(logo)
(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections

Search: Advanced Search

Anonymous User (login or join us)Upload
See other formats

Full text of "Dictionnaire français-arabe des dialects vulgaires d'Algérie, de Tunisie, du Maroc et d'Égypte, avec la prononciation figurée en lettres latines par J.J. Marcel"





i--^^" 



5Ç 



DlCTlOXXAir.E 

FRANÇAIS-ARABE 



IMPRIMERIE CHARLES BLOT, RUE BLEUE, 7. 



l)ICllo^^AIHl: 

FRANÇAIS -ARABE 

DES 

DIALECTES A'ULGAIRES 

IlWIAiKUli:, l)i: TUNISIE, DU MAROC HT l)-É(jVPTE 

AVKi', LA PRONONCIATION FIGURÉE EN LETTRES LATINES 



J. J. MARCEL 



O 



CINQUIEME EDITION 

li''VU(: cl coiriijée 




PARIS 

MAISONNEUVE FnÈUKS it Cil. l.KCLKliC. KIHTKUUS 

25, QIAI VOLTAlliK. i:\ 

1 ss.-) - 



Royal mjiaTK 
Booimr. 




CVBM 



y 






INTRODUCTION 



L'adversaire heuroux de François I", moins lettré pont (^tre que 
son rival français, mais [)lus profond et i)!us réfléchi, Charles-Quint 
disait: « Autant de langues un homme sait, autant de fois il est 
« homme. » 

Certes, cette déclaration, véritablement fondée, était le fruit 
d'une longue observation, et l'expression d'une conviction sérieu- 
sement sentie; mais, y mêlant quelques grains de ce sel de plai- 
santerie caustique, dont il se plaisait parfois à assaisonner sa con- 
versation intime, quand il daignait dérider la gravité castillane de 
Sa Majesté Impériale et Royale, Charles-Quint ajoutait: « Le latin 
<^ e.-t la langue pour parler aux savants, l'allemand aux chevaux, 
« l'anglais aux oiseaux, l'italien à sa dame, le français à son ami, 
« l'espagnol à Dieu. » 

A cette nomenclature, dont une partie peut à bon droit Otre ac- 
cusée de partialité et d'injuste sarcasme, le monarque souverain 
des Espagnes et des Indes, au pouvoir duquel obéissaient les Co 
lonnes d'Hercule et les Portes de l'Aurore, aurait i)U inscrire en- 
core, sans crainte de contradiction, I'Arabe comme langue spécialo 
du commprçant et du voyageur. 

Quelle autre langue, en elfet, peut oHVir de pareils avantages au 
grand commerce, au commerce maritime? Quel autre idiome régne 
parmi plus de peuples divers, et sur une plus vaste étendue du 
globe ? 

Maître natif, ou conquérant du diamètre entier de notre hémi- 
sphère, l'AiiABE occupe à travers les deux plus grandes parties de 
l'ancien continent une large zone, dont le développement s'étend 



VI 

depuis les rivages de l'océan Atlantique jusqu'aux bords extrêmes 
que baignent les mers de la Chine et de l'archipel polynésien ; em- 
brassant ainsi, dans une suite non interrompue, les limites de l'Oc- 
cident elles bornesde l'Orient les plus reculées (^-^ J,l >,^'-^(^'); 
comptant pour ses domaines le Sénégal , le Nil et le Gange , 
l'empire de Maroc et celui de Dehiy, le Sabarâ infécond, et l'Egypte 
si productive, I'Algérie maintenant sujette de la France, Tunis, 
Tripoli, la Turquie, ses alliées, la Syrie, la Mésopotamie, la pénin- 
sule arabique, la Perse, l'Inde ; du midi au nord propageant son 
empire et son usage du Dârfour à l'Aral, depuis les tribus nomades 
des brûlants déserts du Tropique jusqu'aux hordes turques des 
glaciers de la Sibérie. 

Ainsi, celui qui possédera bien I'Arabe, et surtout l'Arabe vul- 
gaire, n'aura, soit qu'il commerce, soit qu'il voyage, nul besoin 
d'interprète auprès des Maures du Sénégal, comme parmi les peu- 
plades éparses dans les vastes steppes de l'ancienne Transoxiane : 
il entendra et il comprendra, il sera entendu et compris, à Moga- 
dor, à Tanger, comme à Constantinople et à Jérusalem ; à Malte et 
au Raire, comme à Astrakhan : chez les marabouts d'Alger, comme 
chez les musulmans du Bengale; entre toutes ces contrées, si éloi- 
gnées l'une de l'autre, il existe un lien commun, la connaissance 
et l'usage de I'Arabe, chez les uns langage indigène, chez les au- 
tres idiome naturalisé par le Koran sacré. 

Les nations même, tant orientales qu'occidentales, tant au nord 
qu'au midi, qui, quoique musulmanes et dès lors comprenant et 
pratiquant I'Arabe, la langue du Livre, conservent en môme temps 
leur idiome indigène et primitif, ont au moins presque toutes 
adopté Vécnture arabe, diversement modifiée par elles, suivant les 
besoins particuliers de leur propre langage, le turc, soit oriental, 
soit occidental, le tatare, le nogay, le basian, le persan, le kurde, 
l'afghâny ou pouchto,le beloulchy, l'hindostani, le malais, le java- 
nais, le madécasse de la mer Indienne, le berbère des gorges de 
l'Atlas, et jusqu'aux idiomes informes et barbares des nègres de 
Mozambique et de la Gambie s'écrivent en caractères arabes : les 
grigris de la Nigrilie sont des passages du Roran, comme les amu- 
lettes des rajas hindoux; et quand hs drapeaux des noirs révoltés 
de Saint-Domingue furent apportés à la C_onvenlion, on put y lire 
l'inscription consacrée par l'islamisme : ^| J j.^ ^i ^VÀJt >{ 



VII 

là îlah illâ Allah, Mohammed refisanl Allah. « Il n'y a pas d'niiire 
« Dieu que Dieu, Mahomit est l'apôtre <lc Dieu. » 

La prééminence de la langue Arabe, sous le rapport de son uti- 
lité pour le commerçant et le voyaiieur, n'a donc plus besoin d'ûlre 
démontrée. Aus^i, les diverses puissances européennes, entre au- 
tres l'Allema^'ue, la Russie, la HollaïKle et l'An-leterre surtout, 
ont-elles regardé l'élude de cet idiome comme devant être encou- 
ragée par les moyens les plus actifs. 

Mais combien cette utilité ne doit-elle pas être plus vivement 
sentie par notre France, dotée par la victoire de la souveraineté 
de rAlgérie, appelée naturellement par sa situation géographique 
à exercer jjresque le monopole commercial de la Méditerranée, et 
se trouvant ainsi engagée dans des relations continuelles et indis- 
pensables, avec toutes les côtes méridionales de ce vaste bassin, 
depuis Geuta jusqu'aux Dardanelles; tandis que ses rapports di- 
plomatiques, tant avec la Porte Ottomane qu'avec l'Egypte, les pa- 
cbalyks de Tunis, de Tripoli et l'empire de Maroc, rapports nés à 
la fois de sa position physique et politique, vont nécessairement 
s'accroître de jour en jour, et nouer de nouveaux liens, de nou- 
velles sympathies entre l'Orient et l'Occident. 

Parlerai-je de la nécessité où doit être le soldat français, chargé 
de la défense de nos possessions d'outre-mer, de comprendre les 
habitants du pays qu'il occupe, et de s'en faire comprendre lui- 
même, soit qu'il combatte les peuplades hostiles de l'Atlas, soit 
que, par des relations pacifiques et amicales, il rapporte à son 
tour les bienfaits de la civilisation dans ces contrées jadis civilisées 
par les colonies puniques, grecques et romaines. 

Ni les relations du commerce, ni celles de la diplomatie, ni 
celles de la guerre, ni celles de la paix et de l'amélioration sociale, 
ne doivent, pour réussir, être laissées à la merci d'interprètes 
étrangers, susceptibles d'erreur, quand ils ne h; sont pas de mau- 
vaise foi, comme je l'ai vu moi-même plus d'une fois en Egypte; et 
souvent une idée bienveillante, émise dans une intention d'utilité 
et de conciliation, mais mal comprise ou mal rendue par le drog- 
man, a pu amener des résultats fâcheux, diamétralement opposés 
au l)ut qu'on se proposait d'atteindre, et devenir ainsi la cause 
inaperçue des plus grands désastres, là même où tout était pré- 
paré pour un succès assuré. 



VI IJ 

Que faut-il faire pour se mettre à l'abri de ce danger incessant 
et jusqu'à présent inévitable? 

— Être soi-même son interprète, en apprenant l'Arabe, et sur- 
tout l'Arabe vulgaire. 

Alors on communiquera soi-même directement avec les indi- 
gènes, et l'on verra ces communications immédiates, devenues 
aussi exactes que coniplètes, avoir un tout autre résultat que celles 
qui s'altéraient à notre insu dans les canaux intermédiaires, d'où 
bien rarement elles sortaient telles qu'elles étaient entrées; alors 
on fera ses affaires soi-même, et par conséquent on les fera bien ; 
car on ne dira que ce qu'on voudra dire, et les réponses seront 
aussi précises, aussi intelligibles que les demandes, sans aucun 
quiproquo, aucun malentendu possible ; alors le son de la voix, le 
tour delà phrase, le choix, la nuance des expressions, seront pour 
nous autant d'indices infailliblement révélateurs des véritables in- 
tentions de nos interlocuteurs ou de nos correspondants; car c'est 
avec raison qu'un proverbe arabe dit : ^L^jVT ïjL;ij' .L»D! .kiij 
Telfyzz êl-hssân teffânétêl-ênsân. « L'articulation de la langue est la 
« pierre de touche de l'homme. » 

Apprenez donc I'Arabe, voyageurs, commerçants de nos ports, 
diplomates, soldats de notre brave armée d'Afrique, administra- 
teurs, employés, agents, colons, négociants de l'Algérie et de nos 
établissements dans l'Inde et le Sénégal, navigateurs, explorateurs 
qui devez parcourir ou les côtes de l'Afrique septentrionale, ou 
ses rivages occidentaux, ou les parages de cette mer indienne, si 
riche en dialectes divers, mais à travers lesquels l'idiome arabe a 
eu le pouvoir de se maintenir une place. 

El ne croyez pas que l'étude de cette langue soit chose longue, 
pénible, obscure, ardue, hérissée de plus de difficultés que celle de 
DOS langues européennes. 

La langue Arabe est simple, méthodiq-ie, facile ; son système est 
d'une régularité, d'une conséquence véritablement mathématiques : 
une fois saisi, ce qui est l'affaire de peu de jours et de quelques 
raisonnements (tant les principes ont peu d'exceptions), une fois 
saisi, dis-je, on tient la langue entière ; les mots se forment nor- 
malement, analogiquement, suivant des formules générales et con- 
stantes qu'on pourrait appeler des calibres, et d'après lesquelles on 
peut, sans craindre de se tromper, faire sortir de toute racine 
connue des dérivés exacts, régulierss faisant réellement partie de la 



IX 

langue, et qui seront intelligibles à tous, quand môme ces d6ri\és 
ainsi créés seraient des mots nouveaux, exprimant des idées nou- 
velles ; tandis que d'un autre côté, le mol le jjIus comjjosé est, 
d'après des règles simples et faciles, par l'élimination successive 
des lettres nécessairement formatives, réduit à la simple racine 
Irililère dont il est dérivé. 

La difficulté qui seml)le le plus effrayer ceux qui seront tentés 
d'abordt'r l'étuiie de I'Auabe, c'est surtout l'éUangelé de son étK"i- 
ture, qu'on se ligure au premier coup d'œil iuilécliilfrable. 

i° « Les caractères s'en tracent de droite à gauche, tandis que 
u les nôtres se dirigent de gauche à droite. » — Mais les anciens 
Grecs n'écrivaient-ils pas dans cette direction opposée à celle de 
leur écriture moderne? Bien plus, alternant d'une direction à 
l'autre, ils avaient leur écriture Doustrophédûn, tracée tour à tour 
dans le premier sens et dans le second ; et, quant à la lecture de 
cette écriture inverse de la nôtre, nos compositeurs d'imprimerie 
ne lisent-ils pas aussi rapidement sur le plomb les caractères pré- 
sentés ainsi à l'œil, dans une série et dans des formes opposées à 
celles qui sont généralement connues et usitées? 

2° « Les caractères de I'Arabe se lient l'un à l'autre de manière 
<( 5 sembler ne faire de chaque mot qu'une seule lettre complexe. » 
— Mais, dans notre écriture habituelle, les caractères que trace 
notre i)lume ne sont-ils pas aussi liés l'un à l'autre, de la première 
à la dernière lettre du mot, et les traits parasites de ces liaisons 
nous empèchent-ils de reconnaître les traits essentiels qui com 
posent le signe constitutif de chaque lettre, aussi bien que si elUî 
était isolée comme dans nos caractères typographiques? 

3° « Le nombre des caractères de l'alphabet arabe est beaucoup 
« plus considérable que celui des lettres françaises. » — Nous avons 
vingt-cinq U-ltres, et les Arabes vingt-huit seulement, car on ne 
peut compter pour lettres diverses les modilications légères que 
subit chaque carac tère, sui\ant qu'il est isolé ou lié, initial ou 
linnl. ni môme lorsque, par l'addition d'un point, sa prononciation 
est altérée; pas plus que dans notre idiome le T ou l'S ne devien- 
nent des lettres différentes lorsqu'elles sont liées, ou qu'elles 
prennent une forme finale; pas plus que les e, é, è, ê, les o, ô, les 
a, à, â, les c. ç, etc., ne sont des lettres distinctes, augmentant le 
nombre des signes de l'alphabet français. Bien plus, ne pourrait-on 
pas prétendre que notre alphabet a réellement plus de cinquante 



lettres ou signes, un grand nombre des formes du romain et de 
Vitalique, des capitales et des minuscules, en usage dans l'impression 
ou dans l'écriture manuelle, étant réellement diverses, et sans au- 
cun rapport les unes avec les autres? Ainsi, sous ce point de vue, 
l'avantage est encore du côté de l'alphabet arabe. 

4° « Les formes des lettres arabes n'ont aucun rapport avec celles 
« des nôtres, et par là sont d'autant plus difficiles à apprendie. » 
— L'enfant le plus illettré mettra-t-il plus de deux heures à graver 
dans sa mémoire, et distinguer, sans erreur, les dix caractères de 
nos chiffres? Vingt-huit caractères, bien distincts les uns des au- 
tres dans leurs formes, peuvent-ils donc être présentés comme une 
difficulté réelle? Certes, il suffisait d'énoncer ces objections pour 
qu'elles se réfutassent par leur énoncé même. 

Conclusion : L'étude de la langue Arabe est aussi facile que 
profitable, et celui qui, placé dans une des circonstances indiquées 
ci-dessus, l'aura négligée, pourra en plus d'une occasion se re- 
pentir de cette négligence imprévoyante. 

Et, dans tout ce que je viens d'exposer, je n'ai voulu présenter 
I'Arabe que sous le rapport de son utilité positive, et pour ainsi 
dire matérielle. Que d'arguments en sa faveur n'aurais-je pas pu 
accumuler, si j'avais voulu le considérer comme langue savante et 
littéraire, riche de productions poétiques et historiques, comme la 
clef des trésors de l'antiquité orientale, carrière précieuse, encore 
si peu fouillée, et cependant si digne de l'être! 

Mais il n'entrait dans mon plan que d'apprécier I'Arabe comme 
langue vulgaire, langue de communications directes et immédiates, 
soit orales, soit écrites. Peut-être celui qui aura bien appris et 
pratiqué le langage usuel se sentira-t-il, par la suite, attiré à l'étude 
plus élevée, et, je l'avouerai, plus difficultueuse de la langue sa- 
vante. Mais, si l'étude de I'Arabe savant peut et doit lui ouvrir plus 
tard un vaste champ de jouissances intellectuelles, il ne s'agit ici 
que de I'Arabe vulgaire et du langage commun, qui seul lui don 
nera les moyens de comprendre les habitants des contrées ci-dessus 
énumérées, et d'en être compris à son tour. 

Car il faut bien se garder de croire que, pour se faire comprendrf, 
des peuples de ces divers pays, il suffise d'avoir appris I'Arabe, 
soit à Paris, soit dans les autres villes européennes, oij de doctes 
chaires sont fondées pour cet enseignement : on y aura seulemen 



appris l'idiome savant et littéral^ la langue des livres; on ignorera en- 
core la langue parlée. 

En eflVt, l'idiome pur de l'ancienne Arabie est altéré diverse- 
ment dans les langa'^es de l'Arabie moderne, de l'Egypte, des 
rùlos Batbaresques et des autres pays, de manière à furmer de 
véritables dialectes, qui seuls sont intelligibles aux babitants de ces 
diverses contrées. 

Aussi, lorsque j'arrivai, il y a bientôt quarante ans, à Alexandrie, 
quoique j'eusse suivi à Paris avec zèle, et non sans quelque fruit, 
les leçons des plus doctes professeurs des langues orienlales, je 
reconims avec désappointement que je ne pouvais me faire en- 
tendre de mes domestiques arabes, et que je ne réussissais pas 
mieux h les comprendre moi-môme. 

Cependant, les Cheyich'i et les savants de la ville, versés dans la 
langue lillérale, me comprenaient plus facilement; mais ils me di- 
saient que je parlais comme iin livrer et certes leur intention n'était 
pas de m'adresser un éloge. 

Je m'attachai donc avec ardeur à l'étude de Vidinme vulgaire, le 
seul qui put être intelligible pour tous ; et, désirant être utile à mes 
compagnon^ de voyage, je me hâtai de rédiger et de publier, au 
Raire, un Vocabulaire abrégé de la langue arabe vulgaire, contenant 
les mots les plus usuels, dont la connaissance pouvait être néces- 
saire pour les communications habituelles de l'armée avec les 
habitants. 

Mes relations avec des individus moghrebins, soit au Raire, à 
l'époque du pèlerinage annuel, soit ailleurs, m'avaient mis à por- 
tée de recueillir les diverses variantes des dialectes d'Alger, de; 
Tunis et de Maroc. Aussi, à l'époque de l'expédition contre Alger, 
dans le mè[ne but d'èlre utile, je m'étais empressé de lédiger un 
vocabulaire abrégé du dialecte algérien, pour l'usage de la brave 
armée qui allait punir les pirates barbaresques, et cueillir de nou- 
veaux lauriers dans cette même Afrique, dont une autre partie en 
avait offert à l'armée d'Egypte une moisson si glorieuse. 

Deux étiilions, tirées à grand nombre, de ce vocabulaire abrégé, 
ont été rapidement enlevées, et sont depuis plusieurs années entiè- 
rement épuisées : le public en réclamait une troisième; j'ai cru 
devoir tellement l'améliorer, qu'elle pût être moins une nouvelle 
édition (ju'une publication nouvelle. 

En effet, le vocabulaire abrégé ne contenait qu'environ quatre 



mille niofs, celni-ci en contient quarante mille, et de plus un 
nombre considérable de phrases usuelles, de proverbes vulgaires, 
de locutions utiles pour la conversation intime et habituelle. Les 
mots arabes, d'abord tracés dans leur propre caractère, y sont en- 
suite transcrits en caractères français, sans rigorisme puriste et 
scientifique, mais si fidèlement représentés dans leurs sons, que 
tout lecteur, pour se faire comprendre, pourra les prononcer 
comme le français, sans difficulté et sans études préliminaires. 

Pour compléter, autant que possible, les moyens de communi- 
cations entre les Français et les indigènes de l'Algérie, j'y ai ajouté, 
toutes les fois que je l'ai pu, les mots de l'idiome berbère, recueillis 

par moi au Kaire, sous la dictée du pèlerin v^îj,»^' cr:!^^ ^^''^ 
êl-hâdjy êl-Khâyn êl-Ourâghy. 

Puisse mon but d'ulililé avoir été atteint, et l'ouvrage, fruit de 
longs et pénibles travaux, que je présente en ce moment au pu- 
blic, ne pas être sans quelque influence sur l'amélioration de la 
population africaine, le bonheur de la colonie, les succès de notre 
brave armée d'Afrique, l'honneur et les intérêts de la France 1 



ALPHABET ARABE 



NOM 



Êlyf. 

Bâ. 

Ta. 

Thé. 

Djym. 

Hâ. 

Khâ. 

Dâl. 

Dzâl. 

Rà. 

Zâ. 

Syn. 

Chyn. 

Sâd. 

Dâd. 



FORME 



VALEUR >'0M 



riNlLE. UtD. IT INIT. 



liée. QoD I. liéi. non I, 



l ! 



. — y ^ } 



£ ^ • • 

^ ^ . . 

j. :> J^ i> 



} j y j 



«, e, i, o. 

b. 

t. 

th, ts. 

dj. 
h fort. 
kh. 
d. 
d, dz. 
r. 

s. 

ch. 
s fort. 
d fort. 



FORME 



VALEUR 



FINALE. utD. ET INIT. 

iiée. nOD I. liée, dod I. 




Ta. 

Dâ. 

A'yn. 

Ghayn. 

Fâ. 

Qâf. 

Kef. 

Lâm. 

Myra. 

Noun. 

Hé. i. 5 ^ ft 

Wiuv. ^* ^ j j 

LIGATURE 

Lâm-Él. bi ^i ^ ^i 



Si. "> X t 

^ ^. s: ^ 



r r 



t fort. 

d, z forts. 

a\e\i\o\ 

gh. 

/. 

k. 

i. 

m. 

n. 

h faible. 

ou, te. 

y- 

la. 



OBSERVATIONS. 

X" L'ordre de cet alphabet est celui que suivent les Arabes orientaux; 
les iMoghrebins suivent dans leur alphabet l'ordre suivant : 

/. yh.a'.dd. ss. n. m. l. k. z:. tt. z. r. dz.d. kli. h. dj. ts. t. b. d. 
y. Id. if. h. ch. 



^ 



s. q. 

2" ils ponctuent différemment le fd et le qâf, marquant le premier 



XIV 

d'un point inférieur, et le second d'un point supérieur, de celle ma^ 
nière '• ^ F, (J Q. 

3" L' écriture moghrebine présente avec l'écriture orientale à peu près 
les mêmes variantes de formes que celles qui existent entre notre ronde 
et noire coulée. 

4° Les Moghrebins et les Berbères ont aussi modifié quelques letlres 
He l'alphabet arabe, afin d'exprimer quelques articulations qui leur sont 
particulières; ces lettres sont les suivantes : 

tch. q. g. g. j. tch. 

, A, ^ et ^, J et ^', ^ , j, ^ et ^ 



OBSERVATIONS GÉiSÉRAT.ES 

s f n 

L'ORTHOGRAPHE SUIVIE DANS CE DICTIOxNNAlRE 



Dans l'Introduction placée en tôte de ce volume, j'ai suffisamment 
avfiii le IfCleur (p;'ge xij), que les mots arabes transcrits on nos cnrac- 
lèiPs devaient s'y prononcer absolument comme le français: j'insisterai 
encore en finissant sur cette recommandation. 

Ainsi, 1° CH, représentant le ^, doit partout se lire comme dans le 
mot français arche, et non comme dans archiépisco'pal. 

Lorsque le ^ est doublé par le lechcdyd ("), au lieu de l'exprimer 
par CIK.H, ce qui aurait présenté une articulation barbare, je l'ai rendu 
par SCH. qui se prononce sans difficulté comme dans schisme. 

2" Les >yllabes am, em, im, om, an, en, in, on, doivent se prononcer, 
non en voyelles nasales, comme dans nos mots empan, inlend'm, impôt, 
twm, champ, chant, etc., mais comme les trois dernières lettres des mots 
dame, système, crime, Rome, gcne, Chine, madone, etc. 

Souvent, pour faire éviter toute erreur, j'ai doublé la lettre N dans la 
transcription, quoique l'arabe ne présentât qu'un seul N (^). 

3° L'accent circonflexe, sur une voyelle quelconque, indique qu'elle 
est représentée dans l'arabe par Vélyf (i), et alors cette voyelle doit se 
prononcer longue comme dans pâte, fête, gîte^ apôtre, etc. 

Toutes les voyelles non accentuées se prononcent très-brèves, et sou- 
vent d'une manière si légère et si peu appuyée, qu'on a peine à distinguer 
à quelle voyelle précise appartient l'artirukition de la syllabe. 

Le tréma placé sur l'a indique que cette voyelle est iilors représentée 
dans l'écriture arabe par le yd {^); dans ce cas elle se prononce tantôt 
a bref, tantôt ai comme dans notre mot mai. 

E est notre é français dans vérité; È, notre è dans accès. 

E sans accent n'est que notre e muet, mais senti et articulé comme 
dans la déclamati(m et le cbant, c'est-a-dire cimime eu très-bref. 

i° En rendant le a'yn ?•), suivant les diverses variantes de sa pronon- 
ciation, tantôt par aa, ce, a'a, é'é, i'i, tantôt par a', e\ i\ et même 
par en, j'ai doublé les vciyelles et les ai séparées ou fait suivre par une 
apostrophe, pour faire sentir apprnximalivement le son gutiuralement sac- 
cadé de la lettre arabe, dont nos langues européennes n'offrent pas l'équi- 
val'.rit exact. 

Ainsi A\ se prononce rapidement et d'une manière biève, h peu ptè? 
comme dans nos mots brouhaha, cahin-caha ; V.E , comme dans créé; 
mais, dans la prononciation de aa et de ce, il faut éviter de séparer les 
dtux voyelles, et on doit les confondre en une seule syllabe. 



OBSERVATIONS GÉNÉRALES 

5° G H exprime l'articulation du ghayn (f-), R grasseyé des Proven- 
çaux, mais prononcé avec plus de force. 

6" Le K s'emploie régulièrement pour la transcription du kef (wî)), 
et le Q pour celle du qdf (^S) ; cette dernière lettre se prononce plus for- 
tement que la première, et à peu près comme CCH dans Bacchus. 

1° KH est employé pour rendre autant que possible l'articulation pro- 
fondénient gutturale du khd (-;): c'est le ch dur des Allemands, et la 

jota des Espagnols, mais plus fortement articiilé encore. 

Lorsque cette lettre arabe est doublée par le lechedyd, j'ai rendu ce re- 
doublement pai KKH, et non par KHKH, par la raison donnée ci-dessus 
au n» 1. 

8" Le même molli m'a fait écrire le doublement du djym (-) DDJ, et 

non DJD3, l'tftort du doublement ne portant réellement que sur la pre- 
mière partie de celte articulation composée. 

9° Pour ne paj hérisser la transcription de consonnes inutiles, j'ai 

rendu par un simple T le td (C-j) et le ta [h]; par un simple S, le 
syn (, w) et le sàd {^) ; par uu simple H, le he (5) et le hd (.»); par 

un simple D, le dal (-î) et le dâd {^); par un simple Z, le zâ (j) et lo 
rd(^), quoique les secondes de ces lettres aient réellement un son double 
des premières qui leur sont corrélatives ; et j'ai au contraire employé les 
doubles SS, TI et ZZ pour les unes et les autres, même lorsqu'elles n'étaient 
pas doublées par le lechedyd dans l'arabe, quand les syllabes, dans les- 
quelles ces lettres étaient placées à la fin des mots, pouvaient risquer d'être 
prononcées comme nos mots fait, cas, avez, tandis qu'il fallait les arti- 
culer comme dans faite, casse, dièze. 

J'ai do même écrit, dans l'intérieur des mots, par SS, le syn (, f-) 
comme le sdd (j^), toutes les fois que j'ai craint qu'on n'attribuât a un 
seul S le son que nous lui donnons dans base. 

10° Le thâ, ou isd {^], a été rendu par TS ou TH; il se prononce 
h peu près comme le th dur des Anglais, ou le (=) des Grecs. Mais parmi 
les diverses tribus des Arabes, tantôt T, tar.'ot S domine dans cette pro- 
nonciation; en Egypte on ne fait entendre absolument que le T. 

lt° Ce signe (-), placé avant un mot, indique que ce mot se joint tou- 
jours à la fin du mot qui le régit; placé au contraire après un mot, il in-, 
dique que ce mut se joint en tète de celui auquel il a rapport. 

Enfin, pour dernière observation, je répéterai encore qu'aucune lettre 
n'est muette, que toutes so prononcent : ainsi le pronom de la seconde pijr- 
soniie, C^o! énl (toi), ne se prononce pas comme la fin du mot présent, 
ujais comme dans cette phrase : la /uink -le poursuii. 



DICTIONNAIRE 

FRANÇAIS-ARABE 

DES DIALECTES VULGAIRES 
D'ALGER 

DE TUNIS, DU MAROC ET D'EGYPTE 



A ', première lettre de ral[iliabet : loi, ^^J C^^-Jl iJj» hadd-'l-beyt 

Irançaiset de l'alphabet arabe, , à}\ I-ak. 

ùlif, i-M êhjf. âhjf. — à lui, J li-hou. le-hv . A^ 

A (signe du datif), -5 1-. le-, — ' , lyl-ho, aJ! èlay-hi: — à elle, ^^^ 

/<-. [.^êlâ.îlà; — louange à Dieu! li-hâ, le-hâ, L^U hjl-hâ. ..^Jl 

il! -v^ws-' êl-hamd l-illah! ' êlaij-kâ. 

— à moi, J. l-y, ^J lyi-y, J?' , — à nous, i-J /i nd. le-nà, ~^)\ 

êlay-y; — ce couteau est à moi, [ elay-nâ, ^;AJ lyl-tid; — ceci est à 

,JU! I j^* l l-y hadâ-'s-sehkyn. nous, -~3 ! jj hadâ le-nd; — par- 



c 



— h toi, ^-î /-a/.'. ^-U lyl-ak, donne nous! LJj.iii «'(^/(^r /t'-/m.' 

oLM é/aj//; (en s'adressant à un ' — a you?, Si li-koum, le-kuum, 

homme); -^-i lek, Jôle-ky,^^ l C^V lyl-koum, ^-^^ êlay-koum 

lyl-ek, JiL} lyl-ky, ^-^î êlny- (dans l'arab-^ littéral un «inpluie 

fcy. vjJLJl é/aj/-fei (en s'adressant h , ^^»-x5 li-kouim, pour le l'eminiti; 

une femme); — cette maison esta niais il n'est pas d'usage dans le 






A 2 

vulf^aire) ; — nous vous donnerons 
de l'huile, *-^ c:^_ji 
sendefa-z-zcyL le-koum 

— à eux, à elles, *y^ li-houm, 
le-hoiim^ *^y lyl-houm, *^J1 ^/ay- 
houm; — ce pays est à eux, lA» 
,.j,L) J..LM hadâ-'l-beled lyl-hoiim 
(l'arabe littéral emploie au féminin 1 

",^) le-hounn, inusité en vulgaire). | 

— à qui (rel.), ai ^3,31 êllazy 
le-ho, m.; 1-^3 ^^i e/ia/y /c-/<d, f. j 

— à qui? j^-l li-men, ^.rà■)J> dy- \ 
men, — à qui as-tu donné le livre? 

,, ,[:ùi\ vj^s,.j2i ^i li-men a Iteytêl- 

Mtâh? — à qui est ce cheval? (^*J-^ 
3,jJl \jj!> dy-men hadâ-'l-aoïtdf 

A (prép.), avec mouv., J,! êlà, 
ilà; sans mouv., ^ fy, -i be-, bi-; 

— il esta la maison, ,i AJl ^_j» 
hou fy-'d-dâr; — ils sont à Paris, 

w»,j .Lj ^ *» houm, fy Bârys; — 
il demeure à Alexandrie, ^^^l^ jn 
6.i ,^:\^-\ ^ hou sâken fy Iskan- 
denjéh; — je vais à Tunis, ^jy 
, yjj U nerouh îlà Tonnes; — 
à Alger, ^j'^s^i J.1 îlà-'l-Gezâyr, 
jjU^Lj bi-'l-Gezâyr; 

— frappe-le à la tête, *-^'^ aj^v^I 
ôddroub-ho be-râss-ho. 



AB 

Il A (v.), CX'i aand-hou. a'iul- 
ho ; — il a de l'argent, , w;-- C).-s 
a'nd-ho felous (m. h rn., clic/. lui 
est de l'aigeni). 

— elle a, LaXt and-hâ; — elle 
a une fille, CU-Aj La-Ut and-hâ 
benl. 

— il a été, ..^^ kân, ,.>'; a» 
/lou fcâîi; — il a été vainqueur, 

V JLi ^0 kân ghâleb; — il a été 

vaincu, v >y-i-^ ,.\t kânmaghloub; 

— il a été frappé, >_^t-<2 dourih, 



^J' 



vCsj! êndaro.b. 



.;W i.A 



— elle a été, C^b kânél, ^a» 
C^o hya kânél; — ello a été affli- 
gée, 4J o^aw CUj ^ kânél haznânéh ; 

— il y a, i^ fy-h, fy-hi; — il 
y a là de l'eau, iJ_«/» i^à J L» henâk 
fy-h moyéh; 

— il n'y a pas, ^-^ ^^} L^ ma 
fy-h chy, ^j^ '-'•- ma fy-c/i : — il 
n'y a pas de vin, S.^-^ ij^-:^ '■•* '"^ 
/'(/-c'' neJiyd; — il n'y a pas de pain, 
■pà. ,f^ -* i^à fy-ch khobz, L» 

i.^ i)~n^ w*^ Ay *''' a'ych. 
Aaron (n. pr.), Mîj'-* Hâroun, 
• (jj •■» Haroun. 

Ab (douzième mois de l'année 
solaire des Orientaux, correspon- 



ABA 






•(la ni à août) , 
bnkh. 

Abaissé, ^-^^ motouaUi/ . 

j^iLL» inolldmel, ^ o^is*.^ mau(- 

touf. 

li a AitAissÉ (au propre), LLj 
vuatlà, Jr. nuatia, oualley, La. 
/ia/id, c^--^ tdllà. 

— Abaisse ta lèle, ^^^j ^h^ 
ouatly râss-ak. 

— (au figure) , j..*^ sagghar. 
~.sr: bakhas, J-'-i tâmel, , ^W 

a'ilaf. 

11 s'usi Abaissé, Jv now-ze/, 
i£-J^ houbelt, Js^is touellà, A»'-J=,'' 
leUàmel; — les eaux se sont Abais- 
sées, si— ^ôT «j:^_j J.fl) hodeyt êl- 
âmi/àli. 

— 11 a Abaissé lo prix, ,j^-=^\ 
rakltass, J^i qalal. 

— Il a Abaissé leur orgueil, v-^^:! 
«^'ji kassar a'azzél-lwiim. y-<S 
*-.-•».? kassar quurn-houm. 

Abaissement, jj!J-> nouzoul, 
jsj-^ houboult, vJL^LLs'' ênhil- 
tâl. 

Abandon, ^ vJ /erfe, ^-^^ te- 
khallyéh, ifss^hedjrah, is.\j3 fera- 
gheli . 



A un 

11 a Abandonné, '-> i^'" laïak, 
terck . yz. ^j),-=sr> lehhallcy an. 

— Il l'a Abandonné dans la nc- 
cessilé, ^^^M ^ aJ^c- ^-=^- te- 
khalley a'n-ho fy-d-dayq. 

— Que Dieu ne nous Abandonne 
pas! Vlz J^dr^! "^ ^i Allah là 
yenhhaley an-nâl 

Abattement (faiblesse, chute), 
iiLxvsto daàféh, p^^j ouqou', Jsji^^ 
seqoutl. 

Abattu (renversé), ^ ■j.^'= maq- 

loub. ,^;-^^ mallai/yh, ~^ aX-i-o incf- 
kouk, /«j-^-if* mehdonm. 

— (affaibli) , ^^^j-x^^ mad- 
da'ouf. 

11 a Abattu, ^h'J leltyh, S^L 
tâtley. ^Y^ hharab, oJ. — 3 fekk, 
v.._^l5 qalab. w-^-1.3 qâleb, >-> hc- 
dam, ^^h layynh. --■, raina, -sr"" 

mahâ , .3^=="**' ^^^(^^' 

11 a Abattu (vaincu), v^^ii gha- 
lab, V ^-'Lc ghâleb. 

Il s'est Abattu, -1=^ saqait, ^* 
ouaqaa. 

AbbaS (n. pr.), j^r'--?*-' '^^- 
A'bbâs. 

Abbasside (n. pair.) , ^r^—f 
.4'bbâssy. 



ABH 

An»AYE,^-f- (Icijr. pi. 8j^-J' 
dijoiirah; »LbJ! .!j dâr ér-roiih- 
bâii. 

Abbé, ^jL^JI ^^*^J réys êr- 
rouhlân,j3^j\ jôJifi moqaddem êd- 
déijr, ji^i] >L;») Î7nâm êd-déijr. 

Abbesse, .04»U'! i^J \ reijs- 
sél êr-râhebnt. 

Abc (alphabet), J.s-:' âboudjed, 
âbovged. 

Abcès, J-*-^ doummel. demmel, 
pi. J-*U^ damâmel: il»,) doume- 
lah, JwaO doummâléh. pi. J-jU.> 
demâyl. 

Abdallah (n. pr.), iJ^! J-^c 
^'irf âllah, A'hdou-'Uah. 

Il a Abdiqué, >2-J-=i. khelaa, kho- 
lèè, p»£ Jj.C' a'ze/ a'«, «i.*.^ ^l=i. 
j^,£ Jxhalaa nèfs-ho an. 

Abdomen, >, ^-^ (^jo^'h ipj^ 

kirch^ kerch, iJ-.^ mânéh. pi. c^ljL» 
mânâl, ..fiaJ 6a/«. 

Abeille, «i^W' nahalah, naha- 
léh, pi. J.s:-' nahal, nahel, C^-J-s-* 
na/iaîdf. 

Abel (n. pr.), J---''-* Ifâbyl. 

11 a Abhouré, 5^5't t>/.'rfl'i, S^,i 
/ceré/i, kerah, ^9J haghaJd, O'^ii^ 
maqal, jS.} nefer. 



4 ABJ 

— Abhorré de Dieu et des horii- 
1 mes, i^lj.)] y'j ii^l ,>> vjl.'-£d./-- 
i memqoiU min Allah ou-min êii-nâs. 
j AbIme, i^-** ou'mq, eu'v^q. pi. 

1 f^'-'is,) êemâq ; yj-i ghamr. pi. ._tt<si 

I ghoumonr: i^-*^ ghoummeq, iJjL» 

hâouyah; as-' ledjah, pi. .^-s--' /e- 

djadj: ^^^^ ghâmedd, pi. (j^--''_»ii 

ghouâmedd : ^y^*^ ghaouss. 

— Depuis ce temps il est tombé 
dans l'Abîme de tous les maux, ^^^ 

mm hadâ-'z-zemân saqali fy hâou- 
yéh koll êch-chcrour. 

Il a Abîmé (englouti), ^^jighar- 
raq, i^j^^ êghraq, ^r-ls-i ghaltaf:, 
A-b balaa, rf^-^ ghâss, if^-^ 
ghaouass, t3*^ ghainmaq. 

Il a été Abîmé, (3J"^ ghoreq. 

— Villes Abîmées, f^':^j»^ ^-^^ 
modon maghreqyn. 

Abject, ij^^p^j ouakhych, j.J^ 
delyl,jJ.=^ haqyr, ^j^ dény. 

Abjection, a-'^ delléh, dellah, 
Ji dell, SjLj:) denâouéh, s.Liijv 
hiqâréh, ijl^' mehâiiéh. 
•Abjuration, j..^s.^=i:' lekfyr, 
\:i^s~^ djouhoudâ, I Acs^ djehadâ^ 
:>L\j',| îrtidâd, ,l^{ -i/îA-fi/ . 



ABO 

11 a Abjuré, ji^ ha (fur, S-i 

naluir, ^sr" iljahad, S.A ènJicr. 

Ablution, jj-^j ouddouou, 
J-^i ghassyl, J^— J«J leglisyl, J-^-i 
ghousl. 

H a fait I'Abia rioN , f-^^j-i^ 
loiteddâ. 

AltOlKMIiM", ^jr^-^ liehijh, iJ ji 

, ^ 

a oinjah. 

Abois (dernière extrémilc),A£;i-:^ 
menàza'h, j^t àkher, ».=>.'_.' âunâ- 
khir: — le lion est aux Abois, -^-~.^ 
j^^^J-c êl-assad a là êl-âkher. 

Aboli, j^jJ-»^ ma'doum, j.s-' 
mahou. J^isj ha liai, f^-^-^' ^^eh- 
duum. 

11 a Aboli, J:-^-' ballal, >-\c 
aadcm, ^^« hedam, s:-'' mahâ. 

Il a été Aboli, J-i=^J tebaliel. 

Abolition, J'-k-' 'ebetiyl, S:^ 
leblyljjs:-' mahou, tts^ refa'. 

— Lettres d'Abolition (de grâce), 
jix\y\ âmr cl-aafou. 

AitoMiNAitLi:, J->', ràdel, j-;^^^ 
redyl, sOjiU^ memqout. ^»j^- mek- 
rouh, •^j^j^ merdonk. 

Abomination, ij^ kerli , »'^^! 
êlirdh, iJi\S keràhah, i-u^. rédyleh. 
^*; hoghd. 



5 A HO 

: Il a eu en Abomination, »p 
keréh, kcrah, iS\ êkrah, CU-i^ 
maqal, J^. redel, (fsx) baghcdd. 

Abondamment, rr^.^-^ bi-'l- 
faydd, Uitj ouàfcrân, J-jU-Uj be- 
'z-zâyd, ïibjJL) be-'z-zyâdeh, J-J 
qobâlah, Jl.J>l âqbâlah,j-^ikelhyr, 
kelsyr. \ ^^p kelhyrân, v^'v'--' bi- 
'z-zêf. 

Abondance, ^ys-sL, re/r/is. ^i 
feydd. ^^-ij zyâdéh, iyS kclliréh. 

— Abondance des biens de la 
terre, v_,s^ài. khesb; — dos den- 
rées, ^à. , rckhâ. 

— 11 y a Abondance de tout dans 
ce pays, J-Xj !.=^J! i-^s J-Ui Ijj» 

j-i- hadâ-'l-beled fy-h cr-rekhâ be- 
koll chy. 

Abondant, ^==^1-^ fàydd, y^j 
ouâfer, j^i^ kethyr, fjji ghazyr. 

— Plus Abondant, ,ijl âuitfer. 

— Année Abondante, '^à. J! L-w 
senél êr-rekhâ. 

11 a Abondé, y> koihcr, ,;i 
ghazar, ^r^'^ fadd. 

— Tout Abonde cette année, J5' 
i^ ' 0.3> J. Jj^ ^t koll chy 
maqboul fy liadah ês-soiéh. 

Il s'est Abonné, ^v--! raiclzcm. 



ABR 

D'Abord, JjS ^ fy-'l-âouel, 
J_jjb bi-'l-âonel, "^ji âouelâ, -5 
âouelân, à-^y Jjl doue/ noubéh. 

11 a Abordé (v. n.), j-^^j ouas- 
sel, ouessel. 

— 11 a Abordé un vaisseau, jîJ.i= 
^ ^ij^ ^^'.^ talaa a'ià merkeb. 

— 11 a Aljordé quelqu'un, J-^5 
^1 qassad îlà. 

AbORTIF, i:9L~< sâqett, hjs...^ 
inasqoult, is Jl~. sâqouU, LjS.^ se- 
qoull. 

Il s'est Abouché, ^"^ lâqà, 
làqey, i=^'J louâdjah, touâqah. 

Il a Aucun, ^i^'-i\ ênlèhâ, ^^ 
ouafà, --"^5 qassad, »-5j ouaqa', 
J5AS-- tehaJded. 

— Où Aboutit cette route? ..^j"^ 
ixL' \ ! j,>> ^j._aj /e'i/?i touaffà kadâ- 
's-sekkéh? — Où Aboutit ce dis- 
cours? Jj^\ '-^* J.^ïj_ ^j^ /^î/n 
yeqsed hadâ-'l-quul? — Le chemin 
Aboutit a un bois, -^.sr'-V. j^j^UI 

V >li.M ^1 êl-laryq yelhadded îlà~ 

'l-ghâb. 

11 a Aboyé, ^_»=' a'ouà, 'jc 



6 ABR 

i Abrégé, 



i I ,L 



i îkhiissâi-. 



mokhtessâr . 
' mokhlésser. 



f 
Abraham (n. pr.), r:}^jl^ Ibra- 

hym; p-*'^' Ibrâhym. 



Il a AbrÉGÉ,j.^3 qassar, ►v.sxdw' 
ekhlessar. 

Il a Abreuvé, ^^^^ saqà, saqey. 

Abreuvoir, i-sL— sâqyéh, ij'JL^ 
siqâyah, ,J-;y~' sity/, -iuw» mos- 
iaça, (j^^ houdd, haoudd. 

Abréviation, ►--^ïJ" leqsyr. 
iy^ qesrah, .^^..i:X=^\ îkfdissâr. 

Abri, à^j.^ hourmah, s-^y 
Liax* mouddaa rnoqhallâ. ^.^ ^r 
^JJo mouddaa zelyl, «j,^ deroiiéh, 
Isr-* mendjâ. 

Abricot, jvi-.*-i^ miclimich . 
, wL.-.*A.^ mouchviâch, . j^-^ nych. 



Abricotier, 



vi.-^iu^î ïj-~sr~ 



chedjraL êl-michmich, iiuo.i^^ 7?u'c/(- 
michéh, , l'w.*iul' u s f^^"** chadjrah 
dê-'l-mouchmâch , ii^L^i^ mouch- 
mâchah, michmâchah. 

11 b'est Abrité, '-=5^-'^-' êliedjâ, 
îlledjâ, ^J-^' tedarreq, ^}^ dàrà, 
\ySi iedarâ. 

Abrogé, J-Î^j batiâl.js:'' ma- 
hou, /»j-^*^ maadoum. 

11 a Abrogé, J-^J 6a/fa/. 

Abruti, it-^^*-^-* mouahheck 
jia>..'x.w» mostao)ihach. 



c 



ABS 7 

Il a AiuiiTl, , vi^o ouahliacli. 
»~^ liaijouan. 



lIs'csiAimuTi,, 



■-teltaijouen. 



AnSKNCE, 4^ ghayhéh. 

Absent, '.^-i^i ghâyb,j-<= -^ j^ 
ghair lâdder. 

II a été Absent, il s'est Absenté, 
V ili ghâb, v ^i ghayeb. 

— Femme dont le mari est Ab- 
«riit, A-^*-* ï'v^ marâh moghayhéh. 

— L'Absent est comme un étran- 
ger, V ^Jj'>-^ w^_ *'' êl-ghâ'jh ghâ- 

ryb. 

Absinthe, "(^9^* i^^ chybéi 
êl-adjouz, jj=s^ ' b 6.^À. chybah 
dc-l-angouz, i^t, chybah, cheybah, 

,^p..^\ âfsiniyn, --^-^ mâmylâ, 
^.iJI ,3^ dtqn êchcheykh. 

— Ptlite Absinibe, Absinthe du 
Pont, ^^ chyèh. 

Absolu (indépendant), (^Us^ 
mollaq. Ji;:*w» mostaqil. 

— lia une puissance Absolue, *3 
«idk/s L^Lv le-hosouUanélmollaqah. 

Absolument, j-j J^^-^ ^J^ 
«un ghayrkoll bed, -illi^ viollaqân. 

Absolution, i^fy tezkyah, Ja. 
hell, a1c>. halléh^yki ghefr,J^ a fou, 
^■^'■'•^ semhali , î.ix^ luaghferélt. 



ABU 

11 a Absorbé, ;^-' belaa, sJ^jÎ 

Absous, J_^* ;^' "' altlnul. 

11 a Absous, cfj 'akhà, zahhey, 
J^ halL i-ii o'/^t'" ! «-^^ gfi'^fcf'- 
^j-is-' samah. 

— J'ai Absous, vjl^u-^ halleyl. 
Il s'e>t Abstenu, ^-~^1 êmtinaa, 

ç^^l ênteha, ênlehey, f^^Ji toneq- 
qaa, f^s:-' tehassen, ^ ^cl àa//", 

Abstinence, f^-^^y toneqqy', 
c.Lhs..i\ înqiltâa, j^<ncw ImmyaJi , 
i^lhè qiltâah, ç-L;.;^! îmiinâa. 

Abstrait, ^s'j ouâ'er. 

Absurde, J^*-' --^ dodd él- 
aaql, J^£*^ j. ij be-gJ.ayr maaqoul, 
J,iix)l ^^L^^ moddàded êl-aql. 

Abus, ^J1---'3 /"a/^, .i-3 zelem, 
zoulm, Js}i gJialall, i^y.i ghalout- 
lah . ^jti gliech, ghouch. 

11 a Abusé (trompé), ^jiui ghach, 

^^J^khadaa, v Ac^ klialab , a-*Jr 

tamaa , ^i^ dahâ, ^i gl'or, -xi 
taghà, j-\-^—' êMchzà. 

— Il a Abusé de sa fortune, 
<;.^ai.LJ! ^j Jwj J^x;:^! cslaamel 
mal -ho be-gliayr êl-ouàdjèb. 

Il s'est Abusé, iaii ghalall. 



^' 



A ce 

Abyb, ')iizièine mois de l'année 

des Cophtes, corre<pondanl au mois 

de juillet, **^^-f ^ âbyh. 

Abyssin, <-i^-=>. hahechy. 

*-^ ■ Il 
Abyssime, (A^^ êl-Hahech, 

'' J.b heled êl-Hahech. 

Acacia . -!=-■-' senlt. 

Académicien, /rj^-* modems, 

Jlz aâlem. 
I 

Académie, J-^m J-* m edresséh , 
moudcrsah, pi. ir'^'^-^ meddres; 
Lo.i*M ,.j^_j"'-^ dyouân êl-eulêmâ , 
LjixJ! le Us», djemâai êl-eu'lêmâ. 

lia Accablé, ^^_^kalaf, ^ ^3^' 

teklef, Ls ayii'â, fr*»^ maas, js.'j 
4-- iheqqel a là. 

— Il les a Accablés d'impôts, 
,yS],\ ^a^^^ J-ïi' theqqel a'iayhoum 
pl-tnaks. 

— La chaleur m'Accable, ^^- 
^s"'' aayél-ny-'l-harr. 

Accablement, , ^J^" leklyf. 

Il a AccÉLÉBÉ, J^ aadjal, 
ç-j-w serraa. J^*^ ieadjel. 

Accent tl.ms la prononciation, 
iisÂiv hefzéh. Oj^ cheddah; — dans 
l'écriture, ij-i-s-^ chehtah , 4.1aiij 
noqtah, i.---li a'iâviéh. 

Acceptation, J-j^:*-' '«9^2/^- 



8 A ce 

Il a Accepte, J^^-J' /eçM, J^.V 
teqabbel. 

Accès (entrée, approche), jj^^ 
j dakhoul, àXiVsj' moqâbeléh. 

Accès de fièvre, a^.ôœ-'' li)h ha- 

Idghét êl-hammyéh, a.vô.s-'' », ^■j.-:» 

darb êl-hammyéh, ijjdr*^' hjj nou- 
béi ês-sekhounéh, iJ^ds-*^' .j.i do«r 
ês-sekhounéh; — j'ai eu aujourd'hui 
un Accès de fièvre, >»J| ^^i'", 



*-:x~ 



Jl 



:ârél-ny êl-youm êl-hammyéh 



Accident, i*^^ ouaqaah, jil. 
;ijL3j ouqâye; i^^j.z aardéh, «Pj^- 
aâredd, pi. ^.^jz a'ouâridd: i^^-' 

messaybéh, pi. v ^jL^^s/» masschjh, 

<)i J.O sadaféh. à.iy^ djerayéh, i~^.^i 
qaddyéh . 

■ — Par Accident, ^^A^b 1e- 
's-sedf, AsJÔl} bêl-ghafléh. 

Acclamation, iJsjih zalghout- 
tah. 

— Le peuple a fait des Acclama- 
tions devant le prince, j^VT JjJ 
^L*3l .Jl^.lai31- qouddâm êl-êmyr 
zalghaltét êl-a'dm. 

'Accolade, J-;^' ieqhyl, Aiu*» 
jnaaneqah. 

Il a Accolé, i^^ aannaq, ^j -- 
a'dnaq, /j'^^ haddan, j^ qabcl. 



ACC 9 

ACCOMMODAGE de la barbe , i 
i.djc- lnhfyf, ^^s^-s-* lahsayn. 

— d'un inels, ^ ^■::-:}^ li^llyyb. 

^Js labkh. 

Accommodant (facile en affai- 
rp?) , J.»_«*:^^ motsdhil , iJi-^U'» 
mouâfjeq^ a-^}^^ motlxf . 

— C'est un marchand Accom- 
modant, ^3.a'.«.♦w» j^u ji> /iOH /ft^/r 
moisâhil. 

Il a Accommodé ajusté), j_5j— 

saoïià, V ^.' , releb, ^ à..^ sa^', J- •- 

mêlai. ^^^ hendam. 

— J'ai Accommode, w^-v- mel- 
U'Ul. wo »-. saoueyt. 

— Il a Accommodé la barbe, 
«ijT-' talifef, (.>-^^' talii^scn. 

— un mets, ^h 1ahal,li. 

Il AccOMMODii (convient), ^-L* 
salih: — cela t'Accommode, L'J^ 
vil) ^A-ns-wJ //a(f« byeslch l-ak. 

11 s'est Accommodé (concilié), 
J^>' /esse/ief, ^s^joiwffaq, ,^ij'l 
CHefaq, êllafaq. 

— Je m'Accommode aisément au 
temps et aux personnes, i-.'l wo.l^ 
. -tfLJ u ^L»v' I dâreyt ênd êz-zemôn 
ou ên-nâs. 

— Accommode-tni aux circoi;- 



stances, m'-'j-^' ô^j=^^ <J^ J^^ 
ôsbour a là ûhouâl êz-zemân. 

— Je m'Accommode de tout, bl 
Jx5i fi^ t^-~r~^ ^'^d mothyen ma'- 
'l-koll. 

11 a Accompagné, w--^'^-r sd- 
heb, ^^^ châa, ^j rcfeq, ^Ja'^ 
rdfeq, i^^^j-' tcrdfeq. ^J»ouannès. 

— Ils ont envoyé quelqu'un avec 
moi pour m* Accompagner, Li»j! 

^.x.'s..s^j} ^^b'j) wV-a^'j cbaalhoû 
oudlièd on êyâ-y yrdfeq-ny. 

— Que Dieu vous Accompagne! 
SxJ' kJJ! Allah maa-koum! 

— Que la paix t'Accompagne! 
j>jl*JI v^.sLw chd'-ak ês-seldml 
A..-^.^' ma'-'sseldméh ! 

ACCOMPAGNI.MK.NT, i3-5. refd- 

qali, refdqéli. 

Accompli, /»-o.j tewdm. **-/> mo- 
tammem , ^^ kdmel ; pi. (^-aàIs 
kdnielyn; ^jZ\^ Uioliamwel. 

— Il a dix ans Accomplis, JoJ> 
^.y■;•''—' ^•^c^ katnel a'clicr senyn. 

11 a Accompli, J tamm, **!•' lam- 
tnem, J-*j kamniel, ^ Vs-- ncdjez 
fy . ij^^ khalass, J-J ndl, ^j 
balagh , -^ qaddâ, ^x=Jij ! cn- 
qaddà, ênqaddey. 






ACC 

— 11 a Accompli sa promesse. 
Lia ouafd, vj._j ouafà. ouafeij. 



10 ACC 

Ua.â.!>l Jj_*-o i-hl^ haad chamâU 
\ lah taoïiyl êUafaqoû. 



Accomplissement, -«L^s; lemârn, — lis se sont Accordés pour nous 



^l^^ kemcil , J-;^<N^--'" le]:myl, ^UjI 
Umâm, j^-tS\ îJîmdl. 

Il s'est AccoQUiNÉ, J-.-'j-^ arbeî, 
J.jj.sj' taarhel. 

Accord, (^Lij'! îiiifàq, ?'y^ 
isiaouâ; — d'Accord, 'j.~. \^-^ saouâ 
saoud. 

Accords, promesse de mariage, 
.U^M . ^j'i.s"'' ^-z h}, rabi a'ià- 
'l-khdlem ou êz-zonâr. 

Il a Accordé (donné), 1-i::; aatld, 

Lla-ti d'Hd. ^ A2«l chdâ, ^^j, razaq: 

^x^naam: — (mis d'accord), J-ol 

éslah , ^s. ouaffeq: — (ajusté), 

c<^ saouà, saoïiey. 

— 11 a Accordé la paix, ^-^i5. 
J^l ^ reddà fy-'s-sonlh. 



C 



— lia Accordé sa fille en mariage 



h un tel, ,.1-"^' ^'-^^ ^^^ ^"**« henl-ho 
li-fouldn. 

Il s'est AccoRi>É (il a été d'ac- 
cord), t3^-^' êllafaq, i^^-^ tdbaq, 
Js.Liô' lechdretl., t^-'^j oudfaq, 
\^i {eslèh. 
— Ils se sont Accordés ensemble 
après de longues querelles, -V.x.5 



faire la guerre, LJs 'y t-^:! L-L.li^ 
chdrelloû yahrehoû a'iny-nd. 

— Ces paroles ne s'Accordent au- 
cunement avec les premières, ^^ 

déy-'l-kilméh md tondfeq li-'l-qoul 

êl-douidny , v ^^L:j L^ Oj'^-^ ^-^ 

i^-il^\ Jj-i)] hadd-l-qoid md 
ynâsseb êl-qoul ês-sdbeq. 

— Lui et moi nous nous sommes 
Accordés par serment, im] -X-w^c 
A^^.jj ^.i elied ^llali bayny ou 
bayn-ho. 

— Ils se sont Accordés ensemble 
sur le prix de ces chevaux, '_j-î=Ji 
J,J' J^ j^ ^J Je ^X<5! va- 
battoil-'l'keldm a là icmnhedouly-'l- 
hheyl. 

— Je m'Accorde à ce que tu dis, 
i^-X^S û^.ïj! l_>i ênd-'nqdd li- 
kelmél-ak. 

Il a Accosté, «-^y» qarab, qa- 

reb, »_^J3 qarrab, w-^^î êqlereb, 

jSiJ' teqaddem , -' u^ danâ li-; 

; — il l'a Accosté, iJ yS qareb-ho, U». 

i) V ^j ^3 djd qaryb le-ho. 



ACC 11 

AccouCHÈr, i-^-i) ncfi/ssahy nc- 
fysséh, i-»»^ nefyssd: pi. ^j^^y ' 

nomîfess, ÇXJ'j oudlidéli , JjiAJj, 

[ 
oualeddnèh. 

I 

Elle est Accouchée, vji^-Vj om- 
/ft/cV. 

Accouchement, S^^ oueldd, 
ifûj ouiddéh. 



ACC 

— Accours! -.S.! ôrhod! 
Accoutumé, .^Lx*^ mèeukl. 
■1 a Accoutumé, ^^c a'ouad. 
11 s'est Accoutumé, ^'>^1 ce/^'X 
dalad, ^*o^x^^ êsUîness. 

Il a Accouriu':, ...O dammen. 
lia Accui.niTÉ, -ow— semnio, 
■' ! êslenui , ,../»' dinman , , 1. 



Accoucheuse, i-bJ qdbilah , oueJà, oueJey. 
fjdblah . 



Il s'est Accrédité, 



11 s'est Accoudé, ^-^'^ ^'^''«» 
l'iliey, AaXwI êstened. 



^' 



tes- 



semmà , lessewmey. 

Il a AccKOCUÉ, ^Jy^ a'iaq. (^1^ 
11 a Accouplé, >»-*=^ djemaa, aallaq.^ -^z hallab, ^ .^hJ tekaleb. 



kU khalall. 



— .Mon liabit s'est Accroché à 



— 11 a Accouplé des bœufs à la , un clou, .U*-ii ^J, ç~)j3* (^î-*-" 
charrue, jj»^' êqren, \^S kadan. iaallaq thouab-y fy-'l-mismdr. 

11 en a fait AccnoiRE, ^j^ighach, 
-^lakh, ^s^khadj, > yjSkaddab. 



— Ces animaux se sont Accou- 
'lés, .^."L-a.. t-y^^^ ^S.i ndkoii 



Il a de y n h.nyoudneyn 



11 s'en lait AcCROlUi:, ^i:»"" /ea':;- 
Accouplement, Ç'I.o^:^».! %d']{e- zem^ys-"^^ êflekhar. 
îa. I — Qui s'en fait Accroire, «Jà»::^ 



— Accouplement charnel, ^.j molaazzem^ , w;^^ mola'teress 
nyk, ^-o nekdh. 

II a Accouuci, v'-^ qassar. 

— Les jours sont Accourcis, 



,l^^.<^! ^j, J^^\ ên-nehdr fy-'l- 



ACCROISSEMENT, -^-^j zyddch . 
y^yy îzdydd, »-~^'' teJ;lliyr, lek:<yr. 
Accroupi, ^^_^LiJL> moqafqaf. 
XeX> molmdam . 



^rc 



qisran, ^'--^^ 
fy-'n-naqsdn. 

Il est Accouru, ^j raked 



ên-nehdr 



II s'est Accroupi, t/^y 90'- 
fach, ,1-^^ querfcfs,j-i>*^ gaamez, 
i.--jLi» ^.z J-*3 qaad a' la qerd- 



ACH 12 ACH 

ftjs-ho; — ils se sont Accroupis, Il s'est Acharné, 
*j^^-iL? le LaxS qaadoû a là djam, ^^i ghaouà. 



ham- 



qerdfys-ltonm. 

11 a Accru, -^jJ zeijad, zayad. 



^.\ zaouad, ^'j zâd, 



^"^ 



nechà, 







Il s'est Accru, ^'j zâd. ^\^\\ 
êzdâd. 

Accueil, aI^ju**..-» moslaqbelak, 
mostaqheîéh, JjJ» qoboiil. 

11 a Accueilli, J.~û~^1 êsiaqbel. 

Il a Acculé, i^j zannaq. 

11 s'est Acculé, j^^J zanaq. 

11 a Accumulé, ^y kaouam, 
a<s=^ gemaa. 

Accusateur, >j^ /«^/m, pi. ^U 
laouâm, S^ cheliky. ^o>^ c/(e/i"- 

Accusation, i-^Ci, cheliJ;yah, 
àj^^ chekâyéh, ^.iSÛ Idyméh, pi. 
*J U3 laonâym ; j.*i ghamz. 

Il a Accusé, ^^ chakà, S^ 
Idm. 

11 a Achalandé, v.ij'^ hdref, 
j^jj zefcen. 



Acharnement, ij'_»i ghaovd- 
yéh. 

Achat, cKi^ cherda, !^^i ich- 
tird, \y^^^ mouchtcrd. 

Ache (plante), il^* hesJéh, iJtU 
melaah. ^j3\j.i^ maghddnous. 

Il s'est Acheminé, a=^_^j" /owe- 

11 a Acheté, v3/^' êchlerà, 






êchterâ, \j^ chard. 



— 11 a Acheté argent comptant, 

w\_iLx)jb ^j.-^J..\ êchlerà be-'n- 



Jiîb 



cy.- 



êchlerà be-'l- 



neqd. ^j^^. 
qobd. 

— J'Achète chez lui à crédit, 
j^,_ja)Lj CX.vs v_5(^^J nechlery a'vd- 
ho be-'d-dyn. 

— J'ai Acheté cela à crédit, 
il^ib ]S& O^J j.^i êchlereyl hadâ 
be-'l-meHêh. 

Acheteur, ^j"^ mouchiery, 
^c-tij châry, pi. 1-^/ c^^ chordyd. 
Achevé, yL^ temdm, **:;/» mo- 



Ce marchand est bien Acha- i lammetn, J-*a;= mokammel. 

lande, j.-.^S ..^J^\ U j-a^Ul ! j,a> Il a Achevé, a^' lammem, Jli 

hadâ-'l-tdgir îe-ho zeboun kethyr. \ kammel, vjj ouafà, Ls. OMa/«, ^jiss 

Acharné, ^^^ mohamdjem. qadd, c'^^ qaddà. 



ACQ 13 ACQ 

il a été AcilEVK, J launii. J^vT II a Acui is, J->:^-^ has^el, w— ^ 

kamil : — mon habit n'était j>as kassab, ^j rabali. 

Achevé, ç~'-r *■*"■' c-^ ^j^ ''-^ — 0" n'Aquiert pas la science 

mil hJn chy motammem lebdss-y. sans peine, j^! *i*3l j.^,£_s-:l Lp 

Achkvi:me.nt, J-^Aj lehnujl, ' v.^x;Ju 7n<? j/ohfsel rl-eebn êllu be- 

Jw^Ti ikmdl, j-^' iemdin. '/ /aa6. 

AcHMET (n. pr ), J-o-a. ' Ahmed. — Il a Acquis de la réputation, 

Achoppement, ï»^ a'irah. ^Ju. Js-c eezzem. àjl_i.>i, refaa chûn- 

chclik; — pierre d'Achoppement, ho, i-^^p *is£ aazzam qeymel-ho. 

iy^} jsr^ haàjar êl-alrah. \ Acquisition, w^^C- mokseb, 

Acide (adj.), (j^--''2>- hûmidd. pi. ^.^^ — .o.^ mekdssel. J.->^.ar^ 

hdmedd. lahssyl. 

AciEH, J-^ /icju/. /lùic?. -"iîj..' Acquit d'une dette, .^^ se?/, 

bouldd, j^ ^ di'ki/r: , -Us solb. ^i^ defaaii , ^ ^j-^^ ^^^l'ilfi '-^' 

^iLà foiddd ; — Acier préparé , Vifd. 

J_s^>>*->» j)N| j louldd moslahel. 11 a ACQUITTÉ un accusé, S\ 

Acolyte, /wUi^ chemmds, pi. ;a/îâ, sakey, (j^-^ khallass. 

è-^^LùJ:. chamamsah, ^\jI» moidd- Il a Acquitté soldé), jj-O ofe- 

rem. /ba. V^w hall. , è^/^ saraf. 

Acomt (pl.),^*J' i3' '^ khdniq 11 a été AcQiiTTÉ (soldé), (j^^ 

ên-nemr. khaless; — je n'ai pu être Acquitté, 

Il a Acquiescé, j-i'-as^ j^l i/=J^^ ^-^ Cm--- ^ "*« qadart 

akhad be-khdllr. ^^^i reddii. red- chy êkhlass. 

dey, c-^'j rdddà, rdddey ; — j'ai i 11 s'est ACQUITTÉ de son devoir, 

t • ■ - \ '" ' '\ • ••■• 

.\cquiesce à la sentence du juge, ii^ ^^ ouafà haqq-ho, wju^ ^jSJ 

,çw>:s-iJ' A-Xsr^ ^Jl^-^^K rdddey l leqen choghlho. 

behoukm él-qdddy; — Acquiesce- Acquittement d'un accusé, »ii 

moi, ^^^-sr? Xs^ khod be-kinîl- a fou, ^Jsr^ (cJdili/ss; — d'uu 

Ir-y. billet, Liai îi'fd. 



ACT 

Acre (aclj.), (j^''-=^ hâmedd, 
hâmidd . ^-S)i Idde, J— a. hadd, 
j>ai& aafess, .^..jj.^,. herouch, hou- 
roucli . 

Acre (ville de Syrie), i.Xi J'k- 
liah, oo A'kkâ. 

AcRETÉ, .jcIaJ ledàah, i-^Lic 
a'fiîssah, <)._0_.J,_£s. hedoudijah , 
Ai^.»=>. louruuchah. 

Acte (pièce d'affaires), jjj.sr' 
laJirijr, pi. >o^._) ..s:- tahryrât; 
AÏi 'j ouâiheqéh , pi . (3,''.'-''j o"^- 
Ihâijq: — (contrat, titre), ^^ hag- 
(jéh. 

Les Actes des Apôtres , 
^».^*^> . j y êl-dbraksys . 

Acteur (chanteur), ^ Là ^/lûni/, 



^'• 



moglmnny. 



Actif, -î^;^ nechytl. 

Action, J-«i /aa/, ^'e/, pi. Jji! 
êfaal, j-*i a'nj/, pi JLss! emdl, 
ft-Lsc sana . 

— J'ai Action contre toi en jus- 
tice, ïj-c-Jî ^-*'a J, /-y aley-k 
da'uiiéh. ^-y^ (3=^ ^J> l-y Jtaqq 
a'iey-k. 

Action de finance ou de com- 
merce, ^^ bdy, iK*-^ sehmah, 
^r>c^ hessah , hissah. 



i 4 ADA 

Actions de grâces, ^-V- diokr. 

Actionnaire, ,-::^^^t dier- 
kadjy. 

Activité, t^^l^ khafijéh , «,W=>. 
hirdréh, iJadj nichlah, ^i'^iu; »ie- 
chdlléh, Ja-dj nicht; — l'Aclivilé 
du feu, jL-àM Ï--^,-^^ hadi/él ên- 
ndr. 

Actrice (chanteuse) , i-^/^t ghd- 
nyah, i~^J^' moghannyé!t. 

Actuel, ^--^5 ouaqly, ^>*3 
feely; — les circonstances Actuel- 
les, <*^j>'5i j'^-=>-î^ ël-dioiidl êl- 
ouaqiyéli. 

Actuellement, b3L=w hdldn, 
^v^sr'5 di'l-hyn, 'Jl^'êJ] ^:> dy- 
'l-ouaqt, jj'-^V^i '>^* ^ fy hadd- 
'z-zemdn, i.z^^)\ ^ fy-'s-sda'h. 

— Le général écrit Actuelle- 
ment, '---^^.•'. jUt JLj:=s-' êl- 
generdl amdl yekleb. 

AdaGE, J-i^ melhl , mesl . pi. 
Ji-i^M dmthdl, dmsdl. 

Adam (n. p.), ^-! Adam. ^i\ 
jL^] ! dbou-'l-becher. 

'11 a Adapté, t^^J qaran. w^Js 
qarreb, v^-v^J nesseb, ^^_^^^>o senef, 



U^' 



khassas 



' w^ 



iLvs sa/". 



Adar, septième mois de l'année 



A ni 15 A DM 

solaire des Orit'iiUuix. ,"^1 dddr: il Los Aniin \, ;-"--- êl-oiicduu\ 

concspond à noUe mois de mais. a.jJ>.~'l êl-toueilJif. '■■.\^J\ êl-oui- 

r ^" ^ ' ^. ^ 

Addition, ï^-j ", zyddèh. daa, »xLJ! êt-leshjm. 

••> __ I ' 

Addition d'ariihméiique, ^i^csr' . Adjectif, cr*~J ne^li/, ^'-^î 



^^ 



tedjmaa , s.-i.s^ gamaa, djamaa, \ (tdddfij, ^À.^^ ouassefij. 



djcmaa . aLv^. gemeléh , ji). j- ^Nf»- 
djouiiKjul. -j', zouoiid, zaoucd. 

Il a Additionné, j^-a^I Cdimaa, 
Jh>=v! éiljmel. 

Aden [province de l'Arabie), 
.iJ.- A'den. 

11 a AdhÉuÉ, (J{-^' lassaq, 1=1) 
hnqatt. 

Adhérence, (J4-=-' /f^'9, ^^^' 
(ebqiiU. . «f-v^' klsi/q. 
Adhérent, ^Jv-^"^ /«sse(/, ii.j 



- /iia//J/«,'Aàr"^ 



Il a Adjoint, -i'^ zdd 
Un Adjoint, 
kellihodd , w^Jwj na(/t; i~L.-=!^ Jiha- 
lyféh, ç>\^' mouldzem. 

Adjldigataike, ^v-^- TtiOU- 
lessarif. 

lia A DJ f U É , „ j,.W-^— l'slelilaf. 

ADMINISTIlATiait. I-' -^--^ modah- 
ber. modchber, Jij'-^ moloually, ^j 
oualy, J^.-j; ouhyl. 

A D.MINISTRATION,^f~-' -1'' IcJbyr, 
Js^-» melouelléh, i-f^j ouldych. 
AuiKL ! ^'-x^ ^1 «//«/( ma-ûk. Il a Administré , j-J-^ dciher, 
^xz2y dutieda'n-alc (en s'adres- dabber. 

sant à un seul); «-W 4^! dllah Admirable, -..^..^^ aadjyb, 

_s*^ ma a djcb . «-_ j J j 



maa-houm (en s'adressant à plu- > agyb , 



sieurs); ii-1 j^-- ''' i^ /V em«« 
«//a/i. 

Il a dit Adiel" , Ç-'j ouedah, 
ouidaa , «.l— sallem, j>.i._OI L^ 
sJ/ êd-du'ah. 

— Il s'en est aile sans dire Adieu, 
sJ-j.' »-i (^f^ ^', r«7i TMîH ghayr 
toueddy'. 



bedy' . 

— C'est Admirable, s^^^-j-sr^ 
a'djdyb, agdyb. 

Admiraulement, s-_^o-^- ua- 
(//■t/*/6, a '9.(1/6, 4-;=srC a'gybdn. 

Admiration, ^^-r^^ a'gybéh, 

^^.-p*-' ta'djlb , >,_,>..ar*-'— '1 Cs/»'- 



ADO 

1! a Admiré, s^^*^-^' êsiaa- 

djeh , êsla'geh , \ ^-s--^' âadjeb , 

V -s:*J taadjeb, ^^--^ bahai, J.a3j î 

êndehel, *^y teouchem. 

— Pourquoi Admires-tu cela? 
lj.ft .^ V ^25:*-' ^LJ l-ey-ch taa- 
djeb min hadà? 

11 a Admis, J-^s qabel, j-^ls qd- 
hel, j.-sii;;~| êstaqbel. 

Adolescence, '^•jV-'jr^ chebou- 
byéh. 

Adolescent, ^^l^châb, OLjL 

chdbb , pi. V )L_^ chebdb , cha- 

bâb. 

11 s'est Adonné à, 3 -^^ c(;'a- 
/iod /V, ' ^V êlteJià, -\vï-' /a- 
ç?/d , ^i -*!> ie'dltà , oi-^s^j I en-- 
/iamrt/v. 

— Tu l'Adonnés à tous les 
plaisirs, ^s.—.^.s"' o)._jb ,_.l.*«y 
vJI^I-vLM iessellem ddl-ak li-djenn/ 
êl-leddt. 

11 a Adopté, io;^-l êslalney, 
eslabnij. 

— Il l'a Adopté pour son fils, 
A.o i *.U2>. djaal-Jio êbn-ho, i^'^^l 
êsCabny-ho. 

Fils Adoptif, w'-^j^ rebyb, 
rabyb. 



16 ADR 

Adoption, a-^-j lebennyéh. 

Adoration, Cl-sc-*- sédjedéit. 
S^L^c ebddéh. 

11 a Adoré, ^.s.-**' scdjoud. sedjed, 
->.*c aabad, fS. rekaa. 

Adossé contre le mur, J.j^~. 
■1=-=- ' (j"-^ 'L'"''< ^dned dahr-ho 
alà-'l-hayU. 

Il s'est Adossé, ^j-Vj e/Aa. e/A'ey. 
5».^i5 J,Lvl ^snad dahar-ho. 

Ils se sont Adossés (dos h dos) , 
f-^-îi ^- v-'^-ls l^iaa.. halloù dahar 
a'ià dahar.' 

Adouci, ^,J léyn. 

11 a Adouci, ^p leyyen. 

— 11 a Adouci la colère, ^', 
r«qf, ^.j raonaq. i-V-^ Jmddd , 

-^*ft hemmcd. 

— Le vent s'est Adouci, '-x-J 
u^'l ieheddd-'l-haoud. 

Gonime Adragante, [;ji5' Ae- 
//ii/ra. 

Adresse, <>i^ khofféh, i^ls^ 
nedjdméh, w.;V=>- heylah, S.Lja^ chel- 
tdrah , àJj^ maareféh. 

Adresse d'une lettre, jj|^-^ 
euloudn, i/^-is aldméh, (ji-^ wv- 



ADY 



r 



A FF 



Il a AdiiessÈ, cA» Lidà, J^^, 
rachad. 

— Ces paroles s'Adr^iSsenl h vous, 
»\) Zs-sr^ Aii! \Xa' }iadd-'l-melhl 
l/hhass le-koum. 

— lia Adressé la parole, ^_^^isdw 
lihattab. 

Adroit, S-i^ cJuiller. cluîuir, 
pi. ^jls'.l. chdllcryn. ,Lj2ij chil- 
liir: ^i:> deky. pi. ,...;.> - dehijiin: 
...^i /e/()/m. pi. ^_^^-Vv^ fehymyn. 
.<^ felwumâ; Ms^^^nadjern. ^^^.i.^ 

i^iiafyf, ^j^ «"'■<• 

Adulte, ^^J^^chàbb, pi. w^!---- 
chahdh, chebdb, ^y^ belough, ^'^^ 
hdlegh . 

Adcltère adj. m.), «-"h :â7iy. 
pi. -'; zo/i(i : (adj. f.), j-jU zânyéh. 

— ■ Le crime de l'Adultère, ii\ 
zenà , zind. 

— Ils Diii cuuiniis un Adulière, 

A i) 1 • Lï i: lu .\ , j-J ' ^' i aJ^ ueled 
êz-zdnyéh (conim.); ^^^r V^ /• i- ' èbn 
?.z-zânyéh (luasc.) ; ^-"'vM C-Cj 
iicnl dz-zànyéh (fém.). 

AovKi'.ltE, ■^r-= zarf. 

.\DM:iiSAIItF,j;-'- iiailon, pi. Lv: 
aadâ : ♦-'ti ybanjut. [i!. ..j^t^ 



ghonnân, ^^ji (jhoramâ ; «.^^.:î^•* 
tnokhastsem, pi. f-o-^-s-"" mahhas- 
^einyn; *..«û.aw khassym. 

— Tes Adversaires sont les rnieiii:, 
'^i glioramâl-ak gho- 



Jb^ Jv, 



rani(î/-j/. 

Adverse, .^ ^'i 

mohliassem. 



^. L^sr'' mokhdlef, 

— Les parties Adverses sont ici 
et tel, j^j jb-U (^,„^^L:x^" t'/- 
mokhassemyn foulân ou-fonldii. 

Adversité, ^■^■'' mossaybah . 
pi. ^_^j-.^'= mossàyb; iJ^sr' molia- 
nali, pi. v^wAsr-* mohanàl: id~^ 
dayqah, pi. c^'X^ daygât : wLiu?' 
techiddah , pi. A-j!jiuJ" tcchdàiid: 
Ajjj rezyélif pi. u'j . rezàyâ; J-ij 

■ belyéh, Jj fce/a, pi. obîj beldyd; 

I .5«~,1 'JI^^cs^ ta/iV// âssouad. 

' — Il a été dans l'Adversité, ^--^1 
êndâm; — il est dans l'Adversité, 

! ^iJL.^il*JS /(OU madddyq, j^cs.-- j.a 

I /lou monddm. 

— Nous soniMies dans rAdvi-'r>iif', 
j^Jij^.csx* j^^-s'' tia/r/i moldàyiii/iu 

AÉRIEN, ^r^}j^ haouàyy. 
Affabilité, i-^-iJ bechdchéh. 
Afkaiu.i:, «~l^ lialyn» , ^—Ij 



C - 



bechuucli. 



AFF 



18 



AFF 



Affaibli, , ôj»^-^ modda'onf, 



Js>^^ rakhou. 



11 a Affaibli, , ^*^ daaf,j.s^j 

rakhaoîi, ralihaoue. 

Affaiblissement, àsl*-:» daû- 
féli , ïjLsL. rekhuouéh. 

Affaire, J-*^ choghl, pi. jji^ 
choghoul, jlx^\ êchghâl; jA âmr, 
pi. , <..■=! oûmour. 

— Comment s'est passéel'Affairc? 
J^iJI lj=s. ^_» -9 %/" djerâ-'cJi- 

ehoghl? j/» a . '-o ^ ^^i /t?//" sâr êl- 

âmr? 

— Chacun a ses Affaires dans son 
état, àilc^ yj, j^.xL^ j.s> ^^fi J5' 
holl men hou mechghoul fy hàl-ho. 

— J'ai assez de mes Affaires, y» aii' 
jLi5j i.J '^^ ^^ êldmr êllxj ânâ 

fy-hi yehfâ-ny. 

— Vos Affaires vont mal, ^^ \y^ 
Jj_j'Lj oùmour-koum he-'l-ouayl. 

— 11 fait bien ses Affaires, i'La>. 
V ^)c luîl-lio layeb. 

— Qu'as-lu Affaire ici? Jj ^ûjI 
us êy-ch l-ak liond? 

— Son avocat l'a tiré d'Affaire, 
ÀSj ïlD Icbhâ-ho ouhyl-ho. 

Affairé, ,.\ ^-i=>^ mechloun, 



w«.£^ ^<..h^\ es -sel - 



ux;;./^ 



meclighoul. 



Il a Affaissé, ^^ji-edakh, (r*r 
kabbass, >^^daas, i;~^=- haqqass. 

11 s'est AFFAISSÉ;, ia^ô hohelt , 
i^'^ hoqqea: — la terrasse s'e?t 
Affaissée, 
touali hoqqes. 

Affaissement, i.^^ hiqsali. 

Affamé, ^j!— s».^. djoua'dn . 
,L*„2,. djyadn, pi. ^^wx„=». djyaà- 
nyn. 

11 a Affamé, 9-^^ djaouaa. 

Affection, ^^"° nwhahbah, mo- 
habbëh , pi. OjL^s-' mohabbdl : 
j^A^ eiicliq, i^ij 7'agJnbéh, ij^à 
qhabiréh , 83»^ moiidah, 5,'».=^ hi- 
rdréh, ^--=>- hanyêh^ jL^=^ khàir. 

Il a Affectionné, i._.^=>. habb. 

II a Affermé (donné à louage)» 
j^\ âdjar, i^-*"^ davimen. j^^j 
taâdjar, Idggar, Idagger, Li kerd , 
^y lazzam ; — (pris à louage] , 
»yS telazzam, j:^i-^^\ êslâdjar. — 
Celui qui Afferme, ç>y-^ moullezem, 
^J^'^■^ moddhamvien, ^ «^ mokryf 
j^l;u«^ moslddjir. 

11 a Affermi, S^-"^^ êslehkanu 

J.f Lj tâkked, teâkked, «JUJ" Ihabbat, 

tJtebbet, ^-C makan, ^«-j ressakh. 

! 11 est Affermi dans le bien, *» 



AFF 19 A FF 

^^^L) v^^o^^ hou motam^ch le-'l- Il a Affligé, rM-^ hazzan, ùj„ 

kheyr. t^aouad. 

AFFEHMissE.MF..NT,^'^3r"~' îsiih- Il a Clé Affligé, il s'est Affi.igk, 

kdm. ^~>-^' (ecfulijfl, X^^J^' lecliyi/d. \'y^ hazen. y^^- tahssar, J^-'-'i 

\VVIC\IE, à.s\} lezijah, f^ Y- lizq, êndabel, ««j1 êngham, j^^^l en- 

s.^^^ nisb, i~^j ncsbali. ghaben. 

il a Al iiciiK, , Vk /azaqr, V ^^j AFFLLF;^CE, ^g^ djèma', ç- «^ 

nassab. djemou' . 

Affinage de métaux, i.vi^j /es- Affranchi, (3_?^«-* maalouq. 

f'J^fh {j^ijj roubdfs. 11 a Affranchi un esclave, (i::s 

lia Affiné (l'or, i'argcni), Is.^ aa(eq, ij^^ êtlaq, «— ^a-- sctieb. 

^"If"^ v_5^^ sa/7"rt, SH/Zf»/, ^^:«j Affrelx, ^---^ t7;e»?/', Sj^^A-» 

raowfcess. j mekrouh, :a..i^ bechèè, .^-^ qobbyh. 

Affinité (alliance), i~lû' «'/(/j/e'/j. Il a Affriandé, ^j^ daonek. 

A-''(i qordbéh, i.^ nisbéh. Affront, ,*--i^ chelm, io-xij c/(e/- 

II a Affirmé, iJ-^ haqqaq, | mah, i^sr^. bakiiséh, a^ sebbah , 

liaqqed, w-J thebét, Iselél, sebél, 'v-^^u-! îslihzd , J^v-J behdeléh, [>l. 

-S^ouakad. ^zS^--*^> behdehU; ^j^' talilizi/, 

Affliction, ^iV^ houzn, ^i v^ ^*'/^' >'-- '''<^'''- 

ghamw. CJ«i chidJcIi, .y\-^' lahzui. Il a fail AffroNT, 'v-^-^^' êslehzô, 

w ; . rezyéli, pl. '-■''j i rezdyd; ».L..^ i .^chelem, chelam, i/*"^ hakhass, 

daijqnh, pl. c^LiL.^ dayqdl; — lu ' bahltess, v_^<-w seW, J-^-'-f belidel , 

connaîtras ton ami dans l'Affliction, ^_5V=^' êkhzà, êkhzey, ^^^\ dluin, 

-^j-à-' .^ ^r*--' 0^-^ J-s a'nt/ êch- \ ^ï^ haqar. 

chiddéh laarcif dkitou-k. — Nous nous ven^jerons de l'Af- 

AfflIGÉ, ^J'-'V=>- Itazndn, pl. front qu'ils nous mit fail, «a^Uw- 

,~)L;j_=w hazndnyn, . ^-Jv» moH- .j_j.~.=E-f ^! ju~kt- ' ^.z ^j^'^ nés- 

hebbes, ij^y^ hazeyn, j»j^ mad- lanqemv\in-houm a'Ià-'l-bakhséléllij 

boni. i3tr^^ moddayq, bakhassou-nd. 



AFR 20 AGE 

11 a Affublé, , '^ leff, ^ àlil< êl-Gharb, i--^Jj^\ Jfryqyéh, Jfnj- 

leleflef. qyah. 

11 s'est Affublé, ^J^st-Ij' lelah- j Aga, commandant, Ui âghd. pi. 

haq, , c,iw lelfef. 



ïjlà\ dghdouél, vO^jl-i' âghânmU. 
Il a Agacé, ^ j--^ derraa, r--^^ 
seryr dê-'l-medfa ; — Affiàt de mor- harach, ri^L.sr-' tebdrach, ^y 
lier, J ►J^-il b ^>,y> karryttah de- ' ouahà, ouahey. 



AffÛt de canon, ^s^il \ij.}j^ 



'l-mihrdz. 

Afin de, Afin que, (p^^j bâch, 
j! en, ^\ ênn, ^j'u be-ên, l^ ma, 
J^^ l-êgl, li-âdjel, J'J le-key , 
S key, J H, -^^ hallà, J=v"^' 
L.» l-êgl ma, ^1 jj--^ ^^^ a' là 
chdn en. 

— Parle-lui Afin qu'il niaide, 
_jj-vsAJ t] J ^\.é qol le-ho ênn 
yoHsor-ny ; — couchez-vous main- 
tenant et dormez, Afin de pouvoir 
vous lever demain plus malin , 

jj] y^} \j^j!LJ êrqadoû fy sd'ah ou mer, pl-j_» 
ou-nâmoû, haltàteqdaroûieqoiimoû ' * --••—"'» 
lekyr âlèkh. 

Africain, ^~u.x* moghreby , 
mogJiraby, mogharby , pi. i-^ Xi^^ 
mofjhârebah , ^-^jjL* moghrabyn: 
^ajyl dfryqy. 

Afrique , >. j*i\ êl-3foghreb , 



— Il a Agacé un chien, ^^r^r 

v._^Xj I ^ lehebebeb fy-'l-kelb, ij-'j* 
haouass êl-kelb. 

— Il a Agacé les dents, ►-•,^ 
deress, fj^j^ dai'ess. 

— Dents Agacées, w ^^j^ « ~.~v! 
êsnân dersdnéh. 

Agar (n. p.), ♦-=>■'-* ffddjar, 
Hâgar. 

Agaric, i-ij^j^i ghâryqoun. 
Agate (pierre précieuse), i^-^ 
a'qyq, ^^_J yemen. 

Age, j-^^ aamr, eeumr, ou'ihr. 

*£ euinour, ou'mour, 

eumar. s^^\ ê'mâr. 



i)\ êl-Gharb, ^jii\ ^'^ belâd 



«>-o^ Cl* IIIUI . I '^ 

— A la fleur de son Age, ^J. 
ij^ -^^C--'' fy lenbouk amri-h, ^^ 
i.'^.>jJ:^ i-io fy batk cheboubyél-ho. 

— Avancé en Age, ■. ^-y^^ 

châyb, j^:,-^ cbeykh, ,^XL chàref. 
chdrif. 

— Quel Age as-tu? ^^ fo.^ ^' -J* 



AGI 21 AGX 

qadd éy aamr-ak? 0/^_».c j.;.^ j*^ — De quoi s'Af;il-il riiaintonanl! 
kifim scnt'h aamr-ak? | i-zl^ ^ ijKaE--' ^ iT'-' ^'J-ch 

.\c,\: di' dix ans, ^^i:^ j.**-'l ^ ]n/-'l-hiJi(itjéh fy-'s-saalt? -» ^j1 
j.;^ fy-'l-a'mr a cher senéh, yi\ r ^^\ êy-ch hye-'s-syréli? 



êhn aacherl actm. 



AgILK, ^ ^i=^ khaf'yf, ^^j^^ 

— Jo suis Agé de douze ans, Iji v)ah:onm, .)^}\ zirbàn. zcrbdn, 



ênâ balaghét 



êthnâ a' cher senéh. 

— Il est Agé de quarante ans, 
j-i ,^»j,l , '4.CS-U 5 ,ac a'mr-ho 
lielahaq ârhayn a\îm. 

— Je ne suis pas si Agé que lui, 
►«.X. 1 ^ Co ^ ^j ..-- mâny chy 



qndd-ho fy-'l-çt'mr. 



;a.' Y^ sery\ ^_à~L^ latlyf- 
Agilement, *-' , v^'^-' bi-'z-zerbah, 

^^i qaouam. 

Agimtf-;, iJj'j zerhr't , zrrbah , 

iis. hhiffcit , i..zj^ sera ah. <i>ik' 

loulfch. 

Agissant, j^-s fàvl. fdi'l, J^^Lt 

a'dmcl, a'dmil. 



— Très-Agé, ^^'-^ chârif, châ- AgitatI0N,^J.-'P'' taJizyz. 



I ... 



êkhtydr. îkhtijâr. 



C 



— Agitation des eaux do la mer, 
(.^r' i,slî-lx.-' modâlméi êl-bahar, 



ref, y. 
cheykh. 

Il s'est Agenouillé, -^t— se- 
dji'd . sedjoud, fS, rekaa. ^}^^ 
idniel. 

— 'Jl s'est Agenouillé d'un seul II a Agiti':. V» hazz, ]=^à. AVic- 



^ «<sJ lemaoudj. 



Agiialion d'es|)rii, ^^ ],ha- 



bill. , ^'^ khabiss. 

■ o • 



j_. i^ ^ J^ J.»5 qaad hall, ^i^^ khabass, *^ lattm 



u'ià rekabéh ou-noitsf. 



— lia Agité une question, J--=sr' 



Agent, Stj oukyl . pi. ^. , t^^^^ ^^ctedjddela'Ià-'l-messdléh, 



oukeld; ^js^khouJy. 

il a AgguwÉ, JiJ thaqqal. theq- 
qel. tseqqal, saqqal. 

Il a Agi, ^j-^ a'mal, J.xi faal. 
.i— . oitassa'. 



^ffl \\ , ras êl-dmr. 

Agmat (v. d'Afri(jue), w-'^-^i' 
AghiDÙl. 

Agnkau . ^_àjjL-». klidrovf. 
^_c^.=i. kharouf, pi. ,w«^ hliir- 



AGR 22 AI 

fdn,khorfân; J-^ hamel, \)\. ^y-?- — Il a eu pour Agréable, il a 

hemlân; — viande d'Agneau, «s-' Agréé, J3 qahbel, ^, radâà. 



^^^jxLs^ lahm khârouf. 



raddcy, ^jL-a hân, 



Agnus-Castus , -<-^j^-' hâze- djah. 



ghandj 



AghÉMENT, ^sj.) nozhah, i-. 



5LJ=' 



Agonii-:, ^y nezaa, i-^'Xl^ me- : lettdféh. 
nâzah, ^ ^a) leqf, ^ jLi;. cherâf. AGRESSEUR , , ÙjL;=. hârkh , 

— Il est à l'Agonie, ^-V-^ »ii i*?*^-* nddjim, *6-j tûhii 
râh ynezaa, ç-jo ^a Jwit nazi' ; jS: hâdjein. 



*2v.a 



^JIjj^v ^.^y jL^ hou sâr qaryb 
li-l-moul. 
Agonisant, 9- 'Xi nazi'. 



Agression, i>-fii^^i tehâw é!i , 
A.^Lssr' nedjàmeh, ^.j.»/ te'arbecli, 
iP>^ y:sr' iehrâch, ^^^ hedjem. 



Agrafe, -sAii qofléh, qefléh, pi. Agriculteur, -^^ fellah, pi. 
Jl^s3 qefâl; a-^JV-' bezyméh, pi. v'VJ î /jrr:=^-^^ fellâh\ 
'bezâym; .^jo kelâb; t^y^ arouéh, 
pi. y eerâ. 



Agrandi, r-N' niukabber. 

11 a Agrandi , t--^ kabbar, *iài 



o'^zam, ;K.i, refaa. 



hyn. 

Agriculture, i^^h fdlâhah, 
ij^yss. hircUhéh, hirâsséh, ic^'jj zé- 
ro dh. 

Aguerri, '>^j^ modjerreb. 

AhI (interject.) \ â, ^lyd, Lj b 



Il s'est Agrandi, *ia*j' teazzein. 

Agrandissement, j^ kobr. 

Agréable, .^ ^Ja-' ladyf, ^W 

halou, houlou, ',_^9.Lc addjib, Ju^ 

djeinyl, v ^j^^"* mahboub, J«~ii^- ; oudlied Jdidb. 

maqboul. 

Il a élé Agréarle, il s'est rendu 

Agréable, ^^ ^^^ aadjeb, v ^a^^Lc- 

aâdjeb, -.y<s.\ êrdd, êrdey, c^y 
lerdà. 



yd yd, 81 dh, ^1 dkh, ^\ dou, s\j 



J'Ai, ^-^^^* aand-y; — j'Ai un 
livre, ^.^-ItS j,=vij ^_c,X^z. a'nd-y 



— Je n'Ai rien du fout , L^ 
^i .^^^ ^-^' md a'nd-y hallà 



chy. 



J'Ai été, vJl^.o koni, kounl, u! 
^'S dnd ko7il 



AID 23 

Aide (s. f.), ^^^ nasr, ,.^.c 
u'oiin. pi. j.i'j~' è'oudn, i-;^x^ 
ma'oiméh, CLx-- ncdjdèh, J^^.. r/;;/- 
rèh . 

— 11 a demandé Aide, »Lx;l-| 
èsla'àn, .Ls^^' êsledjar. 

— Dieu te soit en Aide! 6^1 
^-^ r--'' (J-v^, '4llah yssehel amr-ah! 
iî^! ^j,x.^ yssaad-ali Allah l 

— Avec l'Aide de Dieu tout se 
fera, -i- ^ y^ ^\ 'Lijx? s./> 
ma ma'ounél Allah yssyr koll 
chy. 

— A l'Aide! j.^,j' ^t a'ia me- 
hell 



\jn Aide, j-^—i nâsser, pi. 
■^iy^.i ndsseryn. 

Aide (impératif), j_^.'I ônsor 
(en s'adressanl à un homme), 
^^^-i-'i ônsory (en s'adressnnt à 
une femme). 

Aidé , j_j-^-^ mansour, plur. 

y.i,^.^~A mansouryn, .\j-kj> 
ma'oun. 

li a A\ï>É,j^^ 7iassar, v- ciûh. 
^Lti à'âii, ^jz aouan, a'oueii, 
;ii) nafaa, nefaa, -Vju« saad, ^ iu^. 
fUio/", ->=s-' nedjcd. 

— J'ai Aidé, Ok«sj nassart. 



Air, 

— Ils ont Aidé, '•»'-£-• «assa- 
rofJ. 

— Tu ne m'Aides pas dans la 
détresse, J-'AiJ! Jut L vjuj I "il 
^J..j /« (■/,; l-y a'nd vch-chcdyd 
tenfa . 

Aigle, >w^Lii£ eu'qdb, eeqâb , 
aaquh. ouqûb.j^} nesr, nasr, nisr, 
pl.jj— j nessour. 

Aigle de mer, 8^<s& y hou eu- 
myrah, bou o'imjrah. 

AlGIlE, J^^^-=^ hdmèdd, hâ- 
madd, j:^Isk hdmoudd. 



qdress. 

— Lait Aigre, ^^J hben. 
Aigreur, i^*aw hamouddéh. 
11 s'est AiGUi, ^J^■^c^v hoinedd, 

jlâ. khalal, ^^i fassakh. 

— (au fig.),^ ^'^i\ êtjhlâll, ::_»_- 
Sj-isld.. saoued kluUr-ho. 

Aigu, 31a. hddd, -^J.3r^ >na/m- 
rfoî/(/, ^_^j_\^ modcbbeh, vtodabbeh, 

^^'^ radddy, ^ i'Â:j> molqef, a-J, 

/■e/"?/', ir'^j^ nierons. 

— Douleur Aiguë, J* j -Vi^ >j.=^ . 

e « .. ^. ^ 

oudja' cliedyd. 

AiGLiÈHE, -i|J bcrrâd , ?^'^> 
herradah , ^^-J ^ I j6rȍ , jji_J ^j 
/;ri/7, ili qnllclt, aIçv djelléli, aJ:^' 



AIG 24 

meclirehah , pi. c^'Lj^= weclire- 
Idl . 

— Aiguièi'O conumiiie en terre, 
, %Ai qallouch. 

Aiguille, ^j->\ êbréh , îhrah, 
îbrcli, pi. Xi\ îhdr, êkir : i.cs.L::i.l! 
êlniifidliah. 

— Grande Aiguille, ^^^ mou- 
khayll, moitkhiyalt, ^l^^ mossaUéh, 
pi. vj^-i.^-^ mossalldl. 

— Trou d'Aiguille, ï.>j^ eurdéh, 
ï-^i ghcrdéh. 

— Pique l'Aiguille dans l'habit 
de peur qu'elle ne se perde, \^\ 



i)I 



3 iji^èf 



B..vv«j ôghrouz élîhréh fy-'l-lhouab 
on-sokk-hâ hallà là tessy' . 

— Aiguille de balance, ^^~*' 
4.sr*^' lessdn ês-sandjah. 

Aiguillette, C-^^t^ c/nVii. 

Aiguillon, ^3,^ dereféh, Li--» 
rwcc/ioua, <>»a~- son (fond, iiii^ yec/;- 
/ë/j, yechfah, pi. ^-^^l yechfâ, 
yechfey; ^^ ceqs. 

lia Aiguisé, j^»-- smn, ^'=='' 

maddci, maddey, ^is^ djalakh, ^is. 

.C " 
reqqaq, «.?, refftiu. 

Pierre 'a Aiguisek , '- --=vj 

j'.:S^^-' r«/.'^/ dê-'l-Jiadj(im. 



AIL 

Aiguiselk, -r^9- djelldldi , pi. 
^^=v^^ djelldkhyn; X:..^ senndn, 
pi. f^jL^w senndnyn. 

Ail, ^'^.' Ihoum. isotim. soum. 

V ■ ■ 

— Une lète d'Ail, ^<'-' Ihouméh, 

Ci' LT''^ ) ^^'^ lliovm. 

— Gousse d'Ail, v^J ^r-- sejin 
thoiim, pi. ^^." (j--— ^cndn Ihouni ; 
jjj 1^'/=^ ^'<^^s Ihoum, pi. -^.js^ 
-.aj" hourous ihoum. 

Aile, --'-'■t^ djenâh, pi. ^l-Àa^î 
ùdjndh. êdjndh. i.=^l\6>.\ êdjndhah; 
^ Lsk LA=s. djendhdl. ^ |_»3.. djouâ- 

— Il s'est envolé à tire d'Ailts, 
et on l'a perdu de vue, i-ijS ^ j^-h 
ij.»A.3 3'l£ j-i^ ! ^ ^::=^ ij^Js tdr 
(y ferdéh tayrah , halld la dhd a'dd 
qecha'-ho. 

Ailleurs, -,^i=^^-i. ^ fy ghayr 
maltrah, v=s.\ ^y 3 fy vioudda 
dkher. 

D'Ailleurs, v3^-^^ '^^^ ^j-' 
min djehél ôkhrd. ^i-i i^^j ^^^^ mtn 
oitdjél dkher, ^r=^^ hr^^' t-f'' '"''^ 
ndhi/él ôkhrd. 

— Cela vient d'Ailleurs, 'J..a> 
i f j y.,i (;-=f:W hadd bydjy ivin 

I ?>arrfl, <:^lj^ ^^-^ ^'0(/fl gharyb. 



AIM 



AIN 



— U'Aillours, de plus, on outre, 
,\*; , oii-haad. -«J LA>la ou-chnmd 
baad. 

Ai.MAni.r., ^-^:r?^ habyh, pi. 1.-^1 

êlibbâ. N ^'-.o».) êlibirb: >^^sr'' ma/j- 

to)/6. pi. ^^.j_»*sr-* jnaJiboubyn. 



— Je sais qiio lu iii'Aiiiu'S, 
ifjiJ naaref 



<J 



be-énn eut Icliobb-ny. 

— J'Ainicrai (jiii in'Aiincia, ^^■> 

'- t - . 

.!^=«. I ^=^r. men yelmhbny âliobb-ho . 

H a Aimé niioux, 1-^. reddâ; — 

Aimant (Pierre d'), ^«-^i=;jL» tu Aimes mieux mourir de faim que 

luaghneltys, ^j^-):^:.x.' maghnâUys, travailler, Ç'j.srl.^ 

, u4~LLu/. meqnâltys. 
11 a Aimé, v --=*• hahb, 

':€cl:eq. 



o^- 



J.sr-' ^j lerdey temoul hi-l-djou 
ou -lu tekhdem. 

— J'Aime mieux faire cela que 

— J'ai Aimé, v«::^^..^2^ habbéyl. cela, 1^» ^>» ji^\ \Sj> J-tsi] .îj! 

— Nous avons Aimé, wJwwscv hab- âoud da'mel hadâ âhlhar min hadd. 



hynd. 

— J'Aime, v ^ 

_-.3:-' ând nehobb. 

— Je l'Aime, ^■^' 
ueliobb-ak, dnâ nehobb-ek. 

— Nous vous Aimons 
*>«-.3r"' naliH ndiobb-h'Dum. 



âhobb, Ul 



C'- 



^'j.]Lj vJI 



— Aime-niui, -x^^ hobbny. 

— Je t'Aime beaucoup, L_j! 
4- -^ ^~^ dnâ nehobb ak qobdlah, 

L« I dnd nehobb-ak 
bi-'z-zêf. 

— Je n'Aime jias, -,_^.s-' L» 
_»v mû ne h obi • cliy. 

— Je ne l'Aime pas, uJlsr' L* !.ji 
--^ dnâ ma nehobb-ck chy. 



\X. > 11 



J'Aime mieux cela que cela. 
^^sr-^-^ L_j| ênâ 
êstahssen haJâ a là hadâ, L-j! 
Ijjî ^z \}.î ^.^^ ênâ êsiaha- 
ley hadâ a' lu hadâ. 

— J'Aime mieux que tu le re- 
poses chez nous que chez lui, -j' 

0^^ ^-y ênâ dhobb khâilr-y ênn-ak 
toqo'd a'nd-nd ou-mâ lerouh a'nd-ho. 

Al.NE, '^\^-\ ^^=^ khon èlouark. 
V JLa^ hâleb, pi. V -.'L-s haouâleb. 

AÎNÉ, .-^ bekcr, bekir. behr. pi. 
. !^ ! âbkar: S)sy 1 jj\donelêl-ouldd. 

— Frère Aîné, p V^ nazyz, ^à.' 
'lyr. 

i 



..S}\ âkhuu-'l-kcbi 



AIR 26 

A In ESSE, *Jj^J bekouryéh, pi. 
vO'-'j^^ lehnirydl. 

Ainsi, l«x.i Ae-d^, ka-dâ, ^j,\ 
^^ zay dy, I jXis heka-dô. ' 

— Ainsi que, S ha-, ke-, ^^àS 
ka-tnâ, L*-^ melhel-mâ, ^ ^S kyf. 

— Ainsi que vous, i^S ka-koum, 



aXIIju methel-koum. 

— Ainsi qu'il a fait,_^a> j.x3 L^ 
ka-md faal hou. 

— Ainsi que je suis venu, Ainsi 



AJO 

c/ûV, j^pj beydar, pi..^!.^ beyd- 
c?ar; .jL« nâder. 

Aire de vent, L^l hjh zâouyéi 
êl-haouâ. 

Aïs (s. m.), -^j) louèh, louh. 

Aisance, ax^j ovasah, i^^-^^sv 
hoddour. 

Aise (s. i.),i'=s.\.rdhaJi, La., rahd, 



i,y^~i . 



ryâddéh, iLi;.^! ênychdll. 



— Fais à ton Aise cet ouvrage, 



Jjuu)| 



1^ ^ 



c- 



1^^ êlbahbah pj 



je m'en irai, ^j.i !-oJjU w^;=». i-o.li^ hadâ-'ch-chogkl; ^.z i j.j* J-^t! 
melhel-mâ djyt, melhel-mâ ârouh. 
— Ainsi que tu feras à autrui, 



Ainsi Dieu te fera, ^>= J-*«J' Uli.» 
«..Jji/» »\il J-d.*j ! J-Xi ^j^ melhel- 
mâ taamel ma ghayr-ak, heka-dd 
yaamel yilllah ma'-ak. 

Am, ff|^» haouâ, pi. <J-J_j-*1 
âhoueyéh; ^ \ ryèh, ryh, pi. ^Lj.! 
érydh, *-^-— ' nessym. 

— Air frais, ^~^j3 frisk. 

— Air de musique, ^^ lahn; 
pi. (jl-îsr'' êllidn; a-*^' lenghyrn, 
pi. *;^-Jô' tendghym; j-^y terlyl, 
pi, J^îy lerdtyl, a3j reqam, Àaj» 
maqdm. 

Airain, ^^ nahdss. 

A:re à battre le blé, jl^;;-J fcey- 



o3)^'» aamel hadd a là mehal-ak: 



xj" bw ! jv» ,«„:-ol &jia' /lat/a beld 



laab. 

Aise (adj.), content, isj 
mebsouU, mabsouU, ~j-î=^ moUar- 
rah, (j'-=M^ ferahdn; ferhdii, pi. 
ferhânyn. 



— 11 a été bien Aise, 



^^ 



far ah. 



— Je suis bien Aise de ta venue, 
^^JUp* ^ w^».^ u! ênâ ferai l 
fy megy-k. 

AiSÉ (facile), J-aL- s«/a/, sa7ie/. 

— Tout est Aisé pour lui, ^^ii- J^ 
iJic (>»— 1^ ^o// chy ondsse a'iay-hi. 

Aisselle, is'-^J êybâu, hi^ 
bâti, pi. ^^'-^''-j bâlldii. 
Il a AjouRisÉ en jugement, 



ALC 

c y.L.]} haat li-ch-clieraa , >^v-jk.- 
i^J ... 

c-^iJj bayyal li-ch-clieraa. 
11 a Ajouté, ■>'; zûd. 
— Il a Ajouté h la vérité, ^^\ 
" l4^ '^^ a'ià-'l-haqq. 



^'- 



27 ALG 

; Ai.CASAli (ville (l'A friquo) ,►-.£:£]! 

él-Qagsar. 

Alciiimik, -:r*r.-^^' ^'l hymijâ. 
Alchimiste, ^j'-^ hymciovy. 
Alêne, ^,3 derefrh, .si-lj j/ct7i- 



II a Ajusté, C-J? dahal. :aba(. fah, pi. ^ii^ yeclifey: \ ^^-^ t«o/i/j- 
Ala.MBIC, i==>r?' kcrhuh, i~^ raz, pi. ■,..-asr'" vwiih'irez. 



heyyah , i^;^ ' ênbyq. 

11 a Alargué, ^i- ^^ âlârghâ. 

Alarme, v^^-=- hhaouf, khouf. 
lihauf. AîV- feza'ah. 

— Fausse Alarme, i-\^' tehyléh, 
y^' mekr. 

— Il a donné une fausse Alarme, 
J-'-^' lehyl. 



r- 

Ale.ntouhs (s. pi.), .b dur, -^ 
j 1.5 ma dàr. 

Alep (ville de Syrie), wJow 
/laleb. 

AlÉpln (nalif d'Alep), ^'^^ 
haléby. 

— L'Ak'pin est )>eiit maître, le 
Damasquin ruse (prov. vulg. ), 



Il a Alarmé, •»;' êouJ.am, p ;? ^^j^ ^■''^ «rV cr^^ haleby 

tchelely, châmy chuttiuy. 

Alexandre (ii. pr.), .-xax^' /s- 
kander, ..y^Jj^j^Dou-'l qarnéyn. 

Alkxandrette (ville de Syrie), 

i . , j.Jv.^ ! Iskandcroun , JJ • , Ajiw. 1 

Jskanderounah; — natil d'AUxan- 

drelte, gjj,xSi^\ Ukanderouny. 

Alexandrie (ville d'Egypte), 
ij ,jJAw! Jskandéryéh. 

Alexandrin (natif d'Ali xan- 
dric), jI.ajJv--! is/cant/frani/. 

Alexis (n. pr.), 1-~j . Rychâ. 



fazaa. 

— Cette nouvelle a Alarmé louie 

h, ville, '^^AAJ.X1! lyr:^^ '-^ 
hadd-'î-kliabar fazaa -'l-medynéh 
koll-hd. 

Il s'est Alarmé, ^^'-^ khdf. 

Alranais, ^j-Jj^ drnâoull. 

Albanie (province turque), -vL 
■a^^jS beled êl-JrnûonU. 

Albazète (ville d'Espagne), 
Î5^.»j Bassyt. 

Alcala ville d'Kspagne), 'àAi 
Qalnal yalmaeb. 



ALiiÈinu: , ,^-x.M 



c « ^-^ 



ALI 28 

e'b». houroxif êl-Cjhouhâvy v»?^ àl- 
qcbcr. ïv-sr-' êl-gebrah. 

A LG E R , _^J '^=v Djezàyr, y^ ^j=s^ 
êl-Djezâyr. 

Algérien, ^_Cj.-)'j.9w djezâyry, 
Sji^}^ <^Fzâyrly. 

AlgÉsiras (place d'Espagne), 
^jAxsr' ' '^yy^ Djezyrét êl-khoddrâ. 

AlhucÉma (ville d'Afrique), v^S- 
,y>.J! Hadjer ên-nekour. 

Alicante (ville d'Espagne), 
C-^^ Liqanl. 

Aliéné (fou), ^_»i=sr^ medjnoun, 
pi. j^wj^çs^ medjdnyn; js\Zs<. khob- 
hdll, C^^à^i dkhoul, pi. ,j!-J^=i- 
khoutdn; ,jJ.x* maadour, J-*''-^- 
djahel, pi- Jl-^?>- djihdl; ^_5»^^^u»v» 
wios/û/ioui/. 

Il est devenu Aliéné, v^_»-à- 
hhaouél, ^'j=>. kliaouelh. 

Il a Amené (vendu), p-Lj 6aa, 

-j beyyaa. 



ALL 



Alkoran, 



C^^V^' 



êl-fonrqân 



\ 1 v-iL) i êl-qoràu 



n 



moshaf, j-^"- êl-djefr. ^\jSS\ 
J.J •,.*'! êl-kitdb êl-a'zi;Z. i*^-Ul éi- 
melehmah, pi. *i>b).I! êl-molûhem. 



Elle a Allaité, 



êrdaat. 



^■- 



— Il a Aliéné tout son bien, 



C^J 



A?;. J^raouah koll rezq-ho. 

Ali F [P'oyez A). 

Il a Aligné, ,, à^ saff, jia^ 

$allar. 

Aliment, à-bL» mêklah. À-*^ 
taâm, >Oy5 çom/, pi. C->[j3i âqouâi. 



<l-^^j reddaal, riddaat. 

Allaitement, a-^A îrdaa , 
^^j riddaa, P-^j riddâa. 

Allant, _^\ râyh, rdyèli . pi. 
^^cs-i.K râyhyn. 

II est Allé, >Lw sdr, »-~. seyr, 
çi^f machey, machà. 

— Vous Allez, ^.sriK L;j ' e«- 
toû râyhyn; — nous Allons, L=>.! 
rj':-^" \ êhand râyhyn. 

— Vous n'Allez point, S-'A U 
j^Aîs-.-', ' mâ-'n-koum râyhyn. 

— Il Allait, ^)}j ^^ kdn râyh. 

— Tout va Aller bien, Dieu ai- 
dant, ♦-^■^' y\^^j l^ oi^! ?[^ A 

en chd j4llah ma yssyr éllâ- l-khéyr . 

— Il est Allé à reculons, Li^ 
-_jL.àld>. machâ khaifâny; — à 

cloche-pied, lA^^ baqbach. -.la. 
haladj; — à quatre pattes, tav, 



rahaf, 



'->■•'<> dabdab. 



— Il est Allé en pèlerinage, ^ 
hodjdj. hagg. 



— 11 est Allé devant, tv-*" sahoq. 

— 11 est Allé au devant, J-;-^^^' 
hlaqbel, jXLj teqaddam. 

— 11 est Allé à pied, -i-^ inachd, 
-■^ inacltà, machcy. 

— Il est Allé à cheval, w-^jjra/iafc. 

Il s'en est Allé, «-^.w sa far, sa- 
fev, ^1, rdh, S^) rahal, J>^j' 
êrtehal, »-— sûr. 

— Mon père n'est pas encore en 
Allé, fi— U Jl; wv» ij_^i bouyalt 
ind zdl md safer. 

— Je veux m'en Aller, ^J>-' 
-. .,' bedd-y drouh. 

il a Allégué, ?^; zahxah, ,^^ 
iiialaq. 

AllÉl: (action d'aller , -.iu.-» 
viechy, y-^ séyr. 

Allée d'un jardin, àl^j zanqaJi, 
pi. wJ-^i zanqdt, ^^j\ raouhah, 
3,^ chourah, s^J^ chaoudr. 

Il a Allégé, , -i::^^ hliaffaf. 

AllÉguiue, J-^ metlil. mesl. 
J.-i*.'' lentsyl, \-^' medjdz. 

Allemagne, .— ^ jyemsd, a-wo 
:\entsah, Nemséh, i*..^ ^^j beldd 
lyeniséh, ^^sCAlduxdnyd, 

Allemand, ^j^»..^' tiemsdouy. 

.j.^il aliimdni;. 



29 AI.L 

Alliance, isj^ rhurt, [\\.Ljy.i. 
cheroul; -\^- e'hed, ^y,^ ou'houd, 
à^*^^ moqareléh , a_**»j nisbéh , 
ï^j-L^^s^ mossahcrclt, /Jjl-iJi îllifdq, 
Çj^'.x^ mo'dhidéh. 

Allié, v^j^ '/«''y^ -^-^^ ce/ii/rf, 
^i:ia moitllefeq. 

11 s'est Allié, -^§*j' lea'hed, ,.»w^ 
sdher, v»^,-3 qdrab. 

Allocution, iJ=-:2^ ];ho(bali. 

11 a Allongé, Jj^i laoual, J..^ 
madd, Jcx.^ magltalt, 1^- malt. 

— Ce lit est trop cuuil pour que 
je puisse m'y Allonger, ij'j^^ '-'-> 
iJ I::^-! jj.3Î b> ^zj^ kadd-'l- 
farch qassyr alay-y ma aqdar dm- 
tedd fy-hi. 

— 11 s'est Allongé en bAillani. 
LL^j leiiielld. 

Allons! (interj.), L^^jI dyhd, 
|«j! êyoud, iiio yd-llah; — ol-iLi 
a'df-ak (courage à toi); — àS^ 
a'df-ho (courage à lui); — S'i~z 
a'df-nd (courage à nous; ; — «.OLc 
a'df-koum (courage à vous). 

— Allons, promenuns-!ious un 
peu, A_J ir^ u-NiSja.. 1—'--'' dyhd, 
khaoussoû chnuyéh. 

11 a Allimk, J~»~' ihaal, Jjtil 






- - oualaa. 



ALO 30 ALT 

êchaal , ,_»j naouar, wJ^ ouaqad, , [o'-^î fy hadd-'z-zemân, '^]^ ^_i 

ijj] fy zâk êl-youm, aJ thoutnm, 
soumm . 

Alose, J^L^ châhil, J.-..jLi. 
chubyl. 

Alouktte , j-^' qonber, ij^-s 



Allumette, ^ — --5j ouqyd , 
^1-j yS kihryt. 

Allumeur, Jl-^-i- cha'dl. 

Allusion, *j!-â.5' Mnâyéh. 

Almaaion (n. pr.), o»-*UÎ âl- \ qonberah, pi. yLs qenâber. 
Mâmonn, êl-Mdmoun. 

Almanach, à^Li jjj rovz nâ- 
méh, ,*;'_j^-J' teqoiiym, ïi.»Lâ.Ji &/;- 
clidhirah. 

Almansor (n. pr.), j^^^-i^ dl- 
Maiissour, HManssour. 

Alméiua (ville d'Espagne), aj Jî 
élMeryah. 

Almodovar (ville d'Espagne), À-^s. Jdiissdm, ^1.^:-:L\ Wiiissdm 



— Alouette huppée, >iJ^5 qoubaa. 

Alphabet, J— =s-.^1 abondjed, 
i-olar-^' êl-hedjdyyéh, ^^>S] ç> ,; 
zei'a'-'l-Jieldm, l^^' êl-hedjd. 

Les A lpuxares (montagnes d'Es- 
pagne), ^Jij\X.i^\ âl-Bechârdt. 

Altération (soif), A^ca'ttch. 



Altercation, *-^^^ khesm, 



j_ja1' cl-Moudeouer. 

Almunecar (ville d'Espagne), 
w-Qî êl-MenJicb. 

Aloès, ï;^'^ sabrah, ïv^^^s sab- 
barah. 

Aloès d'Amérique, ]yli\j:==> 
guerzeydnnou , LjLjj^ guerzeyd- 
non . guerzydno. 



iJ^L.s"' modjddeleh, i^lz^ll, chdmat- 
lah. 

— 11 a eu une Altercation, ^^>.s~à.! 
êkhtessam, *.^à. khessam. khassem, 



r 



êslakhsem. 



Al'iÉRÉ (changé), i.~i^ mogJiayr, 
j.-»;;^ molghayr. 
1 Altéré (ayant soif), ^Li-Ls 



Bois d'ALOÈs, ^X^iS komdry, \aalchdn, pi. ^.yLd.iii aatchdnyn. 
^jz ou'ond. 'Il a Altéré (changé), v. a., »^ 

Alors, ^^-;^*-^ hyzyyi, v^yjj j,;^ i ghayyer. 

^^^■^ and delik êl-Jnjn, -^J^ ^î | 11 est Altéré (il a soif), ^j^^ 

^^îsr'' îlà zelik êl-hyn, Î3>* ^J, aallech. 



AMA 31 

— Je suis Altéré, ,.>LiJac -j!, j 

rd-iiy a'tclnîn, j 

A LT E It N A T I V E , j 4fs>- A'/' J/« r . ; 

- Tu as l'Allernalive de faire 

:eci ou cela, J a-5 i'-r:== ^JL---i\ , 

J'i bîL b J^vxl'' ^h; èl-kinjur fy-h ' 
ni la'mel Jii ou-êlld dâk. 



Alternativement, ^'j>-^^_ he- dê-'l leouz 



AMB 
Amande, 3"iJ louzah, îeouzah. 
pi. \y îoiiz , leouz; 'y noua. 

— AiDatide amère, ^y^meriidj. 

— Amande de certes, wJ-^'' 
mahahh. 

Amandier, j_j.l5l '^j^^' chadjeréi 
êl-louz, j_...lM !J! 5^=^-^ chedjirali 



'n-noubéh, ï.jl a1! 3 fy-'l-medaou- 
rail, iy*^ ^^ a' là douréh, -V=s.u 
_\iw'. ',^ oudhed ouerd oudhed. 

Altilr , j-:^''^ molgehber, j'~'>^ 
tnothahhcr. 

Son Al'IESSE, AJ»/is.a. hadderel- 
ho. 

Alun, '..^..^ chelh, s-^L;, chah, 
jjwi- chabbah , i>^ cJribbéh. 

Aly (n. pr.), J.* J'hj. 

Amadou, Jji^ chououl, JJ».^ | a'bbâ, 
suufdn, *xJs laam. 



Il a Amadoué, J~^^ meyyel, l khazan. 
s-^^'i qalab. 

Il a Amaigri, , ^*^ da'af, JJa 

liiizzal, «/=^ dcmem, ^i \ reqaq, 

— Le jr'ùne Amaigrit les moines, 



Amant, t^^^ a'dcheq. 

1 1 a A >i A R 1 N i': , ^.^'= »i essek , ^^ 
qahadd, -.^ — Ai ghalah, Jo^i dkhad. 

Amarre fsubst.), Jsj , robt, J-o.. 
habel, habl, pi. J--;^ hebdl. 

Il a Amarré, iaJ, rabalt. 

— Amarre! (imp.) ^jU^ drbouU. 

Amas, -»^j konm, ft.o^ djeniaa. 

Il a Amassé, ~J lamm, ^^S 
kaouam, ir'j=>' haoues. ^j lelû. L-; 
ji.,s=w djamaa. 
Il a Amassé un trésor, ^ V^ 



AmRASSADE, »jLa.j hcchi'irah. 
— Il l'a envoyé en Amba<<ade, 
^^^y.A CJviji ênfed-ho mcrsonï/iii. 



Ambassadeur, 



dldjy, èl- 



(-^,J! *-»-JJ *^! ês-souni ydmem i fl[/'j/» ^Iç^'U, ç^r* êlkhy, ^^3 q(h 

viohdcher,J)<>^yj' mersoul. 



ér rouhbdn 

— Il s'est Amaigri, , ^x^ daef, 

Jv> hazcl. 



sad 



'J' 



Amridextre, ^_Cj'^*w^ i'//-se- 
rdovy. pi. ,.y.'j^j.^^zi'ysserdouyijn. 



AME 32 AME 

Ambigu, «^i'» molehem, '^.ij^ — Vous serez mis h l'AnieDde; 



mockryk. 



et, si vous ne payez pas, on vous erii- 



^-5***w.ïS-;'. .^ 



»ji5A.' L^ OL iJsck 



Ambitieux, _^h'x^ manlifakh, prisonnera dans la ciiadelle, Lj2*j' 
j^ j^ dou nefkh, j.^-^ molgebber, 
■^-^j raghyb. 

Ambition, j-^j nefkh, ia^^ nef- 
khah, ut-, reyhbéh, Sk*~=w hasreh, 
6.^ ,=s. harséh. 

— Il a de l'Ambition, v_^-c. 
ragheb, r^"* tedjebber. 

Ambre jaune (succin), w-.l^/ca- 



àxkJl ^2, taaitoù khatlyéh, ou-lzâ 
ma ledfa'ou-chy yhabessou-koum j)j- 
'l-qalaah. 

11 a Amené ,j-'::::-^l âhdar,*^^ 

haddar, •. '-=>> djdb, ^^^ owas- 

sel. 

— Les juges urdoîjnf'Menl d'Anie- 
reb, kârab, ^l^y kerbân, m'-'j-V I ^^^ devant eux l'assassin avec les 



l'cherbdn, ^'y^^ kehrebâ. 

Ambre gris,^;.^ anbar, a'nber. 



.^z a'niber. 



témoins, et on ïes amena, Ijm^-Î 

*4jj./i3ss. !_. âmeroù-' l-qoddâl be-êhd' 
ddr êl-qdlel ma - ch-choulioxid , ou- 
âhdderoù-houm. 

— 11 a Amené son pavillon, Jy 
^a\j.-^\ nezzel êl-beyrâq, ^.. ■_...■» 
tjjJ^xJ] meyru'd êl-bandyrah; 

— Le pavillon a été Amené, 
11 a Amélioré, j.*«=wI jj^ ' 5»jAxJ! <JU*5j oxiaqal êl-band>j- 



Ame, , «*.ij «e/s, nafs^ pi. /«^^ 
lie fous, i^^ûJi ônfoss, ônfouss; —.^j, 
rouh , pi. ^1^0 urouâh. 

— Grandeur d'Ame, ^*.i.À)!j.o 

I 

C 



kobr ên-nefs, 4x5 L^)! — bj^ âroudh 
êl-hdlekéh. 



djaal dhssan. 

Amen, i-rf^ dmyn. 

Amende, à--^}^ khallyah, khat- 
lyéh, ^_j^ djeryméh, pi. ^Jij^^ijs^ 
djerymdt. 

— 11 a fait payer une Amende, 
j. »a. djerrem . , >= ,? feredd. 



rah, «3Î^^ yy "^^^Z e/-6ey/Y''^. 
Amer, y» morr, mourr. 

— Plus Amer, v^i dmarr. 

— Il a rendu Amer, »-*.^ mer- 
mer. 

— 11 est devenu \mer, \j^ me- 
rar, yj4^' temermer. 



AMI 33 AMO 

A.MÉniCAiiN, ci^j^' dmeryliy, merdheb, i^>^j^ myronteh, (j-^^-J 



^ySj y] âmeryqâny. 

A.MKIUQUE, -s-Vy' Amerykah, 
Vii y>\ .Inieryqd. 

Ametulme, »j I^ 7nor(iréh. 

Ami, w^-=»- !—>^ sdlieb , sdhib , 

pi, s ^Ls:-^^'' difhdb: '^^-^^ habyb, 

pi. v^^-^ow! êhbdb ; 3r^ khahjl, 
pi. ,.>jlÀ. khelldn: ^J^J-^o sadyq, 

pi. J_\.v=' êsdaqd : V .^3r* moliîbb, 

pi. ^.r-^^ mohibbyn; tj-;^\ refyq. 

— Qui n'aime que sou bien n'a 
pas d'Ami, '^^ Lsa.^! JL» ^jJ„o 
a3 sarfi/ç mdl-ho, êsdaqd ma le-ho. 

— Ils ne sont plus Amis, jjJaijI 
*\'^-J 1^^ i.;.ss3' ênqitla'-'l-mohab- 
béh 771 m bayn-hom. 

A I'Amiable, s->j=5^' J, /V-'/- 
djoudéh, isLLJ! ^ fy-'t-td'ah. 

A.MICT, , ^-:-«£^ mosnaf, pi. 

^^ » .' L»£.j mossdnef. 

A.MIDON , i-i-J iiechd. 

Amie. x-rs.-^o sdhibah, 4^-s_vcs. 
habybah, àX\:L hhalylah. 

A. MIN (n. pr.), ^S^ dl-Amyn, 
él-Amya. 

A M I n A L , j-3=^ ' , >^ j re'i/s ^'- 
baliar. j-s^^ 1.5 iT^J ''^''^ (/c-'i- 



-i-u qobldn bdchy. 

— Grand Amiial, ►Œ-r" '.^^^^i 
êmyr dê-'lbahar, j^s-':^' j^ff êmyr 
êl-bahar. S,lo.»-' j-^l êntyr H-i'md- 
rail, l^-'~i ^.y•^'^ qabouUân bdchd. 

— Le vaisseau Amiral, ^_^li.M 
êl-glialyoïtn. 

Amitié, i-:sr-^ mohabbah, moJiab- 
béh , pi. C-^L.*sr^ mohabbdl, J-i.à. 
kheldlah, khelaléh , i-ss-^ sahbali , 
<)i A.^ sidqah. 

Sel Ammoniac ,.5-i-J nechdder, 
nouchddir. 

Amnistie, ^U-w semdh. 

Il a Amnistie, ^'•-.w mml-k. 

Il a Amolli, ^r~ i^yy^n, V~; 
raltab, ratleb, l-sr- .î frtekhd. 

Il s'est Amolli, I-^ , ?-a/i7i«, .à-, 
rekhd , ^ »-' lernekh. 

Il a .Amoncelé, *.*=>. diamaa, 
gemaa , j^S kaouam. 

Amorce de fusil. t-^.> dehhyr, 
i_^ ^ cherk. 

Il a Amorcé les oiseaux, j^^ 
sa/ey. 

II a .Amorti, >-^- aadam. 

AmoLR, ^^ ^-=^ hobb ^ L^""^ 

eu'f//^. 



AMP 

— Pour l'Amour de moi, ^j^ 
^cJjLà. iji-i min chdn khâttry. 

— Pour l'Amour de Dieu, *ij 
l-illah , J^ Ix) iij I j Lia ./» min chdn 
allait taâlà, , ILxj" iij l-illah taâlà. 

— Pour l'Amour que je vous 
porte, '^J „;us^ cl^-"^ li-adjel 
mohahhêl-y l-ak, <^-i ^^"^ mohahbâ 

fy-k. 

Pomme d'AMOUR, ^^Js-i^ lo- 
matlich, lomdllech, ^A.»Ji O —Li'j 
toffah dê-'l-eu'chq. 

11 s'est Amouraché, ^j. ^J^i 
1^^^ taallaq fy eii'chq. 

Amoureux, ^^^U aâcheq, pi. 
^Liuc eechdq, ^^■S.ù^lz adcheqyn. 

Amphibie, j-J! ^ i^-^i J?^ 
^s-~' ^o ^//y ya'ych fy-'l-herr ou- 
fy-'l-baliar. 

Amphithéâtre , ^Jà-^ mandar, 
mansar, pi. ..iiLvj mendder, mend- 
ier. 

Ample, ^—^j ouâsse, oudssi'. 

Amplement, ^-'UL' b-êl-oudse. 

Il a Am PLlFiÉ,y^/f a«/!ar, ^j^ 
chai' ah. 

Ampoule (bouteille), i^^^-^^J baq~ 
houqah, pi. j^oUj boqdbyq. 

Ampoule sur la oeau, A-ijlaj 



34 AN 

haqlouchah , A_i5_a_iij helfoultah , 
à.Ljk\jx, chelfouUah. 

— Il a des Ampoules, JaildJ 
techelfell. 

Am poulette (sablier), -^--1-^^ 
remlyah . ramlyah, J./». ç.L> à^l^ 
sda'h melaa raml. 

Amputation, ;i-.iaaj' taqty', leg- 
ly\ ç-LLiùl înqilâa\ ^.viùLJ' iec/(- 

Amputé, j^.JaK'^ movqatle, ^jh'i> 
maqtou . 

Il a Amputé, ^^ qaltaa, , ^xv, 
chaqq, ^s-bLJ teqfaa, legla'. 

Il a été Amputé, )ï-1=ïj 1 ênqeltaa. 

Amran (n. pr.), ^^j-^^ A'mrdn. 

AmrOU (n. pr.), j^^:^ A'mrou. 

Amulette, iJjUc» hamdyl. 

Il s'est Amusé, 5V--j tenez zeh^ 
>^^x3 laab, .^'j s«/i, ç-^ /«j/î. 

Amusement, v^^J /aa6, ii^U 
meldgi.ah, y 'y mizdh, ijù' tenez- 
zouh, i^j3 nozahah, nozhah. 

Amyn (n. pr.), ^jJ^ êl-Amyn. 

An, A^ adm, pi. />î_j=I d'ouam; 
iÂw senc/i, pi. ^r^— senyn, ^^j'-^ 
senotm; — deux Ans, ^^*» sené- 
téyn, (^^l-t ad'méyn. 

— L'An qui vient, ijLsr" 1:^] 



AiN 3o 

ês-senél êl-âjchjéb, i^J'^V l.wM h- 
senét êl-dtijéh. 

— L'vVn passé, J^*»^' j>'^«-'l él- 
a'âm êl-oHoxd, à^^W y^\ ês- 
seiicl C'l-n\nd(hjéh. 



né h. 



ANC 

C-^ ^J^. "^"^' 'joum min se- 



A.NACiiortKTi:, ^i'j zûhed. 
AnafÉ (ville d'Afrique), l^-' .b 
Ddr beyddii (m. h m. la maisun 



Tons l(>s Ans, xv_ ^o A'o// blaiii>he;. 



scne/(, ^^^^ J^ /ro// o'am. 

— Tous les doux Ans, (.r^--— Jj 
Ao// seneléyn. 

— Il a été un An à faire une 
chose, ç^ ^ --—^ êsnd fy chy. 

— Tu as été un An h cela, -«I^o! 
iJ-» ^ vjl,v~:.^' ^;i/ ê.<neyl fy hadd. 

— L'An 535, ,.r-J -.'. .'~^^'.^ j~z 
ij wo.*».<s=»-_j o'«m khamsah on-lselds- 
syn ou-khams-mdyéh. 

— L'An VI de la République 



franç.'^ise, c'esl-h-dire I'213 do l'hé- 




'^« senéh sddis min 



iqdfnél êl-djeinliour êl-frdnsâony , 
ya'ny seiiél dlf on-wyléyn ou-lheldth 
a'cher hegyr'ièh (date do la conquête 
de rKgypio). 

— Le jour de l'An, premier jour 
de l'année, aj-^M , w'i râss ês- 
senéh , a-jLJI _jJ.j bedoti-'s-senéh , 
i~^_; oudjét és-senéh , Jj' 



AiVAGnAMMi:, , é-ij^^ tnhryf. 

Analogue, ^-àU^ moudjîq , 
ijj^^j' movchâbih. 

Analyse (abrégé d'un ouvrage), 
. i-,..cx-:ir^ moklilessdr; — (résumé), 
, »2^sr-L' tnUiliyss , y.^^.j tefftyr, 
,L-^ heydn; — (examen) , j-^-sé' 
laabyr, L^^i:,-' îsliqsd, jU^iJ tcf- 
lycb, i^j^ leferreq, 9.i\Ji lonzy' . 

Il a Analysé (examiné), L^ii::_! 
êslaqsid , calnqsey. 

AN\Tiif:Mi;, ^' ^=v herdm, pi. j,^ 
lioroni . 

Anatolie (province de Turquie), 
àJ aL -J \ AndlloriJyah . 

A N ATOM I E , ^ j^ iech ryh . 

Ancètki:, , ^--^ f^dlrf. 

— Ancêtres (pi.), -j-^r' djedoud, 

^L'.çv' êdjddd. -iiw snlfd, ^ ùa_' 

êsidf. 

Anchois, *j , rym, (^,^j^ *ar- 
dijn, A.'X— sardellah. 

Ancien, *-J-'*— ^ qcdym , pi. 



AND 36 

«^*^J.2 qadyinoun, UjJ qodemâ, ', 
i^-^ aatyq, pi. l'i^ aUeqâ, o'teqâ. 

— Plus Ancien, i^^\ âa'laq, 
ua'leq. 

Ancienne, à^.>i qadymah, aû^ 
uatyqah. 

Anciennement, Us3A_3 çarfj/- 
wian, LiùL-- sâbeqân, ^^jLJI ^3 
fy-'s-sâbeq, V^ (^ «lin qadym, 
*J-XaJI ^l'-'^v'' vj- fy-'z-zemdn êl- 
qadym, jl-^j-^1 a:>.->>3 ^ /y çac/ym 

Ancrage, il^y' mersâh. 
Ancre , ^ jLL-à. khellâf, pi. 



^^^^^L LJa:k A'/i elldtyf ; ^ j ' — îadr* 

moukhidf, mekhlâf, <r~'r^ mirsà, 
mersà, pi. ç*-'»-^ merâssy ; ^^^hs. 
\.^SjV 1^ /(e/6 dê-'l-merkeb. 

— lia jeté l'Ancre dans le port, 
aL^wJ! ^ l^. ressâ fy-'l-mersdh. 

— Jetez l'Ancre !,^LJss:'^' ]j^A 
érmoù-' l-moukhld f ! 

— Le vaisseau amiral est à l'An- 
cre, ^-•"■'j ijj-îr*'^ êl-ghalyoun 
rdssy. 

ANDAF.OUSIE, j^^J^j! Aïlda- 
ïùus, ^fJj'.ia êl-u4ndalos, ^^.j 
j^^_'_\_j^r lelâd êl-Andalous, 
, ,Jaj) Andalos. 



ANG 

Andaloux, ^.^.jJj.J! a/îf/a- 

André (n. pr.), ^j',-Xj! ^n- 



rfraous. 

Andrinople (ville de Turquie), 
AJ,^! Adreiiéh, Edrinèh. 

Andujar (ville d'Espagne), 
jLa.jj.j! Andoudjdr, ,h:kjSJ\ Ên- 
doukhar. 

Ane, »U=i. Itemdr, heumûr, hx- 
mdr, homdr, hamdr, pi. ^-.*.2>. ha- 
myr, j./ys^ Jwumour, houmr. 

Il a Anéanti, '-J.l» helak, ^is-, 
halak, J.J2J hallal, >»-\& aadam, 
l^i êfnâ. 

Anéantissement, j>-^.c eedm, 
a'dem, eu dm. 

Anecdote, w^ja=>. hadyih, ha- 
dyls, woo- hikâyéh, pi. vJIjLjd.;^. 
hikdyâl; a^ qesséh, qisséh. 

Anémone , ^^-^ï^iXi chaqche- 
qyq- 

Anesse, SjI-*=v hemârah. 

Ange, ^J-» melak, uJx» meldk; 
pi. aXJjI/» meldykah, meldykéh. 
•Angélique (adj.), c^-^ '"^- 

Angélique (plante), ^y^ mêle- 
kdyéh. 



ANI 37 

Anglais, ^}~û1jI ênglyz, ^*.~oj! 
ênlihjss. 

Angle, >J!^^.o qant (en italien 
canto, canlone); ^^j^ qarn, (.,Ji 
r«A"?i , pi. (joj' arJiûn ; ^-^j^\ 
zâvui/ch , pi. ij'jj zoudyah, LjL; 
zouâyd. 

— Angle droit, ^-^j-'^ ^-^j'j 
zâouych qâyméh. 

Angleterri::, j.J^ ûT jjj heled 
êl-Englyz. 

Angoisse, A.lv-^:^ dayqah, pi. 
vjl^LiLxs dayqât, J- dillaJi . ^*^j 
oudjaah, ouga'ah, isJ:^ mechaq- 
qah, pi. CL^Jii:^ mechaqqûl; àJL^ 
moddayqah. 

— Angoisses de la n)ort, J'^al 
vl^_ji! êhouâl êl moût. 

An (.LILLE, yj^ noun, ,La-- 
>Jl^«,s-' sounâr êl-houi, Ui '.> ii^=w 
hayéh dê-l-mâ, ^*.~Ka.=v hanklys. 

Angulaire, ^ï qanly. 

Anguleux, -vj ^i^ luoqamah. 

Anier, j-.4"2>- hnmmâr, hammâr, 
hemmâr, pi. S.L o-a. hammdrah , 
^jj-^sv hammâryn; X^s:-' \b^j^ 

moula de- l-homâr, ,i.-N3r' v -^svLo 

tâheh êl-homdr. 

— Viens ici, Anier! La s.)LL 



ann 

jLns:-' 1.5 jL_* Lj_ /«/è' henê, yd 
mould dê-l-homdr! 

Animadyersion , j-Jj.*J* ia'zyr. 

Animal, io.-..^-» hehymah, pi. «jL^ 
bohdym : .u_^_2^ hayoudn , pi. 
vJl^.jL-rv hayoudndl : ^/^^j ou- 
hach , pi. , iL^ii.^ ouahoucli ; 4j!j 
ddbéh, pi. wjO doudb. 

Animé (vivant), ^^ /»a?/2/. 

— (irrité), jj*>^=»- hordan, .jIjJL^ 
moghtdd , v ?j,_^i:.i_'» maghdoub , 

«L^^ii gliadbun. 
Il a Animé (rendu vivant), 1^:^,1 

— L'âme Anime le corps, jt^l 
J.**.s-" (.cs^-:! ên-efs yahij]/' l-djessed. 

11 a x\NiMÉ (encouragé), 
chadja, chagaa, '«.3 qannd. 

Animosité, (J^^^' 9^ <'''d, gharadi 
(d'oîi algarade en franç.iis). 

Anis, ?ji=^! ï-^2»- hahbél âhlaouah, 
,^a*.^'wj ydnyssotni, ^j.^\ dnys- 
soun. 

AnisETTE, ^'_;^^_ ydnyssou- 

Annale, Jr Jj L' /a r i//>"/i , p I • ^-' , 'y 
taouarylili. 

Anne (n. pr.), i^:^. //aunah. 
Anneau, a^J^s- halqah. 



<^ 



ANN 



— Anneau de l'ancre, \A^.i gha- 
myah, c~->-l^ iJàXs^ halqét êl-mersà. 

— Anneau d'oreille, ^i» a£1=s. 
halqél êl-oûdn. 

— Anneau (bague), *jLcL khâ- 
lem, pi. v'jii- khaouâlem. 

— Anneau de nez (ornement des 
femmes), />|v=>- khezâm, pi. i-^yL 
khezmah. 

— Anneau de jambe (autre orne- 
ment des femmes), JUst-U. khel- 
khâl, pi. J-^awito. khelâkhyl. 

Année, />--=■ aâm, pi. /»'_»-cî 
aouâm, da'ovdm; iA.~ senéh, pi. 
^^»^-^ senoim, ^-^ senyn. 

— D'Année en Année, chaque 
Année, i.^-^ ^1 aa-w ^j^ min senét 
lia senèh. 

— Combien y a-t-il d'Années que 
tu es venu de France ici? vJJ S 
Lj -\Âi l^)j3 ,;» '«•^;';9' '^•~' kiam 
l-ak senéh gyt min Fransâ a'nd-nâ? 

-_**jji qadd êy-ch l-ak a dm djyt 
a'nd-nâ min Fransd? 

— L'Année courante, la présente 
Année, ij^s^^ ïx^)\ ês-senél êl- 
hadderéh. 



38 ANT 

veau, Cl^J-s-" L^^'i êi-senél êl- 
gedydéli. 

Annexe (subst.), ^j-^h déyl. 

Annonce, «•«■^! îchaar, j^ kha- 
bar, >Xcl îi'ldm, )L.và.i îkhbdr, 
i-^-j ienhyéh, _^^^j nash. 

Il a Annoncé, j-^-» bachar 



khahbar, y^x^ cliaar, 
c: nassah. 



khabar, 

Uc a'ilam , ^ 

Annuel, ^j-'-^ senaovy. 

Doigt Annulaire, ^-^ e^ 
lahaty. 

Il a Annulé, LiJ lachâ, J.k) 
bailal, ^At aadam. 

Il a Anobli , «^^-^ charaf. 

Anon, i/'^^ djahach, djehach, 
djihach. 

Anse d'un vase et d'un panier, 
ij^l oudnah, i^l owc/n, «iiî^c ^/ia- 

— Les deux Anses, ^^^■'-1 oud- 
neyn. 

Anse (petite baie) , j-*-^ j^y 
korfoz saghir, ^j^ djoun. 

Antécédent, ^il^sâbeq, ^SS^ 
moqaddem, pi. y-yJ-L" moqadde- 
myn. 

L'Antéchrist, JLa.J.)i êd-de- 



La nouvelle Année, l'an uou- djal. 



AJNT 



39 



AOU 



Antenne, 



iiah . 



fo3 qala, 



i^.l drte- 



Antequera (ville d'Espagne), 
ij^j^^ Anlaqyrah. 

Antérieur, , ^ÎL- sdlef, pi. 

^'L- solefyn : -.-vi^' motqaddem, 
ç>^y douldny. 

Dents Antérieures (pi.), jL;—^ 
J,a.^i êsnân êl-êhrdr. 

J y 

Antériorité, j»^ïj' (eqaddim. 
Anticha.mdre, ^.;y--^ mâbéyn. 
Anticipation, (3r**^ mousab- 



bac 



J:~ sfî*?. 



— Par Anlicipalion, ^4^-.IL) 6i7- 
moussabbaq, ij|-;-~«" ^j^ fy-'s-sebq. 

Il a Anticipé, <^-:— sabbaq, 
-.jJL' tcqaddem. 

Antidote, ^^-j^-j lerydq , 
i^-!.j~^ if^rydq, L^ daoud, <. .L)| 
4ydredj. 

Antimoine, J^^ A-o/io/, Ao/i/ 
(en espagtidl alcohol). 

— Boîlc à Antimoine, iJlaf-C 
tnekohlah, mekahlah. 

Antioche (ville deSyrie),i-i' Liai! 
Anidkyéh: — naiif d'Anlioche, 
^\±j\ duldhy. 

Antipathie, 8_j.x^ a'daouéh, 
AJj_\i a'douyah, CUL*^ ma'dndéh, 



,^9-UXà. îkhtildf, 5^:)Lis.i moddd- 
dedéh, iJa nefréh. 

Antipathique, jAc a'dou,jij 
nefer, ^^Li=^ modddded. 

Antique, ,*-j-^^ qadym, pi. 
^,j*jj.2 qadymoun, l_^JJ> (^oiie- 
nifl," j^r^ a''!/?, pi. >-i^ o'ieqd, 
a'ieqd. 

— Plus Antique, i3~^' da'leq. 
L'Antiquité, v-^-i^'l c)'"'j^' ^■^' 

zémdn êl-qadym, >J.ii3i êl-qedm, 
A^j Jjji êl-qadymyéh, ^^j'\ vJ^ 
qadym êz-zemdn. 

— De toute Antiquité, Js* ^a 
^'^\ inin koll zemdn, ^^Lc J^ y 
min koll a' dm. 

Antre, s. ji» moghdralt, pi. v»-*^ 

maghdyr, ji^ woghor ; ^ à^ kalif, 

keJif, [il. ^ àjjS kouJiouf. 

Anus, jt*:;*^^' (•r:';'- a'yn êl-tys, 
jJaJi j^^ a'yn êl-lyz, ^ ^_; owe- 
rû7i, <^j^^ cl-fouqy. 

Anxiété, ï^^ l>eyrali. 

— Qui est dans rAnxiclc, v.a:^ 



mohyr, 



J' 



hdyr. 



Aoriste, ^j-'^^ modddrë. 
Août, , ,^.i a ....«i I dgliouslous, 
\s^ji\ dghoust, %_)! d6, ^--^-o (a6- 



_A,^s sahen ghadb-y. 

— Depuis une heure le vent s'est 
Apaisé, ^ij-J I w-ai asL^ ^' min 
sdah ghalcnél êr-ryh. 

Apanage , ^J)\J rezq , ^ ^Jj 

ouaqf, <^^\ âmldk. 

lia Aperçu, v-ii-' nadar, nader, 
no.zer. ^', rda , rdey. ^^j bassar, 
\j3 ferez, ^-:^ ^l::^:.! êchlelaq a'ià. 

Apéritif, ^J'-i fdlih, J^ me- 
fallih, Jy-t^-^' messahhel. 

11 a ApETissÉ,^-»^ sagghar^j'^ 
qassar, ^j^ïj naqqass. 

Aphorisme, L-LVf^a. houkm 
êl-ultebâ. 

Aphte, ^jjç-ji bon hamroun. 

Il s'est Apitoyé, *=>>« raham. 

Il a ApLAM (rendu uni), _^~h^ 
sallah, J-;— sahhal, sehhel , j.^ 
tnehhel, \jL^ sdouâ. 



A PL 40 

Il a Apaisé, ^J^ji raonaq, ijj^ 
sakkan, fSiJj tesakhen 

Il s'est Apaisé, ^. t-^- saken, ^^U 
ghalen. 

— Apaise-toi î LjvaIc. ^j. rouç 
a'iay nd! ^j._JsLà. «..^.^L /aî/yè 
khdllr-ak! ^iild^ ^.S'^-» /(e(/j/ Wm/^- 
a/t/ 

— Ma colère est Apaisée, (.;-5w 



APO 

— (faeililé), J-^-^^ sehhel, J-<^^' 
tessehhel. 

— J'Aplanirai cette afTaire, J-^*J 
y if' \Xs> nessehhel hadd-'l-dmr. 

Aplanissement, J--^-*""-'' leshyl. 

11 a Aplati, ^.' baiiati,y^3 fa(- 
iar,l-h .oualld,^ ^ dakk, x.*!? (abaa. 

— La balle s'est Aplatie sur sa 



poitrine, 5. A^ ^c^L^Ji aJail 
ênleba'-'r-ressds a là sadr-ho. 

Apocalypse, '^z^-^-^^K^A dbou- 
kalyssyt. 

Apogée, l.<>**.'! _,! ôudjês-semâ. 

I ^ 
Apologue, J^-» î«e//i/, mesl, pi, 

JUi^! âmthdl, âmsdl. 

Apoplexie, ^-iaï-' noqlah, iJwC- 

soknah, JjVJ nezoul. 

— Attaque d'Apoplexie, v )j.vCs 

i«J:£xJi dar6 êa-noqlaa. 

— Il est mort d'Apoplexie, ^A^ 
Jîjj j^'' fatlech min nezoul. 

Apostasie, ji^ koffar, X.j ne- 
/i;e/', ^1^ choulh. 

Il a Apostasie, ^-l^ chalah. 
{Foy. Il a Abjuré.) 

Apostat, -^jV morled. 

Apostème, ïtjïx^^ maaqourah, 
^jS qarèh, pi. •r-j»-^ qerouh. {Foy. 
Abcès.) 



APP 

ApdSTo LA r , i^ "~M ressdléh , 



41 APP 

— Le paclia fera son entrée 



i^L^, ressoulyéh . 



Apostolique, J-^-^ ressouhj. 



avec Appareil, ^ J-=^-^:î '^'Jl 
i.^\ yz êl-biîchd yeJkliol fy a'rdd- 
ApOSTROPHK ( allocution ) , 1 déh. 



i^lx'' moliliâtleléh, 
tdb- 



.1=^ khit- I 



Appareil de guerre, 



mohimâl, > ^>^ w'. 

n'a AposTUOPliK, > — -l==i^ khat- ' cl-harb. 



^sr- ' o! J j !)' (cddrouk 



maa- 



lab. 

Apothicaire, j^ a'ttdr, pi. 
^} , LJ=c alldryn : J' b^i;. chorhdly, 
pi. i.J\.iJu, chorbdlyéh; ^ 
maadjoiindjy. pi. <>^=sr'j 
djoundjyyéh, '_.J.3i Ç-i-^.-J beyda'-'d- 
daovd. 

Apôtre, Jj—» ressoul, rassoul, 
pi. J.-.. , roussoul; ^-^j-' mersel, 
morse/, ^^^^ithaoudry, pi. ^,^j .U» 
haouànjyn. 

— Malioiiiot est l'Apùtre de Dieu, 
éii' J^— > Ao.s:'' Mohammed ressoul 
Allah. 

— Mahomet est le serviteur de 
Dii'u et son Apôtre, ^\ a^ jXs'» 
■^•_;~'.j Mohammed a'bd Allah ou- 
resso«/-/io. 

ApozÈME, ^' »^ chordb, àir^^ 
to6cA7ia/i. 

Appareil (cérémonie), a^ j zey- 
néh , i^^fjt a'raddéh. 



(^ 



Apparemment, 'j.»-j= dàhirdn, 
zâhirdn, jSilisi] ^z a'ià-'d-ddlnr, 
A-l) belkey, ^^^ yemhen. 
Apparence, ^a'Jà ddhir, zâhir, 
beydn. 

— En Apparence, jj-:^-^' (j^ 
a'là-'l-beydn,ja>^L}\ ^ fy-'d-ddhir, 
^LJI ^ fy-'l-beyân, ^:^J\ vj, 
fy-'l-oudjéh. 

— Cela est vrai en Apparence, 
4=s:^' J:-^V. ^^^ ''^^" yeldley-'l- 

haqq. 

: — 11 y a Apparence, J-jI-3 4^ 
fy-h qdbel. 

— 11 n'y a pas d'Apparence, Lv> 
i,v»^ J mu le-ho a'ilâméh. 

Apparent, j.»-î= zâJœr, ddher, 
^jL> bdyn. 

Il s'est Apparenté, v__-.*-^' in- 
tesseb, -^^'jÀ.': leqareb. 

Appariteur, ^^-=^ mohdonr, 
, ^jL^ tchdoxich, yijjls^ djdouych y 



APP 

.Jij^ll, châouych, pi. i-^io^^^ 
chdouychyyéh. 

Apparition, j_j.^ zouhour, dou- 
hour, i— '^j rouyâ, ^^^ heyân, 
^^J^' (edjoully. 

Appartement, ^-^1-^? byt, Icyt, 
pi. >0^-"' lyout; i.^j\ ôddah, pi. 
0>L.,i5_jl ôdddl. 

Appartement des femmes, ^►sk 

Appartenance, Àïi*J taalaqah, 
pi. vJi^LiOjo* taalaqât; v^^L^^j! «t- 
tissâb, i.\^^x^ maâmeléh. 

Appartenant, i^*^ motealleq. 

Il a Appartenu, ^i*J" laallaq, 
^ia. /ioçg', ^sT'*^' êslahaq. 

— Cela m'Appartient, J, I J..a 
/(oJa /-?/, ^^^^ ^'^ hadâ meta -y, 
^IJ ! J,* //adâ ly-ly, J^ Ij-a ftatid 
chey-y. 

— Cette maison nous Appartient, 
LJ j\j.}\ ij_a) hadâ-'d-dâr le-nâ, 
LxcL;j w^_jwJl \Xj> hedâ-'l-beyl 
belda'-nd. 

— A qui Appartient cet habit? 



ij^L}j\ 1 3.4 (^^J-^ dy-men hadd-'l- 
lebds, w'iji)! iJ.» ^i li-men hadd- 
't-thoudb. 

— J'ai vu la maison qui lui Ap- 



42 APP 

partient, 3^0 O-i-^ c//oî//Ï (/«r-/(o, 
isLx* O^-Jl CUAi. c/îom/Ï êl-beyt 
meld'-ho. 

— C'est l'épée qui Appartient à 

Ahmed, J,*a.l ç-bj ^ ^--J! !-> da- 

's-séyf betd' Ahmed. 

— L'empire du monde n'Appar- 
tient qu'à Dieu, if^^~^^ LJ jJ ! olL» 
Cl=vj éW moulk êd-dounyd mokhlass 
l-îllah ouahid-ho. 

— Cela lui Appartient de droit, 
■Jia. \Xa>hddahaqq-ho, ^isr''-*'' i jj» 
a' hadâ êslahaq le-ho. 

— 11 ne l'Appartient pas de par- 
ler devant le prince, 'sJJ ^.L«j L» 

j^'sC^\j.s ^Kj v^i md ysléh l-ak 
ênn-ak tekellem qodddm cl-êmyr. 

— Il ne nous Appartient pjs de 
décider celte affaire, bl IxjJJ:^ as> U 
j^il IJ^ ^j^' "'^ '''^^ choghl-nd 
ên-nd nedjezem hadd êl-ârnr. 

— Il ne vous Appartient pas d'en- 
trer dans le divan, *a3 Vj Lç^ js L» 

»laJjJ! Jl:^ la.^aLj.; ,! md hou 
djdyz le koum ênn iedkholoû a'nd 
êd-dyoudn. 

11 a Apparu, il est Apparu, ^^ 
dahar, zahar, ^^->}y terdyâ, ^b 
ban, -isr^ tedjellâ, tedjoUd 



APP 

— Dieu est Apparu à Moïse, à^\ 

'-~iy' o^ ■^^' O''"*^ ^^Uah taalà 
tedjoUâ a là Monssii. 

Appas, s01-j-ow djedebdl. 

AppÂt, (Jp.^ mclq, ^4;;Uj lem- 
lyq, ^.^^iis taghbdn. 

— Appât pour le poisson, ^'-*J» 
tj^u^ ta' dm sondrah. 

Il a ApPALvni,yii faqqar, J:é\ 
êfleqar, J-s-^ chahhal. 

11 s'est Appauvri, yiiJi ênfa- 
qar. 

Appel, ïj=^ daouéh. 

— Appel h la prière, (j'-ïl 
zdn. 

— Appel en justice, t>s3y mou- 
refah . 

— Appel d'une sentence, w-JJ? 
.^UsN-M /a/6 êl-medjlys, ^^tcu^\ 

isiighdl. 

11 a Appelé, '^^^ dad, ^:>'J 
nddà, I3j nedd, LsjJt ênda'â, ^'U 
ayatl, ^iij zaaq. 

— Appelle-le, iî p^j! ênda' le- 



43 APP 

8.J1 iJJ , 'jC'j' -■'1 ûnd dzaaq lui; 
êyd-ho. 

11 a Appelé (nomme), ^o~^ 
semmà. 

— Comment s'Appelle-t-il? (jÛjI 
x*^! ei/c/( îsm-lio? 

— Il a Appelé en justice, >J:^v»j 
p j.ijj 6aa//i li-'ch-cheraa. 

Appendice, Jj.5 cfe*//, i-r^^-cs 

Il a AppENDU, (^'■^ a'ilaq. 

Appesanti, J-iii^ motheqqel. 

11 a Appesanti, Jxj' iheqqal, 
llteqqel, saqqal. 

11 s'est Appesanti, Jij theqal, 
thaqal, saqaL 

Appétit, l^'^\ îchlihd, ij^ gd- 
ndh, A^iJ qahelyéh. 

— Cela aiguise l'Appétit, ÎJ^ 
^:rjj| j.«s. hadd a'amel êl-gliard, 

.^^^iù^ U'^ hadd yechleJiey. 

— Il a de l'Appétit, ^'^•. yech- 
tehâ, JTiJr v._JJa)" (c//a6 êl-dJd. 

— J'ai Appétit, J-^-^ i-»! é/ii 



Ao, iJ Ja-^1 da'yelt le-ho; — Ap- qahyl. 



pelle-la, L^ ^sj\ ênda' le-hd. 

— Il a Appelé le palefrenier, 
^mJl*».') ^-wJ nddà-'s-sdys. 



— Je n'ai point d'Appétit, ^— ^ 

çL ^J-^-J -^ nefs-y vul teqbel chy, 

<JL^sr:^' êsbaliat, jj''-*^^ Ljl énd 



— Je vais l'appeler près de toi, | chaha'dn. 



APP 



il a Applaudi, ^^-^ 



3; zaqqaf, ^A.-= medèh , ^i:^) 



44 AlP 

saffaq, , lia Apporte, J-^ hamel, v «La. 

djâb, gdb, ^h^ defaa, 



neched. 

Applaudissement, ^J':^^-^ tahs- 
syn, (3r.^-^ tesfijq^ 

Application, ^i^ deqqéh, i-iùL 
iaheqah. 

Il a Appliqué, (3:^ tahaq. 

Il s'est Appliqué, ^JI^^^ûj nessat, 
0^~.J nesset, -V-^ï-s ieqeyed, Uu» 
saghd, ^w^^i êdjlehed, êglehed, ^jO 
^J, ddouam fij. 

— Il s'est Appliqué à l'étude, 
*J.jc;) ! ^ i~.ij ^j ! Ji ddouam nafs- 
ho fy-'t-taalym. 

— Appliquez-vous, ^x)Lj *3 bj 
êyâ-koum bdl-koum. 

Il s'est Appliqué (adressé), ^^Ij 
ouâfeq. 

— Ces mots s'Appliquent à vous, 



bJ.X)i Ij-is ,XJ t3 J^' ioudfek le- 



koum hadd-'l-kelâm. 
Appoint, jj**^ kessottr. 

APPOINTEMENT, ^■^'^^ djdm- 
kyéh, gdmkyéh, à?jl£ a Ion f ah. 

— par an, w^yuw i^XiLav djdm- 
kyéh senaouyéh ; — par mois, 
iytl^ mochaherah; — par jour, 
Wa.» mounah. 



j.^l=w ajeleh, 

— Apporte (imp.), v"::^ 9y^> 
djyb, guyb. 

— Apporte-moi le savon, *3ii 
^1 à_JOu.^l êdfa'-'s-sdbounéh 
élay-y, (j_?fL^M J, w-^=^ ^7/?/ i-y- 
's-suboun. 

— Apporte avec toi un livre, 
V >L^S ^^^ C-^L» hât ma'-ak kitdb. 

Il a Apposé le scellé (un cachet), 
s-'L) «.li a'ilam bi-'l-khatem, 



f 



s-^« oneddaa-'l-khatem . 



Apposition, à«^j ouedeh. 

11 a AppostÉ, ^ à?j ouaqqaf. 

Appréciation, ii-a-:~=> qeyméh, 
jL^c! î'iibdr, (^^J Ihemn, ihoumn. 

Il a Apprécié, ^fr' ê'ieber, ^^àJ 
themnien, (^•<>-' ' êllimen. 

Il a Appréhendé, ^1-à. /.-/irt/", 
ç- ji fezaa, ^ ^â-j ouakhaf. 

— J'ai Appréhendé, ^l^^i^kliaft. 

— Il a Appréhendé au corps, 
>^*w» messek, ^j^'-^ qabadd. 

Appréhension, s^^ khouf, 
khaouf, khavf. 

Apprenti, ^jL-vs sanè', a*)*^ 
molaalym, ^^.tu^ mobledy, ->•--*« 
telmyd, pi. ^V^Xi' teldmyd; .XdXù» 



APP 

mokîammed; j-;~^\ (hljyr, pi. u^' 
âdjcra . 

Apprentissage, ^^.jc^I *^1»j 
tea'lijm ês-sena'ah. 

Apprêt, oijljo' ledâreh. tedâ- 
rouk. i>*.*.ï hemkèh, J^-Vis lienkcnéli, 
iXis- hafîéh. 

— Pourquoi sont ces Apprêts? 
Jiis-'' 0-3> ^t>i îe-ych hadéh êl- 
haflcli ? 

11 a Apprêté, -àj^SJ teddrek, 
OJ ,'.>' t'dddrak, La hayyd.y^ dab- 
ber, j-~^=^ hadder, J-^-^ hassdl, 
iaiii» qalfall (d'où calfater en fran- 
çais). 

— Ha Apprêté ses bardes pour 
partir, — «tJ u ^s-;*. Law iiiJi qal- 
fait haouûydj-ho tu yrouh. 

Il s'est Apprêté, ^^ -'-^ chedd 
a'ià. v_5.-J hedey, bedd,^^s}ji.'j teqal- 
fatt. 

11 a Appris (il s'est instruit), J~xj 
ta'allcm . ta'aUoum. 

— 11 a Appris (il a instruit), Jb 
a II' m, a'ilam. 

~- 11 a Appris par ouï-dire, iilj 
baXaqh-ho. 

— Il a Appris par cœur, iii;>. 
hofezz, hafedd. 



5 APP 

Apprivoisé, , ^-j^x'^w» vwstnnis, 
^'"'^-i beytouly. 

Il a Apprivoisé, ^^j' âncss, 

, ^' alla/', , J\j oudlcf, ^>^lz^\ 

csldnes. 

11 s'est Apprivoisé, , ^3'J tâl- 

ïcf. 

Approbation, ^r**^'' lol'ssyti. 
L,^. riddâ , vJU-.v--.ij telhhyt. tes- 
byl. 

Approchant (adj.), >^^-j c? qa- 
ryb. 



w 



— (adv.), ^-^^j^ qarybdn, l:^àr' 
tehhmyndn, as-' nahou. 

Approche (s. f.), ^^J qorb. 
P'oy. Accès.) 

Il a Approché, ^i^-i qareb, 
•^—'y qorrcb, ^--? q ad de m. 

Il s'est Approché, ^y^ qâreb, 

^^j;.5i êqtereb, v .oLçv djdneb, 

gdneb, ^^J-z >-.\£J tcqnddam a'ià. 

— L'hiver s'Approche (est pro- 
che), 1-XiJI ^^^\ ^-jyi qdreb ze- 
mdn êch-chitâ. 

Il a Approfondi (rendu profund), 
iJio.c. aammaq , ecmwan. ^ àj^ 

— (au figuré), ^oLi ghdss , 
^-is^i g}idtlaff, v^r* tclahhar. 

— Le juge a .Approfondi ortie 



APP 46 

affaire, v .^JLc ^ --^liLM j-kj 

j'ûC nazar êl-qcîddy fy aouâqib êl- 
âmr. 

Appropriation, ^^^^î leslylt, 
^.^sis"' [al;hsyss. 

Il s'est Approprié une chose, 
hLJJ (essellell, 'J.l^' lemellek. 

11 a Approuvé, J.-0 qabel, 
v.,_^^_»Xwl êslouesseb, ^*«s-*-^' ês- 
tahssen, ^■^o. raddey, reddy, vJl^J' 
ihebbel. 

— lis ont Approuvé, ^j^^j red- 
doû. 

Approvisionnement, i-n^ mo- 
himéh, pi. >oU^'' moliimât; îS--^'^ 
dakhyréh . 

Approximation, ^j^^^ tehh- 
myn, lakhmyn. 

Appui, a;^ send, ^^^} tesnyd, 
ia^lc acîinoud. pi. J..(Si o'mid. 

A PPUYÉ, J--v-~. senyd, J.l»«/» mioms- 
naJ, JSj'-.^.-' incsnoud, jij^ merkez, 
-»:sr"''' mondjè'y. 

lia Appuyé, -J--»- senned, sanned, 
'S. rakaz, jS-S' ankaz. 

11 s'est Appuyé, -^-v seneJ, -\.u-! 



APR 



êsncd, •^-~:.^\ êslened, j^.' iaahkaz, 
U:s-'' êndja'â, ^^J^ MfT/. 
— 11 s'est Appuyé sur le coussin, 



d^^^ J..C ...O! .^//rey a'/a-'/- 



mokhaddéh 



— 11 s'eït Appuyé sur un bâton, 
ix.M U —L;:^! êslerâh alà-'l- 



C 



u^v^ 



ha- 



cassa. 

Apre, ^là. khdm, 
rouch. 

Il est Apre, it'y^ hourotich, 
hermich. 

Après, -^».' baad, ba'd, J.*j ^U 

alàbaad, v y'i^ouqeb, ',_^.>' nwurâ, 

maurâ, viouerâ. 

— Après moi, ^^■^'^^ baad-y, 
^ Kj.^ mouerd l-y. 

— Après toi, ^-»J bad-nli , 
ba'd-ek, olj i , a^ mouerd l-ak, 

— D'Après, J*-) ^jj> min bnad. 

— Après cela, -X-xj_j on ba'd, 

icl^ sa ah, *3 Uioum, isoum, sou in, 

> \ 

Cl*J haad-ho, -\*j ^^ Tnin iaat/. 

— Après cela il est venu, acI-. 
a.» pLov sâ'(//i (i;da /îou. 

— Après tout cela, ^K ii.» J.xj 
6aad /iac/a koll-ho. 

— L'un Après l'autre, l.j J.=».L 
j.csl!j ouâhed ouerâ ouâhed. 

— Une chose Après l'autre, ^ 
-i. ijj c/(i/ owera chy. 

— Trois mois Après la fèîe, A*j 



AQU 47 

j^-^\ w-^» ^^--'J^ baad êl-îîd (hela- 
thél acithar. 

— Après cela ne le fais plus, -V»J 
!J.» J-^vxJ j ^^ ba'd min-ho là 
laamel lindd. 

Après que, L» «J-xj ba'd ma, 

.^1 AxJ ba'd êtm , L/» v .Sz oitqeb 

ma. 

— Ne dis pas non Après quo tu 
as dit oui, CUlii L^ j,xj ^ iLJ" "^ 



*xj /(/ /(-'/(>/ /^? fcaV ma qoll na'am. 
— Après que tu as frappé, •^w 
!j-~si oJjI ba'd ênn-ak darabl. 



ARA 

— Machine Aquatique, i..J^^ 
sâqyêh , ïi^cI-J nd'ourah (en espa- 
gnol 71 orm). 

Aqueduc, ^j^r^ m igrah , ijS^ 
migrah , migréli , cll— seik, i-i-— « 
sâqyeh; i-^a «jano, 2S^ qnn'.th , pi. 
«j1jL;-5 qanayât, A-jLj qendnali , 
^^i2>. hafijréh , Ul 13 ^_.^t_o Ae- 
7J«(/es dê-'l-mâ. 

Aqueux, (/'^oy. Aquatique.) 

Aquilon (vont du iKud-ouesi), 
,3ji:, charqy modjerredj. 



t^^ 



(vent du nord), J,-*-' '»J 
Après Dkmain, ï'f-NJ ^-xi ba'd : haouâ chcmâbj, ^.U_ ?amn(nni. 



bokràh, i.^-i -Vxj ta'd ghadouab , 
i\jz Ajo 6a'd ghadâh, Lv.s JjiJ 
ba'd ghadà.' y'^} -Vju ba'd hokrâ. 
Ai'itî;s Pî.NKK, 'Ai3! j.«j 6a.'(/ 

Après Souper, ^^-«Jl ^w 6a'd 

APElIvrÉ, A.ijv=>. hnuroiicliaJi, lia- 
roucliéh. 

Apte, J-j-5 Ç(f6î7. 
Aquatique, ^3^-^ mdouy. 

— Oiseau Aquatique, ^c^J »J? 
/ei/r nahary. 

— Lieu Aquatique, A^-^ a^»>» 
moudda' moudjel, ^^j oiidjelcli. 



Arabe, aarah, a'reh, pi. .,^j^ 
a'rhdn; ,^ yc^ a'raby, aarahy. 

— Arabe du désert (Bédouin), 
^^Jo bedaouy, bedovy. 

— L'Arabe lui a dit, J jJ 
^^J.Jl qâl le-ho-'l-bedaouy. 

— L'Arabe (la langiir» orabe), 
^,.j^M cl-a'raby, ^:'j-*-^' ^i-^!-^' 
el-lessdn êl-a'raby. 

— Il ne sait pas l'Arabi^ -^ 



^■J 



..',x.M .,LJJLj 



; yxi mu 



yaraf chy he-'l-lesK/rn êl-a'raby. 

A RADIE, V ^> *-M jIj Icled âl- 

J'rah, ^yx)\ .^b5j IcbUUl-yï'rnh, 
.,',»:>. ^^S bel'îd IfaounUi, 



ARB 4 

— L'Arabie Heureuse, (^*-- ' él- 
Yemen; — natif de l'Arabie Heu- 
reuse, ^"à-l yemeny. 

— L'Arabie Pétréc, j'-^^ êl- 
Hedjàz, êl-Hegâz; — natif de 
l'Arabie Pétrée, ^3jL.S- hedjdzy, 
hegâzy. 

— L'Arabie Déserte, ^J^'^7^^ êl- 
Bedaouyéh. 

— L'Arabie Intérieure, -Vs--^- ' 
ên-Nedjd, ên-Negd. 

— L'Arabie Supérieure, i.-./»-iJi 
êch-Chdmyéh. 

Arabique, ^-^j^ a'raby. 
Araignée, Ay» re(ylah, ^j^j 
relyld, i>Mvi ghezdléh. 

— Toile d'Araignée, ■.Zjj.S^ 
ankeboul, à.Ljyi Jj..s ghezl êr- 
relylah, J'^l '-^.r? ^^V^ êl-ghe- 
xâléh. 

Aratoire, ^5=^^^ fellâhy. 

Arbalète, ^xxisr^ mendjanyq, 
menganyq , (r'j^ qouss. 

Il a été Arbitre, , ^--^^ en- 

saf. 

11 a Arboré, ^^ tallaa, (^Ic 
a'ilag , aallaq , ^^^^> ncsseh. 

— 11 a Arboré le pavillon, ^U 
"2-.X-JI d'iiaq ês-sendjaq , ^y-o 



ARC 

ij.iX'xj\ lallaa-'l-bandyrah, v ^^^cj 

^ L^J ' nesseb êl-heyrâq . 

Arbouse (fruit de l'aibousier), 
i^ijj boukhannoù, U.a^'w«, sâs- 
noù. 

Arbousier, U-;.à.«Jl 'i ï^sr-- 
chadjrah dê-'l-bonkliannoû. 

Arbre, ^^sr^ chadjrah, cha- 



djarah , chagarah , pi. 



^^ 



cha- 



uchdjâr, dch- 



"j-^- sadjerah , pi. 



djar, chagar, ,i 
gâr : i ,~ 
âsdjâr. 

— Tronc d'arbre, .-\=v djedr, 
gedr, guedr. 

a, 

Arbrisseau, Arbuste, i^j-:^?^ 
chadjeyrah , chagyrah , x.,<sj nes- 

béh, p). vJIjI — ^>flJ neshâl, •. .^..^^ 

nesb. 

Arc, i^j^ qaous , qous , pi. 
if^j^^ âqoiidss. 

Arc-boUTANT, iy^c- a'amoud, 
pi, Jac n'mid, Ai«- send, U-&Li 
qa'idéh. {Voy. Appui.) 



Arc-en-ciel, ^c»**"Ji 



i^^r 



êl-qous ês-semaovy, ^-X? ^wj.9 qous 
qqdéh . 

Arcade, Arceau, ij^'xi qanta- 
S kous, iy-tS kamerah 



tarah , 



LT 



,, .j< 



(en grec kamara). 



ARC 



49 



ARG 



ARCHANGE, »^_^^^ o^^J ''''^iJ^ AwçON de se\le, >s^ij3 qarbr.uf^s, 
êl-meîdi/kah , pi. i_.V'J^I l — .^^j. pi. ,û^IJ> qerubi/ss. 
/<iuoussâ-'l-))iehiyh(ih. Aucos (ville d'Kspagne), ^>'j' 

Arche de ponl, ij.i^^i qantarah, Énîli, j/*^»' f^^-s>.liousii^Irkoch. 
pi. Jr-J qurtôtter, ij.hj3 qenât- 
ïevi'h : ^r-'j^ qoiis. 

Archer, ir^j^ qaouàs, pi. i^\J 
qaouossah , -V,^3 qussed , ^-^ 

Archet, *-jo>-; zakkmèh. 



Ardent, \^ij^ Jxiryq, -■»'-=»- 
hâmy. 

— (passionné), ^^^a niedoud. 

— Amour Ardoiit, CJo-U;. il^c-* 
mohahlêh chedydéh. 

Ardeur, ^jU^ hardrèh, i^L*..». 



Archevêché, A^iJa^ïniZ/mni/e/i. hassasséh. i~^L.2v hdssyéh. 



Archevêque, ..^'t-^ miiirdn, 



dT 



^ yhfi meltdniah. 



Archidiacre, ^jib-x^iji drchy- 
dydq, 4-w»L*iJi ^vm^-'i reyys êch- 
chenidmsah. 

Archidona (ville d'Espagne), 
.v.jj j.i:» . 1 Archidounah , a.Jj Jov . i 
Ardjidounnh. 

Architecte, ,3'— -f benndy . 
, -iA;-i^ mohendess, ijLJl b <U>e 
vuiiilJem dê-'l-benàyah, ,lo.»^ ?)u'- chauk, 



— 11 a eu de l'Ardeur, ^j-s^ 
ghaouà, ghaouey. 

— L'Ardeur du feu, .LM i'xL 
cheddét ênndr. 

Ardillon de boucle, J-^;5c»i!//, 
j>Kj bezâm. 

AiiDOiSE, J^/r- qormyl. 
Arène ^sable), J.'». raml. 

— (lieudejûûle),^!-\.^ meyddn. 
Arête de poisson j ^-i^ji. chouk, 



■nôr, yt>xA mo'ammer, axjuJ' 
cliei/hh cs-sena'ah. 



-^t: 

L, 



■^ choukalt , cliuuliéh , 
iX..o>. Iteskah , pi. ^jl^cv Itcssel,'. 
Argent (méial), x^ fadduh, 



Architecture, L^i *.W e'/7)i ^/- feuddah^ foddah, ijÀJ noonili. JC.^ 
fte«a, -^M 1^ «le. e'^n dê-'l-benâ. sebykoh, pi. obL.^ sebdyk. 
à^^.Xi> hendesséh. — Limaille d'Argent, i->:s]J ryc-j"- 

Archimste, j^'j^^ deflerdâr. | râddah , qourrdddah, j-^Ls ç..r</(/- 
^çs-^oj^. ruuzndindjy. \ dah. 



AHG 



50 



ARM 



— Yif-Argont, ^j-^ \ zeyhaq. 



Il a Argumenté, j^»»j bo.rhan, 



Argent (monnaie), 4^ fad- ! rJ^qâss, ^>^5 qayyas. 



dah, ^yà felouss, *s>\ ^^ derâhem. 

— Bon Argent, ç-L-^s *»'.^ de- 
râhem sdgh, ^j^^^ (**'j"^ derâhem 
khalass. 

— Mauvais Argent (Argent faux), 
Jj; ,** j'^ derâhem zaghal. 

— Argent comptant, J.aJb *a.i 
derhem hê-n-neqd, j-^^b a»Î.-5 
derâhem bi-'l-hadder, ^Jub , ^^Ji 
feloxiss be-'l-qobd. 

— L'Argent fait tout dans ce 
njonde, ^ ^-^ J^ ^^'i^ i.^i)\ 
La_) jJ ! êl-faddah ieqdà holl chy 
fy-'d-dounyâ. 

— Je n'ai pas d'Argent, L/» 
, ^.li ^ij JJ.^ «m a nd-y-ch felouss. 

— L'Argent est rare aujourd'hui 
dans ce pays, àjjs-**^ j._«Jî *aî.JJ! 
iLis ^jiJi ^ êd-derâhem êl-yaum 
machhoutaJi fy-'l-belâd qalyléh. 

Argile, (^-i» tyn, js^ fekhr, 
.Ls-* filîhâr. 

Argument, ^j^^j\ borhân, pL 
^^jLsy horhâyn: j~^}^ delyl, pL 
J.j'^^ delâyl; ^t-'bJ çyass. 

— Argument tranchant, (jl-*P 
aLLi borhân qdlté'. I 



Argutie, *^^ nokf/ih. 
Aride, ^ »^b nâ.chef, 



} f^' 



yâbess , ^^iLL choi/li. 

C 
Aridité, i-^j^^ yeboussaJi, i.3jLj 



JJ"t^ 



ncchotifah. 

Aristocratie, ,L_ijl 
djemhour êl-koubâr. 

Aristote (n. pr.), ^iJ=LL^.^ 
AreslâUehjs. 

Arithméticien, wjLlaw has- 
sâb, pi . ( . r-J L^=>. hassdhyn ; v ^awL^ 



C'' 



sâheb êl-hissâb, 



mohtesseb, pi. ^^-..s^-^s-'» mohtes- 
sebyn; ^.^^l=>- hâsseb, pi. ^^^Iss. 
hâssebyn ; <r^'^\ raqamdjy. 

Arithmétique, jjy^M êl-ghou- 

bar, V )L*».s-" Az e'im êl-hissâb, 

^sUi *ls e'im êr-râqam , ijL*^s^' 
êl-hissâbéh, s_^'i~».^ïs.a êl-îhlissâby 
3J,*3) *ls e'?m êl-a'ded. 

— Table d'Arithmétique , _^J 
v»^L*^s-'' louh êl-hissâb. 

Arlequin, ipj^^j^ Qarâqouch, 



Armateur, s 

sâheb êl-merkeb , 
moula dê-'l-merkeb 



•'J^ 



W 



\\ 13 ^.. 



Arme, J^ selâh, pi. ^ <— ' 



ARM 51 

êsldh. à:s-Lwl êslaliab: JIJ veb- 
bel. 

— Nous ne portons pas d'Armes, 
Ij^jI jl} ^-l*la. f.y^' ^' md nahn 
hâmelyn nebbel dbaddn. 

— Les Armes sont journalières, 

ser, i/oum ênlesser, ^a.) v JS} ,^3 

V ^Ixjj yonm yfjhleb, youm yen- 

ijhahb. 

Il a Aii.MK, ,J-v sallah. 

Il s'est Ar.mÉ, ^■^' (essellah. 

Armée, -^-^a^ djend, gend, tT*^ 



djych, pi. 



U' 



djyouch, djoyouch; 



^.-Wi a'sher, pl.j_>L*^ a'sdker; 
iJ^sr'' mehaUcih, pi. vJL>ji.sr^ mehal- 
lâl. 

— Armée navale, ►-sr-^' .X.^ 
a'sher êl-bahar, 8.iL»,' drmddah. 

— Il est allé à l'Armée, —î, 



r 



\^%^.. rdh li-'l-ma'sker. 



— 11 a levé une Armée, ^«*>^ 
1'-- - . 

' »\.-^ djama a'sherdn. ip;^?' <^y^2/" 

yach. 

— Le général a fait marcher si.n 
Arméeconlrerennemi, JL^-'j^a. 
• J.jJi .4—^ ïj._x!».-jtj djemmez êl- 
djenerdl he-asher-ho nia 'l-adou. 

Arménie, fj^J^êl-Jnnen, ^^j 



ARP 

f^^jsfbeldd êl-Armen, ^f\^ lî^^ 
ouldyél êl-u-ïrmen, i^JL^.l Army- 
nyoh. 

— Bol d'Arménie, cVj' ç-j-^ 
lyn drmyny. 

Arménien, ^.x.^.\ drmeny, 
^A^jl drmyny. 

Armistice, aXUu- meidrekah, 
jj Jaw hadenéh. 

Armoire, cjij^ khazyn, ^js. 
khaznah, àJiyi khezdnéh, khazdnèli . 
pi. ,;|y=i. kJiezdyn; s_/jj^ dou- 
Idb, ^Iz^ySi. khorisldn. 

ARM0IRlES,i^^-rt'/a»ie7/,,.,Liuo 

Armurier, c?''^— seldlidjy. 
Ai\oy\ xi ES, jjssr^. boiikhovr, Jaz 
a'Ilr, ,-*fJ behdr, vw^j--» ley^ntb. 

— Marchand d'Aromates, .iJac 
rt'//flr. (Z^'o)/. Apothicaire.) 

Arom.\tiql'E, ^j-i=L& o'ttry. 

— Odeur Aroniaiique, i--J= is-;! , 
rj/Zie'/j laybéh. 

Arpent, r,^'-^-^ fedddn. 



Arpentage, 



^^wJ qy(i>',jJ 



.j Xi..: 



leqdyr. 

11 a Arpenté, ^r^ q'iyyas, ^-^i 
qaddar. 



AKK 

Arpenteur, /r-l— P qayyas, 
^f^jj.^^ h-iehendess. 

Arquebuse, iW-^/» mekehelah, 
mokéhlah, '^A^.sJJ toufmk. 

Arquebusier, ^.s-Cijj' lou- 
fenkdjy. 

Il a Arraché, j~^;u-! êstessal, 
si-ls qalaa; -a*^ niaat, ^_^^ netef, 
jj\ zaonal, zoual, Jh zâl, J^à. 
refad, rafed, »-^-^ neheb, nahab, 
_.»£s.' êkhradj , y^ neiher, ^_^-^^ 
khâllaf. 

Arrachement, JLûX~, ! 'Mssa/, 

, ^ nitf, _. \j^ \ îkhrâdj, jjj zoul, 

^9j refd, refed. 

Arraghyd (n. pr.), -Vv^' ^^~ 
Rachyd. 

Arragon (province d'Espagne) , 
^_jij! Arghoun. 

Il a Arraisonné (t. de marine), 
y^J nâdem, C-'h^-L^'î vw^JlL /o- 
/a5 êl-bâsbort. 



■"r. 



11 a Arrangé , ^-^-^j re/e&, ra- 
/a5, ^__^'^ s«^, i^^^j reslaq, J.jU 
tri,elal, j^ chaouar, w^->aj nassab, 
J.J nedem. 

— J'ai Arrangé, C^-» melleyt. 

— li a Arrangé une affaire , 
A-^*^^! esta lied. 



c 



52 ARR 

Arrangement, <^-^y teriyn. 

^ ^'^ saff, pi. ^ j»i^c soufouf. il.-» 

; melléh, milléh. 

— Arrangement d'uKC affaire, 
CXttL*/» mo'âhedah, ^i_S'i tâouyl. 

— Ils ont pris un Arrangement 
entre eux, a-<^-' I^ju tâoueloù 
bayn-houm. [P'oy. Ils se sont Ac- 
cordés.) 

Arrérages, ^'-j bdqy. 
Arrestation, ^L^! îhtibchs. 
Arrêt (sentence), *>v=< houkm, 
hekoum, ç- j^ »xa. houkm cher a . 

— (ordonnance), j.^! âmr, ^^ 
fard, Li:3 qaddâ, pi. i.^3\ âqdyah, 
âqdyéh. 

— Il a rendu un Arrêt , ^~.<^ 
qaddâ. 

— Temps d'Arrêt, a^'JI îqdméh. 
Arrêté (emprisonné), ^^^.^ 

mahbouss. 

Un Arrêté, {roy. Arrêt, or- 
donnance). 

11 a Arrêté (ordonné), .^! diiiar, 
amer, l^ qaddâ, ^^ss qadda, 
qaddey, ^J^j^ feradd. 

11 a Arrêté (fait rester;, ,^_j^j 
ouaqqaf. 

11 s'est Arrêté, , ^ij uuoqaf, 



ARR 

>l3i êqdm, j^,X~ swAen, y^ sabar, 
v^ fi barak. 



— Arrè(e-loi 1 



aL-! êstelu 



^'^\ ôshour, J, ,^y Çf/"^!/- 

— Il s'esl Arrêté en chemin, 
vijj.i=-b ^^»3« ounqaf bi-'l-taryk, 
aCJLj ^'Jl «7«m be-'s-seliJieh. 

— Celle drogue Arrêle l'hémor- 



ragie, v-v! «.iii! IîAJ 



.3j> hadd- 
'd-daoud yeqlaa- d- damm , 'À-ft 



93 ARR 

: oucm ?njnn nk, ^-^ <J^ /r/irrJJ/ 
minn-ah, oJ-iLà. ^c a'/ii khn'f-ak, 
^ y^ ^c a'/a doJir-cik. 
Afirikhe-Faix, "^j»=^ houlà. 

ARRlÈRE-G.MtDF,, >C^x.' ' b acs:-- 

sfl/jrt/i dê-'l-aad'er, i.J^ ySJ^ Assi\ 
(H-in eh a I Jéh êl- âkh rdn yéh , ' ^ f^y 
jil*-x3| moukhar dê-'l-a'sker. 

Arrière-Saison, ^^j^^ lecjyss. 

— Fruit d'Arrière-Saison, i-jli 



w^-v- 



'' J— ^-J hadd ybatlel êr- i*~^ï) fakyéh Jéqysséli . pi. <^'_j-' 

j^^Jj feoudky leqysséh. 

Arrimage, , ^j=^' Utif. 

Il a Arrimé, ^^__^^^ êslaff. 

II est Arrivé, J^— i:-::^ hasseî, 
^\.y^ » ouassel. ovassal. oni--sseL '-a». 
f/m. J, o ouered. 

— Il faut que j'Arrive à la ville 
avant la nuit, i^.->-il j-^^ y^->-' 
j~-jj\ J-^" bedd-y nehitf>scl êl-mcdy- 
néh qabl êl-leyl. 

— Il est Arrivé à temps, ^ -a^ 



rnnf. 

— La fièvre s'est Arrêtée, 
ijjdr-^' ^j;^xJa£)! ênqelaat ês-se- 
khounéh. 

Arrête-Boeuf (plante), ^JiJ_^■:•~ 
ehebouyq . 

Arrhes, \j-iK-i a'rdboun, 
, .< »^ , raaboun : iX^ self. 

Il a Arrhé, f^j^ a'rben. 

L'Arrière d'un vaisseau, 



€.. 



qadj, y-^} baubah, ^^^^fW b ^ 

qatch dê-'l-merkeb, ^^^j\\ 13 j^o^ A:i_. djâ fy ouaqt-ho 

vioukhar dc-'l-merkeb . 

En Arrière, 1,« ouerd , Uj 
eudrà , ',_« ^j.y min ouerd, Ji 
.^^Ul n'ià khaJf. 



— 11 est Arrivé (échu), w^'I^nc' 
dssdb , J-^-2» bassel , i^*=^ djerii , 



c?»- ntiredd. 
— Cela est Arrivé, a.3_. ' J-a hadà 



>t3« oueqaa, ouaqc 



— Eu Arrière de loi, ^'jj ouaqa', ^fj^ \Xi' hadd ticredd. 
erak. ^..iLi. khalfak, ^-^ ' 



'J3 . 



Vous n'avez pas su ce qui e^i 



ARR 54 

Arrivé, ^-Sj ji^^l l>~^ '-^ *'^^ 
a m flou êy-ch ouaqaa. 

— Il peut Arriver que, ^.r-^ 
.a\ ?^y^ yemken êl-ouqou ênn. 
Que lui est-il Arrivé? ^y^\ 



ART 

Arrondi, j_jJ-£ modaouer, Jsjcs^ 
mokharrall. 

Il a Arrondi, «j^ daouar, isj^ 
kharratt. 

Arrondissement (action d'ar 



àJ ^j^ êy-ch djerà le-lw? ^A^^ ' rondir), jJj J-J* tedouyr. 



u ,L^ êy-ch sâr le-ho? 

— C'est ce qui Arrive d'ordinaire, 
v-«^- i-i (_5jL=s:-'' I j.4 hadâ êl-djàry 
(jhâleh. 

— Cela n'est jamais Arrivé, 1=5 
'j,a> ^y=^ L-* i-^-Ji 9«<< âbâdân ma 
djerà liadâ. 

— Arrive ce qui pourra ! ,_» ^ 
j^y^j i-^ A'^//" ma 2/ssï/r / 

Arrivée, J_j-^^ oussoul, ij,^ 
vuroud, ~s^ medjy, megy. 

— A son Arrivée, iJj^j «xxs 
a'nd oitssoul-ho. 

Arrogance, jjij-^ ghourour, 



— (district) , i-J^^ ouJâyéh. 
Arrosé, JL^ynousqy, ,t>j^yA 

merchouch. 

— Terre Arrosée, .^^ mousny, 
mesney, misny. 

Il a Arrosé, J-^ saqqd, JL»! 
ésqà, ^ï— j" tesaqqey, fp>.!. râch, 
ip>j rachch. 

Arrosement, l-i~.î îsqâ, i.JL«j' 
lesqyélt. 

Arrosoir, <^U^ moraychéh. 

Arsenal, ^jL.)| .!^ ddr ês- 
seîdh, ^^~< .1^ ddr selâh, 'ii^yL 
^XJ! khezanél ês-selàh, jjL^J* 



?,_.fi>o maghrourah, -JjSkibryd. tersdnah, àj^ji lérsenah 



Arrogant, jj_^-*-« maghrour, 
j^-'^ molkabber, ^-^xçw dja'yss, 
ga'yss. 

W s'est Arrogé, i-»ij Lc^ c^o'rf 

»ÎC/s-/(0. 

— Il s'est Arrogé l'empire, U^ 
iJ.LLJ) ^ 4*^ c/a'â nefs-lio fy-'s- 
souUanéh. 



— Arsenal nautique, ^ys:*^ nien- 
djerah. 

Arsenic, ^jL^n^w cheleymân, 
^j.j zernykh. 

Art, àXA^^ senaah, is,LX^^ $e- 
nâ'ah, sanâ'ah, pi. «jl-^'>^ sendya. 

— Les Arts mécaniques, ;îjL-^ 
ijsJs'j sendya oudllyéh. 



MVÎ 
— Les Arts libéraux, ^-^ H.-^'^ 
scndya' a'iyéh, ^^y^ H.'^'^ ^** 
nayah cheryfyéh. 

Artère, ^j- eurq. eerq, aarq, 
.L»^ cher y du. pi. ,_)'^i- che- 
râyn. 



55 AS 

> inekr, ^nchar, jSj> mehliar, (A-i 
ghecli,*i gharr, A;-]a^:.. cheiiUaneh , 
-^>Jj' lelbyss. 

AuTiriciEL, ^^wscp moHSsaJuie" , 
ç-j,_Us^ inasnou , ^J— *^ a'mely , 
jj^>*^ ma'moul, j^t, chaghglial, 



Artichaut, -^^i^'y harchoaf ^Xc'tt'âryély,^'>~''^%^*~'ma'- 
(en italien carcioffo) , ,^_4j>-^t-=^ monr be-sena ah . 
Lharchouf, pi. ^_^ ^i^H=>. khorchef; ^ Artillileue , ».-5A^ medfaa , 



>^^Ss- a'koub. 

Article de traité, Js»^ c/iarf, 
c/(Cj7, pi. -ej}»^ cherouU, chouroutl; ailj^l ,^ls ^^»ï^ ouâqef alû-l~ 



madfa, pi. ;a3iA.= meddfe. 

— Commandant de l'Artillerie. 



J-^» /asi, pi. Jj'^s foussnul. 



meddfe. 



— de livre, *^ ces»), pi. >L«i! Mât d'AmiMON (mût de l'ar 



êqsdm : ,J-><=3 fasl 



rière), v..^wi)! ^^,L^I ês-sdry êl- 



— de foi, .'w^sii ïJ.i'J qd'ïJél thdlilh, jJ^ôT^jwvJ! ês-sdry êl- 
él-tmân, pi. Aci^ qaouaid; .iLaxct j akiier. 



_)^.m9 seine 



t 



i'iiqdd, pi. 0»!.>..£;i! Vliqddât. , Artisan, >■ 

— de marchandise, .y^^^^djens, sannd' ; ^cs-^lJ-w» sand'adjy. 
gens, pi. ^^.;=i. djenouss; J^li i — Artisans, ii»îs-' jJt] Chel êl- 



horfahy ,^_4»^' s«. 



J 



dsliab 



chikl, pi. J^l dchkdl. 

— Quels Articles tiens-tu? ^3 cl-horref. 
O-j! L.. -^- ^aL, .^ ^ïjl ^y Artiste, ^_^j^ moaref. 
èy-ch min sela'ah tekfidletl ênt. ! Artiste.ment, i-ij^d^.^ bê-'l- 

ArticL'Lation (jointure des os), maareféh, isL^ be-sena ait. 



J-v£i/> mcfsal, mefassal. 



Tu As, 1^0 xc a'nd-ak (en s'a- 



11 a AuTicuLÉ, Jai) /«//"cd, /a- dressant à un homme); oJ_;L_i 
/c-z. tt'nd-ek, S ^'^ a'nde-ky (en s'a- 

Auti1'"ICE (ruse), ^La^. hylch, Si' dressant à une ftnimc). 



■ASC 
— Tii As deux écus, ■ J a_.\..£ 
. . » J 1} . and-ak ryiiléyn , J j.Jm 



L-' 



JLiii^ andak melspâléyn. 



:J6 ASP 

• — L'Ascension de Mabomct , 
^i^xli êl-mi'râdj. 
Ascétique, ^j.*-^ lessa'oij^ 



As-tu? '^ J-:^ ^\ êy a'nd-ah, ' fy. 



c' J -Va:; and-nk êij. 
— As- tu de l'argent? oJa_;._& 
,i',i -i, and-ak chy derâhem. 



-— As-tu des dattes? eJj.:c ^1 



;*-' ei/ 



and-ak Ihamr? ^^ ^ 



sS 



JJX 



jz-b and-ak chy balaa? 

— Tu As été, vjl^xi /townf, kont, 
<Ji^^ vJI^jI é.'if /fo?if (en s'adres- 
sa nt à un homme); ^;;io kounty, 

^^ ^X) 1 ênty konty, Cl^:^ C^^ i 
ênti kounli (en s'adressant à une 
femme). 

— Fille, où As-tu été? O^àj b 
,_jL3 ^_x.i^=3 2/ff 6en<, fconi?/ 

féêyn ? 

11 a pris de rAsGF.iNDAM, M*^" 
tesselletl, (r^j\ raouess, i, l=s. ^^ 
kahbar hal-ho. 

Ascension (action de monter), 
^5»^ sa'oud, soxtoud, 9'y-^ lou- 
lou'. A*./«2^ massaad. 

— L'Ascension (fêle des chré- 
tiens), ^jiX^)\ J».^ e'yd ês-sa'oud, 

$yh 



AsiATlQL'K, ^^j-^ cherqy. 

Asie, '^-— i Assyâ, ^^yLj\ >\L« 
beled êch-cherq. 

— Asie-Mineure, i.Jjlsli] jlnat- 
toulyah. 

Asile, 3.^».=^ hourmah. 

Aspect, J^j nedr, nezr, ^--^••Is-" 
lellly', j^^ monder, motizer. [Foy. 
Apparence.) 

Asperge, j>»a~- sekkoum. sil^- 
koum, ^^J■;■}^ haîyoun. 

Il a Aspergé., ^'j râch , ^^i^, 
racJich. 

ASPERSOIR, i-^j-" moradichéh , 
pi. vJi^Liv^,» morachchâl , ij^j^ ine- 
rach, *ii*J qomqom. [Foy. Arro- 
soir.) 

AspiC (serpent), i-_x.3! a/a'«, 
^L*il âfa'ây, ^^ hayéh, i.*i.' /e- 
fa'ah, (1^^==^ hinch. 

Aspirant, s__^JLL iaie^, 

11 a Aspiré l'air, ^jJsj unef- 
fes, l^-^fJl ji-i^ÀJ" ienechei\ êl- 
.^ sa'oud êl-Mes- \haoud. 

\ — lia Aspiré à une chose, -V^ 



lalab, . U 



ASS 57 ASS 

U qassad ilà chy, ^.^-^X^ Il a été ASSASSINÉ, J^ ço/c/ , 

' cchtâq lia. J^ji ênqelel. 



o- 



AssATT, j».2î^*' houdjouni . he- 



AsPHE (menue monnaie dont la 
piiisire turque contient 120), isr^ i Jjoum , j._*=s-* hedjméli . Iiedjmoh . 
âqlchali. i^^', zedmah . zcdméh. 

ASSA-FÉTIDA {pl.)> S:.^ khayl. — Il a donné l'Assaut, ^^\ ze- 

AssAILLA^T, *-=vL_a- hddjem , dem. [P'oy. Il a Assailli.) 
wvausr^ moJtasser, ^.Sr, zddem. 

11 a yVssAiLLi, ,*-=F* hadjam, 

liedjem, hegnem, \ j,-=». hàreb, >-£ 

(jhnr, Y-^-^ hassar, *=s:^ qaham, 
js>. ^ daluir. 



— L(> huip a Assailli le bœuf, 
' > j -\! ! êd-dyh qa- 
ham, a (à 'l-baqar. 
Assaisonné, J- 



- u 1 



molabbel , 



^j^k.: malbouJdi. 



— Mal Assaisonné, ^j|y*»v» mas- 



loiiq. 



11 a Assaisonné, 



.c. 



tabakh , 
y'S in'lfK l.'aj lonbel, «^3 (ies- 
sem . 

Assaisonnement, ^-^--iaj /oi- 

lyyb, ^^;-s^ tabkli , i-y 
J.J J /û6e/, pi. J-'ijJ leoudbel. 
> Assassin, J-'-^ ça/e/, gd/t7 
pi. J-^ ço</a/. 
Assassinat, J^ gia//. 



Assemblage, ^^-^ medjmaa , 
megmaa (en français megmal, t. do 
chimie), ç-Ux^wi îdjiimâa', Js-A-à-î 

Il a Assemblé. >j.ç^ djamaa, J 
ianiffî. 

11 s'est Assemblé (il a été As- 
semblé), ^^^s!^' êdjtama', êglerna'. 
5i.*=s"> tedjma, tegma', /.A» telem- 
mcm. 

— Le conseil s'est Assemble , 
J Lj j.) i ft-*^^ ' êdjlama' 'd-dyoudn . 

— Ils se sont Assemblé?, \_^*-e^'' 
ledjemma'où, L-*.Uj telemviemoù, 
Lx*;;^ 1 êdjiemaoû. 

Assemblée, J-i-^s:-^ mohafel, 

.x..j_ terbyéh, ! pi. ^3w;x'" mohdfd: i*-?^ djema'h. 

guemaah, A^z'.ç^ djemaaJi , que- 

mû' ah , i>--.«^ djema'yéh , i/^W^' 

mcglis, medjlis. 

— Assemblée de cli(\ks, i^. — ' 



Il a Assassiné, J^ qatal, qalel. , mechaykhoh, «.iv.^~i-^ machojoukhd. 

8 



ASS 



58 



ASS 



Assentiment, L^i riddâ. 

Assesseur (adjoint d'un juge), 

..^Is.) ] ^^:fls-* mohadder êl-qâddy. 

Il a Asservi,^! âssar, ^ fa- 
lah, J.*x:u-i êsla'bed, v Ji ghalab. 

Asservissement, ij^\ âssy- 
réh, ^L.^%:i^\ îslihâd. 

Assez, ,>^> hess, J^^, y^kfy, 



Il a Assiégé , w-^-a-aw hassar, 
j-oLa. hâsser. 

Assiégeant, j^iss:^ mohdsser, 
pi. ^ij^isr" mohâsseryn ; y.^'^L.sr' 
mohasser, pi. ^j-^a-sr^ mohesse- 
ryn. 

— Les Assiégeants ont levé le 



L^. 



.Jl Lr,y 



^ir 



>i=^]] 



yekfey. lJS kafyân, iJlsSjli bi-'l- | êl-mohâsseryn tarakoû 'l-h 



kefiiyéh . 

— C'est Assez, IsS^^ yekfâ, yekfè, 
J.iL| yéqadd, ^-ià-l êkhldss, ^^^^ 
khaldss, *==V berekéh, ^_x^5 
fodd-ny. 

Assidu, /wjL^../» memâress, 
v_-^.^tol^/» moudddeb, i^_^ij^ 77iou- 
dddeb , mouâzzeb , *— »i^ ddym , 
j.j!jwi modâouem, modâoum, /»j-^ 

Il a été Assidu, v^^î ouaddeb, 
ouazzeb, w-^-^j ouaddab, ^O dam, 
^j^.i ddouam, ir'y^^ mares. 

Assiduité, 4^1y> moudddebéh, 
À-Jsîj^ moudddebéh, moudzzebéh, 
A/»jlx» moddouméh , i-^j-J.* moldze- 
méh , i./»;-i;^ menlâzeméh , ^--^a-- 
djelied, djehd. 

Assiégé, ._j-~a.s-* mahssour, 
pi. ^ )^'^:s^ mahssouryn. 



Assiette (plat), /^=^^ sahan, 
pi. jj^s^"^ sohoun; ^3. ^^t^o?) 
iis-^ sohafah, i-;^^ sytyeh. 

— (position), —^J» tor/i, jLa^ 
hâl. 

Assignation, JLss. haoualéh, 
à^*»j nisbéh, ^^^^a.ssr' takhssyss, 

Il a Assigné, J_j=!^ haoual, s«^*J 
ncsset. 

Assimilation, J-.^-*j* temtbyl, 
temsyl, i-^^^ iechbyéh. 

Il a Assimilé, ^-^ chabbah, 
chebbah, j^s^ *^,.^*»aÉ. hesseb be- 
hdl. 

— Tu Assimiles tous les hommes 

à toi, v^iLsrf j^r-'-^' ^v,.^«.3rJ 
/e/)Sf6 koll cn-nds be-hâl-ah. 

Assis, ^v-_^L=>^ djdlis, gâlis, 
«XcU qd'id. 



ASS 59 

11 a Assis (placé), ».^^ ouad- 



ASS 
— Que Dieu t'Assiste I J^l**o 6w! 
<ta\ ^^ ^4Uah yssâ'ad la-k! 

Il s'est Assis, -^*i> qaad, ^j**^ ' — Lps grands doivent Assister 
djeless, djeliss, gueless, djaless. le pauvre, .Jii'l I^Jv^axJ *Jj;)_jJ.3i 

— Je suis Assis, (j**'^9- L»! and \ êd-doulellyéli yaddedoù-'l-faqyr. 

Association, *^j-^ cherkéh. 
Associé, "^--^^j^ cheryk, pi. 



djâliii. 

— J'étais Assis, jr*^'-^' d-o L» 1 
ânâ konl djdlis. 

— As?ieds-toi! -^-*-! ôqo'd. 

— Assieds-toi un instant, (r*^>-î 
^Dj! êdjlis âouekdn. 

AssiSTANCK (présence), v^-is.». 
houddour, ï t^-=w hadderéh . jj^^^^^ 
houddour. 

— L'Assistance (les gens pré- 
sents], j^fj v-^'-sr' >!.^ djema'-'l- 
hâdderyn , f->x»w*J| ês-sâma'yn, 

,Jtj\J\ êl-oudqefyn. 

— (secours), ^!j^1 îindûd, a.'^^ 
aounéli, <)>Jw£i ê'dnéh , \»z a'oun. 
ij»,x^ maounéh. 

Assistant (présent) , j-vcsL-s». 
hddder, pi. ^j^j^~s>. hâdderyn ; 
^y^*'' inoudjoxtd , pi. , . ^ .>j,=>.j,/» 
moudjoudyn. 

Il a Assisté (il a été présent), 
fy:a.s^ haddar, hadder. 

— (il a aidé), ,.>>c a'dn: -Xc'— . 
sa'ad. {f'oy. Vi a Aidé.) 



^\jt\ dchrdk. 



J" 



J>, 



J 



Il a Associé, «-iU-i- cliarrah, 

techdrek. 
Il a été Associé, eJ^ chereh, 



r 



éncherek. 



Il s'est Associé, >^|yi.l êchrek, 
^j:Jj\ êchterek. 

Assommé, ^j radd. 

— L'archera Assommé les paysans 
à coups de bâlon, ^f^j ---U.ij! 
ajL..ûxJLj »^jii5l êl-qaouds radd 
êl-fellâhyn le-'lassdyéh. 

L'Assomption (fête des chré- 
tiens), ^iy> A~£ e'yd Meryam, •X^ 
\.Xj}\ e'yd él-a'drd , )L) \'ù Jus 
«j j,* e'yd de lêld Meryem , J._w> 
CJL»J^ e'yd és-séydéh. 

Bien Assorti, J^^r-^ ^"^^ 

-i. niolUaffy min koll chy. 

Il a AssOKTi, ^jSkaffiî. , >=V^ 

AssdUTIMllNT, ij^,f-^ Icla'ydd. 



ASS 60 

— Assortiment de marchandi- 
ses, i..zl^j\ (j:^-*-^' teha'ydd êl- 
bnddaaJi. 

— Des Assortiments, f^Lj;.».! 
êdjnâs, '_jj1 énmiâ. 

Assoupi, m'-*"*-' naassân, pi. 
^^iV^xi naasdnyn; it»<^'-^ nd'is, 
^:s.^A mosilevym, moslenaym. 

Il s'est Assoupi, ,r*-' *î«<ïss, 
VS kabd, ^-^*:Iwl êslena's, ^Ix-:^^. 
êslendm.. 

Il a Assoupi, À^ lofd, lafey, 
Lfli? tafd. 

Assoupissement, ^»-*-" ne'ess, 
jy noum, naum. 

Il a Assoupli, ^j-^} leyyen. 

11 a Assourdi, \^^ saouar. 

Assouvi, ^jl*^ chaha'ân. 

Il a Assouvi, f>-^-^^ êchbaa. 

— 11 a Assouvi ses ùésirs, f*.^^] 



êchba chehoudl-ho , 



c 



.AJ^^^i;. tabaa chehoul-ho. 

; — Il a été Assouvi, ^*i^ choube, 

chabaa. 

Il a AssuJÉTi (soumis). {Foy. 
Il a Asservi.) 

— (attaché, affermi). [F'oy. ces 
mois.) 
.y,-^ (forcé) , ^j.M êlzem. 



ASS 

— Ils se sont Assujétis k cela, 
'j-^.' .^-'L=>. \j^y\ êlzemoiihalhotim 
be-hadâ. 

— Nous no voulons pas nous 
Assujétir h cela , O-.Xj j.j ^j L.^ 
iJjs ^ L.'v^^i) nid neryd neqyyd 
nefoiis nâ fy hadâ. 

Assurance (certitude), -S'.o^î 
î'iimâd. 

— (hardiesse), ».-*»»a. djessdréh, 
SjS qouovéh. 

Assuré (affermi), w^^-i' thâ- 
bel. 



(certain ) , 



saliyh , 



^^1 dmyn, ^j's..' moqerrer, ij^^^ 
mohaqqeq. 

Il a Assuré (affermi), ^jé 
qaonà, qaouey. (P'oy. Il a Af- 
fermi.) 

— (certiGé), ^h yeqqen. [Foy. 
Il a Affirmé.) 

Il est Assuré (affermi}, C---J' 
ihobet, thebel. 

— ( certain ) , j^-i^ teyeqqen , 
^iùsT-' tehaqqeq. 

— Je suis Assuré qu'il l'a frappé, 
i-ij.^ i' ^3«>•Ac ^-^<9 sahh a'nd-y 
ênn darab-ho. 

Assurément, ^;~*^ doghry, 



AST 



^v.-i:'^^ J be-'s-suliijh , ^,^^-^ be- 
saltyh. 

Assyrie (pays d'Asie), .y i ^^j 
iieiod Alhour, belâd Assoxtr. 

AsSYiUEN, vj<j_;-"' (îllioury, âs- 
soiirtf. 

Asthmatique, (T*-^^ (J^"^ 
doj/9 ên-nefs, ^Lj^-Ls^ hdchydn. 

— II est Asthmatique, ^-ù^^s,. 
hacha, hachey. 

Asthme, i-i^s qadfali, (Ji^ 
^~à.-M deyq ên-nefs, dyq ên-nefs. 

Astre, *ar~' nedjm, netjm, nidjm, 
pi. ^j^ nedjoum, negoum, nou- 
djom , nougoum , /♦-^p-' noudjm , 

nougm; >^^^ koukâb^ pi. v S] S 

keoudkeb; i-t^ nedjméh, nigméh. 

Il a AsTHKiNT, ,jj zaouar, j^=^ 
djebber. 

Astrolabe, w^iî^Js--! dstorldb, 
ouslourldb, ijj-^^ heniyéh. 

Astrologie, a^=s~--" mendjeméh, 

mounedjeméh , /»_j=s-^' *U e7m ên- 

•ti I 
nedjoum, ^^sr — ' Ji e'/m é/-fen- 

djym. 

Astrologue, /♦â-^ mounedjem, 
mounegguemy J^li feleky. 

Astronome, {^oy. Astrolo- 
gue.) 



61 ATT 

Astronomie, vJJiJl Az e'im 
ôl-felek, i^^J-» hendessh, i^ithayéh, 
hcyéhy S-/J> haydh. {P'oy. Astro- 
logie.) 

Astuce, i-lv=>. hèyUk. 

Astucieux, J^ héyl, J-=^! 

dhyl. 

Atelier, »^*ji/« maamerah, ,U 
J.^! (/c?r êl-a'mel. 

— Atelier de laneur, a.' jJ! ,'^ 
(/«r êd-dabgh, ddr êd-dabagh. 

— Atelier monétaire, j-CJ! Ai 
ddr ês-sikkah (d'où vient sequin). 

— Atelier de constructions ma- 
ritimes. [Foy. Arsenal.) 

Atlas (montagne d'Afrique), 
(Jj- S^ djebel Deren, u^ Deren, 
J.^ Djebel. 

Atmosphère, ^.li felek, pi. 
o-jîi! dfldk, êflak, ^oJthaoud. 

Atome, ij^ derréh, i^ diem- 
méh, ij^ ghaberah, [)] . X^ ghobdr . 

AtoUR, a^j; zéynéh, pi. C,--^} 
zeynâl; ^_J^y ieryf, i3^; zukh- 
refah, ^•.y mérouaqéh. 

Une Attache, iaJ, rabl, ajj 
band , , ", zerr. 

— Une Attache de chameaux, 
'^yy kirkeréh , kir kir éh. 



ATT 62 

ATTACHÉ,^y y marboull, •y^'^ 
mo'allaq. 

11 a Attaché , (d& a'ilaq, lu, 
rabati, ^^jj kazaq, f^-^^ djama', 
djema', V^ lasz. 

11 s'est Attaché, {f^oy. 11 a 
Adhéré.) 

— (au figuré) , r^ te'allaq, 
v^jjuj teqarreb, 8 .Js=i. ^_ji. ghaouà 
hhaUr-ho. 

— Altachez-vous à la vertu, 
J-^Al! ^ji^j'^i^ êlqarreboù li-'l-faddl. 

— 11 se l'est Attachée (au figuré), 
L^^Lîs^ o' 1*-'^ damm îlà hâ- 



chyél-hâ. 

— Le général se l'est Attaché et 
l'a comblé d'égards, J'j.j^csr" i.1.^ 
i^yS]j i,.zJ:^^£>. ^1 damm-ho-'l- 
djénerdl îlà hdchyél-ho ou-êkrem-ho. 

Attachement (affection), {roy. 
Amitjé.) 

— (action d'attacher, lien), àï%, 
a'ildqah, iLj , reblah , Jaj. rabl. 

AJTAQ[]A^^,^jUghâz.y, y >.Us. 

hâreb. 

Attaque (s. f.), i-^Xs:'' mohâre- 
béh, àcjL;.^ mounazâ'ah, ^j^ hou- 
djoum,j-.^*^' teskhijr, ilç- hamléh, 
h}^ ghazaouéh. {Foy. Assaut.) 



ATT 

Attaqué, jjVi^ maghzou. 

Il a Attaqué, 'vi ghazâ, jss-^ 
sakhar, ç-jl; ndzaa, ^j^ hâreb, 
«=sr* hadjam , /Al?=>- haouach , jiJ 
naqqaz. 

— Il m'a Attaqué le premier, _^a 

^-^ i L_^y^ '"-'" f^o-qqdz-ny be-l- 
aouel. 

— J'ai Attaqué l'ennemi, <1jjj^ 
_j_\x3l f/hazeouél êl-adou. 

— Nous avons Attaqué vivement, 
Ij-i.. '"'jj^ gl'azaounâ chidddn. 

— Vous Attaquerez aujourd'hui, 
5.>.w..^Jl \j;j.iô teghzoû ên-nahdr- 
déh. 

— Attaque! (impérat.), ^Vi' 
ôghzy, êghzy. 

Il est Attaqué, v3Jj^-j byogh- 
zey. 

— Il a été Attaqué d'une mala- 
die , i..x^j)^^ bol ^.ft hou iblelâ 
bi-'l-oudja'ah. 

— Il est Attaqué de pulmonie, 
àJji ! S.9.J ^ ^sr'-**^ j-3> hou 
byeslahass fy oudja'-'r-ryéh. 

11 a Atteint, *b balagh, ^3 
lahaq, J — ^ tdl, J-^-s*. hassel, 
V ^la. djalab, JL' ndl. 

— Je ne puis pas y Atteindre, 



ATT 



63 



ATT 



.^s-' I w mû âqdar 



>»^ ^^ j 
âUoul lia hadâ. 

— îl a Alteint le but, s_^L^ 
«s.^ sdb niduln. 

— La science ne s'Aileint pas 
avec le désir, ^UJ-' M-.j ^ ^UJI 
êl-elm lii youblegh be-'l-temounny. 

Il a Attelé des bœufs, ^.^ »^1 
ê'jren. 

11 a Attendri, ^, raqq. ^ 
lei/ycn . ù:s-~' saklikliaf. 

Attendrissant, ^^is?-*^ ??io- 
salihkhef. 

Attendrissement, ^j-y^'^ te- 
leyyen, à_,s:*"' lessekhhhyéh , a3. 
reqqéh , riqqah. 

11 a Attendu, ^^-la^.'l ênledar, 
ên(e:(n\ j-ji;.::— ' êstandar, ç}^:i^\ 
êsUinà. ^J^. êslânnà, êstênnà, 
LI:u-l éstannâ , y^'-c sabar. 

— Attends 1 (inipérat.), çJl;u-I 
és/annâ.' ►--vsi ôsbour! 

— Pourquoi ni'as-tu laissé Atten- 
dre? ^^^^1 ,^s^ iTi"^ a'iêy-ch 
khalleyt-ny êstannê? 

— Attends jusqu'à demain, j-j-ol 
2jJi. ^^^ ôsbûur hatlà ghadouéh , 
tjSj ^ 1 ^^_J3 qejj îld bokrah . 

— Attends un peu, i.j^^j^\ 



ôsbuur chouyéli, o-'.rvj, J^L hmonl 
rouh-ak . i—jj^ , a»_x-j ta ou a, i 
clioyéh . 

— J'Attends qu'il vienne, jl 
S.^-tixjl ^ j^Lï ^HÔ ^(2*jJ /)/ inli- 
diir-Iio. 

— Nous vous avons fait Atlondre, 
*j LJac a'oueqnd'koum. 

— 11 m'a fait Attendre à la porte 
pendant trois heures, '.s c-^j 
O^-i — . ^vb iJL3 ouaqqaf-ny a la 
bâb-ho (helalh sâ'dl. 

— 11 s'Attend à cela, c^f^ »* 
i~3 hou nielerdjy fy ht. 

Attentat, j*j'Î âthem, ijî-i-j 
nefiiq, ^js,^ djour, Sj^^sr^ )»on[/V/s- 
seréh , j^^ tedjessour. 

Attente, y^±^\ Intiddr, întizdr. 
j^\ dinil, ^J^"" Idiiiyl. 

— Frustré dans son Attente, 

Jv»i ...^ s ,.j-:i. khdyb )nin dnul- 

ho; ii-'o f-» ^r^_^ mays mm là- 
mil-ho. 

11 a Attenté, »— '-f^ tadjds- 
ser. 

Attentif, -^i^» mouqayyed. 

Attention, j^ bdl, iJ^^aj nes- 
[éh , -J-;;^' leqayyed , ^^-^ ^^'J^i 
^i deqqéh, diqqèh. 



ATT 64 

— Il a fait Aitenlion, w-v^aj 
nés se/ , 1-i.o saghâ , JI-j 3. redd 
bal. 

— Faites Attention I àx,^ \jhc\ 
atioû nesléh! 

— Ce discours mérite Attention, 

JLJ! ^!^^ >b.l ^^:^\ lÀ.» 

hadiî-' l-qoul êstdhel reddn êl-bâl. 

11 a Atténué, ^3^^^ sahaq. 

Attestation, s-il-^ chehddéh, 
i^L^A.!)* techehddéh, ï^L^-à^- meche- 
hàdéh, jj-^-^ î'idn. 

11 a Attesté (rendu témoignage) , 
J.^^i- chahad. 

11 a Attesté (pris à témoin), 



ATT 



j-, 



<C^*v»-« 



êslachehad. 



— J'Atteste Dieu et son prophète, 
àJj^.j, i^\ j>_^,.A.x~-j neslechehed 
Allah ou-ressoul-ho . 

— 11 a Attesté les assistants , 
^Jj>\J\ ^.o s^L^iuJl ^,^11) ialab 
ich-clœhddéh min êl-ouâqefyn. 

Attiédi ,yls fâtir. 
11 a Attiédi ,3 fattar. 
11 s'est Attiédi, ^-5 faiar, fê- 
ler. 

— (au figuré), Lsr^A êrtekhd, 
j,iDo lekâssel. 

Attirail, <jLj^ulàl, ^j\X} le- 



dârouk, ij-ij leqel, ^\^=a. haoudydj, 
\Jiji-i^>' mohimdl. 

Il a Attiré, •>.^^djeleb, > '--^^ 

djedeb, djezeb, ^si laqall. 

Il a été Atti RÉ, ^ » J-^ ' êdjtedeb. 

— L'ainiunt Attire le l'er, 
^j.Xs^-'' LiL |WM^J;L;^|1 êl-magh- 
nâtlys yelqolt êl-hadyd. 

11 a Attisé le feu, .L)î ^^Ic 
a'ilaq ên-ndr, J-«i^ chaal, a>j ouel- 
laa. 

Attitude, >*.-^_j oudde, J-^a. 
hâl, ^LJ qyâm. 

Attouchement, ^^ mess. .>^i 
lemes, leins,J^ daqr, deqr. 

Attrait, «w-^^ djedbéh. . . j-.ai. 

djedb, s^^s-^ sehb. 

11 a Attrapé (atteint). {Foy. ce 
mot.) 

— (pi'is), 1^-*.^ messek, ^-^ 
qabedd, 3..^.! ûkhad. 

— (abusé) , [/^ qabach . ,^yi 
ghainmar, ji. gharr. 

— Tu m'as AUrapé i)ur les jia- 
roles, ^^M ^J, ^^rj "^"'^ '""' 
remeyt-ny fy-'l-keldm, ^ .;.xN~.^ 
^.i'./ j'i inessekl-ny j'y kelâm-uk. 

Attrayant, wOL.a^ djddib, 
djdzib. 



AU 65 

Atthibué, s-^j-mJ:^ mansoub, 
jjjj.->s^-'' malihsouss, if^-^ 7nohh- 

11 a ATTiiiiiUK, ^.-^^*»-^ 7}es$eb. 

Il s'est ATTiunuÉ, J i*^ U.> 
da'</ nof.'i-ho /... 

Attribut, ^^^ sî/eV/, ài^ sefféh, 
pi. C'-i.^ se/^«/. 

Attribution, ^-^ nesbéh. 

Attristk, j^ — i}-^ hazeyn, 
^^J v^r"' maJirouq. 

Il a Attristé, (3j-=^ haraq, 
,j^ hazzan. {P'oy. 11 a Affligé.) 

Il s'est Attristé, (^oî/. U s'est 
Affligé.) 

11 a Attroupé, ^j--^:?- djemaa, 
Lfti da'â. [Foy. 11 a Assemblé.) 

Il s'est Attroupé. [Foy. \\ s'est 

ASSF.MRLÉ.) 

ATTUOUFE.MlilNT, ^■^:?- djemy'ah, 
j._j9 qaoïun, qoinn, qaum. 

Au (art.), -15 li'l..., Jl J^Ulâ- 
L..; — An père, v^JJ li-'l-âb; — 
Au fils, ^,J^' /i-'/-^^n. 

— Au-dessus, ^z a'ià, ^^jS 
fouq, fauq, faug , ^J^^ ^a m 
fouq, min fomj, min fauq. 

— Au-dossous, ■Jl^sr-' taht, ^^^ 
vl^^s-* min taht. 



AlID 

— Au loin, -VxJ ^.z a là lia'yd. 



— yVu dclmrs. 



Z^^ 



lihâredj, 



'j.j barra, ' ^j ^^U a là barré. 

Aube (vôloment sacerdotal), 

.r;' 5j^ kissouali bayddâ, w »:;i 
kellotinéli, pi. ^^jy.^ hetlounâl. 

Aube du jour, ^..^-.^Jî Lv,.r^, 
oudjhél és-sobh, ,sr^' ^^i;, c/icijf^ 
êl-fedjr,j^)\ ç-^Jis touloïC êd-daou. 
[Foy. Aurore.) 

Auberge, ^-^ fandaq, fon- 
da q (en ilal. fondaco), Jy^ menzel, 
J^.M jb (/«>• ên-nouzonl-, c^i»j'l;=.. 

Aubergine, jJ Ls^ A; />£> Jen f/;an, 
bedengdn, jls^ J.i bedendjâl. 

Aubifoin, j_a^=5i.l âhbeybbour, 
^LoA.u bella'mân. 

Aucun, ^=^1 U md dhed, mn 
dlid, J-a.! ^ Id dhd. 

— Aucun des ennemis no s'est 
rencontré devant non?, i:..<s^Y' '~-^ 
_.J.^3' f_/> j-cv 1 md a'rednà dhd 
min él-a'dou. 

Aucunement, i-^-jl abadân, ^ 
in I ij-^'j Id-oudssel, ^^ ^^w hallA 
cJiy, -.oi dsldn, -Loi «s/ff. 

Audace, 3^.:^^ djcrrdh, s.u.^ 
djessdréh , i-s^^s» ouqiîhah. 



AU G 



66 



AUM 



Audacieux, »j)~»=^ djessour, \js>. 
djeriz, y'yj'/' mozerzer. 
Audience, ^--^ nisièh. 

— Audience d'un magistrat, 
«uj3 dyoucin, \ 'O. rikdb. 

— 11 a donné Audience, C-^-^; 
nassat, 4:uaJ LLc a'Uâ nistéh. 

— Il a refusé Audience, ^-ji 
à;:^JI âbà-'n-nisléh. 

AuDiENClER, »-i:^s'^ mohddar. 

Auditeur, ^^'L^ sâmé', j.^l=s. 
hâdder, jil. ^ ,^-;:i. hâdderyn. 

Auge, ^j-^ houdd, haoudd, 
àiXJ teknéh, ^^j^ djourn, pi. (jU^^l 
âdjerân; ^!^=>y borkéh, pi. ^^ji 
borq. 

Augmentation, (/^oy. Accrois- 
sement, Addition.) 

11 a Augmenté (v. a.). {P'oy. 11 
a Accru.) 

— (v. n.), Liuj nechâ. {Foy. Il 
s'est Accru). 

— Le vent Augmente, ^j^\ ijP 
ytour êl-haouâ. 

Augure, J^s fdl, C^^srf bakht, 
àZ-Jû a'iâméh. 

— Bon Augure, ^-^* O^-ar-f 
bakht melyh, v '^h jLs fdl tayeb. 

— Mauvais Augure, (^r^j Ji-^ 






/■«Z ouahéch, J>j, — .1 d^.:sr:' 6a/i/if 
«ssoweii. 

— 11 a tiré Augure, JLi faouel, 
jjtu^\ êslafaouel. 

Auguste, j-i.j^- a'zyz, J-^- 
djelyl. 

Auguste-César (nom propre), 
Aoughoslos-Qjys- 
sur. 

Aujourd'hui, />j-^-^5 êl-youm, 
âl-yaum, i^ >'-§J' ên-nahar déh. 

— Dès Aujourd'hui, j._.^'! ^.p 
min âl-yaum, J-a- j^^'' «un hdl. 

— Jusqu'à Aujourd'hui, ^_»J I ^t 
lia êl-youm, lJ._a> V.:^_^ Jl,\ îlà 
youm-nd hadâ. 

Aumône, i^^^ sedqah, sada- 
qah, pi. sJ1jL3 J,A^ sadaqdl, 5o; 2e- 
kdh, ïoj zekdt, ^y\ zekouah, <u*~£x 
/(CsneVî. 

— 11 a fait l'Aumône, 
lessuddaq, dj sc/ca. 

— Il a demandé l'Aumône, J-sr"» 
chahad , Ijax'^.^] êsla'Uâ. 

— 11 a refusé l'Aumône, ^-.^-à. 
khayyél. 

Aumônier (qui fait l'aumône), 
^j<^.£^ metsaddeq, <^r^ ''"^^" 
zakky, iSJw^M ^^*-* maally-'s- 



O 



û J,.^^,) 



Al' 



67 



Ain 



ndqnh , sbj.JI „j^x.-» inaaltij-'z- — Comme nous avons dit Aupa- 
zektili. 

Al'.NAGK, /r' 
qydsséh. 

Aune, ''-^\'^ dcrd'a, pi. p- ,J>) 
ddru, ddrou, oL-; pijk. 

— Ct'iiibiou d'Aunes a-t-il de 
loiigiieiir? i-Li f'i.^ «-J kam de- 
râ' toid-ho? 

— DiMiii-Aiine, ç-i.J-'l ,^_y^ 
nousf éd-derda, Ç'\^^ U^"' "^''^^ 
(iem'. 

— Quail d'Aune, ç-)j3ji >î— ', 
fo«^' éd-derda'. 

— Une Aune cl demie, f-K^î 
^^J_^ dcrda' ou-nousf, ^f^^ f'S"^ 

derâ' o(/-)io»ss, 

— Trois quarts d'Aune, w^j»; 
ç-lJJl >j.j.! thelath êrba 'd-dcrda. 

Il a AuNÉ, jJ-9 qaddar, ç- ,.5 
daraa, / r--^ Çûs. 

Al'paiuvant, J-^ çfl^^, ^-> 
J-i Diin </flW, Jj-^-J bê-'l-douel. 
J^jûl' ^ fy-'l-douel, -Jj! doueldn, 
douldn, j_.i dould, l-^-Vï- inecjda- 
mdn, ''.y'J^s^ mouqaddemdn , ^_^ 
qabâylah, j-jLs qabinjl, iJbLi! 
âqbdylah, jjLi»! âqbdyl, LiL>L»i 



ravant, LiÏjL- Lj ^.î -^S kcimd ze- 
q)/«s, i^wv,? ker-nd sabc(i(in. 

— Lonpic'iniis Aii|>;uavaiit, ^ 
^^^ 9.- ' — . l-.' /')/ j*/« s^/e/". 

AuPlits, ----- a'ji(/, J.2S-' iialiou, 
^fS} yeqyn, ^-^-^j^ qdryh, ^.^^^^ 

djanb, s ^.j.çs--' bedjdnb, >^--3 

qouilddin, s ^>3 <^or6, v ^j-S ^ /V 

— Auprès de moi, ^^.^ a'nd-y, 
^^;^ djanb-y. 

— 11 a du orédil Auprès des 
grands,^." wVi'_uc Jb J le-ho dâ- 
léh and êl-dkdber. 

Il Aura, CX;^ ^Xj 7/e/iOji a'nd-ko, 

— Elle Aura, ^i a;^ ^5o yekon 
a'nd-hd. 

Le doigt AURICULAIHE, >i^-Jl 
»JL<âM ês-saba' ês-saylnjr. 



Aurore, -r- 



sabbdit , ,^-o 
sobh , j-^-^ sahar, ^^-' fegr. fcdjr, 
fecjer, fcdjer, ^-k>-ù..M f'_J"^ luiilua- 

"al 



'cli-cheins, . v~*^31 'j ?'_»^-^ loulou 
dê-'di-chems, jsA-' ^^■^ toidou' 
êl-fedjr, )^^^ f'.y^ loulou -'nna- 
hdr, j.^^ ft}js lela'-'l-fedjr. «-IL 
.L^i tela'-'nnultdr. {f'oy. Ai UE 
du jour.) 



AUS 68 AUT 

— Du couchant à l'Aurore, ^^ ; ^l& min dêb aâd, i^sL».) be-sda't- 
f^j^>\ ^\ ^_/*^' '>nin cl-glinrb > ho, Ji-sr-" ^ fy-l-hâl. 



îlà-'ch-cherq. 
AusricKS. {P'oi/. Augure.) , 

— (proleclion), Sj^s^ djyrèh. 

— Sous vos Auspices je suis tran- 
quille, ^j.^\ Ljl *x.JV?- i_| fy djy- 
rél-koum ênâ âmyn. 

— Jour d'heureux Auspices, >^i 
i^jL^ youm mobârek, '^ 1^\ >^i 
yaum êmbârek. 

Aussi, ^l^^ kemdn, I^j! âyd- 
ddn, ijl-yja-) yddân, CU-j ! ênnyt, 
lil^i kemunâ. 

— Il est Aussi grand que moi, 
^ji iJjih ioul-ho qadd-y. 

— Aussi peu que tu voudras, w\3 
J.Ji wVjJ L/» qadd ma leryd qa- 
lyl. 

— Deux ou trois fois Aussi grand, 
ij"blj ji i-K^ij^ ^^ qadd-ho tary- 
qyn uou thehîlhéh. 

Aussitôt, i^LJW ^ fy-'s-saah, 
^^Jj-LJ! s^i^ déb-êl-taryq , ^-o 
iifti a'ià ghaflèh, ï^.U Ac a là 

ghârredah, Le 3 daghyâ, v >\ù dêb, 

L.i^ debâ, V 'l^ f^.^ min- dêb , 

wiJjiin-deô, ^Ls », >\^ dêb-aad, 

J.*j !^ ■^.t min de baad, ^_^!^ (^/» 



— Il s'en ira Aussitôt, ^L^ Lj j 
debâ yemchy. 

— Je suis arrivé Aussitôt que toi, 
c^-liv» 'j^ •^Jl^Lusj ouasselét saouâ 
melhl-ak. 

. — Aussitôt après, v -b 

^^i)! min dêb êl-fouq. 
Austère, iri''-= aubess. 



CT- 



AuTAiN (vent du midi), 



^■: 



djenouby. 

Autant, j-^3 qadr, qadar, ^.i 
qadd, !-^ ^i qadd ma. 

— Autant que moi, ^_5-^^ qadd-y. 

— Autant que toi, --J J-5 qadd-ak. 

— Autant que lui, Ci.3 qadd-ho; 
— Autant qu'elle, L*,^i qadd-hd. 

— Autant de vin que d'eau, ->i 
AJ <^x\ -5.3 j.^.sJi qadd ên-nebyd qadd 
êl-moyéh. 

— Autant que je le pourrai je 
te servirai, ^-^i^\ j>^-ï\ L.^ j.-'é 
oi._:L=v 'l:>w qadd ma âqdar dqdey 
liddjél-ak. 

— Autant je suis obligeant, Au- 
tant tu es vilain, 5.5 ^jj.S' Ljl ji 
*.vA.i vJUjI qadd dnâ kerym, qadd 
ênl glidcliym. 



AUT 



69 



ALT 



Autel, < 'l^^-s-* mihrâb, pi. Autoum, J^^ houl, haouJ,,;^ 



-y 



mehiireb; ^jX» medbah, daouar, daou)\ dour, 






pi, ^)lj^ medûbéh; -la^tj' teblyll, i b-âUrâf. 



plur. ^Jl-^ lebàlyU. 
Auteur, , ^|»'» mouâllef, moâl- 



lef, pi. (•rr^j'' »ioâUej)j7i. 



mossonnef, jil. j.»-.i 



nwssanne- 



— 11 est l'Auleur de la querelle, 
xLU'LiJI o-oij ^î> /(o?i ?Jflfl//( êch- 
châmâllah, jL^J^iTij^ min-ho-'l- 
Witissdm, «..^.sr (3--^ 
inobledy-'l-khesm. 

Authentique , 



»a hou 



z: 



sahyh , 



^ias-'^ mohaqqeq , ^J^'' mechour. 
AfTHENTICITÉ, (Ji;^-* Icihqijq, 
i-Uci. luiqqali. 

Automne, , ^^j^ l^ltcf'yf, J-^ 

^f^ '- f'isl dc-'l-kltaryf. 

— rruilsd'Autonine, ^-^j^ khar- 
fyyah, kharfyyéh. 

.^_J' thebbet, 
^^^ êslahssen, êslahssan, ^J=j;^ 
faouadd. J^"^ sedjdjel , ^sj nef- 
fed. 

AuTOlilTÉ, j!^! Iqtiddr, JjJ» 
doulah, douléh, Jb^.L:-.! îstiqldl, 



Il a AuTOUlsÉ, 



AuTOUU (oiseau), j.*.-! nesr, nisr. 
Autre, t:^^! dkJter, ûkhar, pi. 

dghyâr. 

— L'un et l'Autre, *.» ...--^1 
êlhneyn lioiim, l^s> j^--^^ êllniéyn 
houmâ. 

— Il n'y a pas d'Autre Dieu que 
Dieu, ^1 ^! iJ! "^ là îlah êllâ 
Allah. 

— Les Autres hommes, ^-'^ 
j^lJI baqyét ên-nds. 

— Nous allendions d'un jour à 
l'Autre, 1!:^=^ p_, Ji çj., ^^ 
^.jj.±i^:u^fi min yaum îlà yautn 
konnd iiwslanderyn. 

— Donne-m'en encore une Au- 
tre, _^^-2>-i J— a^lj -_uJsc' d'ily-ny 
oudhed âkhcr. 

— Ils s'aident l'un l'Autre, 

baadd-houia baadd. 

— Les uns sont riches, les Au- 
tres sont pauvres, ^^r-r^ if^'^^ 



j-*w-3 qeyméh, qeymali, Jj-o soulah, Jti-3 ^;;ixJL él-baad ghitnyyn our 



ïjjj qadeiéh. 



êl- baadd foqard. 



AUT 

' -^ Autre chose est de dire, Autre 
chose de faire, ^--i^ vj>_jj.is^' 

^i. J.xi! !_j êl-hadyth chy ouêl-feel 
chy. 

Autrefois, LiA^- sâbeqân, ^J, 
^,'L^i! fy-'s-sâbeq, •jJ.3 (^>» win 
qadijw, (j-^_}^i Jj' vj. /V aoMci ^2- 
zeman, J-j'-J qabdyl, AiUé qa- 
bdylah , J._j L^ï I dqbdyl, a_L La 1 
âqhdylah. [P'oy. ANCIENNEMENT, 
Antérieurement, Auparavant.) 
— Il y avait Autrefois, ^_3 ^o 

)L.^jJl ,.j_v3 /iv?7i ^)/ qadym êz- 
iemdn, ■lO U«.,<J.3 qadymàn hdii, 

qadym kdn. 

— Une Autre fois, ij^i 6.iy nou- 
béh ghayrahj ^y~^] hy noubét 
ôkhrà, ^_t^^l ï^'» marrai ôkhrà, 
j6.\ aj ^L ?ar7/Gr dhher. 

Autrement, Vi- ghayrdn. 

Autriche, Ljj,Xv-j1 Aouslryâ. 
[Foy. Allemagne.) 

Autrichien, ^i\.}j:u^j^\ âous- 
trijâny, ^y^.^j,\ âouslnjy. [Foy. 
Allemand.) 

Autruche, ^-xi no'dm, i^Lxj 



na'dméh, i_sxj na'méh, pi. 



r 



70 AVA 

— Plumes d'Autruche, ^A-J s 
À*} rych na'âm. 

Autrui, '^-^^^j^ gharyb. 

— Le bien d'Autrni, ^•,j.Jî 
^.o viJi êr-rezq êl-gharyby. 

— Ce que tu ne désires pas pour 
toi, ne le désire pas à Autrui, ^ 

J- ..y ..J 

chy md teryd li-nefs-ak là teryd-ho 
li-ghayr-ak. 

Aux (art.), -D li-L... 

— J'ai dit Aux domestiques, 
j'-Xsr-U d^'i qoll U-l-khodddm. 

— Montre la place Aux maçons, 
,^.;LJJ _.]=I1 c,! ôry-'l-mnltrah 

li-l bêiinâyyii. 

Auxiliaire, ^.^li nâsser, p(. 
^jj..><5Lj nâsseryn, àJ.Lcj! a/isa- 
ryéh. 

— Armée Auxiliaire , j.^=:*~c 
^\^Asl'a'sJ;er él-lmddd. 

Il Avait, CL- ..^c' /,7m a'nd-ho, 

lO ^"^^ le-ho; — elle Avait, 

L*-X;c ,.•(0 /{an a'nd-hâ, uJ .\0 

kdnle-hd: — ils Avaient, .iJ.;.;. .>!i 

\ '^ 

kdna'nd-honm, ^a) .1 w /ran îe-houm. 

— 11 Avait beaucoup d'Argent, 
j.^i ij-yy^ Cl.:£ \^ kdn c'nd-ho 
félons kethyr. 



AVA 



71 



AVA 



— 1) Avait été, ijO J^qadhc'ni, , ^l'iJ (cqaddam, > ^Jls^ dj/îneb, 



»» .>~) j'é qad hân hou, ^^ j3> hou 
hdn ; — elle Avait été, O-o^ J.3 
qâd liânél, o^-'o -» hy kiînél, hya 
kâncl. 

— J'Avais clé, vj^:^ kont, kount, 
yJL---'> .J ] ûnâ honl; — tu Avais été, 
vj:,.j:i vJUjI ênl kont (en s'adres- 
saiit à un homme), ,~r ^:jI ênly 
konly, sJU-.o vJI^ol ^;i/t konti (en 
s'adressanl h une femme); — ils 
Avaient été, '_^J2 Ji (yot/ kdnoû, 
Uj t ^3> Itoum liunou. 

A\ALl'^, .^jL^ se f ouf. 

11 a Avalé, >s.ij 6e?a«, 6a/a', 
ji-L;! êblela'j p- ^.^ djeraa , 9 j-^ 

kara', kcra\ ^ >.-- so^/f. s^cff, ^jj «-^ 

charaq, ^'; zalall , y.^ keba'. 

— Il nous faut Avaler le calice 

de l'adversité, ^j ^ v -^j-^ll r^'^ 

At t^'*-' /i(/s êl-mossdyb là bodd nele- 
djera'ho. 

AvANXEMENT (progrès), JL^Î 
iqbdl. 

11 a Avancé, J-^ qabal, qabel, 
j»ji> qadam. 

— lia Avancé de l'Argent, j^i^ 
V--J.U f/r/>7a félons. 

Il s'est Avancé, />^3 qaddam, 



s ^:^ djaneb. 

Avanie, i^\^ haovdnèh, ^h 
bonis, pi. ^y^ bouluuss, l»xi! 

— Ha fait une Avanie, ^jcb 
balass, ..y^^lahdoucn. 

— Qui fait une Avanie, (.iji-^'" 
mahâoun, cj'î'-» hdouânii. 

Avant, J-;.3 ça/e/, ç^/fc/. 

— Avant toi , \-^.^.= J..J qabl 
minn-ak. 

— Trois heures Avant dîner, jJi 

be-theldth sa al. 

— Avant cela, Jj'-^ qabayl. 

— Avant que, L^ J--3 qobl md, 
l.tX^ qabl-md, \\ J-.3 qall en. 

— Avant que tu viennes, L-» JJ» 
s-J çfl6/ ))!« ledjy, qall ma teguy. 

— Plus Avant, ^\ zid. -y j zyd. 

— L'Avant du vaisseau, -.-i> 

V S yi) O mnqiem dê-'l-mcriub , 

ijji brouah, Sj^j broouah (en e.--pa- 
gnol prou). 

Avantage, i^xJ-^' meufu'ah, 

V ^.-.^j nessyh , 0- J -? fdydéh , pi. 

Joi.J faoudyd. 

— Ce marchand a tiré de l'Avan- 



AVA 72 

lage de son voyage, j._a>.Lx)) iJji 



^ fc3 ^AM<^ . . W.' 



j .\^3' 



hadd-'Hâgir êfyd 



tnin mosaferél-ho. 

11 a Avantagé, ,^y naouaf. 
Avantageux, ^sb na/e", a^L» 

Avant-Coureur, ^s:-* mokhab- 
ber, j.iu^ inobachchir. 

Avant-Garde, ,^\Xs}\ j..Sc 
a'skcr êl-qouddâmy, jSL^\ %=>-_^ 
oudjhéi êl-asker, S.s^\ 13 ^-^J-is 
ialy'ah dê-l-asker, iJ^jVT aLssJI 
él-mehallah êl-âoulyah. 

Avant-Hier, r^j^^' J-:^ Ç^^eZ 
êl-bdrah, ^^Ji-^J] J^i aouei ^Z- 
bârahéyn, i^-^^ J^l «owe/ êmess, 



Z^ 



L^l Jj! ûOMc/ êmbârah, Jj^i 



^,LJi li-âouel êl-bârah. 

Avant-Mu R, J '^3 ! ^^^^1 1 ês- 
sour êl barrâny. 

AvAitE, J-^ bakhyl^ pi. Jl^ 
bokhâl, Î^Wf bohhlâ; ^.^is^ chahyh, 
-Vtt.à. khas- 



pl. _L=s^ chohâh; 






syss, 



c 



Avarice, J^ 6ofc/iZ, ^ chéhh, 
chahh, _^=s:^ chahah. 

Avarie, ^j-^ darar, ^jL»; zydn, 
i^^h noqsah. 



AVE 

Avec, ^^-^ ma', -:j ouyâ, oueyd, 
li}j ouêyd, -i 6e..., 6t.... 

— Avec moi, c*-' '"«'-y? v^'-'lj 
ouêyâ-y. 

— Avec toi, vJji^ ma'-ak, v^!j_j 
ouyâ-ak (en s'adressant à un 



homme] 



^' 



A*.* uui'ky, S -i\^ 



ouêyâ-ky (en s'adressant à une 
femme). 

— Avec lui, A»^ ma ho, îî-J'j 
ouêyâ-ho ; — avec elle , ^*^ ma'- 
hâ, LaLjij onêyâ-hâ. 

— Avec nous, lax/» ma'nâ, '-■'4^3 

— Avec vous, *A*^ ma'-kown., 

^iLjL ouêyâ-koum. 

— Avec eux, avec elles, *.^*>» 
mdhoum, («*'-j'j ouêyd-houm. 

— Viens Avec moi, ^J>^l_s^ jJLL 
taie* ouêyâ-y. 

— Avec qui étais-tu là? ^^ ^ 
oJLjLft ,j>.j! \Z^jS ma' men konl 
ént hendk? 

— Il l'a frappé Avec un bâton, 
a_jLv^.*j à^j.'is darab-lio be-a's- 
sdyéh. 

— Avec peine, J'-s:-' mouhâl, 
i£A.iLj bi-'l-mouchaqqah. 

Aveline, ^~\:^ fonduq, i^-^ 



AVE 

hendoq, \J J'v-j :cIz(î}louz. V-j 
■j,)}^ zelzH-louz. 

Avènement, -^^jJ-L toulou, ^jx* 
ouroud. 

— Avènement an trône, ir'y^ 
djelouss, djoulouss. 



73 AVE 

— Je l'ai on Aversion, O-»,^ 
-i^-' - - >»g.' herehet nefs-y min-ho, 
A^ ._^ C^._Jl9 qalebet nefs-y 
an-ho. 

Il a Averti, ►-;.à.! (îhhhar, ^^ 
khabbai', ^U! dalein. ,^_m«j nasséh, 



L'Avenir, ç- .L^I jj!-^^' éz- nassah. 



I 



L. 



enuîn êl-nwddâré' . 



Avertissement, 



lihabar, 



A l'Avenir, >l->JiJ li-qoddâin, khaber. [Foy. Annonce et Avis.) 

hpiin/1 Avcll .} ^\ inr/lr inrnr A ' . ■•- • 



L-.a. heynâ. 



Aventure, *a5L ouâqaah, pi. ; î'iirâf 



A\EV,yj^\îqrâr,êqrâr, ^ ^'^ 



^.jU. ouqâya, >.^ qaddâ. 

Avéré, i3:r^^ iehaqqyq. <1^^ 
pialhabbel , v^l^-^-^-i^w mechbout, 
^iïar* mohaqqeq. 

Il a Avéré, (4^^" (ehaqqaq, 
Jl^ tliebbet, J^^**" seddjel. seggel, 
sefiguel. 

— On a Avéré qu'il avait tué, 
J^3 4j! i^U '_jis-" seddjeloùa'lay- 
hi ênne-ho qatel. 

Averse, j-îa' matlar, pi. .Lk*! 
âmtdr, Lhi^ chillâ. 

Aversion, s^ nefréh, ij^ herh, 
^^S\ êkrdh, îhrdh, ^jsàj baghd, 



Aveugle, ,--d^i dammà. ^<sii 
a ma, ^ci a ma, -*c a ma, pi. 
Lac ea ?««, (J'-t*^ o myan, on myan, 
eumyân,jjj^^ daryr, pi. f->^j^_j^ 
darynjn. 

— L'hôpital des Aveugles, .b 
,L^x3i ddr êl-ou'myân. 

— I! a feint d'être Aveugle, 



^ 



'•-ju (ea'chnd. 



i-isjL) baghdah, s^j^ Çc/", i.alp i f^ksr^ ■ Sj--^ ênna'nd-koumêl-ha 



H a .\VEUGLÉ, <;-.>i' da')iiey, 
k-' da'md. 

Aveuglément, ï^Us a'mdouèh. 
Vous Avez, Sj-^ a'nd-loum. 
— Certes vous Avez raison, .1 

99 



kerdhah. 

— Il a ou en 
qarref. {Toy. 11 a Abhorré.) 



(mol à mot : chez vous est le droit). 
Aversion, jyi — Vous avez été, *^ l{ontou}n, 

; kountoum, \j::^ kunloù , kmiu(nù, 
10 



AYI 74 

*;!;..> M".i\ êntoum honloum , lOl ' 
K'jS ênton hontoû. 

AviCENNE (n. pr.), l^-^ ^yi\ 
Ebn-Syn/t. 

Avide, ^J^^.J^ haryss, ^a-Ah 
lamé', «■^■*5 iamy', pi. Ç-l-s-^ tam- 
ijL cJierh. 
Js tani, tami', 



mn , oJ-^U mdsseli, ^y 



Avidité, 

icL^sis tamauh, ^j=^ lier s ^ liirs, 






"r 



cherâhah. 



— L'Avidité perd les hommes, 
, ->lJ! I '^'r*'' z*'*^-'' ^'"^^"'' yS'^''^^- 
raq ên-nâs. 

AviLA (ville d'Espagne), xLài 
Afylah. 

Avili, .^^rl^ qabyh, ^'^qohbijh, 
J._^Jj5 de/yi , »-^-i^ haqyr, pi. 

.j^Jc». haqynjn. [Foy. Abject.) 

— Avili de prix, ij°':!=^j rakhyss. 
11 a Avili, jS^ haqqar, jJ^ 

déliai, J-^-^^J behdel, Lj^ c?an«, 
^.£_i naqass, ij^^' bakhass, 
^}^^ nedjess. 

Il s'est Avili, _»-'-^ dannû,jis>. 
hoker, J-> dell. 

Avilissement, iX'is^ haqâréh, 
hiqâréh, j^'is:^ lahqyr, J.^}S^ ied- 
lyl, l)^ danâ, i^u^ danâouéh ^ 
^h naqss. {Foy. Abjection.) 



AYO 

Aviron, ^\^-^^ midjdâf, 

migdâf, ^ ^^Xi» meqdâf ^miqdâf, 

mouqddf, migdâf, pi. .^ è^U/» me- 

qâdef. 

Avis (avertissement), is:^-*-^ 
nessyhah, pi. ^^\'*^> nessâyh; i^^j 
tenhyéh, lenbyah, ^^i nash, pi. 
oL*»o nessâyh. {Foy. Avertisse- 
ment, Annonce.) 

— (opinion), j^Ji zenn, zann. 
jwL^ qyâss, y.\o-^^ tekhwyn. 

— Avis au public, Ji-j oua'czz. 

— Il a été d'Avis, ,ii zann, 
jj^sL khammen. 

— Il a été du même Avis que 
vous, *^/» l3^1?"' ^ouâfeq ma'- 
koum. 

Avocat, J^j oukyl, iJii fa- 
qyh. 

Avoine, ^l-~<s-i?^ herlemân, 
JLIsvà. khortâl, .^'-^j-^ choufân. 

Il a AvoisiNÉ, v-jjL^ qâreb. 

Nous Avons, LJ^-s a'nd-nâ, 
LÀ.' le-nâ. 

— Nous Avons une grande mai- 
son, j^.S A ^ L) le-nâ dâr kebyr. 

— Nous Avons été, i-jo konnâ, 
US La.) êhnd konnâ, US ,.»sr' 
nahn konnâ. 



AYE 75 AZY 

11 a AvonTlî; (il est né avont djidJah, fjeâdéh, gueddêh, 4.p».j 



toniio). Jii:— saqalt. 



youmali . 



■sell, pi 



set- 



Elle a Avorté (raccouchée), ! Utl. 



i'aqqntlét, 



,^^ yJo tarahél. 



l-: 



terh. 



Les Ayeu\, ^ '->-=>! êdjdâd , 
AvouTEMKNT, iiiw saqtt, „j^ ^j^^ djedoud. [P'oy. Les Ancê- 
tres.) 

Ayloul (premier mois de l'an- 
née solaire, correspondant à sr'p- 
tenibre), Jy-»' âjilouh éyloul. 

Ayn ?-, dix-liuiiième lettre de 
l'alphabet arabe, et vingliènie de 
l'alphabet moghrebin, donne à la 
voyelle qui l'accompagne un son 
guttural et syncopé, ^^c. à'yn, 
,.f~»3l êl-ayn, ..^^ l-a'yn. 

AzAMUR (ville d'Afii(|ue), ,yj\ 
Azamour, o-'j' Azammonr. 

AZEROLr, ilo.^ mouchmoulah , 
mouchmilah. 

AZEROLIER, J--i^' '^ ^j^ 
chadjerah dê-'l-muuchmoul. 

AziLA (ville d'Afrique), -'-'j'-sî 



Avorton, i?jiu- saqoutl, L'L^ 
mosqnlt, hj'i^» mesqoutt. 

Avoué (procureur) , S?fj ^m- 
kyl. 

Il a Avoué, ■^j--^ ê'ieraf, 
»3 qnrr. 

— Tu Avoues, ►il! petqerr. 

— Il a fait Avouer, . J qarrœr. 
Avril, S-!.y.^ àbryl, .^'--^ 

nyssân . 

Axe, <Jl^^isâ qotb, ^^_»^\ zâonyéh, 
, asr'' miltoucr. 

Axiome, JjS qoul, JJL» meqdl, 
J;.* wclhl, mesl, pi. jlt»] âmsâl; 
CX^c.-3 qd'ydéh. 

Ayar, neuvième mois de l'an- 



née solaire, correspondant à mai, Assijld. 



j-ji ayar. 

Aychah (n. pr. fém.), 
A'yr.huh. 



Azur, -ij^^^ I dd jouer d. 
Azuré, ^3,_»=.^ Iddjouerdy , 
-ft,;i àzraq, iVni. --^ ij zerqd, 
Ayeul, 'Xsi. djedd , djidd , gedd, ^^jl.i~^\ csmuoinj. 
guedd , -J'-J bdbâ, ^-^-^ ^^ydy. A/.vmr (pain sans levain), •-■1:3 

Ayeule, i^ djeddèh, djeddali, fallyr, pi. y^^^^ foUâyr. 



16 



B 



B, V >, seconde lettre de l'al- 
phabet français et de raljihabet 
arabe, b bâ, bê, te. 

Babil, C^j lotut, ^jtsi loxiqch. 

Babillard, j^L* hâder, <^^ 
latyl, fj^-^p laqych, ^LaJ laqqâch, 
J'Ja qaoudl, y^'j^* herrâf, y-^i^ 
j-Jaj! kethyr êl-keldm. 

— Femme Babillarde, i-Mj bal- 
tah, i)sA^ selyltah. 

Il a Babillé, < J>* iiadar, <1^) 
lait. (T^ laqach, o^ hakâ. 

Bâbord, -^-^^jJ^\ jLo^ ^-^'^-^ 
djânh chemcil êl-merkeb , )^^ y I 
,L^3l pL;:^ korrydormtâa'-' l-yssdr. 

Babouche, -►jjLs bâboudj, pi. 
_^.o !_jj houûbydj. 

— Faiseur de Babouches , 
-=srr:-?Uj boudbydjy. 

Babouin, ^^-v •'j^ W^ '"^y" 
wioun. 

Babylone, J-ji-^ 5d6e^, 5a6t/. 
Bâcha, (^o?/. Pacha.) 
Badin, ^.^1=5 /a»^//", ^^ 



latlyfy, Jac a'IWi, ^»À:L khal- 
bous, pi. ^.v.j-là. khelâbyss. 

BaDINAGE, w^*3 /ao6, .^ ^ia3 

lontf, *i~i»3 lallyféh, i-^aUrk fc/m/- 
tesse7( . 

H a Badiné, w^*5 iaa&, .j:r-f^ 
bahabahj'^-l:. a'iak, (j^-^==>- kliulbess. 

Baeza (ville d'Espagne), ^-''-J^f 
Beydssah. 

Il a Bafoué, J.jj se5e?, ,;» 
/(Cizer. 

Bagage, '^|^'J^ êihoudb, Lj^. 
roubd, u*a>. hamlah, hemléli. [Foy. 
Attirail.) 

Bagatelle, A;»^ djezyéh, pi. 
»J^bj.a^ djezyâl; f.^J.J tenlych, 
pi. ^iJj'Lw tendlych. 

— C'est une Bagatelle pour lui 
«Aie i.jw:_;_j' !Aa /mda tenlych 
a'nd-ho. 

"Baghdad (ville d'Asie), .iljiij 
Baghddd. 

— Natif de Baghdad, ^^ÎJ»; 
baghdâdy. 



B\] 77 BAL 

Ragi'E. {^'oy. Anneau.) ' bdouss, j-^-^ teqahfiel, ^^--'j^' le- 

Baguette, ^----;:^^ qaddyb, pi. 
«Lwiia qodbân: i3 qannabab, pi. 



Jij.^3 qaimabàt, oJ A» madakk. 



bdouss. 

— Ils ont lîaisé sa mai», \jL3 
S-Vj qabbelon yd-ho. 



l?Ai!iT (coffre), vJU/-^- scbt . pi. Un Iîaise». ,yy bouss. pi. i.~j.J 
l^w-.^' asbdt . i^*^L^ scniloiiq. boinisah. 

B.\i, ►^v-' d^iiHir. ^i_;- duury. Baisse, J-^j-^'" lenzyl. {roy. 

Abaissement.) 

Il a Baissé (v. a.), ^s^^ nakhd, 
ILIL tdaâ, ^ takd. {Foy. il a 
Abaissé.) 

— (v. n.). [P'oy. 11 s'est Abais- 



Baik (polit golfe), j.3^ korfoz, 
kerfc:. ^~^j-' mersd, ^^\j^ mou- 
radab, ^y^ djoun. 

— (de fruit), v._^s>. hebb, hobb, 
4.^3. hebbéb. 



11 a Baigné (mouillé), J.-' 6e//, ' SÉ.) 

*-.->= snbbagb , ^j3 fazag. j - 

^ , - •■ I ' ' - 

Il s est Baigne, a,^:^^^ éslahamm. 



— Baisse-toi et ramasse cela, 
iJ-â» , pjja.j ^K'-^ ^^-''-«' tâmel 



— Je me suis Baigné, >J1. 
êslaliametnl. 

Baicneuu (qui se baigne), \ rakhass. 



dabr-ak ou-honch badd. 

— 1! a Baissé de prix, (vs^^. 



moslahamem. 



— (qui lient un bain), ^^sr*.*-!. 
hammâmdjy. 



— 11 a fnil Baisser de prix, ^f^^y 
rakhkbass. 

— La toile de France a Baissé 



Baignoibe, ^-*s-' ^js^ Jtondd de quinze pour cent, ^=sr-'yî /A"*^ 
êl-hammâm. 

I5aii., 5.L;2v' êdjdréh. 

— Il a pris à l'aii, 'p kerd. 



frangy rakbass khamala'cli fy-'l- 
n}yéh. 

riqass, jv=^j rcqqes, 
iX\xJ taalyléh. 
Baladin, jJ jv Jiclehoudn, pi. 
11 a Baisé, ^r'-J bdss, i^j^^ ' ^r^i^^^-i^-' belebouduyn; ^^y^beh' 



Bain, ^^-^.-3^ hammdm, pi, ' \i\L, ^ysl. riqass, ^s. reqq 
hammciwyn. 



BAL 

louân, pi. ^)jl^) behâoulen; jL^ 
fachchdr, pi. ^iX^ fachcJidryn. 

Balafre, iX-i^\ dchâréh, .ù! 
^Js-" dihdr êl-djarréh. 

Balai, i-il^a^ chilldbah, À^^^ 
mousséhlah, j^\^ mekniss, «u^àS^ 
meknisséh, pi. ^^oLj mokâness; 
à^^ii» moqachchéh. 

Rubis Balais, ^'^i '^^^^i 
yâqoul yemdny. 

Balance, ^j^j-:.'' myzân, pi. 
^j ;|^/= mouâzyn; wjj oueznék; 
iosr*^ sandjah, pi. c^L^^**" san- 

— 11 a pesé h la Balance, ùj 



— Balance juste, > 
myzdn madbout. 

— Le signe do la Balance, ^j^ 
th.U! bourdj êl-myzdn. 

Balancier de pendule, ^jo^-^j 
raqqâss. 

Balayage, >.__^iaiuj' techtyb. 

Il a Balayé, v^^la^t êchteb, 

f«xj kanass, ^j^ kannass. 

Balayure, à— 'bJ konndsséh, 
ijL'\ zebdléh. 

•y 

Balbastro (ville d'Espagne), 
♦xô.» »j Berbechter. 



(8 BAL 

Balbek (ville de Syrie), ^Jju 
Baalbek. 

11 a Balbutié, ^âxj naanaa^ 
*^*J temtem. 

Baleine (cétacé), r r^j^^ ^j/^- 
ious, (jX-j bylah, ^Jl^^s^ hout, pi. 
iLz.a^ haytdn. 

Baliste, ^^_^-^~^ mandjanyq, 
s^_ji 3^5 qaddâf, qazzâf. 

Balivernes, JI-L; >!^ A-e/am 
baliâl, C^L* J torréhdl. [Foy. Ba- 
gatelle, Babil, Bavardage.) 

Balle à jouer, i^S kourah, 
kaourah, kaurah. 

— de fusil, ^w_.Ntf, ressds, 
A-^L>e. ressdssah, J.-iLJ' thaqyl, 
tsaqyl, iJa); zelattah. 

— de marchandises, ï.> ,i fcrdéh, 
fardéh, fardah, pi, C^bJ ferddl; 
i.^L.i^i ghâychéh, ïJ.^ chaddah, 
cheddéh, pi. c^l^-t. chedddl ; JLj 
balah, pi. vO^i—' bdldl; J-^=^>■ 
/lom/, pi. JUscs.' êhmdl. 

— de café, ^Law, sinsdn. 
Ballon, ^-''-is /a6c7(, idbah, pi. 

lOl-J '-■i' tâbâl; iSa o'krah, eukrah. 

Ballot. (Foy. Balle de mar- 
chandises.) 

Il a Ballotté, V» hazz, hezz. 



BAN 

BALOuno, ^^\^ bcJilouL ^f^ 
moliarmalxh , :?^^' de)iiiitouqi/ , 
iloummoukij , ij-^' (îhmaq. 

Balsamine, ^-^ beJnî, s.l^ 
ghaijilréh. 

Balsamique, j^*-^ mon aller, 

..iL^^'j bahdmy, ^J-*«i) balsâny. 
[Foy. Aromatique.) 

Balustrade, ^jiy.^j^ derâb- 
zyn, pi. vjl^'^pli^ derdbzyndl ; 

Ajjz^\ êsloudn, pi. 'J^^\jh^) 
istoudnâl. 

Bambou, ,3->-^» C-j'->J qassdb 
hendy , ij^.^ bambouh. 

Ban, '-^J nedd, à-J-is i'idnyéh, 
»^'J^ menâdéh, pi. sJl.>!.>L>> menâ- 
dâl. 

Banane, »j_5'» mouzah, pi. j^ 

J7i<JI/Z. 

Bananier, \^1 ^_/F^ chadjerél 
êl-mouz, \y,\ I3 ij^-^ sadjerah dê- 
'l-mouz. 

Banc (siège), ^^j^ konrsy , ^\. 
c;^^S kordssy. 

— de sable, j^y^ (y houm êr- 
raml. J-^. l'S koumél ratnl, aj ^ 
y^y dehkel raml, j.*j <iJ~>^ bank 
raml. 

Bandage, ^^ heflatt, i^^JÔ 



70 BAN 

lefaféh. pi. Ci^JLi) .efdfdt; i^éj} 
lezqafi. /» V^ hezdm. 

Bande de linge, iSj sâriq, 
yj^ hezâm, hezêm. 

— de suidais, ^^ ^-o saff, pi. 

,^^ji.^ se fou f. 

— d'hotnines, à-^^^ djoiiqah, pi. 
0-3*2>- djouqâl, ^'_«2>.i ddjoudq. 

— Ils marchent par Bandes, 
i.jyJx,} àjjL M^ ^.y^. yernchoû 
koll-houm chorbah he-chorbah. 

Il a Bandé un arc, y_j' douler, 
, wai)! J-Jx. chedd êl-qouss. 

— une plaie, v ^-sût a'ssab, ^^J 

lazaq, lezaq. 

Bandeau, ^''j^ hezdm. 

— Bandeau royal, — -'" Iddj. 
Bandelette, {Foy. Bande de 

linge.] 

Banderole, j^^ ol-^- ^^^" 
rdq saghyr, ^^ fons. 

Bandit, c"''^^ hardmy, pi. 
i~jij^4. liardmyéh; yy qhazou; 
^jLi. djeldly, pi. i^^'-^f^ djeldlyéh. 

Bandoulière. [F. Baudhier.) 

Banlieue, J'j=^ haouJl, iy^ 
dyréh, dayréh, iy}^ ddyréh. 

Banni, ^j\i^ mallcred^ -i»-» 
monfy. 



BAN 80 

Il a Banni, J^ nefà, nefey, Lij c. 
e/â. •••(.y^ ^ r^ lered mm,.. pi. 



BÂh 

jLàLv.,^ daijâfàl ; i-^}* oualyméh, 



Bannière,^ (.;':-' feey/'flÇ'ji^U^-J medjlis, meglis: i*-;V- a'zymèh, pi. 
fcei/r«ç, pi. i^j^T.' beyâreq: ^^l: 



sandjâq, ^jl-^'-' bandyrah, p^jJ 
liouâ, >y^ û'idm. 

— Ils ont déployé leur Bannière, 
^Ij.-.^)! 'jjr***-' necheroù-'l-beyrdg , 
i^j^^ JJ^-^ decheroû-'l-beyrdq. 

Bannissement, ^ii nefy, i^ai 
nefyéh, ^j.i> terd. 

Banque, asL-o serrdféh, ^^j'^ 
serrdfyéh, ^_J,y^\ (jo>5 doukkân 
ês-serafy. 

Banqueroute, ^Î^j! îflâss, 
^«.li,i mefellis. i.^)^5 falldssah , 
yS kesr. 

— 11 a fait Banqueroute, ^^-3 
faless, /a/ass, j.*~X-3 ' ênkesser; ^-v^ 
8 3.J sabagh yd-ho (m. h m. il a teint 
sa main). 

— 11 a fait Banqueroute de dix 

mille écus, ^^ ^^ 'ijJ:^ ^J, ^«li 

xO"^' — Jj faless fy a'cherl-eldf 
ryâlâi. 

Banqueroutier, jj**^ mou- 
felless, fY^J^ faless, ,_«-«iC» mak- 
sour, v >.La hàreb. 

Banquet, iiL^ daydféh, pi. 



0.>Ujj.i a'zymâi; i.-i:=>. haffeléh, 
pi. «.JL^jîi^s. haffeldl; i-^ls] îqâméh, 
pi. «O^'-'-^l îqâmdl. 

Banquette, (^oî/. Banc.) 

Banquier, >^^-^ serra f, sar- 
rdf, pi. j^rr:"''/-^ sarrdfyn: ^j^^ 
syrafy, pi. ^_ojL-s sydre/'. 

Baptême, aO^o^*/» ma'moudyéh, 
A^^xj le'amyd, il^ eemdd, ï^U.£ 
eemâdéh, a*^*ws> sahbeghah. 

Baptisé, ^j.4sxp ma'moud. 

11 a Baptisé, ^-o-t a'mmad, 
A.,.^^ sabagh. 

Baquet, i)>aâ..> teknéh, i..i..x«.-a 
meslylah, meslyléh. 

Barbare (étranger), /»-3r-' 
d'adjem, c,'^^ a'djemy, ,--'»•=>■ 
harby, v.^Jj!-i ghdryb. 

— (ignorant, grossier), |*^-i 
ghâchym, J-»-»- djâhel. 



cruel 



3>^ 



qassaouy ; 



c 



JUa zâlem. 



c~>>^^ moghre- 



Barba RESQUE, c-^_;*^ 
^2/, moghraby, mogharby, pi. «J^ji-i* 
moghdrebéh, iJjJu/» mogharbah, 
^J)j^y berbery, y\. jp'^ bardbrâ. 



BAR 



81 



BAH 



IJAiiiiARit: (contrée d'Afrique), Barbier, ^^r^V'» viouzéyn . ^' yi 

V 'vii' él-Moglireb, ^ y-y ^f''- Itrber, j-^ hadjam. ,^.a^ ha- 

bcri/éli . ^^jxi\ Lj^j ouhhjél êl- f<if. ^^^zi. halhîq. 

Maghreb, v^^iÀ-M êl-GItarb , j~) lixniios , X.^\ îkhtijdr. {r-i/i. 

w^yJ! berr êl-Gharb : w^LUi J^j Barbu.) 



belâd êl-Moghdrebah. 



n a Barbotté dans la Itoue, 



(ignorance, grossièreté), ^vr:-^' o- (j^?^ hhalbasx fy'tlyu. 



j>^.U-^ djdhelyéh, 

— (cruauté), 5jL*J qassâonéh, 
JJo zoulm. 

i=U ghalalt 



I 
Barbarismi=:, j^.^- 

mec/)/ioHr. 



Il a Barbouillé, ^— ^ onassakh. 

Barbouilleur (mauvais pein- 
tre), /♦■-■^'-i (.i^'^'' naqqâchghdchym. 

Barbu, ^■^ 
mollehy , pi. (^H2=" 



lulu/ij, ,s-^^ 

■ ' w 

inollehyyn: 



Barbe, ^^ doqn. daqn, daqan, yS^) j}\ abou daqn. 



pi. .>»5^ doqoun. i^^ doqnali, daq- 
nah (en berbère O»^"' Uîmarl.) 

— Longue Barbe, ^s:^ lehyah, 
lahyah. pi. Lïsr^ /o/i^/. 

— Qui a très-peu de Barbe, 
^^ o.*->wv faksouf. s:uS kosféh. 

— 11 a l'ail la Barbe (rasé;, ^i^ 
^,3^.'l halaq êd-daqn. [Foy. Il a 
Accommodé la Barbe.) 

— 11 a laissé croître sa Barbe, 
^- . ■■^■^ sayyeb daqn-ho, -à.. 

y3^ rakhfî daqn, (.y^A." ^IJs 
(alaq êd-daqn, 4^.5 
daqn-ho. 

Chien Barbet , r*~~- ^■;^ kcll 
modia'er. 



Barca (contrée d'Afrique), a3\.j 
Barqah. 

Barcelone (vijle d'Espagne), 
ij»Li^j Barchelounah , ^y~-.~t> ,: 
BarchyJonnah. 

Bardane, (3- lom^sijq. 

Il a Barguic.nÉ, ^'i-s- a'dladj. 

Baril, J-:f'y. bannyl, pi. S-'^r: 
barâmyl . J^^yj ouàiyl. 

Baromètre, !»-Ji ..l't-* mi/:'în 
c/-/iaoi/(f. 

Baroque (étrange), v..^o ,'-i ghn- 
Jj /a/rt/ ri/t, s_-jL=s^ a'djâyb. 

Barque. v^V^ merkeh, pi. 

ri^.-» iiterâkch: J-^■■~' sendal, 

sen a del ; f , ^:::s— ' (•/, e fr/i - 

r 



bl. 



BAS 8 

tourah, .^j-^Us-^* chekhtour, pi. 
j..\Jlis-^ chekhâtyr; ^■;-}^,'^ cheyltyéh, 
pi. voLi=^^ cheyllyâl; i-hlJ:^ chây- 
qah , pi, vol-^ji--' châyqât; i-hl^ 
sâyqah, pi. ^j |^~. souchjq. 

Barre de bois, de métal, ',_^-^9 
qaddyb, pi. m^-:-^^ qedbcm; j^i 



doqer, pi. ,_*3^ deqour; 



.u, 



châlionlt, pi. is^a^U^ chouahyU. 

— de sable (/^oj/. Banc de sable.) 
Il a Barré (effacé, annulé), 

[Foy. Il a Annulé.) 

— Il a Barré la porte (barricadé), 
._^LjI .3^ daqar êl-hdb, rr^j-^ 
^^ )lJ\ derbes êl-bdb. 

Barreau. {Foy. Barre.) 

Barricade, ir'-^j^ derbdss. 

lia Barricadé, 3-w sedd. {Foy. 
11 a Barré.) 

Barrière. {Foy. Barricade.) 

Barrique, S::^j^ qariyl, i-^p^ 
beltyéh, pi. çj'lX) belâly ; i-^hi bot- 
tyah, pi. ^Ij^Jai boltyât. {Foy. 
Baril ) 

Bas (peu élevé), -.'isr' tahaly, 
^J.^ douny, Js)^ ouàlly, ^-i-^ 
sefely. 

— (vil), v-^2^ /îfl^yr, ç.'^ deny, 
(j<s-^i raJîhyss. 



i BAS 

— Bas prix, (j^-^j rehhs. 

— Bas-fond, ^jL^s qcssâyr. 

— Le Bas, j-i- sefel. 

— Au Bas, en Bas, d^s:- taht, 
tahat, (jj-5 doun, w^sr* ^^ min 
tahat. 

— Au Bas de la montagne, yJl^s:^ 
J.^.s:-" talit êl-djehel , Jiw ^ 
J-^sr^' fy sefel êl-gebel. 

— Il a mis à Bas {P'oy. Il a 
Abattu.) 

— Elle a mis bas (en parlant des 
animaux), ■JIja'j oueledèl. 

— Il a parlé Bas, /,^_?-^_^ ouech- 



ouech, if^"^^ ouessoucs, J! — s 
<)^-\/»J.Jb qâî be-'d-demdeméh. 

— Bas-Ventre, (^'oî/. Abdomen.) 

— Bas-Bord. {Foy. Bâbord.) 
Bas (chaussure), i^ >^y:s. djerâb. 

guerâb, jt>l.'ij teqâcher, j^is'^ 
chalihchyr, pi. •-.-i-L^-*^ chehhâchyr; 

y ''jj-r?- Ichourâb, pi. w-'Uv.aw 

tcherouâb. 

Basane, wLisj batlànah, batlà- 
néh, ^^jj^ ^x:^ djeld êl-kharouf. 

Basané, ><^—! nsmar; fém. î»*— 
samrâ, pl.^.*.^. soumr. 

Bascule, <i->e'*j ne'âméh, ^L3 
qehbân, pi. ^^^.jLs qebdbyn. 



BAS S3 BAT 

Base, ^L-! dssâs, Jh>j" temel, Bassora (ville de Perse), ^y^i 
_\CwJ qâ'id, CXsLi qâ'idéh , pi. Basrah, Bosrah. 



Je 



L^ qouâ'ul: (^-^j ro/.7i, pi. 



,.> c ,i à ri, an. 

11 a Basé, J.*j lemmel. 

Basilic (plante), (j^-ss^:! j ryhân, 
^^c». halntq. 

— (serpent) , ^-^^^ %=^ hayét dnrb be-a'ssâ. 
vieliki/éh. A^iJ <>^=^ hayéh tâdjyéh 



— Natif de Bassora, ^J>j^^ basry, 
bosry. 

BaSTIO.N, i^.}l^ lâhyoh. 

BasTONNADI:, ii-U allnqah, pi. 
(^Is o'iloq, eu'llcq, -.^xj , >^ 



- ' souUân êl-hayàl, '.JJU 

- ' me/jÂ; el-haydt. 



— sur la plante des pieds, i.'i)^.3 
sali, pi. J-J'ol âslâl, tLJaL». falâqah. 

— Il a donné la Bastonnade. 
{roy. 11 a BatonniL) 

Basilique, «i^^r^^ i-..^ kenys- — On lui a donné cent coups de 
^■e7 inelykyéli, <x.j Ja.l~. soullânyéii. Bastonnade, ij'w.^i a^sJ ij^j^ da- 

Basse-COL'R, r w«a. houch, pi. rabou-ho be-myèl assâyéh, ■.^'j^i^\ 
^jiLa.1 âhoudch. ç^ ii^ endarab mâyèl a'ssà. 

Bassement, U^^^ haqyrân. Bat d'âne, de mulet, ^^^ semer, 

Bassesse, i-j^dillah, dilléli, j^ ^^y, berda'ah. 



■dell, SjLiùi. hiqnrah. 

Bassin de métal, <Z^L,Id techl. 
— de pierre, q^j=^ houddy pi 
f:'5iï>.l chouddJ. 



— de f(jntaine, 
a5\j birhéh. 

— de jardin, iJL-s fasqyéh. 

— de balance, iJS l^cffêli. 
Bassine, [roy. Bassin de nié 

(al.; 

Bassinet, ■ i-jv' -^ fàlijch . 



— de chameau, i.i^^ sâghah. 

— de dromadaire, <jJ.^ . rahalch. 
Bataille, àxs^ ouaqaah, >_çi 

neoun. Jjji kcouneh , d.jj.cs'' niou- 

)Y^ djouzzen, hareboh, ^ ^•'j.=v /(f/v?/;, pi, ij:,»-,' ' ,_2v 

herdbâl; J-:;i qitlHL pi. -O^^-^-S 
qiUdhU. 

— rangée, ,_^rA^ «-^'j-^ herdi 
safyf. 

— Champ de Bataille, ^ ^.^■' 

messe ([. [il. ^_^ ^^^ massdff. 



BAT 8 

— lia livré Bataille, J--3 ^v^ 
darab qiUûL 

— Il a gagné la Bataille, j./«£^l 
ênlessar. 

— Il a perdu la Bataille, ^*vX.j| 
én/tcsser. 

Bâtard, ^■'^j ^j' êhn zciny, 
^Aj^)\ ^j ben ês-serdry , yS 
ben zôny, b ; -0^ oueled zend, 



^''J 



V 



ax.^oJI wXJj oueled êl-mossykah , 



BÂT 

Batier, ^^^y berdda'y, pi. 

i--5,5v berddfi'ijéh. 
Bâtiment (édifice), Uj bend, 

<ubj bendyéh, bendyah , ,ii (/«r, 

SjLss i'riiâréh, %'mdrah. 
— (navire). [P'oy. ce mot.) 
Bâtisse. {Foy. Batimeint.) 
Batiste (toile), l'^^.^ baiyslâ. 
Bâton, w.'_^.^ nahbouli, pi. 

■JI^^-jL-o nebdbyl; sL^c a'ssdh, 



^^^->•^> bendonq. pi. ^iJ^L.:j fceno- i ijL.^a& assdyéh, l^z aassd , pi 



[P'oy. Adultérin.) 

Batardeau, S.^ sedd, 
djesr, gesr. 



J- 



,\ ijy^z. aassaouan , ç^-::^ a sso. . 
assey (en berbère >J1^jjjo' tiyhryl). 
11 a BatonnÉ, L^c- aassd, 



v^' 



darab be-a'ssà, **i? 



Bateau, uy..l.3 felonk, felek, : i.u.9 <««)» qatléh, 4a.W *xJ= /aa;» 



Bâtonnier (estafier) , , 
qaouâs, ^ i*'|_»j kaouds. 
— Chef des Bâtonniers, 



LT 



<._5 



. J^jLs çê2/g, / h-LJ qayâss, w'j'-S 
ga?'6, pi. 'w-'iîjS qaoudrib. {f'oy. 
Barque.) 

Bateleur, (/^of/. Baladin.) 

Batelier, ^o L.« merâkby, | moqaddem 
^,sr: bahary. pi. «^ vsr;* &«/;«- : Battage l'action de battre), 

Bâti, ^^a.^.'» mobny. 



(■ 



■^J 



.i d«r?>. 



:^\ 



du grain, ^<sii'i ^^ deqq êl- 



11 aBATi, I---' hand, ^^i banà, : qaméh, <--')-' ders. 



) 



o.£ a inmar. 

— 11 Bâtit, ç^^-S^ heyebny. 

— Il a Bâti (faufilé), J^^ chall , 
_.►-.- serradj. 



Battant de porte, a3..> derféli, 
Ç' y.,^^ mesraa , mesra\ misra. 

Batterie (querelle), àiL-Lij 
chdmdllah. [Foy. AlTERCATION-j 



BAU 

— de canons, >i3lj.^'l ^ 3^ 
saff êl-medafe. 

— de cuisine, :^h^}\ ^a dhîi 
êl-malbulili. 

Il a Battu (frappé), v y^^ darab, 

dareh. ^jJj-^ taraq. ^^ daqq. 

— Il l'a Ballu, iJj^ darab-ho: 



80 BEA 

^^ &r;*~^l hemdlét ê$-seyf, '^ <JL.^sk. 

^^C-J ! hamâlah dê-'s-sekkyn. 
Baume, **~1j balsam, /»L*»Jj 

halsihn, (j-*^ balsdn, belstin. 

j^wjI^ belâssan, (^^ delien. 
Bavard, (^oy. Babillard.) 
Bavardage, Ji-^j J..i qeyl ou- 

— ils l'ont Baltii, iyi^ darabou- qâl. {P'oy. BabIL, BALIVERNE.) 
ho. darabou-h. 

— il m'a Battu, cr^j^ darabny. 

— Il t'a Battu, eJjj.-^ darabak; 

— il t'a Batiuc, '^'j^ darab-ek; 

— ils t'ont Battue, ^:>jJjXs dara- 
bou-ky. 

— Il a Battu (vaincu), s,_^li 
ijhatab. y^ kassar. 

— Il a battu le tambour, ,^\ 

— le briquet, ^^i qaduJi. 

— le grain, /»-(- deress, ^jj^ 
daqq. 



Il a Bavardé, (f^oy. 11 a Ba- 
billé.) 

Bave, J-j» reydl. 

Il a Bavé , Sij reyyel. 

Baveux, J^,^ moreyyl, pi. 
^JL) j^ moreyylyn. 

Bavière (royaume d'Allemagne), 
S^jb Bdoxiyrah. 

Il a Bayé, '»^r/ theyeb, Isayeb, 
«wJi^j'^ lûouah. V )j ;.*..' telâuuab. 

Bayement, bj^ Ihaoubû, isaou- 
bâ. 

Bayonne (ville de Fiance), a-»^.^ 



— Il a Battu des mains (applaudi), Bayounah, Beyoxmoh. 



L?\ znqdf. i^^'^ suffaq. 



Baza (ville d'Espagne), Js*-j 



— 11 a été Battu, ijty^^ ênla- Baslah. 



rtiq. V 'y^\ êndiirab. 

I5.VI DET. {P'oy. Ane, A.non.) 



Bazar, ,tib bâzdr, .ys^klutn, 
i^^^ sonq , JiTj oukdléli. 



Baudrier, i^t>.^' modammah, \ Bazile (n. pr.), , ri?:J-~.Lj j5as- 
-x:j band, bend , ^^j=>- hezdm, .b; sylyous. 



zondr, iiL;^ manleqah, jJ. 



Béatitude, <>i',L-^ mobdrekéh, 



BEA 86 BEA 

b-Jr iotihâ, CXx^ sa'adéh, ïJî^x^ croit pas, <l^\s U^.' 



■l'ê U .±i^ 



se'âdali, pi. w^l^U^ sa'âddl. 



^ 



,5j.^^j L>» Cych raû qolt memmd 



Beau, ^V ^^'''Vj ,.r-^=^hassnn, qoll ma ysaddeqou-lc. 



hassen, ^**"=^ hasséi/n, J--ç^ c(;"e- 



9Ȕ//, guemyl . 



U 



<.} c-3 



qoiieyss . 



:s h 



qoiiycssy qouyss , fj^'j;- liouyr/ss, 
kotieyyss, ^y^f kexjyss, (jl-jj.p me- 
zydn, mizydn, ^J'J' melyh, ^j,^ 
cheJiy (en berbère àb illah). 

— Belle, àl^:^ djemyJéh , gne- 
TfvjJch, i^j S koueyyfiséb. 



Beaucoup, j.-i^ /rc/'n/r, ^S 
qauiiy , i-X=s. djeddân, iJ--2 ^o&a- 
?«/(, qahaléh , qehdlé'u i.-Jl «(^6«- 

/a/i, ,,^ g'y'^-' bi-'zzdf, //-'-- ?>âss, 

j.^L) ydsser (en berbère , ^-LJ 1 d//«s). 

— Beaucoup plus, vii'^'-J he-'l- 
dklJidr. 

— Beaucoup moins, J--^-f dé- 



plus Beau, d'^^^^ dhssan, ' 'l-dqall. 



U 



^w^si dqo^iess, ir'j- 1 àkouess. 

— Très-Beau, ^j^jà J-^ dje- 
inyl qaouy, lO.^ J-^^ djemyl djid- 



— Est-ce Beaucoup pour moi? 

^li ]Xs> j^i^ ^1 êy lielhyr hadd 

a la y-y j ^Ic- 'w\ 



;j^Sz^\ éslek- 



dàn , 



'O' 



Lj ^^l^ melyhbi-'z-zdf. terél hadd a'ia 



. ^ 



u-u- 



— B a été Beau, Ij^ behâ, J.5^ i Beau-fils (gendre). {Foy. ce 



diamai. 



mot.) 



— Beîbomme, ^-^^^ ^J^' *'<^- ' — (^'^ ^® l'autre époux), yJ 
c/;'ei /(rtss«n, J^-H^ J-=^( radjel \j;^^^ êbn êl-djouz, •,_^ç^ ^^1 c/'n 

— Belle maison, ^-*a.Aj ^— ^-~;' 
?H'?// nefys, i^^^'-^ ^^\V- ^^V^ '"^^'" 
konn, (.^Jj-* jl"^ rfft^ mozéyn. 

— Le chemin est Beau, ^>y^\> 
^^U êl-toryn melyh. 



C 



djouz, êbn rjouz. 

Beau-frère (frère de l'époux), 
; «2w a=L \ dkJum djouz. 

— (mari de la sœur), o^:i.l \^:^ 
djouz ûkhl. 

Beau -PÈRE (père de l'autre 
âbnu 



n a trouvé cela Beau, ! époux), j»=». ham, jjsr-^ y] 



' hlhassen hadd. \ 'l-djouz, ^\^s:" j}\ dhou 'l-djou- 

— Tu as Beau dire, on ne te , zah, dhou l-ijaouzah, j^s. ji) dhou 



U* 



BI-:G 87 BKI. 

(';o"', ï'\ "^^ <^-'^ dbou djouzah, âbuu 15ÉGAYEMENT, iiJ*.' ledgliah , 

iiaouzali. ledguéli. 

— (mari do la mère), ^\ j^^ Bègue, ^^^i ûltagh , Jj:.^li 
djouz ômm. temtâm , i'SÛ Iddegh, p.xJ! dl- 

Beauté, lyT^'^ housn, ^'i dat/li, Is^'è] dqratt, ^\jS gué- 

beheij , hehij , y^-s:'' mohdssen, roiuUl. 

J..'j.=s djnnmiil, J-Lv djelaléh, 15 El G. NET, i^-J^j zelâlnjèh ^ pi. 

ii'JJ Ictlàfélt. ^-A..^'^\ zelahyàl. 

— Elle se fait aimer par sa Bel. {f^'oij. Beau.) 
Beauté, ^wLJ! s._^.Lsr^ ^./^*«îs^ Bélandre,. (AI-x* nia'«c/i. 
L^iLi-s ^\ be-Iiousn-hâ tedjelleb en- 11 a BÊLÉ, 1-xs ma'â,jx::s. dja'ar. 
riâs lia eu'chq-hd. BÊLEMENT, ^»2w dje'er. 

Bec, ^-i.J> monqdr, inenqâr, Belette, i-w.s e'rsah, ersêlt. 

pi. ^J'j,.-- f?iCH(((jfi/r, jJs-M ^i foum BÉLIEIt, j-.s=>. Itamel, hnml. 

êl-tayr. \ pi. J -*=>■' îhmcîl;^ iTt^ hebch , 

Becfigue, iSj^^'J (ouyrtéh. kabch, pi. ^j^f kebouch ; J.2c^ 

BÊCHE, A:^"^' messahah, i~^^^ fahî, pi. JL^:^ /"e/iot// (en berbère 

massahdh, ^J huit. j^y êzimer). 

' •• i 

Il a BÊCHE, y^ haqar. i — (un des signes du zodiaque). 

Becquée, ^\ zaqméh. J-<s^'' ^y^ Imtrdj êl-haml , bourg 

BÉDMyE, ^J^ battn, ^^■)beden. êl-hamel. 

BÉdeau , A->^ — '•♦^^ hassekali , — (machine de guerre), ^~:-s-^-* 

.t^à._»=v djoukhaddr. {f'oy. ApPA- mendjanyq , mcngdnyq. 

HITEUR.) Bellement (sans bâte), à.i ^Ju, 

BÉDOUIN, v3^-^ — J bedaouy. i-ij^ choych choyéh, ^AXj^ ^^ 

^.\jj bedâouy, ^y^s:-^ j ^ a'Ià mehelak, jLsr-*—'' _kj beld ts- 

a'raby sahrdouy. tidjdl. 

Il a BÉGAYÉ, j*^' /a»Ua)îi, ^c/H- Belle-fille, (fillo de l'autre 

tcm, ^x" ladajh. époux), j^a. wO bent djouz. 



HEN 

Belle-fille, {^oy. Bru.) 



88 BER 

Benêt, i^\ dblah, âblèh. 



Belle-mère (mère de l'autre Bénévole, {f^oij. Bénin.) 
époux), A*a. hamah, ilo.^ ham- BÉNI, ^ X^ mobârek, vJjL^I 
mâh, pi. vjl^ij.^a>. hamaoudt, i^jlç^ embârek. 



hamâyéh . 

— - Sa Belle-Mère, ij'Ua. ha- 
mât-ho. 

— (femme du père), v >! ^j_j9- 

gaouzèl âb. 

Belle-soeur (femme du frère), 
^ ) ï j_j=>- djouzél âkh. 



Il a BÉNI, ^ yi barek, Ici 
j^fsr ^' da'â be-'l-kheyr. 

— Que Dieu te bénisse! A)! 
^—-—3 eJ^L_^_j Jllah ybdrek 
fy-k. 

BÉNIGNITÉ, , ^i>^ loulf. 

BÉNIN, /♦;;A=»- halym , ;iJ-j ou- 



(sœur de 1 autre époux), ; dy', ^^J leyen, leyn, f^p^.rahy 

Il , ^ . ! . .'■ .j" -^ 

=r' vJI^^l ôkhl êl-djouz. 



Belligérant, 

reb, jjl-7^ inobâre 



m, 
uym, 



^_ 9 ^JaJ Intlyf, (-^^-^ molây 
Lœt'» mohâ- iK'j^^ béchouch. 

Benjoin, ^o"?- jj"^ ^^"" 
— Les deux puissances Belligé- kJwur djdoury. 



'r'J 



rantes, ^^i.Ls:'' ivrr J-^ douleléyii 
mohârebéyn. 
Belliqueux, ^j,\^*^ moghdzy, 



Béquille, K^!^ o'kkdzéh, pi. 
ui o^ ô'kdkyz. 
Berbère (nom de peuple). 



pi. j'U'.i^ inoghdzdl, ^^^^ harby, ^=s-li:. chilhy , ^---^ qebayly (en 



j.jj^ Idouend. 

Bénédiction, à5j.-J berekah, 
lerekéh, pi. C^li^-' berekdt, '^ij^ Berceau, 

Bénéfice, 

v..^s.^o,.^ mokâsseb, 8J-jLi /aj/- 
rfe/i. 

Il a BÉNÉFICIÉ (il a eu du béné- 
fice), w^*o kasseb. 



berbère f 'X'^ âmdzigh). 
Il a Bercé, j-s hezz. 

■<s^ lakht , ^-^j» 

melied, pi. ^^^ mouhoud, y y^ 

*S^ mokseb, pi. sçryr, pi. ••;'|»-^ serdyr, jjj^ sou- 

rour; A3._j=v.^ merdjouhah, pi. 

,^-^'l^ mcrddjyh. 

Berge, J— serfd, ,^ j^i» fer/, 

pi. v»»?!^"*' ûtlrâf; j'^s^ djesr. 



yes- 



BES 89 BET 

Berger, j»l..Â-i tjhannàm, f-l. — Il a Besoin, J ^^:s:^^, 

râé'. pi. 8LC. roaiih. VU. ro'«7. tahoqq le-ho. 

^j ra'i/, pi. j^;';=^> ra'yi/n. — Vous avez Besoin de cela, ^ 

Bergerie, ^j^ syrali. pl.^^^ Isi* *x»j"^ ^?/ l/houm-koum hailâ. 



seyr; a^i ra'yah, S.wU^ nuindrah, 
(en grec mondra). 



— Il n'est pas Besoin, ^iac-'^ La 
^ W(« ycstahoqq chy, ,i.' Jj^ L> 



Besace, »bls:' inekhliih, i^^^^^^^ "*« ^?6oci c/iy. 

" . 1 

— Le sultan avait Besoin d'un 



vizir pour gouverner son empire, 



meldilàyéh, ^ys>. Jihourdj, pi. — Uîi. 
kherâdj: ,r*:f kyss. 

Besogne, Ji^ choghl, ^^^^^^^ '^Ly^j^jJ.! bs^jLLLJî^!^ 
sebeb. i^^^' kdn cs-souUdn mohtddj îîà 

— Il est allé h sa Besogne, .^t. ouezyr ydabber àouUl-ho. 
J-xx-io rah yechleghol, s_^-;*~j --!. 
r»/j yssyb. 

— Je n'ai plus de Besogne, «.Jaoj 
cyr^ ^nqetta sebeb-y, 



— Qui a Besoin, ^s--* mohtedj, 
jj.L^^^'' mohtddj, \Kz a'otidz. 

Bestial, ^^a.j ouahchy. 
Bestialité, ^'^a- hayoïunièh, 
i^i.aw^ ouahchyéh. 

Bestiaux. [Foy. Bétail.) 
BÉTAIL, w^J behym, i-6~^^'i be- 
hadjéh, hâguéh, ï,;;-^ de- hyméh, pi. vL^J behdym: jj|^=^ 

hayoudn, pi. vJl^Lji^.^ hayoudndl. 

— Pièce de Bétail, ^Jaï q^a^/y', 
pi. ^jl-*-«3 qella'un. 

BÊTE, '>'<>rrV.'' behymah, pi. *J-^ 
behâym, /♦— \'-' behaym: ^'^ 



Jji-i' m« taçc/ l-y chogitl. 

BESOhN, 5j!-ft adzah, _.L-..::=v! 
Uityddj, f^y lazoum, L:fl:a' îqliddâ. 

/•oureV*. 

— 11 a eu Besoin , j_;U aâouz 
\^z\ d'ouaz, ^1 ji-l-^^l ^/(/«Vy i/â 
■,-.::i' ^'<az, J ^is''^-' êslahaqq le-ho 

— J'ai Besoin, ^ ^ipr^— :>. j/es 
tahoqq l-y, ^--^'' !-J^ âua mohtddj, ! hayoudn, pi. .Ji^-_)'_*-ow hayoxuU 



;> 



c -J 1 ana a OMur. 
— Tu as Besoin, v^ l^^^ 
yestahoqq l-ak. 



ndt; i'i\-^ ddbéJi, pi. s >'^i daouàb^ 

doudb. 

— de somme, ♦j-.j behdi/m. 
12 



BÏB 90 BÎE 

BÊTE sauvage, jA=^_j ouahêcli, Bibliothécaire, w^xC3! hiL 
ouahach, pi. (pj^j oualmuch. hâfezz êl-konloub. 



— (stupide), i^^s.-^ sefi/h. {Foy. 
Benêt, Bestial.) 



Bibliothèque, i.--.*.5^ houiou- 
hxjèh. i-^Xv* mulilehéh, ^ ^«X-M ijtick 



r 



Bethléem (ville de Syrie), v .■^i hliezdnéi êi-koutoub, ^ -^j li^ à; ^yL 

:^j\ Beyl êl-lalnn. khezanah dê-'l-koutouh , i.jL=L v«^Lx> 

kiiâb-khânéh. 

Biche, Sj.^' lebouah, Jki gha- 
zdléh. 

BiDON', ^■^y\ zeinzemyéh, iS. 



Bêtise. {Foy. Bestialité.) 
Bétoime, ij-uS kesteréh, -w.p~;j 
betlonyld. 

Bette, ^-i— silk, ^l^ selq, silq. 
Betterave, t.-s-'-.-' bohdjar, rakouéh. 



.Ls'-;' himJjdî-, bingdr, jJ.j_jJo 
cJioundar. 

Beuriïe Irais, ?-^j; zebdéh, 2-\jj 
Ajji) zebdéh laryéli (on berbère, 
v.Jl^jJ,^o idmodyl). 

— Beurre fondu, (.»<>— semen, 
mmen (en berbère, ^-^ji doudy). 

BÉVUE, -îsii ghalalt. 

Bey, '^-jV fcet//c, 6e?/, ^slc-*--' 



Le Bien (opposé au mal), j.-sr'' 
êl-kheyr. 

— Bien, (adv.) , ^ -^^h tayeb, 

^.U melyJi, (O-^*-' maadan, v ^.vL 

laybin , y^j^'. be-kJieyr, L-'.**.a. /ms- 
nan. [P'uy. Beaucoup.) 

— 11 a fait du Bien, /^•«**=^ ■ êhs- 
san, pS kerem. 

— Celui qui fait du Bien mérite 



sandjdq, pi. ^J.=>.L.;u^ senâdjiq, qu'on lui en fasse, ^-s:-'' j-^s^j ^ 



sandjdqdl. 



i.x^ )j\^ 



J' O'- 



men ya'mel 



BÉZOARD, f*j-il-f bddzahar, j^jj} êl-kheyrêslahaqqênya'meloûma'-ho. 

bezoudr. — Homme de Bien, J-^-3 J.s^j 

Bî"ais, -.^cÎ aouadj, pi. L^-jS .radjel fdddel, _J)\.^ J.=^j rad^d 



a'oudjd, ^u%'^^ melaoudj. 

La Bible, ï!,_jJi êt-tourdh. 

Bibliographie, ■j-;;^ ^j3 fenn 
kouloubyyéh. 



sdléh, j^^hfi J-2^, rojjuel mot- 
faddel . 

Biens (richesse), J^^ mal, pi. 
Jlj/»! dmoudl, UxiLi moqtend, ^^j^ 



BIE 91 

rczq. pi, t3*'j)' (irziîq, ^ .U moulh'. 
y]. J\l'\ âml,îk. 

BlE.N-ÈTlU:, <^-:-^ Jl-=» li'îl 
la y eh. 

Bienfaisance, ^l*-=>.! Vissdn, 
i<s»,> ni' m é II. 

BiKNEAiSANT, *-»-' naai/m. *.-=!< ^ 

Bienfait (snbsl.), ^.^ci hheijr, 
pi. ,w..£. kheijâr: i^-^s>. housnah, 
pi. vjL^-u».^ housnâi: J.^ /bc//, 
pi. J^^s! ûfdâl: i*w in'méh, pi. 

— (adj.), ^>j^ :erijf. 

BlE.NFAlTEUIl. (P'oy. BIENFAI- 
SANT] . 

Bienheureux, ^^b^ai- loubâ- 
ny , pi. ^ajLjJs ionhûnyn: wVaju- 
sa'yd, pi. 'j.*-- so'clâ, -_j3u*./» 7j.es- 

Bienséance, jiLJ leydqéh. 

Bienséant, (^j^ /%(/, v -ç^L 

w!/«Vye6. 

Bientôt, ^-^v; »-^ (^-^ minqnryb, 



A-'- J. fy-sda'h, ^_^j t^ ,.r- ""« 
qaryh, >-^J j^ qaryh. 

— Bientôt il y aura du change- 
nient,j.-^''j->^j "--^^j^ ^s «'n ça- 
ryb yssyr legbayyr. 



BU 

B I !•. N \ E I L L A N C E , jlslé,. hh ulù, 
Jihdlr, i^j-' moueildrh, ^j ouedd, 
i.^x'' mohahbéh, Ij^\ îchlehû. 

Bienveillant. {J^'oy. Benin, 
Bienfaisant.) 

Sois le Bienvenu! ^j La.*-» 
mcrahbâ b-ali! sJ-J )i.j.^ « biaw! 
aheldn ou sahelân-fy-k! 

— Soyez les Bienvenus ! birs.1 
*>o J..f,~, » dhlàn 071 sehidn fy- 
Jîoïtm ! 

Bière (boisson), ï^-j hyrah, i\j} 
bouzah, 

— Verse-moi un verre de Bière, 

êl-byrah. 

— (cercueil , 0-'_»^-J" tdboul. pi. 
\JL^_.i\y' tondbyL ip».» naach, pi. 
^_»xj naoudi. 

Biffé, _a-=^-^ malion, ^sr-'^ 
memhy {P'oy. Annulé). 

Il a Biffé. [Voy. 11 a Annulé.) 

Bigarré, ^Jv■U dblaq. pi. ^J^) 
boulouq, i^j^ melaouen. 

Bigot, ^Jy> mozaouer, oV 
mozdy. 

Bijou, ii— ^^ saydijhah, pi. 
vj^LiLwo saydghdl: ••»j=^ djouher, 
Ç'w.^ûP messdqh. 



BIS 

Bijouterie, ^^'^ tahaf,js>\js. 
djouâhir. 

Bijoutier, >î. — jI — ^^ sâygh, 

-=w^»,s>. (ijaouherdjy , ^=s.j.aii^a. 
(Jjouâherdjy, 9^^^^ saouâgh. 

Bilan, /j|Vn'° vnyzân, ^ »•>. »»^ 

Bile, ïw» morrah, Li^ safrd, 
]^j^^ souda, 8,J^^ morârah, iji-s^ 
halaouah. 

Bilieux, ,5^ — •* — ^ memrour, 
^^\jL^ safrâouy, ^yiy^ sou- 
dâouy. 

Billard, C-m^^» byllârt. 

Billet (lettre), JL-. ressdlah, 

ressdléh , >, )_j:;.Vi maktoiib , i p JJ' 

iezkeréh, i.'s.^ ouaraqah, ^ys3 qess. 

BiLLEVESÉE.(/^oî/. Baliverne.) 

Billot, ^j^ qormyah, qor- 
myéh, pi. >ji qoram, 6.^3 qormah. 

Binaire, ^^j^-^^ thenâouy, se- 
nâoiiy, ^->.3 thounâyy, sounâyy. 

Bisayeul, ^J Lj' 3.aw djeddlhâny. 

Bisayeule, i^lï ï3.2w djeddéh 
ihdnyéh. 

Biscuit, '^jS kaak, si^Usrf 
boudjmât; oUs^-ïj boqsomât, hoq- 
smdl, yJifl^t,.} bechmdt; oLs^wù 
beqsymâl, i>L*iJij boqchmdtl. 



92 BLA 

Bis (ad j. ),»*«-! àsmar. 

Bise (vent), -.j^ djerdj. 
I Bissac, v^Î^=>^ d;errt5. (r. Be- 
I sage.) 

[ Bitume,^ qy^y j^ qiffer. 
1 Bizarre, (f^oy. Baroque, Bi- 
garré). 

Blafard. (Foy. Blême.) 

Blâmable, ^y^" medmoiwi, 
^^^ù demym. 

BlÂme, ^^ demm, y*io ta' an, 
^y leoum, _^~^jj teoubykh, v«,.w*j 
la'yyb, -v — ^-^ maldméh, a^^-^'" 
lelouym. 

Il a BlÀmÉ, -»^ damnif -, ^x) 

ta'yb, v ^& a'iab, S^ îdm, ~^i 

nehà, nehey , ^yj telaouem, ^^^ 
chenaa. 

Blanc (de couleur blanche) , 
iP^ \ âbyadd, j^4-' ! âbyâdd, pi. 
jj^jJ bydd; ■^>-/>-^ sefyd^ 

— (propre), ^ ^-^ neddyf. 

— Blanche, L^.j bayddâ, pi, 
jj^p-J bydd, «jl^L^.j beyddâl. 

^ — Blanc d'œuf, ^-^^M li^^ 
beyâdd êl-beyddah. 
Blanchâtre, jj^^^» moibéydd. 
Blancheur, i>^!-x.j bayâddah, 
^L-j beyâdd. 



HLi: 



93 



BLE 



Il a Blanchi, (v. a.), ^j^-j f>a- — Y a-i-il du Ulé a» marché? 



yadd, if^_ bayyadd, beyrjedd, ^'^^j- 
>s^j leheyyed. 



qamèh fy-r-rahhah? 



— 11 a Blanchi à la chaux, ^^Jb — Blé de Turquie, ^-^Ji 



tour 



kallas, . .^w djaouar. 

— Il a Blanchi le linge, j-^ 
ghassal,j-<=^i qassar. 

— Il a Blanchi, (v. n .), urb bâdd. 

— Il a Blanchi de vieillesse, 
v_^.~i' cheyb, v '-^ chdb. 

Blanchissage de linge, J^v****-* 
teghssyl. 

Blanchisseur, (J^--^^ mobe- 
yadd . J-^ ghassâl, X^>::iS qassar. ^jj~sr^ medjrouh , mef/rouh . pi. 

Blasphémateur, Ji^ lui fer. 

Blasphème, ji^ houfr. 

Il a Blasphémé, *xi, chelem, 
^^J-^ djeddaf.jsS^kafar. 

Blatier, iîo^ hannât. <. >^ 

djelldb, ,::^yx<,.ù dekliyrdjy. 



kyah, tourUyéh, 1.^ dora, doun'i. 

— Marchand de Blé. [P'oy. Bla- 
tier.) 

Blême, v3j^~= sâry,j's.^^ âsfar. 

— Il est devenu Blême, ►&-o! 
êsfarr. 

Blessé, ^>j^ djeryh, garyli, 

garyéli, pi. ^^=^y^ djourahil, gourahô. 

-^i=>. djerahy: ,»>^^ medbôur. 



^^sK.jy^'' medjrouhyn. 

Il a Blessé, -^j-9- djeréli, dje- 
rah , djarali , garah. 

Il a élé Blessé, ^ y=^\ êdiréh. 

— Je SUIS Blessé au pied, .1:=^, 
à=w^,,:x'' redjhj viedjroxihah. 

Blessure, -^j^^ djerh, djourh. 



Blé, .^-03 qamh, qamêh, pi 
Y^i^ qoumouli{en berbère, M-^jb' P'- r-j^- djerouh. 
êydrden, A^y yrden]. 



Blé? 



Bleu, (3'j dzmq, êzraq. pi. 
Dansée village trouve-t-on du i^\] zourouq; ^^-^ mâouy. 

— Bleue, '~Sj\ zarqû . pi. ^.\ 



.Jl 



IJJ» . 2, 



^^v5 fy liadii 'd-decltâr yensab chy zourouq, C'J,; zarqnl. 

qauiéh ? — Bleu foncé, Bleu de roi. J.^- 

— As-ludu Blé? ^a ^ii, e)jcc kohol, JLs^ koholy, kohly. 
^i-s.)] an'd-ak chy min êl-qaméit? — Bleu clair, Bleu céleste, 



BOC 94 BOI 

^jl^^\êsmâowj,dsm((Ouy, ^^jl.0-^ BoCAL, J'-3_^J boiiqâl, pi. J-;-5'jJ 



bouâqyl. 

Boeuf, j_jj ihour^ thaur, ^L' la- 
— Il est devenu Bleu, i^j\\ < qar, batjar, pi. jjii houqour, le- 



samaouy. 

— B a teint en Bleu, /«. ; zarraq. 



ezraqq, i^Uy ezraqq. 

Bleuâtre, 15 n-'» molzerreq. 

Ha Bleui. (Foy. l\ a teint en 
Bleu.) 

En Bloc, iUs-'b bi-l-hamléh. 

Blocus, ^j^ lœ^ nwh âsseréh , 
Uslis^ mohâllah, àipUs:-* niohiât- 
lah ; JsJ «.sr' iehouylt. 

Blond, fi-Ntfl âsfar, pl.ji^ sou- 
four. 

— Blond ardent, j.iu^l âchqar, 
.iiLù.c a'chkdr. 

— Blonde, uiw safrd, pi. ji^ 
soufour, iJ1j]jL^ safrdl; Ks-L cliaq- 
rd, pi. >Jij\js.±. chaqrâl. 



qour; qSjZ. aard, -,>isr-* . J tltour 
makhsy, :>jS ferd , S.\ begucr (on 
berbère, ji\ 1 êzghir) . 

— Viande de Bœuf, ^j-'^^ ^^' 
lahm beqry, lahm begry, ^ y's-' beqry, 
^Wlli ^J^")^ '-^ *=^ laham dê-'l- 
beqry, ^^-CJi iS ^sr^ lahm dê'-l- 
hegry. 

— Langue de Bœuf, i_jiJ ! \h ^w^J 
lissdn dê-'l-tsour. 

— Pieds de Bœuf, i,>5\a hergue- 
mah . 

— Bouche de Bœuf, i.à^i_.vdw 
khanfoxifah. 

— Bœuf sauvage, ^aw^il jh 



H a Bloqué, -1=1-2^ hdu, J=Jaw baqr êl-ouahach. 



haouatl, -Lls^,] ahdtt, j^^2>. hassar. 

Bluet, ,j,-^.^.^a.l dhbéybbour, 
«Ua'U bêllaamdn. 

Bluette, ij\j^ cherdréh. 

Bluteau, J-sr-" monhhoxd, pi. 
iJ.;i.L;^ mendkhel. 

Bobine, Jsj-àJ qannouil, pi. 
L^-jlji qendnyll. 

BoCA (poisson), ^Sji bouqah. 



— Bœuf de charrue (mesure do 
labourage), ^t-\ — à fedddn, pi. 
^j^i-xà fedddyn. 

Bohémien, (J°-^ djenkdn, gen 
hm, (j'^*'?^ tchciujân. 

Pour Boire (gratification), 
i.-Jusr' bakhcJn/ch. 

w " 

Bois, ^j^ aoud, ^^jz a'oudd, 
pi. ^Lil ê'oudd. i|'j..\c c'y dan. 



BOI 95 BOr 

— Bois h brûler, i.J=2w hailabéh. — Bois de fusil, Joc-CM \^ yS ^w 
V .^L^ hallab. seryr dc-'l-moukehlali. 

— Quel Bois brùle-t-on dans ce — Bois de senteur, yy^ -_;- 
pays? ^ j^j^- >— ^^ fjj-' j)-f. ' a'oud êl-bouJdiour, ou'oud êl-hou- 
A.UI i^ ci/cli min hallab yahreqoû khour. 



fij dê-'l-beled? 

— Marchand de Bois h brûler. 
V iwiacs. hallàh. 

— Bois de charpente, de menui- 
serie, i-uu=k khachabéh, v ^ii-à. kha- 

cJtab. 

— D'où vous vient le Bois pour 
les constructions? *-^~?^. ^tj' ^^^ 

<JLj — j!._â_Ji ç-L^ v.,j i^ min 

êyn ydjy-Jioum khachab melâ'-'l- 
benâyâl? 

— Morceau de Bois, 5a£c ort'q- 
déh . pi. -Vïs ou'qd, ourjoud. 

— Bois (forèi) , iJ-i. f/hâbak, 
ghâbéh (en berbère, P-w»' ênuîdagh). 

— taillis, i^j-o,. hourch , pi. 



LT'V- 



liouronch . 



o-'./-' 



êhrâch. 



— do haule-fulaie, ^^-^ ()^>oyd- 
déli . pi. >J1_jL:^ ghai/ddcH. 

— Y a-t-ildes Bois? 4J-C -à, i^J 
fy-hi clty ghdbéh? 



— Bois d'Aloès, ^_CjUJ qomury. 

— Bois de Campèche, _^.-^.-^ 
qanbydj. 

— Bois de Brésil, *ïj baqqam, 
boqqom, *ÏJ boqom, baqam, baqm. 

— Bois d'Inde, f*:;^! *ij boqom 
âlwiar, baqm âJimar. 

— Bois de sandal, J' J..w> son- 
dai , j^^l^n i^ Jïji à'oud dc-'s- 
sandàl. 

Boisseau, i^ kyléh. keyléh, 
j-f kyl, pi. J--^' (iky'il: -V-» modd, 
pj. .ÎIJ,^) êmdâd: ^--^ sâh. 

Boisson, ïf j-^ charbéli, ^j-^ 
chorb, cherb, diirb. 

BoÎTK, ^jJ.'v-o sendouq. '^'ow 
/io/i7i', «X;^. ]iokkah, (uls eulbch, pi. 
v,_^ s eu'leb ; (4^ hoqq , iï=>. Itoq- 
qch , hoqqah. 

— Faiseur de Boîtes, ^-U cxilbij. 
W a Boité, --•»•& aaredj, aaradj, 



seryr 



Bois de lit, ,t.Jsli kûtlry (en ' aarag, -^t-'-l daredj, âa'rag, 

khaniaa, ^-K-i c/mi 
qalag, ^xi fakaJi. 






esp. catre), ^j^j^ qarqelonn, yj^ kkamaa, ^K-i citald, ^3 qaladj^ 



BON 96 BON 

— Il a fait Boiter, ^i.c a'rradj. ' sâléh fy-'l-ghâyéh, ^--X» ^Js qaouy 



Boiteux, »-•)•- ' naredj, aradj, < meJyh 



C 



a'reg, Ji-^^ tonbbdl, -►j'-fr «'' 
rfd;', aâreg, ^J'-9•^= a'rdjdn, a'r- 
gân. 

Bol, i.*iiJ loqméh. 

— d'Arménie, ç-'>y ^■^}^ tyn 

ârmeny , ç'-'j^ '^ 'K' tordb dr- 

meny. 



— Vous êtes de Bonnes gens, 
^J-fi . yXi Lx)| ênloû nâs meldh. 

— Il n'est pas Bon que lu fasses 
cela, 1^ j"*»j ^! ^^^ j^ L^ md 
hou melyh en iaamel dé, j3> i._^ 

I j. 2> ' ,s X J ^, }\ y-.\:L 

ma hou khéyr ênn - ak ladmei 



Bombardier, c-^y:-^^ qombar- . hadd. 



) 1 »*^^ _^Xw 



djy. 

11 a Bombardé, 
chalah qotnbarâl. 

Bombe, i-^y bombah, boumbah, 
ij^y'jé qoumbrah, ij^^ qombarah, 
i^^i bonbah. 

Il a Bombé (courbé), wjÂ^ 
haddab. 

Bon, v^;. '«!/^^j io-y^j p'- 
,.-..^.^-i3 iaybyn; ^J-^ melyh, pi. 
-.--i^ meldh; J.^2>. o/'î/t?, 9'î/<^, pi. 
.iLa.1 ddjydd; (^>*«2>> hassan, -^J^^ 
djouyd, pi. ^^A-jjÇi. djouydyn; 
»j J.^ JiCrym, pf. ^Li Icerdni: JL^ 
s«/e7i, ^?^J n«/i' (en berbère, j^i,jlj 
î///«/i/). 

— Bonne, i/^^.is taybéh, às-rrl'» 
melyhéh, meîyhah. 

— Très-Bon, i^l-i-'i ^ ^"--^ 



.k^l 



— 11 a trouvé Bon, 
êslaieyb, jIs:-^-^' êslahalâ. 

— 11 a rendu Bon, v ^Jo tay- 

yab, \^\ êslah, ^js^ djaouad. 

BoNACE (calme de la mer), iÀ.\ii 
ghalynéh , A-.y\ô ghdlyny , _.-\ft 
hedou, ^~U mellem, ^.\^>^ henoun. 
5;|j.i hedâouéh. 

Bonbon, îSj-i^ haïdouéli. pi. 
Cl-'L^a^ haldoudt; ^-^jL.à.j «e- 
fdyss. 

Bond, ^Lj nattah, nollah, pi. 
vJi^LJa; nattai. 

Bonde, à^-^ beynéJi, pi. >-l^ •*-•;' 
feej/nft/. 

Il a Bondi, j-i^ ga/*aî% Lj naît. 

— Cela me fait Bondir le cœur, 
-XsJij ijj» hadd yeqraf-ny \'^-s> 
^«,i; ; \\} hadd yekzez nafs-y. 



BON 97 nilU 

BoNK {v. (l'.\fiii(iie), ùji Bnunah. i cF^^ 7«0Hq'f(;')/, pi. i-^jS qaouq- 

BOMiElK, ï--*-- smdah. sact- ' djyéh ; ^^j^ touqdjy. 

déli, •^-^^^' nessyb, J_.^ doulah; ' BoN-SE.\S, S^ a'ql, i^',3 fe- 

vJl^i- baliht, pi. 'JL'j^: bakJiout; raaaéh. 

Ji=>. /)«;;. pi. ii^isaw hezouz. — noiiiiiiedeBiin-setis,j.-ïiaVy?//. 

— Je n'ai pas de Bonheur, JL ^ BOiNSOlit, >r-=^ '-***'' massa- l- 



^^■•sr tnd l-y balihl. 

Bon J u R , j^ ' ^ '-^ snbbâh- 
'l-kliei/r. 

— (h un seul), '-^^y^ -»-^ selâm 
aaley-lù 1^=^^-' ^^i^st.^^ sabbâh-ak 
be-'l-kheyr. 

— 'à plusieurs), *^jJ^ ■»-*~' seldm 
aaley-koum, j^i^li ^\s>. ^^.^ sab- 
bâh-kuum be-'l-kheyr. 

Bonnet, , i^^j»-!"' tarbouch, pi. 
^ij|.j ! fj" lerâhych : (^ij-i^-h tar- 
bouch, pi. ^i^-'i^ lerdbych ; i^.'i 
taqyéh , i-^sJs laqyêh , pi. c^'j-» 
iouâqy ; i3'jv (]dououq, pi. , «i^.'j^ 
qnoudyq; ij^j-^ chouch, pi. ^Li;, 
choudchy: 4_~_5'^ a'rdqyéh, pi, 
çsL-c a'râqy; r3''. 9^^^"9- 

— Petit Bonnet, <j-Ji<-i:< chdchyéh. 

— Grand Bonnet des femmes en 
métal, 4.»^ sarmah. 

— Bonnet de derviche, siLJ 
lebbddéh. 

Bonnetier, ^^^-srMi qalbaqdjy, 



kheyr, ynessd-'l-kJieyr. 

— (h un seul), y^isz^l) oJl»w5 

\ / ^ .. . 

messâ-k bé-'l-kheyr. 

— (à plusieurs), j^^^- ^S^-^^ 
massâ-kotnn bê-'I-kheyr. 

Bonté, à\*~=^ hosnali, housnéh, 
^jî~, saldh, ^S kerem, ?.5»:x djoii- 
déh , 3aç^ djoud. 

Borax, jJj'jjJ bourâq. 

Bord, «^^i? ^er/", /or/", /ore/", 
pi. ,,^ ».^^ dlrâf; j--' ^ deyl, pi. 
Jl-O! ddyàl; iic». hefféii, pi. s^wia. 

heffdl; -v=^ /if<irf; ^^ à,.;^ /'e»/, p!. 

^^ 9_;»=' herouf. 

— Bord de la ni<M-, i.=s-r ' J.^^— 
sâhel êl-bahar, pi. J^L~. soudhel, 
saoudhel; 4^ ketf. 



— Bord (l'une rivière 



chall. 



pi. li^lil, clieltoul , -L.i^ chdtly. 

BORDAGF, , Ji-^" V''**^ ^'''"' 
c/m'y motbcq, 'j^j.-' hordoù, b Je 
V ^i r-i' fl'/f/' dê-'l-mcrkeb. 

Il a Bordé, , i.2i^~' saddjaf. 

13 



V. )_jJ.s-' mahdoub, ç-'-^^»- hodhij, 

,__^ ^ 1 âhou kâteh, «^ o kâbour. 

— Il est Bossu, w'J^srtr:' èj/e'/i- 
deb, s^^^jJs^ kyéhdoudeh 

Botanique, 
ên-nebât. 

Botte (chaussure), i^j^ djez- 



L^ I *ii e'///i 



BOT 98 

Bordée, a-Jj v ji-cs dar6 kollyéh. 

Bordereau, ï^-^3~j tezkeréh, 
^ij'^ taanjf. 

Bordure, ^, i'^^"^ sedjdf. 

Borée (vent du nord), ~.^a. 
djerdj. 

Borgne, 1^=^' â'ouer, â'aouar. 
pi. ^j'j_?- aourân; Jjc a'oudr; 
i^j=^\ dkhoueq, dkhouag. 

Borne (limite), Â=». hedd, pi. 
<ijJow Jiedoud. 

Borné, ^j-Vs-* mahdoud. 

11 a Borné, i^sv /ladc^, ^j.aw /lati- 
dad. 

Bosse, ajA». Jwudebah, houdt- 

bah, hadebah, v >J.s hadab; ->,. 

ouerem, pi. j»'jji âourâm. 

— de chameau, *:U5 sanam. 

Bossu, w'Ais.! âhdeb, âhadeb, 
^^.b] êhdeb, ^L>-\ïi. haddebân, 



BOU 

— Il a mis ses Bottes, ^j^J 
Ol-^V=>- lebess gezmât. 

— Boite de paille, ^^î <*-'.> de- 
méh lebn; ij-t^i ghamerah, pi. .U>ii 
êghrnâr. 

Il a BOTTELÉ,^i ghammar. 

Bottier, çF^j^?- djezmedjy. 

Bottine, Jîjf-' seroudl, ser- 
onêl; ^^^ hoff, pi. ,,^lA2w1 êhfdf. 

Bouc, ^-^^^ djedy, gedy, djidy, 
guedy, y^ aanz\ y>J> maaz, j^'~* 
mâ'az, l>\- j-^y maouâ'iz. 

Bouche, /»3 foum, *i foumm, 
pi. ^ji! êfouw, jUi! afnidin, ÏKs] 
dfouât, w'U.si êfahât (en berbère, 
^À dmy, êmy). 



mah, djezméh, guesméh, pi. 
djezmât, guezmdl. 



,u 



'J^ 



— d'un fleuve, ^j lownm, pi. 
>L*!)! êlmdm, j^j^ boughâz. 

— d'un bœuf. [Foy, BoEUF.) 

— Qui a la Bouche difforme, 
i^y\ âlouaq, pi. ^y louq. 

Bouché, j_y^ — sr* mahssour, 
i»j..^^ masdoud. 

11 a Bouché, -^-~' sadd, sedd, 
►-nc=». hassar, /^a=>. haqan. 

Bouchée, ^^ïJ loqmah, loqméli, 
pi. «OUJiJ loqmdt, *a3 loqni; i^^^m 
bedda'ah, biddaah. 

Un Boucher, jî^ djezzdr, gez- 



BOU 99 BOU 

zdr, pi. ^Jj^ dje:z('rtjn; ,'o BoUFFÉE de vent, U-^i i** //e//e 



juezzur, «_^LÂ3 qassdb. jLs:- luit- èl-hauud. 



lui m. 



BoL'Ft'ON, 5 



'J-' 



inasiiliarali , 



Boucherie, i^->v» madhahoh, pl.j^L..^ masàkliyr. (P^oy. Ha- 

LADIN.) 



doulihdn él-qassdh, *»-(,)! i^_^—^- 
^ouq êl-lahvi , i^^srK-j» melltuniah . 
_^Uw» meslalili. 

Bouchon, ^'a_~. seddd. —i^i 
{jhaUd, A.:.8'a> heqnéh, iii\x^ sedd- 
déh. [Foy. Bonde.) 

— Bouchon de paille, «i^^Ji fer- 
rasséh . 



11 a Bougé, W-ji ênhezz. 

— Ne Bouge pasi oJ J-Ài ^^J^ 
qeff a'nd-iikl 

Bougie, >i*^ chamaa', chema', 
ç--- d._.i, cliamda, chemd'ah, i*^ 
diama'ah, pi. vJI^l*^ chama'dl; 
^J.wJi)i iixdi:. chemaat êl-a'ssel, ^to-i» 
J.-*£ chema a'ssel. pi. >0— »*--' 



Boucle, <»j^ /'a/ga//. *^ ^ouA- J_.»».jiJ! chema ài êl-a'ssel, «t*.i. 



(^ 



fjhalydn, ^^r 



souhim , 



/ah,\)\.~Jij)»\ibouklâl,J^:boukouL | J-*jJ! c/)ame'-7-a'sse/. 

— d'oreilles. ( /^oj/. Anneau Bouillant, J,i-i ^/la/y, ^jLls 
d'oreilles). 

Il a BoLCUÉ, J^ bdlikal, ^^=^ j /u/my 
hallaq. 

BoucLiEH, jT^y lours, îers, pi 
j-.i »j I dlrdss; ii ,^ derqah, deraqah 
dargah (eu ilal. /arja), ^^jji dou 
rouq, douroug. 



Il a Bouilli, ,^J^ j/ia/o, ghaley, 
-Xi ghald. 

— L'eau bout. *J_joJ' ,^^ teghly- 
'l~mouyéh. 

— lia fait Bouillir, ^-^ yhalley, 



Boudin, ^^j^^*^"* ;j'p^ mesrdn J*j' teghalley, (J^ sa/o^. 



inahchyah. 



— Fais Bouillir à ceci uti bouil- 



BoUE, ^r^ ghays, ^Jis lyn. lon,ï^iil--* ^\ êghly hadd ghal- 

J.SS.J ouehel. oxUh. 

Bouée, s.a;-*-! chainandrah. — Il a Bouilli h gros bouillons, 

Boueux, j^j^ mouhel. j J for. 



BOU 100 BOU 

II a fait Buuillir à gros bouil- Boulangerie, w? fourn, pi. 



Ions, ,_»? faouar. 

— 11 a Bouilli à petits bouillons. 
ji-iL) haqbaq. 

Bouilli, ^-i-^ 'moghly, ^J,!-- c 
ghdly; ^^À^a meslonq, pi. fj_»l*w» 
meslouqyn. 

— Viande Bouillie, ^_jW-' *s"' 
lahin meslouq, y^^- ineslou. 

— OEuf Bouilli (à la coque), 
63y.^A à.^-;-^ bayddah meslouqah. 

Bouillie, ^jfj^ keryréh. 

Bouilloire, 1/^-=^' ^'.y. ^ ^^^yq 
nahâss. 

Bouillon, aj^ chorbah, i^r" 
mareq, maraq, i-S y^ marqali, nxera- 
qah, pi. «Jl^Lsj.'» maraqâl. 

— (ébuUilion), iAi. ghalyéh, ijxi 
ghalonéh. 

Bouillon-Blanc (plante), ^J^^^ 
j.t;.M maslah ên-nadar , ,L.ô.2s-'i ,^î 
oudn êl-homâr [m. à m. oreille 
d'âne). 

Bouillonnement, 4^1-3 /«ddZa/i, 
ïj^i fourah. {Foy. Bouillon.) 

Boulanger, jI — .^=>. khubbdz, 
khabbâz, pi. ^jjL^d.. khobbâzyn; 
r)j-^ four r an, farrân, ip\j-^ 
keouâch. 



1 a ^3 pmroun. 

BoiLE, à^=!^ hobbéh, ï^So eu'k- 
rah, pi. c^'Î^Vc eii'krâl. 

Boulet, •i-i^^ djoulléh, goulléh, 
àïtghouUèh, i,ji gourah, i,ykoU' 
rah, \}\. xS kour; i>.)Sgouléh, J-ïJ 
Isaqyl; ils qoulléh, pi. J.ls qoulal. 

Boulette de pâtisserie, Sj\j-3 

fedâoiiéh; i.S koubhéh , pi. y y^ 

kebdb, kobêb. 

Boulevard, i..v-.'LJ? tâbyah, wlis 
UîbaJi, pi. <Jijl}ll> tâbât. 

II a Bouleversé, w-is qalab. 

Bouline, i^,j! âoursah, âur- 
sah, I — '.^ oursâ. 

Bouquet do fleurs, jLxJl \:> ^^^A.^ 
mechinoum dê-n-nouâr, iiL^ bdqah, 
bâqéh. x^^\ 'î\j-^ djonrrazét zohour. 

— Il a fait un Bouquet, ;»=>. djerraz. 

Bo.URACAN, ^^-^ SOUf. 

BOURASQUE, i-f-'jj zoubaah, pi. 
;aJ ^j\ zeouâbe. 

Bourbe. [Foy. Boue.) 

Bourbeux. [Foy. Bqueu.v.) 

Bourdon (insecte), ._^j^ dab- 
boitr, pi. (.-..J-J.) debâbyr. 

Bourdonnement, ^■^/'j zemym. 

BovnG, j^ knfr; i-^ qassabéh, 



BOU 



101 



BOU 



pi. Cl^u^ qassabiil: i: J qonjéh . iy' êbréli , îbrcli , iy^ qmitdinh, 
qarya/i ; 0^}-} belijdah, beleijdéh, pi. 5^ ïl' O^-v--' beyl êl-îbréh. 



sJi)\s.y\j belydàl, beleyddt. 

BoLHGADE, ï^^^ declirah, de- 
charah, pi. ,1^^ dechâr; iXs%. hâ- 



réh. pi. >JL^ ')-■=»■ hàrdl. 

Bourgeois, ^->Jj beledy. 

Bourgeon, ■^c-'J zenbouu. 

11 a BOURGEO.NN'É, i=^j zanbatl, 
s-êi qamma', -t,i farrahh. 

Bourrache, jj:3;»3l ! j> ^'^-^^ lis- 
S(i?( dê-'l-aard, ,ji.)t m'-*^ lissân 
él-thour (m. à m. langue de bœuf), 

,_».sai3^.' bdlgJtessoim, 



Bout, -v^ /led^/, pi. 3jj.=b. Ae- 
(fowd; .^ ^j.i> terf, tcref, laraf, |.l. 



jlJsl dlruf: 



-w?!/^ 



^' 



dklier. 



— Le Bout de l'oreille, \^ i^^c-*- 
^.5jj)i chahmah dê-'l-oudn. 

— de fil , i:-^ <L_:..^i3 qassafék 
kheytl. 

— de cbandeile. \x^^ iix; nel- 
féh chamaah. 

— Au Bout lie l'an, JJ.~.3i ^^! ^ 
fy dkher ês-senéh. 

— Au Bout de deux ou trois jours, 
Bourre d'arme h feu, ^-iLç£'' tef- w-ij -5'j (jir'j.-'. 'o (•''' """ ''"^'■''' 



/î/A-. 



Bourreau, 



^9-r.- 



seyydf, ^^^ 



>M, 



djelldd, gellâd, geîâd, 
chaâly, '^-^ 



youméyn ou-elld theldlhéh. 

Bouteille, 5',|v5 qaz-àzah, qa- 

(C- j zdzéh, pi C->h'^2 qazdzdl; yj^ 

leclida'ly, pi. djezdz, guezdz: J-^y bouqâl , pi. 



Bourrelier, ^i 



àJ-twi.^ mechâa'lyéh. 

r— serrddj. 
— Atelier de Bourrelier, i.^jj^ 
seroudjyéh. 

BoLRItIQUE. [^Oy. A.NESSE.) 

Bourse. r^;f kys, pi. /r-l-^' 
âkyâs, *— ^ kysséh, iA..\2.. hanchah. 



J-s3|_jJ boudqyl : i.x^yqeniiynali, qeii- 
mjnéh, pi. ^^".^-^ qcndyny, ,J-J^ 
qendny; à.yy boulelyah, as^s ça- 
m'a/(, i.x3S^ kennynéh . j^'-^ fendjel, 
i.^»^y radduuinah. rouddoumah. 

''y ' - 

— Bouteille de terre, iJ=j latlah. 

— Bouteille carrée, i^^y ""'- 
— Bourse de cuir, w !^ djerdb. rabbu'ali . 

Boussole, ^-j^y boussoulah, Boutique, jJ^- doukkdn, pi. 
aJUs^ boussolah, a.L-jJ bouslah, ^fSz:)dakàkyn;'JLjyis>.b(hwul, 



BRA 



102 



BRA 



pi. >j;jLJ!_jak. haouânâl; jjO-î dou- j pi. ^l-^ii êghsân; ^ jS fera, pi. 



kan, pi. j^j.j6^ doukclnyn. 



^;y> ferou'. 



Boutiquier, ç)^ ^ doukkâny ; Ura^don, à.).xL^ mèche' lah. 

Jj^ souqy, Tpl.'ii-Sj^ souqât. H a BraquÉ (le canon), 

Bouton d'habit, .; zerr, pi- nj} qaouam, ^^-^ saoxiah, ,J q 
serour, .Kj zerâr. 

— de fleur, »aj zahar. ^Las 
ouqdd. 



nan, i=^.^ dahall. 

Bras, ?-lji derâa', àt.^ de- 
ra'ah, pi. ç- ,^) âdraa, adroua (en 



au visage, a^^ hebbéh, pi. ' berbère, JS"! e^i/i/). 



> jj->a. hebonb. 

Il a BouTOiNivÉ son habit, J-àî 
qafel. 

Bouvier, jtiiJ baqqâr. 

Boyau, w«i=^ messyr. pi. ^j .1.,^'= 
messdryn , a-j.L_/^.-o massârenéh, 
,!,y^£.» mesî'an, xnisrun; »^.^^ 
qassab, pi. s -•L^l êqsdb. 

B R A C E L ET , ^-J-* -^ dem /7/d; ; . L~. 
soudr, pi. jj!— I dssaower, j|^~.l 
dssouâr; //-l-^ miqydss. 

Brai, j»!-^ heyddd. 

Braise, JS-*^ djemréh, guemréh, 
pi. ».>.=>. djoumr; ij^^ homrah, 
Sj^a. djedouah, djedouéh, !<5 8j-*=>. 
i-iL*3| djoumrah dê-'l-adfyéh, L^a) 
jLi fcesse'i nar. 

11 a Brait, ^^.-^J nahaq. s^a, ha- 
der, f^j^ chanhaq, f^^Lchehnaq. 



— Avant-Bras, JcL^ said; J-j; 
:;en(i, pi. ^yj zenoud. 

— Bras de mer, j.s-r ' 1^-^ 
lessân êl-bahar. 

Brasier, ^^,j-=^ heryqah. Jjc-* 
manghal, 3t-;^53 feguyrah (en es- 
pagnol, hogueru). 

Brasse (mesure), ç>î..> derda', 
AS.:) dera'ah; ç-L? 6«(7', pi. vJi^'..i.L) 
6a'«< : «-iL-J pyk. 

— Deux Brasses, ^^1.-5 derd- 
'eyn, derâ'ayn. 

Bravache, y^ a'ier, pi. ^jy-^ 
alourèh. 

Brave, 9-^^ djadaa , gadaa, 
as-*" chadjaa, chaoaa, a._a.L_-i 
châdji', ^-AST^ chedjya, cheguy\ 
A-sr^ sedjy\ p^:sr~' chaddjâa'. 

— Un Brave homme, ^-U J.=>., 



Branche, r:»'^ ghosn, ghousn, radjolmelyh, ragelmelyh 



niu <03 

11 a Bravé, j'-i ghàr. | 

HUAVOI UK, iiLsr-- chedjà'uh. 

BnÈiiF, (nom de peuple), {f'oy. 
BERnfcnr..) 

Brebis, i-s^i glianaméh, ics** 
nandjah, na'djch, na'gtiéh; ^ gha- 



BRI 



nam. pi. .»i>.-w j/(ow?iOîim(en berbère, 
Jrj o»/fy). 

Brèche, ^^^ noqbeh, àJLL /oqf- 
teV), 5j^ kesréh, 8J-a heddéh. 

— de muraille, ■'=7,ïs-'' 1.5 i.s'^ 
fatiliah dê-'l-hoyll; ij*j teggharah, 
jil. yju' tngghor. 



— Retiens la Bride, a?^'-'' ^-^ 
chedd êl-ledjem. 

11 a Bridé, asst" êldjem, êlguem, 
«sK.' leleddjem, *s^ leddjem. 

— Bridi- le cheval (impératif), !=.=>. 
.:a*.l.' «c^l' ! /jo// cl-leiljem U-la'oud. 

Brigade, f^ — =^j' ùondjûg. 
1^-^* oudjâq. ongâq. pi. >.0-5-=^_. 
oudjâqât. 

Brigand, ^- Icss, pi. ^v^^'-a- 
lessous; jji ghazou; /J-L- sâreq, 
sonqf, pi. y^iy^^ sâreqyn; c;''K^ 
hnrdmy, pi. i..j...--*^:>v hardmyyèh; 



— lia fait Brèche au rempart, ,^i.~> snffâr, seffdr. 

Brigandage, à^j^) lessoussah, 
iiLLl china' ah. 



•ji!^ jjj lagghar ês-sour. 

— 11 a fait une Brèche au sabre, 

L^^]\ *s-^ faddjam êsrseyf. 

' " .... ' -I • 

11 a Bredouille, jJjJ tarlar, I ^^^^ teksses. 

— 11 a Brigué, 



— Il a commis des Brigandages. 



tcrler, ^^a» héyéh , ^J-^ï habradj , 
hebredj. 

BiŒF,^;;'-s3 qassyr, pi. .l_^ 
qissdr. 

Brevet, i^y_ barât. 

Breuvage, (/oi/. Boisson.) 

Bride, *=s-' ledjem, leguem, le- 



1]= (alab. 

Brillant (subst.), ^ djeld, 
i^ yy neonraq, (Jy-'jj reomicq, rou- 
naq. 

— Un Brillant (diamant), , ..L*.'! 
êhnâss. 

Brillant (adj.), «.-"^ Idme, ^'^ 



djam; «La éènân, pi. yi- eu'- 1 lâhj, i^/lj lâreq. ^j-^ daouy. 
noun; >'~s-' ledjdm, ij^ sorrah. 11 a Brillé, j_^j naouer, naouar, 



Bride de mulet, ^j-^ sery- >i.J lamaa, ^"il làld , ^ »j bareq. 
vtah, i-oJj'- seryméh. 



Ivis daouâ. 



BRI 104 BRO 

; y^:^ chetl, \)]. ; Broc, ^^^j:^ îbryq. 



Brin, ,^j:- eerq 
.ja~w choloul. 

Brique, ■^j^ ^ouh, y^y toub, 
\^^^ lad jour; St-a-i âdjeréh, pi. 
y^\ ddjour, ,_ja.l âdjour; j^=^ 
ïadjour, ledjour. 

— Brique de savon, »^L/Ji ^y 
hufi ês-sdboun. 

Briqueterie, jj^^' ^^'-^ ^^ 
forn meld'a-'l-ddjour. 

Briquet, ^L-^; zendd, ^^as 
qaddh. 

— Il a baUu le Briquet, ^-V3 
qadah. 

— Fabricant de Briquets, ^3 -^ J Lj: 
zenûydy. 



Brocanteur, J^<) delldl, dal- 
lai, pi. ^r;r'^-î delldlyn. 

Brocard, ^r^'^d'' dybâdj. 

Broche, ^j — û_w souffond, pi. 
^^àlL^ sefdfyd; j..^_ — sykh , pi. 
_;,Lwl dsyâkh; \j^^ michoud. 

— Il a mis à la Broche, Ui. 
chaouâ, choud. 

— 11 a tourné la Broche, J:i 
j^^M ^e/ei ês-sykh. 

Brochet, ^^)^\ ^^.^^ semak 
êl-kerdky. 
Brocoli, -î'jr'j -enbouti. 
11 a Brodé, j »is terrez. 

— en couleurs, ^p''i> naqqach. 



LaBRiSE, ^Jj ryh , «-.^ nés- — en or, en argent, /r-^jj 
sym. zarkas. 

Brodé, ji-^-^ molarrez, ^>^^ 
mogbayech. 



Brisé, v*">>^ moukasser, j^^^^^ 
maksour. 

li a Brisé, ^-^j kasser, kassar, 
^^ fesekh, rji=sr~' saliaq, ^j^"^ 
mhan, i^^ lahan. ^j-^^radiadd, 
,v~tf sadam. 

— Il a été Brisé, il s'est Brisé, 
».X.j \ ênkas^er. 



Briseme.nt, Jr*"^ feslch, ^^ 
$ahq. 

B R 1 s u i\ E , ^--«-^^ leksyr. 



Broderie, ;»■!= terez, lerz, le- 
raz,y>ji^ teiryz. 

— en couleurs, (T^Ï-J neqch, 
naqch . 

— on or, i^'^s qassabéh. 
Brodeur, j'i^i? terrdz, tarrdz, 

pi. yyAjL lerrdzyn, / li-ï-* ««7- 
qdch, js:-^^' naqichdjy, c'\^ 
qassdby. 



BRO 

— Brodeur sur fuir, 
qohonrdjy. 



105 BRU 

- — Ln (];Vly et lui se sont Binuil- 



Alelicr de Brodeur sur cuir, hou uu-èl-qâdihj tekhdsseinoû haiDi 



4^=vj^^ qobourdjijéli. 

BuoDECSH, 'j'^-^ terrâzéh. 

11 a BuoNCllÉ. »ii aather, aalser: 
, vie eech. 

w 

— Ne Bronchez pas, ou sinon 
gare à vous! *-^ Jj Jl '^V; Ky^x':"^ 
là iaalheroû, ou-eUâ-'l-ouayl le- 
\ou)n! 

Bronze, ,r^^s:-^ nahàss (en 
berbère, -j:^)^S^y loungouli). 

Bronzé, ^-Vx/ maadeny, pi. 
i^Jjup maadenyèh. 

Brosse, ^-^^^ moqachéli, 3^-^ 

11 a Brossé, ^j^*-^ messèh. 



Brouillard, 



v^ 



dahâh, de- 



bdb 



ib; --i gheyn*, pi- f»^^ ghayoum: 
,w.i ghyâm, i^Ls zoulméh, jj' — i: 



iebdbéh; 4-*-^ gheyméh, pi. «-i 
/heym (en berbère, r/--^' /e/«ss 



Brouillkum: , ^Lv^_c^ lihessam, 
pl • ♦:',"^-=^ klie.-isdym : At ' yj nizd'a/i. 
{f^'oy. Alteucation.) 

Brouillon d'écrilures, ï:;J^^ 
messdoudéit, s^^ haddjeh, ha(j(jah. 

Broussailles, yJL)\j^ selba- 
rdl. [Foy. BuissoN.) 

Il a Brouté, ir'y marach, Ly 
qaratl. 

Broutilles, ji-bs qiita, qcllaa. 

Broyé, f^Jj^y> medqouq. 

11 a Broyé, ^^^-^ sahaq, i.t=sr^ 

t 
saha7i, ir'\^ derass, deress, ^.^=^^^ 

tahan, lahen, L=>. . rahd, ^^^ daqq. 

BllOVE.MLNT, ,j;sr— .sv//(ç, , v-',^ 

dirdss. 

Bru, i-i kennah, kennéh. pl. 



j^JS heniuîl. 



^'^■ 



cnayn. 



Bruine, ►'«<= san% ^^yj rdouyah, 

11 a Brouillé (mêlé), iaU-fc/ia/a/f. rdouyéh, *~.^j zemyiih. 

— (troublé), -Ii;.à.A;/ia6a/f, ^I^Xj Briit, f^^-i hadyr, ticdyr, ^ji 
nekel, j/^^-» nekecli, •<djjt, charbak. gkaouchéh, 4s-^ daddjéh, dagguéh, 

— Il s'f^sl Brouillé avec quel- SjLj^ chaoucharah ; yJLj^ sotri, 
qu'un, M^'^^ khdssem. [Foy. 11 a pl. O^L-^r^l dssottdt; iJa^s a'yllah, 
eu une Altercation.) JA^ n'krali, iJu,^ a'ouachah. 

M 



*^ 



BRU 106 BU 

Bruit du canon, k5A*3! lijJJ.» { sykh, ^JfV~.■i j^i (jhayr ndlleq, 

,j'a-2*. hayoucmy. 
— La Brute, j. >'_»-=>• hayouân. 
Sucre Brut, À.~s. S..^ soukker 



hedyr dê-'l-medfaa. 

— II a fait du Bruit, ^^^ sâh, 
dadâi,y^ akar, Js^_s a'yalt, 



,J^j^ aoiiach. 



khcn 



Brûlant, (3j'-=^ hdreq. hâriq. 
Brûlé, ^Juj^^ mahrouq. 



Brutal, /.^^-^^ khachyn, *^~ù^i 
gluichyin. ^j^=^^j ouâhech , ^j^^y^ 



Il a Brûlé (v. a.), ^3^=^ haraq, ' gharyzy. 



Jjil. chaal, (3*'^' âhraq. 

— Il a Brûlé (v. n.), J«^' le- 
cha'el. ^^"^1 éhieraq, h -tâchait. 

— Il a été Brûlé, (Jij-=^ houreq, 
^•=57-' ênharaq. 

BitULOT, isljaw harrâqah. 



Brutalité, i-iu-is-j ouahcJiah, 
i.„.i.3^j ouahchyéh . 

II a Bu, w-'^-^ chnrah, chereb 
(en berbère, ^y\ îlsou', îssou']. 

— Il Boit, '^^j^S keyechroub. 

— Bois (imp.)! '^j-^\ êchrab, 
Brûlure, tJij-=^ horq, herq. êchrob (en berbère, ^^_3' tsoua', 

,'iiy^- iahryq, ^^^J^s^\ îhlirâq, tseou'). 

— Qui a Bu, mK'')-^ cJiarbân. 



^^K=^^ îhrâq, (j^j^ haryq. 

Brume, [f^oy. Brouillard, — Il a Bu à la régalade, 
Bruln'e.) 

Brun, j-d-^-î dstnar, êsmer, pi 
y».^ soiiffîour. 

— Brune, U^-»- scnmd. pi. !.*•>- 
soumour, •Jl^U*-- samrdl. 

Or Bruni, J^^~«^ ...^j»^ dahah 
maskoul. 



zarzaq. 

— Il a donné à Boire, Ji— 
saqà, saqey. 

— Donne-moi à Boire, ^âJu-Î 
êsqy-ny. 

— Fais Boire mon cheval, ^^^ 
^cL^_a »L./^.s"" êsqy-'l-hossdn 



Brunissoir, à.\s.^/> mosqaluh.' mctay. 



aJc.*^^ moskalah. 
Brusque, J-=s^ a'djel. 
Brut, A^ khdm , ^^-«^ 



Donne-moi un peu d'eau h 



Boire, 



■'r 



Ul 



'tr^ ^ 



^\ 



oues- âa'Uy-ny choyét êl-md necbreb. 



BUL 1 07 BUY 

— Ji- 15nis h ta santé, ^^vJ i.^s:"' BtREAU d'administration, .>'aji 
mohabbéli fij-h: — moi, h la lionne, d\iounn. 



v^-Jj ou fy-k. 

— Le papier a Bu, (Jj-î iJ^ 
nachch H-oiiaraq, /iLi-j «A)^' 
cl-ouaraq neclutch. 

BunoN. {^'oi/. Abcès.) 

— do peste, ï»^-s. homréli. 
BuCHE. {i^oy. Morceau de bois.) 
Blcher. {P^oy. Brasier.) 
Buffet. (P'oy. Armoire.) 
Buffle, , ►o»/»L-=>^ djâmouss, 



— (table à écrire), -^_^.~0 mah- 
teb, pi. «. ^j uli malcdleb. 

Burette, ^^^j^^ îbryq. 

Burin, f>-^^ meqalè', ->-J-^=>- J^ 
qalam hadyd. 

Il a BuRliNÉ, l/*^ naqach. 

But, ->-=!>■ hedd, pi. J!«J.=». hedoud: 
i^ nyyêh, >\y> merdm , ,w_iu_j 
nichân, jj'-^-' nychân, »!-/»' âmâdj, 
^^J.s%. hedef; -.-^ï/> meqsad , pi. 



gfîmouss, pi. ^wUçi. djaonâmys, -^-y^ls.^ meqdssed. 



i/noudmys. 

BuGiE (ville d'Afrique), '^j'' 
Boudjayah. 



— Il a atteint son But, ij^^' 
ï^L^ lahaq mourâd-ho. 

Butin, i^-i^' nahabah, w'--^'' na- 



B 



Uis, jT^^ baqs, ^f^_.^'ij bciq- hdbé'n : i.i./xi ghanyméli , pi. *i- 



sys, j.«-~*i.. chemsyr, j^...^^cs. Icliem- 
sijr. .,'w..^^-i. chemsnn. 

Buisson, •i^.^i^ o'Uyqah, pi. ^^-'^ 
o'ilayq: <^--Jsj..s qorlab. {P'oy. 
Broussailles.) 

Bulle d'eau, i3j^) baqbouqah. 
pi. jiAjLu heqâbyq; àJLyh baq- LITRE, Brutal.) 
louchah , pi. ^..U'^_j boqâlych 
{P'oy. Bouillonnement.) 

Bulletin, -.^.>l=v hddyih, pi 



fjhenâym : i^ji^s qnltanuah, v ■•^- 

kesb, V ^.^C mohseb (en berbère, 

^_' êssa'rj). 

Il a Butiné, v.---^,-' nf/'f''. *^ 
gJiiinam, ^.^^.^S kesseb. 

Butor, [f^oy. Balourd, Bé- 



^oLcv /iaoH</Je//i; iS~'^ lezkeréh 



pi. C->'jJ '^ tezkerdl. 



Butte, J^' //<«//, //'c//, pi. J-i' 
//;e/^//.- aI; ^/,e//e7i. pi. w-îii' //jp//«/. 

Buveur, w^'»' — -^ chdrcJ), pi. 
s ^"il^ choudreh, s ^•jv-.i' c/iOK- 



108 



G 



G, troisième lettre de l'alpha- Gabinf.t, s,j.^'i^ maqsourah, 

bet français; dans sa double pro- pi. j.~oU.» mequssyr; i^ji ôud- 

nonciation de G et de K, elle est dah, duddah, i^j^ khaznéh, ïJ^ 

analogue aux lettres arabes -^ et khelouéh : ï.^S- hodjrah, hodjarah , 

^ ou même o^ pour le premier pi. C_-'W^ hodjarul. 

cas, et à i-î^ ou ^Jj pour le se- Cable, ïl-^i rimmâh; J.^=. ha- 

cond. 6e/, habi , pi. J^^=>- hebâl , Jl^».! 

Ça et la, v^La LAft hanâ ho- êhbâl; à-x^i ghamenéh, pi. <Jljl-À*i 

ndk, henâ hendk, ^^js> »^» hou7t, ghamenât. 

hounyk. 11 s'est CabuÉ, i-js-s qaninr. 

Cabale, ^ ^sr^- chedjeb; i^'^s — Le cbeval s'est Cabré et a ren- 

felnéh, pi. CiU.;;.5 felnâl; i-^=' versé son cavalier, 0-^-î="i-V^_^i'' 

ghasbéh, pi. > ajL^ï ghassâyb. ^''j* J^^^ c-^^ êl-fars teqan- 

CabanE, (J^-=^ khass , l.hess, tarél alà-l-khyul ou remel-ho. 

pi. (>5».-^ khessous; ^jaL-^-à.! Caché, ^^^^ «ioÀ;/fie/'7/, ^a:^' 

êkhsâss; 4*^ kheyméh, pi. ^L^ mokhaffy, jy.U^ meslour. 

kheyâm. H a Caché, ^^^-- se/er, s«7i7r, 

Cabaret, »jU^ khamârah, pi. Uà- ft/ia/a, Ui.1 eA;/(/"a, Lise. (^/i«//«, 

vji^l.Us. khamârât. i-.^ khabbâ. 

Cabaretier, ,L.^ khemmâr, ^ — Ha Caché de l'argent dans 

liliammâr, pi. ^Jjl~*=^ khemmâ- la terre, ^s^Ji^^-wis iemer derdhem, 

ryn, khammâryn. \ *»!,.> *^ temm derdhem. 

Cabas, ^-i=-i!-» maqlaf, pi. — Cache! (imp.) w^==v. khohb 

^isLiL* meqàllef. (en berbère, ^^ sej?/";/). 



CM) 109 

Il s'est Caché, wii-'' rn khaf/i. 
-s^' teliliabbil, Ja) lallà. 

— J(3 ne me Cache de personne, 
, ,^L_\Jl ^ ^Jiiir^ .-iL^ mâ-ny 
mekhnfy min ên-nàs. 

Cachet, *j^^ hlwtem, *x:à. kha- 
tein , [>1. *JU=i. khouâtem : a>» a._;>-a>. 
kluUouméh, j^ inoubonr. 

Il a Cachetk, ,*^:à. khelem, kha- 
taiit 



CAF 

CadeaT, i-J^y hedi/i/rli, ^.\ 



i.iJ 



bakliclnjcli. 

Cadenas, J-^— ^ '/a/7, ijof . pi. 
jLial êqfdl. 

Cadence, ^.ùj (■iie:v. 

11 a CadEiNCÉ, ,.>;« onezen. 

Cadet, y^*-.^ saghyr, sagheyr, 
^jusc' âsgliar. 

Cadi. (^oy. Qady.) 

Cadix (ville d'Espagne), ir"^-^ 
Cachette, ^p^ oj/e/.cr, pi. .1^! Qâdess, Qàdiss, jj^lLi» Qûless, 
oùkdr : 'J^s< I îkhlifd, i~i^ khofijéh. Qâliss. 



a-ia labaa'. 



— En Cachette, ri-is:- .,• /h'-'/- 
kliiifi/ali. f-^j he-serr. 

Cachot, - ►-. — * — j-î dymâss, 



U 



,.|.^13 dâmouss , pi. 



cT 



_^»_j:) 



deyàmyss: [^=^*" sedjen, pi. ^^sr*" 
soudjomi: ,y^'^ hab^, pi. , -jj^ow 
/leftowss. 

Cacochyme, ^il::^=sr' mokhas- 
lek. 



Cadran, *£-- - s«"a/j, .J.s ^arfr. 

— Cadran solaire, iA**v*-i. i:.^ , 

sd'ali cliemsyéh. 

Caduc (débile), ^ ^::*-^ da'yf, 

j-S yi herkyl. 

— Mal Caduc, 9-j^ seraa'. 

— Qui tombe du mal Caduc, 



t^J 



/-S/» mesrou . 



Café en liqueur ou en poudre, 



Cadastre, vJ^p^' yi.i deflar «j-^^ qahouah, qahouéh , 'js^ qah- 
êl-àmldl;. oud. 

Cadavre, ^ i — ^_=v djijf, pi. 

^_9 l->^ ' ddjydf: i'SL^ dji/féh, pi. 
vjl^^_i^a>. djyftil , &~a». djoityf; 
>JL^>» méyt , pi. vo'j»^' dmouâl; 
4X^ djadéli, pi. w-::». djelù; J-^ 
ça/;//, pL ^ qolelà. 



— en grains, ^^J 6o7i«. 

— (boutique), 8j^3 ^o J (/oi/A- 
/:«n qahouéh. 

Cafetier, <^j\^ quhouahdjy. 

Cafetière, r:^j-^-\ hnqrddj , 

baqrdg, ï^-^^' ^^-^ Oij^^ ^^'"^î 



CAT 1 

melà'a-l-qahouéh , i. — Jj^ doulah. 
{Foy. Bouilloire.) 

Cage, q^'^^ qafess, qafass, pi. 
^ysSs\ êqfàss; r^-^'^ Î^^'^'S, pi- 
, ^Lial êqfâss. 

— lia mis en Cage, s^»^ ^\ zarrab. 

Cahier, ^^U — > korrâss, pi. 
^f^) . ^Skerâryss ; Js~i Lxî I 1 i iAj^ 
Lorrds dê-'l-kdghytl, y^^ deftar. 

Caille, jJ '-*--' sommân, sem- 
mân, pi. ij^s^ sommyn ; j\^ selon, 
i\jX^ selouâh. 

11 a Caillé, «>fis a'qqad, J-^sw 
djemed, -\_^_2v djemmed, s.^jj 
raouab. 

11 s'est Caillé, <^\j râb, Jac 
aaqad. 



10 CAL 

Caissier, .l^-nà. khazendâr, 
khaznadur. 

Il a Cajolé. {Foy. Il a Allé- 
ché, 11 a Caressé, 11 a Flatté.) 

Calahorra (ville d'Espagne), 
^j-f^ Qalhouréh, 

Calamité, i-^-:^^^ mossaybéh, 
2J-i» cheddéh, ii) dféh, -Jj bekî. 

Calandre (insecte), i^^j-^souss, 
i^_^.w soussah, sousséh. 

Cal.vtayud (ville d'Espagne), 
•^ j)J iA-ls Qala'at Ayonh. 

Calatrava (ville d'Espagne), 



Lait Caillé, 



râyb. 



J3Li s«^0.=». halyb a'dqed, v ^Jbw 

^j-f^ halyb modjebben, v ^-^«»- 

swJ5».« halyb meraoub. 

Caillou, ^^y^ soudn, ij^.as^ 
hassouéh, Ja'j zalalt; *^.a_ac^ bah- 
ssah. pi. ^-Œ-.-' bahass. 

Le Caire, (/^o?/. Le Kaire.) 

Caisse (coffre), ^_jJ.â.nc> sen- 
doMç, pi. [^J^Liws sanddyq. 

— Caisse de payeur, wj.à. fe/ias- 
ne/', khazanéh. 



_, b . à*Ji Qala'at Rebdh. 

Calcul, v >'i.»«=w hissâb, ^ss- 

a'ded. 

— (pierre de la vessie), ^^s- 
hasséh, pi. vJL^Lac». hassdt. 

11 a Calculé, >.«_--~av hessah, 
hassab, Ac a'dd, ^Ac a'dad. 

Cale d'un vaisseau, ax^.w sen- 

11 a Calé la voile, i-b_; ouaiui, 
,_p lejf, ^iJiJ i jy nezzél êl-qala' . 

CalerasSE, ^j3 qara'ah, gar- 
a'h (en berbère, O-^^-ar-' lakhsyt). 

Caleçon, tr'^'} lebbdss, i^^'p 
lebdss, pl.«j;^L-LJ lebàssdl; j\jj-^ 
serouâl, pi. JjjU.^ serdouyl. 



CAL 



tl 



CA.M 



nyss. 

CALLNDUIEIl.^/'of/.ALMANACH.) 

Calfat, ^s-^Ms qalfatdjy. 

Il a Calfaté, C-^i-i qalfal, 
^^, zefel. 

CALIimE, v^-^JJ qâleb, (jdlib, 
jL-ii âsl, ^ji noue, ^r^ djenss. 
guenss, «J-J qadr; .IjJL* moqddr, 
pi. jjjLiL» meqddyr. 

CvLiCE (vase), ^^-^ /«'"'s, r--^^ 

— de la rose, t^^jS kebboussah. 
Calife. (Foi/. Khalife.) 
Calligraphie, JsLLà. khaïuUi. 
Calme (iranquillilé), ^,^x.--j" tes- 

kijti , -i^v^ sekynéh , (. »^' telyyn , 
A^'. rdliah, ^^^'^i: hâdy, 

— (le la mer, -jJi yhalyny, 
J^Uà. klialyny. 

11 a Calmé, i->-» /(cda. (Foi/. Il a 

.\l'AISÉ.) 

11 s'csl Calmé. {P''oy. Il s'esi 
Apaisé.) 

Calomniateur, <-^'^"/e/«7>,*»lj" 
/«7jn/(, >Uj nemmûm, ^y^ moflery . 

Calomnie, i.*^ neinyméh, ^j^ 
leLirnéh, ^j:i\ îflird , ^ -JJ telh. 



sebb, iyil ffleni. *.y (eheni , _ JJ' 
q'idah, V -Si (eleb. 

— Pourquoi nie Calomiiies-iii? 
^ ^j^ ^ ' !^ ma l-ak te fier y 

a'iayy? 

Calotte, ^^j^ e'raqyéh, [il. 
^i'jc eWûqy; *,^^^ Idqyéh, pi. 
çî'jis louâqy. 

Calls, J^ kelkel. 

— Ma main esl jiloine de Calus 
à force de travailler, ^-J *J1--.^ 
kelkelelyd-y. jjlùJ i ^^ i.KjD.v ^ j..- 
î/d-j/ mekelkelélt min êch-choghl. 

Camarade, «.^-is-L» sdheb, pi. 
^^__,L^.oi lîshdb, «w^Lsr'"* sahdb, 

Camarij. (/""y. Camus.) 

lia Cambré, »»- a'ouadj, aouag. 

Caméléon, Ij^ têid, ..^•o.Iî.j 

bouqalmûun, n'^yst-herbànéh. j^-s^ 

.5».^JI djemel êl-yehoud. 

C A .M E LOT , yj,jy?^^ J '"■^ '^'' '' ' "" " 
djoury. citâl angoury, ^_j'j'^ >'ouf. 

Camomille, ^y'-J bdbouncdj, 
^~> hdbnundj. 

Camp. »^~-»^ mo'asker, ma'asker, 

_^sj£. eiirdy, o'rdy, j^xy dur- 
dnu, J-^ mehall . i-W'* mehalléhf 



11 a Calomnié, «-" neium . 



-^•' ^'wjSj OUlliiq. 



CAN . il2 

Campagne, ^J^ bernjéh ; i\jsr-^ 
sahrJh, pi. »o'^s^'^ sahrâl; ixcJ 
hegaah, pi. vJi^L*:.! beqa'cH; J-^^-^ 
sek'/, ^dv hhalâ, ■ia.-i gheyll , > — ajj 
»•(//■, jj'-=^ djendn. 

— Nous passerons la nuit à la 
Campagne, pi^-*?:^ o- '-^^■H ''^' 
êh7iâ nebdl fy-'l-djenân. 

11 a Campé, ^-C**£ aaskar, ^3=j 
otiattaq. 

— Les soldats sont Campés sur 
le bord de la mer, yj j\^x^ ^j^ 
ysrr^ h^ ,_L£ êl-djenoud ma'as- 
keryn a là cJiati êl-bahar. 

Camphre, .y '^/cà/bur. 

Camus, ^j^^^ âfias, pi. ^J-^=^ 
fouis. 

Canaille, a-I-Â-- sefléh, i»Kz 
a'ouâmm, jw^UJi J.iwi dsfal ên- 
nâs. 

Canal, 4-31-*- sâqyah, ijb.9 qa- 
nâyéh, 2sL;i qanâh; la9 çajio, pi. 
^jl^i^J qenouât; 9^Jî lerda, ^'}^ 
khalydj, khalyg. 

Canard, ^j-j bork, pi. JIj.j 
fcrw/c; ia_j fce/<, ?;a/i, pi. ^j^i hel- 
!ouU; ii=J ballah. 

Cancer (ulcère), i.-«i «fc/eVt, 
dkiléh. 



CAN 

— Cancer (signe du zodiaque), 
)Ll=j.*«j| ^y bourdj ês-sereltdn. 

Cancre (écrevisse), .LL^*- ser- 
Idn, seretlân ; ^l*i=i\^ selella'dn, 
pi. ^^jsjUo selâtla'yn; i.^A^ y\ 
dbou djelanbah. 

Candélabre, ^lj.-*_*-i. cha- 
ma'ddn. 

Candeur, 'i^k^ safouéh, js.^ 
sa fou. 

Sucre Candi, C^Lj i.xLv soxtkker 
nebdl. 

Candidat, .^^-)'l_]s idleh, pi. 
^^ilJs tdiebyn. 

Candide. .J-L- -^ sdfy, ^^ 
nessyh, ,v3j^ Idouy, jS>~h tdlier. 

Candie (île de la Méditerranée), 
-Vjji Kiryd, L_jA_jl_3 Qandyd , 

JuhijS Qiryllech, O^.j ,=^ J)je- 
ryl. 

Canevas, ^r*-:p^ kheyss; ^'^a. 
djenfâss, pi. ^JLas. djendfyss. 

Jours Caniculaires, j^a-L) À^} 
dyydm bdhour. 

Canicule (constellation), >^^^1.\31 
êl-kell). ^j*-^- cherà. 



Canif, ^< 



ma loua, 



mous, ')-«■'» mobrd, isiiuiLe maq- 



^. 



chdlt, p^jIaiLc maqtou'. 



CAN 1 

Dent Camnk, > ''— j nâb, pi. 

v^^-j îicyb, nyb. 

Canne (bAton), xjl,Vs;i kJiayz- 
rânah, ib)j zoUâll. (f'o)/. BÂTON.) 

— à «ucie, iJi.ytf3 qassâhéh, i^^è 
qassabéli, pi. v ■'^^i qesseb {en ber- 
bère, ^i-^'J v"^! ûghanim êziden). 

— "roseau), v..^-^^" qaddyb, pi. 
«L_*^:s3 qodbân, qedbân (en ber- 
bère, *JLc.!)' idghanim). 

Ca.n.nki.LE, iJ-U^pi A5ji)' e/ (ja/-- 
/"a/i êlliindijah , iJyi ^jz ott'oud 
qerfcli. 

— de fontaine, i^>.=>' hanefijéh. 
Canon, ^.x^ madfa, medfaa. 

inidfa, pi. ^iLv* medôfe. 

— Il a chargé le Canon, j^vc 
jst?-'.-.' a mer êl-medfa . 

— 11 a tiré le Canon, ^ -^^-^ 

ji^aI! sai/yeb êl-medfa'. seyyeb êl- 
medfa a. 

— On a tiré deux coups de CaiMU 



\:i C.\P 

Il a Canonné. (f^'oy. Il a tiré le 
Canon.) 

CaNONMER, c^'-^^^ toubiidjy, 
^Œr'jiî toubdjy. 
\ Canot, ^-Jjii felonk, Jl-V.^ 

sendâl. 'j^j'--' bdrkoû, <. >,^ gdrb. 

I {^'oy. Bateau, Chaloupe.) 

GaNTATKICE. (/^*oj/. CtlANTEUSF.) 
I CaNTHAFUDE, ^''•■' nds, AjLjJ 

Jc..<jJI \:> debbdnah dè-'l-IIend. 
t Cantique, i^^-S-* mczmGur, pi. 
t-^^K^ mezdmyr, isr***^ tesbihdli; 
A~i.j nediyd, pi. .5^^! ênchâd. 
Canton, *-=».' — j ndhyéh, pi. 
ç=vUj naounhy. 

Ca p, / w' , 7Y?ss, pi . //-^_;j roMOj/ss; 
J^sr'' 1.5 j^,-'j râssdê-'l-djebel. 
Capable, ,3-3 qdder, J-jL's f/«- 



6e/, qdbil , 



feliyin, 



I , 



ilu fort, i.*.\~}\ ^ ;«.;:_.,- ^, 

SiiyyeboH zoudj iitcddfe min êl-qa- 
la'oh. 

— Bruit du Canon, ^9-vi! 1:^ 
hass êl-medfa . 

— Canon (règle, ordonnance), 
.yy^iqdnoun, pi. ^.^iKïqaoudnyn. 



ma' réf. ma'rif. 

— Il n'est pas Capable de ccl 
emploi, à-^j^ ç» l^ 'hrv^^ '^^-* 
liddéh êl-onhel yéh ma hy hherdj-ho. 

Capacité d'esprit, ji>*.-' mi'- 
reféli , ma'rtféli, ^r^'-^ qdbehjéh. 

— d'un vase. .A? qadr. 
Cape, Capote (vôtemeni), Liai 

fjlialld . pi. i-Jsii êfilifyéh; ^vjJ.x-» 
mandyl, jd. J.O^» menddyl: ,'y.."! 



CAP 



îyzth, jjl. y.J youzr; à^^ djohhéh, 
JaO kabhoud. 

Capillaire (plante), ^»-JI 'ijiy 
kouzberel êl-hyr,j^n \^ tyy kouz- 
berah dê-'l-byr. 

Capitaine de soldats, ^J-*■■:ri.J 
reyss, ^\j rdyss, ^^ rcyss, pi. 
. ^Lj , ryds; U! âghâ, pt. vO|^ii 
âghaouâl; J-jl-5 çat/^. 

— de vaisseau, ^r«--J ^ reyyss, 
.,L]2J qabtân, pl.^islJ qobdllyn. 

— de voleurs, à^Ls-^' ^j*^y 
lâys êl-harâmych. 

Le Capital d'un bien. JU-m 
rousmâl , J^-*-^' f,^^ ' ^^'^''^^ êl-mâl, 
Jflji] \^ , f..î. r«ss dê-'l-mdl, ij^U 
JL/» r«ss maL 

— d'une dette, ^;'.-^^' J-^' «s/ 
êd-deyn. 

Capital 'adj.), ^L^! âsly, 
^\j rdssy, ^T'ij reijssy. 

— Ville Capitale, O-dr^' jX 
5e/ea' êllehhet. 

— Crime Capital , ^^-^S ^^-^ 
khaiiyéh râssyéli, i-ç^ \ ^^•^-^ khal- 
tyéh reyssyéh. 

11 a Capitalisé, J.o>~.j rasmal. 

Capitation, --.U=>- hharâdj, pi. 

O^'-awLà. kherddj'-U; à.Jj:^ djezyéh. 



114 CAQ 

Capitulation, ^^-^ a'//fd, p!. 



-i?-'rj 



ouhovd, i.ss'ly^fi moss/iléliaft. 

11 a Capitulé, -3.aL& adJted, i^y^ 
charail. . 

CÂPRE, .'--3 qouhbàr, qabhâr 
jlS kabbdr, pi. ^j^X^ kabbdryn, 
ij-S kabarah, kebiréh. 

— Câpres confites au vinaigre, 
i/^J"?^ ) ^7^ qabhâr makbouss. 

Caprice, J^^^a^ ansal, iXoÀ,= 
anselah, pi. l^Lc è'nâssel: r=y~ 
^iJi gJiarssf ên-nefs. 

Capricieux, ,.>'»i^ moileouen, 
1.-*.^ moghayyer. 

Le CAPRicOR^ii: (signe du zo- 
diaque), ^Asr^' ^j.j bourdj êl- 
djedij. 

Capsule, (/'"oy. Boîte.; 

Captif, ^-^Î âssyr, êssyr, r-~.j 
yssi/r, pi. Ij^i esm, sL-.-! ^s?'«7;. 

Captivité,^! êsr, j^ yousr, 
i.Ji..^c è'boudyéh , ^~. se%, se6a. 

Capuchon, »-i--5 lebbddéh, pi. 
vjl^!.îLJ Ichbddâl; i-^y^ qalloussah , 
pi. O-Ln^^ali qalloussdt, --JjJ._3 
qelâhjss, i.s.1^ qabbâ'ah, pi. «-jL? 
qebdby'. 

Caquet. (/^o(/. Babil, Bali- 
verne, Bavardage.) 



CAR 1 

Car, ^J énn, j'J fe-cnn, J^ 
le-ênn. -*.j' êune-miî , i-*-c-j za'nui. 

Cauaiune, 4_W— \^ niokahelah 
(en berbère, à-j-v' êmodabagh). 

Carai.tèue (naturel), «-J? /eta'. 
ix.^^ lu lu/ ah, ■j^'iJ^ clienuil, ^y^ 
khalq. 

— irocriture,ii^/i7(a//, pi. iaLi. 
Iihcllouti : ^ àjs^ liarf, v ^> ketb. 

Caiîafe, ij^j — 5 qazûzéh, pi. 
Oj'i'V' qaz'iziU. 

('.AU AT. {l'oy. KaHAT.) 

('ahavank, iJ.3-3 qdpéh , qâflah, 



qafilah, 



Ut 



i_ft9 qconàfel, qaouâ- 



fel : J-i-3 çfl/Z. pi. J_^ qefoul; 
y ■_»>. roukoub. 

Caravansérail, fj^-^ khdn. 
J-_. oxikdléh. 

Carcan, j^*_« — J? /ow^, lauq, 

taonq , pi. (31? toudq, t^^j-^^ 
êtlouàq: i^^xj beghormah , pi. ^Jo 
boyitorm. 

Il a Gardé, ^^^a- Aa/ff/;, haladj, 
.«=-:—■ mechclt, ^ jAj naae/^, ^/À» 

CaRDELR, ^'2>- /(«/Of/y, ~b.W 

Cl ^ 

halhhlj. 

Cardon d'Espogne. jj,'ji qnn- 
ndryah, ^^>S gueruyn. 



15 CAR 

Carène, aâ-j.L_3 qdn/nnh (en 
espagnol, careua), ,_jji5 qaour. 

Caresse, , ^ — -i^J /o»//'. pi. 

^S) leiiouf. loltouf. 

Il a Caressé, .^ ^"^ lâiief. 

— Ellea Caressé, C-^-iJs^ Idtlefelt. 

Carmel (niontiignc de Syrie), 
J-^P Karmel. 

Carmin, j-'^a qermez. 

Carmona (v. d'Espagne), àjy^'s 
Qarmonnah. 

CaUNAC.E, J-^ q(tll, pi. J^_xJ 
qitldl: lUJwïp muqdteléh. 

Carnassier, Ais.'i! Idliim, ^,yj 
zefourij. 

Carotte, jij^ djezer, guezr, pi. 
y V^ djezdr. guezdr; Lj.Uiw sefo- 
ndryd. 

Caroube, •^^j^ hharonb. 

Caroubier, s_^j^t--^-' i-i »^^=^-- 
chedjrah dê-'l-kharroub. 

Carré, jj-j,-* morabhaa (en bcr- 
bère, ^-»..'.^ lôrba'y). 

Carreau de pierre, Jau balall, 
^„^s~^ yS^' êl-hadjar êl-mendjour. 

— de vilrc. f^^y qezdzah, pi. 

qnli d^-'z z 'dj. 

— (coussin), J.*i« maqa'ad. 



CAS 116 

Carrefour, p/^ mechre, pi. | 
^ ji^i.^ mecliciri; i.ss.1^ sâhah, pi. 
C^Lis.L«, sâhâl; is-***^ fashah, pi. 
vJI^Lœt**^ fashât; t^j-^ mefreq, pi. 
, ^iLÀ/» mefdreq; i^^c^ mossalbah, 
pi. vJl^Ll^.* mossalbât; 13 (Ji»^'' 
^j^yi mefraq dê-'l-torouq. 

Carrelet (grosse aiguille), iJ-w» 
meselléh. 

Carreleur, ^^^ moballâtiy. 

Carrière de course, de luite. 
{Foy. Arène.) 

Garthage (ville anc. d'Afrique), 
4^jjj.-.d^is Qarkhydounyah. 

Carthagène (ville d'Espagne), 
i.XA.ljsJ Qarldgenéh. 

C\RTE,^^^i^kaglidU,SiQ kàghid. 

— Jeu de Cartes, i^\_}^^ > --^ 

laab êl-ouereq. 

Cartilage, .^jt,jÀ, cherchouf, 
pi. ^_^~ijUi- cherâchyf. 

Carton, ^s^b kâghid, !j!X» mou- 
qâouâ. 

Carvi (pi.), ^j>j^ kerouyyah (en 
espagnol, aharavea). 

Cas (accident), ij^X^ aâredd, 

pi. ^.i^_c aoudridd; 1 '■^ — 5 

qaddâ; i*;^3j ouqy'ah, pi. >*.j|l— ^j 



CAS 



— Si, par cas, il arrivait, b! 
,a3_j ezrt ouaqa, ^'S 'il ^z« /«(m. 

— En ce cas, fi-^ji^ Î3,.^j ^e- 
hadd-' l-mouqa' , JLs^' !wX./^J he-ha- 
dâ-'l-hdl. 

— En Cas de nécessité, J-=>. ^ 
ï.j^^! /"y /(«/ êd-derouréh. 

— Cas de la déclinaison, C-)-» -^-^ 
«^^IjiûT è'/ama< êl-î'rdb. 

— (estime), i.«s^ qeyméh. 

— Je fais Cas de lui , i*J J 
j^AJ^ /e-Zio qeyméh a'nd-y. 

Casaque, olj^i kourtouk, pi. 
v^j'l^j kordtek; ^r*^^^ qonioch. 

Casemate, 5jj<sia» matmourah , 
tyS kamarah. 

Casque, i*.^.3 qoba'ah; ï^jà. 
klwuJéh , pi. vJ!^lJ)jà. khouddl. 

— Visière du Casque, Siji:-'' ii^^-» 
oudjhel êl-khoudah. 

Casquette, ir'j^j^ tarbouch, 
f^l. ^joi nouss râss. 

Casse (drogue),^^^^.^ jl-à. khyàr 
chemlar, .u.^J^ %L^ khyâr chonbdr. 

Cassé (brisé), j*«!>o> molkasser. 
{P'oy. Brisé.) 

Il a Cassé. {P^oy. Il a Brisé.) 

— un magistrat, jjo azzal, 
^^\\ zerken. 



CAT I 

llaCASSK un jugement, ip-<i:3 sjJ.U 
hala!; qaddijéh. [F. 11 a AnnulÉ.) 

— Casse 1 (inip.) »*~j! ûhsour 
(•■Il iKn-bère, j.î êrz). 

Il a été Cassé, j^-'} teJiasser, 
,^Cj " ciikasser. {P'oy. Il a été BrisÉ. ) 

y 

Gasskuole, ïjLL tâouah, ^u/» 

Cassette, i^'-sr^ becltetkhetah, 
pi. vJ1j!._:;=s-^*".- bechetkhekU; a-^-Ic 
eu'lbéh. {Foy. Caisse, Boîte.) 

Cassia-lignea (drogue), ^^l^ 
selijnhah. 

Cassolette, ij ._j=s-.- hokhouryah. 
Cassonade. {Foy. Sucre Bkut.) 
Cassl'RE,^^*^ /.•esr, ^jS>}ioxirs. 

(Foy. BlUSEMEM, BuiSLUE. 

Castagnettes, Jy^j zyl, ^y-^ 
seithudj, fenoug, i^^ kâss, ^J-o -..-.= 
selôssel, ^\^^^ djehldjil, C-j'-sr— ■ 
snddjdl, saggâl. 

— Joueur de Castagnettes, ^LL«» 
sannddj, sannâg. 

Castor, Ul !i -..^^kclhdê-'l-mâ. 

Caslel (fortuit), , w . c a'dridd, 

^^j~z adriddy, -sLl.-! ttlifdqi/, 
^^àS^ sadef. 

Cataclysme, ^^^j^ toufdn. 

Catalogue, /»'-'•; zemdm; t:i.> 



7 CAII 

deflar, de fier, pi. r-^'-'^-^ dofuiyr; 
:>^j.jj fehresséh; ^"'j.;^ qanddq, 
pi. ^J>~:!i qenâdyq. 

Cataplasme, ^^ji lezouq: ^ji 
lezqah, pi. ^JLj'^j. lezqdl; LL^J hisqd. 

Cataracte de fleuve, J^ chel- 
Idl, Jbli:, cheWch. 

Catarrhe, Ji'_j — j neouâzel, 
noudzil; .2)1:^ hdder, pi. \_5-^-=^ he- 
dour; ^h\ zizléh, pi. dJ^j; zizldt, 
"-■j-îj •^""^''^'î" -^"^^ i^sqytl, pi. 
.ûj^**^' tesdqyll; hjL^ seqoull; ii=£w 
soqtah, pi. »j:^--LiLo s'iqldl; ^^j^ 
roudh. 

Catastrophe. (Fo»/. Accident, 
Adversité.) 

Catéchisme, [^;'.>>~-' (j^rr=^''- - 
lalkhyss êddyn, (^_-|>>-' »Jxj* /c'a- 
Zf/??! cd-dyn. 

Cathédrale. [Foy. Basilique.) 

Catholique, ^^Ji qdiiouU- 
ky, JiJ^izkdlonïyqy, j.tJ=j Idtlyti. 

Caucase (mont. d'Asie), ^^- 
Qdf. 

Cause (motif), ^--^■;— scbd>, pi. 

s ''w^l êsbàb, s_^J !-_,...-. ftebdyb; 

J.-^! «s/; 5^v-w syrnh , ]il. sOV^ 
syrdl; Ji eu'léli, |)l. vj:_'-- ru'bU. 
vit eu'loul. 



CAU I 

Cause (procès), v^i^lj bâ'ylh. 
bd'yss; ^j^ dyn; J-xi^ chogl, pi. 
Jjii- choghoul, jL.i_d,| dchghàl: 
»j£^ daouéh, pi, 0|^^ daoudl. 

— A Cause de, à Cause que, ^^^ 
J-çv 1 min ddjl, min ddjel, min âguel. 
^1 "w^T**^ be-sebeb ênn, »^ le-ênn, 
>-" j--^ li-âdjel ma, H- agi ma. 

— Je n'en suis pas Cause, ^a U 
^^ ma hou men-ny, v^,.^,^. w*w Ij> 
! J»^ }jja kont sebeb li-hadâ. 

— 11 a été emprisonné à Cause de 
toi, fi^i^' v^— ij sjl^^s-' ^A min 
tahl râss-ak ênhabess. 

— Il a perdu sa Cause auprès du 
-juge, ^-^^ûJl J,;c AJ^c^^^wà. Ces- 
ser da'oul-ho a'nd êl-qdddy. 

Il a Causé, w^ sabbeb. 

— (babillé), jj^ heder. 
Causeuu (bavard) , .i'wfl» hdder. 

{Foy. Babillard.) 

Caustique, Lj^I^Momï/m. 

Cautère, '^heyy, ilf kyyah, 
^\.yJLj'^ hyyâl; i.^>^^^hommoussah . 

Il a Cautérisé, ^j> kaoud. 

Caution et Cautionnement, 
iiikS kefdléh, J-i-O' teka/foul, 
^j-:^j rehyn, ^L_*_.^ dammdn, 
AJL^.^to damânéh. 



18 



CE 



— Celui qui sert de Caution, 
Jj!^ kâfel, S?}^ kdfyl, pi. iliT 
kofeld; j_»_.*wis_^ medmoun . pi. 
^/»L^/s medâmen; jji^'' mak/uu!. 

— Il a accepté pour Caution, 
JUr J, U=j',l êrleddd fy kefdléh. 

— Nous avons donné Caution , 
iiUS L_;_J3£* (^s-' naJm â'Ueynd 
kefdléh. 

Il a Cautionné, ^.t*^ damen, 
Ji^ kefel. 

Cavale, îS-5^& a'oudah; iJ>w»j 
zamkah, pi. sJI.j»^''; zamkdl; i\s^ 
hodjlah, pi. ^Jijy-^ hodjldt. 

Cavalerie, v.-^AA^se6i/&, AÎLà. 
kheydlah , khyâlèh. 

CAVALlER,/^il-i /ares, pi. /^,Lî 
foudres, ^jl — -^..3 farsdn: Jl— ^ 
khayydl, kheyydl , pi, J.,và. kheyd- 
léh (en berbère, ^3LA.»i demnây). 

Cave, Caveau, 5j^«s_Js^ mr//- 
mourah, ^ly^ makhzen, i.j'j.iv 
khezdnéh, àJx.^àr^*'^ khachklidchaJi, 
8._^ djouréh. 

Caverne, ji-i ^/(«r, pi. (jV:i- 
ghyrdn. [P'oy. Antre.) 

Caviar, ib_^a. haouydr. 

Ce, Cet (pr. déni.), li dw . de. 



CE 1 1 u CEI 

Cette, >^ déli, iXs hadéh, ^î^ jJ.xJ! ^jjx^' ydnjâ aloj-knum fin 

ilchy, ^^ di/. ^J^ hadi/. Jj' licl. tetjhzoû èl-a'dou. 

— Ces, J~i hi'}.^*^ (iould, ii^ji CÉANS, L^ liend, henê , honn , 
liaouhî: ^_»ft houly, ^^_»* houlâij, | ^''^^ ^■^ ^ fy hadê-'d-ddr, ti-ft^^ 
^jidoHly,^^Xs'hedoHly,,.yJj>^-A '--^tr' /V hadd-'l-beyl 
iiedoulyn, •* ^3'3ca /iarf;/ /loum. Ceci, i- rffl, 8^ déli . I J.a /(Of/ft, 

— Ce qui, ('^e que, '^ m<i . ^-t. b^» /)^;d</, ^jj» hedouly, Jji 
^jJ\ cliy dlladi/. ^^ ^tchyêlly. doul, ^j^ douly. 

— Ce que lu dis, i^Lj' L^ ma /e- CÉCITÉ, [f^'oy. Aveuglement.) 
qoul-ho, i}y..'j ^\ ^ chy elly te- _ '^ ^ CÉDÉ, -^y tarek , icrek, 
qonl-ho. *1— sellem, ^ — i. =i-;" //(;/,•/(- 

— Ce qui lui plaît, S-VjJ ^ md chach. 

ifri/d-ho. CÉDRAT, ^fj lourondj, (roudj. 

— Je ne comprends pas Ce que Cèdre, \j\ êrz, drz, 8', ,1 «>- 
vous dites, Uji-l-' w^- .^ ^jj\ '^ zéli, êrzéh. 

^jX-}\ là dfhem chy md teqouloû CÉDLLE. î^-^-- lezJicréh; !SL^> 

€nloH. teskeréh, pi. ^1— j" tessdker ; ol^j 

— Je ne sais pas Ce qui est arrivé, temessik, pi. vJi^iddJ lemessikdl; 
^_^j^ ^-^ c^ ,^^î^ là arafchy CL L<^ khatl yd-ho. 

md djerà. 11 a Ci.int, ^! êhall, ^yc^ ha- 

— C'est lui,^ '-'■.!• liadd hou. zam,yj zannar, .b ddr, is.>3 qa- 

— C'est inoi,_j» ^l dnd hou. mail. 

— C'est loi,_«* y^^\ ênl hou. Cei.NTUUE, ^^js^ hazdm. hcz'im. 

— C'est-à-dire, ç^^^ya'ny, ^\ pi. -m^ hezm : .1 — >j zonndr, pi. 
dany. •■r'— 'j zenânyr; Aïiaj:» mcnlaqah. 

— C'est pourquoi, i.iJ_.0 J-^^^ pi. •^Ji-^'~= mcnlaqdl: j^n^co/» mod- 
li-ddjcl zclik. daminah, i.i\S korzyah. 

— C'est à vou maintenant d'al- — de femme, v.;^^. relihl, pi. 
(aquer l'ennemi, ^^ ♦xJU Lï_.^.J •JLjj^^, rikhvui. 



GEL 120 CEL 

Ceinture à nieiire de rargent,^o.3 Céliuataiue (fém.), inc aaze- 
kemer, pi. 



^' j-sS hemrâl. 
Ceinturon. {P'oy. Baudrier.) 
Gela. {Foy. Celui-là.) 
Il a CELÉ, !*-> kulam, kelem, »x— 

satar. {P'oy. 11 a Gaché.) 

CÉLÈBRE, \y^^^ v^echhour,j^Ji^^ 

chaliyr, \''\-^'' medjJiour. 

— lia été Célèbre, v--^' éch- 
har. 

11 a CÉLÉBRÉ, ^-J-^ medêh. 

— la messe, ( r"-^^ qaddass. 
CÉLÉBRITÉ, 2^^^--^ diahrah, choh- 

rali. ^ -X^ medli, --^ vnedjd, megd, 
S ^ dikr, zikr. 

CÉLERI, fj^^j^ kerfea, kerafs, 
'J)S kerfez, kerafz, kerefz. 

CÉLÉRITÉ, ài^ kJiyJéli, iJslÂ^i 

nech(lLiél). {Foy. Agilité.) 

■ GÉLRSTE, ^j^-* — ' samâouy, 

^jL.*^' êsmuouy. 

— Bleu Célesle. {P'oy. Bleu.) 

— Signes Célestes, L.*.*».)! ^^y 
hourondj ês-?emâ. 



bah, [3''"^" adiiq. 

Cellule. 'F. Cabinet, Cham- 
bre.) 

Celui-ci, Jj>î doul, ^jS douly. 
^j j-a> hedouhj. [Foy. Ce.) 

— Celle-ci. {P'oy. Cette.) 

— Ceux-ci, ♦2' houm. {P'oij. Ces.) 

— Ces deux-ci (maso.), ,.)b ddn, 
(^O deyn, .JJ-» ha ddn, (.?;>. J^* 
hadeyn; [iém.) ^jû' idn, yO ieyn, 
^^'-^ hatàn, ^■^^ haleyn, jjLj'Lft 
hdtun, ,. y^-''-* hâleyn. 

CelUI-LA, -^y^ dalik, 'JJ!i dd- 
lek, zâlek, *^!^ ddk, ^^i J-a haddk. 

— Celle-là, ^Jij" ielk, iilh, iS':^ 
dek-hd, vilo dyk, i>il_ji.s hndyk. 

— Ceux-là, Celles-là, '^•^}^\ dou- 
layk,^-^^^j\ âouldyk, «Jj-J^ja/iaou- 
Idyk, ^~'_»* haoulayk, "^Jj jj» he- 
doitleyk, f-iS^ dek-houm, ^o-^-j^ 
dek-hoummy. 

■ — Ces deux-là (maso.), ^j^ù 
ddnek, -^-^^^ deynek; (féin.) oJ-jLj 



CÉLIBAT, w«^ a'zoubéh, '»>;»J«V- I tânek, ^-^J deynek. 



a'zouhyéh. 

CÉLIBATAIRE (masc), 



J- 



a'zzêb, .-_^i â'zab, jO--' hekâr 
^,js. azry. 



— Celui qui, ^3,31 dllady. êl- 
lady, èllazy, ^\ dlly, êlly, ^^ men. 
— Ceux qui, j.r,''^-3l dlladyn, êlla- 
dyn , êllazyn, AI êlly, dlly. 



CEN 1 

— Celle qui, ^' ullaly, êllati/. 
J. \ ëlbj. — Celles qui, J'êCêlldly, 

V êlUi. J\i^êllaoud(y. 

Cr.LLir.n, a-'K-:^ 1xhez>!nélt, j}^^ 
miihlizen. 

CENunK, ->1^, roiimdd, pi. ^j'», 
roumoud, -V^j romod. 

— chaude, aU melléli. pi. vJl^X» 
melUU. 

Cendré (couleur),^.>->».rcmarf?/. 

C ilNO B I T E , , fi.-ii' kechych . 

■ ^ 

Cens, Jj^-a-^^ mahsoul. 

Censeur, J.^'-^ fcddouly, pi. 

,Jj^ feddoulyn: , ►^---^ "«om- 
fellicli. 

Censure, s_^-l3l â(f«/;, ^---J'^'J' 
^'(///&. (^'oy. Blâme, Examen.) 

11 a Censuré, J-^_ji-J" lefouddal. 
{f'ny. Il a Bi.ÀMÉ, il a Examiné.) 

Cent, ■J^ myoh , jncyah , myéh , 
wcyéli, ijU mdyéh, mêyéh (eu ber- 
bère, >i^-..»J tameyâdân). 

— Deux Cents, (.r~r:'' ^^^yieyn, 
myeteyn (en berbère, w^-^j j^-~ 
sen temdt). 

— l'ii Cent pesant (quintal), 
.lh.x3 qontdr. 

— Cent un, -^^'_»j *-.r' fnyèh ou 
oudlied. 



— Cent deux, /•»•--- 'j •s-^" myéh 
ou ^ihiiryu. 

— Cent vingt, ^,j^f^^. i, ^ mye'/i 
ou a'chryn. 

— Cent vingt et un, -\a.L t^ 
tv^.y^'J myéh ouàhed ou a'chryn. 

— Cent trente, ,J^j\ i.^^ myéh 
on thclâlhyn. 

— Cent quarante, ,.sxj,'_. j.^^ 
myéh ou ôrbayn. 

— Cent cinquante, ,^.*».^_. i^ 
myéh ou hhamsyn. 

— Cent mille, ^^«^ i-'» myél 
êlâf, ï p karrah. 

Centaurée (plante), ,.,»j ,.Ll» 
qenldouryoun, .y^jyl^s qentaryonr„ 

C|':ntenairi:, ^-^-^f meyouy. 

Centième (n. oïd.), ^l\ êl-myéh, 
ijU! êl-mâyéh. 

Centrai-, -'wL^. oucsiiim/. 

Centre, i=-^j ouesi, ousl, p .^ 
merkez 

Le Cent unième (n. ord.), A-il 
J._2vL_.'ij êl-myéh ou êl-uudhed, 
i--l'j ^^^3f'' él-hddy ou êl-myéh, 
4-41 j-x) Jjii êl-doueî ba'd êl-myéh. 

— (fém.). U'_; i:;-'-^'' é/-/ia- 
r/i/e'/i ou êl-myéh , CXawUlj à4I é/- 
7;ii/c7i ou êl-ouâliidéh. 

10 



CER 

CiLNTUPLE, ^*x» 'ii\.A mâyel 
dou'f. 

Cep de vigne, i-^i:^^ djefnéh, 
guefnéh, pi. j^^ djefdn; aJ^ 
dâlyéh, dulyah. 

Cependant, fj>^ lakin, lekin, 
Meii, J^'^ Idken, ^Xij oulekin. 

CÉRAT, -'•^:-f bydddj, byddg. 

Cerceau, jUsî dllâr. 

— Fabricant de Cerceaux, jl-i'i 
dUdr. 

Cercle, jj> dour, pi. j\j^\ 
ddotidr; ï,^b dâyrah, ddyréh. 

— En bois, en fer, de barrique, 
s.LL tdréh, lOi^j^ touq,X'i\ zonnâr; 

hezdm, pi. C^l-'°|v=s^ hezâmdl. 
Cercueil. {P'oy. Bière.) 
Cérémonie, *.jj.— O tekrym, 

J^3r::-> lyhyl, jJy touqyr, ^;^Kj 

leklyf. [Foy. Appareil.) 

— Sans Cérémonie, »~;^-i ^j-^ 
^^-vKj" min ghayr teklyf. 

Cerf, ^J■J leyyen, lyyen, j^eul, 
'»'-- eu oui, J.J1 âyel, jWi ghazâl. 



s'^ 



122 CER 

kyrdss, fj^'j^ karâss, 'i'^'^U^ qe- 
râssyéh. 

Cerisier,>^_^UÎsJ^'^ tj>8^=^ 
chedjrah dê-'l-habb êl-moulouk. 

Il a Cerné, j'^ dâr. 

Cerneau, 3)^=^ ' v^^^ qalb êl- 
djouzah. 

Certain, ^a^ ''«7?) t^-z-^^ 
haqyq, jjifi moqerrer, 1^=="* mo- 
haqeq, Â-^^ haqyqy, \J^a^ math- 
bout. [Foy. Assuré.) 

— Cela est Certain, il n'y a pas 
de doute, ^-t, iJ L.» ^2». i j,* haâA 
haqq, ma fi-h chekk. 

— Un certain, un te!, ^-ii fou- 
lân (en esp. fulano) , jj^*-' baadd. 

— Un Certain jour, ^jJ •JL>\^ 
ddl yaum, zdt youm, ^li\ »/» ^^i 
youm min dyyâm. 

— Une Certaine ville 



..%^-ii medyneh min êl-modon. 

— Un Certain homme, ,.^'-— j' 
^^LJt ^ ênsdn min ênndss. 

— Le Certain vaut mieux que 



Cerfeuil, ^j^j^ kerfes, i^^^j^ |. l'incertain, ^3 JJ' U^J^-^ ^5^-^^ 
kerdfes, j^^^ kousber, "ij^y kouz- \ ^^-i^ ^ êl-haqyqy kJieyr min âllazy 
berah. fy ckckk. 

Cerise, ^jli\ vjl^=w habb êl- \ Certainement. Certes, î-iia^ 
vwulouk, (T-îj^s qyrdss, tr'^j^f : haqqâ, ^Js^Lj bi-l-haqq, ii.^ïar-'b 



CFS 



12;î 



CHA 



hi-'l-haqyqali , 



J! 



J: fy-'l-ha- — LamaladieaCesséaujourd'hui, 
j^ ! alijb I fjsjW êl-meridd ênqella' 
êl-youm. 

— (v. a.), Ç"^ farerjh, 'Jj ouafâ, 
J,j ouafey. 

— Tu as Cessé ton ouvrage, ^-^^^j 
^:^JC/« Jdw ouafyl khidmel-ak. 

— lia Cessé de parler, ^^^ ^j^ 
x.jS fureqh min qoxd-ho. 

Sans Cesse, ^■e^}^ dâymân. 
Cession, c-}^ teslym. 
CessiOiNiNAIIŒ, JL*.:^ moulsellem. 
C'est, C'est-a-i)ire,Cet.(^-Ce.) 
Ceuta (v. d'Afr.), A-^w Sebtah. 
Ceyla.n (île de la merdes Indes), 
«_^^jjjj.— Serendijb. 

CiiAAUAN, huiiième mois de l'an- 



qyqah. {f'oy. AssurÉme.nt.) 

CeiitiI'ICAt, jJ^c elân. 

11 aCEUTiKiÉ. {P'. Il a Affirmé.) 

Certitude, -^^^^ haqyqyéh, 
iJLJLa. Iiaqyqah, (j^Jis-' tehqyq, ^^s>. 
liaqq, ssr-^ sililiah. [F. Assurance.) 

CÉRUSE, i^jj^, hârouq, ^î-'^;rr*' 
sbydddj, sbyddg. 

Cerveau, Cervelle, ^ mokkh, 
[il. rrw/'i dmdkh; ^^^ moukh, pi. 
^ ';^-*' mekhiikh ; ^~f^ dimdgh, pi. 
ij^^' êdmaghah, vO.iUi dimdghdl 

(en berbère, ^jt — 2! âqdrouy, 

.1 ••• ■ t 
^ --s--*^ ' o A'/i ich kh dch). 

— La Cervelle lui a tourné, ç-^, 
JcJ"* "^ zdgha'qlhominrass-ho. 

— C'est un homme sans Cervelle, née lunaire des musulmans, ^J'>-:•*^ 
<1jjs>^' _.* hou dkhout , 8-\«;.fr L» 1 chaabdn. 

Jjix.-> ma a'nd-ho maaqoul. ! CHACUN, ->-^|_; Jj/'O»// ow«/ie<f, 

Cervelas, A^jLL^iJ basldrméh, ' ^^^ ^ koull wen, ^^^ kouU-men. 

i^yj- loubouq. — Chacune, ï.>o^'j iJû kouUéli 

CÉSAR (n. pr.), »v^J> Qayssar, oudhidéh. 



.L^.aa Qayssdr. 

CÉSARÉE (v. de Syrie), WjLws-i 
Qayssâryéh. 



— Que Chacun ait le sien, j^*~' 
2wij J kuull-vien le-hu uudhed. * 
Chagrin (sorte de peau), ^f--'^ 



11 a Cessé (v. n.), J'; zà\, J;i uUjk 



ry- 



âzal, jiMj| ênqella, JJsj ballnl, — (subst.), «i ghamm. pi. j._»*i 

^^j keff, (T^"-^ klialass. ghemoum; t-^ (jJiammèh, ». ! c/em. 



CHA 124 

y^ (jaliar, Sj^^s qassàouéh. [f^oy. 
Affliction, Adversité.) 

— (<ic]j.), ^,^..<_i/» mayhboun, 
Jsj^xf n^righboutl; ^y nezeq, pi. 
j^sjj nezeqyn. {Fuy. AFFLIGÉ.) 

— Ne garde pas de Chagrin dans 



CHA 



to 



Il cœur, ^.iLis ^ r^y^ U^-.-^'' ^ 
la tehabess êl-houzn fy qalh-ak. 

Il s'est Chagriné, ^.*---.*j ie- 
mesmess, t^yj^ êniesaq, a^\ êgh- 
temm. [P'.oy. 11 s'est Affligé.) 

Il a Chagriné, ^j^**»»-» mesmess, 
f^y nezzaq. [Foy. Il a Affligé.) 

Chaîne, <u«.'.w selselah, selseléh, 
pi. J,.«. jL« seldssil : i.\^'\^ sensseléh, 
senselah, pi. J..^La.^ sendssel ;yy-^ 
djenzyr, pi. .j;U=. djenâzyr; i.o.Ja5 
qalméh, /Jij-o iouq ; i^j^ douq, 
pi. ^LJji âdouâq; XJ qyd, pi. 
^^■é qeyoud; J.i ghell, pi. J-Ai! 
êghldl. 

— Chaîne de tisserand, À~^ 
qryàm. 

Chaînon, i-ii_l-=>» halqah, pi. 
4^Lii,W lialqdty ijî^ heleq ; S^.J 
zeredéh, pi. •JL>\^j\ zereddl. 

Chair, a^ laham, lahm, *s-" 
' J * 



Chair crue, 
J 



laham 



}ie(/i/, i^J i*s-' lahamah nyyéh. 

Chaire, v^'» manbar, menber. 
])|.j.jL*.,i menâber'; ^j^^'^ mcdjliss. 
pi. ^^.lls-* medjàkss. 

Chaise, ^-^/coursy, pi. ç*-U^ 
kordssy, kerâssy; iJ.-i. choulyah, 
chilyah. 

Chakal, w-J^ (^2/fe, jLaL-ss 
djâqâl. 

Chaland, ^^j=^ haryf; ^y\ 
zeboun, pi. C-^l-jj^j zebounâl, (j^\^\ 
zebdyn. {Foy. Acheteur.) 

Chale, jLi- c/ia7, pi, ^-^ 
chyldn. 

Chaleur, _p- harr, jls>. hdrr. 
iAcs"~' sokhnéh, ijLs"*" sekhdnéh, 
sekhânah, sokhdnah, ^yy^ hera- 
réh (en berbère, IS'^j yergâ). 

— Chaleur naturelle, ^-,:*'^ *iW^ 
herâréh tabi'yah, ^My ^yj-^ ^^' 
rdréh gharyzyèh. 

— La chienne est en Chaleur, 
iJWl o^o2>.j ouahimet êl-kelbé!i. 

}yjj iJx5| êl-kelbéh iesrebél, 



TV"***^ 



s- a'scheret. 



Grande Chaleui 



Vj-^ 



êlham, pi. /»^^ lehoum (en berbère, /jorr choueb, \ y^t^ choub, 



Ju tefy). 



L , ) ^..^^ 



mechoubf ïjL*»- hamdouéh. 



CHA I 

— Le vent frais diminue la forrc 
de la Chaleur, (V^a^ J,L.M L^^'l 
j,3f • ' »ji> cl-haoui-'l-bdred i,naqqc$s 
qauucl l'I-harr. 

Chaloupe, ^j^^ feluukah, jil. 
*ilj^ feldijk: ^~)~J qtîyq, pi. 
^wi qeyâq ' ^-^^ qayûssah, pi. 
.jl^LwLi qayàssdt. {Foy. BaRQUE, 
Bateau, Canot.) 

Chalumeau, y\ zomr, zamr, 
zamir; ij^\ zoummarah , pi. yy\ 

11 s'est Chamaillé, Wl cha- 
matt, ^ _» ?*.> ddqaf, iXùi^ /,fc/(- 
kechjJJi qarqar. 

Chambre, ^.:>^ ^ei/i, 6i/r, w^;» 
^i//s, pi. Oi^j^ byoul; iisjl dudéh; 
à-^^ duddah, pi. (j^_j' ai/di, doudd; 
ijjs>. Ijiaznéli , .-=«. Ichedr, khadr: 
<J_^ qelldyéh, qalldyéh, pi. ^^ 
qelâly: oJi^js tahqah, pi. C-^-iùJs 

Chameau, Jj fci/i; Jj^ ^W, pi. 
Jlji êbdlijM ba'yr; J"*»- djemel, 
lUemel, pi. jUow djemdl, gueinâl[en 
berbère, jj* dram, <JLf;j~-^\ dwd- 
rout, *jJc]Cl-ghoum, (>ja)' êl-goum). 

— Petit Chameau, S::^ djoii- 
ineyl, J;;^-?- djoumeyyl. 



5 CHA 

('hamELIER, J -"^ djenimdl, pi. 
f-3l.*iw djcmmdlyn. 

Chamelle, -^^ — ■> ndgah, \>\. 
^''Sl: ndgdl; ii-J ndqah, pi. ^^y 
;ioM(/ (en berbère, -JU^j'ù tdramt, 
sj:^.^-»3i,o telyliuuiid , ^I^^^^.\lj ïe/- 
<you»W). 

Chamois, J^j ouV/, pi. Jj-» 
ou oui, J'-ij' êou'dl. 

Champ, iJi.:». haqléh, pi. y«i>jii2>> 
haqldt; Jia. /leçi, pi. J^yï^ /«ou- 
çou/: **ij />oqo'a/i.{f^.GA.MPAGNE.) 

— Cliauip labouré, ^-^ /i/fJ, 
Ixi. gheytl. 

— ensemencé, i^^^y ^j (J^^^d, 
mezroaah. 

— de bataille, , ^-^^^ massaff, pi. 

. ^^^ L^s/» massdff; Sjx^ vw'arekah, 

.»!_'..-j meyddn, à.'^cs. haounmah 

Champêtre. ^^\y=s^ saUrdyy, 
^_c,^ i/errj/, ^rv^ horcity. 

— Garde Champêtre, ^-^~^ 
hdddy, tr'y^»^ hdriss, ^'.^^ had- 
ddy. 

I (^HAMPI(;.NON, c.^^=a5 fofjgâa , 
j:^ inentar; !j^ foUrnh, \>\-y^ 

foullour. 

Champion, ^-"'■'j'^ Idoucndy, 

pi. -Vj^"^ làuuend. 



CHA 126 

Chance, L^s qaâdâ, jjj..a-j 
teqdyr, ^JL^<s^ bakhl. 

Il a Chancelé, j^^'j tetontel, 
Jsjisj' tellouUah. 

Chancelier, ^î^^>5 defierdâr, 
çsr^'l — .'-(jj rouznâmdjy, ^r*-' \ 
^^j.xi' réyss efendy. 

Chancre, {roy. Cancer.) 

Chandelier (flambeau), ï.Lo» 
menâréh, pi. j-jL;* menâyr; ^1 J-x^i- 
chamaadân, pi. j^JJ.cL_*.i, c/îo- 
mâadyn; i-X*-=s. haskah, <J.X/-a_a.. 
hassekah , ilj;3 felyléh. 

— (marchand de chandelles), 
ç-L^si. chammâa . 



CHA 

.*.i/» moghayr, mo- 



Changé, ^- 

Il a Changé, Jaj èeJe/, j^s^Ji 
qâyedd,*^ ghayyr,yS.^: ieghayyer, 
Jj.^ tebaddel, J_j=». haoual. 

Il s'est Changé, jLsr'^'**'' Is/e- 
hâl. 

— Dieu Change le mal en bien, 
Vi. j.l.3i j.^i iij! ^llah ghayyer 
êch-cherr kheyrân. 

Changeant, t-A-i:;^ moighayr, 
^j^ molleoiien, e^^j^ haoudny, 
ft-isy^ moterty'. 

Changement, [f^'oy. Change.) 

Changeur de monnaies, .^ oL-o 



Chandelle, ix-^-i. chama'h, i<errdf, pi. ,^,1^ seyâref: ^^ 
chama'ah, pi. :st.*-t> chame . 

— de suif, ^^s•^ ^^ chama' 



seyrefy, pi. *^--^ s^ci/irfyah. 
Chanson, Chant, Li ghanà; 
dehan, i.^;^J) <Jjw.i. chama'ah dahe- J.^;^; nechyd. pi. J-jl^ nechdyd; 

£X^9 qassydéh, pi. J-j L~c3 qassâyd; 
Jij.>» moudl, pi. vJl^ûU.» mouâldl; 
jxL char, pi. .L»^! êch'dr; i~J.i 
ghannyéh, pi. jLli ghenâny; i.^ij 
nighméh, pi. C-''-**'' nighmâl; j*Lwij 
neghmdm; j^sr' Zo/m, pi. ^jl-^s^ 

— Chant de guerre, i^-jj^ /(o- 



«1/e/i, »3:***^' 13 ix<>-i. chama'ah dê- 
'ch-chaham, pi. ^=s***^' 13 vJljL**i;^ 
chama'dt dê-'ch-chctham. 

Change (troc), Jaj fced/, ^^c 
a'oudd, à~^)yi^ meqdyddah, j^i-j 
teghayyr, JJ-^' iehdyl. 

— (t. de commerce) , isr^-*^ se- 
feldjéh, >^j^ serf. 



— Lettre de Change, i^JaJ hou- roubyèh, heroubyéh. 
lyssah, pi. >oL^3^j boulyssâl. Il a Chanté, L-i ghand . **j 



cil A I 

neghani . ,~-x-: tejiliatmc}/ , ^ 
ghanney, is^ lehhen. 

— Kilo a Chaiik', ^■.~:.x^ tc- 
g}ianneijL 

— L'oiseau a Clianté dans le jar- 
dii), i™^'' J-j:!^^ ^'/\ -"/-«/•• 
él-leijr fy-'I-djemjiiéli. 

Chanteur, ^^ ghanny, ,^ 
moghanny, pi. •^•^i-' mor/hannyyâ. 

— Chanteuse, A~^i ghannyah. 
ghannyéli, i~^-:.-x^' itwghannyyéh, 
i^'^ ghduyali. 

CiiANTiKR decimslruclion nauti- 
qu'% ajL_ ^k" iersânêh.[F. Arsenal.) 
Chantre. [Foy. Chanteur.) 

— de mosquée, ,.i ',»••> moue: zen. 
VHiuézzin. 

Chanvre, v-^3 (^^Krirt6, J.> hll, 
,.i'J^ kitlân. 

Chaoual, dixième mois de l'an- 
née lunaire des musulmans, J'^-i- 
chaoudl, ijiaî' y.jj:^ chahr âflour. ' 

Chapeau, ^-^^^j bomeyflah, pi. 
^"' j-' hiirdnyll.jij.4~t, chemryr (en 
esp. sombrero). \ 

Chapelet, ^err**^ tesbyh, Aarr" ! 
S'ibahah. j^^-^"*-" monbahah. 

Chapelle, J^s--^ mesdjid, mes- , 

I 

g nid. 



Cil A 
Chapiteat (le coliinne, 



Lr'j 



^«.--ji ' rii^s el-a'<hn<iiiil. 

Chapitre, J-iJ fdsl, pi. J^'f 
/')!/s.^'o»/,- V .-L) bdb, ^ws-'^ dsluili. 

— du Koran, »,_j— sourah, >jj^ 
soî(/a/. 

Chapon, ,»'«->» o!j3 (/»/,■ me/;- 
'oudj ; fj^j — Is_fi_i maqloucli, pi. 
^iL^Js^ï^ meqdllych. 

H a Chaponné, L^-à- khassd. 

Chaque, ^ koull, koll. {P'uy. 

CiLVCUN.) 

— Chaque joui-, -»_;;'. Ji hoJhjauin, 

— Chaque chose en son ten)ps, 
i,X5j.j ^ ^ koll chy he-ouaql-ho. 

— Chaque espèce à part, ^ 
i.sc.yjz! i'\-,^ ]:oll senef be-senefho, 
i...^^i.s^- .^^ Ji koll gcnss be- 
fienss-ho. 

Char, ^^j- arabah, pi. C^'l-J^ 
(l'rebdt: àJ^.iyZ a'rbdvéh: i.k)j_> 
karryiah, pi. <^.Lj yi karrylldl: 
rX'-- koudech, kidich. 

Charançon, / -:;— souss. 

Charron, «^^^ faham, fahm, 
i.^^^^ fahamah . pi. C'-*^:* j'aha- 



mnl. 



— ardent. A i-x." b ijj,^ djanm- 
Tidi dê-'l-d'fyah. 



CHA 



128 



CHA 



Charbon de peste, 5»*^ djemréh, 

àjoumrah . i^jsll. chelfouUah. 
Chip.bonmer, j*-^ fakkâm. 

ehouk dê-l-hamyr, ^j^J^ guernyn 
(en esp. iagamina]; ^-^j^ qoriobéh, 
pi. ^..^'jS qorloh. 
Chardonneret, nds^ hefou- 



CHARGÉ{enp3rlantd'armesàfeu\ 
•^^ ^^ medkouk, «J-^ madakk. 

Il a Chargé, ,_>^ tekellef, 
J^,>„=>. hammal, ij^j doussâq. 

— d'une commission, J^ ouekkeî. 

— uu vaisseau de marchandises, 
, 4~. OU esse q. 

— un cani>D, fi^jJi} j^ aamer 



na/ï. pi. .fi=i- ^ou/bun: Jj-î^J èer- êl-medfaa. 2-?j4' ^sj îaamer êl 
doul, .y*^y berdoun. 1^^^ mGqnyn. medfaa. 



Charge (fardeau), J-^n». havrd. 
pi. J-dCi.! îhmâl: Siyi fardah, fer- 
iéh, pi. vo'-y-J fardât; aJL.*=s. 

hamléh. pi. ,J1^^«N^ hamîdl: J>I— • 

— (emploi), *i^j ouadyfah, otisq. 

pi. , ^-^j Guadâyf: i-^^-s:-j> man- ■ Chariot, /'oy. Char.) 

sebyéh, >_^^^=j-- menseè. Jî^ ou- Charitable. (/^'. Bienfaisant.) 



— un fusil , -i' - fia/d". 

Il s'est Chargé, y»J! êllezem, 
>>U2»i êslelsem. 

Chargement d'un vaisseau, ^ ; . 
rezq. pi. ;3'« / erraç. ^_5— _; ouesq, 



Charité pour les pauvres, i?- h» 



kâléb, aa. ^ oukdlyéh, 

— imposition] , .^^^ teklyf. merhaméh, i : ...,> -s , housnah. ii -'->.= 

— (accusation), •>^:-^' teqlyd, sadaqoh, 55 j zekah. 

J- — iJ ieq»yijd. ' Charlatan, , .v-'^ r^ charldhân, 

— [attaque). {Foy. ce mot.) ^,_J:^ hoqhdry. 

Charmant, _>r^' /a/fj//". 
Charme, î-'--=^ djâdibéh. [f'oy. 

Appas, Attrait. 

— magique, ^--t raqyéh 

Il a Charmé (il a plu), ^--^ 

adjeb. 



— A la Charge de, ,.^! 1= y^ be- 
f/ierîi mn. ,' ..s»-! Jw a'/â cA«r// 

énn. 

Chargé, Jj-<..s^ tiia/iamou/. 
mahmouî, ijtj^j^ moussouq. J^ 



cil A 



129 



CIIA 



Charnel, c-'j'c-^ chehouiy, 
^''-—2». djesdtJny. gesddny. 

ÙlARMtRE. ^-i qouUûb. 

Charm , , j--^ mou(jiiddef, 

gj.o^:- lalimdny, ♦ac-v moUiiin, 
«~--:». djessi^m. 

Charou.ve, AÏ-a. djyfah^djtyféh. 

V ; i^^JiJ fellyssèJi, pi 

Charpente, î.~sf-' nagyirah. 

— Bols do Cbarpenie. (f . Bois.; 

Charpentier, j-^ naddjdr, 
nagg>ir, pi. ^^^J (—=?'' nuddjûryn. 
nivj'jdryn: . 



U^- 



CUARPiE, 



.1 -. 



felyléli 



Charrette, *Js^ierra»a/j, pi. 

^Ij-L'P kerrdlldt. [Foy. Char ' 

Charretier, J=i't^ karârhj. 

-^ ji UerruUy, ^^--^ arabi- 

Charriage, ^ naql. 

Il a Charrié, >.:--^~ sahab. 

Charrie, w'^ar-* mehardili , 

meJ'nUh, inihrâls, pi. ,J:^o ,~:^ me- 

''•n/ts: ^'Y^'' inoharrelh; J*^ 

.>'j;/t(i. pi. •^^««^^^ souwud (eo berbèrr-, 

.,^-1 «^/-rnd'oun). 

Charte, Chartre, ■î=»-i' c/^ar/. 
j--i e'/(C<i. 



Charte constitutionnelle, ..»j-i> 
,^^-*s- ç«iioun cl-Qemlwur, j^^-j 'j3 
axL^^J! qaowinyn él-memUkth , 
jJJ' J.i'j^ qaouuyd êl-belti. 

Chasse, J-^ soi/'i, «i/d. 

— II est allé à la Chasse, «.'. 
-Xa-scL ra/i li-'s-soyd. 

Châsse de relique?, ï^-^^ da- 

, lûiyréh; yJi,<jjJ Idbout. \)\. >JL^^^j: 

leouâbyl. 

11 a Chassé il a été à la chasse', 
I - , . ' 

I •^'^ sai^ed, ^..^ sàd, ^-:u«' êsldd, 

--£-»= êslâd, -^^y^^' teseyyed. 

— 11 a Chasse (expulsé), ^j^ 
lered . >,^ hezem. o^î defaa,j^ù 
decher. '•^j^ éklirudj , -û naqd, 

u.i kasch , ^sr^ qnhach , ^^-^ 
kachah, _^^:^ hedjadj. 

Chasseur, ^— --s sayydd, pi. 
{ji'-r^ sayyddyn. 



Chassie, 
oum'ch. 



Chassieux, >«i** d'mc^s, -*i 
d'm«c/». 

Châssis, *;• -:_y^ choubdb, »i. 

tuqali. 



.\ 



Chaste, 



l'j-: 



.-^—0 (J- 



n'fufijn: r*— ' /«Vrr. pi. yjj»^j3 
17 



CHA 130 CHÂ 

tâheryn, ,L^.J3i âllehâr: ^^àxx* I hesn, hosn, pi. ^^^Mo-a. houssoun; 



mota'fef, pi. ^^JiAx-^ vxolafefyn. 

Chasteté, ii^ i'jféh, i.^.^-z 
i'sméh, S,!--'^-!' lahdréh. 

Chat, 1=3 ^a«, go«, pi. islL? 
qelldU, qoUdil, 1=1=3 çoi/ot (en ber- 
bère, fpj^ mousch, ^JuJ:^] êm- 
chych). 

— Chatte, iiaî qotlah, pi. ^Jl^LJs» 
I/o///'// (en beibcre, •Jl^-Ju.^^î ta- 
mnurhl, ■JL^-^^^z^fi^^ lâmechychl). 

— Chat sauvage, ^.^^^^ sebseb, 
)^=J^- b y qall dê-'l-khalâ. 



^^.^a.a>. hosseyn. 

Châtié, v^^j.*;» maaddeb. 

II a Châtié, ^i— - aaddeh, 

v^3.xj teedeb, s '-u' tâdeb, ^'f- 

azzar, -X'-^Ls qâssed, j^^'-s qdsser. 

— Que Dieu les Châtie! *»j-v»Liij 
iii' yqusser-Jioum j4llah! 

Châtiment, w^IÂc adâb, pi. 
vJl^blwVc a'ddbdl; iy^'-s-" meqds- 

serah; >. ^jJ,.x.V toadyb, îcedyb; 

V ^i2)\^} iddijb, 'v?- djesâ, ^jj^ 

djezyéh; i-i^iz a'qoubéh, pi. C^Lj_»ib 



Chat-huant. [P'oyez Hibou, a'qoubdt. 



Chouktte.) 



Chaton de bague, ^i fess, pi. 



Châtaigne, J-1=.^ qosial , pi. /^^^^^^^ fessouss. 
Jlh^s qosldl; J^.^5 qosldl, ijl'^^'è II a CHATOUILLÉ, ^--J-i-^^ Jffj^- 

qosldléh , wb^^i kasUlnéh, L\::^S rfaf//; , iJm-^; zaqzaq, "-^y] ~0i^'<-- 
kasland, ^^sJs..^ hjh belloult sen- 
dydn, iy yh j,i\ dboû feryouah, y\ 



i^yS dbon ferouéh. 

CllATAIOMEIt. Jl-ia-"ïM b 2 ^sr-^ 

chedjrah dê-'l-qostâl. 
CilATAlN,^<N-.vl dsmar. 
Château, à^'^ qasbah. qassa- 



:ak, '^yy\ êkzakzak. 

— Il a été Chatouillé, ils glidr. 

Chatouillement, "^j^y te- 
zekzek. 

Châtré, < — ^ — sr^ mokhsy, 
s^^<.sr^medjonb, v 'j^^medjbouh, 



r 



khddim, 



<jr 



taoudchy. 



bah, qassobah (en esp. alcazaba); i^jhaj> maqloiis: ^j^'-'^ qdqoun, 

^^5 qasr (en esp. alcazar); i-xU pi. m^'_»3 qoitdqyn. 
qala'ah, i.zy.3 qahfah, pi. ^J^J 

qalê', qald'a; .L^^^rs. hissdr: f^^^^^ / ' 



— li a Châtré, c,-^-^ khassey, 
^l.L taoudch. 



CHÂ t3< Cil A 

Chaud (subst.\ [K Chaleur.) Bois de Chali iage. {f^'oij. Bois 
— Le Chaud et le froid. ^j^jy=>. à brûler.) 



harr au bcrd. 

— (adj.), ^j^ir^ souhhn, ^1=^ 
Ikîdiij, ^.\j^^^ sekhoun, sokhoun, 
^'j dfîfij (en berbère, J-^j zaqâl). 

— l'iu; Chaud. -5^1 âdfâ. 

— H est devenu Chaud, »=». harr. 

— 11 a eu Chaud, ^j=^=^ saklian, 
,^^-i, cliah. i^y::ci.\ è'ileraq, j=^y=^ 
liarhar. 

— J'ai Chaud, . '_^.^^ ^j ' dnâ 

machaoueb, j^*^'* b! dnâ mohar- 
her. 

— Nous avons eu Chaud dans le 
chemin, v__>i--'' vj- '^'f^r^ ''«'"" 
harnd fij-'d-darh. 

— Il fait Irès-Cliaud aujourd'hui, 
^ii y^ ^.J\ L'I-i/aiivi harr kelhyr, 
^ à'w-J V ^'j-i- cliaiih he-'z-zdf. 

— Fièvre Chaude, (f . FiÈvuE.) 
Chaudièiie, Chaudko.n, a-W 



11 a Chauffé, ^^ 



sakhan , 



Iiani))}. 



sdkhen. ,.,3^- saJîkhan, «a». 

^ ' I 



Il s'est Chalii'k, t-r^^"*"' lesak- 
lihan, ,sr***-' teskiten, b.> deffa, 
^^ deffey, Uaj tede([(l. 

— Chauffe la main! Jj.j ^:> 
défit/ yd-akl 

Chali FOIU (lieu pour se chauf- 
fer), ,^-J' lennour, ^^:^y dudjûq. 

C H A u F u n M i: i< , , L-^ djayydr, 
. '^\S keoudcli. 

Chaume, ^-j icbn. 

CHAt.Mii^:RE , f/=-=^ khess, pi. 
^_»/-ci. khessouss: iJ f-'j ^ dovyryah. 

11 a Chaussé, , — - lebbess. 

Il s'est ChaussiL , --X leJeblcs. 

w ■ 

Chausséi:, ÔΗ . scLk, 2S,_._C^ 

sekourah, v— =>• djesr. 

■y • ■' 

Chausses, , J^^ lebdss, ï; la 



halléli, pi. ..o-^.^ Iialldl: .j^^^ | /iflou^e/i (vieux français, /io»;eaHJr), 
khalfjyn (en grec, yylvJvi), pi. pi. ^Ji,'^ \ ^i> haouzdi . 
y^^y^ kbeldqyn; ^j^^ — - desl, pi. Chausson, i-^^j^^ djerdbéh, djo- 



U 



^.^.wJ iles'fOHt: 5,-\3 qadrah. y^'-' i râbéh. pi. vO-J U=»- djerdbdl: y-iJi 

Icndjer, tanguer, SySi'^- laudjerah. '• qalchyn, pi. y^J-5 qcldchyn. 

Chaudiîo.nmer, ^.ar nahhâs, ! Chaussure, i-*— sabdtt, sebdu 

pi. ^^L^'' naldiâssyn. | (en esp. zapalo). 



CHE 



Chauve, ^la.' ddjlah, àglah. 

•M ^ , ^' 
Ç'jS I aqra , aqraa. 

— par devant, a-Ur-l âsla'. 
Chauve-souris, L\j-1sj ouei- 

oaâlt, Jsjhj ouellouelt, pi. JajjLisj 
ouatlâouylt; ^\j\ yJs teyr êl-leyl 
[m. à m. oiseau de nuit). 

Chaux, ^=^ djyr, <jyr, guyr, 
if^Jz kuls (en italien, cake). 

— vive, jwà. .^cv djyr khchn. 

— Four à Chaux, .psr^' !^ i.J:^^i 
kouchah dê-'l-djyr. 

Chebec, ^i-^-i^ choubbâk. 
Chef, ^ij réys, ^\j rdys, 
^^^=».L^ sdJteb, (^''-' bâch. 

— de bataillon , ^-^l^ ^^.j 
byn buchy, -i.b i.ÏLj byi'i bdcliy. 

— de tribu, ^^ cheykh, J.jJ.3 
qâyd (en berbère, v^iUL» rnâlek . 

, w^ a/5 ! dmonkhdn) . 

— Chef-d'œuvre, ax;^3I /.-^ 
rdss ês-sena'ah. 

— Chef-lieu. (Foy. Capitale.) 
Chélidoine (plante), ^j~<^f mem- 

iinjréh, j.^~)|J->Lv selydûivjoum. 

ChEMIiN, (^i!^-^ '«'''Î/Ç, pi- {^r^ 
louruuq, ^J^i\Js lei'dyq; i>-~' teiiyah, 
pi. w.'L.ù' /en?/«t; ■^^j'^ (/art, rfert, 
pi. V '_;,^ deroub; àX~. sekkéh, sik- 



]n CHE 

A;a/!," J-^.»'' sabyl, pi. J-^^ sottbl, 
souboul; ^js^ mahoddj, ij^-^^ mes- 
syréli (en berbère, -^j' êbrid). 

— Chemin frayé, i^j As-* i^t'-^r' 
<ar2/(j' makhdoumah. 

— Chemin de traverse, ii' lef- 
féh, iÀhz atfêh. 

— Chemin raccourci, :^l:>ls v ',.i 

darb qâlti'. 

— Chemin dérobé, '^^^^•^ ' ''-^J"^ 
darb éddyb (m. à m, chemin de 
loup). 

— Chemincouvert, ^ ,-V'= L^^J' 
taryq moderreq. 

— Oii va ce Chemin? ,.rj' , l' 
i_^.J.'l !j.ft Ass-Lj îlà êyn idbed 
hadd êd darb? 

— Ce Chemin Iraverse-t-il, ou 

non?^ ^' lïr*^ ' 'j^'l ^■^•^ hadd- 

'd-darb ymrouq, dm Id? 

— Combien y a-t-il d'heures de 
Chemin d'ici h Oran? ^li ^â» ,.,•-' 
vJL;L&L^ S isj.^*w» i.)K^j min henc 
lia Ouehrân messyret kam sd'dl? 

— Le Chemin est intercepté, 



.Î^J.*^ s ).a'i êd-darb mcsdoud, 

à.L^.ijj' îS-f.*"-l^ êl-messyréh mar- 
boutlnh^ isj]&s.A diT.**..)! ês-sekkéh 
maqlou'ah. 



CIIE 133 CHE 

— Où eomliiit ce Chemin? .^j^ Cher 'de prix) , J.Li ghôhj, pi. 
AN — -M c'vâ ^-^-f^" ^e;/Ji /e/((/;/ /(a(/c7( ->^' êijhalâ, ^^_y^ ghalouyn. 
ês-sekhéli? — Cela est beaucoup trop Cher, 

— Muiitre-moi le Chpiniu de la j^^ t^*--'' ^-^^ hadâ teghlij hethyr. 
ville! AAJ^i .\^;j ç.xj.ji ôryni/ — Ne nous vends pas trop Choi 
tenyel êl-medynéh! cela, ^^M !jJ^ LjJis J-i-ï "il /^/ 

— Esl-ce ici le Chemin d'Algoi? leglialty a'iay-nâ hadâ-'ch-chy. 
w)'v=s- ^4.•. r-^ c**" ^* '^ /(oc/^? — Je l'ai trouvé trop Cher, 
hou cin/ laryq èl-Djezihjr? i-ii-lkiu^S êslaglileyl-ho. 

11 a CnKMlNK (marché), -^-» — Cher (aimé), s^j^sr"" mah- 

maclià, macliey, ,Lv s«r. boub,j>\^ a'zyz. [Foy. Chéri). 

Ciii:.Mi.\Éi:, AjL.d^J-.^ medkhâ- — .Mon Cher, c'^^ ^J .'-« l'a- 

néh . i—~-^~>. — ^ medkliannit , pi. l>yh-y, j_5»^l i-J 2/^î dkhnuy, Lj 

vO-^-à-^--' inedklianûl; i^-^^ ôdjàq. ^Ji y« qalb-y, ^-V ''-■' ;'/» kebd-y, 

Cm: MI si:, ^j^*-' qamyss, pi. 11 a Cherché, ^A;-" /e/cc^, !.i::j' 

(j^" J^ qaotiâniyss, ^j-^o.3 çam- êbteghâ, , r^^' e/'/ec/i , ,J.> daouar, 

son, iac'»- koumdjah (en berbère, |t^--' lidlach , ^ ^_j^,_:^3' êllehef, 

.j^w^.j lâsseyl, 0-'.jJ.;JLj taqan- ir'j-^ lefarress. ^j^-^^ fahass. 

dourlj. o^s-;' fca/ia///, w---U= lalub, ^^ ^rdm . 

Chknal. (^'oi/. Canal.) — Cherche! (imp.) ^_^"J' py/ic/i 

Chêne, -^ji^M '-5 8^=5-*- chedjrah (en berb. ^^ fatacli, ^•î'-J ««(/.'/). 

dê-'l-belloull, iJsAj belloullah, bol- — jl a Cherché à gagner, Aw,a>. 

loutlali , J)wj,x.Uv sendydd, ajLjJA.^ ^^ ^ >" 4 djched [y l;cxb. 

sendydnéli, s«^:> douleb (en bcr- Chkrk. J^I âld , i^.^ a'yrhuh. 

hèrL-, |j-*i^..i/^ Ihiboucliychiss). — Ijuniie Chère, i-sr::l- i-i.^ 

CnKNF.viS, w'.^aJl li ^jl^a. hell a'ychah melyhah. 

dc-'l-qatUHÎb. ClIÉRI, -^ -^-ow liabyb. pi. Lla^' 

Chenille, ^^j^ doud. rhibbd: ■Z^s:^ vwhebb. [F. Cher.) 



CHE 134 

— Plus Cliéri , >«.-^=s.i dhabb. 

Il a Chéri, ^^:5- hehh,y^\ ê'ezz. 
[Voy. Il a Aimé.) 

Cherté , ^i- ghelâ. 

Chérubin, ^-..-'_«^ keroubyn. 

CniiRvi (plante). [F. Cauvi.) 

ChÉtif, ^J:> delyl, J-iî qalyl: 

^S.^*^ meskyn (en fr. mesquin)^ pi. 

,oL_«*/» messdkyn; j^^ haqyr, 

^i domy, çiLi. cheqy, ^-o Lj bdyss. 

Cheval, -2^^ aoud, ^L^^=^ '*«s- 



CHE 

Cheville de bois, JJj oueied^ 
pi. ^bj! ôouldd; ._•-' beyouer. 

— du pied, ^-^fo ka'ab, u^ 
J.a.^1 !.> qasbah dê-'r-rigl; ^ Xi 
qdra\ pi- f" \ ^^^ qouâre,*->ighedem. 

Chèvre, ïV*'» maazéh, mazah, 
pi. v.o'c*^ inazdi: îJpU nid'azah, 
pi. j.s^» md'er: ïU^- anzéh. pi. 
C-jlv:.c a'nzâl (en berbère, ^JUiLj* 
Idght, tdghctl). 

Chevreau, j-tL* maaz, ^^-^-^ 



sdn, hassdn, hesftàn, pl.iJ-<ï_=s.i e/(S- djedy, djidy, gnedy, pi. i-.J.'-^=>- d/e 

senah, ^^jL-^ca». hossdyn, <Ji^ '.il^.s.s^ 

hessdndl; J--r^ khayl, khetjl, pi. 

JLsLI êkhydl; ir-j^ f^TS (en ber- i JUi ghazdl, ghazêl 

hère, ^>*^ a y bs, jL^^\ âghmdr; \ Che\ l\Oî^, i^/^^ khachabéli.j^-^ 

^f^yç. e'yyss, pi. (jL.,^ eyyssân). ,dj<esr, guesr, pi. . _»*♦.=>. djessour, 



dàyd. 

Chevreuil, ^jV^-.». djeyrdn^ 



11 a monté à Cheval 



2V~r. rekyzah, Sj:hi gnêyzah. 
Gheykh, ,i^ cheykh, pi. -^^:^ 
""-■ ***^ mecliykhah, 



rekeb. 

— Il est descendu de Cheval, chouyoukh 
■>»*j' ^r^ j!-:^y teredjela'nêl-aoud. ^}^^ mechdykh. 

Chevelu , j.—*-i—^ mocha'er, Chez, J-^ aW, eW, J,! îld, 

c>^j*-^ 'i^iechaardny,jxÀ, ^j] âbou sj,-^ ledy, ^-0 leden, -vj /e*/ (en 

cha'ar. 

Chevet, ïJ.sr^ mokJidddéh, pi. 
w»'->-s-'° rtiokhaddât 



■berbère , j Le gMr, ,y ghour). 

— Chez moi, ^3^-^=- andy. — 
Chez loi, •>^-^.^ and-ak. — Chez 



Cheveu, »x.i^ cha'ar, pi. jLxi- lu;i, *J.Ji and-ko. — Chez elle. 



cha'êr, ,^. 



chou'our (en berbère, Uï-Vxc and-hâ. 
jj^ dzer, Xxl>i dichd'dr, Jj\ âzal). \ — Chez nous, lj^ac a'nd-nd. 



CHI 



135 



cm 



— Chez vous, o J— ^ a'nd-koiim. ) berbère, j.<_;=»-l ôdjoun, pi, (.t'-?^î 



îdjcln, f. ^JL^js^J tâdjount]. 

— Chien de chasse, ^j'- ddry, 

^5-i-» s^ Akelhseldqxj. --^ -.^^ 

kelh sayyûd. 

— Chien dogue, ^iy~>-> selou(jny. 

— Chien de fusil, tr'j^ khoross. 
Chienne, a^ helbéh (en berbère, 

Oj^;jO' la'ydei). 
Chiffon, Isj-^^.^ charmouii, 
^iu,.-=i. kliassych, pi. '^■tf'j^ cliarwytt, yl. ^^--'^-L chard- 
nnjU. 

11 a Chiffonné, -j-a^ djdouad, 
gdouad, ^ à'o /e/e/". 



— Chez eux, ^aA;:^ a'nd-hoinn. 

Chicane, >j^ cherrah, ji*}'-' 
tezouyr, J>_.^»_,o_=i. kliassoumah , 
Jw>i;*jjt^ merdddèh. 

11 a Chicané, a-û-^ khassam, 
P\-^ a'dridd. 

Chicanelu, «^La^ klidssim, 
, >r,w*.i mo drîdd. 

Chiche (adj.), J^.^- a'oiiyl, pi. 
j!_^ (lu'onelà 
y^.; ; ..>.o>. kliassychijn. i^F. Avauk.) 

Pois ChICHES, (J^^^»- /ii»iS, pi. 
w»jka. houiiimous. 

Chicoiiée, ïr^ mourrait, ^yJ^ 
cliiqoryah, v^-^-À* hendeb, ..^j-xil 
cndeb, ajJjI êndibah, jj_V^ /icn- 



Chiffiœ, a-^-, rcssem, pi. ^^~.. 
ressoum, «3. raqam. 

Chignon (derrière du cou), ï^iL) 
dibah, ^^yj^ choukrdn, i^i^j^ noqrah, pl.^Ji^^ySj noqr/U: Ss qafd. 



chikourycli. 

11 a ChiÉ, I.^ kharâ. 

Chien, »-^Ji' /re/6, /va/6, pi. 



— (tresses de cheveux), i2^ lem- 
mah, i^^^ djetnmah: ï»^-^ diifxréh, 
pi, »J-û^ dafdyr; iJ L > doudbéli, 



>)^\ êkldb, <^-^ keldb, wJbi pi. '^^:K:i daoudyb. 



ékleb (en berbère, J^c «'j/d, j^J.^ 
'i/^y, pl- (^^^-^^ iydân). 

— lis nous iraitent comme des 

Chiens, v. 'blxJI ^t= »a_\ii ^^sr* 

fia/»H a'nd-liQum tnelhl êl-kelàb. 

— Pelit Chien, ^-^-~ koleyb, 



Chimère, -iJ^'' mokhallyéh, pl. 
J;.^L1œ^ triokhaUydt. 

Chimie, ^;^>^y kymyd, i;';*;v'^l 
il-kijniyah , ^*;y ^1^ e'/rn kymyd. 

Chimiste, ç=>.1-a*.o kymyddji/. 



Chine, ^»^' ' ps-i.Ç.vh , ». 



J'aL 



.^.^-ir koleybb, \*j^ djeroû (on beledésSyn, ^^^'' :i)^belddés Siju 



CHO 136 

Chinois, ---^ ^yny. 
Chio (île),ji'.-- Sdqis. 
Chiquenaude, iiïj naqfah. 
— II m'a donné uneChiquenaudf^, 
ç^iiij naqef-ny. 

Chiuogmaphe, 5^j ia-à- khall 
yd-ho. 

Chiromancie, 4^ U=^ elm kef. 



Chirurgien, 



tr 



djerrâh , 



s^y 



djârahy, gurahy; ç^^j^ 



CHR 

— II a donné le Choix, »--^ 
hhayyar. 

Il a Chômé, J-i=J hatlal. 

Il a GnoppÉj^ic athar, J^^ 
iechkel. 

ChOPPEMENT, »-i»J le'ssyi-. 

Choouant, J^i> zûlem. 

11 a Choqué (offensé), ^-i=:;J! 
êfletidali, y^^ darr, ^p-^^ dafech. 

Ghorographie (description dé- 



djerrnliy. pi. ^^^rvL^ djerrdhyyn; taillée d'un pays), J._L^_3i Lj.Jisr' 
*L^ haddjâm, *A2^ hakym, w^--^ /a/.-/(///^ êl-heled. 



tabyb. 

Chit! (interjection pour appeler) 
^:> ^^ dah dah! 

ce ., 
Choc, ix5ij^ medcîfaah. 

— de deux armées, icjU/> me- 
na za ah. 

Ciiocoi-AT, i^^'^j'is^ djoqouhUah, 
l>_i\^ chokolûU. 

Choisi, jL~=ff^ mokhiâr, » ast'^ 

monlehheb. 

11 a Choisi, ,!-;o^1 êkhirh; y^\ 



Chose, ç-^ chy, chey, pi. ,.y^.t, 
rliyn, L^\ âchyâ; is^La^ luifiuéh, 
Ifddjah . pi. sj;,'-9.L=v hridjdl; »•"'' 
dtnr, pi. ._»^l ôumour. 

Chou, V ^^S krounb, hourounb, 

,_j^ mokeouer, v^^_**-'-' melfoiif. 

w^».- qrounb, v ^-"m^ qaroinnb. 

i^yà qroumbali , v ^-^P kronmb. 

Chouette, >Ou-i!^t-~i= fayr êl- 
moul (m. à m. l'oiseau de la mort); 
j».' boum, i^y bcmmah , pi. ^^Uj 



êJildar, ^^^\ ênleqà, énteqey, LiL) haoïidm; ^^i^s jj] dbou qouyq. 
naqqd, v^.^s:-^"' ' ênlekhab. ^i;;^! Chou-FLEUR, *-^--*-' ^5 (/a?7ifl6//;, 

êslafà. : ia\.o .3 qarnabytl, vJl^^„;.3 qannabyt, 

Choix,! l-^^à^i îklUydr, w'Ldr-'^ ' { L^_>Uji /carn«/y?//<,4-~j ^é qamabyéh. 

înlikhdb, yLi^ hhdUer, ij.As:'^ ^ Chrétien, <;'''r'^ nousrdny, 



mokhiiyrah. 



\ pi. ^_5,L/,i5; nassdrà, nossdrà, ^>. 



Clir 137 CIG 

n(if:stîr(î : ^^^■^■^■z i'i/>iaouij : ^3^t**^ C.ilVLli:, t^j\S l;i/lousft. 

vies!(i/lnj, pi. i^s-rr**-'' messi/liyah ; Chvpmk (île) , ; ^-y-^^ Qohross, 

iLxwj.;^ Iihrislyân (en berbère, Qoubrouss , tj^y- Kohross. 

ç^j,_.oi<roîiHi//. pi. _■>_.,' îro H (H//). — Viii de Chypre, < -y-;-^ -^rrr' 

— Il s'rsl iail Clirélioi). ^-^O' nehijd Qnbross. 

leiKissar. ' — Xalif de Chypre, ^^yS ];oh~ 

ClIlti.TiRNTÉ, ^'l^'^^p- •J'''' viellel ro^s;/. 

i'ijs<iuui/éli. A.ssrrr"-'' i-lp mellet mes- i Ci (celui-ci, celle-ci). (P'oy. ces 

syhyéli. i-j ' ^-^sj iS^j oui âyet nous- mots.) 

râvyéh — Ci-après, Ax^ L/» ^ ^1/ »ia 

L'' ('iiuisr, ^^*—«' êl-Messyh. hn'ad, gJij -.•» ^ l'y vju? y«/(/. 

CiiitisriAMSME, ^■:^-^' ij-i^ — Ci-devant, S;i^ sâheqdn, ^J; 

ilyn i'I-Messyh. ^^à-lw L* /"// t/î/'? sahf. 



ChuoMQUE, -jr!)^ idrykh, pi. CihoL'LE, ^^Cj-is J-^J ^assa/^rtry. 

^ y^jj leouârykh. ~j'_?J (eowirekh, CjG.\TniCK, Ji rt/sar, âssar, pi. 

liioHfnikh. ,-j! «/SrtV, dssâr; ^■■^^•z a Idméh . pi. 

— .MaladieClwoiiique,,.|'j.>»|j:=i.-^ O^j^/îJ.; aUhudl; j,^» onssem, pi. 

mered niouzmin. 1 z"-^,;! doussdm. 

ClIiio.NOi.OGiE, ^1--' Idrykh, Cir.L,--»— saniw, senu/'. pi. Oj^jr-''-' 

,.,-^Jl «le e'/*(i- e--.3eHi«n. 1 scmaoHw/, vJl.>'«L*..o sani«oi/«7: -.:'.l3 

CiluoNoi.otjiSTE, -f !_•'' «iO"("-- /e/e/i, pi. ^b:i! vfêk; J.la>. (/je/ed 

rchli. ! (en berbère, 1»^ îf/nâ, JS (juinnd). 

Chuyshlitue, -^9- 1-^3 zelierdjed. — I5I< ii-Ciel. [f''oy. Bleu céleste.) 

Il a CiiLcllOTÉ, , w»~.. oues- ClElU'.E, *•*^^-^ c/(U)/i(f'«/i: .jj.-V~».^ 

saoîifss. meskoubali, pi. ^j:^'.-'jX»«/» ineskoubdl. 

Ciiurl (ititerj.) vJUXw! ushut! Cigale, «-i'j.-' <"-"' 9"lf^^^-ji.\ 

pi. \x.\_ 1 ùskotoùl zyz, pi. jj'i^. i zyzdn: ^U^ djerdd, 



ChI'TR, Ç-^'j uuoqcn', ouqou' , giierdd. 



\>^-^ scij'iiiil. ix?j miaqc'ah. CiGuGNE , ^j-^-f hellêrdj (en 



18 



CIN 



grec, 7r->.«cyo;), i^jj ji bou lon- 
djah, i^^ laqlaq. 

Cils, j-r-*^^ \^jxL\ âchaar dê- 
'l-aayn. 

— Ayant de longs Cils, s^^^fi»! 
lihdab. 

Cime, (^^j rds. 

Ciment, ^-*-^ baghly, i^^s^ Id- 
qouméli, ^j,.'wo sdroudj . -r^y^ 
sdroudj. 

Cimeterre, ,_>-::— seyf, pi. 
,^ 4»-— syouf, souyuuf; _J>^ yilidj. 



138 cm 

• ' — Cinq à Cinq, ^^r"^ (^^ ^ 

I khouin dss hli oumdss, ^~*sr^ ^vô-cs-' 

- moukhainmess moukhamuiess, fém. 

i...».!*dr^ <u~*3r^ mokJiammesséh mo- 

lihammesséh. 



Cinquante, ^jt-»-*=i. khainsyn 
(en berbère, i-r:^---^ khamseyti). 

— Cinquanteetun, ,~"-^_. J.^^'_j 
oudhed ou khamsyn. 

Le Cinquantième (num. ord.), 



,y.MM4s;S" 



CT" 



Ji 



êl-khamsyn. 



Le Cinquième (n. ord. ),(^^' 



..Ji 



Cimetière, ir:~^ maquarah, pi. êl-khdmiss. fém. ^.«^Li. khdmisséh. 



jj-iU maqdber, meqdber: à-^y tour- 
béh, pi. V— V touroub: j^^Ap meci- 
/e«j), pi. (j^i-^-* medàfenn. 

GiNNAMOME, 2jW' i.3j.iiJ! é/- 
qarfah êl-halouah. 

Cinq, A^^-à. khamsah, khamséh, 
^j-'<y^ khams (en berbère, , w^*-v 
semouss, (i^*-» semmos, ^^*«^— 
soummos/). 

— Cinq cents, i~» i-*.^^ kham- 
séh myéh , ip^^^Nd» kliams-myéh. 

— Cinq mille, ,^9 aT i-_».*_^ 
khamsèt êldf. 

— Cinq cent mille, ,, fsCL^.^^ 

khams-myel êldf, C^Uj a-*.^^ kham- 
sèt karrdl. 



— Un Cinquième (n. fract.), 
^r^*^ khoums. 

— Quatre Cinquièmes, » — s>\ 



LT 



l.^\ drba' êkhmdss. 



Cinquièmement, Uw».=i. kkdm- 



CiRCASSiE, |j-.-^=v Djerkess, 



UT-^ 



Tcherkess. 



C I R c A S S l E N , c**V^ djerkess y , 
pi. i^\ySk djerdlîsah; ^Sjss. 
Icherkassy. 

Il a Circoncis, ^.)'^^ khatun, 
jwXdw khelten, y&Jh tdhar, j-\-^ 
lahhar. 

Circoncis, m^^"* makliiouii, 
j.aLL* inoUdher, \^y^ iahour. 



cm 139 cis 

— Il a élé Circoncis, j^:lj:2w' i~-*-^ keyfyéh; ^Jl^j ouaqt, jd. 
rhIUelai , jj^ tellahhar. 'JLj-^j\ àouqdl; i-^^ djehah, pi. 

— Qui n'esl pas Circoncis, ^ ^lii vJL^L^a«. djehûl; a^.Ls aàreddéh, 

à^hlef. 



Pl. 



(j^;l' 



redd. 



Circoncision, iJbi. khcuînéh, Cirgonvallation, ■«'-~^' */'- 

Ajjlà^ khetlanah, ^»^ khehu hholn, Ujâll. 

»— - sonnah^ j^Xi teUhyr. CiRCUIT. {T, CiRCONFÉRF.NCE.) 

Circonférence, »,_;- dowdt, Circulaire (adj.), ,jA.j »!e- 

daourah, pl. w'K^-^ dourdl, daou- daouer. 
rêl: ïjf'"^ ddt/rah , y*> dour. 



I CiRCULAIREMENÏ, j^^L) be-'d- 

— Celle province à cent vingl dotir. 

milles de Circonférence, <u^_Jl ï^ Circulation, ,j^ dour, *> ,^ 

Jw>-ji yj J:^ » A-/» ^ij- déli-'l- harekéh. 



oiiUhjèh dour-hd myèh ou achryn 
'nuyiil. 

Accent Circonflexe, s-i^ mad- 
dah. 

Circonlocution, >-xM ï^^! 
'/■«r/ef êl-keldm. 

ClKCONSCRIPTION. -^^^^=^ (ol'- 

dyd. 

Il a ClucoNSCitlT, -^.a. hadd. 

Circonspect, S-a^ motefekkir, 
y-^ bassyr, J-?-- a'ùqel. 

CiucoNSl>ECTlON.j'^t::=w! îhtirâz, 
ij^^ bussyréli , yy^^^ lebsyr. 

— Il a eu de la Circonspection, 
j^^\ êstabsar. 

Circonstance, i^yS foursah. 



Il a Circulé, ,j^ daouer. 

Cire, j».^ chamaa, o 
^L«.xJl chamaa dê-'l-aaseJ . a.^ 
jj.»^; cbema ussel. «.d-~> snm', smè' 
(en berbère, i-i , zckyr, y^fl' lekyr). 

— Cire à cac bêler, ôJJ lekk, 
i.-wsr'' J ijji^i:. chemaah frangu'ii'li , 
y^:s.] fi.^ chemu dhmar. 

ClliÉ, >i.».i^ mouchcmma. 

CiRUN, ^j- doud , ,^-y^ SoUS , 
j-^' qoineyl, axs ii'ttah. 

Cirque, x^y, u'rsah, iïUw /i(;/- 
qah, .v-^ ineyddn. 

Cisaille, ^jJi^ moqrait, pl. 
Js.Jlj inoqàreU. 

Ciseau de menuisier, / ^'«-^ 



GIT UO 

monqâch; ,LiLÂ/» monqnr, pi. |.s-) 
mendqer. 

— de sculpteur, de ciseleur., * 
Jj J.^ qalani hadyd. 

Ciseaux, jj^'-a» moqâss, s^i 
moqass, maqass, meqass^ pl.^»..^^* 
meqsouss, >. 
berbère, jA^y loiisîyn 

11 a Ciselé, ^j^^j naqach. 

Ciseleur, /jiLjL.j naqqâch. 

Ciselure, Ju^H.^J tenqych. 

Citadelle. {P''oi/. Château.) 

Citadin, ^-1j beledy. 

Citation en ]usi\ce,sy ^da'ouéh, 
i.x3]jfi merd fn' ah, y^Ls:^Lj y^! âmr 



CLA 
ClTROIV (doux, ..i^*»*' ley-.ouTi 
lyynoun, *a- /ym, j.i_»''"^ Idmoun. 
<i.jj,s J lymounah . 

— acide, ^ y^ Idrendj, ^j,--" 
ndrendj, ^-ij~> lerendj. 
' - > -i--'r--u ^ Citronnier, ^^^XM 13 ^jr^- 

j^' — ^iL» moqassâl (en chedjruh dê-'l-leyniovn, 1^ S^sr~ 
jj_JJ| chedjrah dê-'l-lârendj. 

Citrouille, ^^ qaraa, izj.ï 
qara'ah, ..y^J yoqlyn, à.À— viaïj 
yoqlynéh. 

Civette (parfum), •^^^ mousk, 
- j; zcbed, ^^y, zebiid. 
Civière, >.X*-J teskir, .^-_^i hou- 



dadj., 



khafyf. 



Civil (poli), ^^-^^ ddeby,^ à,j J 



13 lai. 



he-'l-hddde). 

Cité (ville), i:jJ,^ medynah, pi. ^^erî//", v jJ>'-/» m 

,j*A,-- muddyn, maddyn. 
il a Cité en jusiicp, U<2 rfrt'a', 
»'^-sr-'^'~'' êslahdder, , c^Lj îjocia, 
nadey, fj^jj^ douredd, L=.J.x~.! es- 

— il a Cité un passage, v^^ zahar. 

Citerne, ^ y-ir'^ siJirydj, seh- 

ryg,i)\. ^ ji-i^'^ sehdrydj ;j^.} byr, ' ^J^,'-^ bayn, y~.^ ^nobyn. 

pi. ,1 — „ — j] ff/;?/fl> (en berbère," i — Cela est Clair, ^^y^} \Xs>hadd 

■.Jl--.s..:j:ù lànovifi/i). bdyn. 

Citoyen, (^^^^^ sùouyin. [P'oy. — Le Clair de la lune, .*-a3! ^^ 

Citadin.) daou-'l-qamar. 



dddeb, 
lyf, ^JJ:^ cJteleby, ^s--' naldiy. 

Civilisation, <-^^^ ddeb. 

Civilité, aï-Jj-^ zeryféh, pi. 

^ àJ ^j-Js zerdyf: 5»s-' tehhonéh , 

^jy meraouéh, ^ ^ia loulf. 

Clair, fj^^}\ rdyq, ^J,-^ sdfy. 

— (évident), ^a-^ ddher, ddhir, 



Cl. F 



141 



CLO 



'!l,MiiON (clarinette), ^a,^.' hoiuj 
(pu csp. alhoque). 

r.i.AihVOYANT, y.^-^i hnssyr, 



<'']• J 



iy-z a lire f. i»^-^ hâd 
(t'àijel. 



lil 



'i,\Mi:iii, ^ — = sijah. ~',..o 
^tardhli. 

Cla.mikstin, ^^— !^erry, -ai» 
khafij. 

Il a Cr.AQLÉ, ^J»•^^^^ qarchaq. 

— Il a Claqué des mains, [f'oy. 
il a IJatiii des mains.) 

Un Ci.xitiiii';, -i-^ s«^«. safferj. 

(ll.AitTi:, , .-' nour, ^^ daou . 

^,ai nouniq. , V», roimaq. s.,s-' 

Classe (division spéciale), iJLb 
Inbaqah , 3"^^ Z^"*'- 

— Classe sclinlaire, v -'^^ mek- 

tel. A— ,J-..i r?if(/rc.<.s'c/i , pi. , ^.\j.a 
nicfltirrss. 

11 a Classé, J^3 fassal. 
Clause, iv-i» chart,chert, pi. 



^ 4 f^ 



cheroull: t^^ mâddch. 



<!lef, j.^^t-'^'' ineflahah , ^ -xi-- 
mcfldh, mnuflah, miftah, pi. ^^^i^ 

mefdlifh on berbère, C'»i ~.'j 

(àssiinnil . ^jj^ serroud). 

ClÉMIùnce, 4*^1 rehninh . rali- 



}iu'li . pi. w'-o.:^-, ralimdt: ^^s>. y- 
vicrhiniicii . .i-'i-LjL cliefcqi'k, Jo» 
hilni. 

Clément, ,**=«• , rahym, *.\^ 
halym , ..^-.^o., raliDuîn, ♦.v_ji_\j 
inuiina'jin. *.» ^j kerym. 

Clientèle, •»'-*=>. himâyéh. 

ClIiM.\T, *xlsl dqlym, pi. ,«;';- ^' 
ûqdlym. 

Il a Cligné dos yonx, i-.J^-^ ,^_^. 
rajf n'iiney-ho, A;.~c ^JI^sî ^Lj i rn/a- 
ra/ef a'yney-lio. <x-~«x.) ^,s:; ghamer 
be-a'yney-ho, lis- lahuzz. ii.av^ 
Idliazz. 

Clin d'oeii-, ,.,-»-M 'i iiJs 
terfa/i dè-'l-a'yn, [.r^^i iij.J= /er^ct 
é/-fl'.j/n. 

— En lin Clin d'œil, ïij^ ^ 
^-c /■// /er/'e/ «'/iJi, ^-.& i^Ji-sr- ^ 
/;/ lehdzzel a'yn, ^j^ lîj ^i /.v 
reffel a'yn. 

Cloche.- ^^'^j ndqouss, , ^^ïj 
naqqouss, pi. ^^sL; ncomîqyss. 

Clocheh, j^4viLJl ^^^ botirdj 
ên-neoiidqysa: 4j^^^ viddnéh , pi. 
1.5L» moitdden. 

Clochette, >^i-:^. djcre>'s:,^,^ 
djer.<, pi. (^j;j=s. djcroHss. 

Cloiso.n, -►'-t^ si/t/Wy. 



COA 1 42 CQE 

Cloître, i-S.'j tekyéh. [F. Cou- Coad.iuteur,>w--j'^ nnjfi, j-sL 



VENT.) 



messâ'ad, (.r^^ meai/ii. 



Cloporte, ïJa». »^*=>. homeyr Coagulation, <5Lï«ji tnrçafi. 
Djeddah (m. à m. ânon de Djeddah). , Coche (truie), s^_^' thamoudéh, 
Clos (part.), .5j»v.~/» mesdoud, \ Isamoudah. 



/5j-;-i=.-= malbouq. 

Il a Clos (fermé), i^-- set/r/, Sj^ 
chedd, (^.Ic nalaq, _^^~^ seyyadj, 
i^Js tahaq. 

— (Il a terminé). [Foy. I! a 
AcHr.vÉ.) 



— (voilure). {Foy. Char.) 

— d'eau. {P'oy. Barque.) 
COCHEMLLE, 2.>j- dondéh . -5^.) 

V-^j.3 dowrf qermez, à..\\z^i qochnyyah. 

Cocher, ^=vbL.c a'ràb'idjy. 

Cochon, ,^^1=». hallouf; ,j y.6^ 
Uhanzyr, tç)\. ji\lx^ khenâzyr (on 
berbère, „ ^W /a//"). 

Cochonnet (cochon do lait). 



]t'Iiannouss, pi. 



(J*r 



khe- 



Clôture, ^\^ hdyU, pi. -^'-^is^ 
i'iij/a/^, (jl-la-S' hyttân. [Foy. Cloi- 
son.) 

Clou, ,_a<s-w! mismour, X^s^^ 
viesmdr, misnuîr, pi, y~^/> mes- 
sâmer, massdmer, v-^L^w» î/iessa- 
wyr; ^^^ mykh (en berbère. , ao.*J* 

C5-SOH»l)7ÎOWr) . 

— de girofle, Jij^i.9 qorounfel, 
J,ijj.3 qaronfel. 

11 a Cloué, >-*•- sammar. 

Cloutikr (marchand de clous), ' pi. '^--j^ qonlouh; J:Li feotidd, 

^j^L^fi me^sdmiry. faouâd (en berbère, .jjj ououl, pi. 

— (fabricant de clous), «L-.*.— . \C^j ouldouen). 

sammâr. — J'ai le Cœur serré, ^-.s_lJ> 

CLYSTf'lRE, ù-s.2>. haq7iah, pi. ! y^^^x-' qalb-y via'ssouss. 

»Lii=». heqdn; ^L£;:^| îhiiqdn. — De bon Cœur, 2'_j-a> ^^^-'• 

CoACTIONjj-;^ o(;"e6r. | ^^^A — ï — 3i min djoudl êl-qalb, 



7ifinyss; ^j. — ;._à. khanouss, pi. 
j*t j i_j;i khovânyss. 

— Viande de Cochon, \^ ^s:- 
^^ ^ys^ hûiam dc-'l-hallovf. 

Coco, ^-^-^ "(j-^ djouz. hendy. 
gaouz hendy. 

Coeur, '^_^-l3 qalh, galh, qolb, 



COG U3 

^_i='-i— '^ ^r-^n— % tc-faye!» êl- ' 
khâUr. 

— A contre-Cœur, «..^uï.'' s'i-* ^-^ 
min barnU êl-qalb. 

— J'ai un battement do Cœur, 

. . lu .i-i_a. ^J. l-ij hdfqtîn qalb, 

, ^_\j -J'^ qalb-y ydoqq, ^-- 
s_^Jo_\j ydobdob. 

— Di' loul mon Cœur, Jj (.»••' "■' 
^j;^Lj min koll feoudd-ij. JS ,., 
^j;3<.^j mrn A'o// oudjoud-ij. 



— 11 a appris par Cœur, *.l*j 

s .._j„iJl ^^ (a'Uem min êl- 

ghdijb. 

— Ou fond do mon Cœur, y' 
^^JU jz^j min ouest qalb-y, ^^^ 
^li .,~d~^ min damyn qalb-y. 

— Mon Cœur! (t. de caresse) 
^•>S Lj yâ kcbdy (m. à m. ô mon 
foie!). 

COKFI.X. 'J'oy. COLFFE, CaBAS.) 

Cornu:, «w^j_;-> doulâb, ajU^ 
Ihnzilnèh. [F. Cassette, Caisse.) 

CoFriîiiT. {Foy. BoiTE, Cas- 
sette.) 

Cognassier, J^^y^-M b ifsr^ 
chedirnh dê-'s-sefcrdjel. 

11 a Cogné, _^»JJ zayyar, .^j-^ 
taraf. 



COL 

Cognée, , J-i fdss, pi. vl-.'-.»L5 
fdssât. 1^^ fouss: jj ji qadduum. 
pi. .J^'->-5 qodiidym. 

ConÉiiENCE, Cohésion, ^^''^ 

îlhâq. 

Coiffe, •i^_»i' kovfyéh, pi. ^j 'j.5' 
heoudfy. 

Coin (angle), ^ly\ zâouyéh, pi. 

j\ zanudyd; jjt' » ro/i'u, i-* ^.3 

qornali , qornéh , ^ é^ /er/', ?«r/", 

sJJ lallom>h:ji='i qalUir, pi. /^i^l 
«g/«r. (/^'oî/. .^NGl.E.) 

— Coin de l'œil, ,.f~*-M .i-j J\ 
zdouyel êl-ayn, ,.»~*^l w ^3 qornel 
cl-ayn; ^^y rnouq, pi. ^^L-^l 
«/noudg. 

— de monnaie, iSi^ sikhah (en 
italien, zecca). 

— en fer, J..'j' aoulad: (.»'--* 
aafyn, pi. ,.,-3 — .1 chsâfyn: ■ ^j.3 ^3 
qarqouss: pi. -.-s'^i qarâqyss. 

Coing, A_la^^_i_^ seferdjeléh , 
J-çs.j._i_~. seferdjel . sefrfiuel. pi. 
^,Li~. safdredj. 

— Conserve de Coing, î>;^.-*^ 
^J^^i^ Il a Ut y r cl seferdjel. 

Col. '^oy. Cou.) 
Coi.ÈIU". (subst.), ^_^^.i ghadh, 
A-.>^.i (jhaddahèh . \ .-.^-c g^'asb, 



COL 1 44 COL 

Las (jhayz:, yhaydd, ,^là. A7ia/7 II a CoLLÉ, [^ gharr'J , ^^y 



(cti berbère, ï-?-! îlchàh). 

— (adj.), fT^ neliotiss, (Jij.J 
nezeq, -:iA\6>. Jdialqdny. 

— Qui est en Colère, yl^'i-h 
faqsân, ^-*a-3 faqaân, ^-"îa-^ 
ghadbân, ^ pisr^ moklimef. 

— Il s'est mis en Colère, w-^-a- 
(jhadddah, hli ghddd, ghûzz, iî.-£ 
yJiayazz, ghayadd, JsLiJl ênghàdd, 
mghàzz, ^^-:-i\ cghtddd, êghlâzz. 

— En me voyant, leur Colère 
s'est enflammée, Lib^iji c-'j'j ^«>- 



lamind rdou-ny êmjhâddoù. 

— La Colère commence par la 
folie et finit par le repentir, Jjl 

jjj iS fdwU .)»-^ V ^/-^ajJ 1 dûiiel êl- 

ghadh djenoun ou dkher-ho nedem. 
CoLKRiQUE (bilieux). (A"', ce mol.) 
Colique, ^"^^y qoulendj, qou- ' tezlegnyl). 

maghs, I CoLLI.Mî, J-' /f/'. '^•^'' lellé!i. pi 
Jbij' /e/wL- iJ-S^ koudyah, J-~--=5 



lazaq, i^i» mallall^ /r'r-' sirass. 

Collecteur d'impôis, -f^W^ 

kharddjy; c.-'.^^ djdbu, ijdby, pi. 

i«_jLa». djdbyéh, c-^'j?- djuudby; 

-bLaw djdbehj, gdbely (d'où vient 

en fr. gabelle). 

Collectif, >ï.>w;^ djûtni . 

Collection, >î.— <s-=^ djemaa, 
guema. 

Collège, i^w.J-* medressch, me- 
drasséh, medarséh, niodersah, pi. 

,^. !j,/> ineddress; v 'LxJ^ koUàb, 

j..»*«/= mcssyd. 

11 a Colleté, ^j ", zarad, J..w» 

messe/i". 

L 



Collier, ^^^y-b /aouç/, /««/ç, pi. 
^^Lisl dlloudq: -^..5 çi7«(i, pi. 
Cl)i! êqlidah (en berbère, o,---X3j.j 



/oîk//, ^L^ sdndj : 
ys^-sL» moghyss. 



Collatéral, ^r*"^ djâneby. 

Collation d'une copie, ^3"". ■* 
telbyq. 

— Il a Collationné, Jj -2 gcfte/. 

Colle, 'ji j.'/a/Y?, y/(e?v/, j_^f-'__^^-- 
syrds, ^jj^.': iesryss, tj V /e-«<J, 
2 ,j ^.:i. haryi'éh, hy^^ meldlt. 



djebeyl [en berbère, ,i,b^ ddârdr, 
jP^< ddrer, Js"' %u/7|. 

Collision, ■'^'^^ tdddem, (eld- 
doum. 

Colloque, i-o.)^.^ inukâleméli, 
A.OW l^fi mossdilcbéh , J' ^ i J-* mo- 
zdkeréli ; iyt'^.T..' mo'dclienili, pi. 



COM * 1 

«j^'^lx» mo'dcherdt; A^Jswdr^ mo- 
khâllebah. 

Coi.LYllE, J-^^ kohol, i^'i^*-» 
sourmali , ^y toulijâ. 

CoLO.MBi:, x^L^ii. Iiamdmah, pi. 
ji_*.cv Jiamâm, .Jl^Uw^a. hamâmât; 
J_Jij zaghloul, pi. J-~-l-=-j zeghdhjl. 



— sauvage. 



w5^" 



lia))idni 



khalouy. 

Colombier, ^Ust^' ^ ^J hourdj 



êl-ltamdm, 
humdm. 



bei/t êl- 



CoLON, f^^y^ motouetlin. 

Colonel, ^L,' ^----; ^j/" 
idcliy ; ^^-j ^^.j 6j/?i hâchy. 

Colonne, -"«^^ amoud, aamoud, 
pi. jj.x; onmd, ou')non(l, J^-a-z,} 
d'inid, -^,'»'_»i a'oudmyd; ^. j—- • 
sdryah (en berbère, .Jl^j -Vs-V.!?" fi- 
guidjedyl) . 

Colophane, iJ^jiJJ qollofonnah. 

CoLOQLINTE, j-J- — =^ hadedj. 



Jly;£A^ Jilninddl, ji^^i khanzal. êkhoual? 
ji ^ c. ^ çara' laouyl. 

Il a COLOUÉ, ,.> J lanuaii. 

CoLOSTiu:, >--''--- lahbdh. 

Colporteur, ,ji'j^^^jb ddi/;- 
il-ussoudq, J-V) dcllâl. 

Combat, ^i-'-i^ moqdieléh: Ju:? 



i5 COM 

9J/«7, pi. vJl,'-o;? qelldl; -5^^ rf;ï- 

/jflrf, iJU-Vs mehaomiéh, '-^\y-'^-:.\ 

î'tirnli (en berbère, -Xl^ I îmenguy] . 

y. AnwQUE, Assaut, Bataille) 

— II y a eu un Combat enlre eux, 
J-^ «-^^^^J ^l-^ sur bayn-ltoum qildl. 

Combattant, s >j~ts:^^ mohdreh, 

jj^ii» moqdtel. 

Il a Combattu, w^^»^ karab, 

hareb, w^j-»" leharab, J.j-3 çc//e/ 

I t ' 

f- ■,"' ndzaa, ^ v- a'ra/i-, 3, IL /«;•«(/, 

J-s^av djdhad. 

Combien? *i À-ta;)?, kam, S: 
be-kani, ♦> kiamm, keinm, ^^J.J 
qadd-dch, qadd-êch, ji^ ' -^ ^aofrf 
êych , J3 ij^,^ ^ych qaddf ..y->^ 
kdyn, ^^ ^ih kdyn niin, jLs:'***; 
bech-hâl (en berbère, ,A'-' mincit, 
i>^ v^innou). 

— Combien as-lud'cnfaiHs? -Jj.;:. 

■ J (*' and-ak kiam oueled? — 

Combien de frères? Ïj6^\ S kiiim 



— Combien cola vaul-il? !j-ô *>o 

( • 

be-kiasn hadd? ï^x— . »i kiam se'r- 
ho? i^ S"^^. bech-hdl déh? 

— Cniubieii cela l'aune? -va '_^^ 
o I, Jj Ji^_^ haddqaddêych be-derda'T 

— Combien y a l-il d'ici là? ^-'' 

19 



r 



COM I 

oSl;.» J,! Li ^y> ^^i êijch ydjy 
min henê îlà henâk? 

— Combien y a-l-il que lu es 
venu de France? C^^^s^»^-^ ^ji^} J-S 
A.»*j^3 ^» qadd êych l-ak djyl min 
Fransah! 

— Combien! L» ma, S kam. 

— Combien je suis malheureux! 
pX-v^ \j\ 'w-* ma dnâ meskyn! 

Combinaison, .^^^.S^-j terkyb, 
\h::}\ întizzâm. 
Comble, ^j ^ighdych, àl^'sfadléh. 

— Le Comble des désirs, L-^l 
^ 1 ► J ! âqsâ-'l-mourdd. 

11 a Comblé, ^^^ a'rram, ç^^F^^ 
dj'emdjem, X» melâ, yS kallhar, 
^L teffah. 

— 11 nous a Comblés de bienfaits, 
LxJl; K;sr'' jlS kalLhar êl-kheyr 
a'iay-nâ. 

— Matières Combustibles, 'j^i 
AJ .b êdjzd nâryéh. 

Combustion, ^3|^=»-^ ihrâq. 

Comédie, ^-^-^^--^ qoumedyah, 
iowj.i fourdjah, foiirgéh. 

Comédien, wj'^x! la'âb. [P'oy. 
Acteur, Chanteur.) 

— Comédienne, ij'-i) la'dbah. 
{P'oy. Actrice, Chanteuse.) 



iC) COM 

Comestible, J_?-^1->. mâkoul, 
pi. Co_»rL/» mâkouldl. 

Comète, i-^JJ-i ids-' nedjmah 

bê-' d-denbah , v ^jJ-J *3r ncdjm 

be-denb, \ ^j^ »ji «feou c/en6. 

Commandant, j>-.i-- moqaddem, 
>j.iL») êmqoddem, , wU 6at7i; Lil 
j ag'/i«, pi, vJl^'jl.i' âghâouûl, >JljLil 
âghaoudl; jj^^ j rei/ss. 

— d'un fort, ]2JL-^i^ rfa5e/<, -V>'J 
çaj/^^ (en espagnol, alcaide). 

— d'une ville, Sls^ hàkem. 

Il a Commandé, ^jà farrad, 
«Xa. hahem, ^^i amer, âmar, ,^j 
ouassey, cniassà, i^^» ouassd, *^, 
ressem, 

— 11 Commande, *^L.j bydmour. 

— Commande! (imp.) j^l ôiuour! 
y' mourl 

— Le qady leur Commanda de 
s'asseoir, L-^W. ,1 --:sLïM (>^y^ 
dmer-houm êl-qdddy ênn ydjlissoù. 

— Nous ferons ce que tu Com- 
manderas, L*.*-». <^j.i; L:L ^jJ_ ^^-Jl 
ï_sl — Jsj êlldzy yersoum khàUr-ak 
sema'dn ou-tâa'lann. 

Commandement, *x>. houkm, 
A^^A^v houkouméh; ^1 âmr, pi. 
y>\j\ doudmer; jjl^j-' fermdn, pi. 



CO.M 



m 



COM 



ij^.jw^^à fernidndl: \-^» onssyéh. — Connue il te [ilaira. 

ij l^j oiissdyd, 9-jt, cliera, ^ij Lk^ be-drddel-ak. 

tiiijltdq. 



'J^ 



COiMMÉiMOiiATiOiN, rJ .i sikr, dilcT, 



— Les Coiniuandeiuenlsde Dieu, .DJou-i Izlizkdr, .ITJÔ" lezJaîr. 



*wî l-J'-~»j oussàijd ^-itlah. 



11 a fait Coniiiiéinoraiioii, »J -5 



— Je suis à ton Commandement, zahar. 
•^y^ ^j-^~^ -j' (ind hndder fy Co.mmenck.mi:nt.^-\j 6e</wi/, I J;ol 
dntr-ali. îblidd, ij'j.j hcddyéh, 1-.^^ mobdd, 

Co.MMi:,-> A(i-, Ae-, ^<^i hamâ, ^'^'•^ mobeddâ, \^j bedd, ^^■: bedy, 
^Usr' bi-hdl, ,^__j^9 ^'i//' /''^i/A' 3 -^«5 i ^-^ ^ închd, J_.i âouel, êouêl, (j-K 
^■, 20!/, rfi/, L^ ^_5,; zayy-md, JJi» I r«ss, i..ji duuléli, doulah. 



\^ 



vietlil , mesl , inillil, .,b ka'dnn, 



— Avant le Cominenconionl du 
londe, J-x.M L^' J,J fy(j6/ (vr7(«- 



— L'uriCoiurnerautio, ♦-^--^^iRj ^', 'l-a'dlein. 



zdy ba'dd-lionnt , ^j^^^sxi ^ kyf 
haadd-liouin . ^j,-^xi J-ar.^ be-hdl 
ba'dd-houiit , ♦— .^;s*j A-i^ ?«c^/// 
ba'dd-houm. 

— Comme moi, ^JJ-^=="f bihdl-y, 
^j =ayy. 

— Comme loi, v^'-^ bi-hdl-ak, 
<j}~} \ zayy-ali. 



— Le Commeiicemeni de l.i sa- 
gesse est la craiiile de Dieu, /r-'i 
àiil 'iàls^ _^ ioJCsr' rdss êl-hik- 
mel Ity }nehhdfel u4llah. 

— Au Commeiicoment du mois, 
jj^- i ij^ ^ fij (jltoricl cch-cliali(ir. 

— Au Commencement du livre, 
wJ' — ^>J I i-'-^_; ^ fy oudjiici êl- 



— Comme lui, si^ss^ bi-lidl-ho, hildb. 

Il a COM.MKNCI':, 1-V." bedd. ^->"> 
bedey, bedy, bedd, I.J^i cbledd, 



Jw» mellil-ho 



— Comme elle, ~.~^ viellil-hà. 

— Je serai Cumnie j'ai été, ^^o 



,.\» — -\ ^S^- — A. — i l:d-('ii-)u/ I{ont 
dkoitn. 



U 



— Couiine si, ^^ kaénn. 



>ij^ i éblelech . 

— Il Commence, ^--^-J yebdy. 

— 11 a Cnmiiiencé h écrire, .'^ 
^^->o dur yeklub, s, -C-X.' ,l,^ 



COM 



âkbad be- 

t 



148 COiM 

— Comment est le temps? 
iJ \ kyf êl-ouaql ? 



Commentaire, ^* 



lefsyr, 



^ y^ cherJt. 

CoMWt:iNTATEUR,^*-i'-" mofusser. 
Il a Commenté, ^jt charah, 



sàr yeklnb, 
'l-katb. 

^ 11 a Commencé de parler, jLvo 
cf^^. ^('tr yJiahliy. 

Commensal, J-jI dkyl; *j.xj 
nedym, pi. U_\j nodamâ. 

Comment?^ ^ kyf. keijf, kief, j^^ fassar. 

ij^-S keijfach, yLf keyfen, ^\\\ ' CoMMET^ÇKî<T,j^^'' iâdjir, lâgir. 

êzây, êzêy, ^■,1 êzeyy, ^^ ênnmj, idguir, pi. X^^ louddjdr; \.^.^-~^^^' 

çL j^^i êy chy, , wi êch? : mosehbib, /^l?**" sao»/dqi. 

— Comment te poiles-tu? ^^^ ! Commerce, i-l.**^ maameUk. 

<^^=^kyfhdl-ak,^ji'=s. ^i^ êych i\^lx/> ma'dmeléh , S,ls-' tedjàréh, 

.-^ — ., sabeb, sebeb. 



hâiak,'^ij\\\ êzêyydk,'<iyi-S ^ ^S | loudjdrah, 

kyf keyf-ak, ^^^A ^_àS liyf ênl? 
(en berbère, <;Jj-*J nemoulyy?) 

— Comment vous portez-vous? 
*xjL;:s. jjiJ^ êych hdl-kourn, i^^' 
aX;s.U êych aley-koum? 

— Comment se porte ton frère? 1 — Premier Commis, v ^'jb .^Ij 

^j^ I J-=5- (i^-jl êycJi hûl dkJtou-k? bdch kâteb. 

— Comment te Udmmes-tu? H a COMMIS (fait), J-^t a'mal, 
_c! '^.-d.~<l tsw-afce?/? ^-o.— 1 ^^ ^S j ^x'i faal, >._^5l!j'J êrtekab. 

— (chargé d'une commission), 



s ^*^j' tessebboub, ^-^' Ij \j^> i êch- 

cherd ou êl-hya. 

11 a Commercé, vw^/-»*J" tesseb- 
beb, j^^'j tâdjar. 

Commis (subst.), <^'J^kdieh. 



kyf îsm-ak? (en berbère, o'.;.o.~'l L^ 
tnâ îsm-ennek?) 



J^ ouekel, J3_j ouekkel, ^_^-^j, 



— Comment dis-lu? J_^-' ^i' o.uaqqaf. 

êijchteqoul, JS^ ^ ù^i kyfleqoul? COMMISÉRATION, -.=«-tJ"/er«/i/iîm. 

— Comment nommes-tu cela? {P'oy. Compassion, Clémence.) 
^5 -^^j' ^ ^Skyflessemmydy, Commissaire, J----^ ouekyl, 

X^'^é qoumsdr, J^j^ mersoul, 



à.^»Jt ^_^r kyf îsm-ho? 



lOM I 

J^»"j melouehkel . ^j^ tnolouahj, 
..^. onssy, ouessy. 

— des guerres, j.i-^ mohâclter, 
>V=.._0' ^iu'-^.-' mnhûcher êd-dekhijréh. 

Commission, J-;V^y louekijl, 
i--^^»j' toiiessi/ch , c=J_.i.." tcfuui/ihl, 
i't^ ouliâlah, oukâléli. 

— Il a donné une Commission, 
A^ qassad, l^ qaddâ. 

Commode (adj.), ^--j n«/e', 



v^ "^ 



• vieriàh. 

Cela a été Commode, ÎÂ — > 
^Jy\ hadd êrtdh. 

— Commode (meuble). {Poyez 
Armoire.) 

CoMMoniTÉ (aisance), w^^^j..- 
merhab, J-^-— salil, ia-l. râhah. 

— A ta Commodité (à ton loisir), 
•s^Xi^ '.c o'/â mehal-ak. 

— Commodités (garde- robe), 
ij««-i»:s. tchechmch , i-j>~i^ chichméh, 

-.; beyl êl-khdly. 
CoMMuTKi.N, -ii-' ^-s-' tahrykh, ê 



.i9 CO.M 

— (df! peu du valeur), <-o'_. 
oudtly. , r-.>-> rekliys, fy^':r^\ '*«- 

1 khyss. 

I — (peu rare), ■^_^^_ft'» moudjoud, 
j^tS kclhyr. 

■ — Les lions ne sont pas ('.(.m- 
muns dans cette montagne, L\.js 

c •• ^ • ^ C • ■■ ^ • • 

hadd-'l djehel fy-h ês-sabë ma mou- 

. djoudyn. 

— Le Commun des hommes, 



a,s rt ouamm. 






4> ^a.. harak'ih. 

11 a Commué. (^". il a Changé.) 
Commun (général;, >.i— t n'«m, 



rt Hiym, 



^' 



a «mr/, 



mecliê', '^^ yii^ mouchterek, c,"^*^'^ 
aninunïy, o'mouni'j, ^^b koully. 



C 

— Nous avons tout en Commun, 
<j5\.i, LL.J -1> J^ /t'of^ c/iy 6aj/n- 
nd cherekéh. 

Communauté, tySj.L chirkéh, 
cherekéh, j.-..»^ djemd'ali. 

Communicatif, ^^'~■^:^ mol- 
chdrik, ^j^^' momlezidj. 

Communication (participation), 
<jjA.tJj tedidrek, ii-s a'idqah. 

— d'une nouvelle, ^--1 î'idm, 
'lâm. 

■ — d'une maladie, a-' ' t— serdyèh. 

" y 

Il a Communiqué (un secni), 
j-^i ddhar. ^ u^j hacha f. 

— avec quelqu'un, j^'^ hhdlall. 

— Ne ('omuniiiiqiic pas avec eux. 
♦j,]aJL:i-' J Id (ekhillell-hoiiin . 



COM 



150 



COM 



Commutation. {Voyez Chan- 
gement.) 

Compagne, à^---= sabyéh, pi. 
sOLjL.^ sabdyâl: i^-^cs-^-o sdJiebah. 
pi. 0»L.^=».L^..e sdliibcU. 

Compagnie (société), ifj^- cher- 
kah , cherekéh , icL_*=s. djemâ'ah, 
v-.W-' medjiis, iii, refqah, i.^s-^ 
sahbali. 

— desoidnis, i-1'",.' ôurtali, chirtah. 
Compagnon, v«^=vL^ s^/Z/e?;. pi. 

V j^sr-^' chxhâb; t3r:°i l'cf'J'-]: '""" 

/^(/7, pi. 1-Ï3, refeqd; ^ v-^ cheryk. 

Comparable, J-^''-»-* mo'ddel. 

Comparaison, v-;^' lechbyéh, 
tedibyhj^V^i^^-' teiiitJiyl, -^jiqaouss: 
jJ.i/= melhl, mes!, pi. J-i^l dmlhdl, 
âmsdl. 

11 a Comparé, Jj-a ga5f/, ^_^r-'J 
çâss. ^-...i. chebbah. 

il a Comparu, ^^'-2^ hdddar, 

v^is.^v Jiaddar. 

■• I 

— 11 a fait Comparaître, j-^s-'^**'' 

êsUfhdar. 

Compas, j^J berl'âr, J,jL^ rfrt- 
6ef/: .dL-j bykdr, pl.^L-j byâ- 
ker. 



Compassion, i>*^> rehmnh, i-BJ:^ 
chefeqah , i<v^ ^/= merhaméh. 

11 a Compati, il a eu Compas- 
sion, «^ , rahern . ^.i.-t, chcfcq, 

^ c,, raf[. ^ a'fj" terdf, L-". reld, 

^ ^Jsx.'' taaUaf, f.y^^' iehcnnan. 

— Tu n'as pas Compassion de ce 
pauvre, ,~-\~-,i! ! J-» ^^ 13^"*^' 
md techfq nia hadâ 'l-wesJiyn. 

COMPATIRILITÉ, i'ï-iL;' moud- 

feqah. 

Compatible, i^-'^^y moudfiq, 

^J.Asr-'*"***^ mnstdhiiiel , Jf.^'^cs:'' woJi- 

tawel. 

Compatissant, -^-=^, rahym^ 

i^y^ chcfouq: ..)j--» hannoiin . 

i 



pi. .>^-aw hendn: ,.r*=^, rnhmnn, 



«L.a.2., rahmân, i°i-:^ chefyq. 
Compatriote, ->-V -^-j ouclad 
êl-beled, aUI ,j 1 êbn êl-beled. 

— J'irai loger chez mes Compa- 
triotes, ^j.-vij -X?' "^'^ Jp^ ""^^' 
a'nd douldd beled-y. 

Compensation, j^'^-^ eonddd, 
î'ouddd, îLàiXo moukdfdh. 
11 a Compensé, ^_^j=- e'ouad. 
Compère, ^^-i^ chebyn: ,^y-y^ 
lia COM PASSÉ, ji^^J^J J^ /w^ ! mochhi/n, pi. ^^-'^-^^î âmchdbyn; 
be-'l-berkâr. \ w^jjc ry'nv?/;, pi. ^^j|^£ aVdry6. 



COM 

COMPKTi:.NT, ^JJ^ la'yq, v^^^'j 
ouddjeb, ♦j -^^ vwidijm, 13^'' "'"- 
liaijq. 

GoMPÉTiTF.un, v^":'* ''«7?/'^- 

CoMPLAISANCi:, rJ=L.dw klnitler, 
kliàllr, '^^^y riddci, v._^s-*-' ladjyh. 

CoMPLK.MKNT, ■^■'y'-^ klamméh. 
(f'oij. A(:iii:vi:mi:.\t.) 

• loMi'i.KT, J--'='^ hiiinel. [Foyez- 

ACHKVÉ.) 

11 a CoMPLihÉ. [f. Il a Achevé.) 

CO.MPLKTEMIÎNT, -'--^•' lemdm. 

Complexe, ^t-vo r/c»<7i. [P'oy. 
< Composé.) 

CoMPM.XIO.N',^*;^ lahy'alt, ~,^y^ 
niezdtlj, iïiji. hhaliqéh, j~^ lidl. 

Complication, [^-M êUioud. 

Complice, ^^-j r^ cheryk. 

Compliment, >J.~. seîâm, i^jl: 
tehnyah . ,~jj Ichenny. 

— Fais-lui mes Cotniiliini'tits, 
^-•^ j^f--> li-^c ♦•l~ > sellem a'iay-hi 
luin a'nd-y. 



loi COM 

; Composé, v._^_S\^ inourcl;keb, 
J-^xi^ mouchlcmcl , , ../^s::^ mo<- 
saowar. 

lia Composé, , 4^' «//^f/", v^^» 

rakkab, ,^^^"^ sanaf, ^ i^— sau- 
na f, ijiJ ^js tdhaq, *-^ d iiiiu. 

Compositeur, ^ ^iy mouallef, 

t^.^^ mossannef. 

Composition, ^.^-^^ ^-' terkyb, 
^_^Lj' tâhjf, ^-i-^J' lemyf, .-Xj ! 
închâ, ia~-si:^ mossanuefah. 

Compostelle (ville d'Kspagne), 
V 'jixJ ■.j:^-:J:^ Client î'aqoub. 

Compote, "S-'f-" morabbah. .^ y^ 
morebbà. 

CoM PRÉH ENSION , ■>-:• 1 , - i \drdk. 

Compression, ç4rx^/ct/^02/y?' 
11 a Comprimé, ^^^ dayyaq. 
Compris (entendu) , -'^^i'' »»e/- 

— (conlenu), J.^w«.o tnoucltleiml. 

— Y Conipiis, J-^i- ddkhcl. 

— La vente, y Compris le bé- 



II a Complimenté, c-* benney, néfice, ne monte qu'à mille paras, 



hemid. .^o lebenneu, »L- sellem. J^ 
Complot, 4_~_.ojuj maassyah, 4^ 

^\ij| îllifdq. 
Il a Comploté, , 

^^wt a' d s se y. 



_^M )^ êl-bya, dàkhel-ho-'l- 
mekseb, md ytlaa cby clld dlf fad- 
aassey, dab. 

i II a Compris, ^^^ fabam, fthe-.n, 



COM 



152 



GON 



fahem, i.i dard, 3-à.l âkhad, ^^.^-^ GoNCASSÉ, ^^_».3J.^ meJqouq, 

$ama\ ^^.3 darak, (i-Li,! êchlelaq, {J^y^j^ merdoudd. 

fks fetlenn, ^L3 lyfenn. \ H a GOiNCASSÉ, ^s-*" sahaq, 

— 11 Comprend, ^j^s^^-' byefhem, /r)-" deress, ^jsj ress, ^j redd, 
tiyefham. {J iahan, ^^ daqq. 

— Comprends! (imp.],*^^,3 ^e/iem. Concave, j.ï*^ mou'^or. 

— MeConiprcnds-tu? ^-i^ ^^.«.^ COiNCliRNANT, ^^kl^ molaalleq, 
feliemt-ny chy? ,y,}^ dâyr. 

— Je te Comprends, ^„n-,?Lj H a Gonckrné, vw^~.U ndsseh, 
hâfhem-ak, ^.*^~-L_j bâsma uk, (3 ^c-'^Uaq. 

cl**— J ^\ râ-ny nesma-ak. — En ce qui Concerne votre pays, 

— Gomprends-lu l'arabe? c^-"^ j*S-x1j w^^-^l^j U ^ fy ma ynâs- 
^-jjjiJi vJ . J.y ert< tedrek êl-a'raby, . sefe beled-koum. 

j.x!î ,^iJ C^j! énf /e/'/iem êl- ' H s'est CoNCEaxÉ, .y^\ êch- 

araby? , taomr, ^^: naddar, yù. — j ledah- 

Un CoMPiiOMis, 2Aô'-*^ mo'a- ^a»"- 

i!/ù/e7^, J>^-1^.^ maslahah, J^'j_y Concession, -»-;w" ies///m,:î; La.! 

leouâ'oud, *-3^-J' terqym. [Foyez êdjdzéh, J^ menèli. 

AccoriD.) CONClEiiGE. {Foyez GeÔlii:i!, 

Comptant (argent comptant), Portier.) 

jy;£>l^ (TL? felouss hddder, a»'i-î Goncile, ic^*^ djemâah, a.^ 

j^.s-'.j derâhem bé-'l-hâdder, -\iù medjme. 
tieqd, (ja^3 ço6t/. (/^'. Il a ACHETÉ.) 



Compte (subst.). (P'. Calcul.) 

— As-tu fait ton Gon)pte? «Ji^-Uc 
«^.jL^aw ^ a'melt chy hissdb-ak? 

11 a Compté. [P'oyez 11 a Gal- 
cu LÉ. 

CoMPUT. {Foy. Calcul.) 



Conciliateur, ^a^-* messaUh, 
mouslih. 

jCoNCILIATION, às-La^ mossd- 
lehah, ^'«= soulh, -'L^'" lessdlouh. 
{Foyez Accord.) 

— 11 s'est Concilié. [P'oyez il 
s'est Accordé.) 



CON I 

Concis , ^r-r-^' qassi/r. yj^'i^ 

CoNCLL", ^ï*•^•^ mound'qed. 
11 a Conclu (terminé), ç-^ fa- 
regh. *~=^ khalain. [F. Il a Achevé.) 

— 1111 trailé, Js i~)i ».3_. ouaqaa- 
'ch-cltart. 

— (tiré une conclusion), ^ 
neleaj. 

— P(iur Conclure, ^y\ ou êl- 
iikher, >^x5i J-o.sr-* mohassel êl- 
hhini, ^bl\)' hli ghâyel êlkelâm. 

Conclusion (fin), *x:=.. khaim, 
•-o^y tetmym, ->-^' Umâm. {P'oy. 
Achèvement.) 

— (conséquence), icsr:r^-' (eny- 
âjéh. isr^-* lenydjéh, jj.^.s>. hoiis- 
foul. 

< ONCO.MBUE, x-^ khydr. 

— d'une espèce très-allongée, 
^y^ faqqous. 

— sauvage, .l.d.sr'' LJ qald-'l- 
homdr. 

CONCOUPAT, ,'t-?j Jj^ qoul OU 
qardr. 
Concorde et Concohuance , 

iJÙ'-j:^ motldlieqah, i'iiK.' inouâ- 
feqah. [P'oy. AcGORD.) 

CoNCOLItS, ..._::v.3j! îzdihnm , 



Wi CON 

^L.ij! Ulifdq, ç-L*~ïvi uljUuu'ui', 
5jj L..W» luessdyréh. 

Concret , -\.<s3r^ moundjemed. 

Concrétion, .>--iJu.'i înè'qdd, 
ùt^2^ djouinoud. 

II a Conçu (il a compris), [f'oy. 

ce mot.) 

-- Elle a Conçu (elle est devenue 
I 
enceinte), ^JI^-L--^ haiiielel, vJl^.La. 

habelet. 

Concubinage, ,J^.^" lesryr. 

Concubine, ^Jj— mryyah, pi. 
^,'j. — sordry : i^;v'-^j^ ôddlyq, 
^jLj^^y ôdddlyq. 

Concupiscence, ij.-Jo chahouahy 
chehouéh , a^j; zonyali. 

Concurremment, L*^ ma an. 

Concussion, Ji? zoulm, 8,jL-^^ 
mossâderéh. 

Concussionnaire, J~^ zàlcm, 
zâlim. 

Condamnable. (F. Blâmable.) 

Condamnation, ^-^-X^- lak- 
kym , /' j—^ r"^*^^ lioukm cher a , 
'j.2^ djezd, ■ — -iss qaddd. {Foyez 
Blâme.) 

Il a Condamné, v ■-- a'dnh, 



yj-s. a'ddch. 



U^ 



- dahcs. , ciiv.5 



(lahadd, ^t *-V^ ha};am n'ici. 



20 



CON 134 CON 

Condensation,, ^^^^î ielnhyf, ï^'i.^ mozâkeréh, i^jl^^ wo- 

teksyf. hâourèh. [Foy. Colloque.) 

Condescendance, Jjj^-Mejie:;- Confession, , 9^— ^ Viirâf. 

zoul. Confiance, ,.i^^î înuhi, àmûn, 

Condisciple, ^-J v-^ cheryk. êmân. ^.<c:cl î'iiwcid, 4Ï.' theqqéh, 

Condition, -^r^ chart, cherl, ^J leovehkoul. 
pi. ^jj^ chourout. ! — 11 a en Confiance, ^'-^ ^^\ 

— (état), JL=>. hâl, pi. j'j^i âmann nid. {Foy. Il -^'esl Co.nfiÉ.) 
âluniâl; .)l-i^ ch/Jn, à-^t ronthéh. Confiant, J—^-- motouefsil. 

— A Condition que, ,.ii hjA^ Confidemmf.nt (f^n confidence , 
hecharl ênn. 

Conditionnel, <J^_:j-^-' rnech- 
routty. 

CONDITIONNELLEMENT , i> f-^J 

be-chart, i^iJl-j bê-'ch-diart. 

Condoléance, *Jj-*J ta'zyéh. 

Conducteur, ^3->'a hddy. 

Conduit d'eau, iJL^ saqyah (en 
espagnol, azeqiiia), îj.s-* medjrâ, 



'j.^ serrent. 

Confidence, t-- .«err, i;V"v=sr^ 
mahremyych. 

Confident, ^"-^' ^'-j ^-^ r/f/-yA- 



es-serr, 



P^ 



r-^ mnhrem, J^^'*^ iHa'- 



temed , «j_\_j nedi/m, 

moiissdhib. 
r 



ONFIDENTIEL, ^Jï^•->' serry. 
Confidentiellement, bU::^! 
midjrâ, migra, megrê , , ^j.3L_3 tlimdddn. [Foy. Confidemment.) 



qdilonss. {Foy. Canal.) 

Il a Conduit, ^^j oueddey, 
ouaddà, J-i».' êrched. 

Cône, iis.vs-* makhrovtlah. 

Confection (achèvement), ^L<sji 
îtmdm. {Foy. Achèvement.) 



11 a CoNFl É, J^ oufl/îei, aL« sellem. 

— Il s'est Confié, J^j louekkel, 
teouakkel , l=!^,radjd, ragd. 

Configuration. {Foyez Con- 
formation.) 

11 a Confiné. {Foyez H a Avoi- 



CONFÉDÉRATION. {Foyez Al- SINÉ.) 

LiANCE.) Confins (pi.), ^^-^^ hedoud. 
Conférence, d^'> mokdleméh., à^L ^or/'. 



CON 155 CON 

CO.NFIIIMATIF, wV^aP movehJxCd. CONFORMATION, J-;;-^^-' leclikljl, 

CONFIKMATION , ^Jà-^^.^' te!<a(}- :> yj^ $ouroh . 

Conforme, i^^1-L>» mnuiiâbiq. 

^iiL.» moudfiq, v ^^^x.» mounnft-* 

scb, ^ ^2wo..i moiicljib, i^KiuAy» mc7i- 



îlhbdL 



dijq, j'^-9' 'îqrâr, .Jl.. 
îsbôl , ,'^i;^l htiqràr. 

Il a CoM'iiiMi':, vji^-J ihel'bet. 



— lin Iraité par ini serment, ! chûbih, mLLci» motchûbih 



^^^~=s. hûllaf. 

Confiscation, i=--:= âabt. ^j^ 
qabd , 5,^L/y£^ mom^sâderch. 

Confiseur, ,;J"'y-^ haUmâly, 
halaoïiâhf. ^2>. L_l;s. lialonddjy, 
,=v,Xi^ chekerdjy. 

11 a Confisqué, uvXnV lemeUek, 
f^—j ouesscq, (j^ qabadd, h^ 
daball. 

Confit, ,.: ^^ morabby. 

— Fniits Confits. [Foyez Con- 
fiture.) 

Confiture, 5_j-2«- halonch, hal- 
ouoh, hdlaouah, pi. vJ1^1_Jl=>^ hal- 
oinil, halaouul; >j.2î-*^ maadjoim, 
AJ y.a iDdrabbéh, merabboh. 

Conflagration. {Foyez Brû- 
lure, Incendie.) 

Conflit, 9 .Lsj' tessâron'. [Foy. 
Choc, Comrat, Altercation.) 

Confluent, «.-^.s-^ medjma , 
Li:U moxdteqâ.) 



Il a Conformé, Jl* vieillie!, 

messal, i^-t. chalhah, v ^^lj n<^/s- 

se6, Jj'!-* mâlhal. 

— Il s'est Conforné, (Jjà'j oxiâfeq. 

Conformément h, en Confor- 
mité de, ^^ À^.S' hjf, i^ hamn, 

^ ^*^s:i be-hisb. 

Conformité, (J»'jli=.V teiifibeq, 
A-^Ly» mendsaehéh , 4.b-<s.-» viemd- 
iheîéh. (^oy. Concorde, Accord.) 

Confrérie, ^^_j=^^ âl;h(iovi,éli. 

11 a Confronté, J-"-^ qdhel, 
*=!.._; I ouddjah. 

Confrontation, «^■^-s^'j^ moud- 
djehah , i-o'-ï.* moqdheJéh. 

Confus (môle), Js^s^ tnakhlnuii. 

— (honteux), ^Sj^s.. khazydn. 
Confusion (mélanp;e, désordre), 

M=k /,7ifl//,, iaJàr' tekhlilll, i?^>b:kî 
Ikhdldlt. 

— (Iionto), aj'",j:'i klirzdiiéh, l'^à. 



khazd, (.>_»^-'" lelilnun: v ^-s o*!/''» 

lia C0NF0NDU(mêlé),is-^ A■/lrt^'^^ pi. > 'j^ ou'i/nnb. 



CON 1 

Congé, sy.:-^^ desionr, ïji-=^' 
êâjdzéh , êfjiizéh , ,^^\y^) \ îhsirâf. 
,j.~. sour, ^^\ êdn, i.^ji froussah. 
* — Il a pris Congé, f-^j ouada', 
^iw<^j \ ênsaraf. 

— II a demandé son Congé, 
,^lx^1 êsiâden. 

Il a Congédié, ^^J-^ saraf, 

^û■^ tnlaq, #4^^' êtlaq, ^j^ snr- 

7 ■ 
rah, J.3 fell. 

Congélation, ->--i=^ djelyd. 

Conjecture, ^j^-à zenn, denn, 
pi. .>_»Js denorm, zenoun, j^-*sr-' 
lekliruyn, yK rotimmiz, .'--t! tbdr, 
^a)i.zL\ îchttldq. 

Il a Conjecturé, ^^ zanv. 
dann, ..y-fr^»- khammen, ^^J^ leouh- 
henn,'yy remez, j^~\ etehar. 

Conjoncture, i-^y fersah. 

Conjugaison, ^ij^'i lesryf. 

Conjugal, --'jî/'^ ?^ metâ-'z- 
zaovâdj. 

Conjuration, ^-^-^\ robtah. 
[Foyez Complot, Conspiration.) 

Il a Conjuré (v. n.), Jajl.j" te- 
râhatl, , «L-i-J iechdouer: k= V teoud- 
mer. P'oy. il a Conspiré.) 

— (v. a.), ^_J»£ ^^ ^i^ halafalà. 

— Je t'en Conjure, au nom de 



56 CON 

Dieu, de ta vie, do celle de tes en- 
fants! à'-^:' ^'Sl^, e).JU iiJLj 
^-J^Jj b-illah a'iay-k, be-hayâl-nk, 
be-hayâl oulâd-akl 

Connaissance, ^j»^ ma'reféh, 
Jit a'ql. 

— Il a fait Connaissance avec, 

ft.^ ^ o»*.' laarrafma\ ^,^)-*J 

ta'âraf fi/. 

Connu, ^^4«.»«^ maaronf. 

Il a Connu, «^ ô»s uaref, a'raf, 

Jjii aqal, »»^ clia'ar, Ut a'iurn. 

— Il Connatt, ,iwx^.j hyaraf. 

— Connais ! (imp.) ,^c-l d'ara f. 

— Le Connais-tu? ji,-*.j" C^' 
eut larrif-ho? 

— Il a fait Connaître, j-^ u'qqul. 
<^_Jy arraf, Js, a'ilam. 

— Personne ne Connaît sa ma- 
ladie, ix*9^jj , ^jC J=w! u» ma dliil 

a'raf be-oudja't-ho. 

— Chacun le Connaît bien, Js 
_^JU (S.iw»j J^_3i.!_j Icoll oudked yarcf- 
lio iiielyh. 

. — Je ne les Connais pas, ^J, L» 
^j,xj> à-ijXA ma l-y ma'reféh ma- 
houm. 

— Il a Connu charnellement, 
^.i iiclidh, O.J nekâ, v^'-j nâk. 



CON 157 CON 

Conque, ->-i-o safad. Il a CoNsi;iLLi:,j!-i^! «(■//«>, j^ii-î 

CONOL'KliA.NT, » -.-j—i ijhdleb, ! êchouar, ,-0 dabbar, ,j~^ châouar. 

Co.NSENTK.MK.Nï, t^'-^J ouafâq. 



il L 



^_5.", -i ghdzij, ^\-x^ moyluhy, yS 
zdfer, ^j'ii fâlih. 

Il a Conquis, w^ ghdleb, J^ 
fa(ali,^.\sJ lemelleJi, <.^^AxJ te<jlta- 
leb, ^^~~.l ésloueley. j:>s..:lj\ ên- 
lessar. 

Consanguinité, A-'ji qordbéh. 

Conscience, ^^^ dumniéli, dem- 



{P'oy. Accord.) 

Il a Consenti, J,! w^-?-' âdjdh 
lia, ^^, reddà, reddeij. [P^oy. Il 
a Accoudé.) 

Conséquence ( conclusion ) , 
isr^r^"' nelydjêh. 

Conservation, -Î^à^ hafd, hefd, 



mah, A-J nyéh, iys^-i bessyréh , hifd, ir'f^ hirs; i-^-^^ seyânéh , 



r^' 



damyr. 



pi. .\^'^ saouan. 



— Sur nia Conscience, ^>0 ^ 11 a Conservé, ^^ hafedd, ha- 
fy doiinnet-y, ^^ Iz a Ut dom- fadd, hafezz, 1'^*=^ haress, j ►o. 



mel-y. 

Conseil (assemblée), ^^ 
medjma. {P'oy. ASSEMBLÉE.) 



harez. 

— Que Dieu te Conserve! Jjî 
oJ-*-L~j yillah yssellem-ak! a-uI 



— (avis) , .j-i.. cliour. pi. ,L-i^ ' ^._->_àw_*_j Allah ya'âfy-k! il)! 
ûchoudr; ^_cl, rdy , plur. ',1 ârd: ^iJJàxsi Allnh yahfedd-ak. 

CoNSiDÉiiAHi.R, .Jài a'zzym. 
Il a Considéré (examiné), »ii> 
^3 naddar fy, yo^^ damer, J^-j 
tdm mel , .x:;i ' êflekar. 

11 a Consigné, ^y^ nmkkan, 
ç-.-l ûoudn', ,1— sellem. 

— Tu Consigneras celle somme 

entre les mains de noire ami Ibra- 

.!Lj" /.-J. À )l \^ 



iyjL^ mechoxirali. pi. ^-^L^ mechyr; 
.~j J.J tedhyr, pi. j^'lj.1"' ledùbyr. 
[Foy. Avis.; 

— 11 a demandé C'jnseil, .aLùJj 
teclidonar, lechâouer, ,-i:JL-' ^s/e- 
c/(âr. 

— 11 a donné un bon Conseil, 
_.w^cj nos^ali. 

— Il a donné un mauvais Conseil, bini, ^ 
gharr. * — - — ^ 



C 



CON 



158 



CON 



felouss tesellem-ho fy yd moheb-nâ massyéh. { P'oyez CONJURATION, 



Ibrahym. 

Consistance, ^^-^s qeydm, J^=>. 
^^ 4j2jM hdl êl-ouqouf. 

II a Consisté, , ^—ijJS toua- 

qaf. 

— L'affaire Consiste en cela, j.^ oT 

! J-.* ^-:. ^ ^^j êl-dmr oudqef a'ià 

hadâ. 

— Cela Consiste en trois choses, 

inoldssess a là IheldLhel oûmour. 

Consolateur, ^j,}*^ mo'azzy. 

Consolation, <>jj-'Ù" leazzyèh, 
^jS ferdj, .\\j-^^ selouân. 

11 a Consolé, 

L 



V^ a zza. 
sella. 



u zza, a zzey, ^^.. 

— II s'est Consolé, Iv*-*' laa'zzd, 
^yy teazzey, ^.j: a'zd, azey, 

,_L^' lesellà. 



Complot.) 

Il a Conspiré, J^.*^*J la'amel, 
,J.i gltudar, ^^^^ a'ssd, a'ssey, 

^ ^W halaf. (P'oy. 11 a Conjuré, 

Il a Comploté.) 

CONSTAN C E, ■> i Ai:- chedddd, C^^ J 
Ihobl, Isohl, »0--^ thebdl, i^j\^^ 
meddouinéh. 

Constant, J-J-Xi^ cIiedyd,'Jl^>l'J 
ihâbelt, tsdbetl, v'-^ ddyiiu 

— lia été Constant, -.L chedd , 
o^.J Ihebell, tsebell. 

Constantin (nom propre), 
ij^jUi^h^s Qostanlynuus. 

CoNSTANTiNE (v. et pr. d'Afr. , 
<u^ia;^^3 Qessentynah, i^^z A'nn<i- 
béh . 



CONSTA.NTINOPLE, 



Is- 



lanboul, J»_^_iL^;: — .\ Isldnboul , 



Il a Consolidé, Sii. c/(efc?(i, J.:c^l ; J^^'\h^\ Islanboul, J^a^lJa— 1 7s- 

êchtedd. (P'oy. 11 a Affermi.) ! tdnboul, J»-^_^-«._~.l Isldmboul, 

I ^ • 

Il a Consommé (terminé), ?> t.3 i...xJaJa.,^ Qoslanlynyéh. 



faregh, {P'oy. 11 a Achevé.) 
— (il a absorbé), J^l âkal, v^^ 

haiak. {P'oy. lia Absorbé.) 

CoNSOUDE, f,S~s:^ lahalioum, 

^:^Lo.s^ djemâdjem. 

C0NSPIRATI0N,j J.C ghadr,^^f^:xf 



— Natif de Constantinople , 
^Jj^^-L-l îsldmbouly , ^J,^.s_;_Ja^ i 
îslanboîily . 

Constellation, (^oy. Astre.) 
Consternation. (^. Crainte.) 
Consterné, '^^'f mar'oub. 



CON 

!I a CoNsiKitM-:. w- 
(/'()//. Il a I': riiAVK.) 

Co.NSiil'ATlO.N, ..is-M 

êl-baln, ,.t-c^ ■ .«^^ liobu l'I-baln. 

Il a été Constipé, ^:^' icqab- 
dedd , ij^^ qobbedd, »'^ kolein, 



-, raab. J-^-t. chd'al , S.: bdd , \ji\^ helak. 
[f^'oij. Il a I5itli|,|':.) 

Il a Co.NTAGil';, l^jui vnadâ. 

Co.NTAGIliL'X, ^J,A*;.-» monadij, 
monedy. 

GoNTAGIOiN, \ù,fj\ ini'dd, ï-^- 



qohd 



.^l:i^\ Ai. cil edd èl-haln , aaI:.' ^js^ I a ou déh . 



i'itqal edd laln-Jto. 

Il a Constitué, 



r 



cquin . 



CoNTK, ■»:; -^ InJuîi/éh, liihdi/ah, 
^_^j. reoiuîijah, ^J^Jo^ ]iadouls:((h , 



àqdm, ^j-*-=^ djaal, *-*, ressem. i hadoulhêh , hadousséh, iîj J-.^ ka- 
— Il m'a Constitué scn procureur, ; dylhè'.i, hadijsséh. 
.^K^ ouel:kel-ny, AS^ ^-JU=w 11 a Conté, '_; -, reouê, c,cs hahâ, 



dja'al-ny vukyl-ho. 



,-X.2w hekà, hakcy, haky, «^Aa. 



— Qui \ uusa Cotislilué nus juges? haddelh , haddels. 



x^ »V-5i ,.-- inan êqâui- 



kouin Qodddl a'iay-nd? 

Constitution d'un Etat. [P'oyez 
Charte constitutionnelle.) 

Construction, (jl-n^' benydn. 

[Foy. BÂTIMENT.) 

11 a CONSTIIUIT. {rayez il a 
n.vri.) 



Il a Contemplé, J*1.1' tâmmel, 
[P'oy. Il a CoNSiDÉnÉ.) 

CONTEMIOUAIN, j.^ ^ y5 ^ fy 

ferd a'mr. 

Content (saiis-fait) , /i'J qâni\ 
^Ju> moqânè', a-^-Hx^^ viostcqnu', 
L-:^ I , rdddê. 

(gai), Lj.>*^ mabsoutt, ^ ^v» 



Consul, J-^^^ qonsol, J_a.^sjJ> moUarrah, L^.^^^^j.j' vicnbiistalt, 

qonsoul, pi. J--sLj.3 qendssel . ^.y[=s. y3 ferluîn. 

Il a Consulté, [f'oyez 11 a de- — lia été Content, ^=j red~ 

mandé Conseil.) dey, reddy, L-<to. raddû, ! ^A 

— lls'rstConsullé(ila prisgarde), êrdd. 

,.i»;_' i'.<icclidr. — Kilo a été Contente, <JL-~~^, 

il a Consumé, /ji»-». haraq, rcddyci. 



CON 



160 



CON 



— Ils ont été Contents, 'j-^j 
reddoi'i. 

— 11 est Content, ^jyi byerdâ, 
2 JsLà. V ^Ji=.i yllayb khâltr-ho. 

— Je suis Content, j=j*^ b! 
dnâ mabsouU. 

— Tu es Content, J=j*w> Cl^oi 
ênl mahsouH. 



J.-vsL J-a-l jj^^5 l->* lutdéh 'd-dâr 

dâkhel-hû met fy-ch âhd oudssel. 

CoNTERiES de Venise, jj—^ 

^J>\J khercz hendeqy. 

CoiSTESTATio:<, A^^ IMssâm, 

pi, »jL,^^ khessâym; s ^y^sr^" me- 

djdouréh , ïJ'— j nâqrah, is^Lx» 

ma'dladjéh , i^j^^^d^ khassouméh, 



— 11 n'esl pas Content, v -^^i:J ^ , ahj-^Lsst^ mokhâsseméh. {Foyez Al- 



S^isLà. là yllayb klidllr-ho. 

11 a CoNTEiNTÉ, V -^sr^ a'ddjab, 

fi.:ji qanna. 

— 11 nous a Contentés, Â-à.! 
Ljj,i5L:à. âkhad khdUr-nd. 

— 11 s'est Contenté de, ft..i..s 
qanaa, >i.;i;~.' êslaqna, êslaqnè'. 

CONTENTEMIÎNT, I- — -^^j reddd , 

^yS..'J tefryJi, y'\s\ îfrdh, v ^=s^ 

a djeb. 

11 a Contenu 
^J*/^:^ damen , -h^- 

— Ce lieu ne peut nous Contenir, 
avisjl! IJ.A Ixx^i U ma yssaa'-nd 
Jiadd-'l-moudda. 

— Le Contenu de la lettre, ^^_J•(^-~ap 
■,^^j^\^)\ madmoun êl-maktouh. 

— Il Contient, ^*"^-' byessa . 

— Cette maison ne Contient abso- 
lument personne, L,^l=i.Oj| J.,M 5J.» 



/j..^«. ouassa , 
dabell. 



TERCATION, CoNFLIT.) 

lia Contesté, ^^i-^^ hddjadj, 
^^l^^ddded. \Xfi mârd, j-'-^ nd- 

qar,^y^i' a'd/oc/y, W Lj bdlalt, ^y-ss. 
Cl • >^ • 

djâouar. {Foyez II a eu une Alter- 
cation.) 

CoNTiGu, ^^ly q'^i'yb, ^uj 

taalleq, ^^-y^.L.' motldbeq, ^J-J-^ 
moidzem, (33 moJdzaq, ijy'^ 
molasseq, J-^"'' monsel. 

Contiguïté, JL^'! îuissâî. 

Un Continent,^-" berr. 

— Les deux Continents, ^\^y 
berreyn, 

— Le souverain des deux Conti- 
nents et des deux mers (titre de Teni- 
pereur ottoman), ijijr^ (jLia-^ 
,^J ksrc^'j soultdn êl-berreyn ou é/- 
bahareyn. 

Continuation, i^j'*^*nec^âoM«- 



CON 1 

»)ie7tj i-^L^ mouâddibéh , ,K^'^, 
istimrdr, >L,5 daouâm. 

Il a Continué, J-i» dall, J 

tamm. v ^^j ouâddab, jj^ ^\^ 

diîm a' là. 

— Il Continua de faire son ou- 
vrage, aU-L J-**j >'^ ddm ija'mel 
chogJil-ho. 

Continuel, »^_-v>toU^ mouâddeb, 
«■^ O dâym, /»j'->^ meddouam. 

Continuellement, -*^'-5 <^a»/- 
j»!«n. 

Continuité, J'i-^''' îtiissâL 

Contour, pi dour. [Voy. Cir- 
conférence.) 

II n CONTOLRNÉ, .b dur, j\:> 
dnonar. 

lia Contracté (fait un contrat), 
^i^ aqad. 

— (resserré), ^ damm. 

— Il aContractéamitiéjv ^:a.'wsaj* 

tessdhab, ^_oV'' ta'arraf, . '.S.'J 

teqnrcb, ^j'iu^^ êste^rab. 



Contradiction, 



-v' viena- 



qedd, ,^^' îkhlildf, oJr -\j 6e- 
lâllah, jj,L3r'' mohdrenéii . 

Il a Contraint, y lazzam, ^ J! 
êlzem. ■^.^-^As, ghassab, y 
sakhar. 



61 CON 

— 11 a été Contraint, «^^/^.V 
letjhas^eb. 

— Personne ne t'a Contraint, L» 
uy.-_^i. j.2w! ma âhd gha$sab-ak. 

1 Contrainte, .«.-^ — i (jhasb, 
>lj^. I îllizdm, ^-^;-^ ghas:iybah. 

— Par Contrainte, -^-ssi ghasbân. 
Contraire, i^l.^.- moJdâdcd; 

~\^ dodd, doudd, dadd, pi. :i\ù.^\ 
dddâd, êdddd. 

— Il a été Contraire, 5-.^ dddd, 

^_^-\c a'kass, AJLc a'dned, ^ ^'L::^. 

khdlaf, ^i'^ d/a/ess, iJ.^ (farfei. 

— Au Contraire, ,^b?.37-^ 6e- 
A;/ie^a7, ^bUr-.j be-'l-kheldf, Ij.^ 
dodddn, ^fSx]l: be-'l-a'ks. 

11 a Contrarié, r^—=w /ia/ccr. 
{Voyez II a été Contraire.) 

Contrariété, CL^?.;.^ mendd- 
dedéh, .^^_j}^ kholf, i— J^ i'ndd. 
{Voy. Contradiction.) 

Contrat, ^ic aaqd, pi. _\£:i! 
é'çc/; irj-i chart, s^S'jJ tezherch , 
^ a_^^ moussouq ; i^^ hoddjè'i , 
hogguéh, pi, _^ hodjedj: JJl^J 
lemessik, pi. ^i^c1Im>-1'' teme^sikdt. 
{Voy. .VccoRU, Acte.) 

— Articles de Contrats pi.), 
i^_->j ouelhdyq, ouetsdyq. 



CON 162 CON 

Contre (auprès), ,^ aaf a, J-3 j Contrefait (difforme), 



qabel. {V. Auprès, A Côté. 



cheny', 



— (en opposition), o-^ dodd, FORME.) 
doudd, ti-^ doddân, >^-^=i- khe- 
lâf, ^o a là. 

— Le clieykh a marché Contre 



e 



mossykh. {Voy. DiF- 



nous avec ses soldats, Jr^^^ ^y 
L..U iSL^xi toueddjah êch-cheykh 
he-à" ssûker-ho alay-nâ. 

CONTREDÂNDE, f'-^^^ îmtinâ' , 
i3j^ serqah , ^jy^'' mahroum. 

Contrebandier, i^^j-^ sarrâq. 

Jl a Contrecarré. {Voyez 11 a 
été Contraire.) 

Contre-Coeur, ** hemm, *i 
ghamm. 

— A Contre-Cœur, *._.^j^ ^^ 
min ghayr qalb, Js^ y^ ^^'' min 
ghayr khâlir. {Voy. Par Contrainte.) 

Contre-Coup, ^.L-^' tcddâreb. 

Il a Contredit, Aw naqed, na- 

qad, ji\> kdbar, Wl-J bâlalt, ^h 

mqadd, >Xs^ hâren, Si^ nâkar, 

cflsL-j ndqadd, (j^»' — £ aâredd. 
{Voy. 11 a été Contraire.) 

Contrée, ^-^ heied, pi. j^J-^ 
bolddn; Ji berr, ^^^ nâhyéh. 

Contrefaçon , j^jj^ tezouyr. 
{Voy. Imitation.) 



11 a Contrefait, '^•x'i liaddah, 
i.)l-^ chdbah, -\_i_5 qallad, ,_«; 
zaouar. {Voyez 11 a Imité.) 

Il a Gontremandé, j"«Vr^.^_i 
ghayyar êl-âmr, y»^ . J 
laf êl-âmr. 



Contre-Poison, 



^) \ 1^ dodd 



ês-semm, (3 J' l-^^'ydq- 

êl-ma'ny. 

Contre-Temps. ( Voyez Acci- 
dent, Adversité, Calamité.) 

11 est Contrevenu, ^^ ^3 .à. khd- 

laf, jj^s--' tedjdouez. 

11 a Contrirué (été utile), ^L) 
nafa, ne fa'. 

— (payé une contribution), f^^^ 
de fa', ^jl-»- djâzey. 

Contribution, ^^^j-s fardah, 
ferdéh, plur. >^W' ferdyd; SijLs-'' 
medjdzâh, -^j^ kharadj. 

— Il a levé une Contribution, 
Jj.3 farad, far éd. 

U a CoNTRisTÉ. (F. u a Affli- 
gé, Il a Attristé, 11 a Chagriné.) 
Il a Convaincu, ^Jl^'J thebbet, 



CON 



163 



COP 



^j^Ji.j faqass, o^*J'! êlhbat, êtsbat, 
^ e,>H ba7j7jan a'Ià. 

— Jo les ai Convaincus de leur 
crime, ♦-;-«•'- *-i^ *-^^~r.-' bayynel 
a'Iai/-houm denb-houm. 

— Ha été Convaincu (persuadé), 
^-ïs-' lahaqqeq. 

— A'^ous êtes Convaincus de son 
innocence, ^y i-j| «^aâs ^^^^ 
sahh and-koum ênne-ho bery. 

Coy\ \LESCEy CE, À:ii»\ îchtefy, 
i-J-£ aûfijéh. 

CoNVALESCK.NT, _i-xiu/» moch- 

— lia été Convalescent, ^:^l 
êchlefey, ^'^ râq. 

Convenable, ^5^5 lâqy, ^m*'^ 
ma'rouf. [Voy. Bienséant.) 

Convenablement, JÎ^ L» mû 
ylâqy, ^tfJ-^:'. ''-* "i« yslah. 

Convention, ^^L-i-jl îttifâq. 
{Voyez Accord, Alliance.) 

Il a Convenu, ^L» salah, \l^ 
djâz, f^z Idq. 

— Il est Convenu, >X^ aahed, 
a'had. Lx—l êstaouâ, ^jj^ lehouad. 
(Voy. Il s'est Accordé.) 

Conversation, »j'— ûol* via'a- 
chàrah, i-i^^ moJidlemah, i^s>.LA/> 



mossdiiebah. (T. Colloque, Con- 
férence, Dialogue.) 

Il a Conversé, ^Lc adcher, 

J^^ tekdlem, *Kj' lekellem, hl^ 

khalall. 

Conversion. (V. Changement.) 

Il s'est Converti. {Voyez II a 

Changé.) 

— Il s'est Converti (s'est corrigé), 
s.^LJ* tdb, wJjl érledd. 

— (il est devenu), y^ sdr. 

— Il s'est Converti en pierre, 
^y^ .L.O sdr Itadjardn. 

Convexe, v_^^J-3r-* mahdoub, 
^^"^ niohanny. 

Conviction, vO-^'I îihbdi. 

Il a Convié, ^V^ a'zum. {V. Il a 
Convoqué, H a Invité.) 

Convocation, »_*£- da'ouah. 

Convoi d'armée, A-Ua^ hamléli. 

Il a Convoité. {V. 11 a Désiré.) 

11 a Convoqué. ( V. Il a Appelé.) 

Copeau, ij'p bordyah, à^^j-> 
borrayâh, ijwsr-' nouhdlah, AiLà^ 
khorrâltah. 

Copie, a^t*^ neskhah, a^-Lii-j 
naqJéh, ,^— J neskii, JJL) neql. 

11 a Copié, ^^— j nessckh, nas- 
sakh, Ji.J naqal. 



COR 

COPIEUSEMEIV'T, ^jij^ ghâzyrân, 
^ajLàJLj bi-l-fâydd. {Voy. Abon- 
damment.) 

Copieux. [Voyez Abondant.) 

Copiste, ^Jii nâsekh, ^^^l-J 
nâqel, >, .^^ kâleb. 

Copte, ^-^7^ qobty, plur. JsLs 
qobâU, àia^9 qobattah; ia^ qobl. 

Coq, '■^-i^ dyk, plur. '^'_j--|'^ 



douyouk, dyouk; -r-jj^ farroudj, 
'^jj^ berrouk, ^_^^j^ sardouk, 
^^_^ÙJ^ serdouq (en berbère, ^y ]'-;'_ 1 
êyâzyd, pi. ^\\jl youzâd). 

Coque, s»-^ qechrah. 

Coquette, ^^-j zabâlèh. 

Coquillage, Coquille, ^-J-^^ 
sadaf, pi, ^^lj.-oî dsdâf. 

— Coquilleperlière,j.3»Jj! ,^->-^ 
sadaf êl-loulou, ^_^^1 i^j^ erq 
êl-louly. 

CoQUlN,vJ;-^-*à. khabylli; ^\js^ 
harâmy, pi. *_.v_pij.=>. harâinyyéh. 
{Voyez Gkedin.) 

C0QUINEUIE, «J>.^à. khebth. 

Cor de chasse, jjS'— ' nâqour, 
^^y bouq. 

— Celui qui donne du Cor, jS^i 
nâqir, .La..? naqqâr. 



1G4 COR 

Corail, ^_^)'■9'^ mourdjdn. 

Coran. {Voy. Koran.) 

Corbeau, «-^[/^ ghorâb, plur. 
^Ljji ghorbdn; y^J.£. ghadaf. 

Corbeille, ii-s qouffah, qofféli, 
pi. ^LiJ qefâf; ài-aJ qoufyfah, 
iiw soullah, ^-ij rebyaah. 

— Faiseur de Corbeilles, J-"-w 
sellai. 

Cordage, Corde, J.-=^ habl, 
pi. Jl-^ hibâl, hebâl; à.d.j . rj/m- 
ma/t, i^j roummah, à^ goumnah, 
j!jJ? toMo/. {Voy. CÂBLE.) 

— de chanvre, jj^~-f ' J-^»- /iat/ 
âbyadd, 

— de sparlerie, ^_^-' J-^^ /fat/ 

lyf- 

— Corde d'arc, de violon, jbj 
ouaiâr, y^ outer, pLi^-^ji âoulâr. 

— Echelle de Corde, i^ soul- 
bak. 

CoRDIER, Jl— *-=>• habbdl, Js\j^ 
cher r du. 
Cordonnier, ^o,^i êskdf, pi. 

^Sl^ ] dssâJiyf, 4ÛJ l-~. ' dssdkifah; 
^J,o. — ■] êskdfy, ,^^.^ sakkdf, 



^t.'L^ sabâbty, \^j-^ hharrâz, 

■:^^y y^ merkûuby; ^iLfij^ sara- 

Cor au pied. (F. Durillon.) mûiy, pi. ^.^jV^j^ saramdlyn; 



COR 165 

a.yb bâboudjy, ^^-t'u^ houn- GoRPS, 

bydjy. êdjsâd; **. 



COR 

^ djessed, pi. ^w*»o».i 
djesm, giiesm, djism. 



berbère, .^jL».^) êmsouloukh). 

Corpulence, ^^^*"=>- djcssou- 
myéh, i^.*-.*»ov djessymyéh. 



CoRDOUE (ville d'Espagne), aJs»^ guessem, ]>]. >L»^a.! ddjessâm (en 
Qorlohah, Qortbah. 

CoRFOU (île), ^3,_.i Koitrfou. 

CORIA (v. d'Esp.\iJ.y Qnuryah. 

Coriandre, ,j.-^-^3 qasbour, 
y ^Jj~J kozbarah , S^**.o kousberah. 

Cormier, «s^^r^'y* qerdssyéh. 

Corne, j.u9 qam, qern, qorn, 

pi. (.le^^ qottrottn; s ^'Laj nessâb; 

,5y! y-9. (f/or êl-oxuln, pi. jj'i^ 



^J)j,)l djyrdn êl-oudneyn. 

— Corne de cerf, J.J sT «^a qfarn 

— Corne de cheval, ji-^ hâfer, 
pi. ►i'j.s». haouâfir. 

Corneille, ^^^s ça»/. 
Cornet (encrier). [Voy. ce mot.) 

CORNOL I LLER, (^s^-'j.à' 7az/ac(/ï(/, 

j>»i^ choum. 

Cornu, My^ moqarren, .\»y^ 
maqrovn. 

ConoLLEde fleur, Aius''//iû/it69«/». 



Correct, .^l-s-^ sahdh. 



sahy- 



Correctement, ^-^ 
hân. 

Correction, i^^^^ îsldhali, 

_,^^i îsldh, \ ^^Lj' tddyb, lêdyb, 

.^-^-sT"^'' (eshyh. 

— (châliment). {Voyez ce mot.) 
Il a Correspondu, v_^j"o kâtab, 

kdteb. 

Il a Correspondu avec eux, /••^ ° 
kdleb-houm, kdlab-houm. 

Il a Corrigé, ^-X^' êslah, « >^\ 

-, ..C - 

dddeb, v >JL — j tdddeb, ^-ss'^ 

sahhaJt. 

— Il s'est Corri<;é, ^ ^x-^ chaaf. 

{Voyez II s'est Converti.) 

Corrompu, -^-^^ fassyd. 

11 a Corrompu, -^— à fassed. 



Corporel, -j'^*«=v djesddny, ' (Foyez II a Gâté.) 



gesddny, guesddny, ^jl*~.aw d;'es- 
mdny, gesmdny. 

C0RPORELLEMENT, '-^**»=>- dyej- 
»7Jî/(/n. 



; 

— Il a été Corrompu, A.-*^ fesscd. 
Il a Corroyé, j^-^-^ dabagh. 

CORROYEUR, Ç--J^ dabbdgh. 

— Ati'lior de Corroveur, i-^jij'^^ 

^ "... 



COT 166 

madâbghyéh, A'^'S y^ dâr êd- i 
dabgh. 

Corruption, J.~*«a.'j tefsyd. 

Corsaire, m^-^j-^ qorsân. 

— Vaisseau Corsaire, ^l^j-s 
qorsân, i.JsjAi ghahjoultah. 

Corvée, s^s-*- sakhrak. 
Corvette, ^j-;-/^ — •' naqyrah, 
0^-.j vi korheyt. 

CossÉiR (ville d'Egypte). [Voyez 

KOSSÉYR.) 

CÔTE, y->-^ delaa, dilaa, dla , 
i-xUr) dilaah, pi. ^ ^L:a delouou, 
dloua', ç-X:s| êdlâa', âdlâa'. 

— Ce TE (plage), i^îS'--' nâhyah, 
pi. if^^y naondhy; i.^^ djehah, 
pi. ^J1jU^=>. djehdl; J— ^w sahel, 
j.csrr' Lz, chell êl-bahar; <j.-jj..=^ 
hadyéh, pi. C-^b J.=.. hadyâl. 

CÔTÉ, <w^A=s. djanb, ganb, '. ^j La». 

djânb, gdnb, djdneh; pi. .^ oi»=5. 



COU 

— De ce Côté, à.^^^ C» J, 
fy hadéh êl-djchah. 

— De tous les Côtés, J^ (-^^ 
\.^jl^ min koll djdnb. 

Coteau, 5,5.X2s. houdowah. 
CÔTELETTE. [Voyez Cote.) 
Coton, ^-1=5 qoltn, qoilonn. 

— brut, J_..W-* ^hï qotn mah- 
loul. 

— filé, JjV*'» ijj^^ Ç^''^ marjh- 
zoul, j.'»^'^^ Lv; î^''* merdoun , 
Jiji ^hé qoln ghazl. 

Cou, i^-S , raqahéh, raqabah , 
raqbah, roqhéh, a-'L?. reqâhéh, pi. 

«^-3. reqâb , riqâb, v ^3. roçè ; 

(^x£ a'nf/ (en berbère, v -^5,' our- 

qoub, v^.Lvl êmgârt; C-ji— ^— ^-- 
lemgarai, pi. (j-\-^-*^ tiwgardin . 

Le Couchant, vi^*^' êl-gharb. 
>. )i.i<s'i êl-moglireb. 

Couche (accouchement). (Toyes 



djuudneb: ^ oj.ir /er/", /ar/", taraf, \ ce mot. 



pi. ^^K^^ âUràf. 

— Les deux Côtés, ^a-JLst" 
êl-djânbéyn, êl-gdnhéijn. 

— A Côié,v ^Aa. ^0 aalà djanb, 

a Ici ganb. 

— A Côté de moi , ^-xs^ Xz 
a là djanb-y, a la ganb-y. 



'l^- 



.i.j.3 fer- 



— de terre, 
chai êt-lordb. 

Couché, -.^sl, rdqed. 
Il s'est Couché, ^^3. raqed, va- 
qad , ^■•' y rabodd. 

— (en parlant du soleil), <^f^ 
ghareb, <. 'Li ghdb. 



cou i 

— Le soleil se Couche, v^U.j* 
^o.iw.. ' leghàh êcli-chems. 

— Le soleil esl Couché, O-o J. 
^*.*^! gharebct êch-chems. 

— Couche-toi 1 -\3,' ôrqod (en 
berlicre, ^^^ Ç^'l/^]- 

Le Coucher du soleil, >---^,-é 
v..^^." ghâyb êch-chems, '- '^^jj^ 
^«o._iu_)! ghouroub dê-'cli-chems, 

V 'j^i-i' êl-moghâreh (en berbère, 

^Aw'j..' (ouychy, -io*;.j lennuchy, 
V 'i-i-l' êl-tnoghdrcb). 

Coucou, '«^j.-CJs lakkonli, vjJ^O" 
f o/i7io »/:, _j- j- /lO (/ ko u . 

Coude, .^Jr y i^^erkef; i^^y 
merfeq, pi. /ji-'^-» vierâfeq; -^iy 
merfeg, ç-^ kouè', kouou, j-^^ 
qehtdl. 

Coude- Pied, J^-^-'î 13 4^^? 
qashah dc-'r-ridjl , J._çs.»_.M Isiu/ 
mechl êr-rigl. 

Coudée, ?-',3 derâa, /^^ — s 

cous, ^-r! pi/Zt. 

Couenne, j-jj^-àr-' J..W rf/W,/ 
êl-khanzyr. 

Coufee (panier), J^-;-'j zenbyl. 
{Voy. Cabas, Corbeille.) 

11 a Coulé (v. n.), ^^ d/'crà, 



67 COU 

— Il a Coulé bas (v. a.), i>»~^ 
(jhptless. {Voyez II a AuîmÉ.) 

— II a Coulé bas (v. ii.), (,"--i 
ghatlass. {Voyez il a élé Abîmé.) 

CouLF.uii, ,.i»-^ lann, laoïm, 
leoun, Umn, pi. ^y^l îiîoiin, ..^'J' 
àloudn; jy no?//, neoid. 

— De plusieurs Couleurs, de Cou- 
leurs mêlées, ^ji|»'^' < c,\xsr" mokh- 

(elif êl-dloudn. {Voy. BigarkÉ.) 

Couleuvre, i..^=^ hayéh, .^.s=v 
hayyah (en berbère, i»i.M êîfa'ah]. 

Coui.EViiiNE, ^J -'J= >j.3-\.o med- 
/rtrt làouyl. 

Coup, ^^j^ darlah, darbéh, pi. 

^Ji^^i yycs darbâl, v j^-cs da?"i; i»5,> 

de fa' ah. 

— de poing, i'yS^ lekzah, lokzah. 

— de pied, iii. roklah. 

— de genou , à^^-^i , rokbyéh. 

— de têle, vi^o gucng, guing. 

— de poignard, i'^-j rekzah. 

— h In lùte, J--»-, roussyah. 

— à la nuîjuo, i.\hS^ chcklyéh, 
i\ \ zezzah. 

— de nier, tLi-'Ui' >>-^y moudjék 
chedydéh, ys^ ^j* ferkh bahar. 

Coupable, v-^j j.^ medenb. 
Coupe, a— — Js (dssêh, t(issah\ 



cou 



168 



COU 



Il a CoL'PÉ, ^J=3 qaltaa, galla' 
'«iS fassal, ^-3 qass. 

— Il C(Uipe, >2.iaA- 



p]. vJL^L-Ljj tassât; iJ^ kâs; pi. 
i^^S kououss ; 45^; zelâfah. {Voy. 
Calice, Tasse, Verre à boire.) 

Coupé, ç-yai* maqiou', mag- 
tou, J_a^^ mefsoul, ^y^&fi maq- 
souss. 

— (cliâlré). (Voyez ce mot.) 

à 

byeqtaa, 
j.,.^.} byefsal. 

— Coupe! (imp.) >ti="3' éqtaa, 
^J.^'s\ êfsel. 

Il a été Coupé, aIsû-J' teqatta', 
iLjaLj] ênqelta'. 

Couperose, ^j zâdj, zâg. 

Couple, -.jj zoudj, zoug. 

Coupole. [Voyez Dôme.) 

Coupure, >^^^ qelie. 

Cour d'une maison, j^^a/iaouc/î, 
hauch, \^jJA^ salloudn, o liw. 
.!j,3! ousl dê-d-dâr. 

— d'un prince, wJ^f bâb, Jj.^ 
douléh, doulah. 

Courage, j-«s:-^ chedja'ah, ^-f 
bas, ijJ qououéh. (F. Bravoure.) 

— Courage! (int.) \^\ êzâ, ^i\ 
izdn. (Voy. AlloissI) 

Courageusement, >5j=^1-j bi- 



'l'djoudy i.&L_s-**^ ^_j bê-'ch-che- 

djâ'ah. 
Courageux. [Voy. Brave.) 
Courbe (adj.), Courbé, ^^i 

â'aouadj, âa'ouag, ^j-^*-* mo'ouedj. 

— Courbe (subst.), ligne combe, 
iK'j^ qouss,^^xAh:L khatt mo'ouedj. 

11 a Courbé, '^' laouâ, ^JJ 
laouey, ^f- â'ouadj, ^y- arradj. 

— 11 a élé Courbé, ^jxJ taouadj. 
Courge. [Voy. Citrouille.) 
Couronne royale, ^-j tâdj, uîg, 

pi. jjl-s-:^' tydjdn, lygdn. 

— de fleurs ,,^a:jS J-J^'! àkbjl 
êl-âzhâr. 

Il a Couronné, ^_j-J' taouadj. 

— de fleurs, j-ij-L) jJb kahtl 
be-'l-âzhâr. 

Courrier, ^-~- say, pi. L«~. 
souâfj^l'^ inobâcher. 

Courroie, ,_ft^~' syour (en ber- 
bère, <i.À;»»>Ji êlgoumenah) . 

Il a Courroucé, i=-i ghayyaz, 
v«^^iiii êghdab. 

— Il s'est Courroucé, v^^^^x^-i. 
ghaddab, hlà. ghâzz. 

Courroux. {Voy. Colère.) 
Cours (terme de commerce), 
^y^] jn^ se'r ês-souq. 



cou 



«69 



<:ou 



CounsK, ^^ djery. 

— Ils se sont défiés à la Course, 
\jsj LJ)" (esâbeqoù. 

— Il a cherché à devancer à la 

Course, ij?'"*" ^^'^'^V' (3'^' ^*' 
tabeq, |i.^*«x.vl êslesbaq. 

Court, ^^^ qassyr, qessyr, pi. 
jl^ï qissdr, i--~a^ qyssdr. 

— Plus Court, ^^1 dqsar. 
Courte-Pointe, j^j-i^ lyzâr. 

[Voyez Couverture.) 

C0URTIER,J^^j£fe//û/,pl.^,J^.> 

delldlyn; ,~^.a-^ semsdr, J--*^^ 
spfNSrt/, Jusi a'mdl. 

Il a Couru, ^3»=^ àjerey, djerà, 
'j'irà, jjiî^ , rakadd. 

— Il Court, ^j..=s7^f byedjry, 
hyegry. 

— Il Courait, ^J^U ^^ kdn 
rdliedd. 

— Tu Ours, fj^'^j'-^ beterkodd. 

— Il s'est mis à Courir après, 
^/F" J*^ dja'lyegry,j^j}ji^ 
sdr yerkodd. 

— Cours! (imp.), ^j=^^ êgry, 
èdjry, ^j^ y ôrkodd, 

— Courant, jj^' > rdkedd. 
Couscoussou. [F'. KOUSKOUS- 

SOU.) 



Cousin (parent), ^-^^^ nessyb. 
— paternel, ..s ,.,jI êbna'mm, 

:x3î 



khdl 



èbn êl-a'mm. 



— maternel, J^d:-'' ^A êln êl- 



— Cousine, •i'^.*-J nessybah. 
— paternelle, «i^Jl^Ôj benta'mm, 

^su! wcj henl êl-amm. 

— maternelle, J-s-" vJU;^ hcnl 
êl-khâl. 

— Cousin (moucheron), /r;»*''"' 
ndmouss, pi. .».^/>1j.j naoudmyss, 
^_.x.) ba'oudd, i~^jxi ba'ouddah. 

Cousi.MKitK, i~-.^j ndmous- 
syéli . 

Coussin, ç-j^-^s-" mokhaddaa; 
5-i..sr^ moukhaddah, mokhaddéh (en 
esp. almohada), pi. .JL^lj.sr^ mo- 
khadddl; SL»^ mesned. 

Cousu, ^s^=s-* mokhayyt. 

Il a Cousu, ^^^ khayall, l^'d^ 
khayyatl. 

Il a Coûté, ^LiJUvl êstaqdm, 
^^kallaf. 

— Combien Coûte cela? Jo «.\j 
be-kiam doul? S ^Sy^.. J' dol ys- 
souà kiam ? '.> i.j I A5 çatW ^j/c/i rfé? 

— Combien co drap Coûte-i-il 
l'aune? ..^ ?-1.3.)! >Li— J , l! Ji 



-• c^- t'j^'' ( 



i. u 
22 



CRA 



170 



CUA 



J! 



^^^ST' • \^i> qadd-êch ystcqâm êd- 
derâa min hadu-'l-djouq? 

Couteau, à.:.S^ sehhjnéli, ^^Si^ 
sekkyn, pi. ySK^ sekdkyn: i-^.^^ y^ 
aoitayssyéh, ,<s~ci. kltalmy, ^ J-à. 
khodmy, kliedmy (en berbère, >JI^;^ 
hynt, ^^j._^_3! êl-mous, e^^j^ 
tchoudmy, jj.5] êfrori). 

Coutelas, ;• " ^^ -' • ^ ydtdghân , 
j.sr-^^ khandjar, ^y^ djenouy (en 
berbère, ^3»'9.1 ddjeneouy). 

Coutume, S->^c addah, d'déh, 
pi. vJLj!^-£ ad.dal, -XjLs a'oudyd; 
"éj-^ syréh. 

Couture, iJsL^-à. kheyydiiah, 
a.J!p* terqy'. 

Couvent, ^^J ■> (/e;/r. 

Couvercle, Liai ghatlâ, il^i 
ghaltâh, i-i-i^ maghatlah, ^^.^S^) 
mokebb. 

11 a Couvert, -Jai ghattd, Jsi 
ghailey, ghatlà, y.^ satar. 

Couverture de lit,,^ ^s^ lahaf, 

^ ^Lcsr' lehdf{en berbère, _j3! dfoii, 

âfau, ^_»=s-l dkhouey). {V. COURTE- 
POINTE.) 

Crabe, ^Aj^^s^ o'qrdychah. 

Crachat, (^Jj-.-' bezdq, houzâq, 
j-i-j" tefl, Jji-J' toufouL 



11 a Craché, (Jj.j besco, bazaq, 

— Crache! f3j'""'^ ohzouq (en 
berbère, ,^___^^^ soiissef). 

Craie, t^i^u-j' tabdchyr, xA.jy 
krychah, ^J^y^^ ç^-i= /î/n dbyadd, 
i^jJ] (j^^-' beyddd êl-oudjéh. 

Il a Craint, v^'-=i' /t^ft/", ?• V^ 
/aza'. 

— 11 Craint, >^ ^--srr:-.-' byekhdf, 

,^Jjs-^-? bykliaovf, bykhauf. 

— Crains! (imp.) ,^ à^=^ khaufl 

(on berbère, ^^^i\ dksoud, ^^A 
âougddl). 

Crainte, .^ ^^^ khouf, kJiauf, 

kJiaouf, aSus^ mekhdféh, ç-jà fezè', 
ç.j.=. djez' . 

— Par Crainte, Lcj.? fez'adn. 
Craintif, „ àJ -=^ kli.dyf, ^ àL^rL 

khoudf, ^y f^zy\ fA-~y feza'dn. 

Crainjoisi, ySj-'j^ qermezy. 

Crampon. {P'oy. Crochet.) 

11 s'est Cramponné, (/^-- — =^ 
khayyach. 

Crâne, ^-«s-s:-^ djemdjovmah, 
djoumdjoumah, pi. *=wLo=i. djemâ- 
djem; 2;-=^ liayzah, is>J qara'ah. 
pi. f- ^ qara. 

Crapaud, aJI^ — ^ guerânahf 



CRE \ 

c-^L;s difdaa, doufJà', pi. a^IX^ 
defâdde . 

Il a C\\\(i\:t,yy qazqaz. 

Crasse, ^—j oueskh, oussèkh, 
i. — .'^=sr^ noliiuîlahj isJ qara'ah, 
,lxd,^ khechhdr. 

Crasseux, ^-- — ■• oiiessykh, 



j^ 



^^»^ mouessekh 

Cravate, à^j-^-' mohareméh, 
mohraniéh, J-J-^-» niandyl, «Usji 
foutlah, i.'^':^ sebnijah. 

Crayon, ^^~^jJ\ Ss qalam 
êr-1-essuBs , 5,L2.. haonuréh. 

Créance, ,.,j-> dyn. 

— Nous avons une Créance sur 
eux, ♦v,™U yJ^ D /cîia dyn a'iay- 

/iOH)/l. 

— lNuiri]uoi nies-tu la Créiince 
que j'ai sur loi? ..iJ-'' y^' : ^^- 
ui-'^U. i^U ^1 a7ec7t Icnhcr êd-dyn 
àlly lyJy a'iay-k? 

Créancier, ^jj^J-^--' -^j ralb 
êd-dyoun, pi. «^jjJ! w^-'»^ drbâb 
êd-dyoun; ^yi-^^ medeyyn. 

Créateur, iJv-'^^ khdlcq, ^Xi 
bdry. 

Création, Aiî..-3Là. khdlyqah, 
isl£>. khalqalt , ij\^ hliaJq. 

Créature, iï--.L:i. khalyqéh, 



71 CRE 

iJL)Uk khdlyqah, pi. ^Ji.'bîcL khe- 
Idyq; i^y beryéh, pi. l-j'^j berâijâ. 
Crédit, (^^^^ teloiiq. 

— A Crédit, ij,y^^ bi-lelouq, 
j^yj-Vj be-dyn, i^f',-^-'-' bê-'d-dyn, 
i.L4L.) be-'l-mehlah. 

Crédule, ^.r■;•f^ dmyn. 
Il a Créé, ;3 khalaq, Ki 
barâ, ^=^_;' doudjcd. 
Crème, w^^J. î'«î/^> A_j=_i.._3 

— de tartre, fA-Î^J^ i^-*;^ ''■''^' 
moîjr tarlyr. 

Crêpe, eJ.s-'j.j brondjouk. 
Il a Crêpé, a*^- djaad. 
Crépu, «.x*=sr^ modja'ed. 
Crépuscule, c^^^'.z ghabchyék, 
^ii>, chcfcq. 

— Fin du Crépuscule , ^iujuM 
êl-a'chà (en berbère, -.à-*j| êl- 
a'chà, v.i^^:J tenyels). 

CRESSOiN d'eau, ^vi-jL^^ r^we- 
roiiênnech, •JJ-J j ziydinh , i^ qor- 
rah, u:x djerrd, »^=^ f^ djcrdjyr. 

— des jardins, ,^^ — =s. hourf, 
^LL) , rychdd. 

Crête, ^»^ e"'r/", s,.^ o«n- 
6oHrn/i. 

— de coq, ,.,■'■, zc>in, \^ ?,'»j 



CRI 172 CRO 

'^,>.A noiiârah dê-'d-dyk, \^ àlsh pi, v|^ djerûym: ^^s^ djerem, 
^Jjr^ Mfolih de- l-herrouk. germ. 

Il a Creusé, j.i^û' hafer, '^^9^ j — lia commis un Crime, j»»»» 
djabb, ,y qaouer, jas^ djaouer. ^ djerem, ■««^ii! êdneb. 

Creuset, ii^o boudaqah. j Criminel, v ^JÂ_^ modenb, 

Creux, w^Ls-^ /a/(rt<, ,^[^ ! ^j^ modjrem. 
djourâf, ^^zs. djour. | Crin, »*^ chaar, char, pi. ,jxt, 

che'our, chou'our; J--=k j-xi.. cAaV 



Crevasse, ^à.'} teflyh 



kheyl. 



Sac de Crin, ix;*.,^.. kheydtéh, 



Il a Crevé (v. a.), ^4-^-' /«''cg', 
^-xj baadj, ,j.9 /esar. 

Cri, ^;^-^ se[//î, pi. ^L'^ se(/dfe. pi. (^à- khouyach. 

Crible, J.^'' monkhol; ^li.à Crinière de cheval, îi) - ^- 

yherbâl, ghorbâl, pi. Jjî;è âf/ia- :i^x)l sebyb dê-'l-aoud, ^j. 

rdbel, J-a-jÎ^ï gherâbyl; .LT— jJ rr:;^^^ exCrf êl-fers. 



housseyyâr. 

— Faiseur de Cribles, ^>K-^ 
gharâbJy. 

Il a Criblé, j^*^ gherbel. 

Il a Crié, -.L.»^ sdh, ia-^s a'yaK, 
^y^ sarakh , .^r""^ daddj, i^-^\ 
za'aq. 

— Crie! ia^i d'yetl, â'ylt (en 
berbère, J_j— seoual, sioual). 

Cri EUR des mosquées, ^^j. >> 

moueddin, mouezzin.{V. Chanthe.) 

— public, ^\jJ berrâh. {Foyez 
Courtier.) 

Chime, V o^ denh, pi. v '^j^ 

dounoub, denoub; a*^ »=>• djeryniah, 



Cristal, j-'^^ bellour,,^.} bellâr. 

Cristalline (maladie), ^1j beléh. 

Croc, Crochet, w>^ kelldb, 

pi. <._^J-i5' kelâlyb; , ^LL^ Mo/- 

tâf, V ^Ky» mekalleb. 

Crocodile, .»L*«*j temsâh, pi. 
^-.^L^j temassyh; (.ij^ fera'oun, 
pl. ;;;--l/^ ferd'yn. 

Croisée (fenêtre), i-sLis /«ço/t, 
pl. ^c^'jis ieouuqy. [F. Fenêtre.) 

Croisière, ^'^^ qersenah. 

Croissant de la lune, J^a heldl. 

Croix, v ^J^ salyb. 

Crosse d'évêque, sjoo okkâzék. 

Crotte. [P'oy. Boue.) 



CRU 

Crotté, ^r!'!^ motteyyen. 

Il a Crotté, ^-^ tayyan. 

CiioTTiN, Jj; zebl, zebel. 

Il a Croulé, ^'-i? tdh. 

Croupe, Ji^ kefl. 

Croûte du paiii,v-i:'' 1^ SjÀ^ 
qichrah dê-'l-khobz; ^J^^- (jcrs, pi. 
LfJJ^ (jourouss. 

Croûton , ^-.ij reghyf, pi. 
i..Làj\ êrghifah; ^-ij\ êrghyf, 
•,Lii. roughfdn. 

Croyance, ^-r— ^ dann, zann, 
j^~6^' lakhmyn, (j^\ îmân, êmân. 

Croyant, ^^^-^ moumen, pi. 
^j^y moumenyn. 

Cru (non cuit), ^ neyy. 

Il a Cru (ajouté foi), ^î âmen, 
^^•>^^ saddaq. 

— (penïé),yoi! êfleker,^^ zenn, 
v».-^**.^. hassab, /^-«^ khammen. 

— Crois-tu que tous les hommes 



173 CUI 

Lj. rabâ.j^i liabar. [l'oy. II s'est 
Accru.) 

CruaitÉ, S->-i^ dieddali , aAï-v 
sefekah; S,..»«_3 qassâouéh , plur. 
vJ1j)_.L*^5 qassâoudl; i.s<'~^i3 qds- 
sdhah. 

Cruche, Cruchon, ^^^ qollak, 
qolléh, pi. Jjî^ çf/ai, a^ojIj ballds- 
séh, (j^-«.j balldss, ï»:^ djarrah, 
4J2J ballah, ipy-^ qallouch, \S 
kouz. 

11 a Crucifié, ^-^-^^^ so/ofe. 

Cruel, ^Là^. se/7«7i;, 
qdssili. 

— Il est devenu Cruel , ^«ar^ ' 
ênlahass, -*s-*-- tcRahass. 

CuBÈBE. {P'oy. Kubèbe.) 

Il a Cueilli, J=~ laqau, laqeti, 
^___^ia3 qatlef, qaltaf, ^-> neledj, 



C 



,^__o^ kharaf, ipj=^ liaouach. 

CuENÇA (v. d'Espagne), iSijS 
Kuunkali. 

Cuiller, aïlI*^ ma'laqah, pi. 

^^w*.^ ma'dleq; àii*.oe malaaqah, pi. 

ij^ t?' meld'eg; iJjx^ moyhrefah, 

pi. C->>— 5^ moghrefdl, ,^__q,L_x^ 



le ressemblent? , ^'~J! J5' ^^v^^srJ 
O/J .3::' tahssib kull ên-nds hehdl-ak? 

— Je Crois cela, ^Jà ^J, Ijjfc 
Aacfa /")/ zenn-y, ^^^sr- ^ 
Aadd /")/ tekhinyn-y. 

— J'ai Cru, ^•^^■^--^ zenyl, de- meghdrcf, ^^j-i...' moghrouf (en 
nyl, berbère, i:x^!£'l dudnhah). 

Il a Cru (augmenté), iU dzâd, Cuir, -vV djild, geld, gueld, 



cm 174 

\)\.ijX^èljeloud, geloud; j-xi na'al, 1 
pi. Ji-ju! âna'dl. 

— de bœuf, ^js..i jda. djeld 
baqry. 

— de buffle, ^jv»Uw j,_L:s. 
djeld djâmoussy, gueld gâmoussy. 

— Cuir tanné, PjJ J^ J.L». djeld 
madbough. 

— Cuir mince, 2j_jaw haourah, 
pi. j_^=s. haour; ^l^^^sr-^ sokhlyân, 
i^i^^ chamrikhah. 

Cuirassé, ^^^^j zâdyéh; ^J j-J-^ 
sadryéh, pi. vJl^Lj .j..,^ sadryâl. 

11 s'est Cuirassé, 9 xSi tederra' . 

Cuisine, .^^-^ metbakh, mat- 
bakh, pi. -jLii* mellâhekh; ^7.L.^ 
keschynah, koschynah, àlxwai kous- 



CUI 



synah (en berbère, ^v«Jj^i âheryss). 

— (apprêt des mets), Aà^LL fa- 
bdkhah, ^h tabkh. 

— Il a fait la Cuisine, 



è 



h tabakh. 

Cuisinier, f^-is tabbâkh, pi. 
j^^cLLjs tabbâkhyn. 

Cuisse, Cl-sr^ fakhdah, plur. 
^J^ fakhddl, ^Ldr^ fekhâd, 
0*:^ feykhdah, J<;i^ fakhd, ^,j 
ouark, ouerk. 

— Les deux Cuisses, j^.Xs-^ 
fakhdeyn, ^l->^^ fakhdân. 



Cuisson d'un mets, j^Js tabkh, 
_^^.*ia_!j" ietlayyb, tattyyb. 



— Cuisson (douleur), i^j=^ harq, 
herq. 

Cuit, ^^.^is/» melboukh, mal- 
boukh, ^j:u^ meslouy. 

— Haricots Cuits dans l'eau , 
i^jL»u> à.^y loubyéh maslouqah. 

— Brique Cuite au soleil, w'j-» 
^*,^iu/« [oub mochammes. 

11 a Cuit (v. a.), 
tabakh, 
êstaouey, êstaouy. 

— (v. n.), Jrf^' êntabakh. 

— 11 a Cuit du pain, j.~à. khab- 
baz. 



^h labekhf 
..-ia-j tellayyeh, ^j'-^\ 



— 11 a Cuit du biscuit, ij^^ 
is\.^>Mu&i qarmach boqsmdlt. 

— La viande Cuit, *3r-tM ^-^^^ 
yenlabakh êl-lahm. 

— Ha fait Cuire dans de l'eau , 
^ii~> salaq. 

11 a Cuit (causé une cuisson), 
i^j=^ haraq, 

— Cela me Cuit beaucoup, \S.b> 
»-JLj JyJj-s^. hadâ yahraq-ny 
kethyr. 

Cuivre, if"'^ nakdss, nehdss 
(en berbère, «JuJ^O^j loungoull). 



CUL 

— vieux j i-o^^ ,f^ 
firoddah . 



175 GYP 

Is^ nahàss Cu.min (drogue), j^j^ /tamou7i, 
,.i»^3 hâmoun. 



! /^'-is^ nahâss Cupidr. [Toy. Avide.) 



— rouge, ^.v^ 
àlimar. 

— jaune, j-i-vs sofar. 
CuL,j^ /(/s, pi. juJs tyouz; 

j~.ls-* medjles, pi. ^Ji-çs-* me- 
djâles; aJ lyéli, pi. t-j!^3 loudyd. 
[P'oy. DerkIÈUE.) 

— Cul-de-lampe, J-j J.;iL)i s ^xi 

kaab êl-qandyl. 

Culbute, i^hS korddyssah, 
A-o-iiLi. choqlêybah , AJvi qolbah. 

11 a Culbuté, ^-^i^ qalab. 

Culotte, J'^j-— !^eruudl, pi. 
jjj'j.-., serdouyl: Jjy-^ cheroudl, 
, .--J lebbdss. 

Cultivateur, v^.Lsi. hdreis; u.i 
ç»'.; zerrâ', pi. *— ^^j zerrd'ah, j a'907 
^^L; zerrdyn. [P'oyez Agricul- 
Tiau.) 

Il a Cultivé, wv^»- barcih , ha- 
rels, ^J.=. lîliadam. 

Culture, i^^d». klndméli. [f^'oy. 
Agriculture.) 



Cupidité, *-*_L> UnC, tema . 
[Foy. Avidité.) 

CURCUMA. {P'oy. KURKUMA.) 
Cure-De.nt, J-.^ khalâl. 
Cure-Oreille, J^ helâl. 
Curieux, J?Luc sendii. 

— (rare;, <.— -J vi yharyh, > -ps:*^ 

adjyb. 

Curiosité, ^-^^ iesnytl. 
Cuve, ^-^-jL^L kliâbyéh, plur. 



■ lihdbyât, 



^' 



khoudby. 



Cuvette, ^jLL belydn. 
CuviER, xuu»^» maslallah, i.:SjJ 
leknéli, i-sz- ^j bourkehah. 
Cygne, ^^-s-i^ chdliyn, (i*^^ 



Cylindre, aJLkwl êsioudnch, 
pi. 0^!.j'j,ii^l êsloudndl. 

Cynoglosse (pi.), v>^JjO ! ,L*J 
lessdn êl-kelb. 

Cyprès, _;»— serou, jji--^ acr- 
ouel, Sj.^ Jeronèh» 



176 



D 



D, quatrième lettre de l'alphabet 
français, dont le son est rendu par 
la huitième lettre de l'alphabet 
arabe ^, et même par la neuvième ^ 
que l'idiome vulgaire confond ha- 
bituellement avec la précédente. Le 
D français, articulé fortement et 
comme avec un redoublement em- 
phatique, correspond aussi à la 
quinzième lettre arabe ^, et sou- 
vent même à la dix-septième ■^. 

D'Abord. [Foy. d'ABORD.) 

Dao (jis, nom de la quinzième 
lettre arabe, ^^^^ ddd. [J^oy. D.) 

Dague, j-s-^^ khandjar. 

Daher (n. pr.),^ïli2 Ddher, 
Zâher. 

Daim, <;-:-^ deby, pi, L_^_ij 
dobâ. 

— Peau de Daim, ç~là-M ^7%. 
geîd êd-deby. 

Dal -î, nom de la huitième lettre 
arabe, jh dâl. J'oy. D.) 

Dalle. [F. Carreau de pierre). 



Damanhour (ville d'Egypte), 
\j,-{^^ Damanhour, Demenliour. 

Damas (ville de Syrie), ^l.iJ êch- 
Châm, ^i-.d,^^ Dimechq, J — ,J^ 
^^i jL Chdm cheryf. 

— Damas (étoffe), is-*-- kemkhah. 
Damasquin (natif de Damas), 

Jiii**J> demechqy, ^^^ châmy. 
[Foy. Alépin.) 

Dame, ^^-^ seydah, vJU^ seti. 
sitl, i"-- siilah, pi. ^Jl^L:u.. silldl: 
S3 lêlld, J^ lêllah, J^ lella. 

— Madame! <.^-- u yd sell-y! 
Dame- Jeanne, ij-=sr^b ddm- 

djdnah. 

Damiette, (v. d'Egypte), isL^- 
Demyâtt, Dimyâtl. 

Dammah, nom du signe de 1? 
voyelle chez les Arabes, 4-*^ 
dam^rah, i^ij refa'ah, 9-3, refd'. 

Damnation, i-^J la'anéh. 

lia Damné, ,.i'-> ddn, ,.r*3 la an. 

Les Damnés, *--^ J^' êhl dje- 
hennam (m. à m. les gens de l'enfer). 



DAN 

Dan em a ii k , a3i U~' 1 ^ Ddmjmdr- 
qah , vjJ , -wsxj J Dynamârk. 

Dangeii, j-i:-^ Av'.enr, khallar, 
Sjjslsr^ moukhdUeréh. 

Dangereux, ^is-^^ khânir. 

Da.mim, (ti. pr.), J^'>^ Ddnyûl. 

Danois, J».U~)b ddnymdrqy. 

Dans, -j ti, J. fij. 

— Dans moi, J fy-y, ^ b-y. 



177 DAV 

Dahu, AJi-iU) nischdbah, a.!...-!. 
c/jou/icVi, 

Il a Dardk, V -^ nesd.ch. 

Darfolu (ville d'Afrique), <y ,' J 
Ddrfour. 

Dartre, ^j'y^ hezdzah. 

Date, ^^ \^ làrykh, _^ .'• lu 
C , .. . . C"' 



rî/A;/! , pi. ^ j 'y loudrykh 

— J'ai reçu de lui une lettre on 
Dans toi (masc), oLà fy-k, \ Date du premier de ce mois, c^Àd..' 

dkhadl min-ho maktoub idrykh-liu 



Jj 6-a/.-; — (féin.), ^V /V'^'î/) 



Jo be-ky. 

— Dans lui, i-J fy-f>h ^ fV'^^o, j âouel êch-chaltar 
fy-hou, à^ be-hi, be-ho: — Dans 
elle, —^^ fy-hd, L^^j be-hd. 

— Dans nous, ulJ /î/wd, 1-a.j 
bc-nâ. 

— Dans vous, *.C9 fy-koum. 

— Dans eux, Dans elles, *-(^-i 
fy-hoivn. 



11 a Daté, ^j^ ârekh. 

Datif, i.-1-a.'il J_^x.iJ\ éi-n,e- 
faoul li-diljel-hi. 

Datte, j^st'j balahak (en ber- 
bère, -^' lyny). 

— sèche, j~»—3 themr, ihaiiir, 
ihamar, Ihemer, pi. ,L^ Ihemdr, 



Dans le, Dans la, Dans les, Jo isemdr (en berbère, ^»Joi dkkdyn,. 



Danse (subst.i, ^vss. raqs, reqs, 
iv-i^ , raqas^iih , pi. ^r^^ \ reqouss. 

il a Dansk, i;^'j raqcs$, raqass. 

— Danse! (imp.) ji^^,' ôrqoss 
(cil berbère, -„ J^-i-l êclidah). 

Danseur, t/'-^\ raqqdss, plur, 
^»r^-^; raqqàssyn. 



Dattier, •jJ^t-' naklilah. 

DaUI'HIN, J^J- (Itvfyl. 

Davantage, ^i-^ ' dkihar, dk- 
tsar, ^\ :»(/. -^j ; ri/(/, s^L» o /le- 
zyddéli (en berbère, -^ /t7«. ,Cj 

David (n. pr,), .î^b Ddoud , 
^_._.'- Dduitoud. 

23 



DE 178 

De (pi'cp.), ^j^ min, ^jz an, 
_j le-, ->•"- ^.y' min and. 

— Je viens D'Alger, ^^^'ta». Ul 
^Ij-csT-" âxiâàjttxj min êl-Djezâyr. 

— Il s'est enfui De la prison, 
» harab an êl-habs. 



DEB 



— 11 sort de chez Soliman,^* 

redj min and Souleijinun. 

— Tu es plus aimé que moi De 
mon père, ^3_ajL_j ^^^sr* >j>.ji 

^I» jS\ ênl maliboub be-âbou-y 
âlUhar minny. 

— De pays en pays, ^ i w\L ^^ 
jJj mm bcled ilà beled. 

— De bas en haut, d^s-' ^^ 
. a.3 L! min taht îlà fauq. 

— De là, D'ici. [P'oy. La, Ici.) 

— De près. {P'oy. Près.) 

— De loin. {P'oy. Loin.) 

— De (marque du génil.), -" êl-, 
î-Lx/» meUV, f-L^) bêla, 1^ de. 

— La maison De mon associé, 
Aj ^.i( ,!.) dur cJieryk-y, .1J.J1 
_X-; ..i» pLx^ êd-dâr meta che- 

ryk-y. 

— La fille De ton frère, o-^ 
oi^awl bent âkhou-k. 



ç- .^ J!jxJ 1 êl-aoud mêla 



c;jn a'inm-y. 

— Du, De la. Des (art.), Ji é/-, 
Jî IS (/e-'Z, J! ç-L* metd' êl-. 

— Le livre Du cheykh, w''.J:-i 
^^3! /l'i/fli» êch-cheykh , ^ ^l-l^S 

•^-J^j\ \^ kitdb dé-'ch-cheykh, 
•..A.M Ç'^i^yo ^ )Lx\3' êl-kiuîb mela- 

'ch- cheykh. 

DÉ à coudre, ^L^ji kousiebân, 

iïLaw halqah. 



— a jouer, jL»] zi 
11 a DÉBALLÉ, J-: 



/i«/i 



11 a DÉBAIIUOUILLÉ, ^^r*-' "'««- 

C 
sa/j, messèJt. 

Il a DÉBARQUÉ (v. n.), Jyj Jicze/, 
.Ji ^ Jvj î/e;e/ fy-'l-berr. 

— (v. a.), jy nezzel. 

DÉBARQUEMENT, Jf V^--" tcnzyl. 

Il a DÉBARRASSÉ, Jo.=^ kliam- 
mal, ^lJs («/), jjtf-=s- khallass, J.^ 



DÉBAT, <>>>•! ^ — a^ kliessâmch , 

(en berbère, j._»^^-s-' lol^lisoum). 
( /^o!/e- Altercation , Contra- 
riété.) 

Il a DÉBATTU (conlesté). {P'oy. 
ce mot et II a eu une Altercation, 



— Le cheval De mon cousin , 11 a Contrarié.) 



DEB 179 

— 11 ;i Déhaiiu une affaire, une 
questiuii. [P''oy. 11 a Agité.) 

UÉBAUCllE, A^j zenyah, zenyéh. 

— Maison de Débauche (lieu de 

proslitiilion) , . àJJl ,'^ ddr êl- 

loujj, k.--Wi^M ^!j ddr êch-cha- 

rdiiii/lL 

UÉUAUCUÉ, --j'; zâny; J^j 
^1? ^ 



oualihdl^ pi. ^^^--j ouukkdlyn. 

— Femme Débauchée (prosti- 
tuée), jsj^y-^ cliaDnout, pi. h^\J:^ 
chardiivjlt: i.^-^-^-^ qobbyhah, i-i^s:^ 
qalidbah. 

H a DÉBAUCHÉ, p--wI âssd. 

DÉBILE, , ^;;»-^ daayf. [F'oyez 

Affaibli.) 

DÉBILITÉ, {f^'oy. Affaiblisse- 
ment.) 

11 a DÉBILITÉ, [f^'. lia Affaibli.) 

DÉBIT, ^Jir~' '<^"/'yî- (^ Vente.) 

Débitant, v^^^--—.:;^ mvtscbleb. 

11 a DÉBITÉ, ^Jv^ na([aq. 

— II s'est Débité, ^jsi^ kharadj, 
liharcg. 

— Celle marchandise se Débite 
bien dans notre pays, 1 JjJu ^ 



DEB 

DÉBITEUR, j'-— '' imedddn, 
,y Jv» medyoun , ..>-;'. -^ dyd^i. 
DÉBONNAIRE, ^j^^ dliyss. (T. 

BÉNIN, Bienfaisant.) 

Il a DÉBORDÉ, (j^-5 fddd. 

DÉBORDEMENT, ^j--^ feydddn. 

Il a DÉBOUCHÉ, ^^-£ a'rm, 
arrey. {P'oy. Il a Ouvert.) 

Un DÉBOUCHÉ. (P'oy. Défilé.) 

DÉBOURSÉ, ^^ji-^' manfouq; 

^ ^^j^^-' masrouf, pliir. ^J^i..^/» 

masronfyn. [P'oy. DÉPENSE.) 

Il a DÉBOURSÉ, V àf^ sarraf, 

^iij neffeq, najjaq. [P'oy. 11 a DÉ- 
PENSÉ.) 

DÉBOURSEMENT, <5iij nefeqah. 

Debout, *j 3 qdym. 

— Il a été Debout, >-5 qdin, 

ç^'sj ouaquf. 

DÉBOUTÉ, ^ji^j-' mcrdoud, 

DÉBRIS pi.), ►— bO" telidaser. 
{P'oy. DÉCOMBRES, Ruines.) 

H a DÉBluiuli.i.É, t^^^ dahliar, 
J-^ sahhal. (f'oy. 11 a AhkangÉ.) 

Ha DÉBUSQUÉ, [f. lia Chassé.) 

DÉBUT, f'j^ diouruu. (fuyez 



^ j:.^ xj^' f'J beled- \ Commencement.) 



nâ lekhroudj be-kheyr Itadéh-' l'bod- 
dd'ah. 



DÉBUTANT, y_Ç--V ^^iobledy. 
Il a DÉCACHETÉ une lellrc , 



DEC 180 DEC 

^j_:;_X_A-M J._5 fakk êl-viak- Décent, ^^^'' in€slih.{P'. \i\Kyi- 



toub. 

DÉCADENCE, j;j^ lenouzzoul. 
[Foy. DÉCLIN.) 

DÉCAI.OGUE, ^^J^ jL^ a cher 
kilmdl. [P'oy. Les Commandemenis 
do Dieu.) 

11 a DÉCAMPÉ (fui). {P'. ce mol.) 

— (Il a changé de camp). [Foij. 
Il a DÉLOGÉ.) 

DÉCAi'EUude métaux, jL>. djallâ, 
(jalld. 

DÉCAl'lTÉ, r «-■y F^^-^^ maq- 
lou'-'r-riis. 

Il a DkcaI'IIÉ, / ^•'^ — 31 ^k'i 
qalla-'r-riig. 

11 a DÉCÉDÉ, vO-* mût, l^j 
ouafâ , ^»J toueljïi , toneffnj. 

Il a DÉCELÉ. j-i^'^-a dahhar, ^i^-i 

kachaf, f*J> \ ^ Lj hûh ês-serr. 

DÉCÈLEMENÏ, . ^-i- — J /îec/(/", 

/jiLi fàch. 

DÉCEMUKE, J.iT.iajk kâiioun 
êl-douel, j'^^^ dedjenher, j^-::s..5 
dclclienber, ^j^yyS^ dekenhrys. 

DÉCENCE, ^^-~=! îslâh, w»^! 
ddeh, ,j-j' êrkdn. (Foijez BIEN- 
SÉANCE.) 

DÉGENNAIRE, ^X-^ a'chdnj. 



SÉANT, Convenable.) 

— Il a été Décent, ^\^\ êslali. 

DÉCEPTION. {Foy. TlJOMPElUE, 

Abus.) 

DÉCÈS, O-'*.' moût, maou(, maul, 
ïLij ouafdh. 

DÉCEVANT, //'-c ghdsch. (Foy. 
Trompeur.) 

H a DÉCHARGÉ une voiture, uti 
animal , J.:^. hall. 

— un fardeau , jy nezzel. 

— un fusil, (J>p3_j_\_A_^Jl V ).^ 

darab êl-bendouqyéh. 

— d'un impôt, -^l'j^ ,.r-' \j-=^ 
harrer min ferdyd. 

DÉCHARNÉ, , ç,_^_x_^ da'yf, 

^_}^sr' nahyf, ^J,j\ dryq. 

DÉCHAUSSÉ, vj,l-=v hdfy, m'-;^-.^ 
hâfydn. 

11 a DÉCHAUSSÉ, ^=>. hdffd, 
haffey. 

— II s'est Déchaussé, ^^sr^ te- 
haffey. 

DÉCHÉANCE, Jsj-i — • souqoiill. 
JSj^ hoiihoutt, ijy^ a'zl. 
DÉCHET. {Foy. DÉFAUT.) 

Il a DÉCHIFFRÉ, ^^ fassar,j.<S 
dahhar. 



DEC 

DÉCHIRÉ, «-Lï^ mO(]atlè\ 



<- 



181 DEC 

aarref, ♦•U' l'r'Jam. y^-^ ûJhar, 



Il a DÉCHIRÉ, ^^ chaqq, O/^ ô.i>.^ châhad , ^»^ hai/yaiu {Voy. 
hitereq, kharaq, L»ri^ charmall. i II a Annoncé.) 



— Déchire! (imp.) ^^^ choqq! 
(en berbère, --J lij!) 

DÉCHiuruE, jji^^ hhirq, plur. 
^.»_à. khourouq , ijt—^ clieqq. 



^J=iL> taqiy' 



DÉCHU, Jjjf*'' ma'zoul, J^y-^ 
manzoul. 

— Il est Déchu . M-- ^aqall. 

Il a DÉCIDÉ, c.-^^ qaddâ. ^y 
nanuâ, naoucij. ^^ — i_j' CUefaq, 
^»::~.l êslouey, i...Ji-j ^ Jj*^ f^ya'/ 
/'(/ nafs-ho. 

DÉCISIF, ei-S 7^?///', 9«//r'. 

DÉCISION, S^' f^^^^ J-^--^ 
fyssnl , '<^_3 félon (î . ïj^-S felounli . 
fctouéh. [Voy. AliRÉT, ORDRE.) 

DÉCISIVEMENT. -J«i=-3 qatlaôu. 
w^^^ djeziiHÎn. 

DÉCI.AMATEIR. v,_^]:à. hhallyh, 

»K-j iiinlkeHem. 

I 

DÉCLAMATION, w'ii^r^w khiltâb, 
4-J=^ JJiolhalt. 

11 a DÉCLAMÉ. v.^J:ii. khattab. 

DÉCLARATION, , ?:'.^*-' laaruf. 

l'-'-j beydn. {P'. Annonce, Avis.) 



DÉCLIN, j!j*, zonâl. ^.y 1WU- 
zoxil. is»-* honhouil^ l>j.£~' soqonlt. 

DÉCLINAISON du soleil, J— ~-'' 
j^o.^)! î»p)// êch-chems. 

Il a DÉCLINÉ, (il s'est détérioré), 
JV-* »iese/, is.»* /)e6e<. [Voyez 11 a 
DÉCRU, Il est DÉCHU.) 

DÉCLIVITÉ, ,«J^=./(a(fo»7-, S,.Jo>. 

/(owdourrt/j. 

Il a DÉCOLLÉ (détaché), i^i fchk. 

— (décapité). (Toi/, ce mot.) 

Décombres, ^LL /va/i. [Voyez 
DÉBRIS, Ruine.) 

DÉCOMPTE, ~-A.^ mohalagh, 
moblngh. 

DÉCONCERTÉ, ^•,:--^"'^'' maichoyyr, 
r) J~T^ /n/rrÎ7l. 

DÉCORATION, A-;;', zcynclt, i./'^ 

Il a DÉCORÉ, i.»:|jj (ezeyyenn. 
Il a DÉCOULÉ. (To?/. Il a Coulé.) 

.y 



a DÉCOUPÉ. «--1^ 7rt//rfor 



'O^ 



Il a DÉCLARÉ, 



a'rraf, 



naquch . 

DÉCOUI'EUR, '■--1=^ qatla. 

— de métaux, i-JkÇv_..5 doujrc- 
méli. 



DEC 



182 



DF.D 



DÉCOURAGÉ, à.Sê Is^j^ merkhâ 
qalh-ho. 

Jl a DÉCOURAGÉ, v^^aJ! ^à-K 
rvkhey-H-qalb. 

— Il s'est Découragé, i-ii ^. 
rekhà qalb-ho. 

DÉCOUVERT, ^_»AJC» makchouf, 
yi)^±! dâher. 

11 a DÉCOUVERT, , à^ kechef, 

k"chaf, H^il âdhar, •J-2>.j oudjed, 
ouçined. 

DÉCOUVERTE, ^Ls-ilî îljdjâd, 

^lS kechf. 

DÉCRÉPIT, ^Ij-ib .L-^â.! îkh- 
Ujâr bi-'z-zâf, ^^X-^ chârif, charef. 

— Vieille Décrépite, ■^_J— ar-' 
adjouz, agouz. 

DÉCRÉPITUDE, ^j-3> herem. 

DÉCRET, ^A^j^ fermdn, plur. 
vOLJ lAjS ferdmdnâl; is:^ haddjéh, 
hagguéh. {Vorj. Arrêt, Ordre.) 

Il a Décrété. [V. 11 a Arrêté.) 

Il a DÉcuiÉ, jj^ a'redd. (Voy, 
Il a Diffamé, 11 a Déshonoré.) 

Il a Décrit, , ^--^^ oudssaf, 

^i J) zaliiir. 

Il a DÉCRU, (j^i-> naqes, Ji qell. 
DÉÇU, , p.'j-i.X'» maghchouch. 
11 a DÉÇU. {Voy. Il a ABUSÉ.) 



DÉCUPLE, ^L*^| 'ijLz ache- 
vât cdd'âf, a'cherl êdd'df. 

Il a DÉDAIGNÉ, >ï=». haqqar, j.>_;=>- 
haouan. [Voy. Il n Avili.) 

DÉDAIGNEUX, ,3^=». /îâçer, ^Lj- 
Jiaouâny, ^^ic^^ moslaghny. 

DÉDAlN,j.ï=>- hiqr, ajLs! îhchiéh, 
j.)j» haouân,jSs' tahqyr. 

Dedans, J-=^'-> ddkhel, i^=L.i 
dakheldn, ^j:s. djotih, gouh. {Voyez 
Dans.) 

— De Dedans en dehors, ^^^ 
1 fj o ' ^^^ "^■''^ djouh ilà barra. 

— En Dedans de la maison, ^J. 
.IJ-Ji ^^^Xs fy qalb êd-dâr. 

DÉDICACE, (T-JJ* — ^-J' taqdys, 
^jo^y^-sr^ takhsyss. 

DÉDIT, jO^-j 1 înkdr. 

n s'est DÉDIT, i^xC ->U aV'd 
be-keldm-ho, S.j nakar. 

— Qui se Dédit,» — ^ i — j nâ- 
kir. 

11 a DÉDOMMAGÉ, 5ji— s-^' ,^_^ 
khttlaf êl-khissâréh. 

DÉDOMMAGEMENT, (^r-*'^^' f^d- 

myn. 

DÉDUCTION, J-i'.j--- — J tenzyl, 
ijljÀ-^' tefryq, ~^-o tarh (d'où le 
mot français tare). 



DEF < 

11 a DÉDiiT (exposé), ^l> bon, 
»-J fassar. 

— (retranché), ^--y laijyah, 
^^r3 faraq, ^ Js tarah. 

HÉFAILLANCK, i-^ ghachyah, 

— Il est tombé en Défaillance, 
,i^ ghachà, glachey. 

Il a DÉFAIT ce qui était fait, 
J>*-i fassad. 

— une ainiéc, ».3^ kassar. 
DÉFAIT!-: d'une armée, v-—X-j 

teks:yr. [Voy. DÉROUTE.) 

— (excuse), ,J^ eu'zr. 
DÉFALCATION. {V. DÉDUCTION.) 

Il a DÉFALQUÉ. (F. Il a Déduit.) 

DÉFAUT (manque), ^f■'^} naqs, 

,y~y^: noqsân, i.^~^:s. khessâsséh. 

— (vice), v.^--c a'yb, eyb, pi. 
--^y^ onyoub. 

DÉFAVORAULE, ^^ ^)Lsr* mokhâ- 

lef. {Voy. Contrai ne) 

DÉFECTIF, DÉFECTUEUX, (j^^-J 

iiâqess, > -^^ ma'ynuh. 

DÉFECTUOSITÉ. {Voy. DÉFAUT.) 

Il a DÉFENDU (protégé), ^^^ 
seyyenn, lii^ hafedd, hafezz, Uow 
liamû. 

— (prohibé;, L^ nehd, f».:^ me- 



(^''- 



haram. 



3 DEF 

— II s'est Défendu, IsJ iaoueqqâ . 

I ÉFF.NSE (protection), AJL.^.^^v 
himâyéh, y,£ii nasr, i.hi.^.fi mohd- 
feddah, ajLa^ seyânéh. 

— (prohibition), *j ,s-' lalirym, 
^j-j nehy. i^'^^ mcud'ah. 

DÉFENSEUR, ^^-J nchs:ir, ^'.a. 
hâinm. 

DÉFI, >£J ►sr' tahrysSf ^j j^r- 
tahrydd. 

DÉFIANCE, ^L/»^ ils qellel êl- 
îmdn. 

DÉFIANT, ^,l./>^,3Ji qalyl êl- 
imân, (.r^l f~p ghayr âmyn. 

DÉFICIT, \y^ qoussoxtr. [Voyez 

DÉFAUT.) 

Ha DÉFIÉ, ^J^ dabbah, dabbéh, 
f^r^ harredd, jj^^=>> harress. 

II s'est DÉFIÉ, ji-'»'^ J-3 qall 
êl-îmâm. 

— Je me Défie de vous, ^-V^ L* 
*0 ^!-^' cT' "'" a'nd-y chy îmân 
fjl- koum . 

Un DÉFILÉ, ~v^ khouroudj, 
^ ^s-^ makhredj. 

11 a DÉFILÉ, ^J;-^-x — - taod- 
drtj. 

Il a DÉFIM. .-"^ fnssar. 

D É F I N I T 1 N , j-:^--' '■ efsijr . 



DEG 184 DEL 

Il a DÉFLEcni (v. n.), JJ^ dû- \ géh, deragveh , pi. >. 



,i dera- 



lcl,ji''J\ ç-'--Cï> dâa-'z-zahar. 

Il a DÉFIIAYÉ, ,, sjJj-'^-i' ,^ S>'=^ 

klialaf êl-masrouf. 

Il n DÉFRICHÉ, w'^sv harelh, 
liarets. (Vorj. Il a ClLTlvÉ.) 

DÉFUNT, ^-^^-v "^^yyf^ i*.'^'-'' 

werhoum, ^3^z> meloueff,/. 

U a DÉGAGÉ. {Voy. 11 a Déli- 

VliÉ, Il a DÉBAURASSÉ.) 

— Il s'est Dégagé, jj^^"' te- 
J;!iallass. 

Il a DÉGAINÉ, w^-^-?- djedeb, 
j~~> sell, sali, I »£• a'rrd. 

Il a DÉGARM. {Vorjez II a DÉ- 

l'OUILl.É.) 

DÉGÂT, ^--^-'.■' nelieb, 2.L~..ck 
h'.essdrah. [V. DÉVASTATION, DoM- 

MAGF,.) 

DÉGLUTITION, ;a-lj bcla. 

Il a DÉGOÛTÉ, w-liM ^ qala'- 
'l-qalb. 

II aDÉGOUTTÉ (tombé par goutte), 
y—i qattar. 

Il a DÉGRADÉ, J;= azz'al. 

Il a DÉGRAISSÉ (nettoyé), y-^'é 
qcigsar. 

DÉGRAISSEUR, j^-^ qassdr. 



djâl. 

— Bonaparte est an fiUis liaiii 
Degré de gloire, ^3 _ja iJ'.bLj^.- 
îilsr^- ij'^ Boimâbdrléli hou [y 
ghâyel êl-fikhdréh. 

Il a DÉGUERPI, >^js>. hharadj, 
kharag, v_^^ dahab, v ».s harab. 

Dehors, 'tj—^ khdredj, ij_.' 
6arra. 

— Au Dehors, Lj ^.s a'ià harrd, 
V ^! t/a barra. 

— De Dehors, \y ^ min barra. 
DÉJÀ, J-3 qad, lA»^ baadd. 

— Il est Déjà mort, o.'-^» ^-'^ 
qad tiidl. 

— Ils seraient Déjà arrives, Si 
'jX^j \yy^j qad yelioxinoû ouex- 
seloû. 

Il a DÉJEUNÉ, ^P=3 fcller, fatlar. 
Le DÉJEUNER, j^i fellr, ,_.]=? 
foultnvr, fatlour. 

— Donne-moi àDéji^uner, ^;.i:;l 
,_aiaij / J^--' a'ily-ny bâch nefloiir. 

— Le premier Déjeuner, , ^s--- 
sahour, souhour. 

DÉLAI, i-!=f hoUd. 

1! a DÉLAISSÉ, ->^ hlioid. [Voy. 



Degré, i—^\^ deradjah, der- \ Il a ABANDONNÉ. 



DÉLAISSRMK.NT. (/'. AllANDOiN.) 



Il s'est Dk LASSÉ, ^l>^— 1 êsie- 



rail . 



DÉLASSF.MKNT, i — ^^ i , râhah , 
.,^X~. sokoun, selîoun. 
Il a DÉLECTÉ, -^^ leddad. Iczzaz. 



i»i:.M 

— Délie! J-^^ hall (en berbère, 

DÉLIUE, ^^f^ khcrf. 

H a clé dans le Délire, , à^s^ 

Idtaraf. 

DÉLIT, <^/^ dcnb. [)1. V 'J3 



Il s'est Délecté, JJ^—1 es/c- dcnoub. dounonb. [f'oy. Cni.MK.) 

DÉLIVUANCK, , >ûj^is~' ;e/,7////s.<!. 



ledd. êslclezz^ ^J_l.j' telcddcd, te- 
lezzez. 

DÉLÉGATION. {Fmiez CESSION, 

Commission.) 
Délégué. [P'oy. Commissaire, 

I^ESSIONNAIUE, CoMMIS.) 

Il a DÉLÉGUÉ, J— , ressel. [Foy. 
Il a CÉDÉ, Il a Commis.) 

DÉI.IBÉIUTION, jr.-^-^-^ tedbyr, 
ï,.L:i»^ mochdourah. 

Il a DÉLIBÉRÉ, ^Li- châr,yi^J 
Icdabber. 

DÉLICAT, .^_^ù~y latlyf, 3-_)3,J 
ledyd, lezyz. 

DÉLICVTEMENT, l-a-.y lallyfdn. 

DÉLICATESSE, A^JsJ lalUîféh. 

DÉLICE, à! lezz, ^kJ /ou//-. 

DÉLICIEUX. { f'oyez Délicat, 

F.XCELLENT, AoilKABLE.) 

Il a DÉLIÉ, L. halL J~^' 
/c/.//ri//(iss. 

— J'ai Délié, v 



halyl. 



y HS-' (eharyr, ^j ^' tcsryh. 

Il a DÉLIVIîÉ, ^-^-^ khallafis, 
I , v:a. harrer, ^ y^ sarrah. 
j lia DÉLOGÉ (v. n.), Jl:6 ' êtdeqal. 
' DÉLUGE, ^-'j^ loufdn. 

Demain, ï^-^i ghodouah. gJia- 
daouah, \si ghadd, Lj-i ghoduuû, 
f^ bokrali, s^ijj boukrah (en ber- 
bère, ^j\ dzkd, ^J\\ êzyhd.) 

— Demain malin, ^.J-j ïv-C 
bokriih bedry 

— Après-D^Mnairi [voyez ce mol) 
(en berbère, co ;l àJ nef êzykd\. 

Demande, J'_;— soudl, ^ ^IL 

lalb, «s—.^, reglib. 

Demandé, v..^j.lk^ malloiih. 

.11^ taleh. J_. 
'slakhbar, J -i*^ noclicd. 



sâl. , 



Il a Demandé, 



Demande-leur de l'argent, 



felouss 



ôliob min-hoiini 



a 



DEM 186 DEM 

— II a Demandé avec instance, j Démangeaison, i^-=- hakkah, 
V ^i. rayheb. | Jbi âkâl. 

— Je Demande à Dieu, vj>-^;-^ Démarcation, ^jAs:-^ lahdyd. 
iM] ^^ habyt min Allah. | Démarchi-:, i^L^ mJcAo/ï, i-^l.^ 

— Je ne Demande rien de toi, macfnjéh, i^:^j=s. harakah, harekéh , 
K^.x^ Ju> o-^^-o». L^ mû habyt-chy -rj^-' teferrowlj . ^ 
minn-ak. I' a Démarre, j-à-- sa far, ,^ 

— Que Demandes-tu? ^*r'' [/•■' 
ec/i tebghy? ^\ -V.j-"-'' ^^''2/^ ^^ 
^__c,* \^*J taouz ây? 

— Je te Demanderai quelle heure 
il est? àc'^Ji ^j^ ^i^ ^I^ J'— ^ 
«ssâ^ min-ak êch min ês-saah. 

— Tu leur Demanderas le prix 



des marchandises, j__Jx *^ j..<sJ^^ 
j.»l^i ^f.^ teslakhber min-houm a là 
si'r ês-sela'ah. 

— Je vous Demanderai si vous 
avez trouvé ce que j'ai perdu, ^iu) ' 
Lj! c^-xJ!-^ lj> 'y-v=s-j 131 (.-\--^ 

iînched min-koum îzâ cudjedtoû md 
dayya'l and. 

Demandeur, >.-^Ji — ^ tâleh, 
J._j.^ sûyl , ^_=>.|^i3 dâouâdjy, 
^J./» modda'y. 

Demanderesse, iJ-i? tâlebéh, 
J.jL^ sdyléh. 

Il a DÉMANGÉ, ^-a^ /'flA/i:, J^! 



Il a DÉMASQUÉ, S^=sr*"*-I Ji 

qala'-'lmaskherah. 

II a DÉMÂTÉ, jCj L*J ! v*-5' /.os- 
sar ês-souàry. 

— Vaisseau Démâlé, «. ^.i »_■» 

^■u*Jl ,j.^.X^ merkeb maksour 
ês-soudry. 

DÉMÊLÉ, Ç-'t-) nezâ'a, nizâ'a. 
(Fo?/e2 Altercation, Contesta- 
Tioiv, Conflit, Débat.) 

Il a Démêlé. [Voy il a Distin- 
gué, Il a Arrangé, Il a Séparé.) 

— II a Démêlé l'affaire,»^» ût' t.~-5 
fassar êl-âmr. 

De même. [V. Ainsi, Comme, 

MÊME.) 

lia Déménagé. (T'. Il a Délogé.) 
Déménagement, jLiL;i_>i înii- 

qàl. 

DÉMENCE, S':^ ''^^'> \j''-=^ djc- 

nan. (Voy. Folie.) 



DEM 1 

— Il a été en Démence, J^-* 
Imhal, y=^ djenn. 

DÉMKMi (subst.), s._^-j J^_.V_y 
lêkdyb. 

DkmesurÉ, / r-^' j-:-.-^ ghoyr 
qyâss. 

— L'avidiié Démesurée avilit les 

, ^^iJ I êl-lemâ'ah be-ghayr qydss 
lendjcsf ên-nefouss. 

Demeure, ^.t-^*^ mesken, plur. 
Si.^^ masdken; (.yJ L^ indkan. 
Il a DKMiaitÉ, .T-V- sakcn, -Ïj 
haqd , ~ix3 qaad, 

— Demeurant, ^^^^^ sdkcn. 

— .Au Demeurant, c^'— ■' l'dqy. 

Demi, .^ ^^^ noxisf^ ^joi nouss. 

Il a DÉMIS d'un emploi. {Voyez 

11 a DÉGHADÉ.) 

— 11 s'est Démis les membres, 
J-^^l ^^„w.3 fasahii êl-mofdssel. 

— d'un emploi, i-^^ Jji a'zal 
nofslw. 

J » î: M (I C n A T I E , j. -xi t j^ft^^^vsr ' êl- 
djemhour iH-a'dm. 

Demoiselle, vJI^xj bent, S-i 
bekr, ^ — $eU, sil( , a.I-w seltéli, 
fiilléh, pi. w'-;^ siKàl: aj »>-^ djâ- 
ryéh,gdryéh, pl.j'^ djo-udr,goudr. 



.S7 DEN 

— Mademoiselle! -Xw L_j yâ 
I sitl-y! 

DÉMOLI, y^^y-H^ maqloub. [Voy. 

DÉTRUIT.) 

Il a DÉMOLI, w-li qalab, qaleb. 
{Voy. 11 a DÉTRUIT.] 

DÉMOLITION, «.__^Lï^ moqieh, 
v.^J^" teqlyb. {V. DESTRUCTION, 
DÉCOMBRES.) 

Démon, ^JS^ djinn, 'JL-.ijL^ 
aafryt; ^ ^^■^ cheyddn, pi . ^y^L Li. 
cheydllyn (en berbère, j^Lli^ seyl- 
tdn). {Voy. Diable.) 

DÉMONIAQUE, ,.^»-^=s:-' medjnoun, 

j^Ja-J;. cheyttâny. 

DÉMONSTRATIF, c;-' '"* H borhd- 
ny, ^^j'^ moberhan. 

DÉMONSTRATION, j^-^^' îzhdr, 
wJ^'^l îlhbdt, îlsbdt, a;-wJ heyynéh, 
^L.' iebdijeii. i.u.j\ jUjI îqdmel 
êl-baynéh, J^J» delàléh. {Voy. AR- 
GUMENT.) 

Il a DÉMONTRÉ, jjl-J bân, ».^Jil 
ddher. ezher, dzhar, *.u_) >w3 ' dqàm 
baynéh. {Voy. Il a ARGUMENTÉ.) 

Il a DÉNATURÉ. {Voyez 11 a AL- 
TÉRÉ.) 

Denoéuah (v. d'Kgyple), 5,J.o 



DEN I 

DÉi\égatio\,jC,j1 înkâr, Ç'L;u! 
îmtina. 

Dénia (v.d'Esp.), i-^\^ Ddnyah. 

1] a DÉNIÉ, ;2.:x^i émtenaa, y\j\ 
ênknr. 

Denier (petite monnaif), ^>JJ 
feh, pi. rj-'j^^ fclo^iss: »-j^ denyr. 

11 a DÉNIGRÉ, »-~.i^ chenna\ 
[Foy. Il a Avili.) 

Drms (nom pr.), ^^;-i«^-j_aJ 3 
Di/nunyssyovss. 

Il a DÉNOMBRÉ, (/^'oy. 11 a Cal- 
culé.) 

DÉNOMBREMENT, ^l-Vx edâd, 

3iJ-,*J tea'dddd, » >L»*.=s! îhssdb. 

{P'oy. Calcul.) 

DÉNOMINATION, 4^o.*-j" tesmyéh. 
[P'oy Nom.) 

DÉNOMMÉ, j..**w» mossemmy. 

Il a DÉNOMMÉ, (/^'oy. 11 a Nom- 
mé, 11 a Appelé.) 

DÉNONCIATEUR, V-«^ ghammâz. 

DÉNONCIATION , j.<si f/hamz. 

11 a DÉNOUÉ. (/o?/. 11 a DÉLIÉ.) 

DÉnoument d'une affaire, «i^sLs 
adqibéh. 

Denrée, 0»i fout, pi. C-^'yi 
îj'oudl; ^f^-^^ dahhyréh. 

Dent, ^_^— senn, sinn, pi. (jl-^^ 



88 DEP 

sendn, (jL^-^' ésnân, îsnan (en ber- 
bère, (j|v*' ôhzdn). 

— Les Dents antérieures, [f^'oy. 
Antérieur.) 

— Dent canine, ^ ^^j nyh. [f^'oy. 

Canine) (en berbère, Jy; .. oughnvi, 
pi. ^-^j onghldn; J_jj ! ôrjhoid, 
pi. (j^^l ôglân). 

— molaire, 4— ,i derséh , , r'p 
deres, pi. / »^ji- douro}iss: i—v'C^ 
darsah, derséh, ir'j'^ deress, pi. 
/wj» — '«to dourouss (en berbère, 
j-,U.i»j loughmdss). 

— Ce qui reste entre les Dents 
après avoir mangé, i.'-ià. khouldlah, 
Jjià. khoullâlah. 

Dentelle, à.S.^^L chehyhah, 
^JL^iyt, ^ijsr'y broundjounq che- 
ryt. 

DÉNUÉ, ^j^^ moa'rry, l^-*-» 
o'errâ, i^.L> mefqoud, f^j-^'^ 



me 
maJiroum. 



DÉNUMENT, ^L^.s. laissas, 
^Ua,.) îhlâdj, iJui^csj' modddyaaJi. 

H a DÉPAQUETÉ, ij.^.)\ J^ 
hall ês-sorrah. 

DÉPART, ,1-i^ sefdr. 

DÉPARTEMENT, a-— ^ teqsym , 
a.j ;_.V tonzy', a^^ ouldyéh. 



i)i:i' 



1 S'.) 



DEP 



Dk l'Ait M , ^y 



maqsouni. 
Il a l'ÉPAini, ♦♦~5 qessem. [P'oij. 
Il a Disi itiHUÉ.) 



Dkit.NS. Dki'K.nsk, ^^sarf, 

,^^y^^^ inasraf: ^ ?_;»-=^ masrouf. 

pi. ^^ ^ ...<=-' mussdri/f, ^ «/--■-^ 



11 s'est DÉPAYSÉ, SaLj ^j-J I masschrf; <uij nefeqah, pi. vOLiij 
larek beled-ho. 

DÉPECÉ, i^jj^^ maldirouq. 



nefeqât: A*i^ defa'ah, ~ h=w khardj. 
— A mes Dépens, ^,'»^C£j te- 
ll a DÉPECÉ, ijj=^ kitaraq. {F. derâr-y. 



Il a Coupé.) 

DÉPKC.ilK (subst.),^,j^^ tahri/r, 
pi. •JijK—;j-^- tahrijrciC J—'j! 
îisdl. (foi/. Lettre.) 



Il a 1 É pensé, ^^j'^ saref, sa- 
raf, (4^ nefeq, >j.i- defa. 

— en pure perte, »—dw khassar. 
DÉPE.NSIEU (celui qui est chargé 



Il a DÉPÉCHÉ, 9'j-^ serra\ j^ \ de la dé[teiise), -^j^ JnO ouki/l 



a'ddjal. 

— 11 s'est Dépêché, J-çs:*-^—' (V 
taadjel , ?• >— ' csra. 

— Allons, Dépèohcz-voiisl 1 — j 
J.3r*^J «i.j! yâ êyd-kou)n bi-'l- 
a'djel! 

Il a DÉPEINT, [r. Il a DÉCRIT.) 
DÉPENDANCES (pi.), C^'»J— ^-^ 

metdba'ul, vJijL-^'w*.j ta'dlaqâl, 
ly-f^' itwte'alliq. {f'oy. APPARTE- 
NANCE.) 

Il a DÉPENDU de. {Voy. 11 a Ap- 

PAUTKNLI.) 

— Cela ne Dé|)end pas de moi, 



cl-khardj. 

— (qui aime la dépense), ,'J--^- 
inouhedddr, inoubezzdr. 

DÉPERDITION, ,_^ telef, — -' 
îfnd. 

DÉPÉRISSEMENT, ^;^ lelllyk, 

iJuxyCsj tedda'yféh. 

DÉPEUPLÉ, '*_-'jj-3^ makhrouh, 
V ^J ,=.. khari/b. 

Il a DÉPEUPLÉ, ^^' êkhrab. 

DÉPIT, idr— sakht, ^.^.^ (jhasl. 

— En Dépit de toi, v.J--s v_,-^-<=i. 
(jhasl) a'nn-dk. 



Il a eu du Dépit, «ij feqaa, 
■^ lesah 

1 DÉPL 

CiJvJ ^ haddmâhouchy fyqadr-y. êi-moudda'. 



j;,_\j .,P ^ alLj w» Jj> do/ ma I -Is3r*-J lesakhkhnll. 

ylla cliy min yd-y, ^^ ^ '-^■■* lia DÉPLACÉ, ^-^:i>_»-i'»~' 9/(«»/î/or 



DEP 

11 a DÉPLACÉ (ôtédeson emploi). 
[Voy. Il a DÉGRADÉ.) 

DÉPLAISAIST, v^^s'-o suib. {V. 
DÉSAC.RÉABLE.) 

DÉPLAISIR, v.;^-»-^ seeb, *i 
gharnm, Jl êlem. 

Il a DÉPLIÉ, Il a DÉPLISSÉ, ^-^ 
basait. 

DÉPLORABLE, ^^ moubekkey, 
moubekliy . 

Il a DÉPLORÉ, ,J!^s Si bekey 



a la. 

lia DÉPLOYÉ, ^^5 farach,y^ 
nacJiar. 

11 a DÉPLU, "w.-X'O sa'ab. 

— Cela nous Déplaît, w^x^ S'^J» 
LA^'i /)«(ia ysseeb alay-nd. 

Il a DÉPLUMÉ, (jriy^ > é>-^-^ 

nelef êr-rych. 

DÉPOSANT. [Voy. TÉMOIN.) 
Il a DÉPOSÉ (placé), ^j ouad- 

da , Jasw hall. 

— quelqu'un d'une charge. {V. 

11 a DÉGRADÉ.) 

— en justice. [Voy. Il a TÉMOI- 
GNÉ, 11 a Avoué.) 

— (mis en dépôt), 9^j ouada', 
I.» sellem. 



1 90 DEP 

êd-deruhem îmdnel and aklwu-y. 

DÉPOSITION en justice, vJ y^-'j 
ieqryr, [Voy. Aveu, Témoignage.) 

DÉPÔT, -iji-^l îiitanéh, i-~^_^ ou- 
da'ah. 

— d'humeurs. [Voy. Abcès.) 

DÉPOUILLE. {Voy. BuTIN.) 
11 a DÉPOUILLÉ, ^r-~ a'rrà, 
a'rrey, ^ j) neza . 

— On l'a Dépouillé de ses effets, 
i.^i L:2v ij^ji neza'ou-ho liaoudydj- 
ho. 

DÉPOURVU. {Voy. DÉNUÉ.) 



r 



— Dépose l'argent chez mon frère. 



— Au Dépourvu, f-)-^^'-^ O^df,- 
lânn. 

DÉPRAVATION, ^ qobbéh, \^.^ 

c 

souâ. 

DÉPRÉCIATION, Kr^-s:-' iahqyr. 
{Voy. Avilissement.) 

Il a DÉPRÉCIÉ, 11 a Déprimé, 
Il a DÉPRISÉ, j-s-s::-- tahaqqev, 
^yc-^ f-'-^~^^ êslerkhes. [Voyez II a 
Avili.) 

DÉPRÉDATEUR, s__-s'-J nâhib. 

DÉPRÉDATION, v._^_^j._J neheb, 

V ^^i fjhasb, 5jli ghdréii, ~l,!-j 

târûdj. 

Depuis, j^.* «un, J.-'v» mind, 



DEB 



1Ô1 



UER 



minz, -^*J baad (en berbère, 9'^-^ 
sough), 

— Depuis longtemps, ^^^-^ qa- 
bûylah, J.1'-*'» /.»•* min zemûn, j^ 
i)Jl khayrou-'llah, J-J-^ qabôyl. 

— Depuis peu, J^ 3 ^r' ""« 
qahjL ..y'^\j\ ^ i^ rj^ «»n 
liatUi qellel êz-zeinûn. 

— Depuis ce temps, 'i.* f.,^ 
,.,L*V-M "<"^ hadd êz~zemdn. 

— Depuis cela, l.ii J-x) hcid 
hadà. 

— Depuis le commencement jus- 
qu'à la lin, i~î~i ^' -j-^' (.»'» ixi'i 
bedouéh Via a'dqibéh, ^J, ' JjS y-- 



^^ 



.û^TKtn êl-douel îld êl-dkher. 



— Je l'ai regardée Depuis les 
pieds jusqu'à la lêle, ^j^» -V-'V^ 
— ^', ^_l' --^-wOçv. nadarl-hd mm 
ridjleyn-hd îld rdss-hd. 

Dî:i'iTR, ,^-^ mobdcher. [Voy. 

AgEiNT, CoMillSSAlRE.) 

lia DÉa.vci.NÉ, J-^J— ' isiiisal. 

a.>J qala'. 

DÉIIAISUN. (Voy. DÉMENCE.) 
DÊUAisu,\.\AiJLfc:,^JiJ^H^/i/iari/ç, 

^U*,M j.,^ dodd êl-a'ijl, JJ>^ ►-i 

ghayr a'ûqei ^a.^i ^/îaj/r /taçç, 

^ar^' A"i (iod(/ êl-haqq. 



11 a DÉRAISONNÉ, ^Ji/=>> khantq. 
{Voy. 11 a clé en Démence.) 

Il a DÉRANGÉ, r-i ghayyar, -■-«? 
,^^9v«:=3l fassad ês-sajf. 

DÉRANGEMENT. {V. DÉSORDRE.) 

Derechef, «-^s-'J dyddn, Wj^-^ 
tekrâran. 

DÉRÉGLÉ, fi.J-^ ddy'. 

DÉRÈGLEMENT. [V. DÉSORDRE.) 
DÉRISION, ^j-\-^^ tsiilizâ. {Vuy. 
Affront.) 



DÉRIVATION 



o 



dtlnjûq. 



DÉRIVÉ, ^A-tiù^' nioucltliuj. 

11 a DÉRIVÉ (v, n.), yJ-Y^ dje- 

rey, jy nezel, f^J-Js tela , , ^..-.^^ 

ênsebeb. 

— C'est de l'oisiveté que Déri- 
vent tous les vices, jJ^' J^is.,.'! 

*i^ >^ jj.jjJ! ^^ êl-balldlch te- 

touclled min-hd êd-denoub koll-houm. 

Dernier , ».2^' dkhcr, dkliir, \A. 

^i.ijl doudkhir; v --3^ a'dqib. 

Dernièrement,j^-^'j'_^^; youm 
I êl-âkhir, jjji faoulaou. 

DÉRoiiÉ, <3j !-'•*•= )na$roiiq. 

— .V la Dérobée. {Voyez en Ca- 
chette.) 

11 a DÉRORÉ, (5 >— sareq. sarcq, 
^J>^ khalUif, khallef. 



êl-uuaql éUy^ ~» i>-~^.^>\ ^^ min ês- 
Sii'ah nul. 

11 a DÉSABUSÉ, Js)^iJ\ laiL- saq- 
qall êl-ghalàll. 

— Je suis Désabusé sur eux, '_»l2iL, 
,J.3 ^/> saqaltoû min qalb-y. 



DES 192 

DÉKOUTE, /»|)-V^ îninzdm. {Voy. 

DÉFAITE.) 

— 11 a mis en Déroute, ».^ kas- 
sar, hasser. 

Derrière, Ï,_5 ouerd, i,L ouâ- 
râ, 5,L oudrah, Si'j ouêrah, Kjy> 

mourâ, mouerâ, ^ ^.l:i. khalf (en 

berbère, j.-.5^;! îzJefyr. 

— Par Derrière, ',. y.^ min 

ouerd , ^ ^l=>. ^^^ min khalf, ^'^ 

Li.3 min qafd. 

— Le Derrière. (F. CuL, Fesse, 
Akus.) 

— Le Derrière de la tête. {Voyez 
Occiput, Nuque.) 

De uv 1 CH !■: , lA-ij) ^ dcrouych , 
J.L3 faqyr, j^.^-^ sanlou. 
DÈS. {Voy. Depuis.) 

— Dès l'enfance, »i-2j! ^^^ min 
ês-sughr. 

— Dès le malin, -.L.^' .^ min 
ês-sabbàh. 

— Dès - ^ 



DES 

DÉSAGRÉABLE, ^r'^-' "«Aess 
^^lï;» moqalleq, J-JAi.. cliedyd. (T. 
DÉPLAISANT.) 

DÉSAGRÉMENT, iiK' kelféh. {V. 
DÉPLAISIR.) 

Il a DÉSALTÉRÉ, ^3îj-^' ^j—' 
barrad êr-ryq (m. à m. il a rafraî- 
chi la salive). 

— Il s'est Désaltéré, iïj . û»„.' 
barrad ryq-ho. 

— J'ai bien soif, je voudrais ni" 

Désaltérer,? JVJ' ^^ -^■' Â^ < ^ ^-^- 

nechef ryq-y neheb ieberred-ho. 

DÉSAPPROBATION. {V. BlÂME.) 
Il a DÉSAPPROUVÉ, ^Cj' ènhar. 

[Voy. Il a Blâmé. j 

DÉSARMÉ, ^-L-j^ be-ghayr 

seldh. 

Il a DÉSARMÉ, --^î-Jl oJi fekk 
C ' 

ês-seldh. 

— On les a Désarmés, ^jJ '_a-0 
*.^_L- fekkoû le-houm seldh-houm . 

DÉSASTRE, (T*^ a'ks. {Voyez 
Calamité.) 

DÉSAVANTAGE, 2jl---à. khessâ- 

réh. 

DÉSAVEU, »f>^.J nekrah. 
Il a DÉSAVOUÉ, j-Vj ndker. 
Descendance, ji-i— selseléh. 



DF.S 193 DES 

Il est Descendu , jj~i nazcl, 11 a Désespéré, ^^1 m/j/ass. 



mzel , Js-s lioiibell. 

— lia fait Descendre, Jv-' nezzcl. 

— Descends I Jy\ ênzel (en ber- 
bère, ( -■J êrs). 

Descente, Jjy twuzoul, i;^-» 
huubouit. 

— (penle), L^.^ houboutt. [Voy. 

DÉCLIVITÉ.) 

— (hernie), ijr-^ felq. flq. 
Description, ^^^-^ -j/.r: ^ ^-=^ 

ouasf. pi. .^ 5-^_^' doussaf; j^~^^ 

ta'byr, ^ f-:,t^ f^^'ryf. 

H a DÉSEMPARÉ, ^i-à- khalld. 
{Foy. Il a AhandonnÉ.) 

11 a DÉSENNUYÉ, '^^- lahhd. \jj^) 
lahhouê. 

— II s'est Désennuyé. L^^lj" te- 
laJiltouê. 



C 



— 11 s'est Désespéré, ^~j \ dyess. 
DÉSESPOIR, ' ►--■'' êydss. 

DÉSHONNÊTE, «• ^-^ clienif, 

~-? qobbyli. 

DÉSHONNÉTETÉ, i*_-s_;..J^ c//e- 

ny'ah. 

DÉSHONNEUR, '-^^ aayib, pi. 

Vi?:r ou'yotib. [V. Avilissement, 
Abjection.) 

DÉSHONORANT, w^!~^ a'yydb. 

— ïu as fait une action Désho- 
noranie, -j-^ ^_xi CuJji faalt 
faaldn ayydbdn. 

DÉSHONORÉ, *~^-^*» mo'ayyeb. 
{P'oy. Abject, Avili.) 

11 a DÉSHONORÉ, ^^'^ a'yyab, 
channo'. {Foy. 11 a AviLl.) 



*^ 



— 11 s'est Déshonoré, 



DÉSERT (siibst.), '»ac-^ sahard, te'ayyeb. [Foy. II s'est Avili.) 

DÉSIGNÉ, ^Ji'^-' inedloul. 
Il a DÉSIGNÉ, J^ ddl. 

DÉSINTÉRESSEMENT, ii— i — ^. 
i-^^V/a/r/ êl-Wdydd. 

DÉSIR, ^_»^ chouq, pi. tj'^ji-l 

— Il est Désert, v >^à. khorcb. ' dchoudq ; ^.^^ roglib; ^j-'^^ chah- 

II a DÉSERTÉ. (Foy. Il a Aran- ouali, pi. vJL^'_»w^ cliehoudl: .î'^ 



Jiliir. ^.-a:-^ xohâry: bi^ khald, 
i} ,._) lerryah , berryéh , barryéh , 
J-=w djebel, guebel, Jl^, ram/. 

— (adj.), ^^j:^hharyb; J..=i. 
khdly. fém. ^J^à. hhdlyèh. 



DONNÉ, Il a DÉSEMPARÉ.) 

DÉSERTION, (^oy. Abandon.) 



mourdd, ^^-f^' îchtihd. 

— J'ai atteint le but de mes 

23 



DES i94 DES 

Désirs, J},^^y C^isr-' lahaql mou- : — II a formé le Dessein, (J, i.; 



râd-y. 



<wLj naouâ [y bdl-ho. 



Il a DÉSIRÉ, lj(-^^\ êchlehd, | — A Dessein, >x^ï]Lj bi-'l-qasd. 



^^xi^i êchiehey, ^l'A-L] êchtâq, 
•^_^i-h ialeb, >>-^=^ hahb, ^-^ij 
ragheb, ^^ temenney. 

— J'ai Désiré, >J!^^-^=>- habbyt. 

— Je ne Désire que de t'être 
agréable, ^»--i J^ v^^s:^ l/= LjI 
'viJj.iLà. ûnâ ma nehobb chy ghayr 
khdUr-ak. 

Il s'est DÉSISTÉ, ij^ ^z ^=^j 
redja a là dahr-ho [m. a m. il est 
revenu en arrière), ^•^ a'ddà. 

Il a DÉSOBÉI, ^^l-c a'dqq, L«a.£ 
a'ssd, ^^-:^ assey, ^ ^l:kkhdlaf. 

DÉSOBÉISSANT, ^'^'-^ a'dssy. 

lia DÉSOBLIGÉ, ()*♦=•■' nahass. 

DÉSORDRE, ■is^^"' tekhhjlt. 

DÉSORMAIS, j*lo<iL) li-qodddm. 
[Voy. Dorénavant.) 

Desséché, .^ ^•^-^ vwdjeffef, 

,_»^^J ndchef, ^r^^'-J ydbess. 

11 a été Desséché, (/^j'J you- 
necchef, ,_^^^ cÇ/V'^/"- 



6ess 



' v^^^ 



Dessèchement, .^ ^Jx»j.J len- 

Dessein, ^_5y naouà; i-j nij/o^, 
pi. >Ol-.y niyât; ^^.^ qasd. 



C 



^^ (^- ^f'^'ï g'flSfi. ^JJt.'b bi-'l- 
any, !J>.>i:3 qasddti. 

Il a Desserré, .^^^K rdkhaf. 

Dessert, JiJ «og/. 

lia Desservi (il a nui), J^ darr. 
[Voy. Il a é(é Contraire.) 

— la table, CIjUI JZ^ kJiam- 
mal êl~mdydah. {Voy. Il a DÉBAR- 
RASSÉ.) 

Il a Dessillé les yeux, 
tJJ" /V//a/i êl-ouyoun. 

Dessin, y^^y^ lessouyr, *.w, 
resm. 

Il a Dessiné, *~m ressem, ,^.vr 
saouar, .L^i-' êchdr. 

Dessous, Au-Dessous, >JU^-' 
/a/t/, Ji~v se/eL (Foyc^ Au Bas; en 
berbère, \j^ deoud.) 

— Le Dessous. {Voy. Le Bas.) 

— De Dessous, par Dessous, ^j- 
'vJUss-' min taht. 

— Ci-Dessous, ïLj.51 ouznâ-ho. 
{Voy. Ci-après.) 

Dessus, ^^y fouq, feouq, fauq, 
j^c a'ià (en berbère, Ji— soufelld, 






ênnygh, w-./) ênnyg. 



DET 195 

— Au-Dessus, en Dessus, ^s ! 
^i_»3 a là fauq. ' 

— De Dessus, ^^J-^ ^j^ ""« 
fauq, min fouq. 

— Le Dessus. [Voy. Le Haut, 
La Surface.) 

— Ci-Dessus, ^! ahm, ^z. ^ 
min a là. {Voy. Ci-Devant.) 

Le Destin, la Destinée, ,^3 
qaiir, »J -xiiJ" fogc?(/r; .IsXiL» meqdâr, 
pi. ^jjJL» meqâdijr; w'<i^ bokhl. 

— Tu n'échapperas pas à ta Des- 
tinée, ^^M ^,* Jor^'^i! Id tel- 
lihally min êl-qadr. 

Destination, ^J:r:*^' ta'yyn. 
Il a Destiné, ^J>*j laayyen. 
Destitué. (Voy. Déchu.) 
Il a Destitué. [Voy. 11 a Dé- 
gradé.) 
Destitution, iiy- a'zelah. 
Destruction, oi-J.^' lehlyk, 



DET 

Détail, {^^y—' tffryfj- 



f>-^-;f^^ Icddyy', iJ^Jp. khorbànéh. 

DÉSUNI , (3-</^ mefrouq. 

11 a DÉSUNI, (4-^ chaqq, uiLs 
fe!ik. (Voy. Il a Divisé.) 

DÉSUNION. (Voy. Division.) 

Détaché, Jy^=f^ mahloul. 

Il a DÉTACHÉ, o)i fekk, ^— --ju- 
seyyeb. [Vov. 11 a DÉLIÉ.) 



— En Détail, ,^J ».iJ.j bi-t-lef- 
ryq, (.r--^ be-tebeyn. 

— Décris chaque article en Dé- 
tail, Hf^^T^ i^ 4avL=w^i)l êzker 
hàdjéh kollèh be-lebeyn-hd. 

Il a DÉTENDU, ^^^ <^ êrkhaf. 

DÉTENTE de fusil, Jsr-CJl |.i Ç. . 3 

dera' dê-'l-moukehlah. 

DÉTENTION, i/"^ habs. {Voy. 

Emprisonnement.) 

DÉTENU, , ^j^-^-ts^ mahbouss. 
[Voy. Prisonnier. 

Il a DÉTENU, eJ...w» messek. {V. 
11 a Emprisonné.) 

DÉTÉRIORÉ, -V_»~.£^ mofassed, 
.5»«ji^ mafsoud. 

11 a DÉTÉRIORÉ, ^li fdsaad. 

— Il s'est Détérioré. [Voy. Il a 
DÉCLINÉ, 11 a DÉCRU.) 

DÉTERMINATION, l-^J qaddii. 

{Voy. Dessein.) 

11 s'est DÉTERMINÉ, ^'^ qadda. 
{Voy. 11 a formé le Dessein.) 

DÉTESTAULE, if^-^^ bagln/dd. 
[Voy. Abominaule.) 

11 a DÉTESTÉ. [V. Il a AniiORRÉ.) 

DÉTOURNÉ, ^j)^L» tnatlrouf, 
v^JiL» maqloub. 



DEU 196 

11 a J3ÉT0UR.NÉ, .^j^ taraf, 
teref, i^»^ a'ouaq, v J3 qalab. 

DÉTRESSE. (Voy. Adversité, 
Calamité, Dénû.ment.) 

— 11 a été dans la Détresse, 
^x^i êdyaq. [P'oy. 11 a élé dans 
l'Adversité.) 

Détriment, ^J=''^ nasq. 

DÉTROIT, jU_«J boghâz. 

DÉTRUIT, -.jA-^ mehdoum , 
9-.^:^^ moddayye , »_*X-1^ mohal- 
lek, ^..^jiysr^ makhroub. 

Il a DÉTRUIT, v^tX-la hallak, 

> >^ kharab, ft.^^is dayya', ^^s> 

hedem, ^li bâd. [Foyez II a DÉ- 
MOLI.) 

Dette, ^^j^ deyn, plur. ^^'^ 
dyown . 

— 11 a payé ses Dettes, ^y^ 
àÀj^ khallass deyn-ho. 

— Il est abîmé de Dettes, .a 



DEV 



j^jJi vj, i^\^^ hou ghâriq fy-'d- 
deyn. 

Deuil, ^_^ Ja/» mandeb, lys a'z-â, 
ezâ, i-ijz ezyéh, <»■.'. '«^ tazyéh, 
^_j_j neouèJi, ^ bekâ, !j\j bek- 
ouéh, 4a. l;./» menaltâh. 

— Temps du Deuil, s^s o'd- 
dali, eu'ddah, .5|j.ft i'ddd. 



— Habits de Deuil, ^ V^ mcyzcr, 
pi. <\L'= meydzer. 

— 11 a pris le Deuil, iV^^ ^J 
lebess meyzer. 

— 11 a porté le Deuil, ~Lj ndh. 
Deux, ^.t-T.-''^ timeyn, j.»-.--''^' 

êlhneyn, êstneyn , êtsnyn (en ber- 
bère, (^t^ stjn, ^~. sin), fém. 
j^axJ Ihinteyn, ^r-;}^> êlhneleyn 
(en berbère, .j>.->._^ snet] ; -.jj 
zuudj, pour les deux genres. 

— Deux cents. (Vo!,ez Cent.) 

— Deux mille. (Voyez Mille.) 

— Deux à Deux , i-j-y^^ rj'.:^^ 
thneyn be-lhneyn, j^p-J I ^.y'^-^\ êlk- 
neyn êlhneyn, fém. f^l^j-'j ,>:: .^„' 
thenleyn ihenleyn ; ^;^/» ^J:^ mou- 
thannà mouihannà, fém. suiï^ slÀi^ 
niouthannâh mouthanndh: lu.j L;lj 
Ihoxtnâ ihounâ, des deux genres. 

Deuxième, ^Aj //(«ni/, /sany, 
fém. iwjLJ' thânyéh, 

11 a DÉVALISÉ. {Foyez 11 a DÉ- 
POUILLÉ.) 

Devancé, /*_;-^ï^ maqdoum. 

Il a Devancé, ;3^^ ."«a^f/^. 

dem, ^JiLJ' ieqaddem, ^ ^i— salaf. 

Devant, j»'^ qoudddm, >L»' 



DEV 197 

ê'râvi (en berbère, C,-;! êzzel). 

Ci-devant, LïjLv sdbeqân. 

DÉVASTATION, J-;=iij I înqiddah. 
[f''o\jez DÉGÂT, Destruction.) 

Il a DÉVASTÉ, V— -"^ kharab, 



V js-' takherreh, , >^ naqadd. 

DÉVELOPPÉ, ,t'»yi-^mafrouch, 
■ '«.^.v» mansoub. 

Il a DÉVELOPPÉ, f r7^ farach, 
. .^^^i nassah. 

Il est Devenu 



lalan, «-9^, redja , .\^ kân 



"v= sdr, ^s-Uî 



— Deviens! ,.,> /con, >j.JLb!é//o' 
(en berbère, J«==j. oukkoul)! 

— Il est Devenu le plus cruel 
(le tous les hommes. 



.C. 



. ^L.L.M J^ j-j redja dqsah min 
ko II ên-nds. 

DÉVIDOIR, i-V-uw» moslakah, «l'.Ji 
kolouléh , i^-'-s:-* mahladjéh (en 
berbère, O^Jvi-*J timdghzell). 

Devin, J-'»» re»n?iâ/. 

11 a Deviné, ,_}aw hazer, ^^à. 
khanvven, , V^x-" tehazzer. 

DÉV01EMENT. (fl Diarrhée.) 



DIA 



dol djorrel-y, ^ ^ ^s^^jouâjjih 

alay-y, J^ 1>Xa hadd Jiaqq-y. 

DÉVORÉ; ^_y^ mablou. 

Il a Dévoré, a-b belaa, iela. 

DÉVOUEMENT, ^-i^^-y'- ouboti- 
dijéh, ^-~aX2^l îkhlissdss, ^L-iL»! 
înqyâd. 

Dextérité. {Ployez Adresse.) 

Devrout (v. d'Egypte), ^-j^Ji 
Deyroull. 

Dha J» , dix-septième lettre dtî 
l'alphabet arabe, treizième de l'al- 
phabet moghrébin, Jb dâ^ zd, 
JjlJI LJaJl êd-dd-'l-mechdl; elle 
est susceptible de deux prononcia- 
tions et correspond tanlùt h un D, 
tantôt à un Z, forlement articulés 
(DD, ZZ:. {foyez D.) 

Le Diable, , -*Jf' îblyss, êb 
lyss, ipn^ belyss, pi. ^.»^Ju' ^/.'« 
/j/ss. {Voyez Démon.) 

— Maudit soit le Diable! Jb 
«LsJJl (f~:^ a là belyss êl-ladn! 

Diabolique, ^JaxLcheyudny. 

Diadème, JJ^i dklyl. [Voyez 



Le Devoir, ^J^ haqq, ^.^ Couronne.) 

lezonin, >'\J' îllizdw, v^^^'^j ouà- 
djeb. 

— t'est mon Devoir, J r^ J- Ussdn êl a'nmmnli 



Di A lecte.(V. Langue, linoMK. 
— Dialeclevnlgaire,4/»L*J^ ^ -J 



DIE 



158 



DIF 



Dialogue , JJ-isr'' mokhâlel- ] — Dieu saitl x*i*j *iiî Allah ya- 
tah. {Voijez Conversation, Col- i lem! ii}\ Axiya'lemAllah! ^xz b^' 



Alla a'iem! 

Diffamé , ^ a^-» mafdouh, 
j.^J.^ madmoum. {Voyez DÉSHO- 
NORÉ.) 

Jl a Diffamé, ^^^ faddah, 
^s"^' sakham, *j namtn. (P'oy. 11 n 
DÉCRIÉ, Il a Déshonoré.) 

Différence, J ^-i fasl. 

,^_QwCà.! îkhlildf, K^l-J teêkhyr, 
^j3 ferq. {Voyez Adversité.) 

Il a Différé, 11 a éié Diffé- 
rent, j.^ Lj teékkhijr, J>~.-^ tefas- 



LOQUE, Conférence.) 

Diamant, ^Ul êlmds. 

Diarrhée, ^^^51 vJ-;V<--***^ iesA?// 
él-holn, ,jL.^^i îshâl. 

— J'ai la Diarrhée, ^xJsj ij-è**^ 
tessehhel holn-y. 

Dicté, ^j-Jai/» manlouq. 

11 a Dicté, (^JsJ nallaq, nalleq, 
J^ mellà, melley. 

Dictionnaire, a-^-j..^ fahras- 

séh, fehresséh, ixUi v >-;;.i /ci/a 6 

él-loghat, /^jy»Ls qdmouss. 

Dieu, iiil ^//a/i, '--1'^ i êr-Rabb; sel, ^ j,h^\ êiJUelaf, ^6.] âJckhar 

à] Ilah, pi, i^j^\ îlahah (en ber- | Différend (subst.). {P'oy. Al- 
bère, ^jl érèy, ^Jj rebhy). tercatiûn, Débat.) 

— (adj.),^v^i dkJier, j^ gl^oyr- 

j-f^ mutghayr, ^ ^l:us^ mokhle- 

lef, J-^xai;:/» moffassel. 

Difficile, >w^«^ saab, plur. 
V >Lx.o so'db ;>£'_. oue'ar. 

Difficilement, iïi-JL; bi-'l- 
mochaqqah, J-^s^ mouhdl. 

Difficulté, wyi-^ saoubah. 

Difforme, >iAj hecha, bêche . 
{Voyez Laid, Contrefait.) 

— Visage Difforme , , i.'j. 
khancliouch, Sj'ç^ kemmdrah. 



— Dieu suprême, ^l-xji 6^i 
Allah ia'dlà (en b. .>j-^'» J,..==»i 
dguyd mokkorn). 

— Plût à Dieu, iiil U ,1 m 
chd Allah (en espagnol, oxalla), 



leyl, 



.f^ min sdb, 



y -•Là:./» minsdb, 

— Plût à Dieu que j'eusse mille 

écus! J-Jj , y\ ^y ■,.^1^^ ^A 

min sdb lyl-y dlf rydl l 

— A Dieu ne plaise! Li^-La. ha- 
cha, ^\ ySjc:^] êstagh for Allah! 



DI-M 1 

11 a Digéré, a-^^sû heddem, 
heddam, y^j^ sarraf. 

Digestif, ^^-^ hedddm. 

Digestion, *-^^ lœdm. 

Digne, ^^s:^■' moustahaqq, 
^^^jZ^j moitsloudjeb, J-al dhil, 
j.s<^:u*^ mosldhil. 

— Il a été Digne, J.i-'.z-.l es- 
Uihel, ^^.,^j.z^\ êstoudjeb, ^as-^! 
esiahaqq. 

Dignité, w^-^^â-^ manseb, jy-^ 
manzel, iJj'>^ manzeléh ; ^^^^ fer- 



djch, pi. 



^J- 



ferdjul. 



Digle, ^—9- djesr, guesr, pi. 
a.»*o< djcssour, guessour. 
Dilaté, Js^y*»^ mabsoutl. 
Il a Dilaté, Ja-^J hassatl. 
Diligence, J^ a'djel. {Voyez 

CÉLÉIUTÉ.) 

— 11 a fait Diligence, J.^s*'^! 
êsla'djel. {Voy. Il s'est HÂTÉ.) 

Diligent, J-^e*-"^--^ mosla'djel, 
ycJu, châtier, -^-^ nechyll. 

Dimanche, ^ — 2^^^' êl-dhd, 
J^s^a^y yom êl-dhd, -vsr ' êl- 
hadd, J,3.'^.M jjj youm êl-ouâ- 
hed. 

Il a Diminué (v, a), >^j naq- 
qass, JJi qallal. 



99 DIS 

— (v. n.), ^'ii naqass, Ji qcU. 
{Voyez II a DÉCHU.) 

Diminution, (>S;vi--~' tenqyss, 
(J-iïJ teqlyl, ^--^i^ teqsyr. 

DiNAK (anc. pièce d'or), j^-^ 
dynâr, J^ïi* melhqdl, melsqdl. 

Dinde, .>-^3! !i) ^^1^3 dedjâ- 
djah dê-'l-Hind. 

Dindon, ^^-^ ^^fly bcrrouh 
hendy. 

H a Dî.NÉ, Iaxj icghaddd, \Sjc\ 
êlghaddd. 

Le DÎNER, »1^ ghoddh, ghaddh. 

Direct, ^'^^^^'^^ mosiuqym. 

DirectemeiNT, U;;ii^-w» mosta- 
qymdn. 

Dirigé, Xiv/» marched. 

— .Affaire bien Dirigée, ilii 
A^-'-s choghléh sdybéh. 

Il a Dirigé, w.i:.i êrched. 

— Il a bien Dirigé, » yl^ sdb. 

Il a Discerné, -j; ,i fercq. 
Disciple, ^-^Jj talmyd, plur. 

i- — ^bij teldmyd: ^ ^-^-i? ia/e^, 

JjJ^:**^ mcstedoud. [P'. Api>iit;.NTi.) 
Discipline, ^y --3 qânoun, iJ', 
rclhh, .^_o! fl(/f6. 

Discontinuation, j^1_L_ïJ' 
îneqllaah. 



DIS 200 

Il a DiscoMiiNUÉ, ^Sj ouafd, 
^K ouakaf. {F. lia Cessé.) 

Discorde, <>->..:; s feinéU, à.:^..t>^ 
chamaiah, ^ ^1^ khelf. [P'. AL- 
TERCATION, Division.) 

Discours, ^^^ kelâm, J_«— s 
qoul, qaoul, v^Lià. khillâb. {F. 
Allocution.; 

11 a Discouru, *-K-J" lekellem. 

Discret, J*-!! iiiL=. k/yesz és- 
serr, i^^^=^ hddcq. 

Discrétion, ^^--^ heddâqah, 
"L^] iiiiw hifz ês-seir. 

Discussion, iJ-'-sr-' modjâde- 
léh. {F. Contestation, Débat.) 

Il a Discuté, J-^^=s^ tedjâdel. 
[F. Il a DÉBATTU, 11 a Agité une 
question.) 

Disette, ^'^ naqs, ils qelléh. 

— Disette générale, ^-3 ^J^■'^-^ 
Jl, J).^ naqs fy koll chy. 

Disgrâce, (^- aks. {F. Ad- 
versité, Calamité.) 

Il a Disjoint. (F.^ll a Désuni.) 

Dislocation , oXà fekk. 

Il s'est Disloqué, p'jJl ênzdgh. 
[Foy. 11 s'est DÉMIS.) 

Il a Disparu, '^i-i yhâb. 

Dispensé, Jj^^ moharrer. 



DIS 

Il a Dispensé, » t=s> harrar. 

11 a Dispersé, 'j^ derâ, ^_3,- 
derey, ^ \^ ouezza'. 

il a Disposé, j-xâ* hendem. [F. 
Il a Arrangé.) 

Disposition, ^-^-^^J lehondoum. 
[Foyez Arrangement.) 

Dispute, i.^L^^sE'* makksdméh. 
i^j} nazaah, neza'ah, i^^-^ me- 
nddeméh. {F. Altercation, Con- 
testation, Débat.) 

Il a Disputé, J-^Lç^ djddel. [P'. 
11 a eu une Altercation.) 

Dissection, jï.--._J3-Ï_j teqty'. 
laqty', ^iJ:^ iechrylt. 

Dissentiment. (Foyez Débat, 
Différence, Contestation.) 

— 11 a été en Dissentiment. [F. 
Il a Différé, Il a eu une Alterca- 
tion.) 

Il a Disséqué, «JsJij' teqailc'. 

Dissimulation, ^^'J- — -^ j-;} 
yhayr sedq, ^i..voJu>J' temghemych. 

Il a Dissimulé, ^s*^ magh- 
mach. [Foyez II a Caché.) 

Il a Dissipé, J-s:-^^ demhel. 
1>'J farrati. (F. Il a Dispersé, Il a 
Dépensé.^ 



DIT eoi 

Il a Ditisous (fondu), ^J-i> 
Jaouab, ^y> marall, lià^ khafaq. 

— (détruit, rompu). {Voij. Il a 
BnisÈ, DÉTiiuiT.) 

— Il s'est Dissous, il a été Dis- 
sous (fondu), V >jJ~' leilaoueb. 

— (il a été déiruil), sjiA — l_-^._j' 
teliellelc, ^**A_j tekasser. 

11 a Dissuadé, i3-j' ênder, ><=>., 
reddja. {Voyez 11 a DÉTOURNÉ.) 

DiSTANCK, -^»J be'ed. 

DisTA.NT, -^»J ha\id. 

11 a Distillé, ^^ ç«//ar, Jai:--' 
êslaqlar, ►sr^—' êstakhradj. 

Distinction {^'oy. HoiNNEUR.) 

Il a DiSTi.\GUi':.(l'. llalIo.NOHÉ.) 

DlSTIQUl-:, ^^--^ heyl. 

Distraction, J-J! i^ ghay- 
bel êl-bâl, ij^-^js taydchéh. 

Distrait, jJ'-j w-^j"^ moghayeb 
bdlho, (Ti;*^ mechouech. 

— Il a éié Disirait, i.J^.} ^ )„i. 

ijhdb bdl-lio, -j-^ cltarrad. 

DlsriuniÉ, fj^^ maqsoum. 
Il a DisriunLÎ:, *— 3 qessem. 
iMsriUCT, i^_^^ Itauumah, •»^--' 
ndhyéh, sjs^ouldyéh. 
11 a Dit, J-- qdl, (jdl. 

— Il m'a Dit, J, ^^ qdl l-y. 



DIV 

— Dis! Js qol! J^^ dhhj 
(en berbère, J^^ syouel). 

— Qu'as-tu Dit? v.1^'^ ^J-^ êch 
qoll? ^\ sJ:Jli> qoll êy? 

— J'ai quelque chose à te Dire, 
v^' jjJi) L^ -i- ^-^--- a'nd-y cliy 
ma neqoul l-ak. 

— Il a entendu Dire, ^ty~. sama'. 

— C'est-à-Diro. {Foyez Ce.) 
Diurne, --;^«j youmyy. 
Il a Divagué, v_i/=- kharaf. 
Divan (assemblée), (L — j- 

dyoudn. 

— Le Divan général, ,L_j aJ' 
,.^».y.*Ji êd-dyoudn élu' nioimiy. 

— Le Divan particulier, 5 'y AJ ! 
-■^y^ssr^ êd-dyoudn el-khossoussy . 

— (sopba), i-i^ safféh, i_,_.',; 
zerbyah, J.*iU maqaad. 

Divers. (Koj/ez Différent.) 
Diversité, j--- — « — j iccjhayr. 

[Foyez Différence, Variété.) 

Il s'est Diverti, ~ ^^' ey^^'- 

JLj" tesselly, ^--.-srf balibah, 

^-*3rr' tebcihbnh. 

— Diverlis-toi! ,^^1:^ êlbuhbuh'. 

- Il <-" 
Divin, ^' îlabyy. 

Divinité, a^^^M îlahyéh, à-.-1'l 

dllahyéli, i^sa îldyéh. 



DIX 



202 



DIX 



Il a Divisé, ^Jj^ii farraq, \jS fa- 
rez, *^3 qassem, *^£.j' leqassem. 
(Voyez II a DÉSUNI, 11 a Séparé.) 

Divisible, ^^*~a_:;-'=' motqas- 
semy, ^ysr-"^ moledjezzy. 

Division, *^*».a_j taqsym, i.Jj.s 
ferqéli, J«^A»»a_j iefsyl, *»«3 qesm. 

— (opération de calcul), i^l-^s 
qassdmék, i-g^i qassaméh, qesméh. 

— (discorde). (Foye^ ce mot.) 

— Il a semé la Division, ^^, 
iJ^'l ramà-'l-fetnéh. 

Divorce, ^J,^ telq, ^s^ hedjr. 

Il a Divorcé, ^y-^ tallaq,j^^ 
hadjar. 

Divulgué, j^-'^.s^ madjhonr. 

Il a Divulgué, y'-f^-^ djeher, 
j.^^i,l êcheher, ^li bâh, ^-îLJ nâdà. 

Dix, ^^^^^■ aacherah, acheréh, 
è'chréh, fém. j.i^=' aacher [en ber- 
bère, j'j.-* merâon, ^y> morrâou.) 

— Dix fois, C-^i^^ i\.±^ a'che- 
ret marrât, ^^_e\-J3 ij^c a'cherah 
torf. 

— Dix à Dix, jL-iu-c ,La..s ou'- 



châr on char: 



r 






■*.-fi mo as- 



char mo'aschar, fém. ij^x^ ïj.^x.o 
mo'ascJiarah mo'ascharah. 
— Dix-sept, J-A..S L*_^ seha'l 



a' cher, saha'at a'cher. j-^-st..'-^.*-.^-^ 
seba't-a'cher, ,jt%'^ — . seba't-u'ch 
(en berbère, ^L'» C-^l— sâl merâou, 
jU/=i ^l~. sâd de-marrdou). 

— Dix-huit, j.-^i vjL^jL-yJ ihe- 
mânt a' cher, i.A»& i^ Uj themânyel 



a' cher, ^i._x_;;_À._.j-J isemant-a'ch, 
jU-x.'^ji^ themànl-a'ch, tsemânl- 
a'ch (en berbère, jî^" >-^<nJ //iem/ 
merâou, jU*-^ c^-*-' themt de-vior - 
rûou, yj^'^ "-^•^■*^ iliempt de-iïiOr- 
râou). 

— Dix-neuf, v^& i*^'" iessa'al 



a'cher, tassa'al a cher 



,j- 



lesa'l-a'cher, tisa'l-a'cfier, ^i»~x^j 
tisa't-a'ch (en beib., jL'' vO-cV..'l 
êlhzaâ't m.erâou, yy^^ ^y tza' de- 
morrâou). 

Dixième, ^--iL-c a'âcher, fém. 
ij^-lc aâcheruh. 

— Un Dixième (nombre partitif), 
vi^c ou'chr, •■-■^5 oucheyr, ,La.*^ 
me char. 

. — Neuf Dixièmes, jl.^.s-\ ^■^' 
lessa' a char, \^^^ ^*^ lessa' ou- 
chour. 

Dix-Septième, i-^ »jI— sâbc' 
a'cher, {. jt^ '^-y^ — • sâbel a'cher. 

Dix-Huitième, j^- ^•^^' thâ- 



203 DOI 

— Très-Docte, U*J ! ^^ hoU,j- 
'l-è'lm, 

DoCTEin, i^î^i alUimah, Ax^ 
ma'allem. {Voyez DoCTE,) 

DocTUhNE, i^AxJ ta'altjm. [Voy. 
Science, Instruction.) 

Dogme religieux, ,.»jaJ! J^I 
âsl êd-dyn, pi. ^jJ^M Jj^' ôssoul 
êd-dyn. 

Doigt, )i.^^\ âsbaa, i*-s.o sa- 
ba'ah, pi. «jLoI dssdbè', .«.jL-^ 
souâbè', «.-jLo! dsscUn/, (^-«-^-^ 
Djezm (signe orlhographique ! sabi'yn (en berbère, ûbl eJaV, 



DOC 
f/jcn a cher, fém. ^^i-s i>" J ihdme- 
nel a' cher. 

DiX-NeL'VIK.ME, j.t^'^ a-J" iussè' 
a'chcr, fém. ^-i--& i-» — ■— J ta'ssè'f 
'/*c/)fr. 

Djemady I", cinquième mois de 
l'année lunaire des Musulmans, 
J.ffl ^_t^— *-=^ djemddy él-douel. 

Djemady 11*, sixième mois de 
l'année lunaire des Musulmans , 
^:j}\ ^^i^^zs. djemddy êi-lhâny, 
v2>.-V J..*=». djenidd êl-dkhar. 



Jl^bî dddl, pi. jj^_»^i îdouden, 
.y\^_^y idouddn, ^j-bi tddden.) 
— de la main, -v -'! h ^ c 



<^ 



des Arabes, annonçant l'absence de 

signes-voyelles), ^y^ djezm, à^j:^^ 

djezméh, |.'_»^^»- sokoun. 

Djym -. , cinquième lettre de i saba' dê-'l-'yed, i)\m-k'ï ..f-^-x..^ 

l'alphabet arabe : l'idiome vulgaire ^1 b sabi'yn dê-'l-yed. 

la prononce souvent comme noire — du pied, J-a-Jl ii a"j bcn- 

nah dê-'r-ridjl, pi. J^a^-»'! 1^ ,.)•*-' 
bendn dc-W-ridjl: J-=».jJl b f>...^<= 
saba dê-'r-ridjl, pliir. b ..y*.^ 
Jow^)l sai^t'yn dê-'r-ridjl (en ber- 
bère, j.tJ^Tr' ^^J^ tefâdnyouyn). 

— Le Premier Doigt. ( f'oyez 
Pouce.) 

— Le second Doigt. (T. Index ) 

— Le Doigt du milieu, ]=-«J' 
êl-ously, êl-ouesly, Js--Jl cl-uucsld. 



G dur; *r---9- djyw, guym. 
Docile. »J-b tdy', aJ.5, ou(iv', 

«Js^ motly' , «jX» meldym. 

^" . ' " Il 

Docilité, 4^-» to"a/(. 

Docte, ^-t a'dlem, 
lym, pi 

^»L» mdher: , 4J v^ a'ri//", pi 

eu'rfd: iJ^ faqyh. 

— Plus Docte, Jlsl dulem,jj^\ 
àmhar, -çi& ^iTI dkthar c'imdn. 



^-L:; OH'lemd, cii'lemd ; 



'r 



DOM 204 

— Le quatrième Doigt, ^^•*-:-'' 
il-bonsor, pi. »■ 
[Voyez Annulaire.) 

Le petit Doigt, j.^-À 

î"" êl-khonâsser 



,.^LÀJi êl-bonâsser . 



khonsor, pi. ♦ 

[Voyez Auriculaire.) 

— Le bout des Doigts, i-i^ 1 en- 
■meléh, pi. J--»'--'! ânumel. 

DOLOIRE, iwA-Jl^ ghazzdlyâh, 
i^bîu mellâssah, *J.j=/» inalla . 

DOiMAINE, Jl-'» "ifl/, pl- J'_?^^ 
(hnouâl; v^*XL moulk, pl. v^-i^! 
dmldk ; A.-L^l~x^maâmeléh, i^—U^ 
niemlekéh, ^3 Jj '''-"'/• 

DÔME, <^-~-^ qoubbaJi, qoubbéh, 



DON 
/a<i, *xîi. hakam, v>*X-.l_/» malak, 
J.»!)' te' alla, te' alleu, izLJJ lessel- 
/e/i, ^J._»XwI êstouelà. 

Dommage, j»^ darar, ^»y^ 
derour, plur. >|t-^i ddrâr; ï.L...^ 
khessdréh, plur. ^jL^^ hhessdyr: 
JwAI^.j lenhyd. 



Il a causé du Dommage, 



zdlem, y^6^ kliessar. 

11 a Dompté, [J^-:'.; rayyadd. 



lT 



.«i kabbass. 



Don, i> :'.'-^-* bedyah, hedyéh. 

pl. lj!jj) heddyâ; *-!=& a'Uyéh, pl. 
uLLc a'itdyâ: «u»»^ mouhebéh, |il. 
V s»'»^ moudhib; iJ-»l î/k/a, ^-^c; 



qohbéh (en espagnol, alcoba), plur. a'//a, U=sl î'/zà 



, ^9 qobob. 

Domestique, j>l-^à. khadddm, 
khodddm. plur, ^^^iJ-à. khaddâ- 

myn; , ^~5_3 ouessyf, pl. ^-^j 

ouisfân, \—s.^^onisfd; jj^U à. 

khaouâss, (>-Ji gholdm. 

Domicile, *J^ manzeléh, pl. 
JjL/» menâzel. [Voyez DEMEURE. J 

Dominateur, -w^, ra66, plur. 
,^lj.! êrbâb ; iLJaL^ soidlân, pl. 
, .Js^L- selâllyn; J~~. se(/(/, plur, 
ïi^Lw sàddt. 



Donc, -X-^-i-i fa-ldbod, s fa.. 
oX — '>^-J li-zalek, I J-J li-hadd, 

Dongola (pays d'Afr.), JiJ:; 
Donqolah, Donqalah , t-KJ^ Don- 
golah. 

Donjon, ^^ menzah. 
• Donné, ^-Î**^ ma'alty. 

Il a Donné, l-Jai aa//a, èe//^?, 

V ^j>j ouahab, '.Xa! é/i{/</, ^ç^ ' 

fl'//a, ^3^-a /ioJa. 

— Tu lui Donneras, aJ ^--' 



Il a Dominé, ^'-~' s«f/, M- sa- ' telidy le-ho 



m\{ 



205 



DOU 



Donno! ]=c! *?'//.' (on berbère, nnass, Ji, raqad, stc^-^^' endadja' 



^^.V_3l eyA-y, ^^-? /■%.') 

— Donne-moi! J Ja-c' «a'/^ 
/-y, ^.o J^ft Jiedili/ny, J.J vjl^-* 
/<«( /(//-y, 4^^^^ d'ity-ny, , .^^J 

(..' oj/e/(/' l-y. 

— Donne- moi quelque chose, 
JL..W»! j.a.!« ç*;";-^! <^î'ifi/-ny ouâ- 

hxd êmsd'Ah. 



Dont (de qui, duquel), 



:i 



C-V.' 



(en berbère, /.»^= guen). 

— JeDors, *JwJ LjI ând nâym, 
-«s-Lj lj ! ând nû'yss. 

Dos, »— ^— î» dahar, daltr, .— .^-B 
dahdr, pi. (_»-^ donhour (en berb., 
«j ^£ aVour, sj!^_«i-^ tdddoul). 

— Dos d'un couteau, ^A— M Li? 
qefà-'s-sekkyn, J.!— send. 

— Dos h Dos , j-v^-is ^■s. ji^h 
dahr a'ià dahr. 

— 11 a lourné le Dos. ^.Ic «rv , 
ij-^^ redja a là dahr-ho. 

Dot, ^s' J>-stf saddq, (^•^■'^ ^ri- 
daq, pi. d^LiiiA-sc saddqdl; ^...■» 
mehr, pi. ^<^■l.^ monhonr: ^Hj nciid, 



êllady le-ho, J J'^ êlly le-lio. 

— (de laquelle), w^-' ^^\ êllaly 
le-hd, LjjJ ^Ji êlly le-hâ. 

— (desquels), ^ ^»-:'."''-^' ^""" 
r?/H le-houm, êlladyn le-houm: 
•>J Ji ^//w le-houm. 

— (desquelles), ,.^ ^^clldty pi. ->^iJ ncqoud: ^^w^^v djehdz. 
le-hdttnn, *-J ^^ ^//y le-hnuin. DOUANE. v^J:.^'} ^-.*_^^ djomrnuk. 

— Les gens Dont j'ai parlé, (jmnrouk, 0_^^— .0.-^=5 gnuirnuk, 
♦wjp'ji Jl , JS)\ aindK vlli/ ze- ,.\^ <^ ^ dyonân, l:~^n êl-mynd. 

Do LAN 11:11, ^^^j-,^ ->.^^^=wL^ S«- 

lieb di/ouân, ^j y^=>' djomrouky. 
Double, Doublé, -.:-i^ mo- 

thanny, motsanny, ^ ^cl^:^.' moud- 

dâ'af, -> J thdny, Isdiiy, sdny. 

— Le Double, > ^a*^.M tdda'f^ 

j'jlM êl-tluhn/. êl-lsdiv/. 

— Habit Doublé, ,.yis^ y^ 
libs moballeii. 



kerl-houm 

Doué, 
motlatlii. ^wJs tdly 

II 
êlley 



Doué, V -S'J^jnodahheb, JLL» 



Il a UonÉ, ^^'^dahhah, ^.lil 



Dorénavant, ,.^» jsj> ntmz 
êldn. [f^'oy. DÉsOR.MAis.j 
Doreur, ^'-^j oueschdy. 
llaDoR.Mi, .»■— J ndvu v«— *-j 



DOU 206 

11 a Doublé, ^ ^l^ dâ'af, ^ 
thannà, îsannà, ihanney. 

— un habit, ^h: baltan. 

— (terme de marine), ^->-»J 
laaddà, ieaddey. 

Doublure d'habit, iiLJsj hattd- 
néh; -_) LL.j boUdny, pi. ^-jLLj 
balidyn; ^jj^-^J' teblyn. 

DOUCEMEIST, ïjblsr'L^ hê-'l-he- 
Idouéh , i.J «i» AJ^i;^ chouyéh chou- 
yéh, i.ljsr'' -Ij held medjléh. 

— 11 marche Doucement, j — a> 
ij ,*uj ,,^Ly^ hou mâchy bechoiiyéh. 



..-7 . O 

Douceur, Sj-i^ halâouah, fy^z^. 
halouéh^ rj » leyydn. 

Doué, J-^isi^ mofaddel, ^^ dou, 

.jj.>> viozeyyenn, i^y\Y^ marzouq. 
— lia été Doué, J-/<i:ÀJ' tefaddal, 
^asr^ ' ênkhass. 

Douleur, >i^j ouedjaa, onega, 
oiidja, ouya, pi. >u — =s.j! âoudje , 
ouyuè' ; j4_j^_^ haryq, *£w seç- 
(/em, Jl ^/em. (P'oy. Chagrin.) 

Douloureux, ^^j oudjy\ ou- 
guy\ j*Jl êlym. 

Dou-'l-Hagéh, douzième mois 
de l'année lunaire des Musulmans, 
i5^^' .5 dou-'l-hadjêh, dou-'l-ha- 
'juéh, ^-v'^1 "^™^ êl-i'yd êl-kebyr. 



DOU 

Dou-'l-Qadéh, onzième mois 
de l'année lunaire des Musulmans, 

£X_*_ii_J I J.Î dou-l-qadéh, _» i 

j ^ -is-' ' bou-'l-djelâyb . 

DouRRA. [F. Blé de Turquie.) 
Doute, «.^Ci:, chokk, chekk, pi. 

v^^lXi. chonkouk ; v ^j. rej/b. 

— II n'y a pas de Doute, i-i L- 



•J 



M 



v,J:X^ ■»(« /'y-'''i chekk, i-i 
/« rej/i» /2/-/(. 

— Sans Doute, J---*=^ -^-J Z>e/(? 
djemyl, ..x5j^ moukked. 

11 a Douté, ^J:S-^ chekk, w'^ 
rat, V )l^:i~,' êslerâb, v >lj'.I ^r/âfc. 

— Ne Doute pas de mes paroles! 

^/>JO ma techokk chy j'y hûl-uh 
a'ià keldm-y ! 
Douteux, ^ ^^ chckouky. 
Doox,_j-W halou, helou, houlou, 
u's--* mahloud, ^^/ leyen, leyin 
(en berbère, -^Jj zeyd, ^J-■'p du- 
zydenn] . 
— ^ de caractère. [Foy. BÉNLX.) 

— 11 a été Doux, ^=>- hald,^s>^ 
halaou, halou, ^=^ halà. 

Douze, i-^t ^\ êihnê a cher, 
►A.JCJ) êlhn-aclier, ^^.iLjLJ' isend- 
a'ch (en berbère, «I»-* o^-^ sml 



DRE 



207 



DRO 



c'* 



sin de-mor- 



inerauu, jl ,- 
râou). 

Douzième, j-i^ ^-''— ^ thâny 
a'cher, f. ' ^Ls. LjJi thânyel a cher. 



— des chiens pour la chasse, 
8iL.^ s_^X\3i ^j nescit êl-keldb 
li-'s-seyâdéh. 

Drogue, 'ji daouâ, douJ, pi. 



La Douzième partie, V- ^ 1 ^.J^' êdouayah; J=- aller, i— ^. 



j^ J -i-' ^ êldjouz êl-lhdny a'cher. 
DuAGÉE, , v^—^-l-^* melebbess; 
iJj^yL khozduuquli, plur. ^^^V=^ 
khozduuq. 

— Dragée de plomb pour la 
chasse, ^^i rousch, rusch. 

Dragme, **j-i derhem, pluriel 
,i',^ derâkim. 

Dragon, ^J',r^'^ tanmjn. 

Drap (étoffe), -t»=^ djoukh, pi. 
^ L^w ! ddjouâkh ; ^_» 1^ nje//". 

— de lit, «J-L» melldyéh, AJ-i/» 
melâyéh; -si-s-U melahféh , pluritl 

^y^-.^ melàliif: ,\i âzr, pi. jJ 
cz«r; iss^Lis lerdhah. 



bohdr. 

Droguerie, ^j ks t/^/r»/, 

ijyai o'ilryyéh, ïj Jat ollâréh. 

Droguiste. (/^. Apothicaire, 
Marchand d'Aromates.) 

Le Droit, ^Jf-=^ haqq, pluriel 

^^J^zs. liouquiiq. 

— Droits (taxes, impôts), J,j|^s 
a'oudyd, y^x^ ouchour. 

Droit (adj.), pir> mouqaouam, 
J.iuw> mousaqqad. {P'oy. DressÉ.) 

— (debout). [Voyez ce mot.) 

— La Droite, ,~.s~J! êl-ymyn. 

— La main Droite., ^.t;^! •^■;}^ 
cl-yed êl-ymyn (en berbère, jj^-^yj 



Drapeau, ;3!/^ beyrdk, {tlur. ' ir:^^i lemdn yefouss) 



^.^_~j bydreq, beyàreq; ^.^ aa- 
Idm, ,li a'iam, ^^s:"^ sandjâq. 

— Porte-Drapeau, j'^ij-^j bey- 
rdqddr. 

Drapier, -^.'wà.^ djoukhddjy. 

Dressé, ,--.-i-:L-»w> moslaqym, 
^^A*^::::.'» monlesseb. {P'oy. Droit.) 

Il a Dressé, /»^1 âqdm. 



— A Droite, y~^ii bi-'l-ymy». 
^*JI ^.li aald-'l-ywyn. 

— Do Droite à gauche, ..f ^- 

J-ywi Ji ^-.^J) viin- êlywyii 
Ud-'di-cliondl. 

Droiture, J-v:^ a'del, --^1^ 
soudb. [Foy. EyuiTÉ, Lntégrité. 
Justice.) 



DU 2 

Dromadaire, jLo^ djemmûz, 
plur. ,JjL^ djemmâzyn; ^^j^^ 
hadjyn, plur. ^^* hodjn, (^^1-sr* 
hadjâyn; j^i — s-* hadjcin, hegdn, 
plur. ^^Ls-* hadjânyn, hegânyn; 
^^.^\ J-iNsr'' êl-djemel êl-hyry. 

La pluie tombe Dru, »-^ï'' -rj 
zoM êl-nialtar. 

Druse, <^jj^^ dourzy, ^'-^y 
derouzy. 

Du (art.). [Foyez De.) 
Dû (chose due). {Voy. Dette.) 
11 a Dû, >.j^M êltezem (en ber- 
bère, .jLi j^/îdn, .ill^zs!)' lignâd). 

— Tu me Dois mille écus, 
J Lj . ,4,5 b v^JTJ L»u L) I ânâ nés- 
sâl-ak be-âlf rydl (m. à m. jeté de- 
mande mille écus); ^aIc ^^-^ 

^i^j_==s ^^ ^Jl /?/^1/ and-akdlf 

gourouch (m. à m. à moi sont chez 
toi mille écus). 

— Je te Dois quarante paras, 
i--:£3 ^^xj.u ^a.5l^j" o^j! ênlles- 
sdl~ny be-ârbdyn faddah (m. h m. 
tu me demanderas quarante paras); 
i.^^x} ,1 v^*X-y ^-^-^ a'nd-y lyl-ak 
drbâynyéh. 

— Vous lui Devez le prix de sa 
marchandise, j-x^i *_\5L.*^.j ^a» 



'8 DUR 

A_"_tL_x£_J hou yssdi-koum be-si'r 
boddd'l-Ito. 

DuCAT, J'-ïi^ melhqdl, melsqâl, 
J'^-^ melskdl (en berbère, _«'j— - 
merdou, ^'i-y mera'ou) . 

— Un Ducat d'or, îi jL_iLi_-- 
^ ^ft J-H melsqâl dê-'d-deheb. 

— Deux Ducats, ^JLiij;^- melliqd- 
leyn, melsqdleyn. 

Duel. (Uot/cs Combat.) 

— Le Duel (t. de grammaire), 
jXôJ] êl-mouthannà. 

Duero (fl. d'Espagne), ï^-f;- 
Douyrah. 

Dupe, fXjÂJi^ maghchouch. 

— Souvent les gens habiles sont 
Dupes des sots, /f-Lj C-'U'' f.— i^ 

J^TT^ ^Lj *s>j.i>Sj ^J^lis. helhyr 
marrât nâs hddeqyn yghouschou- 
honm ndss hemyr. 

Il a Dupé, (f'oyez 11 a Abusé.) 
Duplicata. [Voyez Double.) 
Dur, (T"^'-;'. yabess, J-j j,^. che- 
dyd, ^q^'-^ a'dssy, J.^lç>^ djâmed, 
gdmed, w^L^ seleb, selb, _^~.L_3 
qdssih, lÇ'*" 9'^'^-^2/> ^^^ <]dssy, 
V -%-*~s sa'yb. 

— de cœur, v.^*/o sa'e?), [j-^^^ 
khachen, ,^qj.£j moqref. 



DUR î!09 DVS 

— Il a l'ouïe Dure, j~Sj jjc*^ 
sema -no theqyl. 

— Cela m'est Dur à supporter, 
<Jfr J^iJ ^y^ hddd theqyl a'iay-y. 

— l'a couché sur la Dure, ^-j 
L.l2_'; is.u l.o ndm a'ià-'l-drd 
zalhxn. 

Durable, ^c-^--;' ^û^y, ^->^^ 
ddym, vJI^J Ihdbel, JJ^s^ djdled, j '-^ medd, i^^ meddéh, *»^ doum, 
^^_ji^y mouaqqef, j^/cu»^ mosta- a_^LJ>| îqdméh, .L-^j:— 1 îslimrâr. 
mel, ^'j oudqef. 



Il a DunÉ, ^b ddin, ^ ^ Sj 

ouaqef, ^ïj fcaçâ, -Ïj fcflr/a, haqey, 
^^_-_j //ie^e/, J_*.*_x^l êsla'mel, 
vJ:^.j telhebbcl, tessebbet. 

— Cela ne Diiicra pjs, w l.-* ' Jj» 
i' ^ s\ liadd md h ho îqd- 
méh. 

Durée, >'j.5 daoudm, JLj heqd. 



Durant, /«'■^ -'» »«« drtm, '■•*^-^-' 
bayn-md, sJi^-i. ^ /"i/ ouaql. 

— Durant ce temps, 'j^a ^'J L^ 
«w^V wâ ddmhadd-z'-senidn, Ji 
>LJ^s^Jj ïÂ^ /■(/ ueddéh lilk êl- 
dyydm . 



J^Js loul. 

DUREME.M', i ~ — *__/^ sn'bdii, 

IjjjJL chedydijn. 

Dureté, io.l^ cheddyéh, s})^^ 
salàbéh, i-^j-^.j yeboussah, 4ww*^ 
sou*oubéh, 

— de cœur, |^,.^.i-d?J lekhchyn. 



— Durant ma vie (ma vie du- i*^^^ qassonéh, «i:^ en'nf. 
rant), ^"-^^ J;-- ^ '""^ baydl-y, DURILLON, J J^j Idlouléh, plur. 

^.;w.._ci. SJ.^ meddet haydly, J^ w. „ !y leoudlyl. 
c^ /oh/ atnr-y. DYNASTIE, i3_.^ douich, doulah. 

Il a DiRCi. ^.J-i< chedded, .,_,..La pluriel J'j^' ddotidl, J.i douai, 



sallab, 4 >^ naschaf. 

— Il a Durci comme une pierre. 
{Voyfz 11 a PÉTRIFIÉ.) 

— Il s'est Durci. , »»«^ yabess, 
lU-J nechef^ jxil échledd. 

— La lerre est Durcie, , ^,^ 
iJLï è\- drd selléh. 



i\.l^ menilekéh. 

Dyssentkhik. >-X)I J.-.^'' fes- 

hyl êd-damm, i. l_^..~, sohiah, 

^A-J' ,. jj. — TV djezydn êd- 
damm. 

Dysirik, J^-^-3! I-^ j'^--^-^ 
housrdn dê-'l-boul. 



?lû 



E 



K; cette lettre n'existe pas dans 
l'alphabet arabe, et sa valeur s'ex- 
prime tantôt par le falhah, tantôt 
par le kesrah. (F. ces mots.) 

Eau, Si-'' ma, plur. 5---'' myâh, 
'i-^fi] chnyâh; i^^ moyeh, x>j^ mou- 

yéh (en berbère, ^ -*! âaien, 

êman, jji—'' dncin). 

— Eau naturelle, -»-=>. iJ y> mo- 

\ 

yéli khdm. 

— Eau douce, iy.2>. iJj^ 'moyéh 
halouéh, i-'J^ à-j^a.-* moyéh o'dbeh, 
moyéh i'dbéfi, ^ >->-^ i^-«* ma a'deb. 

— Eau pure, i^-^o a *p moyéh 

sàfyéh, ^J»V.S ^'"'° "^^'' ^^î/</- 

— Eau distillée, -.^-i:-'-"^ .cU 
ma moslakhredj . 

— Porteur d'Eau, w'I^^s» guer- 
rdb, ^'i-w saçâ, Lï— saqqâ. 

— Jet d'Eau, i-S^à fasqyéh. 

• — Eau de rose. {Foyez Rose.) 

— Eau-forte, J.s-' 'p'->= mâ-'l-halL 

— Eau-de-vie, Jy- auraqy. 
lls'estÉBAHî.(F. lls'estÉ'fONNÉ.) 



Ebat, *;'.j-»-J* tenzyéh, Li-o safû. 
[Foijez Amusement.) 

— lia pris ses Ébats, 2j-' nezzah, 
\i.^\ ^t, chemni êl-hauud (m. à m. 
il a respiré l'air); ^j.i^\ êncharah, 
J=**^' I ênbassall, iL^ \ ^^z a'mel 
ês-safd. 

Ebauche. {Foyez Brouillon.) 

11 a Ebauché, -_«— saoued, •~', 
ressem. 

Ebène, Ebénier, ^^-a_j1 êbe- 
nouss , dbenouss, , --..j L; ! dbdnouss, 
j_.^j j_j ! âbryouss, , pvj_l_! -..< yd- 
blouss, ^L-^ sâdj. 

Eblis. [Foyez Diable.) 

EbLOUI; j-^^^ modjehher. 

Il a Ebloui, ^,=1. djahhar. f^t 
ghabbach, j.^}] dbhar. 

— Il a été Ebloui, '*-<^-: beher, 
j..^! enbeher, r-^?"' l^djeliJier. 

EBLOUlSSAiNT,j^a»-J bdhir. 

EbLOUISSEMENT, rV behr,Sf(.:^ 
djeherah, ^ — ~-i glialéch, 4— à-;- 
deoukhah. 



EGA 



211 



ECH 



Jl a ÉbohgnÉ, t-JLi .^3 qaouar 
a'j/n, tx:. ^y^-^. bahhase a'yit,. 

Il s'est Éboulé, ~-i-i» tûh, 

li aÉHKANCHK, J.-j^ — i- diahhal, 
f!\ ziibar. 

Khua.nciikment, »^j rO^T. 

EuuA.VLÉ, cj^y^ hianfoudd. 

11 a E»UA.\LÉ, 9j :;; za'za, 



A rÉcArvT. !^^i.vx menfereddn. 

U a EcAHTÈ, ■~\.*-i\ êbaad, f>..i:> 
dé fa', J^i ferred. 

— Il s'est ÉCAUTÉ, J.x^-ii^^ ês- 
iebaad, ^yu] ênfered. 

ÉCEUVELÉ, J.ï-i ^-J he-là a'ql. 
JoL^ khabbâl, J^x-M , ^^Lj nâqess 
êl-a'ql, j — •^^—^^ mobehlal. (Voyez 



\yj zehel, j^ij iicfedd, ^y ne- Étouhdi, Imbkcile, Fou.) 



zaa [Foytz 11 a AGITÉ.) 

— 11 a été Ebiianlé, J/|v-J 'e- 
zelzel, ç-j-^V-" teza'za, w^Ja— /;») 

Èbiœ (fL d'Esp.), »^j1 Ébrah. 
EbrÉCUÉ, j^_*isrr" mabkJiQuch, 
.^ftS-~^ mandjour. 

EB.ULLITION. {royez BoUILLON.) 

— du sang, jAJI sVj-=»- herdrél 
êd-damm, ^y^ damouyélt. 

Écaille, i^J^è qechrah. j-iwS 



EcHAFALD, Echafaudage, -j^^ 
defféh, plur. vJL^Li.> deffâl : wl^.=s-' 
^a/i/(f, jjI. <JLjj.s:* tokhovt : ^.'~i-- 
seqdlaJi, pi. vO^-ï*- seqdldt. 

ECHALAS, v^O— sdmoxdc. pi. 
oX-'='_»~' soudmyk. 

ECILXNGE. (FoyCZ ChANGC.) 

— En Echange, ^^— s a'ondd 
(pjs ^fS fl'n a'oudd, J!j.-j //crftt'/. 
LcsaC à'oudddn. 

Il a Échangé, ^jss^^c a'ouadd, 



qeclir, plur. .^^ qecUour : ,^--~' , jt^J-^ ddijach. (P'. 11 a CHANGÉ. 



Ji 



satifl/". 

— do poisson, 
qechyr êl-Uoul, c 
c/(yr di'-' lIiouL 

Ecaillé, («i-i^ inaqchmir. 



..M 



^-r- 



ÉcHANSON, ç-^ — • s«9.v, plur. 
,.^-^.w— sâqyyn, <„,^^^^ 8al>bdb. 
le- Échantillon, i'^^^f- a'ytiék. 
! 11 a Échappé, il s'est Échappé, 
I ^yoia. khalass, vJlJLJ' é/lal, ,^SJi 



ÉCARLATE; «J^t-' tor/'i/r, isJ pCi-i falot. Js^j zamell, (Jv'-; zamaq. 
êchkemdll. yàj bofyr, yJ qermez, — U a fait Echapper, >JL-^ia /u/- 

yjiS^ yX^ sikarldl. lai, ^^\ zammaq. 



ECU 



212 



ECL 



— 11 s'est Échappé du danger où Échelle de bois, >jlw soulloum, 

*Lo soullem, sellem, pi. *J^^. se- 
lâlyni, J-«.~. seldlern. 

— de corde. [Voyez Corde.) 

— de carte géographique, i^^-^ 
moqydss. 

— (port),' JLiLv seqdlah, i.lC' 
êskelalt . 

— Les Echelles du Levant, 
^^j-i^J\ ji o^Liu- seqdlât barr 
êch-Cherq. 

Echelon. [Ployez Degré.) 
ÉCHEVIN, ^l;^ a'ydn. 
Echiquier, ^^-Ll _.J louh 



il était, ^^ ^)\j.^é:^^ ^^ jjo-U 
i^'s khalass min êl-khaltr êlly kdn 
fy-hi. 

— Qui laisse Echapper l'occasion 
n'en retrouve pas de pareille, ^j-y^ 

min khalley y fout êl-mehall la ylâqy 
melhl-ho. 

— 11 n'Échappera pas de mes 

mains, ^-^-J (^-^ c^^^'' *""* "*" 
ynkhaless min yd-y. 

11 a ÉcHAUDÉ, ^^ samall. 

Échauffé, ^^s-**"* mosahkhen. 
{Voyez Chaud.) 

IlaECHAUFFÉ. (F. llaCHAUFFÉ.) 

— 11 s'est Echauffé, ^^■***^ tçs- 
sakkhen. {T'oy. Il est devenu Chaud, 
11 a eu Chniid.) 

ECHAUFFEMENT, ^^-«.s-***-' leS- 

khyn. (royea Chaleur.) 
Échéance, J-^^ mydjâl. 



t- 



'r 



<j 



chattrendj, ^yZ-x^\ »JU.d:-' takhl 

ês-satrondj. 

" Écho, ^-i_s--^ da'onyéli, i.~ijh 

ddovyéh, \j.^ sedâ. 

11 a Échoué, ^.-aJI ênkesser. 

11 est Échu, J-^=s. hassel, ^.Sj 
ouaqaa, v_5»=^ djerà, djerey. 

EciJA (v. d'Esp.), 4s-^--' Ésti- 



ÉcHEC, ^r^'' ^'^^^- i^'^y- Acci- \ djah. 
DENT, Adversité, Calamité, DÉ- Eclair, ^J,J-i harq, baraq, pi. 



FAITE.) 



^^jr^ bouronq (en berb., 






— Jeu d'Échecs, — )^-ki- chat- êl-harqyl), {Voyez Foudre.) 
Irendj, chattrong, ^j.:ua salrondj. Éclairage, jJ_j^' tenouyr. 






— lia joué aux Échecs , 
^j Jai^ laab challrendj. 



J 11 a ÉcLAiRCi (au propre), ^Lç^ 

djelâ, gald, -iis tald. 



ECL 2<3 ECO 

— (aiilig.), ^y;J Uijyen, bayyan, \ — i'; soleil, — ^-A-M ^j^'^ 



koussouf êch-chems, '3 ^^j — ^-^ 
►..,^-i.'l ];onssouf dê-'ch-chems. 

— de lune, t-^-iL)) 13 ^^^^àj-^^^s^ 
kJwussotif dê-'l-qamar. 

Eclipsé, ^_^-^-^-^ mahsouf, 
^^_;U~X^-» monl;essef, i^i:^ mon- 
hhessef. 

11 a Eclipsé, .^ à — »-. > /lossa/', 

^ t.*^ khassaf. 

ÉcLIPriQUE, ^*A.-M ^^_Jj^_J3 
fa>\(/7 êch-chems. 

Ec LISSE, ïj^-o^ djebilréh, ^ ^^^^ 
djehyréh. 

ÉCLOPÉ, J-f^^ touldl, J'J^ 
toupdl. {P'oy. BoiTF.LX.) 

Il est ÉcLOS, ^-î leoitellcd. 

École, s ^~>^ mekteb, maklah. 

[Voy. Collège.) 

Écolier, «-i-*---^ motaallem, 
JLx.'^^* moslaalem, J>_.Ji-^' mech- 
dond. (/'. nisciPLK. Etldlx.nt.) 

Économe, -^w=£.' maqsed, J-.^J 
qâssed, ^^v.wL» mâssek. 

— L'Écotiomo d'une maison, 
— (il a lui), jLJ nâr. (Voy. Il a ^j^^ S-^fj o"^'.'/' él-khardj. 



y-^i fassar. (T. Il a Commenté.) 
Éclaircissement, >^j beydn. 

(Voyez Commentaire.) 
Éclairé. , «.v-= nie/iaoHcr. 
Il a Eclairé (v. a.), ,_.; naoncr. 

— (v. neutre iinp., il a fait des 
éclairs;, ^jj ,-■ baraq. 

— 11 Eclaire, ^ ,*.j l-^O doun- 
yâ yhrouq. 

ÉCLAIRELR, -=v!.3.L^ tchdrqâ- 

'Ijy- 

ECLANCHE. (l'oyez GlGOT.) 

Éclat (lumière), (r. Clarté.) 

— (bruit). [Vvi/ez ce mol.) 

— (rupture), y^*S kissdr. 

— (morceau). {Voy. ce mot.) 

— de bois. {T'oyez CoPEAU.) 

— de rire, t^^^îL^ qahqahah. 

— de tonnerre, aï^Lo sdliqah. 
i.'d^l.^ sd'aqah. 

Éclatant (lumineux), ^)'J«c/î/r. 

{Toy. lîltlLLANT.) 

Il a Éclaté (il s'est brisé en 
f-olats), I— -\_' (ekasser. 



Brillé.) 

Eclipse. ^ i-^sj icksyf, 

kesf, <^''-^' lekhsyf, ^ 
înkissdf. 






Economie, -^-^ qusd, vjJw.^-! 
înisôk. 

Économisé, ^^-^-^-^ jnnqsovd. 
viC*.*oP mamsouk. 



ECO 2 

11 a Économisé, -x_-^J qassed, 
<Z^^'é qafset, j. — 3_» — 'J teouaffer, 
oX'^^ massak. 

ÉCORCE, -i.i=v djeht Queld; ^i-^ 
qechr, pi. ,^^3 qechovr. 

EcoacHÉ, A_.l_sr^ modjelled, 
^ J.v^ maslouhk. 

Il a EcOHCHÉ, j.-i.^ salakh, se- 
lekh, wX-W djp.llad. 

EgORCHEMEM , ÉCORCHURE , 
^1- seWi^ ^7}-^ teslykh. 

EcORCHEUR, ~M^ sellâkh, i'^s. 
djelldd. 

Il s'est Écoulé, > 
beb, ^/^>» maddà. 

Il a Écouté, »— 



(essab- 



-<> — -w samaa, 



^^■^^\ êstema', w^a^^j lessannel. 

— Il a Écouté attentivement, J..-5' 
àjJ)i kassar oùdn-ho (m. à m. il a 
brisé son oreille). 

— Écoute! a^! êsma' ! (en ber- 
bère, J~.l êssill). 

— Écoute-les! *.^^ 
ênsennel a'Iay-Iioum! 

— Ecoutez-moi bien attentive- 
ment! J^^- ^^^\ Uj.**.n ôksoroû 
oùdn-koum a'iay-y! 

— Tu ne veux pas m'Écouter, 
gfjS i:, j,Ji'i L/» ma teqbel chy 



4 EGR 

kelâm-y (m. à m. tu n'accueilles 
pas mes paroles]. 

Ecrasé, ^^^^ mofaschekh. 

Il a Écrasé, j^i^s faschakh. 

ÉCREVISSE, yUsj^ sertdfi, pi. 
^JsL.^. serâltyn. 

— Écrevisse de mer. (Voy. Ho- 
mard.) 

— L'Ecrevis«e ^signe du zodia- 
que). {Voy. Cancer.) 

Il s'est Écrié. {Voy. Il a Crié.) 
Égrin, y^'' medjarr.iV. Boîte.) 

Écrit, v. 'j^'' maktoub. 

Il a Écrit, ■^ -^-^ katab, Lioi 

ênchâ. 

Écris! (imp.), % -X3 t êkicb, ôk- 

tob, êktob, v_^;;i kloblÇen berbère, 

^jj^ oûryl) 

— 11 a fait Écrire, v^ ^'^'^ kallab. 

Écriteau, iJ-^i kildbéh. 
Écbitoire. (Voy. Encrier.) 
Écriture, iaà. khalt, kheU, khill, 

p.l.l>a]=.i. khoUovtt; v -^'S kalb,kelb, 

i^-cj katbéh, i-^^ katybéh, ù.y~:ù ki- 
lâbéh, j^j^' tahryr. 

Écrivain, ^î^ kâieb, pi. LiT 

kotebd, «u^S kelebéh, v :l:ù kollâb; 

isl — ia-à. khalkUt. {Foy. Auteur, 
Copiste.] 



ECU 2i5 

ÉcnoUELLES, i.L=_.^ haonslah, 
i.^' f.^ sirâdjah. 

Ils'esi Ecroulé, (r. Il a Croulé.) 



EFF 



ÉcRU, z*^ klidm. 

Écu (monnaie), j^ijC-l êskoudy; 
ia^ chekotl. plur. Is^i^ chekoutl ; 
JL) , rijdl , plur. v^'"^-J, ryâlât; 



u^r . 



i Jiirch, pi. 



U-X^ 



kourouch : 



^■jj~=:> (jroxichah, plur. , i.j.j,==> 
fjourouch; ^^yi ghrouchah^ plur. 
ir-^f- ghourouch. 

— Deux Écus, ^r;v'-r. « ryâleyn, 
f^j^i gJiroucheyn. 

— Écu. {Foy. Bouclier.) 

— (armoiries). (P'oy. ce mot.) 
ÉCUEIL, (J:-^ terch, pi. (j^j^ 

lourouch. 

ÉcUELLE, ^-i^-'j zehdyah, zeh- 



dyéh, zobdyah, pi. 



•J 



zehddy. 



— Écuelle de bois, *.^3 qassaa. 
{P'oy. J.\TTE, SÉBILE.) 

EcUM.\xM, EcUMEL'Xj^ji i, 

raghâouy. 

Écu.MK, iji-,raghaouah, ^t.Sjuù 
kouchkouchah. 

lia EcUMÉ, -iyrayhd, ^i, ra- 
ghey. 

ÉcUMF.lR do mer. [Toy. COR- 
SAIRE. Pjr.^te.) 



Ecureuil, w-cs-^ sindjdb. 
Écurie, 'j< reoud, ?j, rconali, 

fl7r/iour. 

— Garçon d'Ecurie. (7. Pale- 

FRE.MER.) 

Ecusso.N. (Voyez Armoiries.) 
EcuYER, ^^j-.3 fdress, ,'-x— ij 

rehebddr, j^^-o.)L. seldliddr, j^.^ 

^yL) myr dkhour. 

Édex (le paradis terrestre), jiîs- ' 

êl-djennéh. 

Édesse (v. de Syrie), LiJ! ér- 

Rohâ. 

ÉoincATEUR, JLj bdny. 
Édifice. {Voy. B.Âti.meist.) 
Il a Édifié (bâti). {F. ce mol.) 
Edit,j-^' âmr, plur. ^.^U ««?«/- 

mer; ^y.^ fclonaii, 4_,' ^_-i. L.d.. 

khall cheryf. 

EoRis (n. pr.). (V. É.nocu.) 
Éducation, a-^-j^—j terbyah, 

lerhyéh, - ol ddeb. 

Effacé, s_'^,i./» maT-roub. {V. 

Biffé.) 

Il a Effacé, -s^'' mnha,mahey, 
V ' ,3 darah, zarcb.{V. lin .Annulé.) 

Effectif, ^\j^ mokaouen. (l. 
Certai.n.) 



ILFF 216 

EFFECTIVEMrLNT, <!-Ï-s-'Lj bi-'î- 
haqqah. [Voy. AssuuÉment.) 

11 a Effectué, J-*^! êfaal. 

Efféminé, wsi^^ mouanneth, 
viouanness, J:^^6^ moukhanneth, 
viokhanness. 

11 a Efféminé, J:^ — j' dnnalh, 
lînnals, dnnass. 

Effendv, ^-U-il êfendy. 

Effet, J.»5 pi. J-*il êfeel; J^c 
a ml, iarr^-' neiydjéh, A-l&Là failéh. 

— (^'oî/. Billet, Lettre de 
change.) 

— En Effet, f>..x.s\J\ .s fy 'l- 
vuâqy'. (T. Effixtivement.) 

— Effets, L_>^. roubd, Jo» mal, 

oi-i ^1 âmlâk. [Voy. Hardes, 

]\1kubles, Propriétés.) 

Efficace, j^'3 qader, j^-'^^L^ 
vioqtader, ^ào kdfy^ j.ïj' moues - 
sir, JJil-5 [d'il, J-^Lt aâmil. 

Efficacement, /v^^-* mouhkem, 
l..s^kâfydn. 

Efficient, ^^^-'^ faaly. 

— Cause Efficiente, «Sw-wULi aIs 
i'ileh fd'alyéh. 

Effigie. (Voy. Portrait.) 
Effilé. [Voy. Frange.) 
11 s'est Efforcé, -^-i(-^ djehed, 
^.j.:^] êdjlehed, êytehed. 



EGA 

EfFCP.7. ^L^'a^i îdjlihâd; ^^ 
djehd, djouhd, pi. ^ja^ djouhoud. 

Effraction, / r-/* hers, hours. 
{Voy. Brisement, Brisure.) 

Effrayant, »j ys fez-y', «-.-"i-s^ 
feddjy, f'^^ mefeddji'. 

Effrayé, «. — ;^-' mofeddje, 
,^_jjsr^ matkhaouf, ç^yk- viofezze , 
V '^e>y marhoub. (F. Craintif.) 

Il a Effrayé, ç-j.3 fezzaa', a.sr- 
faddjaa, ç-l. ra, ^ ç,-.=^ khayyaf. 

— Il s'est Effrayé, ç-j..à.j! ênfe- 
za', ç-ljy êrta. {F. 11 a Craint.] 

Effroi, «J V^j ^efzy', ç-j . raou', 
^j)j raou ah. {Voy. Crainte.) 

Effronté, Ls:-''^-^ ghayr êl- 
hayâ, 1-^s-" JJ.5 qalyl êl-hayâ. 

Effroyable. {V. Effrayant.) 

Effusion, ^^ -^^-s sabb, i.—Z^^ 

sebbéh, P^j^^ îfrdgh. 

— Effusion de sang, ^3.31 ,j:JOl^ 
sefk cd-damm. 

Égal, U— saoud, ^j-^*^ me- 
sàouey, ^_ji-*«~^ molifdouy. 

— Cela m'est tout h fdit Égal, 
-i;. j'u Js l/> mûa'làbdl-y chii. 

Il a Égalé, v_5j-*- saoud, saouey, 



j Également, '_. — > ^j — • saoud 

! saouâ, 4J»^'b he-'S'Souyéh. 



EGL -2\ 

KCiALiTÉ, ir. ^' tessaoh'juh, ies- 
auuyéli, iJ^ saouyéh. 

Égard, ♦-LLà. khâllr, ^^ oitqer, 
i^ÀS kerdmih, j-^:-^ tefdyl. 

— A Ion Égaid, o^ — ï-a. J 
fy haqq-ak, vJ-S fy-k. 



TLA 



nûyss: ^j- dcyi , pi. ?,y ^ dymroh. 

ÉgougÉ, ^ JJ-* modabbéh, 

)jissj> muqloul. 



Par Egard pour lui, s ^_ 



V.^i 



}ie-k'iattr-ho, i~' ^ ,^ min chdn-ho, 
y^\^ bekerdmit-ho. 

— Il a eu Egard h mes paroles, 
^j\) J!-j ù.reddhdl Itoli-keldin-y. 

— J'ai eu pour vous des Egards, 
.==aJL;fi5 faddall-koum. 

Egarr, a.j^y^ ddy', a--^ii^ mod- 

y.. ' ^" 

11 a ÉcARlt f>.~^ dayya', il''' 
rllaf. 

— Il s'est Egaré, ïlJ' Idh, ^ ^1.j 

I^Jef, Ç'-.o dda'. 

Égarement, ^y iyèh, tyh. 

— Vallée de l'Egarenieni ( en 
Egypte), *^i ^^\^ Ouddy-'t-Tyh. 

Égayé, ^y^^fdréh, ^Ji^ mofer- 
rèh . 



11 a Égayé, ^y ferroh. 

— Il s'est Egayé, ^ ». — 3 fernh, 

^ ^31 êfrah, ^ ,jlj icferréh. 
^— * ^-' ■ 

Eglise, .>—-._--> kenyssah, ko- — 

naysséh, pi. ^--^ikendyss, lia- snrréh 



Il a Égorgé, J.ii> qaiiel, ^3 
dabah, ^.O dahhbh. 

— Egorge! (inip.), ^.o! êdbéhl 
ÉgoOt. àsijh lellon'ulK])]. ^J^ 

hcldly'. 

ÉgratignÉ, ^^-» madaffer. 

Il a ÉgratignÉ, j!^^ daffer. 

Égratignure, j^ilàV tedfyr. 

Egypte, ^-a^v-j barr Masser, 
j'^^) \ j^ barr êl-Masr, ,.->fi^ Mas - 
ser, Masr, Mesr, i-J »^J! *JLi'^V 
êl-dqdlym êl-Masryéli. 

— Haute Egypte, J — ^x^)\ es- 
Sd'yd. 

— Basse Egypte, ^ ùj ,' ' êr-Iîyf. 

i-iysr^ êl-JBabaryéh, êl-Bahryéh. 

Égyptien, ^r^^-- mdsry,mesnj, 
pi. ijrrij'^'' masryyn. (Y. CoPTE.) 

Eh! (intcrj.), t-J_i/fl.' i-^ji êyohd, 
^' dhh. i:> deh! 

Il s'est Elancé, *-- — '^ sadam, 
i— ^ -/» , rama niil)i-lto. 

Élargi, f-^j-' »io»e>\<;r', iPy^ 
n\o arrcdà. 



(mis en liberté), — t— • "'os- 



2» 



ELE 



11 a ÉLARGI, •=- -^j ouassaa, 

oïiasstY, (j^-^ aradd. 

— (ilaniisenliberlé),--j~-srtrra/i. 

Élargissement, ^rr^ toucs- 
sy\ (j^i'j-*-' tearydd. 

— (mise en liberté), ^j-*^ tesryh. 

ELCHE(pl. d'EspOV^M Élch. 

Élection. (T'oyez Choix.) 

Électuaihe, i.--A---J' tanqi/ah, 
s ), robb. 

Élégamment, l—i-^:^^ lattyfân, 
Ls.: ^±> zeryfdn. 

Élégance, i^^-}^^ lattyféh, isi^Js 
zerdféh. {Voy. Agrément.) 

Élégant. {Voyez Agréable , 
Bien fait.) 

Élément, J-ol âsl, pi. J^-^si 
ôussoul; ^j^jrokn,\)\. ^)^j\ârkdn. 

Éléphant, J-.à fjl, pi. J^-^i 
«/^i/fl?, JL-9 fydl. 

Éléphantiasis, ^\^—^ djou- 
dâm, J-^fiJl 'b dd-'l-fyl. 

Éléphantine (lie de la h. Eg.), 

,1,^1 'ij^'f^ djezyrel Assoudn. 

ÉlÉTHUYa (anc. V. d'Egypte), 

^Lx)! êl-Kdb. 

Élévation, ""--'^^j refd'ah. {Voy. 
Érection.) 

Élève, '^ -^'r^ moratleb. [Voyez 

Disciple, Écolier, Apprenti.) 



218 ELL 

Élevé (haussé), f»j^— s^-» meqoiim, 
9^'iy merfou', ^j refy'.{V. Haut.) 

— (nourri), \.^y morallch. 

— Bien Élevé, v '^L* moldddeb. 

— Mal Elevé, <y^2)l-^ ^^i ghayr 

moldddeb, s .J;'^ J.J9 qalyUl-âdeh. 

11 a Élevé (mis en haut), «...s, 
... ^ -^ 

rafaa, ^Lsi âqdm. 

— (donné de l'éducation), . j, 

ratleby <. yS\ dddeb. 

— (nourri), ^-j. rabhà. 

— Il a été Élevé en dignité, v-r 



iJO.'..> 



kabar (y derddjeh. 



Élie (n. pr.), LJI Élyd. 

Élif. [Voy. A.) 

ÉliXIR, j^^^^ êl-êqsyr, j^_-^^: 
êqsyr, j^^==>6C êl-êksyr. 

Ellahoun (v, d'Egypte, l'anc. 
Ptolemaïs Arsin.), ^ij^'^'^Elâhoun . 

Elle, > hy, hyé/hi/a. 

— Elle-même, Im^^slx.^ ^st hyc 
be-ncfs-hd, L.^^'! J>J -* hyé be-zdi-hâ. 

— A Elle, y le-hd, li-hd, UiJ 
lyl-hd. 

— Elles, ^}tJwu7n, [^** hovman 
('.» hounn, en arabe littéral). 

— Elles-mêmes, ^^^jS..}^-i *-; 
houm be-ôiifow^-homii, ,..w.j)J,j ,.f^ 
hounn be- zdl-hoimn 



EMH 



219 



EJIB 



Élogk, ^ J^>> medli, JUpSi. hamd: 
ySJ:^ cliohr, fil. jj^^-i^ cheJiour. 

— 11 a donné desEJoges. [Voyez 
Il a LoLÉ.) 

lia Éloigné, -^jÎ-j ba'ad, jix«j| 

— Il a éié Éloigné, -x*j 6fl'J. 
Éloignf.mknt, ^!.»j 6i'ai. (Toî/. 

HlSTANCi:.) 

Eloqlk.mment, JowL^iJLj be-'l- 

fessdhah. 

Éloquenci:, i-s^^^^ fessâhah. 
Éloquent, ^^^^-^ fassijii, plur. 

^L^ fassdh. 

Élu, ,'i-;:dr^ moJihlâr. 

Il a Élu. ('oî/l'- Il a Choisi.) 

Email, j-^ djd:. Lu* mynâ. 

E.MA.NCIl'ATION , (JJ^-Jai Ulaq, 

^ y^ lesrijli. 

Éma.ncipé, c3' mallouq. 

11 a Émancipé. (Jv— l_Ll Hldq, 
_ ^_ serrah. 

— 11 s'est Emancipé, ^j. x-j 

.>«J^' ieaddey-l-hadoud. 



Emballé, ,^_û^^-' mnstaff. 
Il a Emrallé, ,,_4;^' ('s^'/T". 
Il s'est Embarqué, ^_^ — = 
^ K^M rrkeli cl-merkeb. 



Emiîauras, -^-I /^t/<', pi. '-- J-V 
belài/d; i-zJ^.^ sada'ah. 

Embarrassant, f-^^ sddè'. 

îIm barrasse, p-^Jw<=^ mesdou'. 

11 a EMBARRASSÉ, ç-A--^ sada . 

— Tu abattras cette tente qui 
nous Embarrasse, i.-o—w.s-' 



»s Jl/^ 



,^_^,. . — s«^»w g^- 1 hadéli-'l-khey- 
wéh êlly sada't-nd tellyyh-hâ. 

Embelli, j_y-.isr^ modjemmel, 
^tJj^ mozeyyn. f^s:-* mohas$en. 

11 a Embklli, J--^'-^- djamvial, 
^,--.2w hassoH, yjj zayyen. 

Embellissement, J^^-rF' '^^Z- 
nii//, iJiJj zeynéh. 

Embouchure d'un fleuve, * — s 
fou m . ( Voyez Bo U C II E . ) 

Embourbé. [Voyez Boueux.) 

Il a Embourbé, S^j^ êoulml. 

— 11 a été Embourbé, y— >_J=J' 
lellei/yeim . 

Embranchement de chemins. 
[Voy. Carrefour.) 

Embrasé. {Voy. Brûlé.) 

11 a Embrasé. [Voyez 11 a Al- 
lumé, 11 a Brûlé.) 

Embrasement, J— *-i-^ ich'âl, 
Icho'àl, iiuci. harcqali. 

11 a Embrassé, ^i_jLc a'dnaq, 



U 



f^'Li bûss. 



EMO 220 EMP 

Embrâssemem, ir'j—; bouss, —du cœur, v_^l-iL3l iJjriqqel 
iijLc aâneqah. êl-qalb, 

E.MBRouiLLÉ, -L_j.W-* makhloult, Empalé, (Jj>=^ makhzouq. 
jSJw mofassed. '' a E.MPALÉ, ^j =^ khazaq, 

lia Embrouillé, A^-s fassad. 1 (J)f^ khazzaq, ^j_$^ khaouzaq. 



[Voy. 11 a Brouillé.) 

Embryon, /.r:-^?- djenyn, ç\^ 
àjeny. {Voy. AvoRTON.) 

Embûche, (^-*^-' tekmyn. 

— Il a dressé des Embûches, 
^■eS kammen. 

Emeraude, ij^j zemroud, zom- 

rod. ^►-^; zemerred, w5.2,.^: zeher- 1 i 7 .. „ , 
^ > -^ ■> 1 i^ti-Uj iemellek. 

f//ec/ (en berbère, ^^^^ sei/du). f^r^^^,.;; , .' 

•' ^ ' ^_5 •• ^ ^' Lmpeche, Pj'i^ memnou 

Émesse (v. de Syrie), ^— y_=w 

Il a Émigré, J.=s., rfl/io/, J-s^-*,! 
êrlehal. 



— Il a été Empalé, ôV^ khouzeq, 
ijj=^ ênkhezeq, ijj-? ^'" '^" 

Empan, v*^ chebr, pluriel .L-i-l 
êchbâr. 

— Deux Empans, ^^-ij-^t. cheb- 
reyn. 

Il s'est Emparé, wJ._*«p missek, 



Il a Empêché, jz-^ mena, ma- 
naa, ;i.;~X/»" êmtinaa. 



Éminence. {Voy. Hauteur.) 
— Son Énijnence (t. honorif.) 
Voy. Son Altesse). 
Eminent. {Voy. Haut.) 
Emir. {Voy. Prince.) 
Emmaillotté. {V. Enveloppé. 



Je ne puis m'Empêcher de 



t'aimer, -^-^s:^ c-'^'y^ lâzoumny 
nehnhb-ek. 

— H ne put s'Empêcher de rire, 
^-s-^'. "il y\ *..]=x.*o "il là ystai- 
ty' ênn là ycdJahak. 

Empêchement, ^-^ mené. 
Empereur, ^l-la)^ sovltdn, pi. 
11 a Emmaillotté. {F. Il a En- e^^"^ selâiiyn ; ïL.d,^.j yâdichâh, 
VELOPPÉ.) pddchâh, [.i^ob bâdchâ (en berbère, 

Emmené, Pj'sj^ merfou' . jU:==jI aguillyd). 

Il a Emmené, ^, rafa\ \ Empire, à. — 3j.i doulah, douléh. 

Émotion, eJjj.s-' tahryk. ■ is-r.**^ mochykhah. (/^Royaume.) 



K.MP 2 

Emplâtre. *s,y merhem, a-3jJ 
lazqah, aJLvJ lousqah, i^^-^ia dentâd. 

— Il a mis un Emplâtre, ->~ç-^ 
da)ned. 

Emplette. (ï'oy. Achat.) 

— il a fait une Emplette. {Voy. 
Il a AciiLTK.) 

EyiVU, y^'' memlnu, J::.s^mem- 
lely, (j^-* meldn, j^xJ> mo'aniiner. 

II a Empli, ^^ meld, -Ui ém/«, 
-ixjl êmleld,j^c- a'mmar. 

— Emplis ! J-*! êmly ! (en ber- 
bère, y^ tchdr.) 

Emploi (usage), jL.sxXwl îsti'mdl. 

— (charge, fonction). [Foy. ces 
mots.) 

— (occupation), ^i~^ choghl. 
Employé (mis en usage), J,**;:^^ 

vxosla'mel. 

— (commis). [Voyez ce mol.) 

Il a Employé, J-y»-;.— I ûsia- 
mel, J«^ chaaghal. 

Empoisonné, *<s..w» mosammem. 

— Vent Empoisonné et pestilen- 
tiel, >»*— samoum. 

S- 
lia Empoisonné, *-^semm, .«~. 

semmeni, samtnem. 

— Il a été Empoisonné, *-- o^j 
lesammem. 



I K.MP 

Empoisonnement, .-—^.--^ '''•''- 

mym. 

Emporté, ^*^j^ mer fou. 

— de colère, w^-csL_i ghdddeb. 
{f''oy. Colère, qui est en Colère.) 

11 a Emporté, f-^j refa . 

— 11 s'est Emporté de colère. 
[Voyez 11 s'est mis en Colère.) 

— Il l'a Emporté sur les autres, 
*^vi^j Je y^i qahar a là had- 
houm. 

Emportement, w;^x^ magli- 
duub. [Voyez COLÈRK.) 

Emprelnt, ^-j?— :• — ^' meibou', 
ji-xs"'' makltloiiiiK 

Il a Empreint, ^^ labaa, *;js^ 
khatam. 

EmPRELNTE, aJs tobè' . 

Empressé, J- — - — =s^ a'Jjyl, 
J j^ .^v^w» ruesla'djel. 

Il s'est Empressé, J._=!w*"— es- 
la djel. 

Empressement, J- — s:^ a'djl. 
a djel, a'guel. 

— Avec Empressement, ^_s- 

a'djeUîu, J> =s*- Lj bi-'l-a'djel, 

be-'l-a'gucl . 

Emprisonné, , .-;. — •;-='' utoh- 
bo\iss, yys^^^" uiasdjofin. 



EN 



2i2 



ENG 



11 a Emprisonné, ^^^"^ se<ljen, 
ij-*^^ hahass, , f-j^a^ hâbess. 



^1 
Emprisonnement, 



djoiin, . v^-sv liahs, 






sedjn. 



souat 



' w?: 



L^j 



Là^ 



Emprunt, J 
teslyf. 

lia Emprunté, jL~s«/, ^ ^. 

tessellef, <i.u«, i êslelef, . yJ JJ b JàI 
àkhadhe-' d-deyn, ^ys^\êstaqradd. 

— 11 a Empruntéà intérêts, ,^_^L»J" 
itlj li.) Lj lessellef be-'l-fdijdch. 

Ému, ^i.s"* moharrek. 



11 a Ému. 



harrak. 



■ — lia été Ému, ^j.sr-' teharrah. 
En (prép.), J-/"^; -/ be, ^\tlà. 
[Foyez Dans.) 

— Je demeure En ville, ^t-^****^ 
ft>j Ji.<J I J neskoim fy-l-medynéh. 

— Je vais En mer, j.sr~ ' ^ U:^*^ 
nessyr Uà-l-bohar. 

— En bas. [Voyez Bas.) 

— En dedans, J-^1.5 ^_/» min 
ddkhel. [Foyez Dedans.) 

— En dehors, ^ .^-à. ,,.,_.« min 
khâredj. [Voyez Dkhors.) 

— En dessous. [P'oy. Dessous.) 

— En dessus. [Foy. Dessus.) 

— En dépit. [Foyez DÉPIT.) 

— En faveur. [Voy. Faveur.) 



— En présence. (T. Présence.) 

— En vertu de^ [Voyez Veiitu.) 

— En déjeunant, yj^si.}] J [y- 
'l-follour. 

— 11 a agi En ami, .^ ^^ j^? 

^ *=s.Lo faal kyfsdheb. 

— Il s'En est ailé, -'^^ viaddà, 
,,^j.^\ ênsaraf. [V. 11 est Paûti.) 

En (pron.), i-:^ min-ho, lUc. an- 
ho, L^-^^ miii-hâ, ^-i-^ min-lwum. 

— En reviens-tu? à.^^ Ju, e^.,!* 
terdja diy min-ho ? 

— En veux-tu? a_-/» J^ v .«.sr- 

tehobb ahy min-ho ? 

— il vous En donnera, J^-x.i 
iô/s *xj ya'lly le-koum min-hu. 

— Qu'En dis-tu? i^^^ Jj^- ^'«• 
êck teqotd vitn-ho? 

Encan, i^_> beyaah,jûù datai. 
Il a Encelnx. [V. IKa Entouhé.) 
Enceinte (subst.). [Voy. Cir- 
conférence, GlRCONVALLATIOJS-j 

— (adj. féjTi,), i-LjLaw hâbeléh, 
aL». habléh, i.\filss. hdmeléh. 

— Elle a été Enceinte , C^l^.;». 
hamelet, ^JI-vL^ hubelet. 

Encens, ^jL_^J lebdn, lobdn, 
ib^J loubân, ^j^-:-'' êlbdn. 
Encensoir, >»-=^'' mebkhour, 



ENC 

î^i-r' mebkhorcJi. [Voyez Casso- 
lette.) 
Enchaîné, «^^ moqmjyed, 
11 a Enchaîné, -^— tr-^ qayyad, 
^uJ.w selsel. 

Il a Enchanté (par magie), ^, 
raqqâ, raqqey. 

— (fait plaisir), v. ^.=s^ a'ddjab. 

Enchantement magique, ï-i», 

reqouélt. 

— (plaisir), v.;^-=s-*- la'djyb. 
Enchanteuu. {V. Magicien.) 

— de serpents, ^j-^ hâouy. 
EnchÉui, J-i g^iithj. 



223 KNG 

Il a Enclos, {f'. Il a ENTorrti:, 
Il a Clos.) 

EnclouÉ, t-e—^» mossamnicr. 

Il a Enclolé. [r. Il a Cloué.) 

Enclume, iy\ zebrah. à^ yS ^i 
bon qournyah , *■;.> i-i-J buiuiornyak 
(en français, bigorne), ,L\.\.w 8i/i- 
t/«n, pi. ^j.>^.Lw senddyn. 

Engoue, jJ-^n^ kemân, ^l^{ l;e- 
wôné, -^.:3_j! àyddûn. O^ | énnyl, 
àiw^ li-sd'ah, JV, t.» ma zâl. 

— Pas Enciire, -~J /»/,<!«(?, -.1..' 
-'» ?îss« mû. 

— Encore un peu, a_j -J^ yLS 



Il a EnchÉui (t. a.), ^J^ ghalley. kemân chouyèh. 



— (v.n.j, ilesl Enchéri, Jir;/ia/a. 

— Le blé est Enchéri de trois pour 
cent, 4^' 1 ^ AJ'blij ^oi3 1 iii ghald- 
'l-qamth be-lheldlthék fy-'l-myéh. 

EnchiI'UENÉ, ^j-j^ mezl;ovm.. 



— 11 est Encore debout, J'; L...» 
*Jw3 nia so7 qdym. 

— Tu es Encore couché ! --Z.--) ' 
-vi»L «Xi .>»..' t'rtt H sa ah rdijed! 

— Vous n'êtes pas Eucore pailis ! 



Enclin, J-;'.-'' '""»//, j,^^^«s- -i»»-^— ..-* j-c, 
!. i sàferlou-chy! i^~^ 

— lia clé Enclin, J. • mal, vid dahabtou-di ! 



■w li-fd'dli md 



Il aËNCûLRAOÉ, < -i.iJ' 



E?;ClOS (subsl.), ^1 -— f>yddj, qaouey-'l-qalb. 

pi. ^'_^ soudydj. [F ClÙTVML, 
ClRCONVALLATlON.) 



Encre, .^iAw* meddd, s^^zt. heb- 
rcUi,j — ^ licbr, 'j- deoud , ilaoud 
Enclos (part.), ^jX^ mesdoul, I (en berbère, ^L»- swwgft). 



^^jy 



inazroub. 



Enchieii, •»• ;■;_;- daoudyeh, 



END 224 EN F 

deouâyah, pi. CjLj'j.) daouâyâl; ' tehammel, ^9^^ lâqà, lâqey, ^.l? 

qâssà, qassey. 

Energie, iy qaouéh, O^t chùl- 
déh. 

Energique, ^_^' qaouy, j.j J.i. 
chedyd. 

Énervé, J._a.Lj ndhel. {Voy. 
Efféminé.) 

Il a Énervé, J-sr»' ênhdl. {F. 



s>.-^s■■' mohibrah. 

— Couvercle de l'Encrier, L.Lj 
a L J^3 1 (jhallû-' d-daouâyéh. 

Endetté, ^^^^^ modeyn. {Voy. 

DÉBITEUR.) 

11 s'est Endetté, ^-jLO' tedâ- 
yenn, jji'^^ êdddn, ^U\x^l êsleddn. 

Endommagé, ^*-i^ mofassed. 

11 a Endommagé, o.*-5 fassad. | Il a Efféminé.) 
{Voy. Il a causé du Dommage.) Enfance, ^i-ss soghr, i>~.J_».i_i- 

Endormi, a-'^-' ndym. {Voy. As- , toufoulyéh, ijl.^ sabdouéh. 

I I 4 r 

Enfant, aK oueîed, plur. .^"^j 
ôulâd, âouldd (en berbère, . ji-i^' 
dqchych). [Voy. Fils, Fille.) 

— Petit Enfant ( nourrisson ) . 
4^Jj.!j terbyah, lerbyéli. 

Enfanté, ^Jy mouloud. 

Elle a Enfanté. {P^oy. Elle est 



SOUPI.J 

il s'est Endormi, ^x-'^ êsie- 
naass. {Voy. Il s'est Assoupi.) 

11 a Endossé un vêtement, ^^! 
lebess. 

— une lettre de change, v._^0 
Ia,j.^ -It kaiab a là dahr-hâ. 



Endroit, >i-^»-* moudda\ mod- Accouchée. 



K. 



da, plur. s^^-y mouâdde ; ^ 
makân, pi. .^^^s'i-»' âmdken. 
Enduit (part.), ^r»-^ modahhen 
Il a Enduit, ^jS'> dahhan. 
Endurci, ^_5— ^ motqassy. 
11 a Endurci. (F. Il a Durci.) 
— Il s'est Endurci, ^_^^^ gasse?/ 
(fo.v. 11 s'est Durci.) 



Enfantement, SÛj oulâd, Jw.3.y 
toulyd, .>-iL./» myldd, •Siy mouled 
(F. Accouchement), (en berbèro, 
j.ljl dlârou). 

— Douleurs de l'Enfantement, 

— Elle est dans les douleurs de 
l'Enfantement, ^ji-iaJI L»3-;i' 



Il a Enduré, J-*^ hamel, J^-' ' âkhad-hâ-'l-talq. 



ENF 



225 



ENG 



Enfer, *---•'-?- djehennam, gue- j Enfon'CÉ, f^yi- gluîriq, i^jy^ 
liennam, yehennem, pi. à^-<^ dje- , maglirouq, jj^J-^ ghdyss. 



hennemah: ^.^S^ djeliym, XJ ndr 
E.VFKRMÉ, J^ — i — H-i maqfoul, 

i^j^s:'' mahbouss, ^j/^ makli- 

zoun. {Voyez Glos.) 

11 a E.NFEiiMÉ, Jii» qaffel, j^ 

khazann, ,/*^ habess.{V, 11 a Clos.) 
Il a Enfilé, *b>j.] lezkem, ^xL 

ta'ann, ^-^^ addà, *hJ lazzam. 

— une aiguille, ^J, Ja-^-dr'' ,._wc. 
ijji!' abber êl-kheyll fy-'I-îbréh. 

Enfin, 'j-^.-^i'^ âkhyrdn, js>.'^Lj 
bc-'l-dkhir, *^^-i ghdyel-ho. 

Enflammé, J^»i~« mechououl, 

< ^Y^ molahheb, v^,^w^J-p moUeheb, 

^^j^Aa malltoub. (Voyez BrÛlÉ.) 

11 a Enflammé, w^^' lahhab. 
[Voy. Il a AlllmÉ, U a BiiULÉ.) 

— Il s'est Kiiflammé, »-_^ — i-j' 
telahhab, v"-è^'' êllahab. {Voyez H 
a Brûlé.) 

Enflé, ~.ii/» mcufouJih. 
Il a Enflé (r. a.), >,_. oiiarraw, 
^h nafakh. r^ nefech. 

— Il s'esl Enflé (v. n.), ^.ixJ! 
êntafakh, ^^ù touerrcm. 

Enfllre, /j^ ouerm, pi. ,K^\ 
dourdm, j-st-— ' nefckhah. 



Il a Enfoncé,, ^^i gharaq. 

— Il a été Enfoncé, i^j^ i/''o- 
reqf i^j*^' êngharaq, ^^^ ghdss. 

— 11 a Enfoncé la porte, ^i — 1-3 

wjLJI qala'-l-bdb, v >^\ «.J-à. 

khala'-'l-bdb, *_^lJÎ ^r*^ labach 
êl-bâh. 

Enfreint, '^^'^ mahtouk. 

Il a Enfreint, eixa halak. 

Il s'est Enfui, v jt karab. 

Enfumé, ^^-^•* modakkhenn. 

Il a Enfumé, ^»^-^ dakkhann. 

Il a Engagé, ^>^ — =>^ harrass. 
(For/. Il a Invité, Il a Convié.) 

Engagement, ^t e'qd. 

Engendré. {Voyez Enfanté.) 

11 a Engendré, ^ — 5^ ouallad. 
{P'oyez Elle a Enfanté.) 

— (aufig.),il acausé.(r. ce niui.) 
Englouti, ^^j-i—f mogharrcq, 

^_^yLU malqouf. {Voyez Avalé.) 
Il a Englouti, lia Engouffré. 
{Foy. 11 a Av.M.K, Il a Aiîîmk.) 

— Il s'esl Englouti , j^i ^-i-j" ie- 
gharraq. [Voy. U a clé Abîmé.) 

Engourdi, i^j-^-s-' makhdour. 
11 a Engourdi, >3-îi.! dkhdar. 

29 



ENL 



226 



ENO 



Engourdissement, >3-à. khedr. refed, v ^j^i neheb, ^à. rafa, JLi, 

châl, <J,3 feU-, . 



11 a Engraissé (v. a.), ^^__^ 
sammenn, ps, a'iaf. 

— (v. n.), (•r*-' samenn. 

11 a Engrossé, ^■^=^ habal. , 

— Engrossée, àLs:'' mohabéléh. 
{Voyez Enceinte.) 

lia Enhardi, ^i.*~9w djassar. {P. 
11 a Encouragé.) 
Enivrant, ^N*»-* momkker. 
Enivré. {Voyez Ivre.) 
11 a EmvrÉ, »-C- sakkar. 

— 11 s'est Enivré, * — SI- sakar, 
snuker, ^xlvO ' ênsaker, j.C«j tessak- 
/rer. vX:;-.' êslahar, j-^sa] ênfechel, 
y.\.^x—i eslaskar. 

11 a Enjoint, j^j--^ fâouadd, 
ç^j ouessa, ^ ,- feredd. 

11 a Enjôlé, ^^^ meiinà, (T*-^ 
mellass, ^-^.Is-* mahalass, {Voy. 11 
a Alléché, 11 a Caressé, Il a 
Flatté, 11 a Abusé.) 

Enjolivé, ^jty mozeyym. 

Enjolivement, -s.'JJ zeynéh. 

Enjoué, ^^^y ferhdn. 

Enjouement, i-^j^ ferhah. 

Enlevé, ^^ — -V — à-'» mafkoxik, 
s •a/.tfi.i maghsoub. 

Il a Enlevé, j-j zaouel, J. — 'sj 



v^^ ghassah. 

— On m'a Enlevé tout ce que je 
possédais, iK ^ l^ ^ Uxi fek- 
koû a'nn-y ma l-y koll-ho. 

Enlèvement, ^3. refa', ^«^.n^^c. 
ghasb, ^ ^iaà. khetf. 

Ennemi, j-^:^ a don, plur. i-Vcl 
edd (en berbère, j A- '^ dandou). 

Ennobli, > àj-i--^ mocherref. 

Il a Ennobli, ,^ i- — -^ charraf. 
(loyesll a Anobli.) 

Ennui, J>;', zeel, i^r^'' f^'l^y^)- 



Ennuyé, 



J-^J 



zeUîn, ^_.li.. 



motqalleq, ^'t^F'^ dadjerâii. 
Il a Ennuyé, (^^5 qallaq. 

— 11 s'Ennuie, ^-l-cj _j_i Iwu 
zeldn, ^^o.**.*J temesmess. 

— Je m'Ennuie, j-w-^j ^•'' â/ià 
zeldn, d^vvi.^ bl «na deschyl. 

Ennuyeux, ^jt^^^ qâleq, (Jvi-' 
meqalleq, ^J^V^ molza'el. 

Enoch (n. pr.), ^/^j-^' Édryss. 

.Enoncé, j-rn:'' *nobeyyen. 

Il a Enoncé, j^;-j bayyan, y^i 
fassar. 

Énonciation, ^-^~^-^î tebiyn 

Enorgueilli, j-^A::^ motkabber. 

Il s'est Enorgueilli, y-s:^ fa- 
khar, ^-'\--'' iekabber. 



ENR 227 ENS 

É.NORME, i-^^ y^-S };ehyr (Ijed- — Il s'est Eiiriclii, J^-i ghmUi, 

ddn, ^y 5 ..-iii a'zzym kobdlah, J*;:—) êslaghnà, ijjj) Tezacj. 



^ 9J-— > «;";-i=- a'zzym hi-'z-zâf. 

ÉnormitÉ, ^-i^^ azzyméh. 

Enqlî:ti;, .— -~=^-^— ' hiekiibâr, 
vi.-j:ij teflych, ^f-^^ feluiss. 

11 s'est Enqitis, ^:s:^-^-^ êstaf- 
hass. [T'oyez 11 a CHERCHÉ.) 

E> RACINE, J;y^' ùssyl. 

— 11 s'est Enraciné, j^^-- léds- 
sel. jAÎ-^ cheîcch, ij-y-^ clierech. 

Enragé, ^ •_» K^ makloub, 

, ^K>> molielleb, ..\^-^kelbdnOm 

berbère, 3**w»!j ddmassoud). 

— 11 a été Enragé, s^^a kelab. 
Enregistré, J-=s-*^ mosseddjel, 

y^j.}\ ç3 s_^'_»:;.x..= makioub fy-'d- 
deflar, '^-^y mersoum. 



Enroué, ^Lj bdhlu ^^^s^mab- 
houh. 

— Il a été Enroué, ^j bahh. 

Ensaché, iT':.^ mukeyyess. 

Il a Ensaché, (T*-,/ kayass. 

Ensanglanté, ^j.J^j _ v_^-- 
moddarredj be-'d-damm. 

Il a Ensanglanté, ^a3.j _J^ 
darradj be-'d-damm, i' y marrogh. 

Enseigne. ( Foijez Drapeai, 
Bannière, Écriteau.) 

Il a Enseigné, fJ^> derress. 
*lcl â'ahm, J^i ta'allem. (Voyez 
11 a Appris.) 

Enseignement, (t-j- ders : 
«J*_j /ff'/î/m, pi. ^^.iix'J (e'âlym : 



11 a Enregistré, J^^**" seddjcl, *J^j' ta'allym. 

*— . rfssem, »;i.x.M ^î v .^S kalab ! Ensemble,' — x— ^ ma'dn, 

fy-'d-deflar, /»^j-' ■ (J> v._^;::> A-a/a6 sdoud, U— Ij 
fy-'z-zemdm, ^y»\ doured. 



saoua saotia. ^».v<sa^ 



djeniy'dn, a._,.«ak 



Enregistrement, J^"*" setf/e/, ! 7)ia' ba'dd-houm. 



Sk. djemy', *^-'^c*j ».a 



^^'i^ moqeyL 

EnuiumÉ, .^ j y^u^^maslrouh. 

— Il s'est Enrhumé, -.♦► — - — •' 
êsleraouali. *- j zakam. 

Enrichi, ^^'*-' moghanny. 

Il a Enrichi, ^^^\ êjkney. 



Ensemencé, p^tV' mezmu' . 
11 a Ensemencé, '■" ,; zara'. 
Ensena (v, d'Egyp., l'ancienne 
Antinoë), 1.;l-^j! Emtnd. 
Enseveli, j-^^^-^ mckfovn. 
11 a Enseveli, ^yÏ^ kefenn. 



ENT 228 

Ensevelissement, ^^ kefn. 

Ensuite, -^*-^ l-*l dmmâbaad, \ a 
JjiJ_j ou baad, J thoumm, isoumm, 
soumm, L_^! âmmdy à— cL^ sa ah. 
[Voy. Après.) ■ 



Il a Entamé une affaire, ^.'^~s 
falah, \ ->.X) \ êbtedâ, i^y^ khamech, 
^Là^ tekhammech. 

Entassé, ^ »^ medjmou', p>^*^ 
memloum, fj^^^ matkaoum. 

Il a Entassé. [F. Il a Amassé.) 

Entassement. {Voyez Amas.) 

Enté, /*j*J=-« malla'oum. 

— Arbre Enté, A^_»-*]a>. ij^s^ 
ehadjerah maltà'ouméh. 

Il a Enté un arbre, Skasr^' ^is 
taam êch-chadjerah. 



ENT 

— N'a-t-il pas Entendu? *_3! 
*~. ê-lam sama'? 
Enterré, y^-cNa* matmoum, 



J^ 



moqabber, ij-^->^ modaffen, ^J J.^ 
madfoun. 

Il a Enterré, j^^ qabbar, ^yS^ 
defenUy mL tamtn, ,Xsy' êlhad. 

Enterrement, ^sjLs. djenâzéh, 
pi. jj'-^ djenâyz; jx.^- iedjnyz, 
■ ^ii defn, ^j^ niaqberah (en berb. , 
sjl^jj.y.« thimdyll). 

Entier, J- »z kdmel, kdmil, 

>lyj* temâm, >l^ iemmâm, J^ koll, 
koull. 

Entièrement, /»UJ1.j bi-'-te- 
mdm, i.AQlj bi-'l-kollyéh. 

Il a Entonné (mis dans un ton- 



lenboult. ^s 



Entendement. (V. Jugement.) j neau), J-j^^M ^à ^S^^^ sabh fy 
Entendu, Ç'j~^-*^~/> mesmou', 
j-j^^ mefhoum, 

— CM affaires, *a>l5 fdhim. {Voy, 
Habile, Adroit.) 

Il a Entendu, *.^ fehem, >JU«fij 
nesset. {foi/. 11 a Écouté.) 

— M'Entends-tu? j..-^.^ ^\ 
êy fehemt-ny? .ix*,>~v J^b hel sa- 
ma'at-ny? 

— Tu n'as pas Entendu? I — ^ 
jfiw^y^ ma fehemty-ch? 



'l-barmyl. 

Entonnoir, ij^-^ 
qoma'. 

Entortillé, J^^ maftoul. V. 
Enveloppé.) 

Il a Entortillé, J. — -— J feiel, 
^jxi ka'ouk. (y.Il a Enveloppé.) 

A I'Entour, jj->-J be-dour, jji 
daouer,j-^\^ ddyr. {F. Autour.) 

— Les alentours. {Foyez Envi- 
rons, Alentours.) 



ENT 229 ENT 

Il a Entouré, \^^ daouar , Il a Entremis, J^=^' êhmal. 



J_jl — =w hdoiial, yi ddr, -=. »- 

haoïiall, isUwi êluUt. 

— d'une haie, w»»} zereb. 

Entrailles. {Voyez Boyau.) 

EiNTRAÎNÉ, ,j)j. =s-* medjrour, 

s ^-j.s-"^ mashoub. 

Il a Entraîné, j^ djarr, > ^s— 

sahab, js>.js>. djerdjer. 

Il a Entravé, ^^ dadd. {Voy. 
11 a Arrêté, II a Contrarié.) 



— Il s'est Entremis, ^y^ . ?-^j 

ouaqaf bayn, v.iLxi:-' échtehek. 

Par I'Entremise, , ^j^^yLi 6e- 
'l-taryq, -Xa-J be-yd. 

Entrepont, »^& a'nbcr. 

Entreposé, -►î^-^ mallrouh. 

Il a Entreposé, ^ji» /ara/i. 

Entrepôt, '^y=^ matlrah, plur. 
LL> matlâreh. 



Z^ 



Il a Entrepris, ^-^ -^^^ c(/>/iaf/ 



Entre, ^r^-J fceî/n, hayn (en ber- /V» <;" ^•^•^_ ■^-■^ madd yd-ho îlà, 



-X- 



Î?a.v9«r, jLSljy 



bère, ,- 
gouygdr). 

— Entre nous, L.V..J beyn-nâ. 

— Entre vous, *^^ beyn-koiim. 

— Entre eux, Entre elles, A-i^^ 
bei/n-homa. 

Entre, J-ii-'.> ddkhel. 

II est Entré, J^.5 dakhal. 

— Entre! J— :i-.5' ôdkhuul (en 
berbère, ^■^^^ êkchym) ! 

— 1! cl failEnircr, J^:^' êdkhal. 
Entrée, J^^ dokJmd. 
Sur ces Entrefaites, ^Jj' ^ vcr«c), ^_^Li. khdlleb, »KJ /e/,-rt/- 

Jl^jrs.^/"?/ ^7/c êl-dhoudl. lem, JK-.-'l êlkallem. 

Entremetteur de débauche, Entretien (conscrvaticn). (Voy. 
ify^^ maharrass, f. Jk^.ar^ ma- ce mot.) 
harrasséh. \ — (conversation), s -1=^ khet- 



A^ï qassad. 

— N'Entreprends pas celte af- 
faire, parce que tu n'y réussirais 

pas, j. pôTlJ,* Jl _Jj._j 5..^j"^ 

&.J Jij'^l U J.=^^ la temcdd yd-ak 
îlà hadâ-'l-dmr, li-àdjelmd là lef- 
louh bi-hi. 

Entreprise, ^ij=s. harakah. 
Il a Entretenu (conservé). (/"''. 
ce mot.) 

— (nourri), C^^s faouail. 

— Il s'est Entretenu (il a con- 



ENY 
idb, ô^-j _\2s. hadyih. {Ployez Con- 
versation, Dialogue.) 

Il a Envahi, ^.^-3 qahar, ^--^ 
■sebà. [P'oy. Il s'est KmparÉ.) 

En vain, JLiaJl-j bi-'l-hallâléh, 
fi.s.'\j]j^xi be-ghayr ên-nefa. 

Enveloppe, aaJ leffah^ iJLâJ 
lefâféh, pi. ^^ ^J-iJ ^efûyf. 

Enveloppé, ^j-i-l* melfouf, 
, àali^ maghlonf. 

Il a Enveloppé, ^^ ^5 /e/f, ^_3lû5 

leflef, ^J' e//e/', ^s-^^' é/ia/ia/", 
„ ^Ji ghalaf. 

Il a EnveniiMÉ. (1%. Il a Em- 
poisonné.) 

E.nveks d'étulTe, '<s.ï qefà. 

Envers (prép.),_jsr- nalwu, J I 
i-i^ îlà djehéh. 

Envie, -•-*«=!.. liesd. 

— (désir), ^JaLsL khâitr. [P'oyez 
DÉSIR.) 

— (besoin pressant), l^lii-j ie- 
qdddâ. 

Il a Envié, J-*"=s- hassad, . ti. ghâr. 
' Envié, \^—^~^ ghayour, AwL.=s. 
hâssid. 

Environ, (AS qadr, j^' nahou 
^Xi^ miqddr.. [Voyez AUTOUR.) 



230 EPÂ 

deux mois, ^_Jj.^ .J.«3 >a_J! êU 
youm qadr chaliareyn. 

— Tu y resteras Environ trois 

heures, >Ow£i.^ v >2;,' asr-' i-^a ,z^ 

tebqy fy-hi nahou theldlh su al. 

Il a Environné. {Voy. il a En- 
touré.) 

— les Environs, jja». houz. [F. 
Alentours.) 

Il a Envisagé, y — -û-j naddar, 
Jàs-' lahadd, laliazz. 

Envoi, i—^' — \ ressdlah, J-^.i 
Irsdl. 

Il s'est Envolé, j'-Js târ. 

ressoul, pi. J.-^. roussoul; Oj.*~^ 
mab'outh. 

Il a Envoyé, J— , ressel, J--^' 
êrsel, ^-.xi baaih, ^^t, chaya' . 

— Envoie (in)p.), j->-y êrsel. 
Epais, ,.» — œ^-' tekhyn, ^^l-ï 

qdsseh, ia-^_i_i ghalydd, ghalyzz, 
.2>\i ghiîddd, glnldzz, O^ïi a'qyd. 
.Epaisseur, .J-Hi gfiildah, ghil- 
zéh, ii-i ghoidz. 

— Ce mur n'a que deux empans 
et demi d'Épaisseur, ia_A_sr- ' lj* 

û^^j j yi j^t, j^i à;;_Mi. hadd- 
'l-haytl ghilzel-ho hess chehreyn ou 



11 y a aujourd'hui Environ nousf. 



EPE 
Il s'ost Épaissi, -^i^ a'qad. 



231 EPI 

Épi, i.._«.-^A^ sonloulah , a.LL 



— L'eau gommée s'est Epaissie sonbelah, pi. J.^-x~, xonbel, JjL>. 
par la force de la chaleur, ïl^ j^^p semibel; ^^j^^seboulah, pi. c^."^_.^w 
j^.v^.M L^ ^:^.,\iij^-l Him c/)ùWet sebouhU, J— ^ se^e/ (eu berbère, 

CjiJ.J" Ihidert). 

Épigerik, -^.j-iss o'itryéh, plur. 
C-ji-J^Jac o'//rj/«^; jl-.^j èe/(«r, plur. 
C-j'jl-(fJ behdrâl. (F, Droguerie.) 

Épicier, [royez Droguiste.) 

Épidémie, ^\^-^ ^^ liléh sd- 
rijéh. [Voy. Peste.) 

Épidé.mique, yj,\--^sdry. 

11 a Epié, ^r^^-^ a'dyann, >. jJu.5 

daydab. {Voy. 11 a ESPIONNÉ.) 

ÉplLATOIRE, -ti-^ melqalt. 

11 a Épi LÉ, , ùi) netef. 

ÉPILEPSIE, à-^jy qarynah. [P'oy. 
Mal caduc.) 

— II est lonibé en Epilepsie, 
f'j'^^ î ênsara . 

ÉPILEPTIQUE. {f'oyez GaDUC) 

EpiNAun, ^ — ." — --' êsbànckh, 



él-liarr a'qdel md- ssamgh . 

Il a Épargné (ménagé), s..^Js 
qassad, O-v-^-aî qassalt, ♦^.^o-.s sam- 

— (pardonné), /i^--' ''befeq. 

Il a Éparpillé, i2_i^_i ferfetl, 
^j^ derey, dcrà. 

Épaule, .^ ^ keif, hiif, plur. 

^-■Shetdf, hoiitdf, ^l^\ âktdf, 
él;Uîf [en berbère, ^-^^ thayt). 

Épaulette, ^^^ houlldf. 

ÉpÉe, ^_^- sey/", sy/', pi. ^^;:~> 
syouf,souyouf{on b.. a-i-^- lemcha', 
pi. a,^:^-,».; lemdclnf ; y^^.^ sabyr). 

— Ils ont tiré leurs Épées et nous 



)nl frappés, 



f.'r^JîfV 



V^ 



e. 



sbdnekii. 



djerredoâ syouf-houm ou darabounâ. 

Il a ÉpelÉ, t=r* hadju. 

Éperdu MENT, , ^.-.J ^.-.i.j be- 
ijhayr qyùs>i. 

Éperon. ~^y^ chouk, ii'^i^ chou- 

kch,[)\.^Jij^j-i^ choukdl; y^j^ meh- i chouk, <^^ chyouk. 

mdz, moJnndz, pl.UpL^v» mehdmyz — Épitiedu dos,^^J=-' 1 ^ Jj 

(on borb., ,.,j^,^x.' llwughourdyn). sensoul dc-'d-dalnir. 



Épine, iJ^-^ chouheh, pi. 



U 



Epr.nviEit, ^Jv-^-;» bddteq, plur. 
i^i^-'^j boudcheq. 



Épineux, ^^--^ chdyk. 

— (au figuré). [V. Difficile.) 



EPO 232 EQU 

Affaire épineuse, i-*^ i.Xxt Épouvanté, wu-&^ mar'oub. 



choghiéhsa'abéh. 

Epingle, ^w^-j^ dabbouss, pi. 
j«^_jLo debâbyss; J-ià. khelâl. 

Épiphi. {Foyez Abyb.) 

Epitre. (T'oy. Lettre.) 

EplorÉ, Ç-y^ damou. 

Épluché, .^*^'sj> mandouf. 

Il a Épluché, , ^-là-j naddaf, 

J^^c^ djoudjal. 

Éponge, i-s*^--' êsfindjéh, pi. 
^_A_i.vl êsfendj ; ^__oL.d«j naschâf, 

pi. ^ ^.:;.LA..> nechâchef; àSwiuj wes- 

chctféh, pi. C-jl-^'-^ neschâfât. 

Il a Épongé, ^_^^ nachaf. 

É PO Q Ll E , Jr;^ , l-J' ^« ryM . 

Épouse, jr._;j ^ouf/y, a2>.j)j zou- 

d/a/t, 2;^ çi. djouzàh, djaouzah^ 

gnouzah; gouzah [voy. Femme) (eu 
berbère, ^Jl^\^} tcslyt). 

11 a Épousé, ^^y lezaouedj. 

— Il l'a Epousée, Lj^-j ^yJ le- 
zaouedj be-hâ, l-^^'jj zaouedj-hâ. 

— Elle l'a Epousé, aJ C^9>._j V-j 
tezaouedjet le-ho. 

Épouvantable, ^i-a^Là fàdji'. 
{P'oy. Effrayant.) 

Épouvante, ^^' fedja , ^jah rachyd, ^__^x^ mensaf. 

nefd. [P'oy. Crainte, Effroi.) 1 Équitation, '^ — '_?^< roukoub. 



{Foy. Effrayé, Craintif.) 

Il a Épouvanté, '-:---£«' êraab, 
^_a4 haouach, ^ij nafadd. [Voy. 
lia Effrayé.) 

Epoux, ^^\ znudj, \^cs. djaouz. 
gaouz, djouz, gouz (en berb., ^i~.3 
disly). [Voy. Fiancé, Mari.) 

Épreuve, v._^-jj._=sr-' tedjryb, 
^■•^ H?- djarybah, -1j belâ. 

Epris, ^jJ._^ medond, ^^■t,l.z. 
a'âcheq. 

Éprouvé, ^-r'j^ modjerreb. 

Il a Éprouvé, ^f^^ tedjerreb, 
vjLc aâyar, -ij balâ. 

— Qu'Eprouves-lu? ^~} iT'-'' 
êych b-ak? 

Il a Épuisé, ^-à. khald, ^ J — i 
farragh^ .jjt, azal. 

Équilibre, ^.-jj'j./» moudzenéh, 
iJùlxA mo'ddeléh, J!j.;:c1 î'ùdâl. 

Équinoxe, J.i3i_} .u^I JIjc's! 
î'tiddl ên-nahdr ou êl-Ieyl. 

Équipé, j"^=s^ modjehhez. 

Il a Équipé, V-1^9- djahhaz. 

— un vaisseau, _. ».=>. haradj. 
Équitable, J^^& a'âdel, ~\^, 



ERY 233 

Equité, J^s aadeL a'dl, i-sj.^ 
sadqah, ^L^' cnscif. 
Equivalent, ^jU- sâouy. 



Ehe, ^j!-J làrykh. 

Erection, v_^— s-» nasb, i^^'j 
nasbah, ^..^x.^:^' lensyb. (T. Élé- 
vation.) 

Ergot, ^^-ii^ doufr, plur. .LiLl 
îdfiir; w'^—i:-* moukhlâb, pluriel 
v.^^^-J -2S-'' molihâlyh. 

Il a Erigé, «..^^^-^j nasseb. nas- 
sab, , ^3jl âouqaf. ( V. 11 a Elevé.) 

Erment (v. de la hauie Egypte), 
d^^jl Ennent. 

Errant, *j » hâym. 

Il a Erré çîi et là, >' a /(«/>!, 

( i^=v ; zahaq, ji'', zaiaq. 

— (il s'est trompé), J.— -^ (fa//. 
{Voyez 11 s'est ArusÉ.) 

— 11 a Erré volontairement, 
klxx--l êsteghlait. 

Erreur, iali. g/ia//. (f-'. Arus.) 

— 11 a été dans l'Erreur. {Voyez 
11 s'est Arlsé, Il a Erre.) 

— 11 a induiten Erreur, ki^/iorr, 
JxLi (jhdlalt. {Voy. Il a AbusÉ.) 

Érudit. {V. Docte, Savant.) 
Érudition, •i^ e'im, i'im. 
ErysipÈLE, Sj—^—:^ houynrali, 
i^.yL^jJ\)\ èn-nâr êl-farsyah. 



ESP 

Tu Es, (j_»-'^-J' iekou7î, J_..-C' 
Ickoxmy, ^jj-V^j helekoun, ^it ,j>jl 
^n< hou, C^J i ^n/. 

— Es-tu bien portant? C^ Jl 

v^-^l» ^n< tayyeb? 

Escalier, S^ sellew, soidlem. 
pi. pJJ^ selâlem. {Voy. Degré.) 

Escar.MOUCHE, »-5'J-9- djarrd- 
déh, garrâdéh (d'où le fr. algarade . 

Esclavage, 4_j.>^-v& aboudyéh. 
[Voyez Servitude.) 

Esclave, a.^ a'M, plur. ^,^-^ 
a'byd, :>L.yz i'bdd; j^^\ dssyr, pi. 

Ij-w 1 tfsra ; t—--*^, yessyr ; J_J. *^ 

mamlouk, pi. vJ-JL.*..* memdlyk. 

— Fen}mn Esclave, a-j ,La>. djâ- 
ryéh,gâryéh, pi. , La. djoudr, ijoudr. 

— Marchand d'Esclaves, ^jMi> 
djelldby. 

Esdras (n. pr.),^j^ O'zeyr. 

EsNEH (v. de la haute Egypte), 
4,Jvw| Esnéh, L — ;^' Ésnê, Ésnd, 
v3---' Esndy. 

Espace, 53.-.^ meddéh, i — s'^.^ 
luessdféh, ^.<^ maddy. 

— L'Espace de deux mois, Vj^ 
yj ^.JL Dicddct clialiareyn. 

I]si'AGNE, ( w^JajI Andalouss, 
.^■^ — )^.-i^ êl-Andalou?s, -^_j 
30 



ESP 



234 



ESS 



^jri^ — isX^aheldd êl-Andalouss; \ rouhêl-qouds, [^j^-sj] ^jjA êr-rouh 
l.6L^i\ Iijsbânyâ, à^L^Sbânyah, \ êl-qadouss, à^\ ^,. rouh Jllah. 



Shânyâ. 



Espagnol, -—jJ-^jla^irfa/owss?/, 
Jj-'^i ^■~' sbunyouly, Jj~^ ^y^ ' 
îyshânyouly . 

Espèce, J^^ cUikl, plur. Jo^i 
êchkdl. (Voyez Genre.) 

ESPÉRANCK, L — =^j redjâ, regel, 
ï^=>.. rcdjouéh, j-fi\ êmel. 

11 a Espéré, 1-=>j radjâ, ^3=?";' 

êrledjà, êrledjey, ^j j touekkel, 

Jv»l âmel, ^y terreddjà. 

— 11 Espère, j^jl yardjou. 
Espion, ^^— !- — a. djâssouss, 

, j-._^**»=- djassous, gassoiis, pluriel 
^^^L^. djouâssyss, gouâssyss. 

11 a Espionné, |^r=^ djass, gass, 
guess. [Voyez II a EPIÉ.) 

Esplanade, ^\^-\-'» meydân, 
Lisj oiieltd, i^.^j ouassa'ah. 

Espoir, [f'oyez Espérance.) 

— Il a bercé d'un fui Espoir. 
{Voyez 11 a Abusé.) 

Esprit, ^^j rouh, plur. -rr^Jj^ 
ârouâh; jT'i— ' nefs; jS^ aql, pi. 
Ja£i ou'qoul; J-J bal, *j^ fehm, 
j\.3 fekr, i-sri.jè qaryhéh. 

— Le Saint-Esprit, i^Xs}\ ^j. 



■ O 



Il s'est mis dans l'Esprit, 
5jJ naouà fy bdl-ho. 
Esquif, J-\_â_^ sendal, pluriel 
J.)L_L.o senddel. [P'oyez Barque, 
Bateau, Canot, Chaloupe.) 

EsQUlNANClE, ^^yLaw Jihdnouq, 
iaL\:L kJienndq, 
11 a Esquivé. (F. lia Évité.) 

— 11 s'est Esquivé. (F. 11 a Fui.) 
Essai, ^^j — 3 qaouss. [Voyez 

Epreuve.) 

Essaim, i._Lo^ djemléh, i-'^j-^ 
djouqah, Sj ouekr, ^ i,^ saff. 

Il a Essayé, \^j — =>. djerreb, 
(^La qdss. 

Essence, ^y lioiin, <o'3 ddt, 
zdl, 

— (distillée), viac o'tlr. 

— de roses. [Voyez Rose.) 

— Il a parfumé d'Essences, j.i=c 
a'ttar. 

Essentiel, ^j^ Idzem. 

— C'est pour moi une affaire 
Essentielle, jj^j.^) <-^-^— ' 1^ dû 
lyl-y dmr làzem. 

— Besoins Essentiels, C-'^^'^a»- 
\J!^L^Ç^ hddjdt Idzemdt. 



EST 235 

Essor, i'_^---b teyrûn, i.-a>.Lw 
sâhah. 

— 11 a pris son Essor, Xh idr. 
EssoL'Fi'LK. \^-''-^' mobhour, f-^^ 

hehyr. 

Essuie-main, ii-i-Â^ mancheféh, 
pi. ^LJ\y> m end chef. 

ESSUIEMKNT, ^-^' mesh, messili. 

Essuyé, ^a*~y'= memsouli. 
Il a Essuyé, ^r-^ massah, ^^^-.^.^x^l 
êmtesah, v atj naddaf. 

Est, o '■■~' '^^'^'''l- '■''«'■Ç- 

— Vont d'Est, oM-^ fliarqij. 

— Venl du sud-Est, -L^ qably. 



qehhj. 



Il Est, ,.^«-^ yekoun, yelion (en 
berbèro, ^cV. y^^)- 

— Elle Es l. >j_iC._y lekoun, ie- 
hon (en berbère, Jj' ^c/;/). 

— Est-ce que? lé, â? J._ft }iel, 
hal? .^^êldin? bJi! êfld? Sy>\ ênimd, 
dmmd ? 

— Est-ce qu'elle Est sortie? 
O'—' ►^ -* J-* hel liyéli kliaradjel ? 

Estime, -^-^^-^ qeyméli, *■> y-\.'j 
tekrym, ^j-i^ temn. 

EsTI.MK, \*--^- niaqdour, ,^x~^ 
messàour, \j. — -^ — i^ mallnnowi, 
(^•a—oc-' malisuub. 

11 a Estimé, J-X5 qadar, v_^*-=v 



ETA 

liassab, *^ — à qaouaiv, y-x^ sa'ar, 
^■gii êlhmeim, \ j-* luîb. 

— Je l'Eslinio, ^-^-c- iç-3 o)-.U 
lyl-ali qeymel and-y, o iJ^ïj neq- 
dar-ak. 

Estomac, \-^ — ^ sodar, aadr, 
sedr; ï^.*/> me'ddéh, SAx>> mi'déli, 
me'idah, pi. -V*.^ mi'id. 

Estrade, vli-^ mandar, pluriel 
j^Sa menddder. 

Et, _• ou, -S fa-, fe-. 

Étarle. [Foyez ÉcuniE.) 



11 a Étarli, -»''-3i àqdm, J-»^ 
dja'al, ww'' tJiebbet, i^S.' nwhhan. 

— Etabli en coutume, ^^-^i 
î'iyddy. 

Établissement, i^'-sl uidméh. 

Etage, aï^-c tabeqah, pi. vO-^i» 
laheqdt, i^^Jr tabâq. 

Etai.n, v2_^-j1 ^L^. rcsadss 
dbyudd, »J-^ qazdyr, tf---^^ qa^- 
dyr, qasdeyr, y^--^^ qasdyr. 

Etalage, •s^-^j nesbch. 

Etalé, iA;»- ■^-" mofrouch, 

s '»^x' utansoub. 

11 a Etalé, ipji farach, v»^.>^ 
luissnby •!=*—' bassalL 

Étalon, J--^ /a/ie/, /"a/i/, jil. 
J»^^ ftnhoul. 

lia I'tamk, (J^-; bayadd. ,-\^5 



ETE 236 ETE 

qasdar,j:>y qazdar, j^*>*'s qasdar. — Nous avons Été, LI-^ konnd 
Étameur, jbji qazdâr, ^pi^ (en berbère, ^.J nellâ, Jj nellà). 



haijyâdd, ^.^L*«3 qassâdery. 
Examine (étoffe) , J^-^ monkhal. 



Il a Étanché le sang, !1j-3! «.y 
qalta'-'d-damm. 

— la soif. (F. Il a Désaltéré.) 
Étang, <^'>ji birkéh, ^si'xtu^ mos- 

ianqa: .p^-=>^ houdd, pi. ^L-..=s. 
hayddd. 

État (manière d'être), Jl-=w /!«/, 
pi. J[ja>.i âhoxiâl. 

— (liste), i*j'-3 qâymèh, ^ ^J »-*J" 

ta'ryf, S ^ zikr. 

— (royaume, empire). {P'oy. ces 
mois.) 

— Les Etats de la chrétienté, 
iJÎ^^J! IlJl vjj^'.^s e'mâlâl êl- 
mellel ên-noitsrânyéli. 

Étau, jLj j zayyâr. 

J'ai Été, 'Jl-^ — >.-i kont, kount, 
Ov'^ sarf. sarei (en berb., ^-^-M 
^;%^, '^aIM él%]. 

— Tu as Été, 0^;r fcoM«/, -^xS 
/lonij/ (61 berbère, A-.JJ' tellyd). 



Il a Été, ^b /f«n, .' — •«.« 



C-' 



(en berbère, -w ?///«, Ji ^/?â). 

— Elle a Été, vJl.-^J w Awie/, ci^.Lo 
sârel [en herh., M ihelld, Jj lellà). , j*^^ ê(ser). 



— Vous avez Été, î^--0 konloû 
(en berbère, ^X'" lellâm]. 

— Ils ont Été, 'jJ Mnoti, |j «--^ 
sâroù (en berbère, ^jz^ êlldai). 

Été (saison), > &^ sayf, ^_^-^ 

sayyf, ^^2"^' ^^ J"^^ fasldê-'s- 
sayf, i^à^'^ sayfyéh. 

— Fruits d'Été, «î^^-^ sayfyah. 
ÉteiGNOIR, i-iia-o matfyyah. 
Éteint, L_i_L» moieffà, ,.si\a^ 



moteffy, 



^ 



ik.. 



^" 



monlefy. 



Il a Éteint, ^-ii? taffà, l-àJ, 
/f^a, -X.ddw' êkhmed. 

— II s'est Éteint, -V^ck khawed, 
iiaj! êntefey. 

Étendard. [P'oyez Drapeau, 
Bannière.) 

— L'Étendard du Prophète , 

^^ ^-ij^n ç^L-sr-^**^ ês-sandjâq 

êch-cheryf. 

Étendu, ^jJ-.^ — ^^ memdoud, 
i^j ySji mefrouch. 

Il a Étendu, -^-^ madd, j-^~i 
nescher. [Voyez 11 a DÉPLOYÉ.) 
. — J'ai Étendu, .^z^JJ^meddeyl. 

— Elle a Étendu, ^Jij3.^ meddet. 

— Étends! Jv» madd (en berb., 



ETO 



237 



ETO 



— H Étendra, A^ yemodd 

— Il s'esl É 
-k*j' tematlà 



Étoile, a^ nedjm, negm^ à^ 
— Il s'esl Etendu, J^i êmladd, nedjmah, pi. ,-'_»=sr^ noudjoum, nou- 

goum, A=s-' noudjoum; ^^.^J^kou- 
kab, pi. v_^l^ keouâkeb[en berb., 
,cp! îthry, pi. ^V' êlhrân). 

Étoile, ^^^ motneddjem. 

Étonnant. ( Voyez Étkange, 
Admirable.) 

Étonné, c^-*-j bûhit, ^jiutx» 
modahhech, y^si^ mohayyer, ,.i'j^=»- 
hayrân. [Voy. STUPÉFAIT.) 

11 a Étonné, j^ hayyar, i/^^ 
dahhach. 

— 11 a été Étonné, (»i*- dahach, 
dehach, .Uv hdr, J^i>^i\ êndehech. 
[Foy. Il a Admiré.) 

Étonnement, ijiusii dohech,tj^ 
hayrah. {Voy. Admiration.) 

— Ces faits nous frappent d'E- 
tonnement, LJji^jiJo ^-j-J^M ïi 
déh êl-ouqdya' ydahhechou-nû. 

ÉtoifFÉ, i^j^-^ makhnouq. 

Il a Étouffé, ^3^ hhonaq. 

ÉtolI'E, ^jj'-^ mouchâq. 

Étourdi (adj.), J-£'*3l ,^Jr^ 
khafyf êl-aql (m. à m. léger d'es- 
prit), (4*^' âhmaq. 

— (pari.), -:._j- '» »irt</ow/i7i, ^ ^ 

ddyhh, i^^j^ nialtroucli. 



Étendue, (/^oyer Espace,) 

Éternel, ^3^ <^-^ semedy, 

^J<^j^ sermedy. J\\ âzely, *ji^ 
ddym, çïL} bâqy, ^_3Aj1 âbedy. 

Éternellement, I^jI âbadân, 
L_*.j'.> dâymân. L_jA_ji dbedyàn, 
j*a3I j! îlà-'d-dehr. 

Éternité, •^.•^^^ dbedyéh, aJiI 
ûzelyéh, iJA/=j-w sermedyéh. 

11 a ÉternlÉ, (J-^ a'ttass. 

Éternuement, jT^ e'/s. 

Vous Etes, 1_jJ^^-J lekounoû. 

Ethiopie, j^La^^'e/-^/i6dc/), 

i i:.^3r" J.1-J be/ed êl-Habechéh, 

^_^jJ! jJb be/ed êd-Dahuh. [Foy. 
AUYSSINIE.) 

Éthiopien. {Voyez Abyssin.) 

11 a EtincelÉ, i^-i- charar. 

ÉTlNCELLEdefeu,j'-Â>M !.5 4.i,LiJ 
qechdchah dê-'n-ndr: ^\-^ cherâréh, 
pi. ,;\i., c/ierdi/r, C-^LL^ c/ierd- 
rd^,- ^_»^j besbouss. 

Étiquette, ii-Ja-* betldqah. 

Étirlur d'or ou d'argtnl, il-'-^ 
mfldddJ. 

I^roiFK, ^■^-*^ qoumdch. 



ETR 



238 



EUX 



Il a Étouudi, iry — -^ tarach, Étude, »-îi>!-^ mendzzer. 



^_j3 daou(iJ,-h, j-^Js tarmakh. 

— 11 a été Etuurdi, ^ O dâ]ih. 

— Ma tête est Etourdie de ces 

nombreuses affaires, ij-tS y f 

^\^ <-~-i, J.ii.J! min kethrel êch- 
choghl râss-y dcîykh. 

Etourneau, Jjm ,j zerzoul;j^\,\ 
zarzovr, j_:\\j\ zourzour, pi . j-ij ' , ; 
zerâzyr. 



Étudiant, Je ^^^JLJ» uîleh e'im. 
[P'oy. Disciple.) 

— Le corps des Étudiants, i^i-Ja 
lalebah. 

11 a Étudié, ^-iàl-J nâzzar, L.s^ 
i-jii hatlbâl-ho, / wi-5 deress. 

— Plus tu Étudieras, plus tu 
t'instruiras, U As v^Jb iss:> U Aâ 
u»;;!) gfîc? ma (ehoU bâl-ah, qad mû 

Étiîange, Étranger, \^-^.ij-i tela'allem. 
gharyh,\>].\.jjighorebâ-}\j} bar- Etui,^.-^/ meyber, pluriel j..) Lv^- 
rchiy [en hcrh., J>\y 2) daberrâny). j mydber. {Voy. Gaîne, Boîte. j 



— Les pays Étrangers, ^ 
'J: 



lj..l 



L^i^j bolddn barrdnyâ 



Il a Étranglé, (i-\-dw khanaq. 
[Voy. 11 a Étouffé.) 
L'Etre-Suprêaie , ^J L_*_j «ii I 



Allah ta'dlà, 



-T'y 



êr-rabb. 



ï\ a Étreint, ^ — ^.^ dayyaq, 
w\i:. chcddj tj^~' ^'^^» "-^-*'° maak. 

Éthikr, -. '"S^ rekdb , rikdb , 

.^.'t, rihdbéh, pi. v^-Ljb, rikdbdl. 

Étrille, aà3 />'77t''/', à»~s'' mo- 
hasséh, ^^s.yS ferdjoun. 

Étroit, ^i—^-^-^ moddayyq, 
^J^-^_-^ ddyq, dêyq, ^-p.'^ dayq, 
oJjj.'' monzenneg. 

— Il a été Étroit, /3^-^ (^«ç. 



Eunuque, ^i^^l^-i» tonâchy, pi. 
i^i^-Lis laondchyéh. (P'. ChÂtrÉ.) 

Euphrate (fl. d'Asie), vJl^'j.— i 
Ferfl^ 0^1y3! êl-Ferdt. 

Europe, I ]^jj} ylonroubd, 

^ — ij. — i J ! w\.l.j beled êl-Frendj. 
,L'*~s-' yS Frandjisldn. 

Européen, ^ — =F j~^ f^'(^'>^<^jlh 
frangy., pi. ^ >^^ dfrendj (en berb., 

-j='_.,j ouroumy, pi. <;'°î;;'. ?/rou- 
7?i7/, ^A^^a,.J yronmyii). 

Eux, ** houm, Uï houmâ, ^-«s» 
/îowman. 

— Eux-mêmes, ^.^.^^-à-j Lj *ô 
/iO»im be-ônfoiis-houm, w^.JlJ-.J ^ft 
/iourn be-zât-houm. 



EVA 

Évacuation, j^^ hhclou. 

Il a Évacué, ^à. khallâ. [Voy. 
Il a Aiivndonm':. H a \'ii>i':.) 

11 s'est Évadé. [Voij. 11 a Échap- 
pé, 11 a Fui.) 

Évaluation, ^ — r*'***^* i<^ss'yr, 
.j^£j" teqouym, iA~3 qeyméh. {Voy. 
ÂPPnÉClATION.) 

Evalué. ->j-'i^ moqaoïiew, jx.^^ 
mcsse'er. ..^-à^'' motamwen. 

Il a Evalué, ^-x-^» saar, *^ — s 
qaouam. {f'oy. 11 a AppHÉClÉ.) 

Évangile, ,}t—^^êl-andjyl: 
J-^-' ên(ljyLii\. J~;^^\ dnddjyl; 
ï,.iu; hechdrah. 

Évanoui, i-^-^c ^JJL-- maghchy 



239 EX A 

— 11 s'est Evaporé, ► — s::-' le- 
halikhnr, ^li /V//(, ^» /mfl^. 
Evasion, (/oy. Fuitk.) 

11 a EVKILLÉ, 



lT* 



hassass, y^.^] cshar. 



— 11 s'est Eveillé, j^' 3 /"«qf, 

Jài^i êstayqazz, i^^ hass. 

É\'¥A\.LÉ, j^^-^ sci inir, ^yJsfdijq. 
Événement, f-j^j ouqou' , ^.^^ 
ouqy\ pi. ;iJ-3_3 ouqaya. 

Eventail, i-=s.ji-'= merouahah. 
■^ inerdoul'h. 

11 a Eventé. —jH teraouah. 

— (au figuré), j.--.^ dahhar. 
11 a ÉvENTiiÉ, ^^■i^ chaqq. 
EvÈQUE,^_^iû-i êsqof, pi. ài3„ 



n- -j; 



r-VANOLi, ^■^■^^ ^^.iioL-^ nwgncny " '^^ — ' •" "' 

.; I • I- Il 1*7 dssâqifah: -.L^l îmdm, plur. «-"- 



an êl-u'ql, 1-^-^' ^ v ^-i. g'/iayt 

a 'n é./-(/o ««)/(/, w-ajsLj bâhilh, _^Ls 
ghdmy. .^-i fâchy. 

— Elle est tombée Évanouie , 
^v-rr ';''.'****^ d-^x3j. ottaqa'l magh- 
chydn a'iay-hd, w^^ ghauieyl. 

Il s'est Evanoui, A-J-t ^i! 
'^ghchàalay-hi, i-tJ) fachà. 

Evanouissement, à^t,'~k!> mo- 
glidchyah, A~i^ ghachyah. 

ÉvAI'On\TION, r::^^' (elLln/r. 

11 a EvAPOiii:, >:sr^ holikhar. 



êntdyin, iç-j' êymali. 

Il s'est EVEUIUÉ, J -ï-i- c.';r7- 
qd [y ^ -H''"^ ^djlehcd. 

Évidence, ^^ -■ ' buynéh. 

Évident, ^t^.-' t",'/", j^--^ j»'-»- 
heyn^ r*^^*-^ moLdlonm. 

— Il a été Evident, ,.iLj i?;». 

11 a Evité, v«^~---=v! êdjicnub. 
j.&b bu ad. {Voy. Il a Fui.) 

ÉvoRA (v. de Portugal), ^jj-yi 
Vàbourali. 

Exact. ^^^-Ib^j^ mnudzzeb. 

— lia été Exact, V -^^j oudzzah. 



EXC 240 EXC 

ExkCTnvi)E,i-^^^^ymouazzebéh. ' Excepté,"^! êlhi, ^^.^syoucy, 
11 a Exagéré, ^ ^JJ-J" tezay- j j-J^ ghayr, 
yad fy, y^ kalthar, Jj^s,- hafal. 



JL^ 



Exalté, tf;-^»" mo'ally. 

11 a Exalté, À^ alla, alley. 

Examen, ^J^?.^-^' iefiych, j^ 
nezr, nedr, L~s.xJi~,) îsiiqsd. 

Il a ExAMI^É, ^ji.-~_5 fatlach, 
.9 Jàj naddar fy , jisr tebahar. 

Exaspéré, ^^•^sr^ mokhaschin. 

11 a Exaspéré, ,^j^^ khaschan. 

Exaucé, ^^^Isr^"*^ mosiedjâb. 

Il a Exaucé, ^L =^^ êdjâb. 

âgâb, ...^Isr^^' êsledjâb, êstegâb. 

L'Excédant, ï^L — ij zyâdah, 
i^i taghyah, a~5-_J bâqyéh. 

11 a Excédé, ^i-J' taghey, J^~^j 
zayyed, ^_5-^=' addà, addey. 

Excellence, i^-Us-i fadlyéh, 
J^î /"ad/, J:;'^* <?/■%/. 

— Votre Excellence (tit. hon.), 
^Ixaw djenâb-koum. (F. Altesse.) 
Excellent, J--:* '-5 /"«dc/e?; J^5^ 
âfdal, pi. J-'to'-s! âfdddel, ^j-^' 
âfdulyn; ->-=v djeyyd, djyyd, ^l 
j._s_i-S me/y/i kelhyr, >— -^ <3j-^ 
qc.ouy tayeb. 

— Le plus Excellent des hommes, 
,^U)i J~^! âfdal ên-nâss. 



L/"^ 



\. 



SOMrt, ^_» 

khâlef, -isi. Me/a. 

11 a Excepté, .^ ^ÎLà. khâlef. 

Exception, >^^ khelâf. 

— Sans Exception, ^^-ià. j..Ji,« 
be-ghayr khelâf. 

Excès, ^^^ij zyâdéh, ^Lï3l ÏJi 
qellel êl-qyâss, '^^Isr' ledjâouz. 

— Par Excès, avec Excès. (T'oy. 
Excessivement.) 

Excessif, •^->}\ zâyd, J-^J_3 

qalyl êl-qyâss. 
Excessivement, «^ibjJu be-'z- 

zyâdéh, ,r''^ y-:j^ be-ghayr qyâss, 
J-jUj he-zâyd. 

Excitation, vJ>aj baaih, baUs, 
^jys^ tahryk. {Voyez Appel.) 

Excité, ^j^j — sr-* moharrefis, 
^j^"" moharredd. 

Il a Excité, ^^J — sr-' laharrak. 
^y=^ harrass, tPj^^ harradd. 

Exclu, ^jj^' maiiroud. 

Il a Exclu, ^j^ tarad. 

Excrément, ^j-=>- kherâ, kharâ, 
^j6. kherou. [Foyez El ENTE.) 

Excuse, ^-^ e'dr, j\^.~-^\ î'ii- 
dâr, S.3.- edrah, ï^ J-*.^ meedrah. 

Excusé, jj-^*^ meedour. 

Il a Excusé, j3^ e'dar. 



KXil 



KXT 



— Il s'est Excu^t", . J._x-:iw' es- 
ta dar, . JjÙ" {aaddar,jXiî^ ê/itedar, 
^fj berrà, -à»J taaffà. 

ExÉCRADl.E, ijy henjh. [Voyez 
Abominable, Détestable.) 

Ex Éci»ATio.\.(K. Abomination.) 

Il a Exécré. /'. 11 a Détesté, 
Il a eu rn Abotnination.* 

Exécuté, Jj — * — *■* ma'moul, 
Jjf^ tnef'oul, c'^^ moqaddy. 

Il a Exécuté, J^t amel, \ji 
fa al, ^.^ qaddà, ^jisi fadd. 

Exécution, J-*s ami, a_~.^J 

qaddyéh . 

Exemple, J^ meihl, pi. Jju! 
(tinlhûl; ïjJJ qedouéh, jl-~:^I î'ii- 
bdr: t*^ ebréh, pi. ^^ i'br. 

— Par Exemple, J^J^\ .^ ^ 
fy qadr él- missel, ji*J be-methl, 
J^/» melhl, -^ metlildn. 

EXKMI'T. »:i. fiarr, ^,i berry. 

— lia éié Exempt, , .s:-* lehar- 
rcr, ^^_^ a'ff, c=^ nedja. 

Il a Exempté, jj:s. harrar. 
Exemption,^ *3:-' tahryr. 

— lie tax*.'*, Î-3-3LO mo'àfdh. 

En Exercice de fonctions, 'i^-c 
lidliiu. 

Exhalaison, s,'-^ bekhnrah. 
Il a Exhalé, ^^' bakhar. 
Exhaussé, ^y^K» mer fou'. 



Il a Exhaussé, ^i, refa'n. 
Il a Exhibe. »-^.i= dahlior. 
Exhibition, /.y^-^ ledhyr. 
Exhortation, -s-s^'-^ nessyhah, 

J.O ».' (ouhyd. 

Exhorté, -.^j.^^:^ mnnssouli. 
11 a Exhorté, ^ — i_j jiass'j//. 

nessèh, J-Sj ouekhed, ^ ^\i annaf. 

Il a Exigé, U.î r/aV/, -.^9. r/ye/y«. 

Exigence, s^cî da'uuéh. 

Exil, i-ij ne/fyéh. 

ExilIî, -â.-.i/» monlefy. 

Il a Exilé, -ij 7ie^«, ^Jj ne^ci/. 

Existence, ^^^ ma'ych, ^j^j 
oudjoud. {f^oy. ESSENCE.) 

— L'Exislence est pour moi un 
pesant fardeau, 2.2 J ►i->'»j! -U 
4._A_::_i_j a'Iay-y-l-ma'ijch ferdéh 
Iheqyléh. 

Expansion, a^ basi. 

Expectative. {Voy. Attente. ) 

Expédié, Jj y — ^ mersoul, 

^^'^ mo'cddjel. 

II a Expédié, J—. ressel, J-~ ,' 
êrsel, J-^ a'ddjel, ysr' neddjez. 

Expédient, s,_^!-" bdb, pi. v >'_.-• I 

âbovdb; ^ia-..'^ moudsselléh. 

ExpÉitiTiE, S-^rF^ c'<y'jli o'gyl- 

ft.> y^ serxf , y^'-^ moneddjez. 

Expédition, S--^)^ îrsdi. 

— de guerre, i^y- ghazùh, pliir. 
^Jij\'yi (jhazaonâl. 

31 



EXT 

Expéditionnaire ( commis ) , 
^._^^jb hiiteb, ^^y mounchy. 

ExpÉRIE^XE (connaissance ac- 
quise), i>.}js:^ tedjribah. (V. Hadi- 
Li^TÉ, Science, Connaissance ) 

— (essai). [Voyez ce mot.) 
Expérimenté, ^1-9- djarib. 
Expert, (Jj-^^ hdileq, j.»^ md- 

hcr. [Foyez Habile, Savant.) 

11 a Expiré, ^ — t?— -' loneffà, 
toueffey, O^— ^ indt, oJ,_La helak, 

à-^j\ ^^ sellem rouh-ho. 

Explication. [Foyez Commen- 
taire, Description.) 

Expliqué, j^' mofasser. 

11 a Expliqué, 1/=-^^ lakhass, 
i - ^ 

ys-sr-^ lahass, j^'^ abbar, j^^-sj le- 

fassar. [Fotjez 11 a Commenté.) 
Exploit, «i^-^Ji. gltalbéh, pluriel 

vj^LJi ghalbdL; ax^^o». housnéh. 
ExPLOSiON.(F. Bruit du Canon.) 
Il a Exposé, ^-^jl âouddah. 

— 11 s'est Exposé au danger, 

i..^ jLl=s. khâtlar nefs-ho. 

Exprès (subst. ), ,&- — • sâ'y, 
pi. »L*.w so'dh. (Voyez Courrier, 
Envoyé.) 

— (adverb.). (/^'oy. A Dessein.) 
Expulsé, ^jr^^ maitroud. 

11 a Expulsé. [P\ U a Chassé.) 
Expulsion, ^j^ tard, fus^defa. 

Extension, -^-'» madd, -^-J-^v 
letndyd. 



242 EXT 

, Extérieur (adj.), c-'^^y, bar- 
rdny, -t^ y-^ khâredj. 

Extérieurement, 5^-j barrah, 
khdredjdn. [V. Au Dehors.) 



l; 



V' 



^^\ 



A3.Î 



Extinction de voix, 
deqqet ês-'soul. 

Extraction. [Foyez Arrache- 
ment, Origine.) 

Extrait (part.), ^j^sr^"^ mos- 
lahhredj, ,^^jh.x^ maqlouf. 

— (subst.), i^sr' noukhbék, non- 
khabéh, .L,a;;3r^ mokhlessâr. 

11 a Extrait (analysé), j-s£-::.à.i 
êklitessar, ^-1=5 qaltaf. 

— (arraché. [Voy. ce mot.) 
Extraordinaire. (T'. Étrange, 

Étonnant, Admirable.) 

Extravagance, ^^-^ khirf. 
[F. Délire, Folie, Démence.) 

Extravagant, â.-il-h lâych. 
[Voy. Fou, Insensé.) 

11 a Extravagué. [Voy. Il a été 
dans le Délire, en Démence.) 

Extrême, ^=^î âkhir, pi. (.^^'j;' 
âoudkher. 

Extrêmement, ,, ?!j»-'\-' bi-'z- 

zdf, ^' -«>3 qebdlah, *> -iJ •-- hi-l-ghdyéli. 

Extrémité. [P'oy. Bord, Bor- 
dure, Bout, Comble.) 



243 



F 

F, .^ à; cotte sixième lettre de ouch,jJs's^mandar.{yoy.\f?,\c,E.] 

l'alpluibct français a pour corres- Facktie, ^^y mezahah. 

pondanie dans l'arabe le fè, dix- r-.^', , tr ., 

^ ' ' Facétieux, ^'V» mezzuh. 

septième lettre de l'ancien alphabet, , , . ^- 

,,,,,, , — Il a Clé Facétieux, —'vP »7}erfl/i. 

vingl-uniemedel alphabet moderne, if 

et vingt -deuxième de l'alphabet FÀCHiî, ^,_. .-i^ maghhouiu 

moghrébin, -i fâ, fé. i ^'j-^-^-' maghdrAib, ]ij.L= 0^('y''^ 

Fable. J-r^»^' temlhyl, 4-J^ (jhâydd. [Voy. Qui est en Colère.) 

hikâyéh ; ^-t^ ivelhl, mclsl, mesl, '• a FÂCHÉ, -i^— -— i ghayyazz, 

pi. JjL.Î dmlhâl, dmsâl; ii!^ hho- çhayyadd, j-z a'rr, v.^*^ saab. 

raféh, pi. C^Là'^^ hhorâfdt; Sj'jJ ' {^oy. Il a Affligé, Il a Ihrité.) 

qechârah. pi. w-V^ qechârâl. — Cela me FAche, ^-^r*-:! ^- -^ 

Faimucant, ^i--^-^ s^anmVyy, salek yrjhayz-ny, ^-y^-i '^-h ze- 

pl. y^S^ sannayyn; ^;_~^ ''^'^ yn'rr-ny, ^ ;-^>_^.j '^ r/J j/s- 

sanndy'y, *JL-^ sanna'. saab-ny, ^'^j^ '^ dd harrad-ny. 

Fabrication, ^j^ sa»<^', ^^^-^ — '^ s'est Fiiché, ^.-ov hamaq, 

sana'ah, a^^^ tesny'. l3*^ iehaimnaq, L-sr-*- sahlnill, 

FAiiuiniE, J^ J^^ sanâ'ah. ^,.-C_j! éntar. (l'oye;; Il s'est mis en 

11 a FaiiuiqlÉ, fLx^ scina. Colère, Il a été Affligé.) 

Fabuliste, ,^jL^ IMref. Fâcheux, /* ^^ mer/ioMi», 

Façade, H-r^ djebhah, plurifl ,_>i-^ monoschcf, ^y nczcq. 

^..i^^ djebhdl; J-J^ï-* meqdbel. — 1-tat Fûchoux, , ^-i..;.-- jLa. 

(Voi/e; Face, Frontispice. ) bdl monaschef, ^-^>--* — = J-^ luil 

Face, ^j oudjéh, pi. ï«=v. ou- sa'I//^ ^JJij J^=>. /.v'/ thcqyl. 

diouch,i.=^»\îoudjdh: ^*oud},, i-j — Nouvelle Fûclieuse, ><.i.w-' ►.^à. 



FAI 



2U FAI 

khabar Faibi.f.sse, *-i^*^ da'ijfah, tli 



khnbar mechoitm, X—i ^^: 

(issouad. qilléh. 

F ACii.K, J-^--^ sehel, ^s^xrekhou, 11 a Failli (t. de commerce). 



tj-'^'i^ bechouch. {Voyez AlsÉ.) 
Facilemr;m, *L^-.j be-seheléh. 
Facilité (s. f.), i.^^^^ sehoulah, 

Jt-\j^.' lesseliijL i.-t.[z^> hechdchéh, 

a;J leijnéh. 

— (j^arl.), J^^*-' rtwshouJ. 

lia Facilité, J- — >- — • seldtel, 
j-j^^ IcsseiilieL ,. i-if~--' ics^ehhen. 

Façon, '»>*~-^ sanaaJi, >!..vo sena', 
i^j^ khidméli. {Voy. Espèce.) 

Façonné, ^ — ~-^^c_'» vwssanne, 
j_.-\=='° makhdoum. 

11 a Façonné, «-A'^ sano', ^Aà. 
khadam, ^J^^ heyycn. 

Facteur ( commissionnaire ) , 
J.o_j oukyl, J^^ khouly. 

Facture de commerce, i — ^.-^.5 
qeyméh, à-o^l'è qâymah, qâyméh. 

Faculté, ,-^9 qadr, ijS qouéh. 

— Faculté intellectuelle, isj_aJI 
iJUsJl êl-qouei êl-aqhjéh. 

Fade, ^-^j hechy\ 
Fadeur, itl-i-J bechâ'ah. 



^J.3 falass, feless, ^\ zell. 

— 11 a Failli tomber, ^lS^} .J ^^ 
/«;«(/ en youqa. ( F. Peu s'en est Fallu.) 

— Ma lête a Failli se briser, 
J-^_i_;._y ^1 ^_!^ .Zj^^ kâdel 
râss-y en tenfessel. 

Faillite, *~-5. — s felâssah, fe- 
lâssèh. {P'oij. Banqueroute.) 
Faim, ?-_j=>- djou , gon', gona . 

— Il a eu Faim, ç-'iaw djâa, gûa . 

— Qui a Faim. [Voy. Affamé.) 

— J'ai Faim, ^L_*a_=^ LjI ânà 
djyacin, ^Isj^s. LjI ônd djuuadii. 

— Il a Faim, ^Lx_^_ç». ^» hov 
djya'dn. 

Faisan, -►^^ derrâdj, pluriel 
^ ,L^ derdrydj; s^^j^l ff/b»/". 

Faisceau, i-sL- j bdqah, hdqéh, 
Ti\j^ djorza/t. 

Fait (subst.). (Voyez Action, 
.Événement, ExpLorr.) 

— 'part.), jj — ^-x-A mamoul. 



Fadhel (n. pr.), ^^^s fâddel. Jj*i^ mefa'oul, mef'oul. 



Fagot, i^b bdqah, bdqéli, i-^y. 
hezmah. 

Faible, ^.^-^ dayf, daayf 



Il a Fait, J— ».-:- aamal, ainel, 
Ax3 faal, f^'^'-o sana. 

— Fais ! J-**l â'mel (en berbère, 



(en berbère, .^jx^:s^J demda'ovf), jX^\ êsker). 



l AI 



v\y: 



— Il s'est l-'ait, H a clé Fait. — Tout h Fait, J— vcl^ ouôssel, 
{Voyez 11 est Devenu.) ï',o.'Lj li-'l-marrah, ^.O honlhjûn. 

— C'est ainsi que cela s'est Fait, (l'o/ye- Entii:uk.mi:nt.) 

,.-^ !j.» OS kedéh liadd sâr, )û Faîte, (loy. Cimi:, Comble.) 



oU JJ> lidn ke-zalek\ 

— S'il plaît à Dieu, cela se Fera, 



I j^ iii! 'J:^ ,.y\ en châ Allah ghdyet êl-lkrdm 



— Il est parvenu au Faîte des 
honneurs, ^\jS^ Li-i io balagh 



/lodâ yssijr 



11 a Fallu, ^'-Xa.1 êhlâdj, êhiâg, 



— La paix a été Faite entre vous ^is-^' êslahaqq, >V lazem, >j.M 



rt nous, «X 



.XJ\ 



sdrês-soulh bayn-nd ou bayn-koum. 
— Que vas-tu faire? ^K lAî^ 
J,**j" êych rdyli ta'mel? -i-L» ^viJ i 
\^ êych mdchy ia'mel? 



êlzem. [Foyez II Faut.) 

— Il a Fallu q\ie j'écrivisse, 
i^^sA;! ^ ^ST'^-*'' êslahaqq l-y-'l- 
kalb. 

— Peu s'en est Fallu qu'il ne 



O dens. 



— Que Fais-tu?^' J-où* lamel 1 tombât, u.Jj ^i.j »i^' be-chouyéh 
rv? JL*i:j ^_\ êych belfal? ^^là ouaqa . [Foy. Il a Failli.; 

— Qu'y a-t-il à Faire? Ju A Falsification, ^J^i.:heqUjd, 

J^" .,_Jo êych yehoun êl-a' ml r ^Jf tczouyr. 

— Tu ne peux Faire cela, L o — des monnaies, J_ij zayhl, 

' J.i ^V^«.' ^~J ma fij-1; Ia'mel hadd. iJ" 

— J'ai Fait ce que j'ai pu, ^JL^^ 
^L,_\i jJL. a'meh a'ià qadr-y. 

— Tout se Fait avec de l'argent, 
,_A^>i_j ik.a>.w=^ J; ^-/j..L3.; be-'l- 
feloxiss hall kddjéh yssyr. 

— Bien Fait (adj), J^z kdmel, 
kdmil. (Vo/,e; BlE> Fait.) 

— liie femme bien Faite, s\-^ 
A*- maràh ];(iniilé!i. 



F\\LSIFIÉ, \_;V'' mozaouer. 

Il a Falsifié, , .; zaouar, \i\ 
zaghal. {Voy. Il a Alti':ué.) 

Famélique, j--»_~-2^ djya'dv, 
djey'dn. {Vuy. AffamÉ.) 

FamÉnout ( mois d' s (!opto« ). 

(Voy. l'iIAMÉNOTII.) 

Fameux {f'oyrz <!i:i.ÈiuiE.) 

11 s'est I'aMII.I MIISÉ, , V»-' — ^~1 
èsldness. v^ a' cher. 



FAR 

FamiliauiïÉ, i- — *"-'i ânissah, 
ânisséh, i-^^_j\ âmjsséh, ^l-'\-'^^\ 
îstindss, ij^z êchrah. 

Familier, ^--'^ dnyss , jt^*-^ 
mo'acher, j*j -•; nedym. 

— Les Familiers du prince, L^A; 
y^cf nodemn-'l-êmyr. 

Famille, J.— *' dJiel, âhl, êhl; 
«u^ e'yléh^ j.^ e yl^ pi. J--x. a'ydl 
(eu berbère, j^L^j\ êl-oudchoul). 

Famine, ^^^ djou\ ^i gheld. 

Fanal, SjI — ^ mendréh. [F'oyez 
Lanterne, Flambeau, Phare.) 

Fané, ,.^^-5 daheldn. 

11 s'est Fané, Jj-^ dabel. 

Fange. [Voy. Boue.) 

Fangeux, ^j — --- ^ moUeyyen. 
{F'oyez Boueux.) 

Fantaisie, j^ L=^ khdiler, jJa.à. 
khaltr, J^-=>- khydl. 

Fantassin, . r-^/^' ierdss, plur. 
i^iy terdsséh. 

Fantastique, ^-^l-^ci kJieyâly, 
JjLdw kliâyl. 

Fantôme, J'»--—^ kheydl, plur. 
J.._A_2w khouyoul, J'-;'^=^! dkhydl ; 
■Jl, j ,ii afryl. 

Farama (lieu d'Egypte), i.-^j.-i 
Faramah, l^'jS Faramâ. 



246 FAT 

Fardeau, JU-^s. hamâl, pluriel 
JU=.| êhmdl. {Voy. Charge.) 

Fargue (ballot), ^J)y farq, pi. 
f^^yi fourouq, ^^J fourouq. {F. 
Balle de marchandises.) 

Farine, ^^^.s-^ lalnjn, ii-.vs-^ 
tahynéli, (Jy-^^i daqyq (en berbère, 
w_.^ douren). 

— Farine grillée (en berbère, 
iA^is tariiminah, ^'^\zoummytah). 

— Fleur de Farine, (Ya'^=>' khâ- 
liss, J.-S*.-. semyd. 

— Farine pétrie, /^--^ a'djyn, 
a'guyn. 

Farmoudi , Farmouthi (mois 
des Coptes). {Foy. Pharmouti.) 

Farsistan (province de Perse), 
jb:»»._xw.L5 Fursysldn. 

Farouche, (J-^^^ khechcn. 

11 a Fasciné, fs:-^' sahar. 

Faste, ^j^^ nekhouéh. 

Fastueux, ^=^1-' ndkhy. 

Fat, ^J-^ cbeleby, ^^ Iche- 
lehy. 

Fatal. {Voyez Funeste.) 

Fatalité, j \ -^^^ miqddr, j^^^ 
meqder. (Fo^/ez Destin.) 

Fathah, nom du signe de la 
voyelle A chez les Arabes, souvent 



FAU 



247 



FAU 



prononcée E lians l'idiome vulgaire, 
^sr^ falltah^ falehah, i-^ nasbéh, 
^xi faih, V ^^J nasb. 

— Lettre marquée d'un Falliah, 

A_cj.^a_x_ip ,___o^.aw harfmaflonhah, 

. 'j-msx^ v»_ij"^ /'«?■/' mansonb. 

Fatigue, -..^^^ taab, w-L-xJ'i 
îla'âb, LiLi, chaqâ. 

Fatigué, y~^.'j laabdn, jj^-* 
aijdn, <, ^jx;:..» vial'oub. 

I! a FatiglÉ (v. a.), v._^ xJ 

/a'a^, v,.j^.xj' êlaab, -i-i:.' êchqey. 

— Il s'est Fatigué, s-—-* 

taab^ V^*^ ^^^^> '«^^- 

— C'est assoz te Fatiguer, a^vL». 



Fausseté:, ^jSl(edb,j.\zour. 

Il Faut, ^f^ Idbed, Idbod, ^yh 
ylzem, **yl lâzoum, yyi Idzem. 
v«_-9.'j ouâdjeb,^> bedd. {P'oy. il 
a Fallu.) 



J^ 



'^ 



v».,^*::-' hddjch felaab, v 
berekéh letaab. 

Faubourg, (.^'-^-^ housn. ' 

Il a Fauché, J^sr» nadjal. 

Faucille, a_^_s-* mouhachah, 
8J^jJ-2v hadi/da/i, 2*.L>. zebbdrah, 
i^y mouzberah, J-^sr*-' viondjyl, 
mongueyl {eaherb. , ^^^^êmgiiyn). 

Faucon, j^ W;, ^.^-'^1. /«j/r 
él-hourr; j.iL^ saqr, pi. ««-^ «o- 
çour, 'J,_jiLô seqourah. 

Faussai m;, ,_.^^' ...^^.^«.Lvo sa- 
heb mozaouer, .Lj ^aoi/àr. 

Faussement, I,^', zaourân , 
v_.jJ^^ bi-'l-kcdb. 



— H Faut que moi, ^j.} bedd-y, 
J Si)i Idbod l-y. 

— que toi, ^JJ.j bedd-ak, bedd- 
ek, >^iL>^M êlzem-ak. 

— que lui, »J.j bedd-ho. 

— qu'elle, Lilj bedd-hd. 

— Il Faut que je m'en aille, 
en- I -►j. i^J-j bedd-y drouh, ^_., ^^-j 

bedd-y rouh. 

— Il Faut qu'il écrive, il j 

^-^■-\J bedd-ho yekleb. 

Il Faut que nous lui disions, 



^ J^^-J i-)^ r'"^^^- tjhlddj en ne- 
qoul le-ho. 

— Il ne Faut pas que tu parles 
ainsi, '^•^J-l^ -'' «^ \la> hadà ke~ 
lâm md ylzem-ak, ^1 , ;1,L_œ-^ l^ 
0^ Jy-j' nui sahd-ch en leqoul kc- 
déh. 

Faute, v-^i denb, pi. v'.^-'-^ 
dcnoub; LL^i khaltd, Jj zellêh. 

— lia coiiuiiis une Faute, v ^^\ 

êdneb, -lia.! êk/ilà. 

Faux (adj.), v .^ 5 AaVe6, 

^'^j^kadilàb. 



F EL 248 vm 

Faux (s. m.). (F. Falsifica- Il a Félicité, <- 

TIOiX.) 

— (s. f.), j-^s^ mendjel, pluriel 
J=s.L;,^ menddjel. ^F'. Faucille.) 

Faveur (grâce), 4_*_*j ni mah, 
ni'méh, *_x_) ni'm, s>^-=s-^ adjeb. 



Favorable, *i!-' naim. 

— 11 a été Favorable, *x! naam, 
J-^ faddal, j-^^LU tefaddal. 

— Que Dieu le soit Favorable! 
oij 4^1 *»J na'am Allah h-akl 

Favori, J'^i' mofaddel. 

11 a Favorisé. [Voy. Il a été Fa- 
vorable.) 

Fayoum (pr. d'Ég.), -»_;--i-^l êl- 
Fayoum. 

— Lac du Fayoum, ^^■:P^ '^j:^- 



-â hennà. 
henney, ç^' tehenney, ^- da'à. 

FELOUQUE, i^Ss feloukah. [F. 
Barque, Bateau, Chaloupe.) 

Femelle, FÉMiMX, ^t..A an- 



bahyrel êl-Fayoum, ^j, . 



.J IJ 



r". 



lirkel Qdroun. 

FÉ, ^, lellre de l'alphabet 

arabe. [Voy. F.) 

FÉCOND, ,3--'—' "«'«?• 
FÉCONDITÉ, ;3"""'' "^'?' 

Fedala (v. d'Afr.), a?L^ Fed- 
ddlah. 

FÉLICITATION, i^ henyéh, i-^^^^ 
lehnyéh, lehnyah. 

FÉLICITÉ (s.L), v^'^"' ««ssj/6, 
ï^Lx-« saddah, L'^Js <ow6«. 



//iî/, pi. vO-;;^' dnthydl. 

Femme, s'»-* marâh, J^ lêllah, 

râh; pi. .r_j-»*J nissoudu, L*~j nessw 

(en berb., ^o^•î=pj ihemmeUoul, pi. 

ij'^^J' Ihoulâouenn, thoulâouinn). 

— Fi'tn me (épouse), i../»j.-îs. Aor- 
wie'/i. [Voy. Epouse.) 

— Ma Femme, cr-^^j zoudjel-y, 
i^js>. Jwrmet-y, c-î/° marâl-y^ 

— Sage-Femme. {Voy. ACCOU- 
CHEUSE.) 

— Femme grosse. T. E.ncI'.i.nte.) 

— La ruse des Fciiniiifs rnii 
porte sur celle des hommes, --^--^ 
Juç^yi J./ wi*-; UàM hyd ên- 
nessd yeyhleb kyd êr-redjâl. 

— Femme publique, -b» — -',—:• 
charmoult, Jsy f^ char moult a h, pi 
Jft_^!^ chdramyll; i.sr^ (jnhubah 

FÉMUR, ^-as-'^' »-iî-i- «%/"! é/- 

fakhd. 

Fendeur de bois, s«^li:=i. hal- 
iâb. 



FRR t2i9 VVA\ 

FE^DU, ^ JLù^ f/iec/içojiç. FEKBLANTli:u,^3,-'jt.5 9fli«c/en/, 

Il a Fl"M)U, il--^ chaqq, cheqq, ^^^jùLJs qassâderdjy, ^.^._i-s 

a.J=3 qaliaa, ij»-^ chaqqaq, tj->-^ qachâderij. 

l'ellaq. Feu.me (s. f.),j- — =>■'-'» mddjiîr, 

— Il Fendra, iji--i-' yfelloq. mâgâr, ^^y-:^\ îllizdm: ^-^^ =^ 

FknÈTRK. oJ.-"^»i- cliaubak,chou- haouch, pi. ip\j^ haoudch. 

hak, -j}u^ choubâk, ^Lli. chcb- — [ad].), ^.^^'J Isâbclt, , ^i* mo- 

hdh, pi. ^---J—J- chabdbijk: ï^S qerrer, ^^ maqerr, Sx'' mohkem. 



I.otiéh (en bt'rb. , SjX-i lakouali, pi. 
.,.yLx.'y likoudlyn). (T. CnoiSÉE.) 

Fenouil, ^-a-^j bechnykh (en 
♦^sp., tùnw^a), »_3wj ndfa, néfa, 
_Li.-J bourgltal, ^j^y bourghoul, 
)■ y^ chamrah, ,-*^ chamr. 

Fknte, ^4^ c/ieç^, choqq, plur. 
^jËi;, chouqouq ; ^^ clierm. 

Fenugrec, àAs^ helbéli, holbéh. 

Ff.p, «X-j Aa». kadyd, pi. j.jIj.=w 
heddyd (en berbère, J'jj ouez:;j', 

Fil do Fer. {f'oyez Fil. 



— Il a été Ferme, "^-^ thaball, 
►iu-l êslaqarr, ^-3 çcm. 

FbHMÉ, o^^-^ maghlouq. [Voy. 
Clos.) 

— à clef, tjj^ viaqfoul. 

— La porte est Fermée, s » — .' 

J^-LJLj' bâb maqfoul (en berbère, 
.^J^j «Oiy'j* Idbourl leslah). 

Il a FeumÉ, ^Ji^i glialaq, ghalq. 
tjp^' êgldaq ^^' qaffdl^j^ snrr, 
^ oJs taouà. [Voyez lia Clos.) 

— Il Fermera, •y-'^l yoghluq. 

— Furme ! ,j^\ ôqfunl! j^\ êsr 



Ouvrier en Fer. (/'oj/. Fou- ^^" berb.,^' êrr!f\ êfr) ! 

— Ferme la porte I v. ^•'— Jl j.is\ 



r.EitoN.) 

— Fer k repasser, LC makoud, ^«//««^ ^/-6«fc.' 
w ' A/» molioudyéh . 

— Fer de clieval , Jl«J «a»/, pi. f^l'omdrah, fjl^ klionninhal, 



Fermentation vineuse, s,—. 



J jij ' èniU: t-sr-^r-^ safyhah , sfyhah. 
— Fers (cbaînes), J-cs-Lk khil- 

F El» m. ANC, .tf-r-^ safyh. 



Il a Fermenté, t-*-^ klcimer, 
êkhiemer. 

FkIIMETIUE. J._^ r/(f(/(/. J — . 
sc(f(i. [fuyez CLÔTURE.) 

32 



Fermier, 



(V 



FES 

Ixi molelazzem. 



Fernamboug (Bois de). [V. Bois 
de Brésil.) 

Il a Ferré un cheval, j.*j naal, 
^^^ safah. 

Fe UTILE, >^^-^'^à^ khassyb, '^:>-y 
moudjed, J_.^^3r^ mahsoul, t^^j'' 
mœrkhy, y^^ nwthammer. (F. FÉ- 
COND, Abondant.) 

— 11 a élé Fertile, v ^^.a^ khas- 

sab, ^j-à ghall. 

11 a Fertilisé, v^^^â. khassab, 
V ^^=L! êkhsab. 

Fertilité, i^^à- khesbéh, khes- 
bah, idi ghellah, ^y berekèh. (F. 
FÉCONDITÉ, Abondance.) 

Férule (plante), j^Kkelakh. 

Fervent, J-aLa. djâhed, ^J[^ 
harrân, ^Sà, chedyd. 

Ferveur, a — ^-ai. djehd, ïA.i^ 
c/tiddéh, cJieddéh, ^yj=^ harârah. 

Fessk, j— ,;j' iyz; ^y iei-m, plur. 
^^y\ îlràm, ^h fels, ^r^j^ ter- 
mess; ^jjOurk,T[)\.^jjj ourouk; 
à^jjs lorméh; ^^j^ sorméh, pi. j^ 
sorem, serem (en berb., ,. j^ -'•'•' i en- 
thadouna. {Voy. GuL, Derrière.) 

Festin, 'i>*;^_j oulyméh, pi. a^^j 
ouldym. {Voyez Repas.) 



250 FEV 

Fête, ■^■^,-^ a'yd, e'yd, i'yd, pi. 
^Lc eydd, •^'-^1 â'yâd. [V. JoUR.) 

— Que cette Fête soit heureuse 
pour toi ! d—ls- eJ .L.^.i j,^z i'yd 
mobârek aley-k! 

— La plus heureuse des Fêtes, 
^LcûToi^l dbrak êl-â'yâd. 

FÊTÉ, -^*^ mo'yyed. 

Il a FÊTÉ, J.-£ a'yyad, a'yyed. 

— Il Fêlera, A-.*j ya'yyed. 
FÉTU, ^-5 qesch, ii»? qcscJié/i, 

qeschah. 

Feu, ji— ' nâr, pi. ,\^-> naoxiâr, 
niouâr, ,'yiflnoMflr, ^\y~3 nyrân: 
«j^si-c a'dfyah (en berbère, Isjc ou'- 
fd, iT^--:^ tsymess, fr'^-g^ timyss, 
iSj\ îykah). [Voyez FlaMxME.) 

— (défunt). [Foyez ce mot.) 
Feuillage. {Voy. Feuille.) 
Feuille, ^^JJ ouereq, à-s^j ouer- 

qah, ouraqah, pi. fj''^ âonrâq 
(en berbère, jij ! îyfer, pi. ^_^_j^^ ' 
îyfryouenn). 

— de papier, ia_^_i!.x)| |3 i.J,j 
ouerqah dê-'l-kdghytl, ^»j3 forotigh, 
iij_» ouerqah, ourqah. 

— d'un livre, Feuillet, <i._<s_jL_2 
qdyméh, pliir. .■>^}^^ qoudym. 

FÈVE, àij^ foulah, pi. J_»5 foui 



FI 251 FIE 

|en berbère, ^^LL_^--._j bybâoudn, Fiançailles, '^^^mclûk^i^l::^ 

kholbéli, i;^,-;-is^ hholbrjah, kholbijé/i, 



,_jw^j ' l y bit ou en II) 
— Fèves bouillies, , — — ^-X — /> vjLw lemh/k. 

moudammess. 

Il 



êchbdlt, ^-•*_J . Uv-^ 



Fiancé, iH.j-^ aryss, (j^^j^ 
FÉVRIEH, JsL^iL, c/iaW//, choM- a'rouss, pi. /»-*»•- ou'rouss; ^X»^ 

memlek, v -^isLdk kluUleb. 

11 a Fiancé, "^^Î- — 1. — ^\ dmlak, 
v»^kk khetleb, kheltab. 

— Il Fiancera, v._,J=^:'. yekhtab. 
Fiancée, ^^^^j^ uroussah,i^-j ^ 

a'rouss, pi. ^j^^j^ a'râyss; iA.^y» 
memlekéh, i.jy^sr^ makhloubéli. 
Ficelle, 8»j^ doubarah. 

— grosse, _j5j!-:V- spdoulou. 

— mince, Ja^ kheytl. 
Fidèle, /v;;^*^ dmyn, ^J,^y mou- 

menn, pi. ^j^j'' moumenyn ; ^'^j 
nessyh, J-^* âssyl. 

Fidèlement, ^ — >'^-/àl^^ be-'l- 
îmdnéh, .-/«^Ij le-'l-îmdn. 

Fidélité, *■''>-•' î' ''«e'/f. 

Il s'est Fié, ^^'j oualhaq, ^jL-^l 
âmdn. {P'oy. 11 s'est Confié.) 

Fief, ^^ moulk, Xs-~>' lymdr. 

Fiel, ^j^r* ''^^^l'dréh , mordrah (en 



febrouâryouss, ^->jt_jLi felouâriss, 
^juLpI dmc/iyr, êmc^tyr. 

— Le mois de Février a , celte 
année, vingt-neui jours, -o- — ^— ^ 
^y yj jiufr ^ «„*kJ' J à^' 1 Cl» 3 
Chebdll fy hadéh ês-senéh le-ho tessa 
OH achryn youmdn. 

Fez (roy. d'Afr.), ^l — s Fâss, 
Fcss, ^t^ Fess. 

— (ville), -^! ^"^-^ Medynet 
êl-Bayddd [iw. à m. la ville blanche). 

— La rivière de Fez, (y-^-' -|j 
O/uû/ /"uss, vala-s-" y^ Oudd êl- 
Djeoudliir (rivière des pierreries). 

— ?\alif du Flz, ç^^ Fdssy, pi. 
^«;_^.w'J Fâssyyn. 

Fezzan (pays d'Afr.), j'j. s 

Fezûn, Fazdn, ^A j^^ yïfzdn. 



Fi 1 ,^_^' dl[, '^\ dfjd, frlil^xx 
yslnglifour ylUali! ^l'-jy6>.\ dlJizyl! berbère, ^^j^} t'J^iJ 
, iLa. Iidch, ^ «I 6f, ^^a. haclid! ' FlENTE. {Foyez ExcrÉ.ment.) 



— Fi do toi! *^Liua. hachd-k! 

— Fi de lui! J Ui âffdh-hol 



— de cheval, J->', r«^/. if'oyez 

FUMIEIl.) 



FIE 



-}^^ 



ViEii, jy'^^u^^ moslakber, -il 



t. -3 



^y- 



FIG 

loudja'-hou êl-hoummâ 



Idghy. {Voy. ArroganT, OrgUEIL- qaomj. 



LEUX.) 

— C'est un homme si Fier, que 
je n'ose lui parler, j..A_;:.^ J^. .n 



'J-^ L^-^-. 



hou 



radjel molkabber hailà ma neqder 
chy nelkellem le-ho. 

FiEurÉ, ^ij~^ kobryâ, kibryâ. 
{rayez Orgueil, Arrogance.) 

— La Fierté ne convient pas aux 
grands, '^^_j^\ -^ ^-e U .LSj'^ 
h-'l-koubâr ma sahhâ chy-'l-kibryâ. 

Fièvre, L_.*_a. hoummâ, _^^^ 
Itoummà, hammy, i.X:àr^ soukhnéh; 
*-"-ï^ haniinyék, hoummyali, plur. 
O»^^*.;». hoummyâl (enberb., ^xi 
ll:eu'lâ, i-'jï Isoulah). 

— AccèsdeFièvre, !j.;;j'!^1 ^Jl^'ê. 
ouaql êl-îblidâ. [Voyez AcGÈS.) 

— Fièvre chaude, Jj»dr**-' L,*^' 
êl-hoummâ- s-sakhounah. 

— Fièvre froide, 5^.L-J!. Lis-'' 
êl-hoummâ-' l-bdridah, S^jj.„j be-. 
roudah. 

— Fièvre tierce, i.Jltj\ Ua:-'' cl- 
hoummd- l-tsouUsyah. 

— Fièvre maligne, A-i-Jol* mou- 
kclfa/i, iJ^h y bou noqtah. 

— lia une forte Fièvre, o..x.:^^} 



i-~e>s:'' 



— 11 a la Fièvre aujourd'hui, 
" f*^ ' **■•') j ^àrel-ho êl-youm 

êl-hammyék (en berb., J.j Ai .j LwI 
dssâ Isougah Isoulah). 

11 a Figé, -^*9- djemed, guemed. 

— Il Figera, J^^-^-s^-i ydjmed, 
ygmed. 

Figue, ^y-^-'J tyn, .^.Aj^ker- 



mvuss (en berbère. 



U^^*^^ 



.ri dke 



mouss, ^^'-'' mâlhdn). 

— Figue hâtive, j_»-5'L.j bdkour 
(en esp. albacora). 

— Figue fraîche, ^,'-^5 i-j-y ^V^ 

tdry (en berbère, C^,;^ 1-' tdzerl, 

\lj>\y tazarl, ■^'Xi luzetl). 

— Figue sèche, c-'j"" {^k^ '2/n 
morabby (en berb., ^_~i~d.2w !._^_y 
iibâkhchickyn). 

Figuier, ^-r^' ^j^"^ chadjmh 
êl-iyn, i_/=j._> kermah (cri bei bore, 
>j^.\L_y jJc».\!)' tinoiikiyn Idzerl; 
d^^^— ' togliresl, pi. sj^^j^-^—' 
lyghrasl]. 

— Figuier d'Inde. {P'. Nopal.] 
Figure (visage). (P'oy. Face.) 

— Figure laide, ! , L^ kemniàrah, 
^L,j^s>. khanchouch. 

— Figure (forme), 2 ^j-^ souru/i; 



J^ chiJd, pi. Jl^' êchhil, J/j^ 
choukoul; j)*^ lessoui/r. 

Fil, is — ^-à- khaylt, Uiei/ti. pi. 

^j-^ khj/outt (en berbère, -^j^^ 
él-lilutijuudd). 

— de laiton, (^Ls-* ^J_L. seik 
nah(hs. 

— de fer, a_j J._aw eJ._.l — . selk 
haihjd, J'-~J lessdl, JLj /sd/. 

— (tranchant). (Toy. ce mot.) 

— 11 a donné le Fil à une épée, 
^_^~^ .^^'^i^ moddà seyf. 

Filasse, ^j^—'--- kiiidn, :>!j._5' 
Iceddd. [P'oy. Etolim:.) 

File (rang), ^ ^.-^ snjj. pluriel 

,_^ji-vo sou fou f. 

Il a Filé, Jy— i ghazeU ghzeL 
J^ felel. 



— File! 



■^-'. 



~jj^^ ôg/izouly (en 



berbère, • 3' éllym)l 

Il Filera. J^,iJ yoghzel. 

Filet de pêcheur, iXJ:, clœbkah. 
chabdkah, pi. oJLi^ chebdk : ïJ-^^-» 
messt/déli , \A. OjIj. — ^^i^ inessi/diit 
(en berbère, '>j;,Ov_xo.j linwg/tzell: 



ç.L_a._s-' l(idjemmd\ pi 



C'-V 



lad je m m d'y 11). 

— Filet de viande, .=s:-',M '3 .<^^ 
hahrah dê'l-laluim. 

Fille, C-^-o /;en/, ?)in/, pi. O'-j 



•33 FIL 

bendil. benéll (en berbère, ^vm^-L.' ' 
îylyss, <^s^ÂJ^J taqc/iichl: y-s^jJ: 
taouadjdz, pi . ^_j uarc:'' lydjazâyn). 

— Petite Fille (en bas âge), i^.^^ 
sabych, pi. ljL^^o nabdi/dlou borb.. 
^I^_jljj.<vj 0,^i*^iuiij laqchycht In- 
mezydnt) . 

— Jeune Fille, ^j-^^ yechyrali. 
4»LjLc a'âylah; 4_j .L_a^ djdryah. 
gdryéfi, pi. y^ — a^ djoudr, gcudr: 
J^ lêllah , J"^ /é//d (en berbère, 
^-^ ',.*.' laDizyl). 

— Fille (non mariée). (Voy. Cé- 
libataire, Viehge.) 

— de joie. {V. Femme publique.) 

— Sa Fille Ça lui), oj:-^j henl-ho. 

— (à elle), ij^\i bent-hd. 
Filou, ^J^—ij^saryq, c^^j^ 

hardmy, /Jij'"*- sdreq, v ^ â' ; 

ndheb, v Jl-— s</7e6. 

Fils, J— 'j oueled, ouhd , oulid. 

ould, J-Jj oulyd, pi. i"^_^ ouldd; ,j ' 

éi;n, î/'Ji, ^,-j 6f7i, pi. ,~J benyv. 

gl^ betiy, Llj î é67u/ . k--^-' yechyr, 

Jj^5 a'di/l[en berb., j^-.-y mj/ss). 

— légitime, ^-'-Li. baldhj. 

— illégitime. IP'oy. ]{.\tard.; 

— adoptif. {Voy. ce mol.) 

— Beau-Fils. (Voy. re mot.) 



FIO i 

— PetiUFils, A3L=. hdfed, hâftd, 
A.vi^a. hafyd, J.J_, ouhjd. 

— Mon Fils, ^i\ êbn-y, ^^j 
oueled-y. 

— Son Fils (à lui), j>-.o! êbn-ho, 
SM^ oulid-ho, ouled-hou. 

— (à elle), 1.^^;-_j! êbn-hâ, LajJj 
oxdid-hû (en berb. , (t«-"-'» myssass]- 

Fjn (subst.), Sjd^\ âkhiréhyi-^\s, 
aâqibéh, i.*j tammah, L-i-j ! îyfâ, 

jU=k /i-/?e/«m (en berb., joL) ' âneg- 
gâr. {Voy. Achèvement.) 

— (aJjOî (menu, mince), ^-^5, 
refy', refya, refaya, ^Jj reqT/q. 

— (rusé), J-A=w! âhyl. (F. RusÉ.) 
Finalement, ^--jvi ghâyei-ho. 
Finesse (ruse), à_i_-._2w /)e///e/i, 

haylah, J.^.S' kyd, j.^S kyz, ^r^-^ 
kys, kyes. {P'oy. Adresse.) 
Fini, j»l-j' iâmm. {F. Achevé.) 
II a Fini, ?■} — 3 farregh, 2 j 

tamm, ^ja\d. khalass, khlass. {Voy. 
Il a Achevé.) 

— Finis I J^S kammel (en ber- 
bère, ^y fouk, ^'^^S\ êkmeldn) ! 

— Il a été Fini, ^..^cu I ênlehey. 

— 11 Finira, (j^^:! yklilass. 
Fiole, j^j-^" kouz, pluriel; 'j-S'i 

êkoudz. {Voy. BOUTEILLE.) 



FLA 



FniMAN, ^-v-^j-^ fermdn, pluriel 
C-^bU^s ferdmdndl, (j^U^ ferd- 
mân. 

Fisc, JLJI O^-J beylêl-mdl. 

Il a Fixé, >JUJ ihebell, tsebcil. 

— une époque, x ,1 drakh. 

— les yeux, ^^A^l â/idaq. 

— Les gens avaient les yeux 
Gxés sur nous, L;_j ^^Ui La j.a.1 
âhdaqoû ên-nâs be-nd. 

— Il s'est Fixé (arrêté), ^l al 

dqdm, êqdm. 

Fl\con.(T'.Fiole, Bouteille.) 

Flagellation, -!?_» . saouit, 

■J-aIs-' tedjlyd, ^^-^ cheldq. 

Flagellé, ^j^^ medjloud. 

Jl a Flagellé, i^J • saouett, 

-vW djellad, ^3^-^ chellaq. 

H a Flairé, a-^ chemm. 

Il a Flambé, v,_^j^1j' lelahhab. 



Flambeau, 



V 



:^ mosbdh, pi. 



C 



.A^y&fi messdbih : i^j.iis fdnous, 
j.-x^ fener. ( Voyez Chandelier.) 

Flammant (oiseau), ^L_s— ' 
nihdf. 

Flamme, <-^^-^ lehcb, v__^^J 
lehyb, w-^-i^-^J" telhyb, i^.^5 lahba/i 



(en berbère, j»«o..^.ï 



e 



«d;V(//' 



Isymess, m. à m. fleur du feu) 



Flasque, v^^» rcUyb. 



11 a Flatté, ^^ àJa) laiiaf, (^Uj' 

leinelleq, ysr^ fekher. (Voy. H a Ca- 
UESSÉ.) 

— 11 Flattera, ^^:i^. yfkher. 
Flatteuie, ^---Lo^j iemlyq, 
Jùi'j.^ modâhenèh. [F. Caresse.) 

FLATTEUn, ^3 -* "'^^^^9' 

Fléau (calamité], -f^- ^-^ darbêh, 
i'^s^ mihinéh. [Voyez ADVERSITÉ, 
Calamité.) 



255 FLO 

miUjour, pi. j.__a_:îw L_/> moiu'idjyr, 
moudguyr. 

— Fleur de farine. {F. Farine.) 
Fleuri, i^v» monaouer. 
Il a Fleuri,^ — *", zahar, j^—) 

naouar, nouer. 

— 11 Fleurira, j^.o rjnouer. 
Fleuriste (mardi, de fleurs), 

^^\yy noudouery. 
Fleuve, -^^j oudd, ^-'j ouddy: 



j-S;-i nahar, ludir, nekr, neber, pi. 

d'une balance, i-s^-***-'' ?-',.> 1 i - > - , , , , i i 

L-> j\i\ anhur; j..scf haliar [en herh., 

___^-~.i âssyf, pi. ^JL«! îssdfyn). 



.1-- 



dcrda'-'s- saudjéh. 

Flèche, i-^-^> nichdbéU 
nichàb, nouchàb; *.<-— sehem, plur. 
^-j^^ sekdm. [Foyez Dard.) 

Flegmatique, ,as*^ belghemy, 
bol g ho 11 ty. 

Flegme, ♦ilj hclghem, boighom, 
,s-v beledjni, belegm. 

Fleur, ^y neouer, SjjJ nouarah, 
pi. Jy noudr, 8i|y nouârak; y.a>\ 
zalier. zahr, ni. ,«.>', rou/iowr.' ïi.a", 
zaharah: pi. ,'.i';l «r/u/V (en berb., 

^^v^' ddjydj ; vJJ.^us~?-l êdjidjyg, pi 

^'^ I ^ ••" • ''t 

. ,i=i>-3r?- ' cdjidji/guen: v-J- — 
^ •• • ^^ ■■ 

a^djyg, pi. ^StF*" usdjygucn). 

— Fleur de la passion. {Voyez 
Gre.nadii.le. ) 

— Piil il Fleurs, ,^U mddjour, 



Flexirle, _>Js= a'Uyf. 
Floréal, Jl^j^/ïowrt/^/. 
Florissant, (_j.^^ mechhour. 

— Il a été Florissant, j. — j, — -1.' 
êcldiar. 

— Dès roriginc des temps, les 
sciences ont été Florissantes en 
Orient, *-l-«J! ,.,'/»,.-" X^\ ,.,'» 

dsl êz-zemàn êl-elm hàn vieclilioiir 
fy belâd êch-C/herq. 

I Flot de l'eau, pU! h^ ^.s fcrhh 

. . *^ ■ 
dê-'l-vid; i^a^ moiidjéli, moudjah^ 

mongah,motiguéli,p\. .. i»» I dmouddj, 

dmouâg, ^JL''^y moudjdl (en berb., 

i.2.. **.. 1 êbnoudjah, ^y nio ud) ] . 



01 



'2o(^ 



F ON 



Flotte, v ^.^^y s.Ut i'mâret [en berbère, jjàl^^ dssdghour.i^j.: 

tsoukah) . 

Foire, ^^y moussom, pi, *^L- 
mouâssem; jKj'*" ^*^"9) p'- l3 j-^^ 
âssoudq; ^J^^ khân. 

Fois, ty marrah , i-i^J nouboh 
(en berbère, ^^-J^;-}' ihyJdlt). 

— Deux Fois, ^.rtr'V '<'>^arraleyn 
(en berbère, t^-^^-* marlyn). 

— Quelquefois, vO'v-*Jî (j^~*-' 
6«afi êl-marrdt. 

— Une Fois et demie autant. 
>. — a_^_jj ij.A jj' . j,5 qadr doiicl 
marrah ou nousf. 

— Parfois, ^^y-^^-' be-'n-noitbali. 

— II y eut une Fois un roi, o)..U 
fj-^ <^^ melik kdn marralann. 

— Toutes les Fois que tu feras 
cela, i^ J-**-'" K-'' ^ koll marrah 
ta'mel déh, sio J.*xj L» J^koUnu'i 
la'mel ke-dèh. 

Fol. [Voyez Fou.) 

Folie, ^^•=?- djenoun. [Foyez 

DÉMENCE.) 

F0ND,^*5 qaar. 

— Double Fond, i-^! j.xs qaar 
âkher. 

— Le vaisseau a touché le Fond, 



rnerdkeb. 

Il a Flotté, -»!-s a'dm. 

Fluide (adj.), ^i!-:s. djâry, ^,J 
leynn. 

FlÛte, i^j-: bouq, i.jL^ che- 
bdbéh, '^jjs] zounuak. 

— Joueur de Flûte, i>! .s i 

ghayydlt. 

Fluviatile, ^j—4^—i nehery, 
^j.sr.-' baharij. 

Flux de la mer, J,U^_=s-r' êl- 
hahar mûly, > y'i '^ ^ji ferkh dê- 
'l-md, J./» medd. 

Flux, de sang, >-— '' J._^_.<^.^" 
leshyl êd-demm. 

Fluxion, ^Ua- hamlali, J'v — .' 
nùai, «kJjl-J ndziléh. 

Foc (voile), — grand Foc, v^'yi 
felouk. 

— Clin-Foc, olyi ! ^.Ài ^own- 
<ra felouk. 

Foi, "*■ — ■>' — •'î îmdnah, îmdnéh, 
,L_,s_Ji dymdn, êymdn, ^ji^ dyn 
(en berbère, (^^,j^' ^(/^/J^). 

— Bonne Foi, (^-^-^ scrfgi. 
Foie, ^.^S kebed, CLi kibdah, 

kebdéh (en beibère, <j.«».!5 lassak). 

Foin, itV »-^ «/er(/s, i.-.^i eu'ch- 
bah, V ^^_c e'c/i6, ^-l^j^ — ^our< 



-0^1 



haralh êl-merkeb. 



FiiN 



^:\i 



FOR 



Fondation, iT':,-^-'^ icssys. {V. ï^-^^y^ a'nserah, pl.^^/^-j_js r^'ouan- 

ser). (Toi/. Source.) 

— Fontaine de terre ou de grès. 



KïAULISSE.MENT.j 

Fondé, J^^ seni/d. 



— de pouvoirs, S-^j (^"/«"J/^ p'- (^ «//• Jaiuu:.) 



\\^ ... 

-i^ • onkelct. 



— Fontaine publique, 4-jLiLv si- 



II a Fondé, r^-^l'i tcêssess. [P'. \ qàyah, a.1.a_a*- sebyllalu pi. Si-':'^ 

sebâijl; à^ — 3^.^ sdqijéh, pi. ^' '_;•*- 
seouâqy; a'L-w sebbdlé/i, sebbolah, 
pi. J.jL.w schdbel. 

Fonte d'arçon, ^^^S kebourah, 
pi. ^A,>.S hebourdl. 

Forban. {P'oyez Buigand, Pi- 
rate, Corsaire.) 

Force, Sj — s qaouah, qoouaU, 
qouah^ qouéh, pi. C^L-i qaouâl : 



Il a KiAULi, II a Basé.) 

— II a été Fondé, Aa~. sened. 

— Ce que je dis est Fondé sur les 
vrais principes, ^-L- J.;^" J«J 

, s-^ j.-iL? qoid-y lesned a'id 

qoud'id salidli. 

Fondement, (^\ dss, pi. -r-Lw' 
ssv/ss; CJ.;-_3 qd'idéh, qd'idah, pi. 
j.iLi qoud'id. (Voyez Base) 



— (anus), 4-^j-o sarmali, sarméh. à-i^i qouyyéh ; i-X^ chcddéh, pi. J~ i 



(Foi/. Anl'S, Cll, Derrière.) 

Fondt, s '-^-^ modaoucb. 

II a Fondu, ^ — • selley, w^!^ 

/"''», .. >jù daouah, doueb. 



êchedd; ï,A2 qodrali. 

— De Force, par Force, .Lrs.'ij J 

be-l-îdjhdr, s.j ciôlj bi-'l-gliasb, 

;JL} bt-'z-zez, bê-'z-:iz, Ç'!,J._Jwj 

— 11 Fondra, w^j^^J ydoueb. i bi-' d-deraâ' , L^s qahirdnn, 1»1-^1 

— Beurre Fondu, j...'.*w» ^j—g-^ cdjbdrdnn,êghdrdnn, !^.*.3 qesrdnn. 
semcn n)osly. {f''oy. Bei URE.) {Voyez Par Contrainte.) 

— 11 a juis de Fuice, U^ J.iw! 
/,ltad qesrdnn. 

Fontaine, ^y^ aayn, u'yn, pi. B a Forcé, ^,-=>. djcbar, djabar, 
j^z ou'yonn; Py^\ ij^a'ynêl-md, j^\ êdjbar,cgliar, aV lazzain. lez- 
'- ^K.-^ o«.'/" dê-\-v\A, ^'. rcH), Iczzxm. {V . Il a Contraint.) 



— il a rundii sur l'iix. jA nc 

«^.A.U sadiim a loy-houm. 



s ^) !.> ?-(/ss dé-'l-md (en berbère. 



n Forcera, .^ ylezzv 



3â 



FOR 



258 



FOR 



Forcément. {Voyez Par Con- J—^-s:^ modjehed (en berbère, Ll- 



Irainlo, De Force.) 

Forêt, ajU ghâbéh, ghdbuh, pi. 
v^LjLi ghdbât (en berbère, O-'.^i'/ 
teghahl, ç-^' — /=* dmâdagh, c-J—^î 

dmadagh, pi. f-X ^! dmoudagh, 

'>\ùj^y.i\ îymouddgh . {Voy. BoiS.) 

— Dans cette route y a-t-il des 
Forêts? i.ili ^t à_._3 J^J^is)! ti 
f/â êl-taryq fy-hi chy gluîbah? 

FoRGR, SjjS' koïirah, jjS l;our, 
y.S hjr, pi. ._5> 1 d/tour, J.-J 1 «/.:)/r. 

FORGF.RON, ^l-^=^>. hadddd, plur. 
^j^l j,;:^ haddddyn. 

Formation, r^^'^^' iessonyr. 

Forme, 2._j — ^ sourah, souréh, 
ia.Uk khilqah. [Foyez Figure.) 

— (moule), V ^JLs ^«/ei», qâlib 

(d'où vient le mot français calibre). 

Il a Formé, >j-a saoïiar, ._»-^' 
tessuiier, J-*9- dja'al. 

— La navigation Forme les ma- 
telots, àJj^. ' J-*?^j-=^. '■^^4y 
terkyb él-bahar iedja'l êl-baharyéh. • 

Formidable, , àj-sz-^ mekhaouf, 

^^AS"* mokhayf. 

Fort (adj.), ^J>j>^ qaony, qoovy, 
^jLs qdouy, ^^jS qaouyy, f. iJ_*3 
qooiiyyali, qouyyah; Jj-Vi. cliedyd, 

•X^-t, chcdd, P^-^ djeda , guedaa, 



yaqotid). 

— Plus Fort, JJ--.! dchedd, ^^J 
J^ qoouy a'ià. 

— Le lion est plus Fort que h 
tigre.j^çJ 1 ^i& ^jJ s...*J \ êsseba' 
qoouy a là ên-nemr. 

— Fort (adv.),^_^_i — $' kelhyr, 
lielsyr. iJc^ djeddân, ^3 qaoxiy. 

— Le chemin est Fort beau. 



kelhyr. 



jij^n êl-iaryq layeb 



O..J' 



Le chemin est Fort difficile. 



,^^3 ^^^x.^ .^_,-jJ.J) êd-dcrb sa'ab 
qaovy. 

Fort, Forteresse, ^1.3 qala: 
^j-i bourdj, pi. «.jj. — } bouroudj, 
J^y borddj. {Voyez ChÂteau.) 



Fortification, 



'c^-r.-' 



-" tahs- 



syn, 



>o.s"^^' tstihh'dm. 



Fortifié, .^u^.sr-' mahassou7i, 
^f^^=s. hosseyn. {Foy. Affermi.) 
Il a Fortifié, J^I^L..!)' lechedded, 
^^ Itassaim. 



U 



— (encouragé), (/^'oy. ce n)ot.) 

— îl s'est Fortifié, y.^s^' ta- 



hassen. 

— Il a été Fortifié 
senn, hossenn. 



' L^' 



v»2_a. Iias- 



FoRTiN, c — -v^s gossei/r, ^-j ^j 
5ri/f(;, (J.«-.l2 qoleyaah. (V. Fout.) 



FUI- 



FOU 



Fortune (desiin). (T. co mot.) 

— Bonne Fortune, w^Js C-<s^ 
bahht layeb. {Voyez BoMlEUU.) 

— Mauvaise Fortune. [Voy. Ad- 
VEiiSin':. ) 

— (richesses), J » mal, pi. 

J'_^l dinoudl: i^\\ J'(^(]y p'- (3 L' 
rizi'tq, i^\y érzaq. 

FoitTUNÉ, ^j»— ^ nicss'o-m'. 'T oy. 
lli:i"UEl"X.) 

Fosse, FossÉ; i^—^ houfrah, 
linfiah: ^^J.-^^ kltandaq, pluriel 
iij^ljL^ /r/,c««(fj/9: ï,j.2v (Ijourrah, 
gourraJi: ^^^-^^ djourrâf, gour- 
rdf, pi. v^W — 9-' ûdjrdf, dgrâf; 
vO-^ /■«/((;/ (en berbère, ii^ij' /a- 
c/ierfah, pi. ^:'.5j-iJ" lâcher fyyn). 

— profonde, ^JL-'j^-i^-^ behemout. 

— pleine d'eau, i- — - — -C kellah, 

A;d==3 guillah. 

F'oSSOYEUn, ^'s:^ sahhdf. 

Fostat (ville anc. d'Egypie), 
j=Li:^3 FosluU; c'est maintenant le 
Vieux Kaire. [Voy. ce mot.) 

For. .\»>^' inedjnoun,niegnoun, 
pluiirl f.yj .sr' inedjdnyn; Jj'f^'' 
maldioul. j-^-^ djdhcl (en berbère, 

^^'j.1 ijounchef: y^^-s:'' draedj- 

nonH.pl. ^„.^— '^-^-^ mnedjnounyn , 
>_^_Jv..*..i i dmesloub, plur. y_^<-L«,5j' 
îj/mesldb). {Voy. I.nse.nsÉ.) 



— Lo Fou se moque du sage, 

boul yeskher ald êl-a'dqil. 

— Hôpital des Fous. [Voy. ilù- 

PITAL.) 

FoL'AiJ (v. d'Fgyple, l'ancienne 
Melelis), ijif Faouéli, Faouah. 

FouAH (.Vlisarv), 5»i FouaJi. 

Foudre, -^^\ ra'ad, plur. -j— j 
ro'oud; i.S-z..^ sû'aqah, iJL^^^ 
sâhqah, ii^s-^ sahdqah, ^y barq, 
baraq (en berbère, i..ix^ sa'aqah). 

Fouet, --j , »-^ kourbadj, kour- 
bag, <»'L_j ^_i karbddj,'^-i y^ qour- 
bddj, qarbddj, qrahddj (d'où vient 
en fr. cravache), -=«-- so^^U, saoull. 

11 a Fouetté, i^ — s-^ chahait. 
[Voyez 11 a FlacjellÉ.) 

— 1! Fouettera, i^s-^.-'. ychnhall. 
11 a Fouillé, ^/._i_j naqach, 

nqech. [Voy. Il a Creusé.) 

— II Fouillera, i/^-J yvqech. 
F'OULÉ, fj^j^ mazhoum. 

Il a Foulé. *=>.j zahcm, v^5 qas- 
sar. 

— aux pieds, -,-\ zaltam, / ►- ' 
d'iss, iT^^ da'ass. 

— la terre, ^-i kaboss. vc..> , 
rabass. 



FOU 



260 



FRÂ 



— Il a Foulé le drap,^'o3 qassar 

FouLOiN (insecte), (j^-i^ 
maqass, 

— (apprètcur de draps), jl_^_3 
qassdr. 

Foulque (oiseau aquatique), 
;:.*'! !J5 à^^:s^2i dedjddjah dê-'l-mâ. 

Four, j-u-^ foum, forn^ pluriel 
,.i'r^ ferdn : i-^S kouchah. 

— Four h chaux. [F. Ghaux.) 
Fourbe, J-=5^i àhyl. 
Fourberie, •u.vs». Jiaylah, heyléh, 

■xS kyd, jj.^£ ghohn. 

11 a Fourbi, J-^-^ saqal. 

Fourchette, -^'» -i- chauk, 

chouk; Ja-iLi^ Dielqatt, Ll.'Lx' mol- 
qûlt, melqdll, pi. L.sJ..^ meldqeU; 
ij.s-* medjehk. 

Fourmi, ^'-I-o-j namUh, nemlah, 
J.O.J naml, neml, pi. J^*J nemoul, 



Fourrage, „ c,..v_s aalf, aaîaf, 

^^y ; ii\z aalfah. {Voyez FoiN.) 

— vert, «■- ^-Jj rehya', <j._*_a_j . 

rchy'ah, w^ — ■!=, roullah, rouUoub, 

*^^ barsym. {Voy. Herbe.) 

Il a Fourragé (été au fourrage), 
^ it\s. aalef. 



.-i.i. 



J.O.J neinel (en berbère, 
taouellefl, pi. ^^i\:^î ly Quelle [y n). 

Fournaise, ,.^jj^ rt/oim, pluriel 
vJI^'Jy 1 âloundt. [Voy. Brasier.) 

Fourneau, ^^ A kchiovn, 

.1^.37^ vioudjmdr, j-<s^ moudjmcr, 
pi. j._pl=r-* medjdmer; ^^l:^^) oû- 
djdq, pi. Oji-^i-s^j^ oûdjdqdl. 

11 a Fourni, Li-r /.e/à, J-*-2^ 
dja'al, s >'^ f(/«^j Î7«^. 



a Fourré, 






hacha. 



— 11 Fourrera, ^^s-;^ yahchy. 

Fourreau d'épée, ^b5._.i gjii- 

Idf, pi. ^ ^li ghoulouf; >, ;lji r/o- 

ra6. (/^oî/. Gaîne, Étui.) 

Fourreur, ^y farrd. 

Fourrure, »jj-3 farouéh, \jj..s 
forouéh, forouâ. 

11 s'est Fourvoyé, , ^l.:; J! ên- 

(elef. {V. Il s'est Égaré, li a Frré.) 

Foyer. [Voyez Fourneau.) 

Fracas, à- — ^ — ^--^ chdmailah, 
^Jis talyq. [Voyez Bruit.) 

Fracassé. (T'oî/. Brisé.) 

11 a Fracassé. (F, 1! a Brisé.) 

Fraction. j----><-J" icksi/r, phir. 

^-^c..y telidsser; \j-^ koussovr. 
Fracture. [Foy. Brisure ) 
Fraga (v. d'Esp.), i-i\j5\ Efrd- 

gha. 

Fragile, j.^^^.-^-) \ J -' 'J qdbel 

êl-teksyr, ç)'-'s fd-iiy. . 

Fragilité, SjïM ^^=^ khass êl- 
qouéh, ^ jtx.<s da'f. 



FliA 261 IT.A 

FuA(;.Mi>NT, i-y^'^ qalla'ah. pliir. — Un Franc (monnaie), uii..j^-3 
aLs qatla, ailla ; J>-i_ï_i, cheqfah. franh. 

FiiANÇAls. ^r-T.'^j-' fransijss: 



rouf, [il. ^J>-~-^_ 



4x^j beddaah, hiddaah. 

FUAÎGHF.LU. >j^ != tarcîonéli, 

^^j /mn/, /-en/, 3^j)^^J bourouda/i. 

FiiAls(adj.), :>jl.i bârid, ^j-o 
(ary, tery, Iry, ^j^i^ tdnj, j;jU-!= 
lardoiiy, fcm. w^is lanjah, iaryéh, 
leryolt. Irya/i. 

— De l'oau Fraîclio et pure, p-/» 
x.\L^j à.) yls ma taryah ou safyah. 

Frais (subsl.), ^j} berd. bard. 

— lia pris le Frais, ^j—î tebar- 
red, L-J' »-^ chamm Cl-haout. 

Frais (dépense), .^^y^ mas- 

•j. £j> masroiifyn, 

j yl^^fi messânjf; *i-c koulfcli, 
. aij nefq, i^ nefqah, ^j^ khardj. 

— A M)OsFrai?, -ïi^ le-nefq-y. 

— A leurs Frais, *v^^i-i_;j te- 
nefqel-houm, "^^y^^ be-sarf-houm. 

Franc (adj.), sincère, ^_^_^-j 
nessijh, ^~^^ sahyh, ^^.j _\^ sa- 
d'.l^h c'^' "»iyn, ^ji^:> doqhry . 

— (Eunipéon), c.^ j^ O'^djij, 
frandjy , frangn\j , pi. ^j^^ dfrandj, 
4,^ .3 frandjyéh, franguyéh. [Voy. 
ElROPÉEN.) 

— Le quartier des Francs, ïj.^ 
^ 4- ' l.arl êl-franguy. 



^^j...^ ^i frans'inuij. férn. iJjw»-j ^3 
/"/•« nsàu u yèh , p lu r. i.^ ^^^j y3 frâ n - 
sâouyyéh: \s^\ yi frânsy:. 

— Compronds-lu le Français? 
-j1 êril 



^jLm-jLïJI A-'^.i-".'" 



cr"^ 



mdchy tefhcm êl-Frdnsdouy? 

— Où as-tu appris le Français? 
CjL4^!ji3! vJ!^^<..l£ j. yJ >3 /"e.'/n aa"- 

lemt êl-Frdnsdouy? 

— II n'entend pas h' Français, 
c.— j^iJ^ ^ *-.3 '-^ '* houmU 

fehem chy êl-Frdnsdouy. 

— Parles- tu le Français? ♦.K:;::^ 
^^l^jyi.):} hcldkellem bi-l Fran- 
sdouy ? 

France, x^j^? Fransah, ^^jh 
Frdnsd, L.— > ,s Fransd. 

Franchkment, -3^r^ saliyltdn. 

— Pour te parler Franchement, 
^^.3:'-^' wlJ .JjS] j^~2^ haltadqoul 
l-aJ; ês-sahyii. 

11 a Francim, ^J.*ïtaaddà. 
Franciiisi-: (voracité), i — ï-^-o 
sadqah, »f J;erem, i^"^ ncsshah, 
ï.Ls-*' scklido}ié/i. 
I — de droits, de ta.xes, a — sL.*.'* 
! mo'dféh. {Voy. Ext.MPTlON.) 



FRA 

— En Franchise, LiLJt* mo'âfûn. 

FRAiXCiJis (nom pr.), , «.-.^«j ^-i 
Fransyss. 

Franco LIN, -IJ; jJ hou zerrâd, 

éj5i «/oî//", ^K-> derrddj. 

Frange, J-J-^ f^e.v^ pi. J---:'.-^' 



terf, pi. 



ddyâl; jy^-s fetoul; ^_cj 
^ jW-toi diràf. 

Frappé, ^j)_; — '^^ madroub, 
j^j5j.J2^ malrouq, ^a^i^fi madqouq. 

11 a Frappé, i^ — .;--^ hhabbaii, 
s ' Y^ darab, drab, drob. ( Voy. 11 

a Battu, 11 a BÀtonné, Il a Fla- 
gellé.) 

— 11 Frappera, ^^J^ ijdrob. 

— 11 a Frappé à la porte, ^^^ 
daqq, /j"^"^ daqdaq, doqdoq. 

— 11 Frappera à la porte, ^'JiAj 
ydoqdoq. 

— Frappe à la porte 1 w^LJij^^ 
doq êl-bdb! 

— Frappe-le 1 à^iya] ôdroub-hol 

— 11 m'a Frappé, c'^,r^ darab- 

TAJ. 

— Us se sont Frappés l'un l'au- 
tre, Lj jLy^J' tedddreboû. 

— 11 a été Frappé, i^^ ' ^"'*" 
raq. v >y^^A cndarab. 

Frappement, ^_^o^^j tedryb. 
[Voy. Coup.) 



262 FRE 

Fraternel, ^3J=>•' dkJiaouy. 

11 a Fraternisé, ^à.Ly uîldmou. 

Fraternité, ?j-^! dhhouomh, 

S^â-Î âkhonéh, i-^j^\ dkhouyéh. 

Fratricide, ij.6J\ J_j^_9 qâiei 
dlihou-ho. 

Fraude, , ^ii ghech, i.Jj^ scr- 
qah. {Voy. FouRRERlE.) 

Il a Frai^dÉ, v-\^ mahor, - -.'^ 

khalab, >^_^là. khallab, ^ ».-^ scraq. 

Fraudeur, j^j!.-<s«reg', cjU*- 
serrdq. 

Frayeur. [Voy. Crainte, Et-- 
froi, Epouvante.) 

Frégate, iJsl^=j.-s> fergdUah, 
il^- Là frêgallâ. 

Frein, À — ^=s~^ lodjdm, logdm, 
pi. ast^ lodjoum, logoitm (en berb., 
^0.-51 êlgâm, pi. ^/'u.Jl êlgdmen). 
{Voy. Bride.) 

Frêle. {V. Faible, Fragile.) 

Frelon, j^^^O •^^''^^wr. 

Il a Frémi. ^ , raddj, ■, — ^_r._'\i 
êrlaab, ^.^^-^' ledjeb. 

— Il Frémira, v .nxJ\j yrla'ab. 

Frénésie, ^il-xa. djendn. {Voy. 
Folie, Démence, Délire.) 

Frénétique. {Voy. Fou.) 

Fréquent, j-^-^ kelhyr, kelsyr, 
.>_aç^^/» moudjoud yj-^':^ hddder. 



FRI 



Fréquentation, xir^\^ klich.ii- 
léh, khelcUlah. 

Il a FUÉQUENTÉ, i=-3.d. hhdlaU, 

ji^U aikher, ^*s a'mmer. 

— Il Fréquentera, .^L»-) ya'â- 
cJier, ►^xJ i/o'mnier. 

FkÈRE, -t' «7i7/,j-à.' ûkhou,yL 

k/iou, khaou, ^^-^ khdij, pi. ij'_^l 

ôkhoiuhi, ckhouân. 5a._dwi ôkhouéh, 

Sj à.! ôklionel, ôkltout, êkhoiuU, 

êklioiU, vJL'»=>' hhoul, 5'».vi>. khyouâh 

(enberb., L_*^! (^«u/,- wjw^j' îlh- 

mdlh, pi, j.f-'^isi i êlhmâlhcnn: ,^^^^ 
êgmess). 

— Frère aîné. (T'. Aîné.) 

— Frère utérin, /^--^-^ chaqyq, 

— Frère cadet, y — i^^\ ^^êl- 
ûkh ês-saghyr, êl-âkh ês-sogJieyr. 

— Comment se porte ton Frère? 
v^_.à.l J.cs. 1/4' ^i/c'' hdlâkhou-k? 
^ LaL J -cv --^ ^_5 ' ('!/ chyhdl khd-k ? 

FlŒT, s^ tcrcVi, I^^S' kcrd, kird, 

V -^-»y - f- kiret cl-mcrkch. 

Il a Frété un vaisseau, \Skera. 

— Il Frétera une barque, v3i— ^ 
ij^ ykrey merkcb. 

l'uiAM), J-J J-- lezy:, ledyd. 

Friandise, ssi lezzéh, pi. 'ù\}} 
lezâz; iy.^ halonéh, plur. ^Jl^L.lo. 
haloudi; ^«Jwij nefdyss. 



263 FRO 

FllICASSÉK, i — ;^ — i 
^x.=>..j ydkliny. 



-j tesgyéh. 



Fripier, J^^^ de//«/, pi. ^Jl^b 
dcUdlyn: ^arM^ tchelloqdjy, pi. 
*;;=sr-^L5. Ichelloqdjyah. 

FiupoN, j^'i- — > scrrdq. {]'oyez 
Filou, Fourbe.) 

Il a Frisé, -'-*:^ dja'ad. 

Frisson, -sj^rJ hardyéh (en ber- 
^^'■^j ^^\:0^:' ^^ertjuyrjwj). 

Frit, ^U^ moA7?/. 

lia Frit, -i^ qald^qld, ^3 qaley. 

— Il Frira, ^'il) yç/y. 
Frivole, J-isL-j 6«7/c.', J^i=-j 

6o//«7. 

Frivolité, iJ J=j haiidléh. 

Froid (s.), J^^j ftar^/, fcerr/, ierec/, 
î'-j^f-J heroudèh (en berb., J..^"_^' 
êssymmid, k^l dssemmydd). 

— (adjectif), 3^Lj bdred, bdrid, 
Aj^Lj fcaryd, j'->;-J herddn, fém. 
s:>^L_j hârdah^ '^^^^^ berddnéh (en 
berb., Jàl.,^- sammar::, pi. ^J■^^-l^ 
sammdzzyn). 

— Le temps est Froid, :>.— j L^ 
haoud bdrid, 

— 11 a eu Froid, :;^.^_<' (eberred. 

— J'ai Froid, m'-j- — > I— Jl dnâ 
berddn. 



264 FUI 

FnOTTEMKNT, ^^ hakk; helih. 
Fruit, a-^^S L_5 fdkehah,fâkalia]i, 
A-i i-i fdkyah, pi. ^\j-S faouâkih, 
^J ij5 faouûky; j-^i ihamr, themr, 
(Ijebn^ guebn, ^^^ djebnéh, quehnéh Isamr, plur. .Uj'i âlhmâr^ dlsmdr, 



FRO 

Froideur. {Voy. Froid.) 
Froissé, j*"^-' viokassar. 
Il a Froissé, ^-«^ kassar. 
Fromage, [.r-9^ djeben, djoubn. 



(en beib., J^y^ dgougli/). 

— .Maichaïul de Fromages, .^'-:^ 
djoubbdn, djebbdn, guebbdn. 

Froment. {Voy. Blé.) 

— Marchand de Froment. (F. 
Blatier.) 

Fronde, ^-^'^^ maqlaa. moglaa, 
(en berb., <;-"-;' !/"//)• 

Front, ^^^ — 9. djchhah, djibhah^ 
guebhéli, pi. ^JLj^ — ^'-7-9- djebehdt, 
w^.^^.9. djebelnjn; (.f^--^- djebyn; 
ixLsff sala' ah (en berb. , 'jj_^j leouen- 
zd, ïV-Jy taouenzah^ pi, yj^j.iJ 
taouenzyoxienn). 

Frontière, >^ — ^ /*efW, /(cci//, 
pi. ^^J,:>. hedoud. 

Frontispice, i-'»^->-ï^ miqddméh, 
j._±:a/> «io7Jsa7', mondar, pi. k-isL;.^ 
mendzzer; ^L\3 qoudddm. 

Frotté, «-JjXsr^ mahkouh. 

î! a Frotté, v2i_2w /m/iA:, (T*-^ 
171 a ss, TJiess, >^j.3 /"re/î. 

— 11 Frottera, (j-^'^J ymess, o) ,£> 
yfrek: 



UJ ihemâr. 



— Fruit d'automne. (Voy/. Au- 
tomne.) 

— d'été. {Voy. Été.) 

— Fruits confits. ( Voy. Confi- 
ture) 

— Les Fruits de la terre, c^îli.i 
ghelldl, ghollâl. 

Fruitier (adj.),^*-i-^ molham- 
mer. 

— Arbres Fruitiers, i-lx)! \:> \js:-^ 
sedjour dê-'l-ghoUah. 

— (marchand de fruits), <rvC?^ 
feoukahy. 

— (marchand de légumes), JL£> 
bagqdly, .L^csà. khadddr. 

Frustré, /•j-^*'' ma'doum. 

Il a FnuSTl^É, j-^- a'dem. 
. Fugitif. {Voy. Fuyard.) 

11 a Fui, »-3 ferr, ^^y-s^ Iiarel), 
harab, ^y^^ rahel, J-^' bd'ad. (F. 
Il a Évité.) 

— Fuis! -,_jj roiûi! J-^J êrl.el 
(en berb., J-=>-j«l êrouhel) ' 



1 r.M 



2Go 



FIN 



— Il a fail l'dir, >V — » Itezcin. — Icirain Imiiiio, , l— 'V---' P-om 

I 



«..^^ï luirrab, jàJs lefjcr. 

— 1! a Fui (en parlant d'un vase). 
{Vouez 11 a CoULÉ.) 

Fuite, jj ►» harahéh, v ^'>.ft Jturh, 

herb, ,y fuir, y fcrr, ijss^hedj- 
rah, hcdjrch. 

— 11 a pris la Fuite, /'V-^-'' ^'>^- 
hezem, *^-vs saiiy. [Von. Il a Fui.) 

— Il a mis en Fuite, ^— =sr* he- 
djadj. {V. Il a fait Fuir.) 

Fulminant, (J»»-» bâreq, bâriq. 

FULMlNATtON, i^j-'-' Icbnjq. 

1 1 a F i M K , . . t^ - (/" /./( fl H . 

— la terre, Jjj zabal. 



Jiluk'iyn; jJo».^ dohhnéh . 



— une pipe, 



.^ t-i-» 



c/iû- 



sfrou' mozabbel. 

FuMÉK, (.A^^-^ dokhdn,doukliân, 

(en berbère, «j 1 âbbou). 

FuMEUON, [.r-^^"'-^ *-s^ /a/iflin 
dâkhenn. 

FuMETERRE (plante), ï^-;;_>l_ij 
châlilerah, chdhleréh. 

Fumeux, ^^a^r* mokdckher. 
Fumier, J— 'j :;eW, A»; se6/e7(, 
i\iy> mezoblah, mezbclah. 

Funambule, j'-^l-9- djânbâz. 
Funèbre, ^J^'-^v djendyzy. 

Funérailles, O-- — ■^-f meyyi. 
{Foyez EiNTERREMEnt, E.nseve- 



rab qaddyh, ^^^^ *, >j._i^ charab LlSSEMENT.) 

sebay, ,j'=^' V^^"^ '^^^^('^ dokluhi, 



ijl_j'j w chcmm ddoudyéh (en ber- 



bère, ,.iwdi.,î ç-cjl i/soii' dokhdn). 

— Il Fumera, «'._à.J> v >,._iuj 

ycliriib douJihdn. 

^■wù,' cchrab 



— Fume! ^a-^^ 
dokhârt (en berbère, v=^--> f-' -Usou' 
duklidn! tscou do/rZ/âji .',^__o»_5j ;rt- 



— Je Fume, >L=>^ 



• U li! 



ênd cluireb dokhdn (en berb., v^J^ Jl 
êlsouitij, fi.zjj^\ ddlseou'agh). 



— Il a fait les Funérailles, j_v-^ 
djenaz, ^-j ndli. (T. Il a EnteruÉ, 
Ha Enseveli.) 

Funéraire. [Foyez Funèbre.) 
Funeste, a^ — ^ — /» mechoum, 

^^-^-^■^y' mossyb, »Jjj-'!-f bê-'l-oueyl. 

— Au pauvre le besoin pressant, 
au riclic l'avidité Funeste, ,-.ï_i.J.J 

À-x^ai-Ji i-i. — s-i: I li-'l-faqyr êl- 
adzèh êch-chedydéh êl-melzouméh, 
ou li-'l-fjliany cl-lemd'ali êl-mechou- 
méh. 

34 



FUS 266 

FunEur., ^.^-^-i^ ghadb, aA.:^. | 
khichm, i^^'-»' telieouer. 

Furieux, >,_^_^_^-s ghaddyh, 
s_^j^«£i ghaddoub. 

Furoncle, a_3U^ demmâlah, 
Jlô doummâl. {Voy. AbcÈS.) 

FURTlF, <;i^ k/iafij. 

Furtivement, L_<._âi. khafyân, 
._£_;:=. '^ L; bi-'l-Witifâ. {Voyez En 
Cachette.) 

Fuseau, jj*-'mougîizel,mcghzcl, 
maghzel (en berbère, ,,j^Jj._i^ li- 
moghzelt, iimaghzelt). 

Fusée, i-xi»9 fechkéh, fechekah, 
fcJtelcah, pi. C-''^-^' fechehâl, fche- 
kûl, v-iLus fechk. 

Fusil, Alcsr\.* mekahaléh, moke- 
helah, i.j..s:\^ mokahUah, mokehâ- 
lah , \)\ . ji^^\j' mokahdl, «JIj -isr-V/» 
mokahelâl: iJjJ.;j bendouqyah, pi. 
sJ^La5_«o3j hendouqydt; ^'■^-f &en- 
doqyéh, bendoqyah, plur. vJ!^L^J.;.j 
bendoqydl; oL;L_à_!)" loufenk, '^.^i 
ioubeiik (en berbère, àJ.s-\çJ' thima- 
kahalah). [Voy. CARABINE.) 

— Canon de Fusil, i-ils^ djâbah, 
fjâbéh, pi. C'L)'-=>. djubul. 

— La batterie d'un Fusil, ùl.jj 
i.Xsr\^\ !J) zendd dê-'l-mokehela/i. 
)Voy. Chien de Fusil.) herbdn, 



FUY 

— Bois de Fusil, ^IaJ qondâq, 
f^jy\3 qondouq. [P'oy. BoiS.) 

— Fabricant de bois de Fusil, 
,s:^^'ss qondaqdjy. 

— Pierre à Fusil. {Voy. Pierre 
à feu.) 

— La baguette d'un Fusil, <J} ^^ 
<Is-\Ji \^ medekk de-' l-inokehelah. 

— Fusil h aiguiser les couteaux, 
j_j5-A*w» moslchadd