kooper of verkooper 
laaten weten; behoudens, dat in Asfurantie een 
Police, met en door een Makelaar begonnen zijn- 
de , verder door zjjne bediende ^al inogen werden 
vervolgt en gecompleteert. 

23. Geen Makelaars zullen vermogen, in zo- 
danige Waaren of Koopmanfchappen waar in zij 
Makelen, en waar in haare dagelijkfe handeling 
beilaat, voor haar eige rekening eene Negotie 
of Koopmanfchap te doen , 't zij in 't geheel of 
ten deele, of daar toe eenige andere naam of 
naamen , veel min die van haare Kinderen of be- 
dienden te gebruiken, direft ofindired; als zijn* 
de alle benadeeling zo voor de algemeene Com? 
niercie, als bijzonder^ Kooplieden, hier voren 
Art. 19. wel ernstig verboden ; dog de Makelaars 
doende in vaste Goederen , Obligatiën en Adiën , 
zullen haare gelden daar in vermogen te beleg- 
gen en (des noods) die effeélen weder verkoo^ 
pen; dog niet zodanig, dat daar in een dagelijkfe 
Negotie voor eigen rekening bedrijven ; ook zul^ 
len de Makelaars niet te gelijk mogen ageeren 
als Faéloors en Makelaars , en buijten en behalven 
haar Makelaardije of Courtagie, eenige provifie, 
belooning, of wat naam 't zoude mogen hebben, 
voor het waarnemen van Commisfiën in 't flulf 
van Negotie, zo van binnen als buijten de Sta4; 

al". 



f6 KOOPHANDEL 

alles op poene van 300 gulden voor de eerde maal, 
^n 600 gulden , met privatie van hun officie voor 
de tweede maal; dog alleen de Courtagie genie- 
tende, zullen de Makelaars vermogen, op aan- 
ïchrijving van de lieden van buijten, in eenige 
van de verëenigde Provintiën en reforte van de 
Generaliteitwoonende, goederen , te koopen , en 
dezelve aan hunne Meesters zenden, 

24. Mede zullen de Makelaars in Zijde doende , 
ook niet vermogen eenige Zijde voor haar zelven 
te koopen, nog te laaten reeden , nog binnen nog 
buijten deze Stadt ; nog voor haar zelve nog voor 
anderen , gereed nog ongereed niet te mogen ver- 
Icoopen , nog part nog deel daar in te hebben , 
directelijk nog indireclelijk ; op poene van loq 
gulden voor de eerftemaal, en voor de tweede- 
niaal 200 gulden , met privatie van hun officie. 

25. De Makelaars zullen op Zondagen nietmo- 
gen Makelen 5 nog eenige Monsters halen of ver- 
toonen , op poene van 25 gulden te verbeuren. 

26. Alle partijen, gellooten bij een Bijlooper, 
of iemand geen geadmitteert Makelaar zijnde , zul- 
len werden gehouden voor nul en van onwaarde j 
immers dat op ai zulke partijen , in cas van ques- 
tie, op de declaratie van zoodanig bijlooper, geen 
agt zal gellaagen , regt gedaan , of eenig geloof 
zal gegeven worden: en zullen alle partijen, door 
een Makelaar geflooten, en waar van fchriftelijke 
Contraélen worden gemaakt, door den Makelaar 
moeten werden onderteekent; zullende zQodanige 
onderteekening, ten verzoeke of ten gevallen van 
een bijlooper of ongeadmitteerde tot de Makelaar-, 
dije , door een Makelaar niet mogen gedaan wor- 
-den, op verbeurte van hondert gulden; en privatie 
van zijn beneficie, voor de tijd van drie Maanden. 

]En ingevalle een Makelaar nalatig is, of ver- 

fuimt 



VAN AMSTERDAM. rt 

ifuhnt de Contradten te teekenen, van de partijen 
door liem geflooten , zal hij voor de eerfteniaal 
verbeuren zes gulden , en voor ieder der volgende 
reijfe dubbelde boeten; werdende ieder Gilde-^ 
broeder gequalificeert tot de bekeuringe en aarn 
geving aan Deken , Overlieden en Bosmeesteren- 
En op dat niet eenige Kooplieden e^nig agterdeel 
of fchade komen te lijden, en gerust en verfekert 
inogen zijn, dat zij hunne partijen met geadmit- 
teerde Makelaars hebben gedaan , fo zullen alle 
Makelaars verpligt en gehouden zijn, wanneer 
zulks gerequireert wordt in 't aanprefenteeren , 
traderen, contraderen enfluijten, der partijen tei 
vertoonen hun Makelaars ilafje, ftokje of teeken, 
waar op het wapen en merk uijtgedrukt ftaat, op 
pene van vijf en twintig gulden. 

27. De Makelaars eemge partijen fluijtende, 
't zij uit de hand, of wel in een publijcque veij- 
linge , fal zulks wel mogen ftellen op zijne naam , 
voor of last hebbende van zijne Meester, dog ge- 
houden zijn , binnen driemaal vier en twintig uu- 
ren , de naam van zijn Meester op te geven ; wan- 
neer het goederen zijn,, die de 40, 80 of anderen 
penning fubjed zijn; dog omtrent andere goede- 
ren , fal zulks moeten binnen denfelven tijd gefchie- 
den, wanneer het gerequireert Word; op poene ^ 
zoo iemand deswegen in gebreeken blijft , te ver*, 
fceuren 25 Gulden, en daar en boven aanfpraa- 
kelijk te zijn voor de fchadeuy die kooper of 
vericooper daar door foude komen te lijden ; al- 
les boven en behalven de poene hier vooren Art. 
23 tegens eige negotie geftatueert. En indien 
van de partijen contraden werden geteekent , 't zi) 
van koop , verkoop , of beleeninge van Koopman- 
fchappen, zalde Makelaar voor \5:ijn Meester zulks 
niet vermogen te doen; op de vèrbeuxt^, van 100 

Gul-- 



fZ ït ÓOPH Af^DËL 

Gulden ) en dat de partij gehouden zal werden 
als niet gecontradeert. 

28. Geen Makelaar zal vermogen , eenige Bil- 
jetten van verkoopingen te laaten aanplakken of 
veifpreijden van eenige goederen of Effecten, 
tiijtgefondert die geenen , waar van de Tranfpor- 
ten geregtelijk worden gepasfeert, en waar van, 
bij 't doen derfelver Tranfporten , 40 : 80 of an: 
dere penningen worden betaalt, fonder alvorens 
daar toe behoorlijk Request aan haar Ed. Groot 
Agtb. de Heeren Burgemeesteren te hebben ge- 
pïefenteert, en daar toe bij haar Ed. Groot Agtb. 
te zijn geauthorifeert, op poene, dat de geene, 
die contrarie defe ordre komt te doen , of meer- 
dere of andere -goederen, als waar toe confent 
van haar Ed. Gr. Agtb. is geöbtineert, verkoopt, 
vervallen zal in een boete van vijf hondert gul- 
den, en bij faute van betalinge, op fufpenfie 
van zijne bedieninge , voor de tijd van zes maan- 
den; en ten tweedemital van zijne bedieninge te 
werden gepriveert. En geen Makelaar zal ver- 
mogen, in eenige Biljetten van Verkoopinge te 
laten fteUen,dat hij daar toe door Haar Ed. Groot 
Agtb. is geauthorifeert , ten zij hij in waarheid 
tot dien einde appoinclement van Haar Ed. Groot 
Agtbare zal hebben bekomen ; op poene van voor 
de eerfte maal te verbeuren tweehondert gulden, 
en daar en boven van zijn Ampt te werden ge- 
fufpendeert voor den tijd van twee maanden ; en 
voor de tweedemaal van zijn Ampt te werden ge- 
priveert, en in de gemelde boeten te werden ge- 
condemneert; alle de voorfz. boeten te applicee- 
ren als naar regten. En op dat men zoude konnen 
nagaan, dat er geen Verkoopingen werden aan- 
gellaagen. Tonder behoorlijke authorifatie; zal 
de Makelaar, dié 't Request heeft geprefenteert, 

na 



VAN AMSTERDAM. 7^ 

na dat hij appoinaement bekomen zal hebben, 
I gehouden zijn , 't gem. Request, voor dat de Bil* 
jetten worden aangeplakt , aan Deken en Over- 
luijden te vertoonen , en fimple Copije daar van 
te geven, op poene van 25 gulden; en zal aad 
Overheden voor ieder Request drie fluijvers be- 
taalt worden. 

29. Tot het houden of dirigeeren , van een pu- 
blijcque Veijlinge , op Verkoopinge van eenige 
Schepen, Scheeps-parten en Koopmanfchappen , 
geene uijtgefondert, als mede van Huijfen, Meu- 
biien , Obligatien en andere Effecten ; zal niemand 
zijn geauthorifeert dan een beëedigt Makelaar , of 
Makelaaren;behalven den Eigenaar, of Koopman 
zelfs, die zulks of in 't geheel^ of ten deele is 
aangaande ; behoudens nogtans ,' dat ingevallen 
hem fulks maar ten deelen , is aangaande , hij voor 
't overige geen Belooning van Courtage, Provi- 
lie, of diergelijks zal mogen genieten, of bere- 
kenen ; op poene van de Boeten en Straffe , in de^ 
fe Ordonnantie tegens de ongeadmitteerden en Bij- 
loopers geftatuëert. ...ifiV- .;.o 

30. En zal niemand, 't zij Koopman of Mak^ 
laar, eenige Veilingen of Verkoopingen , willig 
en in 't openbaar, in 't bekken, of bij de ftob'i 
of anderiints mogen houden, veilen of verkopen $ 
direélelijk of indiredelijk , buijten de Véndumees- 
ters of haar Succesfcurs in officio, ten overftaan 
van een Secretaris, of gezwoore Clercq. haarent 
weegen; op poene van vijf hondert Gulden, eil 
de Makelaar, bij faute van BetaUnge, zal voor 
de eerfte reijs werden gefufpendeert van zijne Be- 
dieninge, voor den tijd van fes Maanden, en ten 
tweedemaal van zijne Bedieninge weïden gepriveert. 

31. Alle Eigenaars of Makelaars ^ die eenige 
Verkoopinge dóór de Vendumeesters,- ten over- 

ilaan 



6o K o OP HANDEL 

ftaanals vooren. willen laaten doen, z-iilleh géhou* 
den zijn, zig tijdelijk, immers bij 't prefentecren 
van 't Requefet aan Haar Ed. Gr. Agt. of voor 
het drukken van de Biljetten , te addresfeeren ter 
Secretarije defer Stede; om aldaar, 't zij met Se- 
cretarisfen of Vendumeesters, te beramen, orden- 
telijken bekwaamen Dag en Tijd tot de voorfz. 
Verkoopinge, ten einde de verfcheide Verkopin- 
gen elkander niet hinderlijk zijn; zullende, bij 
gebrek van behoorlijke aangevinge, de Secreta- 
■risfen en Vendumeesters of gefwooren Clerequen 
niet gehouden zijn te verfchijnen, en dus fodanige 
onaangegevèn Verkoopingen geen voortgang mo* 
gen hebben; 

32. En op dat de Verkoopingen itiet meerder 
ordenteHjkheid werden gedaan , en de Gegaadig- 
dens ftaat op haar tijd zullen konnen maaken^ 
«uilen alle Verkoopingen , van wat Natuur of 
Koopmanfchappen dezelve mogen zijn , op 't ge- 
ftelde en bij 't Biljet geprefigeerde uur {een half 
uur onbegrepen^ moeten aanvang nemen ; en wel 
de Avond -Verkoopingen van den 14 Maart tot 
den 21 September, des Avonds ten {qs uuren; 
en in de verdere tijd van 't Jaar, met het op- 
houden van de Boom-Klok; dog de Verkoopm- 
gen van de Wijnen , zullen moeten gefchiedeti ^ 
van den x Maart, tot den laatften November; 
des Avonds ten 6 uuren , en van den eerften 
December, tot den laaften Februarij, ten vijf 
uuren : Zullende de Eigenaars of Makelaars , op 
wiens Naam of Naamen,.de Op veiling zal wer- 
den gedaan, zig ten dien einde op de voorfz^ 
Tijd , ter plaatfe daar de Verkoopinge gefcbied ^ 
moeten laaten vinden, op verbeurte van drie gL 
en drie ftuijvers; en ten einde dit exadelijk zal 
werden geöbferveert^ worden de Vendumeester» 

ge- 



Van AMSTERDAM. 8i 

géauthorifeert eii gequalificeert^ om, op oirdre 
van Secretarisfen , de voorfz. Bekeuringe te doeri. 
En zal de Boeten werden geappliceert ten be- 
hoeven van de Arnieri. 

33. Niemand, en inzonderheid geen Makelaar ^ 
zal eenige Commotie, Confuüe, Vërwarringé, 
Questien, Samenrottingen ^ Goniplótterij of art- 
dere Adien . of Ongebondentheedert , ftrekkèrtde 
tot ftooring van de Verkoöping, of om dé Goe- 
deren , Waren of Kobpmanfchaj^pen te drukken , 
mogen maaken of aanre^ten diredrelijk óf iiidi- 
redelijk; óp poene van Arbitrale Correélie bij de 
Ëd. Agtb. Heeren Schepenen, lia gelegêilheid 
van zaaken te disponeeren , op *t Rapport van dètt 
Secretaris of gefwooreri Clercq uit desfelfs Naam, 
tenevens de Vendumeester, waar aan geloof zal 
Werden gedefereert. 

34. Niemand hetzij Eigenaar of Makelaat, 2ai 
eenige Waaren of Koopmanfchappen mogen döeü 
^lanllaan, of Request aan Haar Éd. Gr. Agtb» pre- 
fenteereri, oni défelve te doen verkoopen^ dan al 
fulke die hij waarlijk is hebbende , of zal konnèrt 
exhiberen en aanwijfen, des wettelijk Verfögt Zijn-» 
de, op poene van twee hondert Gulden; te ap- 
pliceeren een derde ten behoeve van den Heet 
Hooft-Officier , een derde voöf de Aalmoesfènierd 
Armen defer Stede ;> en een derde voor den Aan- 
brenger» 

35. Ook zullen de Eigenaars of Makelaats, 
öp wiens Naam eenige Verkoopingen. zijn aange- 
flaagen^ gehouden zijn, ingevalle de aangeflagé 
Goederen , Waaren , of Koopmanfchappen \oot 
den beftemden Tijd, in 't Biljet geinfereett, uit 
de hand wierden verkogt, of de Verkoopinge om 
andere redenen geen voortgang Zoude hebben ^ 
daar van aanftonds en ten fpoedigfte kenni$fe te 



8a KOOPHANDEL 

moeten geven, fo aan Secretarisfen, gefWoorett 
Clercq en Vendumeester, op een Boete van zes 
Gulden, ten behoeve van de voorfz. Armen. 

36. Bij alle Verkoopingen , die ter felven tijd 
cn op één plaats moeten gefctóeden, zal voortaan 
geobferveert worden de Rang en Ordre, die te- 
genwoordig in 't gebmik is'^ 't zij zulks gefchied, 
naa de eerfte prelenteering van 't Request aan 
Haar Ed. Gr. Agtb. ; of 't eerfte aanflaan van Bil- 
jetten; of wel bij Looting, welke ter plaatfe van 
de Verkooping, ten overftaan vanden Secretaris 
of gefwooren Clercq en Vendumeester , zal worden 
gedaan ; dog iemand niet gereed zijnde , zal boven 
de Boete Art. 32. gemelt, verftooken zijn vaii 
zijn beurt, en de laatfte volgen. 

37. Wijders, zullen de Eigenaars en de Make- 
laars, omtrent de publijcque Verkoopingen zig 
moeten reg-uleeren , na de refpeétive Keuren , 
die ten behoeve van eenige Gilden , Kooplieden 
en Winkeliers zijn gcëmaneert, op alle fulke poe- 
nen als bij gem. Keuren zijn geftatueert. 

38. Niemand, uie hij zij ofte op wat pretext 
het ook zoude moogen zijn , geen beëedigt Ma- 
kelaar defer Stede zijnde , zal zig hebben te ver- 
voïderën binnen defe Stad, of de Vrijheid van 
^én, eenige Makelaardije te doen. Partijen te 
belööpen, daar over te traéleren , veel min te flui- 
ten , in wat Koopmanfchappen of Zaaken het zou- 
de mogen zijn, niets uitgefondert, of wat bena- 
iiiing defeive zöude mogen hebben; zelfs niet 
onder voorgeeving of pretext van Zoon , of Be- 
diende van een Makelaar te zijn , dan alleen voor 
zoo verre zulks hier vooren in Art. f22. is geftelt : 
op poene, dat de Contraventeurs van deefe, voor 
tie eerfte maal, zullen verbeuren een Boete van 
hondert Gl., voor de tweede reijfe een Boete van 

twee 



VAN AMSTERDAM. 9$ 

twee hondert GL en ten derdemaale daar op be- 
vonden wordende, een Boete van vier hondert 
GL, met ontfegging daar en boven van de Stad voor 
een Jaar en zes Weeken; werdende tot de Bekeu* 
ringe alle de Makelaars geauthorifeert en gequali- 
ficeert; en zullende de voorfz. Boeten werden 
geappliceert, een derde voor den Hr. Hooft-Ofii* 
Gier, een derde voor de Armen, en het restee* 
rende derde voor het Makelaars Gildt. 

39. En wanneer een beëedigt Makelaar verfe- 
kerde kennisfe heeft , dat een ongeadmitteert 
Perfoon met iemand eenige Partij heeft gecontrac- 
teert of geflooten, zal hij vermogen de alfulke te 
bekem*en , en aan den Heer Hoofd-Officier aan te 
geven, ten einde defelve door zijn Wel Ed. ter 
Schouten RoUe zal werden gecalangeerd ; en in^ 
gevolge de geaccufeerde met geen valable be- 
fcheijden bewijst, dat hij de Handeling, waar 
mede hij befchuldigt word , direft of indireft 
niet heeft gedaan ; zoo zullen de Heeren Schepe- 
nen, ter Schouten Rolle gecommitteert, na be- 
vinding van Zaaken, op den Expurgatoire Eed 
van de geaccufeerde , defelve mogen abfolveren, 
öf wel hem condemneren , op een fchiiftelijk De- 
claratoir van den Makelaar, vervattende de Naa- 
men van de Conti*aaanten , als mede welke Partij , 
en wanneer defelve geflooten is; en waarbij hij, 
op den Eed in den aanvang van zijne Bedie- 
ning gedaan, verklaart, dat hij voorzeker weet, 
dat fodanig een ongeadmitteert perfoon met 
iemand heeft gecohtrafteert en eenige Partij ge- 
flooten. 

40. En ten einde deefe des te beter zal wor- 
den agtervolgt , en nagekomen ; hebben voorfz. 
Heeren wel exprcsfelijk gefl:atueert, dat alle paj> 
tijen contrarie defe gedaan, gehouden zullen wer- 

F 2 den 



14 K O O P HANDEL 

den nul, met dat efFedl, dat daar op geen regt 
zal werden gedaan. 

Eindelijk hebben wel gemelde Haar Ed. Agtb; 
goedgevonden den Eed van de Makelaars te dres-^ 
feeren , en te ilellen als dezelve hier ónder ftaat 
geinfereertf welke gedresfeerde Eed alle de Ma- 
kelaars binnen de tijd van vier weeken na de pu- 
blicatie defes, geh(juden zullen wezen, in han^i 
den van de Heeren Burgemeesteren af te leggen-' 

Êed voor de Makelaar:s. 



•^n'Tr- 



Da( Sweert gij\ dat gij regtvaardigltjk Utsfchen 
Kooper en Ferkooper makelen zult; de zaakefi van 
Köopmanfchappen ^ die u aanbevolen worden ^ fecreei 
zult houden; met die bepaaling nochtans^ ah hij 
/irty 14. mn de Ordonnajitie voor de Makelaars is 
gejlatueert ; dat gij geen giften of fteekpennhigen van 
de een nog de andere partij neemen zult: dat gij geen 
Koopmafjfchap y waar in gij makelt y en waar in uwe 
dagelijkfe handeling befiaat, voor uwe eige reekening 
zult doen, ^t zij in het geheel, of ten deelen; of door 
andere voor u zult laat en doen, direSlelijk of indirec- 
teïijk: dat gij in Huizen, Obligatien, A&ien ^ of 
EffeSten makelende, uwe gelden daar in zult mogen 
heieggen y en die weder verkoopen ; dog niet fodanig^ 
dat daar in een dagelijkfe Negotie voor eige rekening 
bedrijft: dat gij ook over eenige Koopmanfchap , die 
gij weet dat niet g^levert zoud konnen worden , 7ïiet 
ft aan zult: dat gij de Ar tijkeien van de Ordonnantie 
voor de Makelaars, reets gemaakt , of nog te maaken, 
zoo veel in uw vermogen is, getrouwelijk nakomen en 
agtérvolgen zult^ en voorts alles doen wat een getrouw 
Makelaar fchuldig is, en behoort te doet. ,, , . \\ 



VAN, AMSTERDAM. 87 

• tQen$ Gaarens ; alle foorten van 
Oosterfche wolle , Carmetiia wolle , 
Cameelshaaijr, en verdere Ho^dsr 
maakers üofFen , van de Bnü:o 
waarde {percent* 

Zoo door de koopers als verkoo- 
pers. 
Boter, Van Hollandtfche , Friesfe , 
Groninger y en alle andere vreem- 
de Boter, die' bij de Ton van 
320 ^ Bruto verkogt wordt 8 ft. per Ton. 

Kleinder fust naar advenant; .al? 

een halve , een -vierde en p^n ^gt- 

fte Ton, ^ , . Sftuper'l^'on. 

Van Terfi en Franfihe Boter> m * 

ordinaris fusten, als meede vin 

alle vreemde Boter, die bij 'de 

100 ffi verkogt wordt; te weten, 

van Vaaten van 20p ® en 'daar 

boven, per vat Bruto 6ftuiver&. 

Van loQ Bötot 198 ^ gruto in- 
cluis 4ftuiver?. 

Van onder de 100 ® 2 Huivers* 

Van EngelfcAe. Bot^T^ dte bij 

Vaatjes, en alfoo ongewoogen, 

of gewoogen verkogt wor4t, al- 

ïes Bruto aftuiversu 



C 



Caccao, van allerhande foorten i percent* 

Camene Lijmuti^mt Zijde-.S^iffi^ 

OpdeZ, --io jLii:. !k!-1>:v 

Cauris i percent. 



aiiiÜ 



F# D- 



88 KOOPHANDEL 

^2(9^^» allerleij; als -^^/>;?, OMg^ ,^^ 

$ieni vaste Goederen ^^ öjc. . . . .^ * , , •; [. -. ^ 
Vp Huifen, Landerijen, He9iv\,^-;.^^' \"^. 
lii]^e goederen, Plantagien in de '^' ' !*,' 
Koloniën , Qbligatieq , R^nte- 
brieven, Lijf-Renten, &c. v^n 
,w.'rt Montant: der' Koop-penningen fperceiit 
"^ Ónder het \ pet., door den. Ver- 

kooper te betaalén , moeten wei^ ^ 

den gerekent; , alle Vacatien , *t: .^.^'V c..r[„ 
opmaakeii van de Büüetten , , 't ' ^'\ 
belenden ', ^e Veijl- Conditüen , 
. pf Y^n wat naam het zoude mo- 
eén wefen, zonder iets extra te. t 

,fliogen,rekenen. ^ ; ^ ^,,|^ 
Huiren , Landerijen, Heerlijke. .^^ ,I,y 
'Öoedèfen, Plantagieri in de Ko- * -'t "^j^.y 
lonien , Obligatien , Rentebrieyen , ^ y 
en Lijfrentehifgeyeijlt en ojpger ...ji. '--^ 
.houc^n zijnde, zullen de'Make-^ /, .<[ \,.:,r 
laars , voor gedaane onkosten en ' ' 
moeite, genieten, van de prijs 
waar voor het opgehouden is, |perqen|| 
De perceelen buiten de ftadt gele- ' 

-!:gen, en zich daar ha toe 'móe- ^ ^ -Vi^tO 
tende begeyéii, za^e Mat^kar'.'. »v^)vïU^O 
genieten, behalven alleen de or- *.^ -''^^ ^^ 
. : tënai^ Waagen- of Schuijt-vragt ^ ' •' * -' 

m 't geheel 5 Cl- 's daags. 

^"^ ^ * Hmir 



VAN AMSTERP^AM, 85 

Dus verre den inhoud der nieuwe Ordonnantie 
yopr de Mak^laers verhandelt zijnde, vojgt W^r de 

j^iemve Lijst van Courtagie voor de Make- 
laars der Stad Amsterdam, Gearres- 
Uert den 28 Jamiarij 1747.3 f^et de 
veranderingen van '^i.Januarij 1748. 
II December 1748. 31 Jannarij 1749. 
f/; o.\Janüarij 1754. 

j^ „ Mijne Heeren van den Geregte pndervqnden 
'^.hebbenj(ie, dat federt eenige tijd, .niet tegen- 
,5 ftaande vorigp. K^ujf^jj ^ h^t Iqon. van /de Make- 
„ laars ofte Com*^^, feer ^ikrk^^^ gefluclÜ- 
5, eert, en groote- misbruiken, daarorntrent zijn 
„ ingéilopen; alsr^ede dat door verloop van tijdt^ 
^ de Negofie en Handelingen hier t^r Stede in 
„ veele artikelen ee^e nootfak^jke/veranderinge 
„ kwamen mede te brengen ; vinden goedt, met 
5, ahrogati van voorgaande Courp^^e4ijsten , als 
5, ook v^an costurne^ jeq ufan^iet^^^ ,.2m de oi^der- 
5, ftaande Zj^>/^ contrafieerende, "^^ welke alle hier 
^ mede kotnen op te houden^ eene g^ntsch 7iieuvfe 
55 C<i^rtagie4ijste bij 4^^en te puUic^eren , endö. 
,,tQ' voegen hi] dQ Orci)hnantie var/ de Makelaars ^ 
„ in den jaare ï74$,geëmajneert^>en hier-^voor^n 
,5 metdegedeelt, yolgetis de i^t% JCeurenver- 
,5 andert, en liaar aordre van 't A. B. C. ge- 
„ fchikt." <[ 



tO ^o • 
F 3 ?a^ 



8<J KOOPHANDEL 

Partijen, Verkooper en Kooper^ betalen ieder de 

helft ^ uijtgefondert daar het anders bij 

ftaat uijtgedrukt. 



Apotheekerijen en Drogerijen^ van al- 
lerhande foort, de Verkooper i percent. 
En de Kooper J percent. 

Van al wat bij d'Once verkogt 
wordt 2 percent. 

Van Banilles ^ van ƒ6 en daar on- ^ 
der de Bos- ^'^'^^v ; ;'^ '^-'.^^'-7^'' 4ft.perBos, 
Roven de/o ' '-- '''—-- ~'-'-' ' óft.perBos. 
Asfche. Witte en BlaanwePót-Asfche, 
^ - van vaaten onder de 1 500 88 124 ft, per Vat. 
^ -'l'Boven de Ï500 tot Jijjoo © " 4oft»t)er Vat. 
^^^'Romngsherger^ Elhinger en pantA "^^^^ ^^ " 
"' ziger ËiertQnntH 7 12 ft. per Vat» 

' ' 'Kolberger en harde Stettijnfcke j ; ;i 

•y'J)e verkooper qn kooper betaalen ' 'V* -" 
^'^\ ieder dehelft. ' "^ "' ' ' 

'' '.Deenfcke vaaten , onder da joöo 6g 12 ft', per Vtit. 
'*^ Boven de looo n \ ' ' '^*'';'' '^^ i6ft. per V^t. 
'^'■■'Casfiepé en Pruijsfe '".;'; '' 4 ft. p. viaatje 
^^^'Weedasfche, alle foort^n*' V 2 percent. 

doorderi Asfuradeur te betaalen , Jpett^ntri '^ 

haarden van walvisfchen en gefhee- 

dene BalUjnen i ft. per^C vl. 

Boomwolle of Camen, van alle foor- 
ten; allerhande foorten van C^^- 



VAN AMSTERDAJVf, ^i 

Mekhnhurgsch -, of Oostersck Ven^ 

fter-Glus, 4 ft. de Kist 

Wit Duijtscb Schijve-GIas, T 
Allerhande foort van ander Glas , \ . 

'daaronder Bottels, Kelderfles^f IP^^^^"^- 

fen, &c. J 

Framch en Engehch Glas, ook 

Meckknhurgsch of Oostersch Ven- 

fter-Glas, in publijke Veijlinge 

verkogt wordende, de Courtagie 

geheel door den VerKooper te 

betaalen. - or. , ; ' : ' s 

Graauwe Aarde Smelt-kroesfen:^ ; ; 2 ft. per Vat 
Potloots B.laauwe kroesfen , i percent 

Qoude Stoffen^ ziet op Swffeu, ■ ^ ^ ■ 
Qraanen; als Boekwijt, Boonen,"] 
Erweten, Garst, Haver, Mout,'. n „^^i-«. 
Rogge, Tarwe »-^ en alle andere r^^^^'^^^'^*^ 
Graanen, zon(JeE>ond€rfcheid, J 

J:ti>^ , ^/;-. ■'■ '• V"f;Tnr>- 

Maring^ z'et Vnch. „rroïï'jV 

Haaijr 3 Pelterijen y &c. . ' fi - 

Pelterijen oTBóndüwerk > ?./i •.p-j^'vk. 
Borftels of Varkens-haair ., vJ^^^ ^^^ ^ ^^ 
Paarde-ftaarten, Maan-haair, los 
en gekrult en Bokken-haair , é ft. de 100 ©• 
Dito lang gefneeden Haair , 12 ft, de 100 9?^ 

Hammen^ ziet Fleesch. 

Hennip^ Gaaren^ Totmy Fiasy&c. -.--.^, 

Hennip, Vias, r Codille en' geheel- • ü 

keldeHeede^ v 6ft.fl^chip«, 

Gemaakte Gaarcnsv als Zdl>- öBffi^* -v/i ; ;i 
Taakel-Gaaren, ^c. de Verkoo- 
V^X% iQft.de4BoSa 

...:: ' ^ _ • ^ Ge- 



9^ KOOPHANDEL 

Gefponne Schijven-Gaarens , 20 ft. de Schijf. 
Touw-werk - de Verkooper , 6 ft. p. Schip ^, 
Geheekelde Vlasfe , Snuit en Werk 
van Vlasfe , de Verkooper , i o ft . p. i oo ö?, 
ffoedemaakers-Sto^QU^ ziet Boommlïe. 
'fioofiing bij 't Oxhooft. iofJ:uivers. 

Tiersje Sftuivers. 

Half Oxhoóft . éftuivers, 

Kleinder Fust ■ 4ftuiyers. 

Bilde Ton 2 ft. de 100^, 

JViarfiliaanfehe öft.p.Vaatjen, 

Hoppe , allerlei foorten , 1 2 ft. p. Schip é0 ^ 

.Hdut'waren^ alle foorten, de Vec- 

kooper .V:- }percent,i 

Bij inkoop, de Kooper Jpercent».v 

fluiden, Osfen- en Koeijen-Huiden 
^. jq 't Haair, droog of gezouten, 
" ^ van alle Gewesten , als mede Bin- A 

nen- en Buitenlands Zooi-leer , i perceniv 
Juchten, Zeemen, »Spöf^wc/^-leer, 
en allerlei O verleer , i ft. per cA v\^ 

Caccao- en Tabaks-Geroenen j 2 ft. per ftuk. 
Caneel-Vellen , vv vrl i ft. pei: ftuk. 

Ruige Robbe- Vellen, • ■'réoft. p. lodfl, 

.1. Nugteren In- en Büitenlandfche 
•^ ' ICalfs-Velkn , : .jA. : ' / 12 ft. p. 100 ft. 

•?1 coi öb . i( f) . , ^ liïïEd -r|)yIi().S" V3 n '!/'.. : ■ a ii-o 
9^- OQV'J) .il£i: . ^iki;!!^ rrabo^filD:;.: ;:n i -.iCE 

Gemaakte Paai-len, Juweelén, én/ 
•Scj^EdeleGefteenten, de Verkooper i percent 
^ouwe dito , de Verkooper i ft. per X vK 



VAN AMSTERDAM. 89 

Huur van Huifen, Landt, &cJ^6i per mille, 
van allede Huur-Jaaren 'tfamen> of 12 penn. 
gerekent. J per ^ vis» 

Van de Optie-Jaaren zal niet mo- 
gen gereekent worden, dan wan- 
neer die worden aangenomen. ' 
Negotiatien , van Los- of Lijf-Ren- 
tén, bij het Geméene l^andt of 
andere CoUegien. f percent. 

Waar onder begTeepen is , de be- 
förging der Gelden aan de re^ 
pedive Comptoiren^j de Vrag- , 
ten, Briefporten, enz. 
Zullende egter van de Opneemer^ 

de Coiu*tagie mogen genieten. 

Peleeningen op Obligatien, Goede- 
ren, Adien of andere Effecten. 
Item Gelden aDepofito, de Geldt-' ^ 
Opneemer. ^ ^.v?:i . • . •' Jpercentv' 

Maar de Geld-GeeveriV/to. 
Voor de volgende Prolongatie van 
'de den Geld-Opneemer. ' '"^^-'^^ ïpermille. 
Scheepen-Kennisfen ^ de Geld-Op- 
neemer. I percent. 
Van Graft-Steeden. ' /lopergraE 
Taxatie van Obligatien en Eifeften, i per mille,. 
Dito van vaste Goedelen &c. ' '"^^ ' jpetcent. '' 
Taxatie van een Grafï-fteede, '^ '^ ^' /3;per grdfiF* 
fi!^n\n ff Oost-Indifihe Compagnie 
van c^ 500-vls:'' ' ï)4>,' :;.<.. ) ob ihr.. 
Oud Capitaal. " ' r:'"'- • y_"iO;> tfi^ulden. 
Dito in de H^est-Indifck Corap^^'l - ' 
van cA. looo-vls. ' '^^ -i-;, 
Oud Capitaal. - ^ ' -- ' m; / fiGuldea» 
Engelfcèe Effenen van <A QQC^erL 
' *j9udCapitaak -^^1-^ ^^^^'^^^è' 6Gul4eiu ^ 
- Fs Be- 



90 KOOPHANDEL 

Belcenin^e in de Hollatidfche Oost-In- 

^//c/^c Compagnie, van ^ 500- vis. 

Oud Capitaal, het Zegel en op- 
maaken derObligaticn daaronder 
gerekent. 12 Gulden. 

Dito in de IVest-Indifche Compagnie , 

van .^ 1000- vis. 

(3ud Capitaal, als boven 12 Gulden. 

Prolongatie op di^o EHedcn , alle 6 

Maanden, de Geld-Opncemer. 6 Gulden. 
Discomptes, van den Gcldneemer, i per mille. 

F. 

Fruijtetiy verfde. 

Een dubbelde kas, bij den Ver- 

kooper 6 il. per Kas. 

Bij den Kooper 4 Ih per Kas. 
Een enkelde kas, bij den Verkoo- 

kooper 3 ft. per Kas. 

Bij den Kooper. 2 It. per Kas. 

Spaanfche Nooten 2 ft. per Ton. 

Caritengen 1 il. per Ton, 



Gdd^ Goud en Zilver, 
Gemunt en Ongemunt Goudt en 
Silver , 1 per mille, 

Des werdt de Courtagie van Re- 
cepisfen gereekent, van het Ca- 
pitaal, per Banco hier ter Steede 
daar op gefchooren. 
Verkoop van Bank-Geld , de koo- 
per J per mille. 
Glas, Als Engehch en Framch Gks 6 fl. de Korlf. 
^ Mek- 



VAN AMSTERDAM. 9^ 

K. 

kctarfen , gemaakte , 12 ft. de Karp. 

Ziet ook 7)z//^. 
Kaas , van allerhande foorten , a ft. per 100 ^i 

Groove Embder, Groninger en 
Vriesfe Kaas, 2 ft. p. Schip ö^. 

Koffij^ van allerlei foorten i percent, , 

Konst-werken. Als Schilderijen , ïee- 

keningen , Prentkonst ^ Rariteiten , 

&c. 4 percent. 

'iTaxatie van de bovenftaande i percent. 

Kr uidenier ij en* ^ , 

Zullen voor de Makelaardij betaalen . bij den Vcr- 

kooper en Kooper , ieder zoo veel als hier ón-* 

der gemelt fiaat: 

Amandelen, Barharijfche: in Cabas- 6ft.'tftuk,de 

fen, Ceroenen en Balen Kooper 4 ft. 

Kraak in Cabasfen 6 ft. de Cabas. 

Ciciliaanfihe Vaten van 500 f& 6ftuivers. 

Èn daar boven laft. 't Vat. 

De Dame of fijne Kraak- Amandelen , 

Vaten van 3 ^ 606 ® i gl., daar 

boven, igl. 10 ft. 't Vat 

Lange , 't Vat 10 ftuivers. 

Molarisfe of Langedokfe dito 6 ft. de Baal.- 

Majorkfe^ in Bdulen en Vaten 6 ftuivers. 

Provenfe^ de Baal van 4 k 500 ^ 6 ftuivers. 

en hooger wegende 10 ftuivers. 

Poelfe , 't Vat van 3 è 400 tw 6 ftuivers^ 

en hooger wegende ^ 10 ftuivers. 

Prikke, de Cabas 3 ftuivers. 

Vaknfe^ de Baal van 4 k 500 ® 6 ftuivers. 

en hooger wegeitde lö ftuivers. 



9% R ö ÖP H A N DE t 

édmljsfaat Alikantes y de Baal van 5 

è 600 fê I gulden. 

Fransch , in Baaien 6 ft. de Baal.' 

Maagdenburger, in Vaten igl.perVat. 

Malthefe, in Baaien van 4^500 ^ laftuivers. . \ 
Roomsch^ in Baaien van 4 a 500 © laftiüvers. 

en hooger wegende igl.de Baal. 

Anfchms Genuafe ^ ordinarij Vatóft 3ftuivers. 

En dubbelde 6ftuivers. 

Inlandfe^ het Anker óftuivers. 

Marfiliaanfche y 't Vat sftuivers. 

Malagafe, kleine Vaatjes i ftuiver. 

Groote Vaaten 6ftuivers. 

Commijn Alikantfc y in gi'oote Baaien 12 ftuivers. 

Mahhefey in Baaien van 2 ^ 400 ® 6 ftuivers. 

Cappers Majorkfe^tM-mit of Quardeel 6 ftuivers. 

Imlonfe , 't Quardeel i o ftuivers. 

Corenten. Liparij\ in Vaatjes 3 ftuivers. 

Santife en Sefalonife, liele boten i gulden. 

halve 10 ftuivers. 

quaite ^ftuivers. 

in Baaien 6 ftuivers. " 

'Smirnafe, in Vaten van 4 a 600 08 10 ftuivers. 

En van 2 a 250 ® 5 ftuivers, 

Corent-Rofijm Smirnafe yin Vaten van 



600 ^ 1000 m 't Vat. 


loftuiver^s. 


En van 1 500 a 2000 ^ 


I gulden. 


Dadehy de 100 iS 


6 ftuivers. 


Z)r6/>, de Kas 


6 ftuivers. 


Gember y Blaauwe, 'tBaaltje 


3 ftuivers. 


Vaten of groote Balen 


3 ft. de 100 9?. 


Witte 


4 ftuivers. 


Witte gcfchraapte 


6 ftuivers. 


Gekonfijte 


10 ftuivers. 


Geersty Duitfey Musmife en Oosterfe. 


* „ . 


in Balen. 


3 ftuivers. 

In 



VAN AMSTERDAM. 



^5 



In Vaten van 600 k 1000 ® loftuivers. 
Greijn^ Gmnees, {ft. 't .^ vis. 

Limoenen, in Pekel, heele Boten I2ft.halve6ft, 
Morieljesy het Pond, iftuiver. 

Nagelhout , het Fardeèl , 3 ftuivers. 

Oesters, ingelegde, het Vaatje iftiiiver. 

Olijven, Masfenieljes in Quarteelen, loft.'tquart. 

Muskus , kleine Vaatjes , \ ftuiver. 

Vaten van 20 mingelen 3 ftuivers. 
Dito van 40 mingelen 6 ftuivers. 

Sivieïfe, het Vat 3 ftuivers. 

Halve Vaten i{ ftuivers. 

Oranjefchillen , Livornefe, de Baal van 

circa 600 «5 12 ftuivers. 

Mallagaje deCeroen van circaöoo^ 12 ftuivers. 

Alikantfe, de Baal van 3 k 400 lö 6 ftuiveri. 

Vort a Portfe, 6 ftuivers. 

Pietnent^ het Vat van 4 k 600 ^ i gulden. 
Piflasjes, de 100 S loftuivers. 

Pruimen, Catrijne, de Doos 2 ftuivers. 



In Vaatjes 


6 ft. "t Vaatje. 


Dante, 't Vaatje 


6 ftuivers. 


Kasjes van 40 k 70 ® 


2 ftuivers. 


Meer wegende 


3 ftuivers. 


Duitfe, Vaten van 600 \ 1000 


18 loftuivers. 


En van 3 k 500 '^ 


6 ftuivers. 


Franfe lange, heele ftukken 


8 ftuivers. 


halve ftukken 


4 ftuivers. 


Dito ronde, de Pijp 


10 ftuivers. 


HetOxhooft 


6 ftuivers. 


Violette, het Vat 


6 ftuivers. 


Pruimelle, de Kas met Doosjes 


6 ftuivers. 


Het Pak met 72 Kasjes 


12 ftuivers. 


PJjst^ Brakke of Levantfe, in Balen 


van 3 k 500 ^ 


6 ftuivers. 


Carolimp het Vat 


6 ftuivers. 



De 



|li KOOÏ^HANDEt 

De Koper ^ 4ftuiverSi 

Milaanfcy Muscovife of Feneetfe, 
in Vaten of Balen 6ftuivers. 

De Koper . 4ftuivers. 

kozijn^ Barbarijsy in Kabasfen van 

140 a £oo ® 3ftuivers. 

Lank, van Mallaga, Vaten van 2 
en 4 Arobes g ftuivers. 

Van 8 Arobes 6 ftuivers, 

5.ont, w^iiiMallaga, de Korf van 

80 © j^t/iftuiver. 

ï)ito van ^//;^ör«^^f?, het Matje ifnüver. 
De Koper iftuiver* 

, Dito Liparie^ het Vaatje 3 ftuivers. 

Smirns , het Vat van 450 k 600 © 10 ftuivers. 
dito van 250 a 300 ® 5 ftuivers. 
dito van 120 a 150 ^ 3 ftuivers. 
Kasjes i^ ftuivers. 

Sukade, Madera^ drooge, de kas loftuivers^ 
De Koper 6 ftuivers. .^ 

Dito lia:tte, de 100 ^ 5 ftuivers. 

Saffraan i alle foorten, het!^^ aftuivers. 

Seep:, Allikantfe^ Genua fi^ ^erufa- 
lems :, Livorneesy de Kas van 160 
•4250 ö? 6ftuivers4 

De Koper 4ft:uivers/ 

Soethout^ droog of groen, in Balen 6 ftuivers. 
Los of in Bosfen de 100 t8 ^ 3 ftuivers. 
Vijgen y Condaatfe ordinarij , 't Vaatje i ftuiver. 
't Matje i ftuiver; 

Dito Comadre^ 't Vaatje of Matje i ftuiver* 
Smirnfe^ groote Vaten 5 ftuivers. 

kleine 3 ftuivers* 

Kasjes 2 ftuivers. 

Kurk^ 4 ft. de 100 a^ 



VAN AMSTERDAM. 97 

L; 

Linnen , Breedt en fmal Servet erf 

alderhande fooit , zoo Rouw , 

als Gebleekt Linnen, als mee- Dé Verkoo- 

de Dimetten ^ per j pet. 

Bordaaten 

Poolfche Rollen , en zoo genaam- 
de Ellen- linnen 

MQfmifch^ox.'^ot\^ deVerkod- 
per, per Pak van 1500 Ellen i Gulden. 

Zeil-doeken ^ binnen- en buiten- 
tenlandfche 6 ft. per Rol. 

M. 

Mamere Blokken en Vloer-Stee- 
nen, a percent. 

Matten^ Pak-Matten of Matte- 
Zakken 2 percent, 

Metaakn: Staaf- Yzer, Roeden en 
Plaaten , i ft per 100 91? 

Loot, dito, iftperioo® 

Kooper en Kooper-draad | 
Spiauter V 6 ft pief 100 * 

Tin, alle foorten j 

Staal, per Vaatjen van loó ® 4 fliiiVers. 
Gewerkt Kooper , Yzer- en Spij- 
kers, Vzer- en Metaal-Kanon, en 
Yzer-Draad , i ft p. c4 Vis. 

Blik, per Vaatjen van 450 Blaa- 
den, 8 ftuivers. 

Meubikn. In publijke Veilingen, 
waaronder alle ordinaris Onkos- 
ten begreepen worden , niets uit- 
gezonderc , dan alleen bet Druk- 

G kea 



ÏC o o P H A N D E t 

ken van den Catalogus, 't Tran- 
tpon der Goederen op de ver- 
koop-plaats , Verkoop-Cedul van ^ y.-- >, 
den Secretaris Clerk, en de Cou- 
rant, voor zooveel als het meer 
.\dan vier regels is, welke zullen 
mogen als extra in reekeninge ge- 
bragt -worden, den Verkoopet 
betaalt 3J percent 
Koopmanfchappeti, die door den 
Afllaager der Meubilaire Goe- 
deren verkogt worden, met de 
»^ Onkosten, meede als boven , de 

Verkooper 3J percent. 

R 

Ncunnhurger Kradrfiery. Als Spel- 
den, Naalden, Slooten, Vinger 
hoeden , Bellen j Spiegeltjes , Doo- 
fen , Mesfen , Koraalen , Klingen , 
en andere Kramerij , de Verkooper i percent; 

0/j. Als Raap- Lijn- en Hennip- ' 

Oly, 4 ft. p. Aam. 

Genuafihey Majorkfche;, Poelfihe^ 
Portugaalfche en alle andere foor- 
ten, de Pijp van circa 22 ftekan i gulden. 

Sivielfe . in Pottifen van 3^5 
mingelen i ftuiver.^ 

Van Luka , in Potten van 70 k 
oominselen 6 duivers. 

P. 



w 






Papieren. Imperiaal ' f. 12 ft. de Riem 

Supciroijaal-- 'Cl : 8 Huijv-dito. 



Rol- 



1 ftuiv. dito. 



VAN AMSTERDAM* 99 

Hoijaal 6 ftuiv. dito* 

Groot Mediaan 4 ^^iv. dito. 

Klein Mediaan, en groot Post sft. de Riem 
ÏDruk Mediaan 
Battard 
Schrijf-Papier 
Lelii 
Schildert 
Italiaanfch Post 
Potten 

Alle andere foorten, in defe lijst 
niet gemeldt 3 percent. 

Pik , per Last van 12 Tonnen ge- 
vult, of 13 Tonnen Zeeftuks,2Q ftuiveis. 

S. 

•^^f . , } ziet risch 
otok-viscn^ j 

Scheepen , foo van Verkoop > ab Be- 

vragtinge. 
Verkoop van Scheepen, Scheeps- 

parten ; en Walvisvangersge- 

reedfchap 1 ft. per j£ vk 

In 't Publicq, de Verkooper 

alleen. 
Bevragtinge van Scheepen naar At" 

changel'i St* Petersburg 9 Noorwe- 

gen , en de gantfche Oostzee , Ham- 
burg ^ en Breemeny en van daar 

hemaart , door de Bevragter en 

Schipper ijder de helft 6 ft. per Last 

Op Stukgoederen naar dito Plaat- 

fen, de Schipper alleen van de 

waarde der Vragtpenningen zoo 

die raonteeren in Hollands geld. 4 percent. ^ 
G 2 Be- 



100 KOOPHANDEL 

Bevragtinge van Scheepen naar ge" 
heel Engeland y Vrankryk^ Spcm- 

■•■ ^* jén Portugal^ Italien de Levant ^ 
en de geheele Middelandfche Zee^ 
Moorjè Kust. en Canarifche Ei- 
landen^ de Schipper • 2 percent. 

Van dko Plaatfen herwattrt , mede 
door den Schipper i} percent^ 

Stukgoederen na^r geheel Enge- 
land^ Fraukryky in de Bogt tot -. 

Baijbnne incluis^ de Schipper al- A 

leen^ van de waarde der Vragt- 
penningen zoo die monteeren in 
'Hoi/ands geld 4 percent. 

— — naar geheel Portugaa!^ per 
Cruzaad van 480 Rees, door 
den Schipper ij ftuiV. 

— ' — naar gantsch Spanjen^ per 
Ducaat van 12 Realen oude munt 2 duivers^ 

naar Frankryk in de Midde- • 

lajïdfche Zee^ per fïuk van Ag- 

ten, Mexicanen of SiviUanen 2 Huivers^ 

— 1^ naar Genua en Lmmo^ per 

, Piaftre van agt Realen 2ftuivers. 

— — naar Napeh, per Dukaat 
Courant-geld i[ ftuivers, 

— — naar de Golf van Venetien ^ ! 

per ftuk van Agten van negen ..' .' - 
Lires eifeélive 2fl:uiver^, 

naar Smirna en den- geheelen 

Archipel^ en de Levant ^ per Stuk . ' ^ r- 

. van Agten", Mexicanen of Sivi- 
lianen aftuiveij, , 

Alles door dé Schippet te bèta- " '* 

len. 

Bevragtuig naar de gantfche //^^;/- 



VAN AMSTERDAM. .m 

fndien , en van daar herwaar. , 

door den Schipper 2 percent, 

Stukgoederen op dito , van de zui- 
vere waarde der Vragtpenningen, 
in Hollands geld 4 percent, 

Bevragting oi^Groenlandt^ en S f raat 
Davids 2 percent. 

Contanten , half zoo veet> als de 
Stukgoederen. 
Edog alles zonder Augmentatia 
van de ordinaire Avarijen , en 
Caplaken. 

Bodemarij , van den Geldopnemer i percent. 

Voorts van alle Waaren en Koop- 
manfchappen hier niet gefpecifi- 

ceqrt ift.per^<vl, 

Zilver e Stoffen Ziet Stoffen , 
specerijen. Als Peper de Baal 6 duivers. 

Kaneel, lange 't FardeeL>ui^u 

de Verkooper • 3 gl. 3 ftuiv, 

de Kooper 12 Ituivers. ,. J 

Dito korte , de Verkooper 't fê i ftuiver. j 
de Kooper, de 100 i^ ^ Gulden. <i; 

Foelij en/ van 't Quarteel 3 Gulden. 

Naagelenj dq 100 \ü ; j.j . ï Gulden. 
l>}ooten, van 't Quarteel Qnjti 3 Gulden,, 
de loo fi& ->v db loftuiyers* 
SfKk , ziet FleescA :.. . . aiV/ ) 

Stoffen. Als j . iituiir^/ lo n^ 
Gouden en Siheren Stoffen &c. 

Ook Wolle Stoffen. -3 

Gouden en Silveren Stoffeti, gebro- 
cheert en ongebtoeheert , dito 
, effen Zijde Stoffen en Fluweq- 
1^, de Verkooper i percent^ 



t<A 



KOOPHANDEL 



Frifades 

Drogetten 

Serges 

Chalons ji. 

Ciperfaijen 

Kroonrasfen 

Imperiaalen 

Serges de Dame 

Baijen 

Karfaijen 

taakens en andere Goederen, met 

groot Rabat. 
Satijnen ' 

Damasten 

Smalle Damasten> -i'-. 
Caleminken 
Greinen 
Eftamine , en andere 

fe, en Londonfe Goederen van 

die foort 
Luijkfe Zaijen *i .^ 

Laken Boe ' ■ 

Suikeren Sijroopen» 

Alle Suiker nier te lande geraf- 

fineert , 't zij in Brooden of ge- 
_ ftümpt, en fijne Sijroopen van 



.de Verkooper 
> ift't^vls. 



Ide 



Verkoopqr 



Norwich- 



I percent. 



/p.ioooElI^n* 



3 Gulden^ 



m 

de 



de looo 6 de Verkooper 
Candij-Suiker , Wit of Bruin, 

Kasjes, Potten of Vaaten, 

Verkooper lofl.p. looS 

Brafilfck Poeijer-Suiker, de Kist, i Gukien. 
Franfck dito, de looo 88 ïGl.ioftuiu 

Rouwe Bruine-Suiker en Mosca- 

vados, van de looo ^ ' iGLipftuiv, 

SpjroQp Frmfcke en t Quarteel 6 ftuivers. 

Inlandiche " ' de halve 3 lluivei^, 

T, 



VAN AMSTERDAM. .Ï03 



Tabak, Als phrinas^ Porto 'Rico 
^nuijfy Havana Blaaden en West- 
Indifche Blaaden, 5^. Domingo 
Prikken en ^;'^;s//-Tabak , per de 
waarde van 30 ft. per ^ , en daar 
boven 

van 20 tot 30 ftuiv. per fê 

van 10 tot 20 ftuiv. per fê 

van 5 tot 10 ftuiv. per ^ 

Ond^r de 5 ftuiv. per ® 

Verginie- en Smcent- Tabal; 

Inlandfche 

Tabaks-Steelen 

Talk of Kaars fineer Bruto gewigt 2 ft. de ïpo ® 

Gemaakte Kaarfen, laft.d^rKaqj- 

Teer^ per last van 13 Tonnen ge- - •jui 

vult en vol , of 14 Tonnen Zee-r 

ftuks, 

7X^, alderhandefoortj 

Traan. Walvisch-Traan , 't Quar- 

teel van 16 k 18 ftekan . ■ ^ 



' o 



I ftuiv p, fö 

} ftuiv. dito. 

i ftuiv. dito. 

\ ftuiv. dito. 
;i ftuiv. dito. 
3Q ft. per Vat. 
jij.ioft. p. 100.® 
i£ft. p. 100® 



Lever-Trt^an ^ de Smal-Ton van fte- 



kan 
Turks-Gaaren^ of Stam^ 
kooper ' 



de Ver- 



aoftuivers. 
i| percent 

pftttivers. 

4ftuivers. 

I percent. 



yieren^ 

Verfftoffen. Als Couchenille 

. ^itoSilveftre 

Indigo St. Domingo 

&\to ^ Gtiatimalo ^ ^^r\^ u^ 

4i|ö, &. Domin^ ' v '^\^\j 



ia ft.de iop0? 



dit(^, 



1 



I ft.' van 
cC vis. 


; r 

I ft. van 
oC vis. 



104 KOOPHANDEL 

dito, Lauro -i 

Rouwe Swavel of ongéraffineert. 1 
dito Geraffineert, I 

Salpeter, fpo gerafiSneert jalsl i ft.' van 't 

Ongéraffineert. ' ''• ••' ' - - 

Buskruit. ' ! 

Quik Silver. 
Engelfe Asch. 
Gedistileert Groen. 
Fernanibukhout. 
Japanhoiit. 

Callijatourshout, - • > 

Stokvishout. ' ir.' J • 
St. Martenshout, 
Campechihout l 
Zandelhout j deeze onder de 25000 flf? de 
Geelhout ^ Prijs ƒ6, of daar onder zijnde, 

Fucethout 1 12 ft. de 1000 fê 

Brafielethout J - • 

Palm- Pok- en andere Werkhou- 

ten , bii de Partij van 25000 ^ 

en meer, :.'^ . ^ i ft. per c^ \\ 

dog bij gerief 2 ft. p. 1000 a^ 

Gemaale Verfhouten; als: Camr • •:, 

peohie- Geel- Fucet- en Brafie^ 

lethout ' : 6 ft.) _^'i 

Japanhout, 12 ft. > f ^, 

Femambukhout ^ soft.J ^"^^• 

Callijatourshout ^ '^ 3oft. ? p.vat van 

Saedelhout 2oft.j 600 fê 

\xi^\^ Javaans 4gl.de Kist 

• Jamboezer ■' '-■ -■ ^ -• / 2 gL p. vaatje 

.— - — Cirhes ' «^ gl per dito. 

Fermiljoen .\"^ ^^ stgl.p. 100 ö[? 

Orliaan" C/ör«rtr en Ifeceepe . 2gL per Vat. 

Wijnfte^, Dtiiffi en m/aan/è 2 5I. per Vat. 



VAN AMSTERDAM. 



105 



Bngelfe fteen 24 ft. per Vat;. 

Saffloer? 4gi.pcrba')i^ 

Geraffineerde Pijp- Stiipeter igl. p. Oxh. 

Meekrappen, Fijne onberoofde' en - 

gemeene, bijden Verkooper li gulden/ 
bijden Koper r^ i gulden. - 

Muilen , bij den Verkooper '^'^"24 uuivers. 

en bij den Koper ia ftuivers. ■ 

Gallen, Jleppo^Smirufi en TripolyiJ\. ft. per baal. 



Blaauwe Gallen 

Kleijne , Kroongallcn en Duitfi 

Curcum^. 

— ^ In Balen ^'^'^'^ 

Engels Lakmoes 
Inlands Droog 
Inknds Nat 

• dito 

► dito ' 

Koperoot wit 

Gosfelaars Koperoot 

^ngels Koperoot 

BlauwfelFFC 

Smalt en Bleek-Blauwfel • '' - ' 

FG '> 

Andere foort^n Blauw 

SafFer, per Vat van 80 ^ 

Opriment 

Aluijn Roomfe 

-■ )^ - - dito 

■ V .A • • ' Smtrnfe 

* — — ' — Deenfe ■ 

' — Engelfs ''O'^ 4 r 

Gom Semgaalfe 

dog bij partij 
Gom Earbarijfe 
Poéijece van Gouchemlle 
- --- C 5 



T r: 



rz gl. per baal. 

2 gl. per Vat. 
iiJgl.p.Quard. 
12 ft', per baal, 
24 ft. per Vat.. 

2 gl. per Vat. 
24 ft. per Vat. 
i2ft.p. vaatje. 

6 ft. p. vaatje. 

2gl. per Vat. 
12 ft. per Vat. 

6 ft. per Vat 

2 gl. per dito. 
i 2 gl. per dito. 
^'t|gl. perdita. 

1 gl. per dito, 
4^ gulden. 

2 gl.perdita. 
I gl.per Vat, 

'F2ft, per Baal. 

'12 ft. p€r Vat- 

6 ft. pér dito, 

aft.periooiö; 

4ft'.de 100 S?. 

1 ft. per c^ vlk 

2 ft.p.Ceroen, 
Xft. per ® "^ 



ió6 ïfOOPHANDEL 



poeijer van Indigo 
Boeicgroen 
Spaansgroen, nat 

— . » droog 

Harst en Harpuis 

Rijnfe Harst 

Franfe Tarpentijn ' ^ 

" ■ ■'■ ' Engelfe - 

OHj 

Sterk Water 

Toumefol in Lappen 

Akerdoppen 

Sumac, alle zoörten 

GeelejBesfen 

Mafticot 

Wouw 

Bruijnfteen 

Keulfe Aarde 

Smout van Glas 

Omber 

Paftel 

Rusgeel 

Lootwit van looo ® 

Schulpwit va;i 6oa fê 

Antimonium 

Rood Krijt 

Potlood 

Geraffineerde Swavel 

Lijm Engelfe 

-— ' — ' HoUandfe 

— ' — Walvislijm 

jStijffel vaatjes vari xoo a 200 

; ■■• " van een Vat van 300 ö 

Arcenicunj 

Kodiaaijif il T : !? rf 



Jft, per tJ 

I ft. per ® 

4ft.p. brood. 

éft.p. brood. 

6 ft. per Oxh. 
Ii2 ft. p. Tobbe 
ifzft.per Oxh, 

8ft.p. vaatje. 

éft.p. 100 l5 
]^aft.per fles., 

^^^per Baal, 

12 ft. per Sak. 
ift. per Bos, 

[lijft. per Vat 

I ' 



f^ft.) 
24ft.>p€rVat. 
20 ft. j 

1^4 ft' I 
ï24ft./p^r Vat. 

'12 ft.) 

6ftuivers. 

I2ftuivers, 

I2ft.p. 4^0 ©. 

24 ft. p. 800 ^. 

12 ft. per 'Baal. 

Ama- 



j 



VAN AMSTERDAM 



107 



Amarilfteen 


I2ft.p. lOOO® 


Puijmfteen 


12 ft. per Baal. 


Gout;gelit 




Silvergelit 




Menij 


12 ftuiv. per 


Tus 


Vaatje. 


Salarmoniacq 




Engels Rood 




Skgt Root 


6ft. per Vat. 


Terverde 


24 ft. per dito. 


Oker 


12 ft. per dito. 


yioofaat 


ï2ft. per Baal. 


Schijtffeel 


8 ft. p. 100 ^. 


Krijt 


6 ft. per Vat. 


• bij het Last 


igl. per Last, 


Tripel 


12 ft. per Vat. 


Schotfe Souda 


12 ft. per Vat, 


Swavel Lugt 


I2ft.p. 100 %. 


Swartfel , gedempte Tonnen 


I ft. de Ton. 


— . halve Tonnnen 


I ft. de Ton. 


Alle Bronsmjkfe 


6ft.p. looSt. 


Kleine Tonnetjes. 


ift.perïdem* 


Doosjes '-> 


1 ft. per Idem. 



Berlijns Blauw, Konings, en Na-X 
' pels Geel, en Floremijnfe^ tri> ^percent, 'A 
waaterlakken* ^^^^ ;,;sc.v ' \ bj >/. 

r; r Kï perc^nté / 



::iir 



OrfeiUe 

yisch. Als Stok-visch, 
gedroogde Visch. 
Gefoutene Salm 
Haaring >V/ ^4*) 
Fleesch in Tonnen 

Rook-vleesch, Hammen, 
Smeer-Booter en Reufel 



en allerlei 



Spek 



ift.p. loóte 
12 ft. per Ton. 
i2 ft. per La^. 

6 ft. per Ton, 

aft.p. lopfl?. 



tKI 



'ï'^' 



Wl 



ip8 KOOPHANDEL 

W. 

Wmch^ Geel pf Wit isft.detoofl?, 

fVisfelsy op Brejlauw 

Frankford 

Genua 

Livorno ^ V^^ "^^^^^ 

Pomgaal } van 't beloop 

Spanjen 1 i" Hollands 

Fenetien Geld. 

Vrankryk I 

Weenen J 
Wisfek op geheeel Braband 1 

Dantzig I 
/j Engeland ij per mille, 

. . Hamborg ! of i8 ftuivcrs 

.Ji, : Koningsb, [ van de .x loq 

Vlaanderen \ Vlaamsch. 
f / Zeeland \ 

. En binnelandfche Wisfels. j 
riybHe^ Spaanfcke en Portugaalfchey -':/ 

,: van 't Bruto Capitaal ift.peröCvl, 

•^ ^ SS"} Wolle I percent.. 

Wijn 9 Wijn- Azijn ^ Brandmjny en ] {v^^ 
andere NaUe Waaren; als: ^^••-V/ 

Voorloop van Wijn, het ftuk bo- jMh'fr'' 
ven de 40 vieitels 40 ft. per ftuk, 

Djto halve ftukken en Oxhoofdeii , 
.',: van4oviertels5 endaar onder 28 ft. per ftuk. 
3nndewijn en gedisteleerde Wate- 
,: ren, het ftuk boven de 40 viertels24ft. per ftuk. 
Dito halve ftukken of Oxhoofden, 
.^ van 40 YJertels 5 en daar QJider 16 ft. per ftufc^ 
Witte Franfche Wijnen , op en van " 

<Je Moer 24 ft. per vat 

:v/ Dito. 



VAN AMSTERDAM. 109 

t)ito Picardance I2ft.perftuk. 

l)ito Frontignacq en Beziers Mus-1 

caat >i2ft.perOxh, 

Dito alle fchoone Wijnen J 

Moeren en Droeven 8 ft. per Qxh. 

Wijn- Azijn 9 per Oxhooft I2ftuivers^ 

p^ _ perTiersje 8ftuiverSi 

Alle foortén van RoodeFranfche, 
Italiaanfe en Spaanfe Wijn, per 
Vat van 4 Oxhoofden , 50 Stee- 
kan of 2 Booten 

De Ver-l'^^"'^ 3^ ^^^' ^^ d^a^^^bovenBoft. per Vaj, 



I 



kootierV^" ^ ^ ^^- ^^^"^ 36 vis. 
^^^P^^|onderde<^2ovls. 

De Koöper, fonder diftindie van 
Prijs 04 ft. per Vat; 

Alle bovenftaande Roode Wijnen 
in het Bekken verkogt door den 
Verkooper 24 ft, p.er Vat. 

Alle Witte Spaanfe en Italiaanfe 
Wijnen, per Vat van 4 Oxhoof- 
den, 50 Steekan, of 2 Booten 48 ft. per Vat. 

Rhijnfe en Moefel- Wijnen, van 
i^ 25 per Aam , en daar boven 

De Verkooper 5gl.7 per 

De Koopèr 2{gl.j ftuk. 

Onder de Ko 25 per Aam 5gL per ftuk. 

Rhijnfe Brandewijn 20 ft. p. Aam* 

Eaux de la Reine, en andere gedis- 
teleerde Wateren, die bij de Fles 
of ponds-gewigt verkogt werden, 2 percent* 
Genever - Besfen , alle foorten 
Leedige Leggers , Stuk-vaaten^ 
en andere Wijnkopers Gereed- 
jTchappen. 2 percent. 



Uo KOOPHANDEL 



Zaad. Als Kool j 

Lijn > Zaad^;/ j i^ft. per Last. 

& Hennip J -'—^r 

Z^2ii Lijn- en Hennip-Zaad, !2oft. per Last. 

Nieuw Zaai Lijn-Zaad in Tonnen. 2 ft. per Ton. 

Oude dito i ft. per Ton. 

Zeijldoekken ^ foo binnen als bui- 

tenlandfe , 6 ft. per Rol, 

Zout^ per 100 van 404 maaten 
••" ' de Koper aoftuivers. 

en de Verkoper i ft. per cA. vL 

Zijde ^ en Zijde-Stoffen , als meede 
Cattoene Lijwaaten, 



Zijde , Perfiaanfche' 

en Leyamfa 
SerbaiFij 
Avdasfette 



fDe Baal , ter 

I Waag wegende 

|2oo ® of daar 

De Ver- 1 ^"der 6 gulden 



Tripoline^ en bij foor- ^l^^pg^. -jper Baal Boven 



de 200 ^ we- 
gende , voor ijder 
^ daar boven i 
ftiüver per © 



ten 

Spaanfe | 

Mesfienfe^ en andere? 
vreemde foorten J 

Oost-Indifck Zijde van de Holland- 
fik Comp. en Florette Gaarens 6gl. p. Baal. 

Dito van dQ Engelfihe en Franfihe 

Comp. 12 gl. p. Baal. 

Dog maar 160 a 160 fê wegende 6gi. p. Baal. 

Dito C/nneefe Zijde 12 ft. per Palc 

Itcdiaanfi gereede, de Verkooper 

van het Bruto -Capitaal i ft. p. c/ vis. 

Inlandfe gereede, de Verkooper i ft. p. «^ vis, 
Otider de 20 f? per % i percent. 

Smirnfi hxigt^ en korte lekkagie, ..-'• 

of zoo genaa;mde pluis van Zij- 
de, 



VAN AMSTERDAM. ilt 

de, de Verkooper ö percent 

Lekkagie van Serbaffij en Ardasfet- 
te Zijde i ft. per fS 

Dito Tannij Zijde i ft. per tS 

Oost'Indifck Zijde Stoffen , de Ver- 
kooper I percent. 

Catoene Lijwaaten, geene uitge- 
fondert, de Verkooper ift.p. c?Cvb. 

Alle Zijde Stoffen, en Catoene Lij- 
waaten, door Particulieren uit 
Indien meede gebragt, de Koo- 
per alleen i percent 

j. Van alle Goederen en Koopmanfchappen , 
5, zal de Courtagie niet naar het Bruto, maar 
)) naar het Netto , en zuiver montant moeten ge- 
„ reekent worden, naar aftrek van alle T^rraas 
9, en Rabatten, éxcept daar het anders in de Ujst 
,5 bij ftaat. 

5, De Courtagie, bij publieke veiling, op een 
5, gelijke voet , als de verkooper uit de hand be- 
„ taalt, except daar het anders in de lijst bij ftaat, 

,, Zal geen distindie mogen gemaakt worden, 
„ bij partij, of bij gerief, 
. „ Zal niets per Stuk, Fust, of Pondwijze mo- 
5,. gen gerekend werden, d^cir percent of cC y/f. 
„ wijze gefield is, en vke verja^ zullende niets. 
5, bij Coftumes getolereert werden. 

„ In Gas van Taxatien van Goederen in Boe- 
„ delfcheiding , of bij ovemeeming als anderlints, 
„ zal de Makelaar zoo veel Courtagie vermogen 
55 te vorderen , als de Verkooper uit de Hand be- 
„ taalt; dog omtrent befchadigde Goederen en 
„ Koopmanfchappen bij Appointement, of ver- 
5, zoek van particulieren, zal het den Makelaar 
5, vrij ftaan te verkiezen de helfte van de Cour- 

„ ta* 



fcia K ö ÖP H A N D^E L 

5^ tagie, 't geen de Verkooper uit de Hand betialt 
55 van de geheele partij^ waar Van de Taxatie ver- 
^5 zogt werd ; ofte wel geheele Courtagie , zoo 
55 veel de Verkooper uit de Hand betaalt van het 
,5 befchadigde in dezelve ; éxcept wederom daar 
55 het anders bij ftaat. 

,5 Geen Makelaar zal op zijn Reekening, da 
„ begrooting der Courtagie mogen in blanco open 
55 laten 5 ofte ftellen ter discretie van zijn Princl- 
55 paal; maar gehouden zijn dezelve precifelijk, 
5, agtervolgcns de bovenftaande Liisr, uittedrük- 
5, ken 5 en te vorderen ; ten waare dat hij bevoo- 
5, rens tot een mindere Courtagie met zijn Prin- 
5^ cipaal waare geaccordeert. 
■..55 De Makelaars zullen 5 ingevolge van hunnen 
5-5 Eed, ZOO- als dezelve op 15 Maart 1746. is 
5, gedresfccrt geworden , zig moeten contentee- 
55 ren , en te weeden houden , met al zulk Loon ^ 
.5 Provifie of Courtagie , als bij de bovenftaande 
„ Lijst is üitgediukt; zondet daar boven iets 
55 meerder, onder pretext van giften ^ of van wat 
55 naam het zou mogen wezen ; zelfs niet onder 
55 pretext van Borge te blijven voor zijn Meester^ 
55 (ten zij inderdaad deed blijken dat ziin Meester 
55 hem de ordre van Borgtogt had gegeeven^ te 
5^ mogen ontfangen , dired of indirect ; op poene 
55 voor de. eciilemaal een boete van duizend gul- 
5, den; voor de tweedemaal een boete van twee 
55 duize72d gulden ^ en fufpenfie van zes maanden ; 
55 en voor de derdemaal een boete van drie duizend 
55 gulden^ privatie van ziin Ampt5 en Arbitraire 
55 Corrcélie." ^ , 

Volgens willekeur van 'i^Januarij 1730-, is de 
Keure van 29 November 1686* nopens de publieke 
Vendutien ^ en Verkoopingen van de Manuf azu- 
ren, niet alleen gerenoveert, maar ook eenige 
- . dr- 



VAN' AMSTERDAM. 113 

if/t/j^M^/^ dus verandert en geamplieertJ Datflegtt 
zulke. Ma72ufa&uren zullen ver'kogt mogen worden, 
die uit Boedels van ^erf kuizen komen ; die aan Cre- 
diteuren vervallen zijn ; de welke op reis hefchaadigt , 
of van eén vrugtehoze Voijagie te rug gekomen zijn^^ 
dietoteenfcheiding van Handel en Maatfchappije hehoo- 
reny of beleent zijn ; welke hier nia gefahriceert wor- 
den; of'^an zulke die uit haare Negotie fcheidem Fa^ 
Zijde ^ Wolk en Gaar en gemengde Stoffen^ niet min^ 
det dan twee ftukken te gelijk y houdende ten minjién 
80 ellen. Van Wolle Stof en niet minder dan drie 
ftukken y houdende ten minsten 60 : Ellen, Fan 
Lakens niet mi^ider dan twee volle ftukken ^ hou* 
dende ten minften 60 , Ellen . Van Baaijen , 
Carft^ijen^ Flenellen^ Frifaden^ &c. niet min- 
der dan vief volle ftukken. Van Zijde4inten ^ Kanten^ 
en Kousfen^ Gom en Silver dito^ en Galamerijen'^- 
niet minder dan de waarde van 50 gulden in een koÓpi^ 
Van Turks Grijn en Trijp^ niet minder dan drie. volle: 
ftukken in een .koop. De laatfte koop mag alleen 
minder zijn , of als' er zoo veel niet in een Boedel of Car* 
gazoen is^ &c,'. Bij^fP^equestóm Verkoop te verzoe- 
ken^ moet een petta^ Lijsp van alk de Manufa&uren 
gevoegt^y en een dubbelt op. Secretarijgebragt worden^ 
Een Makelaar ^of ander tegen de'zen handelende ^^^i^^ 
beurt 500 Giitden^ enMj faute vanMtalinge^, werdat 
voor zes Maanden van zijn Ampt gefuspendeert ^ maat: 
voor de tsHedemadl van zijn Ampt gepriveert. Tii", 
de bekeuringe worden mede gequatificeert ^ de Overlie*: 
den van V Groote J^ramers-Giidt ^ aan welke. 7nede\ 
Copije van de Lijst zal moeten behandigt warden; Sftv 
Volgens Willekeuren van dato ^^Jan. 1734. is- 
verftaani Dat, van nu voortaan niemand zal ver- 
moogen eenige , Ujwaaten , Neteldoeken , . of Oost- 
tndifthe Stoffen ogrpublieke Verkoopingen te veilen 
ofte yexkQopenj»- als in dezer voegen; ;. 

H ' 10 Stuk- 



114 KOOPHANDEL 

io Siukjes teffens a fio : en dacit onder ^ ieder ftukjt. 
8 .-^^ yanfioi m f20, üderftuh 

4 .-_ _ 20:-^ 50, 

2 ^ — — 50: — 70, 

■ ËmStuk — 70: en daar ho^en^ ieder ftüh 

- Doch zijn hier uitgeflooten die Goederen, die 
Origineelijk refulteeren-, uit Boedels van Sterfhui- 
zen, fcheiding van Negotie, of die bij verloop 
aan de Crediteurs vervallen zijn. Geen Make- 
laar, of wie de Verkooping dirigeert, mag anders 
handelen, met meerder of andere Goederen, als 
waar toe Confent van haar Ed. Gr. Achtb. is ge* 
obtineert; of anders hier tegens contrarieerende, 
of zonder Afllager, en buiten de prefentie van 
een der Klerken van Secretarije Verkoopende, 
verbeurt een boete van ƒ 500. en de Makelaar^ 
zal bij faute van betaalinge, voor de eerfte reis 
voor 6 Maanden van zijn Bediening gefuspendeert, 
en de tweede reize van zijn Bediening gepriveert 
wotden; tnt. 

Volgens Plakaat van de Heeren Staaten Gene- 
raal der Fereenigde Nederlanden^ gepubliceert in 
de Maand van September 1732. ten voordeele van 
de^^^ en West-tndifche Compagnien dezer Landen ^ 
tot weeringe van alle Buitenlandfche Compagnien^ 
en vaart naar Oo$t- of West-Indien-^ werdt aan alle 
Makelaars verboden, zich te bemoeijen met eenige 
vreemde Actiën, Subfcriptien,Wisfel, Bodeme- 
rije, Asfurantie, of diergelijken ; op poene om 
van haar Ampt verfteeken te worden , en daaren- 
boven 1000 Gulden te verbeuren : behalvennog, 
dat de Kooper of Verkooper viermaal de waarde 
daarenboven verbeurt, daarvan den Aanbrenger 
denderde zal hebben; en daarenboven 1000 Gul- 
den van iedere partije, uit de Kas van de Oost- 
...^.,•. :. en 



VAN AMSTERDAM. 115 

en n^est-Indifche Comp, , zullende daarenboven op 
dezen ongeöorloofden Handel , in gevalle van 
verfchil * geen recht gedaan worden ; &c. 

De Makelaars in Wijnen , moeten van alle pu- 
blieke Verkoopingen in het bekken, 't zij de Wij- 
nen worden opgehouden dan niet, voor hunne 
moeite trekken de helft van de Courtagie van dat 
geen dat word opgehouden en onverkogt gelaten, 

DERDE KAPITTEL. 

Van de Wisselbrieven. 

De naem Wisfelbrief is naer alk waerfchijnlijk- 
heid daaruit voorgekomen , dat men voor gereed 
geld een brief of handfchrift koopt of inwisfelt, 
om uit krachte van dien öp eene andere plaets de 
waerde daer weder voor te ontfangen, of zooda- 
nigen gelchrift aen anderen over te maken aen 
wien men fchuldig is, op dat die daer door van 
ons worden betaeld • zonder dat men genoodzaekt 
zij hen geld in fpetie over te zenden, waer door 
dan niet alleen de vi*acht uitgewonnen, maer ook 
het gevaer ontgaen word , waer aen zoodanig 
geld op de reize zoude zijn blootgefteld, behalven 
dat menigmalen die munt niet genoegzaam te be- 
komen is, welke in zekere landen of plaetfen al- 
leen gangbaer is. Dit alles word door middel van 
de Wisfelbrieven voorgekomen. 

Wat de uitvinding derzelven betreft, het blijkt 
niet uit de gefchiedenisfe des koophandels dat de 
Ouden kennis hebben gehad van Wisfelbrieven, 
Volgens het algemeen gevoelen zijn zij uitgevon* 
'den door de Joden, welke, onder de^ regeringe 
van Dagobert, in den jare 640, en naderhand 
door PMippus Augustus, en Philippus Longus, 

H 2 In 



ti6 KOOPHANDEL 

in de jaren 1181. en 1316, uit Vrankrijk gedi-e^. 
ven, zich naer Lombardijen begaven, ahvaer zij 
den buitenlandfchen Kooplieden en Reizigers ze- 
kere handfchriften, of geheime brieven ter hand 
ftelden, op welken deze de door hen bij hunne 
vrienden in Vrankrijk agter gelaten gelden of ef- 
feden konden ontfangen. i ; : . 
. Van het zelfde middel hebbén zich de Gibelij- 
nen bedient , welke door de Guelfen uit Italiën 
verdi-even , naer Amfterdam weken , alwaer zij de 
eerfte waren die het middel van Wisfelbrieven 
hebben ingevoerf, welke zij Poh'zze di Cambio 
noemden. Die van Amfterdam zijn derhalven de 
eérften geweest welke, buiten noodzaeklijkheidl 
aen hunnen kant, zich van Wisfelbrieven bedient^ 
en ciiis dit gemakgevend gedeelte des Koophandels 
door gantsch Europa verfpreid hebben, welk 
voorbeeld welhaest door de Kooplieden en Nego- 
tianten vati andere landen werd nagevolgt , noch- 
tans bleef Amfterdam de plaets die den Wisfel- 
handel van bïina geheel Europa regelde, zoo door 
de groote bezittingei}, als het uitmuntend Credit ^ 
A^aerin haer inwoonders reeds vroeg geweest zijn, 
pit middel is: thans van die onmisbare noodzaek- 
lijkhaid geivotden , dat men met grond zoude mo- 
gen zeggen dat zond6r Wisfelbrieven geen handel 
te drijven is ; jammer is het maer dat dezelve fom- 
tijds zoO-fchandig misbruikt worden, door het 
uitgeven van Wisfelbrieven op Correspondenten 
bij w.elken men niet te goeds, heeft, die dan ttn 
vervalt^de den eerften trekker weder betrekken, 
welke daer door tijd wint, en geld in handen 
krijgt, doch het welk, door de kosten en veran- 
deringen van Wisfel , fomtiids duur te ftaen konit- < 
: De handfchriften nu die wij Wisfelbrieven 
noemen: , zijn meest van eenen algemeene-n vast- 

ge- 



VAN AMSTERDAM. 117 

geftelden inhoud. Daer bij word voor eerst ge- 
noemt de plaets alwaer de trekker woond , béne- 
vens de dag en het jaer der ttekking. 2. Dé tijd 
van betaling, 3. Aan wien te betalen. 4, De 
fonj-Pf het belopp._ 5. De Cours van Wisfel, 
zoo de fom in vreemde fpetie uitgedrukt is. 6. Van 
wieri de waerdè' ontfangen is, of met wi0n des- 
wegens rekening moet gehouden worden. 7. Des 
trekkei-5 naem. '8;. Door ;wien en \vaer te beta- 
len. •— Om echter'daer van een volledig denk-i 
beeld te geven zullen; wij alhier'lateu volgen eeni^ 
ge formulieren , door welke voorbeelden men in 
ftaet zal zijn om zelf Wisfelbrieven op temaken. 

Amflerdam Ie . .^Aóut 1774. pour Ducat 250 
a 375 nïaravadis paf ducat. 

A ufance et demie payez paj: cette .,. * . dè chan- 
ge t rordre de.^ ; ... deux. cent jan^uante Ducats^ 
a trois cent feptante cinq Maravadifes par Ducats , 
vielle monye^ valeur . . . . . que pasferez fuivant 
avis 

Monfieür 

Mr. 

a Cadix. Sevilk^.o^x Madrid.nti'gi^i -.■ 

Amfterdam ...... voor daelder^4iii'i:a.''S2 S lubs 

Panco. .:4'\jf;:. .. 

Een maendna dato gelieft te betalen deze mijne • . . 
Wisfelbrief acn de ordre van- .i.,.? Daelders "... 
Schellingen, van^twèejett denïg Schellingen LuW 
ipinco per.daelder:, /de waerde ;>/... en fteldoÊ 
tekening : 7 ^--.j-: ■ 
Jlamburg^ .u ;. 



>:A t 



H 5 Am^ 



113 KOOPHANDEL 

Amfterdam Per it aSoo. de 400 ReeSé 

A ufance Crufades, de quatre cent Rees 

par Crufade v-jq^t. 

i... a Lisbonne, ,^j ,..-, 



Amfterdam •^••^rPer W..,. de 60 fols tour- 
nois. 7^ r .f 

A deux ufances . . . . Ecus , a foixante fols tour- 
nois par Ecu, en especes d'or ou d'argent, au 
Cours, poid & tiltre a nous ici connu cc jour, 
et non autremenL 

^Paris. .-:. j ; ;: :- i; 



Ci^-C ■:. ■ . • '[ 


. »^ f . ; 


■r .;rrrA 


Amfterdam . • . . . 


.PourP. 
ares de 3 


- - - de 8 reaux. A ufkn- 


ce payez . . . . Piast 
'. .-iLivoume,'< 


huk reaux la Piasti*e.,> 

■•'■ '■■■ '."::[.' 



Amfterdam Per ^ vlaems Banco a 445 

grosch. 

Vijftien dagen na dato .... Ponden . . . Schellin- 
gen... Grooten Vlaemsch Banco, tot vier hon^ 
^rt vijf en veertig grosfchen in goed Wisfelgeld , 
per Pond Vlaemsch' w.*^ •. 00/. ..... : 'i;i, r^^lbr/y 

tcDantzig,, -^ - .ojn>.a 

'Er komen dan gemeenlijk vier perfouetiJn 'd/ft 
Wisfelbrieve»wor; de Remittant of Kooper;id<é 
Trekker; de Acceptant, en de Houder, of hj* 
die eindelijk de waerde ontfangt ter plaetfc op wie}» 
ke dö Wisfellaief getrokken is. 



r 7 



Van 



VAN AMSTERDAM. 119 

Van het Accepteren der 
Wisselbrieven, 

Zoo haest een Wisfelbrief ter plaetze gekomen 
is alwaer de betrokkene woond, moet dezelve 
^en hem vertoond woi-den, om daer op te ver- 
krijgen acceptatie; dit woord beteekent aennemcn^ 
verbindende zich de Acceptant da^r door om^ ten 
geftelden tijde, de bepaelde fo;n te voldoen. Zulks 
gefchi^d van Wisfelbrieven , op zekeren dag, of 
eenigen tijd na dato, of ulo, te betalen, alleen 
met onderfchrijving van het woord aengenotnen: 
waer bij de fae^okkene zijn' naem field; bij Wis- 
felbrieven die na zicht, of op ufo die na zicht 
beteekent, getrokken zijn, fteld men daer bene^ 
vens den dag der acceptatie, en^van>idenzelven 
begint men den tijd der betaling te- rekenen. ^'De 
aenneming kan ook gefchieden^ onder zekere re- 
firi6iien , dat is , met verandering van den tijd', of 
van de fom: doch de vertooner of houder doet 
onvoorzichtig, wannj^er hij zichv zonder last van 
den remittant, met zoodanig eeiae gelimiteerde of 
vporwaerdige acceptatie laet vergenoegen , immers , 
alle de gevolgen van dien zijn voor zijne rekening, 
de betrokkene kan ook ^ccept^renfupra protest ;tex 
eere van den Wisfelbrief of van den trekker, wan- 
neer hij zwarigheit maekt, orn zulks ftridt eti een- 
voudig naer den inhoud des Wi^felsbriefs te doen. 
Hij kai\ ook accepteren met voorbehouding orai 
op den vervaldag te declai-eren of hij die, be- 
taeld e^voudig naer den inhoud, of onder pro- 
test ter eere en voor rekening van den ti-ekker of 
van eenen der endorfanten. Ook kan de Wisfel- 
brief ftr^dig zijn met het advijs," en dan kan hij 
accepteren „ om op rekening te Hellen." Voorts 
zijn Qr vele andere gevallen die in J. Pijoqnsens 

H 4 ms- 



Ï20 KOOP H AND EL 

Wisfel^ijl vjoïdtn opgegeven, en de manier aem 
getoont hoe zich daer in te gedragen. 

Wie een ongeaccepteerden Wisfelbrief ontfangt 
'zend,denzelven:aen hét huis vVait den betrokke- 
jién^.en het is xie gewoonte die - aldaer te laten, 
-^/dezelve kan:.worden nageziénv doch voor het 
.afgaen van dei-volgehde post' moét men hem we- 
ider doen af halen. • \ 'O ; ;;:: / . ;; ; . ;..v 
'Men. is niet rgehouden:- terftorid J van^i^d» 
>7c^^j!)r<i^/(? te ' Utenr.'protestereii ^1 ifA^^ 
ihetiveiligüeis. r:: ,; . .Jj m '.[\i ■•■,-■::.. 
.v-Het protest: göfehied zijnde i^liéttÖ: dé houdet 
«ijn' récht bej^iiaettvieti kan béide ^ Wisfelbrief- en 
pi-Qtest opzenden, ofwel het laetfte alleen , vöbr- 
naméntlijk wanrLeer.-'er. waerfchijnlijkheid is daö 
•de acceitatiernag^ volgen zai- '.jb 7.' ; : j;^ >\\yr 
^ Van Wisfeifcrïeveii,dienaéipÖ<i]^ 
of wijd overjZee mtaetéii ter^glgezonden Wö^dé^?^ 
2endmeni_veiligsthet protest^van non acceptatie: 
alleen, om^ wanneer de betaling- 'editer volgt / 
dezelve op den Wisfelbrief te fcunnöft ontfangeliy 
docll ZOO! niét, -ais dan den Wisfelbrief mét 'pó*0i-' 
test van non betaling te rug te' zenden, en' 'dé' 
vervaltijd wórd gerekent van delf': dag dat» h'eé 
protest van non acceptatie gédaenfe." Zulks wori 

oosk'wit discretie f «en zonder 'gèvaer^', onitrèHt an-^ 
dfiEO Wisfelbrievenc gedaen. ^:r*TT^')cfehv;7^. iid -idsiï 

.:»fiihnelandfchérWiifelbrieverf'tiröföfen zöö^iftöf^ 
«en iiet , Wislelregt niet gebondëh, en ^nitt-'^^t 
hségtt als asfignatien .aéngemerktr ' - Veelen f ^ig^' 
renrdiete accepte'resn, én dé meestQ houdeiS ^ro^ 
festéren* van zoodanig 'refus^öiet*;v /•- -j -i^ i>.oi 
I'Biötfenlandfche; Wisfelbrieven' moeten '^^iöfe:éi*j 
^KöeueiiT^an den. 2^90; December: 16,64; '<j^^o(ès^' 
tjeercij/ en . mët liet protest van ^tam .. .betali%'tö^* 
geirden tareUkd; té ruggezondien worden^ en oi>- 



VAN AMSTERDAdM. m 

betaeld van daer te rug keerende, hebben dé 
Houders tegen den acceptant recht van Gijzeling 
óp derzelver perfoonen , en arrest óp "hunne goe- 
deren.- ' • 

Wanneer blijkt dat de trekker van een Wisfe^ 
brief gefailleert is, behoeft men den Wisfelbrief 
niet te rug te zenden, volgens keure van 1679. 
' Het intrekken Van cene mondeling gedane ac- 
ceptatie geld niet, als de houder de aenneming 
met twee getuigen bewijzen kan. ■' 

De houdei' moet zich provifioneel met de ac- 
ceptatie des betrokkenen vergenoegen, hoe liegt 
een betaler hij z^*.»vhfr?i:Vr; j '^'jvyf n'y/t.y ':^i- 

Iemand anders, buiten de betrokkene, aenbie- 
dende een Wisfelbrief te accepteren, behoeft de 
houder daer mede niet • tè vreden te zijn. ' • i^; • '// 

Tot voorkoming van het retourneren varr^ Wfe- 
felbrieven, fteJlen diftige Kooplieden gemeenlijk 
onder de Wisielbrieven , die zij van anderen koo^ 
pen, dat men in gevcil . van weigering zich hebbe 
te vervoegen bij die geene welke zij opgeven , 
gefchiedende met deze woorden: ,, In cas van 
xioadbijN.R voor AB. 

• Dieeeü WisfèlbddF onder protest accepteert 
moet aen den houder de protestkostcn betalen. 

Het protesteren is eigentlijk een daed van eei^ 
Notaris en twee" getuigen, door wien men ge 
rechtlijk doet aenzeggen, dat de betrokkene zal 
hebben te accepteren of te betalen, of dat bij 
foute van dien , alle kosten, fchade, én inrei/es- 
Jen eindelijk ten laste des trekkers komen. . 

: Dit pi'otest heeft zulk een kragt,. dat daer door 
alleen eene fchuld geformeert word ten laste vati 
wiên^het aengaen mag, en de penningen dezer. 
Wislellchuld zijn intrest onderhevig Van den tijd^ 
^^en, óf) welkende betaling ^oude hebben moe- 

H ^ teit 



12^ KOOPHANDEL 

ten gefchiedcn , en de rembourfering van het ge- 
heel moet op de eerlle aennianing gedaen worden. 

Bi] dezen intrest worden de kosten van Her- 
wisfel , Protest, Provifie, Courtagie en port 
van brieven ge voegt en daer uit vind men hoe- 
veel de trekker te betalen of te vergoeden heeft. 

Men heeft getwijflelt of men tegen een En- 
dosiant, wel liet zelfde recht van Giizeling* 
en arrest hebbe, als tegen een' trekker, vor>r 
dat de Wisfelbrief aen den trekker te rug ge- 
zonden ware: Dan bij eene keure van den 
2o Januari) 17(^4, word aen den houder geliik 
recht gegeven tegen den Endosfant, als hij heeft 
tegen den trekker. 

Alle afwijkingen van den flriclcn inlioud cenes 
Wisfelbriefs zijn ten pcricule van hem die zich 
daer mede lier vergcnoc;j;en of te vrede Hellen. 

Een Wisfelbrief geprotesteert te rug komende, 
bij fuite van acceptatie , liceft de liouder het 
in zijn macht om de betaling en herwisiel te 
eisfchen , even als dezelve bij faute van betaling 
ware geprotesteert, ofwel om Cautie, voorde 
betaling ten vervaldage te doen ftellen. Maar 
de meeste trekkers g^\Q.n het CapitaeU 't gQ,Q.\\ 
zij daer voor ontfangen hadden, aen den hou- 
der ten eerden wederom. 

Het accepteren verbind tot betaling., derhal- 
ven is het eerfte eene vrije daed, en de weige- 
ring van dien llrekt tot gtQ.\\z fcliande , maer 
niet te betalen wat men geaccepteerd had , geeft 
infolventie te kennen. 

De Wisfelbrieven alhier gefloten moeten, bij- 
achterblijvende betaling, worden geprotesteert, 
naer de rechten, obfervatien en colluimen der 
plaetfen, alwaer de betaling zoude hebben 
moeten gefchieden, volgens keure 'm dato 31 
JuHj 1660. Wan- 



VAN AMSTERDAM- laj 

Wanneer iemand, in Amfteixlim niet woon- 
achtig, een Wisfelbrief ten zijnen laste en die 
echter aldaer betaeld moet worden, aenneemt, 
kan hij niet voHlaen met eene eenvoudige accept 
tatie , maer is gehouden tefFens aentewijzen waer 
de houder ten vervaldage de gelden alhier ont- 
fangen kan, \ f>>nRa 

HeJIWI S SE L, 

Door dit woord verftaet men alle onkostéfl 
en fchaden, welke door het te rug keeren eenes 
niet geaccepteerden of niet betaelden Wisfelbriefe, 
veroorzaekt worden. . ^ 

De berekening derzelven kan op tweederlei 
wijze gefchieden. In het eene geval legt men 
de waerde , welke voor den Wisfèlbrief ontfan- 
gen is, ten grondflag, en men berekent daervaii 
Intrest. In het tweede geval beregent men de 
fomma of waerde des Wisfels, met de diier by 
gevoegde Kosten, Pro vifie en Courtagie, tÖic 
den Cours der plaetfe van waer dezelve te rug 
komt. De houder mag willekeurig een dezer 
berekeningen verkiezen. Zie hier van beiden 
een voorbeeld. 

A. trekt een wisfelbrief , ten behoeve van.B, 
uit Amfterdam, op Parijs, groot looo Kroöne^ 
^ot 53 k^^ zoo ontfangt hij daer voor ƒ 1325 
Banco. Deze Wisfelbrieif komt? onbetaeid ni^ 
protest te rug, en volgens het', eQi'fte voorft^a 
maekt men des wegens de voljeivie; rekening ^cgj^ 

W. 1000 a 53 ^ op Parijs Batóc?/ 1325 • --^ 
Pi'otest in Parijs 30 fols/- : 13:8 • 
Provifie } percent • . 6 : 15 : - 



m 



T!^4 KOOPHANDEL 

Briefporten • . . i : — :- 
Intr: vanssdag: a4pc-8 ; 5 : - 

• qt. uvin^y: ^^ m^h'^f 23: ÜB a^J 

- vZoo dat A wederom moet be- :^ 

talen . . . Banco/ 1348:8 : 8 

Volgens het tweede voorftel gaet men aldus 
te werk. 

Een onbetaelden Wisfelbrief groot 
y^. 1000 zijn . . . .^ ..c^ 3ooo;:hV-'. 

• Protest in Parrjs . . c^ imo^t ,i:-...-l'Sim 
.- Provifie i' percent . . i5:r-trt.i;-.o3at>-'jKüp3$iij 

pourtagie { percent . 15 : — : - / .': Mr-virimov 

-':rgetrokk^n (3^* zM?: tot 53J ^ ' 'i^^'^ 
bedragen,., .• . i' '^ 1^^^"^^ ƒ i345-'.4T^ 

• I I »iii ,1* tl I hl fc 



Jtf'iï/'ïnbét 'Wederom ' bèta^ - -^"^ -^ 

^gji';n:>, ocor jfyjr.. ..;.m ^^,^ '1350 1/4:^^ 

!^^^5^ij fielten laltóer, dat yöói^ '^oodanigeri ge- 

,'gföteiteerderi Wisfelbrief ^^^ -Wgi^ herö'ókkën 

^tfd, maer waanneer zulks op ï^;*^ gefchied ware-, 

*28o'- tnoek aen A. weder vergoed zijn ■ gewor- 

.^U de Intrest van, den. 4ag aen i^t hijrembour- 

feert tot bp <^en dag dat de;, aldus getrokkene 

Wisfelbrief betaeil4 word, alzoo bet zeker is dat 

hem een nadeeKg4r;€ours'beri^|c|^ 

j^^ op zicht' getrokken vr^é:'^ ■*■ ^ ^ "^^ "" 



VAN AMSTERDAM. tas 

In de voorgeftelde gevallen komt een Wisfel* 
brief, van de aengewezen plaets der betaling,, 
direél te rug , dan 'er zijn meenigmalen gefchil- 
len ontftaen, door te meenen, dat een trekker 
verplicht zoude zijn, om zijn traitte , welke over 
verfcheiden plaetfen geremiteert is, met de her- 
%nsfel over alle die plaetfen :, te rembourferen. Doch 
zulk eene vordering zoude tegen alle recht en 
billijkheid ftrijden , want de trekker heeft de aan- 
wijzing der betaling , bij voorbeeld te Parijs ge- 
daan, en niet over Morlaix, Nantes, en andere 
plaetfen. Indien de nemer die ten zijnen voor- 
deele, of gemakke aldus heeft geremiteert, moet 
hij ook de fchade daer van dragen. 

Uit het hier voren gezegde kan men eenig- 
Cnts opmaken hoe fchadelijk het onbetaeld kee- 
ren van Wisielbrieven voor eenen trekker zijn 
moet , welk eene omzichtigheid in het ftuk van 
wisfelen vereischt word, en hoe het niet onge- 
meen is, dat, door eenen uitgebreiden handel 
in dien tak, en de daer uit fpruitende onver-*, 
wachte rembourfementen , de gegoedfte man in 
ongelegenheid gerake. Van dit alles hebben wij 
in den jare 1763 de bewijzen al te fterk onder- 
vonden; want het is zeker dat de toenmalige 
bankbreuken meest uit al te groote wisfelverbinte- 
nisfen, tusfen eenige voorname Kooplieden in 
Amllerdam , Hamburg , Berlijn en Zweden ontftaen 
zijn , en dat deze wederom hunnen oorfprong had- 
den uit de meerdere waerde van het geen wij naaf 
het Noorden zenden boven het geen wij van daei^ 
ontfangen, waer door reeds federt viiftig of zes- 
tig jarei) de hoofdfom van het geen de Buiten- 
landers ons meerder fchuldig werden was aange^ 
groeit, en vantijd tot tijd nog r vermeerdert met 
LitrQsfen en andere onkosten, voor welk alles 

z9 



iB* KOOPHANDEL 

Tiy'oiii'met circulerend papier betaelden , terwijl 
de circulatie van dat papier daerenboven hen zoo 
veel koste , dat zulks, naer vrij naeuwkeurige 
opgaven, vijftien malen de reek effe&en in Hol- 
land overtrof. Deze en meer andere oorzaken 
brachten te weeg dat, in minder dan een maend , 
meer dan vijftig Kooplieden binnen Amfterdam , 
eh over de zestig in Hamburg , zich Infohent 
verklaren moesten, behalven die in Altona. Ber- 
lijn, Leipzig, Lubeck, en op andere plaetfen: 
en het grootfte deel hunner beftond uit Lieden ^ 
die, voor dit toeval, een reël aanzienlijk ver- 
mogen bezaten. De vrees voor een geheel ver- 
val van handel en credit was zoo groot, en het 
belang . dat men in het in ftandliouden onzer 
Amfterdamfchen Kooplieden ftelde , zoo aenmer- 
kelijk, dat zelf gekroonde Hoofden den Heeren 
Staten op het ijverigste aenmaenden en verzoch- 
ten daer toe gepaste middelen te beramen. De 
Bank van Amfterdam ftelde , ter ftremming van 
den vooitgang dezer rampen, ook alles te werk, 
én nam voor aenzienlijke fommen goud en zil- 
vers aen om daer voor Bankgeld te verfohaffcn. 
De Kooplieden van Hamburg hadden die van 
Amfterdam reeds gedreigt dat, zoo men de wan- 
kelende huizen van negotie alhier niet ftaende 
hield, zij op hunne beurt hunne eigen betalin- 
gen zouden opfchorten, en geen Contraprotes- 
ten remhourferen ^ en mogelijk zijn onze Koop- 
lieden daer door mede in het denkbeeld geraekt 
van alle traittes op Amfterdammers gedaen , voor 
Buitenlandfche rekening zonder dat zij de waerde 
daer voor ofitfangen hadden , fchoon geaccepteeit , 
niet te voldoen, immers, men liet zijne accep- 
tatien keeren , en andere kogten zich van hunne 
mdorfementen voor zekere procenten uf, door 
ir welk 



VAN AMSTERDAM. ttit 

welk middel zich vele ftaende hielden, en hun 
verlies bij de buitenlandfche Bankbreuken ver- 
minderden. 

De Vervaltijd van Wisselbrieven, 
EN Respijt- of Gratiedagen. 

De vervaltijd van eenen Wisfelbrief , is die 
tijd op welken dezelve , zonder de gratie dagen 
te rekenen, betaelt worden moet, het welk ge- 
meenlijk word uitgedrukt, door op zicht. Op ze^ 
ker getal dagen ^ weeken^ of maenden na zicht. 
Op zeker getal dagen ; weken of maenden na dato. 
Op half ufoy een ufo ^ twee ufo ^ drie ufo, enz* 
Op eenen zekeren bepaalden dag^ of op zekere aen* 
Jiaende Misfen of jaermarktefu 

Een Wisfelbrief op zicht vervalt op het oogen- 
bUk dat die aen den betrokkenen vertoond word , 
en een goed betaler zal de voldoening zelden 
tot den volgenden dag uitftellen. Want men on- 
derftelddat niemand opzicht zal trekken, ten zij 
hij gelden bij den betrokkenen in kasfehcbbe , daer- 
ombetaeldmen voor dezelven gemeenlijk meer dan 
voor anderen. De houder van zoodanig een Wis- 
felbrief heeft, bij achterblijving van oogenbliklij- 
ke voldoening, het recht van terflond te laten protes- 
teren ; echter is men daer omtrent zoo geflreng niet. 

Een Wisfelbrief op zicht per Casfa^ is gelijk 
met eenen op zicht ^ en deze laetfte heeft zoo 
min als de eerfte eenige refpijt dagen ; fchoon 
fommigen in dit gevoelen zijn. 

Op zeker getal dagen p weken ^ of maenden na 
zicht getrokken zijnde, moet 'er zoo veel tijd 
na de vertooning of acceptatie worden voldaen, 
en bij het weigeren van aenneming en daer op 
|evolgt protest, word de vervaltijd verftaen van 

den 



/gfii K o o P H A N D E L 

den dag des protest gerekent te moeten wordeli. 
Indien een Wisfelbrief getrokken is op ufo ^ en 
opeen plaats alwaer dit, bijvoorbeeld, eenmaend 
nazicht beduid, als dan rekent rnen van maend, 
tot njaend^ dat is, getrokken den i6 Meij, zoo 
vervalt die Wisfelbrief den i6 Junij: ware nii 
dezelve op 30 dagen na dato getrokken , zoude 
hij den 15 Junij zijn vervallen geweest. 

Op zéker getal dagen ^ weken ^ of maanden n(ê 
dato geti'okken zijnde, vei*valt zoo veel tijd na 
de dagteekening des Wisfelbriefs , hèt welk om- 
trent de twee cerfte bepalingen zeer klaer is, 
doch ten opzigte der maenden ftaat aen te mer- 
*ken, dat een Wisfelbrief getrokken den 31 Ja-. 
iiuarij , een maend nu dato , den !^8 Februarij ver-, 
valt. Even zoo gaet men te werk, wanneer in 
placts van rnaend het woord ufo gebruikt is , uit- 
gezondert alleen in Vrankjrijk, alwaer het woord 
iifo, in allen gevallen zonder uitzondering , vóof 
dertig dagen gerekent word; zoo mede te Ge- 
lieve, voor "briëyen uit Holland, Engeland eri 
Vrankrijk. getrokken. Somtijds trekt men Wis- 
felbrieven op de helft eener maend te betalen, 
wqlke altijd den vijftienden van zulk eene maend 
vervallen; Qf wel^ dog meest in Vrankiijk i» 
^, dans tout. Ie Courant du. mois de • — ^" gedurende 
de ioopende maend vany — en hier door vcxftaat, 
men dat de betrokkene op alle dagen dier maend 
betalen, maer ook tot op/den. laetften dag der- 
zelve, uitftellen kan. r;,,^^'.; \\''. "r^un 

Op Half ufo 9 enz. Dit woord «Tö heeft óiider- 
fcheiden bcteekenisfen naer en van de plaetfen 
waer op gewisfelt word, waeroiri wij ter onder-* 
richting de volgende tafel lüer inlasfen. 



VAN AMSTERDAM. 12^ 

Van Amftr op Frankf : aen den Mein 14 dagen na zicht; 

op Parijs . i . Een maend van 30 dagen 

op Geneve . . idem 

op Genua . •. . Twee maenden na dato. 

op Hamburg . . Een loopende maend na dato; 

op Lisfabon ; . Twee dito. 

op London , , Een dito. 

op Spanje . . . Twee dito. 

op Venetieii . ; Twee dito. 

op Wenen . . . Zes weken na dato. 

Uit Frankfort, Nurnburg, en geheel Duitsland ^ 

200 ook uit Bafel, Bern, St. Gall, en Zwit- 

ferland . .14 dagen na zicht. 

uit Dantzig , Konigs-r j.^ ^^^^^ ^^ ^j^I^^. 
bergen, en Riga . -> 

Uit Antwerpen , Gene-i g ^^^^^ „^ dato, 
ve, London en Parijs > 

uit Venetië, & geheel Italië ^ Twee maendeii 
Spanje , Portugal , Turin J" na dato. 
Te Berlijn, rekent men voor ufo; 14 dagen na den da^ 

der acceptatie. 
Te Bremen. uit Dwtsland . . 14 dagen na zicht. 

uit London . . . Een maand na dato. 
Te Cadix, is ufo meest altijd. Twee maenden na dato; 

uitgezondert voor Wisfelbrieven uit Vrank- 

rijk, zijnde dan maer Van een maend, fom- 

tijds 6 weken. • - - 

Te Dantzig. i . . ; .- . . 14. d^gén ha dfe acceptatie; 
Te Florence, uit Venetië- en Rome. is dagen na zicht; 

de dag der accejitatie 'er mede in begrepen; 
Te Genua, uit Amftcrdam, Spanje, en Portugael. 
• Twee maenden na dato. 

uit Ldridon .... • Drie dito. 

uit Venetië en Rome . 14 dagen na zich; 

uit Livorno en Milaan 8 dagen na zicht. 

uit Napel Si ; • . . ; 22 dagen na zicht. 
Te Geneve. uit Holland, Engeland, Frankrijk. 

Eeri mdend van dertig dagen na zicht 

uit Duitsland en Italië. 15 dagen na zicht. 
Te Hamburg. uit Augsburg, Frankfovt,T 14 diJgen njl iichi: 

Neurenburg, WeenenVdie der acceptatie 

en geheel Duitsland. . . J'ef in begrepen. 

uit Frankrijk en London . . ; Een maentj 

na dato; 

uit Portugal, Spanje en Venetien. Twe^ 

maenden na dato'. 

I Te 



ijo KOOPHANDEL 

Tc Keulen ....... 14 dagen jia zicht. 

Te Leipzig gemeenlijk van alle plaetfen. . 14 dagen na 

de acceptatie. 
Tc Lisfabon. uit Spanje .... 15 dagen na zicht. 

uit London • • . 30 dagen na zicht. 
uit Holland en Duitsland.^ Twee maenden 

na dato. 
uit Vrankrijk ... 60 dagen na dato. 
uit Ierland federt 1749. -^drie maenden na 
& uit Italië . . . / dato 

TcLivorno. uit Amfterdam, Antwerpen,") Twee 

Hamburg, Keulen, Cadix,> maanden na 
en Madrid . . . J dato 

Uit Parijs, Lijon en Marfeille. . 30 dagen 

na dato. 

uit Lisfabon en London.Drie maenden na dato. 

uit Napels, Venetië, Cremona, on dz^en na 

Piacenca, Bergamo, Mantua ; ^ ^° °?|r' "^ 

Reggio, Modena en Brescia. ^ 

uit Boulogne, Florence, Lucca,") « dagen na 

Pistoija, Siena, Piza en Fer-f ^ zicht. ' 

rara -^ 

uit Genua, Milaen, Turin en-j 8 dagen na 
Masfa . . • . ƒ zicht, 
uit Palermo en Mesfina. Een mdend na zicht* 
of 2 maenden na dato. 
uit Sardinien . . Een maénd na zieht> 
uit Avignon . . .45 dagen na dato. 
uit Perugia . * . . 5 dagen na zicht, 
uit Tarento, Bari en Lecce. a? dagen na 

zicht, 
uit Rome . . . . 10 dagen na zicht, of 

15 dagen na dato. 
uit Ancona ,Pasfaro en Remini , 10 dagen na zicht, 
uit geheel Switferland 8 dagen na zicht. 
TcLondon. uit Duitsland, Holland en Braband. Een 

maend na dato. 
uit Spanje en Portugal. Twee maenden na dato. 
uit Italië .... Drie maenden na dato. 
Tc Madrid, uit Pai'ijs, London en Genua. . 60 dagen 

na dato. 

uit Amfterdam. . Twee maenden na dato. 

uit Rome . . . Drie maenden na dato. 

Te Marfeille. uit Spanje en Portugal., 60 dagen na dato. 

uit andere plaetfen. . . 30 dagen na dato. 

Te Milaen. uit Genua ... 8 dagen na de acceptatie 

ttit 



VAN AMSTERDAM t%t 

uit Venetië. ... 20 dagen na dato. 
uit Livorno, Rome, Augsburgi 15 dagen na 
en Weenen. . . . J de acceptatie, 
uit Amfterdam. . . Twee maenden na dato. 
uit London . . . Drie maenden na dato. 
Te Napels, uit Rome ... 8 dagen na zicht. 

uit Florence , . is dagen na zicht, of 

20 dagen na dato. 
uit Venetië. . . 15 dagen na de acceptatie, 
uit Genua en Livorno. 22 dagen na zicht, 
uit Spanje . . . Twee maenden na dato. 
TeNurnberg. enkel of ordinaar ufo 15 dagen na zicht, 
doppio, of dubbel ufo, 30 dito. 
anderhalf ufo . . . 23 dito. 
half ufo . , . . 8 dito. 
Te Parijs, uit Spanje en Portugal. . . 60 dagen na dato. 
uit alle andere plaetfen. . 30 dagen na dato. 
Te Praeg. uit alle plaetfen 14 dagen na de acceptatie. 
Te Rome. Deze Stacf trekt op ufo, uitgezondert op Parijs, 
en is gemeenlijk van 35 a 40 dagen na dato. 
De Wisfelbrieven op Rome, getrokken uit 
Plaetfen die niet in den kerklijken ftaat ge- 
legen zijn, op ufo, vervallen. 3 weken na 

de acceptatie, 
maer in den Pauslijken ftaet gelegen 

2 weken. 

In Sweden. beteekent ufo gemeenlijk. . . Een maend 

na zicht. 
Te Sicilië, beduid ufo op Palcrmo en Mesfina 20 dagen 

na zicht, 
uit Palermo op Mesfina, of uiti 4 dagen 
Mesfina op Palermo. . . i na zicht. 
In Spanje, uit Parijs, Marfeille, London , n 60 dagen 
Genua en Livorno. . . j na dato. 
uit Amfterdam en Hamburg. . . Twee 

maenden na dato. 
uit Rome . . Drie maenden na dato. 
Te Straetsb. uit Duitsland . 15 dagen na zicht, 

uit Vrankrijk . . 30 dagen na dato. 
Te Turin. uit Engeland . . . Drie maenden na dato. 
uit Holland. . . . Twee maenden na dato. 
Te Venetië, uit London ... Drie maenden na dato. 
uit Amfterdam, Antwerpen en Hamburg. 
Twee maenden na dato. 
uit Bergamo, Milaen, Mantua, i 20 dagen 
en Modena. . . . . f na dato. 

Ia uit 



132 KOOPHANDEL 

U!f Aiip/.bu;-.^, Fjniikroi-t, Genua, ^ 15 da.qcr. 
N.:,.c'.,, ];ari, Lcccj, vS'.. Gall, S r,a c!c 

N-:::.!'-':; , W'ccncn cii 13oI/ar.o.j acccj r.u:c. 
uit /v.'Jv.'.;a l:; Ivo'.iic . . ic tia^cn i.a c!c 

acccptaiic. 

i'.'t n ; r-j, rcriara, Lucca,7 5 ^-a;;cn i'.aclc 
r.'-,c;x-j .;:; j /.Vi i;,f;. . . ^ acccpialic. 

Te \Vcci:c:^. ycï\i..ci iwcn docr 'i woord ufo. 14 dagen na 

de accepcatic. 

•\Vidclh--,.-,'on . p rr;wv,v h: padden dag of Jcicr^ 
':iiay:t i;l' i rr >;;!;■ jk ^■'>;elcTCi■l .^'ccnc \'crdcrc vcr- 
klurin;-: i'uclh llaci ons ro;;- acntcmcrkcn dut 
de ('udc 'liil cjn ondcriciicid van elf dap;cn uit- 
niack't. \'an n'Lil^en ()\.k\^\^ llijl zicli nnn' Jc Rus- 
ion . ':\\ oijdoricüL-idin.^' der (jvcrii^e J'^urr)pccrclie 
Natiën ^ iKdicnciu en die men ook de Juliacnielie 
tijdreker.'.^'j,- ri^-nit. d'»;; \-o1.'^^ens Avelke nien^ 
iedeit den i ?v!:i-!T i;-oT. de lijd elf da/j:e]i later 
als na.er een i\iei:\vci] v^tiü rekent, [^n ln"er do r 
is het, dat ';jn AVi^ieibrief eit Rusland op Am- 
llcrdani ."^eirokken. ^iiw 30 '-^'i Maert^ op een 
xiiacnd na d'.rto n.iet deri 30-''^ AjnaU maer C\Q.n 
10 '-■" Ai.eij A'ji'W'ii:. al/,('*^> mt^n m AnilL-crdeni dep, 
10''-^'^ April lllne^f t^en n.t in l^etersburg nog 
den 30^^=1 Maeri \\'as. i^len rekenu derhalvcn 
een dag in ^'1 icri , en 10 Cz'i^:Vi in April, ma- 
ken \\ Cvy^;yc. ^ Ider bij ge\"oegt 30, zijn 41 da- 
{^en. ele \-an den datum des Wislelbriefs aen, 
geteld mo^^cii wi^den om desz el fs waren verval- 
tijd te \;nden. V x het tegenil:elde is hen 
Idaer dat e^n Wis^ed^riei^ in de]i Nicmven Stijl 
getrr-kken , c»p eer. p^'^'^ets alv/aer de Oude wStijI 
in gebruik is, niet ver\*:ut i^acr den datum des 
TVi^mven otids. macr naer die. welke men vol- 
gens den Ouden v'^'tdl Ichrccf; dat is, getrokken 
iiit Amilerdam 31 iMacit op Petersbui^g, vervalt 



VAN AMSTERDAM. 133 

30 April, Ouden Stijl, zijnde 11 Meij, Nieuwen 
^tijl. De teekenen ter onderfcheiding zijn ^-. en | 
of -? en ,4 beduidende Stilo Veto , :cn Stilo Novo^ 

Op deze wijze dan den waren vervaldag eene^ 
Wisklbriefs gevonden zijnde , diende men nader 
te bepalen op welk uur van den dag dezelve ver- 
vallen is , nadien fommige zulks Hellen te zijn 
dQs middernachts , tusfchen den waren vei*val- 
dag, en den volgenden dag; dan men volge hier 
in den raed en het voorbeeld van kundige Koop- 
lieden , en wanneer men het omtrent den juisten 
veivaltijd met de betrokkenen niet eens is, doet men 
veiligst het protesteren niet tot het uiterfte te 
rekken, maer daer tegen ook den Wisfelbrief niet 
te verzenden voor dat het oogenblik , waer op de 
betrokkene meent maer eerst te, moeten betalen >. 
verftreken zij. 

Binnen Amilerdam worden zqs Grau'e- o? Re- 
fpijt-dagen vergunt, beginnende té loopen met, 
en ingefloten den ecrften dag na den vervaldag, 
de Zon- en Feest-dagen mede daer onder begre- 
pen, volgens Keure van 3 1 Julij Anno i.6()ö. En. 
wanneer een acceptant op eenen Feestdag bctaéld , 
't geeiï echter zelden gebeurt, zoo word die bei:a-' 
ling voor goed aengenomen ; doch de houder be-' 
hoeft zoo lang niet te wachten , maer kan indien- 
zulk een Feestdag de zesde Gratiedag is , : dés 
daegs te voren, zijnde de vijfde Gratiedag, pro- 
testeren. Wanneer een Wisfelbrief in Bai2co moet 
betaeld worden, en deszelfs Gratiedagen eindigen 
gedurende dat de Bank gefloten is \ het zij om 
nieuwe boeken of Balans te maken , of om andere 
'redenen; zoo kan men na het opengaenvan de 
Bank 9 zonder verlies van zijn recht, nog drie 
open Bankdagen wachten , aleer men behoeft te 
■ : '■' I 3 - pro- 



134 KOOPHANDEL 

protesteren, volgens Keure van 6 Februarij 1663. 
Wanneer de betrokkene een Jood is, en de zes- 
de Gratiedag komt op eenen Saturdag, zijnde 
deszelfs Sabbath , zoo moet de betaling des Vrij- 
dags gefchieden , voor dat hun Sabbath in gaet , 
of anders men moet protesteren. 

Op dat men weten moge wanneer de Joden te 
Amfterdam des Vrijdags hun Sabbath beginnen, 
en des Saturdags eindigen , zoo hebben wij noodig 
geoordeelt daer van alhier de nette Lijst , voor 
hetgeheele jaerdoor, intelasfen, waer door men 
verftaen moet dat het , op de aldaer aengeteeken- 
de tijden , begint des Vrijdags avonds , en eindigt 
des Saturdags avonds, te weten; 



I 

■g 



" 22 Jan. en den 10 Feb, 's namiddags ten 4 
10 Februarij i Maart . . 4i 

I Maart 15 Maart . . 5 
15 Maart i April ... 5* 

I April 15 April ... 6 
15 AprU I Meij ... 6] 

g' I I Meij I Augufius . . . 7 ^ 

*5b f I Augufius 22 Augufius . ^2 ^^ 

% I 22 Augufius 10 September . . 6 . " 
^ I 10 September i O&ober . «51, 

^ I OÜober 15 OBober .... 5 

'S I 15 OBober i November . . 4I ^ 

"^ j I November 22 November . . 4 I 

Q L22 November 22 Januarij . . SJ -i ^ 

De Kefpijt' oï Gratitdagen zijn niet ovei*al even- 
veel in getal , waarom wij dan , op ijdere plaets , 
de bijzondere gebruiken of wetten omti-ent die 
Huk zullen aanwijzen. 

Dog het zal hier te pasfe komen dat wij fpre- 
k^n van zekere andere handfchriften , of aanwij- 



VAN AMSTERDAM. 135 

zingen van betalingen , te weten , de zoogenaem- 
de quitantien op Kasfiers, welke menigmalen 
aanleiding tot hevige gefchillen hebben gegeven , 
doordien de houders die niet terftond lieten in- 
vorderen, en wanneer inmiddels de perfoon, op 
wien de quitantie luidde infolvent raekte, wilde 
men op de uitgevers derzelven te rug komen , het 
welk nochtans de grootfte onbillijkheid zoude 
zijn , alzoo de uitgever die , in plaets van ge- 
reed geld, aenrekenende , met grond onderftellen 
moet dat zulk eene quitantie terftond word inge- 
vordert, en hetuitftel een credit is, dat door de 
houder aen de betrokkenen, en derhalven ten 
zijnen pericule gegeven word: waerom dan ook 
Mijne Heer en van den gerechte der Stad Amfterdam 
bij Publicatie van 30 ^nuarij 1766. hebben geor- 
donneert: 

„ I. Dat iemand, die eene zoogenaamde Qui- 
„ tantie op deszelfs Kasfier, of op een ander 
„ heeft uitgegeven , uit dien hoofde bij den Ont- 
„ fanger of Houder , in cas van gebrekende bc- 
„ taling, niet ;&al kunnen worden aangefproken , 
„ wanneer de voldoening van dezelve Quitantie 
„ niet voor het expireren van dea tienden dag, 
„ den dag van de ondertekening voor den eerftea 
„ dag gerekend , zal wezen gevraagd ; mits eg-. 
„ ter zoodanig teekenaar zal moeten doen blijken , 
5, dat hij het beloop van dezelve Quitantie bij den 
yy Kasfier of ander Perfoon, op wien dezelve \s, 
39 afgegeven, voor zijne rekening leggende, of 
a, te goede heeft gehad, op dien tijd, wanneer 
„ de betaling werd geweigerd^ en des, dan ook 
„ de Houder van zoodanige Quitantie, het mon- 
„ tant van dezelve van den Kasfier of ander Per- 
„ foon , op wien die is afgegeven , ten zijnen be- 
S5 hoeven zal mogen vorderen, of daar mede 

1 4 „als 



ïgö KOOPHANDEL 

119 als Crediteur in deszelfs Boedel zal komen^ 

„ IL Datiemand^diein betalingeontfangtzoo-. 

59 danige Quitantien op Kasfiers , of op anderen , 

,5, niet door den Uitgever zelfs , maar door een ander 

„ geteckend,zpaalsook Quitantien of aannemin- 

9, gen door Kasfiers of anderen geteekend 9 om op 

^5 , vertooning te voldoen 5 mede gehouden zal zijn de 

55 betalinge daar van voor't expireren van den derden 

. ^5 dig naden Ontfangst of overneming , de dag van 

55 den Ontfmgst of overneming voor den eerften 

,5 dag gereekend , en de Zondagen en Feestdagen 

„ onder de drie dagen niet begrepen te vorderen, 

^5 en dat dezelve , bij faute van dien , geen re- 

55 gres zal hebben, of eenige aanfpraak zal kun- 

„ iien maken, t;en lasten van den geene, van 

,,wien r hij zoodanige Quitantie of Aanneming 

„ door een ander geteekent, in betaling heeft 

„ gekregenij^ii^ar de voldoening alleen kunnen 

,, vorderen .van die geene , welke zoodanige Qui- 

52 tantien of Aannemingen , om op vertooninge 

^ ifè.yoldo^n, zullen hebben onderteekent , &c.^ 

J '':^'J^ ÏE%D E K AP ITT E Lr';^ ^^ 

Van de PL'Aï^tSEN op welken MËN GEMEENLIJKi 

A^mr AmsSIsrdAh Wisselbrieven trekt, •• 

-Xif/ .^EN van; ÖAER REMITTEERT; EN HOEt; - r- 
^ n»';'[ DANIG 'ÖE WAERDE ALHIER MOET \' i^-'t „ 
HDf) jin :jiMi.":?:-rvOLDAEN WORDEN. ^^ - V': -^^'^ ?: 

71 DV^>:.-ó'ntjI/; '. . . . •/• .■.'!.■': -v) •!':'fhf;X ^. 
': ,jDt> ;Beur& JS(>^ vpornaemfte plaets alwaer de 
"VYèsfelpartijenr gefloten worden , buiten dezelve 
g'e^gyed liet;, weinig. Het kan ook nergens be- 
kwi^mer als . aldaer ■ gefchieden , vermits Trekker 
eïrL'^ever zicb best naer den Cours k.uvmtn infor- 
m^Qjïi^ --én tie veranderingen op éénen beurstijd 
vpü^:f?fallénde te beter nagaen.,,.^^£ ii-" ?, ^ - 



VAN AMSTERDAM. ts? 

Deze Coiirs van Wisfel, op alle plaetfen wer- 
waert van hier gewisfelt word, regelt zich go* 
meenlijk naer drie omftandigheden : 

ï. Naer den Cours zoo als 'er den voorgaen- 
den postdag gewisfelt is. 

S. Naer den Cours zoo als dezelve met de 
laetsaengekomen post van zoodanig een 
plaets afgekomen is. 

j. Naer de evenredigheid , die 'er is tusfchen de 
te verkoopen Wisfelbrieven en het getal 
der kooperen. 

Het gefchil dat 'er is tusfchen het Credit waer 
in de een of de andere Koopman ftaet , is oorzaek 
dat deze fomtijds voor zijne Wisfelbrieven meer 
bedingt dan geene , en hier uit onftaen de verfchil-^ 
lende Courfenop een en denzelfden dag. Deregels 
waer naer men handelen moet , om het meeste te 
bedingen zijn voornamentlijk deze : Dat men meer 
^an eenen Makelaer fpreekt, met de Commisfien 
tot in- of verkoop niet op eenmael, maer al- 
lengskens voor den dag kome , niet aen vélen te 
gelijk, maer flegst aen een of twee, eenige Com- 
misfie geve oxn een partij te fluiten , dat men , 
fchoon veel te doen hebbende , partij voor partij 
opgeve , en meer diergelijke , welke best door de 
ondervinding geleert worden. 

Men heeft alhier gelijk op de meeste handel- 
plaetfen, zekere zoogenaemde postdagen, op 
vrelke men voornamentlijk naer bijzondere plaet- 
fen wisfelt, aldus gefchied het: 

Des Maendags op Parijs, Bordeaux* Bilbao, 
Madrid, Cadix, Sevill^, Lisfabon, Weenen, 
praband en Vlaanderen , Franckfort , Leip^ig, 
Breslau , Dantzig en Koningsbergen. • " '^'^^■'^ 

'Dts Dmgsdags opLondon, Hamburg > en ook 

-nï 15 Bes 



133 KOOPHANDEL 

De3 Woensdags op geheel Spanje, Portugal, 
ep Frankrijk. 

Des Donderdags op Venetië, Livorno, Genua, 
Breslau, Weenen , geheel Braband, en voorts 
meest als des Maendags. 

Des Vrijdags op London en Hamburg , ook 
pp Zeeland. 

Des Saturdags op Hamburg, en voorts word 
'er dien dag weinig in Wisfel op andere plaetfen 
gedaen. 

Doch op de binnelandfche fteden word all^ c'a- 
gen gewisfelt als 'er maer gelegenheid toe is. 

Zoo haest eene partij gefloten is , geeft de Ma- 
kelaer, zoo wel aen den Trekker als aen den Ge- 
ver des Wisfelbriefs, eene notitie; waer op klaer 
ftaet uitgedrukt, de fomma of hoe grootheid , de 
Cours , de tijd der betalinge , de naem der plaetr 
ze alwaer die moet gefchieden , als mede die van 
Trekker en Gever ; alles zoo als het bedongen is. 
Vervolgens doet een voorzichtig Koopman wel , 
met zoodanig een «o^/i?/^ ten eerften oyertelezen,^ 
om te zien of alles met den gefloten koop of ver- 
koop overeenftemd, want bij daerna opkoomende. 
gelchillen , moeten dezelve op deze notitie afge- 
ven en beflist worden. 

Na beurstijd worden de genegotieerde partijen 
tén eerften opgemaekt, door de Makelaers of 
hunne bedienden , bij den Trekker of Endorfant 
afgehaeld, en bij den Gever gebracht, om zich 
daervan te kunnen bedienen. De Wisfelbrie- 
ven die van nieuws op eenige plaetfen getrokken 
worden zijn doorgaens gedagtekent op den dag 
yari hét vertrek der Post naer de plaetfe waer op 
men trekt. 

. Iemand» die een Wisfelbrief vemegotieert,wel- 

Ifcen hij zelf niet heeft getrokken, maer 'iS.t^ ge- 

i: ën- 



VAN AMSTERDAM. 139 

ëndorfeert , het welk men gemaekte brieven noemt, 
moet nochtans wel zorg dragen dat de Wisfelbrief 
in allendeelen behoorlijk in orde zij , zoo ook dat 
de endorfementen wel gefield zijn ; want 'er zijn 
betrokkenen, ^io. om eene kwalijk gefielde dag- 
teekening of betalingstijd, niet anders dan onder 
borgtogt betalen , en fommigen weigeren de vol- 
doening geheellijk , waer uit dan fchade en moei- 
lijkheid ontftaet. 

Een Makelaer, een partij 'm wisfe} gefloten 
hebbende , gaet omtrent ten 3 of 4 uren na den 
middag ten huize van den Trekker of Endorfant, 
om den Wisfelbrief aftehalen. Alsdan vordert 
zijne plicht denzelven naeuwkeurig te lezen , ea 
te onderzoeken. Bevind hij alles zoo \ behoort, 
dan brengt of zend hij den Wisfelbrief ten huize 
van den Gever, die het zelfde onderzoek her- 
haelt , en , is alles in de vereischte orde , 'er zijn 
gebruik naer goedvinden van maekt. 

Hij, die eene Wisfelbrief heeft genegotieert, 
ontfangt denzelven eerst na den middag, omtrent 
ten 4 of 5 uren na dat de partij 's middags op de 
Beurs is gefloten. De waerde daer voor moet, 
het zij in Bank- of in Kasgeld^ ten eerften voldaeu 
worden , gelijk terflond nader word aengewezen. 
Wanneer de waerde in de Bank moet voldaen 
•worden V kan het niet eerder gefchieden , als deti 
volgenden voor de middag. En vermits men al- 
tijd in de Wisfelbrieven gewoon is te flellen : De 
^vaerde ontfangen; of: De waerde van den, zelven; 
of ook wel : De waerde van dezen of gee?im , alvo- 
rens de betaling gefchied; zoude nochtans een 
kwaadaardige Gever daer mede niet volflaen kon- 
nen, met voor te geven, als of hij de waerde 
reeds voldaen hadde; vennits de voldoening Wö- 
zentlijk moet aengetoont worden, te weten niet' 



Ï40 KOOPHANDEL 

de Boeken van de Bank, als 't in Bankgeld moee 
gefchieden; en indien de betaling in Kasgeld vol- 
daen moet worden, gelchied het tegens een As- 
fignatie, of Qaitaiitie van den Trekker of Gever; 
. inhoudende : ,, Dat hij zulk een fomma ontfan- 
,, gen heeft -. in voldoeninge van zulk een gefour- 
,;, neerden Wisfelbrief." 

„ Alle Whfel'hrie^en hier ter Beurfe gefloouni 
^ daar af de Brieven overgelegen ofafgefonden zijnde ^^ 
,, na de over lever in ge ofaffendinge de hetalinge niet 
5, promtelijk gedaan werdt; zal zoodanige betaalir^ 
s> g^ '^ü ö/^//>?^-e mogen ingevordert worden; mits 
,,, alvoore?2s daar toe confent hebbende, van de Hee" 
,5, ren Schepenen y ofte mijne Heere den' Schout. Vol- 
gens de ÏVillekeuren defer Steede , Derde Deel^ 
pag. 247. Geftatuëert 31 Januarij Ao. 1656. 
. Indien een Trekker of Endorfant de waerde 
van een Wisfelbrief, met iemand gefloten , den 
Gever niet veitrouwt, behoeft hij zelfs den Wi^ 
fclbrief niet over te geven , als tegens contante 
betalinge , of alvorens de partij in de Bank is at 
gefchreven. Echter gebeurt het zeer zelden » 
dat een Gever op zulk een wijze word geaöron- 
teert ; Want een Trekker zal de partij liever on»- 
gefloten* indien hem den Gever niet aenftaet, 
of. ten minften zoo behoort hij den Makelaer, die 
4e partij fluit , te waerfchouwen , geene Wisfel- 
brieven te zullen overgeven, als tegen gereede 
Ipetalinge , of alvorens de waerde in de Bank aen 
hem is afgefchreven. Docfe in zulk een geval, 
4S een Gever ook ongehouden te betalen, als mits 
•hem te gelijk den Wisfelbrief overgevende. 
^;. E^n Trekker of Fourneerder van een Wisfel^ 
:^rief is ge;iipuden « Qf zal het ten minften niet wei^ 

J;^ren^ ,,PGi'y^^ de gecontr^eerde fomma , aen 
len Gevi^^po vele Wisfelbrieven te gevea, als 
"^ "' t'^a. 



VAN AMSTERDAM. 141 

f zameti de geflotene partij uitmaken ^ en deze al- 
zoo te fplitfen , mits de fommen niet al te klein 
makende 5 ten ware dan dat 'er een appoint tot 
llot van rekening , als anderfints onderliep. 

Sola Wilfelbiieven worden 'er thans zeer zei* 
den gemaekt; vermits dezelve verloren worden- 
de, of anderfints bij ongeluk wegrakende, den 
Houder ontrieft is , en zich van geen Seconda of 
Tweede kan bedienen. Daar door is het gebruik- 
lijk geworden , dat men gemeenlijk van alle geflo- 
tene partijen Prima en Seconda Wisfelbrieven 
maekt , en ze aen den Gever te gelijk behandigt. 
Sommigen geven wel eerst den Prima alleen over, 
en maken daer na eerst den Seconda-^ doch 't is 
beter dat men beide te gelijk make , op dat de- 
zelve in alles egael mogen zijn ; waer aen veel ge- 
legen is , vermits dezelve anderfints voor tweeder- 
lei Wisfelbrieven konnen aengezien , en zelfs 
dubbelt betaelt worden. Een Gever het verzoe- 
kende , zal een Trekker niet weigeren om zelfs 
wel Tertia en Quarto Wisfelbrieven te leveren ^ 
voornamentlijk indien dezelve op verre afgelege-* 
ne plaetfen betaelt, of langs omwegen verzanden 
moeten worden. Edoch 't gebeurt zelden , dat 'er 
meer als Prima en Seconda geëischt of gcmaekt 
worden. 

Iemand eenen Wisfelbrief elders getrokken, 
en door hem flechts geè'ndorfeert , vernegotieeren- 
de, daer van hij niet anders als een Pri^na Wis- 
felbrief heeft , doet best, om daervan altijd een 
jiaeuwkeurige Copij te houden : Want indien hi} 
geen Seconda of Tertia kreeg , en de Gever de- 
zelve echter noodig hadde, zo zoude hij die bij 
nood kunnen fourneeren, op de volgende wijze* 
Men maekt een naeuwkeurige copij naer den Pri- 
ma Wisfelbrief, benevens alle de Endorfemeti- 

ten 



14^ KOOPHANDEL 

ten. en fchrij'l boven nen 't hooft: Copia ^ flvck- 
kende tot Seconda; of Copia^ fl rekkende tot Ter t ia; 
en het laetflc Endorfemcnt cigenhandi.i:^ bezorgt heb- 
bende, behandiii;t men denzelven aen den Gover, 
die zicli dacrvan in de plaets van de Originele Se- 
conda of 2\rtia Wisfelbrief bedient. 

Wanneer men ecnen Wisfelbrief gcrcmiteert 
krijgt, welke alleen in eenen Prima beltaet , die 
ongcacceptecrt is, doet men ook zeer wel daer 
van zoodanige Copia te nemen, den Originelen 
ter acceptatie optezendcn naer de plaets alwaer de 
betrokkene woont, en onder de Copia te flellen, 
bij wien den voonnelden oorfpronglijken Wisfel- 
brief geaccepteert te vinden zal zijn, en ven'ol- 
gens vernegotieert men zulke Copia ten \-crvaltiide. 

Een Wisfelbrief heeft twee verfchillende Na- 
men , ten opzichte van de pcrfonen , die dezeh'e 
l-ietrefr. Hij is een TraiiU^ ten opzichte ^^^ ge- 
nen die de]]zelven trekt en van den geenen op 
denwelken die getrokken is : Ook is hij een Re- 
inife . ten opzichte des genen die denzelven iemand 
toezend, en van den genen aen wien dezeheis 
overgemaekt; het zij om denzelven te verhande 
l.cn/of ter zijner tijd de betaling te ontfangcn. 

De Traittes gefchieden, 't zij in Commislh of 
voor rckcninge van den Betrokkenen 5 C)i' van eenen 
derden. 

Wanneer een Traitte voor rckcninge van den 
genen is op den welken men trekt , zoo zet men en- 
kel in den Wisfelbrief, delVaerde ontfangen^ tnftelt 
cp rekeningc volgens advijs, i\Taar wanneer het 
voor rckcninge vm eenen derden is, zoo fielt 
men veeltijds mede als voren: ook {omx.i]ds^ fleh 
cp rekening van zulk eenen , volgens advijs; of ook 
wel in de plaets van den naem , enkel Groote Let- 
ters^ die zijnen naem beteekenen. 

Wan- 



VAN AMSTERDAM. t4§ 

Wanneer een Traitte voor rekeninge Van den 
Betrokkenen is , zoo moet men hem met de eerfte 
post berichten, de fomma die men heeft getrok- 
ken , in hoe vele Wisfelbrieven ^ en hoe groot ieder is ; 
dtn datum w^xmttx ^ op welken tijd^ en aen men 
te betalen ; als ook van wien de waerde is voldaen ; 
den cours van den Wisfel , en voor hoe veel men 
den Betrokkenen voor deze Traitte of Traittes 
heeft gecrediteert. 

Doch indien deze Traitte voor rekeninge van 
een derden gefchied, zoo moet men aen den Be- 
trokkenen mede op de voorgemelde wijze daer 
van kennis geven, be' alven dat men genen WiSt. 
felcours behoeft te berichten. En aen den genen, 
voor wiens rekeninge de Traitte gefchied is , advi- 
feert men , voor ziine rekening getrokken te 
hebben zulk eene fomma , op zulk een tijd be- 
taelbaer , en tot zulk een prijs genegotieeit. Ziet de 
Handvesten van Amflerd, lï Deel. cap. i.pag. 174. 

De geene . die voor rekeninge van een derden 
trekt, dient noodzakeliik de voorzihhtigheid te 
gebruiken, om zijne Wisfelbrieven aen iemand 
te recommanderen; het zij, aen den genen op 
welken hij trekt of aen" eenig ander Vriend, 
dien hij ter plaetfe heeft, daer de betaling moet 
gefchieden > en verzoeken : In geval de Betrok- 
kene mocht weigeren de Wisfelbrieven te accepteren , 
ofte betalen , zulks voor zijne rekeniiige te doen. Dit 
gefcliied, of met een Advijsbrief bij den Wisfel* 
brief te vocgon ; ofme flegts een klein open ce- 
dultjen daer aen te hechten , fchrijvende met zijn 
eigene hand daerop : In gevalle de acceptatie of be- 
talinge werd gesveigert , zich te addresferen bij N. N. 
Deze voorzorge is om meer als eene reden nood- 
zakelijk. Want vooreerst, zoo blijk daer uit, dat 
de Trekker Credit en Vrienden heeft; ook word 



ti|4 KOOPHANDEL 

hij dikwijls voor een fchadelijken Herwisfel ge- 
dekt; en hij kan de voordeelen daervan in zijn 
eigen zak fteken, en ze den geenen in rekening 
brengen , die hem de order tot deze trekking had 
gegeven. 

Meerder gevallen van Wisfel buiten pns beftek 

' zijnde , en te voren reeds aengetoont hebbende , 

op welke plaetfen en dagen der weke men 

naer elders wisfelt, zullen wij hier alleen nog 

bijvoegen op welke eene wijze dit wisfelengefchied. 

Op Antwerpen^ Brusfel en Gem, gevende de 
loo Ponden Vlaems, of Guldens Banco, voor 
103 cCv, of g-uldens, meer of min, op zicht. 

Breslau^ 33 ft. Banco, lii^ o. m. voor een da- 
ler van 30 zilvere Grofchen, op 6 weken na dato. 

Dantzigy cC 1 vlaems Banco, voor 324 Pool- 
fche Guldens m. o. m. 40 dagen dato. 

Frankfort acn detiMein^ 100 Daelders Courant, 
voor 133 Conventions Daelders Courant , m. o. m^ 
op de Misfen, en a ufo van 14 dagen zicht^ 

Frankrijk^ 54 \ Vl: Banco, m. o. m. voor* 
een Ecu van 60 fols Tournois, op i en sufo,- 
ook op zicht. 

Genene, 90 ^, vl: Banco, m. o. m. voor een 
daelder van 60 fols Courant , op 2 ufo of 2 maen- 
den na dato. 

Hamburg^ 33 fluivers Banco, m. o. m. per 
daelder van 32 IJ Lubs Banco ^ op zicht ^ 8, of 
14 dagen, 1,2, of 3 maenden na dato. De 
wisfel naer rato. 

Keule?i aen den Rliijn v 100 Daelders Kasgeld of 
Courant, per 146 daelders Courant, m. o. m. op 
14 dagen na 'zicht. 

Koningsbergen^ i J, vlaems Courant, per 310 
grofchen Pruisch, m. o. m. op 41 dagen dato^ 
ook op 71 dagen dato* 

Leipi 



VAN AMSTERDAMs m 

\ ^Leipzig tvi Naumburg^ 37'' fttóvers Courant > 
!m. o. m. per 4aeldeï fvan 24gDede grofchen,; op 
de Misfen. ... • , •. ; .... 

Lisfahony /^6 i Vlaems Daneo,.m. o. vti, per 
een Crufaed van. 400 Rees, op, ufo van 2 maen-' 
den. na. dato. - ' 

Llvorm^ 86 \ Vlaeilis Bancö, m, o. m. voor 
een pezza da Om Reali van d Liri mon: Lunga, 
op ulo van 2 maenden dato* 

London^ 35 fi; O',^. VI: Banco^ tti. o. m. vooi; 
<A I Sterl: op iz ufó of ook op zicht. 

Rotterdam y /en hinmlandfck Plaetftn^ meest a 

pari. . ' : .:>l-i VA 7ij1iljt) 

RijsfiU löp ^ 'AHaéms óf Gulden Banco , pet 
ij^8 ^ Vlaems of. ..Gulden, m* o. m. op zicht^ 

Spanje^ 97 ^ Vhueras Banco ^ m. o. m. per 
DuQado de Canibdovan 3^5 Maravides .die Elata^^ 
auf0 van 2 maenden datOk. • ; .:;!jh\ f j.'ina 

Venetitn^ pg, % yiaems Blnco, m. o* m. per 
Dticjido di Baiico, a ufo van. 2 maenden na dato< 
r Weenen^ 36 Stuivers Banco ^.m.Oi m. per; een; 
Daelder Courant, .per Casfa^ op 6 weken na dato. 

Dit. zijn aldus de. vooraaemfte plaetfen, op 
welken van Ajiiltodaija ; gewisfeld word. Hij die 
naer elders iet te remiteren heeft , ilioet zulks over 
cene der voormelde en digtst bij gelegen fceden 
doen^ of van daer: op zich laten trekken. 

Aldus kan men , bij .voorbeeld, op eenige 
plaets in £«^d/ö;;?^, buiten London , op Schotlatid^ 
of Ierland geld noödig hebhen , en 'er word al- 
leen, op Londen voor de drie Koningrijken gewis- 
lelt; in zoodanigcn geval ivmiteert men op Lon^ 
don , om de penningen van daer verder in papier 
over te maken. Of iiien reiiiiteert direcl Wislel- 
bvieven op London, of men laet zich uver Lon- 
(Ion betrekj^eu. Sommigen zouden mecnen dat 



i4i( KOOPHANDEL 

wanneer men Wisfelbrieven konde aantreffen op 
nader bij gelegen plaetfen in Ierland als op Lon- 
don, zulks den gerimitteerden voordeeliger zou- 
de uitkomen, maer het is 'er zoo ver daen^ 
dat men wanneer men op Cork of Limerik re- 
mife op Dublin doet, die op de twee eerfté 
plaetfen met ij PCt. of 3 a 4 S, per oC ver- 
lies worden verwisfelt> en het oneindig beter 
is brieven op London te remitteren , en die door 
den geremiteerden zoo lang te laten houden tot 
dat op omtrent 2t dageii zicht afgeloopen zijn, 
wanneer die in Ierland zeer gereedlijk zijn afte- 
zetten. Indien men echter in Holland Wisfel- 
brieven koopen kan, houdende direélte betalen 
op die plaets in Ierland werwaerd men te remit- 
teren heeft, en zulks tegen twee fchellingen Iers, 
per Hollandfche Courant gulden, en op 21 ^ 3! 
dagen zicht, zoo is dit in de tegenwoordige gefteld- 
heid en onderlinge beti*ekkingen der Wisfels het 
voordeeligst ; dog Wanneer men in deze geval- 
len komt , moet men de daer omtrent opgekomen 
veranderingen in acht nemen, Waérom wij het 
dan bij dit eene voorbeeld laten, en van andere 
oorden 3 alwaer foortgelijke aenmerkingen zou- 
den kunnen plaets vinden geen gewag maken. 

Üe boeken en rekeningen worden alhier ge- 
houden in gulden van 20 Huivers, tegen 16 
penningen ijder ftuiver. 

Bij uitrekeningen van 't beloop van goederen 
of het optrekken van verfcheiden fommen , wor- 
den minder als 8 penningen voor niets , en meer- 
der als 8 penningen voor een geheelen ftuiver 
gerekent. 

De waerde van dit geld is oïBank- of Courant-' 
geld, en het eerfte ongevaer 4 PCt beter als het 
laetfté. 

Voorts 



VAN AMSTERDAM. 14? 

Voorts zijn de reële mumfoorten de navolgende : 
In Goud, Nieuwe heelc en halve Rijders tot 
ƒ 14 en ƒ 7. Ducaten tot / 5 : 5 : - iets meer 
of min , mits gerand zijn. 

In Zilver. De Ducatons tot 63 Huivers. Drie 
gulden Stukken. Halve dito, of Daelders van 
30 ftuivers. Ook eenige weinige twee gulden 
Stukken. Enkelde Gulden van 20 ftuivers, en 
haive van 10 ftuivers. Heele, halve, en quart 
Spetie-Rijksdaelders , van 50, 25, en i2| ftuivers. 
Ookheele, halve, en quart X, of Alberts Rijks- 
daelders, en als men deze laetfte nieim koopt, 
of uit de Bank haelt , alwaer die 't meest be- 
waert worden , moet men 3 a 4 PCt. opgeld be- 
talen, en dezelve worden dan veel naer de Oost- 
zee gezonden , alwaer voor Rijksdaclders Alberts 
gangbaer zijn, daer men in tegendeel voor het be- 
loop der Rijksdaelders Alberts op zichuit Riga la- 
tende trekken, van 2 tot 6 PCt. verliest. Goud- 
gulden van 28 fluivers : en bij deze worden 
de meeste Granen gerekent. Dezelve moeten al- 
le geftempeld zijn, volgens Placaet der Heerea 
Staten van Holland en Westfriesland , in dato 
20 Meij 1693. Die, welke ongeftempeld zijn, 
worden maer tegen 26 ftuivers aengenomen. Men 
vind nog halve en quart Goudgulden , dog zeer 
weinig. Geftempelde goede Schellingen van 6 
ftuivers, ook worden die in andere Provintien 
tuiten Holland gemunt , alhier ontfangen en uit- 
gegeven. Ongeftempelde of verminderde fchel* 
lingen, genaemt Zesthalven , die voor 5f ftuiver 
gangbaer zijn. Agt ftuivers Stukken, dog die 
worden meest onder de dubbeltjes gemengt. Dub- 
beltjes van 2 ftuivers. En een ftuiver Stukken. 
In 't koper eindelijk de Duiten, doende J flaii- 
ver, of 2 penningen ijder. De bovengemelde 

K 2 waer- 



14» KOOPHANDEL 

waerde van ijder dier fpetlen nloet Vetfl:a:^n wór-^ 
den in Courant- of ^jx-geld. Vele andere mun- 
ten, die te voren alhier gangbaer waren ^ zijn fe-^ 
dert afgezet. De gewone betalingen voor CoU^ 
rant Wisfelbrieven kunnen wel gefchieden met 
onder de te betalen fpetie ƒ 300 aen goede fchellin- 
gen op ijdere duizend guldens te geven, maer nie- 
mand mag tegen zijnen wil meer als een tiende 
deel der te betalen fomma aen dubbeltjes worden 
opgedrongen. 

Tot meerder gemak, in het behandelen van 
groote fommen, worden fommige dezer fpetien 
in zakjes afgepast, en zonder natellen alleen op 
het gewigt overgenomen. Echter, indien, vol- 
gens de laetsgemaekte veranderingen, de geki- 
KJorten- met de allerhoogfte remedie haer behoor- 
lijk gewigt hebben zullen , moeten dezelve wegen 
als volgt: 

MarhOnc. Eng, Az. 
200 Ducatons waerd ƒ 630 - 26 - 3 - 15 - 27 
fioo drie, of 300 twee 

gl. of 400 Daelders - 600 - 25 - 5 - 11 - 20 
600 enkelde Gulden - 600 - 25 - 5 - 15-20 
^200 heele en halve 

Bank-Rijkdaelders -520-23-3-11-12 
200 dito Courant- 

Rijksdaelders - 500 -22-6-11- 7 

300 Agtent\vintigen - 420 -23-7 .- — 

200 Worp van 5 

Schellingen - 300 - 20 — - 7-13 

aoo Worp van 5 

Zesthalven - 275 -18-6 — 

600 Worp Dubbeltjes - 300 -19-5- 4- ^ 
1200 Worp van 5 

enkele ftuivers - 300 -19-4-4- i^ 
Alles zonder de gebrokens der Azen te yejcenea. 



VAN AMSTERDAM. 149 

Behalven de voornoemde munten , zoo word 
alhier nog veel negotie gedaan in Ponden , Schel" 
lingen, en Grooten Vlaems, dat geen gemunte 
fpetie is ; macr ijder Pond Vlaems is zes guldens 
of 20 fchellingen en ijder fchelling 6 ftuivers of 
12 grooten. 

Op de Gemeene Lands Comptoiren , in gevalle 
van verpachtingen bij Obligatien, Rentebrieven, 
en diergelijke, bedient men zig, naer de oude 
wijze nog van de benaming van Ponden , met bij- 
voeging van 40 grooten, beduidende dan Gul- 
dens van 20 ftuivers. 

Om kortsheidhalven Ichrijft men verfcheiden 
der vernoemde MuntfoorteUj met de volgende 
teekenen 

jLvh, voor een Pond Vlaems. 

Ggl. .... Goudgulden. 

Gl. offl: of/ Gulden. 

fl . . . . Schellingen. 

ftuiv. of y?. . Stuiver. 

^ . . . , Grooten. 

Penn. . . . Penningen. 

De vreemdö muntfoorten, die alhier mede als 
Courant verhandelt worden, dog geen vaste prijs 
hebben, zijn de volgende 5 en gelden ongevaer: 

Een dubbelde Severijn a ƒ 15 ; 8 : Courant 

m. o, m. 
Een gouden Crufaet 5 of Lisbonine van 12 Ciii- 

fados a ƒ 14 : 16 : - m. o. m. 
Een Louis d'Or met een Malthees -h a ƒ 13 :2 :* 

m. o. m* 
Een au Louis d'Or e/ 12 : 14- m. o. m. 
Een Engclfche Guinea a ƒ n 13 : - m. o. m. 
cr>u K 3 naer 



150 It Ó Ö P H A N D E 1 

naer dat de Wisfel is, dog moeten alle nieuw 
zijn, en volkomen wichtig. 

Een Carolin d'Or a ƒ n : 6 :- m. o. m. 

Een Schild -Louis d'Or, of Vertugadin,^ 
a/ II : 4 : - m. o. m. '^ » 

Een Zonnen Louis d'Or a ƒ ii : - : m. o. m. 

Een Spaenfche Pistool, oï Ddblon a/ 9 : 5^ 
m. o. m. 

Een Louis, Fredriks-Georges- of Karels-d'Or 
tl ƒ 9 ; - 2 : - m. o. m. 

EenMerleton ofMerliton a ƒ 8 : - 14:- m. cm. 

Een vreemde Ducaet, naer 't gewigt. 

Een Engelfche Kroon, of Engelfche Schel- 
ling . bij 't gewigt. • ; 

FT F D E KAPITTEL. 

Van de wisselbank. 

Men wil dat het woord Bank^ oorfpronglijl^ 
zij van het Italiaensch Bqnca of Banco , om dat 
van ouds door gantsch Italiën de Wisfel en Koop- 
handel van geld op eene openbare plaets ge- 
fchiedde, en zij, die dezen handel dreven. Ban- 
ken hadden, waer op zij hun geld telden, en 
hunne Wisfelbrieven fchreven; waer van daen 
zij dan ook Bankiers genaemt werden, en een 
en andere benaming \s bij ons overgenomen , als 
zijnde onze bank opgerigt in navolging van die! 
te Venetië, Seville, en andere Kooplieden van 
Europa. 

Dog het zal nuttiger zijn dat wii een oogen- 
blik ftaen blijven bij de oorzaken die aanleiding 
gegeven hebben tot het oprechten onzer bank, 
Het was tot den jare 1590 dat het wisfelen 
van g^ld in Amfterdam door l^eëedi^de Wisfe- 

iJiers 



VAN AMSTERDAM. 151 

laers gedreven werd, dog toen begon men zwa- 
righeid te maken om zulks langer te gedogen , 
voor dat 'er nader order op de munt gefteld 
ware, dog dit volgde niet als zes jaren daer na. 
Ondertusfchen voeren fommige perfonen, en in* 
^onderheid Kasfiers, vooit, met de zware pen-? 
ningen uit de ligte te fchieten, de eerde ten 
hunnen profijte het land uit te zenden, en de 
laetfte dey goede gemeente, tot den gewonen 
prijs, op te dringen. Niet tegenftaende de daer 
tegen gemaekte Keuren, veroorzaakte deze han- 
delwijs dat het geld, in den tijd: van vier jaren, 
tot n^gen ten hondert, boven de waerde diè 
bij 'sLands Plakaten bepaeld was, fteigerde, de 
daer tegen gemaekte keur, {trekkende om het 
houden van Kasfiers tQ beletten, was aen zoo 
vele zwarigheden ondqrworpen, dat men die moest 
verzachten, en de ongeregeldlieid bleef voort 
duren , zoo da.t men eindelijk , bij refolutie der 
Vroedfchap van.4en ^^ Januarij 1609^ na ver^ 
kregen volmacht van 's Lands Staten , befloot , 
een Bank op te richten in welke men gemunt 
of ongemunt Goud en Z|lyer ,ZQude qntfangen, 
verwisfelen en. beleenen, -j;;<)nm 

Deze Bank werd aldus de algemeene Kasfier, 
van hen die 'er hunne penningen in vertrouwen 
wilden, en waer voor de ftad inftond. Men had 
ook vrijheid aldaer fpetie te verwisfelen,' en 
zulks zoude met zoo weinig toebaqts raogelijl^ 
gefchieden. -nuj'^ no, ' f jü 

Bij refolutie van deiï'pMe^ i6if. werdvast- 
gefteld dat men van alle Wisfelbrieven , die al^ 
hier gefloten, of op hi^r getrokken zoudeu wor- 
den, de waerde in de Bank moest betalen, tntts 
zes bondert guldens en daer boven groot zijnde. 
Dog bij Keure van den n December 1643 

K 4 heeft 



Isa Kooi? H A N DE L 

Iieeft men zulks omti-etit' Wisfctbrieven van drfè 
hondert gu/dmsl'in^'daér ^0T^i^'h(tp2ié[t, Dan dit 
Jieeft niet Iconnen wordön nagfekonieii. Vele Wis- 
felbrieven, die uit Vrankrijk , Engeland , Spanje^ 
Portugal, Italië, ook vele üit Hamburg en an- 
dere iteden in 't Noorden en Duitsland gelegen , 
getzrokken zijn, worden geilelt in Kas oï Courant 
geld te betalen, en mogelijk heeft het fteigeren 
'van de AgiO' daer toe wel aenleiding ^^^^Q.n^ 
Om derhalven de voormelde bepaling algemeen 
te doen ftand grijpen, zoude het noodig;yezen' 
^en bank van C&ufam geld op te richten, geïijfc 
tiié te Venetië is, en mön zoude daer doöï heè 
houden van een Kasfier kunnen ontgaen^ aert 
Vien ïiicn nu gemeenlijk eeri agtfte gulden" of 
^} ft. van de hondert gulden betaeld.'.-' ^^^^i^^'^' 
Op deze wijze^is de ftad Amfterdaniv^^ond^/ 
óe vrijheid van den Koophandel te benadéelen^^ 
meester geworden van het 'geld liaerer \inWönév 
ren, zonder hen te belasten. Niemand *\i*ord té 
minder rijk geacht , oin dait hij niete als 'Sank^ 
gdd heeft^ integendeel de achtiiïg en ^^'Credit,' 
waer in de Bank van Amfterdam de gehele' wae-- 
i*eld door ftaet, maekt dat het Bankgeld^ ^ineè-r- 
der waerdig is dan het' ^-Courant- of 'Kasgeid; 
want , de Stad ftaet voor die penningen - in ^ hèf 
Bankgeld vertóhaft ^èer -groot' gemak irt de- $<fe* 
gotie^ alzöo dit niet doOi: tellen ^ maet 'bij '^ 
iighatie of oV'etwijzing verhandelt word ^' ' dé wiët^' 
de der aldaer ontfangen penningen zijlV^kltöö& 
tot den prijs bi} ='s Lands Placaten 'bepaeld'ö'f j^^or 
Oommisfarisfen 'Vastgefteld , eindelijk , de^ "K^^; 
fiers hebben meest belang bij' het rijzen- éèv-A-0^ 
of van het opgeld, en hij die 'bankgeld- heéft^ 
kan daar voor, zoo meenigmaal hij begeert ^• 
Coiü*ant geld krijgen, of^ rtiet'' hét zélvè^'BiSbfrk^ 
r - geld 



. VAN AMSTERDAM. 153 

gdd koopen. Tusfchen het een en ander is het 
onderfcheid dat men Agio noemt, zoo dat men 
voor het Bankgeld van 3 tot 5 PCt. opgeld ^ 
boven het Courant geld ontfangt of betaeld» 
Deze Agio verfchilt Ibmtijds * of ^ pro Cento 
tusfchen de een en de andere partij op denzelf- 
den dag gefloten. In den jare 1638 werd bij 
de Vroedfêhap vastgefteld dat de Agio niet hoo-» 
ger als f PCt. zoude zijn. In 16^'^ liep dezelve 
tot op 12 a 13 PCt. ter oorzake van de kwa-» 
de fchellingen, die toen op 5J ftuiver vermin* 
dert werden, en in de maend April deszelven 
jaers viel die wederom tot op 2, PCt. en minder^ 
Sedert de keur van den 6 Oftober 1656 is om-» 
trent de Agio geene gcrechtlijke bepaling ge* 
maekt. 

Omtrent de ^oïdotning van gekogt en overge-» 
fchreven Bankgeld, is den 30 Januarij 17764^ 
navolgende Publicatie gedaen. ; .. 

„ MYNE HEEREN VAN DEN GE- 
5, RECHTE DER STAD AMSTER* 
5, DAM, op voordragt van verfcheide Koop* 
„ lieden en Kasfiers alhier, in overweging ge* 
„ nomen hebbende dat de verwisfeling van Bank* 
5, en Kasgeld van dien aart is , dat hoe zeer d(? 
9, betaaling en affchrijving promptelijk op elkan.» 
^, deren behoorde te volgen, egtcr aan de eenc 
„ of andere zijde cenig vertrouwen moet wort- 
„ den gegeven, en willende voorzien dat daar 
j, van geen misbruik worde gemaakt, wanneer 
,, de. Kooper in gebteken zoude blijven het aan 
,, hem afgefchreven Bankgeld te betalen , of de 
9, Verkooper, na alvorens het Kasgeld te helv 
„ ben ontfang^n, iialatig mogte zijn, het dav 
„ voor veifchuldigde Bankgeld aftefchrijven , qu 
„ 20Qdanige iKoèper en Verkooper door langdu- 
>"'^ K 5 ^igê 



J54 IC O O P H A NDE L 

iy rige Procedures zoude moeten worden gecon^ 
„ ftringeerd tot voldoening van het gene , waar- 
„ toe zij gehouden zijn; hebben goedgevonden 
,5, te ordonneren en te ftatueren, zoo als hun 
^ Ed. Achtb. ordonneren en ftatueren bij dezen : 

„ Dat van nu voortaan bij Verkoop van Bank- 
5, geld, wanneer de Kooper in gebreken blijft, 
5, het ten zijnen behoeve afgefchreven Bankgeld ^ 
9, na dat de affchrijving zë. hebben gevalideert , 
9, aan den Verkooper te betalen,, dezelve Ver- 
9, kooper, na behoorlijk confent ten dien einde 
9, van de Ed. Aghtb. Heeren Schepenen dezer 
99 Stad verkregen te hebben, de voldoening van 
9, het zelve Bankgeld zal kunnen vorderen, bij 
9, apprehenfie op den Perfoon, en arrest op de 
9, Goederen van den Kooper; en dat insgelijks 
9, de genen, die aan een Kasfier of ander Per- 
9, foon Kasgeld zal hebben betaald, om daar 
9, voor Bankgeld aan hem aftefchrijven , of te 
9, doen affchrijven, de levering van het zelve 
9, aan hem verfchuldigde Bankgeld, na bekome* 
9, confent als voren, bij apprehenfie op denPer- 
9, foon en arrest op de Goederen van den Ontr. 
9, fanger van het Kasgeld zal mogen vorderen: 
9, alles ten ware het mogt blijken, dat bij den 
9, handel over den Koop en Verkoop van het 
„ Bankgeld was geconditioneerd; dat de betaling 
5, van het Kasgeld niet directelijk na de affchrij- 
„ ving, maar op zekeren termijn zouden moeten 
9, gefcliieden; of dat het; aftefchrijven Bank- 
5, geld voor gefourneerd , Kasgeld niet dan 
9, op zekeren termijn zouden moeten worden af- 
„ gefchreven, in welke gevalle den Verkooper 
9, en Kooper van zoodanig Bankgeld geen paraat 
„ Recht zal competeren, &." 

Volgens .Coftuim ishetkleinfte Kasgeld, waer 

voor 



VAN Amsterdam: 155 

voor men Banl^geld koopt, Zesthalven, en klei- 
ner word zelden aengenomen, ten waren men het 
cxpresfelijk bedongen had. Alleen grof geven- 
de, kan men h^t bankgeld fomtijds f a | procen- 
to beter koop koopen. Door grof geld word 
verftaen Gouden Rijders, Ducaten, Gulden , en 
Agtentwintigen. Indien deze onderhandeling 
pver Kas- en Bankgeld door Makelaers gefchied, 
genieten deze ƒ i per mille, door Kooperen Ver- 
kooper ijder voor de helft te betalen. 

Gedurende het heetst der oorlogen in den jare 
1672. tusfchen Vrankrijk en de Vereenigde Neder- 
landen^ drongen zij, die hun geld in de Bank 
hadden, 'er zeer fterk op aen om het daer uit 
te krijgen, vreezende dat de Koning van Vrank- 
rijk, die reeds Utrecht bemachtigd had, zich ook 
van Amfterdam mocht meester maken, en zij dat 
alles verliezen zoudeq. Dit geld werd hen niet 
geweigerd, maer eenige ongeduldigen , wanende 
dat 'er g'^^n genoegzaam fonds ware, om zoo 
grooten getal Crediteuren te voldoen, vonden 
:(nenfchen die hen voor 4 of 5 pro cento van dit 
ingebeeld kwaed genazen ; door welke blijken van 
zekerheid het bajikgeld met het kasgeld weder 
cgael kwam. 

De Bank ontfangt veelerlei gemunt en onge- 
munt goud en zilver, als in goud: 

Ciooo Nieuwe 

l Hollandfche M-. On: £n: Esfay tot 

(^ D Licaten 0014 i . 1 1 lijder 2 3 k: 7g. ij der 4/ 1 pi Bai}CQ« 

{ loooFranlche 



ƒ loooSpaenfche 
i Pistolen . 2: 



Oude Louis 

d' Ors . .27-1 - 15 . ar 7 . . t-i2 



^ 27-4 - 5 . ai 087 . g .f2 

r 1000 Schild pf 
< Zonnen Louis 



I00« 



ts6 KOOPHANDEt 

ƒ lOOOQ-ufados •• Esfaij tai ,, . ^ 

.!(,,•• Bruto. 44 aafijn . ,32op.m.Br«o« 

' In zilver de navolgende, en deze worden bij 
looteffens gewogen, 

^ïpo Mark Spa^nlche Stukken van Agten, Pijla- 
ren en Mexicanen , en nog twee ftukken daer 
' en boven, des in 't geheel omtrent 915 Stuk- 
ken, de Mexicanen tegen het esfaij van n pen- 
ningen, en de Pijlaren 11 penningen 3 grein , 
voor ƒ &900, dogfedert 1728 word geen on- 
derfcneid meer in den naem gemaekt, 
jooo Nieuwe Piasters rekent men 109J markHol* 
lands te wegen. 

De Ducatons en Rijksdaelders worden bij 2;ak. 
ken en op gewicht als te voren aengeteekent, 
ontfangen. De eerfte tegens 60 ftuiyers , en de 
tweede tegen 48 ftuivers, ^^;, 

Een fijne tunenburgerJRijksdaelder, of ijtwee 
derde Stukken geld 41 ftuivers Courant m. o. m. 
m op dezelfde wijze worden de fijne Saxifche 
^n andere grove | en \ Stukken verwisfelt, 
' Züver in haren word naer derzelver gehalte 
tegen fijn zilver g-erekent^ en voor het Mark 
6]n zilver als dan ƒ 2^4 : 2 ; - vergoed. 

Tot den ontfangst vaceren daaglijks (behalven 
'des Zondags en wanneer de bank gefloten is,) 
twee ontfangers. 

Wanneer men aen dezen goude^i of zilx^eren 
ft>.et|e overlevert; word dezelve nagezien, gewo* 
pn^ - en in ^en zak gedaen ; en zoo het goud is,, 
San venegelt de brenger die zelf, en hij bekomt 
\x: lete handfebrift van, djat men R^e^isfi 
tmmt^ öjnde v^n den volgenden inhoud. 



^-^^^ -■ • ' - ■ • -^^. 



VAN AMSTERDAM* «5? 

^> Anno • • . dtti ^ » « * • I 

^^ Heeft it^ Bmco 

51 gei^tagi » . . • . 

„ ^ tHet dtè 

55 conditie^ dat bij gehouden zat zijn^ dezelve hm* 
j>, nen den tijd van zes maanden daar wederom uii 
5, te haaien ; mits hetaalende aan de Bank . . --'^ 
^^ percento; ofte dat die ander fms^ na expirath 
9, van de voorfz, tijdt^ zullen verftaan mraen teé 
5) voorfz. prijfe aan de Bank vervallen te zijnt 



N. n; 



/ 



Men ziet hier uit dat dezelve op zes maendèn 
tijd gefield zijn, na het verfchijnen van welken, 
men over de daer voor ontfangen Banco waerde, 
vrijelijk disponeren, ofwel inmiddels deze recepls 
bij voorkomende gelegenheid verkoopen kan. Dö 
Bank geeft weder te rug wat zij ontfangen heeft # 
wanneer zij haer verfchot weder krijgt 5 bene- 
vens \ "pro cent voor de gemelde zes maendert 
van bij haer gedepofeerd geweest hebbende gou- 
den, en J pro cent van zilveren fpetie; dog van 
Ducatonnen betaeld men maer } pro cent. 

Het ftaet den houder eener zulke receplsfe vrij 
den genoemden tijd voor nog andere zes maen- 
den te prolongeren, mits hij daer van aen de Bank 
kenms geve, en den verfchenen intrest betale; 
gefchied dit niet , zoo word de partij gehouden 
aen de Bank ten haeren profijte vervallen te zijn. 
Deze prolongatie kan » van zes tot zes maenden , 
200 dikwijls gefchieden als men goedvind. 

De recepisfen worden genaemt rtaer de namen 
öer Ipetie die ingebragt word. . 

Het 



158 KOOPHANDEL 

Het beloop van 't ingebrachte word op den 
naem des inbrengers gefteld, die dat, door het 
overleveren van een Bankbriefje aan de Boekhou- 
ders, geheel of ten deele op een anders naem kan 
laten overfchrijven. 

Het inbrengen in de bank van diergelijke fpe- 
tien gefchied, wanneer dezelve op eenen lagen 
prijs zijn 9 en dat 'er waerfchijnlijkheid is dat zij 
zullen rijzen, en men vervolgens , het zij de fpetie 
zelve , of wel de recepisfen , met voordeel zal 
kunnen verkoopen, na aftrek van het J PCt. In- 
trest dat de bank voor 6 maenden geniet, of van 
I PCt. wanneer men die 6 maenden weder pro- 
longeert, gedurende welken tijd men ondertus- 
fchen het gelichte geld gebruiken kan. 

Om dit voordeel of nadeel te berekenen , zoo 
voege men bij de Banklbm, door de bank ver- 
ftrekt , ook de Agio , om aldus het genoten Cou- 
rant geld te vinden , en het geen dat beloop min- 
der is als de courante prijs buiten de bank , van 
de ingebrachte fpetie, zulks moet men flaen over 
het getal derzelve , waer door men dan vinden zal, 
op hoeveel ftuivers ijder ftuk der voormelde fpetie 
den inbrenger komt te ftaen , zoo hij nu daer voor 
meerder krijgen kan, dan verkoopt hij dezelve, 
en behandigtde recepisfe, zonder eenig endorfe- 
ment of tranfport aen den Kooper , die hem de 
waerde in Courant geld betaeld. En wanneer de 
Kooper gelegenheid voorkomt om dezelve weder 
met voordeel aftezetten, kan hij zulks tQn allen 
tijde doen: waer door diergelijke recepisfen fom- 
tijds/, 8 , en meermalen , binnen den bepaelden 
tijd van 6 maenden , van meester veranderen. 

Wanneer men de ingebrachte fpetie weder lig- 
ten wil , vergoed men alvorens aen de bank het 
daer op geuotene en den 'verfchenen intrest, en 

hier 



VAN AMSTERDAM, ijj 

4iier voor pasfeert men een bankbriefje , aen zicS 
zeken ^ hetwelk men in den Bank brengt, en de 
fpetie volgens recepisfe te rug eischt. De Boek-* 
houder ziet ten eerllen na of men zoo veel op zijn 
rekening te goed heeft als deze fom beloopt ; en 
zulks waer bevindende, zend liij een knegt van 
de Bank mede naer Heeren Commefarisfen derzel- 
ve 9 om hen bekent te maken dat zij den toonder 
de te rug geëischte fpetie kunnen laten volgen. 
Hier op worden die, van wegens voormelde Hee- 
ren Comraisfirisfen , den brenger, gezegelt en 
met het gewigt 'er op geteekent tegen uitlevering 
der recepisfe overhandigt, en daer door is deze 
partij afgedaen. 

Mogelijk zal men omtrent het affchrijven aen 
zich zeken eenige zwarigheid vinden, wanneer» 
men gekogte recepisfen heeft, vanfpetien die door 
een ander ingebracht zijn, dog zulks maekt gee- 
ne verandering ; want de houder van de recepisfe 
op den tijd des ligting , moet in alle gevallen de 
waerde betalen voor het uithalen, en dus moet 
hij aen zich zelven affchrijven , zonder dat meH 
met den naem des eerften inbrengers het minfte te 
doen heeft. 

Met diergelijke recepisfen word fomtijds Herken 
handel gedreven , voornamentlijk in Stukken van 
Agten, Ducaten, en Pistolen. Inden jaren 17 14 
en 171 5 werden 'er zoo vele Franfche Pistolen in 
de bank gebracht, dat men het op meer dan een 
millioen ftuks begrootte; deze tegen ƒ 10: 14 : - 
zoo als de bank 'er op verftrekte gerekent, bedroeg 
het \ PCt. zonder prolongatie alleen ƒ53500. Ook 
deden de recepisfen toen niet meer als 4 a 5 Hui- 
vers per Pistool, en in den jare 17 16 rezen dezel- 
ve tot 16 ^ 17 ftuivers. 

Tijd 



.1^ ^0 OP HAND E L 

Tip eW WIJZE VAN AFSCHRIJVING IN ;I>Ei' 

Wisselbank. j-^a .^i 

/ Wij hebben reeds gezegd dat de gewone tijd 
ter affchrijvinge gefteld is op des morgens tot elf 
uren, maer wanneer men van elf* tot drie m-en 
des namiddags, affchrijven wil, moet men bij ijde-. 
re partij zes ftiüvers voor de Boekhouders be- 
jalen. . 

. Het eerst nu dat iemand » die met de bank eeni- 
gen handel heeft, te doen ftaet, is, dathijeene 
rekening op de boeken aldaer doe openen , waer 
voor men tien gulden betaeld ten behoeve van 
den armen, en die van de eerfte partij , welke op 
de rekening komt, worden afgefchreven. 

Voorts was aen de Bank bij ecne keure van den 
ia Juli) 1583 van ijder paitij die men affchreef , 
een ftiüvertoegelegt: Dan de meenigvuldige Dis- 
contes in den jare 1714 den Boekhouderen zoo 
veel werks verfchaffende, werden hen adjunc- 
ten toegevoegd , en deze ftuiver verdubbelt , zoo 
dat hetpatijgeld federt primo Februarij 17 15 op 
2 ftuivers voor ieder paitij gebracht is. Dit partij- 
geld word tweemael 'sjaers bij het aenleggen 
van nieuwe boeken van elke rekening afgefchre- 
ven en dus handelt een Koopman geregelt, wan- 
neer hij dan de bank voor het getal der partijen te- 
gen 2 ftuivers ijder , crediteert. Dit gefchied zijnde , 
kan men het te goeds hebbend faldo vinden, dog- 
disponeert men óslqx juist over, zoo word de reke- 
ning gefloten , men moet vervolgens weder eene 
andere openen, en op nieuw tien gulden betalen. 

Die te veel disponeert, of bij abuis meer ^^- 
fchrijft als bij op zijne rekening heeft, moet drie 
guldens voor ijdere aldus te veel geasfigneerde 
Iiondert gulden betalen, ten ware hij dcmelfdm 



VAN AMSTERDAM. i6i 

^ag genoeg op zijne rekening kreeg, als dan is het 
maer een half ten hondert. 

Men mag ook niet affchrijven op het geen mea 
denzelfden dag op zijn rekening geki'egen heeft , ei; 
niet voor den volgende dag, wanneer de partij over- 
gebragt is , uitgezondert wanneer zulks gefchied te- 
gen ingebracht gemunt of ongemunt goud of zilver^ 
als mede op den tweeden dag na het openen der ' 
bank, wanneer zij, tweemael 'sjaers tot iluitinge 
der oude en aenlegging van nieuwe boeken , en 
op Pinkfteren gefloten geweest is. 
, Dit fluiten heeft gemeenlijk plaets in 't laetst van 
Januarij of het begin van. Febmanj, en dan w^- 
der in 't laetst van Julij of het begin van Augus- 
tus, en zuiks gedurende 8 a lö dagen. . Op de 
Feestdagen van Paesfchen, Hemelvaertdag , Pinx- 
teren , de Bededagen , en Kermis , (^die altijd ixi 
de maend September invalt^ word de bank ook 
gefloten, maer zoo lang niet. Den volgenden 
morgen na dat 'er eene partij aen iemand afge^ 
fchreven moet zijn, kan men laten vragen of 
zulks gefchied zij ; hoewel de voornaemfl:e hüizéix 
van negotie zich daer van met een briefje door 
een bediende van de bank kennis laten geven. 

Dit fluiten en openen der Bank word door een 
aengeflagen briefje aen de deur derzëlve bekent; 
gemaekt. 

Na de twee openingen der Bank, als 'er nieu- 
we boeken of Balancen gemaakt zijn, nament- 
lijk in 't laetst va;i Januarij of het begin van Fe- 
bruari) , en in 't laetst van Julij of het begin v^n 
Augustus , als dan worden alle de resten der open- 
ftaendc rekeningen , of de batige floten den Koop- 
lieden komende, van de oude, op nieuwe Folio's 
of rekeningen gebracht. Hij , die eene rekening 
in de Bank heeft , is gehouden zelf te komen , of 

L iemand 



têi KOOPHANDEL 



# 



iemand, met behoorlijke volmacht voorzien, te 
zenden, om te vernemen of het bij hem bekende 
faldo met de boeken der bank overeenftemt, al^ 
Hiede het getal partijen in het laetde half jaai^ 
afgefchreven ; zulks gefchied bij Heeren Commis- 
farisfen van de Wisfelbank ^ die daertoe in een bij- 
zonder vertrek, nevens dat der Boekhouderen 
ftaende, van Dingsdags tot Vrijdags incluis , des 
tnorgens van 9 tot 12 uren vaceren, op het ge- 
vraegde antwoorden ^ en teffens op geven of het 
folio gecontinueert of verandert is. Indien het 
faldo of de partijen niet accorderen , moet hij die 
tekefiing in de bank heeft de geheele rekening 
van al het ontfangene en afgefchrevene , geduren^ 
de hetlaetfte half jaer, doen opmaken en overleve- 
ren , op dit die door de Boekhouders worde onder- 
zocht, ennagezien, waer uit het verfchil onfta ; 
voor welke verificatie men gemeenlijk 12 ftui- 
vers betaeld. Als het abuis ontdekt is , ftellen de 
Boekhouders onder de rtktnmg nagezlen ^ of ook 
wel, accoort met de Boekhouders, Öan word ver- 
volgens het faldo in credit op nieuwe rekening ge- 
bracht, en de Koopman fielt het op het debet der 
Bank, en in het credit derzelve, twee Huivers voor 
ijdere partij als 'er op de vorige rekening is afge- 
fchreven geworden . gelijk te vooren gezegt \s. 

Volgens eene willekeur van den 9 Maert 1(^74, 
Xnoet deze opneming van den ftaet der rekenin- 
gen, of verificatie , binnen zes weken , na de wedef 
opening der Bank gefchieden , op eene boete van 
125 gulden, welke bij vei*zuim van ieders reke- 
ning worden afgefchreven. Schoon men bij ver- 
fchil in de rekening, dat nog niet heeft kunnen 
vereftenen, kan men echter van zijn rest, zoo als 
het bij de bank bekent flaet , disponeren. 

Iemand eene rekening in de Bank hebbende , 

en 



VAN AMSTERDAM. 163 

en door afwezenheid buiten ftaet zijnde , om de 
gemelde veripcatie in perfoon te doen , moet zulks 
op eene procuratie van zijnentwegen gefchieden. 

Het Folio van iemands rekening volgefchreven 
zijnde, moeten de Boekhouder eene nieuwe 
aenvangen , en dat aen den perfoon wiens reke- 
ning het is, opgeven, die als dan ten eerften bij 
Heeren Commisfarisfen het faldo of tranfport van 
het oude van het oude Folio kan gaen vragen, 
om het accoort met de bankboeken te kunnen 
ftellen. 

Wanneer een Wisfelbrief, gedurende het fluiten 
der Bank, als voren befchreven, vervalt, en die 
op den derden dag na het openen derzelve niet af- 
gefchreven is , moet men van non betaling protes- 
teren, nochtans kan men daer mede, zonder ge- 
vaer , tot des namiddags ten drie uren van den ge- 
melden derden dag wachten, volgens eene Or- 
donnantie van den 31 Januarij 1764. waer bij het 
Placaet van den 31 Julij 1660 vernietigt is gewor- 
den, in het welke gezegt werd dat men totdeu 
zesden dag met protesteren wachten konde. 

Indien 'er verfchil ontftaet onder belang heb- 
bende, ten opzichte eener partije in de bank, 
word zulks door twee of drie Heeren Commisfa-» 
risfen uit de Magiilraet beflist. 

Wanneer iemand , die rekening in de Bank 
heeft, fterft, moeten de Erfgenamen of naeste 
Vrinden met authentique ftukken bewijzen hun 
recht ter tranfpoitering of overfchrijving van des 
overledens faldo , op hunne , of eens anders reke- 
ning ten hunnen behoeve. 

De Ordonantie op de Wisfelbank is den 30 
April 1782, door de Heeren van den Gerechte 
in dezer voege vernieuwd en vermeerderd: 

L 2 Art. 



^64 KOOPHANDEL 

Art. ï. Alle die geenen , die Rekeningen BaUk 
hebben , en gewoon zgn hunne Adfignatien zelve 
in te leeveren , zullen gehouden zijn, bij de eerfte 
inleevering der Adfignatien ; na de groote fluiting 
eerstkomende, niet alleen hunne handteekening in 
een boek, daar toe gedestineerd , te (lellen , maar 
>ijulks ook gehouden zijn te doen op een bankze- 
gel, het welk huti ter hand zal worden geflield; 
welk Zegel men , bij ieder inleevering van adfig- 
natien , ÓQs gerequireerdr werdende , zal moeten 
vertoonen. En zal, bij het aanneemen van het 
:2;elve Zegel, eens voor al moeten betaalt worden 
/ 2: — ten profijte van de Boekhouders. 

n. Alle^ die Rekening in Bank hebbien, en 
gewoon zijn hutine adligtiatien door Houders van 
procuratien te laaten inleeveren, zullen gehouden 
!Zijn na de eerfte fluiting voormeld, bij vernieu- 
wing derzelver Procuratien , hunne handteekening 
te ftellen in een Boek daar toe gedestineerd als 
op de procuratie zelve voor welk maaken , of 
vernieuwen men telkens zal betaalen ƒ1: 14:' -^ 

III. Alle die geenen , die voortaan nieuwe Re- 
kening iri Bank openen, en zelve hunne adfigna- 
tien begeeren intebrengen ^ zullen hunne handtee- 
kening ftellen in een boek &c. zo als bij Art.i is 
vermeld , en zal vervolgens het Bank-Zegel aan 
haar mede in voege voormeld gegeevenf worden. 

IV. Alle die voortaan nieuwe Rekening be- 
geeren te openen, zullen, bij den aanvang der- 
^elve , met ƒ 14 : •— belast t^orden , waar van 
ƒ 10: -^ zullen zijn ten behoeve der Diaconie 
Armen, en ƒ 4: — ten behoeve der Boekhou-f 
ders van de Wisfelbank. 

V. 



VAN AMSTERDAM, t6s 

V. Alle Procuratien , tot inleevering van 
Bank-adfignatien , van Lieden in deze Stad wo- 
nende, zullen voortaan voor Boekhouders van 
de Wisfelbank gepasfeerd, en na verloop van 
een Jaar en zes weeken , vernieuwd moeten wor- 
den; doch Jaarlijks niet meer dan zes Bankbrief- 
jes inbrengen , zullen kunnen voldaan met tegens 
het eindigen van het derde Jaar hunne procura^ 
tien te vernieuwen, 

VL Alle die buiten deeze Stad woonagtig zijn , 
en rekening in de Wisfelbank begeeren te hou- 
den zullen verplicht zijn een Inwoonder dezer 
Stad te volmagtigen , om hunne Bank-zaaken 
waarteneemen , of hun domicilium alhier t,Q kie-. 
zen, en aan te wijzen, 

Vn. Alle procuratien, dienende voor die gee* 
nen , die buiten deeze Stad woonagtig zijn . om 
Adfignatien inteleeveren , zullen Gerechtelijk of 
Notarieel gepasfeerd, en indien verre buiten de 
Provincie verleeden waren, behoorlijk gelegali^- 
feerd. en in de Bank geregiftr^ert moeten wer- 
den, welke regiftratie mede na verloop van een 
Jaar en zes weeken vernieuwt zal moeten wor- 
den, en daar voor betaald ƒ i : 14: «-r. eens, 

VÏII. Alle, die bij Generaale Procuratien inde 
Wisfelbank willen affchrijven, zullen alvoorens 
Jiunne Procuratien bij de Boekhouders moeten 
baten registreeren , en telkens, op requifitie, 
vertoonen; welverftaande, dat zodanige, welkQ 
buiten deeze Provincie gepasfeerd mogten zijn^i 
met behoorlijke Legalifatie , gemunieert werden ; 
voor welke regiftratie al mede zal betaald wor- 
lien/ 1; h; --. ;. ., 



i66 KOOPHANDEL 

IX. Alle de Compagnons van een huis vatr 
Negotie, dewelke de firma van het Comptoiii 
teekenen, 't zij dat zij zelve, of hunne Piocu- 
ratie-houders de adlignatien inbrengen, zullen 
gehouden zijn hunne refpeélive handteekeningen 
in de boeken, bij Art. i en 2 vermeld, te Hel- 
len , en mitsdien in het ecrfte geval, mede op 
het Bank-Zegel, 't welk aan ieder van hun, in- 
voegen voorfchreeven, ter hand gefteld zal wor- 
den: en, ten einde hier in alle naauwkeurigheid 
te betragten, zal telkens, wanneer in zodanige 
Compagniefchappen, of ook in de firma van een^ 
of ander Huis van Commercie , eenige verande-. 
ring voorvalt, daar van in de Bank kennisfe ge- 
geeven an aanteekening gehouden moeten wer- 
den, met roijeering der vervalleiie, en te boek 
Helling der nieuwe handteekeningen. '^ 

X. Ieder Houder van een Rekening in de Bank 
éjal verplicht zijn deszelfs adlignatien te numeree- 
ren , telkens ieder folio weder te beginnnen met 
N^. I., en zal die geene, die een verkeerde 
nummer opgeeft, na dat hem zulks zal zijn aan- 
getoond, verbeuren zes Huivers ten behoeve, 
van de Diaconie» 

XI. Alle , die zelve hunne adfignatien inbrengen , 
zullenhet Bank-Zegel; zij die bij Procuratie zulks 
doen, hunne Procuratien; en die bij Generaale 
Procuratie, affchrijven hunne Generale Procuratie, 
op requifitie, moeten vertoonen; nademaal voor- 
taan geene adlignatien op eene andere wijze 
ingeleeyerd of aangenoomen zullen werden. 

Xn, Voor alle adfignatien, welke des morgens 
na elf uuren werden ingeleeverd, zal, bij het 
aanneemen , betaald werden zes fi:uivers. 

, XIIL 



VAN AMSTERDAM. 167 

XIÏÏ. Bij het inleevcren van Adfignatien , min- 
der bedraagende dan Drie Honderd Gulden, 
zal bij iedei: betaald worden zes ftuivers.. 

XIV, Na drie Uuren des namiddags zullen 
geene Adfignatien werden aangenoomen, dan 
alleen in geval van Overdisponeering ; als mede 
bij extraordinaire gevallen ; en zulks , indien Hee- 
ren Commisfaiisfen prefent of bij de hand zijn, 
met voorkennis en goedkeuring van ten minften , 
een derzelven, en mids betaalende een boete 
van ƒ 25 : ~ ten behoeve der Diaconie Armen, 

XV, Wanneer iemant voor een ander in Banco 
affchrijft, zal zulks prsecifelijk in deAdfignatie 
bijgevoegd moeten worden, 

XVI. Van de partijen, die men op zijn Reke- 
ning ontfangt, zal niet voor den volgenden ókg 
mogen werden gedisponee-rt. 

XVII. Van alle partijen, die men voor inge- 
bragte Speciën ontfangt , en door den Ontfanger 
van de Bank werden afgefchreeven, kan op den- 
;zelfden dag gedisponeerd wojden. 

XVni. Wanneer, na de voorvallende iluitin^ 
der Wisfelbank, dezelve op Vrijdag geopent 
wordt zal hqt ieder vrijftaan op den volgenden 
dag, zijnde de tweede open Bankdag, te dispo 
neeren over de partijen, die men op dien dag. 
pp zijn Rekening zal hebben ontfangen. 

il .XIX. Wanneer iemand bij abuis overdisponeert, 
^zullen zijne ingeleeverde Adfignatien blijven leg- 
gen 5 en zal d^zqlve gehouden zijn bij eerst beko 

L 4 n»- 



^ fc o o P H A N D E L 

mene kennis van het begaan abuis , het zelve te 
redresfeeren, door het manqueerende belioorlijk op 
zijn Rekening te doen ftellen , en daar door zijne 
ingeleverde Adfignatie of Adfignatien te doenvali- 
ijeren: zullende dezelve of geéne derzelven mo- 
^en ingetrokken worden; én zal daar en boven, 
ivegens het begaan abuis, betaald moeten worden 
een boete van drie ten Honderd van het manquee- 
rende: met dien verftande echter, dat , indien 
op dien zelfden dag , voorde klokke drie Uureh 
des namiddags, of wel voor dat van het begaane 
•^buis van wegens Boekhouderen géadverteert 
zijn^ het manqueerende op voorfz. Rekening 
geredresfeert wierdt, niet meer zal verbeurd wor- 
den dan een half ten hondett van het manquee- 
rende; alles te appliceeren ten behoeve der Boek- 
houders en Contra -Boekhouders van de Wisfel- 
"^ank. 

XX. Wanneer iemant op zijn Rekening partijen 
>e onrfangen heeft, zal men den volgenden dag 
daar na, in Boekhouders Kamer , kunnen vi-aagerr 
en aldus zich informeeren of de partijen, die men 
verwagtende was, conform zullen zijn a[fgefchre- 
ven, het welk na agt uuren des morgens gefchie^ 
dende, zal men gehouden zijn, vooj: ieder Reke- 
*aning twee Stuivers , en na negen uuren zes Stui- 
vers voor den Arnien te betaalen,. ' . * '•'• 
-' . , ■ ■ ' . •.;■.• ... w^ _,^ ,,,- 

XXL Van alle affchrij vingen zal men dagelijks 
-een Copij te huis zenden aan herh, van wiens 
Rekening afgefchreven is, en, bij aldieh deze 
tuiten de Stad woonagtig is, als dan aan des- 
^elfs gemagtigden, of ter plaatfe daar hij zijn 
Domicilium houdt . ten einde dezelve zal künneil 
:pagaan, ol zulks met zijn Bankboek accordeert; 
- - ^n 



VAN AMSTERDAM. i% 

^n in Cas van verfchil, bij de eerfte ontdekking 
van dien, zich in de Kamer van Boekhouders 
der Wisfelbank vervoegen 5 om hetbegaane abuis 
te onderzoeken en te doen verbeteren. 

XXII. Die geenen, die begeren zullen dage- 
lijksch een uittrekfel te hebben van het geene 
óp hun Rekening ontfangen is, zullen Jaarlijksch 
daar voor moeten betaalen eert Somma van vier 
Ducatons. Edoch, indien dezelve meerder dan 
Vijf- en -Veertig Posten op hun Rekening ont- 
fangen, zullen zij, vcor ieder Vijf- en- Veertig 
Posten, die daar en boven inkomen, gehouden 
zijn te betaalen nog drie Gulden meerder, ten 
iehoeve der Boekhouders van de Wisfelbank* 

XXIIL Zullen voortaan , tot Soulaas der zwaa- 
te kosten, die de Wisfelbank zal moeten draa- 
gen , bij het openen derzelve , na de groote flui- 
ting in Januarij en Julij, de refpective Reke- 
Tiingen, voor ieder partij affchrijvens , met drie 
Stuivers belast worden. 

XXIV. Alle die geenen, die Rekening in de 
Wisfelbank hebben , zullen gehouden zijn , twee- 
maal des Jaars , namelijk na de groote iluiting in 
Januarij en Julij aan Heeren Commisfarisfen het 
Folio , het Saldo , en de partijen hunner Reke- 
ning, het zij in perfoon, het zij verzegeld en 
geteekérid, of wel door hunne procuratie hou-v 
ders, te overhandigen, 

XXV, Wanneer het Saldo eener Rekening, 
•of partijen y bij twee herhaalde Schriftelijke op- 
gaven, bevonden wordt niet accoord te zijn, 
zal zoo^inige Rekening geheej uitgefchreven, 



ifo KOOPHANDEL 

en aan Boekhouderts van de Wisfelbank ter hand 
gefield moeten worden, om door dezelve geëxa- 
mineert , de abuizen gecorrigeerd en aan Com- 
misfarisfen geprefenteert te werden, ten einde 
'haar Ed. Achtb. dezelve Rekening accoord kon- 
nen ftellen; zullende voor de moeite van het 
nazien en reöifieeren der uitgefchrevene Reke- 
ning bij de Boekhouders, genoten werden zes 
Stuivers voor ieder abuis , dat zij lieden daar in 
zullen aanwijzen; doch ingevalle het begaane 
abuis, ofte abuizen bij hun (Boekhouders) werdt 
bevonden te refideeren, zullen deeze laatfte voor 
hunne moeite niets mogen declareeren, maar ter 
Contrarie het begaane abuis of abuizen beleefde- 
lijk redresfeeren. 

XXVI. Een ieder, die Rekening 'm de Wisfel- 
bank heeft, zal voortaan in acht moeten neemen, 
binnen zes weeken , na het opengaan der voorfz» 
Wisfelbank , vooi-vallende in Januarij en Julij , ju 
maniere als hier voorenis gezegd, het zij door hun 
Zelve of door hun gemagtigden, of verzegelt en 
geteekend bij Heeren Commisfarisfen het Saldo 
hunner Rekening en partijen accoord te doen ftel- 
len ; en zullen die geenen , die daar omtrent be- 
vonden worden in gebreken te blijven, vervallen 
in een boete van ƒ 25 : — dewelke op hunne Re- 
kening zullen werden afgefchreeven, en zullen zij ^^ 
na verloop van gemelde zes weeken, ten overvloe- 
de, gewaarfchuwt worden , om hunne Rekening 
nog' binnen de eerstvolgende veertien dagen, in 
voege voorfz.accoordte doen ftellen, op poene dat 
zij , nadien tijd , en voor dat aan bovengemelde ver- 
eischte zal zijn voldaan, voor de eerfte veertien 
dagen , dat in gebreken blijven , zullen betaalen, 
ïiogmaals ƒ25 : — en een Maand daarna ƒ Soy-r-^ 



VAN AMSTERDAM 171 

en vervolgens ter discretie van Hr. Commisfa- 
risfen , alle welke Boeten zullen worden geappli- 
ceerdj als v^n puds. 



XXVn. Wanneer een Houder van een ver- 
vallene Bank-Wisfelbrief in den betrokkenen of 
Acceptant of Gedomicilieerden , geen vertrou- 
wen ftelt, zoo kan hij dezelve Wisfelbrief in 
handen van Boekhouders der Wisfelbank ter be- 
waaringe ftellen, mits daar van immediaat ken- 
nisfe doende geeven aan zodanigen Betrokkcr 
iien 5 Acceptant of Gedomicilieerden. 

XXVIII. Alle Wisfelbrieven, in de fluitinge 
der Wisfelbank vervallende, blijven, bij het 
opengaan, het recht van drie Gratie-dagen be- 
liouden. , / ' 

XXK. Wanneer iemant Gouden of Zilveren 
Baaren , Negotiepenningen , of Vreemde Munt- 
fpecien , op Recepisfen voor zes Maanden in de 
Wisfelbank begeert te brengen, zal zich dage- 
lijks, uitgezondert de Zondagen en Saturdagen, 
ten dien einde konnen addresfeeren bij de Ont- 
fangers van de Wisfelbank; die door de Hee- 
ren Commisfarisfen geinftrueerd zijn , welke foor- 
ten van Gouden en Zilveren Speciën , en op wel- 
Ife Conditien dezelve werden ontvangen. 

XXX. Men zal de Stand-penning op geene 
Recepisfen als anderzins mpgen inbrengen , noch 
uithaalen; namelijk de Gouden Rijders , de Zil- 
vere Gulden , de Gellempelde of Ongeftempel- 
de Schelling, of andere kleinere Staaten Munt- 
feecien. ••-*'• 
^ r-Air:: r. _, .,^ 

* ^ XXXI 



fc - 



If2 KOOPHANDEL 

XXXI. Commisfarisfen van de Wisfelbankworr 
den bij deezen alleen geauthorifeerd zo veel 
Stand-penningen te koopen of verkoopen, als 
haar Edele Achtb. , naar gelegenheid des tijds , 
zullen oordeelen noodig te zijn. 

XXXIL Voor alle de ingebragte pankgelden 
blijft de Stad, als van ouds, verantwoordelijk. 

XXXni. Geen Bankgeld zal konnen werden 
gearrefteerd, volgens Refolutie der Edele Gr. 
Mog. Heeren Staaten van Holland en West- 
friesland, in dato 1 6 December. 167Q4 

XXXIV. Indiende Speciën, in banco opRe- 
cepisfen ontfangen , binnen of met de zes Maan- 
den niet werden uitgehaald, zal men gehouden 
zijn de Recepisfen bij Commisfarisfen te doen 
prolongeeren, werdende ter zelver tijd ^de ver- 
icheenen Interest voor zes Maanden daar voor 
afgefchreeven ; welke affchrijving voor of op 
den Vervaltijd zal moeten gefchieden, en zoo 
vervolgens van zes tot zes Maanden; zullende 
anderszints zodanige Speciën, naar inhoud der 
Recepisfen, aan de Wisfelbank vervallen zijn: 
met dien verftande echter, dat die Recepisfen, 
welker Vervaldag komt te vallen op Saturdag, 
Zondag of Maandag, als mede in de fluiting 
der Wisfelbank, of op wat tijd, hoe genaamd, 
dat de Heeren Commisfarisfen niet zullen 
vaceeren, daar aan niet onderhevig zullen 
zijn, maar, op de eerste Zitdag van welgemel- 
de Heeren Commisfarisfen geprolongeerd wor- 
dende, zullen blijven valideeren. ; 

;2^XV. Wanneer de Houders vati een of 
jneerder Recepisfen, die hevonden zullen wor- 

: " /■ * den 



VAk AMStÊkDAfif. ifs 

den aan de Wisfelbank vervallen te zijn, zich 
beklaagen dat zulks bij abuis is gefchied; zod 
werden de Heeren Commisfarisfen geauthori- 
feerd daaromtrent, naar deomftandigheden, en 
naar billijkheid te handelen, 

XXXVL Wanneer men begeert zijne in han- 
den hebbende Recepisfen te laaten fplitfeh, zal 
men voor ieder Recepis, daar uit voortkomen- 
de, aan den Ontfanger moeten betaalen twee 
Stuivers. 

XXXVII. En ten einde de goede orde, eiK 
Tereifchte expeditie in acht te neemen zullen 
alle die geenen, die Speciën begeeren uit te 
haaien, hunne Recepisfen des daags te vooren, 
of uiterlijk denzelfden morgen, voor half elf 
uuren, in de Kamer van Heeren Commisfaris- 
fen moeten prcfenteeren , en met reJ-.tie tot de 
Recepisfen, die geprolongeerd w rden, dts 
morgens voor elf uuren, na welke tijd het een 
en ander zal werden afgewezen. 

XXXVIII. Alle verfchillen . ontftaUnde tusfchen 
Boekhouders, en andere bedienden der Wisfel- 
bank; ook tusfchen dezelve en particuHere per- 
foonen, de Wisfelbank cohcerneerende, zullen 
voor Heeren Commisfarisfen gebragt , en aan de 
decifie van hun Ed. Achtb. werden overgelaten. 

En zal deeze Ordonnantie aanvang neemen 
bij het openen van de Bank, na de groote flui- 
ting eerstkomende, wanneer alle vorige Keu- 
ren en Ordonnantien , deeze contrarléereride, 
zullen weezen vernietigd en geabrogeerd, gelijk 
dezelve nu voor alsdan vernietigd en geabro- 
geerd worden bij deeze 

GE- 



K o O P H A N D E L 
GENERAAL 

REGLEMENT 

Voor de Boekhouders -Kamer van de 
WISSELBANK 
DER Stad Amsterdam. 

j3urgemeefters en Regeerders der Stad Amfter- 
dam hébben goedgevonden , dat tot bevordering 
van het Plan der nieuwe Ordonnantie, op den 
30. April 1782 gearrefteerd 5 deeze Kamer van 
27 Bediendens voorzien zal worden; namelijk 

4 Boekhouders en 2 Adjunft- Boekhouders. 
8 Adfiftenten. 

4 Contra -Boekhouders en 2 Adfiftent Contra- 

Boekhouders. 

5 Beftelders , door Commisfarisfen aan te (lellen. 

2 Knegts van Boekhouders, ten hunnen koste. 

Van deeze Bedienden zullen 'er op alle open 
Bankdagen ten minften vaceeren, 

3 Boekhouders. 
7 Adfiftenten. 

3 Contra -Boekhouders. 

4 Beftelders. 

En de Knegts van de Boekhouders. 

Ver 



VAN AMSTERDAM. 173 
Verdeeling van het Werk. 

Des morgens, ten half agt uuren, zullen 
zich in de Bank laaten vinden ten minften één 
Boekhouder en twee Adfiftenten, om Lieden die 
Volgens de voorfz. Ordonnantie, eenige Infor- 
matien wegens hunne Bank -rekening begeeren, 
te konnen gerieven; als mede om de Bank- zegels 
te geven, en Procuratien op te maaken voor 
dezulken, die nieuwe Rekeningen, ofte Procu- 
iatien willen pasferen. 

A;le dagen na half negen uuren , moeten 'er 
twee Adfiftenten de Boeken biipoinaeeren ; (zoo 
zulks daags te vooren niet gefchied is , } en door 
Boekhouders de gevondene abuizen werden ver- 
betert. 

Van tien tot elf uuren moeten 'er zijn één Boek- 
houder en twee Adfiftenten ieder met een eenslui- 
dend Alphabeth voorzien, tot het aanneemen 
der Bank-Adfignatien, den een om te ontfangen de 
Adfignatien van het i^-^ Deel , den anderen van 
het 2^ Deel, en den derde van het c»^^ Deel; om 
vervolgens de Contrafolioos daar op te ftellen ; ob- 
ferverende, bij het aanneemen der Adfignatien ^ 
het II Je Articul der nieuwe Ordonnantie. 

Van elf tot drie uuren is één Adfiftent ten 
dien eincle voldoende. 

Ten tien uuren zullen zich bij twee der drie 
Groot Boeken vervoegen één Boekhouder, om 
de affchrijvingen te doen , één Adfiftent om het 
Bijboek te houden, één Adfiftent tot het for* 
meeren van de Affchrijvingbricf jes ; en zal de 
Boekhouder, die aan 't Alphabeth gezeten heeft; 
met zijne Adfiftenten, zich ten 11 uuren aan 
het derde Groot Boek begeeven ; zullende ver- 
volgens de Bank-Adfignatien aan de Contra- 
Boek- 



iyè Ito o PH A ND E L 

Boekhouders moeten werden terhand gelleld, om 
dezelven te boeken; waarna dezelve Adfignatien 
aan een Adfiftent zullen moeten werden gege- 
ven, die dezelven, volgens de Contrafolioos , 
zal moeten fuiteeren f om daarna . door ieder 
.Boekhouder, in 't Groot Boek, en door de Ad- 
fiftenten m het Bijboek aangefchreven te wor- 
den; 't welk gedaan zijnde, zullen de Adfigna- 
tien aan de Contra Boekhouders gegeven wer- 
den, om, in dezelve orde, door hun geboekt 
te worden: waar na de gemelde Adfignatien aan 
de Knegts van Boekhoud.ers zullen werden over- 
handigt , om de aanfchrijvingtrief jes op te maa- 
ken al het welk verrigt zijnde , zullen de af- en 
aanfchrijvingbriefjes in vieren verdeelt, en na 
drie uuren des nademiddags aan de vier beftel- 
ders gegeeven worden , om dezelve , ieder in 
zijn Wijk, aan de Huizen der geintresfeerdens 
te bezorgen. 

Verders zullen Boekhouders en Contra-Boek- 
houders moeten obferveren, om dagelijks, bij 
het openfluiten der Kamer van Commisfarisfen, 
de Rest-boekjes , door ieder in zijn departement 
bijgefchreven , afzonderlijk aan Heeren Com* 
misfarisfen te doen overhandigen; als mede, na 
de grote fluitingen der Wisfelbank, van Janua- 
rïj en Julij de Balancen, alle morgens, bij tijds 
gecorrigeert, in de Kamer van Commisfarisfen 
te bezorgen. . 

Alle Jaaren, in de fluiting van Januarij, 
moeten d^ Boekhouders , Adfiflienten en Contra- 
Boekhouders, een Rooster van hunne Öppas- 
beurten maaken, en, bij den eerfl;en open Bank- 
dag, aan Commisfarisfen prsefenteren ; en 
wanneer, in het vervolg, onder hen, omtrent 
die Öppasbeurten eenige ruiling plaats mogt heb- 
ben. 



i^AN AMSTERDAM. 177 

ben, zulks aan den Adfiftent van Commisfaris- 
fen opgeeven, om daar van behoorlijke nota te 
neemen. 

Zo dra men abuizen in de Bank-Adfignatien 
ontdekt, zullen Boekhouders dezelven ten eer- 
ften door de Affchrijvers doen verbeteren, en, 
ingeval van over-disponeering ^ zal men, na de 
klokkd djrie uuren, den Affchrijver waarfchou- 
wen, op dat hij in ftaat zij het zelve, volgens 
het 19de Articul der nieuwe Ordonantie , te re- 
dresferen. 

Eindelijk referveeren Burgemeesteren aan zich 
om dit Reglement, ten allen tijde zodanig te 
altereren en amplieren als Haar Ed. Groot 
Achtb. zullen dienftig oordeelen. 

Aldus gearrefteerd den 26 April 1782. prsef, 
alle de Heeren Burgemeesteren, dempto dea 
Heer Q. W. van Hoorn. 

Jn kennisfe van mij Secretaris , 

J. M. VAN PABST. 

Dan in de maand Julij van dat iielfde jaar 
1782 lieten de HEEREN VAN DEN GE- 
RECHTE afkondigen : „ dat het tweede Ar- 
^, tijkei der Ordonnantie op de Wisfelbank, ia 
j^ dato 30 April 1782, moest verftaan worden 
„ de handteekening te ftellen op de Procm*atie 
5, zelve , te moeten gefchieden door de houders 
„ der procuratien. Dat het tiende Artijkel 
5, provifioneel nog niet zoude worden in ge- 
,; bruik gebi-agt. gelijk mede niet het zes ej% 
„ dertigtjte artijkel, ten öpzigt van het fplitfen 
„ der Rccepisfen, waar mede zoude worden 
„ gecontinueerd op den ouden voet, kunnende 
55 de houders daar mede daaglijks, uitgezondert 

M „ des 



ifB KOOPHANDEL 

j, des Maandags en Saturdags morgens, worden 
^ geholpen." 

in het jaar 1790, daalde de Agio, of waarde 
van het Bankgeld zoodaanig dat het gelijk flond 
met het kasgeld en fomtijds beneden het zelve 4 
het welk door fommigen aan eene fehaarsheit 
van gemunt geld en door anderen aan verfchil- 
lende oorzaken werd toegefchreven. Va^ gaat 
het dat de ovei-ylocd van het Bankgeld destijds 
nog door eene bijzondere omftandigheit ver- 
meerderd werd. Naamhjk de Staten van Hol- 
land vonden zich, in den jare 1788, genood- 
zaakt eene geldligting uittefchrijven , naar even- 
redigheit van deii 25^^" penning, of vier ten- 
honderd van een ijders bezittingen en om die * 
belasting zooveel gemaklijker te maken , ftondeii 
zij toe , dat men dien ss^^n penning ook in Bank- 
geld zoude kunnen voldoen en dat Bankgeld 
zoude gerekend worden tegen 3 ten honderd 
boven het Kapitaal. Veelen derhalven, met den 
hoogen prijs van het Bankgeld voordeel willen- 
de doen , betaalden hun 25^^" penning met Bank- 
geld. De Staten, dus te veel Bankgeld hebben- 
de , deden het zelve verkoopen , te meer , om 
dat een groot gedeelte van dat opgebragte geld 
tot onderfteuning van de Oostindifche Compag-. 
nie moest dienen en dus naar de Oost verzon- 
den worden. 



Het Bankgeld ondertusfclien al blijvende da-, 
fen, zoo dat het, in de Maand November van 
dat Jaar tot 99 perCent, ja zelf tot 98^ a 98 
petCent gedaald was, liet de Regering de vol^ 
g-èiide Publicatie doen. 



Al- 



VAN AMSTERDAM. <^^ 



Alzoo Burgemeesters en Regeerders der Stad 
Amfterdam in ervaring zijn gekomen, dat, federt 
een geruimen tijd, door onderfcheiden oorzaa* 
ken, de prijs van het Bankgeld tot eene onge- 
hoorde laagte gekomen is en in het Publijk ver- 
ipreid word, dat het Bankgeld niet dan eene 
ingebeelde waarde heeft e'n de Bank buiteriftaat 
is, om, des noods, het loopend Bankgeld te 
realiferen en derhalven noodig geoordeeld heb- 
ben, tot inltandhouding van het voor de Com- 
mercie zoo hoog noodig Credit der Wisfelbank^ 
voornaamlijk buiten 'sLands, alwaar fommigen 
niet nagelaten hebben de nadeeligste denkbeel- 
den te vérfpreiden, eenige provifionele voorzie- 
ningen të doen ; zoo hebben Burgemeesters en 
Regeerders voornoemd aangemerkt, dat eene 
groote menigte van gouden en zilveren fpetiea 
verfmolten en naar buiten 'sLands verzonden 
worden, en te gemoet ziende, dat, op dezelfde 
wijs met het gemunt goud en zilver, dat aart de 
Bank in eigendom behoord , uitgevoerd worden- 
de, gehandeld zoude worden, en tevens willen- 
de toonen, hoe zeer ten onregte het Credit van 
de Wisfelbank word aangerand , en ter gerust- 
ftelling dergenen, die eenig vermoeden tegen de 
Soliditeit of Adminiftratie van dezelve hebben 
opgevat, Commisfarisfen van de Wisfelbank ge- 
qualificeert , om aan allen den genen, die eene 
rekening in Banco hebben, het beloop van de- 
zelve, te rekenen van woensdag den 17 Novem- 
ber aanftaande, in het geheel of ten deele uit 
te leveren aan zilveren Baren, met Stads ftem- 
pel voorzien, op het daar van gemaakt behoor- 
lijk Esfliij, tegen ƒ26 — 15 Bankgeld per Mark 
fijn, voor deze loopende maand, en vervolgens 
M 2 . .. .; . ..tor 



iSé IC O O P H A N D E t 

tot zoodanigen prijs, als van maand tot maanc! 
.bepaald zal wordefi: zonder daar vati te beta- 
len I perCento bij de uithaling: en om dezelf- 
de Baren zilver, ten allentijden ^ op den Sempel 
en Esfaij dezer Stad, tot dénzelfden prijs , zon- 
der eenige korting wederom in te nemen en deïi 
brenger daar voor in rekening te Crediteren. 

Dit alles met dien Verftande riogtans , dat deze 
faculteit alleen geaccordeerd word aan zoodani- 
gen, die ƒ 2500 a 2600 en daar en boven op 
hunne rekening hebben en dat een en dezelfde 
perlöon, op zijne rekening, op cenen dag, niet 
meerder op voorgeftelde wijze zal kunnen af- 
fchrijven dan ƒ 50000. Voorts dit alles onver- 
minderd de gewoonlijke restitutie der in Banco 
'gedepofiteerde gouden of zilveren fpetien, of 
Cic ïaog gedepofiteerd zouden mogen worden, 
•dewelke, op vertooning der Recepisfen, daad- 
lijk *zullen uitgeleverd worden- 
In weerwil van deze Publicatie bleef het Bank- 
geld nog fteeds op een lagen prijs (*), het welk 
ten gevolg had, dat vele kooplieden, die geld 
inde Bank hadden, het zelve in fpetie terug vor- 
derden. Hieromtrent werd eenige zwarigheit ge- 
gemaakt en de verpligting tot uittelling van fpetie 
in twijfel getrokken. Vele voorname kooplie- 
den vervoegden zich derhalven, in de maand Ja- 
nuari] 1791 , bij de Regering met eene Memone, 
behelzende derzelver Confideratien over den 

la- 

(*) Over de oorzaken en redenen Van den lagen prijs 
van het Bankgeld, kan men verder eenige aanmerkingen 
iezen, in de Nederlandfche Jaarboeken voor de maand Ju- 
nij 1789 en Augustus 1790: ook vind men daar over, 
gelijk ook over de gelleldhek van de Bark van Amflerdam 
' eenige gewigtlge Confideratien en Memorien in het IV. 
•fecls 6 ftuk van de Vaderlandjche Staatshejchouwers. 



VAN AMSTERDAM i8t 

lagen prijs van het Bankgeld en de middelen 
tot deszelfs herftelling. In deze Memorie werd 
onderzogt en beoordeeld. I. De nadeelige ge- 
volgen van de gewigtige daling van het Bank-» 
geld. II. De verpligting van de Bank of Stad, 
als het beftier over de Bank hebbende , en voor 
dezelve moetende inftaan , om het kwaad te her- 
Hellen, in. de middelen , welke daar toe in aan- 
merking komen. Het befluit van deze Memorie 
was dat het eenigfte middel van herftel van het 
vertrouwen op de Bank was, het verminderen der 
hoeveelheid van het Bankgeld, tot de behoefte 
van den Koophandel en de zekerheit, dat de 
waarde van al het goud en zilver daadlijk in 
de Bank berustte. 

Ingevolge van de voorgemelde Memorie, werd 
^er bevel gegeven tot het uitleveren van Contante* 
fpetie, of gereed geld uit de Bank, doch maar 
alleenlijk aan de Kasfiers : dan toen er twee mil- 
lioenen op deze wijs was uitgeteld , werd de 
verdere uitlevering, den 3 Februarij opgefchort. 
Ondertusfchen was men bedagt op middelen tot 
het inftand houden der waardij van het Bank- 
geld en om , ware het mooglijk , het zelve we- 
derom op den vorigen prijs te brengen. Hier 
toe fcheen niet^ gefchikter dan het inkoopen van 
Bankgeld, vooral bij daling, om het zelve we*» 
derom te doen rijzen, te meer, om dat men 
vermoedde , dat er wel te veel Bankgeld in om- 
loop konde zijn en dit onmooglijk tot de daling 
zoude hebben medegewerkt. Altans voorname 
Kooplieden Helden daar toe aan de Regering 
eene negotiatie of geldligting van 6 miilioenei\ 
voor en daar in bewilligd zijnde, namen eeiiige 
der voomaamfte Kooplieden terftond vijftien 
tQjjnen goud$ in deze geldleening en de overi- 

M.^ g<5 



i83 K O O P H A N D E h 

f e fomme werd door anderen aangenomen^ be- 
alven zestien tonnen gouds, die men uitzon» 
derde voor een ijder, om daar in, voor pari^ 
of zonder opgeld, deel te kunnen nemen. 

In het jaar 1795, na de intrekking der Fran- 
fche troupen in deze Repubublijk en de veran- 
cie Regeringsform hier te lande , lieten de Pro- 
visionele Representanten van het volk 
VAN Amsterda^i de volgonde. betendii^atóng 
afkondigen. )f[ rr:v : rhrrrr, of^-^iat;^ -jI kj ; ;. : 

n achting! genomen hebbende , dat het van 
het uitterfte belang voor de Beurs dezer Stad 
is 5 dat het publijk van den Itaat der Wisfelbank 
worde geinformeerd en dal: het Credit van de 
•zelve Wisfelbank niet door erroneufe begrippen , 
geheime menees, of verkeerde indrukfelen, wel- 
ke deswegens, verfpreide gerugten dien aangaan- 
de zouden kunnen maken , worden benadeeld of- 
te verminderd, hebben goedgevonden en gere- 
folveerd, bij dezen, te notificeren, dat ingevol- 
ge de deswegens ingekomen rapporten, van het 
Committé van Koophandel en Zeevaart, het 
welk tot examen van d^n ftaat der vermelde 
Wisfelbank;, door de Pirovifionele Reprefentan- 
ten, gequaüflceerd is, in h^t algemeen fummier- 
Jüijk is gebleken , dat, bij aldiei] de opgaaf, door 
Gommisfarisfen van de Wisfdbank aan het ge- 
inelde Committé:, op deszelf^ requifitie , gedaan , 
^tsgaders de laatfte deswegens geformeerde b^^ 
\lance accoord zijn, het geen in de bijzonderbe- 
^rden nader zal worden nagegaan en geëxamir 
meerd, er als dan geen deficit in de voormelde 
'Wisfelbank zal exteren, maar dat al3 d^n h^ 
■aétive en pasfive van d^elve Wi^ftlbaïife, met 



VAN AMSTERDAM. i% 

elkander zeer exacteliik zullen fltifeen, behoudens 
dat er, in plaats van fpetie, als pand voor no- 
tabele fonimen, welke, fedeit bet verloop vaa 
eene halve eeuw fuccesfivelijlc, uit voormelde 
Wisfelbank zijn geligt eene zeer aanzienlijke 
quantiteit van Obligatienin meergedagte Wisfel-. 
bank, van tijd tot tijd, is aangenomen, als na-^ 
menlijk zes en zeventig ftuks Óbligatien van de 
Oostindifche Compagnie ter Kamer Amfterdam , 
onder guarantie van de Staten dezer Provincie^ 
^der a honderd duizendgalden Banco^ loopende 
tegen drie procent intrest, mitsgaders nog eene 
dito groot vijftig duizend gulden Banco^ waar- 
op, volgens opgave van Commisfarisfen voor-f 
noemd, aan intresfen te goed z^n eene fomme 
van tweemaal honderd negen en veertig duizend 
gulden Banco^ voor alle welke Obigatien de 
Thefaurie dezer Stad, op: de voorfchreven Ba- 
lancê gedebiteerd ftaat met Banco f 6273000 en 
wijders nog vijftigftuks Óbligatien, ijder a vier- 
entwintig duizend gulden, ten lasten van Hol^ 
land en Westfriesland , behoorende aan dezer 
Stads Beleenkamer, waarop de Bank, volgens 
opgaaf van Commisfarisfen voornoemd , con- 
form de voorfchreven Balance , geavanceerd heeft 
eene fomma van Bp. ƒ 838857 : i, waarop 
aan intresfen: te goed zoude zijn eene fomma 
van ƒ 30,000: Courant, zijnde deze Stadska* 
mer, volgens opgaaf als voiren , wijders nog per^» 
faldo aan de Wisfelbank verfchuldigd eene fom-^ 
ma van Bo. ƒ 1715000. Dat voor het overige^ 
alles conform de bovengemelde opgaaf bevond 
den en het Kasgeld in Bankgeld "gereduceerd 
wordende , de Thefaurie dezer Stad aan meer- 
gedagte Wisfelbank nog fchuldig zoude zijn het 
geen dezelve, bij de vorige üijiting, debet is 
M 4 gc^ 



lU KOOPHANDEL 

gebleven, de fomma van B®. ƒ 38358 : 2 , en 
het geen bij de tegenwoordige llüiting fchul- 
óig zoude zijn ƒ 155,314 : 6 : 8, en dus 
te famen B**. ƒ 193,672 : 8 : 8 , en eindelijk 
dan nog van wegen deze Stad aan meergemel- 
de Wisfelbank is verfcbuldigd de fomma van^ 
ƒ 227,264 : 2 : 8 , waar voor Obligatien hebben 
geëxteerd, die, volgens zeggen van Commisfa- 
risfen verbrand zouden zijn ; doch waar van des 
niettemin de Stad jaarlijks de intresfen aan de 
Bank heeft goedgedaan. Dan dat het notoir 
is, dat de Stad daar voor, gehjk voor het ge- 
heel, moet vastftaan en refponderen, als moe^ 
tende ten dezen opzigten niet alleen worden aan- 
gemerkt als Guarandeur, maar daar en boven, 
wel deeglijk worden geconfidereerd te zijn De- 
feiteur van de Wisfelbank in het generaaL 

Dat ondertusfchen in meergedagte Wisfelbank ^ 
onder meer, in het bijzonder, in natura y voor- 
handen zijn alle de Spetien, welke volgens eene 
daar van, door Commisfaxisfen van de Wisfel- 
bank opgemaakte en aan het Committé van 
Koophandel en Zeevaart geëxhibeerde lijst, op 
Recepisfen loopen, en dat mits dien alle dezelve 
ipetien, door de houders van zoodanige Rece- 
pisfen tegen overlevering van dezelven, ten aln 
\tn tijde , des goedvindende zullen kunnen wor- 
den terug gehaald. 

En dat laatstlijk, door de Provifionele Repre- 
fentanten voornoemd, niet alleen de vereischte 
en kragtdadigste orders zijn gefteld, ten einde, 
voortaan geene fpetien hoe genaamd, op wiens, 
authorifatie het ook zijn inoge,, bij Leening, of 
andere foortgelijke gansch onbetaamlijke manie- 
len, uit de voorfchreven Bank, tegen den aart 
^van deszelfs primative inrigting, geligt en afge- 



VAN AMSTERDAM. 185 

geven worden , maar dat ook de invoegen voor- 
fchreven aan de Wisfelbank tot onderpand ge- 
geven Obligatien , ten fpoedigfte doenlijk gecon- 
verteerd zullen worden in contanten, mitsgaders, 
dat in het generaal door de Stad , als Debiteur 
van de Wisfelbank, al het geen dezelve per faldo 
aan dezelve fchuldig zoude mogen bevonden 
worden, mede ten fpoedigfte doenlijk in fpetie 
zal worden goedgedaan; en dat de Provifionele 
Reprefentanten voornoemd, dus declareren, dat 
er als dan geen deficit , van welken natuur ook , 
♦erder zal kunnen plaats hebben, zullende zij 
de middelen daartoe dienende met ten eerften- 
in ferieufe overweging nemen en daadlijk doen 
in 't werk ftellen; verklarende mitsdien de Pro- 
vifionele Reprefentanten voornoemd, dat deze 
Notificatie alleen gefchied om het Credit van 
dezer Stads Wisfelbank naar behooren te hand- 
haven en het Commercieerend gedeelte van In- 
gezetenen dezer Stad, zoo wel als alle Buiten- 
landers, deswegens volkomen gerust te ftellen; 
doch geenzins om daar door verftaan te worden 
voor goed te keuren, ofte homologeren, het 
gebruik, dat van het gedeponeerde, in dezer 
Stads Wisfelbank, mogte gemaakt zijn, nog 
minder om die genen, welke deswegens verant- 
woordlijk zouden mogen zijn, daar van bij de- 
•zen te ontheflfen, ..... 

^ • Gearresteerd éii! Gepufcïiceerd / 
den 5 Februari] 1795. 

Ter ordonnantie van .voornoemde ' 
. Reprefentanten. 

G. Brender a Brandis, 

M 5 U 



iS6 K Ö O P H A ND. EL 

' In de maand Oftobervan het zelfde jaar 1795 > 
werd, op voordragt van de Gecommitteerden 
uit het Committé van Koophandel en Zeevaart 
tot de zaken van de Wisfelbank^ het volgende 
aan het publijk bekend gematakt. 

De Representanten van het volk van 
Amsterdam hebben, na. ingenomen advijs van 
de Comïiiisfle, uit het Committé van Koophan- 
del en Zeevaart, over de Wisfelbank (welken 
met Coinmi^farisfen van dezelven gebefoigneerd 
hebben}. gedecreteerd. Dat heden, door The- 
faurieren ordijiaris dezer Stad, volgens daar toe 
gegevqn authorifatie , aan de Spetiekamer van 
de Wisfelbank , worden afgefchreven eene fom- 
ma van ƒ 333 m: banco, fpruitende uit de vrij- 
\yillige Negotiatie, door de Provifionele Repie- 
fefitanten ciezer Stad gearresteerd, met order 
aan de Commisfarisfen van de Wisfelbank, om 
daar voor- de post van de Obligatien op de O. I. 
Comp. te- .crediteeren en dit Bankgeld te mor- 
tificeeren. Verder heeft de Commisfie kennis 
gegeven^ dat Commisfaiisfen van de Wisfelbank 
hun aangetoond hadden, dat de Direcleuren 
van de Beleenkamer, . wegens bij hen afgeloste 
beleeningen , . eene fomme van ƒ21 7000 banco ^ 
aan de opetie /kamer hadden afgefchreven, waar 
voor hunne rekenmg door Commisfarisfen ge- 
crediteerd en dit Bankgeld dus gemortificeerd was. 
Daar nu de Reprefentanten van het volk van 
Amfterdain Kët^mortificeteh'van ƒ 550 m: banco, 
ter kennis v^h het pubhjk wilden brengen, zoo 
gefchied zulks Jbij dezQ ,. .met bijvoeging, dat 
voor deze fomme geeiie effenen uit de Wisfel- 
bank geligt zijn zoo min van Obligatien, als 
veiTTiindering van het verband door Directeuren 
van de JBdeeningbank tot meerder fecuriteit van 

.; '^ *'" ' de 



VANr AMSTERDAM- 187 

de opgenomen gelden van de Wisfelbank gegeven; 
zullende de Reprefentanten van het volk van Am- 
fterdam verder voortgaan , om van tijd tot tijd , zoa 
veel moogelijk. Bankgeld te mortificeren, zonder 
daarvoor eenige gelden uit de Wisfelbank te ligten. 

-iln de maand Novembet daar aan volgende, 
deden de Commisfarisfen van de Wisfelbank 
aan de Reprefentanten van het volk van Amfter» 
dam eene voordragt en rapport betrekkelijk deri 
flaat" der Wisfelbank, behelzende: „ dat zij, 
55 hunne balans met ultimo Oclober gefloten 
„ hebbende, een avans van winst, ter fomm^ 
„ van ƒ 8 18 16 : 19 : 8 Banco op de rekening 
,, van Thefaurieren ördinaris gebragt hebben, 
j, waar door dit faldo maar op ƒ 11 1855 : ^ 
„ blijft ; daar nu deze fomma van ƒ81816:19:8 
„ met nog ƒ 17000, — door de Beleenkamer, 
5, voor afgeloste beleeningen , gemortifice^ is , 
9, zoo zal het ons aangenaam zijn , dat dit aan 
„het publijk bekend gemaakt word: wij zou- 
„ den nog circa ƒ 32000 —'; meerder winsc 
5, (buiten de ƒ 423000 Banco reeds vervallen, 
5, intresfen van de Oostindifehe Compagnie) in 
„ de balans hebben kunnen brengen, maar, ver- 
„ mits deze rekeningen eerst met het fluiten van 
ji de boeken in Januarij opgemaakt worden, 
^, zoo hebben wij geprefereerd deze posten door 
5, onze fuccesfeuren te laten verrekenen, daar 
„op dezelve nog meerder winst moet komen. 
Vervolgens gsiv^n de Geaonn^tteerden tot de 
zaken van de: Wisfelbank, aan de. Reprefentan- 
ten, in de maand Februarij des volgenden jaars 
1796 een nuderi berigt in yan deaen inhoud; 
„ U>ve Oecommitteerden tot' 4ej. zaken van de 
^ Wisfelbank.. bebfeW- bet genOQgen ulieden te 

5> "P^ 



m KOOPHANDEL 

j, berigten, dat, federt ii November 1795, 
55 weder door de Beleenkamer aan de Wisfeli 
„ bank zijn afgedaan 4 partijen, te flimen be- 
5, loopende ƒ liziSpcx) : — dat wijders de Com^ 
55 niisfarisfen van de Wisfelbank de balance, 
„ door hen gemaakt, ons hebben ter hand ge- 
j5 fteld, na dezelve op den 6 Januarij 1. 1. te 
9, hebben gefloten, met een batig faldo van 
,, ƒ 26238: 65 — waar voor zij de Thefaurie 
9, hebben gecrediteerd en welker faldo dus 
,, ƒ85617: 3: debet bleef ftaan. Dan de.The- 
55 faurie ook heden dié fomma aan de Spetie- 
^, kamer afgefchreven hebbende , is de rekening 
,5 der Thefaurie (^welker agtet-wezen alleen was 
59 fpTuitende uit het fchadelijk munten in de jaren 
,5 1792, 1793 ^;7 1794} niets meer aan de 
59 Bank fchuldig, en alzoo 'er nu wederom 
5, eene fomma van ƒ 233655 : 9 Bankgeld is 
5, gemortificeerd , verzoeken wij ulieden zulks 
5, ter kennisfe van het Publijk te brengen." 

Dan de Raad der Gemeente van ^fterdara 
belïoot, in de maand Maart des jaars 1796, 
compleetlijk weg te nemen het miscredit der 
Stads Wisfelbank en het uitgegeven Bankgeld 
nu en voor altoos ïn volle waarde te doen hou- 
den, door het montant van hetzelve Bankgeld, 
conform de oorfpronglijke iririgting der Wisfel-j 
bank, met een Agio van 4 a 5 perC. gelijk te 
ftellen aan het effeftive numerair, of de intrifi- 
que waarde van de gemunte en ongemunte 
Gouden en Zilveren Spetien , Staven en Baren , 
die zich in dezelve Bank bevinden of bevinden 
zullen in der tijd; en dezelve gereed te houden, 
om op de eerfte aanmaning uitgeleverd te kunnen 
gorden , en ten dien einde te openen eene Nego- 
tiatie van Zeven Millioenen Gulden , HollandscU 



VAN AMSÏERDAM. ïif 

Courant, welke benoodigd waren om dat heil- 
zaam oogmerk te kunnen bereiken. Deze Ne- 
gotiatie gefchiedde op de volgende voorwaar- 
den: 

1. Dat het montant dezer Negotiatie geheel- 
en alleen zoude worden geëtnploijeerd ter be- 
reiking van voornoemde oogmqrk eii dus tet 
voldoening van het geene door de Bank, iti 
vroeger tijd, is verftrekt op Obligatien en an- 
dere EfFeften; het welk dus, uit deze Nego- 
tiatie, daadlijk aan de Wisfelbahk zal worden 
afgelost en in baren gelde goedgedaan. 

2. Dat tot zekerheit dezer Negotiatie zouden 
worden verbonden alle de Stads inkomften en 
goederen, geene uitgezonderd, daar onder me- 
de alle de voornoemde Effecten begrepen. 

3. Dat deze Negotiatie zoude worden afge- 
lost in den tijd van 20 jaren en dat wel ijdei? 
Jaar eene fomma van ƒ 350,000, of zoo veel 
meerder als telkens mooglijk zal zijn, en dat 
bij Loting , in het openbaar , telken jare , in de 
maand Januarij; zullende bij de aflosfing wor- 
den goedgedaan eene premie van ló PerC. en 
dus voor ijdere Obligatie eene fomma van ƒ 100 
boven het Kapitaal. 

^ 4. Dat voor Intrest van deze Negotiatie jaar- 
lijks zoude betaald worden 4 ten hpnderd op 
Coupons bij de Obligatien uitgegeven. 

5. En nadien deze Negotiatie eeniglijk en al-* 
leen gefchiedde ter bereiking van het voorge- 
melde (voor deze Stad in het gemeen en de 
Commercie in het bijzonder) zoo heilzaam oog- 
merk, werd aan de Deelnemers, welke in de- 
ze Negotiatie in Kasgeld fourneerden, toege- 
zegd om nevens de Recipisfen ter hand gefield 
te worden, bij ijdere Recipis van ƒ looo een 

Cer- 



ipb KOOPHANDEL 

Certificaat*, tegen intrekking van welk Cötifi- 
caat eene aflchrijving van f looo Bankgeld aan 
ik Spetie-Kamer der Wisfelbank zoude worden 
Voldaan en betaald , in Hollandsch Courant geld ^ 
eene fomma van ƒ 1040. 

Wijders liet de Raad der Gemeente in die 
jzelfde maand Maart van het Jaar 1796 de vol- 
gende af konuiging doen 

JLye Raad der Gemeente van Amfierdam in 
overweging hebbende genomen, de heilige ver- 
plichting van verantwoordelijkheid namens dee- 
ze Stad van ouds af voor de Wisfelbank uitge- 
loofd, en de dringende noodzaakelijkheit,omhet 
verminderd vertrouwen in dezelve^ veroorzaakt 
door voormalige afwijkingen van de grondbe- 
ginzelen , waar op dezelve Bank is ingefteld en 
had behooren beitierd te worden ; mitsgaders de 
onafmeetbaare nadcelen voor de Commercie^ 
'Welke de gewisfe gevolgen moesten worden van 
dat venninderd vertrouwen; heeft noodig geacht 
en goedgevonden zodanige voldoende middelen te 
beraamen, welker <^unlligen uitflag op de beste 
gronden mag werden verhoopt , zo wel uit hoof- 
de der reeds aan den Raad gebleeken zeer kragt- 
daadige medewerking van een gedeelte der wel- 
denkende Burgers deezer Stad, als van die, 
welke nog verder van een ieder , na zijne ver- 
mogens en uit bezef van deszelfs in dit opzigt 
zo ommiddelijk met zijne eigen belangens ver- 
knogte Burgerplicht, verwagt mag werden, en 
door welke alzoo het Fonds van de Wisfelbank 
deezer Stad, waar op omloopend Bankgeld is 
uitgegeven en gevestigd, wederom zal worden 
herfteld, en gebragt tot die wezentlijke en in- 

. ■ trin- 



^AN AMSTERDAM. 191 

tfinfique waarde , die het zelve, volgens de voor* 
treffelijke inftelling van dezelve Wisfelbank, door 
onze Voorvaderen tot zoo aanmerkelijk voordeel 
Voor de Commercie deezer Stad gedaan, be- 
hoord te hebben en altijd had behoord gehad te 
hebben. 

En gelijk hier door als nu het gelukkig tijd- 
ftip is geboren, dat ook ten deezen opzichte 
van Stads weege aan de goede trouwe is ge-^ 
ftand gedaan, en dat daar door deszelfs eer ent 
het Credit van de Wisfèlbank tei^ vollen gezui-i 
verd zijn van den billijken blaam, aan dezelve 
door de voorgemelde gedaane en tot hiertoe 
onherfleld geblevene afwijkingen van de oor- 
fpronglijke inrichting van dezelve Bank, bij al- 
le handeldrijvende Natën zo wel als bg de In- 
gezeetenen deezer, Repubhcq toegebragt ; zO 
heeft de Raad voornoemd dan ook begreepen, 
thans wederom die wederkeerige verplichtingen 
van dezer Stads Ingezeetenen te moeten ver- 
leevendigen .. welke van de eerfte oprichting der 
Wisfèlbank af hebben plaats gehad , en tot be- 
reiking van de heilzame oogmerken, waartoe 
dezelve kan ftrekken, noodwendig worden ver- 
cischt, en waar van de afwijking om die zel- 
ve redenen is ingeflopen , om dewelke zij oog- 
luikende is gedoogd geworden, en daar bij le- 
vens eene meer geëvenreedigde en aan het be- 
ginzel van gelijkheid meer beantwoordende re- 
gelmaat te moeten vastftellen , volgens welke de 
kosten van de Wisfèlbank zullen worden gedraa- 
gen door die geenen , tot welker bijzonder ge- 
rijf dezelve is ftrekkende. 

En heeft dienvolgende de Raad voornoemd, 
inhaererende en voor zo veel des noods reno- 
veerende, bij dezen alle de refpeétive Keuren 

en 



tpi KOOPHANDEL 

en Ordonnanrien op de Wisfelbank deezer Stad 
gemaakt en geëmaneerd, voor zo verre dezel- 
ve met de na te meidene nadere bepaalingen niet 
uitdrukkelijk zijn fhijdende, goedgevonden té 
Statueeren, gelijk dezelve Raad Itatueert bij 
deezen : 

Art. i . ; . 

Dat alle Penningen, waar Van alhier na aen 
ifte.. April eerstkomende, PFisfil zal gellooten 
wórden 5 ten beloope van drie honderd Gulden 
en daar boven , en overzulks de waarde van alle 
de Wisfelbrieven uit deeze Stad getrokken oï inge- 
trokken wordende, wanneier dezelve waarde drie 
honderd Gulden en daar boven is beloopende, 
gelijk ook alle R.oöpmanfchappen ^ die van ouds en 
wel voor Anno 1790 in Bankgeld zijn^ ofte wier- 
den gekogt of verkogt, In de Wisfelbank de- 
zer Stad zullen en zal moeten worden betaald, 
met uitzondering alléén van alle Wisfelbrieven 
en Asfignatien, uit deeze Stad op eenige plaat- 
ien binnen deeze Republicq getrokken worden- 
de, ofte uit zodanige plaatfen betaalbaar, bin* 
hen deeze Republicq getrokken, en alhier ver- 
riegotieerd wordende, op poene, dat de voor- 
fchreven Wisfelbrieven en Goederen, die an- 
ders als ter Banke betaald zullen worden , voor 
kwalijk betaald zullen gehouden worden , en daar 
en' boven bij ijdér van de twee Contraventeurs, 
ten behoeve van de Stad, zal worden verbeurd, 
drie pCt. van het volle bedraagen van zodani- 
.ge buiten de Bank gedaane betaalingen. 
Art. 2 

Dat alle Wisfelbrieven , betaalbaar binnen deze 
Stad, na verloop van drie Maanden na dato dé- 
zes, en dus na den 30^®*» Junij eerstkomende, 
getrokken wordende uit Plaatzen buiten deeze 

Re- 



VAN AMSTERDAM- 19^ 

kèpüblicq gelegen , alwaar de fVisfel op deze 
Stad van ouds^ en wel voor Anno 1790,^ altijd in 
Bankgeld is gereguleerd geweest^ mede in Banco 
deezer Stad zullen moeten worden betaald en 
voldaan, en zulks, niet tegenftaande eenigé 
Claufulen, Stipulatien ofte Acceptatien ter con-^ 
trarie ; op gelijke poene en verbeurte als bij het 
voorig Articul is bepaald. . 

Art. 3 , 

Dat de betaalirig van het gewoöne partij Geld 
% 3 Stuivers, met den 31 deezes zal ophouden; 
en in plaatfe van dien, met den eeriten April 
aanftaande, voor alle Affchrijvingen en Betaa- 
lingeh in de WisfeMnk gfefchiedcnde , dooi' den 
Affchrijver zal moeten worden betaald aan de- 
zelve Wisfelbank eene halve Stuiver Van iedere 
honderd Gulden die afgefchreeven worden, en 
dat de refpedivë reekeningen vari ieder na de 
'groote fluitingen in Januarij en Julij zullen wör* 
den belast voor die onkosteh over het geza- 
mentlijk beloop Van ^Ué de affchrijvingen, döot 
een ieder tüsfchén de voorgaande fluitingen ge- 
daan 5 zullende wanneer dit beloop met een ge-i 
deelte van Honderd - Gulden uitkomt , van üil 
jgedeelte niets \Vorden gereekend. 

• Art. 4 
: Dat van nii Voortaan alle dispöfitiöii, ten be- 
loope van Honderd Gulden in de Wisfelbank 
izüUen worden aangenomen , èn ten gelijkéd 
kosten wordeti afgefclireevén , donder dat daar 
voor bij het inbrengeh zes Stuivers zal be^ 
hóeven te wordeii betaald doch dat van al- 
le' dispofitien , minder dan Hotiderd Gulderi 
bedraagende , bij het inleeveren als te Voorert 
zal moêten worden, betaald ze^ Stuivers. 



;ip4 KO OPH AN DE L 

-' -;GQ^efte(?rtJ dgn-gotten en Gepubliceerd dQfi 
^qiiien j^aart Ii79h5.^.\ .Tweede. Jaar .4ér Bataaffchc 
oVifBlieid. >> c ,^4-^,c.' ',,.i\v ,. . .V.vA 
^- iMNIEL BLEECKËR, vtv^^^^ 

^ ' Ter Ordonnantie van voorn. Raad^"^-' 

."lil:,'" -"''SI'S "'f^pelletiek;,. 



De voorgemelde Publicatie "werd nog in ëat 
•^de. Jaar gevplgd. dopr e^flg afj^r^^, zijnde 
yaajezen inhou^r;^. ,i,i,:5f)fn\irmbJ^ £ ^ 
j-qi . : : iii:h jeifi .ii-.i6 iinV oi^r^U ui m 

J^f^v^l^aad d^ Gemeente van , ^müGxa^im , , 19 
^^^1® overweging genomen i^bbende, dat ;4^ 
ipi^[Q;>rong€liilve J^^paï^lingen, Jj^j de iinllelling ygn 
jdfezjcr Stads, AVisfelbank g^ii^a^H^, hebben me^ 
4ege^ragt dat - alle j betciljng. vjji;i^ : ^^isfelbrieven 
iep 3^ioope;r\^^ .IJÉie, Hof^ea^ ;Giüd^^^^^ en 
(Jaar boven, ;,5^lbi^ ter Steedöj, dpor middel vai? 
^ezelye W^sfellxink zoude gefchii^den;, zonder 
d^ar aan eenige ^ uitzondering toe te - laatéji ; . en 
&t het algemeen belang althans fchijnt mede 
te t^rengen en te r vorderen, dat als nu, nijt 
fiobfde van het . verleg van den handel , en de 
veranderingen daar in door de omftandigheden 
der tijden toegekomen, die oorfpronglijke;]be- 
njilingen wederom in hutjne, ypjle kragt^w<?^t 
djeri herftcld^ e;^ dat alzo , de , }Vf^felbrkv€|n^^^^ 
pf, uit dee^e -en gêene handeldrijyende Landeïi 
eh' Plaatfen^ getripkken , niet jfïnger A" QoiiranÊ 
Geld worden gereguleerd, Ish betaald, zoials van 
tijd tot tijd' i's in geflopen, neen maar, dat, dezelve 
ten dien "rerpeéle met alle andere Wisfelbri^yejt) 
worden gdijk . gefield, lieeft,; wel uitdrükkeli}l^ 
inh^creefénde aeszelfs publicatie, gearrefteerd 

dea 



jVAN AMSTERDAM. 195 

den 3o^en en gepublkeert den 31^^^" Maart,'dee- 
zes jaars, als nu goedgevonden bij Ampliade 
van 'Art i, en ü. van dezelve Publicatie nader 
te ftatueeren , gelijk dezelve ftatueert bij deezen : 
Dat van den I5<ien Oclober aanftaande af, al- 
le Penningen waar vaji alhier Wisfel zal geflo- 
ten worden ten beloope van Drie Honderd Gul- 
den en daar boven en over zulks de waarde van 
alle de Wisfelbrieyen , uit deze Stad getrokken; 
of ingetrokken wordende, op Braband, Vlaan- 
deren 9 Luikerland en de daar omleggende Plaatfen , 
thans aan de Franfche Republiek geannexeerd, 
.mitsgaders op de Steden Hamburg en Altona, ge- 
lijk mede allede Wisfelbrieven na den is^^n Qq^ 
tober eerstkomende, uit dezelve Landen, Plaat- 
fen en Steden . getrqkken woj-dende betaalbaar 
binnen deeze Stad, wanneer dezelve Drie Hon- 
derd jQulden en daar boven zijn belopende, 
voortaan meedein de Wisfelbank dezer Stad zullen 
mpet^ ..worden betaald en voldaan, en ^ulks 
niet tegenftaande.eeni^ Claiifulen, Stipulatien 
ofte Acceptatien ter Contrarie ; wordende boven 
dien een ieder, wel , ^xpresfelijk gewaarfchouwd , 
dat geene regukejing om , m> Casgeld te betaa- 
len, van Posteii, in BaJ>fcgeld verfchuldigd,mag 
plaats vinden , 2:qi>der dat de alzo te reguleerene 
Posten in de Wisfelbfink.. worden afgefchreeven. 
Alles op gelijke pcene en Verbeurte alsbij voor- 
melde Articulen i . en-fi van de gemelde Publica- 
tie van den Raad in dato 30 Maart 1796. en gepu- 
bliceerd den 3iftcn dito, zijn bepaald en geftatueerd, 
„ ' Gearrefteerd den 5^'»-"" en Gepubliceerd den 6^:^ 
Q^o^er ^7:9(5. Tweedejaar der BatanffchQ Vrijheid. 
^aitv/ ;i; r 1 ©ANIKt BLEECKERvYt r:i ' 
-.V j Ter Ö^iionnamie van yooriv'Rnad, . .- 
.,) •.:;: F. L PELLETIER.. 

.rr:;. Na Welk 



t$6 KOOPHANOEL 

Wdk een voordeel deze Wisfelbank ' aan iè 
Stad heeft aangebragt, blijkt uit het verflag, 
het welk door het Committé van Koophandel 
en Zeevaart hl dit jaar aan den Raad der Ge- 
meente gedaan werd, hebbende, volgens der- 
zelver opgaaf , de winst; die de Stad van de 
Bank, federt den tijd van hare opHgting tot he- 
den, na aftrek van alle onkosten en verliezen, 
genoten heeft, bedragen de aanmerkelijke font- 
me van ƒ 12,256004 : ii : 

Tot gemak der geenen dié Bankgeld tot Kas- 
geld willen reduceren, gaet hier bij eene zeer 
naeuwkeurige en gemafclijke Tafel, welker ge-^ 
braik gcene verdere aenwijzing behoeft. 

A G I O - T A F E L.' 

Om Bankgeld tot Kasgeld te reduceren; 

Naer alle dagelijks voorkomende Sommeri - 
en Courfen géfbhikt ■ -- 

ïen kienste van alle koopliedè^j ^^ 
Kassiers, Makelaers, &c. aldus be- 

KNOPTELIjk OPGEStELT , EN MET 

naeuwkÈurigheid UITGEREKENT 
DOOR ISAAG LE LONG. '^ 

Verklaring deze • TafcL ^-^'7 

fie eerfte Colom aen de linkerhand nedef^ 
Waerts, zijn de Sommen Bankgeld waer vari 
Inen d'Agio weten wil. En de eerfte regel bö* 
ven aen van de flinker naer de regterhand, wijst 
aen de Cours van de Agio ; en alwaer deze 
twee Sommen in een winkelhaek t'famen ko- 
feen ^ 



VAN AMSTERDAM. i^r 

men, ftaet het Facit; welk Facit veeltijds vier- 
derhande cijfFers heefi; de eerfte zijn Gulden, 
de tweede Stuivers, de derde Penningen, en de 
vierde (onder aen) zoo veel Hondertfte gedeel- 
tens van Penningen, als 'er ftaen. Bij exempel, 
fnen begeert de Agio van ƒ 201 3: 17: a,3 PCt5- 
Facit 60 ; 8 : ,5j Penning. 

Zoekt dierhalven van 

ƒ 2000: — ds PCt. is . ƒ 60: 

10: — . . . . - — : 6: — Cioo 

'3; — . . . . - — : i: 12; 80 

' . 'i 10 . . . .' - — : — 4: 80 '(2a 

: 7 ... - -rt — ^ 3: 3ö;2^20 lol 

^-r—-— '8 , ." . . -—:—: — ; 24 Xjz^jzJ 



Komt vatv 
ƒ ?oi3: 17- 8^3 PCt. Facjt f 60: 8 : Sj PenniDg, 

Of van 

ƒ5302 --P ft. d 4ff PCt. Pacit ƒ 26V 16: Sjlj %» 

r/ 5000; — ƒ 200:-- 5 (100 
fPC. vJ- 3-:-- If ;-:-;- 

l • 9 - — :— : 5:76 X7ili 

ff -5000 : — - 46; 1 7 : 8 : --. ^jfip l 

Iv— — ♦• 9,' -r-: — : 1:35 
f!acU van ƒ 5302; 9 ;.a 4^^ PCt. ƒ 261:16; ^j'jt Penn: 

jS/ï alzoo ook met alle andere Sommen ^ door enkele^ 
Additie. 

liidieij de Sommen, waer van men de Agio weten wil, 
«eerder als ƒ loooo: - Èijn, kan rneri deze Somma een, 
twee, drie of meermalen nem^n; en dus zijn begeerta^ 
als boven uitwerken. 

NB. De j| PCt. Agio, is 'er bij gevoegt, om dat mee» 
^nigmaal Bankgeld verkogt werd, met een (^uiver. 
(dat j» PCt. is,) minder of meerder als een. andere 
l^woonlijke Gours, 



198 



KOOPHANDEL 



BankgeW. 


PCr. 




6 




S 






4' 




Gs. ïoooc 


6C0 





c 


500 








400 








9C0C 


^40 





c 


450 








q6o 








^ 8coc 


l'o 





c 


400 





c 


320 








J- 70CX 


\20 


. ö 





^50 








280 


o 





'^ 600c 


360 





c 


300 








240 








50CC 


300 





c 


2^0 








QOO 








400c 


240 





c 


iOO 


0- 





[6ü 








:^coo 


180 


c 


c 


? so ' 








120 








200c 


120 








IOO 








80 








lOOC 


60 





c 


50 








40 








goc 


54 


: 





45 








'^^ 





. 


80c 


48 


O- 


c 


40 








^3 








70c 


42 





c 


35 








28 








60c 


3^ 





c 


30 








24 








50c 


ao 





c 


2^ 








ao 








■ 40c 


24 





c 


20 








16 








30c 


18 





c 


15 


.0 





12 








:10c 


12 





c 


10 





c 


8 








ICO 


6 





c 


5 








4 








i^C 


5 


8 


c 


4 


10 





3 


12 





8c 


4 


ló 


c 


4 








3 


4 





70 

.. . 


4 


4 


c 


3 


10 





n 


16 





6: 


3 


12 


c 


3 





c 


2 


8 







3 


p 


c 


2 


10 . 


c 


ü 





Q 

v )■■■ 



V T.- -^ 



Uv 



Bank- 



VAN AMSTERDAM 



199 



Bankgeld. 


PCt. 


3 




2 






I 


:-'^ 


Cs. ICO 


300 


c 


200 





c 


100 





P 


9000 


270 


c 


180 








90 . 








^' co 


240 


c 


60 





c 


80 








7000 


2ÏO 


c 


;40 





c 


70 








6000 


10 


1^0 


. 


c 


60 








' 5-^or 


150 


c 


ÏOO 





c 


50 








(.. 4000 


lao 


c 


Öo 








40 








3000 


90 





■ÓO- 








30. 








aooo 


60 


c 


40 





^ e 


ao 








. tt'JC 


30 


! C 


ao 


.0 • 





lp 


: 





•• 900 


!27 


c 


«8 


.o 





9 








8a) 


24 


c 


16 





cl- « 





O 


700 


at 





14 


6 ' 


C)^ , 7 








600 


18 


c 


ia 


.0 





6 








500 


15 





JO 








5 








40C. 


ICL 


c 


8 








4 








300 


9 


c 


6 








^ 








200 


6 


c. 


4 





c 


2 








IOC 


3 





ü 





c 


i 








pc 


a u^ 




i ' 


16 


:o 





iS 





bo 


a ^ 





. I 


ia 


c 





i6 


■0 


. .. 70 


1 


1 


► £ 


S , 


-•0 


h 


«4 





ÓO ; I f6c 




1 


4 


.0 


^ 


12 





:> t 5'^ 


I IQ 

i 


- 


^ I 








: 


iO 






N 4 



Bank' 



tof 



KOOPHANDEL 



Bankgeld. 


PCt 


H 


f 


a 


1 


Gs, icxxx) 


P3 t5 





S7 10 c 


Hl s ^ 


75 & 


9000 


84 7 


8 


78 15 c 


73 2 8 


67 10 


8000 


75 





70 00 


65 


60 


7000 


65 ia 


b 


ói 5* 


56 17 8 


52 10 


6000 


5Ö 5 


5a 10 


48 15 


45 


500c 


46 17 


8 


4^ 15 


40 12 8 


57 10 q 


400c 


37 10 





35 


gft 10 


30 


aooo 


i8 a 


8 


26 5r 


24 7 8 


22 10 


2CX)C 


18 if 


c 


17 10 


i6 5 


IS 


A.J 1000 


9 7 


8 


8 15 


8 a 8 


7 10 


90c 


8 8^ 


ia 


7 '7 « 


7 6 4 


6 15 


800 


7 10 





700 


6 lo c 


600 


70c 


6 II 


4 


(5 n 8 


5 13 i^ 


550 


600 


5 ia 


8 


550 


4 17 8 


4 10 


SOO 


4 13 


12 


4 7 8 


414 


3 15 


400 


^ 15 





3 10 


350 


q 


30c 


2 ló 


4 


2 12 8 


a 8 12 


2 5- 


aoo 


I 17 


8 


I 15 


I 12 ^ 


I 10 


100 


18 


12 


17 }- 


16 4 


15 


9 


16 


14 


15 12 


14 10 


13 8 


80 


15 





14 


O' 13 


12 


70 


13 


2 


12 4 


11 6 


10 8 


. ^ 60 


11 


4 


10 8 


9 12 


90 


50 


9 


6 


8 n 


08 2 


078. 



Banli;^ 



VAN AMSTERDAM. 



SOI 



Bankgeld. 


PCt H 


f 






* 






i 


Gs loooc 


58 


15 


62 10 





5Ö 


5 


c 


50 





• 900c 


3i 


17 8 


fö 5 





50 


ia 


b 


45 





800c 


55 





50 





45 





c 


40 





700c 


48 


2 8 


43 15 





39 


7 


8 


35 





600c 


41 


5 


37 10 





33 


15 





30 





500c 


54 


78 


31 5 





28 


d 


8 


25 





40CX 


27 


10 


25 





22 


10 





20 





3cx)r 


20 


12 8 


18 15 





16 


17 


8 


15 





• 200c 


I? 


15 c 


13 10 





ri 


5 





10 





lOOC 


6 


17 h 


6 5 


c 


5* 


ia 


8 


5 





9CX 


6 


.9 12 


*> 12 


8 


s 


T 


4 


4 


10 


80c 


5 


10 r 


5 





4 


10 





4 





• 70c 


4 


ló 4 


4 7 


S 


3 


18 


s 


3 


10 


60c 


4 


1 8 


3 15 





3 


7 


8 


3 





50c 


^ 


8 12 


3 ^ 


8 


2 


16 


4 


2 


10 


40c 


2 


15 c 


2 10 





a 


5 





2 





300 


2 


I 4 


I 17 


8 


I 


13 


12 


I 


10 


HOC 


I 


7 8 


I 5 





I 


2 


8 


I 





IOC 





13 12 


II 


8 





II 


41 


10 


pc 





ia ó 


II 


4 





10 


2 





9 


" ' 80 





II 


JO, 








9 








8 


- • 7c 





9 IC 


8 


12 





7 14 





7 


60 





8 A 


7 


8 





6 


12 





6 


50 





6 14 


6 


4 





ó 


10 





5 ^ 



N6 



VaBk< 



ao2 



KOOPHANDEL 



BankgelU 


PCt. ^ 


E^ 


f 






^ 


1 




1 


Gs. icxxo 


4VI5 





37 10 


c 


31 


5 


025 





9000 


39 7 


8 


33 15 


c 


i8 


2 


8,22 


10 


c 8000 


35* 


c 


:io 


c 


^5 








20 





7000 


^0 12 


8 


ló 5 


c 


11 


17 


8 


17 


10 


ócoo 


iö 5: 





22 10 


c 


iS 


15 





If 





5000 


21; . 17 


8 


iH 15 


c 


if 


12 


8 


12 


10 


4CX)0 


17 10 


c 


15 


c 


12 


10 





10 





30CO 


13 ,a 


8 


II 5 


c 


9 


7 


bi7 


10 


2000 


« 15 





7 ÏO 


c 





5 





5 





1000 


4 ^ 


'c 


3 15 


c 


3 


d 


8 


2 


10 


<-■ 900 


3 18 


13 


3 7 


J 


2 


ló 


4 


'2 


s 


V 800 


^^ 10 





3 


c 


2 


10 





2 





-> j I 700 


3 i 


4 


2 12 


^ 


2 


3 


I 


1 


15 


' 600 


2 12 


8 


a 5 


c 


I 


17 


8 


I 


10 


50c 


a 3 


(2 


i 17 


b 


I 


II 


4 


I 


5 


40c 


I 15- 


C 


I 10 


c 


I 


5 





I 





30c 


I ó 


4 


i 2 


8 





i8 


12! 


15 


ipc 


17 


b 


if 


c 





12 


8| 


10 


IOC 


8 


12 


7 


8 





6 


4!o 


S 


90 


7 


14 


ó 


12 





5 


xo 





4 « 


v/^,ö ^C 


0^ 7 





6 


c 





5 


c 





4 


70 


ó 


2^- 


5' 


4 

— "i 





4 


6 


.0 


3 8 


öoj.o 5 

1 


4 


0'^ 4 


-\ 





3 


ii2 





3 


^> 5'-> 


4 


6 


• O' 3 


12 





3 


2 





t 8 



Bank. 



VAN' AMSTERiDAM. 



303 



Banksfeld. 


PC 


f. ^ 
IS •o 




f 


* 1 




f 


Gs. loooo 


iB 


12 


10 c 


ö ^ o!5 


C^ 


9000 


ló 


17 b 


ir 


5 c 


5 12 «1 4 


10 0. 


8000 


ï5 


c 


10 





50 


A 





7000 


ici 


2 h 


8 


15 


4 7, 8 


l3 


10 


óooo 


II 


s ^ 


7 


10 c 


3 15 


3 





5000 


9 


7 t 


ö 


5 


3 fl 8 


d 


10 5 


4CXX) 


7 


10 


5 


c 


2 10 


2, 





3000 


5 


m 8 


3 


15 


I 17 b 


I 


10 


2000 


.? 


J5 c 


2 


10 


I 5 P 


I 





tooo 


I 


17 Ö 


I 


5 


ia 8 





10 


.. --900 


I 


13 ia 


1 


a 8 


JI.4 





9 


': ''hoc 


I 


10 c 


I 


c 


10 





8 


700 


r 


6 4 





17 8 


8 12 





7 


óoc 


I 


2 b 





15 c 


078 





6 


füO 





18 ifl 





m 8 


6 4 





5 


400 





15 __.o 





10 c 


5" c 





40 


300 





II 4 





7 B 


3 12 





3 


^ 200 





7 8 





5 c 


a 8 





2. 


"^^ ^100 





3 r? 





n 8 


ó I 4 





I 


-r-T--9o 





3 ö 





a 4 


i 2 





14 

40 


8c 





3 





a 


I 





^v 

80 


7C 





2 10 





I 12 


14 





II 

20 


ÓC 





2. 4 





I 8 


12 





10 
40 


5^ 





I 14 


10 





8 



Eank- 



fP4 E O O p H A N D E 1* 



Bankgeld. 


PCt. 6 




5 


4 


Gs. 40 


a 8 


2 


& 


I 12 


30 


I ló 


I 


10 


l 4 


flO 


140 


I 





16 


10 


ia 





10 


,8 


9 


10 12 
80 





9 


073 
20 


^li 8 


0. 9 9 

60 


---ó 


8 


066 

40 


7 


S ó 

40 





7 


5 9 
60 


ö 


7 3 
oo 





6 


4 12 
80 


5 


ó 





5 


040 


4 


Q ,4 ia 
80 





4 


033 

20' 


3 


3, 9 
60 





3 


2 Ö - 

4a 


a 

->--,- 

V 


26 

40 





2 


o I 9 


I 3 
20 





:i 


12 

80, 



Banb 



VAN AMSTERDAM. 



ét>S 



Bankjreld, 


PCt. q 




2 




t 


Os. 40 


I 


4 





lö 





8 


3C 





18 





12 





'6 0- 


2C 


Q 


12 





8 





4 


ÏC 





6 





4 





2 


9 





5 6 

. 40 





öo 





I 12 







4 12 
80 





3 3 
20 







7 





4 3 





2 12 

80 





I 6 
40^. 


6 





3 x^ 
60 





2 ^ 

4^ 





I 3 

20 


5 





3 


ó 


2 





I 


4 


Ö 


2 ó 

40 





60 





12 


- c '1-3 
0^^ 





I 12 
80 





I 3 
20 





60 







I 3 
ao 


d 


12 

80 







40_ 












9 
40 




■ 


3 

20 



iücQ 



Bank* 



a^ K p q P HA N I) E L 



Bankgeld. 


JCt. « 


H 


[ n 




I . :v 


'\9''. 4? 


-o^ 7.» 


o ? c 


9 ö 


' 


6 6 


T" -■ 3? 


O o5 ip 

! 




cC^'4 


i 


7Ö 4 8 


•"o .^ 8^ 


Q 3 


—7 

f 

( 
1 


'0 3 


'ZTT ^JP 


o| 


cl 14 


o 1, ;i2 


,q" l" 


1 


iO 1"^ 


t! . •5' 


'o 


Q^^ Ji 




;o a 


i 


60 


T 8 


o 


,1-TJi- 




1 


A 
8q 


01 3 

10 


CVN 


o\ l J 


D li o i 


o" 1 


2 


ö" I 


r 




P 1 ('O 


Q 


15 
60 


jO 14 

40 


o 1 6 


o 


cP 15 


o o 1/ 





13 


12 


il «^ 


o 


.O ïjQ 


o Os IJ 

. 40 





10 
40 

7 


9 


V o S 


^oT-o .9 


q Q 


'0 7 
co 


., '. ê 


^o!-o-(5 


o 05 


Q 


20 


> ö""~4 
80 


C ! 


o 


1^^' 


0" 01 or 


Q 9 


Co* 


02 
40 






Bank< 



VAN AMSTERDAM. 



SOf 



Bankgeld; 


PCt. fi 


p 


i 


;.•«;• ^ 1 


r 


i 'l 


Gs. ^0 





5 b 





5 


0, 4 8i.o 


4' 


o I 30 





4 a 





3 ia 


o- 3ü 6 





3 


20 





2 li 


Oi 


2v. b 


Ox 2: 4 


. 


2 


: * ^o 





I 6 





1 4 


O^ K) <Ji 





1 


9 

C2 





M 


Ö 


I ;2 


O- Iv. ,0 
20 





14 

40 







1 1 

60 


0.' 




ov oüi;4 
40 





ia 
8a 


7 





15 
40 


oj 


a i^ 


00 QQie 

0O 





11 

20 


ó 





IS 
00 





12 


a3 er 19 

§0 





9 
60 


' 5 


0. 


XJ 


o.' 


10 


o. 0. ;<9 





Ö 


0$ 





b 
8d 


o:- 


8 


00 ^r 
20 





6 

40 


< .. 3 





($0 








40 





4 
80 


10 (2 


0; 


-j; 


Ql) 


4 


($0 





3 

20 


-' J 

• > r 


00 




oc? 


£ 

. 'J. 


80 





i 

60 



'■^ülll 



Batik 



Éo8 



KOOPHANDEL 



Bankgeld. 


PCt. ^ 


1 


^ 


l.,.. 


Gs. 4Ó 


038 


3 ó 


2 h 


020 


30 


fl lö 


024 


I 14 


I 8 


20 


I 12 


0x8 


014 


OIO 


ib 


14 


12 


Ó 10 


008 


9 


12 
60 


Ö 10 

80 


009 


007 

20 


V. 8 


ii 

£0 


009 
óo 


008 


Q 6 

40 


7 


009 

80 


008 
40 


007 


005 

öo 


t ó 


8 
40 


7 

20 


006 


004 

8Ö 


5 


007 


006 


005 


004 


4 


^0 5 
60 


004 

80 


004 


003 

20 


3 


D 4 
20 


003 
60 


ö 3 


002 

40 


' 2 


d ö 2 

80 


002 

40 


002 


Ö I 

öo 


> 


ö ó I 

40 


00 1 

1 20 


OOI 


000 

8a 



Èank* 



VAN AMSTERDAM 



209 



ftankgeld. 


PCf. s^ 


i 


1 * 




as 


Os, 4c 


) I E 


I ö i 





6 

. .40 


.. 3c 


) I 2 


12 


c 


ó 


4 

80 


Z 2C 


) ó 12 


00^ 


ö 4 


3 

?0- 


IC 


ö 


00 4 


ó ö 2 





I 

Co 


9 


005 

40 


00 3 
60 


ö I 

8c 





i 
44 


8 

'— ■ '2 

4 . ■■■ , •:- 


ó 4 


003 
20 


1 
60 





I 

28 


7 


004 

20 


00 Ö 

80 


1 
4C 


|o 


I 
ia 


6 


to 3 

60 


0*0 2 
40 


I 

20 






96 


5 


003 


002 


Ó I 







80 


:.k^^ ' 


opa 
40 


1 

ro 


° °8o° 







6^ 


3 


t 

. v8o 


00 1' 


00 ; 
Co 


a- 
48 


2 


00 00 

20, 80 


000 

40 







3» 


i 


000 

6o| 


000 
40 


000 
20 









'instl 



Ö 



Bants 



<ÉIO 



K O OPH A ND E L 



Bankgeld. 


PCt 6 ^ 




5 




4 


Stuiv. jü 


° ° <^ 





Q 8 





6 

40 


;. 9 


o o 8 , 
Ö4 





7 
20 





5 
7<5 


ö 


r^%? 


o 


ó 

40 





5 
12 


7 


o o ó , 
72 





5 
6: 





48 


6 


00.5 
7Ö ' 





80 





84 


T " u 5 







4 





3 
20 


4 


0.^ 3 . 
84' 





3 
ao 





a 
56 


3 


00a 
88 





2 

. 40 





i 
92^ 


2 


OOI 

9a 





I 





I 

28 


n .. i 


00 
9Ö 







80 






64 


FenniBg.8 


000 
48 







40 







32 



Bnnk' 



VAN AMSTERDAM. 



ft tl 



Bankgeld. 


PCt. .q 


2 




ï - -^ 


Stuiv. lo 

1 |- 


004 
Bo 


003 

20 





1 

öo 


■^ 9 


004 
32 


002 
88 





I 

44 


b 


003 
84 


002 
56 





l 
28 


7 


003 
3Ö 


002 
24 





I 
12 


ó 


002 
81^ 


001 
92 





Ó 


5 


002 
40 


I 
60 






80 


1 4 


OOI 

92 


1 

28 


ö 




Ó4 


3 


OOI 

44 


Oog 

90 







48 


2 


000 
g6 


000 








I 


000 

40;. 




^2 








Penning, ö 







16 









Oa 



fitn^ 



Ï2E2 KOOPHANDEL 



Bankp:el d. |PCt '^ i f 

Scuiv. lo! -' ■ 



iJ I 



o 



V. o o I 



D i o o i 

o li ü o 1 

_^ _2^; 17 

b' C) o i| o o 1' -> u J 

J _2C] ^ ^-L _ 1 

7, o L Ij o <,i LI O O U _ 



I 

U O 



o o 



I 

I 

") 

O 

'6 



Ö| u o ü 



Si o 



( o 



9t 



L u o Ü 



84 



40 Ü c 
6c 



00c 
45 



o o - I 'J o o 
o 



o o o 



o 



00c 

4-' 



j -/ 





A. ■> 


/iS 


c 


Ü 


^ ) 


\^> 



Penning, 'ó 



o; o o c o 00 
;- 28 2 . 



0000 o o o o 'J 
15! M T^ 



O OU, O O CC O O 

7i| 7' ö' 



u o 



o L 



r ü 



Bnr.k. 



VAN AMSTERDAM. 



&n 



Bankgeld. 


PCt. f^ 1 


f 


f * 


1 » 


Stuiv. IC 


r 

IC 





i 


uu •!/• Ó 

go ^ 8q 




c 
9 





o| o 

90 Sij 72 


6 ^ "^ ^ ^8 


00c 
8e 






80 


00c 
72 


►1 q 
Ö4 


t ^ 


00 





0^ p 
70 


0^-000 u c 
Ö3 56 


ó 


" 

6() 






<5o 


O' 9 

54 


000 
48 




a: 

53 





0' 

10 


00 
45 


000 

„40 


4000 

è. 44 





c 

40 


0^00 

■ 36 


00 


3 


0-0 

33 





c 

30 


00 

^7 


000 

''_.24, 


l "'2 


00 
22 





0^ 

20 


'-• ■ ó 
18 


000 
16 




Q 
II 






10 


'- 
9 


000 
8 


3c*xiniöng; 8| 


c <-' 

5' 





:^ C 

5 


000 d 


,;. a..'^-0' 

4 



.^rc''! 



08 



Bank 



ZI4 



KOOPHANDEL 



Bankgeld. 


PCt. ^ 




f 


^ 




f •: 


Stuiv,' to 


o 

70 


ó 




60 


c 
5C 

ó ö <x 
45 





40 


--^-— p 


o o o 

63 


ö~ 




54 







3Ö 


:. . ■..8 



.6 







48 


Q C 
40 







32 


't . u7 


000 
49 







42 


000 






28 


6 


000 
42 







36 


000 
30 






24 


5 


00 
35 






30 


000 
2^ 








'•."■'" ^ 


00 

28 







Ö4 


00c 
20 






16 


3 


, 0, 
11 





Q 
18 


0.0 

15 







12 


a 


000 

•4 
000 

7 






12 


00 

IC 








1 







6 


000 






4 


Penning g 


000 
Si 





Q 

al 


000 









6ank< 



VAN AMSTERDAM. m 



Bankgeld. 


t>ct:"ftn 


.V :j , 


i 


f 
91 


ötuiv. IC 


000 

30 


000 


000 
10 


000 

8 


9 


000 
27 


000 
18 


000 

9 


000 

7,* 




000 


000 
16 


000 

8 


000 


- ' 7 


000 
21 


00 
14 


000 
7 


00 

5? 




000 
18 


000 

12 


000 
6 


000 
4J 




000 

10 


000 
5 


000 

4 

000 

31 


^ "' 40 C^O 
6- . ( 12 8 


00 
4 


' '''" s'; 3 c 


000 
5 


000 
000 


' fl 0' , 

.. 1 ■ i^^ 4 


000 

1 


1| O^,p.;.,O;,,ft0(P/ ^ 




jpeiining 8 


Ó 


'O; 

X 


000 


000 

1 



.; t)Ü«Ol) i]C?10J^^ OKl'W f 



.^*^>^1> 






.i\W^ i>^i 



oï 



Tö» 



j.^^6 K OPHANDEN 

r ' Van de Lingotten. «.j^p^'^jg^ 

'^^ Om de baetziicht, zoo ve^l mogelijk, tègen- 
l tegaen, werden 'er voormaèls onder ^het beftuur 
«^er Heeren Gommisfarisfen van de Wisfelbank , 
\vQQX ^Q. goud en zilver dr a^d trekkers j door harea 
•'Èsfaieur gegoten en toebereid, vierderlei foor- 
vten van vierkante ftayeii Zilvers, ter dikte, van 
G "duimen . en lengte van 2 voeten , welke fta- 
ven LiNGOTTEN genoemt, met het wapen 
der ftad beflempeld, en, met letters ter onder- 
vfcheiding geteekent werden. FF beteek^nde de 
aHtrfijnfte foort, en hield in esfaij ii penn. 23 
grein. F, 11 penq. 22 grein. G, 11 penn. 
lö^mn. GG,-n penn. i6§,gr^in, en ijdér 
Lirigot was gemeenlijk 36 nvirken zwaer. De 
laetlle fooit diende alleen tot gouddraed-, want 
'men weet dat het gouddraecj, van verguld zilver 
getroliken word, waerop dan rondom iidergi*o\^ 
:Lingot van vijf tot 3* oneen 'goitds gelegt wordt, 
■^aer van meadÊ éerfle .fbört hoog en de twee- 
^^e taag goud noemt Voorfs werden die Lingot- 
'ten gegrosfeert; waertoe beëedigde pcrfoonen wa- 
ren aengefteld, beftaende hier in, dat zij ^ooi: 
taiddel van een molen, door Qen paerd omge- 
dreven, tot eene verbazende lengte werden uit- 
gerekt, 't welk daerna door de goud- en zil- 
verdraed trekkers door kleiner en kleiner gaet-» 
jes tot nog verbazender dunte gebracht werd, 
waer na het dus gerekte draed op een Pletmo- 
len plat gemaekt, en om een zijden draed ge- 
fponnen word. De lekkagie of het afval pleeg 
aen de bank te rug gegeven te kunnen worden 
tot drie iluivers op het mark troijs minder, als 
de Lingotten aldaer gekost hadden. Dog federt 
geruimen tijd vind men in deze ftad geheel 



VAN AMSTERDAM, aif 

geen Grpsfeermolens meer, ook worden 'er ge.f- 
ne Ling'otten meer, uit de Wislelbank gehaelt;, 
pn men krijgt het gegrosfeerd zilver van Haar- 
lem, ^Iwaer een Grosf^ei-molen is. Echter zyn 
hipr nog eenige weinige Fabriqueurs yan goud- 
en zilverdraed^ en alzoo wij waerfchijplijk geene 
gelegeiihend zullen vinden om yan deze traliik 
jiader te gewagen, zullen wij alhier inlasfchpn 
het Elacaet den 17 Meij 1776 tegen het fpirj- 
neii yan valsch goud- en zilverdraeij gepublj- 
ceer49 luidende al$ volgt; 

„ De STAATEN GENERAAL DER VER- 
^, EENIGDl? NEDERLANDEN, allen den 
„ genen die deze zullen zien of hooren lezen, 
„ falul;: doen te weten > alzoo tot Onze ken- 
„ nisfe gekomen is, dat, hoe zeer het lijti 
,', Goud- en Zilverdraed hier te Lande altoos is g;^- 
9, fponnen geworden op Zijde , pitsgaders de fijne 
95 Goude en Zilvere Galonnen of Pasfementen^ 
^, welke hier te Lande zijn gemaakt geworden, aV 
,^ toos zijn gefaDriceert op een Zijdefcheering^ 
9, als mede dat het valfche Draed hier te Laiidp 
^5 nimmer heeft mogen worden gefponnen dan op 
,,, Gar;en, en dito Galonnen of Pasfementcn gi^fa,- 
\, briceert dan op een Garenfcheeripg, wj;icr dopjr 
9, het fijne van het valfclie altoos is te onderfchei- 
,, dqn, men federt eenigen tijd hier te Lande hpeft 
,9, begonnen valsqh Goud- e,n Ziiyerdra-^d niet^ o^ 
;^, Gére, maarop Zijde te laten fpinnon; mitsga^ 
,^, dep dito Galonnen- of Fasfementen niet opeeii 
|„ Garci, maar op een Zijdefchering te doen fii- 
■^^.briceren, en danr dooreen Eabrijk van valscft 
j,j,' Goud- en Zilverdraat , mitsgaders van dito GJ^ 
^, lontie.n of Pasfementen hiei* tp; Land9 op t§ 
,, rigten> ,?^oo weinig yan het fiiiie Drand en 



öi8 KOOPHANDEL 

95 Galon of Pasfementenonderfcheiden, dat niet 
,5 alleen minkundigen daar door kunnen worden 
5, bedrogen, maar zelfs de Fabriqueiirs het in- 
^, voegen boven gemeld gemaakte valsch Draad 
5, en Galon van het fijne weinig weten te on» 
55 derfcheiden , én waar door dus de deure word 
5, opengezet, dat 'sLands Ingezetenen 2eer no- 
5, tabel zouden kunnen worden bedrogen, de 
j, Fabrijk van fijn Goud- en Zilverdraad , 
^^ mitsgaders van dito Galonnen Qt Pasfemen- 
^5 ten hier te Lande met der tijd totaal geruïr 
5^ neert, en eindlijk het vertrouwen der Bui- 
4,, tenlanders op de deugzaamheid der boven-? 
5, gemelde Hoilandfche Fabrijken-> uit welkers 
55 hoofde verfcheiden conciderable verzendingen 
5, van Goud- en Zilveriraad van hier naar de 
^, Oost en West zijnen worden gedaan , geheel 
5, weggenomen. 

„ ZOO IS 'T, dat Wij, om daar tegen te 
5, voorzien , hebben goedgevonden te flatueren, 
j,, zoo als Wij ftatueren bij do/.tn , dat voor- 
5, taan, gelijk het fijn Goud- en Zilverdraad 
5, hier te Lande gewerkt wordende, niet anders 
j, dan op Zijde word gefponnen , mitsgaders de 
■59 'dito Galonnen of Pasfementen altoos op een 
99 Zijdefchering zijn gemaakt , het valfche Göud- 
5, en Zilverdraad op Gare gefponnen, mitsgaders 
V> de dito Galonnen of Pasfèmenten op eene Ga- 
^^i re, ten minflen op eene floi-ette Garenfchéring 
5," moet worden gefabriceert, met dien verflande 
"fl,, nogtans, dat wanneer men valsch Draad op eeti 
3, florette Garefchering bewerkt, alsdan in Biezen 
^ van het Galon een Kenteeken van een Draadt 
„ rood Garen door de geheele lengte van het pa- 
5, Ion moet loopen, op pcene dat alle en een ijge- 
,5 lijk, die na de Publicatie dezes zoude moget> 

5> wqr-. 



99 



VAN AMSTERDAM, fti? 

werden bevonden eenig valsch Goud- of Zil- 
5, verdraad op Zijde gefponnen te hebben , laten 
5, of doen maken, mitsgaders eenige dito Ga- 
„ lonnen of Pasfementen op eene Zijdefchering 
5, te hebben doen fabriceren, en eindelijk hel 
,, valfche met het fijne in eenig werk, hoe ge- 
„ naamd, te hebben vermengt, of ook het bo- 
„ vengemelde Draad, Galon of Pasfementen, 
5, het zij hier te lande of elders gemaakt, te 
5, hebben gedebiteert of verkogt, en daar van 
„ kan worden overmigd, vervallen zal wezen 
„ in een boete van duizend Gulden de eerfte- 
„ maal, en daar na van drie duizend Gulden ^ 
„ te appliceren een derde voor den Aanbrenger, 
5, een derde voor den Officier, die de calange zal 
„ daen, en het overige derde voor den Amaen 
„ ter Pkatfo daar de calange gefchieden zal. 

„ Interdicerende wijders alle Pasfement^Wer- 
„ kers, Spinders en Spinfters om het bovent 
„ gemelde valfche op Zijde te fpinnen , of op 
5, een Zijdefchering te bewerken, onder wat 
5, pretext het ook zoude mogen wezen , op 
„ poene van drie honderd Gulden voor de eerr 
^ ftemaal, en daar na van duizend Gulden, 
„ te verdeelen als voren is gezegd, en inge- 
5, vallen van onvermogen tot het betalen van 
,, de voorfz. boete ^ op poene van arbitraire 
•,, correftie, na exigentie van zaken, 6cc\ 

ZESDE K A P I T TEL. 

I Van de Bank van Leening, 

Gemeenlijk Genaamd 
Lomberd 

De naem van Lomberd, of Lombaerd fchijncf 

ontleend te aijn van de ï^omberden of Lom-^ 

I • "■'• ' '^ bier- 



^i?Q K O O P H A N DEL 

baerden , die de eerfte of meeste waren welko 
^n de dertiende ee\iwe, en tot aen de veertierb. 
de en vijftiend^ eeuw toe, zich' naer Holland 
begaven, om daer aen behoeftigen geld tot hoo- 
gen intrest optefchieten. Deze lieden maektcR. 
het zoo grof, dat bij eetje Keure van den zes- 
den Januari] 1477 belast werd hen geenen woe-. 
ker, of intrest te baaien, en geene panden bij.- 
nen ter heleening te brengen. In 't jaar 1547 
befloot men- hen ten lande uittejagen, dog zi^. 
waren 'er te zeer noodig, en fchoon zij in zeer 
diepe verdichting waren, prees nochtans Willem,. 
Prins van Oranje in het jaar 1578. zekeren Fraur,. 
cois Mafafia, aen, tot het houden eener tafel,, 
van leening^. Vervolgens hebben andere na, 
hem ook nog Odroij daertoe gehad , en de laet? . 
fte Bankhouder in 't jaar 161 1. zegt men dat, 
wel 33 J PCt. des jaers trok. Niet tegenftaepde 
alle verzoeken door hem gedaan om, nog voor». 
c^o jaren te mogen continueren., belloten miju;. 
Heeren van de Vrpedfchap om de 'Icéiitafel ten^ 
bate en fchacje der ftede te laten wacmemen,. 
Hellende reeds op den 22''tcn April des jaer 1.614,, 
twee Commisfarisfen aen, om het voorname, 
toeziet over dezelve te hebben. Sedert. is bij ver-j. 
fcheiden Placaten , en onder anderen bij die van . 
den_ 24 December 1682, Qn ^7 Januarij-.i6o4,. 
bepaeld,,,. dat nienwidJn.zijn.eigGn.buiS-Lom-^. 
„ bert zal mogen houden", en nu nog l.^etst, 
den 25 Jan\iarij 1 77i5 i My Amplia:tie en Altera- 
tie van de voormelde Keure , gcftatueert , „ dat . 
,5 niemand, wie hij' zij-, biiiten de Bank van 
„ Leening., en de gequalificeerde Inbrengers , 
„ eenige goederen tot pand zal mogen aanne-^ 
,y men of beleenen, onder de fompia van vijf- 
55 tig gulden, en dat .van beleeni^ig^i tot hoogere 

P, fom- 



VAN AMSTERDAM ctii 



l^ fohiTtien, geen hooger intrest zal mogen 
5^ genomen worden dan een half per cent 
5, 's maands". 

Nu werd de Lomberd van de huizen der par- 
ticuliere Bankhouders vei*plaetst, in het turf- 
huis der huhzitten aan de Oude Zijde; dat in 
den jare 1548, op eene openplaets van het 
Maria Magdakna Klooster, in de Nes geftigt 
was, flaende nu tusfchen de Fluweele Bt&gwal 
en de Nes^ waer langs een fteegje loopt, dat 
tegenwoordig het Lombertfteegje genaemt word. 

In 't jaer 1616 is dit huis töt ieene Bank van 
Leening bekwaem gemaekt, na de jongfte uit- 
legging der ftad met een geheel nieuw gebouw 
vergroot, en van tijd tot tijd merkelijk verbe- 
terd en betimmert. Dat het oogmerk dezer ftig- 
tinge zij den geld-benoodigden , om geringe baet^ 
met geid bijteftaen, en daer door allen woeker 
te voorkomen , blijkt uit het opfchrift boven een 
der ingangen, luidende aldus: 

Tot hekdp der Noodt- drufügen is hier geftelt 
De Banck van Leninghe voor een dein gelf. 

• Dit gebouw is in verfcheiden verdiepingen, 
en vertrekkeh verdeeld, alwaer Commisfarisfen 
vergaderen, feri de panden bewaert worden , die 
alle nafer rang van tijd in orde gefchikt leggen. 
Men kan in . het zelve ter beleening brengen ; 
Kleederenj Koopmanfchappen, Goud, en Zil- 
verwerk, Linnen en Wólle, Edelgefteenten , 
Koper, Tin , Boeken , en allerleie foort van Huis- 
1-aden, Voor de aldaer ingebrachte panden moe- 
ten de zoogenaemde Zoekers of Fandhewaerders ^ 
die over de Panden van io Huivers af tot 96 
gulden toe, negen in getalle zijn, inftaen, en 

ver- 



Mi2 KOOPHANDEL- 

vergoeden- het geen door hunne onachtzaemheid 
vermist word. Niet alleen verfchaft deze Bank 
geld op bij haer ingebrachte panden , maer zelf 
kan zij het doen op goederen en waaren die iri 
der Koopheden pakhuizen leggen, het welk fe- 
dert vele jaren echter niet meer geichied. Zij 
isverdeoldin groote en kleine Bank^ bij de eer- 
fte worden alleen beleent panden boven hondert 
gulden waerdig, en bij de tweede, die van lo 
üuivers tot 96 gulden. Voor alle welker her- 
levering^ op het vertoonen van het lombertbrief- 
je, de Had borg blijft, en kunnen de verzette 
panden ten allen tijde worden te rug gekregen 
mits betalende de genoten penningen en den ver-* 
fchenen intrest, welke iaetfte altoos van de ge- 
heelc maend gerekent word 5 waer in men getre- 
den is. 

De afhaling of het losfen der verzette pan- 
den moet binnen een jaer en zes weken gefchie- 
den, of men moet de beleeniilg, door het beta- 
len van den verfchenen intrest , hebben geprolon- 
geert, zonder dat, verkoopt de Lombert dezelve , 
zes weken daer na in 't openbaer. Wat 'er na 
aftrek van intrest en kosten meer overblijft als de 
verftrekte fom , word ter dispofitie van den eige- 
naer een jaer lang bewaert, voor dien tijd nie- 
mand opdagende , vervalt het aen den armen. 

Alle weken worden drie openbare verkoop- 
dagen gehouden , en het daer gekogte moet bin- 
nen zes weken betaeld ^ worden. Wanneer dö 
koopers in het afhalen nalatig blijven , verkoopt 
men die goederen bij de naeste veiling op nieuw , 
en de fchade die 'er op mogt vallen komt ten 
laste des eerften koopers , zonder dat hij, inge- 
valle van winst, daer aen eenig deel hebbe. 

Geftolen goederen ingebragl: en beleend zijnde^ 

kun- 



VAN AMSTERDAiM. 025 

kunhen door de eigenaérs Wedeif gekregen 
worden, op het vertoonen van het bewijs van 
eigendom, en het betalen der verftrekte pennin- 
gen. 

Wijders is bij eéne keure van den 27 Januari] 
1784 geftatueert: „ dat alle Inbrengers en In- 
5, brengfters van de Bank van Leening eenig 
^5 Goud- of Zilverwerk, Kleederen of andere za- 
5, keii, hoe ook genaemd, welke hun Weeskin- 
5, deren, onder welk voorwendfel het ook zij, 
j,y al ware het dat zij voorgaven zulks van hun- 
5, ne Bazen of Meesters te wezen , en op hunne 
„ orde te gefchicden^ aangeboden wordende,. 
5, beleenende, gehouden zullen zijn, uitterlijk 
,,. binnen den tM van agt dagen, daar van aan 
,r Regenten of beflierders van de respedieve 
„ Godshuizen aangeving te doen , en de gere- 
„ quireerde informatien van zoodanige Wees- 
„, kinderen te geven : wanneer het aan Regenten. 
,^ of Beftierders derzelve Huizen , des goedvin- 
„dende, zal vrijftaan het zoo alzoo beleen- 
5if de, door de voorfchreven Inbrengers, of In- 
,. brengfters, te rug te laten, bezorgen, tegen 
i,r restitutie van de daar op verfti-ekte penningen, 
>,.tnet eene augraentatie van 10 perCent, op- 
3, poene van bij faute van voorfchreven aange- 
5, ving te zullen verbeuren eene boete van ƒ 12. -- 
„ Yoor ijder ftuk, het welk zij, invoegen 
„ voormeld, beleend zullen hebben." 

Volgens eene Keur van den 30 Januarij 1682. 
konnen de panden , bij het vermisfen der Leence-; 
dullen , of Lombcrtbriefjes, 07?der borgtogt wor- 
deo geligt, welke Keur den 28 Januarij 1772 is 
geamplieert, en^ daar bi) teffens geftatueert, 
dat ingevalle eenige panden, door een Inbrenger 
of Inbrengfter beleent. eu in de Barib gebracht,. 

. ;.} door 



224 KOOPHANDEL 

dbor Heercn Commisfarisfen als voren ondfef 
bbrgtogt mochten 2ijn öntflagen; de houdörs der 
beleencedullen , op die goederen verineenende 
recht van eigendom te hebben , niet zullen ver- 
niogen den Inbrenger of Inbrengfter tot restitu- 
tie of betaling der panden te dagvaerden , niaet 
zullen zij Commisfarisfen van de Bank van Lee- 
iiing daer óver mogen aenfpreken. 

Vari deze Inbrengers of Inbrengfters zijn 'er 
vijftig op Nommers en de overigen op Let- 
ters aengefteld , die , door de ganfche Had ver- 
fpreid, als Makelaers van beteériingen, kunnen 
aengemerkt worden, en voor welker huizen ge- 
meenlijk een bordje uithangt waarop te lezen 
flaet, Hkr gaet men in de Bank van Leeninge, 
Wie nu niet zelf in de Lombert gaen wil , kan 
ziin pand aön een dezer perfonen overgeven, en 
de begeerde fom , zoo die billijk \s^ , van hen 'er 
op ontfangen , want de Waerdijns der Bank zien 
na , of het verftrekte niet te veel \^ , wanneer de 
voormelde Inbrengers de panden in de Lombeit 
brengen; zijnde zij gehouden dat denzelfden 
dag te doen waer op zij die ontfangen. 

Voorts zijn 'er reeds iedert vele jaren viif Com- 
misfarisfen die het opperftuur dezer Bank hebben; 
Een Cóncherge of eerfte Suppoost, dat \^ de Op- 
perboekhouder. Een Kasiier der groote Panden, 
Een Kasfiér der kleine Panden. Zts, Beleeners. 
Een Boekhouder. Een Contrarolleur. Een Waer- 
dijn tot het waerdeeren, van Gaud, Zilver, en 
Edélgefteenten. Vier Losfers. Een Intrestreke- 
naer en Adjund. Een ConttaroUeur en Boek- 
houder van de Losferskamer. De bedienden 
worden van ftads wege betaeld. 

De noodige penningen tot het houden dezer 
Bank van Leening werden, wel eer pp intrest 

op. 



YAH AMSTERDAM. üzi 

öpgetiomen, dog federt meer dan tagtig jaren is 
2ij met geen zoodanige fchuld belast , maer be* 
Zit zelf meer dan een millioen gulden. ^ --■. 

De Intrest die van het genoten geld op beleen^» 
de panden betaeld Word , én welke eertijds hoo 
'ger plag te zijn , is thans : 

Van Panden waer op onder de honderd gulden 
verftrekt is, een penning van ijder gulden ter we- 
ke, makende van ƒ loo in het jaer f i6. $ 
of . . . i6l per cento. 

Van ƒ loo tot ƒ475 . , 7i per cento. 

Van ƒ 500 en daer boven 6 per cento. 

En vermits vjln zulken hoogen intrest, als de 
panden van minder als honderd gulden betalen 
Inoeten, weinige tafels gevonden worden, zoa 
volgt 'er hier een tegen oenen penning van ijder 
gulden '^ weeks, of i(5j PQt. in 't ja^r uitge** 
rekent, die geqne verdere verklaring behoeft, 
kunnende de gebroken fpmmen ^door additie ^^ 
.yonden >yorden. .1 . i I 



Cl - , ! » ;.- 

S - • 1' ' ' ]C * - ■ c 

f j 

; ! i 

::è P PA 



ifiê KOOJP HANDEL 



GA 1 


1 Weeké 


a 


Week. 


3 


1 


4 


We$k. 


-■ 


?/. /• 


/. 


§^' 


fi* 


P' 


^/. 


A 


P 


?^. 


/?. p. 


tóo 


- 6 


A 


• 


12 


8 


.- 


18 


12 


I 


5 - 


90 


• 5 


10 


- 


II 


4 


• 


16 


M 


I 


a 8 


8ö 


- 5 


• 


- 


10 


- 


- 


15 


' 


I 


- 


' 70 


- 4 


6 


a 


8 


12 


- 


ï3 


2 


• 


Ï7 8 


60 


• 3 


13 


• 


7 


8 




II 


4 


. 


15 - 


50 


- 3 





• 


ó 


4 




9 





^ 


12 8 


40 


[2 


S 


• 


5 


• 




7 


ï 


- 


10 8 


' 30 


I 


14 


• 


3 


12 




5 


10 


• 


7 8 


ao 


1 


4 


• 


^ 2 


8 




3 


12 


• 


5 •* 


10 


• * 


10 


• 


I 


4 




I 


14 


7 


a 8 


9 


- - 


9 


- 


I 


2 


- 


I 


II 


- 


2 4 


8 


• •» 


S 


- 


I 


• 


- 


I 


S 


- 


2 


7 


m • 


:? 


• 


- 


14 


- 


I 


5 


- 


I 12 


6 


m • 


6 


* 


• 


12 


" 


I 


2 


•• 


I 8 


5 


• " 


5 


• 




10 




- 


i^^ 


T 


I 4 


4 


■ • 


A 


*m 




8 




- 


v^ 


• 


I 


3 


- - 


3 


* 




6 




* 


S 


« 


- ia 


a 


-- - 


2 


_ 




4 


i . 


- 


(: 


- 


- 8 


I 


• • 


I 


■ 




a 


1 

r 
1 


■ 


3 


■ 


- 4 



Ö/. 



VAN AMSTERDAM. 



fia? 





5 ^tf«*. 


6 Week. 


T Week. 


8 Week; 


• i. 


gi. fl. 


1> 


ël' ft. 


/• 


^^;a ^ 


gh ft. p* 


100 


I II 


4 


i 17 


8 


2 3 12 


2 10 - 


90 


I 8 


.2 


t 13 


12 


I 19 d 


2 5 • 


;, 80 


* 5 


• 


I ÏO 


- 


i ! 15 


2 - 


70 


I i 


14 


I 6 


4 


I 10 IC 


I j Ijf . 


ö «0 


- 18 


12 


I 2 


8 


> 
164 


t 10 r 


at 
- ?^' 

zó 

V'» .- 


■,12 


10 
8 
6 
4 


- 18 

- 15 

- 11 

• 7 


12 

4 

8 


I I 14 
- 17 8 

- : 13 2 

. 8 ïft 


i 5 - 
i 


.1 »°o 

- » 


\ 3 
• 2 


2 
8 


• 3 
- 3 
■ 3 


12 
ó 


. 4 6 
• 3 ir 
- 3 8 


• 5 - 

. 4 8 

- 4 - 


7 


^ 


3 


2 


10 


- 3 I 


- S 8 


6 


i 


14 


2 


4 


2 10 


- 3 - 


t^ 














5 
4 


1 . 




- 1 
. i 


14 • a 3 

8 .- j; É. « 




3 
2 


• • 


V 

|0 


• I 


2 . t 5 
11 - -14 


- I 8 

- i 


I 


" • 


5 - - 


6.-7 


- ^ 8 






m 






1 





A'0 



I^a 



0iL 



oM KOOPHANDEL 



G/. 


9 


^f 


d. 


IC 


m 


'X 


11 ^tfi 


^K 


19 


Wuk. 




gi> 


A 


ï> 


^l' 


fi^ 


p 


^/. A 


P-S^' 


fi. />. 


100 


2 


16 


A 


3 


a 


s 


3 8 


12 


3 


15 • 


. 90 


2 


10 


IC 


2 


16 


4 


3 I 


H 


3 


7 8 


^0 


a 


5 




3 


10 


• 


2 15 


m 


3 


- 


70 


I 


19 


C 


2 


3 


I2 


2 8 


2 


1 


12 8 


60 


I 


13 


12 


I 


17 


8 


2 I 


4 


«3 


ƒ • 


50 


I 


8 


a 


I 


II 


4 


1 14 


6 


I 


17 8 


40 


I 


a 


S 


I 


5* 


. 


I 7 


8 


I 


ld 


; 30 


« 


16 


14 


• 


18 


12 


I • 


10 


I 


a 8 


QO 


- 


II 


4 


• 


12 


8 


- 13 


12 


- 


15 - 


IQ 




5 


IC 


• 


Ó 


4 


- 6 


14 


• 


7 8 


9 




5 


1 


• 


5 


10 


- 6 


3 


• 


d I» 


^ 




4 


8 


■ 


5 


• 


• 5 


8 


• 


<J - 


- 7 


' 


3 


15 


K 


4 


6 


- 4 


13 


• 


5 8 


^ 6 


* 


3 


6 


<• 


3 


12 


- 4 


a 


# 


4 8 


5 




^ 


13 




3 


2 


• 3 


1 


• 


3 12 


^ 




2 


4 




a 


8 


fl 


12 


• 


3 ' 


S 




I 


11 




I 


14 


2 


1 


• 


a 4 


Q 




1 


2 




I 


4 


I 


6 


• 


1 8 


I 




» 


9 




m 


10 


• • 


II 


* 


« 12 



r> 



(7£ 



VAN AMSTERDAM. 



p/. 


13 


mek. 


14 ^r<r^^. 


i^ Week. 


16 ^<J<^. 




?/. 


fi. 


i>. 


^/. ft. 


i 


-/. A i>. 


êl 


ft. f' 


100 


4 


I 


4 


4 7 


s 


4 13 I* 


5 


» . - • 


90. 


3 


13 


a 


3 18 


li: 


4 4 ö 


4 


10 ; 


80 


3 


y 


• 


3 10 


. 


sijf - 


4 


• 


70 


a 


ï6 


14 


3 I 


4 


3. J5 10 


3 


10 


<5o 


a 


8 


ifl 


3 19 


S 


r ~' 

i2 16 4 


3 


• ' m 
. 


50. 


a 


• 


IQ 


2 3 


IS 


2 6 14 


1 




. 40 


I 


ia 


8 


I 15 


' 


I 17 8 


a 


30 


I 


4 


6 


I 6 


4 


I 8 1 


I 


10 ;-• 


20 


- 


16 


4 


■ M 


5 


- ,18 ia 


I 


• . :' •• 


10 


^ « 


8 


a 


- 8 


n 


• 9. <J 


. 


10 .. 


9 


- 


7 


5 


- 7 


14 


- , 8. 7 


• 


9 , - 


. 8 


- 


6 


8 


- 7 


• 


- -7: 8 


- 


8 3. 


L-T .. 


- 


5 


n 


- 6 


n 


- -^ !^ 


• 


. 7 V • 


6 


- 


4 


H 


- 5 


4 


--... 


a 


«ö- 


. 5 
- 4 


« 


4 
3 


I 

4 


• 4 



8 


• .4 ï' 

■ • 3 «» 


K 


if; 


,m3, 


» 


- ^ 


7 


a 


IQ 


2 13 


• 


B ».< 


- 


X 


10. 


- _i 


IS 


• .1.. I4| 


* 


■ ^ - 


|>^i 


• 


•j^ 


i3 


• .'■'-, 


14 


r {. '5 


• 


) r 

4 




\ 


\ 




' 1 




1 




l 



.\t) 






Ql. 



«3* 



KÓ'Ó^ WANDfil.' 



Gl. 


17 


PFèek, 


18 ^^^^ 


15 


1 ITeèk. 


20 ^^tffc 


J 


^/. 




/• 


,-/. fi 


r 


^/. 


A 


/. 


^^. A A 


100 


S 


6 


4 


5 12 


8 


5 


18 


12 


ö 5* - 


90 


4 


15 


IC 


5 I 


4 


5 


d 


M 


5 ia 8 


%0 


4 


5 




4 10 


• 


4 


15 


- 


5 - -» 


70 


3 


14 


ö 


3 iS 


12 


4 


3 


2 


478 


Co 


3 


3 


12 


3 7 


8 


^3 


II 


4 


3 15 • 


50 


2 


13 


i 


a 16 


4 


2 


ip 


6 


3 28 


•40 


2 


a 


S 


* y 


• 


2 


7 


ê 


2 10 - 


30 


I 


ir 


14 


I 13 


12 


I 


i^ 


IC 


I 17 8 


20 


I 


I 


4 


13 


8 


I 


3 


12 


I 5- - 


e'^^ 


. 


10 


lö 


- II 


4 


^ 


II 


14 


- 13 8 


9 


- 


9 


9 


. lÓ 


2 


■ 


10 


I) 


- II 4 


8 


■ 


8 


8 


- 9 


• 


• 


9 


8 


- 10 


7 


. 


7 


7 


- 7 


M 




8 


5 


, 8 13 


6 


* 


6 


6 


- 6 


12 


■ 


7 


2 


- 7 8 


5 


m 


5 


5 


• 5 


10 




5 


35 


. 6 4 


4 


• 


4 


4 


• 4 


8 


t^ 


4 


ir: 


- 5 - 


3 


' 


3 


■ S 


- 3 


6 


3 


s 


- 3 ia 


2 


; m 


^ 


a 


a 


4 


• 


3 


9 


- S 8 


ï 


. 


I 


I 


X 


2 


- 


I 


r 


l 4 























ei 



VAN AMSTERDAM 



63» 



Gh 


ai ^tf^^* 


aa 


TFcek. 


as ^<?^^* 


a4 


WuK 


|00 




6 


ft. ,p. 

n 8 


7 3 li 


7 


ft. p. 


: 9^' 
80 


5 18 ^- 
5 5 


5 


3 i^ 
10 - 


ó 9 6 
5 15 - 




15 - 


70 


4 II 14 


4 


lö 4 


5 ^'/i*^ IG 


5 


.— • 


60 


3 18 12 


4 


3 8 


464 


4 


10 


50 


3 I IC 


3 


8 ia 


3 II M 


3 


H - 


40 


3 13 £ 


a 


15 


2 17 & 


3 


• . > 


^30 


^i 19 c 


a 


I ^! 


a ' 3 5 


2 


■■ 5-.- 


ao 


I ö 4 


Ji 


7 8 


I 8 1!: 


I 


10 


-10 


u 13 ^a 


. 


13 ia 


- 14 C 


m 


15 - 


rip, 


L II 13 


•• 


la 6 


- 12 15 


• 


13 » 


- 8 


i- 10' ^ 


'. 


II 


- II s 


- 


■IJl.- - 


•i^ 7 


'.> 7- 14 




9 10 


- 10 I 

- \ 8 IG 


- 


-ipT 8 


"5 

^ 3 


- 6 9 

- 5 4 

- S 15 


• 


6 14 


- 7 3 


. • 


7 « 
6 . 

-.{4 8 




- 2 10 

- I 5 


- 


fs 12 


- a 14 




:?^; 



ivi 



*4 



<5A 



»3» 



K O O P H A N D E L' 



G/. 


15 


n^ecL 


20 /Tö^^. 


vf m^k. 


28 We&k. 




^/. 


fi. p. 


§/. 


A 


P- 


gi> fl' h 


gl^ 


/. p. 


100 


7 


16 4 


8 


2 


J5 


8 ^ 8 12 


8 


IJ t 


90 


7 


- 10 


7 


6 


4 


7 II 14 


7 


17 8 


80 


($ 


5 - 


ó 


10 




ó 15 


7 


" * 


70 


f 


9 6 


5 


13 


11 


5 18 12 


6 


2 8 


60 


4 


13 li 


4 


17 


8 


5 I 4 


5 


5 ^- 


50 


3 


18. 3 


4 


I 


4 


4 4 ö 


4 


1 .8 


40 


3 


2 8 


3 


5 


^3 7 8} 3 


10 •;.- 


30 


2 


6 14 


2 


8 


12 2 10 10 


2 


12 ,8 


«0 


-ï 


ij^ ^ 4 

1 


I 


.12 


8 


I 13 12 


* 


15 :- 


10 




15 10 


- , 


ló 


4 


- 16 14 




17 8 


9 




14 l 


- 


^14 


10, - -'S 3 




15 i^ 


8 


- 


12 8 


• 


13 


-j. 13 8 


. 


14 - 


7 


- 


10 !ƒ 


- 


II 


6 - II 13 


■ 


12-4 


6 


- 


9 6 


• 


9 


iz - 10 2 




20 ;; 8 


5 


• 


7 13 


. 


8 


2 


- . 8 z 


. 


. 8 12 


4 


- 


ö\ 4 


- 


. 6 


£1 


- _ ö 12 


• 


? • 


3 


- 


i4 II 


- 


4 


14 


- .5t I 


- 


s 4 


a 


- 


!3. a 


- 


3 


4 


- .a ö- 


3 8 


,1 I.; 


M 






. 1. 

ï 


19 


i 


• 





e/. 



VAN AMStÈRbAM. 



'W 



GL 


29 


PFeck. 


36 ^e*. 


31 Week, 


3i 


mek. 








,._„..- 




. .^. 


. , -Ir- 




^z- 


ft. p. 


6-/ A /> 


^L fli p. 


.-^ 


./?• p- 


ïoo 


9 


14 


9 7 8 


9 13 ilio 


' 


^0 


8 


3 2 


8 8. 12 


8 14 6 


9 


- 


■80 


7 


5 


7 i<J> 


7 15 ^ 


8 


«» 


70 


6 


6 14 


Ó II 4 


6 15 10 


7 




60 


S 


8 12 


5 12 S 


5 16 4 


ó 




§0 


4 


10 JO 


4 13 i^ 


4 ló 14 


5 


, & 


40 


3 


12 8 


3 15 • 


3 17 ^ 


4 


r 


30 


a 


14 ö 


2 16 4 


a 18 2 


3 


• 


ao 


I 


16 4 


I 17 e 


I 18 13 


a 


o • 


'10 


m 


18 3 


- 18 15 


. 19 ó 


i 


• • 


. 9 


- 


16 5 


- I<^ 14 


- 17 7 


- 


18 - 


' 8 


• 


14 8 


- 15 b 


- 15 « 


• 


•ló . 


--7 


'• 


12 II 


• 13 2 


. 13. 9 


• 


T4 * 


f* 




10 14 


• II 4 


- li 10 




12 






'"""1 '" 


'i' ' 


! " 






^ y 


- 


9 f 


^. ^' 6 


- 9 li 


ï- 


10 


• 4 


•• 


7 4 


- 7 S 


- 7 ia 


• 


8 ^ 


f. 3 


■• 


f 7 


- '5 10 


- § 13 


- 


6. . 


'• 2 


• 


3 «ö 


• % i^ 


3 *4i • 


4 - 


^' 1 ' 


- 


I 13 


' 1 14] 


^ ri^ 


• 


a - 



.\o 



P5 



ü/. 



«34 



KOOPHANDEL' 



(?/. 


33 


/T^tfX'. 


34 


ff-eek. 


35 


IFeek. 


36 mek. 


1\ 


















. _ . 




^/. 


A 


/•^/. 


ft. 


/^ 


.< 


fi' 


/> 


?/. A ;^. 


xoo 


10 


6 


4iio 


13 


^ 


10 


18 


13 


II 5 -s 


90 


9 


5 


10 


9 


II 


4 


9 


ló 


14 


10 2 8 


80 


8 


5 


• 


8 


10 




8 


15 


- 


9 • - 


70 


t7 


4 


6 


7 


8 


12 


7 


13 


2 


7 17 8 


^ 




















. 


€0 


Ó 


3 


12 


ö 


7- 


i 


ó 


II 


4 


6 15 


50 


5 


3 


a 


5 


6 


4 


f 


9 


6 


5 i^ 8 


40 


4 


a 


8 


4 


5 


- 


4 


7 


8 


4 10 " 


30 


^ 


I 


14 


3 


3 


12 


3 


5 


10 


378 


20 


^ 


I 


4 


2 


2 


8 


2 


3 


12 


2 5 • 


10 


I 


^ 


10 


I 


I 


4 


I 


I 


14 


12 8 


' 9 


• 


.18 


9 


- 


19 


2 


- 


19 


II 


I - 4 


- 8 


* 


J^; 


S 


. a 


17 




* 


17 


8 


- 18 . 


-^ 7 


- 


M 


7 


- 


14 


I4 


- 


15 


5 


- if 12 


6 


- 


12 


6' 
5 


- 


11 


12 




13 


2 


- 13 8 

• 


^ 5 


^ 


10 


• 


10 


10 


,1 


10 


15 


• n 4 


. 4 


- 


8 


4 


- 


8 


8 


- 


.8 


12 


- P - 


' 3 


m 


6 


3 


- 


ö 


d 


- 


6 


9 


- ^ w 


- 2 


- 


4 


:^ 




4 


4 


. •• 


4 


6 


. 4 ^8 


- 1 


- 


% 


I 


- 


£ 


2; 


- 


ar 


3 


- . t / 4, 



61. 



VAN AMSTERDAIV? 



«35 



Ql. 


37 


Week. 


38 WeeL 


39 


fTeek. 


40 


Week. 




^Z- 


ft. 


P'gi' A /> 


gl^ 


ft- 


/. 


^/. 


ft. p. 


lao 


II 


II 


4JII 17 S 


2 


3 


Ii2 


12 


10 \ 


90 


10 


8 


2 


10 13 ia 


10 


19 


6 


ïi 


5 - 


80 


9 


5 


• 


9 10 


9 


15 


• 


ro 


■- - 


70 


8 


I 


14 


8 ö. 4 


8 


10 


IC 


8 


15 - 


60 


ó 


18 


i2 


7 2 ' S 


7 


6 


4 


'7 


10 


50 


5 


13 


10 


5 18 12 


6 


I 


14 


Ö 


5 - 


40 


4 


13 


1 


4 !ƒ • 


4 


17 


8 


5 


" i' .* 


30 


3 


9 


ó 


3 . n 4 


3 


13 


2 


3 


15 ' - 


20 


2 


6 


4 


;.2 7 8 


2 


8 


12 


2 


lO 


10 : 


I 


3 


2 


I 3 12 


I 


4 


6 


I 


. ... -1 

5 - 


9^ 


I 


■ 


13 


I I 6 


I 


I 


15 


ï 


i*>: *■ 


8 


- 


18 


8 


• 19 


• 


19 


8 


I 


; ^ 


7 


- 


16 


3 


- ló 10 


- 


17 


I 


• 


17 8 


^'■'6- 


■ • 


13 


14 


- 14 4 




14 


10 


• 


^5 • 


- 5 


• 


II 


9 


- II 14 


• - 


12 


3 


• 


19 8 


" 4 


- 


9 


4 


- 9 8 




9 


12 




10 


3 


• 


6 


15 - 7 2 


• 


7 


5 


m 


7 « 


2 


• 


4 


10 - 4 12 


m 


U 


14 


» 


5 - 


.%'^ 


^ 


9 


5' 


. 2 61 


■ 


'4 


7 


- 


X 8 



e/. 



63^ 



K o OPHAND EL 



6/. 


41 r^<?i^- 


4« 7/^^^^. 


43 ^<?^^- 


44 /r<?ct. 

1 


i 


^A A /^ 




?/• y?. ƒ. 


4CQ 1 


[a 16 4 


«3 2 8 


13 5 U13 15 - 


.$« 


rq IQ JC 


n 17 412 I i4| 


12 7 ^8 


. 8q 


10-5 ' 


(0 10 -» 


10 15 


II - 


•70 


8 19 e 


9 3 i^ 


9 ^ ^ 


9 12 8 

- 


^ö 


7 ia i« 


7 ïö 8 


8 ï 4 


8 6 • 


. 50 


ó ^ ? 


ö u 4 


6 14 ^ 


ó 17 a 


. 4Q 


5 ?^ ^ 


f5- 


5 7 ^ 


5 , lOi - 


. s© 


3 lö i^ 


3 18 12 


4 , 10 


4 5i ,8 


. »0 


^illi 4 


2 ia ^ 


3 13 ie 


z 15 • 


- \Q 


l 5 IC 


1 6 4 


I 6 14 1 . 7 5 


■■ 9 


ï 3 \ 


I 3 Jï 


143 


I 4 ia 


8 


ï ^ ^ 


I I 


I I 8; I a . 


rj 7- 


-^0 ^ 


L- 1§ C 


- .18 ïï 


5 • -'9^ 4 


. 6 


' -^ ^ 


- I| If 


- 1 6 ^; - I ö 8 


ü 5 


- - ?« H 


" n ^ 


1 

-13 7 - 13- ia 


• ♦ 




" IQ .? 


• .IC> 12 ^ ^U[ ' 


Z 3^ 


• 7 H 


f - . g V ^ 8- 4 


. ê 


• 5 ? 


• 5 4.! ' "- 5' <i. " ^ >■ ^ 


C 1' 


- ;^ i 


,1 - a 10 


l ' ^ u 


4- ^m 



Aï> 



e/. 



C/. 



80 

70 



VAN AMSTERDAM* 



037 



45» tFeet 



14 I 4 

12 13 a 

•ï 5 - 

9 l<5 14 



46 ^Flftf)^. 



'4 
ia 

u 

10 



ft. />. 

7 8 

18 12 
10 

I 4 



47 ;^<jA* 1 48 #^tf^j|. 




' 60 

40 

20 



8 

7 
6 

5 

4 
3 



8 


8 


I!2 


8 


lü 


8 


7 


- 


10 


7 


8 


12 


5 


12 


8 


5 


15 


.- 


4 


4 


6 


4' 


ó 


4 


12 


1(5 


4 


2 


17 


8 



8 1.6 

7 ö 

5 17 
4 

a 18 



7 



8 
8 2 



8 2! I 

5 51 I 
281 



- 19 11 
" \6 14 



8 12' I g 

5 H: It .6 

3 -! »^ ^3 

-• 2 1- I— . 



• 17 4 



H I 

II 4 

8 7 

5 'lo 

» 13 



14 ö 

II 8 

8 10 

5 i^ 

2 14 



6 

'7 

9 

10 



10 



td 



14 11 

II 12 

8 13 

5 14 

2 15 



t ld 

ï 7 

£ 4 

K I 

- 18 



12 

ö 
3 



G/s 



i38 k O O P H A N D E t 



<?/. 


49 


\ 


50 


TFeek. 


51 


^^ij^. 


5a 


#?«*; 




gl^ 


A 


^ 


^/. 


ft' 


/>.^^- 


A 


/>* 


— 


yï- /^ 


• ioo 


if 


6 


4 


t5 


12 


S 


15 


18 


12 


16 


f - 


90 


13 


15 


10 


14 


I 


4 


H 


6 


H 


14 


11 8 


80 


12 


5 


- 


12 


10 


i- 


12 


15 


- 


13 


«• as 


70 


10 


14 


6 


10 


18 


i2 


II 


3 


211 


7 8 


öo 


9 


3 


12 


9 


7 


8 


9 


II 


1 
4 9 


15 * 


50 


7 


13 


2 


7 


16 


12 


7 


19 


6 8 


2 8 


40 


6 


2 


8 


6 


5 


- 


6 


7 


8 6 


10 - 


30 


4 


II 


14 


4 


13 


12 


4 


15 


ld 4 


ir 8 


£0 


S 


I 


4 


3 


2 


8 


3 


3 


II 


3 


5 - 


10 


I 


10 


10 


I 


II 


4 


I 


II 


14 




ia 8 


9 


I 


7 


9 


I 


8 


2 


I 


8 


II 




9 4 


8 


I 


4 


S 


I 


S 


- 


I 


5 


8 




6 - 


1 


I 


I 


7 


I 


1 


14 


I 


2 


5 




a 13 


6 


- 


x8 


6' 


- 


18 


12 


- 


19 


s 




19 8 


, 5 


, 


15 


5 




15 


10 


— 


15 


15 


^ 


16 4 


4 


-" 


tn 


4 


- 


12 


8 


- 


12 


12 


- 


13 - 


B 


. 


9 


3 


- 


9 


6 


<■ 


9 


9 


• 


9 I» 


2 


- 


6 


Q 


- 


(5 


4 - 


6 


ö 


- 


6 8 


I 




3 


I 


* 


3 


2 


~ 


3 


3 


^ 


8 4 



Va^ 



Van AMSTERDAM- '513^ 

Van de BeléeningeNi 

Het is niet alleen In- en Verkoop die om- 
trent goederen plaets heeft, maer men bedient 
iich van dezelve meenigmalen , zonder die afte- 
iftaen aen anderen , als efen middel om zich geld 
te verfchaiFen, en dit noemt men heieenen. Het 
beftaet hier in, dat de eigpnaers der goederen, 
door tusfchenkomst vari eeneh Makelaer, van 
de Renteniers of Beleejjders ,, eene zekere fomme 
gelds opnemen, en daer voor, behalven de ge- 
Wone verbintenis hunner Perfonen en Goederen^ 
nog zekere bepaeldelijk genoemde Waaren of 
Koopmanfchappen verbinden. 

De verftrekte fomma beftaet gemeenlijk in 
drie vierde parten van de waerde der verbon- 
den goederen, gerekent volgens den Couranten 
prijs ten tijde der beleeninge. Er word gemeen- 
lijk een tijd bepaeld , zoo mede hoe veel intrest 
de geldhefFer betalen zal, hét welk meestal 4 
per Cent in het jaer is. De pakhuishuren zijn 
voor rekening van den geldhefFer, dog op dat 
de geldgever zeker zoude wezen van derzelver 
Voldoening, en de goederen niet blootgefteld 
aen arresten door den eigenaer der Zolders of 
Pakhuizen*, als welke op dezelve uit dien hoof- 
de gerechtigt is, zoo betaeld hij de huren, en 
de geldheffer belooft bij Contracte daer voor 
Zekere fomma des maends of in 't jaer aen den 
geldgever te zullen voldoen. Indien nu de Waa- 
ren in prijs verminderen , en daer door de waer- 
de van het ondei-pant Weiniger word, zoo is de 
geklheffer verpligt die mindere waerde, in geld, 
aen den geldgever op te leggen en betalen, 
Weswegens meestal ook bepalingen worden ge- 
maekt, dat is 5 goederen tegen 20 gulden per 

'"'% <C ' 100 



é4^ KOOPHANDEL 

100® beleent, endaerop 15 gulden verftrekt^ 
op ƒ 16 komende te vallen, moet de geldhef- 
fer ƒ 4 per 100 m bijleggen, het welk genoemd 
word Surplufen betalen. 

Van deze Contraften zijn gedrukte formuU'e- 
ren, die gezegelt en bij dé Boekverkoopers de- 
^er Stede te bekomen zijn , van den navolgend- 
den inhoud: 

' „Ik ondergefchreven beken mits dezen fchul-r 
'„ dig te wezen aen . . ., é 

5, de fomma van * ^ \ tx^ .0 voor Con- 
^5 tant geld ten mijnen genoegen genoten; 
5, welke voorfz. Somma van 
„ ik aen ... * beloof kost- en 
^5 fchadeloos te betalen in * . geld, 
^, over . . Maenden na dato dezes precijs, 
^5 met den inti-est van dien, tegen 
^, ten hondert in 't jaer; en ingevalle van pro- 
^, longatie, tot de eftecluele betaling toe. Hier 
3, voor verbindende mijn Perfoon, en alle mij- 
„ nc goederen, geene uitgezondert ^ ftellen- 
„ de dezelve ten bedwang van alle Heeren , 
5, Rechten en Rechteren. In kennisfe der waer- 
5, heid, heb ik dit met mijne hand onderteekent.- 
55 Aftum in Amfterdam., , , , 17 . ^ 

Vervolgens word 'er onder aen gefield : „ Dat 
„ tot meerder verzekering, van het geene hier 
^, boven gemeld ilaet, aen den Houder dezet 
5, hier boven genoemt, zijn ter hand geftelt,- 
';^ al zulke Koopmanfchappen^ in zoo vele Balen, 
„ Vaten 3 Kasfen enz. beftaende, gemerkt . • • 
,, No. , . . wegende of inhoudende, zoo 
5, veel quantiteit; authouriferende denzelven, 
,, om dezelve te mogen verkoope;i, .naer zijn 

3? g^ed^ 



VAN AMSTERDAM. 2/^1 

l'^ goedvinden, zelf zonder daar toe van dert 
i,. Rechter verlof te verzoeken, indien men in 
^5 gebreke mogte blijven, de voorgemelde fom- 
„ ma , benevens de intreslen van dien, en de 
^, onkosten j op den vervaldag te voldoen, of, 
55 ingevalle van prolongatie, tot de geheele af- 
55 losfinge toe. Belovende daar en boven aen 
5, hem te betalen .... voor ijder pond ^ 
55 fluks enz. 5 zoo dikwijls als de prijzen . . ^ 
^5 zullen dalen, als mede * . . . voor 
55 ieder Bael, Vat, Kas enz., voor pakhuishueif 
55 en alle andere kosten, die daer op zouden 
5, mogen vallen; hem ook uitdruklijk vrijhou^* 
55 dende van alle verlies of fchade , die de ge- 
f, melde Goederen, door water, brand, diefftal 
5, of eenig ander ongeval , op eenigerhande wij^ 
j, ze, zoude mogen overkomen. 
55 Aftum Amfterdam, , ♦ 17 . 4 

De macht die bij zoodanigen Contraft de» 
geldgever verleend word, om de goederen, zelf 
zonder gerechtelijke autliorifatie , te mogen ver- 
koopen, zal fommigen wat uitgeilrekt voorko^ 
men, en ze zoude het indedaed" zijn , indien hij 
dezelve aldus konde uitoeifenen, dan, 'er zijn. 
voorbeelden dat zulks zeer ten zijnen nadeele 1$ 
uitgevallen, en dat, wanneer de goederen kort 
na zoodanigen verkooji in prijs (légen ^ hem bij 
vonnisfe van Schepenen is opgelegt de door zij^ 
nen overijlden verkoop ontlhne fchade aen den 
geldheffer te vergoeden. 

Wij hebben reeds gezegt dat de gewone in* 
trest (en zulks is door hoog gezach bepaeld) 
4 per Cent in 't jaer is; dog wanneer de belee- 
jiing voor minder dan 6 manden gefchied, be- 

Q , tadd 



i# Koophandel 

taeld men gemeenlijk J per Cent 'smaends, eii 
èit is geen woeker, alzoo men daer door ver- 
ftaet dat de beleening maer van maend tot maehd 
gefchied. 

, De Maefiden^ van Pakhuis-, Zolder, of Kei- 
der-huur , worden bij kopende Maenden gerekent , 
wanneer dezelve bij de Bael, het Vat of ftuk 
ftaen gefpecificeert : Maer indien 'er zoo vele 
Goederen zijn, datfe een geheel Pakhuis, Zol- 
der of Kelder alleen beflaen, word de huur be- 
taelt, gelijk altijd in diergelijke verhuringen plaets 
heeft, namentlijk bij Maenden van vier weken ^ of 
ti8 dagen ieder, zijnde 13 Maenden in ^t Jaer. 

Wanneer men de beleende Goederen, die 
Voor zes Maenden verbonden waren, na Verloop 
van twee of drie Maenden wederom wil benade- 
ren, is men evenwel verplicht den geheelenin-* 
trest voor zes Maenden te betalen, vermits de 
Beleender bij dit gerief geen fchade kan lijden ^ 
en altijd ftaet moet konnen maken, hoe lang 
zijn geld blijft uitftaen. Daer en boven, zoo 
word vooronderftelt, dat de Opnemer van de 
Penningen, de Goederen niet voor den beleen- 
den tijd zoude benaderen, indien hij niet ver- 
zekert ware , het zij met verkoopen tot een hoo- 
gén prijs, of anderfints, zijn lekening daerblj 
wel te zullen vinden. 

Hij, die Goederen beleent heeft, voor den 
tiid van zes Maenden^ of eenigen anderen be- 
paelden termijn, en niet van gedachten is^ om 
de Penningen op zijn tijd af te losfen, of de 
Goederen te benaderen ; moet den Beleender bij 
tijds daer van kennisfe geven, en hem eenige 
dagen voor den vervaltijd verzoeken, dat de 
partij mag gepronlongeert worden; wanneer hem 
«ulks word toegeftaan , moet bij onder aen de 
} ObÜ- 



^aM Amsterdam;. ^4 

obligatie ftellen , dat de partij op zulk een wil- 
ze word geprolongeert. Want indien men dié 
verval-tijd liet voovbiigaen, zonder ergens van 
te fpreeicen, zoo heeft de Beleender het groot- 
fle recht van de weereld, om wederom zooveel 
Intrest te eisfchen , als of de Partij was gepro- 
longeert; en het is alleen een groote difcretie^ 
wanneer hij iets daer van ket vallen. 

Wanneer de Opnemer van 't geld geraden 
vind de Goederen, terwijl ze beleent zijn, te 
laten verkoöpen^ zoo kan de Beleender, die ge- 
meenlijk de fleutels der Pakhuizen onder zich 
heeft i; niet weigeireri om ze aen Kooplieden en 
Makelaers, die hij derwaerts zend, te lateii 
izien; en wanneer hij dezelve aen een goed en 
bekend Man verkoopt, met welken de Beleen- 
der genoegen neemt, zoo levert deze dezelve 
aen den Kooper, op een order, door den Op- 
nemer dei* penningen geteekent^ op de naem 
van den Beleender; en wanneer deze het geld 
ontfangt, formeert hij daer van een behoorlijke 
rekening, en betaelt het Surplus aen den gee- 
hen die 't geld had opgenomen, na dat hij daet 
van de Intresten, benevens alle andere onkos- 
ten heeft afgetrokken. In zulk een gelegenheid 
zijn vele Beleenders gewoon , om een half Per- 
cénto Proviüc te trekken , voor de moeite van 
den verkoop, ën der afleveringe van de Koop- 
manfchappen. 

Öffchoon de Beleender ongehouden is, aen den 
Leender te zeggen , dat hij op den verval-tijd 
^ijn geld wederom wil hebben ; noch den Leen- 
der, dat hij 't ontfangene Capitaal alsdan zal af-^ 
losfen: Nochtans is het gcbruiklijk, om malkan- 
der eenige dagen voor den verval-tijd deswe- 
'gens te waerfcJiouwen ; ten einde , de Leender 
•» ' Q a tijd 



M^ ^ «OÓPHANDEt 

tijd mogte hebben, om gelegenheit te zoekeif 
elders geld ter leen op te nemen ; of de Be- 
leender , om zijn geld wederom met voordeel 
op andere Goederen te konnen uitzetten. Doch 
indïeft liet, na dat een Partij is opgezegt, bij 
geval gebeurde ,^ dat een Leender het opge- 
fchotene Capitael eerst 3 , 6 of 8- dagen na dsn 
vervaltijd konde aflbsfen; zoo word "er geert 
geheele Maend, maer Hechts zoo vele dagen 
Êitrest gerekent, als 'er verloopen zijn. iVlaer 
om alle questie voor te komen, is het best, 
dat de Leender met den Beleender bij 't op- ^ 
zeggen der partije, voor den verval-tijd, daer 
over accordeert. 

Indien die Ifelëender, dert Leender^ eenige 
dagen voor deiï verval-tijd , Het c^enomeii 
Capitael opzegt, en de partij vervalt, zonder 
dat de Leender de minfte beweging maakt om 
de penningen af te losfen: zoo kan de Beleen- 
der Request aen. Schepenen prefenteren , ten 
einde geauthorifeeit te worden , de beleende 
Goederen, voor rekeninge en op refico van 
jden Leender, te mogen verkoopen; 't welk 
altijd word toegeflaen, ten ware dan, dat dé 
Leender redenen wist in te brengen, om Sche- 
benen^ tot het ordonneren van het tegendeel te 
bewegen r 

De Beleender permisfie van Schepenen, tot 
den verkoop der Goederen gekregen hebbende , 
vermag dezelve aen den meestbiedenden publijè 
verkoopen, en de Leender, in tegendeel, kan 
dezelve zoo hoog opjagen, als hem doenlijk is. 
t>e Goederen verkogt en geïevert zijnde, for* 
meert de Beleender daer van behoorlijke reke» 
ning, en geeft ze aen den Leender; en indien 
het netto provenu van den verkoop minder be« 



Van AMSTERDAM. 241 

'toopt, th het opgefchotene Capitael, met de 
verfchene Intresten en onkosten, en de Leen- 
der het te kort fchietende, niet ten eerften be- 
taelt, zoo kan hij terftond Sententie krijgeiï , 
tot laste van den Leender, om zich tot den 
ketften penning te doen betalen. 

Doch indien, in tegendeel, de verkoop der 
verkochte Goederen meer bedraagt, ais het op- 
genomen Capitael, benevens de verfchene In- 
tresten; zoo moet de Beleender het furplus aen- 
ftonds aen den Leender betalen; of deze kan, 
bij weigeringe, ten eerften mede Sententie tot 
lasten van den Beleender krijgen, om hem het 
overfehot, benevens den Intrest ^n de Onkos- 
ten te moeten betalen, tot den dag tot dat de 
voldoening wezentlijk gefchied. 

Ondertusfchen dient aangemerkt, dat men niet 
alle Goederen, zonder onderfcheid, ooch ook 
op een en den zelfden voet kan beleenen. Want 
fommige Goederen, die met leggen, zoo wel 
in quaiiteit, als in quantiteit verminderen, ook 
verdroogen, bedei'ven, of lekkagie onderhevig 
zijn; kan men zeiden anders, als voor een zeer 
korten tijd, en met 10, 20, 30, 40, of 50 
Percentp onder de waerde , ja fomtijds in 't ge- 
heel niet , beleenen. Dus is het ook met onheketf 
de^ of incourante Go^^x^n geftelt, die niemand 
wil beleenen. 

Doch wanneer men bekende, goede en cou- 
rante Goederen heeft, die het leggen konnen 
verduren, zonder verdrooging, lekkagie, of be- 
derf onderhevig te zijn, zoo kan men altijd de 
benoodigde penningen daer op verfchoten krij^ 
gen; in maniere als reeds gezegt. 

Onder de Goederen , die men niet gemaldijk 

bd^cm kan krijgen , zijn Fijgen ^ RpzijnetfA 

9 3 /^ 



U^ K o o E H AND E I^ 

pruimm, Corenten en diergelijken , die verdrooü 
gen en bederven konnen. Alsmede Olie ei> 
Wijn^ die lekkagie, en het werken onderhevig, 
zijn, en fomtijds moeten opgevult worden. Dg 
Brandmjnen^ zijn mede niet geheel courant, 
vermits dezelve in quantiteit verminderen, ook 
lekkagie onderworpen zijn ; behalven noch dat 
ze groot gevaer van brand onderhevig zijn. 

De Beleeningen van Obligatien en andere ef- 
feéten, vereifchen eene veel grooter opletten- 
heid, alzoo het daer bij zeer veel aenkomt op 
het regt van eigendom des geldheffers, op zijne 
bijzondere qualiteit van Amptenaer , Voogd 
enz. , als welke aen le^k verbanden zijn bloot- 
gefteld, die de bijzondere veniietigen; doch dit 
ineer tot de Pra&ijk als de CommerQÏe behoo- 
rende .. zullen wij ons daer niet mede ophouden. 

Een Beleener van Goedereu verzekert zijnde 
dat dezelve wezentlijk den geldheffer in eigen- 
dom behoorcn, heeft bijzonderlijk acht te ge- 
ven , dat hem geen qiiid pro quo tot zekerheid 
gelevert worde: hoe kundiger hij derhalven in 
de qualiteiten der Goederen is, hoe minder hij 
het op de eerlijkheid dits Makelaers behoeft te 
laten aenkomen , '^ant om hem de ware eigen- 
fchappen waer aen óio. kenbaer zijn, uit een 
boek te leeren, is eene zaek die weinig nutteu 
zoude. - 

Van welk een nut het beleenen van Goede- 
ren in den Koophandel is, kan men uit de vol- 
gende gebeurdtenisfen opmaken, 

In het begin van het jaar 1773, leed deze 
Stad een zwaren fchok, doordien een voornaam 
Huis van Negotie in dezelve zich onvermo- 
gende verklaarde, deszelfs fchuldeislchers te vol- 
doen, het welk een ijder rnet fchrik en ver- 
■.*».i baasd- 



y/iN AMSTERDAM. t^f 

baasdheit vervulde, dewijl men niet wist ho« 
ver zich dit ongeval zoude uitbreiden, en ge- 
merkt de Koophandel als een keten is van vele 
fchakelen, moest de val van zulk een aanzien* 
lijk Huis dien van vele anderen mede llepem 
Verfcheide aanzienlijke Kooplieden, zoo bin- 
nen- als buitenlands, kwamen daar door in on- 
gelegenheit en werden onvermogende om te 
voldoen aan hunne verbindtenisfen. Wel haast 
was 'er geen Credit meer, en elk vorderde zijne 
uitftaande fchulden. Kantoren, welken tot nu tö© 
de bekrompenheit van kas maar in naam gekend 
hadden, geraakten in de uitei-fte engte en ver? 
legenheit Het ongeval trof ook inzonderheit 
de Joodfche Natie , velen van welken zich met 
den Wisfelhandel generende met het gevallen 
kantoor veel uitftaan hadden. De gereede pen- 
ningen fchenen eensklaps verdwenen te zijn ; 
want zelf de vermogendfte Renteniers zaten op 
hunne geldkisten en weigerden , zelf op de meest 
voldoende onderpanden, dezelven te openen. 

Het geen velen gevreest hadden dat hier op 
volgen zoude, werd eerlang bevestigd; want 
kort daarna vernam men uit Engeland, dat ver-? 
fcheiden aanzienlijke Huizen hadden opgehou- 
den met betalen; doch te gelijk kreeg men be- 
rigt, dat men daar met ernst bedagt was op 
het beramen van middelen tot herftel ; onder 
anderen , dat de Bank van Engeland , zelf op 
zondagen zoude openftaan , tot het afgeven van 
alle vreemde fpetien, ter verzending naar bui- 
ten: ook kwamen in de daad groote fommen 
over, zoo uit loonden als uit Parijs, door de 
aanzienlijkfte Kooplieden herwaart gezonden, 
om hunne vrienden te Amfterdam, ware het 
doenlijk, ftaande te houden. •* 

Q 4 Niet 



5+8 K O O P H A N D E U 

. Niet ftil zaten, onder dit alles, de Regeer-» 
-ders der Stad. Duidlijk begrepen dezelven, 
dat het voornaamfte mangel was gebrek aan 
' omloop van gereed geld, alzoo het niet ontbrak 
Aan Goederen van wezenlijke waarde. Hierom 
gaf de Wetliouderfchap verlof tot het ligten 
-van twee Millioenen uit Stads Kas, om te die- 
nen ter beleening van dugtige onderpanden. 

Op den 15 Januarij werd hier mede een 
laanvang gemaakt. Agt Heeren Commisfarisfen,^ 
twee uit den Raad en zes uit de Kooplieden 
hadden het Bewind over deze Bank van Belee- 
iiinge. Zij hielden hun kantoor in de -kamer 
van Heeren Regenten van het Burger- Weeshuis, 
en beleenden aldaar Goederen aan geen bederf 
onderhevig, Generaliteits- en Lands-Obligatien , 
Aftien, Recepisfen van de Oostindifche Maat- 
Ichappij dezer Landen en dergelijken. 

Niet toereikende in de daad was eene fomme van 
twee Millioenen , om te voldoen aan de behoefte 
der Amfterdamfche Beurfe^ maarzij was daarom 
iiiet nutteloos , koopUeden hadden hier door niet 
allepn , gelegenheitom , op hunne Goederen geree- 
de penningen te bekomen bij de Bank van Beleer 
Jiing; maar de Renteniers werden ook uitgelokt 
©m , tegen eene matige rente, penningen uit te 
setten. De twee millioenen uit Stads Kasfe lok- 
ten fpoedig veel aanzienlijker fommen uit de kisr 
ten der Burgeren, Dit deedt den zieltogenden 
Koophandel een weinig ruimer ademhalen en nog 
Jtneer bekomen, zints men van buitenlandsch de 
tijding ontfing dat vele Huizen niet zoo wankel 
"ftondgn als de eerftQ fchrik dezelve befchreven 
had/ Men waagde het nu ook uitftel te geven 
^an QYpronipelde Koopheden ; dit gaf hun gelegen- 
jiein om hunne zak^u ^mgzins in oxde te brengen, 



VAN AMSTERDAM. n^ 

Terftond na het uitbreken van den Engel- 
ïchen oorlog in het jaar 1781, ftond de Koop^ 
handel hier te Lande voor een poos geheel ftil. 
Niemant had geheugen , ook vind men 'er niets 
van in 's Lands Gefchiedenisfen gemeld, dat de 
Waag op den Dam, midden in de week geflo- 
ten bleef, zoo als op den derden Januari] ge- 
fchiedde. Spoedig vernam men het opbrengen 
van een aantal Schepen in Engeland. En het 
was, om, zoo veel mooglijk, te voorkomen, 
dat 'er nog meer Schepen, als reeds bekend, 
waren, in 'svijands handen vielen, dat van we- 
gen dè Staten Generaal, op last van Gecom- 
mitteerde Raden ter Admiraliteit te Amfterdam, 
©p den 6 Januarij, ter Beurfe, een bevel werd 
afgekondigd, waarbij een beflag geleid werd op 
alle Schepen hoegenaamd, welken uit deze 
Landen zouden willen vertrekken , uitgezondert de 
Paketbooten , met de brieven naar Engeland, 
Met angst zag men daar en boven het opepen 
van de Bank tegen den 0,5 Januarij te gemoet^ 
Men was bedugt voor zware Bankbreuken, en 
of de Asfuradeurs hunne verbindtenisfen wel 
«ouden kunnen of willen geftand doen, 

Schaarschheit van gereed geld in de wande-^ 
Üng baarde veel ongemaks. Velen hielden hunne 
kasfen gefloten uit wantrouwen. Anderen, die 
7e openden, deden het niet dan tegen de 
tuitenfpori^e rente v^n zes ten honderd. 

Ter wenng yan de ongemakken en nadeelene 
welken hier uit ontftonden , befloot de Regering 
der Stad, omtrend het midden van Januarij 
eene Kas van Beleeninge te openen, welke ojp 
zekere goederen penningen zoude vcrllrekkeri, 
Eenige voorname Kooplieden teekenden voor 
C(fng goedp fomme, om, in gevalle van onvoor- 



150 KOOPHANDEL 

jriene fchade of verliezen, de Stad fchadeioos 
f:e ftelleii. Van de Goederen en Eflfeden , op 
tvelken Beleening konde gefchieden, waren 
iiitgezondérd Huizen^ Pakhuizen en verdere on- 
iroerende Goedere|i , aan den veeitigften en tag- 
'tigfien penning onderhevig; voorts zoodanigq 
Waaren, welke aan fpoedig bederf zijn onder- 
worpen, en eindlijk allerlei Buitenlandfchp Ef- 
feften. Van de waarde der Goederen, welken 
onder de Beleening begrepen waren, zouden 
iiiets rneer dan vijf- en- zeventig ten hondera 
verflrekt worden, en zulks niet langer dan voor. 
zes en niet korter dart voor drie maanden , voox. 
Intrest moesten betaald worden drie ten hon- 
derd van Obligatien en andere effedien, en drie 
^n een half ten honderd van Goederen. 

Van de Generaï^e Bank van 
Beleening 

In den jare 1795, werd er, in deze Stad, op 
hst van de Provifionek Representanten van Holland^ 
jngefteld eene Generale Bank van Beleening voor 
alle de Ingezetenen van Holland , welke den i 
Julij 1795 moest geopend en drie volgende ja- 
rei) en dus tot den ii Julij 1798 in ftand blijven. 
Schoon nu deze Inl^elling alleen maar vooreen' 
bepaalden tijd was aangelegd, zal het egter niet 
ondienftig wezen daar van hier ter plaetfe verr 
flag te geven, gemerkt het algemeen gebruik 
aat destijds van dezelve gemaakt en den han- 
del die er dat Beleenbank geld gedreven werd. 

Om een regt begrip te hebben van den aan- 
leg en het oogmerk van deze Bank, zullen wij 
hier laten volgen de Publicatie , bij welke 
dezelve werd ingefteld. 



VAN AMSTERBAM. «5* 

PUBLICATIE. 

De PROVISIONELE REPRESENTANTEN 

van het VOLK van HOLLAND, alle de ge^ 
nen , die deze zullen zien of hooren lezen , 
Heil en Broederfdap ; doen te weten : Dat wij 
in onze deliberatieq over de extraordinaire Geld- 
heffing, tot welige wij, ingevolge onze Publica- 
tie van den 4 Maart dezes jaars , hebben moe- 
ten beiluiten, zoo als dezelve door ons eerst- 
daags zal worden gearresteerd, geoordeeld heb- 
bende, ook vooral bedagt te niqeten zijn, on^ 
te gemoet te komen aan de ongelegenheit of 
rnoeilijkhcit, waarin vele onzer goede Ingezete- 
nen zich zouden kunnen bevinden , wanneer zij 
hun aandeel in de voorfchreve heffinge moesteri 
fourneren in contante penningen — en onder an- 
deren ook met dat oogmerk, en ten dien einde, 
hebbende doen voorafgaan onze Publicatie vap 
den 26 derzelver maand, tot opbrenging van, 
^ders ongemunt Goud en Zilver, in mindering 
van , of ter verrekening tegen dezelve Geldhef- 
fing. — Vervolgens mede in overleg hebben 
genomen, het aan ons geproponeerde middel, 
om ook de zoodanigen, wier Bezittingen groa- 
tendeels beftaan in zoodanige Effeften of Goq^ 
deren, welke, in de tegenwoordige tijdsomftan- 
digheden, niet dan met zwaar verlies te gelde 
gemaakt kunnen worden, te faciliteren en iii 
ftaat te ftellen, om in de meer voorfchreve Geld- 
ligting hun aandeel of een gedeelte daar van te 
kunnen fourneren, zonder daartoe met aanmerk- 
lijke fchade, zich van fpecie te moeten voor- 
zien , en tevens zonder dat daardoor worden vet- 
meerderd de omloop, van 'sLands wege, van 
Recepisfen, Promesfen^ Adfignatien of andere 



csa KOOPHAND E LV 

Papiere-Mant, waarvan de nadeelighek, immers 
in een Land als het onze , hetwelk alleen van de 
Commerde moet beftaan, ontwijflPelbaar en door 
fie ondervinding maar al te veel gebleken is ; en 
^t ons, na rijpe overweging, mitsgaders ge^ 
Jioord hebbende de confideraüen, zoo van on$ 
Committé vanFinande, als van de aan hetzelve 
luit onze Vergadering hiertoe fpeciaal geadjun- 
geerde Leden , geen beter middel tot bereiking 
der voorfchreve onderfcheidene eindens is voor- 
gekomen , dan .de oprichting eener temporaire Ge- 
nerale Bank v^n Peleening, voor de geheele Pro- 
vincie vanHoiland, .op ckn natemelden voet: 

ZOO IS 'T: Dat wij hejbben goedgevonden 
.en beHoten , zoo als wij decreteren bij dezen ; 

Art. I. Dat ten dienfte van alle onze Ingezei» 
tenen , zonder onderfcheid , waar ter plaatfe bin^ 
nen deeze Provincie wonende, zal worden op-^ 

fericht eene Generale Bank van Beleening , wel- 
e hare refidentie en Comptoir zal Jioudpn bin- 
nen Amfterdam. 

ji. Dat dezelve zal worden geopend, op den 
l Julij 1795, en niet lange? duren , dan drie 
agtereenvolg^ende Jareij, en dus tot den i Julij 
1798. 

3, Dat dezelve zal worden beftuurd door Zes 
Commisfarisfen, die binnen de Stad Amfterdam 
hunne vaste woning zullen moeten hebben of ne-r 
inen, en door ons van Commisfie en Inftruc- 
tie voprzien, en gekozen zullen worden, uit 
een dubbeltal, hetwelk door den Municipalen 
Raad van Amfterdam genomineerd en aan ons 
voorgefteld zal worden , gelijk de vervulling der 
door affterven, of andere oorzaaken, openval? 
j^ende plaatfen, op dezelfde wijze zal gefchieden, 
. 4. Dat die Coinmisfarisfen en derzelv^f Supi- 
1 ' v ' ' ^ ' ■ gea. 



i;an Amsterdam tst 

«esfeurs, in de Vergadering van ons of onze Suc- 
^esfeuren zullen Eed doen, van zich in dien 
Post getrouw te gedragen, en eene flipte geheim- 
houding te betragten- 

5. Dat ijder van dezelve Zes Commisfarisfen , 
voor de behoorlijke waarneming dier diredie en 
adminiftratie , zal genieten een vast Tradement 
van drie duizend guldens in het jaar , zonder iets 
meer onder welke benaming het zij , te mogen 
berekenen. 

6. Üat dezelvéfi zullen aanftellen 2:00" vele 
Secretarisfen., Boekhouders en verdere Bedienden 
als wij, op hürtlieder voordr^gt, zullen noodig 
oordeelen; en wier Infïrudie en Salarisfen dooi^ 
dezelve Commisfarisfen ontworpen en gep^opo- 
neerd, doch door ons vastgefteld zullen worden, 
zoo als wij veiTTieenen zullen te behooren — r 
Op welke Inftruélien die Secretarisfen , Boek- 
houders en Bedienden , bij den Municipalen Raad 
^er Stad Amfterdam zullen worden beëdigd. 

7. Dat in deze Beleen-Bank ten Onderpand 
aangenomen zullen worden : 

OUigatien , Losrenten - Brieven , dertigjarige 
Re?iten>, en geaccepteerde tVisfelbrieven. 

Ten lasten de Staten van Holland en West-Fries^- 

land. 

, Gelderland. 

— , Zeeland. 

, , Utrecht. 

Friesland. 

— • Overijsfèl. 

.„.^^ ...^ Sfad en Lande van Gro- 
ningen. 

..pmmm mmmm mmmm -— i-i-» J)^ Laudfchap Drenthc. 

Teil 



1^4 Ë Ó Ö t> H A N Ö Ë t 

Ten lasten van dè Staten General det Vereenig' 

;V,V:y" ' :, de Nederlanden. " '^ ; .' 

iifc '-_. -Ui- Ëenige bijzondere Steden, Plaat- 

fen of Diftriden, binnen dd 

Zeven Provintien en Generali- 

teits- Landen gelegen. 

Ohlïgatien en IVisfelbr teven. 

Ten lasten van de generale Geodroijeérde Ne- 
derlandfche Oost-Indifche Compagnie , voor zoo 
veel dezelven door de Staten generaal, of van 
bijzondere Provinciën, het zij voor Kapitaal ^ 
of Intresfen, zijn geguarandeerd of geaccepteerd» 

ObÜgatieii ten lasten van ééri der Collegien 
* * van de Admiraliteit. 

. -— ten lasten van het Fonds vati het 

Last- en Veilgeld. 

— . r ten lasten van Frankrijk, ondei; 

. guarantie van de Staten Generaal 
der Vereenigde Nederlanden. 

Zoodanige Obligatien ten lasten van die eii 
andere Buitenlandlche Mogendheden , of Corpo- 
ratiën — • Adiën in de publijke Fondfen t^an 
andere Natiën — als ook Aélens van aandeel 
in Negociatien, op Obligatien, roerende of om 
roerende Goederen van Buitenlandfche Mogen^ 
heden en Corporatiën, als ter Beurfe van Am- 
fterdam eene geaccrediteerde waarde hebben. 

Rustingen , Schepenkennisfen , Schuldbrieveti 
Rentebrieven of andere Hljpothecatiè'n 

Naar de locale Rechten , het eerfte ipeciaaï 
verband gevende op onroerende Goederen , bin-^ 
nen de Provintie van Holland gelegen. 

Ae* 



VAN AMSTERDAM. Ui 

AcHen in Maatfchappijen, Compagnien of 
Sociëteiten van Asfurantien en Beleeningen, 
binnen de Vereenigde Nederlanden, op publjg- 
ke authoriteit fubfif terende en een gevestigd Cre- 
diet hebbende. 

Voorts alle onroerende Goederen^ binnen de- 
ze Provincie gelegen, als: Landerijen, Huizen, 
Pakhuizen, Molens, Gebouwen tot Fabrijkenof 
Tranjken dienende. Bouw- Woningen enz.; mits 
zijnde Vrij en Onbelast, of immers niet boven? 
een derde van derzelver getauxeerde waarde met 
eenig legaal of fpeciaal verband bezwaarde zijnde. 

En eindlijk alle Koopmanfcbappen , Goederen 
en Fabrijkwaren, welke een Courante waard© 
hebben, en niet aan een moeilijk te ontdekken 
of fpoedig toenemend bederf onderhevig zijn. 

Wordende derhalven door ons bij dezen wel 
expreslijk uitgefloten alle gemaakte of geflee- 
pen Juweelen en Kleinodiën; mitsgaders alle 
Granen, Rijst, Gierst en anderen Levensmid- 
delen. 

8. Dat egter onze meening niet is, met de fpe- 
cifique optellingen der Effeélen en Goederen, in 
het voorfchreve 7 Artijkel vervat, zoodanige an- 
dere foorten van EfFeden of Goederen, welke 
daarin zijn geömitteerd, volftrekt uittefluiten; 
maar alleen om de Commisfarisfen van de Bank, 
zoo min mooglijk , aan verichillen of dubieteiten 
blootteftellen; terwijl wij een ijder, die andere Ef- 
fecten , in het voorfchreve 7 Artijkel niet gementio- 
neert, zouden willen beleenen , vrijlaten zich bij 
Requeste aan ons te adresferen, ten einde Com- 
misfarisfen van de Bank, tot zoodanige Bcleening 
fpeciaal worden geauthorifeerd ; waarop wij dan, 
na ingenomen confideratieif van dezelve Commis- 
farisfen, en advijs van ons Committé van Finan- 

- cie. 



»5<J KOOPHANDEL 

cie , zullen difponeren , zoo als wij zullen vindeil 
tebehooren; gelijk wij mede aan ons referveren, 
om bij merklijke omftandigheden van deze of 
geene Fondfen , of Plaatfen , fommige der Effec- 
ten of Goederen , in het voorfchreve 7 Artijkel 
geëxpresfeert 5 voor het vervolg Onbeleenbaar 
in de voorfchreve Bank te verklaren. 

9. Dat een ijder die eenige EfFeden of Goede- 
ren in de voorfchreve Beleeningbank wil ver- 
panden, daartoe zich vooraf, en ten zijnen 
kosten , moet voorzien van de volgende befchei- 
den, als: 

I Ten opzichte Van Obligatie op naam ftaan- 
de , een declaititoir van een geadmitteerd 
Notaris , op den Eed ter aanvang zijner be- 
diening gedaan , en met een gecachetteerde 
draad aan de bewijzen van fuccesfiven eigen- 
dom gehegt, dat hij de geannexeerde Stuk* 
ken heeft geëxamineerd , en zoo voldoende 
gevonden , dat hij den Perfoon Van N. N; 
ter goedertrouwe bevoegd oordeelt , om die 
Effedren validelijk te kunnen verkoopen of 
verpanden* 
% Ten opzichte van de evengemelde, en alle 
andere Obligatien of Effeéten , welke in Art* 
7. zijn beleenbaar gefield, een Ade van 
tauxatie van derzelver waarde , door een 
geadmitteerd Makelaar, ^mede op den Eed ^ 
ten aanvang zijner Bedieninge gedaan ^ getee- 
kend. 
5 Ten opzichte van onroerende Goederen, een 
^ declaratoir van den Secretaris der plaats, 
waar dezelve gelegen z^n , gehecht aan den 
laatften Transport-Brief, en behelzende, op 
den Eed bij de aanvaarding zijner Bediening 
. i gedaan ^ dat de perfoon in dien brief gemeld , 

nog 



Van AMSTERDAM. ^57 

hog bekend ftaat, als de eenige eigenaar van 
Üat perceel, en dat hetzelve is vrij en on-* 
belast, of niet meer belast, dan met eene 
fomma van ƒ . . - 

Mitsgaders eene Ade van beëdigde Tauxa- 
teurs, behelzende, dat zij de daar in om- 
fchreven Gebouwen of Landen hebben be- 
zigtigd , en waardig keuren eene fomma 
van f ... 

Welke Tauxatéürs door de refpeélive Mu- 
nicipaliteiten zullen worden aangefteld, en 
vei*pligt zullen zijn, ten allen tiide, op re- 
qüiiitie van Commisfarisfen der Beleenbank ^ 
de goede trouw hunner gedaane tauxatie te 
doen blijken, door aan zoodanig perfoon 
of perfonen , als Commisfarisfen ten dien einde 
in loco zouden willen zenden , de perfelen 
aantewijzen , en de gronden of redenen hun- 
ner gedaane berekening en tauxatie open* 
te leggen.. 

En eindlijk ten opzichte van die Koopman- 
manfchappeft, en Fabrijkwaren, welke in 
Art. 7. als beleenbaar zijn opgenoemd^ een 
declaratoir van een geadmitteerd Makelaar 5 m 
elk. fpeciaal Artijkel handelende, op den 
Eed, ten aanvang zijner Bediening gedaan, 
behelzende den juisten prijs, tot welke die 
Koopmanfchappen of Fabrijkwaren te dier 
tijd verkooplijk zijn. 

Mitsgaders een bewijs ^ dat dezelve zoo lan- 
ge tijd in de bezitting van den Verpander ge- 
weest zijn, als volgens de locale Rechten der 
plaatfen, waar die Goederen of Koopman- 
fchappen zijn liggende en berustende, ver- 
eischt word , om dezelve niet meer fubjeft 
te doen zijn aan revindicatie of reclame. 

A Zult 



fi53 KÖOPtÏANDEL 

Zullende wijders de Verpander dier Goe!- 
deren of Koopmanfcbappen dezelve aan 
iemand, door Commisfarisfen daartoe gefield,* 
moetcM aanwijzen en overgeven, in een af- 
zonderlijk Pakhuis te Amfterdani, te Rot- 
terdam of te Dordrecht, (naar eene van 
welke Kooplieden de Verpander, zoo hij el- 
ders woont, de Goederen , die hij wil verpan- 
den, ten zijnen koste zal moeten doen over- 
brengen) en van welk Pakhuis hij de huur ten 
name van Commisfarisfen der beleenbank 
zal doenftellen of overteekenen, en het be- 
wijs daarvan , met de Sleutels , in handen 
ftellen van Commisfarisfen te Amfterdam , 
of van de Municipaliteit van Rotterdam of 
È)ordrecht refpeérive, en daarvan een be- 
wijs aan Commisfarisfen leveren. , 

Voor alle welke voorfchreven declaratoi- 
ren en nclens van tauxatie (dié wij; bij de- 
zen vrij (lellen van 's Lands Recht of Impost 
óp bet Klein Zegel) de vooifchreven No- 
tarisfen, Sea-etarisfen , Tauxateurs, en Ma- 
kelaars refpedive te famen niet meer zuP 
len mogen berekenen , dan een Gulden van 
het duizend en minder fommen naar ad- 
venant. 

En zullen ^ boven al het geen in dezen Ar^ 
tijkei is gerequireerd , Commisfarisfen , zulks 
goedvindende, ook noch mogen vorderen, 
' ' zoo ten opzichte van Gebouwen, als van 
Koopmanfcbappen en Fabrijkwaren , een po- 
lice voor brandfchade ,• door geaccrediteerde 
Asfuradeurs, binnen deze Pro vintie, getee- 
kend, tot zoodanige fomme, als de Ver- 
pander begeert optenemen , en waarvan hij 
de.pra^mie en het Zegel zalnweten betalen. 

io. Dat 



VAN AMSTERDAM. 255]^ 

- ïó. Dat voomoemcje Commisferisfen , van hun- 
, !ie zijde , en ten koste van de Bank , op een 
Tradement of Daggeld , zullen aanftellen een of 
meer Notarisfen en Makelaars , die daaglijks , als 
en zoo lang de Bank open is, in dezelve, of 
een Annex Comptoir, zullen prefent zijn, en 
aan welke een ijder , die eenige Effecten of Goe- 
deren in de Bank wil verpanden, zal moeten 
overgeven de Declaratoiren en Aéien van taux- 
atie, in Art. 9> vermeld, om door dezelve geëx- 
amineerd , en van hunne bevinding aan Commis- 
farisfen rapport gedaan te worden. 
.11. Dat, wanneer de Notaris of Makelaar j 
door Commisfarisfen geëmploijeerd, de Declara- 
toii:en, of Aélens van tauxatie, door den Ver* 
pander overgegeven, niet goedkeurt, Commis- 
farisfen daarover zullen oordeelen, en des noods 
eene herziening of nadere prifering van een der- 
den Notaris of Makelaar mogen vorderen, die, 
in dat geval , door de Municipaliteit benoemd , 
en geloond zal worden door den Verpander, in- 
dien deszelfs geëxhibeerde Declaratoir of taux- 
atie afgekeurd, of door de Bank, indien de quses- 
tieufe Aéte goedgekeurd word. 

12. Dat, na goedkeuring van de overgegeven 
befdieiden, de Eigenaar in Perfoon, of door 
een bij fpeciule Procuratie daaitoe Gemachtigden , 
voor één van de Notarisfen van de Bank, voor 
zoo veel alle Effeélen en roerende Goederen aan- 
gaat, en wegens onroerend Goed voor de Ge« 
rechte, daar het. zelve gelegen is, zal moeten 
pasferen eene Ade van : beleening, volgens een 
daartoe gearrefteerd en hieragter gevoegd For- 
mulier, waarvan nooit afgegaan zal mogen wor- 
den, tot zoodanige fomme, als hij op dat On- 
derpand begeert optenemen, miu niet hgoger 

Ra dan 



ito KOOPHANDEL 

dan f of 80 pe^ Cent vaif de* voUef ontjelaSt^ 
waarde der beleende EfFeden of Goederen, en? 
ten opzigte van onroerende Goederen, welke 
voor één derde of minder van derzelver getaux- 
cerde waarde bij Kusting of Schepenenkennis , 
zijn gehijpothequeerd, niet hooger dan tot zoo- 
danige fomme, welke' met de daarop reeds^ ge- 
vestigde fcbuld te famen 80 per Cent uitmaakt , 
invoegen er aïtiid een overfchot van ten minften 
co per Cent vrij en onbelast moet blijven , welke 
voorfz. Aclen van beleemng efi ipeciale Procu- 
ratien wij bij deze mede bevrijden van 'sLands^^ 
Ktein Zegel, afe mede* ten opzigte der vaste 
Goederen van den 40'^*^" Penning, die daarvan 
anders aan den Lande verfchuldigd zouden- zijn. 

13. Dat, tegen overgifte der in Art. 9 en 12. 
gemelde befcheiden en Aéle van beleening, 
Gommisfarisfen aan den Verpander zullen ter 
hand ftelleu twee onderfcheiden Documenten, 
naamlijk::: 

I Eert door het meefdertal vaïi hun ondertee- 
kend Renverfaal (volgends het Formulier 
hier agter gevoegd) behelzende eene behoor- 
lijke omfchrijving der door hem in de Bank 
verpande Eflfeden of G-oederen, met fpeci- 
iicatie der bewijzen van eigendom, door 
hem daarbij overgegeven; Mvélk Renverfaal 
hem alleer? zal dienen, om daarop bij de 
natemelden aflosfmg zijne beleende Effecten 
ef*Goederen terug te kunnen vorderen , doch 
op geenerlei wijze geheel of gedeeltlijk ver- 
kogt5> of aan^ eeir^ ander beleend, oS geaf- 
feéleerd zal kunnen' of mogen- worden, direét 
üöfeh indireét; terwijl op al zulke handelin* 
geiï, welken wij bij deze nul en van onwaar- 
de verklaren , nimmer bij eenig Riechter ia- 



VAN AMSTERDAM. a(Jï 

judkando zal mogen worden reguard gcno* 
men , of recht gedaan. 
a Een als voren geteekend Bank-Biljet, vol- 
gens het agter deze Publicatie geilelde For- 
mulier, behelzende de fom, welke de Ver- 
pander heeft opgenomen , of wel zoo vele 
Bank-Biljetten , als de Verpander begeert, te 
famen de geheele door hem opgenomene fora 
iiitmakcnde, mits niet kleiner dan één hon- 
derd Gul en, en zoo veel mooglijk van effe- 
jié en ronde fommen, welke Bank-Biljetten 
door den Verpander, of ook door anderen, 
aan wien hij die zal willen overdoen , in vol- 
doening of vermindering van deszelfs yer-rn 
fchuldigde aandeel in de groote Geldheffing,' 
door ons te arrefteeren , zullen kunnen wor- 
den gefourneerd, doch tot geen ander, ho&»^ 
genaamt, gebruik zullen mogen dienen.,^ 
14, Dat het montant der in het vorig Arfijlcel 
gemelde Bank-Biljetten , als eeniglijk tot fournisfe- 
ment aan den Lande dienende, in de Boeken der 
Bank zal worden gefield op de Creditzijde, eener 
generale Rekening , ten name van ons Committé 
van Financie, hetwelk daarover van tijd tot tijd 
zal disponeren, door aan 'sLands Crediteuren 
aflegeven Adfignatien op de Beleenbank, vol- 
gens het hier agter gevoegde Formulier, uit krag- 
te, en op vertoon en overgifte van welke Ad- 
lignaten, de daarin geordonneerde fom van de 
Rekening van hqt Committé afgefchreven , en 
overgebragt ?al worden op eene Rekening, tert 
name van den daarmede betaalden 's Lands Cre- 
diteur, of van zoodanig ander Perfoon, eeno 
Jlekening in de Bank hebbende of verkiezende 
tp hebbqn , als hij vopr die eerflemaal fchriftlijk , 
onda dQ voorfz» Adfignatie , met gaderieekening 
7-;i ^c Ra #■ 



2^2 KOOPHANDEL 

fijner fxcwouc Signnture , y.?A opgeven. Zul- 
lende buiten dien de even^:;emelde Adfignatien 
nimmer jn;eëndosreerd , of op cenigerlei wijze 
verhandeld, of in de roulerin,^; i^ebmi^t moi^cn 
worden, en de difpofitie over dit Bankgeld nooit 
anders mogen fj;erchieden , dan bij af- en aanfclirij- 
ving, of overboeking, op dezelfde manier, als in 
de Wi.sfelbank der vSrad Amflenlam plaats li e jft. 

15. 'Oat het evengemelde IVinkgeld tot allerlei 
betalingen zal kunnen worden geeniploijcerd, zelfs 
voor hetgeen ijder paiticulicr aan den Lande ziü 
zijn verfehuldigd ; flnande het een ijder vrij, zoo- 
danige lom, als hij aan dcu f/ande moet opbren- 
gen of voldoen , van zijne Rekening in de Ik- 
leenbank te doen affehrijxen , en ftellen (^p Re- 
kening van den 's F/ands Ontfanger, aan wien hij 
dezelve betalinge moet docn^ mits ten ziji^en 
privé kosten daar\an een bewijs hgtende, en a:.n 
dien Ontfanger exhiberende, die alsdan gehou- 
den zal zijn hetzelve aantenem.en, en daartegen 
Quitantie van het verfehuldigde te extraderen. 

16. Dat voorfz. b.leeningen zullen mogen ge- 
fchieden voor zoo langen of kortentijd, als de 
Verpander zal verkiezen, die ten allen tijde, mits 
ten minllen drie dagen bevorens, kenlijke opzeg- 
ging aan Commisllmsfen doende, het opgeno- 
men Kapitral, het zij geheel of gedeeltelijk, te- 
gen reftimtie, zoo zulks doenlijk is, van een 
gelijk aa-xicel zijner beleende Effeclen of Goede- 
ren, zal nu\gen r'^osfen , hetzij in Specie, of 
door affehrij\T'.g \'an Barikgeld, als in hc'c voor- 
gaande 15. Arr. is gemeli; des dat alle belee- 
ningen zullen r.ioeten ti^irtopen uiterlijk op of 
met den laaticen junij 17-98, dewijl onze inten- 
tie is, volgens Art. 2^., de voorfz. Bank op dien 
tiid te doen cesferen. 

17 Dat 



VAN AMSTERDAM ^6^ 

jy. Dat elk Verpander, zoo lang zijne belee- 
ning duurt, zal moeten betalen vier per Cent 
Intresfen per Jaar, integaan van dato van het 
pasferen of overgeven zjgner Acte van Beleening, 
en het daartegen aan hem geëxtraheerde Renver- 
faal, tot dendagderaflosfingtoe, en welke, zoo 
de beleening langer dan één Jaar duurt, binnen 
ééne maand na de expiratie van elk Jaar , in con- 
tant Geld zullen moeten voldaan worden, op 
poene van één pro Cento augmentatie voor elke 
maand langer delai of uitftel ; waartegen den ver- 
pander zal genieten de Intresfen of Renten, op 
zijne, verpande Effecten inmiddels verfchijnende , 
mits hij , op of na de vervaldagen derzelven , de 
Commisfarisfen bij Notitie daarvan verwittige, die 
alsdan de vervallen Coupons tegen behoorlijk re- 
cief, aan hem, binnen drie dagen, zullen, afge- 
ven, en op de Effecten, waarbij geen Cmipons 
gevoegd zijn, door vertrouwde Perfonen, de In- 
tresfen doen ontfangen, en dezelven, na aftrek 
<ïer op dien ontfang gevallene kleine onk- sten, in 
Specie, aan den Verpander , tegen Quitantie zul- 
len voldoen, 

i8. Dat een ijder, die eenig Bankgeld, vol- 
gens Art. 14 , op zijne Rekening heeft , daarvan 
zal genieten een Intrest van drie per Cent per 
Jaar ,* te rekenen bij den dag af, dat elke post op 
zijne Rekening is aan- of afgefchreven, waarvan 
hij telken half Jare eene Nota zal opmaken en aan 
Commisfarisfen inleveren , welks montant , accoord 
bevonden zijnde , aan hem in contant geld zal 
worden voldaan, 

19. Dat uit den.meerderen Intrest, dien de Ver- 
pandersy volgens Art. 17. zullen betalen boven 
het geen , volgens Art. i8 , aan de Crediteuren 
van het Bankgeld uitgekeeid zal moeten worden, 
^H R 4; de 



9.64 K O O P H A N DE L ^ 

de Tradjrementen der Commisfarisfen en Bedien- 
den, en verdere kosten dezer Beleenbank zullen 
wprdpn gpvopden; en het overfchot, bij de fina- 
le liquidatie der Bank, door Commisfarisfen, aan 
üe Finantie van Holland verantwoord, welke daarr 
^egen, indien er onvermoedelijk een. nadeelig 
faldo mogt zijp , hetzelve zgl goeddoen, en de 
Commisfarisfen finalijk quiteren en dechargeren, 
20. Dat om alle fchade, zoo voor de Eigenaars 
der verpande Goederen en Effecten, als voor de 
jiai^k , te verhoeden , Commisfarisfen verpligt zul- 
jien zijn een naauwkeurig toezigt te houden pp de 
beleende Effecten , en óiq in welgeflotene en zoo 
veel moQgiijk voor brand gejjrecaveèrde Kasfen of 
Kisten tp conferveren. Gelijk mede van tijd tot 
tijd te doen infpecterén de 'Goederen in Pakhuizen 
pf op Zolders liggende ; — en, wanneei: daaraan 
eenig bederf ontdekt of gevreesd word, de Éige^ 
iiaars te doen waarfchouwen 5 ten einde, met ge- 
meen overleg, daarin worde voorzien. Alsmede 
te letten op de daling der Marktprijs van de be- 
leende Effecten en Koopmanfchappen , en, zoo. 
dra zij bevinden , dat eenig foprt van Effecten of 
Goederen ^/^ per Cent beneden de waarde waarop 
die bij de beleening getauxeerd waren, gedaald is^ 
de Verpanders tedqen aanzeggen, om, binnen agt 
dagen, een furplus van tien per Cent in dezelfde 
of ^ndere folide Ëfïecten of Goederen te fourne- 
ren > ofwel gelijke, tien per Cent van het opgeno- 
men ]^^pitaal in Cpntanten of in Bankgeld afte-^ 
Ipsfen, waarvoor egter, in dat geval, geen ge- 
4eelte der beleende Effecten of Goederen ger^^-^- 
titueerd zal gorden, ' . ' ^ ' 

'^i, Dat^ ingeval de Verpander in gebreken- 
blijft de ^IzoQ gevorderde furplufen te voldoen, 
of ook de geheele beleening ten vervaldage ^fte-^,- 



VAN AMSTERDAM. 9j8$ 

'losfen, Commisfarisfen bevoegd en verpligt zulv 
ien zijn de daar voor verpande EiFeéten of Goede^ 
ren publijk te doen verkoopen , even als in andere 
gew'one beleeningen gebruiklijk is, zonder dat 
daartoe menige nadere authorifatie , veel min Pro- 
cedures, noodig zullen zijn; blijvende de Ver-* 
pander verbonden, om, in kas zijne aldus verkog- 
te Effeélen of Goederen, het opgenomen Kapi-» 
jtaal, met de daarop verloopen Intresfen en de ge-? 
valle onkosten niet hadden opgebragt, het te kort 
komende aan Commisfarisfen te voldoen , die daar-» 
entegen het meerder provenu aan hem in gereden 
gelde , tegen restitutie en Quitantie van het hen; 
gegeyen Renverfaal, zullen extraderen, 

HZ. Dat Commisfarisfen, ten einde over -hun 
lieder bewind en adminiftratie , en over den wa- 
ren ftaat dezer Beleenbank , ten allen tijde zal kun^ 
nen worden geoordeeld, en daardoor deszelfs 
Credit te beter gevestigd moge worden , gehouden 
zullen zijn, in de maanden Januarij en Julij van 
elk Jaar, aan het Committé van Financie intezen- 
den eene juiste opgave van het beloop der gédanq 
beleepingen^ en der aflosfmgen ; met eene balance 
(door hen heden geteekend, en met eene verkla-» 
ring van echtheit op derzelver gedane eed gefterkt, 
"\V^3r van door dat Committé, na eene attente 
examinatie, rapport aan onze Vergadering zal 
wprden gedaan. 

; 23. En eindlijk, dat, om deze Beleening-Banlc 
iiog meerder te favorifcrcn , de Erfgenamen der Ver- 
panders zullen bevrijd zijn , gelijk wij hen bij dezen 
ontheffen, van de betaling van 'sLands Recht op 
de CoUaterale Succesfien , wegens de nog onaf ge-» 
loste fommen, op de beleende Effeden opgeno- 
jnen ; zullende zij alleenlijk verpligt zijn orn van 
'l^ef nieer^cr^, cjat die Effeden, bqven de daarop 

:.:; ^s 110^ 



»«fi KOOPHANDEL 

iiog verfchuldigde fomma , bedragen of waardig 
zijn , refpea:ive den X., XV. of XX. Penning tei 
voldoen. 
24. Referveerende wij voor het overige a^n 

Ï)ns, of die genen, die ons in die wettige repre- 
èntatie van den Volke van Holland zullen fucce- 
deren, om ten allen tijde zoodanige maatregelen , 
tot verdere beneficering en in ftandhouding vaq 
het Credit dezer Beleen-Bank, te beramen en vast- 
teftellen, als wij, of zij, ter bereiking van het 
heilzaam oogmerk dat wij ons daarmede ten nutte 
van den Lande, enten gerieve der goede Ingeze«» 
tenen van dien, hebben voorgefteld , zullen oor. 
deelen te behoren. • . 

En op dat deze tot ijders kennisfc kome , zal 
hier van Publicatie en affixe gefchieden, alom/ 
waar zulks gebruiklijk is. ' 

Aldus gedaan in den Hage onder het Klein -Ze- 
gel van den Lande, den 14 Meij 1795. Het. 
^erfte Jaar der Bataaffche Vrijheit. 
- * P. G E V E R S , vt. 

Ter ordonnantie van de Provifioneele Reprcr 
fentanten van het Volk van Holland. 
DIRK DE W E I L L E. 

In de maand Februarij. van dei) jare 1799, 
^erd '^r bg hét Uitvoerend Bewind der Bataaffche' 
Repubhek eene Publicatie uitgegeven, tot het 
weder. in werking brengen der voorgemelde^ in 
Amfterdam, geëtablisfeerde Beleenbank, ondef 
den tijtel vaii NATIONALE BELEENBANK, 
ten einde, daar in onroerende Goederen en Ef- 
fecten zouden kunnen worden beleend door zoo- 
danige Ingezetenen , welke als toen nog voor de 
laatfte termijnen van dé Geldheffing, die op dth 
30 November 1798 gearrefteerd was, hunne 

Four- 



yAN AMSTERDAM. ^ 

Fournisrementen hadden behooren op te brengen, 
met bijvoeging: „ dat noch in de inrichting van 
5, deze Bank, noch in hare Adminiftratie , èeni-' 
,, ge verandering zoude plaats hebben, en dat 
„ het uit deze Beleeningen profluërende Bank- 
„ geld zoude worden befchouwd als profluëren- 
9, de uit eene continuatie der Beleenbank en 
/, geenzins als uit eene nieuwe inrichting, blij- 
,5 vende dus de intrest van drie ten honderd j 
5, de wijs van overboeking, o£ affchrijving;' 
5, de Declaratoiren voor de posten aan Ontfan- 
9, gers afgefchreven en de geheele beftaande en 
5, plaatsgehad hebbende inrichting op den voet 
9, bij vorige wetten, decreten en inftruftien be- 
^, paald, zoodanig dat het' Beleenbank geld in 
„ alle ordinaire Lasten voor contant geld zoude 
„ worden aangenomen, op den voet en wijze 
„ als bij de Beleenbank, in het voormalig Ge- 
„ west Holland, was gebruikHjk geweest." 

ZËVE N D E :KAP ITT E L. 

Van den Graenhandel, en alles, wat 
daer toe betrekking heeft. 

Nademael , de Koornhandel een der oudfte en 
voornaemfte takken van negotie dezer Stede is, 
zoo . hebben zij , die denzelven beoefFenen , ook 
reeds vroeg eene bijzondere vergaderplaets gehou- 
den , hoewel zij bovendien daeglijks aen de gTOO- 
te Beurs verfcliijnen. Zij kwamen eertijds gnder 
de luitiels der huizen op 't water ftaende te famen : 
dan dit, den bewoonderen , zoo wel als den 
Graenhandelaren , lastig vallende, werd reeds in 
den jare 1547 bij Keure vastgefteld, dat men eene 
nieuwe Korenmarkt zoude aenleggen, maer de 

daar 



$tf8 K O O PH A NP E L 

4a«r toe aengewezen plaets niet zeer gelegen 
aH|nde, werd eenige jaren daer na béfloten om 
die te bouwen op het Damrak^ gemeenlijk het 
IFater genaemd, ten zuiden tegen de oude brug, 
CD dit werk werd in X617 voltrokken. 

Het gebouw was van liout, doch federt te 
oud geworden zijnd? , befloot roen een^ andere 
Beurs van fleen te bouwen , en het werk werd 
in den jar^ 1767 begonnen; den 5''«n Odober 
deszelfden jaers werd den eerften lleen gelegd , 
en den i^ November 1768, was Jjet gebouw 
voltooid. Deszelfs gedaente \^ een langwerpig 
vierkant plein, ter wederzijden en van agter met 
fïene gaenderij overdekt, waer van de eerften 
ieder op zes blaeuw arduinfteenen pijlaren rus- 
ten 9 en fie laetfte pp drie dergelijke pijlaren. Aei^ 
het einde van agteren zijn twee fteenen vleugels 
gebouwd, elk twee fchui&amen breed, waer in 
verfcheide vertrekken zijn , tot g(?rijf der Han- 
delaren en eene menigte kastjes of kisten, tot 
bewaring der monsters van Granen, om dezelven 
dus altijd bij de hand te hebben. De agterfte gaen- 
derij prpnkt met e^n uurwerk, waer onder het jae> 
getal 1768 gefteld Ls^ Al3 de beurstijd ^fgeloopea 
is word dit gebouw door een ijzeren liek geflooten^ 

Op deze Beurs en den handel, die aJda^f ge- 
dreven word, zijn verfcheide Keuren gemaekt, 
op welker nakominge de O^zkner van de Koren- 
hurs oï Marktmeester^i gehjk hij gemeenlijk ge^ 
noemd word, letten moet, Volgens piakkaet der 
Staten Generael, van den 29 November I75<S, 
is verboden eenige Granen te verkopen ,* dan 
voor zoo verre men die dadelijk en tqrftond 
kan leveren; Interdicérende alle verkopingen op 
tijd of optiepartijen ; en bij dat van den 20 Me^ 
1757. word het bovenftaende nad^r verklaast^ 
; ■; •" * ' * 4aï 



VAISï AMSTERDAM. 3«^ 

dat niemand zal mogen prremieti geven of nemen ^ 
óm eenige Tarw, Rogge, Gerst, Spelt, Haver ♦ 
Boekweit, Erwten of Boonen, op zekeren tigd 
te moeten leveren of ontfangen ; ook worden daer 
bij allePremiecontraaen en optiepartijen op mtnyft 
ernstig verboden. 

Daaglijks, óqs voormiddags , komende Graen* 
handelaers op deze Beurze te fanien, ook houden 
'er fomniigen nog des avonds eenö bijeenkomst, 
en driemael ter weke word aldaer marktdag ge- 
houden, namentlijk des Maendags, Woensdags, 
en Vrijdags, wanneer dezelve mede door eene 
groote meenigte buitenlieden bezogt word, en als 
dan, doch bijzonderlijk op den eerden en laetlten 
der genoemde dagen , gefchied de grootfte handd. 

De prijs der Granen fchikt zich wel eenigzins 
naar de ware behoefte , maar ftaat ook in verband 
met de markten buiten 'sLands en met de uitzigten 
van aanvoer of aftrek, ak ook met den toefhnd 
der gewasfen en hangt dus veel af van fpeculatien* 

Het is meest ^al de gewoonte, om de Granen, 
gelijk ook het Lijnzaad en Hennipzaad te ver- 
koopen op een bepaald gewigt en indien het zelve 
bij onderzoek hgter word bevonden, heeft de 
kooper recht om eene behoorlijke korting te eis- 
fchen , of ook vrijheid om van de partij af te 
zien, het geen mtn katten noemt. 

Het onderzoek van de zwaarte der Granen ge* 
fchied aan de koommarkt, in koperen fchalen , die 
ijder één kops maat houden en waarvan de kleine 
koperen gewigten zoo geëvetiredigt zqn , dat de 
aldaar wegende zwaarte over een komt met eeit 
zak van 3 fchepels', mits de weger vlug weet 
om te gaan met inftorten en afftrijken, waarom' 
men ook doorgaans, bij het wegen hier of bui- 
lenlandsch, een onderfcheid van s, ® rekent. 



ifó f^p oï>HandeL 

In geval van verfchil over het gewigt, moe- 
fen de monfters, in prefentie van twee neutrale 
getuigen, uit de partij gelchept worden en dan 
gewogen aan de koornniarkt, en indien de nion- 
fters niet even zwaar wegen, word het gewigt 
gerekend naaf het monfter, het geen 't hgste 
weegt. Indien de partij beneden 5 last groot is , 
magde kooper, volgens ufantie, maar één mon- 
fter laten haJen , anderzints twee , van de 20 Last 
óf daar boven drie , en van ijder 10 Last, die 
de partij grooter is één monfter meer. 

Men rekent gemeenlijk dat de Tarw weegt 
van 150 tot 180 © de mudde of wel 118 a 132 
fè de zak , dat is 4100 a 4900 18 het last. Een 
mudde Rogge 148 a 166 ^, dat is van 112 tot 
124 ^ de zak, of 4000 a 4500 © het last. Een 
mudde Gerst 1.15 a 130 tg, of 90 a 102 ® per 
zak, makende 3200 a 3500 fê per last. Havet^ 
^o a 88 ® de zak. Boekweit 112 a 122^ Lijn- 
zaad 100 a 114. 

Ï3ij het bepalen van de zwaerte der Granen , be- 
dient men zig van de Amfterdamfche of Rotter- 
damfche Zak waeromtrent de volgende evenredig- 
heid plaets heeft. < ' 
114 fö Amft. is 155 ^ Rott. 124 © Amft. is 168 fê Rott* 
116 . . 158 laö ; . 171 
116 . é i'6o 128 .. . 174 
120 * * 163 130 ^ * 177 
122 . . 165 132 . . iBö 

De verkoopen gefchieden bij het last, in goud- 
gulden van 28 ftuivers , en fommigen in Ponden 
Vlaems van zes gulden ijder öf ook van Lijnzaad 
en Hennipzaad in gulden per Ton van 5 fchepeh 

Tot het meten , dragen en verfchieten zijn bij- 
zondere perfonen aengefteld , welke meri, zoo 
ook andere arbeiders , den geheekn dag doox , in 
het Korenmetershuisje op do Nümvezï/^s Kolk vin- 
den 



Van AMSTERDAM tfk 

Öen kan. Het Last in Amfterdam word verdedc 
in 21 J Tonnen., 27 Mudden^ 36 Zakken^ 108 Sche*. 
pels ^ Aggelen^ of Agtetïdeekn^ 432 Vierdevat of 
3456 ii^ö^. 

Een Ton houd ij Mudde, 1} Zak, 5 Sche- 
pels, 20 Vierdevat, of 160 Kop. 
. Een Mudde houd 1} Zak, 4 Schepels, lö 
Vierdevat, 128 Kop. 

Een Zak houd 3 Schepels, 12 Vierdevat, oj 
. 96 Kop. 

Een Schepel houd 4 Vierdevat, of 32 Kop. 

Een Vierdevat houd 8 Kop. 

Alle Graenmakelaers zijn gehouden, des ver* 
^ogt, voor Dekens, Overluiden en Busmeestera 
te verfchijnen , om aldaer op te geven tot welken 
prijze zij in die week Tarw en Rogge hebben ver- 
kogt, aan Heden welke zij weten dat dezelve hier 
in de ftad zullen willen confumeren , en hier naer 
is het, dat de zetting van het brood zoo als die hiec 
n a tevinden zal zijn , geregelt word. 

, Na dien nu de uitrekehing der Granen eeniger* 
maten omflachtig is, zoo kan daer toe gebruikt 
Worden zeker Korenboekje, dat te Amfterdam bij 
Hefidrik van der Putte ^ op het water in de Loots* 
man gedrukt, en op de volgende wijze ingerigt is , 
het welk beteekent, dat, als een last geld bij voor- 
beeld 20 goudgulden, of c;^ 4 13 4 Vlaems, of 
28 gulden , dat allen drie evenveel is , als dan de 
Mudde komt op i gulden 12 penningen, de zafc 
op 15 ftuivers 9 penningen, de Schepel op $ 
ftuiv. 3 penningen, en zoo voorts. 






•Afi 



tCöOPHANDËL 



Lasl 


Last 


Löj/. 1 


M/^^i/tf. 1 


Zak. 


Schepel. 


ml 

20 


JL % \ 


gl. 


ft. 


^ 


ft. p. 


gl. ft;, p. 


%\' ft. P 


4 '3 4 


28 







13 


- !ƒ 9 


• 5 3 


21 


4 18 


29 


8 




I 12 


. ló 5 


• 5 7 


22 


5 a 8 


30 


16 




2 13 


- 17 2 


5 i^ 


^3 


5 7 4 


32 


4 




3 14 


• 17 14 


- S 15 


24 


5 12 


33 


12 




4 14 


- 18 II 


- 6 -^ 


25 


5 ló 8 


^5 







5- 15 


- 19 7 


. ö 8 


26 


<J I 4 


3Ö 


e 




ó 13 


I 3 


. ó 12 


27 


6 ö 


^7 


i6 




8 


C I c 


- 7 ^ 


38 


6 10 8 


39 


4 




9 1 


i .1 12 


- 7 ^ 


ap 


ö ir 4 


40 


la 




10 1 


t 1 9 


7 8 


30 


700 


42 


c 




II 2 


t 3 5 


• 7 I2 


3ï 


7 4 J 


43 


8 




12 9 


i 4 3 


- 8 


32 


7 9 4 


44 


16 




13 3 


[ 4 14 


- 8 5 


33 


714 


46 


4 




14 4 


I ƒ II 


• 8 9 


34 


718 8 


47 


Tl 




15 4 


I 6 7 


. 8 13 


35 


834 


49 







lö 5 


^ Z s 


. 9 I 


3Ö 


880 


50 


s 




17 5 


I 8 


. 9 3 


37 


8 ia 8 


n 


ló 




18 6 


c 8 12 


9 9 


38 


8 17 4 


5^ 


4 




19 7 


t 9 9 


. . 9 14 


39 


920 


54 


12 




^ Z 


I ló 3 


. 10 1 


40 


968 


5Ö 







I 8 


r II 2 


- 10 ö 


41 


9 II 4 


5*7 


8 




2 8 


I II 14 


- 10 16 


4^ 


9 16 


58 


IC 




3 9 


i 12 n 


. 10 14 


43 


10 8 


60 


4 




4 9 


i 13 ? 


- II a 


44 


10 5 4 


61 


12 




3 10 


I 14 3 


- Il 6 


45 


10 lO 


^3 


C 




6 II 


i 15 c 


• II II 


46 


iO 14 S 


Ó4 


8 




7 10 


i 15 I? 


. II 15 


47 


10 19 4 


65 


16 




8 12 


I 16 9 


• 12 3 


48 


II 4 


Ö7 


4 




9 IQ 


i 17 5 


- 12 7 


49 


II 8 S 


68 


I'^ 




10 13 


t 18 2 


- iz 11 


30 


II 13 4 


70 


C 




II 14 


I 18 14 


. lü 15 


5 


II 18 c 


71 


% 




12 14 


1 19 II 


' ^3 4 
* 13 8 


52 


:2 12 8 


7a 


If 




13 13 


207 


53 


274 


74 


4 




14 15 


11 3 


. 13 12 


H 


12 12 


75 


12 




16 


22c 


• 14 


55 


i2 16 8 


11 





2 


17 I 


2 2 12 


. 14 4 


5Ö 


'3 I 4 


78 


8 


2 


18 I 


z 3 9 


. 14 fi 


5? 


13 6 


79 


16 


2 


19 2 


a 4 5 


^ 14 12 


58 


13 10 8 


8i 


4 


3 


s 


2 5 12 


- Il 1 



VAN AMSTERDAM. 



m 



Last. 

60 
61 
62 

Ö3 
Ó4 
65 

66 
61 
68 

69 
70 
71 
72 

73 
74 

80 
81 
8z 

86 
87 
^8 
89 
90 

9a 
93 
94 

96 
97 
J.8 



Last. 



13 15 


14 


14 4 


H 9 


14 14 


£4 f8 


^5 3 


15 8 


i5 12 


15 17 


10 !2 


lÓ 6 


ló II 


ló 16 


17 


17 5 


17 10 


17 14 


17 19 


18 4 


18 8 


iS 13 


rS 18 


19 2 


^9 7 


19 12 


f9 16 


10 I 


20 6 


20 10 


20 15 


2l 


^-i 4 


Il 9 


11 14 


21 i8 


22 3 


22 8 


22 ia 


2217 



Last. 1 


gï. 


ft. 


82 


12 


84 





^S 


8 


86 


16 


88 


4 


89 


12 


91 





92 


8 


93 


16 



Mtidde. 
gJLJhjp. 

3 
3 



98 

99 
100 
ro2 
103 
105 
106 
107 
109 
iio 
112 

"3 
U4 

IIÓ 

n7 
U9 

120 
121 
[23 
124 
12Ó 
127 
128 
130 

i3ï 
133 
134 

ns 

»37 



4 
12 

o 

8 

16 

4 

12 

o 

8 

16 
4 

12 

O 

8 

4 
12 

O 

8 
16 

4 
12 

o 

8 

16 

4' 

12 
C 

8 
16 



I 
2 

3 
4 
5 
6 

7 
8 

9 

lO 

ir 
12 

13 10 

14 II 

15 li 
ld 12 
17 12 
i8 13 
19 14 

o 14 



4 



I 

4 

% 

7 
8 

P 

10 
II 

12 

13 
14 
15 
lö 

17 

18 

19 

O 

I 



15 
15 

o 
I 
I 

2 
2 

2 

4 
4 
3 
5 
ó 

7 
/' 
8 
8 

8 

9 
10 



Zak. 
gl. ft. p. 



5 M 

6 11 

9 o 
9 12 

10 9 

11 5 

12 2 



12 
13 
14 
15 
16 



14 
II 

7 
3 
o 



16 12 

17 9 

18 5 

19 2 
19 14 

O II 



I 

3 
3 
4 
5 
6 
(5 

7 
8 

9 

lo 



10 12 



II 

12 
13 



13 14 

14 II 



16 



SchcpcL 
g1> ft> P ' 

i^ 5 

15 9 
15* 13 

16 I 

lö 5 

16 9 
ló 14 

17 2 
17 ö 

17 IC 

17 14 

18 2 
18 7 
18 II 

18 15 

19 3 
19 7 
19 II 

19 13 

o 8 

12 

1 o 

I 4 
I 8 

1 12 

2 I 

a 5 
2 9 

2 13 

3 J 
3 5 
3 9 

3 14 

4 2 
4 ó' 
4 10 

4 14 

5 2 
5 6 



m 



K Ö Ö P H A N D E i 



Last, 



Last. 
Ji il 



99 

lOO 
101 
102 
103 
101 

loj- 

lOÓ 

107 
108 

109 

IIO 

III 

112 

iï3 
114 
115 
116 

117 
118 
119 
12b 
121 
122 
U3 

125 
126 
127 
128 
129 

IQ2 

■^37 



2.3 ^ 

23 6 

23 II 

23 lö 



2.4 
24 
^4 



o 

i 

10 



H 14 
24 i9 



25 

25- ö 

25 i'8 

ló 2 

2Ö 7 

a6 12 

2(5 16 

27 I 

27 6 

27 10 

27 15 

28 o 
28 4 
28 9 

28 14 

28 18 

29 3 
29 8 
29 ia 

29 17 

30 2 
30 ó 
30 II 

30 ló 

31 o 

31 5 

31 10 

3ï 14 

31 ïy 



g1. 



Last, 



ft 



^38 
140 
C4i 
142 
144 
145 
147 
m8 
149 
I5f 
15^ 
154 
155 
15Ó 
158 

159 
lói 

162 

Ig 

ió6 
168 
1Ó9 
170 
172 
173 
175 
17Ö 
177 
'79 
180 
i8a 

ï83 
184 
i8ö 

187 

189 
8.1^ 



Mudde, 
gl. ft.p. 



12 

ó 

8 
16 

4 

12 

O 

8 
16 

4 

12 

O 

8 

16 

4 
12 

o 
8 

lö 

4 

li 
c 

8 
16 

4 
12 

o 
8 

l'ó 

4 

12 

8)ó 

I6|ó 

46 

i'2 (5 

0I7 






2 
3 
4 
5 
6 

7 
8 

9 
10 
12 
13 
14 
ï5 
16 

17 
18 

»9 

o 

I 
2 
3 
4 
5 
ö 

7 
8 

9 
10 
II 
12 
13 
14 
15 
i(J 

17 
18 

o 

I 



II 

12 
12 

13 

14 
14 

15 

IJ 

O 

I 
1 
2 
2 

3 
4 
4 
5 

5 
6 



:» it 



gl-ft. 



A7 

17 
18 

19 

O 

6 
i 
2 

3. 

4 
4 
5 
ó 

7 
7 
8 

9 
4 10 

14 II 



9 

9 
10 

II 
II 
12 
12 
13 
14 
I4L5 



4 II 
4 12 

4 13 
4 14 
4 14 
4 if 
4 ló 

4 17 
4 18 



18 

19 
o 

I 

I 

3 
4 
5 
5 
6 



P 

o 

12 

9 

5 

2 

14 
II 

7 

3 

o 

12 

9 

5 
2 

14 

II 

7 

3 

o 

12 

9 

5 

M 
II 

7 

3 

p 
12 

9 
3 
2 

ïi 

7 

3 

o 

12 



\SchepcU 



gl. ft. p. 



5 II 

5 15 

6 7 

6 II 

7 o 

7 4 
7 8 

7 12 

8 o 

^ ^ 
8 S 

8 12 

9 I 
9 5 
9 9 
9 13 

10 I 
10 5 
10 9 

10 14 

11 2 
II 6 

II IC 

11 14 

12 2 
12 6 
12 II 

12 if 

13 ; 

13 

13 I 

14 o 

14 4 
14 

14 12 

15 O 
15 4 

15 b 
Last. 



VAN AMSTERDAM. 



'st?5 



tast. 


Last. 




Last, 


Muddc. 


Zak. 


1 Schepel. \ 


^sK 


Ji fi 


3 


gU 


ft. 


^1. ft. 


P. 


gl. ft. p.jel 


. ft. p. 
15 12 


13Ö 


3i 4 





ipS 


4 


7 3 


■"2 


5 7 5 




139 


1% 8 


8 


194 


12 


7 4 


2 


5 8 2 




IÓ 1 


140 


iS 13 


4 


196 





7 5 


3 


5 8 14 




16 5 


141 


32 i8 





197 


8 


7 ö 


4 


5 ,9 il 




ló 9 


142 


33 a 


8 


198 


16 


7 7 


4 


5 10 7 




ló 13 


143 


.^3 r 


4 


200 


4 


7 8 


5 


5 II 3 




17 I 


144 


3312 





201 


12 


7 9 


5 


5 12 




17 5 


I4f 


33 iö 


8 


203 


c 


7 10 


ó 


5 12 12 




17 9 


14Ö 


34 l 


4 


204 


8 


7 II 


7 


5 13 9 




17 14 


147 


34 ^ 





205 


ló 


7 12 


7 


5 14 5 




18 2 


148 


34 10 


8 


207 


4 


7 13 


S 


5 15 2 




18 6 


149 


3415 


4 


208 


12 


7 14 


8 


5 15 14 




18 10 


150 


3f 





210 





7 15 


9 


5 IÓ II 




18 14 


151 


35 4 


8 


211 


8 


7 lö 


9 


^ ^l 7 




19 2 


152 


35 9 


4 


212 


ió 


7 ^7 


10 


5 18 3 




19 


153 


3f 14 





214 


4 


7 18 


II 


5 19 




19 II 


154 


3518 


8 


215 


12 


7 19 


11 


5 19 12 




19 15 


155 


3^ 3 


4 


217 





8 


12 


ó 9 


2 


3 


15Ö 


36 8 





218 


8 


8 I 


12 


ó I 5 


2 


7 


157 


3Ö ia 


8 


219 


16 


8 2 


13 


ó 2 2 


2 


II 


158 


3Ö 17 


4 


221 


4 


8 3 


14 


Ó 2 14 


2 


15 


159 


37 ^ 


Q 


222 


12 


8 4 


14 


ó 3 II 


1 


I 4 


lóo 


37 6 


8 


224 





8 5 


15 


ó 4 7 


2 


I 8 


lói 


^^711 


4 


225 


8 


8 ó 


15 


ö 5 3 


2 


I 12 


i6i 


H7 ló 





22Ó 


16 


8 8 





ó ó 


2 


2 


163 


38 


b 


228 


4 


8 9 


I 


Ó Ó 12 


CL 


2 4 


164 


^^ ^ 


4 


229 


12 


8 10 


I 


679 


Z 


2 s 


IÓ5 


3810 


0231 





8 n 


2 


ó 8 5 


2 


2 12 


lóó 


3814 


b 


^32 


8 


8 12 


2 


ó 9 2 


2 


3 i 


^^l 


38 ip 


4 


233 


16 


8 13 


3 


ó 9 14 


2 


3 5 


168 


39 4 





235 


4 


8 14 


4 


ó 10 II 


2 


3 9 


169 


39 8 


% 


23Ö 


12 


8 15 


4 


ó ir 7 


2 


3 13 


170 


3913 


4 


238 


C 


8 Ió 


5 


6 12 3 


2 


4 I 


171 


3918 





239 


8 


8 17 


3 


ó 13 


1 


4 5 


17a 


40 2 


S 


240 


ló 


8 18 


6 


ó 13 12 


1 


4 9 


173 


40 7 


4 


242 


4)8 19 


7 


ó 14 9 


2 


4 14 


174 


40 12 





243 


12 


9 


7 


6 15 5 


2 


5 2 


175 


40 ló 


8 


245 





9 I 


c 


ó 16 2 


1 


5 6 


176 


4Vi 


.4 


2^(^ 


8»9 a 


8 


6 IÓ 14 


2 


5 IC 


ViO, 








S 


% 








Last, 



■^76 



KOOPHANDEL 



Last^ 

177 
178 

179 

180 
i8t 

i8a 

183 
184 

185 

\m 

187 
188 

lyp 
19a 

r 191 
192 

195 
190 

197 
19e 
199 

2CO 
201 
202 
203 

20j 

20(3 

1207 

208 
209 

210 
21 C 
f212 

ai3 
215 



Lost, 



41 ó 
41 10 

41 15 

42 o 
42 4 
42 9 
42 14 

42 18 

43 3 
43 8 
4312 

43 17 

44 2 
44 6 

44 II 

44 lö 

45 o 
45 5 
45 ic> 
4514 

4Ö 4 
4Ó 8 

4<5 13 
4(5 18 
47 2 
47 7 
47 12 

47 iö 

48 J 
4S ó 

48 10 
4815 

49 o 
49 4 
49 9 
49 14 

49 18 
30 3 



Latt, 



gl. 



247 
249 
250 
252 
253- 

254 
25Ó 

^-57 
259 
2Ö0 
2Ó1 
263 
2Ó4 

2ÓÓ 
2Ó7 
2Ó8 

270 

271 

273 
274 

275 



280 
281 
282 
284 
285 
287 

.88 

,28(> 

8^91 
292 
294 
295 
29Ó 
298 
299 



16 

4 
12 

8 
16 

4 
12 

o 

8 
ló 

4 
12 

o 

8 

16 

4 
12 

o 
8 

ló 

4 
12 

o 

16 

4 

12 

O 

8 

l<3 
4 

12 
O 

8 

ló 

4 
12 

o 



Muddé, 
gï. ft. p. 



3 
4 
510 

ÓII 

711 

8 12 

9 12 

10 13 

11 14 

12 15 

913 15 

914 ïJ 
16 o 

17 
18 

19 
o 
r 

2 

3 
4 
5 
ó 



9 

9 

9 

9 
10 
10 
10 
10 
10 
10 
10 

10 7 
10 8 
10 9 
10 10 



Zak 

ó 17" 
18 
19 

o 



4C1 

7 



10 II 
10 12 
10 13 10 
10 14 II 
10 15 II 
10 16 12 
10 17 12 

10 v8 
'O 19 14 

11 o 
II I 
II 2 



o 
I 

2 

3 
3 
4 
5 
6 

7 
7 
8 

9 
10 
10 
ïi 
12 

13 

14 

14 
15 
ló 

17 
18 
18 



IJ 

3 

c 

12 

9 

5 
2 

M 
II 

7 
3 

o 

12 

9 
5 

2 

14 

I 

3 

o 

12 

II 



Schepel, 
,^ï. ft. P. 



o 
12 



7 


19 


^ 





8 


I 


8 


I 


8 


2 


8 


3 


B 


4 


8 


4 


8 


5 


8 


ó 


■^ 


7 



14 
II 

5 

2 

14 
II 

7 
3 {2 



5 

6 

6 

ö 

ó 

7 

7 

7 

7 

8 

8 

8 

9 

9 

9 

9 
10 
10 
10 
10 
II 
II 
II 
II 
12 
12 
12 
ia 
13 
13 
13 
13 
14 
14 
14 
15 
15 
15 
15 



14 
2 

6 

II 

15; 

3. 
7 
II 

i 

12 

o 

4 
8 

12 
li 
5 
9 

13 
I 

5 
9 

14 
2 
6 

10 

15 

3 

7 

II 

15 

4 

7 

II 

o 

4 

8 

12 

'last 



VAN AMSTERDAM. 



*rf 



tast. 


Last. 


2IÓ 


^ fl ^ 


50 8 


217 


50 12 8 


2l8 


5017 4 


219 


51 a 


240 


51 ö 8 


221 


51 II 4 


222 


51 lö 


223 


52 8 


224 


52 5 4 


225. 


52 10 


220 


5214 8 


227 


5219 4 


228 


53 4 


229 


53 8 8 


230 


53 13 4 


231 


53 18 


232 


54 2 8 


233 


54 7 4 


234 


5412 


235 


54 lö 8 


236 


55 I 


287 


55 ö 4 


238 


5510 


239 


5515 4 


240 


5ó 


24t 


5Ö 4 8 


^2 


5ó 9 4 


243 


5614 


244 


16 18 8 


345 


57 S 4 


246 


57 8 


247 


57 12 8 


248 


5717 4 


'249 


58 2 


250^ 


58 6 8 


-iajï 


58 II 4 


«52 = 


58 lö 


253' 


5P 8 


i^l 


59 5 4 



Last. 


Muddc, 


Zak. 


Schepel- 


gl. ft. 


g\. ft. p. 


gl ft. p gl. ft. p.| 


302 8 


II 4 


880 


2 16 


303 16 


II 5 1 


8 8 12 


2 lö 4 


305 4 


II 6 I. 


8 P 9 


2 lö 8 


306 12 


II 7 2 


8 10 5 


2 1(5 12 


308 


II 8 2 


8 II 2 


2 117 I 


^09 8 


II 9 3 


8 II 14 


2^17 5 


310 ló 


11 10 4 


8 12 11 


2» 17 ^ 


312 4 


M II 4 


8 13 7 


2 37 13 


313 12 


II 12 5 


8 14 3 


2 18 I 


315 


" 18 5 


8 15 


2 18 5 


Zl6 fS; 


M 14 6 


B 15 12 


2 18 9 


317 tö 


II 15 7 


8 ló 9 


2 18 14 


319 4 


II ló 7 


8 17 5 


2 19 2 


J20 12 


II 17 8 


8 18 2 


2 19 '6 


322 


II 18 8 


8 18 14 


2 19 10 


323 8 


VI 19 9 


8 19 II 


2 19 14 


324 lö 


12 9 


907 


302 


326 4 


12 I 10 


9 I 3 


306 


327, Ï2 


12 2 II 


920 


3 11 


329 


12 311 


9 2 12 


3 15 


330 .8 


12 4 12 


9 3 9 


3 I 3 


331 16 


f2 5 12 


9 4 5" 


3 I 7 


333 4 


12 Ó 13 


952 


3 I II 


?34 12 


12 7 14 


9 5 14 


3 I 15 


33Ö 


12 8tI4 


9 iÓ II 


324 


337 ^ 


12 9 lÖ 


.9 7 7 


328 


^38 16 


12 1015 


9 ;8 3 


3 2 12 


340 4 


I8'r.2 


9 '9 


S n ^c 


341 i«^ 


12*3 * 


9 19 12 


3 3 ^ 


343 ^ 


12.14 ^ 


9 lo 9 


3 3 « 


344 * 


i2r5 2 


.9 H ^ 


3 ,3 ^2 


345 ï"Ö 


1 2 'Jtö 2 


9 12 2 


3 4 :i 


947 '4 


12 17 3 


p 1:2 14 


3 i4 5 


348 tft 


12 d8 4 


P r:3 II 


3 '4 V 


^30 'Q 


12 ip 4 


9 *4 7 


3 '4 -^S 


351 ^ 


13 5 


9 15 3 


f3 5 1 


352 ló 


13 * 5 


9 lö 


3 5 ^ 


354 ^ 


13 a 6 


9 IJÓ 12 


3 5 9 


^S5 12 18 g 7 


^^.i7 9 3 5 14 


S 


s 




Last 



fi^S 



KOOPHANDE L ^ 



\Last, 

255 

257 
258 

259 

2Ó0 

26 r 

2Ó2 
2Ó3 
2Ó4 
265 
266 
2Ó7 
2Ó8 

2Ó9 

270 

271 

272 

273 
274 
275 

27Ó 

277 

278 

279 
280 
2SI 
282 
283 
284 
285 
28Ó 
287 
288 
289 
290 
291 
292 

293 



Last, 

59 'O 
59 ^4 

59 19 
^o 4 
50 8 
(5o 1.1 

60 18 

61 2 
öi 7 
ói 12 
6r lö 
ói I 

Ö2 Ó 
02 10 
Ö2 15 

53 O 

(53 4 

<53 9 

Ö3 14 

63 18 

Ó4 3 

Ö4 8 

6i 12 

Ó4 17 

05 2 

Ó5 6 

65 II 
(57 iö 
(5(5 o 
6(5 5 

66 10 
6ó 14 

66 19 
(57 4 

67 8 
67 12 
(57 l8 
(58 2 
(58 7 



LasU 
gl. fl. 



357 
358 

359 
^61 
3(52 

3^4 
3Ö5 
^(5(5 
3Ó8 

369 
371 
^72 
373 
375 
37Ö 
378 
379 
c{8o 
382 
383 

38(5 

389 
390 
392 
593 
394 
39<5 
397 
399 
4CX) 
401 

403 
404 
40(5 
407 
408 
410 



o 

8 

1(5 

4 
12 

o 

8 

lö 

4 
12 

o 

8 

16 



Mudde, 
gl. ft. p. 



13 
f3 
13 

13 
13 
f3 
f3 
13 
f3 



12 
o 
8 

16 

4 
12 

o 

8 
iC 

4 

12 

O 

8 
\6 

4 
12 

o 

8 

1(5 

4 

12 

O 

8 

i6 
4 



5 
ó 

7 

8 9 

9 10 

10 II 

11 II 

12 12 
13 13 12 
13 14 13 
f3 15 14 
13 lö 14 

17 15 

18 15 
o o 
I 
2 

3 
4 
5 
6 

7 
8 

9 

10 



Zak, 
gl. ft. p. 



13 
13 

t4 
14 
14 
f4 
14 
14 
f4 
f4 
f4 
14 
f4 



4 
5 
5 
(5 

7 
7 
8 
8 
9 
9 

14 17 10 
C4 18 II 
19 II 
012 

1 12 

2 13 

3 14 



18 
19 

1914 
o il 
I 
2 
3 o 

3 12 

4 9 

5 5 
(5 2 
(5 14 

7 II 

8 7 

9 9 
10 lo o 

lO 10 12 

10 n 9 
10 12 5 
lo 13 I 

Siio 13 14 
4 lO 14 II 



9 

9 

9 

10 

10 

10 

10 
10 
10 
10 
10 
f o 
10 

10 

10 



Sc 


hcpel. 


si 

3 


. ft. p. 


6 a 


s 


6 6 


3 


6 10 


3 


ö 14 


3 


7 2 


3 


7 ö 


3 


7 11 


3 

3 


11 


3 


8 7 


3 


8 II 


3 


8 15 


3 


9 4 


3 


9 8 


3 


9 12 


3 


10 


3 


10 4 


5 


10 8 


3 


10 12 


3 


II I 



14 II 

14 12 
14 13 

f4 14 

14 15 

14 lö 



lO 15 
lO 1(5 
lO 17 
lO 17 
lO 18 

10 JQ 

11 o 



12 

9 
5 

2 

o 14 



II 
II 
II 

12 
12 

12 

12 
13 
13 

13 
13 



5 

9 

13 

I 

5 
9 

M 
2 

10 
14 



7 1413 



14 


2 


14 


7 


14 


II 


14 


ï5 


15 


3 


15 


7 


15 


11 


15 


15 



Lasu 



VAN AMSTERDAM. 



■79 



last. 


Last. 


Last, 


Mudde 


Zak, 


Schepel 


294 


Ó812 


gl. 


ft 


ü:I. ft. p 


rl. ft. p. 


?I. tKp. 


411 


12 


15 414 


u bu 


^ '2 8 
3 lö ^ 


295 


Ó8 ló BI413 





15 5 l^ 


u 9 7 


29(5 


Ó9 I 4 


414 


8 


15 6 15 


II 10 3 


3 16 12 


^97 


Ó9 ö 


415 


16 


15 8 


11 II 


3 17 c 


298 


Ó9 10 8 


^^^ 


4 


15 9 I 


II 11 12 


3 17 ^ 


299 


Ó915 4 


418 


12 


ï5 ïo I 


II 12 9 


3 17 8 


300 


70 


42Q 





15 II 2 


ïi 13 5 


^ 17 li 


301 


70 4 s 


421 


8 


15 ï2 2 


II 14 2 


3 18 I 


302 


70 9 4 


422 


J6 


'5 13 3 


II 14 14 


3 18 5 


303 


70 14 


424 


4 


15 14 4 


11 15 II 


3 18 9 


304 


70 18 l 


425 


12 


15 15 4 


II lö 7 


3 18 13 


305 


7^ 3 4 


427 





15 lö 5 


II 17 3 


3 19 2 


30Ó 


71 8 c 


428 


8 


15 17 5 


II 18 c 


3 19 5 


307 


71 12 8 


429 


16 


£518 6 


II 18 12 


3 19 9 


308 


71 17 4 


431 


4 


15 19 7 


Il 19 9 


3 19 14 


309 


72 2 


432 


12 


ló 7 


ia 3 


402 


310 


72 ó 8 


434 





ló i 8 


12 I 2 


A C 


311 


72 11 4 


435 


8 


16 2 8 


12 I 14 


4 10 


' 312 


72 16 


43^ 


lö 


lö 3 9 


12 2 II 


4 14 


3'3 


73 8 


^38 


4 


ló 4 9 


12 3 7 


4 I 2 


314 


73 5 4 


439 


12 


1(5 5 10 


12 4 3 


4 I C 


315 


73 10 


441 





1(5 ö II 


12 5 


4 I II 


31Ö 


73, 14 S 


442 


h 


16 7 n 


12 5 12 


4 I 15 


317 


73 19 4 


443 


ló 


ló 8 12 


12 6 9 


4 2 3 


318 


74 4 


445 


4 


1(5 9 12 


«2 7 5 


4*7 


319 


74 Ö S 


44Ó 


12 


1(5 10 12 


12 8 2 


4 2 1) 


310 


74 13 4 


448 


o 


16 n 14 


12 8 14 


4 a 15 


3ii 


7418 


449 


^ 


1(5 12 lA 


12 9 II 


434 


32a 


75 2 8 


46Ö 


lö 


ï(5 13 15 


12 10 7 


438 


323 


75 7 4 


452 


4 


16 J4 15 


12 II 3 


4 3 12 


324 


75 13 


453 


12 


16 ló 


12 12 


440 


3^5 


7516 8 


455 





16 17 I 


12 12 12 


4 4 4 


32Ó 


7Ö I 4 


45Ó 


S 


16 18 1 


12 13 9 


4 4 8 


327 


■j6 6 


457 


ló 


16 19 2 


12 14 5 


4 4 12 


328 


j6 10 8 


459 


4 


17 2 


12 15 Ö 


4 5 1 


329 


76 i^ 4 


4Cio 


12 17 I 31 


12 15 14 


4 5 5 


330 


7T 


4Ó2 


17 3 4 


M 16 11 


4 5 9 


331 


77 4 8 


463 


817 3 4 


12 17 7 


4 5 13 
4 6 1 

Lasir, 


;;332 


77 9 4 


4Ö4 


J6 17 4 5 


12 18 3 


\ 






S 


4 





bSo 



KOOPHANDEL 



Last, 


Last 


• 


Last. 


Mudde. 


Zak. 


\Schepei. 

ki. ft. P. 


333 


A fi 


\ 


gl. 


ft. 


g\ ft. 


P. 


g\. ft. P. 


77 M 





4ÓÓ 


4 


17 5 


""3 


ia 19 


'4 6 5 


334 


m 


S 


467 


12 


17 6 


6 


ia 19 12 


4 6 9 


335 


4 


4Ó9 





'7 l 


7 


13 9 


4 6 14 


33Ö 


7^ 8 





470 


8 


17 8 


7 


13 I 5 


4 7 2 


337 


7812 


S 


471 


16 


17 9 


8 


13 2 2 


4 7 ó 


338 


78 17 


4 


473 


4 


[7 10 


8 


13 a 14 


4 7 ld 


339 


79 2 





474 


12 


17 II 


9 


13 311 


4 7 14 


340 


79 ö 


8 


476 





ï7 12 


9 


13 4 7 


482 


341 


79 it 


4 


477 


8 


17 13 


10 


13 5 3 


4 8 6 


342 


79 lö 





^7^ 


ló 


17 14 


11 


13 6 


4 8 II 


343 


80 


S 


480 


4 


17 15 


11 


13 6 12 


4 8 15 


344 


80 5 


4 


481 


12 


17 16 


12 


13 7 9 


4 9 2 


345- 


80 10 





483 





'^ ^l 


i: 


^3 S 5 


4 9 7 


34^ 


80 14 


8 


484 


8 


17 18 


13 


'3 9 ' 


4 9 II 


347 


8019 


4 


485 


16 


t7 19 


14 


13 914 


4 9 15 


348 


81 4 





487 


4 


18 


14 


13 10 II 


4 10 3 


349 


81 8 


8 


488 


12 


18 Ij 15 


13 II 7 


4 10 h 


Sfo 


81 13 


4 


490 





18 2 


15 


13 12 \ 


4 10 12 


351 


81 18 





491 


8 


18 4 





13 13 b 


4 M 


352 


82 2 


8 


492 


16 


'^ ^ 


1 


13 13 12 


4 II 4 


35*3 


82 7 


4 


494 


4 


18 6 


I 


13 14 8 


4 II 8 


354 


82 12 





495 


12 


'S 7 


a 


13 15 5 


4 II 12 


355 


82 16 


8 


497 





18 8 


2 


13 i6 2 


4 12 I 


35Ö 


83 I 


4 


498 


8 


ï8 9 


3 


i3 16 14 


4 12 5 


357 


83 6 





499 


16 


18 IQ 


4 


13 17 II, 


4 12 9 


358 


83 10 


r 


501 


4 


18 II 


4 


13 18 7 


4 12 13 


359 


83 15 


4 


502 


12 


18 12 


5 


13 19 3 


4 13 I 


3Ö0 


84 





504 





18 13 


5 


14 c 


4 13 5 


3Ö1 


84 4 


8 


505 


S 


18 14 


6 


14 2 


4 13 9 


3Ö2 


84 9 


4 


5c6 


16 


r8 15 


7 


14 I 9 


4 13 i4 


3<53 


8414 


G 


508 


4 


r8 16 


7 


14 2 5 


4 14 2 


3Ö4 


8418 


8 


509 


12 


'l ^l 


8 


14 3 t 


4 14 6 


3Ö5 


85 3 


4 


511 





18 18 


8 


14 3 14 


4 14 i^ 


366 


85 8 





51a 


8 


(8 19 


9 


14 411 


4 ^4 T4 


3Ö7 


85 12 


8 


513 


16 


rp 


^' 


'4 5 7 


4 15 1 


368 


88 17 


4 


515 


4 


19 I 


10 


14 6 3 


4 15 6 


369 


86 a 





51Ó 


12 


19 2 


II 


14 7 


4 S15 U 


370 


86 ó 


8 


518 


•P 


ï9 3 


i^ 


14 7 12 


4 15 f 5* 


37? 


86 n 


^ 


5^ 


'& 


\9 A 


1% 


ï>4 8 ^ 


4 !J<^ 3 



VAN AMSTERDAM. 



a.%% 



LaH. 


Lasf, 


Last, 


Muddc. 


^ 


^^y^. 


Schepel 


t 372 


^»fi ^ 


gl. rt 


. gl. ft. p. 


gl. ft. p. 


gl. ft. p. 


86 ló 


520 j( 


5 19 5 12 


14 9 5I4 Jö 7l 


-: 373 


87 8 


522 . 


^ 19 ö 13 


14 10 2 


4 16 II 


374 


87 5 4 


523 t: 


i 19 7 14 


14 10 14 


4 16 15 


375 


87 10 


525 c 


: 19 8 14 


14 TI 11 


4 17 3 

4 17 8 


37Ö 


87 14 S 


52Ó . \ 


l 19 9 15 


14 12 7 


; 377 


87 19 4 


527 ie 


) 19 lo 15 


14 13 3 


4 «7 12 


378 


88 4 


529 i 


^ 19 «2 Ó 


14 14 


4 18 ö 


379 


88 8 8 


530 «2 


> 19 '3 ^ 


14 14 »^^ 


4 iB 4 


380 


88 13 4 


532 c 


3 19 '4 ï 


«4 i5 9 


4 18 8 


381 


88 i8 


533 ^ 


^ t9 15 2 


14 lö 5 


4 18 12 


382 


89 2 8 


534 te 


^ 19 10 2 


14 17 2 


4 '9 1 


383 


89 7 4 


53<^ A 


M9 '7 3 


14 17 i^' 


4 19 5 


384 


Sq ia 


537 «2 


19 18 4 


14 lé II 


4 19 P 


^ll 


89 16 8 


539 c 


19 19 4 


f4 lp 7 


4 19 «^ 


386 


90 I 4 


540 8 


:o 5 


15 3 


5 1 


387 


90 6 


541 1^1 


20 I .5 


if t c 


505 


388 


90 10 8' 


543 A 


20 2 


if t 12 


5 9 


389 


90 if 4 


544 t2 


20 3 7 


ï5 fe 9 


5 14 


390 


91 c 


54Ö c 


20 4 l 


'i S 5 


5 I 5 


391 


91 4 8 


547 S 


20 6 8 


15 4 2 


5 I "^ 


39^ 


91 9 A 


548 lö 


^5 414 


5 t 10 


393 


^^ ^S ? 


550 4 


20 7 9 
ao 8 9 


15 7 


5 I 14 


394 


91 18 8 


551 .12 


5 a a 


39J 


92 3 4 


553 '0 


20 9 10 


15 7 3 
^5 B 


526 


39Ö 


92 8 


554 'S 


2!0 10 II 


5 2 11 


397 


92 12 8 


555 i'ö 


20 u II 15- 8 I2I 


5 2 l!5 


398 


92 17 4 


557 q 


2J0 I2;i2 «5 9 9 


5 3 fc 


399 


93 2 


558 ^ 1.2120 13 ti^l 


15 10 5 


5 3 fr 


400 


93 6 8 }6q o'2lo I14 113] 


^5 U 35 3 ikl 


i:^ It 


'.l-.l<'M i Ji. .. 


^i r^ 


• • 1 ' t 




:o ■ 4-.1 






ii «1 " 


, . . 


; 


• i 




M iL 






f', ; t • 




ül -!i 




' ■ . 


1 


• 1 


' ''t 


if 'ii.Ut 


I 




P 


> 





Je' 



S .T 



ne 



^St 



KOOPHANDEL 



pe Zetting van het Roggen-brood is als volgt. 





(l. pen. 




33 


ft. 
20 


E: 
4 




ft. pen. 




176 


ft. 
18 


7 


o 


\6' 4 




7 


4 




37 


22 


4 




16 b 




ifco 


14 




7 


8 




41 


18 


4 




16 12 




184 


10 




7 


12 




45 


14 


4 




17 




188 


6 




8 







49 


!0 


4 




^7 4 




192 


2 




8 


4 




5-3 


6 


4 




17 8 




195 


26 




8 


8 




57 


2 


4 




17 Ï2 




199 


22 




8 


12 




6o 


26 


4 




18 




203 


18 




9 


O 




64 


22 


4 




18 4 




207 


14 




9 


4 




68 


18 


4 




18 8 




211 


10 




9 


8 




72 


14 


4 


«j 


18 |2 




QI5 


6 




9 


ia 




7Ö 


10 


4 


s 


f 9 b 


rt> 


219 


2 


o 


lO 


o 


1) 


80 


6 


4 


^ 


19 4 


& 


222 


2Ó 


lO 


4 




84 


2 


4 


^ 


19 8 


C 


226 


22 


CSJ 


10 


8 


'O 

ai 


87 


26 
i2 


4 


61 


19 12 


ai 


230 


18 




lO 


12 


*^ 


91 


4 


M 


20 


;/} 


234 


14 


c 

CS 


w 


O 


tn 

CS 

■«1 


9^ 


iB 


4 


c 

CS 


20 4 


CJ 


238 


10 


> 


1 1 


4 


-^ 


99 


M 


4 


> 


20 8 




242 


6 


o 


It 


8 


u 
u 


1Q3 


lo 


4 


r^. 


20 12 





246 


2 


O 


11 


12 


x: 


IQ7 


ö 


4 


2 


21 


f£S 


249 


26 


^ 


ia 


'o 


2 


II I 


2 


4 


xi 


•21 4 


2 
fli 


253 


22 




ia 


4 




114 


26 


4 


c 


21 8 


Sd 


257 


18 


OJ 


12 


8 


O 


118 


22 


4 



4> 


21 12 


0' 


261 


14 


i2 


12 


ia 


c 
t«0 


122 


18 


4 


05 


22 


c 
N 


265 


10 


< 


13 


'o 


v^ 


126 


u 


4 


< 


22 4 




269 


ö 




13 


4 




130 


10 


4 




22 8 




^73 


2 




13 


8 




134 


6 


4 




22 12 




276 


26 




13 


ia 




138. 


2 


4 




'23 




280 


22 




14 


b 




141 


26 


4 


* 


23 4 




^284 


18 




14 


4 




145 


22 


4 




23 81 




288 


H 




ï4 


8 




149 


18 


4 




23 lö 




292 


IQ 




14 


12 




153 


M 


4 




24 




296 


6 




15 


O 




157 


10 


4 




24 4 




300 


2 




if 


4 




161 


6 


4 




34 8 




303 


26 


, 


15" 


S 




165 


2 


4 




24 12 




307 


22 




15 


12 




168 


26 


4 




25 




311 


18 




lö 


9 




173 


22 


4 













4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 

4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 



'sLands 



VAN AMSTERDAM. 



«80 



'sLands Impost van de Rogge, met 4e Stads Acfc 
verhooginge, zoo als het heden ft^et. Rogge, 



Zak. gl. fl. p. 


Zak. gl. ft. p. 


Zak. 


ft. 


I I 9 o 


19 27 13 ï!2 


I 


3 


G 2 i8 4 


20 29 3 


. 2 


6 


3 4 7^ 


21 30 12 a 


3 


9 


4 5 i6 10 


22 32 14 


4 


12 


5 7 5 12 


23 '33 10 6 


5 


15 


6 8 15 o 


24 34 19 10 


<S 


18 


7' 10 4 o 


25 36 8 Ï2 


7 


21 


8 II 13 a 


26 37 18 


8 


24 


S^ 13 a 4 


27-39 7 Q 


9 


27 


10 14 ly 8 


28 40 i6 2 


10 


30 


II i5^ 10 


29 42 s 4 


II 


33 


12-17 5> 12 


30 43 14 8 


12 


3« 


13 18 ï8 14 


3ï 45 3 10 


13 


39 


14 20 8 2 


32 46 12 12 


14 


42 


'15 21 17 4 


33 48 I 14 


15 


45 


i^ 23 6 6 


34 49 " 3 


16 


48 


17 24 15 8 


35 .51 4 


17 


51 


ï8 26 4 10 


30 52. a .<ï 


i8 


54 


w ' . . 


f ■ft'I Gg • ( 


ï 





NB., Op ieder vcrcijzing komt voor \ Zegd 
^l^och 5 Huivers. 



H 



'sLands 



»H 



JKÖOPHANDEI, 



sLands Imp 


ost van de 


Tar 


we. 


met 


Tarwe. 


de verhooginge 


, zoo als het he- 


Stads Acc^ 




den ftaet. 








met het ar- 














men geld. 


Zzk. gl. ft. 


P- 


Zak. 


gl. 


ft. 


P- 


Zak. gl. ft. 


I a i8 


4 


'9 


55 


7 


10 


109 


rÖ 5 I<5 


10 


«0 


58 


6 





2 18 


S 8 15 





21 


61 


4 


4 


3 I 7 


4 " 13 


■2 


-22 


54 


2 


10 


4 I 16 


'■§ H " 


8 


^3 


67 





14 


5^5 


6 17 9 


i& 


24 


69 


19 


2 


6 2 14 


f 20 8 


3. 


25 


72 


17 


8 


7 3 3 


.8 23 6 


6 


36 


7S 


15 


12 


8 3 12 


'9 26 4 


10 


27 


78 


14 


2 


9 4 I 


io 29 3 





28 


81 


12 


6 


10 4 10 


II 32 I 


4 


29 


84 


10 


10 


II 4 19 


#ft 34 19 


10 


30 


87 


9 





I2 5 8 


13 3? 18 





-31 


90 


7 


4 


13 5 17 


14 40 16 


s. 


32 


93 


5 


lO 


14 6 6 


?5 43 14 


8 


33 


95 


4 


•0 


15 6 IS 


f6 46 12 


i^ 


34 


99 


2 


2 


16 7 4 


ï? 49 r" 


2 


35 


102 





8 


17 7 X3 


18 52 9 


^ 


36 


104 


18 


I2t 


18 8 2 



Het 



Van Amsterdam. as^ 



Het malen 


van 


Het 


malen van de 


de Rogg 


•e. 






Tarwe. 




2ak.gl.ft. 


Zak.gl.ft. 


2ak.gl 


ft. p. 


Zak. gift. p* 


I o 5 


19 


4 15 


1 


ó 


5 B 


19 


5 3 1!^ 


2 o 10 


20 


5 


2 





II 


20 


5^4 


3 O 15 


21 


5 5 


3 





16 6 


21 


5 1410 


410 


22 


5 10 


4 


I 


'I 14 


22 


602 


5 I 5 


23 


5 15 


5 


I 


7 6 


23 


6 5 10 


6 I 10 


24 


6 


6 


I 


12 12 


24 


6 lï 


7 I 15 


25 


6 5 


7 


I 


18 4 


25 


6 16 8 


820 


26 


6 10 


8 


2 


3 4 


26. 


720 


925 


27 


6ï5 


9 


2 


9 2 


27 


7 7 <J 


lo a 10 


28 


1 


lO 


2 


14 10 


28 


7 12 ï4 


ïi 2 15 


29 


7 5 


n 


3 


2, 


29 


7 18 6 


12 3 


So 


7 10 


ia 


3 


5 8 


30 


8 3 12 


13 3 5 


31 


7 15 


13 


3 


II 


3f 


8 9 4 


14 3 10 


32 


8 


Hv 


3 


16 8 


32 


8 13.12 


15 3 15 


33 


8 5 


15 


4 


1 14 


33 


902 


16 4 


34 


8 10 


; i<5 


4 


7 6 


34 


9 5 10^ 


17 4 5 


35 


8 15 


17 


4 


12 14 


35 


9 II 2 


18 4 10 


36 


9 


1 


4 


18 4 


3<J 


9 i5 & 



Het 



2t6 



KOOPHANDEE 



Het Malen van de Koekebakkers- 


Rogge. 


;^ak. 


gl. 


ft. 


P- 


Zak. 


gl. 


ft. p 


t 


o 


7 





19 


6 


II 14 


a 


o 


13 


^4 


20 


6 


18 12 


3 


I 


o 


14 


21 


7 


5 14 


4 


I 


7 


12 


22 


7 


12 10 


5 


I 


14 


12 


23 


7 


19 10 


6 


2 


I 


10 


24 


8 


6 8 


7 


2 


8 


10 


25 


8 


13 8 


8 


2 


i5 


8 


26 


9 


6 


9 


3 


2 


8 


27 


9 


7 6 


lO 


3 


9 


6 


28 


9 


14 4 


II 


3 


ï9 


6 


29 


ïö 


I 4 


14 


4 


3 


4 


30 


lö 


8 2 


n 


4 


lO 


4 


31 


10 


15 2 


14 


4 


17 


2 


32 


II 


2 


15 


5 


4 


2 


33 


II 


9 


i5 


5 


II 





34 


II 


ï5 14 


17 


5 


18 





35 


12 


2 14 


iS 


6 


5 


14 


36 


12 


9 12 



Van 



Van AMSTERDAM 



a§^ 



Van de Ronde Maet met de lode Verhooging. 



't Last. 



't Lést. 



Mostaer 
Koolzaet 
Lijnzaet 
Raepzaet 



t (39 ftJ 't J 

t ) c 



Mud. 
8 p. 



Tarw ] 
Hennipz f 
Erweten I 



24 ft.) 't Mud. 
12 p.S I ft. 



Dit bovenftaende doed voor inkomen , met de Tiende 
Verhooging, 16 ftuiv: en 8 pen. 



t Last. 't Mud. Stads Accijs en Armgeldt 

Tarw - - - I3§ ft* 

Rogge - • II ft- 

Garst •) 

Mout S 8 ft. 12 p. 

Boekweit 3 

Haver 6 ft. 8 p. 



\ 



Rogge. 1 

Garst. f 

Boekweit.] 

Boonen. >i6 ft. 8 p.< 10 p 

Haver. | 

Wieken. ) 

Spelt. J 

Dit elf ftuivers mer de Tiende 
Verhooging voor inkomen. 
Mout - - 12 ft. 6 p. 

En voor inkomen 8 ft. 4 p. 



NB. Alle gedeelten^ 
van een Last, bctaleii 
ten vollen aan den Ar- 
men. 



Kota. Alle Garsten- en Havergrutten , doen vaiï lii* 
komften 8 ft. 12 pen. de Zak, 

Op ^t, Korenmeeters-huisje wordt ontfangen i ft. per 
list voor den Armen , van 't navolgende : 

Koolzaet, Lijnzaet; Mostaertzaet , Raepzaet, Kennip- 
zaet. Boekweit, Erweten en Boonen. 

Als de Granen of zaden aankomen in kleine 
vaartuigen, het zij van binnenslands, of uit de 
kleine Oost, kunnen dezelven dikwijls uit die 
vaartuigen verkogt worden, egter is doorgaans 
ftoodig dat een gedeelte word overgefchoten in 
een èoornfchuit, om de lading te beredden, 
door een te fchiieten, of op een egaal gewigt 
te brengen ; maar de ladingen uit groote fchepen 
Ivorden, meest altijd, geheel gelost in koornlig- 
t^rs of fchuiten; die uit de Oostzee komen wor- 
den 



«88 K O O ï> H A N i> É t 

den geharpt, om dezelven van het ftroo 4er 
matten, of andere vuiligheden te zuiveren. Dit 
uitharpfel moet volgens de Keure van 1792 
aan de Koornbeurs verkogt worden, en bij (Èe. 
keur zijn ook eenige nieuwe fchikkingen ge- 
maakt om dieverijen voor te komen. 

Men tracht, als het moogl:yk is, de Granen 
of Zaden uit de vaartuigen , of, zoo als men 
het noemt, uit het water te verjcoopen, want de 
onkosten van dezelven op zolder te brengen zijn. 
vrn wat bezwarende en inzonderhied om ze daar 
èenigen tijd te bewaren. Behajven de zolderhuur 
en de onkosten van verfcliieten , óf omwerken ^ 
zoo vindt men dooi'gaans bij de weder afleve*' 
ring van Granen, die eenigen tijd op de zoldeïè 
gelegen hebben, vrij wat ondermaat en in het 
warme jaargetijde komt fomtijds in de Granen 
de \vitté worm, 'ivoif genoemd, die, door he€- 
aan elkander fpinnen der korrels, het gewigt 
verminderd, doch het geen zich bij de koude 
doorgaans weder hei*fteld; ook krijgt men fom- 
tijds de zwarte worm , klander genoemd, die de 
èraankorrels van binnen uitvreet en dus een 
groot bederf veroorzaakt en tot welkers uitdrijving 
nog geène voldoende middelen zifn uitgevonden; 
, Deze handel is aan vele veranderingen onder- 
hevig," en wel zoodanige dat men in den jare 

1699 voor het last witte Zeeuwfche Tarw be- 
taelde ƒ 560, dat in 1700 voor ƒ f240 gekogt 
wierd. Een last Rogge in 1699 ƒ 392 en \xi 

1700 ƒ 126. Een last Boekweit in 1699 ƒ s^a 
in 1700 ƒ 102. Een last Gerst in 1699 ƒ i7d 
iti 1700 ƒ ^o. Een last Haver in 1699 ƒ 12Q 
en \xi 1700 ƒ42. Het jaar 1 7^89 is deswegens 
pok bijzonder merkwaardig geweest , dewijl den 
8 Julij verkogt werd 128 % Roode bovenland* 

fche 



VAN AMSTERDAM. &^ 

fche Tarw voor.373 goudgulden en den 28 dito 
dezelfde Tarw voor 205 goudgulden , doch voor 
het einde van dat jaar rees dezelve weder tot ^^^ 
goudgulden. 

In het begin van 't jaar 1757 namen de Heeren 
Staten Generaal , uit hoofde van de toenmalige 
duurte der Granen, in overweging om den uit-- 
voer derzelven uit de Vereei;igde Provintien en 
het resfort van de Generaliteit te verbieden ; dan 
het gerugt hier van ter ooren gekomen zijnde 
van de Graanhandelaars in deze Stad, ontwier* 
pen zij daar tegen eene dedudie en hegten daar 
aan nog eenige bijzondere Aanmerkingen, welk 
een en ander zij aan Heeren Burgemeesteren van 
Amfterdam prefetiteerden , met verzoek dat Hun 
Ed. Gr. Achtbv de beide ftukkea, door derzel* 
ver Gedeputeerden , ter Staatsvergadering zouden 
doen inleveren,, ten einde dat verbod te voort- 
komen. DezeDèduélie en Aanmerkingen, wel* 
kers gewigtigen inhoud van zeer veel belang- 
voor dien Handelis , zijn te vinden in de Nederi* 
Jaarboeken van Februarij 1757. 

De Maten waar mede de Granen gemeten 
worden , zeer vérfchillende zijnde , en "op de bij- 
zondere plaetfen. ook onderfcheiden afgedeelt 
wordende , zuüeij wij zulks bij ijdere ftad nader 
aentoonen^' maer alhier doen volgen eene lijst 
van evenredigheid, tusfchen een Amflerdamsch 
JLast, en de bij ijders plaets aengewezen hoe- 
veelheid, in navolging van Krusens agtfte tafel 
van zijnen Contorist : waaromtrentaen te merken 
ilaet, dat de getallen agter het punctum der eer- 
fte gefield 10 dedige breuken zijn, dnt is in het 
eerlle voorbeeld, i2i,JJ Vat, en in het agtien- 
de , 88,5 Settiers, zoo dat een Last te Amfterdam 
qngevaei gelijk is, met te 

T /{keu 



ip 



.KOOPHANDEL 



Aken .{d^ i • . 

Abheville' ^xi^^i. 
Agen jvr -t : • 

Aigtiülon • 

Aire . :é"'Trsn '■\^;. -. :.i.::\.. . 

Albegeois -'. -^b li •">- >: •vil 2 ' 
Albij n jpm^2^i ri'^ ni r 

Alkmaer ''* '^^rcsioi/ 6-' 
Aiexandriad::.;: zs 1 y\*^t^^{) 

Algiers / --^K^'^xr;» r'i eiii£' 

Alicante riiir'^tftrr/.. •- j^bnc 

Altenburg x ;djV ::- i c -i>T . 
Amboife [.? ^rs^briifi^Vpd 

Amiens ru-i^ j.^b w-Onia n 

Ancona .^rsiP.A ii» élBii 

Annaberg :^i^ f -rv /üif^ri 
Antwerpen lu n^n/ 'j: r^^: . 
Apenrade •\r:'.'' Ttpimd 

Apulia 'iOiV/iO t'ij iiPyn .1 
ArchangeU\'^ ^^ktViWs :»*':dIIL'- 
Arensburg rr:^- hjï'':-. ^ •;• :;^-' ^ 

Arnhem 'i^-^r/ m^ji 'iisif^ 
Arnftad •r/.^ff^ ii^^jl^uJ 
Asfchaffenburgtor-, ?^->Tlq ^^^5?.^ 
Asperen • . •wfr^iTijyl f^n-/ gfr'; 
Attifche . ..:'^n^'\:: ^ 'vri' 
Aubeterre ^y' y^iJé ■ • - «^-'^' ^ - 
Audierne > ^ "iw • Jé^^r 
Augsburg ' ; ,' 'J:5i?f'- 

f ;\..-- . \.: ■ ■;^'';*^uOr> 

Auraij • . iJiii 



Vat 12 li»^^ 

Setciers 19 o2« 

Zak 33 30, 

Zak 41 o&. 

Razieres 28 98. 

Settiers 14 58. 

Scttiers 25 01» 

Zak 36 

Jlebebe ^<J^ sa 

. Quillots 17 'ó8r, 

Caffifes <^tu 

Tarries 146:1», 

Caffifes II 84; 

Barfellas 142 10; 

Schepels 20 7n 

Boisfeaux 206^77-. 

Mudden 1 '6 Ö3. 

:Seciie!»^:u:i88ooè 

' Rübbi^' . ro 'djrl 

'iSdbepels 4408^ 

' Vièrtelis^f^>if57><8y. 

;Tonnen ;^' aii i!^ 

;Tomoli 5^; 05* 

Zetwert 15 s» 

Last -.9.5n'0<è 

Sectiers > 49- * 

Mouwers ' '^ici :^*^ 

. Maten ::^M»($i:fl5C 

Maker o als^^^ 

Zafk ' c ^^^^Ï-5SÏ 

Medininöi^M74fr|^ 

Boisfeaux 05 -óÊi 

Ton"- • 'mj^^ ' 

Schaf •'■'^^'ö4, 

Metzen- l^^^3<-ik 

BoisfeauJÉ '76 '5: 



VANi AMSTERDAM. 



rtpi 



Auxone 
Avignon 

Azorifche Eilanden 
Barbejieux 
Barcelona • 

BafeL . * t 
Éaugmcij ; 

Mautzen , • > 
Baijonm -m-^K 

Hïük 

Beaucaire ^rf^A * 
Beaumont . ■ • 
Beauyais , wi 
Sellegarde jfi:^» 
Bergamo i'j/f^;,n&^ 
Bergerac ' vO 
Bergen op den ^oom 
Berg St, Vinox ' , 
Berlin 

Bern . . . . 
. ^ .:.v:^'.^ 

Bilboa Itjtöiv' 

Bologne r'^oi:t^^^ - 
'Bommel irüO 
Bommené ii^s^ 
Borken jivk*He2 
J^orwa . « • 

Bologne in Picardeije 
Bourbon Lancij 
Bourdeaux 
Bourret . ; 

Bronswijk #; 

• '.O 



Emines 7 15. 
. Boisfeaux Sï ^. 
Alquern 243 ; r. 
Boisfeaux 95 os. 
Qiiarteras 4a ^6. 
Zak 22 öi* 

Mines 60 xs. 
Schepels a6 6«. 
Zak 35 54- 

Conques 71 os, 
Settiers 48 
Zak 38 03* 

.Ton I $. 

Bichets 14 ^<V 
Staja 140 «<3k 
.Pipes s 44. 

Sisters 63 14^. 
Raziers 20 a 
Schepels ;56 49. 
Mud, sudvJ^.^v^ 

Fanegas 4JS <4^ 

Maker 15 04. 

.Boisfeaux 380,11. 

Corbe 39 su 

oJVludde 18 ót; 

Zak ;i 38 o^ 

.Viertel 16 é^ 

Schepels 26 3t, 

Settiers 16 «?» 

Boisfeaux 2 5.6 ^ «2» 

Boisfeaux 38 ©a* 

Zak 28 <^» 

Schepels 9 8> 

Hiraten 93 «4. 

Cartieres 28 c, 

Bre^ 



ipi 



KOOPHANDEL 



Breda • 

Bremen 

Bres f e • _ • 

Breslau • ; 

Brest • ;. < 

Briare • • 

Brugge i 

Brusfel , ■ . 

Bukkeburg '■ ■" i 

Budingcn '^*' --^f; « 

Buren •-»-;;* 

Buttbach '-\^m • 

Cadillac "'i\ ''■ • 

Calabria • _• / 

Calais • , 

Candia ;. 

Carcasfone • • 

Cïï/4^ m Monferrat 
Casfel . . 

€a5?e/ Jaloüx ' . *' 
Castelnaudari • 

Castelnau de Medoc 
Castelfarazen • 
Casfres • . « 

Chalons fur Saone 

Charrte 

Charolles 

Chateau Nevffur Loire 

Chemnitz • ,'' 

C/erfl(? ;,!]•■ 



Viertels 33 54. 

Schepels 4» os. 

Quartals 15 48. 

Schepels 41 7». 
Tomeaux 2 ". 

Carfes 209 m. 

Zak 40 tfi. 

Hoeden 17 51* 

Zak 25 oi. 

Himten 91 94. 
Achcendeel22 15. 

Mudden 21 ó4. 

Maker iJ 42. 

Zak 33 s<s- 

Fanegas 5 1 5. 

Cartes 100 *5. 

Tomoli 57 5. 

Settiers 17 54. 

Charges 19 02. 

Settiers 35 o^. 

Pacchi 1 1 97. 

Viertel 20 45. 

Metzen 527 4. 

Zak 35 2ï. 

Settiers 41 ^4- 

Quart: üp 71. 

Zak 28 33. 

Settiers 55 36. 

Boisf: 95 oö. 

Bich: 15 85» 

Boisf: 152 12. 

Boisf: 120 4<5* 

Boisf: 133 ". 

Schepel 19 5?. 

Zak 34 52. 

Mal ter 16 as. 
Ca» 



< 



VAN AMSTERDAM. 



395 



CMentz 


Malter 


18 28, 


Cüburg 


Simmer 


34 «5. 


Colburg , ■ , 


Schepels 


58 7^. 


Coldits , • 


Schepels 


3Ö 74. 


Concarnau • * ^ 


Ton 


2 II. 


Condom • * • 


Zak 


41 08. 


Conftantinopolen • • 


Kisloz 


83 ^ 


Coppenhagen 


Tonnen 


20 9?n. 


Corbi% . ^ 


Setters 


69 ^^ 


Corfu 


Moggi 


29 21* 


Corfica ^ . 


Staj4 


i2^9 ^3. 


' 


Baccini 


355 38. 


Cosne . ■ , 


Boisfeaux 


180 74. 


Crem 


Zak 


30 43. 


Creutznach 


Malter 


20 05. 


Cyprus . ' . 


Medimnos 


! 39 97. 


JDienemarken 


• Tonnen 


20 97. 


Spaens Zout en Steen- 






kolen 


Tonnen 


17 17. 




Schip © 


IB7 35. 


Dantzig 


Schepels 


60 


Darmjiad 


Malter 


29 13. 


Dekkendorp. 


S^haf 


3 -ö. 




Vierling. 


12 04. 


Delf 


Hoeden 


2 72. 




Zak 


29 02. 




Achtendeel 87 09* 


Belitz . : •, - 


Schepels 


54 o«f. 


Deventer . • 


Mudden 


36 03. 


J)feppe . . . 


Mines 


28 5«. 


Dixmuiden 


Raziers 


50 53. 


Donawerth • . 


Schaf 


7 <»»♦ 




Meezen 


is6 4<$. 


Dordrecht * , •, 


Hoeden 


3 




Zak 


24 o«. 


Dresden 


. Schepels 


27 i. 


T 3 




2)m«* 



294 



KOOPHANDEL 



Dueshurg * 


Mouwers 


12 02. 


Duinen • • 


Zak 


33 ^'' 


Duinkerque - ' 






Watermaet; i^ 


Razieres 


18 


Landmaet • ■ 


Razieres 


20 ar 


Eckernförde 


Tonnen 


21 6, 


Eddïït • • ■ • 


Mudde 


27 ' 


Eglifau 


Mutc ' 


3ï 95. 


Eilenburg 


Schepels 


45 09. 


Eifenach . 


Vierrel 


29 94. 


Eislehen • • 


Schepels 


40 34. 


Elbing • • 


Last 


i 


Etnden • • 


Ton 


15 4r; 




Verps 


61 ö. 


Enkhuizen ■■ . 


MuJde 


52 02; 




Zak 


44 04. 


£ngé/^ 


Quarters 


10 au 




Bushels 


81 69. 


En5 


Merzen 


78 5. 


Epftein 


Malter 


30 07» 


Erfurt 


Schepels 


51 88. 


Erpach . 


Malter 


20 94. 


Efchwege 


Viertel 


20 44. 


Eidermaet in Haver 


Ton 


22 


Eiderjlad • • 


Ton 


22 


Felsberg . . . 


Viertel 


16 36. 


Femem ..^^z-.;:/ , 


Schepels 


77 5^ 


Ferrara ^t^; >^s . 


Stari 


96 55- 


Flensburg t'^'"'.' 


Ton 


21 30. 


Florence 


Staja 


123 *3. 


Frankfurt aen de Mein 


Malter 


27 02. 


Freyberg 


Schepels 


26 95* 


Friedberg in de iVett 


Malter 


12 aö. 


Fredriksfiad in Sleeswyk . 


Ton 


23 «8. 


Fritzlar • 


Viertel 


19 a4« 


Fronfac • • • 


Zak 


28 5*. 

FuL^ 



VAN AMSTERDAM. 



2P5 



Fulda 


Malter 


Gaillac . . . 


Setiers 


Qeisfmar . . *— 


Viertel 


Celnhaufen . .- -^ iL • ' , 


Agrend 


Geneve . 3 ''qi , 


Coupes 


Gent , ^'o-jil/C^ -, 


Halfters 


Gewtt« . <'o^:i;os^>^ 


Mncs 


Gergeau -: >; r\Jt , ' , 


Mines • 


G^en. ;ro?ifM ^ 


Carfes 


Giesfen ^Jirr;-t , 


Malter 


Giffhorn ^ïi^lf IsJJiïb 


Himten 


Gimort :\ ■ ' , . 


Zak * 


G/Mi^/?^i .- . 


Ton 


Görlitz . . 


Schepels 


Goe5 . . . 


Zak 


Gorinchem . * • 


Mudde 


Goslar • . - . 


Himten 


GcM^« . • . . 


Zak - 


Qrebenou . . • , • 


Malter * - 


Grebenjlein . . », '' . 


Viertel 


Creifswalde • . . 


Schepels 


Grenada . 'v , 


Zak 


Gre^i . t^ , 


Ton 


r/i 


Werps 


Grfive/mgen^i^i^'ïH 


Raziers 


Grimma • ^^ • ' • 


Schepels 


Grizdes C^ • . * 


Zak 


GrowïVige» 'i'^U^M . - . 


Mudden^ 


Gro^feto . 


Moggia ^ 


Grünherg in Hesfen < • : 


Maltet»:jc-. 


Malter 


Gudfnsber'i"'^''^'\ * • ^ 


Vier&l: f 


Gimièlheim ' .• ' ^^ . 


Mnlter 


Ha&9slehen ^^ .- . -• 


^^Tóhfil^nfni 


Hetlhron ' .i^, . 


Malter 


jFfo/^^ flfin i^e &7e •• . ^ 


Scnepél$;' 


'Hamburg ^ 


Last 



T4 



17 =9. 

2T oi, 
22 93. 

37 57. 

5Ö 04. 

25 OJ. 

66 55. 

182 47. 

J2 78. 

83 07. 

20 oi« 

2Q 4. 

20 07. 

40 03. 

79 38- 

*VJ5^ 34. 

20 45. 

74 ^• 
30 03. 

,5 a<J. 

28 «5. 

29 71. 

33 «3. 

5 V. 

ïb 47. 

27 95' 

2^ Ö0. 

K'il ar. 
9 ör. 

36 f4. 
O ^* 



«9^ 



K O O P H A N D EL 



Hamburg • « 


Zak 


13 Si- 




Schepel 


27 <«>* 




Vat 


55 st^* 


, 


Himten : 


110 8. 




Spint 


443 <^ 




Kalkton 


18 46* 


- •: r Zeezoutton 


15 5«- 


Hamelburg 


Malter 


17 Ol. 


Hanau ! • 


• Malter 


25 9*' 


Hanover • 


Himten 


93 85. 


drittel Metzen 


281 5. 


Harderwyk • 


Mudde 


1^9 8«» 


Haerlem • • 


. Zak 


38 05. 


Harlingm 


Mudde 


33 03. 


Haf^lau, en Hafeldorp 


. Ton 


22 15. 




Himten 


88 öa: 


Havre de Grace 


Boisfeaux 84 374 


Heidelberg 


Malter 


28 3^. 


Heilbron , 


Malter 


^6 48. 


Helmershaufen 


Viertel 


20 44. 


Hennebond • • 


Tonneaux 1 S9. 


Hersfeld 


• Viertel 


17 17. 


Hertogenbosch • 


• Mouwers 


1 20 5!U 


Heusden * • 


Mudde 


17 20. 


^.Hildesheim 


Himten 


112 ^ 


^^JSirschhorn , • 


Malter 


26 4* 


"'i HQ(ygftraten 


Viertel 


34 40, 


fhhen Sdlm « 


Malter 


12, 4^ 


^Botfiein 




.. ■; . •' ■ 


.- Voretelflke Maet 


, Tonnen 


24 <^ 


.- 


Sqhepels 


73 8^* 


ts- Jonker Maec 


, Tonnen 
Hiijiten 


2» 


X Koninglijke Maet 


Tonnen 
, Himten 


>i|3 «^ 
94 liS. 




Vfertelf 





VAN AMSTERDAM 



S.S7 



Honfleur 


Boisfeaux 


74 4. 


Hoorn 


Zak 


44 o3. 


Huil . ,_.---^r 


Quart: 


II a. 


Hu/en • * • ■• • 


Ton 


19 94. 


Ingolftad .'-^"^'\U ^ 


Schaf 


2 38. 


Ierland , ^^ . 


Quarters 


lO 31. 


jfoodfche . • 


Letech 


20 44* 


; ' ' ' 


Epha 


I02 lö. 




Seah 


306 4«. 




Gomor 


102 54 




Cab I 


838 31. 


JCeizerdautertf . . 


Maker 


24 18. 


Kiel I'r;>?r •• . . 


Ton 


24 62. 


■ 


Schepels 


73 «4. 


Koningsher gen^^.u Nieuwe Schepels 


56I 


rjto Oude Schepels 


60 


Koppenhagen 


Ton 


20 SKS. 


Spaen^ch Zout en 




' 


Steenkolen 


Ton 


17 V. 


,' . •"'. 


Schip fS 


137 35. 


Kampen • 


Mudden 


24 9t. 


Keulen • ,- • . ^ , 


Malcer 


18 


Kuilenburg . ' 


Mudden 


21 OU 


Krautheim 


M alter 


15 14- 


Ladenburg • 


Malcer 


28 34. 


J^aland ■■"Z . 


Ton 


21 93* 


Langenfaltza ; • . • 


Schepels 


67 94. 


Lankon • . 


Ton 


I fO. 


Lnuenburg . ^ 


Zak 


17 08. 


Lautereck • : • 


Mal ter 


22 ox« 


havaur , ♦ . • 


Settiers 


21 01. 


itecri . ... • . 


Ton 


15 ti<k 


..i^ o?rjFr';rjinp'ft. 


(Verps 


61 od» 


Leef dam . ^- « ^ 


«Mudden 


17 »ö. 


Leipzig ^ i,. •- 


Schepels 


21 


Xff^«tt'«>'^^»^'ni[s3 o . 


• MuAlen 


S3 03. 


•-üiii'ti * 5 




Ui. 



^9» K;p O P H A N Die L 



Leiden . . Zak 

Liebau^ Tarw , Rogge, Garst, Loop 

i^rten , Haver , Mout , 

Lijnzaad , . Jon 

.öoMaar 45 l^oop en i2\ Ton 
Haan gelijk met een Am- 
fterdamfcbe Last 

Libourne .^ .-: , Zak 

JLich . ;;;:'•:« . 

Liebenau in Hes/en 

Lents 

Lion . • . 

Lippe (^Graeffchap^ , 

JLisfabon • 



Liyorno 






Lowen . . 

Londón 

.Landmaet 
^Watermaet . 
Lucca • :• 
J^uckau -'''é^[ 
I^obben 4» •/; ; 

Lubeck ^ ' 

Roggenmaet 
Moutmaec 
Havermaet .. 
JUumhurg 

%uik • ? 

Mac on 

Madera (Eiland^ 
Magdenhurg ,^/. 
Malaga -i. 



44 03, 
48 
60 
24 



35 c3. 



Agtendeel 30 40. 
Vier tel 20 44. 
Metzen 22 8. 
Anées 15 21. 
Schepels 68 sr. 
Alquerns2i7 ^* 
^oijos 3 «4. 

Sacca 41 08. 
Staja 123 «3. 
Mudden 27 
Quarters 10 ai. 
Bushels 81 69. 
Bushels 65 3$. 
Staja 119 08. 
Schepels 20 67. 
Schepels 20 67. 

Schepels 87 34. 

Schepels 74 91*1 

Schepels 74 ss. 

Schepels 46 89. 

Himcen 93 84* 

Settiers 97 os» 

Asnées 11 4». 
Alquieres26o 31. 

Schepels 56 ?^ 

Fanegas 58 14* 

Salme . 10 s»<5. 



VAN AMSTERDAM. 



«S^ 



Manfredonia 


Manheim 


Mantua 


Maran • • 


Maremma di Siena • 


Marfeüle . • • 


Mas d^ Agenois • • 


Mastricht 


Meintz . ; 


Major ea i.:#.'J « ' 


Mechelen • T «^ • 


Meckeknhurg •! « 


Meisfen . . Stads 


Amt 


Melfungen • ; 


Memel ' . a • 


Mer genthal •; - , • 


Merfeburg . 


Middelburg . • 


Milanx) • - • 


Miltenberg d-^Z 


Modena , . . , 


Moisfac . 'f 


Montauban • * • 


Mmtvoort 


Montpellier . ' . 


Montreuil . • 


Morlaix • ... • 



Mosbach aan de Necker • 

Mulhaufen 

Munchen • Schaf, of 



Carré i ss. 

Malter 28 33* 

Stari . 83 82. 

Ton . 2 «• 

Moggi 5 46» 

Charges iS 4<?. 
Zak 36 55* 

Settiers 128 «a. 
Malter 30 psw 
Quart: 43 39* 
Viertel 34 5a, 
Schepels 68 47. 
Schepels 27 «, 
Schepels 28 ss^ 
Viertel 16 $6. 
Schepels 60 28, 
Malter 15 ^4. 
Schepels 16 73, 
Heinzen 33 4s. 
Zak 41 54. 

Moggi 21 08. 
Staja 168 <%♦ 
Starelli 337 4. 
Malter 19 «2. 
Staja 41 54* 

Zak 30 os* 

Zak 30 42* 

Settiers 13 $7. 
Mudden 21 <»• 
Settiers 57 <«• 
Emines 114 09» 
Boisfeaux34i 54. 
Ton 2 

Boisfeaux 55 n. 
Malt. 23 59. 
Viertel S7 ^r^ 
Schepel 8 o^ 
Mwi- 



3oa 



KOOPHANDEL 



Munden 

Munnikkendam • 

Munzenberg 
Muiden 

Nancy 

Nantes 

Napels 

Narbmne 

Naerden . • 

Nerva 

Naumburg . - • 

Nekkar Gemund 
Nekkars Elz 
Negrepelisfe . 

Negroponte 

Nerac 

Nermouftier (^ Eiland j 

Neuburg 

Nevers 

Nieuw Kasteel 

Nidda 

Nieuwpoort 

Nymegen 

Nizza 

Nordhaujen 

Neurenberg 

Numburg 

Opper-Rosbach 

Oefel ( Eiland) 



Malter 


l8 8S. 


Mudden 


27 


Maker 


13 42. 


Mudden 


21 97, 


Zak 


44 03'. 


Reales 


15 23. 


Cartes 


60 91. 


Ton 


2 4. 


Settiers 


20 37. 


Carri 


I 59. 


Touioli 


57 s* 


Settiers 


39 ^^• 


Mudden 


22 o<5. 


Zak 


44 «3. 


Ton 


18 


Schepels 


37 rs. 


Maker 


28 34. 


Maker 


23 63. 


Settiers 


12 


Zak 


24 


Kislos 


96 


Zak 


33 35. 


Ton 


2 


Schaf 


2 öi. 


Metzen 


62 77. 


Boisf: 


J52 31. 


Quarters 


lo 21. 


Mal tere 


10 89. 


Raziers 


17 54. 


Mouwers 


21 77. 


Staja 


75 ^ 


Schepel 


67 84. 


Summer 


8 77. 


Achtel: 


41 35- 


Malter 


12 ^^ 


Last 


Ó 97 



01. 



VAN AMSTERDAM 



301 



Oldenhurg aen de Hunte . 


Oppenheim 


• 


• 


Orleans 




• • 


OJchatz 


• 


• 


Osnabrugge 




• • 


Ostende 


i 


• o 


Oostvriesland 


>J» 


* ■> •o 


Oudewater 


.^ 


• • 


Parys * 


; ff 


• 1 • » 


i'' o w 




^ii^fgöiao' 


Haver * 


T. 


• 


Pasfau r-:ii 


m 


« • 


1 t: f 
Patrasfo i 


IfhX 




. 


'T 


• 


Pegau 


■■ 


• '. • 


Periguex 


v' b 


• 


Pernau 


er 
, } 


• r. 


Lilnzaed 


,1 


* 


Perfien 


.'1 


• % • ^ 


Pümont 


H 


• <» 


Pirna -v» 


..a 


• ^. • 


Plauen ^ ns 


'XV 


•» 6 


Plesfa 


-1 


• • 


Polen 


• 


• e 


Pont VAhhé 




» •• 


Port Louis 


k 


• 


Porto 




aluO . » 


Praeg 


• 


• • 



Op het Land 

Puglia *][ • ^i^^ 

Purmer end ^ ^ 

Querfurt . -^ . 



wü-i 



Tonnen i6 38. 

Malter 26 ir;. 

Muids 7 öi. 

Schepels. 25 ^4» 
Himten • loi f*- 

Razieres 16 62, 

Last I «• 

Mudden 21 

Muids I ^ 

Settiers 19 02, 
Boisfeaux22 8.5i 

Sepuers 9 su 

Schaf 1 52» 

Zesling 9 ii 

Scara 35 si 

Bachels 97 59. 

Schepels 34 ai* 

Boisfeaux 95 oi^ 

Ton 23 04. 

Loof 4<5 o«. 

Ton 2Ó 34. 

Artabas 44 7/. 

Sacca 27 42. 

-Schepels 26 «»» 

Schepels 18 92* 

Viertel 19 s4. 

Last o 9^ 

Ton >. 2 

Ton I 5r 
Alqueijresi77 ^j, 

Strich 30 gj. 
Viertel 123 cp 

Strich 31 p^ 

Tomoli S7 oi. 

Mudden 27 

Schepels S$ u. 



302 



KOOPHANDEL 



Quiberon 

y^imper- Corintin 

Qumperlay 

Rabastens 

Ravenna * 

Realmont • 

Realville 

Redon . * 

Regensburg 

Rendsberg' 



Koninglyke 



Rennes 

Reole 

Reval 

Rheinfels 

Rhenen 

Riberac 

Riga 

Rimeni ■ 
Rinteln 
Roane 
Roebelle : 

Rochlitz 
Rome 



^uo 



•o*: 






Roomfche ♦ . r . Oude 
Romagne # 

Rozenthal in Hesfen 
Rostock .,.'<[ - . 

Rothenbutg -aan de Fulda , 
Rotterdam . .^ » 



Ton 


-!É0 


Ton 


2 


Ton 


I 55. 


Settiers 


I6 8. 


Rubi 


lO 48. 


Settiers 


22 89. 


Zak 


25 ». 


Ton ^ 


' I i>7. 


Schaf 


2 ^7. 


Metzen 


88 89. 


maet 




Ton 


23 54. 


Himten 


94 15. 


Ton 


2 04. 


Zak 


So 04. 


Ton 


24 66. 


Mal ter 


15 58. 


Mudde 


20 01. 


Boisfeaux 


95 0». 


Loof 


44 77. 


Ton 


22 39, 


Rubi 


10 48. 


Malter 


17 45. 


Boisieaux 


152 »2. 


Ton 


2 11. 


Boisfeaux 88 tu 


Schepels 


27 «• 


Rubbi 


10 <5<5. 


Quarte . 
Modii 


42 «5. 


322 «2. 


Stari 


3^ ar. 


Malter 


7 94. 


Schepels 


82 52. 


Viertel 


16 S4. 


Hoeden 


2 72. 


Zak 


28 59. 



Bof. 



VAN AMSTERDAM. 



3o§ 



Rotterdam 


» 


Rouaen 


' 




Aiü/i lid : 


Roijan 


n_ - • , 


Roermonde ' 


■^^/i , 


Rusland 


;1 . 




jiT) ojTifrB 


Rysfel V 


•rio»^ ^cnkïi 


Sabbaburg ' 


oiQ ii. . 


St. Brieux 


3Q ilo4 . 


St. Gilles 


^f9 ■. • 


St. Goar 




St. Jean de Lauhe 


St. ^Malo 


• "^ 


Sf* Michael 


(£j7flHi) . 


St. Omer 


• t 


St. Petersburg 


St. Sebastiaen . • 


St. Valerij 


■■,• •. 


Surdinien ^ 

Saumur '^; 


::jjV/ . 


.siV . , 


Schafhaufcn 


:-!-2; 


Schaumburg 




Schiedam 


fc" ' *■ • 


•••: .j ^r ?.i 


^iao^i [>nf?wl 


Sieem^k 


'MZ^fi ?bjR3§ 


Sthleujin^en 


:f!3?^ 


Schmalkalden 


'^ , 


Schoonhoven 


/ 'S 


Schotten 


4' ■^- • 


Schotland 


>l^.\ . 


Sthotjjg '-X 


^^'O Tarw 


.^'i ?$.r;.'fei'jij3ü3 Garften 


^T 





Agtendeele87 <^ 

Muids I fk 

Settiers 16 30. 

Mines 32 59. 
Boisfeaux 1 30 ^ 
Qaartieres 29 

Schepels 08 o^ 

Zetwert 14 i>^ 
ZetwerickiiS «3» 

Rafieres 4I os. 

Vier cel 20 44. 

Ton I 90. 

Charges 40 «* 

•Maker 15 li 

'Emines 6 sf*» 

T<»n 2 it; 

Alquieres 240 37* 

Ralieres 22 sa. 

Zetwert 14 » 
Zetwedck 1 1 8 4 

Hanegas 48 5». 

SectierS' 19 i 

Starelli 59 «• 

Settiers 19 f 

Mutt 31 94. 

Himten 90 ' 

Zak 28 9% 

Achtend. 87 ©i 

Ton 22 aa. 

Malter 13 31. 

Viertel 2q m. 

Mudden 2i-l;' 

Maker 16 '4^ 

Quarters 10 ad. 

Firlots 80 95. 

Firlots 55^^' 
Schwarm 



3^4 



KOOPHANDEL 



Schwarzach 
Sweden 



Seville 
Sicilië 



Smirna 
Sontra 
SpangenUrg 
Spanje 



Speijer 
Steenbergen 
Stettin 
Stickhufen 

Stolberg 

Stolpen 

Straelfond 

Straetsburg 

Strauhing ■ 

Sulty 
Swolle 
Talïemond 
Taras£on 
"tarragon j 



Zout 



Graen 

Mout 

en Kalk 



Salme 

Salme 

Tomoli 

ïomoli 



Land 
Scads 



Maker 23.Ji. 

Ton 19 ^5. 

Ton 17 70, 

Ton 16 77. 

Ton J 8 74. 

Kappar 636 9^. 

Kajinen 1 1 14 '5. 

Fan<;p,as 51 0/»- 

Grosf 8 « 

Gener tq ^ö. 

Grosf J40 ^t' 

Gener I76.«?; 

Quillots 83 .^j 

Viertel I7 5»* 

Viertel j 6 ,30^ 

F^negas 5' .^*? 
Celeniines6i2 .^ 
Ou^rtiIl:245l .<^j 

Maker 26 *• 

Viertel 35 °'- 

Schepels 5^ ^^' 

Ton 15 ''^• 

Werps 61 oö. 

Vier cel 63 ^* 

Schepels 16 ^\ 

Schepels . 74 9^- 

Ton %^ ^: 

Sesters 154 34- 

Sisters 159 23. 

Schaff 3 "^• 

Vierling 64 ^' 

pufes ig2^s^; 

Z1I5 2^ <«• 

Zak 31 <^ï^' 

Charges 5 1 *'*• 

Settiers 5^ ^' 
Tq 



VAN AMSTERDAM. 



305 



Tolen . . . 


Zak 


37 S2. 


Tarveer . •. 


Zak 


39 04. 


Tiel i . * 4 


kudden 


21 


Tüuningen . . i 


Ton 


24 


Tondern . é 


Ton 


18 74* 


Tongres 


Mudden 


15 


Torgau i . i 


Schepels 


44 i2« 


Turnhout • • 


Viertels 


34 7U 


jTorwu; 


Bichets 


II 8i>. 


Tortofa . 4 ^ 


Quartos 


32 iö. 


Toscane . 4 , 


Moggia 


5 47» 


Toulon '• . ,• 


Charges 


6 34* 




ÏEmines 


28 534 


Touloufe i * , 


Settiers 


26 03* 


Tournon • * a 


Zak 


39 ** 


Tbwrs . . k 


Boisfeaux 


:27i 3t. 


Treffurt 


Viertel 


27 79^ 


Treptau . . , 


.Schepels 


58 7X^ 


rritfst • - . 


Stara 


39 39. 


Tripolij in Barbarijen .i 


Caffifes 


9 lU 


"» 


Tiberi 


178 71. 


TimïV . 4. i 


Caffia^s 


8.W 


Turm i 


Sacci 


25 3». 




Scaja 


76 IS. 




Mine 


152 SI* 


Tvfeehruggen 4 .. 


Malcer 


15 50. 


LT/w . . -4vl 


^Imij 


12 70. 


• 


Mictlen 


50 TT* 


./ 


• Metzen 


304 71. 


Ulrichjlein JJl 


Malcer 


Jo 47. 


Umftad ♦ 


Malter 


26 <S8, 


Ucrecht . . . • 


Mudden 


25 03. 


Frtc/jfl 


Viertel 


18 05. 


Valencia • 


Caffifes 


14 58. 




Barfelias 


^75 s». 


VaUnciennes 


Nijturs 


40 «a. 


V. V 




KilfJ* 



30^ 



KOOPllANDËt 



Vannes . . 


Ton 


I sA. 


Venetië • ; 


Staja 


36 


Venlo • . 4 


Mouwers 


21 <Ï2. 


Verdunt i : i 


Bichets 


15 "♦ 


Verona • . ; 


Menelli 


79 ^5. 


Vere . ; . .* 


Zak 


39 ^♦* 


Vianen 


Mudde 


20 


ViUemur 


Zak 


29 71. 


Vïlleneuve d' Agenois 


Boisieaux 


35 «'^ 


Vilshofen * 


Schaf 


3 


Viisfingen 


Zak 


40 »5i 


Waldkappel 


Viertel 


16 34. 


JVanffied 


Viertet 


10 44. 


fVeilburg 


Agtel: 
Schepels 


26 31. 


Weimar . . ^ 


32 7?. 


Weisfenfelds ': 


Schepels 


16 85. 


Weiningerode . * 


Schepels 


54 ^ 


JVefep . . . 


Mudde 


23 02. 


* 


Zak 


44 04. 


IVetter 


Mal ter 


7 PJ» 


IVetzUir 


Maker 


12 4ö> 


fVeenen 


Math 


I 3?. 


. xi 


Metzen 


41 <^3. 


.- ■ - • 


Viertel 


166 43. 


Wimpffen * - 


Maker 


23 59. 


WincheUeir • . 


Bushei 


82 7U 


ïFindau even als te Lihau 






Wiraerthur 


Viertel 


120 Ö2# 


Haver 


Viertel 


105 ^* 


Wisfhaden 


Maker 


30 09, 


fVismar . ' . 


Schepels 


76 25. 


JVügenfiein . ♦ 


Maker 


13 44. 


Wittenherg ^ 4 


Schepels 


55 "• 


Wit^enhaufen • 


Viertel 


17 sa. 


Wolfh^gm 


Viertel 


20 45 


Wolgast 


Schepels 


7^ 


•j i 




fVor-^ 



Van AMSTERDAM. 



S07 



iTorkum . • 


Zak 


23 


Worms i 


Malter 


27 95. 


Wurtemherg . * 


Schepels 


18 77. 


Wurtzen . * 


Schepels 


41 3$. 


Wijk te Duerftede 


Mudde 


20 


Tarmouth *, • 


Quarters 


11 rpk 


ICsfelftein 


Mudden 


20 


Zante • . 


Bazzille 


82 ,5. 


Zelle 4 • * 


Schepels 


9 39* 




Himten 


93 85. 


Ziegenhain 


Viertel 


21 85. 


Zieren!) erg . k 


Viertel 


ao 44. 


Zierikzee i 


Zak 


3? 57. 


ZwrzV^ i é 


Mutt 


35 ^<5' 




Viertel 


141 14* 


Zout 


Viertel 


126 83. 


Zwickau . • 


Schepels 


43 so. 


Zwingenberg • • - 


Malter 


23 59. 



Alle deze evenredigheden moesten, bij goede 
meting ten tijde der affcheping van Granen, en 
des ontfangst op de ontlosplaetSj aldus door de on- 
dervinding bevestigt worden ; dog men vind daer 
omtrent dikwijls eenig klein verfchil, door toe- 
vallige oorzaken voortgebracht, het zij dat de 
maten gefchud of niet gefchud, behoorlijk af- 
geftreken zijn of niet, en meer diergelijken. 

^ GTS TE KAPITTEL. 

Van de openbare Verkoopingen 
DER Goederen. 

Behalven den dagelijkichen koop en verkoop 
uit de hand^ waer van wij hier na handelen zul- 
len, worden 'er zeer vele goederen bij openbare 
V 2 jftf/- 



3ö3 KOOPHANDEL 

yeillng verkogt. het welk men ook noemt, yerkóai 
pingen in 't bekken^ om datijdere Koop, Lot, óf 
Kaveling den Kooper door eenen flag op een 
koperen bekken word toegewezen. 

Deze worden wederom önderfcHeiden in vrij-, 
mllige yerkoopingtn en verkoGpingen bij executie. 
De eerllc zijn die, welke een Koopman onge- 
dwongen doet. De tweede gefchie.den op von- 
Dis van den Rechter. Beiden worden op eener- 
lei w^ze gehouden, lïiet dit óndeifcheid, dat, 
tot voor den verkoop toe, de eigenaer in het 
eerfte geval volkomen meester blijft om alle ver- 
anderingen te maken die hem goed dunken ; daer 
integendeel in het tweede geval de goederen, 
ten overftaen van Heeren Schepenen , zonder op- 
houden worden verkogt, ten ware de reden det 
executie voor dien tijd werd weggenomen. 
,. Tot het houden eener openbare willige vefr 
kooping moet men een of meer gezworen Make- 
teers gebruiken. Deze móeten, alvorens eenige 
billiettcn te laten aenplakken^ van alle goederen 
waer van geen tranfporten gepasfeert, of de 40^^^ 
8o"^« of andere penningen betaeld worden," re- 
quest aan Heeren Burgemeesteren inleveren, dat 
altoos gunftig word toegeftaen. Vervolgens ,WQr4 
dfc verkooping bij opentlijke aengeplakte billiet- 
ten bekent ge;maekt,.en in, de?ielve plaets, tijd^ 
de foort en hoeveelheid der koopmanfchappen, 
en het verdere nóodige a'engéwê^cn. Voor, welk 
aenplakken aen een daer toe van ftads wegen 
aengefteld perfoon, volgens de Ordonnantie Van 
den S4 Jimuarij 171 1. betaeld moet worden , als 
\^lgt: 
Yoor ipo . heele vpis billietten en daèr pnder 2 : o 

lóo^ halve vels ^ — ■ én d^r onder 150 

50' beèle vefs eü daer onder 1 10 ó 

^o halve vels ■■■ en daer onder i : o 

Voor 



VAN AMSTERDAM. 30? 

Voor as heele vels billietten en daer onder i 2 

is halve vels en daer onder - : 1$ 

lo heele vels en daer onder *t (luk - : a 

lo halve vels - — en daer onder *c ftuk - ; i 
Buiten den Stads aenplakker mag niemand 
cenige billietten in de ftad aenplakken ,ook niet 
«ffcheuren, op e^ne boete van zes gulden. 
Hier van zijn alleen uitgezondert de billietten op 
en van 't Stadshuis wege , die op de Beurs, Koom- 
Beurs , van de Illuftre Schole , en van de Godshuizen. 
Wanneer 'er geen onderfcheid in de qualiteit 
der 'goederen is, zoo bepaelt men alleen uit 
hötv^tl quantiteït ijder kaveling zal beftaen , dog 
is daer verfchilin, dan word ijder kaveling big- 
zonderlijk afgezet, genummert, en veeltijds no- 
titien hiervan gedrukt, waardoor men dan, op 
de dagen ter bezichtiging gefield, de qualiteit 
en de tauxatie , die men bij zich zelfs op de waer- 
de maekt , achter ieder nummer zetten kan. 

De tijden 9 waerqp de verkoopingen gehouden moe- 
ten worden:, zijn bepaeld , van wat natuur de 
koopmanfchappen ook zijn, van den 14 Maart 
tot !2i September di^s avonds ten zes uren, 
en in den overigen tijd des jaers met het op- 
houden van de Boomklok. Van Wijnen, Bran- 
dewijnen, en Azijnen, van den eerften Oélo- 
ber tot den laetften September, ten zes uuren 
precies. Van Houtwaren, van den eerften Ofto 
ber tot den eerften Maert 's namiddags ten twee, 
en van den eerften Maart tot den eerften Oc- 
tober ten drie uuren. Omtrent de?e laetfte 
heeft ook eene beurt-orde der openbare vei- 
Hngen plaets, beftaende hoofdzakelijk hier in, 
dat iedere veiling telkens de volgende reize 
een beurt vroeger zal gehouden worden, als 
dezelve de voorgaande reize was gehouden 
geweeist, ^^itgezondert wanneer zoodanig eene 
•^" : ' V 3 vei- 



310 KOOPHANDEL 

veiling de eerfte was geweest, wordende de- 
zelve als dan op den volgenden yeüdag, de 
laatfte, zonder eenige uitzondering. " 

De plaetfen» alwaer de verkoopingeti gehouden, 
mrden^ zijn , het oude Heeren Logement^ op de 
i*luweele Burgwal. Hier worden meest geveilt 
vaste Goederen, Imboedels, Schilderijen, Rari- 
teiten, Naturalia, Oostindifche Goederen, Lij- 
waten en Stoffen. 

Het nieuwezijds Heeren Logement op de Haer- 
lemmerdijk. Schepen en Scheepsportien, Zout^ 
Hennep, 01ij,Traen, Baerden, Teer, Granen^ 
Tabak, enz. 

De Keizers Kroon ^ in de Kalverftraet. Wij- 
nen, Brandewijnen, Azijnen, Manufaduren, 
Linnen, Kanten, Imboedels, Schilderijen, enz. 

In de Brakke Grond^ in de Nes. Drooge- 
rijen, Verwerijen, Kruidenierijen , Vette Wa^ 
ren. Pelterijen, Glas, Ijzerwerk, Kramerij, 
Papier^ Tabak, en andere waaren. 

In dê witte Zwaan ^ op den Nieuwendijk. Bal- 
ken, Timmer- en ander Hout, Sparren, Mas-. 
ten, enz. 

In de Koheniers Doele^ in de Doelenflraet. 
Paerlen, Diamanten, en Edelgefteentens , ook 
Imboedels. 

In de Munt, bij deii Reguliers-Toren op den 
Cingel. Hier worden bijna gelijkfoortige Goe- 
deren als in de Kolveniers Doele geveilt. 

In den Burgt , in de Dijkftraet. Allerlei foor- 
ten van Tabak, of eenige andere goederen.. 

In den witten Molen ^ op den Cingel. Allerlei 
Papier- Konst, Schilderijen, enz. 

Bij alle verkoopingen, die gelijktijdig en op. 
eene plaets moeten gefchieden, word de rang 
in orde gevolgt, die bij het inleveren van re- 

ques- 



VAN AMSTERDAM 311 

queste, of hetaenflaen dqr billiëttcn heeft pkets 
gehad, of wel word zulks door loting bellist. 

De wijze waar op de openbare verkoopingen ge- 
houden worden '^ deze: Na dat de koopers ver-^ 
gadert zijn, begeeft zich de afilager opzijn 
plaets, de afjlag genaemd; zijnde eene verhe-» 
venheid van waer hij alle de Koopers zien, en 
van deze gezien worden kan. De Makelaars 
vervoegen zich naest hem, ook is 'er een hun^» 
ner, of een ander perfoon de de plokpennin* 
gen, waer van wij ftraks fpreken zullen, heeft 
en uitdeelt. De afïlager heeft een koperen bek- 
ken, op het welk hij met een ftokje, dat aen 
het eene eind^ rond is, flaet, en is 'er wat tQ 
veel gedruis, zoo roept hij ^eeft gehoor. Ver- 
volgens worden voorgelezen de goederen , en 
de voonyaerden op. walken die ftaen verkogt 
te worden, en hier naer moet zich ijder Koo» 
per richten , het zij hij die hebbe gehoort of niet. 

Dit gefchied zijnde , veilt hij Kaveling numero. 
Een^ en vmegt waf mag die gelden, ofwie fieU'er 
in? waer op ijder mag bie^n zoo veel hij wil^» 
welk bod dikwijls, verfcheiden malen vetietert, 
dat is verhoogt word. Is 'er niemand die bied, 
zoo ftelt hij zelf in , de Koopers worden lusti- 
ger en dat in den beginnen geen geld waerdig 
fcheen , raekt dikwerf tot goeden prijze aen den 
man. Ziet ^e Afilager dat het laetfte bod niet 
hooger te brengen is, zoo geeft hij een flag 
op het bekketi, en de plokpenning is ten be- 
hoeve van den bieder. 

'Dqzq. plokpenningen zijn zekere ftukken gelds, 
als Gulden, Daelders, fomtijds twee Gulden, 
Rijksdaelders, enz. naer de waerdije der geveil* 
dQ Goederen. 

Bij alle openbare verkoopingen moet ook een 
V 4 Se- 



312 KOOPHANDEL 

Secretaris, of Klerk ter Secretarije tegenwoordig 
zijn ; die van alles naeuwkeurig aenteekening 
moet houden; aen dezen en den afllager ftaet 
ook het beflisfen van alle verfthillen , en zij kun-^ 
jienin geval van twijfeling den koop aen deze, 
of een ander toewijzen. 

De meeste aldus geveilde Goederen worden 
bij den op/lag^ dat is aen den meestbiedenden 
verkogt. £enige, als Imboedels, Huiscieraden , 
enz. worden bij den afllag verkogt, dat is, aen 
hem die het hoogfte mijnt. Andere, als daer 
zijn vaste Goederen, Wijn, Brandewijn, worden, 
eerst bit den op/lag 2ien den meestbiedenden ger 
veilt, die dan den Plokpenning trekt, waer na 
ijder koop nog etris in /lag] gefieU ^ en bij den af- 
flag voor de tweedemael finael verkogt word. 
Hier door blijft hij die de plokpenning gctrok-t 
ken heeft niet altijd kooper, want hem die hoo- 
ger mijnt, word de koop toegewezen, komt 'er 
geen zulken hoogcr bieder op, blijft hij die de 
Plokpenning getrokken heeft Kooper, 

Een verkooper ziende, b^ het opveilen der; 
eerfte kaveling , dat zijne koopmanfohappen den 
begeerden prijs niet kunnen halen^, zal veeltijds 
den verderen verkoop ftremmen, de Goederen 
ophouden , en betere gelegenheid afwagteri. Doch ^ 
ziet hij dat hem redelijke prijzen geboden wor- 
den, zoo gaet hij kaveling voor kaveling met 
veilen voort. 

De openbare verkoopingen worden fomtij ds ge- 
heel opgefchort , wanneer de goederen voor den 
bepaelden tijd uit de hand verkogt zijn; ofuit- 
gefteld, om toevallige oorzaken , waer van men 
dan gemeenlijk in vde Couranten berigt geeft. 1 

Na dat de veiling afgeloopen is, collationeren 
de Mak^laers, de Koopman ,* en andere belang 

h?b-, 



VAN AMSTERDAM. 313 

hebbende, hunne gemaekte Notitien met die dea 
afflagers. 

Den volgenden morgen moeten de koopers aen- 
vang maken met hunne gekogte partijen te ont- 
vangen. 

De Kanlingen beftaen niet altijd iiit eene 
gelijke hoeveelheid koopmanfchappen , maer» 
zijn, of door de wetten of door het gebruik be-. 
paelt, te weten: 

Van Wijnen en Brandewijnen^ volgens Ordon- 
nantie van den 16 Januari] 1700, in wel meer- 
der maer geen minder quantiteit als: 

Twee Vat of 8 Oxhoofden witten of rooden 
Franfchen Wijn, waer van het Plokgeld zal 
zijn twee gulden. 

Twee Oxhoofden Frontignac Wijn. Plokgeld 
een gulden. 

Een ftuk of twee toelasten Rijnfchen of Moe- 
zel Wijn. Plokgeld twee gulden. 

Twee Toelasten Rijnfchen Bleekert. Plok- 
geld twee gulden. 

Twee Booten of Pijpen van ieder foort, zoo 
witten als rooden §paenfchen en Italiaenfchen 
Wijn. Plokgeld een gulden. 

'Vier Oxhoofden, of twee Booten of Pijpen ,v 
of zes Amen van iedere foort, zoo Franfchen, 
Rijnfchen , Spaenfchen en Inlandfchen Azijn. 
Plokgeld een gulden. 

Een ftuk houdende boven de 50 Viertels, en 
50 of minder Viertels, twee ftukken te geHjk. 
Plokgeld een guldón tien ftuivers. 

Twee Oxhoofden , en zoo naer advenant : zoo 
Franfchen , Rijnfchen , Spaenfchen en Italiaenfchen 
Brandewijn. Plokgeld een gulden tien ftuivers. 

Vier Amea of 8 halve Amen , Rijnfche of 

Korenbrandewijn; dog de Korenbrandewijn hier 

' V5 t© 



314 KOOPHANDEL 

|e lande gemaekt, bij het Vat. Plokgeld een 
gulden* 

Van Thet , volgens keure van den 31 Janua- 
rij 1749. niet minder als ü Heele, of 4 Halve y 
of 8 Quarten , of 10 Agtfte Kisten ; behalveq 
dat de laetfte kaveling het restant mag zijn, op 
eene boete van 50 gulden. Omtrent de Quarti 
^n Agtfte Kisten overtreed men dit nu en aan , 
en men betaelt de boete. 

Van Papier^ volgens Keure van den a6 Janu- 
arij 1737- Agt a tien Riem Imperiael. Vijf- 
tien Riem Roijael. Tien Riem fuper Roijael. 
Dertig Riem groot Mediaen. Twintig Riem fijn; 
Oliphants. Veertig Riem klijn Mediaen. ' Veer- 
tig Riem groot Postpapier. En van alle andere 
foorten hóe genaemt, vijftig Riemen in een ka- 
veling; wel meerder maer niet minder, zijnde 
iiochthans hier van uitgezondeit die Papieren 
welke fpruiteri uit Boedels van fteif huizen, 
fcheidingen van Negotie of Executie. De boe * 
te tegen deze Ordonnantie is hondert gulden. 

Van Hoeden y 'volgens Keure van 28 Januari). 
^771. ijdere jé^op beste Castoor- of Bever-hoQ* 
^en, 2j douzijn. 

sde fbort halve Castoor, van ƒ 8 2,^1 't ftuk, 

3 douzijn. 

^de foojt ftoffe Hoeden, van ƒ 7 a 8 't fluk, 

4 douzijn, 

4de foort ftoife Hoeden, van ƒ 5 a 6 't ft uk, 

5 douzijn. 

5de foort - idem - van ƒ4 a 5 't ftufc, 

6 douzijn. 

6de foort - idem - van ƒ 3 a 4't ftuk, 

7 douzijn. 

7de foort - idera - van ƒ 2* a 3 't ftuk , 

8 douz^'n. 

Ode 



VAN AMSTERDAM. Si5 

8de foort - j^em -r van/ ija 12 't ftuk, 
10 douzijn. 

De Negerhoedeii t^ - - - - 20 douzijn. 

En wanneer eene zoo groote quantitqit van 
hoeden niet in de yerkooping is gebracht, zal 
nochthans ijder koop moeten worden geforteerc 
dat dezelve. / 75 bedrage , ten zij het de laet- 
fte koop zij , die zoo veel niet konde rende-^ 
ren , of ten zij 'er maer ééne koop ware , en dat 
die geen ƒ 75 konde bedragen. ? 

Bij eene Keure van 26 Januari] 1730, word 
bepaeld een Kaveling; 

Zijden en half Zijden Stoffen^ op twee Stukken._ 

Wollen Stoffen^ drie Stukken. 

Baeijen , Karfaeijen en Flenellen.^ vier Stukke^, 

iö:^^«x, twee Stukken. 

Linten y Kanten^ Kramerij\ enz. voor de waeiv, 
de van/ 50. 

Oosundifche Stoffen^ volgens keure van d^n^s 
Januarij 1734. 

Bij 10 Stukjes van / ïo ijder*. S. Stukjes vaq. 

ƒ loa 20.^ 'j i/l .t 

4 Stukjes van ƒ 2a tot f %$. ü, Stukjes 

van/ 50 a 70. 

I Stuk van 70 en daerboven. oo« 

Qouchenüle :, zijde ^ enz. volgens ufantie bij' de 
Bael. Indigo y een Vaetje, twee Kasfen, i of a 
Cerroenen. Veper^ 10 Balen. Koffij^ twee of 
meer Vaten of Balen. Suiker , twee Vaten ot^ 
Kasfen. 'Pruimen^ twee hèele of vier halve 
Stukken. ii 

Volgens Keure van den 26 Januarij 1737 ra(> 
gen geene verkopingen worden aengelegt van 
nieuw gemaekte Spiegels , Spiegelglazen of Spie* 
gelblakers, ten zij die fterfhuizen of infolvente 
boedels aengaen, of dat zij voortkomen van iemand 

«e 



3i6 KOOPHANDEL 

die uit de nering wil fcheiden; zoo is het ook 
met de Oostindifche Stoffen, en wanneer de- 
ze laetfte onbefchadigt of önverkogt te rug 
komen. 

Bij extraft uit het 12de Memoriael, in dato 
C3 December 1763. hebben Burgemeesters ver- 
klaert, dat alle koopen voor verkogt gehouden 
zullen worden , van welke een Makelaer, die als 
verkooper voor zijn Meester bij 't billiet be- 
kent llaet, zich als kooper opgeeft, ten ware 
hij uiterlijk den vojgenden vöpmiiddag voor 
IC uren op zijn Makelaers eed, ter Secretaiijö 
verklaerde dat die koopen niet door hem gekogt, 
inaer voor den Verkooper opgehouden waren. 
Deze refolutie is hier om genomen, wijl fomtijds 
verkogte koopen verzwegen wierden , tot nadeel 
van het Almoesfeniers Weeshuis, hetwelk van 
alle verkogte koopmanfchappen een half ^r cent. 
geniet, en derhalven worden wijders de Make- 
laers gelast den beloop der verkogte goedereq 
opregtlijk aen de Afllagers of Vendumeesters op 
te geven. De eerfle ftads Klerken ontfaiigen 
deze belasting, verantwoorden het aen de Re- 
genten van het huis, en genieten twee j&êr cent 
voor hunne moeite. 

Op eenén dag mogen niet meer dan vijf en 
twintig huizen geveilt worden, en bij het koo- 
pen van dezelve moet de Kooper borg flellen 
ten genoegen van den Verkooper, op ftraffe van 
gevangenis in het rasphuis. Dit gefchied onx dat 
al van ouds vele gemene lieden op openbare ve^ 
Jcoopingen boven hun vermogen boden, om de 
Plokpenningen meester te worden, in de hoop 
dat hun de huizen in ilag zouden worden afgè- 
mijnt, het welk niet gefchiedende , bleven zij 
aen den koop hangen, en buiten fta^t zijnde om' 

"} het 



VAN AMSTERDAM. 317 

tiet gekogte te ontfangen en betalen, bevond 
^ich de Verkooper misleid. Zulke onvermogen- 
de Myners noemt men hier ter ftede Schapen^ 
en zij. worden, wanneer hun onvermogen blijkt, 
door de aenwezènden deerlijk uitgejouwd en be- 
fchimpt. 

Het Rantzoen of de wynkoop van de Huizen éit 
Erven, die bij openbare veiling, vrijwiUig of bij 
executie verkogt worden, word voor het gelag ge- 
noten door den Kastelijn ten wiens huize de ver- 
Kooping gefchied, en door Kooper en Verkooper 
ieder yoor de helft gedragen ; welk rantfoen den 
15 Januarij, i685,.naer het beloop van den koop- 
prijs geregelt is; aldus \s het rantfoen van eeii 
Perceel vaa 

^.600 Guld. en daer onder 6 halve Rijksdaelder^ 

1200 8 

1800 — " 12 — — » 

2400 • 16— ; — ■ — 



— • 20 

5000 — -" ^ ■ ^4 

^000 ~ — " 30 

I2000 ' — ' 36 

18000 • 40 

1^4000 • '■^ — ' 44 

30000 — — ^ 50 

36000 of hooger — — • 60 



De tranfporten van Schepen en Scheepsportien 
moeten voor Notaris en getuigen gedaen wor- 
den, na het betalen van den 4ollen penning. 

Wanneer de verkoopingen gefchieden om con- 
tant y word daer door verftaen zes weken na den 
verkoopdag en als zoodanig worden ook aen- 
gemerkt de jverkoppingen met eenige maenden 



^S KOÖPliANDEli 

kcèat. Wil de Verkóoper echter terflond bij 
de levering betaeld zijn, dient hij zulks vooraf 
in de veilings conditien te verklaren. 

De levering der verkogte goederen begint 
Jnet den volgenden dag, ten ware de Verkoo- 
per deswegens infchiklijkbeid gebruikt. De fus- 
ten met vloeibare waren moeten van wegen de- 
zen laetften vo/, en de andere behoorlijk toege- 
flagen gelevert worden. Indien 'er na het op- 
vullen der Vaten een restant wannemaet of, 
zoo men het noemt, eert kant overfchiet ^ behoort 
zulks gemeenlijk tot de laetfte kaveKng,en dat res- 
tant word op nieuw geroeidt, indien de goederen 
van dien aert zijn, of de quantiteit, die op zulk 
een fust is, word ten voordeele van- den Koo- 
per niet te hoog getauxeert. 

Goederen welke bij het gewigt verkogt wor- 
den moet men op de waeg leveren; maer wan-^ 
neer de verkogte partijen te groot zijn, kan de 
Verkóoper een balans met fchalen en gewicht, 
Pikkel gtmtmt^ van degroote waeg ontbieden, 
die voor zijn huis of pakhuis doen Hellen, en 
op dezelve de goederen , door eenen beëedigden 
ilads weger van de groote waeg , doen wegen , en 
door de gewone waegdragers doen bearbeiden. 

De verkoopingen, zoo openbare als uit de 
hand, gefchieden ^hier bij het gewigt, maet, 
ituk, of eene zekere quantiteit ftukken voor 
een last, fchok, groot -hondert, of diergelijke 
hoegrootheid gerekent. Het gewigt waer mede 
gTOve waren gewogen worden, noemt men Jm- 
Jierdamsch waeggewigt , zijnde 40 of 4a azen op ijder 
pond zwaerder dan httTroys gewigt, zoo genaenit 
naer de ftad Troyes in Champagne, alwaer men 
van ouds met zwaer gewigt en zeer nauwkeu- 
rig plag te wegen , derhalven maken 1256 fö van 

dit 



Van AMSTERDAM. it^, 

dit waeggewigt 257 ® Troijs. Het Luiks of 
Brabands gewigt^ dat vijf ten hondert ligter is 
als het Amfterdams 5 mag volgens Keure van 
het jaer 1630 alleen door de Spijkerkoopeis ge- 
bruikt worden, waerbij naderhand het getwijnd 
Garen en de Kammen gekomen zijn* Ook mag 
Couchenille, Quikzilver, en Zijde in 't gros, 
met Brabands . gewigi y dat even zwaer als het 
Luiksch is, gewogen worden. 

Van dit Amfterdamsch waeggewigt houd een 
Sckijipond^ Centenaer, 20 Lijsponden, 37J Steen, 
of 300 Ponden. 

Een Centenaer houd 6\ Lijs ©, I2| Steen of 
100 ®. 

Een Lyspond houd 15 t^, en een Steen 8 ^* 

Een /'ö/^ö? houd 2 Mark, 16 Oneen, 32 Loot^ 
128 Dragmaes, en is 10280 Azen Troys zwaer* 

Een Mark houd 8 Oneen, 16 Loot, 64 Drag- 
maes, of 160 Engels. 

Een Once houd 2 Loot, of 8 Dragmaes of 
20 Engels. 

Een Loot houd 4 Dragmaes, of 10 Engels* 

Een Dragma houd 25 Engels. 

Volgens Krusens vijfde Tafel, zijn de tta-^ 
volgende getallen of hoeveelheid gewigts , on- 
derling gelijk, welke, meest geheele, getallen 
door hem bevonden zijn het naeuwfte over een 
te komen met 800 fö Hambutgsch gewigt, en 
die wij aldus overnemen, zonder tot een rond 
getal in Amfterdamsch gewigt te brengen, om 
de breuken , -die uit zoodanige reduftie zouden 
Ipruiten, te ontgaen^ Dus Jevereu. 

Amfterdams ^ Waeggewigt . 784 © 

^; ^ Troijs g-^wigt . 7^7i^ 

- ;:/^:. Apotheker gewigt 1050 fil 

Aken 



Sao 



K O OPHANDEL 



'Aken 

Ac hem ofAachin 

Aix « i 

Aleppo 
van 720 dramirié 
700 — — *— 
680 ■■ ■ ■ 

600 

400 — — ^- 

Alexandria 



Algiers « 

AUcame 

Altona é 

Amherg 

Ancona • i 

Anfpach l 

Antwerpen l 

, Apotheker gewigt 



m 82f* 

Catti 403J. 

m 94>^. 

Rotoli 170. 

175- 

180- 

204^ 

Ok 3o(Si 

Drammen 122384. 

Zauri Rotoli 410] 



Zaidino 
Forforc 
Mine 
Rotoli 
Groote 08; 
Kleine fê 



640* 
909. 

513* 

717. 

747- 
iiLi. 

800. 

646^ 

II54- 

760^ 

B24. 



Dnitfche ^ 1082. 

Engelfche fê 1038^ 
Fransch van 16 Once fê 792, 
Fransch van 12 Once fê 1055 



Archangei 

Arfchot 

Augsburg 

durkh 



Hanoverfche 

Hollandfche 

Sweedfche 



Zware ^ 

ügte. ® 

Huis gewigt ^ 

Waeg ® 



^ 1062» 
® 1050^ 
® 1087. 

m 947^ 
824. 
789. 
820. 
780. 
709. 

Avig- 



VAN AMSTERDAMs 



Z2t 



'/tvignon 


^ 9% 


Bamberg 


, . fê 798. 


Barcelona 


«8 1254^ 


Barletta 


Pesfa grosfo * « 458. 


Bqfd 


; ..;*:. ^ 792- 


Basjano 


i-^X . . ; : « 1135. 


Batavia 


; Catti 656e 


Bautzen 


. • • m 894. 


Bayome 


. • • . . ® 792, 


Bavreuth 


; ^ 749^ 


Bergamo 


, : Ligte ^ 1189e 


, 


Zware ^ 475. 


Bergen in Noorwegen . . . ® *7764 


Bergen op den Zoom , . . . fê 815. 


Berlyn 


* .. . i ® 8274 


Bern 


. * * i ® 745i 


^etelfague 


:. « 4i8iL' 


^^eyersdorf 


• • , ! i ^ 760* 


Befiers 


• * . ♦ , r i ^ 792* 


Bilbao 


^ • . è , • : i ® 792* 




£t|>oJ Yzer gewigt ® 841. 


Bifenzona 


.1 . . . ^ 792i 


Bologne 


é , • 'i 4 fê 1070. 


Bolzano 


.• . ^ 773* 


Bordeaux 


i .. . « 78& 


Brunswyk 


: © 830. 


Bremen 


♦ - • . . « 777* 


Brescia 


• * - . ® 1184» 


Breslau 


i . i , • ^ 9564 


Brugge 
Brusfel 


i ♦ . ^ 824* 


. .. i . fê 824* 


Budisfin 


^ • . ® 894» 


Cadix 


. • . . . f^ 841^ 


Cairo 


. . . . Minas 6504 




Rotoli 897. 


Calais 


.: 2ware n 760. 


- t*U 


X Ca- 



gü2 KOOPHANDEL 




Calais 


Ligte ^ 


926. 


Calenberg 


d é ^ 


796. 


Calicut 


Seijras 


I4i'8. 


Camentz * « 


fê 


«32- 


Canarifche Eilanden 


© 


843- 


Candia 


Zware Rotoli 


73^- 




Ligte Rotoli 


II33- 


Cantori • • 


. . « 


646. 


Capua • é 


t» 


1366. 


Carthagena 


« 


84Ï. 


Casfel .' ' 


. , « 


1224^ 


CasUlie » 


« 


841. 


Chamlerij 


t8 


903- 


CJiina 


Catti 


646. 


Chur 


^ ® 


745* 


€iyita Vecchia . 


. m 


113^* 


Coburg 


« 


T6o^ 


Como 


m •• W 


1 249^ 


Conftans 


© 


821^ 


Confiantinopolen 


. Ok 


3051-' 




Lodra of Rotoli 


694. 


Córfu 


18 


949* 


Corfica 


« 


II 25. 


Courtraij ^ 


® 


885- 


Costnitz 


» 


821. 


Cracau 


. , ^ « 


957- 


Cremona 


ffi 


1182.^ 


Culmbach 


© 


749«^ 


Cijprus 


Rotoli 


163. 


Denemarken 


ffi 


776. 


Damascus ^ 


Rotoli 


216. 


Dantfig 


® 


890. 


Delf 


» 


784- 


Deventer 


• • » W 


824* 


Dieppe 


® 


784. 


DinkelfpuU 


fö 


79 ï. 
Dmr 



VAN AMSTERDAM. $^ 

bixmuiden • • . ©por. 

Dordrecht . . . ® 784. 

Douyres ; • • ® 860. 

Dr es den • * • ♦ ffi 830. 

Dublin • • . -• f? 854. 

Dunkerque . ♦ . «888. 

Edenburg • • • ® 788. 

JEger • é • • ® 6a8, 

£/èf«g . ^ é «912. 

JÈm^ew - • . . . t? 7 80. 

Engeland . Troijs • ® 1038. 

Avoir du Poid « 854. 

firfttff . é . «821. 

jEr/flWg ^ ^ . . « 760. 

Falmouth ;.:V/'J^ bfc« . 4 H 854.- 

Fano r .^'i^-'^'k i « 11^3. 

Ferrara — ^ . . . « 1x42* 

jFez . — • - • . Rotoli 824. 

Flensbiirg # u. • ® 8o2, 

Florence . • • * ® uo8* 

Forli . . é . ® II77» 

Frankfurt aen de Mein 

Centner gewigt « 761. 
Pond - gewigt « 830^ 

Franckfurt aen de Oder . « 827. 

Fransch . Poid de Mare « 792. 

Apotekers gewigt « 1055, 

Freyberg ^ * • • ® 722; 

Gaeifl . . • • «1314. 

Gallipoly • • • Rotoli i^s7* 

Gefrees • • • « 749, 

Geldern . ^ • • ® 83^, 

Geneve • • • Groote ffi 704. 

Kleine « 844. 

GcMtta • . Tol gewigt Ror. 712. 

Kas gewigt Rot^ 784» 
X 2 iHfÉ* 



ZH KOOPHANDEL 


Genua * 


Cantara • Rot. 799. 




Zwaer Schaelgewigt ® 1129. 




Ligt Schaelgewigt t8 1200. 


Gent 


fö 824. 


Gibralter 


® 829* 


Gorlitz • 


« 894. 


Goldkronach 


® 747* 


Gothenburg 


Viólualie gewigt ^ 911. 




Yzer fê II39' 


Grenada 


Zware ® 77<^- 




Ligte ® 872. 


Groningen 


é • . ^ 792. 


Guinea 


Rot; 956. 


'sHage 


© 784. 


Hamburg 


Handel gewigt i® 800. 




Keuls ^ 829. 


Hanover 


Handel ® 796. 






Haerburg 


® 796. 


Haerlem 


® 784. 


Hasffurt 


^ 760. 


Havre de Grace 


«^ 73a- 


Hertogenbosch 


fê 831. 


Heidelberg 


® 768. 


Hildesheim 


* . fê 830; 


Hof 


Groote ® 6o8. 




Kleine m 676. 




Kramers gewigt ^ 76a. 


Hollandsch 


Zwaer ^ 784. 




Troijs — fè 787;. 




Apotheker ^ 1050. 


Huil 


f^ 810. 


Japan 
Java 


Catti' 657^ 


r • • Catti 647* 


Jeroslau . 


. . • © 960.' 


Ierland 


Avoir da Poid ^ 712. 




Kam- 



VAN AMSTERDAM. 



325 



Rampen . . . ♦ ^ 

Keulen • • • • ^ 

Kiel y . . . ® 

Kitzingen • * . • ® 

Koningsbergen Nieuw Berlqns gewigt ^ 

Oud ffi 

Koppenhagen , • . ^ 

Koromandel • , 



Krems 

Lacedemonie 

Lauban 

Leipzig 



Leiden 

Liebau 

Lindau 

f^intz 

Lyons 

Lisfabon 
Livorno 
Lob au 
Löwen 
London 



Lorient 
Lublin 
Lucca , 

Lucern 
Lubeck 
Lun^nburg 
Luik 



824. 
829, 

813 
760, 
827. 
1019. 
fÊ 776 
Bis 283 
Paloins 11319 
. m 684 
Rot 



•r~..».. -^ *> 



oiai 



^57' 

770. 
830. 
860. 
890. 
824^ 
938. 
844- 
684* 

9I2« 

843* 

844* 

1130- 

830. 

824- 

Avoir du Poid ® 854» 
Konings gewigt ® S^gl* 

Trog-* « 1038. 

}■ • ® 792. 

% ö 973« 
•Handels gewigt W 1041 



Vleeschhouwer gewigt të 

Handels .— © 

Berg — — © 
Stael — © 



Seads gewigt ® 
.Zijde -^ . fS 



«v<- 






Zyde . 



35ft 



« 



iiói* 
776. 

8o2. 

796. 

8i6. 



$i<S! 



KOOPHANDEt 



Madera 


^ fl^ 889. 


Madras 


• Bis: 273f. 


Madrid • ^ 


• ♦ ffi 841. 


Maagdenburg 


ffi 827, 


Mahon • 


*• © 871* 


Majorka 


© 922. 


Mailabaerfche Kust 


^ Bis 282^* 


^alacca * * 


Catti 569*. 


. . «841. 


Malta • f 


Rot: 502{. 


Manheim * • 


^ 7«3- 


Mantua 


® IJ77* 


Marfeille 


« 965* 


Masja 


fi^ iïli. 


Mafulipatan 


Seijros i393« 


Mekka en Medina 


Rot: 837, 


Mechelen 


. . ' . © 824, 


Meisfen 


/ . . ffi 82K 


Memel 


® 938. 


Memmingen 


m 757. 


Mes/ma . van 


[ ia Once . © 1220. 




30 Rotoli 488. 




33 Rotoli 443J. 


Middelburg 


fê 828* 


Müaen • . . 


Pefo Sotille © 1182, 




Pefo Grosfo® 506^. 


Min&rca • 


; Groote ® 323I. 




Kleine © 97!» 


Mocca . i 


Maons 292I. 


Modena • 


i . © 1203. 


Monac(k ji 


^ 1170. 


Af0W5 • • 


® 830- 


Montpellier , 


« 95^» 


Morea • ♦ 


Handel gewigt fl 970. 


.•::.: 


Zgden — - — « 77^- 


•■jt ^- '- -• 


Ok 323l- 


ifoflatx • 


f ® 792- 




Mos* 



VAN AMSTERDAM. 3*7 



Moscow . , . 


« 


947- 


Munchberg • . • 


« 


749- 


Munchen » # • 


« 


69U 


Munfler . # • 


fö 


8i3t 


Namur . , , , 


m 


824. 


Nancij p , • 


• « 


792. 


tantes • • » n 


. . « 


792. 


JVö/)e/5 • • • 


« 


1208, 




Rotoli 


43lf« 


Naumhurg p 


« 


830. 


Nerva • # • 


« 


828. 


Negroponte . . • 


Rot. 


724- 


McMw Kasteel 


18 


800, 


Neuf Chatel . . 


m 


745* 


Neuhof . . • 


m 


760, 


Neuftad aen de Aisch • 


« 


760. 


Nymegen • . , 


te 


783* 


Nizza pp. 


. « 


1250, 


Nordlingen . 


« 


790. 


Noorwegen • • ♦ 


® 


77(^* 


TVoyj . . • 


• « 


1170. 


Neurenberg • , ♦ 


1? 


760. 


Ochfenfurt aen den Mein . 


« 


760. 


Of en . p ^ 


« 


788, 


Oldenburg aen de Hunte • 


1^ 


784» 


Oran , • • 


Rot: 


769. 


Ormus • . . p 


Se^ras 


1279. 


Osnabrug . • • 


• « 


784* 


Ostende • p 


. « 


824. 


OsUrnobe « .^ • • 


« 


760. 


Oudenaerde ♦ . • 


« 


885. 


Paderborn • • • 


t « 


Si3t 


Pa(2ua • • • 


» 


ii6q» 


PttliTtnQ^ f • • 


. « 


1220» 


.. H r^' — -• Sottilli 


Rotoli 


488, 


..vv'^ ^^ jt/M i. ; Grosfi 


Rotoli 


443V 


^'c3i X4 




Pa- 



528 



KO OPHANDEL 



Parijs 


Handels 


gewigt « 


79a. 


I 


Medicinael 


© 


1055. 


Parma 


" • • 


® 


II43* 


Pas/au 


• • 


^ 


807. 


Patrasfo 


Handels 


gewigt ® 


970. 




Zijde 


gewigt ^ 


776. 


Pekin 


• • 


Catti 


646. 


Pegu 


• • • 


. Bisfes 


252t* 


Pernau 


• • • 


. ^ 


930- 


Perugia 


• • 


fö 


IIIi; 


Piacenza 


« 


« 


ISOI. 


Piemont 


• o 


« 


I04I. 


Pillau 


• • • 


. « 


970. 


Pifa . 


• • • r 


m 


II 90. 


Pondicheri 


• • ( 


Bisfes 


263?. 


Pontremoli 


• • 


• . n 


1129^ 


Porto 


* • 


• m 


900. 


Pof en 


• • 


« 


973* 


Praeg 


• • 


« 


754- 


Presburg 


• • 


i a 


694. 


Quedd • 
Ragufa 


* * * 


Catti 


5^7* 


• • 


^ 


1067. 


Ravenna . 


• * 


« 


1294. 


Recanati 


• • 


fê 


1176. 


Regensburg 


* • ' • 


• m 


691. 


Reggio 


• 


« 


1174. 


Reval , ' 


• f 


^ 


900, 


Rhödus f 


• 


Rot: 


I$2. 


Riga 


• * 


. ^ 


927. 


Roehelle 


• ^ 


« 


792. 


Rome 


• ■ • ■ 


m 


1098. 


Rostock 


• 


• n 


758. 


Rothehburg aen 


de Tmbtr 


n 


760V 


Rotterdam 


Zwaer 


gewigt ® 


78.4. 


.'\ ' : ; ; ."-^ ■ ' ,. ■. ■ 


Ligt 


m 


824, 


Rouaen ' • 


Poid de Mare ® 


792. 


'. ■ •-y ' ■ •- 


'^ ' • ■ 




RoU' 



VAN AMSTERDAM. 



3^9 



Rouaen 
Roveredo 
Rusland • 
Rijs/el . *• 

Sake 

Saltzhurg 

St. Galle • 

St. Lucar 
St. Maio • 
Su Petersbitrg 
St. Remo 
St, Sebastiaen 
Saragosfa 
Sardinien 
Saijde , 

Schafhaufen 
Schotland • 



Smien 



Schminfurt 
Scio 
Sevilta 
S\am ♦ 
$icilk 



Poid de Vicomté fê 

Zware fê 
Ligte ® 



Zware ® 
Ligte ® 






Jl;.. 



de Acre Rotolie 

Damac: Rot: 

. ® 

, • Ayoir du Poid ^ 

Troij . ^ 

Oude . ^ 

« ViSualie gewigt ^ 

Berg werkers m: 

Landlieden m: 

Scapelft: of ijzer — — — m: 
Apothekers — - — ^ 



. V'^ ^ Catti 

Sottilli RotoJi 
GrosQ I^otoli 

• , Ok 



:):'''-ütO 



.ri-^ 



747* 

1138* 
947- 
8S5- 
902, 
829. 
692. 
663. 

833- 
824. 

947. 
117a 

792. 
1243- 

9<^7. 
162J. 

208. 

843, 

854. 

1038. 

785, 

911. 

1031. 

1083»^ 

1129,' 

TC 87. 

76o» 
78a* 
841; 
632^ 
1220^ 
488. 

443f. 
U6. 

30^. 



SSP 



KOOPHANDEL 



Smirna , , Lodre of Rotoli 

^anje . Castiliaeps gewigt ffi 

Speijer . ♦ . ^ ® 

Stade • k • • f^ 

Stettijn . . . m 

SfoMolm • . Viftualie gewigt ® 
Stapelfteden of ijzer - — — m: 

Siraelzund ... 1^ 



^traetsburg 

Sumatra 

Suratte 

Suriname . 

Sijracufa 

Sijriën 

Tanger ^ 

Teneriffif ^ 

Tetuan 

Thor en , ^ 

Touloufe é 

Xortofa 

Toulon 

Tournaij of Doornik 

p-evlgo 

^ripoUj de Soria 

Tripoli] in Barharije 

Tunis 

Turin i 

Uhn . • 

P^alencia 



Zware ® 

Ligte « 

Catti 

Seijras 



Minas 
Rot: 



Zware © 

Ligte © 

. Weener ^ 

Venez. Grosfi m 

Sottilli ® 

^ Rot: 

Ok 

. Rot: 

Rot: 



Groote ® 
Kleine ® 



684^ 
841, 
760. 
816, 
827. 
pilt 

802, 

792. 

822, 

303?. 

910. 

7B4. 

II86. 
656. 

806* 
844, 

920, 

932. 

1271. 

903. 
890, 

750. 
1140. 

690. 

810. 
1280. 

2I3^ 

320. 

762. 
781, 

1050, 
827. 

747- 
1121. 

Fa- 



VAN AMSTERDAM. 



331 



Vaknciennes 


• ♦ 


m 


824, 


Fcnetk * f 


Pefo Grosfo ^ 


8io* 




Pefo Sotille 


8^ 


1280. 


Verona 


Pefo Grosfo © 


779t 




Pefp Sotille ffi 


1165. 


Vkenza 


Zware f^ 


795. 


: 


ygte 


ffi 


1140. 


Ylhftngen ,; 


• • 


€^ 


832. 


Warfchau 


Kleine Ü8 1026. 


n^ijburg f 


• • 


m 


954- 


IVeencfi 


« • 


fê 


690, 




SafFraen gewigt 


« 


760. 


fFindau ^ 


• • 


fê 


93». 


JVindsheim 


• • 


fl^ 


760. 


Wismar . , 


<» • ' 


« 


801. 


ÏVütemherg 


• f 


fê 


831. 


Wonfidel . . 


.• • 


ffi 


546. 


Wurtzburg 


Kramers gewigt 


% 


812. 


Tperen . . 


• • 


n 


900. 


Tvica 


• 1 


n 


837. 


Zante en Cephalonia 


• • 


% 


810. 


Zeeland . ' . 


• 


n 


834. 


Zelle 


♦ \ 


fê 


79ir. 


Zierikzee 


• • 


n 


888. 


Zittau , ■ , 


f \ 


fê 


828. 


Zurich , ' • 


Zware 


« 


735- 




Ligte 


® 


827. 


Zutphen • 


f • 


« 


824. 


Zmlk • ' - ? 




© 


804* 



Het gewigt van Paerkn en Juweekn word aldus 
verdeelt, namentlijk : het pond, van 2 Marken 
Troijs, in 2400 Caraten, het mark Troijs in 
1200 Caraten, en derhalven i Engels of 32 Azen 
gelijk met 7J Caraet, en aldus word deze edele 



]fCoopmanfchap zelf bij l, *, 



I, is 



* 



jazelf ^ 
ge- 



332 KOOPHANDEL 

gedeelte verkogt. De Juweliers rekenen 150 
Caraet in een Once, en om een rond getal te 
hebben, 600 Gtein op een Once. 

Hei Apothekers gewigt heeft 12 Oneen, of 
24 Loot, of J fö van het Troijsch gewigt, en 
is derhalven 7680 Azen zwaer. 

Het Medicinael gewigt is gelijk aen het pond 
Troijs, en word "verdeelt in 16 Oneen van 8 
Dragma , van 3 Schrupel , van 20 Grein, 

Het Goud en Zilver gewigt^ word verdeelt in 
Ponden , ijder van 2 Marken , tot 8 Oneen , van 
20 Engels , en ijder Engels 32 Azen. i Pond 
houd 16 Oneen of 32 Loot, 32b Engels of 
Ï0240 Azen. 

Het probeer of Esfaij gewigt. Een Mark tot 
'12 Penningen of 288 Grein en 40 Azen. 

Munt gewigt. Een Engels van 32 Azen Troijs , 
word gerekend op 4 Vierüngen , 8 Tro:ykens, oi 
ï6 Deuskens. 

De vergelijking van het Troijsch gewigt tegen 
het Caraet en Penningen gewigt, word bij de 
Goud- en Zilverhandelaers gerekent^naer den voh 
genden 

TAFEL 

Once Troijs - zyn gelijk Car, Penn, Grein^ 
' 8 — — 

5 - 

4 — 

3 — 

e- 

l ^ 

i 



24 


— 


12 


— ' 





21 


» — 


lO 


— 


12 


18 


.— 


9 


•— 





15 


— 


7 


^^ 


12 


12 


.— 


6 


— 





9 


— 


4 


. — 


12 


6 


•— 


3 


— 





3 


— 


X 


— 


12 


U 


••» 





-~ 


ia 

H^ 



VAN AMSTERDAM. SSJ 

Het Zout word alhier verkogt bij het Honder 
Van 404 Maten. Men rekent dat omtrent iit 
Amfterdamfche Lasten of 103J Zout , gelijk zijn 
met eeH Fransch Hondert, en dat 25 Mooij te 
St. Ubes, 527 Mooij te Lisfabon, 14 a 15 Mo- 
dijns te Allematte, 35 a 36 Salm te Cagliarij, 
en 9 Last te Cadix, te Amfterdam iqo Zout uit- 
leveren. 

Steenkolen worden bij een Hoed van 38 Maten 
verkogt. 

RJjnfche en Moefel Wijnen^ zoo mede Brande-^ 
wijnen worden bij het Aem verkogt. 

Een Aem houd 4 Ankers j 8 Stekan, 21 Vir- 
tels^ 64 Stoopen, 128 Mingelen , of 256 Pinten.^ 

Een Anker houd 2 Stekan, 51 Virtels, 16 
Stoopen^ 32 Mingelen, of 64 Pinten. 

Een Stekan houd 2{ Virtels, 8 Stoopen 16 
Mingelen, of 32 Pinten. 

Een Stoop houd 2 Mingelen of 4 Pintem 
I Mingele houd 2 Pinten, en weegt a ® 15 
Loot Amfterdamsch , aen regenwater. 

Een Ton Bier houd 128 Mingelen. Men ver- 
koopt het zelve bij heele, halve, en vierendeel 
Tonnen. 

De Franfche Wijnen worden verkogt bij het Vat 
van 4 Oxhoofden, of 6 Tiersjes. 

Een Oxhoofd behoorde 12* Stekan of 200 
Mingelen in te houden ; men rekent het zelve eg- 
ter maer op 180 Mingelen ^ en een Tiersje op 120 
Mingelen , fchoone Wijn , zonder moer en droef. 

Spaenfche en Portugaelfche Wijnen worden bij 
Booten of Pijpen verkogt. Een Pijp moet 340 
Mingelen inhouden. 

Daer zijn eenige andere foorten van Wijnen, 
welke thans geroeid, en bij de Mingelen ver- 
kogt worden. 



334 ÏC O O P H A N Ü Et 

De Ërandewijnen worden verkogt bij 30 Vir- 
tels, welke omtrent 410 8* Amfterdamsch wegen,' 
Een Virtel Brandewijn, Bordeauxe maet, is 64 
Mingelen. 

Olij van Olijven öf Boom Otij V7ordi verkogt bij 't 
Vat van 717 Mingelen- IJder Mingelen "^rekent 
men op 2§ a 2* ffi. 

Hennep' Lijn- en Raep-Olij vfoïd. bij een Aem^ 
van p Stekan, of 120 Mingelen verkogt. 

Traenis in Kwardeelen van 18 a 21 Stekan, 
dog word bij 12 Stekan^ of 192 Mingelen, 
verkogt 

De Smaitoti is 96 Mingelen. 

Freemde Boter ^ het zij lerfche, Franfche, of 
andere foorten, worden verkogt bij de 100 ts, 
doch de Inlandfehe bij de Ton. Eene Ton Leid- 
fche Boter weegt 320 ©, en dus een Vierendeel 
80 i^ netto ; doch gemeenlijk zijn 'er eenige pon- 
den meer in, die dan overwigt gcn^emt worden, 
en het welk men daerenboven betaeld. De flegte 
Boter weegt 84 ^ het Vierendeel. 

Eene Ton Friesfik en Groninger Boter weegt 
328 ^. 

Een Ton Maste?ibroekfche Boter 400 ©♦ 

De Hollandfche Boter verkoopt men bij 't 
Vierrendeet, Agtendeel, Buitelaertje , enz. 

Haring is in Tonnen gepakt, en word ver- 
kogt bij 't Last van 12 zulke Tonnen. 

Pek bij 't Last van 12 Tonnen. 

Teer bij 't Last van 13 Tonnen. 

Vellen bij 't Hondert van 104 Stuks, 

Planken of Deelen van Westerwijk, bij Groot-| 
Hondert van 124 ftuks. Van Christiania, vartj 
^t26. Noordfche en Kopperwijkfche van 132^- 
ftuks. 

Timmer- en andere foorten van Werkhoin^ word 
verkogt bij de voet, van 11 duim, a 4 quar-^ 



VAN AMSTERDAM. üS 

tieren. De R^nlandfche voet is ia duim, en 
omtrent nog Jduim daerenboven ;iof , om het na- 
der te bepalen, de Amfterdamfehe voet is 125. 5. 
en de Rijnlandfche 139. i. Fraihfellfe Lijnen lang; 
of ook, 46 Rijnlandfche zijn 51 Amfterdamfcte 
voeten. 

De Amfterdamfehe voet heeft 3 Palmen wan- 
iieer Masten in het rond gemeten worden : der- 
halvenlis de Palm in de rondte 41 s} Franfche 
Lijnen , en over het Diameter, of Kruis 13 a Fran^ 
fche Lijnen la^. 

Linnen^ Stojfen^ Lakens en meer andere Goede* 
ren worden bij de El verkogt. De Amfterdam- 
fehe El, rekent men lang te zijn 2 voet, 4! duim 
of 26* duim, en de '\naemfche El , n voet, 5J 
duim, of 27? duim: dat egter zoo juist niet 
uitkomt : want de Amfterdamfehe El is eigentlijk 
306, en de Vlaemfehe 315 Franfehe Lijnen lang. 

Van de voormelde Voetmaten zijn overeenkom^ 



Amfterdamfehe^ ^'^ 


rry^r- yQ^|. ^jg 




■ Roeden 70 6. 


Aken 


v-iö-^ Voet 


Anfpach 


. ' . Voet 


Antiochia ' » 


. Voet 


Antwerpen \ 


* . Voet 


Augsburg 


V . Voet 


Ayignon * 


Voet 


Bahel 


Halve Cub: Zak 


Baftl 


Stad en Land Voet 




Roeden 


Beijeren 


Voet 


Berlijn . , 


Voet 


Bern 


, Voet 


Btfancon 


, . Voet 



f 



met te 



896. 

873- 
609. 
910. 
877. 
1047. 

871. 

54 45. 

1168. 

839. . 

88^. 
840. 



i36 



KOOPHANDEt 



i :; 



Bolognt ; . . Schreede 

Voet 

Brunsmjk , * *< . • Voet 

Volgens de Almanach aldaer Voet 

Voet 

Bitcci 

i Voet 

i ; Voet 

./ . Voet 

Voet 

. Voet 

Palmen 

i Derah 

Voet 

\ . Roeden 

•♦:n .-; - '. Palmi 

* 'S'iï / * Toefas 

^;-'\- : •;'!:;,: Voet 

Palmos 

Roeden 

Voet 

, Kramers Voet 

Wiskundige Voet 

Kongpu, of Bouw Voet 

Landmeters.Voet 

, Voet 

Voet 

; Voet 

Voet 

4 Roeden 

Vadem 

Voet 

Voet 

Roeden 

- , . Voet 

Voet 



Bremen 

Brescia 

Breslau 

Briel l 

Bruck 

Brusfel 

Buxtehude 

Cagliaria 

Cairo 

Cakriberg 

Carrara 

Castilie 



Celie 

China 



Cleve 

Coriftantinopolen 
Copenhagen 
Cracau * 
Denemarken 



Dantzig 

Diyon 
Dolt 



685. . 
911. 
914. 
899* 

555* 
914. 

775* 
94a. 

893. 

893- 
1283. 

468. 

889- 

551- 
1066. 

153- é^ 
919. 

1220. 

893. 
768* 
780. 
805. 

828. %^ 

7^9-' ■: 

82. 8. 

138. 
828. 

906. 

6o|. 
828.' 
725w 
Dor- 



VAN AMSTERDAM. ^if 

iDordrechr . ■ • . Voet 722* 

Dresden .... Voet 918; 

Egipten , . . Derah 468. 

Embden i i ♦ Voet 877. 

Engeland i *• Poles 51;* 

.Vadems 142* 

~: I . . Schreden 170J. 

, ' . Voet 852. 

.|i|.a stjiyl . Gemeene Voet 853* 

Erfm ïv:.trH. .. Roeden 65J. 

Voet 921. 

Eiderflad ^-i , . . Voet 877. 

Florence , ' ;'^^ Bouw Ellen 474. 

Pertiche 94f . 

JFranckfort aen den Mèin i . Voet 907. 

Franktfche .;-• -i" . Roeden 6^. 

Frankrijk ■'^^A r^hv:<im\\ ;-l! Toif^s 133*. 

,v.^u i:'>V . Perches 44I. 

.y?:q^, -jjoV !^f?9^rKoninglijke Voet 800. ^ 

Geneve(> n^c^'l wï^qB. . Voet 533. 

Genua-- v;!v7 , . , Palmi 1035- ' 

Gibraher :. . /. ., , Voet 919. 

Giesfm\t vr^u.^ ?rx:iï:^l . Voet 873. 

Goes '; '.": 1 -.i-iiHX . Voet 867. 

Göttingen -' . . . ; Voet 893. 

Gotha • . • • • * Voet 904* 

Grenobk ■. ^ * . Voet 762. 

Griekfche "iN qfis'ïffnO. Voet 848. 

Groningen . ■ . . • Voet 890. 

*sHage , . . , Voet 800. 

Halle .> . . - . Voet 873- 

Hamburg iï ^ Roeden 56. 7* 

Voet 907. 

Hanover . . . Roeden 55. V- 

' Voet 893. 

HaetUm •:.;*• .. . Voet 909. 

Héreeuwfchs . Oude Voet 725. 

V. Y /w 



338 



KOOPHANDEL 



.-» u 



Herfordm . . . Voet 

Heidelberg . . • Voet 

Hildeskeim . • Roeden 

Voet 
Holfldn . ' . - . Voet 

ïnfpruck . . . Voet 

Itrfühe . ... Roeden 

Koningsbergen . . Voet 

Keulen . . . Voet 

Keunorftelijke Saxtfche . Roeden 
Lachters van 8 fpannen 

. a lo duim . Deenfche 

Te Eiüehen 

.. .-• Te Freijherg 

-. V . Te Joachimsdael 

. Te Clausdael 

De Huisvader heeft 

Voet 

Gemeene Voet 

Bouw Voet 

Voet 

Voet 

Palraos Crav: 

Kleine Palmos 

Voet 

Rods 

Voet 

Gemeene Voet 

Roeden 

Voet 

Voet 

Roeden 

Voet 

Voet 

Voet 

Voet 

, . Bracci 



Leiden 
Leifzig 

Liott 
Li^Jabon 



Lemen 
London 



Lotkringea 

Lubcck 
Lunenhurg 

Luik 

Magdenhurg- 
Mmkim _ ■ 

Mantua :..». 



879 
933- 

57' 97.. 
928. 
871, 
818. 

845- 
944. 

60. Ö2. 

129. a. 
129. ti 

131. 
132- 9. 

135- 

133- 
829, 

921. 

919. 

760. 

767. 
1151. 
1185- 

910. 

852. 

853- 
58. 

907. 

893. 
55. «. 
893. 

910. 

89^- 

-559- 
Mas- 



VAN AMSTERDAM. 



339 



Masfon 

Maestrigt 

Meintz 

Mechelen 

Meckelenhurg 



. • .. Voet 

van lo duimen , Voet 

txUiaooJi 'J^\i Voet 

* . Voet 

o . . Voet 



Middelburg ....;.. Voet 

Milaen i "'. ' .• Bracci 

Voet 
Moscau l^'-yl . . . Voet 
Mumpelgarê' i •. . . Roeden 

• Ay\s^A Vr$ f i Voet 

Munchen .0 ib ffiilrf - Voet 

Napels . , ., Palnii 

Neuf Chatel :\ ... . Voet 
Neurenberg . i ^ . . .. Roeden 

tt> riiij^nojO <.r:ü[ :: Voet 
Oldenburg \:\\\k^ ?.frj;jitpT .orl Voet 
Osnabrug 's^'kk:n'^ löbLiiir ^r. Voet 



Padua 

Palerma 

Parijs 



r-— -• 

Parma vaci'l . 
Pa'^ia ' é '^ , . 
Perfie 

Piacenza . . 

Pommeren .... J . < 
Praeg .woV 
Ratzeburg - ;;'{£! 
Reggio fi/ 

Rijnlandfcht > v 

Rimini 
Rotnc a-!'^/ 

-v3 ' 



Voet 

— k Palmi 

. Toijfes 

Pieds de Roi 

Bracci 

Bracci 

• • Arish 

. . Bracci 

. , Voet 

Voet 

, Voet 

. . Bracci 

Voet 

Roeden 

Voet 

Voet 

Bracci 

Bouw-Canne 

Y 2 y*^ 



777* 
9^5. 
863. 

930. 

893. 
86(5. 

53^- 

777' 
56f. ' 
904. 
1168. 

985- 
865. 

53* 45. 

855. 

877. 

93Ï. 

734. 
1074. 

I33Ï- 

800. 

475. 
554- 

475. 
890. 

861. 

893. 
491. 

971. 
69. 

8a8. 

948. 

478. 

116. 4. 



840 



KOOPHANDEL 



Rome 


4 Voet 




Palmi 


:. ■'■' ■■ 


Oude Roomfche Voet 


Rostock 


Voet 


Rotterdam 


Voet 


Rouaen 


Voet 


Rusland 


Rijnlandfche Voet 




Engelfche Voet 


Saxifcie 


Roeden 


Samos 


4- - Voet 


Sardiniè'n 


é Palmi di Sardegna 




Palmi di Cagliari 


Savoijen 


Voet 


Sikfifihe 


Roede» 


Schotfcht 


Voet 



Schreden of Pasfen, Geometr: of 
Geographifche, volgens Pkard 
volgens Bougers^ middel grootte 

volgens Maupertuü 9 •^-"^ ► 

volgens beide 



Sweden 



Smtferland 
Sedan 
Siam 
Spanje % 



Stade 
Stettin 
Stokholm 
Straetshurg 

Tok do 
Twin 

Ulm 



Roeden 
Vadem 
Voet 

Voet 

Voet 

Ken 

. Toefas 

Voet 

Palmos 

Voet 

Voet 

Voet 

Stads Voet 

Land Voet 

Voet 

Voet 

Voet 



Ï164. 

873. 
899. 

832. 

828. 

60. ^* 

751- 
1035- 
1283- 

060. 

60L 

848. 

140* 20. 
140. 90. 

140. c8. 

I40n- 

54. «. 

145. 9. 
875. 

866v 
937. 

270. 4* 

153- 2- 
910. 

1220. 

893. 
919. 

825. 

898. 
880. 
919. 
805* 



VAN AMSTERDAM. 



34Ï' 



Urhano .. . . Voet 


734- 


UmcH . ..-t-i f Voet 


952, 


^f«g//<5 •/ .♦ » Voet 


748. 


?^r^-?» • • . j^ Voet 


893- 


Verona '■- ^ ~ ^^j-'.^ .^^^. ^ Voet 


748. 


F/^;?«ö .::'Jiïï , . Voet 


806. 


Weenen . . . Voet 


811. 


IVitunherg . . . Voet 


918. . 


ifFurtemherg . Groote Roeden 


55..4ÏV 


— r Kleine Roeden 


69. 


'rr ^ . Voet 


883.. „ 


ZelU é • , Voet 


893, •■ - 


Zierikzee . . . Voet 


837- 


^i/w/^ . . . Roeden 


86. .f!>. 


" ^ Klasters 


139- «. 


Voet 


86$, %. 



Een Dukfche, of Geographifche Mijl is lang 

Naer Picards meting • 328665Ö Lijnen 

Naer Bougers middel grootte 3289219 -^ 

Naer Maupertuis 3289392 — --^ 

]Maer beide -^ — -! p 3289305 <j. — ^ 



Dte vergelijking der Ell^n Maten, h volg^ 

>T7CT?Kr alc \rnlflrt-» ..T >ï 

^-"a 

.; r t . Ellen 801^ rv 
! .Vlaemfchc — ?7.8- /•• 



Crusen, als volgt: 
4fnfi€rd(^fik, 



zijn gelijk met te. 



Aken 

Abbfffilk 

Jleppo 






^™ 



Ellen 82?- 

Aunes 468. 

Pik 818, 

Pik 817, 



342 



KOOPHANDEL 



Algien . . . Lange Pik 


888. 


Korte 


II 84. 


Alicante ; ••' , , . Varas 


728. 


Alma . ■^.'* . . Ellen 


9^S* 


: j - . ' .Brabandfche- --. — 


800. 


Amherg ■ 'J . . Ellen 


662. 


Ancona . , , Bracci 


861. 


Anfpach . . . Ellen 


901. 


Antwerpen . . Groote Ellen 


797' •' 


Kleine 


808. 


Aragonien . . Varas 


702. 


Arckangel i ' . . vArfchin 


777f 


Arms . . . Ellen 


793- 


Augshurg . . Groote ElLen 


9071 


. • Kleine — 


934- 


Aurtck • 5 • Ellen 


822. 


Avignon . . . Can: 


284. 


- • Aunes 


474. 


Bamberg . . Ellen 


758. 


Bantam . .- . Cobidos 


IIOO. 


Barcelona . , . Canes 


352. ^ 


Bafel . . . Aunes 


4^9. -; 


Kleine Ellen 


1016. : 


Batavia .- . . Cobidos 


IIOO. 


Bautzen . ^^ '* . Ellen 


q6ó. 


Baijonne . • Aunes 


626, yn 


Baijremh . • • EJ^^" 


921. 


Bengalen ' * _ " . . Cobidos 


11^3. nv. 


Bergdmo . * -'Jï . Bracci 


844. 


Bergen in Noorwegen .• Ellen 


88l, 


Bergen op den Zoom .- Ellen 


799- 


Berlin . , . Ellen 


829. 


Bern . . . Ellen 


io2r. "^ 


Beijersdorp ' . . Ellen 


839. - 


B^belfche Lengtens 


Ara^ifche Roeden 



VAN AMSTERDAM. 



343 







Ezechiels Meetroeden 


165. 






Klafters 


24R. 






Ellen 


^6. 






Spannen 


1992. 






Handbreed 


f;97>>. 






Vingerbreed 23899. 


Bilhao 


m 


Varas 


650. 


Bielefeld 




Ellen 


946. 


Bologne 


P 


In Wollen . B^acci 


871. 






In Zijdeli — — 


9^9- 


Bonn ^8 


bi: 


Ellen 


987- 


Botzen ^ 


• 


, Ellen. 


700. 






Bracci 1006. 


Bordeaux 




Aunes 


464?. 


Brdbandfche Ellen in Hamburg 


800. 


Braunau 




Ellen 


712. 


Brunswijk 




Ellen 


969. 


Breda . 


• .. 


Ellen 


799- 


Bremerf ^^ 


- — • 


Ellen 


955. 


Brescia\\ 


• fl:/ 


Bracci 


U82. 


Breslau^ 


---♦ 


Ellen 1006. 


Tga 


mii 


:i .Silefifche Ellen 


pfo. 


Bretaghe 




., . . Aunes 


411. 


Brugge 


• 


. . Ellen. 


797- 


qh 


n:)ii 


1 ^wf/ In Linnen 


7<53- 


BrusfèM 


•'• 


Groote Ellen 


797- 






. KleinQ 


808. 


Budisfen 


^'» 


Ellen 


960. 


Buxtehude 


■i :... 


Ellen, 


950- 


Cadix 


m 


Yaras 


652, 


In Linnen 


. Bra^andfche Ellen 


797- 


Caen- 


t»>. .. 


- . . Aune$ 


468. 


Cagliaru 


nol» 


L . . Rafi 1008. 


Caira v^ 


üj*: 


'1 . . • Pik 


817. 


Calais :>) . 


e^r 


- • Aunes 


468. 


Caknberg 


• 


. . . Ellen 


950. 



9. 



Y4 



c«. 



344 



KOOPHANDEL 



Calicut , . 


Covits I!2ip,a 


Camerijk 


. ' ♦ Ellen 772: 


Canarifche Eilanden 


Varas 644. 


Candia^ Canea 


Pik 868. 


Canton '.'y^v'A 


; . Cobid 1552. 


CarUhad j^^y^'^'i^ ^ . 


. Gi'oote Ellen 817. 


rtf-Tf'.'/ ■ 


. Kleine 835.' 


Carthagem} K^"^ . 


Varas 66 ii 


Qafcndu ''•^r^^ 


■ . »v;A; Ellen. 917.' 


Casfel . ---.^^ 


•^r>- ,' Ellen 986. 


Qastiliaenfche '; 


• Varas 652. 


Celle- : .; ■: . 


EUep 950; 


Chamherij '^^-■\. 


Rafi 963. 


China] ^ > --^'nA 


* Cobid 1552. 


Christiania • . 


» ; . Ellen 88i.' 


Coblemz' 'i.;' • 


. , -Ellen 991; > 


Coburg . "y 


^. Ellen 943- 


Conflantinopolm \ 


Groöte Pik. 827^* 


' • " ' ; . 1 


Kleine — 854^^;^:;^ 


Conflan^ ^ .. ; u; 


. Groote Ellen- 744- 


■ 'O' irell^ 


. Kleine — • 801/ 


Coppenhagen ; 


Ellen 881. 


O/z/i/^ : . -■ , 


, . .. Pik 964, 


Corjtca ,; -ii i . 


. Palmi 22ii;v . , 


Cracau . . -;;; -.* 


^^ Nieuwe Ellen 897.' 


Crèmóftk: ^•-■'; ■ ^;' 


•'0, . Bracci 8994;... . 


Culmbach -~::}_v'''- 


ï^i . . Ellen 903. 


Cijprus K ' ïf^ ' 
Denemarken' ^'^' . 


,. \ . Pik 824^:bv- . 


Ellen S8ÜV.AI. 


Damascm • / 


Pik 95GWt-ï^'J 


Dantzig ^"^^- 4- 


r.hi\^^l:, d Ellen 964-r:l 


Z)^'^. i-^^'A 


. . . . EUen 8ou.,.o 


Dresden 'ï 


, . . Ellen 97.7.^:^\0 


Dublm^<' .^^*I \ , 


. . Ellen 484^ V- 


-j', '"'- ' ' ■ ^- 


Yards . 6o5^v:av) 


Dusfeldorp - • i 


. • . Ellen ipa5t .J 



VAN 4MSTERPAM. 345 

Dunkerque . , Ellen 81 8, 

Edenburg • * • Ellen 582. 

Einbeck . , ■'. \ . Ellen 950. 

Elhing . > ; . . , . Elleq 979. 

Etnbden -r n^lrYÜ^ ^ Ellen 825. 

Engelqtui . rV* . Yards 605, 

'; 'In Liiwaet ^ Ellen 484, 

In Baeij en Friesch . Gode 788. 

In Tapijtwerk . Ellen 806. 

Erfurt ♦ t Groote Ellen ioo5. 

iTjieri ' Kleine 1370. 

Erlangen ' • ^ Ellen 839, 

Ferma • • . Bracci 843. 

Ferrara rmiö^ In Wollen. Bracci 827. 

5fiRj;['ji/[ In Zijden >. 879. 

Fkmhurg r^>|[:ïï» ' . Ellen 965. 

Florence' • In Wollen /• C^nne 234. 

i '■wL -\- ' . Bracgi 937.' 

öjio^ï Palmi 1873 



.'<-(' 



5Mln Zijden egter Canne 237J. 

.co.; --. — t;*;^.i.< * "t Bracci 95o« 

.o;^t> iJsifa . . palmi 1901. 

Forli' , T . . • . Bra(:ci 899. 

FranckfmaeÈLje Mcin \ Ellen iO!^5. 

• c;)- rblia Brabandfcbe — ^ 800* 

•-'1 Parijsfche 4651, 

Franckfort aen de Od^r . Ell^r^ 834. 

Freljberg in Saxen . • . Ellen 976. 

Gamr-on, Vvl . . . Pik 907* 

.-•• Kslia . Cobid 576. 

P:\c> ii?üü . Quezes 565^. 

Geldertn iauL . . . Ellen 834. 

Geneve. i i-^k)D Geneeffclxe EÏlen 484, 

doo :W\. . Franfche -; — 465. 

Genua '^ .'"/©^nnc gr. van io{^ Palmi 209^, 

.; Lijwa<^jt Canpe van 10 -— t— 220f, 



S4<5 



KOOPHANDEL 



Genua . Canne Picc: van 9 Palmi 

Bracci van 2{ 

Palmi 
. . EUen 

In Lijwaten 

, , Varas 



Gent p 

OihralUr 

Glatz 

Goa . 

Görlitz 

Gottingen 

Gouenburg 

Grdtz 

Gnaflalla 

Güben 

Guinea 

Gundelfingen 

^sHage , 

Halle 

Hamburg 

flamelen 

Uanover ^ 

Hacrburg ' 

Ha er hm 

Hasffurt 

flavrede Grffce 

Hlldesheim 

Htrxhberg 

Hof 

Jagersdorf 

Japan v • 

Java 

Jerufakm 

Ingolftad 

ïtypmck 



Ellen 

Cobid 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Bracci 

Ellen 

Jacktans 

Ellen 

Ellen 

Lange Ellen 

Korte 

Ellen 

Prabandfqhe — -— 

Ellen 

. . . Ellen 

. Ellen 

Ellen 

... EUen 

Aunes 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Ink 

Cobid 

Pik 

EUen 

, ^ Ellen 



244:- 
944- 

2203, 

797* 

652. 
944. 

806, 
981. 
950. 
932. 
644. 
812, 
828. 

943* 
801. V 

829, 

968. 

9^5» 
800, 

950. 
950. 
950. 
760. 
818. 
468. - 

987. 

90Q. u 

868, 

973- 
291. ^ 
nop. .V' 
806. 
695. O 
704. 
Ier- 



VAN AMSTERDAM, 



34f 



Ierland^ als Engeland, 


• 




Kaufbeuern 


• * • 


Ellen 


938. 


Kempten f 
Kief 


♦ ' ♦ ' 


EUen 


814. 


^ ' • • 


Ellen 


962. 


Kitzingen 


• s 


Ellen 


9i28, 


Koningsbergen 


• A 


EUen 


962. 


Koppenkagen . 


' • • • 


Ellen 


881, 


Krembs ^ 


• • • 


EUen 


739- 


Keulen .. .'^ ^ 


Groote Ellen 


796. 


■\ ^- -vr 


. Kleine 


9^3- 


Lacedemonie 


• • • 


Pik 


1210. 


Langenfalza 


• • • • 


. EUen 


957 


Lauban 


' •• # 


- Ellen 


981. 


Leiden 


• " • ^ 


Ellen 


8ïO. 


Leipzig . ■ 


! • * 


Ellen 


978. 


Leutkirche 


. jeKWJrJ r 


l EUen 


787. 


'Linmy-' ; 


•• • * 


EUen 


69Q. 


Lion '■ , 


• ' • 


• Aunes 


471. 


Lisfahdtt 


* • * 


Varas- 


505. 




.. . 


Covados 


817. 




^ Palmos Crav: 


2450. 


■' 


. Kleine Palmos 


2523- 


Livorno- ■ ^^^'-■■■ 


In Wollen 


i Canne 


^34- 


- 1?-Ji;'l 




Bracci 


937. 


■;...( 


. 


Palmt 


1873- 


I <- ' ' 


kiZijcföt^ ■ 


. Canne 


237J- - 


: • .; • - 


.':; 


Bracci 


950. 


.^78 ri; { 


. • 


- Palmi 


ipoi, "^ 




• * • 


• Ellen 


97S. Jl 


Oroote £llen 


797- : '> 


.1-3 5»r.«-.; . Kkine -— 


8o«. A 


Zo/^<^^ I ^^^■^■•'? 


• 


Yards 


605. 


. . ; ;iD:)fir 


In Lijwaten 


. -EUen 


484. 


~ iTi'Baei 


en Friesch 


.• Godes 


788. ^ 




In Wollen 


. Bracci 


914. 


Iq 2ijden 


, » .. . . 


956. 



a4' 



KOOPHANDEL 



Lubeck 


• • 


Ellen 


959* 


Lunenhurg ♦ 


« 


Ellen 


950* 


Luik . >,t.':; 


« • 


Ellen 


1003. 


Mad^em^ r : :;>' 


■• • 


Varas. 


505* 


Madras -y-i 


.• 


Cobidos 


I2IÓ. 


Madrict, . • 


• • 


Varas 


652. 


Maegdeburg '. . 


• • 


Ellen 


829. 


Mahon ' ^'*\:y 


• . • 


Can: 


345U 


Major ca r "1'?V 


f 


Can: 


3225. 


MallagO; .-^■. - 


• • 


Varas 


652. 


Malta . **> 


• • 


Canne 


2461. 


Manheim ir [f* 


• • 


Ellen 


992. 


Mantua f* 


• • 


Bracci 


1189. 


Maroccd ?; 


• • 


Covad: 


^o97n 


i»^^ryï/% I/, : 


• • . 


Canes 


^751^ 


".T ir,'"' 


In Lijwaet 


Aunes 


472{. 


Mastficht ' i 


• •. 


Ellen 


809, 


Maintz . 


• • 


Ellen 1008. 


Af^c^tf . ^ 'i 


• • 


Cobid 


806, 


Mtchelen - ,. 


• • 


Ellen 


808. 


Memel •;,;.) 


f- • 


Ellen 


964» 


Memmingen. , ■ ; 


'•■ ' • 


Ellen 


788. 


Mesfim_ .. , ' 


• . ■• . 


Canne 


^85i. 


' •• •■■■ ', ' 




Palmi 


2285. 


Middelburg ' • 


• • 


Ellen 


8oï. 


Miken^^ Lf..:'i 


faWoUeo , 


, Bracci 


818, 


/•o b-;;r.. 


In Zijdi 


én 


1031. 


Mindelhim 


• • 


Ellen 


B76. 


Minden l :. 


- • 


Ellen 


955- 


Minorca \ 


■ • > 


Can: 


3451. 


MoQCa ♦ 


1. . ' .. * 


Geuzes 


871, 


" _ , '... .> / 




Cobid 


1 146, 
864. 


Mo^a ; ; : 


. •'•■'•^. , 


Bracci 


Montpellier , \ ; 


• '.■'■•'> 


Canes 


^75^ 


Aföir^j ;■*;-:/■ 


"./■: V 


Pil^ 


Ï2I9. 


Morkik 


• l^viS'.."". 


Aunes 


41 1« 


'" ^ 






m 



VAN AMSTERDAM. 



849 



Bfoscou . :• Arfchines ??7é 


Munchbtrg 


Ellen 903. 


Munchen • • l 


Ellen 663. 


Munden . •» -'^' . 


Ellen 54^. 


Mmfter . % . 


Ellen 684. 


Namur Ai^\ . jnbiiX yi 


Ellen 834* 


Names —— . '^. v/jii nii i^ ^ , 


. Aunes 466. 


iV^^ >H.^> ... , 


Canne 262* 


^ ^^ . 


Palmi 1098* 


iVtffV^ . V-!'^'^ "• 


Ellen 025. 


^t^\j! n Arfchines 777. 


Naumburg 


Ellen 078. 


Negropome . • • 


Pik 89 - 


Neuenlurg^ in Switferland^ of 




Neufchaul . . • , 


Ellen 497^ 


Neuhof 


Ellen 839. 


Neuflad oen de Ahch 4 


EUen 3i8. 


Nienburg , t «^ 


Ellen 950. 


Nijmegen . . 


Ellen 834. 


Nizza b^iO . . • ^ 


Rafi 1008. 


r- '•'^ 


Palmi 2096» 


thrdiingen • • . • 


Ellen 905. 


Noorwegen 


Ellen 881. 


Neurenburg '. 


Ellen 839, 


Ochfenfurt ♦ . 


Ellen 952. 


Oldenburg aen de Hunt9 » 


Ellen 952. 


Orö» 


Varas 652. 


In WoUen 


. Pik 806. 


Osnabfug 


Ellen 948. 


In Lijwaet . 


Ellen 919. 


Ostende 


Ellen 791. 


Osterode • 


Ellen 950. 


Oudenaerden 


Ellen 828. 


Paderborn . .... 


Ellen 1025. 


fadua ... ..: . . . 


Bracci 825. 


PahrwQ L: .JU4 • • . 


^Canue 2851. 



p<i- 



350 



K O O PH A ND EL 



Pahrmo 


"''é'\ 


Palmi 2285, 


Parijs ^ 


Zijdenkoopers . 


Ellen 464*. 


r ; 1 •■ 


•j| Lakenkoopers 465?. 


. 


* Lijw^etkoopers — — 468. 


Parma 


•• .• 


Bracci 1012. 


Pmatfo 


In Zijden 


. Pik 871. 




fa Wollp en Lflwaten — 806. 


Pékin 


n*' ) « , . 


Cobid 1552. 


Pemau 




Ellen 1008. 


Per[të 


^' . Koninglijke 


Guezes 585I. 


^ 


!:<■• )[■' 


Guezes 878. 


Perugia 


f 

ML 


Bracci 856. 


Piacenza 


'. • . • • 


Bracci 853. 


Picardije 


• . • 


Aunes 663. 


Piemont 


• ,• • 


Rafi 929. 


Pifa 


• -. • . 


Palmi 1853. 


Poolfche 


Nieuwe Ellen 897. 


Pondkheri 


• . • • 


Covid 1210. 


Pontremoli 


• • • 


Bracci 801. 


Porto 


> • « • 


Covid 833. 


Pofen 


• ' • « 


Ellen 971. 


Praeg . 


• • • 


Ellen 936. 


Presburg 


• ^ • 


Ellen 991. 


Provence . 


• ,• • 


Canes S75J. 


Queda i .. 


.. * > • 


Cobid I2IO* 


Ragufa 


'- >• . • • 


Ellen 1078. 


Ratzeburg 


* • ' • ■ 


Ellen 950. 


Ravenna 


• » > • ^ • 


Bracci 823. 


Ravensberg 


• • 


EUen 805. 


Recanati 


• • • 


Bracci 831. 


Regensburg 


• ♦ 


Ellen 682. 


Reggio 


« • ■ • 


Bracci 1044. 


R£val . 


• , * 


Ellen 1033. 


Rhodus 


• • • 


Pik. 732. 


Riga 


• » 


Ellen 1009. 


Rimini: -■.. 


-•» ■ • • 


Bracci 864. 



Ro- 



VAN AMSTERDAM. 



351 



Roebelle . . . Aunes 

Rome , lijwaet . Canne 

— . Bracci 

Koopmans Canne van 8 Palmi 

Koopmans Bracci 

Palmi 

^ Oude Roomfche Ellen 

Rossock . . :?f fn/u . Ellen 

Rotetjburg aen de Tauher . Ellen 

Rotterdam . . Ellen 

Rouen . Laken en Zijden . Aunes 

Lijwaet 



Royeredo 

Rj)ermond 
Rusland '^-'i^ 
Rijsfel 
Saltzburg 

St.Gall -P' 

St. Mak 
St, Petersburg 
Saragosfa 
Sardinit 



Savoije - , 

Sdiafhaufen 

Silefiën 

Sckmiedeherg • 

Schotjche 

Schotland^ als Engeland 

Sweden 

Scimeinfurt 

Smtferfcbe 



Zijden Ellen 

Lijwaet en Wollen 

Ellen 

^- . . Arfchines 

* • Ellen 

In Zijden . Ellen 

'^ In Lijwaet • 

'• ^ In Wollen . Ellen 

In Lijwaet 

Aunes 

Arfchines 

Canes 

Rafi 

Palmi 

■ Rafi 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Oude EUen 



Ellen 
EUen 
EUeu 
Vaias 



468. 

264}, 

871. 

278. 

2223, 

929. 

956. 

943- 
8or. 

475. 
39<5. 

743- 
871. 

8o5. 

777^ 
802. 

689. 
550. 
898. 
690. 
411. 

267, 
1008. 
2203. 
1008. 

917. 

960. 

992. 

535- 

932. 

948. 
921. 
652. 
S/cio 



35a 



K O O PH AN DÉ L 



Seio 
Stam 

Siciliéi 

Sidon 
Siena 



Lange Pik 

Korte 

. • Ken 

Cobid: 

• . Canne 

Palmi 

. Pik 

In Lijwaet . Bracci 



Smïma , 


. 111 vv uu 

• • 


CIl — - — 

Pik 


Solothurn ' . 


• • 


Ellen 


Sfanje 
Speijer 
Stade 


• • 


Varas 


• 


Ellen 


• * 


Ellen 


Stettin 


• 


Ellen 


Stokholm 


. * . • 


Ellen 


Straelfund 


• . ♦• 


, Ellen 


Straetsburg 


• 


Ellen 
Aunes 


Straübingen 


'• • 


EUen 


Surattt 


.. . • 


Guesfen 


. ; 




Cobidos 


Teneriffe 


tf • 


Varas 


Thoren 


• • 


Ellen 


Touloufe 


• • 


Canes 


Toledo 


• • 


Varas 


Tortofa 


• • 


Can 


Toulon 


• • 


Cannes 


Tournaij of Doornik 


Ellen 


Trevigo 


, 


Bracci 


Trient 


In Wollen 
Tn Zii, 


. Ellen 
den 



Trier 

Trieste 

Tripoli di Soria 



Ellen 
^ In Wollen . Ellen 

In Zijden 

Pik 



575*- 

I2IO. 

285i. 
2285. 

915' 
921^ 

14^5- 

827. 
ioo6« 

652. 
1005* 

950. 

850. 

932- 
950. 

1028. 

465. 

6^4. 

804. 
1169. 

640. 

971. 
303J- 

<^73- 

3471' 
i^85*. 

893- 
825. 

817. 
904. 
991, 
818* 
863- 
807; 



Tri' 



VAN AMSTERDAM. 



35» 



Tripoli in Barharije 

Troppau 

Troijes 

Tunis 



Turkfch 

Turin 

Ulm 
Valencia 
Fakncienms 
Fenetic 

Verden •^ . 

Verona • 

Vicenza . /f •.*, 

Warendorf 

IVarfchaw 

IVeenen 

Windsheim . 

Wismar '♦f) 

Wittenhrg ni'Asy 

IVurtzhurg ' " 

Xatim 

Tperen 

Zeilt m 

Zittau 

Zurich • 



. . Pik 

Ellen 

Aunes 

In Wollen . Pik 

In Zijden 

In Liiwaet 

, ; Groote Pik 

Kleine 

... Rafi 

Ellen 

Varas 

Ellen 

In Wollen . Bracci 

In Zijden 

. .. . Ellen 

Bracci 

.*. • Bracci 

Ellen 

Nieuwe Ellen 

. ' . Ellen 

. Ellen 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Varas 

Ellen 

Ellen 

Ellen 

Ellen 



looi. 

973- 
697. 

822. 

877. 

1169. 

827. 

854. 
917. 

608. 
840. 
830. 
85i. 
950. 
881. 
808. 
946. 
897. 
712. 

839- 
949. 
821. 

953- 
621* 

791* 
950. 
971. 
922. 



Tusfchen de Maten der vloeibare dingen is 
de navolgende evenredigheid: 



Amjïerdam 



-tó 



.cFoiA 



Ankers 3. t, 
Stekan 7. «. 
Viertels 19. w. 
Am- 



«54 



KOOPH ANÖEL 



Amflirdmn 



Altona . 

/fncona 

Antvferpen 

Anjou 

Apulim 

Attifcht 

Barcekm 

Ban 

Bajel 

Bajmne 
Berlyn 
Bern 
Blois 

Bole^e 

Bordeaux 

Bo&rgogne 
Bronswyk 

Bremen 

Breslau 

Cadix 



• ' » Stoopen 6a «. 

Mingelen iai.6. 

. . Pinten 243, «. 

Zijn gelijk met te 

van 3ft 5toopen . Tonnen i. m> 
Bocali loi. 4. 
Stoopen 45. > 
Pipes . a57. 
• • Salme • vm 

J Stsga 9*4. 

1- * Üetretes 3. 7. 

Carga . 90. 
Olij . Salme i. 
Staja 8J. 
Oude Potten 92. 4- 

Nieuwe ii^..*. 

Veltes iv5.;«. 
Quart of Maet n^^s. 

Mact aa. 

Queue . 5Ar. 
Quartauts i. 43. 
Corbe i. ^ 
Boccali 117. 7. 
Barrique ^ <$«». 
Veltes i<9»>^ 
Pots ^J67. . 
Queue . .352 
, . Stubgen 39,40. 
•.J ' r /Quarüiere 15^ 

Stubgen ;4gj.. 
Mengelen 730. 
* . Eimer \a«W7^ 
Quart 208. ö. 
Wyn . ArobeMaj. 9.2. 



VAM AUStmT^AM. 



CaiijK 



Olij 



Cmatrkn .. ••: • . 

Qama op het Ë^tand Can- 



A^uipbres 

A^o\x^ Men. 

Qu^terons 



Oüj 



Casfeï 



i ^iuy:i6B. 



CetH als Monfpellier, 
Champagne , . 



Pipa 

. Mift. 

Ok 

yicrt^ls 

Maet 



'Cognac 



iP?. 



<n 



Conffantwopole^ 
Cufm •[ . i*Aj 

Denemarken /[ • 
. ^> .1 iit Bi0f of Olij 
JNöQrdfche Teer 

Datasig krf^ftA 

Drtid^n n'y.Ai^^ Bier 

.o£g löUyO Vifier 

4 n-jnaoT . j Kleine 

Ui^nkerhm I . . 



Queue 

'Qparteauts 

. Barrique 

Veltes 

Alms 

Stof 

Aem 

. Tonnen 

. Tonnen 

Ankers 

Kannen 

Potten 

Pale 

Bier . Stof 

Wijn 

Melk 

Queue 

Quarteauts 

. Tonnen 

Eimer 

Ankers 

. Kannen 



Nöfel 
,Pots 



355 

it.Tf. 

47* »• 

• vm* 

ia. >«. 

IIO. o. 

17-^ 
70*7. 

I. *3l. 

22. 44* 
2^.65. 
lOO. ï». 

• W. 
I. io«. 

I. 34^ 

75- 

60Q. 

62. >♦ 

84. 4* 

86. ö. 
43. 

47* 
I5# 

3. 
I. 
7. 
3. 



Z, 
I. 

2. 

4- 
103. 

154 
309- 



^35^ KOOPHANDEL 

Maten iio. ^ 



EgUfau 

Engeland, zie London. 

Ferrara . : 

Florence ■ i'i 
Franhftki aen de Mein 



Galllpoltf< iiz-Olij en Wijn 





. , ^ , 


»; ..';;:';;^i[A 




Genua 'i ^^ 


« 


jii.i'. 




.'... ■;_ : . • 


'!.' 


' Jf •; 


j'l 


Goiia c ..' 


A.^ 


' i' 




.V 

Hongarijen 


• 


Hamburg 


i^i '/ 


.k .<v^ • — 


■iui/. 


.-z , ;j:j:;:J' 


:) 


-^,j . ••':■• 


'T':,]'' ^ 


«'" .•• ::.>'"; 









r,' 



Hanonr 



Mastelli i. 77. 

'*-^-*> Secchie 14. r4, 

Of^ .• Barili 4. 55- 

Wijn 3. (5*. 

Fiasci 73. 

Boccali 146. 

* Aem . 982. 
Viertels 19. 03. 

Maet 78 J. i 

Schoppen 3 14. O 

Salmen . s»4. 

Settiers 3. i6i. 

Quarterons •]&. 

' Pots 152. 

OKj . Barili 2. as<s» 

- Rubbi 16. s»ï» 

- • * Wijn Barili i. 078. 

Pinte 83.9. 

Stubgen 42. 7. 

Kannen 85. 4. 

Nöfel 341I. 

Eimer 1.975. 

Anthal 2.865. 

Aem I. 

Ankers 4. 

Eimer 5^>V 

Viertels 20. 

• i^ Stubgen 40. vi 

Kannen 80. 

?uarte 160. 

)esfel 320. 

Bier . Tonnen J. 

Traan . Tonnen iJ. 

• ^ Eiwer ^. is'. 



VAN AMSTERDAM. 



^sr 



Itzehoe 
Joodfibe 



Keulen 



van 32 Stubgen 



Hmmr p . » Ankers 3. 70^^ 

Stubgen 37J. 

Kannen of Maet 74I. \ 

'O Quartier 149- 

'Honing . Tonnen 1.40. 

Bier . Tonnen 1,43. 

Heidelberg- --*- . • . Viertels 15.7. 

Maet 62.8. 

Tonnen i,s49. 

Bath of Epha 5.07. 

Seah 15.21. 

Hui 30-4. ' 

Cab 91J. - 

Log 365. 

Caph 486J. 

Aem . 93. 

Viertels 24. «. 

Maet 96. r.l 

Pintger 387. 
I'rfr , Stof I0O.t9/\ 

; Quart of Maet 125. s. . 
zie Denemarken. 



/'Hip 

Koningsbergen ^ fi , 



Koppenhagm , 
Leipzig 



rrrr! 



Tonnen 

Eimer 

Ankers 



1.004. 

1. 909, 

3. 0X8. 



Kiinnen 103. i. 
Kannen 120. s.. 



Lyon 
Lisfabon 



Livorno 



SVmuO 



Bier 

fiK)" ^ 

Vifier 
Schenk 

Nöfel 240. $, 
Dresdenfcke Kannen 154. 7/, 
Pots 154.4. 
Almudas 8. 481. 
. n\ Alqueires 16,97.. 
Canadas 101.9, 
Quartilhos 407. 4. 
[ilO Olij . Barili 4.55. 
Wijn 3.447. 

Z 3 Li' 



S5» 



KOOPHANDEL 



Uvofnê 


..•r.;/v 




::;;; rijr' 


Londm 


.-..-ih ". 




•v'r:^y\\ 



... . Fiasci 6%^ 4, 
Boccali 13;^. 8. 
■•: Wijn , Ton . ,5,, 
Olij — . 167, 
Wijn . Hogsheads . 607. 

Oii^ehopt Bier — - . 652; 

Gehopt Bier —■ . ^. 

Lótidonfche- Bier . Gallons 3r{, 

. Pinten 250. «f. 

WijA- Olij- ön Traen-Gallons 38- «. 

Pinten 305.7. 
luccê\ r;'I , . Olij . Copi 1.45. 
iMbéc ^ ■ , , , Viertels 20, 

Stubgen 40. 

! : '> Kannen 80. 

Quartier i6d. 

Planken 320. 

Mcifdn 'Jï4i , . Queu^ . isr. 

Quarteauts 1.43. 
Mantua . . Olii . Moggia r, s. 

. Milleröle 2. 42^» 
. Escandeaux 9. ^ 
Wijn . Pots 145J. 
Masjh , ^ Olij • Barili 4, ©sr, 

Meimz 4 . . Maet 77. 7* 

Majóna . Olij . Quartanos 35,1» 

Mesftna , Wijn . Salme i,68. 

Olij . Cafisfi i6j. 
Minörcsf > , Barillos 4. «. 

Quartillos 25}. 
Mocca . . Meneedas loi. /♦• 

Mont^ellier r Wijn . Septiers 4» ^^* 

Barals 5* ^^^^ 
'^ Pots 137,». 

Olij . Barals 3.«^. 
Qu^tals 15-53- 
Monh 



Olij 

ü/örr/^///^ ölil err Wijn 
Olij 



VAN- AMSTERDAM 



iSp 



Montpellier 


. Pots. 124^ 


Napels 


Olij . Salma . 79. 




Staja 7. 8. 


Wip en Brapdewijn . Barili 3. «», 




Carafe 197 3* 


Nerva 


Stof I ia. 3. 


Neder-Hongarifck 


Wijn . Eimer 2.545. 


Ntzza ♦irïi^^j 


Olij . Rubbi 17. m- 


Noordfih^ .;//• 


Teer . Tonnen i,*. 


Nmmkerg^y^oVi . 


Eimer 2. ^sr* 


' .ril ?M.,r;"'ï<j'J 


Viefier . Maet 138. 


Tl • i'.^ " 


Seidel 276. 




Schenk . Maet 146. 0. 




Seidel 293, «• 


Nuis 


Queue . asr- 




Quarteauts !• 43. 


Opper-Hongaiifche 


Wijn . Eimer i. 90j>. 


One.glia 


. Olij . Barüi 2|. 


Qrleans ♦ 


Queue .. ssr. 


[ 


Quarteauts i. 43. 


Chftaèrug /, 


Kannen of Maet 118;. 


Parp u:A\miA . 


Septiers 19. « 


. oi i' f]0(bf:i 


Quartes 72- •• 
Pintes I54-'*- 


^is:i 'i••:^^^ 


Chopines 308. s. 


■:- . h\^^l\ 


Poisfons 1235. 


Perncnf ?:'[, 


Stof 112. 3- 


Portf^ . ;f/ï ?prI()iiA - ;> Canadas 77;. 


Pra^- :.;4;rn;:;/. . 


Eimer 2J. 


.■ ■' ■ ■ :■; '; ' > 


Pinten 76. 


'. b\,:^''>'i. 


Seidel 304. 


Pugk'a • ''ijujO. 


Olij . Salma . 96^^ 


Ai^ (5?7flrwO ; ^.. 


Barrique J. 


Regensburg 


Gïoote Eimer 1.^7^- 




Berg — -- I. <«5«- 




Gehieene . 1. 754» 




Z 4 Re^ 



%6^ 



KOOPHANDEL 



Regensburg 



Reval 

Riga 

Rochelk 

Rom^ 

Roomfcke 
Rotterdam 
Rouaen 
Rusland 

Rysfd 
Schafhaufen 
ScféOtJcke 
Swed^n 



Sevllle^ zie Spanje, 

Sicilië 

Spanje 



Stettin 

Stokholm^ zie Zweden, 

Straelfund 



' Viertels 

Koppen 

Seidel 

. ï ■ Anker 

Stof 

Anker 

Stof 

Barriques 

Veltes 

Boccali 

Foglietti 

Oude Amphore 

Stoop 

Barrique 

Weddra 

Kruska 

Lots 

Maet 

Pints 

Eimer 

Ankers 

Kannen 

Stoop 

Caffici 

Botta 

Pipa 

Wijn Arobes Maj. 

Acumbres 

QuartiUos 

Olij Arobes Men. 

Quarterons 

Nösfel 



Stubgen 
Pot 



40. 13. 

112. s. 
224. 5. 

4. 055. 
121, 7. 

3. 9f. 
119. 7. 

22. 44. 
IIO. «. 
442. 4. 
5.33. 

74r. 

IIJ. 

94. 
64. 

IIO. ö. 
15. 38. 
I. 843. 

55.3. 
IIO. 6. 

12. a. 

« 3Q^« 

• 34Z* 

9. lp. 

731. 
294. 

II. TT. 

47... 
197. J. 

149. 

Straets 



VAN AMSTERDAM. 



3^1 



Straetshurg 

Tdulon 

Triest 

Tripoli] 
Tunis 

Turin 



Valencia ^ 
Venetië 



Verona 
Weenen 



Wintherthur 

IVorms 

Zeik 

Zurich 



Aem 3. 
Miet ^^. 
Schoppen 301. 

2. 

9' 



^ MilleroUès 

Ecandeaux 

Olij en Wijn . Ome 

Wijn . Boccali 

Olij . Matari 

Olij . Matari 

Wijn 

WJön . 



7' 

2. 

92. 
12. 



41. 

6. 

07. 
295. 

4» 

42, 

035, 

27.. 

SW. 

4. 

4. 

74- 

22p, 

X7I. 

91 <5* 

66. 



44. 

7. 



Brente 
Riibbi 
Pinte 
Cantaros 
Olij . Migliaio . 
Miri 9, 
Wijn . Bigoncie . 
Secchie 14. 
Enhillare 234^. 
Brente 2. 
Basfe 32. 
Eimer 2. 
Maet 97, 
Seidel 391. 
Maet iio. s. 
Stubgen 33^. 
, Stubgen 371. 

Quartier 149; 
Maet 97J. 
Schenkmaet 88i. 
Honing- en Olij-Maet 107J. 

Tot hier toe aengetoond hebbende de manier , 
rijden en plaetfen, waerop de openbare veilingen 
gehouden worden, zuUen wij alleen nog bij- 
voegen dat de onkosten, die deswegens vallen, 
Z 5 ze^er 



2eer onderfcheiden zijn , .naer mate van de quanti" 
Uit oF qualUeU der geveilde Koopnianfchappen ; 
doorgaande beloopt dit echter met de billietten 
op ï| PCt. en van de Meubilaire, Goederen op 
II a 13 PCt. Hier bij komt het Plokgeld, zoo 
als reeds te voren befchreven is, de kamer- 
huur en 't gelag, dat, bij voorbeeld van een 
Stuk Brandewijn, omtrent i2ftuiversis, en ein- 
delijk het request en de advertcnticn in de Cour 
rantew. 

Betreklijk dit artijkel der openbare verkopiiv 
geti , moet men 'er nog bijvoegen , dat de Hee- 
ren van den Gerechte , in ervaring gekomen 
zijnde , dat 'er van tijd tot tijd verkoopingen 
wierden gehouden van Stokvisch, bij kleine 
partijen, of Cavelingen, tot groot incönve- 
nient en nadeel van het Bergervaarders Gild, 
bij eene Publicatie, in dato 25 Januarij 1786, be- 
volen hebben: „ dat het aan niemand, die geen 
95 Gildebroeder is van het Bergervaarders Gild> 
5, binnen deze Stad, zal gepermitteerd zijn, om 
5, eenigerlei foorten van Stokvisch, het zij pu^ 
„ blijk of uit de hand, te mogen verkoopen, 
„ anders dan bij partijen of Cavelingen van 
5, 3000 ponden teftens en dat die gene, die 
5, Gildehroeders zijn van hetzelve Gild mede 
5, geenerlei foorten van Stokvisch in publijke 
3j, veilingen zullen mogen verkoopen , anders dan 
5, bij Cavelingen of partijen van 3000 poiKien 
5, teffens, op eene boete van 50 gulden" 

Wijders dat betreklijk de Vendiien in den ja- 
re 1796 door de Regeering \& goedgevonden 
te ftatueeren 

I. Dat , ter gemoetkoming van zoodanige bur- 
gers, wier omftandigheden niet toelaten drie 
maanden naar de betaling der opgebragte koop- 
pen- 



VAN AMSTERDAM. gö^ 

f^iwiingen te wagteft , de Vendumeesters worden 
gelast, om binnen den tijd van veertien dagen 
de rekening van de verkogte goederen te leve- 
ren, ten einde de betaling ten fpoedigfte zou- 
de kutinen gefchieden. 

2. Dat het een derde der provenuën , door de 
Vendumeesters voorheen verantwoord zijnde aan 
Stads Secretarisfen , nu voortaan verantwoord 
en overhandigd moet worden aan den Secretaris 
van het Committé van Finantien, mits, naar 
gewoonte kortende ƒ 50 'sjaars voor gemelde 
verantwoording. 

3. Dat de Makelaars, van nu af aan verpligt 
bullen zijn, om, met betrekking der verkoopt 
pingen van koopmans goederen, even zooda- 
nig te handelen, als zij, volgens publicatie van 
den 25 Februarij 1. I. ten opzigte van verkoo- 
pingen van meubilaire goederen, verpligt zijn; 
liiet dien verftande, dat zij van de koopman- 
fchappen notitie zullen opgeven aan de Ven- 
dumeesters, op dat de laatstgemelden daar door 
in ftaat gefield worden, om daar van behoor- 
lijke opgave te doen, zoo aan het Aiflmoesfe' 
Jliers Weeshuis als anderziijts. 

Verkoopingen bïj Executib. 

Deze niet zoo zeer tot óns beftek behooren- 
de, zullen wij daer omtrent alleen zeggen, dat 
bij eene Keure van den 29 April 1750 bepaeld 
is , dat de openbare verkoopingen van vaste goe- 
deren bij executie, voortaen op dezelfde wijze 
gullen worden gehouden , als bij willige verkr)o» 
pingen van vaste goederen , federt eenige jaren >, 
IS gepraélifeert , en dat derhalven voortaen maer 
0en plokpenning aen den meestbiedendcn gege- 
ven , 



§64 KOOPHANDEL 

ven, en het perceel daer na in den afflag ge-^ 
legt zal worden. , ' 

VeRKOOPINGEN uit BE HAND. 

Deze gefcliieden, of door tusfchenkomst van 
een Makelaer, of door onderlinge overeenkomst 
tusfchen Verkooper en Kooper, zonder bemid- 
deling van een Makelaer. 

De eerfte manier is wel de zekerfre , » alzoo , 
in geval van verfchil, de Makelaer beflisfenkan 
fioe de koop gefloten is ; want hij is gehouden , 
ter requilitie der partijen , deswegens eene fchrift- 
lijke verklaring te geven ; deze vind in Regten 
geloof, en op dezelve word gevonnisd. 

Een partij door een Makelaer gefloten zijnde , 
geeft de Kooper meestal een Godspenning, tot 
verzekering van den koop. Deze CJodspenning 
beftaet in zeker ftuk of fomme gelds , ten be* 
hoeven van den Armen, waer door men ver- 
ftaet de Gereformeerden Diaconie Armen; voor de- 
welke op de meeste Comptoireji een bos hangt, 
waer in de .Godspenningen geflioken worden. 
Deze is gefloten , wordende de fleutel daer 
van bij Diakonen bewaert , die dezelve van tijd 
tot tijd komen ledig maken , en het geld in de 
Armenkasfe ovei'brengen. Deze Godspenning 
eenmaêl gegeven zijnde , kan de koop zonder 
%vederzijdfche bewilliging niet gebroken Worden , 
en de Godspenning blijft echter ten profijte 
van den Armen. 

Indien de vei'kogte goederen , of door hunnen 
aert, of door de bevoegdheid der handelende 
partijen, de waeg niet onderhevig zijn, zoo \^ 
de Küoper verplicht dezelve aen het huis, pak- 
huis, op den zolder of in de fchuit des Ver- 

koo- 



VAN AMSTERDAM. 3^5 

kaopers te ontfangen, err moet die ten zijnen 
koste laten tranfporteren ; en zoa haest die bij 
den Kooper, deszelfs arbeiders, of bedienden 
zijn ontfangen en aengenomen, word de leve- 
ring voor gedaen gehouden. 

Men heeft getwijtfelt of ingevalle van onge- 
lukken door vuur, water of andere toevallighe- 
den , die de goederen tusfchen den tijd des ver- 
koops en der levering , in het pakhuis des Ver- 
koopers overkomen, de fchade daer uit ontftaen- 
de voor rekening des Koopers of des Verkoo- 
pers is ; doch het gemeene gevoelen is , dat zoo 
lang 'er geene levering plaets heeft gehad, alle 
periculen ten laste éts Verkoopers blijven. 

Wanneer de verkochte waaren de waeg onder- 
hevig zijn, zcK) is de Verkooper verplicht dezelve 
op zijn kosten en rifico aen de waeg of op den 
pikkel te leveren: waer na de Kooper, dae al- 
daer ontfangen hebbende, de verdere kosten dra- 
gen moet. Word 'er eenige fchade , bederf, of 
iet diergelijks aen de goederen bevonden, zoo 
moet de Kooper zich deswegens verklaren, al- 
vorens hij de goederen aenflaet , op dat eerst ge- 
regelt worde hoe veel laij daer voor korten zal. 
Indien daer over eenig verfchil ontftaet, word 
zulks gemeenlijk door den Makelaer bemiddeld; 
doch , als deze het niet vereffenen kan , word de 
uitfpraek aen twee goede mannen gelaten, die 
daer over vonnisfen. Doch indien 'er in een 
vat of bael, die in de waeg niet zijn geopend, 
of geftort , eenig bedrog word bevonden ^ na dat 
de Kooper de goederen reeds heeft ontfangen, 
thuis gebracht, en aldaer geopend, zoo ijiag hij 
di^swQgftns protesteren^ tn hij word opzijn' eed, 
en onder verklaring van de waegdragers of an- 
dere ;u:beider$, gelooft. 

Bij 



i66 KOOPHANDEL 

Bij het fluiten van eenen koop van goederen i$ 
men niet gewoon om van den tijd der betaling' 
te fpreken, of conditien van ^arra en diergelij- 
Icen te bepalen , alzoo men veronderftelt dat het 
eerfte te verflaen zij contant op den gewonen ter- 
.mijn, en het overige, volgens gebruik* 

Door contant verftaet men, ten opzigte der 
meeste goederen, zes wdcen na de levering: 
Doch het algemeen gebruik omtrent Kruidenie- 
jijcn is reeds geworden twee en drie maenden. 
jSpecerijcn echter worden bij de leveiing twee 
of drie dagen daer na betaeld. 

De verkoop om ordinaris contant geld verfteekt 
echter den Verkooper. niet van zijn recht om 
den Kooper te noodzaken tot bet betalen bij de 
levering aen de waeg ; vermits , ten naauwften ge- 
nomen, alle partijen, zonder vastftelUng vao be- 
.tael-tijd gefloten, verfl:aen worden bij de levering 
te moeten worden betaeld. Nochtans, wanneer 
n;en, geld nodig hebbende, aen een goed man 
verkoopt, eischt de billijkheid dat men hem , bij 
't fluiten der partije, waerfchuwe dat men ter- 
flond betaling nodig heeft. Doch gemeenlijk ge- 
fchied dit met aen hem een half percento extra 
te laten korten, en het fl:erkt het credit de;s Ver- 
kopers geenzints. 

' Boven de gewone korting, word op Gpede- 
ren die op de buitenfchael gewogen worden 2 
PCt. , en op de binnenfchael i PCt. geaccordeert. 

Binnen Amfl:erdam word 'er weinig onderfchei4 
gemaekt tusfchen een Grosfier en Winkelier; 
zijnde het aen een ijder vrijgelaten zijne Goederen 
bij groote of kleine partijen, te mogen verkoo- 
pen, van welke vrijheid te dikmalen misbruik 
word gemaekt ; zoodanig, dat eej] Winkelier., door 
teffens Zeèhandeiaer te .zija,' ^n .dexe w^^PQi 

met 



VAN AMSTERDAM. 367 

met kleine quantiteiten , als Winkelier te hande- 
len, eikanderen onderling benadeelen , en de 
markten bederven. Alleen zijn 'er eenige bepa- 
lingen gemaekt omtrent zoodanige waaren die im- 
post of diergelijke belastingen onderhevig zijru 
Dus mag geen Zeehandelaer minder dan een vat 
wijn, of een ftul: brandewijn, teffens, veel min- 
der eenige wijn of brandewijn bij de haelkan, 
verkoopen. Dit gefchied ten voordeele der 
Tappers, alzoo Zeehandelaers geen Tappers-im- 
post betalen, endaer en boven andere voorrech- 
ten genieten. Dit onderfcheid heeft mede plaets 
omtrent den verkoop van koflij, thee, tabak e^ 
-diergelijken. . • r > [;> 

Daer en tegen mag geen Tapper, Slijter, of 
Herbergier, eenige wijnen in grooterquantiteit tef- 
fens aen een en denzelfden perfoon afleveren , dan 
4rie quart Amllerdamfche ftoopen, of twee ordi- 
Jiaire bouteilles. En 'er zijn op dit ftuk verfchei- 
■den ordinantien gemaekt , die wij , als niet recht- 
Ihreekstotons onderwerp behoorende, voorbijgaan. 

Verkoopingen op levering , 't zij door 

VASTE Koop, of PRiïiMIEPARTIJEN. 

^ De Verkoopingen op levering gefchieden zooda- 
nig , dat een Koopman , welke Goederen , van bui- 
cenlandsch, wagt, en, of vreest dat derzelver prij- 
zen dalen zullen , of, zich van een zekere winst 
verzekeren of zijne fchade bepalen wil, aen eenen 
anderen, die in tegendeel uitzicht van verhooging 
der prijzen heeft, of zich van de partij verze- 
keren wil, op dat die in geene andere handen 
yervalle , zoodanige verwagt wordende goederen 
Verkoopt^ om, na aenkomst der^elyer^, tot den 
bedongen prijs ds leveren. g n-^j 
*»U ' Een 



368 KOOPHANDEL. 

Een ijder ziet ligt dat deze handel veel omzich- 
tigheids vereischt, en alle voorwaerden flipt be- 
paelt moeten worden. Want bij de minlte na- 
deelige verandering voor den Verkooper of Koo- 
per, is het niet ongemeen dat een van beiden 
zich , door gezochte uitvlugten , van zijne ver- 
bintenis tracht te ontflaen* 

Om dit zoo veel mogelijk voor te komen wor- 
den gemeenlijk twee contracten opgefteld. Bij 
het eene bekent de Verkooper, aen den Kooper 
verkogt te hebben , een zekere , en aldaer befchre- 
vene, partij Koopmanfchappen , die hij van eene 
x)pgegevenplaets, met een genoemdwordend fchip 
en fchipper, of op eenige andere wijze, wachten- 
de is}, en hij belooft die , na aenkomst, ter plaetfe 
der levering, tot den bedongen prijs, aen den 
Kooper, goed en onbefchadigt, te zullen overge- 
ven en afihien. Behoudens nochtans, dat hij 
niet gehouden zal zijn tot het doen der levering, 
in geval de Goederen op de reize verongeluk- 
ken, en als dan dit Contradte niet is; ten wa- 
re hij aenname als dan , in plaetfe der veronge- 
lukten, andere goederen te leveren. 

Bi] het andere Contrad verbind zich de Koo- 
per om eene partij Goederen, die als voren be- 
Ichreven worden, na aenkomst, van den Ver- 
• kooper te zullen ontfangen , wanneer die in eenen 
gezonden, goeden, en leverbaren ftaetzijn, en 
die tot den bepaelden prijs, en op de gemaek- 
te voorwaerden te zullen betalen. 

Somtijds maekt men in diergelijke Contrac- 
ten ook overeenkomllen hoe het zijn zal, indien 
de Goederen befchadigt aenlanden , het zij , of 
de Kooper daer voor behoorlijk korten , het Con- 
traét vernietigt , of de uitfpraek aen twee of meer 
goede mannen gelaten worden zaL 



VAN AMSTERDAM* 36^ 

De oüderljnge Contnéten geteekend zijnde ^ 
bevvaeit de Verkooper het door den Kooper, 
en deze, het door den Verkooper geteekende. 
Na de aenkomst der Goederen bezichtigt de 
Kooper de Goederen, en wanneeer die onbe- 
fchadigt zijn , moet hij dezelve aenvaerden , hoe 
laeg de prijs als dan ook wezen mag; en even 
zoo moet de Verkooper leveren , hoe hoog de | 
markt ook boven den bedongen pirijs gQÏïcgQn 
mogt wezen. Zoo haest aen alle de voorwaerden 
des contracis is voldaan , wordende beide affchriften 
tegen elkander uitgewisfelt, zoo ook wanneer de 
goederen gebleven ziin , en de Verkooper daervan 
voldoende bewijzen heeft ingelevert , en de partij 
word als dan voor afgedaen gehouden* 

Alzoo nu vele dezer inkoopen op gisfingen 
van vrede of oorlog , van goed of kwaed ge- 
wasch dier Koopmanfchap , of andere ongewisfe 
toevalligheden , gegrond zijn , zoo ziet men dat 
liet geluk aen den goeden uitflag derzelven dik- 
wijls meer deel heeft, als verftand en beleid. 
Zij zijn derhalven gevaerlijk, en wanneer men 
daer in te ver gaet , kan men zich gemaklijk in 
ongelegenheid brengen* 

Om een kort begrip van dezen handel te ge- 
ven, zullen wij ten voorbeeld ftellen, dat iemand 
kennis krijgt dat 'er een oorlog op handen is, 
of eenige andere voorvallen aenftaende zijn, waer 
uit hij befluit dat zekere Koopmanfchap in prijs 
Itijgen moet. Met deze tijding tracht hij voor- 
deel te doen,, ;^n--jwü meerder quantiteit dier 
goederen koopen,, als zijn vermogen toelaet op 
den gewonen tijd te betalen. Hij laet derhalven 
door eenen of meer Makelaers zoo veel opkoo- 
pe.n als mogelijk, om hem binnen zekeren be- 
Aa pael- 



^ê ït Ö o P H A N D E L 

paeldeft tijd gelevert tp worden, regelende zulk^ 
naer mate dat hij denkt penningen te zullen in- 
ktten , of naer dat hij het oogenblik der rij- 
zing wijd af of nab^ oordeelt te wezen. De' 
Verkoöper bedingt gemeenlijk boven den ordi- 
nairen prijs iet meer, zoo dat hij, voor het lan- 
ger onder zich houden der goederen, een goe- 
den intrest voor zijn geld geniet, en de Kooper 
betaeld zulks gereedlijfc óp hoop van grootei* 
t^inst. Voorts worden 'er twee Conti'aélen ge- 
flootéïi, welke Kooper en Verkoöper ondertee-» 
kenen ^ en waer van men den inhoud uit de 
befchrijving dier onderhandeling, zelf licht op 
im iiïaken. 

De Contraden onderling geteékent en' uitgè^ 
trisfelt zijnde, heeft de Verkoöper niet het S-- 
lerttiinUe recht om den Kooper tot het ontfan- 
gen der waare te noodzaken, vóór den bepael- 
létt tijd, nog ook eenige zekerheid van hem te 
voirderen, al ware het dat de prijs der goederen 
merkelijk kwame te dalen, ^oo haest echter 
de tijd verftreketi is-, en de Kooper blijft^ vdi 
hooide van- geld mangel, of uit vreeze voor 
groot Verlies, in gebreke om het gekochte te 
aetivaerden, zoo laet de Verkoopet hem, door 
èeh Makelaer die de partij gefloten heeft, aen- 
zeggen dat hij de goederen zal hebben te ont- 
fangen. Doch indien hij niet te .min daer in : 
nalatig blijft, en geen ordre deswegens ftelt, 
7M kan hij de goederen naer de openbare ftads 
waeg zenden, en den Kooper door een' Notaris 
en Getuigen aenzeggen laten ^ dat dezelve aldaer 
tói zijnen pericule tot de aflevering gereed leg- 
^Xit Word de Koopmanfchap daarop dan aen- 
^aerdt, zoo is alles in order, en indien 'er bij de 

we- 



VaISI AMSTERDAM. 3?t 

'weging bevonden word iet meerder dan de bepael- 
de quantiteit te zijn, zoo word het overfchot 
naer den als dan roulerenden prijs betaeld. 

Doch wanneer in tegendeel de Verkooper 
buiten ftaet, of onwillig is, om het verkogte te 
leveren 9 zoö laet de Kooper zulks bij den Ver- 
kooper opeisfchen, door den Makelaer die de 
partij gefloten heeft; toeft hij, niet tegenftaen* 
de dit aenzeggen, nog met de levering, het zij 
dat hij de verkogte waar niet heeft; of om dat 
de prijs te aenmerklijk geftegen is, en hij zoekt 
te ontgaen om onder den dan roulerenden prijs 
te vei^oopen, zoo laet de Kooper hem door 
een Notaris en getuigen de betaling aenbieden, 
om in gevalle van weigering tegen hem te protes- 
teren. Dit kan ookaen de waeg gefchieden, en 
\\)^nneer aldaer geene ordre tot de levering ge- 
field is , zoo protesteert men van alle kosten , fcha- 
den, intresfen, winst-derving, enz. Hiervan eene 
ade gepasfeert zijnde, vervoegt zich de belee- 
digde partij bij requeste aen Heeren Schepenen, 
met verzoek om, zoo de Kooper aenklager is, 
zoo veel goederen ten minften prijze doenlijk te 
mogen inkoopen ; of wanneer het de Verkoo- 
per is, om zoo veel goederen als hij verkogt 
had, aen den meestbiedenden openbaer te mo- 
gen opveilen, alles op rilico van de beledigen- 
de partij ; dat is , dat het verlies in beide ge-» 
vallen , door hem die zijn Contraél niet naerge- 
komen heeft, gedragen en vergoed moet wor- 
den; zoo mede alle kosten die daer uit ge- 
Iproten zgri/;^ ^r•''^* ■;^' ^'^^^ ;-• 

Indien in'tïiergeÏÏjke gevallen, welke in dit 

foórt van handel dikwijls voorkomen , het furptus 

"of ondcrfcheid gi'oot is, eti dat de Verkoopej: 

iiïeent reden tè hébben om üëti Kooper in rech- 

Aa 2 ten 



372 KOOPHANDEL 

ten te vervolgen'; zoo moet hij door het getui** 

fenis.van een of meer Makelaers, die Schepens 
\]\fiat op den requeste, tot den verkoop be- 
noemen , verklaren , dat hij de goederen in ques- 
tie indedaed, zonder eenige collufie met iemand 
wie het ook zy , tot den^ cours heeft verkogt, 
zoo als die tert dage des verkoops dadelyk was. 
En een bewijs van dien aert moet ook worden 
geproduceert, wanneer de Kooper eisfcher is. 

Daer echter dit fbort van Negotie meesten- 
tijds min gefchied om de Koopmanfchap we- 
zentlijk te leveren of te ontfangen ; maer om bij 
zoodanige Contraéten winst te doen, zonder geld 
of waaren te handelen , zoo gebeurt het dik- 
wijls dat iemand die geen tien duizent guldens 
in de wereld heeft, voor hondert duizenden 
guldens aen goederen op deze wijze koopt. En 
alzoo de Makelaers hier bij ook hunne reke- 
ning vinden, zoo mangelt het dezen zelden aen 
bijgebrachte redenen om de partijen daer toe aen 
te zetten. Ten tijde der leverantie dagen wor- 
den derhalven op deze wijze verfcheiden partij^ 
en vernietigt, mits malkander het furplus be- 
talende. 

. Dit vernietigen der partijen word rescontreren 
genaèmt: zulk's gefchied door de Makelaars als 
welke de Contraden intrekken en verwisfelen , 
ook de Sui'plufen iSetalen^ en den Kooplieden 
daer van rekening doen. 

Het fluiten v^n Prcemie of Optiepartyen heeft 
met deze manier van handelen zeer veel overeen- 
komst, doch is in zoo veiTe beter, om dat men op 
de eerfte wijze bandelende ^ nooit eenigen ftaet op 
winst of verlies kan maken , zoo lang men niet da^ 
delijk verkogt heeft; daer in tegendeel een Koop- 
man veel voorzigtiger handelt, wanneer hij alleen 
. een 



VAN AMSTERDAM. 573 

^n bepaelde fomma waegt, door eene zekere 
prasmie aen een goed man te geven , waer voor 
deze zich verbind om de gecontradeerde hoeveel- 
heid koopmanfchaps, tegen eenen gezetten prijs, 
enopeenen bepaelden tijd, te leveren of te ontfiin^ 
gen, mits dat de gever derprsemie, de partij niet 
opeisfchende, nog den ontfangst vorderende., 
niet meerder als de uitgefchoten p.enningeqvyer- 
liezen kan. '\jvr^^. 

Van deze overeenkomilen zijn gedrukte jFor- 
mulieren^ die vervolgens ingevult, en uitgewis- 
felt worden. Uit het reeds gezegde blijkt dat 
dezelve onderfcheiden worien, in Contrtóen 
van Prcemie te geven , en Prcejnie te ontfangen. 

Deze Contracten kunnen gekogt en verkogt 
worden, zonder epdprfemenj: of borgftelling, 
indien dezelve door goede luiden geteekent zijn. 
Dp Gevers der Pra^mien doen egter alt^d wel , 
niets te fluiten, zonder te weten, wie het Con- 
ti'ad: geteekent heeft, alzoo: het fomtijds ge- 
beurt dat de Makelaers .verzekeren dat die van 
alle gerustheid zijn, maer dat ,2ij dezelve niet 
kunnen noemen, als na dat dft. partij zal geflo- 
ten wezen, waer op niet altijicj flaet te maken 
is. Wanneer echter eene partij in die onzeker- 
heid gefloten word,; en de GQVQr der Prasmie 
bevind daer na dat de Onderteckenaer niet re- 
xien niet naer zijn genoegen /i^v., zoo kan^^-^hij 
.zulk$ van de hand wi,zen,;ea^lbj^hpj^ftzijvvr ge- 
boden Prsemie niet te betalen. ;; '1, j (Tjf/roA/ 

Hier bij fl:aet aen te merk^H-dat de N^inae^'s 
van Premie meestentijds het grpotfle gev^rloQ- 
pen, alzoo in den handel zulke onvoorsfienc 
onnventelingen pl<\ets grjjpen, dat de Koopmaii- 
fchap, welke zij hebben aengienomen om te 
.J^y^ren of fe ojitfang^n, -gedurende den beftei^i- 



.374 K O O RH A N DE L 

'den tijd, 25 of :^o PCt kdn 'Hjzen of dalen, 
zoo uit natuurlijke oorza^ken, als, omdat 'er 
tn dit foort van handel duizienden van listen en 
flreken worden in 't werk gefield om malkan- 
der den voet te ligten , waerom een voorzichtig 
Koopman zich weinig of njet daer imede bcr- 
moeijen zal. 

Op deze wijze negotieert men zoo wel vasu- 
koop^ als Pramteparttjen. ' .?-\^ii 

Voorts gaet deze handel meest omtrent alle 
foorten van Adien, en alzoo derzelvcr prij- 
zen door de minfte valfche of egte tijding rijzen 
of dalen, zoo word hier door de ondergang 
van velen berokkent. ^ ^^ vK 

c: iV MG E ND E KA P^^^T^^K^L^^ 

, Van de drie Stads Waagenven s'LXNDd^^^ 
^- ^EN Stads Impost ALLER GEWOGEN Goe-^ 

deren a MET DE TIENDE VÊRHOOGING 5:^ 

EN HET WiKGELD ^ ZOO ALS DEZELVE ' ''f^- 

THANS BETAELD WORDEN, WELK V *^i''- 

LAETSTE NAAR DE ORDE VAN - 

jiET Alphabeth GERIGT IS. -^ 

Na aldus den verkoop der Koopmanfchappen 
afgehandelt te hebben , ftaet ons te fprekén; 
v'an der Steden Waagen , -als wsfer op alle weeg- 
bare goederen bij de levering moeten gewogen 
worden. Dit was eertijds een ' recht aén de 
Graeflijkheid behoorende, en men gist dat Her- 
tog Albrecht van Beijeren het in den jare 1^389^ 
aen de Stad heeft afgeftaan. Immers had ^ij 
reeds in de 15^^ eeuwe eene plaets alwaer|de 
goederen gewogen werden, én thans zijn 'er 
clrie zoodanige Wagen. • pe eene^, nu genoemt 



:^AN AMSTERDAM, 3^5 

pE OüDE Waag , 1$ een vjeri^ant gebouw v^n 
blaeuw arduinfteen ^ ftaende tegen over het 
Stadhuis pp den dam. Zij wierd in het jaer 
1566 voltrokken, fchopi; het jaeital' 1565 in 
de Gevels gefteld is, wtierfchijnlijk om dat die 
toen volbouwd waren (*> Zij is twee verdie- 
pingen hoog tot aen 't Dak. De onderfte dient 
tot een Waag, de tweede tot een wachthuis 
voor de foldaten. Aen drie der zijden i^ dit 
Gebouw voorzien met zware luifels, waer on- 
der de goederen droog kunnen leggen, fchpon 
dezelve volgens Keur van 6 Januarij 16^^49 
niet langer als drie etmalen aldaer blijven mo- 
gen. Ter wederzijde van den voorgevel der 
Waage, die naer 't westen ziet, gaet meii langs 
eene dubbelde fteenen opgang, en hier ondier 
is eene der deuren van de Waag, in dewelke 
een paer Schalen hangt. Zes paren diergelijken 
hangen in de zes deuren der achter- en zijd- 
gevels, ?oo dat 'er in 't geheel zeven paren 
grootè Schalen zijn , die men gemeenlijl^ buiten- 
fchaien noemt; en hier cp weegt men alle^ 
hande grove en zware Koopmanfchappen, met 
ijzer loodt geijkt gewigt. Midden in de Waag 
hangt een kleiner paer Schalen, gemeenlijk de 
binnenfchael genaemt, waer op men alle iSjne 
en kostbare Waeretij inet koperen gewicht, en 

^*J' Ih'^lietf jltór 1^75 befeeurd© men a^ éitf Gebouw 
eene 2wai:e yerzakkiJig, en pij onderzoek » bleek het dat 

dit ongemak niet %m kunnen heifteld wQld^, zonder 
eene volkomene opfchprting der werkzaamheden vau dat 
geftigt. ' Dit bewoog de Regering een houten Lpots op 
den Dam te doen opflaan , om , gedurende de veijtimme* 
ring^ te dienen. Bijkans anderhalf jaar ftond deze JLoots ,^ 
terwijl intusfchen aan de Waag de fondamenten verfterkt 
en eenige veranderingen en verftaaijingen gemaakt werde%[ 

Aa 4 



3^6 KOOPHANDEI. 

ponden, halve ponden, en vier ongen, weegt, 

zij werd eerst in 't jaer i6i^ gehangen, en toen 

eene Keure in dato 2i Januarij daer omtrent 

gemaekt. Hier toe zijn bijzondere wegers, die 

hun Comptoir in de Waag houden. Voor itr- 

-der gewogen partij betaeld men, buiten het 

jivaaggeld, iet aen den Armen. 

:■' De aenwas der Stede in Inwoners en Kopp- 

: handel, in den aenvang der voOrgaende eeuwe, 

maekte het oprechten eener tweede Waag noodr 

zaeklijk. In het voorjaer van Anno 1617^ werd 

.bellotende pude Su Anthonij Poort, die federt 

eenige jaren binnen de Stad getrokken was, 

daer tpe bekwi^em te maken , en in den jare 

1618 was zulks reeds verrigt. Het gebouw 

ftaat op de St. Anthonijs pf Nieuwe Markt , en 

heeft genPegfaam dezelfde gedaente behouden^ 

waer in het Anno 1488 geftigt werd, gelijkende 

meer naer een oud Kasteel als naer een Waag. 

Beneden ziji) vier dubbelde deuren, in ijder 

van welken met een paei: Schalen gewogen 

word. Binnen in ,de Wa^g hangt een ftjne 

Schael. Op deze Waag worden mede allerlei 

goederen, die bij het ge\yigt yerkogt wprdep, 

gewogen j; maer in het bijzonder pok gefchut 

en Ankers, . Om deze la^tfte te beproeven is, 

iiiet vér van hier, op dep ]bjoek van de Gelderr 

fchekaei, een hoogen eiken jpaei opgerigt, en 

in 'dezelve is boven een fchijf , waer door een 

touw loopt dat aen den ;^rmg,van het anker 

vastgemaekt is; vervolgens hi|sit of wind men 

iiet anker da^r mede op , waer na men het 

.jUQt het middei] der fchagt, v^illen laef? op eén 

^waer ftuk ijzer, 't welk op een blok in de 

grond vastgemaakt is. Wanneer het anker deze 

proef oj?hefch^digt ÖbOTlii^t, zo word h,?t ri^or 



VAN AMSTERDAM. 377 

cen^n daer toe geftelden Proef- of Keurmeester, 
met het llads wapen, geftempeld, en de Keur- 
meester g^eft daer van een handfchrift; waer 
op teffens uitgedi*ukt ftaet het gewigt, en hier 
van moet hij nette aenteekening houden. Voor 
zijn falaris betaeld de Ontfanger een halve ftui- 
ver van de loo fê. Geene ankers mogen an- 
ders gelevert worden, naer willekeur van 3 
Augustus 1591. Voorts mogen geene fcheepsr 
ankers en dreggen, bi^iten de ^tad gemaekt^ 
alhier verkogt worden, ook geene boven 30 ^ 
zwaer, binnen de^ Stad en derzelver Jurisdic- 
tie verkogt of gelevert worden, ten zij die al- 
hier gemaekt, en op de gewone wij^e beproeft 
zijn; op verbeurte van de ankers en dreggen, 
^n een boete van vijftig; guldens : volgens Keur 
;:en van 30 januarij 1748. en 31 Januarij 1749^ 
. Boven dez^ Waag zijn verfcheiden Gildek^ 
jBi^r$ : ook eene fraeije Ontleedplaets. Zij draegt 
de naem van iS^. Antonis of Nieuwe Waag. 

Een derde Waag is 'er bij de laetfte vergroo- 
ting der Stad aengelegt , en hier toe heeft men 
gebruikt de nieuwe Reguliers Poort, die eerst 
m 't jaer 1655 gebouwt was, en vervolgen^ 
in 't jaer 1668 tot een Waag gefchikt is. Bij 
dezelve werd een ruim plein gelaten, dat tot 
pen Botermarkt word gebruikt. Men noemt 
lieerde Reguliers _ Waag* H^t is een fraei vierr 
jtant. Gebouw, in het Frontefpjes des voorge^ 
yels ftaet het Koggefchip, en ii) dat des ach- 
tergevels het ftads wapen. Peze |lVaag heeff 
drie groote Poorten, \\\ ijder van welke met 
een paer groote Schalen gewogen' word, en 
binnen in hangt eene fijne Schaèl. Hier ter 
blaetfe woeden inede alle foorteh ya.Ji Koopman- 
Jchappen gewogen , als Wolle , ïtaes eij Botert 



3?8 KOOPHANDEL 

inzonderheid deze lactfle des Maandags, als 
wanneer hei: Marktdag: i.s. Roven op deze 
Waag is een ruiin vertrek, tot een wachthuis 
voor de fchiittcrij j^eicliikt. 

Het bearbeiden der goederen, op een dezer 
Wangen gewogen wordende , gefchiedt door 
luiden van Meeren Burgemeesters daer toe aen- 
gefield, en wriagdrfiü^cn geijacmt, welke te fa- 
nien een Gild uitmaken en vrij tah'ijk zijn, en 
waer van cenigen zich in bijzondere Ploegen, 
of, zoo zij het noemen, Vecmcn^ verdeelen , 
welke gemeenlijk uit 5 tot 9 Perfoonen be- 
flaen , en die in eene beurs arbeiden. De waeg- 
dragers, tot geen Veem bchoorende , worden /-^.y- 
luideii genoemt. ]Je Veemen zijn meest door 
teekens aen den hoed, of door de kleur der 
hoeden zelfs, onderfclieiden. Het i^etal der 
Veemen is thans twee imi twintig, v^aer onder 
echter niet begrepen is het zoogcnaemde Kazs- 
Veem., welk maer uit twee Perfoonen beftaet, 
die, alleenlijk op de Marktdagen , de Kaes bear- 
beiden, en de overige dagen der weeke, als 
Vrijhüdcn worden aangen^crkt. De moesten 
houden hunne daagelijkfe verblijfplaets in hui- 
zen, of op Kamers en in kelders rondom den 
Dam , alwaer zij hunne gereedfchappen bij zich 
hebben. De namen dier Veemen zijn Schotfchc 
Veem. Zcemvfck Veem. BlaeuwJioedcn Veem. Groen- 
hoeden Veem, Klapmutfcn Veem. Leidfche Veem, 
Bonthoeden Veem. Roodhoeden Veem Geelhcjeden 
Veem. Strcohoeden Veem. ZsyartJioeden Veem. 
Withoeden Veem. Medenblikker Veem. Haer lem- 
mer Veem» Friefche Veem.. Engelfche Veem. Tex^ 
dfche Veem. Graemvhoeden Veem. Zijden Veem. 
Zwandsch Veem, Waterdsch Veem. Purperhoeden 
of Hop Veem., 

Vopr 



vVAN AMSTERDAM. 379 

r Voor de Vrijlliiclén Is in het jaer 1^93 een 
huisje tegen de Nieuwe Kerjc, aeh de zuidzij- 
de, tot hun verblijf geTchikt, alwaer zij zich 
dagelijks vervoegen, om op werk te wachten. 
Deze waagdragers ' djn 'niet alleen beyoegt tot 
het bearbeiden van waagbare goedereh, zijnde- 
zulke die indedaed aexi de Waag kómen , maar 
ook alle die der Waïig oiiderheviè zijn, al ko- 
men ze daer nietj Potasch, Rozijnen en Stok- 
visch zijn hier van echter uitgezondert. De 
Overluiden houden hiin Comptoir naest het 
waagdragers huisje aen de Nieuwe Kerk , dl- 
waar zij des Saturdags > op den middag, verga- 
deren. ••<''^''*^-*^"'^'! '^'*^^ ^'^V^^^^ üü .i^"*;;;^"- * 
De waagdragers zijn gehouden , 'B^ hèt we- 
gen, dehonderdPonden, en de vijftig Ponden, 
op de Schael te zetten. Het Veem dat meri 
gebruikt houd nauwkeurige notitien van het 
gewigt, de nummers en merken der goeideren, 
door het zelve onti^mgen of gelevert, benevens 
de namen van Koopèr en Verkoöpèi^; wjer 
van het telkens aén de eigenaers een 'tiittrekfel 
bezorgt. W",vv^.7; >, • . ..; .^ w^suur:: iny 

Het al^vegeö der goedereiï gëfcEië#Bflör w^ 
g^^x*i 'eertijds waagknegts genaemt, ten getalle 
van twaelf , die iii eene beurs werkcil. Zij ge- 
hietcn van elk wik dat zij wegen, een halven 
duiver; wanneer 2ij een Prik, Pikkel^Uf Schael 
buiten .de Waag bedienen, drie guldens daar 
boven. Indien zij den Koopman ten dienfte 
ftacn '"'tu^hen twaelf en half twee uren , waa- 
neer 'dèWaagengeÏÏotên worden^ ?öö genie- 
ten zij twaelf duivers, óf zoo zij als dan öjeer 
als twaelf wikken wegen, van elk '.wSfc.' een 
Huiver. In 't wegen moeten zij de Mm niy 
aen de Schael houden. Op een wik van een 
%.'. •' ^ ~ hon-' 



38p K O O P H A N D E I. 

Jiondert tot zes hondert ponden mogen zij twee ; 
en op een wik boven de zes honderd ponden; 
vier pond uitflag g^ven. 

Omtrent den Dam vind men voorts eenige ge- 
nootfchappen van Pakkers, die zich daer om- 
ftreeks in bijzondere kelders onthouden. Deze 
voorzien de kisten, kasten en pakken van bui- 
ten met ftroo , en musicavifche matten , of grof 
lijwaet, of pakken de losfe goederen in vaten, 
balen, of anderp fusten. Zi] onderfcheiden 
zich door bijzondere aengenomen namen, als 
^e Hollundfche^ de Amfterdamfche y jii^^MuKOvi- 
fehep ja zelfs de Arahifche Pakken, "ó r'^v 

Omtrent de Waagen zijn paerde ftallingen, 
,ook pompen waer uit de llepers paerden ge- 
drenkt wo;rden. tjier vind men dagelijks tot 
gerijf der Kooplieden eene menigte llepers, 
jdoch deze moeten zorgdragen dat zij des Zonr 
dags den Dam met hj^une fleden en paerdeij 
"Sjiiet belemmeren, en dus de^ Saturdags hun 
paerd en flede naer huis brengen. 

'Alle goederen hier ter fte lp gtvïfog^xk wordeur 
demoeten zekere inposten, w^^^^^/i;/ genaemt^ 
betalen zijnde , een e zekere bepaelde f(fcime van 
de ICO tg voor dje ftad; eene andeite fomme 
yo.or het land; en bij dit^aetfte komt , nog een 
tiende verhooging. Van een en ander vind 
men juiste uitgerekende Jijsten van 25 J8. tot 
50000 .öR toe, in 'een boekje Anno 1761 bij 
Cornelis Wilt te Amflerdam uitgegeven ; i^lt het 
zelve blijkt dat bij.koop en verkoop tusftiien 
iSürgef? ijder de gevechce iielft ya;^ Wji^g— en 
imppstgeld betalen mo^ ^p/.^ • ')\z::^ "^c a3* 

Tweervreemden, Levera-er en Öntfanger-jzilik 
de , lp,9|taleia - rider de helft; ais boven. . ^^v" : i ' . 
,* ^Ifi' .lyèjv,;^ui-ger aen een" Vreemde verlcpc^t. 



VAN AMSTERDAM- g^r 

of van hem koopt, zoo moet de Vreemde de 
gerechtigheid der waage voor uit betalen, maer 
den impost betaeld ijder de helft. 

Alzoo 'er in het betalen bij het wegen vaa 
Kaes groot onderlcheid is tusfchen Kooper en 
Verkooper, Burger en Vreemde, en zulks in 
deze meer , als omtrent andere waaren, plaets 
heeft, zoo v^nd men in het bovengemelde 
boekje, thans te bekomen bij den Beekverkoo- 
per Gerrit Bom^ eene aenwijzing hoe de beta- 
ling van het ftada waeggeld in de bijzondere 
gevallen gefchieden moet. 

Koeien Kaes. 

Twee Burgers van malkander koopende, moet 
de Kooper betalen ii Ituiv. 8 penn. van het 
fchippond. De Verkooper 5 ftuiv. 8 penn. is 
t-e famen 17 ftuivers. 

Twee Vreemde van malkander koopende^ 
betaeld de Kooper, van het fchippond, 11 
ftuiv. 8 penn. De Verkgtqper 5 ftuiv. 8 penn. 
is te famen 17 ftuivjes*!->f sb rrd'ïjib ns^ 

Wanneer een Burger van een' Vreemden 
koopt , zoo betaeld de eerfte 10 ftuiv. 8 penn., 
en de laetfte 6 ftuiv. 8 penn. is te famen 17 
ftuiv. per fchij^ond. 

Een Vreemde koopende van een Burger , be- 
taeld geene 12^ ftuiv. 8 penn. en deze 4 ftuiv. 
8 penn., te famen 17 ftuiv. van het fchippond. 

En voor ijder fchippond daer boven i ftuiv. 
8 penn. aen tiende verhooging voor het land. 

ZoETEMELKSCHE KaES. 

Twee Burgers vaa -öialkander koopende,, be- 
j^^q tacld 



^, KÖÖPrtANDEL 

taeldde Kooper 4 ftuiv. de Verkoopet ü ftuivi 
te lameti 6 ftuiv. per honder ponden. 

Twee Vreemde van elkander koopendei ge- 
ifchied de betaling als voren. 

Een Burger koopende van éen Vreemde, 
zoo betaeld de eerfte 3 ftuiv; 8 penn. en de 
tweede 2 ftuiv. 8 penn. 

Een Vreemde koopende van een Burger be- 
taeld de Vreemde 4 ftuiv. 8 pénn. de Burger 
I ftuiv. 8 penn. 

En ijder 100 ® een halven ftuiver Voor de 
tiende verhooging aen \ land. 

Natte en drooge Huiden bij 't ftuk, of deri 
hoop, verkogt wordende, zoo mede alle waa- 
ren in de volgende lijst niet begrepen, moe- 
ten aen waeggeld en impost betalen, zoo veel 
als hier na omtrent de Huiden, Hammen, en 
Talk, betaeld word. 

Mallagafche Rozijnen in korven, worden ter 
Wa^ aengegeven, en betalen van ijdere korf 
aen het land 2 ftuiv. 4 penn. en aen de ftad 
12 penningen, te famen 3 ftuivers. 

Vijgen die bij de koppel verkogt worden, 
geeft men ter Waage aen, en betalen naer het 
gewicht. ^ 

Bak of Madrilfche Sijropen, die meü bij de 
pijpe, quardeel, oxhoofd, of minder gedeelte 
verkoopt > worden aengegeven, en men betaeld 
van elk quardeel, of oxhoofd, 3 ftuivers. 

Honig, bij de fust verkogt wordende, geeft 
men aen, en betaeld van het quardeel 3 ftuiv. 
van de grove ton i\ ftuiver, van defmalton i{ 
ftuiver; minder en meerder gedeelte naar ad- 
venant. 

Een Raffinadeur eenig ruw Suiker uit zee 
ontfangende, waer van derhalven binnen deze 

Pro- 



VAN AMSTERDAM. 383 

feovintie het regt op de Waag niet is betaeld, 
zal gehouden wezen het zelve te betalen. En 
indien zoodanig een RaiRnadeur eenige Suike- 
ren uit andere Provintien ontfangt, alwaer de 
impost op de Waag niet word betaeld, zal hij 
den voorfchreven impost alhier moeten voldoen. 
* De fchippers van buitenlands komende, en 
Sijropen in hunne fchepen hebbende, welke 
den impost op de Waag tot nu toe niet zijn 
onderhevig geweest, zullen gehouden zijn, bin- 
nen de (£ie eerstkomende werkdagen na hun 
arrivement, aen den Gaerder van den voorfz, 
impost op de Waag aentegeven , de regte quan- 
titeit van de bij hun ingeladene Sijropen, met 
uitdruklijke opgaven der perfonenaen wie dezelve 
zijngeadresleert; ook met expres verbod aen de 
yoorfz. fchippers om eenige derzelve Sijropen uit 
hitnne fchepen te mogen losfen , doen of laten 
losfen voor en al eer zij van den voormelden 
Gaei'der bekomen zullen hebben een loscedul, 
bijdenvoorfz Gaerder geteekend, en zulks van 
alle dezelve Sijropen, zonder aenzien in welke 
foorten van fusten of vaten die overkomen, als 
welke mede zullen moeten betalen het regt of- 
te impost op de Waag, en dit zal moeten ge- 
fchieden bij hem die de voorfz. Sijropen eerst uit 
zee ontfangt of inflaet, en voorts fuccesüvelijk 
zoo meenigmael die worden verkogt, tot vier 
ftuivers van ijdere hondert ponden die dezelve 
bevonden zullen worden te wegen, op verbeuite 
van de voorfz. Sijropen, en een boete van drie 
hondert guldens. 

De voorfz. impost zal betaeld worden telken 
réize, en zoo menigmael als de goederen wor- 
den verkogt, getranfporteerd , overgedaen of 
gewogen. Wdverftaende ,»dat :^o verre de 

' ^ Koog- 



a84 S Ö o P H A ND Ë L 

kooplieden malkander de Waaren of Koopman-» 
fchappen bij ftapeling of bij het ftuk verkoopeny 
de levering van dien niet zal mogen gefchieden ^ 
zonder alvorens die bij den Gaerder aentegeven , en 
hem den impost te betalen , op de verbeurte der 
Waaren of Koopmanfchappen , zoo die te beko- 
men zijn 5 of van de waerde derzelven , en daer 
beneven een boete van een hondert guldens. 

Van de goederen en waaren die Waag fubjed 
zijn , en uit dorpen , zoo wel gewogen als on» 
gewogen 5 worden getranfporteert, zal in de He- 
den, alwaer die aenkomen, het middel van de 
Waag moeten worden betaeld. 

Ter nadere onderrichting in de uitrekening 
van het waeggeld dient aengemerkt, dat een 
pond zoo veel betaeld als 25 ponden , of een 
vierde part van een centner, van 126 © af word 
gerekent voor 50 ©, van 51 voor 75 tg of | 
centner, en van "/ó ^ af voor een geheeJe* 100 t» 

Yder wik van 100 tot 400 ponden betaeld 
een Huiver, van 400 tot 800 ®. U ftuiv. van 
800 tot 2000 © en daer boven 2 ftuiv. ijder wik 
der goederen: dat op de fijne fchael gewogen 
word , betaelt 2 ftuiv. uitgenomen van Couche- 
nille. Zijde, Safiraen, Rhabarber, Walfchot^ 
en andere waaren, van welken volgens oud 
gebruik 4 ftuivers van ijder wik genoten word. 

Volgens Refolutie der Ed. Mog. Heeren Ge- 
committeerde Raden van de Staten van Hol- 
land en Westvriesland in dato 23 Febr. 1751. 
moet van de Muilen^ zijnde vellen en vezels 
der Meekrappen, voortaen betaeld worden, 2 
ftuiv. 4 penn. per 100 ®, en de tiende ver- 
hooging daer boven: Ook zal het Koperrood^ 
zonder dat het zelve ter Waag behoeft te wor- 
dep gebragt, voortaen kunnen worden aenger 

ge- 



VAN AMSTERDAM. 3^^ 

geven tegen vier hondeit pond, en aldus betalen. 

Stad. Land. GeheeU^ 

400 fê ƒ- : 5 : 8 met de wik ƒ- : 13 ;4 ƒ - 18 : 12. 

Bij die van den 28 Meij 1751. word verftaen 
dut 2i\\Q Homng ^ dewelke van ouds her in fmal- 
tonnen en tiersjes> en ni^t bij het gewigt ver- 
kogt werd, van ijder tiersje aan den Gaerder 
van de Wae§ niet meerder zal behoeven te be- 
talen als 3 ftuivi en van iedere fraaltpn i ftuiv^' 
en 8 penn. des dat de aerigeving daer van z^l 
moeten gefchieden, als van alle andere goede- 
ren , van welken het waeggeld volgen3 de Or-* 
donnantie word betaeld., 

Hm^'g. Stad* Land. Geheel^ 

I Grove ton of tiersje ƒ -12:4 ƒ 7:3: -ƒ -5:4. 
ï Smalton . . ƒ -:i:8 ƒ -:i:8/*-3: ? 

En volgerts befliüt van voormelde Hun Ed, 
Mog. van 25 Julij 1776. zal bij proyifie voor 
den tijd, van twee jaren, in te gaen twee maenr 
den na dato. dier Refoliijtie, ten behoeve der 
Raffinadeuren binnen de?e, Pro vintie, uit 'slands 
kas worden betaeld eeji praynie .van vier- gul- 
dens van ijder duizend ponden ruwe inkomende 
;Suikers netto gewigt, dq welke naer behoren ge- 
probeerj; zullen • kuunei) worden 's lan,ds Waag 
of Pikkel gepasfteit te zijn, , en.'sl?,nd recht vol- 
daen te hebben.;; als. onder > zekejre bepalingen, 
die bij voormelde Refo^utie wordt;n opgegever^. 

Voorts moet Van alk Waai-en en Koopman 
fthappen voor Waeggeld van Stad , ea Stateji 
wegen betaeld worden ^Is volgt: 

: - . A 

Stad. Land met i^ Verh. Geheel 
4/4m . 100 se I ft. — 2 ft. 4 p., 2 ft. 4 p: 



38S 



KOOPHANDEL 



Jsd (flegte) . 

Akerdoppen . « 

Aerdakers . — — 

Aluin . . . 

Antemonimi . 

Ajuinzaed . 

All-Spke . . - 

Agarekus . . - 

Aguilhout , - 
Aleppo Scamomum 

Aloë . • • - 

Anys Oly , . - 

Arfenicum . - 

Asja Foetida , - 

Anys . . . - 

Amandelen . - 

Aniel of Indigo - 

Baerden . . - 

Bakkeljauw . - 

Bakelaer . . - 

Balfem de Mecca - 

Balfem Tolu . - 

Barharyfe Wol - 

Barnfteen . . - 

Benjtiin . • - 

^^^y^« . . . - 
5^.r/^;7 (Genever) 

^fv^r . . . - 

Beverzwyn . - 

Bevervellen . - 
Bimaes Hout 
Blaeuw Azur 

Brood . . . - 

Blaeifwfel . . - 



Stad. 
ft.- 



Land, enz. 
2 ft. 4p. 
2 : 4- 



OeheeU 
3 ft. 4p. 



8. 
8. 



8. 



36 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3' 
3 
3 
3 
3 
3 
3 
3 



4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4* 
4- 
4- 
4- 



5: 8- 
6: 10- 



4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4' 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 



3 
4 
4 
4 
4 
5 
6 
6 
6 

6 
6 
6 

7 
8 

43 
4 
4 
4 
6 

6 

4 
6 
6 

4 

4 
6 

6 

5 
4 
6 

4 
6 



4- 

4- 

4- 

12- 

12- 

4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 

2- 

4- 

4- 

4- 

12- 

4- 

4- 

12- 

4-< 
4- 
4- 
4- 
4-- 
4- 
4- 
12- 

4- 
4- 
4- 



VAN AMSTERDAM. 



387 





Stad, 


Land, enz. Geheel. 


Bokkenhair . 


100 ffi llL ' 


3 ft- 4P 


. 4ft 


. 4p 


Bottr . . 


I 


: - 


3: 4- 


4- 


4- 


Borax . . 


3 


j - 


8 : 12- 


11 : 


12- 


Borstels . . 




: 8. 


3 • 4- 


4: 


12- 


Buskruid 


— — 2 


ï - 


8: 12^ 


10 : 


12- 


Brafekt Hout 


.-^ I 


: 8. 


3: 4- 


4: 


12- 


Braftl Tabak 


3 


. - 


3: 4' 


6: 


4- 


Brafiliën Hout 


3 


« 


3: 4- 


6: 


4- 


Cabelgaren . 


— — I 


. - 


I : 10- 


2 : 


10' 


Cacao . . 


— - 3 


- 


6 : 10- 


9: 


10- 


Cacao Schillen 


- '^ ; 


* 


6 : 10- 


9- 


10- 


Cameelshair . 


I : 


. 


3: 4' 


4' 


4' 


Campeche Hout 


-^ — I : 



0. 


3: 4- 


4- 


12- 


Ceder Hout . 


I : 


8, 


3"- 4- 


4: 


12- 


Campher 


— ^^ ; 


- 


35 4- 


6: 


4' 


Catnoesieder , 




- 


3: 4- 


4'- 


^' 


Canarijzaet . 


2 : 


- 


5: 3. 


? : 


8- 


Camel . . 


• 


* 


17 : 10- 


19: 


10* 


Canon 


•~— I : 


. - 


2: 4- 


3' 


4- 


Cappelettm . 


4 • 


- 


22 : - - 


26: 




Cappers . . 


2 : 


- 


3' 4- 


5: 


4- 


Cardamom . 


.> • 


- 


3 : 4r 


<5; 


4' 

4- 


Cordowaen . 


4 ' 


. 


3: 4- 




CarriophiliPlim 


* 3 : 


« 


3: 4" 


6: 


4- 


Cascarille 


3 : 


- 


3: 4- 


6: 


4' 


Casfte . . 


^—3 • 


- 


6 : 10- 


9: 


1O7 


Castorum 




. 


3 • 4- 


6: 


4'- 


Cathiou . . 


3 : 


^ 


3: 4- 


^; 


1 
4- 


Catoen . . 


— _ n • 

• 


. 


3 • 4- 


6: 


4- 


Catoene Garens 


— ~ 3 • 


^ 


3 • 4- 


6: 


4' 


Cauris . . 


— ^ 2 : 


- 


3' 4- 


5 '. 


4" 


C^rwy . . 


3 • 


. 


35 4' 


^; 


4' 


C/^«ö C/^//;^ . 


*— 3 • 


- 


3 V 4' 


(s\ 


4' 


Cinahri natir. 


\ 


- 


3ï 4- 


6; 


4' 


Cpfcrs. . , 




" 


3ï ^- 


5i 


4- 




ib 


% 






Cla- 



gOB 



KOOPHANDEL 



Claverzaed 

CqcuIus 
r 



100 m 



Co]]y 



vreemde 



I 

o 
— - C) 

I 

I 



'van cii^en 
'( koloniën 

Coloquifil . . 

Cowyn . . 

CQiijytii Gember 

Conjyic Lïmctjes — - 
Conf\ ofgcdr. Peren ■ — 

Couing^hout^ . 

Contrajiwa . 

Corael 

C'rael Ruhti 

Corciit Rozyn 

Corcntcn . . 

CdriaihJer . 

Cars Zaed . 

C'^rt Thiwiiaui 

Cort Fintriani 

C()Uchcnillc . 

Crap . . . 

Ci-eeftsoogcn . 

Cr ei nor Tart ar l 

Cret of Schildpad — 

Christal-Tartari 

Cuhe'c of Staertp, — 

Daalen 

Drakenbloed 

Dreumen . 

Drongeryen 

Drop . . 

DruklettCTS 

DriikzAvart 

Dnav.n . 



Stad. 
3 ft. 

o 

o * 



3 

3 

lO 



Land, enz. Gchccf. 
3fl. 4p. ^fl:. 4p, 
3:4- ^14. 
13: 4- 16: 4. 



rs • 

O • 

o • 

O ' 

5* 
4: 

r» . 

O • 

3: 



«. 3 

8. 5 

_ r» 

_ o 

O 
o 
O 

- 3 

- 66 



4- 

o . 

o • 

3: 



O : 



4- 
8- 

6- 

4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
8- 

4- 
4- 
4- 
4- 



14 

4 
4- 
4- 
4' 
4- 
4- 
4- 
4" 
4- 

4- 
12- 



3: 4 
3: 4- 



6 

4 

? 
6 

6 
6 

6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 

10 : 
4 

4 



4- 
6- 

4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
12- 

4- 

4- 
4- 
4- 

6- 

4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 

[2- 

4- 

4- 



VAN AMSTERDAM. 



389 



Sta 


d. 


Land, enz 


. c 


Jeheel. 


Ëhhenhout . 100 fig afl 


;, - 


3 ft. 


4p. 


5 ft. 4P. 


Eenden . . 1 : 


- 


3- 


4- 


4* 


4- 


Engelfcke Asch -~ i : 


-* 


2 : 


4' 


3: 


4- 


Engelfche Lym 1 : 


* 


3^ 


4- 


4: 


4- 


Eieren . • 1 : 


- 


3- 


4- 


4- 


4- 


Engdsch Zout 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


4- 


Fenegrickzaed " - 3 : 


- 


3: 


4- 


«: 


4- 


Fermilioen . — — 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


4- 


Fernamhukhout "^ — 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


4- 


Fitrml . . 3 : 


- 


3: 


4- 


6 


. 4- 


Florentyns Lak — — % : 


w 


3: 


4- 


6: 


. 4- 


Floers . . . 3 : 


m 


3: 


4- 


6, 


4- 




: *. 


16: 


8- 


26: 


8- 


Folio Doptamie 3 : 


- 


3: 


4- 


6' 


; 4. 


Foely , . . 5 : 


- 


33: 


r - . 


38: 




Garen . . — — i : 


- 


3: 


4- 


4. 


: 4- 


Galbanum , -^ — 3 : 


r 


3: 


4- 


6: 


. 4- 


Qallinga . . 3 : 


. 


3: 


4- 


6: 


4- 


Galnoten . , «2 : 


.. 


6: 


10- 


8^ 


: 10- 




8. 


3- 


4- 


4 


: 12- 


Geel Hout , — — i \ 


8. 


3: 


4- 


4' 


; 12- 


Ged Leder . 4 : 


k« 


3: 


4- 


7 


; 12- 


Geel Koper • 2 : 


. 


8: 


12- 


10 : 


4- 


Geerst , . . 1 : 


- 


3: 


4- 


4: 


4- 


Gember . . i : 


8. 


4: 


6- 


5: 


14- 


Gember (Gtconf.) — 5 : 




4: 


6- 


9ï 


r 

6- 


Gejlagen Wand . i : 


• 


1 : 


10- 


2 : 


10- 


Gomme . , -1 — i - 


. 


3*. 


4- 


4ï 


4- 




. 


3: 


4- 


.6: 


4- 


Gom Aifa Fsetida ~ 3 : 


¥• 


3: 


.4- 


6: 


4- 


Gom Bedellium 3 : 


^ 


3: 


4- 


«: 


• 
4- 


Gom Benfoin . 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


4- 


Gom Dragon 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


'4- 


Gom Elemmi 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


4" 


Gom Gutt^ - 3 : 


- 


3: 


4- 


6: 


i 4- 


JBb 


3 








Cfö»» 



39<5 



KOOPHANDEL 



SMd. Land, enz. Gflieel. 



Gommelak 


iooffi3ft 


• • 


3 ft. 


41 


). 6 ft. 4p, 


Gom Sandrac 


~- 3 : 


• 


3 = 


4 


6: 


4- 


Gom Succinum 




*' 


3: 


4 


6: 


4- 


Gotelinsr. (Yzei 


•.) ^ I ! 


•T 


a : 


4 




4- 


Goud Gelit • 




8. 


3 = 


4 


4: 


12. 


Gryn . . * 


•^--r— ii • 


• 


4- 


6. 


6, 


6. 


Hammen . . 


1 


• 


3"- 


4- 


4 


4- 


Harpuis . . 


— . — I : 


w 


3 = 


4- 


4 


4- 


Harst . . . 


1 ■ 


. •. 


3: 


4- 


4' 


4' 


Hartevelkn ^ 


.^-. I : 


■i 


3- 


4- 


4; 


4- 


Heden . . . 


— — I ; 


^ 


I : 


10- 


2 


: 10. 


Hennep . . 


— — I . 


m 


I : 


10. 


2 


; 10. 


Hennep Garen 


— — . I 


, • 


I : 


lO- 


2 


. 10^ 


Hey . . . 


1 


, to 


3 = 


4- 


4 


: 4- 


Hoenders . . 


1 I 


: - 


3: 


4- 


4 


. 4- 


Honing . . 


1 


• 


3: 


4- 


4 


. 4- 


Hop . . . 


1 I 








4- 


4 


: 4. 


Hout . . . 


— — I 


• 8. 


3- 


4- 


4 


: 12, 


Huiden . . 


I : 


• 


3: 


4 


4 


• 4- 


HuizenUas . 


■ 3 • 


• 


r» • 



4 


6 


• 4- 


>/^^j?)^ . . 




• 


3: 


4 


6 


• 4 


Japan Hout . 


I 


; 8. 


3 • 


4 


4 


• 12. 


Indigo of Aniel 


>r 




36: 


4 


43 


4- 


Inlandfike Wol 


— — I 


; 8. 


3: 


4 


4 


12. 


Irias . . • 


3 


; ^ 


3 '• 


4 


6 


• 4. 


Juchten . . 




' » 


3: 


4 


4 


• 4- 


Kaersgaren . 


■ " ' T 


' - 


3- 


4 


4 


: 4. 


Kahelgaren . 


I , 


• • 


I : 


10 • 





• 10. 


Kameelskair . 


I 


• • 


3: 


4 


4 


t 4- 


i^öT^y . . - 


w J 


l 'm 


5: 


8- 


6 


: a. 


/Sgr^^ (Parmefaen) — i : 


', • 


5-' 


8 


6 


: 8. 


Kaes (Texelfche) ^ i 


• , » 


5: 


8- 


6 


: B. 


K/iliatourshout 


I 


': 8. 


3: 


4- 


, 4 


: 12 


Kaneel • . 


-r 2 


: • 


17: 


10 ■ 


^9 


: la^ 


Kanan . . . 


;— I : 




2, • 


4 


r 


..,4^; 



VAN AMSTERDAM. 



39Ï 



Kappers . • looflg 

Karfen . , 

Kastanien . 

Katoen . . 

Katoene Garen 

Karwey . . 

Klaverzaed . . 

fvreemde 

Koffylv^n eigen 

(Colonien — ., 

Koningshout 
Krap . . 
Kreefisoogen 
Kavejaer . 

Koeien Kaes . • 

/^öe/^;2 AöT^j bij ^t 

Schippond 75 fi 
Konynenhair 1 00 fig 

Koeken . . 

Koper . . . — — - 
Koperdraed . — —- - 
Koperrood ♦ r^T" 
Kurkuma . . --^ — 
7ir«/y^ , . , -~ 

Lak •> .«ft ^ ; 

Lakmoes . , — — 

Lange Peper . , 

Latoen . . —— 
Latuwzaed . «-t? — ^; 
Laurier Oly -f i-^i— 
Lavendelzaed. — — 
Z^i<?/* . . . ♦ -y — 
Lekkagie .. ^, f - r _ ■ ■ 
Letterkout , •-^— 
/r/g». Nefriiifum, - — 



Stad. Land, enz. Geheel. 

aft. 
I : 



ft. 4p. 5 ft. 4p. 



.:.i;^i : 8 



ia. 



3 
3 
3 
3 
3 
3 
13 

3 

3 
4 
3 
3 



4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 
4- 



4- 
14- 

4- 
4- 



4 

i 

6 

6 

6 

ï6 

6 
6 
6 
6 



: 8. 


4! 




4: 


: - 


3: 


4- 


4: 


: - 





4- 


4: 


: ^ 


8: 


12- 


10 : 


: - 


8; 


la- 


10 : 


: - 


3. 


^ :4-„ 


4: 


: 8. 


3 


; 4- 


4: 


; - 


3 


: 4- 


^• 


: - 


3 


: 4- 


6: 


: 8. 


3 


; 4- 


^ = 


« •« 


3 


: 4- 


6: 


: - 


8 


; 18- 


10: 


i ^ 


3 


: 4- 


6: 


j* 1» 


3 


: 4- 


6: 


: - 


3 


: 4' 


<>: 


: .. 


3 


: 4- 


J; 


• 8. 


3, 
3 


i 4- 

: 4-' 


• 


3 


: 4- 


6: 



4- 
4- 
4- 
4r 

4-1 
4' 



4- 
6- 

4- 

4- 

8- 

4- 
4- 

12- 

4- 
12- 

4- 

4n 

ia-»; 

4- 

ïa- 

4- 
4- 
4- 
4- 
4* 

4- 



5?» 



KOOPHANDEL 



^ " Stad. 


Land, en2 


:. Gehe6), 


i^imoenféilkn 100^3 f] 


t.- 


3ft 


. 4P. 


6ft 


^ 4P- 


Loodt . . k 1 


: - 


3: 


4- 


* = 


4- 


Lym . . w •^— i 


: - 


5: 


4- 


^4: 


4- 


Maenzaed \ •^' — 3 


: • 


3 • 


4- 


6: 


4- 


Manna . . ^" 


: ^ 


3" 


4- 


6: 


4- 


Mjt^/^ö: (OosterfO— ^ 


: - 


3- 


4- 


4: 


4- 


M7jr//è . . .: j 


1 •» 


3- 


4- 


6. 


4- 


il?ff ö , . 1^ i 


: 8. 


4: 


14- 


^i 


6- 


Meny ... i 


: - 


3- 


4- 


4: 


4^ 


Mr^^/ . . — .— è 


• • 


&: 


12- 


10 : 


12- 


Mrr^ . . . ^ 


\ - 


3- 


4- 


6: 


4- 


Morilks . . 3 


: - 


3 • 


4- 


6. 


4- 


M?fc/^ . . , ^-». 3 


, - 


3: 


4- 


6! 


4- 


Mulle . . , -— I 


: 8. 


H'X 


8- 


4: 




Muscovif. Garens — i 


; - 


IT 


ip- 


2 . 


10- 


Nagelen . , 4 


: - 


22': 


' . - 


2^1 


... 


Nagelhout . ——3 


: - 


"3"^- 


4"" 


ö. 


4- 


Nagelpoeder •. 4 


: - 






z6': 


• ( 


Nagelzaed . -h— 3 




3 ' 


4- 


6'. 


4- 


iV^j5^/j Gé'i?/^ , -7^ 3 


: - 


3: 


4- 


(>': 


4- 


iVb^^« . . ; — •— ± 


: - 


22 ; 


-- 


24. 




Oly van Bayen — ^-- 3 


. - 


3: 


4- 


6; 


■4-- 


0/y v^« Noten — — 3 : 


- 


3: 


4- 


6'. 


4- 


Oly de Palm — ;— 'J : 


- 




4- 


€'. 


■•:4-- 


Oly SeÜe . ' -. __ 3 


: - 


$' 


4-- 


6'. 


^4--- 


Ofy ?etrie '> ■^— 3 : 


- 


S: 


4- 


<5i 


4... 


Olyvenfióut ^k ^— . 1 : 


8. 


3' 


4- 


"4 f 


:Rïi 


0//)fe/?ifj rW^^ :— «. 3 ': 


- 


TI : 




14:' 


'iA 


Oosterfche Mi - l : 


^- 


■3: 


4- 


4:- 


laï 


^pium , "^ _^ 3 : 


- 


3: 


4- 




•,-4.1 


Offrmiêm . " •; ^^ 5 : 


m 


3' 


4- 


■^r:^ 


•'4f 


Oranjefcbillén' 1_^1^ ? • 


- 


3- 


4- 


6' 


4i 


■Orchillie . • . é^— . ï . 


8. 


3: 


4- 


"4- 


12 i 


£)r%o ; . .. I:L^3 : 


- 


* 


4- 


6: 


4t 


ipj''//.'7^; (^droöge) — 3 : 


'a 


3: 


'4- 


.^4 . 





t^AN AMSTERDAM. 393 



Stad. 


Land, en2 


:. Geheel. 


Orliaen (natte) loo fg i ft. 8. 


3ft 


. 4P. 


4ft.löp 


Oude Vodden i : 8. 


3: 


4- 


4 : 12-.. 


Paerden . , ■ l : - 


'3- 


4- 


4: 4**\ 


Paerdebair . i : - 


3: 


4- 


4- 4" 


Palmhout . . i : 8 


3-* 


4- 


4: 13^- 


Par ara Braya — m^ '3 : - 


3- 


4- 


6: 4- 


Parlamour . 3 : - 


3- 


4- 


6: 4- 


Papen Oly . . 3 : - 


3: 


4- 


$: 4*- 


Pastel . . :. ï : 8. 


4: 


14- 


6: 6- 


Peper ... 3 : - 


II : 


<■ _• 


14: -^ 


Peper (Witte) ^ 3 : - 


II : 




14: -• 


Piment . . — — 3 : - 


3- 


4- 


6: 4- 


Pistaches . . ■ 2. : - 


3- 


4- 


5: 4^ 


Pluimen . . • 1:8. 


6: 


ip- 


8: 2- 


Pluis van Zyde 3 : - 


3- 


4- 


6: 4-. 


Pokhout . , I : 8. 


3- 


4- 


4: 12-, 


Portugaelfche Wol — 3 : - 


3^ 


4-' 


6 5 4^, 


Potasbh (Fijne) i : 8. 


3 = 


4- 


4 : 12.4^. 


Potloodt . . 1 ^ - 


3* 


4-' 


4-* 4.^^ 


Pruimen , . i : - 


3- 


4-- 


4: 4^^ 


Prumellen . . i : - 


3- 


4^ 


4; 4-^. 


Pruimfieen . — r— i .* - 


3_j 


4- 


4: 4-^- 


Purperhout ^ -4— i ': 8. 


^2 


4-' 


4: Ï5^ 


Quikzilver , . '.-« — 3 '• - 


TI : 




14: '--ii 


•Rhaharher . u:, %'.- 


3.: 


4- 


^; 4^^ 


-Radix China — ^ — S • - 


3- 


4- 


6: 4Jt. 


Radix flypoquanna — 3 : r 


S*- 


4- 


<^ : 4V5i 


Rende . . , : i : S. 


4- 


4- 


^: 4i^ 


Reuzel . ;. • i : - 


3 = 


4-- 


4: 4^ 


Risfihaer . •• 3 :: - 


3- 


•4-. 


^' 4^ 


Roohèi . \, :-^— lii :: - 


9- 


4- 


4:4-^ 


Rookóe' .- :■. >^ — i :: 8. 


3-J 


4- 


4: ^^2^*^ 


RoQ^koiit . . :-^— ^ .: 8. 


3- 


4^ ' 


4' I^>^' 


:Roo Verw . ^.—:'t .: 8. 


9-^ 


4-* 


4: lii-'. 


Bfismanin . .>. --ï— s - ^ 


a- 


4-- 


^: 4ïi 


V^UA^ Bb ^5^ 






Rê- 



394 



KOOPHANDEL 





Stad. 


Land, enz. 


Geheel. 


Rozenhout 


lOOffi ift 


.8. 


3ft. 4p. 


4ft.I2p. 


Kozynen . . 


— I : 


8. 


3: 


4- 


4 : 12- 


Rmingen . . 


I : 


8. 


3: 


4- 


4 : 12- 


Ryst . . . 


--.^ I : 


8. 


4: 


6- 


.- : 14- 


Saerlak . . 


3 ' 


- 


3: 


4- 


6: 4. 


Sacredaenhoui 




8. 


3: 


' 4- 


4 : 12- 


Saüer . . . 


" 1 : 


- 


3: 


4- 


4 : 4- 


Safraen . . 


. . „. . lo: 


- 


3: 


4- 


13: 4- 


Sago . . . 


3 ' 


- 


3: 


4- 


6: 4^ 


Sal Ammoniac 


^3 ' 


*• 


3: 


4- 


: 4- 


Salispen . . 


3 ' 


- 


3: 


4' 


6: 4- 


Salpeter . . 


2 : 


- 


7 : 


12- 


9: 12- 


Salfe Parilla 


3 • 


- 


3: 


4" 


6 : 4 - 


Sol Ipfon . 


3 ' 


- 


3: 


4- 


6: 4. 


Salm , . . 


2 : 


8. 


3: 


4" 


5'- is- 


Sandelhout . 




8. 


3: 


4- 


4 •• 12- 


Sappanhout . 


I : 


- 


I : 


10- 


a : 10- 


Sang, Draconis 


3 ■ 


, - 


3 


: 4- 


6: 4. 


Safioers . . 


3 


: - 


3 


'- 4- 


6: 4- 


Sasfefras . . 


3 


: - 


3 


• 4- 


é : 4- 


Sayette Garens 




: - 


3 


'- 4- 


6: 4- 


Scamonium . 


3 


: - 


3 


' 4- 


6: 4. 


Schaer . • -. 


. I 


: 8. 


3 


'- 4- 


4: 12- 


Schellak . . 


3 


: - 


3 


' 4- 


6: 4- 


Schildpad . . 


3 


: - 


3 


' 4- 


6: 4- 


Seemhder . ;. 




' 'e - 


3 


: 4- 


4: 4- 


Smebladm .. 


^—3 


• •** 


3 


: 4- 


.^; 4- 


Sekrzaed . . 


' 3 


: - 


3 


' 4- 


6', 4- 


Smm . . ■ . 


——3 


: - 


3 


' 4- 


6; 4. 


Seliqua Dulcis 


'r-^ 3 


: - 


3 


' 4- 


6 : 4- 


Shmshout 


H^ — I 


: 8. 


'3- 


: 4. 


4 ; .lau 


Slangenhouy • 


f-P — 3 


* w .. 


3 


: 4. 


6: 4- 


Skchtè ,Asch-. 


^i^'t : 


I !• 


a 


: 4- 


3; 4- 


Smnak .' u 


ï-H— 't ' 


: S; 


3 


- 4- 


4: 12- 


Stneet h' . .r# 


;-:: I ^ 


' 'r. 


3 


: 4- 


4: 4- 


-'.v\. 


\ , 


:u 






Smif- 



VAN AMSTERDAM. 



395 



Snuif tahak . loo 

Soethout . . — 

Souda ... — 
SjyJe?ifde Erwten — 

Sp, Groen . — 
Spaenfche Vliegen — 

Spaensck Leder — 
Spaenfche Peper — 

Spaensch Riet — 

Spaenfche Zeep • — 

Ü}ek ... — ' 

Sperma Ceti , — 

Spicanardl^ . - — 

Spinael . . — 

Spiauter . . — 

Sponfen . . — 

&tael . . . — 

Staertpeper . — 

Stardnys . . — 

Sterkwater . — 

^^tokvisch . . —- 

Stohischhout . — 

Storac . . — 

Steenïak . . '^-■ 

^Vj^^/ . . — 
St. Martcmhout ■ - 

Succade . . — 

duiker . . — 

^ylvester . . ^ 

*^ yroo/) . . . — 
5yrööp a Cermis ^4; 

Taciemahae • — 

Talk . . . - 

Tqmarmde . — 



Sfad. 

— I 

— I 

2 

— 3 

— 3 

4 

~3 

— I 

2 

— I 

— 3 

— 3 
~3 

— I 

— 3 

— 1 

— 3 
--3 

— 3 

— I 

— I 

— 3 

— 3 

— a 

— I 

I 

-«. I 

— 3 
-3 

— 3 

— r I 

— 3 



J.and, enz. 
3 ft- 4P- 



:«• 3 


: 4- 


4 = 


■ ü. 3 


: 4- 


4: 


= - 8 


: 4- 


5: 


= - 3 


: 4- 


6: 


: - 3 


: 4- 


6: 


: - 3 


: 4- 


r = 


: - 3 


: 4- 


6: 


:8. 3 


: 4- 


4: 


• - 3 


: 4- 


5: 


: - 3 


: 4- 


^• 


: " 3 


: 4- 


6: 


'. ' 3 


: 4- 


6: 


.' - 3 


: .4-. 


<S: 


: - 4 


. 6- 


*;: 


: - 3 


• 4- 


6: 


: - 3 


: 4- 


f • 


: - 3 


; 4- 


6t 


: - 3 


; 4- 


6: 


= - 3 


: 4- 


6: 


= ; 3 


: 4- 


4: 


: 8. 3 


4- 


4 = 


: - 3 . 


4- 


6 = 


• ' 3 = 


4- 


6: 


■' \ 5 = 


8- 


7: 


: 8. !«: 


4- 


4 = 


: - 6: 


lo- 


II = 


:I2 3: 


8- 


5: 


•■ - 33: 


m V 


38. 


= 8. 4 : 


6. 


5: 


: - 3 : 


4. 


i- 


: - ï! 


4- 


6: 


: - 3: 


4- 


6: 


: - 8 = 


4- 


4 ■' 


: - 3: 


.i-- 


.6: 



Geheel. 
6 ft. 4p. 
12- 

12- 

4- 

4' 

4- 

4- 

4- 
12- 

4- 
4- 
4- 

4- 

4- 
6- 

4-. 
4- 
4- 

4- 

4- 

4- 

12- 

4- 

4- 

8. 

la- 

lOr 

4^ 

34- 

4- 

4- 
4t 

4" 
Ter- 



$95 



KOOPHANDEL 



Terhentyn . loo 
Teer . . 

Tefnk . . 

Thee . . 
Tin , . 
Tournefol . 
Ti^fyèj Gareti 
Tust . . 
Triepelftcen 
Varkensvlecscli 
Veders . . 
Veltgaren 
Venkelzaet 
Ferw . . 
Vifethout . 
Vigonia Wol 
Vlas . . 

Vygen . . 

Walrus Tanden 

Walvis Vinnen 

Walfchot . . 

Wand (gcflagen) 

Wasch . , 

Werk . . . 

Werkhout . . 

Westïndisch Hout 

Wierook . . -^-^ — • 

Wit Lint, % 

Witte Peper . — ^ 

/^ö//<Barbaryr.) 

Wolle (^Car me-ny3 

/!^//^ Garen. ^~ 

^^//^ (InlandQ 

//^^//^ (OosterfO ^. — 
Wolle (^oiisj^:) ~ 



Stad. Land, enz. 
Ifh- 3 ft. 4p. 



I : 


8. 


3 


: 4- 4: 


I : 


- 


3 


: 4- 4: 


3 : 


- 


17: 


ïo- 20 : 


2 : 


» 


8 


; 12- 10: 


I : 


8. 


3 


: 4- 4: 


3 : 


- 


3 


: 4- 6: 


3 : 


« 


3 


4. 6: 


I : 


- 


S 


4- 4: 


I : 


- 


3 


: 4- 4: 


I • 


8. 


6 


: 10- 8: 


3 . 


- 


3 


: 4- 6: 


3 


- 


3 


: 4- 6: 


i 


; 8. 


3 


: 4- 4: 


I 


; 8. 


3 


• 4- 4: 


3 


; - 


3 


• 4- 6: 


ï . 


- 


3 


• 4- 4: 


I 


8, 


3 


: 4- 4 = 


3 : 


- 


11 


: - 14: 


i : 


- 


3 


: 4- 4: 


3 


: - 


3 


: 4. 6: 


I 


. 


I 


• 10- 2: 


2 : 


- 


4 


; 6- 5: 


1 


- 


I 


: 2. a: 


I . 


8. 


3 


•4-4: 


ï 


. 8. 


3 


: 4- 4: 


3 


: - 


3 


: 4- 6: 


3 


: - 


3 


: 4- 6: 


3 


- 


II 


: -- 14: 


I 


: 8. 


3 


= 4- 4: 


3 


- 






: 4- 6: 


3 


- 


3 


: 4- 6: 


i 


. 8. 






: 4- 4- 


i 


; 8. 


3 


: 4- 4: 


3 


- 




: 4- 6 = 



Geheel, 

4ft. 4p. 
12- 

10- 



VAN AMSTERDAM. 59?" 

Stad. Land, enz, Geheeï- 

^o//<Spaenr.)ioo^3ft.- 3 IL 4p. 6ft. 4p^ 

mik (Vigonia.; 3 . - 3 : 4- 6 ; 4- 

^'ou . . . I : 8. 3 : 4- 4: la- 

Wynfïeen . . l : 8. 3 : 4- 4 : 12- 

2^2^r^« Gotelingen — i:- 2: 4- 3: 4- 

Zwavel . . I : - 4 : ^ - 5 *• ^'" 

Zy^^ . . . 10: -16: 8-26: 8- 

Zmrtfel . . l : - 3:4- 4-4- 

Zoethout . . I : 8. 3 : 4- 4 : 12. 

Zalm . . . — -2 : 8. 3 : 4- 5 : 12- 

Alle de Gewichten, Ellen en Maten, waer 
van men zich hier ter ftede bedient , moeten 
van tijd tot tijd voor daer over gefielde Com- 
misfarisfen gebracht, onderzocht en geijkt wor- 
den, op dat niemand zich des verkorten zijner- 
Mate beklagen zoude. Des moet al het Gewigt 
des jaers eeimiaal herijkt, en ten bewijze van 
dien , met het jaertal beilempelt worden. Hier 
toe zijn van ftads wegen twee Ykers aangeftelt, 
een van V Jmfterdams koperen^ en V Braha^ids, 
of Luiks ^ ijzeren en koperen Gewicht^ en een 
van 't Amfterdamsch yzeren Gewicht, Ook moe- 
ten, volgens Ampliatie van den 24 Junij 1766, 
alle Gewichten en Ellen-maten telkens aen de 
Overluiden van het groot Kramersgild vertoont 
worden , als die hunnen jaerlijkfchen ommegang 
doen. De algemeene Tkmeesters van het Troisci 
G&wicht over gantsch Holland en Westvriesland, 
is te gelijk algemeene Ykmeester van dit Ge- 
wicht, over de vereenigde Provinciën en Gene* 
raliteits Landen; hij houd zijn verblijf in Am- 
flerdam, en word, als Ykmeester van Holland, 
door 's Lands Staten aengeftelt , op benoeming 
of voordracht van Burgemeesteren. 

Van 



398 KOOPHANDEL 

Van de groote Yic 

Zijn drie Commisfarisfen , voor welken alle 
jaren, volgens Keure van 1773, alle Schepels, 
Kool- en Zoutmaten moeten worden gebracht, 
op de wijze en poene als bij Keure van 11 
Junij 1692 is geftatueert, dog waer van die 
der Befchuit- Koek- en Broodbakkers blijven 
geëximeert, welke, zoo als te voren, niet dan 
om de drie jaren, zullen behoeven te worv.en 
verijkt. 

Van de kleine Yk 

Zijn tot Ykers aengefteld de Overluiden van 
't Fruitverkoopers gild^ die jaerlijks de Appel- 
tonnen, de Appelmanden, en alle Fruit- Gort-i 
Erwten- en Boonenmaten, die kleiner zijn dan 
een halven Ichepel , ijken. Er is ook een Bran. 
der van de Biervaten, en een van de Wijn- en 
Olijvaten. Tot het roeijen der vloeibare waren 
en ongeijkte Fusten zijn 'er vijf Wijnroeijers 
aengefleld. Noch heeft men een Brander van 
Zecpvaten. Een Yker van kleine Bier- en 
Melkmaten. Een Schipmeter, óïq de Schepen, 
alvorens die in 't openbaer mogen verkogt wor- 
den, bij Amfterdamfche voeten van elf duimen, 
meet. Een Ellen Ykfter , en meer anderen. 

Van de Tarra, 't Rabat, en ande- 
re KORTIlSGEN, OP DE GOEDEREN. 

De verkoop aller Goederen gefchied alhier 
a Contant^ om te voldoen in Ca$- of Courant- 
geld , behalven wanneer men die verkoopt 
expresfelijk in Banco of met Rahat. Het Rabat 

wori)^ 



VAN AMSTERDAM. 39^ 

Tvord gerekent tegen 8 PCt. in 't jaer, op 15, 
18, 21 , 30 en 33 Maenden , waar van wij hier 
een tafeltje laten volgen, en het welk geene 
andere verklaring behoeft , als dat in de eerfte 
Colom vervat is de fom waer van men Rabat 
te rekenen heeft, en in ijder der overige vijf 
het facit in guldens, duivers, penningen, en 
200 veel gedeeltens van penningen als 'er onder 
aen ftaet, gerekent van het getal der Maenden 
aen het hooft der Colom gefteld. 





* 


* 




■"■-^ 




II. ir. 






Ia 










ff: 



RA- 



4Q0 



K O Q P H A N D D L, 



RABAT- TAFEL, 

Van 15, 18, ai, 30 en 3^ Maenden, tegens 8 

per cento in 't jaar ; zijnde de e^gfte Ra-» 

batten die in Hollatid gebruikelijk zijn^ 



Guld. 


15 Maenden. 1 


18 Meenden. 


21 Maenden. 


ioooo 


909. 


1. 13. ï 


1071. 8. 9. I 


1228. 


I. 6. 26 


fiOOO 


818. 


3. 10. 2 


964. 5. i^ 3 


iios. 


5. 4. 12 


8CXXD 


727. 


5. 7. 3 


857. 2. I3v 5 


982. 


9. I. 54 


7000 


636. 


7. 4. 4 


750. - - . 


859. 


12. 15. 41 


60G0 


545. 


9. I. 5 


642. 17. 2. 2 


73Ö. 


16. 13. 27 


5000 


454. 


10. 14, 6 


53S. 14. 4- 4 


614. 


- II. 15 


4000 


363- 


12. II. 7 


428. II. 6. 6 


491. 


4.. 8. 5ö 


3000 


272. 


14. 8. 8 


321. 8. 9' I 


368. 


8. 6. 4^ 


2CXO 


181. 


16. 5. 9 


214. 5- II- 3 


245- 


12. 4. 28 


1000 


90. 


18. 2. 10 


107. 2. 13. 5 


122. 


16. 2. 14 


poo 


81. 


ie. 5. 9 


96. 8. 9. I 


IIO. 


lö. 8. 24 


800 


72. 


14* 8. 8 


85. 14- 4- 4 


98. 


4. 14. 34 


700 


63. 


12. II. 7 


75. - - • 


85. 


19. 4. 44 


600 


54. 


10. 14. 6 


64. 5. II- 3 


73. 


13- lo- 54 


500 


45. 


9. I. 5 


53. II. 6. 6 


61. 


8. I. 7 


400 


3Ö. 


7. 4. 4 


42. 17. 2. 2 


49. 


2. 7. 17 


300 


27. 


5. 7. 3 


32. 2. 13. 5 


36. 


16. 13. 27 


200 


18. 


3. 10. 2 


21* 8. 9- I 


24. 


II. 3. 37 


100 


9. 


I. 13. I 


10. 14. 4* 4 


12. 


5- 9' 47 


90 


8. 


3. lo. 2 


9. 12. 13. 5 


II. 


1. - 4« 


' 80 


7. 


5. 7. 3 


8. II ö, 6 


9. 


16. 7. 49 


70 


6. 


7. 4. 3 


7. 10. 


8. 


II. 14. 50 


€0 


5. 


9. I. 5 


6. 8. 9- I 


7. 


7. 5. 51 


50 


4- 


10. 14. 6 


5. 7. 2. 2 


6. 


2. 12. 52 




Q 


^ ^ W 


Zev 

Pen 
Stui 
Gul 


Q 


1 IJ" 




o! 


<: a Jt^ 


0- < 3 


Cl. 


< 3 2 




s 


igec 
inge 
ers. 


5« ^ eg 


3 


g- 3 

? % s 








° 1 






^i 






S 


0^ 




«w.* 






P 




Ui 


. 


,-ï 








**' t 


i 

en 


. ' / 










GuU 



VAN', . AMS TE R D A M. 



40tv 



OuW. 


30 


Maeiiden. 




33 


Maenden. 




loooo 


1666. 


I3« 


5. 




1803. 


5. 


». 


Il 


9000 


1500. 


- 






1622. 


19. 


•> 


16 


8cxx) 


1333. 


6. 


10 




1442. 


12. 


7. 


21 


7000 


II 65. 


13. 


s. 




1262. 


5. 


14. 


2<5 


6000 


1000. 


- 






loBi. 


19. 


5. 


31 


Sooo 


833. 


6. 


10. 




901. 


12. 


12. 


36 


4CX30 


666. 


13. 


s. 




721. 


6. 


3. 


41 


3000 


500. 


• 






540. 


19. 


10. 


46 


aooo 


333. 


6. 


10. 




360. 


13. 


I' 


51 


1000 


166. 


13. 


s. 




180. 


6. 


8. 


56 


900 


150. 


- 






162. 


5. 


14. 


26 


Zoo 


133. 


6. 


10. 




144. 


5. 


3. 


57 


- 700 


116. 


13. 


5. 




126. 


4- 


9. 


27 


; €00 


100. 


- 






108. 


3. 


14. 


58 


500 


83^ 


6. 


10. 




90. 


3. 


4. 


28 


400 


66, 


73. 


5^ 




72. 


2. 


9. 


59 


300 


50. 


- 






54. 


I. 


15. 


29 


200 


33. 


: 6. 


10. 




36. 


I. 


4. 


60 


200 


16. 


13. 


s. 




18. 


- 


20. 


30 


90 


15. 


•• -. 






16. 


4. 


9. 


27 


: «0 


13* 


; 6r 


10. 




14 


8. 


8. 


24 


l'. 70 


II. 


13. 


5^ 




12. 


12. 


7. 


2X 


r 60 


10. 


- 


r 




10. 


16. 


6. 


18 


r so 


8; 


, 6. 


ia 


2 


9. 


- 


5. 


15 




t: 

! 

{ 
1 

! 

« 
t 

I 


co 

II 

3 


f. 


• 


i- 
§ 

■r> 




c 

cl 

n 

a 


P 


5* 


1 
1 



JZ'.^ 



Cc ' 



Gum. 



40» 



KOOPHANDEL 



Guld. 


15 


Maenden. 


18 Maenden. 


2Z 


Macüden. 


40 


3- 


12. 


II. 


7 


4. 5. 


II. 


3 


4. 18. 


3. Sg 


80 


2. 


14. 


8. 


8 


3. 4. 


4- 


4 


3. 


13. 


10. S4 


20 


I. 


X6. 


5. 


9 


2. 2. 


13. 


5 


2. 


9. 


I. SS 


10 




18. 


2. 


10 


I. I. 


6. 


6 


I. 


4« 


8. 56 


9 




16. 


5. 


9 


- 19. 


4. 


4 


I. 


2. 


1. 39 


8 




14. 


8. 


8 


- 17. 


2. 


2 




19. 


10. 22 


7 




12. 


II. 


7 


- 15. 


- 


- 




17. 


3. 5 


C 




10. 


14. 


6 


- 12. 


13. 


5 




14. 


II. 45 


5 




9. 


I. 


5 


- 10. 


II. 


3 




12. 


4> 28 


4 




7. 


4. 


4 


- 8. 


9* 


I 




9. 


13. XX 


3 


~ 


5- 


7. 


3 


- €. 


6. 


6 




7. 


5. SX 


2 




3. 


lÖ. 


2 


- 4. 


4' 


4 




4. 


14. 34 


I 




I. 


13. 


I 


2. 


2. 


2 




2. 


7. 17 


St.io 




- 


14. 


6 


- I. 


I. 


I 




I. 


3. 37 


9 




- 


13. 


I 


- 


15. 


2 




I. 


X. 39 


8 




• 


II. 


7 


- - 


13. 


5 




- 


15. 41 


7 




- 


10. 


2 


- 


12. 


- 




• 


13.43 


6 




- 


8. 


8 


- 


10. 


2 




- 


XI. 45 


5 




- 


7. 


3 


- - 


8. 


4 




» 


9. 47 


4 




- 


5. 


9 


• m 


6. 


6 




• 


7» 49 


3 




- 


4' 


4 


- - 


s. 


I 




- 


5. SX 


2 




- 


2. 


10 


- 


3. 


3 




■ 


3. 53 


I 




' 


I. 


5 


• 


I. 


5 




« 


X. SS 


IF. ^B 




- 


■- 


8 


- 


- 


6 




- 


■ 56 




Q 
c 

51 


co 

c 








T 


n 


1 


rr 


S 3 




3 





5' 





5 Q 

co co 


5' 

1 

• 



ex 



P 


i 


f 1 


< 















S- 






P 


' 








<A 






1 




























I 












r 










* 




* 






^ 


f 








-' 


/^.-» 1 



Qtild^ 



VAN AMSTERDAM 



408 



<B^Qld. 


3o Maenden. 


33 Maenden. 


40 


6. 


13- 


5. 






4. 


4. n 


Sö 


5. 


- 


• 






8. 


3 § 


fto 




6. 


10. 






12. 


2. 6 


tó 




13. 


5. 






16. 


I. 3 






ld. 


• 






12. 


7. at 






6. 


10» 






8. 


13. 30 






3. 


5. 






5. 


3. 57 






- 


- 






1. 


ló. 14 






16. 


10. 






18. 


- 32 






13. 


5. 






14. 


6. 50 






10. 


- 




- 


io. 


13. ? 






6. 


10. 






?. 


3. 2i 






3. 


5. 






3. 


9' AS 


St 10 






10. 






I. 


12. 5!^ 








8. 






I. 


9. 5^ 








5- 






I* 


?. ^« 








2. 






I. 


4. Il 








- 






I. 


I. ld 




..■•* ; 




13. 






- 


I4« 2^ 








10. 






A 


II. 33 








8. 






« 


8. 40 








5. 






« 


51. 4? 








2. 


2 




• 


2. 54 


?. 8 






I. 


t 




• 


1. a? 




i 

o. 


co 

c 

f 


f 




f 





en 

£. 
< 

P 


1 1 
f i 
• 1 



Cc ft 



lif 



4P4 KOOPHANDEL . 

De eenvoudige betekening van het Rabat be- 
flaet hier in, dat, bij voorbeeld, van ƒ loo 
in i8 maenden, tegen 8 PCt. in 'tjaer, geno- 
ten wordende ƒ 12, men ter nederfteld ƒ 112, 
geven ƒ 12, hoeveel ƒ 100, in 15 maenden, is 
Eet/ 1 10, geven ƒ 10, lioeveel ƒ 100, en zoo 
voorts. 

Tot meerder gemak heeft men 'er verfcheiden 
evenredigheden op gevonden , zoo is bij voor- 
beeld 18 maenden Rabat gel^k met lof PCt. 
of 2} ftuiver van ijder gulden. De navolgende 
getallen, vermeenigvuldigt met de fomma waer 
van men het Rabat weten wil, en van het fa- 
cit zes cijfFerletters afgefneden, toonen het Ra- 
bat in guldens , ftuivers en penningen aen, wan- 
neer men de overblijvende 6 getallen met 20, 
en de daer van weder overfchietende met i^ 
vermeenigvuldigt, dus zijn de 

Proportionek getallen , om het Rabat te vinU^n 

Van 15 Maenden 90909. 
18 10^143. 

r 21 122807. 

^ ^^ .r - 30 • 166662* 

33 ^ 180328. 



En 



VAN AMSTERDAM. 405 

En de Proportionele getallen^ om de zuivere of- 
nette fommen te vinden^ als of het Rabm reeds uf 
getrokken ware. 

lij . \w' Van 15 Maenden 909091. 
.L-'V OL_: ^ 18 — : 892857. * 

-vt «no^ib; ü ^ï ' ■ ■ - - — 877193. 

30 833333. 

'Doeh om óp'de feörÉftè'ttijzê^ Öe Rabatten 
tse berekenen, gaet men als volgt te werk. 

i. J^an ï5 Maenden. Deelt men de hoofd- 
fonima door 11, en de uitkomst is het aftetrefe- 
ken Rabat. '^r 

2. Van 18 Maenden, Trekt van de hoofd- 
fomma jde gedeelte af, en deelt d^n rest door 7. 

3. Van 21 Maenden. Vermeenigvuldigt de 
hoofdfommadoor75 endeelt de uitkomst door 57. 

4. Van 30 Maenden. Deelt de hoofdfomma 
alleen door 6. -'- p^ 

5. ^« 33 Maenden. Vermeenigvuldigt ' de 
ftööfdfomma door ji| en deelt de uitkomst 
floor^. .■^' ^^ r^r lii^J ,>«»w :)at 

0e Óorfprörig' Öëzér ^ Rabatten - fs voorzeker 
in geldiiiangel aeti dé eène zijde, én eenen ver- 
borgen woeker voor langen betalingstermijn te 
zoeken j En daer men dezelve meest \dnd van 
waeren die tot Fabrijken dienen, is het waer- 
fehijnlqk dat de Fabriquanten van zoo langen 
uitftel zich bedient = hebben , om inmiddels de- 
zelve te kunnen verwerken , verkoopen , en de 
betaling 'er voor erlangen. Hij die derhalven 
goederen verkogt op 15, 18, of meerder maen- 
den te betalen, richtte den prijs zoodanig in 
dat lüj 6, 8, of 10 per Ct. jaarlijks, uit den 
s: . Cc 3 al- 



4o6 KOOPHANDEL 

aldus verhoogden prijs genoot. Toen nu ver- 
volgens de gereede betaling begon plaets te gri> 
pen, verminderde men der waeren prijken niet 
in evenredigheid dier vroegere betaling, maer 
nien liet dezelven hunnen gewonen loop, en 
de Verk(X)per vergoedde den Kooper zoo veel, 
als de intrest der anders gewone Crediten, te- 
gens 8 per Ct. in 't Jaar beliep. 

Deze gereede betaling is, in vervolg van 
tijd, verandert in betalingen op zes weken en 
drie maenden, uitgezondert van Oostindifche 
waeren, van welken, door particulieren aon 
malkander in Bankgeld verkogt wordende, geen 
uitftel, nog ook korting gegeven word. Doch 
goederen in Courant- of Kasgeld verkogt, zijn 
aen dien termijn onderhevig, zelfs met korting 
van I of 2 per Ct., en wil men Contant be- 
t;aeld zijn , moet men daerenboven een half of 
een geheel ten hondert laten vallen, al wareö 
tet goederen van welken reeds Rabat afgetrok- 
ken IS. 

Wij hebben reeds in het agtfte Kapittel aen- 
gctoont bij welke hoeveelheids de prijs der wae- 
ren gerekent word, dat is^ de Olij bij 717 
Mengelen, Honing bij het Tiersje, bij de Ton, 
of bij de 100 Êg , en zoo voorts; dan, naerdien 
hetbehalven dit, bij verhandeling van waeren, 
nog gebruikelijk is zekere tarraes van ledige 
Jasten, vaten of balen, benevens goed gmgt^ 
prompte letaUng enz. toeteftaen, zoo zullen wij 
zoo wel van het een als andere eene lijst laten 
volgen , van de hoeveelheid , den prijs , de tarra 9 
het goed gcwigt, en de prompte betaling, die 
bij in- en verkoop der waeren te Amfterdam 
plaets hebben; dezelve is ?oo naeuwkeurig als 
de aej-t der zake bet heeft toegelaten die bij 

maj- 



VAN AMSTERDAM. 40? 

malkanderen te brengen, ze fteunt op het ge- 
bruik van onzen tijd, fchoon wJö tefFens wel 
geloven willen, <fet bij bijzondere partijen van 
koop en verkoop ook .andere Conditien plaets 
hébben. 



-:*rc1'^. 'iKii: 



,3 i-J ■: 
.Jü:, ^ „'t "^OU 






■^\':' . 


^ 6OÏ ^ 




• 


. A\>\ 


oL>n^ ci;v/ Lnoq 00c) 


ii ■i:j:>yï- 


♦ — t-"»-^-— - 


. ^;f.^•v<^^ 


» OOI 

- -robno c' 


'. . ' > 


.OJ 




ï3 oog im 





? % 



Cc 4 Aluin, 



^ K o OP H A N DE L 

luin, Roomfcke de löb # c^* 'j^ / no. „;^ 

Lüikfche — i-' ; ' /- '-fopv 

Engelfck . .^iprlrrarj 

In Vaten zijnde wordt getarreert, 

Deenfc/ie 

Allfpice, - - - _ — — 

In Vaten zijnde, getarreert. 
In Balen . . , . 

Agaricus, Ruiw de loo ffi 

Oezumrt 't flg , • • » 

Aloes, Cabalin: de loo ffi . . • 

Andere worden geftort en getarreert. 
In Vellen zijnde nog lo per Cent. 
Alanswortel, de loo fig . x * • • 

Wort geftort en getarreert. 
Amandelen, Bitten de loo ft 

Barharijfe "■ l 

Lange " " . • 

ffalence 

Meer als 600 pond wegende 
Provetice — - — - — • • 

Meer als 500 ffi wegende 
Majorkfihel de Vaten worden ge- 
Jufers J ftort en getarreert, 
Kraek de 100 ffi . . . 

de Cabas onder 200 ffi 
tot 250 ffi 
tot 300 ® 
Moïarisfin . . . ; 

Amber, Grys het once • . 

Noir " — ' » , • • 

Anijs, Jlicants de 100 ft • ' • * 

Star 't ft 
Word geftort en getarreert, 

Anijs^ 



Prijs. 



VAN AMSTERDAM: 405 



60 a 52 iJ 

84 S 

33 a 34 15 

f 22 



Tarra. 



a 8 ffi 



Goed 
gewicht. 



2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent.' 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent. 



2 per Cent. 2 per Cent. 
I per Cent. 2 per Cent. 



'c ■* 



ir. . .feb éH» iT'io - 



2 per Cent 
2 per Cent 
I per Cent. 

-^ — •- — 2 per Cent 



• » - w « ^ r .4 p 
/ . . . 



/ 



ƒ34 



4 per Cent 



2 per Cent. 

1 per Cent. 

2 per Cent» 



.'In 



'fizr ^ ^ -^è. 



2 per Cent 



naer 't gew. 
S^ffiperB^el 
6 per Cent. 
28f8perBae] 
6 per Cent 



ƒ22 



f 20 
ƒ8 a 14 
ƒ 3? a 4 

Ï4 ft. 



8 

10 



:,f 



1* «J . 
SggperBael 

} •- \ :■■ 

3488perBae 
1 



VI. 



2 per Cent 

2 per Cent. 2 per Cent 

pet; Cent. 2- per Cent 

3 per Cent 2 per Cent 
2 per Cent 2. per Cent 

per Cent 2^ per Cent 
• 2 per Cent 



i per Cem 



2 per Cent 
't per Cent 
i per Cent 



Cc 5 



AIO KOOPHANDEL 

A. 

Anijs, Maegdenburger idem . , » 

Atitimoneura Ruuw de loo fR . i ^ 

Word geftort en getarreert. 

Fitrum bij 't fig . . , 

Word geftort en getaneert. 
Ardasfe ^ „, ^ ^.., 
Ardasfette} ^let Ztjde. 

Armozijnen, Oostindifike ^ bij 't ftuk. 
Buiten de Compagnie gekogt wordende, ac- 
cordeert men 'm Courant- of Bankgeld, ook 
wegens de korting. 

van Lucca^ de el. 
De Winkeliers koopen die met i8 m. Rabat, 
en I per Cent prompte betaling. - - \. 
Asch, Potasch, Muscovlfcke • * 

i8 m. Rabat. ' 

Dant^iger fijne '\ 

"—. witte j 

— r — Blaeuwekroon y 

— Braek | 

i8 m. Rabat j 

Rigq/c^e dubb. Sleutelblaeuwe^ 

- — I enkel dito 

- — r Braek 

— i witte 

Kori^ngsherger Blaeuwekroon ^ . 
_^ — NB. — , I 

— ^, Braek < • | 

-^^^ — wittQ t 1 

i8 m. Rabat ^ . J ■ •■ ' 
Elhingfche blaeu we , als d*e Koningher gfckiK 
RAynJcke Potascb f . r ^ 

ia m. Rabat. 

t 

Asch, 



VAN AMSTERDAM* 



4" 



Prijs. 



ƒ 
ft. 



J-i " 



lorb ^ T f 



\'io .f: 



Tarra, 



. :v^.^ 



lo per Cent 
8 per Cent. 



Goed 
gewicht 



Prompte 

betaling. 



2 per Cent. 






2 p^r Ceöt 



t per Cent. 



^>:^f .V 



2 per Cent. 



loper Cent. 



1 ,f^ on- 



zoo als we 

gen. 



fl jrr 



2 per Cent. 






2 per Cent. 



2 per Cent 



>i 



I per Cent. 



I jper Ccntfe 



i.pey Cent, 






4t# K d<iP H A 1SH>E L 



Ascji, Hongaryfcke Potasch , \ ^ . 

i8 m. Rabat - - \ 

Hamburger dito > 

j5r^»2^r dito J ' • ^ 

De Vaten worden geftort en getart 
Weedasch Karekhavenfche 
KareUkroonfche 
Christiaenftadfche 
Waesberger . 
; Helmftadfche . 

Cafubfche dubbel geloogd 
Elbinger dito 
Stettinfche dito : • 
Colberger dito 1* 
•- /Vt/p<? Aschi b;»^-) ^. • 
i8 m. Rabat [ 
Weedasch, 't Laist van 12 tonnen 
Muscovifche harde blaeuwe 
.-•f- ^ •>'>^r ijju-:) blanke ^-^ '-► -rga •, •- 
' Rigafe Muscovite 

Kigdfche 

18 m. Rabat . 

Koningsberg fihe Muscovifche ' 

Hommelfcke dito . • . 

Asfa foetida, word aen de waeg getart, 't ffi 

Afchu, Engelfdiè idem ; ^' 'v :>q >^ 't fig 

I B. I 

J3aerden, Vhfery de ; 100 fB, op 4 fig door 
een gerekent .< 

Indien bij de levering | bevonden worden maer 

• 3 ffi zwaéi te zijn, word voor ieder J €& 

dat ze minder wegfen als 4 ffi, 10 ft. of ƒ 

4 per 100 ^ gekort. Als 



VAN AMSTERDAM. 413 



Prijs. 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



Prompte 
betaling. 



10 per Cent. 



2 per Cent 



10 per Cent. 



2 per Cent 



I per Cent. 



I per CeiiL 



10 per Cent 



2 per Cent. 



I per Cent 



Een halve ton per last voor vulling, 
!ƒ 2 per ton voor de twee branden. 
ff 4 per ton voor de drie branden. 
[2 ft. per tC vis. voor dubbele vul- 
ling. 



v^' 



IJ ton per last voor vulling, aft. per 
I cC vis. dubbele vulling , 1 8 m. rabat. 
18 ft. 
ft. 



f 100 



:^'jn(y Jön 



1 per Cent 



I per Cent 

1 per Centi 

2 per Cent. 






'Vit: 



^4 KOOPHANDEL 

Als 2e 2} fB wegen kort ^en nog daerenbo- 

Ven voor ieder { ffi 20 ft. of/ 4, dus in 't 

geheel ƒ 8 per 100 ffi. 
Als ze 2 fil wegen voor ieder J fg nog 30 ft. 

of ƒ 65 dus ƒ 14. 
En iJ fij wegende voor ieder 4 ffl i^^g 40 ft. 

of ƒ 8, dus ƒ22. 
Het ondermaetfche word voor de helft van den 

bedongen prijs gelevert. 
Voorts kort men . • • # 

'Geforteerde Baerden van ï| tot 8 ffi het flixk, 

de 100 ffi . . . . 

Op eigen fchael geeft men nog 4 fg uitflag, 

per 100 ffi. 
Balken, E&en- of Greincnhout, Wj de Cubicq 

duim . • . 

Baleinen, gefmden van J a 'J el, de 100 ft • 
Balfem, Peru het ffi 

De Potten of Vlesfen worden getarreert. 
Copiva het SJ 

andere de Potten worden getarreert, 
Banilles, het bosje van 50 ftuks 
Bast van Pokhout, word netto gewogen. . 
'Barnfteen, de Vaten worden getarreert, *t fB 
geeli in Masfen, bij 't ffi 



Berggroen, het ffi • * • * 

Word geftort en getarreert. 
Bekkens, Kokere de 100 fig Akens 
Benfoin. Zie Gom. 

Bezoar, Coromandelfihe het onte ^ ; 

GoafcAe ^ , w 



VAN AMSTERDAM, 



4x5 



Prijs. 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



ƒ 100 a 150 



Penningen. 
ƒ 105 a 118 

ft. 

ƒ 6 a 20. 



ft. 
ƒ . 



26 ft. 
ƒ62 
.ft.7 

. ft.j : 

e0- 



22 per Cent. 



naer de 
groote der 
ftukken. 



2 per Cent, 
2 per Cent 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent. 
per Cent. 



I per Cent. 
I per Cent 



per Cent. 
per Cent: 



i per Cent. 2 ^ 
2 per Cent 

I ï per Ct.2 per Cent. 



1 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent, 

1 per Cent 

2 per Cent 

per Cent 
per Cent 



4i< K O O P M A N D E L 

B. 

Bezoar, Occidentatlfcht het oncc • « 

Orientaelfche — — «— . . . 
Blauwfel, de loo K 
Als de vaten ver over 400 ffi zijn. 

F. F. C. • • • • 

f* v^* » • • • 

lYx* v>* • * • • 

Bieren, bij de ton . . • ^ . . 

"SSk. dubbelt oï kruis het vaetje van 450 bladen . 
enkel — — — — — . 

Bloem van Zwavel, 100 ffi 
Boekweit, het Last. 

Amersfoortfche en Gooyfche') 
Brabandfche en VlaemfchtS . . • . 

Poolfche . . ] 

Bombazijnen. Zie Manufaduren. 
Borax, ruuw of ongeraffineert ^ het fig 

geraffineerd het ffi . . • ,. 

De Kasfen worden getarreert 
Borstpruimen, of Jujubse, het fl} 

Word geftort en getarreert. 
Boter, Holland fck het vierendeel van 80 ffi, 
met het hout . . . . 

Leidfck het vierendeel van 80 Ég , zon- 
der het hout . , . ^' . 
Vriesfche het vierendeel van 80 gj , met 

het hout ■ . . 

lerfche de 100 ffi . 

Borftels, word aen de waeg getart 
Brandewijn, bij de 30 virtels 

Koorn de aem, zijnde ia8 men- 
gelen. 
Rynfcke de aem 

De 



Van AMSTERDAM 4tf 



ï*rijs. 



"— — f 



la ft. l 

i8 a «5 ft.j 



ƒ40 
ƒ32 

f 4 tot f 

ƒ52 
ƒ48 
ƒ . . . 



«4 vkems. 



36 ©per vat. 
40 «... 



ft. 
ft. 



ƒ . . . 

ƒ . . . 



; ; ; ; 



oC 12 Vl. 
ƒ30 

Rijksd, 






Tarra. 



to per Cent, 



Goed I Prompte 
gewicht. I beta ling. 



2 per Cent 



2 per Cent. 



fi? 



I per Cent 



i per Cent. 



t per Cent. 
2 per Cent. 



i p^r Cent. 

1 per Cent. 
[ per Cent. 

2 per Cent. 



20 per Cent. 



1 5 
»4 



2 per Cent. 

2 per Cent. 

t per Cent* 

t per Cent. 

t per Cent. 
2 per Cent. 
[ per Cent. 
i per Cent. 






2 per Cent. 

---'-^' — I per Cent. 



4i8 KOOPHANDEL 

BJ . 

De Vaten Worden geroeit, ten kosten van 
den Verkooper, die daer voor moet beta- 
len, volgens de Ordonnantie. Indien de^ 
Kooper bevind dat de ftukken kwalijk ge- 
roeid zijn kan hij die, als ze ledig zijn, 
met w.iter laten ijken, en zijn fchade op 
den Verkooper verhalen. 
Buskruit, de loo ffi . * #^ . . 

De Kooper betaeld de Vaten, en deze wór- 
den voor het vullen getarreert. 



c 



( 



acao, bij 't fiS. Caraques • ; *'/ ,-* 

Berhiche . • 

In Vaten zijnde word getarreert. 
In Balen, van 200 a 228 ffi • . 

230 a 248 f6 • . .. . ^ 
250 en daerboven 
In enkele embalagie is de Tarra de helft minder. 
Van de Geroenen tot 100 ffi toe 

van 102 fè en daerboven . 
f Cacao, Martiniqué . . . . 

1 Cajenne ... 

\ Komt meest in Vaten • ., 

De Tarra word gewogen. 

Marignonfe . . .... 

Surinaamfche %' -, - ... i 

/ Quaiaquelfche i - . . - 

De Tarra als voren. — Jv >:i ':^. 

j Caliatourshout i ^. „, „. 

/ Campechehout ]^^^ ™">- - 

Campher, geraffineerde \ ^ . ' . .^•'l;J.'l 

Word aen de Waeg getarreert eiii kort £ per 

Ct, voor 't papier. - Ca* 



Van AMSTERDAM. 



M> 



Prijs. 



Tih'^j^ irj 



/| 



Si^yr,! 



^6* ft. 
to ft. 



8 ft. 
5} ft^ 



6} ft; 
41 a n ft. 
t3 ft* ' 



33 rt. • I- 



Tarra. 



;.V/ 




^ ro j embala 

Jgié 
loflJperCeroen 
ro per Cent. 



Öoeci 



ii.^f 



^ .))"ïT;? 



Pröiüpeè 
befalirii?. 



I 'pit Gèfili 



t per Centi 



2 pet Cent*^ pct Cent 



2 pet Cénti I per Cent 



i per dent. 



Ddsi 



410 K O O P B A N I> E L 

Caneel, het ft Banco . . 

het fardeel in dubbel goftjfe 

in enkel dito ^ 

in vellen 
de Mat 

Word geftort en getarreert. 
Cardomon, het fig . . • 

Minor, het ffi • 

Üe Kasfen worden aen de Waeg getarreert. 
Carmin, het once 
€asria Fistuia, de loo ffi 
Lignea, het ig 
De Kasfen worden getart. 

Carioph • . . , < 

Castoreum, het ffi • » ^ 

Word geftort en getarreert. 
Catchou, het ffi . .... v 

Word geftort en getarreert..; •.. 
Catoencn, bij het ffi. \-lr 

Akerfche 

Barbadchs^ wit en Geel 
. Qiperjche 
Ctiracaofcke . • • 

Guadeloupe en Martiniquc • , 
Sunnaemfcke 
Berhkhe 

Smïrnfckc . • 

St, Dominga 

Esfcquebo . . . . 

Catoetie Garens , bij 't fg. 
Tielehasfe 
Aleps 
&mixm • % 



VAN AMSTEKDAM. 



42f 




Prompte 
beta ling. 

\i per~Cent 

2 per C^nt 
i per Cent. 



r per Cent. 
per Cent 



-) 



per Cent 
I per Cent 

I per Cent 



9 vlaems 

i 

50 a 80 5 

48 a 48J 5 ^ ^ P^^ Ct.]i per Cent 

»2 a'255 § 



2 per Cent, 
2 per Cent, 

2 per Centt 



45i % I 

45 a 47 ? j 



rj •_;*^-J7 



• ft . 

^3 a 2S ft. 
Il5 ?)^5 ft 



>2 per Ct 



per Cen^ 



I per Cent 
3 



l per Cent 



^n K o Q P H A N D R l, 

C, 

jQatpen^n (Jaren, Oostindiscb Banco ^- --- 
Betigacis • , \ , 

Java es 

Surats , .. -^ 

Tuwcorins . . . 

Peze Oo$tindifch zijn in verfcheiden foortcn 

verdeelt, en door de Letters A. B. C. D, 

onderfcheiden. 

Cauris, bij het fj BankgeM . . , 

De Tarra ftaet op de Vaetjes. 
Christal Tartari, de lop ffi • , , 

Word geftort en getarreeit. 
Civet van Amfterdam^ het once 
Voormaels hielden de Amfterdammers ool^ 
Civet Katten, dog die handel is niet meer, 
Chinaes appelen , de Kas , . . 

Cit^oenfchillen, de icx) fg 

Curacaofcke^ worden geftort en ge^ 

tarreert .... 

Charcarille in ^^1ten , idem 

CollapiscJum, het fg . . . . 

Cüllpquinten, — — . . . . 

Qo^yiij de loo 88 

jikcaiiH . . . , 

Malthei^ vooi Balen met touwen , 
zonder touwen 
C^^ralen, witte de lop fg 

roode het Êg. . , . . \^ 

in brokken het fig . 
CoTemen, de loo fg . , , ^ 

^o^tus. bij \ ^ word geüojt en getarreen 

Cou* 



Prijs. 



VAN AMSTERDAM. 423 

Tarra. Goed Prompte 



ft. 



~( .•> 



ft. 

ƒ iUhi . 
■ r 1 

ƒ . . . 



^i; 



i\ ffi voor I per Cent, 
de Zak. 



'&r'v"0" 



2 per Cent 



f: 

12 a 

14 a 

ƒ16 



70 ft 
18 ft 
a 22. 



ƒ . 

ft. 

ft. 

ƒ16, 

ft. 



TT 



8 perCt. rab. 
^o fS per 
Cabas. 



.^ffiperCer. 



34 W per 
Bael. 

12 ». 
8 ». 



16 per Cent 



Dd 



Goed Prompte 
gewicht betaling. 



i^i^Ci^ 



i per Cent. 
2 per Cent. 
I per Cent. 



2 per Cent. 

I per Cent 

1 per Cent 

2 per Cent. 
2 per Cent 



} 



2 per Cent 
uitilig. 

2 per Cent 

uitflag. 

1 per èent 

2 per Cent. 
I per Cent 



per Cent 
per Cent 

per Cent 
per Cent* 
per Cent 
per Cent 

per Cent 
per Cent 

per Cent 

per Cent 

per Cent 



ƒ1075; 


^4. 


f 


43: 


-T 


f 


tii8; 


:4. 


f 


11; 


14. 



424 KOOPHANDEL 

c 

Couchenille Mexiquê^ \ ft . ♦ 

Word tegen Antwerpsch gewicht verkogt, dat 
minst 5 per Ct. lichter is als j/Jmfierdamsch ^ 
en de rekening geftelt van i BaeJ. 
a 115 fiSf. 
Tarra ij) ^ 

Goed gewicht ly . ^. ^\ 
^ Netto 112 flg a 32 fl. 
by 4 per Ct* Augtnentatie 

^f ï per Ct. prompte betaling 

ƒ1107:- 

Van een Bael onder 215 ft. uitflag i{ ft. 

Tusfchen 215 en 220 ft. . 2 ft. 

Boven 220 ffi. , . cl\ ft, 

Cubeben, het ft. . . • • • 

De Kasfen worden getarreert, 
Curcuma, de 100 ft. . ♦ » 

Pe Tarra ftaet op de Vaten, 

I ^adels, de 100 ft. . . . . 

"Worden aen de Waeg getarreert. 
Damasten, Inlandfche^ de El . '. • 

van l^ucca^ -^r- . . , 

Met 18 maenden rabat. 

Oostindifihe ^ het (luk 
pianianten, de^groote worden byhet ftuk ver-^ 
j?ógt, de kleinen by 't Caraet, in 't geheel , 



VAN AMSTERDAIV^ 



Ai$ 



Prijs. 


Tarra. 


Goed 
gewicht. 


Prompte 
betaKng. 


32 i5 

ï6 a i8 ft. 
/45 

ƒ . ' ^' 

ft, 
ft. 

ƒ . . ., 






I per Cent 

I per Cent. 
r per Cent, 


• 


a per Cent. 

1 per Cent. 

2 per Cent. 
bo. gewigt. 




< 


z per Cent, 




2 per Cent 
I per Cent 

I per Cent 

I per Cent 












' 


■ p, 


15 



|a6 l^OOPHANDEL 

D. 

Drakenbloed, bij 't fig . . . • 

Word gejlort en getarreert. 
Droogerijen , de voornaemfte ftaen op hunne 

bijzondere letters aengewezen. 
Drop, de loo ffi . . . . 

De Rotoli , die op de Ka&fen voor Tarra 
ftaen, worden a 2j fig gerekent. 

Op ieder Kist geeft men 4 ffi voor de bla Jen, 



E 



E. 



,enhooni<;, 't ffi 
Engtlsch Zout, de 100 ffi 
Elandspooten, 't ftuk 

Jj ermilioen, ^t ffi. heel • * 

gemalen 
De Tarra ftaet op de Vaten> 
Fernambukhout. Zie Hout. 
Foulij, in Bankgeld, 't ffi 

Dé Tarra ftaet op de Kwardeelen. 
Floers, No. 18, de El 

Gekroest, No. 18. 
Florette Garens, Oostindlfik^ in Bankgeld 



G 



Talanga, 't ffi . . - • • 

Word aen de Waeg getarreert. 
Garen, Turks of Kmdskair^ 't fig in foorten . 

; i Ga- 



VAN AMSTERDAM. 



427 



Prijs. 



ft. 



/ 22 a 30. 



Tam. 



ƒ 



ft. 
ft. 



42 ft. 

43 a 48 ft. 






0. 



ft. 



.. per Cent 
ioai2pCt 2 per Cent 
i per Cent. 



Goed 
gewicht. 



I per Cent 



Prompte 
betaling. 



I per Cent 



i^KperBael 
4 per Cent 
Augment. 



7 a r;4 U. iffiperBael, 



% per Cent. 



2 per Cent. 



a per Cent, 
2 per Cent, 
l per Cent, 



2 per Cent^ 



1 per Cent 

2 per Cent. 
30 m. rabat. 



I per Centf, 

« 
I per Cent, 

I pe?: Cent* 



4ö« KOOPHAND^Ï^ 



Garen, Hamburger^ 't ft in foortcn T ! 

Klooster^ in bosjes 

Glas, Frans Vengfter, de Korf . • . 
Galnoten, de ipo pond, Aleppo . • . 

Smima • • • 
Gerst, van alle foorten, bij het Last in Goud 

guldens en Jl Vlaems. 
Gember, de loo ffi. 
Blaeuwe 

Witte en gefchraepte 
Balen onder de loo ffi 
boven de loo fR 
boven de 150 ffi : 
boven de «joo fi} 

Geconfijte, het ffi 

Gonime, de loo ffi, Barharijfe . • . 

Senegaelfche * . . 

Gommen van Droogerijen worden allen geftort 

en getarreert, en van de zulke die in 't hembd 

of in linnen worden gewogen , geeft men pey 

wik * • • 

Gom, Ammoniacy Anm<^^ Aspalt^ Asfa Foetida 
Bdellium^ Benzoin^ Copal^ Elemi^ Euphort 
Galbanum , Guyaci^ Guttc^^ Hedem^ Gom-* 
lak, Laudan: Sa gap:, 't ffi • • • 
Curcuma, Opopanax , \ pond . . 
De Gom- Vaten worden getarreett. 
Gom Dragant, *t pond . ^ 

Gouddraed, 6 marks . . • . 

7 marks 
Goudglit, de ipo pond . 

Goudlaken , naer het rijk is , per El • 
Gallüimen, Gouden in foortcn, het once 
Zilveren . • . • . . . . 

Ga 



Prijs. 



Van AMSTERI>AIVt 4^ 



ao d, 221 
22 a 25 

ƒ43 a 44 
ƒ 3a a 37 



/ 24 a a$ 
ƒ46 



Tarra. Goed 1 Prompte 

I gewicht, bet aling. 

"fi! 2 per Cent. 2 per Cent, i per Cent 
ft. I 



30 %. 

ƒ ' . 
ƒ . 



ff. 



ft. 

ƒ34 

ƒ35 
ƒ91 
ƒ . . 
ƒ 4 a 4J 
/sas» 



I per Cent. 

I per Cent. 

5 fJperBaelü per Cent. a per Ceni 
14 ^ 2 per Cent. 2 per Cent 



2 per Ceffl> 
2 per Cent. 



4« 
6 ffi 

8 fS 
10 (S 
60 «8 't Vat. 
i6(?inCer 



4« 



t. 



ft. 
ƒ. 



per Cent, 
per Cent. 
2 per 



per Cent. 

2 per Cent. 

, -., 2 per Cenc 

2of6p.vaetjc 2 per Cent. 2 per Cent. 
^ ._ I of 2 perCt. 

z per Cent. 



1 per Cent: 

2 pq: Cent. 
Cent|2 per Cent. 



per Cent. 2 per Cent 
per Centi 



1} 



43d K O OPHAND Ét 






GranaétfchÜleH^de loo pond'^ [ ^4 .--..^^ v^ 

in Balen i- 4 r,i ;; ^, 

•"*►' '' --in Ceroencn'" ^ • . • *• 4 

Ouineesch tJroefi , *t pond ^ ^ *. ^j . ^ -•- ,'. > \ 

Word geftort en getarreert.- V^i "X -- - 'v 



•Harst 



; H. 



aring, b^ "t Last van 13 Tonnen- * i •- ^ 

rst^ geelp, geraifineeit, de 100 pond '\- '• 

bruiiie, - — - — -^ — — =^ . ^-^* 

\vitt^5 - — -i — . --^: ---^r -;-— * 

Wotd geftort en getarreert. ~ ^ 

Hennep, *t Schippond van 300 pond ; — * 

^ XottMg^bèrger liün '\ j 1* -v. -^ 

"" - ' Sukken -^ ' ! . * * - \ 

Riga,Kï]n , . • * * ^^ 

Droyaiier . * 

. ( Pas ' . 1 . - 

j TorscH .,^ : _L. __^ 

6>. Petenburger Rijiv^ , * . ""- 
2de Ibort i 
3de foort i . . • 
Hennep Olij , de Aem van 123 Mangelen .,^ * 
jHennep Zaed,. de ïon 



Koningsbergeir 



.,•1 



> 



J^igaes 

Hiipopotamus Tanden, 't pond . .• ^^ 
Worden netto gewogen • ; * '^ V ''* 
Honig, van Bourdeaux^ het Tiersjö . ' 

van Brctagne en Nnntes ^ de lóo pond^ 
Marfdiiaenfche ^ de too pond * 



Ho- 



VAN AMSTERDAM. 



41»^ 



Trijs. 



ƒ 



5S- 



ƒ en^ vis. 
ƒ6 



ƒ67 

ƒ48 a 52 

ƒ 65 a 6<ï 

ƒ59 a 60 

ƒ55 

ƒ 30 » 31 

ƒ57 

ƒ54 

ƒ51 

ƒ36 

ƒ 5l.a6 

ƒ5156 

ft. 



ƒ38. 

ƒ • • • 



II 



Tarra. 



4 a 6 » 
14 » 



Góéd 
gewicht. 



VlL péc Ct 

2 per Cent 



r 



■F .„'i 



'.\>^ 



a per Cent- 



Prompte 
betaling. 



3 per Cent. 
i2 per Cent> 



^ iw.-/. 



1 p^r Cein:4 
a per Cent. 

2 per Cent. 
per Cent. 



ilper Cent. 2 per Cent: 
De Rafaéiie bedraagt gemeenlijk 
I a i per Cent. 

Alle Hennip word door een Keur- 
of Tarrameester aen de Waeg ge- 
'^vifiteerd, en de befchadigtheid ge* 

Itaxeerd ; hier van geeft hij aen 
Kooper en Verkooper Verklaring, 
waer voor hem ieder 5 duiten van 
J't Schippond betaeld. 

I per Cent 

I per Cent 




4pr.Ct.0pv. 
loofigp.oxh, 
7og8p.tiersje 



I per Cent 
>2 per Ct.2 per Cent 
2 per Cent. 2 per Cent 



4Sa KOOPHANDEL 

IL 

Honig, Hamburg fchii 

Bremer . >de Ton van 300 ffi , 
Inlandfch } 
Hout, Verfhoiit, ongcmalen, ico ffi. 

Bimaes^ Japan- of Sappcri/iüut ^ Bancd 

Siafus^ Banco . . . . 

Caliatours hout, Banco 

Carnpcck hout , Courant 

Fornavibucq hout, Banco 

G^^/ hout. Courant .... 

Ficec hout, — — - 

iSV. Marlens hout. Courant 

Stohhch hout, i 

Brafilct hout, j .... 

ó'^;;^^'/ hout, plat en roi:J, Courant 
Hout, Vcrwhout, gemalen 

Cainpcchc hout, ('ouranu 

Gcra.'^pt dito , ■ 

Sandel hout, 

Geel hout, - — — - 

FiciC hout, 

Japan hout^, ■ 

Caliatours hout, . 

Geraspt Fcrnawhuk hout, Courant . 
Hout, /f/c;^', \%, 

Rhody^ 't fg . , . ^ 

Slangen^ de 100 tg 

Pokhout geraspt, de 100 ffi 

Sasfafras^ de 100 fg 
Hout, G/^J hout, de 100 ffi 

Cederen ... , . 

Granadille , . . . 

Hout 



VAN AMSTERDAM. 



4S3 



Pi ijs. 



ƒ . • 



ƒ 141 

f.in 

f Ai a T 

f 20, 21 



12 



/5 
f 7\ii 

f '% •'■ ■ 

ƒ 51 a 6 

ƒ10 
fM 

ƒ i6i 

ƒ • 
ft. 

ƒ . 
ƒ . 
ƒ . 



ƒ 4 a 7 
ƒ 3 a 17 
/sa 8 

ƒ 10 a 30 



a 17 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



' 






3 per 


Ct 


rot. 


3 per 


Ct, 


rot. 






^r M 


:// 


r;.- 


^)t 







2 per Cent. 
2 per Cent 
2 per Cent, 

2 per Cent, 

2 per Cent 






2 per Cent 



Oi Diin.^:U 



I per Cent. 



2 per Cent 



£« 



Prompte 
betalins". 



I per Cent 



t per 
r per 
i per 

i per 
i per 
2 per 

1 per 
^ per 

2 pet 
2 per 



Cent. 
Cent. 
Cent. 
Cent. 
Cent. 
Cent. 
Cent. 
Cent. 

Cent. 

Cent. 



2 per Cent. 



2 per Cent. 



% per Cent. 



4§4 KOOPHANDEL 

H. 

Hout OlffCfi é ♦ . . i 

Rozen . * é k . 

Sandelhout rood . * . 4 

Palmhout Turks . ♦ . 4 

Fransch • . ^^ 

Tokhout ..... 

Mahogny^ bij 't ftuk, naer de groote 

of bij de vierkante voet 

Notenboomen platen^ bij de bos, naer 

groote en zwaerte 

Azynhout^ bij 't ftuk . * 4 

Hout, Timmer, zie Balken en Planken. 
Huiden, 't ffi. 

5rö//^<?ö,gefneden van 3^ a 38 8g. - 

•' ' dito . * 26 a 28 ffi. - 

dito . . ♦ 22 a 24 fg. - 

dito, ÏCoeijen, . 18 a 22 |g. - 
Danziger herfstgoed. . . é 

Deenfche droog* * ... 

Havana , . g6 a 38 fig. - 

dito . . 26 a 28 ^. - 

dito . . 22 a 23 |g. - 

Inlandfche, gezoutene, 

Osfen . 65 a 70 ffi. - 

Koeijen . 60 a 65 f^. - 
Poolfche^ Zomergoed 

Herfstgoed • . . 

lerfihe de 100 gg . . é 



j 



alappen, *t |& 

Word aen de Waeg getarreert. 



In- 



VAN Amsterdam. 



435 



Prijs. 


Tarra. 


Goed 
gewicht. 


Prompte 
betaling. 


f^o a 40 IL 




2 per Cent. 


1 

2 per Cent. 

ï per Cent. 


/4a51 ^ 
30 a 60 ft. 

ƒ ila 5 

f ' 'n' 

2 a 5 ft. 


\ 

1 
J 


ƒ 10 a 100. 
ƒ 14 a 40 




6 ft. 
8 ft. 

75- ft. 


•• 






7 ft. 
51 ft. 
51 ft. 
65 ft. 
6 ft. 

51 ft. 


2 fë per 
Huid. 


2 per Cent. 

j 


j[ per Cent. 


31 ft. 
3 ft. 
51 ft. 
51 ft. 
ƒ . .- . 


\ 

/ 2 ffi per 
f Huid. 
8 m per 
Huid. 


2 per Cent. 
2 per Cent. 

2 per Ceiit. 


I per Cent. 
I per Cent, 

I per Cent. 

^ 


30 ft. 


afgper Baeil 
voor Hof. 


2 per Cent. 


I per Cent 




E 


e 2 





436 KOOPHANDEL 

I. 

Indigo, Cirquees^ rond en plat, 't fg, Banco 
Word aen de Waeg getarreert. 
Carihes \ \ m 

Curacaofche J ^ ^ 
Guatimalo^ in Ceroenen, 't ffi 

• in Vaetjes, 't ffi . 
De Vaetjes worden getarreert. 
Jamaica^ 't |8 

Word aen de Waeg getan-eert. 

Word aen de Waeg getarreert. 
&. Domingo , 't fg 

Word aen de Waeg getarreert. 
Plat-Indigo , in pakjes van lo ffi, looff 
Ireos, de ICO ffi 

Word geftort en getarreert. 
Jugten, gave, van 7 a 8 ffi, 't fê : 

9 a 10 fig, 

13 a 14 ^, — 
Direcl uit zee, gaef, minder gaef en uitfchot 



K. 



JX^aeS;^ de 100 fö . . . . 

Roodkorften 

Witkorften en alle andere 
Kabelgaren , van Inlandfche of Muscoyifck Hen- 
nep, het Schippond van 300 |8 
Karfaeijen. ziet Manufa&uren, 

Kof- 



Prijs. 



VAN AMSTERDAM. 437 

Goed Prompte 
gewicht betaling. 

I per Cent. i per CentT 



ft. 
5>6 a 185 



ft 

80 a T4oft. 
94 a 96 ft 

ƒ . . . 

I12| ft. 
13 ft. 

loj a II ft. 



ft. 30 fg per 2 per Cent i per Cent, 
Ceroen. 
I per Cent. 2 per Cent i per Cent. 

I per Cent r per Cent. 



I per Cent. 



/ 



f ' . 



. -^fbuu*[ 



I per Cent, [ per Cent 



2 per Cent. 



,-VVSUiiVi . 



Eé 3 



I per Cent 



[ per Cent 

2 per Cent 

2 per Cent. 



2 per Cent 
per Cent 2 per Cent, 



2 per Cent 
I per Cent^ 

I per Ceïit 



438 KOOPHANDEL 

K, 

KQl?jboonen, het fig. 
De Vaten worden aen de Waeg geftort en 
getarreeft, om het ftof en de vuiligheid 'er 
uit te doen. 

I^ Balen 

Surinaemfche • • . 

Mdftifitqut 

Sl Domingo f che 

Qrenada . . - / . 

Oostindifche of Java 

In Gonje, i ffi uitflag 

In Peperdoek, idem 

Ook word dikwijls verkogt op 
•. Gomp. Conditien , in Bankg(?ld , , 
Mochafe Koffij . . • 

Komkomm'erzaed , 't ffi . - . . 

Word geftort en getarreert. 
Koningsgcel, 't fg 

Word geftort en getarreert. ^ : 

Kogels, 't fchippond van 300 gj . . 

Koolzaed, 't Last . . . .f 

Koper- 5 ruw, , 100 fig . . ; 'x 

Bladkoper — 

Roodfchroot • . . • 

Geel dito 

De Vaten worden getarreert. 
Kopere Bekkens . . 100 fö , 

Ketels van Akert en* Namen , . 

Koperdraed, loo ffi 

Koperrood, Engelsck^ 100 ffi • . . 

Goslaers 

Wit — — . .. . ; 

Kreeftsbekjes, 't ffi . . , 

Worden gpftort en getarreert. ^ 

Kreefts- 



VAN AMSTERDAM. 



43^ 



Prijs. 



6 ft. 
6 a 6i ft 

5 a 51 ft. 
51 a 61 ft. 
8 a 8J ft. 



Tarra. 



6 per Cent. 



2 per Cent. 



3[5 a i6 ft 
. ft. . 

20 a 25 ft. 

ƒ 12 a 13 

c4 vlaems. 
ƒ 50 a 55 
ƒ 60 a 65 

ƒ 50 ^ 

f661' 
ƒ 59 3. 01 
ƒ55 .tot 80. 

7a.a ao ft 

ƒ Srarc 

ƒ i^<^} a 

ft. 



i7ggperbael 
10 ffi. 



25f8perbael 



10 



28. 



Goed 

gewicht. 



I per Cent. 



i per Cent. 2 

per Cent. 2 per Cent 2 

— 2 per Cent. 2 

a per Cent 2 



%.^ \ 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent. 
I per Cent, 



1 per Cent. 

2 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent 



i^ 2, of 
per Cent. 
per Cent 
per Cent 
per Cent 
per Centv 
per Cent 

-. ^^. . ^ per Cent 

I per Cent 2 per Cen^:, 



440 KOOPHANDEL 

K. 

Kreeftsoogen , 't ^ 

Worden geftort en getarreerd. 
Kniensoogen, loo ffi . 

Worden geftort en gctarreert. 



fakens, Holtandfche . J en % bij de El . ■ ". 
Bij partij ve.koopende word gekort van een 
Laken lang 40 El, i El per ftuk; 30 
El, I El, met rabat. 

Etigelfche^ op 3 Maenden 
Lapes Hijacinti . Lazali. Riibin. 't fg 
Lakmoes, Engelsch^ Maeuw, bij 't Vaetje. 
Labberdaen, bij 't Last van 12 Ton 
Laurierbesfcn , ico ffi 
Lattoen, zwart, gevouwen 100 © 
Leder, Spaemch^ . \^ 
Inlandsch Kamoes - — 
Zool, gelooide Inlandjche^ - ^t 

Twijffeiaers van 13 a 24 ffi ijder 
Ruggen of afgefneden dito van 1 8 a 24 fg 
Westindifhe dito van 20 a 28 fg . 
Kalfleder of Mandfche Zuigers van. 18 

a 80 fig, dozijn . . . 

Dito wit, 't dozijn 
Koeijenleder, gracuw bereid, 't fig 
Turkschleder/'t ffi . .- ' 

Limoenen, gezouten, in Oxhoofden 
Linnen, naer qüaliteit, bij de Ellen tot ftui 

vers of bij het Stuk in guldens. Courant 
Lootfuiker, of Sacharam Saturni 't ffi 
Word geftort en getarreert. 

Lindr, 



VAN AMSTERDAM. 



441 



Prijs. 



ïaiTa. 



11. 
ƒ . 

ƒ . 



6fêp. vaetje 



r. : .: 

/ 30 a 31 
<X ^2 vis. 

f 70 ^ 75 
28 a 34 IL 

40 ft. 

II a 12 fl. 
J2 ft. .f 
loi a II ft. 

16 a 19 ft. zond. kort. 

ƒ 12 a 15. —, 

10 ft. 
p6 a 5Q ft. 

ƒ 22 



ft. 



zond, kort 



Goed 
gewicht. 

i per Cent 
i per Cent 



t per Cent 






2 per Cent. 



2 per Cent 
per Cent. i 



-5— I 

;/ ib .f 
per Cent. t 






Prompte 
betaling. 



2 per Cent, 
2 per Cent. 

2 per Cent. 



2 pèr Cent, 
2 per Cent. 
2 per Cent. 

1 per Cent. 

2 per Cent. 
I per Cent. 



i per Cent, 



per Cent. 
> per Cent. 
per Cent i per Cent, 



per Cent. 

per Cent. 
per Cent. 



I of 2 perCt. 
-> per Cent, 



'Ee .5 



./4üO 



44» KOOPHANDEL 

L. 

Lindt, 3 en 4 draets, ioq fj 

I.oodt, Engehchy 

Loodtwit . 



Pe Tarra ftaat op de Vaten. 

Lijm, Engeljche^ loo gg . , . , 

De Vaten worden getarreert. 

Inlandfche , loo fig . . 

LijnoUj, de Aem . ^ . . . 

Lijnzaad, Shig . . . » • 

Rigaes^ de Ton van 5 fchepels ." 
Koningshergsch 

Lijnzaad, Zaei, als voren . 

Lijnkoeken, 100 fluks 

Lijwaten (Oosündifihe Cato^nen} zoo wit, ge- 
drukt als gefchildert, worden bij partij, \r\ 
Bankgeld het vStuk verkogt, tot een zeker 
getal guldens ieder, als nader op de Lijst van^ 
de Verkooping der Qostindifche Maatfchappij© 
blijkt. 

Manufa(3:uren Cwolle} worden of bij 't Stuk,^ 
. of bij de El verkogt, men korting van . 
Matten, Mmovifche^ en Mattenzakken per ioo> 
ftuks • *~ . , , 

Manna 't % . . . • ' ^ 

Word aen de Waeg getarreert. < ^ < 

IMastix, 't ffi " , . . . c ^^ -> 

Word aeri de Waeg getarreert. ^~ - 

Mastelijn, het Last , . . . 

Menie, aen de Waeg getart, ica ffi x * 

Meekrappen, 100 fig . ., . • ♦ 

Fijne . . . .^ ,^ 

Onberoofde 

Mee- 



VAN AMSTERDAM. 44J 



Pi ijs. 



/ «i a 9 
28 a 31 15 
f9 a II. 

ƒ31 

f'iS 
f o'^ 

ƒ 71a 8 
ƒ 71 a 8| 
ƒ • . . 
ƒ ... . 



Tana. 



- 2 per Cent 



',h / Jiti' - oirrA -^ — 



14 a 20 ft. 
34 a 36 ft. 

ggl. 
ƒ 91 a 9J 

ƒ 52 a 70 
/S/'S! 45 



> - 






04 



- per .Gent. 
rottebeteii. 



vj'g cnl; 



het op-jic 
\'atcn 



Goed 
gewicht. 



I 



Prompte 
betaling. 

1 per Cenr. 
tas pCt. 

2 per Cent. 

2 per Cent 

2 per Cent. 
per Cent,' 









;2 per Cen^ 

I per Cent 

2 per Cent. I per Cent. 

fra rr :2 per Cènti per CeiiÉ. 



per Cent 

per Cent. 
per C'^nt 



.1^ 



»?i4^ 



per Cent 
per Cent' 



4H KOOPHANDEL 

M. 

Meekrappen, Gemeene 

Mulle 
Mout, bij 't Last 
Muscus, het Once 
Myrrhe, het ffi . 

Word aen de Waeg getarreert. 
Moernagelen of Antophil. 't ffi 

Word geftort en getarreert. 
Marcafit, loo fö 

Word geftort en getarreert. 
Menfchenvleesch of Mumia Vera , 't g 

Word geftort en getarreert. 
Muscuszaad, 't fö . 

Word geftort en getarreert, 



N 



N. 



agelen , 't fè Banco 

De Tarra ftaet op de Kwardeelen. 
Nagelhout 't fê 
IVotenmuscaet 't fè Banco 

De Tarra ftaet op de Kwardeelen, 
Nieswortel , ïoo © 

Word geftort en getarreert. 



o 



^ O, 



'ly, van Droogenjen en Specerijen, zijn 
in Vlesfen of Potten, die getarreert worden. 
Amandel Oly] 

Z^";- •• rAnijS j -• :; 

.i':'jI- 'Citroen }• het fig , . . 

Jenever \ -■ ^ 

'Omnje — -J 

Oly, 



VAN AMSTERDAM. 445 

Prijs. 



ƒ 16 a j 
ƒ 4 a 12 



31 



ggl- 

ƒ 7 a 9 

20 a 70 

• ft. 

ƒ . . 

ft- 
ft. 



65 ft. 

7i ft- 
75 ft. 



ft. 



ƒ 
ƒ 



ft. 



ft. 



• • • 



Tarra. 



^9.7!)(. 



10 per Cent 



Goed Prompte 
gewicht. betaling 



2 per Cent, 



r per Cent 



r— i per Cent, 

2 per Cent. c per Cent. 

2 per Cent. 

t per Cent. 2 per Cent. 

i per Cent. 2 per Cent. 

i per Cent, 

1 per Cent 

2 per Cent, 



2 per Cent 



per Cent 

2 per Cent 
- per Cent. 

per Cent 



2 per Cent 



44*^ KOOPHANDEL 

bly, Nagel '. . . 1 

Rosmarijn . . l u^^ trt 

Notemuscaet Oly geperst f *" 
dito . . afgedropen J 

.- Caneel . 01y| 

Fouly . _-pet0nce i 

Rliodeshout — Jf 

Vitriool . — 't » . i 

De Tarra ftaet op de Vlesfen. 

Laurier Oly, loo fê 
Oly, van Olijven, 't Vat van 717 Mingelen 

Genuafche . . . . 

Majotkfche 

Portugaelfds 

Pouljche . . . . 

Sivielfche .... 
Oly, Slagoly bij de Aem 

Raepoly . . . 

Lijnoly .... 

Hennepoly .... 
Olypliantstanden, 't fig, naer dat ze zwaer zijn 
Opium, 't 15 

Oriiaen , in^ Bollen , 't fê 

Orfeille, 100 ffi 

De Vaten worden geftort en getait 
Oranjefchillèn, 100 fè 

OsfenvleesGh . lersd. db Ton 



Paer- 



Prijs. 



VaM AMSTERDAM. 



ft. 
ƒ . . . 

ft. 
ƒ . . . 

ft. 
ft. 
ƒ . . 
ft. 

ƒ . . . 

^ 72< 
k?C 71^5. 

^ 741 
^ i 

ƒ42 
ƒ32 

ƒ6 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



per Cent 



lö ft. 
ƒ . 

ƒ . . 
f26 



44? 

Prompte 
betaling. 



2 per Cent 



per Centi 

I per Cent. 2 per Cent 
r per Cent. 2 per Cent. 

per Cent^ 



2 per Cent 

2 per Cent 
4pCt.Biezen 



8aT4ffipei 
BaeL 



2 per Cent 
2 per Cent. 



- 2 per Cent, 

1 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent. 



per Cent. 
per Cent 



44^ 1^ O O P HANDEL 



£ acrdcbooncn, 't T.nst 
Pacidenhair , Musch^isch^ 



\-> fü 



Lan^lvacir en Micnhacir — 
V:in dt'/vMi Laiklj . • — 
Pacrlcn, de i^routc hij 'r Snik nf ])ij de Siioer- 
en de Prijs re.':^-elt zich iiacr J.e .'^'-ontreeri rr.;cili. 
Stauippaericii, OrLiitadfihcjXx^x. Oiice - 

Sc/iOtfcLc Pj.crlcii . . ■ - 

Pacrl d'AnioiuicIielpen , van i a 2 ft' Jm' 't Suik - 
Papier, bij de Riem, t'»t ■/.^(^ \eel lhiiver> cf 
p;iildens ieder, na d^at lijt /cJve wit , L;i-()ut oF 
klein, ook ZAvaer of li.'^i; is. 
Pastel, Fran!i/>c. de }^iel' 

SpLicnfihz . . . . 

Pennen, zie Sc^.iigtc-i. 
Pc})er, kaaiine , "t ft> ^^ ^i^''> 

W.tte 

Spactifl.c^ ICO ft> 
Lani^'e. 't ft^ . . . 

W' rd aeii de \\'ae;j,' getarreeit. 
Piment, 100 !^ . . . . . 

De Vaten worden p.-elloit en getart. 
Pek, 't Last van 13 Toi:ncn 
Planken \-an Chrht:ai:ia ^ \ .'j^a-oot k.ondert \T:n 

12^ Itiiks 

van C'>l^cr\^::k \'an i;,2 

KiA.rdjcuc . . 132 

tr.stirwijk . . 124 

Potasch, Iloni^ayyrsk en Oo^^tz.^ 100 f g 

Van deze word lo Maeixlen Rabat gcrckci::. 

Rynjck .... 

J)e (^xhoidllen w-rden gctan-ecrr en 

men rck:::L geen ]c] Maend. Rah;.t, 

Pa 



VAN AMSTERDAM. 



449 



Prijs. 



«C i8 vl. 

^f : : : 



ƒ 
f 



ft. 



6 per Cent.'2 per Cent 
6 per CentiJt per Cent. 
per Cent. 



ƒ 9^ 

ƒ . . . 

24 % 

/ . . . 

i8 ft. 

ƒ28 

oC vlaeras. 

/4i| . 
ƒ58 

ƒ60 . 
fi 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



} 



5 « P. Bael. 
3 ffi p. Bael. 
8 a 10 «8 



I per Cent 



Prompte 
betaling. 



I per Cent. 
I per Cent. 
I per Cent. 

I per Cent. 
I per Cent. 
I per Cent. 

1 per Cent. 

2 per Cent. 



2 per Cent. 



2 per Cent. 2 per Cent. 
per Cent, 



~ 2 per Cent. i 
2 per Cent. i per Cent 
I per Cent* 

[ per Cent. 
8 per Cent. 
t per Cent. 



per Cent. 2 per Cent. 
2 per Cent 



Ff 



fS.iav 



4SÖ KOOPHANDEL 

P. • ' 

Potasch, Weedasch 

Van deze rekent men i8 Maanden Rabat 
Potlood, Heel, loo fg 

Gemalen 

Piümfteen . . loo ffi 

Ptuimen, Lange Franfche^ 

Ronde, Duitfche^ 

Prumellen, in Kusjes . 

'^ . in Doosjes . — 

Pruimedanten , in Kasjes 

De Tarra ftaat op de Kasjes. 
Pijpen, Tabaks, bij *t gros van 12 dozijn . 



V^uikzilver, het fig Banco 
^^ Word met het leder gewogen zonder 
eenige korting. . 
Quina Quina , 't ffi 
De Kisten worden aen de Waeg getarreert. 

R. 

JfV^^PPllu zie Oly. 

Raepzaet, het Last. . . . . 

Raepkoeken, 1000 fluks . . . . 

Radix China, \ m • . . . 

Raffinade, zie Suiker. 

Rhaponfii, 't fg . . . . . 

Word geftort en getart. 
Rhabarber, 't m 

Levantfche 
Muscovifcke 
Word aen de Waeg getarreert. 

Ro- 



VAN AMSTERDAM. 



45t 



Prijs. 



f? 
ƒ8 
ƒ 2i a 8 

ƒ . . 
ƒ . . 

ƒ40 



Tcirra. 



lo per Cent. 



Goed 

gewicht. 



1 8 per Cent 
10 per Cent 
20 per Cent. 
18 per Cent. 



J5 a 28 ft 



4 ft. 



35 a 54 ft. 



^ Vis. 



ft. 



ƒ 12 a 30 
ƒ II a 12 



2 per Cent. 
2 per Cent 



2 per Cent, 
2 per Cent. 
2 per Cent 
2 per. Cent, 
2 per Cent 
2 fè uitflag 



Prompte 
betaling. 



1 per Cent 

2 per Cent 
2 per Geut. 
2 per Cent. 
t per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent. 
- per Cent. 
2 per Cent. 

I per Cent. 



2 



^rx'^'.é ; 



2 per Cent 



I per Cent' 



2 per Cent. 
i pey Cent 

2 per Cent. 
2- per ^ Cent. 



I per Cent. 
I per Cent. 

1 per Cent 

2 per Cent 



r per Cent 
I per Cent^ 



Ff 2 



452 KOaPHANDKL 

R. 

Rocou,. zie Orliaen. 

Rogge, 't Last 

Hjozemarin, de loo flg . *. 

-Rozijnen, lange, de loo ^. 

Smims^ ^ — 

Rottekruit of Arfenicum, de loo fg. 
Gemalen, ■— 



. De Tarra ftaat op de Vaten. 
Rijst, de icx) fë. 
Carolina 
Milaneesch 
De Vaten worden getarreert. 



laeljen, Armijn, bij 't ftuk. 
4 Loots van 13 ffi 

3 13 « 

3 I2| ffi . . 

3 . ordinair 

I 

Engelfck^ gemengelde, 't ftuk 

witte, 

witte, Leidfche Heeren, 

Overkiikers Kroonen 

Veivalien 

3 Loots 
i2 Loots 
I Loots 

Naturellen 

5^ Loots 

4 Loots ' . 



Sa- 



VAN AMSTERDAM. 



45$ 



Prijs. 



ggl' 



ƒ18! 
ƒ16 

ƒ91 
ƒ 13J 



33 fi 



V 

• » P-r 

^ ƒ •• 



J 



> in il- 



60 ffi per 

Cabas. 

12 per Cent 

14 per Cent. 



Tarra. 



} — 






2 per Cent 

4 «8 iHtflag 
2 per Cent, 
2 per Cent, 
2 per Cent, 



2 per Cent^ 



Aï'.y 



h bv/ 00 



ff <.f r,r.f 






.-ny^ 



Goed 
gewicht. 



2 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Ceut 



2 per Cent; 

r 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent, 



;/ 



2 per Cent. 



2 per Cei^ 



Ff i 



ii^ 



:>i«>4^ó «^^^^V 



454 KOOPHANDEL 

! ^' 

Sabadilleos , *t ffi . , . . • 

Word geftort en geiarreert. 
Saffloers, Düitfchc^ \ ffi ,.^ • . . \ 

Turkfche^ 't fg . . 
SafFraen, Gatimis^ 't fiö . 

Oranje , 't g^ ' • - . . . 
Spaenfche^ 't fg 
De Tarra is i ffi van een Zak boven 30 fë , 
en I ^ van een Zak van 25 fg. 
Sal Armonincq, 't ffi . . . . 

Word aen de Waeg getarreert, 

Gemmöe, de loó ffi . . . 

Word geflort en getarrecrr. 
Sandrac , de 100 |g 

dito uitgezogt, 't fg . • . 

Word geftort en getarreert. 
Salpeter, OostincUfchc ^ in Banco, de 100 Êg . • 
De TaiTa fitaet op de Vaten. 
Is aen Rafadie onderhevig. 
Salfa Parilla, 't ffi . , . . 

Lhfabonfche^ in pakken 
Sago, 't ^ . . . . , 

Word geftort en getarreerd. 
Sap van Zoethout. Zit Drop. 
Satijnen, Oostindlfche ^ zoo wel effene als ge- 
bloemde, hefftuk . . . . 
haliaenfche ^ de El . , . 
Met 18 maenden Rabat. 
Scanioni, 't ffi . . . , 
Word aen de Waeg getarreert. \. 
Schagten , het 1000 . . . . 
Schrijfpennen, het 100 • . . ♦ 
Seooar , het ffi . , . • 
Word geftort en getarreert. 



VAN AMSTERDAM* 

Pr^s. I Tarra. Goed 

gewicht. 



455 



. ft. 

II a 12 ft. 
4Si a 7 ft. 






3 per Cent. 



ƒ • . 



ft. 



ƒ . 

ƒ . 

ft. 

ft. 



ft. 



f ' 

ƒ - 

ï2 a 

8 a 

ft. 



80 ft 
40 ft. 



8 per Cent. 






OC>ï '. 

-iJ-linV «lil 



1 per Cent 
i 2 p. Cent. 

2 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent 

> I p. Cent 



V\ ooi ,9.) 
2 per C<2nt 



i per Cent, 



^— »^ 



2 per .Gent 



— I per Cent^ 
Ff 4 ' ^ 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent 
2 per Cent 
I per Cent 

1 per Cent 

2 per Cent 

2 per Cent 
I per Cent 



1 per Cent 

2 per Cent 



I per Cent 
I per Cent 

I per Cent 



2 per Cent 

1 per Cent 

2 per Cent 



45^ KOOPHANDEL 

Sedonr Zaéd, 't'ffl 

Word aen de Waeg getarreert. 
Senebladen, 't fg \ . . . 

In Vaten word geftort en getarreert. 
Sek Wijn, 't Vat . . , 

Seruis, de loo fig 

De Tarra ftaet op de Vaetjes. 
Slaiigenkoekjes , hier te Land gemaekt, 't gg 
Snuiitabakj in Ceroenen, 't fg 

van Balen in dubbelde emballagie 

in enkelde 

in Vaten 

Soucja, de loo fig • , ... 

Spaenfche Vliegen, 't fig 

Word geflort en getarreert. 
Sperma Ccti, 't fg . , .• . 

Word geftort en getarreert. 
Spica Celtica, loo fig . . . 

Nardi, 't gg 
Beide geftort en getarreert. 
Sponfen, \ m . •. . ' . 

in ftukken en brokken, de loo fg 
De Tarra word tusfchen Kooper en Verkoo 
per geregelt. 
Spaemch groen, 't fg . , . . 

^piouter, de lOO fg 
Spijkers , naer caliber, de loo fg 
Stael, Damziger^ 't vaetje circa 102 fg 

Zweedsck^ ■. — 

Smrmarks ^ de bos 116 fg 
Stamp Paerlen. Zie Paerlen. 
Stokvisch, de loo ^ . ^ ^ . . 

Stom, 't vat ♦ . , , 

Stijf. 



VAN AMSTERDAM. 



457 



Prijs. 



ft, 

ft. 

Ji vlaems. 
ƒ . . . 

ft. 



ƒ . 

f9\' 
ft. 

ff. 

m- 

'ft. 



14 a £8 ft. 
ƒ a6 a 28 
ƒ I© a/7D 
f . . . 
ƒ 9 a 10 
ƒ . • . 

ƒ . . • 



Tarra. 



Goed 
gewicht. 



I per Cent. 



14 per Cent|2 per Cent. 
in Balen. 



8 m. 

4 ffi. 
naer de 
grootte. 

4 per Cent. 



I per Cent. 



% per Cent. 



2 per Cent, 

2 per Cent. 

1 per Cent. 

r per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent. 

I per Cent. 



Prompte 
betaling. 

per Cent. 

per Cent 

per Cent. 
per Cent. 

per Cent. 
per Cent, 



2 per Cent; 

per Cent. 
per Cent. 

2 per Cent. 

per Cent, 
per Cent. 



2 per Cent; 



Ff 5 



per Cent. 3 per Cent. 
2 per Cent. 
I per Cent. 
I a 2 pCti 
i a 2 pCt. 
I per Cent; 



f per Cenf. 
I per Cteit. 



I per Cent, 



453 KOOPHANDEL 

S. 

Stijffel, de loo ffi 

De Tarra ftaet op de Vaten. 
Succade 't fig . . ... 

Sumacq, Port a Portfike^ de loo » 
Suiker ruwe, \ fè . . . . 

Franjche^ als Maniniqut ] 

St, Dotnifigo I Eerst 2 per Ct. 
^« c. i^ • i uitflag van 't 

^J* ^^^^ • ^ Bruto gewigt, 
o/, jan . I dacrnadeTarra 
iS^. Thomas J ^ 
De Tarra is van de Vaten van 510 ffi en 
daer boven . . 18 per Cent. 

Van Kwartjes boven £56 f§, 18 per Cent. 
Daer onder wegende, ieder Vat . 45 fê* 
Tiersjes van 356 tot 508 gg, . 90 €&.' 
Engelfche^ als Antigua^ Barbados^ Ja- 
tnaica enz. 't ffi 
De Tarra is van Vaten van 950 ffi en zwaar- 
der . . 16 per Cent. 
Minder wegende . 150 ê& p^i* Vat. 
Tiersjes van 700 tot 825 |g 18 per Cent, 
Minder wegende . 126 fê per Tiersje. 
Kwartjes, van 450 tot 575 ^ 18 per Cent. 
Minder wegende . 80 fg per Kwartje. 
Oé^aefjes van 250 tot 325 fg 18 per Cent. 
• Minder wegende . 45 ^ per Fustje. 
Ruwe Surwaemfcl/e en Berb/ce^ eerst 
«•* 2 per Cent iiitllag van 't bruto ge- 
wigt, daer na de Tarra , ■ . 
De Tarra is van Vaten boven 612 ffi 20 per Ct. 
'-■-- daer onder, per Vat . 120 ^. 
Demerary en Ifequebo^ in alles als de 
&urinaemfche 

Een half Vat . . . 

Sui- 



VAN AMSTERDAM. 



4i^ 



Prijs. 


Tarra. 


Goed 
gewicht. 


Prompte 
betaling. 


ƒ14 

ft. 
14 a i8 5. 






2 per Cent. 

2 per Cent» 
2 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent 

2 per Cent. 




2 per Cent. 


4 per Cent. 




• • 




2 per Cent. 
uitflag. 




% 


■ H 




'. - . ■ 





4^ .KOOPHANDEL 



Suiker, BraCtliaenfch , I ^ .. 

MoK<mdL, ' } =^ P« Cent mtflag 

Van Kisten beven 7 voet lang 

onder f yoet lang . 
halve Kisten boven 550 fg 

350 tot 550 f8 
j^ * kwart Kisten sdo a 350 flj 

l . daer onder 

Ooitindifche^ 't ft 

Van de Kanasfcrs is de Tarra van ieder, 

Op de Kasfen ftaet de Tarra. 

Gemaekte Broodfuikers , 't ffi 

De Vaten moeten door de Koopers 

aen de Raffinadeurs gezonden wor- 

v den, die dezelve eerst weegt. Er 

word op Rekening gefteld \ papier. 

In graeuw papier zijnde kort men 

maer 2 per Cent. 
Candij 't ffi . , . . 

De Kistjes word eerst getarreert, 
van het bruto gewigt afgetrokken. 
Swavel, riTuw, de 100 ffi . , • . 

g^raffineert de 100 fig 
De Vaten worden aen de Waeg getarreert. 
Syroop, Candijfyroop, 't % , . , 

De Kooper moet de Vaten zenden, die voor 
het vullen worden getarreert. 

Bruine of Inlandfcke^ de 100 gg- 
Met de Fust is het als voren. 

Franfche^ de 100 ffi . > • 

l^ochdfche^ — ^ . . 



Van AMSTERDAM. 



461 



Prijs. 


Tarra. 


Goed 
gewicht. 


Prompte 
betaling. 




• '• 




2 pei: Cent. 




240 «• 
190 fg. 
190 t». 

per 1 Kist. 
120 fi&. 
80 fê per 

\ Kistje. 
5o Ê& - 


' 




















I per Cent: 




48 pond. 


2 per Cent 




1 per Cent; 

2 per Cent. 

1 per Cent 

2 per Cent. 

2 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent. 




^ 


■^5 
ƒ51 

6 a 12 8. 




> per Cent. 












12 per Cent. 
10 per Cent 


(2 per Cent. 
J uitflag. 



402 KOOPHANDEI, 



x 



abak, in Bladen. Als: 
Ukrainfche^ Duitfche en Virginifche, 
Zijn aen Rafaótie onderhevig, en worden uit 
de Vaten gedaen. 

Inlajïdfche^ de loo ffi 

In Mandens . . • 

Ukrainen^ 'm. pakken 

in enkelde embalagie 
Brafil^ in rollen, ieder rol in één 
wik . . . . 

Varinas^ in gefloten canasfers van 
6 rollen in een canasfer, ieder 
canasfer een wik 
Een canasfer van 9 rollen 
Varinas^ in gefloten pakken 
2 fê per rol voor bladen. 
Varinas , in losfe rollen , 7 rollen in 

een can. i ^ per can. fl:elen. 
Portorico^ in pakken, per rol 

losfe rollen 
Tahak in Carotten^ worden uit het 
vat genomen in 3 wikken 
Taffetas. Zie Armozijnen van Lucca^ en Zijde 

Lakens. 
Talk, Inlandfche zoete, de 100 flg 
De Tarra fl:aet op de Vaten. 

Muscovifik^ Oosterfche en lérfcke 
Tamarinde; de 100 fg 

Word gefl:ort en getarreert. 
Tarw, het last , . . . ♦ 

Tapijten, Smimfche^ bij de vierkante piek 

Teer 5 bij 't Last van 13 Tonnen ^ . ? 

Ter- 



VAN AMSTERDAM. 



4<53 



Prijs, 



ƒ 



ƒ 



ft. 't 



Tarra. 



30 fë per 

Mand. 



BffiperPak 

6 fg per Rol 
voor de huid 

18 fg. 
ifgperRol. 



52 a ft 



Goed 
gewicht. 



Prompte 
betahng. 



3 per Cent 

ftelen. 
2 per Cent. 
8 per Cent 

ftelen. 
2 per Cent. 



f (leien i pond p. 
canasf. a per 
Ct. g. jïewigt. 

2 per Cent. 



2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent 

2 per Cent 
per Cent. 



18 per Cent 



zonder eeni 
ge korting. 



I per Cent 

1 per Cent 

2 per Cent» 

1 per Cent. 

2 per Cent- 



per Cent; 

per Cent. 
per Cent 

2 per Cent. 

per Cent 

2 per Centi per Cent. 
I per Cent i per Cent 

I per Cent. 



I per Cent 



4Ö4 KOOPHANDEL 



ïerbentijn, Venetiaenfch tn Bourdeauxe ^ de loo 
Vo • • • • • , 

Bajoenfcha 
Terbentijn Oly . . . , 

Thee, bij 't fê, in Bankgeld 

Geheele Kisten boven 400 fg . 
onder 400 ffi . 
Halve Kisten boven 200 fg 
onder 1200 fij 
Kwart Kistjes boven 100 fig 
onder 100 fig 
Groote \ Kisten Bruto 70 ffi . 

Kleine dito 50 fig . 

ï3 Kistjes van 20 fg 
van 16 fê 
4 in een wik te wegen. 
Van alle HoUandfche Thee gaet af i per Ct, 
prompte betaling, en Contant betaeld wör 
dende, i per Cent extra. 
Dog van Zweedfche, Deenfche of Franfche 
Thee, word gek')rt 1 per Cent, en Contant 
betalende \ per Cent extra. 
Tin, Engehch en Hoogduitsch^ de 100 gg i 

Oostmdisch^ als Malax en Siam^ < • 

Touwwerk, 't Schippond van 300 fg 
Traen, van Spek, i quartdeel van 12 fleekan. 
Van ieder Fust word i Mengelen gekort 
voor goede maet. 

Blanke, Robbe of Zeehonden, 'tquarteel 
Berger^ bij de ton duimfteeks wan 
Dog als men ze uit zee koopt , moet 
men de tonnen vol, of zoo als ze 
Jïijn, ontfangen» 

Traen, 



VAN AMSTERDAM. 



4<^5 



Prijs. 



ƒ . . .. 

ft. 



.3B 

. ƒ 38 a 40 

ƒ 

ƒ50 

. ƒ 60 a, 63 



■jIV 



Tam. 



20 per Cent. 
20 a22pCt. 



90 « 

60 «g 

.54 «& 

28 fê 

24 fê 

20 ^ 

9 ffi 

8 ffi 



..*Jyui/3^ 






^ per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent. 



4 fg uitflag 
2 Ê8 uitflag. 

ffi uitflag. 

fö uitflag. 
I gg uitflag. 



Goed 
gewicht. 



Prompt» 
betaling. 



2 per Cent. 
2 per Cent. 
2 per Cent. 



I per Cent, 



Gg 



i a 2 pCt. 
I per Cent, 



f per Cent. 
I per Cent. 



4.66 KOOPHANDEL 

T. 

Trncn, Mac>flu:sjche ^ in vaten of quartcelen 

van 12 Itckan . . . . . 

in tonnen of' cjuaitcclcn 

van C) flckan ..... 

Tii'ptcn, (Tcblocnidc bij (\sz El 

Tinv'ith, 't IK 

\\^)rd i^cito'/t en rrctarrccit. 

'J'iiVK.s (rurcn, als An^^orij en B^ijhafar 

iMct 30 macndcn Kabat , ^^^ rd nier de Eni- 
Ivjiiijric i!,e'\VL>ij,en , zonder Tarra daer voor te 



V. 

V eiui.sliaeir, "t ^^ . . . 

\\'<»rd ;j,e!b'rt en ^-e^nri-e/rt. 
Veren, h-Lsji'.: ^-n ( h,;i.zc(lLhc ^ \ RJ 

De Tarra Ibi^t ^>\^ de Zdkke.,. " 
Vellen, Unnte, ;].: 

C::Sr(-.;;-S. \ ft^ 

J'jnb:,]i;i-,Y 2 ft^, tonwen i f^. 
y.'zCw luien, 'r link 
Ka. i's E''ii,cljaic ^ \ Too van 104 links 
iii!an([lche^ \ ff; 
Dccnjche^ IC4 ihiks 
Bokken ^ de J)eken \an 10 ps. 
Beerenhiiiden \ iïuk 
Hazenvellen, 't hondert a 104 fluks 
Vrslen 

InkliOornsveHen, 100 ftiiks 
W'rnis., 100 ffi "^ 
Ve:,ke'zaed, ico f^ 
Word ge (lort en getarreert. 

Vloo- 



Prijs. 



VAN AMSTERDAM. 467 



f66 

fr-\ 

36 a 40 ft 
ft. 



- ft. -^ 
ï8 a fr 

25 a 30 ft, 

4 a lo ft. 

ƒ . . . 
7 a 71 ft. 
ƒ70 ^ 
ƒ 10 a 12 

^ ft ' • 

ƒ £4 a 32 

ƒ 12 

f . . . 

• .• ■ 



Tarra. 



Goed 
gewicht 



Prompte 
betaling. 



I per Cent. 



— 3 per Cent* 

t per Cenr 2 per Cent. 



>. iii' 






I per Cent. 2 per Cent 
I per Cent. 



I ffi uitflag 



r per Cent. i per Cent» 



ï per Cent, 



Gg2 



1 per 

2 per 
T per 
I per 
T per 
I per 
I per 
r per 

1 per 

2 per 
2 per 



Cent» 
Cent. 
Cent* 
Cent, 
Cent. 
Cent 
Cent; 
Cent. 
Cent 
Cent 
Centfc 



468 KOOPMAND E L 



Vloozaed, loo |& ... 

De Vaten worden geftort en getarreert. 
in Balen 
Viscblijni of Hiiizenblas, 't {g . 

Word geftoit en getaiTcert. 
Vitriool, Engdfcht^ loo fg . ^ . 

de Cijpro , 

Witte', — ^— 
Word alle gcftort en getarreert. 
Vlns, Ongehckelt, bij 't Schippond van 300 
Kiga^ Droyaner Rakitsker 

Even als de Hennip, i\ per Ct. van 
't gewigt; I a I per Ct. Rafaélie, . 
Gebekelt 
Bruin van 32 tot 64 ftrengen, 't fig 

Wit ; ■ 

Vleesch, Gezouten 5 de Ton . • :- 

Vijgen, Condaetfe^ in Vaetjes, de 100 fê 

in Matjes, . 

. ., Smirfifche^ in Kasjes, 



W. 

W^ asch, de 100 fig. 

Oostersch en Pooïsch geel l ' . ^^ 
Muscomch . . , i.^ 

Word uit de Vaten gedaan en net gewogen» 
Inlandsch . . ^' 

Van Deventer komende, \% buiten fust in 
...brooden, en word Contant betaeld. . ^.. \ 
71, Jnlandfck Tovmtn . lï*^' 

Vij/ Hamburger TomiQU ., [ \^^ 

Wit BarlfarijscA • . ' • 
Cumeesci j ^ ; 

r ,) ' Wasch, 



VAN AMSTERDAM. 



4^9 



Prijs. 



48. 



f70 



Tl'a 10 ft. 
7,aiio ft. 
fi.a6 . 

mp - 



ob il 



/i^'iaJ^iS^j 



■iov :mbv) 



^aurAii 



>3'ij i-,<i.tl 



t T J M»il' 



ü:^]{ 



Tarra. 



rr 



8; ».'■/• 



■Si ' 



rrt o: 



ii£nib":o 



Av^ 



^l 



io per Céiit^ 
10 per- Cent: 
lAper Oeiit 

:• .VAV 






j^iiJi: 



Goed 
gewicht. 



I per Cent 

I per Cent 
I per Oent. 



r per Cent 
2 per Cent 






ï'^per Cent. 
r per Cent. 



liil ,f\Vk^]^J6 «n[h\ n: noot -vi 






4ffip-vaet^e. 
ï ^^p. matje. 
2 per Gent. 

t'-'per Cent 
{-■per Cdpit. 



i|per;e§ht|t per Cent, 



/ .'^"^UVS' 



■y-r.^ll 



laperGpnt; 
i2'per'Ct'nt. 



»2 ff. 

'2 fg. 



v:— -~^2 per Cent, 
■ jiow I ' v^ per Cent. 
Gg 3 



Prompte 
betaling. 



2 per Cent. 

2 per Cent. 

2 per Cent. 



2 per Cent 
2 per Cent. 



TOj. 



1 per Cent. 

2 per Cent. 
a per Cent. 
2 per Cent. 



i 'i>er Cent 
r per 'Cent. 



ï per Cent. 

1 per Cent. 

2 per Cent. 
2 per Cent. 



470 K Q O P H A N D E L 

W. .i. ui' ! .4^*il 

Wasch, wit Wasch en Waschligt, wor4 n^tto 
gewogen . . 

Weedasfchen, met i8 m: Rabat, loo gg 

Cafuhfche^ geloogde en harde 
blaeuw 't ffi . 
i Elhinger y Colberger en Stettijnfe 

,r blaiïke 't fê . . . 

Biertonnen, 't fig,niet ly m. Rab., 

Wierook, uitgezogte, 't fg . . . 

in Iborten, loo fB • • . '\ 

In Vaten word gellort engetarreerd. - ' 

in Cabasfen . . . . 

Wolle, Spaenfche Drapier, Banco, 't ffi . . 

;::niet Cl maenden Rabat. 
De Iborten zijn, Segovla^ fuper fijne. Leo) 
nefa^ fijne. Segovia ordinaris. Segavia de 

. Puertöt^ . Segovia de Burgos del HospitaL De 

.\ Burgos ordinaris. Segoviana, De Los Rjog^ 

,.:De Cavalleros, De Lomhreros. Del Cafnpó^ 

J.Alherzijne^^Xït. Dito Grand, Dito Petif. 
Estremenia, Floretton de Segovia» Dito or- 
dinaris. Seguenca Sogoviana, Seg^enca. Mo- 
Una. Casttlla, Qttenpa. Campo. Casferes. 
Cabesf dei Buei, Efiremadura. Truxilla. Serena. 

Eerst word van 't Bruto gewigt afg^troKken 
zoo veel % Rafadie per Bael , als door de 
Tarra- Meesters van Wolle word gegeven; 
daarna de Tarra van de Zakken of; c^ml^a- 
gie 5 zijnde het gemiddelt gewigt van 2 Balen , 
die daartoe aen de Waeg getart, worden ; ver- 
volgens de 24 ffi van 175 fil; dan de- at-JMaen- 
den Rabat, en i per Ct. prompte Betaling. 

Zie hier hoe de Rekemng van een Bael ge- 
wasfchen Spaenfche Wol word opgema4^kt-. 
'r >^^/ Eeo 



VAN AMSTERDAM.-! 



47Ï 



Prijs. 



&. 



óm&tC- 



ft. 
ƒ . . . 

- : r. 









.^ OOI J;I 

4K evAV\\'v>'i ,.\^v\\\M 



mblhiioO 



Tarra, 



'A^?\ 



rrFTfj 



loper Cent. 



8 a loperCt 



i^A ,M^.\\ 



lï^i .il JOÏ 












Gg 4 



/ Goed 
gewicht 



Prompte 

betaling. 



3? ^^ l^^i 



:ti.(I. : 



2 per Cent 
i: per Oént 
2. per Cetit 



Ij per Cent 
I per Cent 

i'per Cent 

ï' per Cent 

1 per Cent 

2 per Cent 
2 per Cent 



,V^4U^ 






.tJiïooia eb 



V ^;:, amorf/ 



ijbxob .oIüW 'v^'^vs'i:;^ 






\v. 



472 K 0.0 P H A N D E L 

^ i / W. 

Een Bael wegende Bruto 300 It r <5 tg rafadie \ meer o 
20 ffi , 14 ® tarra, j . min.- 



280 iJJ, • i tt 

Af 24 f^ per 175 ® 38 5 

" '^ '^ netto 242 ffi a 20 ft. ƒ 242 : - 

Af 21 maenden Rabat . . ƒ 29 ; 14 

Af I per Cent • ƒ 2 : a u 
i Waeggeld . ƒ - : 10 -^^ 
ïarreerloon • ƒ - : 10- • • \ 
3 : « 

I j - B«nco ƒ 209 ;: 4 

Smlk^ Andalufia^ Mallaga, Navarra Wolle, 

als voren. 
Vigonje Wol, bij 't fg, tot ft. Kasgeld, 2 per 
Cent uitflag, 14 a 2Ó J8 Tarra per Ceroen, 
iiaer de grootte. . • ; . • 

Vortugaelfchè,^ 't fg Banco . j . •" '' • 

De Rafaftie word tusfchen Kooper en Ver- 
kooper geregeld, ten overftaen van den Ma- 
kelaer, voords als van de Spaenfche Wolle, 
21 m. Rabat. 
Wolle Spaenfche Lammeren , Casgeld , 100 fij. 
beftaende 'm Segona^ Soria Segoiiana, Soria. 
Segovia ongewasfchen , Molina^ Qastüla^ AU 
herzijne ^ Navarra . ... « 

De overige Conditien zijn als die der Dra- 
piers Woïle. \ 

Italiaenfche Wolle, dezelfde Conditien 

als de Portugaelfcke. 
Pomgaelfck Gewasfchene, ï 't g. 

Vette, • 5 Casgeld 
Voorts als de gemelde Portugaelfike, 

Wol- 



VAN AMSTERDAM. 473 



Prijs. 






Tarra, j Goed 
gewicht. 












')r[ 






Prompte 
betaling. 



r^ 



: /umi ;^ï 

r ri«v 



V\ 






14 per Cent 



yAjil'/X) .^ 

14 per Cent 



1 cx>i ^nib. 



riaitfi 



th fA 



1 1.\ 



2 per Cent. 



6 , l:j 



I per Cent 
I per Ceht 



jr: 






'-.^T 



1 £^^;»\;^^A^A 
I 

Gg5 



\ 



4H^ K O ö:P H A NiyEL 

Wolle, Oosterfck^ als Vommcrfche ^' Stettijner^ 
Thornfche ^ Dantzigfche ^ Pruisfefche^ Lunen-huT' 
ger en Bremer ^cheerwolle 
Met 15 maenden Rabat. 

Lanimeren, in Courant geld, 't ffi . 

Duitjche^ Contant geld, 100 ffi, met 

'15 maenden Rabat; als: Pomerfche. 

■gemeene Kam en fijne Grijze , Dui$' 

fche en uitgebondene, Mulbauzer 

Peelwol, Bjjnfche^ Wismarfche . . 

Carmenia, 't ^ . ; . 

Bex^er, gefne^ne Vette, j Magere en 

Gekamde . . . • 

Kameelshaeir. : Zie Garen. 

Konijnen Ruggenhaeir , het ffi . . 

f Zijd$nhaeir, . 

Hizen Ruggenhaeir, • ^ • 

^rrsO t^rt j: Zijdenliaeir, ...^ » 

W0rtelzajedi % fè ry: ' jtfr^; ) •iü(^4. :: . .^ ^ 

Word geftort en getaireert. ' 

Wormkruid'i, 't fg 

Word geftort en getarreert. 
Wouw , Frffjfihe , de bos . . 

Wijnen , Spaenfc/ie , Franfche , Pormgal/che en 
anderen. Dij 't Vat vin 4 Oxhoo|den, 2 Pij- 
pen of booten . . ^ . 
Wijnfteen 100 ffi h'tcOie^l'! • . \ 
Word aen de Waeg getarreeré.^ ^ 



Y 



t. 



_ zer,alsZH'^^^xc/5 grof, gemeen, fijn Orgmits ^ 
Spaamch fMikfche. Roeden, 100 % . • 



O Yzer 



VAN AMSTERDAM. 



475 



Prijs. 



ƒ • 

ft. 



3<^ a 56 ft 

ƒ 51 a 51. 
70 a 72 ft 
90 ft. 

^o a 52. ft. 
iift/ii;v t. 

] fti:^e'r^ 



:SPjai^26^ ft. , ;ifii,ra">lv-!T 



/[^I5a'24 
insO 1- 



^§ HbiV^t)^ 



'/Sa 9 .n 

f oF>fiS 



Tam. 



TTTtr 



5 per Cent. 
5 per Cent. 



5 per Cent 

3 per Cr. voorde 
binnenfte Zak. 

5 per Gent 



J^LÜ 



fT'fiiiiri 



■i;inr.rf.r, ;: 



3t)fn e'^^iv. 



TOq 4i Itülft 



Goed 
gewicht. 



2 per Cent 
2 per Cent 



2 per Cent. 
2 per Cent. 



T 1. '^: 

■/■':' 
I per Cent. 

I per Cent 



;. J::^(UI!.• 



2 per Geoit 






.mA. 



3./i l'ij[iO.\ 



Prompte 
betaling. 



T 

I per Ceitt. 
I per Cent. 



i per 
I per 



Cent. 
Cent. 



i per Cent 



2 per 
2 per 
2 per 

1 per 

2 per 



Cent 

Ceiit 
Cent 



Cent 
Cen^ 



2' per Cönt 



476 KOOPHANDEL 

c::-frot<$ j L3(hj Y. .i/nnT \ .efhT 

Yzerdraéd, Nö; ö. half ï; de Ring \ l 

Kaerdendraed, No. o. half i ,.de Ring . 

.: Potten, loo fe ; - j^^o 'i^q^^l . • . \ 

Gemaekt Yzerwerk, 't ffi i . . . 

.■^v. o*r hij :'t ftuk ; ':jfp>3 ^aq^l ..n . 



feep, AUcantfche^ loo ffi . : 

Gemiafche • • ' . • 

.J1I2!.) 'J'jq Mi^rjeUlaenfche-rx-r^ tv: . -. . 

:iiV^J 'i^'\ i .jVari beide laetfle 2 fig Tarta meer 

I als 'er op de Ka<;ifen ftaet. 
J{;- ' 1:.'' Jlmfierdawfche :^ kü^jidfche^. do. Ton^^ 
Zeilgaren , de 4 Bosfen / j . 

Zee Uijen^'t fg . . ..:;> i: >.\ 

Word geftort en getarreert. \m ' ^q.\ n o^ 

Zilverdraed^ 6 Marks, 't ^ .• .Ü oq 

j 7 Marks , • . .-^ R o-^ 

£ilverv in.'Bar/ei?,- 't mark Jjn, Banco vaajii 

penn. : . • » . • '-■ 

Zout^/t Jiön(Jpit)yan 404 Matea.- i . Jl . 
Zwartfel,' iii Tonnetjes. : | 

,l'it3<} -j heele en. lialve ' Gedempte , lÉ Tonnetje 
kwalrt dito , grootp en^ ordinaire , 1 00 ft uks. 
kleiiie Tonnetjes 



, Doosjes \ . --. ! -.hIV -j> r — 

Zijde,. /i^&i/^^fèj^ij met '33 -in^ Rabat ,^biX. 
't ffi Antwerpsch gewigt, met A per Cent 
Augmentatie tot Amfterdanisch gewicht ge- 
bragt, 't ^ , • . . , . . 

Zijde, van de Oostindifche Compagnie, bij 't fê, 
Antwerpsch gewicht, met 4 per Cent Aug- 

/jnixicntatierltot Aniilerdamsch ^ebragt , CQ(iit3n\ 
ixi BaricoL zonder Rab^t • ; • 

^ Ziide, 



VAN AIVfSTERDAMï 47? 

Prijs. 



37 a 46 ft, 
30 a 38 ft. 
f 6 IX 61. 



Tarra, 



I t 






ƒ • • . 3ofgperKas.2 per Cent 2 p 
ƒ ' «arnr./- e per Cent. 2 'p 



ƒ 

ƒ 



ft. 



ƒ27 
ƒ . . . 

<pC vlaems. 

7 a 20 ft. 
ƒ 20 a 9|. 
32 ft. 
15 a i6 ft 



-icji. 






Ls. 2 per Cent. 2 per Cent. 

- e per Cent. 2 per Cent. 

2 per Cent. 2 per Cent. 



5fêp.Ba.el 



ijffip. Zak. 



Goed j Prompte 
gewicht. ' betaling . 



4- 



__ 2 per Cent* 
2 per Cent. 
I per Cent. 






4^ 1 per Cent. 



r|nn ï?j 



2 per Cent. 



2 per Cent. 
2 per Cent. 

I per Cent. 



per Cent 
per Cent. 
per Cent 
per Cent, 



I per Centi 



478 KOOPHANDEL 

Z. 

Zijde, C/iinecfthe^ word zonder Zak p;cwogcn. 
Levanifchc , word i^ewügcii in liaer bin- 
nenlle eniballagie , zonder t<4i\ven, 
met 4 per Cent Tarra, 33 ni. llabat, 
I per Cent iL;'oed Gewicht , i jx:r Cent 
prompte Bctalin,;; in Casi;eKlt. 
Zijden, Lakens, bij de J:! . iH m. Rabat 
Lampiers. Zie Floers. 
Stollen , 0'jstimlilck , \ (luk in Bank- 
of Courant geld, r.aer waerdj. 



VAN AMSTERDAM. 



479 



Prijs. 


Tarra. 


Goed 


Prompte 






gewicht. 


betaling. 


1). 









f\ 



% 



n 



HF Le Moine de 1'Espine, Jacques 

3620 De koophandel van 

A5L429 Amsterdam 10. druk 
1801 
deel 1 



PLEASE DO NOT REMOVE 
CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET 

UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY 




f^- 




i5l 







f*4 4'f^A