(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Dwa stulecia--XVIII i XIX : badania i przyczynki"

Google 



This Js a digilal copy of a book thal was preserved for generalions on library shelves before ii was carefully scanned by GoogJe as part of a project 
lo make Ihe woild"s books discovefaNe online. 

[I has sui'vived lon" enoiigh Jbr Ihe copyrighl to espire and Ihe booklo enierthe public domain. A pubJic domain book Jsone Ihat was iiever siibjecT 
lo copyright orwhose legał copyrighl lenn has expired. Whelher a book is in The piibUc domain may vary counlry locouniry. Public domain books 
are our galeways to Ihe pasł, represenling ei weallh oF bisiory, culluie and knowledge tbars often diFficult lo discover. 

Maiks, nolalions and other marginalia presenl in Ibe original volume will appear in Ihis file - a reminder oF Ihis book's long joumey from Ihe 
publisher lo a Iibrai7 aiid finally lo you. 

Usage gtiidelities 

Google is proud lo partner wilh libraiies lo digilize public domain malerials and make Ihem widely accessible. Public domain books belong lo Ihe 
public and we are meiely Iheir cuslodians. Neverlheless. Ihis work is expensive. so in order lo keep providing Ihis resource. we have laken sleps lo 
prevenl abuse by commercial parlies, including placing lechnical resliiclions on aulonialcd queryiiig. 
We aiso ask Ihat you: 

+ Make iwn-commenia! iise of tka jiies We designed Google Book Search for us^ by individuals. and we regucsl Ihal you use Ihese files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfiom auionialed ątte/ying Do nof send aulomaied queiies of any sort lo Googlc's system: If you are conducling research on machinę 
iranslalion, oplical characTer recogniiion orolher areas where access lo a large araouut of tex( is helpfuL please conlact us. We encourage Ihe 
use of public domain malerials for Ihese pui'|X}ses and may be able lo he[p. 

+ Maitnain atliiburion The Google "walermark" you see on each file is essenlial for informing people aboul Ihis projecl and helping Ihem find 
addilional malerials ihiough Google Book Search. Please do nol remove ii. 

+ Keep jT legał Whalever your use, remember Ihat you are responsiblc for ensuring Ihal whal you are doing is legał. Do nol assume Ihal jusl 
because we believe a book is in Ihe public domain for users in Ihe Uniied Slales, Ihal Ihe work is also in Ihe public domain for users in olher 
counlries. Whelher a book is still in copyrighl varies from counlry lo counir\'. and we caji*l offer guidance on whelher any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume Ihal a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhcre in Ihe World- Copyright infringemenl liabilily can be ąuile sevcre. 

Aboul Google Book Search 

Google\ mission is lo organize the world's informalion and lo make ii universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover ihe world\ books while helping aulhors and publishers reach new audiences. You can search Ihrough Ihe fuLI lexl of ihis book on Ihe web 



al http : / /books ■ google , com/ 



Google 



Jest to cyfrowa wei^sja książki, która przez pokolenia przechowywana była na bibliotecznych pólkach, zanim, została troskliwie ze^ta- 
iKJwaiia przea Google w raniiu^h i>rojektii fswiattłwej bibUoteki siecitłwej. 

Prawa autorskie do niej zdążyły już wygasnąć i książka stalą się c/^ścią powszechnego dzietlzictwa. Książka należąca do powszechnego 
d/jedzktwa to książki, nigdy nie objęta priiwami autorskimi hib do której prawa te wygasły. Zaliczenie książki do powszechnego 
dziedzictwa zależy od lo^ajn. Książki należące do powszechnego dziedzictwa to nasze wrota do przeszłości. Stanowią nieoceniony 
dorobek łiiatorycKny i kulturowy oraił źródło cennej wied^^y, 

Uwagh notatki i inne -/aplsy na marginesach, obecne w oryginalnym wolumenie, znajdują się również w tym pliku - przypommając 
długą podróż tej książki ad wydawi.y do bił^hfłteki, a wreszcie do Ciebie. 

Zasady użytkowania 

Google szczyci się współpra.eą z bibłiotelcanii w ramach projektu digitalizacji materiałów będących powszechnym di^ied^ictwem oraz ich 
upubliczniania. Ksiąiki będące takim dziedzictwem ^i anowią wla&no^^e publiczną, a my po prostu staramy się je zachować dla przyszłych 
pokoleń, Niemniej jednak, prace takie są kosztowne. W związku z tym^ aby nadal móc dostarczać te materiały, podjęliśmy środki, 
takie jak np, ograniczenia techniczne zapobiegające automatyzacji zapytań po to, aby zapobiegać nadużyciom ze strony podmiotów 
kon^ercyjuych. 

Prosimy rówjiież o: 

• Wykurz\'^st;\'wanie tych plików jedynie w telarli niekoiLiercjjiiyeli 

Google Book Search to usługa przeznaczona dla osób prywatnycłi, prosimy o tsorzystanie z tych plików jedynie w niekomercyjnych, 
celach prywatnych, 

• Nie automaty ]^owa nie 'zapytań 

Prosimy o iiiewyi^yljmie zautoiuatyzuwaiiycłi zajłytaii j akieg f iktłl wiek rudzjiju do systemu G<łO(?;łe. W przypadku prowadzenia 
badań nad tbunaczeniami maszynowymi, optycznym i^ozpoznawanicm znaków lub innymi dziedzinami, w któiycb przydatny jest 
dostęp do dużych ilości tekstu, prosimy o kontakt z nami. Zachęcamy do korzystania z materiałów będących powsaecluiym 
dziedzictwem do takich celów. Możemy być w tym ]łoniociii. 

• Zachowywanie przypisań 

Znak wodny"Google w l«L^dym pliku jest niezbędny do informowania o tym projekcie i ułatwiania znajdowania dodatłiowycli 
materiałów za iłtłśreduict.wein Google Book Seardi. Prosimy go nie iisuwać- 

• Przestn^eganie pra.wa 

W każdym pizypadku użytkownik ponosi odpowiedzialność za zgodność swoich działań z prawem. Nie wolno przyjmować, że 
skoro dana książka została uznana za część po^^^szeclmego dziedzictwa w Stanach Zjednoczouydi, to dzieło to jest w len sam 
spo,'^ób tralttowane w^ innych lo^ajach. Ochrona praw autorskich do danej książki zależy od przepisów poszczególnych krajów, a 
my nic inożerny ręczyć, czy dany sponsób użytkowania którejkolwiek książki jest. doz^-olony Prosimy nie prz>'jmować, że dostępność 
jakiejkolwiek książki w Google Book Semch oznacza, że można, jej używać w dowolny sposób, w każdym miejscu świata. Kaiy ya 
naruszenie praw autorskicli mogą być bardzo dotkliwe- 

Informacje o usłudze Google Book Searcli 

Misją Google jest uporządkowanie światowych zasobów informacji, aby stały się powszechnie dostępne i użyteczne. Google Book 
Search ułatwia czytelnikom znajdowanie książek z całego świala. a autorom i wydawcom dotarcie do nowych czytelników. Cały tekst 
tej ksif^ki można przeszukiwać w iuternecie pod adresem [http : //books . google . com/ 



Iii 1T 



DWA STULECIA 

XVIII i XIX 



Tegoż Autora : 

Die letzte polnische Konigswflhl (Elekcya Stanisława Augusta). 
Gottingen 1894 Cena rb. 2. 

Studya historyczno - krytyczne /Wydame drugie). Kraków- 
War^zawa 1897 ...... Genu rb. 2 kop. 40. 

Przymierze po Isko-pruskie- Lwów- Wsrsznwa 1900. Cenarb.2. 

Wczasy historyczne, wydanie drugie (w druku). 



« 



SZYMON ASKENAZY 



DWA STULECIA 



XVIII i XIX 



BADANIA I PRZYCZYNKI 



wydan[e: [jructe 



WARSZAWA 
NAKŁAD GEBETHNERA I WOLFFA 

KRAKÓW- G, G[:Uin'H>;[^R 1 SE*ÓLKA 

1903 









IłupiuduiŁ, ^ Muji 1*J0^ i'OAn. 



PRZEDOSTATNIE BEZKRÓLEWIE. 



Dzieje praed ostatni ej w PoŁsce elekoyi jest to piv-ecliaiot 
doniosły, rozległy, a wciąż jfszeze rlosyc fieumy, Je.«I do- 
niosły, — gdyż ta siOłlkuiąOii elfkcya A iijCti-^^ta Tnecie^, 
'wznosząc się pomiędzy wcK*?^nii.'jr?zą Augusta Wt<.')rego a puż- 
Dtej^zą 3tanislawa-Augu,sta, wstępują*^ w siady swojej po- 
przedniczki, a torując (lroi;ę ^wojfj następczyni, ostatui-^j 
polskiej elekcyi- z obydwii-ina złączona fataliicni pokrewień- 
stwem wewnętrznum^ pi-zppiuta mianowicie pr/cz lę samą. co 
ono obyd w ie» potęga, stanowi niczbednr' piv.vczyiiowe o^r^iwo 
w przedśmiortnych dzicjacli Kzphej. .TrsT lOzU-^dy, -- gdyż 
lo:?y bezkrólewia^ zależn'.- url najdalszvcli wplv\vił\v ^wiato- 
-wycli, sięgającyeh z Lizljony ilo Tełicranu, zi.* Sztokhoimii do 
XeapoIUj ważą się równoczesrne ua pulskifli scjniikacliT w ga- 
binetacli mocarstw, w obozach Berwicka iiiul Roncni i Tainas 
Kuli Chana nad Eufratem. Xarcrizcie. jvs: ciemny. — ^dx± 
po dziś dzień wywotuj*- s^dy. niijradykaliucj zi' sobą sprz^^cz- 
ne, znoszące się wzajem, ziii/iwuo w szc^e^óila^'^]. jak i w sn- 
mym wytycznym punkcii; wyjśiia. 

Po raz ostatni usiłowali rozswił.-tlić te zawile zagadnie- 
nia dwaj uczeni monograliści pobcy. „Wszystko, co l^ylo 
dobrem w narodzie, — ■ oświadcza pił-rwszy — znabizlo się 
zgodnie obok pogodnej, spokoju^^j i czystej postaci Lcszczyń- 
flkiego. Strona przeii\v:iih nif liczyła w -zczuplcm zrazu 

!>«■ 9<Di«ift T. r. 1 



biUiJCJtT4>v^ dąAoDłA. Zawiać, podloAó i gy^aH piciQqj« ko- 
mi^A-ikicb wyborców Aiigu^tń Ul*- gŁAlwu") t^iraz — kon- 
blnduioiinjgt — zroesinuuv sEnt^łti^ ;uipOKiir>nyth A\ijpjs<av- 
uów. Jftk wtJ^icaiiH. po ?ikoń<.-xonoj uluk^yi, oi«fcko im hyh 

inAc^ji julc |>od osfon^ wojeka «»«ki»j;i>o. lak do ila» <lain elo- 
j^ (lOil '^nciiioni jafctły ^©go i*zjtiu „ T*> wnseystkiłł łini-auiy 
»% DiugJib^opr. Trzij)ta ptMlolino pney^nikć, fi niui AuguALow- 
cy, iA'yliriti;T>:cy po siwojoinu, umtowiili £>jeQ'^iut^. 

pTxt4lmiiłi^ liik waKuy^ ołwieoruy i sporny, zdaje st« ko- 
ijrc!7:fiio u'yuj»;:a<T nowego zWlAnia, 0|Uiia i rowisyj. 



I. 

Z jh>i^4Lkii<r]i roku L7.^, w pruictoiln] n poUkt^^ bi<^ 
krtilowiii, pokiij pow-oanbny pciii<twii] w Kuropit Alt łiył 
to pck^y, wtgi^ biTStórnierny. Niił|in£*j<^*liirtni» Wf]MyzftWa- 
doioiwo dstiejowo dwijtrh DAC3M>lm"ch porep ciimpcjskif^go 
iwiaui, Cf«iit7:ft mymskiego n krłiln Bix^yrlirA'*fij-»ń-*kiitgTi^ 
TlnWtiuif^A n Bunrlirma, Aosiryi » Fmucyi, hyln po ii»wmnnii 
0»ią piiwi>w*'ktwj jsyt«a<»yi polkyc.*5!n4<j- \Vynikl'» situl wiiłlłł" 
ItiUiiu ollnv-yniii< wjJki ^nt^^truii^ M«hUdy ]iri-<~'a)niT ^ir/t^l bl^ 
dwmUiiMiu pnEvx w*i*lk^ jł^utyiikiu-y^ ^luOitidcii^f {n-w^L arty- 
kuły iiŁn^bckk", [ii-zez n^nu Liidwik:^ XIV» za* puK^aule 
3riŁ;^-ze d^b;£e KmŁby woji-nrut jKrAunuB zo*iUtly -j^uiiicie 
|inK£ ^^Mnif^ie DaJMi»lw3cpif<i<sEmt'js£Vc]i sanuiwi h iiitUFDt 
i»kKTr, pnM£ xg<>ii Kiiroki XII, x^on Piotn ^^^f<lki1*go, 
pnco^ Uaktdly (lokojuwEt |>H5Knroi;*irki4^ i nynudzkii*, osL»- 
tcczii^ pncyltkncyc pu|Qdii;f>Aj| i ^K^tijui^uą. At'jli, v rn>- 
d^^wiflto^if UiiitAii ośrodkowy YJ*UkT^ sui^iso - frauctiaki 
trwni 1111'ljil bł?z jju^iwy, w sLatik vrprawdłŁi« inajouii-m, 
icł^a w iŁiocjr uLeZiuaieia&:>Jivj> Oł^ydwie nirony, Wiixlcń. 
i L'ftr>'4E. Jnk dwiu kwatery gli^wnu, ^ojci «iq v cklioid 
łlci uowfj t|]f^t|)łiknion'^j L^-^ipr^iwy, w cichoi'i tikWInją pUiiy 
carsi^pDi' i ixlpT>roi'. cminjid:&ą Eow>K%ii pi^ilki, p'upui^ 




— 3 - 



]ii>)Lnjov-a, dzlf^U «ij w h''W:ii3 nu <lwa wwlŁie iiiepizyjo- 
cicULIooljoEy, ji[Ł«t-ryt;cki > francuj^ki, cacokiufici^ tylko bitHło, 
Aby vyni«xy^ w |ki|iv Z^l^ tym rd;G*ałi łifuJi:^ jin:yjilKii} 
«9 Wa^kotlit^ LKjrswiu tfiif 3c jmM h1»*kcyja>%li VAiM2^wnkHib, 
u S^^^ckt ni*riu iirsedodtAtnit^ W-królowit* Kspltoj poL^kJ^j. 

W Aił^ti-yi i w Ni«[oex<rc[i rziąclKit cłwnra K-itoI VI. 
C»Ł^nf3&^oitokŁJIto[<*td^ jertcce w Bilo wiekn, inial jtifc za aobą 

C8iv frpr/y,f«U uiu Inrltimi. W^n^uri^ti' in'Jt'dyi, ml^raati^A- 
€>sni. oidnii iiiiif<tal ryvuk>wi 1wvirbu&ttkiemu korowj kró- 
kw^ko Kiii"i>,iułkn. uh w tuj mtmvj diwilt un;;rofl^>iiy cw- 
0iu-dk^ mjii>^« niciuiwem iiiml epo^obn'^^' :!^r^:oi<^ kfik-jno 
dwócii iifijitJiv»i^i^»ycli vrog-5w i3Wt<so <loiiiu, 2dcptrt<J kolojoo 
dui7io<» lilio franciij^kin w j>nktn<^h uLroc'ln'k»<'Ii i ^/ł>iny p<*I- 
khi^^yf? oitoTuaiukt w fiaktnrii fi!Utłauv)Wti<kkli PnnHn{'t 
<xll;^d 4£ł^iL^*/ił" iujnio nfłnt<"Uii>wUTiT(yó wU^ Knrulowi. Oj;t«lDi 
)>0 mtuezu tiubttrun;;, w<uokij^<rt- ooctatcutf pi««ibty«ki niajoiljŁ- 
td i ftA>uUłO#<i (vaark^vriij. ;urijiii i Mriiiihlii Łytulinit 

CofaiTn n^yui'!' ki !?;{", Ki^jU NkiUji Ii, VVt<}{i^r, u i Ka- 

Hylu, Sycylii, J«iNNcoliniy, E^ę-^iJk tiuri^ititlyt i At«D, 1'anA 
Tl>l*olisfi, j"*ai':Ł« Hai^m^^łl-j ^iuj«itTy IK^ungą |i'>tirwl w>ay*i- 
k>o k4nviniiu-na(ł :^iowy Kiiripy, j*(lzii> j^^^ac^c** tii4< podiiiofty 
0iif ni>w4p. mMfnai*«i portiiu^; Frydon^kft i Kiiu^rayny, oo o-ldn- 
byt iii'-«kfj6o?iifii<r od t3*<rh, yi2 [u^m^ei* taJc blizkicli, no^ 
fycb i nh^^lyt-Uiuiych xj«vr]>k. jiikui wMttu w «uijom lon£u 
intowuji^oo siuk-cic, i ^^oJj^ w^ uil* nióftl Je uich pi^zygoio- 
woó, uaibroi^ aoi sabartowiid swojuj dynidtyt i swoje^cj pań- 
łtwa, Siim, wytrawny poliTyk^ ^iroUony rjyplumata, pra- 
onwtiik itysWiiiniy trany f [ńiuU^ ^ATAhiny^-y «wi>ji^ ł»lKiwb|»!ko* 
w^ rfdi^ilJł murijtr^ji. dur)i HUUTi^ay, wyt.n^ajy, utnintko- 
iy i uwjiAuy, :i|h jł-Iu^ii uiitirnaT Lidniini-itmtitł' lii*liy, xbyt. 
Iki p^iit ^liyi^ witk< ^m^i^^y nu odwicx-3ŁU^ mticliiiii* iirzed- 
olcrai^ na «ttrm*U pnuiiiriiików i ł^łiagi, dn xl)ylku poliłiUljwy 
riti .itJM*Xflnirt. H tLn<)i.«wfj7:yxtko dotkm^iy tr^dycyjim 4:dii>%<Tią 
haf>u<iiiT>bi(, «|[dK/!u-ui prdit.yki iiir dynii^yt^.iuij jiiA nawiH^ 
U^tj: fairidguitj. jMilityki Dji-d. ntfluiiy rar?^^, nit ^ł-tuy jijm- 



- 4 " 

stwH, 011 potrafił wprawdził? donieść do końca niłjnaruszone^ 
wzięte po przodkacli, dziedzictwo swojej ogromnej a różuoli- 
tej monarchii, It^cz nie potrafił jej skonsolidować, ani zabez- 
pieczyć od bliskich gróźb poniżenia i ruiny. Dotychczas, aż 
do ninioJBzej krytycznej chwiSi polskiego bezkrólewia, spra- 
wy cesarskie szły naogół poniyślnie. Była w tum przeważna 
zasługa niezrównanego cesarskiego zastępcy, prawdziwego 
namiestnika i majordoioa^ księcia Eugeniusza Sabaudzkiego, 
pogromcy Friincuzów i Turków, kierowniczej sprężyny rzeczy 
politycznych, wojennych i wewnętrznego zarządu nionarufiii. 
Ale ostatnimi czasy, obok zgrzybiałego księcia, dokoła sta- 
rzejącego si^ cesarza, zbierały się coraz gęściej i coraz samo- 
wladniej rej wodziły w państwie ciemne, fanatyczne i nik- 
czemne figury podrzędne. Katalończycy i Włosi, i wyprote- 
gowani przez nirh nędzni i spi-zedajni ministrowie i biuro- 
ki-aci. a jednoczł^śnie p^ut się zaczęła gwałtownie cala stara 
i zmurszała wielka ma^diina państwowa^ powszechny, choć 
jeszcze niowidziałny, rozkład jął toczyć podwaliny monarclLii, 
rozprzęgały się w szczególności czynniki najpierwsze jej 1k?z- 
pieczeństwa i mocy: skarb i wojsko. Teraz to mianowicie 
fortuna miała nieodwołalnie odwrócić się od Karola. T*Taz 
sprawy cesarskie miały wziąć obrót yXy i najgorszy. Miały 
nadi'jść nowe nieszczęśliwe kampanie nadi'eńskie i naddunaj- 
skie^ które zaćmią zupełnie pamięć dawnych przewag cesiii- 
fikiegti oi^ia^ nowe o2>łiikane traktaty wiedeńskie i helgrjtdz- 
kie, które (lęiki wi^Kuią odwet za dawniejsze akty utreclickie 
i pa>sarowickie. nowe walki i nowe klęski, które same będą 
ilojiiero pr/egryw'ką <lo innych następnych, jeszcze krwiiw- 
szych i jeszcze <lotkliwsy^ył'}i, do n^ijeięższych dni piV>bv 
i upokni-zrnia, do doby wnj^n śli^.skich i siedniioletiiic^j. Prze- 
CKuw^d iiadiliodzącfT gnjzhy Korol VI, choć ponulzić na nie, 
zażegnać irh. nie iiió^l i ni'- umiał. Nir^.^pokojnrm wziokiem 
spoglnrlid w |n/yszł'fść- S])oghi<hit w j'^diią zwła.szcKa ^lionę: 
w kierunku Wn.^Hilii i Luwru, {.idyż jasneui było. iż skąd- 
kolwiek jładiiic |j:ł>l" powszii-liiiej zawierui;hy. zawsze tutaj 
to, niui Si-kwaiuj, iuis,-iui|ir/'''d będzie pudi^hwycontj i wyzy- 
skane pi-zceiw re>ar.--lwu; i watitić nie byłu podu]>ua, iż przy- 



o — 



azte burzo na cłom austiyacki przede wszy^tk i 13111 skioruje, 
zwali i zestnieli inaciwa i potkną ręka Friincyi. 

Przyrodzone przf^l Fi-ancyj^ obawy cesai^za Karola po- 
t^gowłiJa jedna nadto si',cze^'ól niej sza troskn: sprawa S^nkcyi 
Pra^cniatyczncj. To byl ivkt» morą którejL^o c-^^sarz, im- maji^c 
męskiego potomka^ przenosił sukcr^sye liałfsburdką ze starszej 
linii żeiiskiuj, t, j. od tyJĄitych eurek swe^^o starszego brata 
a popi^zednika, ct^sarza Józefa I, który również synów nie 
byi zostawiła na młodszą linię żeiiską, t. j, na* własną córkę 
pierworodną. Na wszystkie strony skwapliwie zbioriii Karol 
za twierdzeń i 3ł. i poręki tego ważnego aktn pr/ez Stany Kze- 
&zy, oraz pr/,ex obco mocarstwa. Roziiiiiiat jł-dnak, że zawsze 
znajdzie tutaj Francya pretekst, stosowny i znaczne udogo- 
dnienie dla przyszłej napaśoi. Rozumiał zwłaszcza, że za- 
czepno przeciw niemu nai'zĘdzii' znajdzie sobie Francya w an- 
ty pragnuiŁyczny eh uroszczeniach dwóch uicnłieekiuh <lwł">rów 
^józe&Viskich": bawarskiego i saskit^go. Klektor baAvarski^ Ka- 
ro I- Alb n^uht^ byi żonaty z mbxUzij córką cesaraił Józefa, arcy- 
k^i^żniczką ilaryą -Amalią. Elektorowicz saski a królewicz 
polski, Fryderyk-August, byl źłjnaty ko starszą, arcyksięż- 
niczką Maryą-Józefą. Obadwaj tym sposobem mieli w ręku 
tytuły józ(*liuskie przeciw Pragniatyee^ zaś za obydwoma 
stała F]'ancya, gotowa w pierwszej dogodnej chwili, pod i>o- 
zoi^em tych tytułów, otworzyu planowany od dawna najazd 
na państwo habsburskie, W przewidywaniu tego najazdu, 
cesarz Karol zawczasu stara się otoczyć siebie i swoją spad- 
kobierczynię warownym mm^em związków i przymierzy. 
Zbliża się do Anglii, naturalnej z tylu wzglądów przeciw- 
niczki hegemonii bourboóskiej. Zbliża się nawet do Hiszpanii, 
gdzie wprawdzie młodszy Bourbon tron zasiada, lecz z nie- 
jednego powodu j>oróżniony ze fiwoiin możnym kuzynem 
francuskim, przedzielony od niego ciągle, wbrew Ijutnema 
słowa Ludwika XIV, całą wysoką pyreuejską praegnłdą od- 
rębności politycznymi i narodowj-ch. Zbliża si^ do najmłod- 
szej, a jnż pierwszorzędnej w Enropie potęgi, do Rosyi, łączy 
si^ z nią mocnym związkiem sprzymierzeńczym, za« ostatnio, 
po objęciu tutaj rzą(h>w pi-zoz carowę Annę Iwanównę, nie 



--*^:y £ .:ri .-w ::c" .T^'.::-a. 2v-iLfl^- ^■'/''it' 'w^jitHjhwIa^liit-iro S''J 
*J';' .':i;'-:ii, v\^ji:.^_- !■ ■ ł: . :^ rz^j.' '. Emłt-r^Ta Birtna Jt^na- 

Tl' Pr^,-T:>V',;i"i iJt- ;*^-t i^-^^-z^ o-.i^i^^-rczGje uirwiiion^-ui, gdyż 
jjj*r z/jajc;^ dv<^:r4'.'ZŁ-i':_'"^ .■yhTi.-la na po*! minowanym :nTin- 
'-J«r '^jŁ'r'-^;jyj^ --^-T^-w^-zjjy';;. pizł-wr- -t-jw palac':>wy';]j. :i za- 
lija^.-ij. Ti-'.:!!*;.^*!- ^V"-T jrf,-'Jk''jn""wan^^;ji prztz jKłdził-mni' wpły- 
wy fffl,n'^^>ii>. T^aii^ija/.-^:' ;a:ji ;.'lówijJ4^ ij^t nie spokój u »?j !jjnł>i- 
'-y; fi-Mijjjii-zaJk::! ilurjiij';}.;?. Wi^e-^z**!*?. w^zelkiTiLi sposoby 
zU;2a -:^ ';^— ^ir^c d'i m<-}ffZ'jm*.'i£tj. ^''Wijjeż liaolzo mlorjego, 
a j-ik ^',iii^lx'f '^i''źiii-i:'f "^^ia-la. ł!o swt-^fo lennika ji lA-waJa. 
'10 :ii'si-iff;ih'i^^'f }.'Vdtii]*:ii\jUi>]i\*f;£tf. Wdącego od wt-zom kri> 
j";;j j.:"--k;j;.. vi >z^:lkir;ii sposoby usiłuj'- skaplow.ić, ugla- 
'ji>.':. .'':i^*'>j*f J'r5--v, po-yhn do BrlJna niijspra-w-nif-iszL-n:^^ 
fwi--^-', '-\w,',iii;''*i. lr-''^fh''j'' Jy^i-k^-iidorffa. kupuje przt^z nit/go 
' ' i'- :..-::.:^ ssiliii^^^-iyr.ii pni-kii'. kupuj*' iiar-tęp^-ę ironu, ob- 
i-^^^,:-:..: lnó}^ >"iy'l"ryk:i- \Vi]l)*-lijj:i I. istotnie odciąg go 
'''V wi '/,i'^i.i"^* '/,*-} ]ii;: y. Ki:in'-va, wydobywa od niego potwier- 
dź'';. .<- l'i-'i'jsu^iy\k'i. "pj^łWiidzji ijo do sw*"go obozu i wiażo ze 
^ov^ •.'!.,h^k'i:n P'ikT:łT*:iji T\n}-'']hUT}^yj'^ff odpornego sojuszu, 
Ji-<ii.'l:o".toA. po>:y'kj»n'r TJik ^^n^-zni*- >t:łnowisko gonijace 
Aii-M;.i '.V Itł-rlijiii^ z;:ołji już ni*- y-i^ irwalenu gdyż tuiaj 
łiiT.wiłj. iii;^ '^'\yA'k'.]\vU-\i. UulWy.^ ii:iiiio\vv i pieniądze fnin- 
irii:>kj''. f'ii;ij n;jrii^liifwi*' j<''hi;i r^k^i bił-r^ija tloreiiv wiedeii- 
>ki<" ;i dni^ja wi"i's;il>ki<' livvi-v. mu^j ]iii-Tę]H;a ti-^^nu bier/e ta- 
jemn-.' datki oit Hni^-bin^fii w tej tylko it^yśli. ażeby tern 
kfWiiwii'] ki<'dys poiMŚł.'ió się 7m upokrii"zjłjai'*i ilolirodziejstwo, 
tmiij imn-szdł' siim król jłozwala ujiiMiwar sk-bie i sprzyinie- 
r/af: z i-esar/ern. nio illaU-^^o. ?,eby istotni'' jnagiuŁl wspierać 
go i Iłtoiiić, alt." (Iliiti-yo JL-dyni''. tf ]*:-'Z*y.i' nie mu <>dwagi 
oiwiirrif: na uii^^'o iidi-izyć'. xlupit' jjo i ]i"ii\?.vi^. To też nio 
na p!i|>iłTowyc'h zobowiiiza-niadi. nie nu ur'>'/.v-tvi.'lj abietni- 
t]Sii:h i traktatin^h in^Hiń^kitłij budowjić iwjż'- Aii^liva swojo 
'/. to\ ytroiiy bcjcpii<zi'u<Twii, h-cz wyj[i<^v.iui" na 'iagicin naj- 
cKujniejszeni baczeniu i mnlzuizr^ na ciąi^lcni wyti-żciiin <-atoj 
wytrawnł^j sztuki, ealł";;o kn^laiskir^m ,pivti^; r>\vnjt'j dyplo- 



wóika, było k^'lla proaliifugo adi nn jodno in^ioiiMi uio vypii- 
*<.p i knmtolj, ^^i3ti(5 i in^pirowAÓ kafrU^ ponii»x<:iue 

^i^ . ' . k poital^pijirj thiv>:y, i»bo2ivJn<lni»c tkvtt|\;r* \r uun 
WTOK**' P<>PQ'33* «huiwo#oi t •mbacyi praift wJaihi^ jogo trwoftną 
td-" lo wroEi^-^u i^ayno. i Irtfc a<inift n" 'liieó, j-ifc naj- 

»lhi.. j, . ._,, tylkłi m*^tiii, ^nurtr/ymiu:, tobojłjloić, 3tPLienK'li<>- 
mió 2ii;n«43G0ną |)r>iiit^Ky iwftądUwgdci^ » etcncbeni, n4J^1>roj< 

We Fitiuo>i p^aowol z imi^iuA dwudzM>eU)lc>tDi Lud- 
wik XV, Zn nii*^ n4iprftv<k; ra^icil »^l:dwy nnuoycUtl 
i opitfkijn, kArdyntii FWiiry, fUiTpow.t^^rii i* jtk na owtt usi- 
«y, £nrpf>fAkikovL-iijy mi|2 yi^nu. t^i^^MtwykJy >'i'hAOx«- o^tkina 
UcjtyAui^ A hotiOTt^u i ■uuiieoiooi, fy/a^mija dbuly o dobro 
i wi*Jkc^'T F!-4m:yi, — JAkkrilvriek iii^wr rahlymi p*łWodiijp 
SH} 'A :i;;tcdumi j ilo inatycb uci<*kn i!ipofcrkt>ó«', »ivlu%yu~» nii><x> 
af'>n'3irn6n' z CyeoTotiti i ConioiUn i do zbytku bibi «|>igrDmii^ 
tyaować w.' sw^im tiieoooaionym kamł>r(lynvrvm nml |>ru2^ 
Akudi^inij Fr.ui^Uriki^j, winr^^uni Vi>ltairn i polityki) |f<ibui9< 
tóv «tanip(i)>:kk'k, kkej^Iu zti[uiti'uJ4t »u^ jwtuoex<-4ui<t I lui 
9Wt>go |»opr2i^mka. ukio knr'tyn;iU-Tiiini&trfŁ.iut|irx4-niK!aj^ 
C«po go i-rywic" o cal^ glow^ KiL^boUiin^a t niŁ swoic-b *]*6l' 

iióv iniin»ili*ryntnych \Vii?dnu nlbo B^rlinn, K^andlo nhięgri 
«V I ' ^-iii* i o ka^]:ii'vk:) tinr-^^Ą rlyplom^łty XV[n łiMi- 

l#*j' ., „ Mii (iKiiibi, i o kln.«yi-:rnii utylowosó statysry XVII, 
gilsie Hi^ uycbuwfll, łMiiiLiUri jniłsny, it-ynehownny, trwntli- 
«'Vt jv4lrj<Tiii Klf^wi^iii, obok dtij&yf h znUn^ ri^iwciUiy tifj^ m) fH-w- 
uyuii. Linie iLj>zdj>|cjc-ii JL*^'u wnrloś^ uudirHikitwycb pfxyw;ir, 
|ilynj|('ych z tAiiipcmini^iLtiŁ, fitJii;u i wi^ku minUtTn-B^^gma- 
lykii, kj^i^lftu i ^bin^n, n«fujy>iuii xriQWU aRysUiwat iiiAr^nt* 
hi-A Ch^uvMu. wyinv*ioiiy pnu« 7JLufAiiio ktutlynfilakie do 

ttigrwiuEiiycłjf Lvl<»nibk w *ile nitikii, tJilcmCiU i imibiryi, 



— 8 - 

rwący się do szerolcicli, śmiałych przedsięwzięć i wybiegający 
swoją inicyatywą osobistą daleko poza wstrzemięźliwe^ kun- 
ktatorskia zamysły zgi'zybialego zwierzchnika. Koniec koń- 
cem, ci dwaj hidzie, choć nieraz poti^ącaU się u steru, dosko- 
nale się wzajem dopełniali. Pod ich umiejętnym kierunkiem, 
wypoczęta i wzmocniona Fnincya czujnie i niezmonlowanie 
stara się upraedzać i krzyżować wszystkie kroki obronne swe- 
go wielkiego przeciwnika, cesarza Karola. A więc stara się, 
ze swojej strony, z większem nawet od Austryi powodzeniem, 
pociągnąć ku sobie Anglię, wyzyskując te specyficzne inte- 
resy welfickiCj któro Jerzego^ angielskiego króla a hanower- 
skiego elektora, odstręczają od cesarza Habsburga. Stara się^ 
oczywiście, pociągnąć Hiszpanię, wszelkimi sposoby łagodząc 
domowe bourbońskie swary. Stnra się w Berlinioj pi"zez hoj- 
nego swego posła, La Chetardicgo, podważyć austryackie 
wpływy Seckentiorffa. Stara się wysadzić je w Petersburgu, 
gdzie, naprzeciw sztywnego Atistryaka, hr. Wratislawa, 
zi-ęł^zny, choć podrzędny agent francuski, Alagnan, niegdy 
sam w służbie Piotra, dobrze władający językiem rosyjskim 
i doskonale obznajomiony ze stosunkami miejscowymi, poro- 
zumiewa się z uciskaną partyą stiro- rosyjską bojarów mo- 
skit^wskich przeciw raądzącym, a kupionym przez Austryę^ 
Kinncom petersburskim, zaś zarazem nawiązuje po cichu sto- 
sunki z najzdolniejszym z tydi Siemców, Miinnichem, który 
znowu sam uiegtiy za młodu byl rozpoczął swój zawód od 
służby francuskiej, a radby temz nagle ku Fraucyi nawrócić, 
radby pi"zy jej pomocy wprowadzić w Eosyi gwałtowną od- 
mianę systemu politycznego i całą władzę w swoje ująć rę<.'ł.*, 
radby pr,ti.\l*>wszysCkiom w ten sposób skręcić kark swoim 
whisnym pobratymcom niemieckim, gdyż ich właśnie, jako 
pobn\tytucuw. niniejszej od siebie wartości, a lepiej od siebie 
nagradzany uh, on tern mocniej, tem ser<leczuiej nienawidzi. 
Ale niełlośe na tem. Obok tylu rozlicznych, tak tni- 
dnycb i pracowitych zachodów, Fraucya stara się w pierw- 
szym rzędnie. i)o dawnemu, w myśl naturalnych, odwiecznych 
tradycyi swojej polityki, opi-zeć się i tym razem na owym 
skombinowanym układzie, ktiay potylekrne był dla niej i tar- 



— 9 — 

cxą i tai^anem^ potężną bronią zaczepną i odporną: na potrój- 
nym układzie związkowyju z Turcyą, Szwocyą i Polską- 
U Porty, w radzie ule^tpgo, chorowitego ?!uttaua Mahinuila,, 
uzurpatora bez woli, wyniesionego na. ksiliiat przez tatarskie- 
go chana, wówczas, vj rzeł:-zy samej, pierwszo skrzypce grat 
sprawny poseł francuski, margrabia Villenuiivc. Po m agat mu 
w Stambule, ale też kri^powal niepomalu, jeden z najsoljHw- 
szych ludzi tej osobliwej doliy, renegat Boinieual. Ten Bou- 
neval, z arcypańskiej rodziny fi'ancu5kiej, mąż ksieżmczki Bi- 
ron, przyjaciel Regenta, pokłóciwszy si^ z ministrem, wstąpił 
do &Jużby austryackiej i pod ilivlplaq[ietem posiekał swoich 
kuzynów z gwardyi królcwskieji potem, pokłóciwszy sie a ks. 
EugetuUrJzem Sabaudzkim, wyzwał go na rękę i dostał się 
pod klucz do Spielbergu; potem uszedł do Turków^ włożył 
turban, został beglierbegiem rumelijskim, baszą o dwóch bnń- 
czukach i zorganizował artyleryą turecką i korpus janczarów, 
aby Kię pomścić na Austryakacb i „dać szczutka" ks, Euge- 
niuszowi: i on to» jeden z naj pierwszych, najbystrzej, prawie 
genialnie, przenikną! nadzwyczajną przyszłość poregi rosyj- 
skiej, jej nadzwyczajne znaczenie dla Z*ichodu pr/X'z opano- 
wanie wszystkiego Wscbodu^ jej groźbę zwłaszcza dla Tur- 
cyi, Szwecyi, Polski, i tylko w zwartym, ramią przy ramieniu, 
związku tych trzecli państw, wspartych napi-awde : ,'jzczerze 
prowałlzonych przez Francyęj widział dla nich nitunek, bez- 
pieczeństwo dla Europy, Ten awanturnik, w którego prze- 
dziwnyeli konsultacyjnych pi-zemówieniacb, wygłaszanych 
oryentalną wymową przed Dywanem stambulskim^ odzywają 
się zadziwiające odgłosy z raportów Bassana dla cesarza Na- 
poleona, pomagał wprawdzie Vilieneuvowi, ale zarazem go 
krępował, gdyż bez ogn.'idek ostraegał Porte przed dotychcza- 
sową, niekonsekwentną, samolubną polityką yraucyi, wyzy- 
skującą tureckiego alianta, póki ten jest jej gwałtownie po- 
trzebnym^ ażeby następnie samej się wycofać, a jego samego 
wystawić na gromy austryacko-rosyj.^kiej nawałnicy. Mądre 
nauki Bonnevala wstrzymywały Portc. Zresztą inna jeszcze 
okoliczność obezwładniała ją na razie, W tym samym czasie 
byl się po<lniósł, w dalekich pustyniach jmńskich, nowy, osta- 



tm ^'klbi \nelWHlm wl^bywca. nił^wiudouic dotysrfcpsMt do- 
bito, oay |ivoat_v lurk^inr^Ti^la nitwoliiih'A'Mrf, vzv znlntcony 

«m. i nafnrnpraóli v roli por»ki>o^ niftjonfomk, inkQ TnniM- 

(lir-8»<(bA, ojnowiu [inbjttwo C>iTu*ovo. roapocseywi wojnę 

»atuo^v UUuiu jea;fni&a nact^jlnkawa Tony ott^-DAń^kioj 
i po^«tnymuj<ł j\ w tui ipo^^b od wsaelkioj »kcyi nAZtf' 
wnąire, iMTmw niowk-nipuiu s%sjo#lKtwti co&-iłfltwii i c«ret^va, 
Ausiryi i Roeyi, Jt^i^^lJ jo^lank 1^'lbou fmnoiifitcn vr Stum^ule. 
iiuiii«> Iftkiw )uł i^aziłr i>rB"«ikoi|y. iyiiK:»ju'>^'i> ntrai*j, nift xa*n- 
dnict^. OAOgs')!, 1)i]l<lat co )ij)<i:c» »ht iMjiuyi^liłk' oa znaytniyin, 
«tnl<T jj;ui93r:riMlla Frain*yi pratyjoarnym łamcie luro^^kiiu, — iiiłi- 
*»"j priłi'if». a <|jik-k'* goi^^^j. ra.<cz się mitU w S^tokhołjiiie. 
tsii t4?n;m& «%w«»d?Jcuii. <ln^nk-j r6v:iiia£ podloglt*m opi^eo 
i w]>isuv.wi FrancTi, iM'X jni U-jut 7"pełnił' jpj wyHnnrni, 

8isvrL<c^a. po ^<TQ«ui}^li rlL>swift<l<rxi.tnift<'łi KHiv1a KII, pojt^^ 
duik-RJ ll^ipKTtuej, aj-iłfJn łic oiiiutc?! ^uit^* pilł^d t<.t|azija, wijIh 
Pifjironą, pmj^la iLiA:t7.nv Piontjwt wnmnki. i w nie^^ec^ 
snych pakiacli uy^tii<łxkiclk aiotylko mnogie otklaU ?uvfniR, 
lerx WMŁy*tkq ofliUU nip^nl*^Tiłwć, NikT^c^mna ołi^-am>bm 
■zn*titKka y pow«ł»('hiii-pi knijow^^^i^ iur«iXf^Mrin whstw, liji- 
Mowi- i fHitfiUt4' wv^ju-tii^ii yy.^ki, ^prcnbhi komin;. K{iru*cLil;i 
iifli^Mi, i poii^l wtkląrydj *w; nuiirwiskiKiiilwn. pnuf^ ttiucuy 
I TatJilny tHin^rli hIaiiu. |H>iiij:ybi tn:)ii. o|i;iTiou3k|:t I2^'ly, 
«woji| i>lig;ŁivIuL'3:i]i^ utruAlitii wluiiju*, »;;>< tiapi^wtlę tiinit Jilj- 
Id z^Libn^, »»fito)W>jr2it aiinrcliię, wpm«t piX)WiKhi|up1ii jn- 
wmy i zu|u*liit-j ^.lEliicly. Nn ii-j "linilŁtr dn ii-^'** il^ł^-Ut 4*n 
3uivrj«rHJi|r 3c Piiiir<?m fłwuunMoleUiirj umonc pprEyuiiei^(X'h> 
Ł-zą. iii>->loś6, it w 11^3 uKiuiU j<^jr> KW»TaDcVi* Ifj »woj«j wLt- 
sutj ffzwftlzktej Jiiiai^hiif nie nAdtij. w OAoljDyui ailykuk t*j- 
iiyui, pr^y^Mflii V Unikam Szwocyi fonnnlny f>t^>wu|zvk popici 
i&UM iioi^;zoui.'j ptze2 nic^-o nnatcLii p^lT^kit^j. popiriitiiui 
H*uircM^'tajT]i swobód, ]iakt4>w konnisttów i przywilejów 



ht>luut/. »j*ryHir Mithnl Bwtoto^w, i>i.;al do Piotra: -talaj jofit 
czysta P^>ikA". Zn pionj^Jscc inrriiui byJo lulnj 2rol:Ht) Whityst^ 
ko i X v«^'atkititi. iliom vr^y«cy, sa w^-«rko i sc^wsK^d* 
nie <kI Mtnpj tylko lio*yi^ aIo tnkto, nk jodnoc^stci^nirJ od 
Aujf^u, i ivl Fmncyi, f»il kat<lŁ>(;(i inicłxo3uonj»ku-jro |M>vfa. M 
kftitti^^fi' 0tHx*gq nc^rlu. Xlv tiA jt-Om-j, ki^2 dr kilku miras 
lutocb komfK-yjiiyc4i kilku pn^^eiwuycU ]>f>«6l«<ii- itclnajdują 
pi^ nijj|łit>rw^2<* iiiałv'iska rodowi* kr. i' ■■ !■ ' Uiju §i<^ rł^waio 
*rm'fcy owi Bjdkowił-, SueJowk-, < ■ ■ i ny, ł.iyllv»ł»ora:i, 
Gy|]<vkctiomy, których ojcowio mpieikli ii^ UMy^ na anj<iam- 
iu<»tsxyrh knriJuh dsiujó^r ojrxy»ilył?h. F-^dzŁ.łl uQ dwa ttton- 
mc^ttt^a, ro<yj(kit' t. »«. <*3Lipi>k i lroii^o<kif^ Kup^lu^rj-y, w]vr«- 

kWci fijvinni(>z*-j, Jffcsc Utni'tjfi, iiio;£fo1iy *\t> z^Uiw&ó. jiHlym^ 
po 10. nhy fti^lctii 3^j*rriiihr^'iii cIilwuo dopiero i>obudki£ do 
kiipoft-^nU p4ruTtani(>w, j« ny 'tu cuiui — tytuł prawny do 
jpn«<Uw«]iiii Mc poM)oDi< W <Thvrili obecnej, wr^x pnrtyi 
■nTi«i« t)^f1i^ lu tt;»Iym *oMzii frAUcufkim. prw2 
. i-Kirsu* pfilii>i»]it(iiri ołł^K) 4uk;»tłW ołi pWn f'>*yy 
7.3iT^ixa prA»kiipitwiiT »£}E:ccK(bpjonn prxf« iDJ^iTi-itAw, 
"■ko ilo w*irlkkli "AOriirt- i<]«»lo«Ł»velł. 2^ ]*^y* 
: *v:yTÓ^\ oplacftuych ty*(e|cnuii, iiudi cscloiikoiri« 
'tf^mo. * awJałiw?<n jogo wjfld!s<inKiw wykonau-csycb. ląjayoli 
komi^yi KPJmou-yirłi, iniFf«7,f'?FLni>* > knc^, pm"3 mi yii skrom - 
nK^j^rj- ii]ipiivii«*: liki tyt^b łu>lyc?LfW r^t\^ pir^i^rii^Lin. W4>dlii^ 
nu^lłiitikuw B»u;MifLfivr3i i ji<^'> (Hiprtu<)rtikn ifotuwiiin, vryn<M 
fdtnłii MO dflkniiju- nu gluur«^ Sam król, Frjdif^-k, j*wi cul* 
kiłi ■ -Vniiy dla Rowyj. Sn'*! tnkich warunków, w^inlkrt- 

w\- • 1 ' fratw^iiŁkipgo U' ."^ztiikłHilmii.s hr. Oiwtfji, nm- 

siniy być pnitn^, i. vr ii;ij]f«|i*?/yiii wypidku* bjiixVw nM>tnirnło. 
W|jrłitt<łxti' i)diil<) !»li* iinjjMUWjd, jforii^^.kii^li x:ir]u.,\ . ' .i* 

łcadifii' 'l<i fkutktJ akri-» Sjcwt-uyi di> ^ynlL-uwiu (j. ;■ ;; >, 

ir»ri\jficj jfiwniu p«^iitly<ii<;exup piBiłki f^Kwmlftkit^, wrux r p^i- 
Jv*?j».'i.ieni lej liczby w artykule tajnym- ^VJIr!^ndaie ua^tr- 
jiuic. »' untJiiej chwili uplywL T^aitycli falałnycli d^i'ann>to'- 
Muidk poktów ^Jtw^dzko-TO^yj^kicb. piftnifit CosIitja. mft- 



iki«(^- 
kiM 



— 12 — 

zmieriiym kosztem, zawrzeć formalną konwoncy^ sprzymie- 
rzeńczą szwedzko-francuską. Cói jednak z tego, kiedy w tiie- 
speina sześć tygodni po podpisaniu tej świeżej konweocyi, 
mającej ostatecznie powrócić Sawecy^ wpływom francuskim 
i wyzwolić od rosyjskich, ci sarjii szwedzcy mężowie stanu, 
którzy ją podpisali, zyskani dopiero co przez Francuza, su- 
miennie opróżniwszy jego kieszenie^ najniespodaianiej <Jali sią 
z kolei zy&kać przez Bestużewa i podpisali formalny traktat 
odnowienJA i prolongaty ścisłego z Rosyą przymierza, t. j. 
ścisłej od niej zawisłości. W ostatecznym wyniku, wszystka 
mozolna j kosztowna robota francuska w Sztokholmie miała 
tym razem żadnych zgoła nie przynieść owoców. Szwecya, 
która w ostatnim^ niedawnym dramacie dziejowym tak wybi- 
tną^ najpierwszą odegrała rolę, obecnie, w nadchodzących no- 
wych przewrotach europejskich, miaJa zgoła być nieobecną. 

Atoli w tamtym systemacie potrójnym, którego ogniwa 
skrajne stanowiła Tnrcya i Szwecya, byJo jedno jeszcze ogni- 
wo środkujące. Była Rzpita polska. I tutaj to, mianowicie, 
znajdzie się punkt wyjścia dla nadchodzącego światowego 
przesilenia. Stąd to zapalna iskra wypadnie pomiędzy żywioły 
ogniowe, nagromadzone na Zachodzie, Do nowego pojedynku 
Habsburga z Eourbononi, do odnowionej rozprawy Wiednia 
z Paryżem, danym będzie apel z Pałacu Saskiego w Warsza- 
wie, 7. komnaty śmiertelnej króla polskiego, Augusta II. 

August II grał grę nieuczciwą i niebezpieczną. Zaw- 
sze był sznlei^em politycznym na wielką skalę. Nigdy bazar- 
downiejszym, jak w ostatniej dobie życia i rządów. Pr/eiył 
lal przeszło sześćdziesiąt, i w ogromnem, niogdy potężneiu, 
teraz zjedzonem od nadużyć, optichłem i sehorowaneni ciele 
dźwigał duszę, zdawna znieprawioną, ale nifgdy świetną, te- 
raz prayćmioną, skołataną i bardzo zmęczoną. Hządzil lat 
prz''sxto ti^aydzieści^ i swoją politykę wewnętrzną a zwłaszcza 
zagraniczną, polską a zwłaszcza europejską, od początku już 
nader kłopotliwą^ skomplikowaną i dwuznaczną, teraz, pod 
sam koniec, doprowadził do tego stopnia powikłania i spi-zc- 
czucści^ iż sam zupełnie się zabiąkał, zatracił nić pi-zewodnią, 
zgubij drogę w-yjścia z tego niedocieczonego labiryntu. Wy- 



— 16 — 

niesiony ongi i powrócouy iin tuoii polski jako sojusznik Au- 
stryi i pupil Rosyi, zawsze jako wróg Frantyi, teraz, pod sam 
koniec, w takiem osobliwszeui znaliizl się pulożeiiiUn iż na 
pozór nigdzio nie skłócony, najn'aw(!Q wszędzie lua ]irzi.'ci\viii- 
ków, na pozór wszędzie sprzyjnini-zouy, napriiwdę nigdzie nie 
ma oparcia. Stało się tak w polowie z winy gracza, który 
tyle razj\ z takiem misn-KOstwem przetasował karty, nZ 
wasystkie atuty z reki wypuAcil. A stało się tak?>* uicaawo- 
dnie i z winy jego zagra nii;2i»ycli i ciomowycli jMitnerów^ 
i Trroszcif- z samej natury owej faTiduyj gry politycznej, któ- 
rą z konieczności, w Europie razem i w Rs^pli^j, pi^zi-z Avu;k- 
Gzą część życia prowadzić było mu przeziiat^zoueni. Stawki^ 
była drugorzędna w Europie Polska n-pu)ilikaViska. Wygm- 
ną byłaby pierwszorzędna w Kur^^pił? Puiska absolutna. — 
albo. w najgoi-s-zyni raził', wywyższona Saksonia z k^^irom^ 
królewską. Większą część żyria Augusta wypi-lnilji, w i7,c- 
czy samej, myśl zamaehu stanu w Polsce, myśl podwójna 
przetopienia Rzpltej oligar<'łiicznej a ilekcyjiK-j na nionarcliię 
rządną a spadkową. Bvla to myśl w zasadzjy najzdr^łw^za^ 
choć w jego l>oj^<-iu i stnsnwaniu zabójcza. Ta myśl i-oz- 
szczepiała się z samej s^ej istoty na dwa M'ylyczne zamiary 
polityki saskiej w Polr^cc, wiudąc*^, w iigólnośei, do wzmocnie- 
nia władzy ki"ólewskiej , oraz do utrzymania jej, w szozegól- 
notój przy domu elektorskim. Oliszi'rnii'j>zy zamiar monar- 
chiczny ogarniał całość. Ściślejszy, snk^^esyjny, zawierał jej 
cząsć naj walniej szą. Pi-z+^z })ivrwsze d w udził-s rolecie >woicli 
rządów po pierwszij, większą i^ł^cz sięgał August. Sięgał 
}ciJkaki'otnie, Nie udaJo sic ani razu. Ostatni puzytywtiy wy- 
sitok w tym kierunku pogrzpliala niepowrót nie kuiifełleracya 
tamogrodzka. Skonfedenfwana szlaidita rznł'ila się wtedv 
na wojsko saskie: cliodziło tylLo o \i\ aby ja_ zgromić i z po- 
gromu wynieść pożądany zamaoh stanu. Ale pi-zy^zJa nie- 
f(|>odziankar przyszMł Pioir-inedyaior. i nn to dla si<'bie wy- 
ni'J.4 traktat gwarancyjny. pMŚn-dniftwo i pijręka i-ł>.-^yi:ikii 
raz na zawszłi kładł}" .-^ic wpoj^rzek wnii króU-wskiij. Odtąd 
Angust uit^od wola Tnie. *:]\"'- iLiijaw[Hi', |)LHi'>żiiiiiny y.-^t z IJłj- 
syą- '!)cltąó też daj*- jłokłj <aniii'mu więk>/,łn:u ]łrz<"dsię\vzię- 



— 14 



deifja <l:?ikti*^o iiiityiikm nieuawisd 4l»*pj-i.'li i»*a szUi"li&- 

I w i^ifiiJT?) i1[>»koiii4lońt.'i DMjniifdonEL^^.itiejsKA ro1>o£A j>rovro* 
ksifyjna ^Ciiakie^o i»'.iohr&vbvUKUiu, z%koń>^zoiia> jirzw sromu* 
tniT lu^s^tncłziaiłkj wojskowe i [łoljiyozne, sromotna wyniki 
|)iif-yriknL-yi war^icswAkieji odUiiH<T3Uue podci^łi krófuwt ickncj* 
<Uji lU. AtiiMwcIi UTKlotł^w, Od t^o co mni''j wiłj<ntj cmikii. 
Aif^utit. vji\tony^ 'Jl;łl'y*ją<"y ai^ i Hiory, j^kkdlwmk riąglił ji*- 
MHi»e lUiwniii ityyroiny i rtntMl, Majp *i^ racwij *Wtiimyjii <io 
łCWAujiIrjł^yrfi (I r\vli]<'j n'yk'iinliivrh i'iii'4T-y i jM»:viynri prs^ 
iny*^li^»i> ]>riavtł-ia'«ty*:kii.>iii n ni^LUli-ki^ij jjo i-jbiu sukcesyi^ 
o VI pławik ii- uE u korony *yn')wi- T«n syw, e uniilsŁ-fiia prt>l«* 
Mant. Ołl kTn kiikti w wfkrut^iit, w<-ii*hł'j BorTomi, rmwii^-ł^ony 
un. kaiolicyitiiL u-irily l« u Wioduiu skUdn |>ub]ii.^iie wyioiii- 
UJ" wiary rzyiiirłk<ł-kiiioliekiuj T« jtwi pmrwfiŁy jt-go kfłk 
lin ti^nu |x>Ukio^o Dni^nin li^zifr nir<bnWMn jirgo i.inl^^* 
flLWTo z arpykiŁM;liir| M^ryvJ^'l>lt iVirki| i -*vw^wi(ii lywuirską, 
Otll-^fl kmloitii'/ Fryłli^ryk-Ati^uuj jiM j:iW«ym knitiŁyiiilrm 
i)ii LoiYitiy jvjlh'ki<^j- Z kf)l<<a pc^lji^tiT »Hiaji| tKljK>wii'i1iii<: jmy- 
góioi^dmiji A- kraju. Kif^raji* nii-»iJ / [nirrŁ-ykii lUui^itletai <!(►- 
ntd<.'a Ju^jlewski. ^uwn, ijii*|iu>|iaUiii, tii^JE hi^lu di&ieliiy i 11^3'' 
tnwąy, csh>wjvk U^ |>Tzcu^hjwT (m-z nud i łiac wiury, Jokób 
HL'iiryk Fltmiiug, (iyrekior ;<abintio lajii*.^!- i uifu^sz-iłck poJ- 
n*r ^ ^^ki, n^iinomjm^ woj^k jfolhkich ^lUomuiotitu cndxoJcii^m- 
... - ' i kouiii^sy W- r Iłu iik-iTłł^y potlu^łi i stosujir roza- 
rnnii xnNitli* nap^Unnm krwi Aftńf-toj w ^nkna^plw iyly itligur- 
cłiti, Ou nyMiu-Jt MA r^i>ł<i kruju iłiiwycli IiiiIei, Aojimi!^ Jiu- 
r*''. Sa|ir3>^^iw jłnli;4iifj itnmiwiTtkii-iii i majątki-nii, zw-xrtoi» 
jak klan, fxHlzŁny rotm^kich. na^jraM^m poUu|iA(]l€| vrpra* 
wrJłi'j, ftk ik^tbsn-ycKaj w|>Ty\¥ovr«j, a. rui Rł'\vi W>wi*loj iila- 
giiłteryi bl^^wskiej KatixiwiIl^iM\ WUiii-jwił^ckicłu Ociii*krcŁi, 
011 wyftAwia tiAHAiapraó>l pi<?mrsx* kadr^- ccyatyeh. trayoift- 
it>xh lA«kq puii^k^ j [}0U4yi(, <lwomków, jak iuar»2atck «'- k. 
SwłdiWk, r]ior4£y w. k. BrAoirki; ołłok nkh i1ii:<»r« vy*flKfv 
llt;c]l«fU'i1-A7<tw>^ htjukupów, tyth swUw^cra.co, jflk Lipinki albo 



wt-'< _ ■ 'iii-^i>, J3ik on Miri). Eftki^gu, cliać nier^łUiiJcuiTiiej* 
wKycU ihI iiin^j ]C(laliint«:i. SlnniAUwn Poni*ioWKkivg"V WWy 
l*^ piHłrit;^* j«iln<*j ripł*Xł*j cłumiliy Angtittn, iiJnłr tĄ*^ Pl»- 
tnii4£'iw[ n'j,-4ijbytó t«l C*4;iiiiiiv^kidi, PłHiiftiow^kii-łi^T Br«»i* 
t:kfi'ę<j i kilki] mnyeU. funnulny rymgi-utt {{il^&iti iiIiiue^WAtt 
na wy|iiidi-k Aminrfi ki'iV1eu'j(ktt*j |]nLyLv:yiiir j*»i i1» Kiipnu-uk*- 
fibi korŁjiiy knjU-uki^owJ. 0)jK<tn;c4 £it^U^i)uiLiiJ| l>,vLd. <X) 

Ha przytzttfj elek^ń <ta^ gt--^^ ua»z« kt^^wicKowi Frydery- 
\i.v \ , ^tuttj, iiu^yiiiiij^c w len <|Ki>iólf woli:i| elekryij 
w ■- -iitn... i cUi'i<ip łlolłłiyii »i»rnó (IIa [M>j:yhkHiHri 
■w lyiu ^mym cwln im^yt^j }mu^,n j>nftvjncióJ". O*^tit>ino 
bnuii^nit^ ttnlAkryi u-ytiikał-i ^:i[^«n>t /^- zr<>z(i>uiatrj <»łui> 
vy, — w>«»ik UyLi Ui ^pnłwa, wuł.^te tijnuii >£liii:1ir4:ku-jr jcm^ 
(llnwu; vryruk»lt> \t±, t>y& iiioAi% x. tdjemnt^j iut^Micyi, itby do 
wyirofauitt liij Ł'>*:awić nohiH furtki;. -^ wiiz^k [HKi pisuj )|(*y. 
a |nłfrwMŁy k mcii Poiii:ii>:)Wbki, IjyJi it) Iwbat'. \i z wy* Łojeni 
do dtrJicKy;. Ik(d^ c<i bi^tii jotlnak. in^o roil£.iJTi aoTfOwic^uiiio 
|iUmkiini^ ni^mdli) pourwlAto dooio^o^ Pośrudk^ Łycli ziicbit- 
dów nmnrt Fliinitii;. S™ ji^go mi^jsc^ uii^z^J ucyUŁjflć i*i«; 
DniUl. Xii: l4k jut --ik^t^iiiit, W'e K-k g;i7;t'nvy, |iTowa(l;u>no 
w <taUxyDi <i>qi:t] Flvininc"w-i| robouj. Fon,'łownno w dal- 
>Jt> Ł ftifi Ink JLii rł-iUł-priie, Fcimilk^ Cła\rlon'#kich. 
Z -'Jl ,. Aie^ ka^U'lLii4 wiłeii^kie^. ka, KazimieiTta, iwij- 
)ei]»iiiiej»2}\ k*- Michał, jua byt wcawai^ posoiułuy na pod- 
kitnclontwo lit^wakic; najj>n>kiycEi^ioj*?;T, k?t, Auj|(iiE<t, otł,*- 
nJoay &jAial terasa U^^T^Ią vp%U/Wq Ik-nliof<ł*4 i iKzyaiODy 
lianem fłcroniiw.^grt po SirniłiW.-kicii spadku. WcKoiiiicj m- 
wukź, )»rxi'tK cTi^cKiiy wyklu<l praqii.-(u kon^dytuciyi wm^&AW- 
Ak:< i ;yłQO (Uk atju>'m Sitnuw-ikim* betmftnio w- k., <*d- 
clu, (mtontm^tłiU4'mb^^m'Łii^ki«t<^. i,j, wi^fc^Tug <^*j- 
Aci woJHkii kon)ni>p^r>, pod iiidcieło^ i nk'sakftną koiiit>fi4lc, 
■ ■ ' FU.mini^, 1 tyn; spo*:>Łrm wU^ci- 



oyi flochorlcm, }«clyiiyii] mw^ywiatyiii amoijrfetoDo woj&ko- 
łrjin w Hx|>ltej, Co się lycs-y ilyntrybuiywy ija;wvt-»x^c!i 
wJiitówjcb anjijd'/w koufctyWicyjiijcli, b?tnioii«kic^ i kftoclor- 
slcif^Jt, to a tĄ w*liKyius'W£ino łii<j roxmyilniu, Tr^ynuiiio je 
w wiwodsip w miAn;> jak :fMj pT2cs jumf:ró oprótni.ily, gJyt 
IU« di<diino iin^:ra(Ixa6 nii^itu iia nitipcwno, nnj rox(lrAhni»ó 

do jłtrtUuepioniłŁ ^iprawy MuŁłH^syi, r/d jii]i>(*go razu, w.<7y*ifcie 
ftatjowiskii jflówiii' i^ewuymi olx-ukrlKić ludami- Ulalwjotiy ^yt 
t«D oiAue^r pnacEE pnwpb iutAvro(lawc»y, »«|»ravracl£ony iia 
OStaiiiEiCJ |ia<Tvfikucyi, ^ i_viui*e»jncv. aby lUijinorwaM arBQi?y 
Ditiiiui<'2«.j tjii ki\iU jiAd<>wjiho ^>yly\ jak iiu ae;!!!!!?, pratff^r#/« 
ę^ wns^Uct^e Ifepultum^ ^ dsiki pit^pi^, który przcs t«Ł 
dwailTiiuAcifi mml ki\^pf>i;«'a^ lUkjuuTzlM^iBit-j^tzą cKyijnoc</^ k<u\>* 
oy i tiuju3i.*2UinInjejti:M^ paut .injniy- Na hlkio jctlnak hylo lo 
wla^iiio 8 tc^ wn^lędu do^oUn^m. i£ o|io/.y<;yA rsfii5i>i>wlad* 
osa, w o1itivii; r^r^lnnia nr»cdóvf kn^iiurom Hwo^rpkiio, ftkw*- 
plivto bisKcayla fl<?jniy* siinm więc Kiiiu^uda koruułj <lo tkn- 
piofliA coTihS wi^kłwj licftby Mrt»kiiiij<ów. pDptotiu wyrvc^M«>o 
91^ iiawisAJifiii. JJwÓT ik>lychat*ff» jtit po boiWf- t«riio$;i^lK' 
kir>). A i' n , i.-^afraby iii<^dnpTwcićSl«iiuvpwlopro- 

tA^tu |>f. I I. j . . _. 1 ■ nioivtvv;i, sam *ww.*ft<i bW X4sp!«ul r«tt 
po rn«io liay mriii^r* 2 IroJci pjoswiibl X4L:^tc|»ow4Ó &tą w Lej 
cx>'n»osci p^Ł^-■^s awoich pr?c<'iwiuk'lw% i>»ujao>^li au*V «tó 
pci ragie eejiiiy. as>xl»y nio iioj>u»ciA kur»uy do pjsdAWTiiciwa 
«^akAnaiSv. Pw^r głodno biai/Jal, k?ca w isŁociu pr»?e2k<>cl rae- 
telnyrh ni^> 8:^^^-)^! luonin. kt^Sro r^kądinąłl było mu pii T^ki;. 
Tftk K l.ktu'o^ii| atunrulii upoaycyA dwa otUtiuiu lojmy gro* 
dzUrń^kio 17:29 i 173il wku. I t^k |>od koniuo r)o»ic)o do te^, 
feo vrAkov»ty J«dtux«ednift wizy«tkiv cftŁory buławy i dwio 
piecs^ci, Alo !^ i't**l:»ć dhitoj itio l\v!o racył, ani naw6T tpo- 
«obn, Tnsł^lia hylo pnwii.^ ki^^yit ztiiyckować n^i^Jronkn^l^onft 
wolrfi dygoitant^a, Tm^bft liyto narA^icicf, snpomot^H ^ 
flJtwigiii. li^poni' ■ -.tiylmty** ^ ' u^* 

cyu kr^lu. Zarxrtu ti<xi>liA byt» urjvyiiu4 iintrdscto najbliam* 



M^ytu, ttoĄac na uLm valuui0O i w,vuiedc na b%6Ł ^ukoosyc kró- 
lewicza. 

Xu,ibl£XAm byt rujm ur^nKawritki 1792 roku* Jugo doj- 
dcin tyoi rasóm uAi>oryi> iycaono wl>io i oc^n^kiwano a dworu. 
pQ9tauoviofio na sł^-i^o nio <iopiiici<S tym msc-m opo^yeyl łlo 
it-^r^ania, SKc^ł^^ola^ j^c^rliwo^ objawiali CKarlO--yiicy. Im 
najwięcej ta]ei>!ona powod^oiktuepnin-y.Lj.DioiyloepAiAwy 
iinkł'*"^^!. \U- wj*k,ui*łiw. ^ił> tyk nawst nn <ioj«cin eojiuu, ili' 
n3t d<»,^£(;iit "KiitTM imir*viilku vitjmow^^. J'o<lnii?^J9Jii« t]o\('ej 
Itukt 1>yla to UowUfn TonauluoM jiioKlN^an d\sL uprawnienia 
kruiouy do rł>Tdiitiui wakaoK^w, O to ^ló^rnii* cliodsilo gor- 
Uv-co]Q. Po |jrzf>pdroiii dla dworit um:4fj frrnuilDo^ci^ "ni 
^titiifi 0(3 ilwora wc^^iDą noTfrodę vr jiiue^e^aclj i buŁafiiifi}Ł. 
A jt>^1i pi^DK^j «nm ^ojm piknie. U; iniiiiłjsKti, lo o&witt l^pi^j, 
gilyt li^rAd n.i t^»ni jl;£ tylko att^pm-Jccruia i Diulv<3tpi4s<£tŁa 
Api-ftyi-a «i]k<^.wyi i senów nn czfts ijiowudonny sie odi;rl4)C£i\ 
tMś tiika (idvrłukii. KWjUniiij^i.* rm itisEicr Od r>3^'kB, otwomy wi- 
<I'»J^ . . .yr nowi^j ^'łłrliwo^i i howjtIi na^i^d- 

Ki' . ; ■ ;.,'■ di>i*fxmm*jvrn\ ^w* jK>tr<>*w.', i <jU(^o 

łłuio mniej %i^ kwApil, Al** Czś,t%ory*cy pcknii gnbniot 
i l^rikhl*^ T«<n jK^liftl królA. Jtijt k j>i<T:(|ikiłim 1735 roku fci^il 
yj-fl-liAJ do \Var6z;iwy. Znnoaiło *i<^ n;t widkie nwcaty. Król 
-^iiTłtttidz:! tt» miUt^ do tuihvy uojfikA cnfikie, ^aiczyl gtc»rdyu 
im I'l»i-ii ^mk'>vryin. nrzi^dKil w^piini&ly •.kumpnfrLPiii'^ hm 
— - ' ' y^i^y ludri w WiLinowm, Xii r^rtnitrinnin ki-ót««vnikilii 
/^o!y napiK; tujcrjiSc rt Ktih\ \W myijŁniu x^v>iiiHdKit 
['rzŁ-wa^a dwom w kbia [ioi«>ł«kiąj tiyla iFf^IoLSKiuj. 
'ił'łki ;i>h':iihJ riw^iiiith łic opuayi^yfi riirfttiowfHilo7jL w ^eita- 
L'itt. HroA^itli^ili j^ 1'oUH.^yf ^ piy nin^tMu T<^idoii^iił ita <;xL4e. 
fwuil^ili polityc^nlo^ sanii cbowali «tQ n~ cieniu, w^^rK^ini^ 
^ Tl-, |itnTłti' |nj:diii, wy^naali iiAtomiriŁ impmói) 
- j'uiił)W liu-A-?kiUi. irybucliłi^jących iiii^pc>Lu]nQmmi( 
kr<Qri'^kic)) iiirauw-iAriii. Ji>dnnk v^ isbin mirU kłopot 
NhjłriCfcjio z A^kw»i)ti iluknl/iu Ti>xKyl«li ]nt mitu^citr 
PiL-iliiuie. lij|iU ur/j(ńi]H'j jcy^kaui, ł^^de rwiAtnifticjcni 
Llffoni, \f\iU wiiesjccit?, ł* uit-timl^i li<-Jtbii?, n^l^luii.' pize- 
Ńiriad- £vni o {wtRcbie oirftyin&Dia «oJbiii, nio łakomili ai^ ua- 



— IS — 



iret na kilka mi^y cz«nfr*inych zlocyeli, ofiarowywanymi «» 
j«dno el^T^Ao: r^/o, R-ktowAln ki^ >:-i>ozycya, j»k mogU, x dttia 
na dńęń o]>3taiiij^o obiór cur^sEAlkA. Ale £erw»6 obrad dlii< 
g<^ aTQ moj^la. ZavrzinAła ^i^ T^m wi^ksi^ doJci^ i aponnn. 
Padowi^ rx\n prxvT)iof)KUi <lu ^a^^nAtu. tii'> poknzywitU fif uft' 

CMoh, Rn5l zmiuzouytjt był pmuó ich da «iohi4 koMoboa U* 
łoiumi Mr^CTtiynii- Nou<y vC^I krzyk; rt4«i*x mi-^pŁlychana l»U 
Idami MO-ywai M»iiatog\')W, lo uu ififreM tU- t-twłś-f |>Lvk>l>ne, 
Yid^jttM ł^iacMi thminii sposoby, Niektórzy wprtwc pnfemiK 
cz*sU ic4u«->nio iDonAr^zc. iddi podlali wy[uó\h'kc, p^^hyczny 
prymas utUI choroba, prayl>ylo oienieŁu. Tym krOi 2a)Kłvn^ 
HzL^t, is, msjv? ««jiD pny u>iĄę, vi^o jmtc^n^o H^pnifkn, 
c-ho4by pod &ian| U^k^. ufDyvlił mzdt^ mkJkRft» Oparli ffic 
Włzyecy, jak jinlro mąi- Whiiiiwiwki, i^^miiiUni i kan* 
d^TiE I.. t)''« iii;y'in<li-xitntn krubtw^ki"- it j'*mJ pnci>zQ&pC3A vit«l- 
ką biiliiu-^ UtJ7W«ki(f tt&mttko odpurl, tt j«j nio |ii7yjmk% lio 

ł^yl tiftiie 'tu ziWłH^ ł>;^iąJal «i<} uft O^rtoły-kioli. P/ntimo- 
<ril j««tC2J» iirypTilbowad, ciey nw ud* ei^ w »]!bj^do|«6dn lado 
ft ei1«>Vf:y4| ninrłzilkowaką. Tymcatasem mm?: urli-k-E^o r.łijn- 
wisŁo ni^ napr^Seoie. Zam^)t i itiift«to dKi«Tii| pr^ytiniły po- 
ilmfi. W ixbi«, jalc w tUti, w «i<na<*irt i im jvikojiieh pustki. 
Do KEU fibwroiirwri*i«' uwijnln «ti> pii vi1:tr.1i <rj(u-.>wyrh- PW 
Zygmuul^t XJip**Jniuay flru^iui^^ KnVt :£ P:Łtiu:u f^kingii do 
suuku jdulzil iłt4i«rzuuy tjr£U4 ^ii»rUy;| ^ duliytym i>i\Tj>tin. 
ZaoiA^b hUiiiq wbifti w |xi«iMnE[i, — nk< liylo lylko kumu go 
wykoiŁA^^. \Vił'fii, w 4irv1Miii«j ut^iiml gridzini**. iiJalo <<b> Po- 
toi*kiiii f>laTĄ tjna\ią |t<k«uiwit^ nA ^Hojem, TiUło >^c 2iuile£ć 
g4>lii^ nmijłtrjcBi*: ai DAJlAiiitij, pran'ii* zadHimu, k» rKiery&tiL 
^Kikstdtf i i^t-Aitini-k gi!n(i«ki| wOilką, «i*jni su^rwjił bi-z p4rłi>- 
no, Od«tclju^ł& i»po£yay:i, ^t^O^i *iv CMrU<ty*cy. Kn^l ["►■ 
goclzil si^ t łoMTO i powrńrii iln Pn-^u^i. Ali> pnM vryja»1^ni 
roE)>iMl nowy a«jm nailzwy^^&tjny do \Viirt«iwy, w toninntH 
tujkrnUsytn, eu stycsefi imf-it^ni-^tri 1733 r. irajmwriirtnfT- 
5Uiiowcau>, to tyw juliaurm. jt^li okafje Mq puineŁ-lm. u^...-.--- 
cuirch chwyci Aię ^rudkti^w. 



— K ^ 

To it-f syMko bjf In ctopioro j«]qa. w«iractnsnjk auona nte- 
«fy, Ł jitkkt>lwi<Tk jni ona jjmift do*taicc«uy akA^yw^U i^OK- 

rysach L»l<rv«lotiych i jn-sejreyitycli. vr }K>i\iW[i*tuii z (lnigi|, 
a9ovnQirxnq >itT>>ną p{>to2etiiA \ic*>U i Replt^}. TtitAJ jut sto- 
^noki wiklnjf^ ii^ w htopuiti. wprost mi--piftł*'<top<łd'>littyiii. 
TtiIuj istny ^c3yn& HQ cIjao^h 8ą j^^liiak i w lvm *klł;WcK 
Dym, laigolliwym, WyskAwit^nk' Etniecutym diaoaie ]wwd^ 
góraJ4cr> liaio wylyc^no. kt-ilrc nnJ^-Ay wy(l<»liyi^ i wyoaobnii, 
HnJrty V lyiji cJa opt^yi-^mu^ó Młbic iiiijtrf-iiiiłirj i^cosgwi- 
«t4 wdnntrj ciiwjlt >jtuiK*yij 0LŁT<>p4ijEŁką i ffąatiiKbką A(i^«t4 
U, jeso ntucŁw/ut"? pod kouicr no^Tirki vrłi^'łcł|ian ^Jw<^ch 
po-ft^i^riycli o»ai^ uVLniow-:*go KfLlm^gu, Ajaciyi i Francyit 
oruK wssKl^łJom clwucti glÓKrnych potcc o*«oiiiiyob, Rosyi 
i fruf. 

CM Int ktłktiiitiMii mi^Jzy floinAm attstr^iii^lnm af:s«kim 
tituiaf ^wij|x^ik krwi i pi';£yniiitrx». Wc^.nkŁ" tii^mmJ M |x>' 
czątku U^n au*i424.<k pod^r-Sjuy byljouo pu«tam bncmioiueni* 

k .Hskryl gt^ok^ cprjtoL-Ksott^.^ int«*res'Jw >^l»u6troti- 

nycJi' Slnb kr<ilowicz<i » anyk«:i^]t»i|, saminut u^uti^^, tylko 
KAO'^trEyl t*l 'liTAi^cKtuM x:Mlniviiioi)n. Tkwiłn onti f^^^lłoku, 
Utuialm fxlvii-<^fik-: uymkiOii ^ sJiiucj iytoiy i-toktont^a W^t- 
cyti4)vr 1 CKwtirilwa natabui<g<^w. Klokior sAski, nąjstanajr 
fefląz^ i trrkłry y»ui^n?go pA^^tira Jtzyn>*ikiego, \^\ iininntl- 
nym przi.«clsTnwi[H^li*m xH«ji(ly fruli-nu^jncj w Ni<>iiH'yjv-h do- 
pr^ei^ iu' Kflsaily inrwiintwfiw^j w WiiMiiiiu^ i<i*r<idk*>wyL!ii (l^- 
ieft kiiuląt u:i|]nE4ti?iw <h^!i\ (lołivMlkowy<.-h i^*KJir%H. Anty- 
Cypowut on, z prawiK<;{0 i tlzi^jowei^^o tyiuli^ 14* naiii^ ral^, 
Inką liŁMi^^mW^ z lytulu f;iktyL-xi2i<j pnutwAgi, pncy^iroily m>* 
Ula FruFty, Prynias i wik^iiy R^enzy, ziŁJnK>u-Hl poniukiiil 
V -' ' ■ 'cłolujir w Sifiiir/łrii sunnwinku, jnk pry- 

hi - . „ ^' ijm ki^Mii w lti:p)i«.'j pol^^kii-j- Tiikii- pntę* 

iTT«ip^ŁvA n£<f (luwHly iciii ^knnlii^ |)r£i)X nkt ■prxyiiiittnitifi<xy 
4II11' łlubny, Praymwnwł Htiłtry?u:kił' inJ!tl'j tni tylko »kuU*k 
pniktytuuiyp tu jx>riWoiito Aiigu-nt^łwi \ittxk/^ \V;i-iIuu ai^ilirj 
^bltiyć ei^do ino<?go !«pizyimi<uefica ;4Ujiiry4L-kk'^ da Ab' 



^ 20 - 

glii, i na wspólny rachunek wyciągnąć fila siebie subsydya 
angielskie. Małżeństwo austiyackie miało ten tylko skutek 
prawny^ *Q stworzyło namacalną podstawę dla uroszczeń sa- 
skich do puścizny habsbtirskiej. Wprawdzie arcyksi^żna 
Marya-Józefa, obecnie królewiczowa, niebawem królowa pol- 
ska, jeszcze jako narzeczona królewicaa podpisała nrssędowne, 
2Ui>elne zrzeczenie się wszelkicJi pretensyi józefińskich, pod 
dziesięciokrotnąj nTOCzystą przysięgą, a tym wyraźnym w rooie 
dodatkiem, iż nikt, nawet papieża nie ł>ędzio niocen zwolnić 
jej od tej przysięgi; wprawdzie następnie, przy i^amym ślubie 
z królewiczem, podpisała powtórny, tej samej treści, instni- 
menr zraeoaenia się ostateczny i nieodwołalny; wprawdzie te 
najświętsze zaklęcia, nąjformalniejsze akty, bytj'^ równocze- 
śnie najurzędowniej potwierdzone praez królewicza Fryde- 
ryko-Augusta> jako małżonka, i przez Augusta II, jako teścia. 
Alo to wszystko nie zdało się na nic. August II, jako teść, 
w kancelnryi nadwornej, w Wiedniu, zatwierdzał renuncyaoyę 
synowej; ale jako elektor, w Ratyzbonie, u sejmu Rzeszy, nie 
pjze.^tawał opierać się zatwierdzeniu Sankcyi Pragmatycznej. 
W raeczywistości. od tej to dopiero chwili, odkąd przez wyna 
łipowinowaeił się tak blizko z domem cesarskim, mógł. pod 
pozoT^eni tytułów prawno-familijnych. dotykalni*^ i jasno sfor- 
mutowat' skieri'wane przeciw temu domowi własne rodowe 
widoki spólzjiwodnictwa i ambicyi. Hą to odtąd pozytywne 
widoki na X!\bł''r pewnych części puścizny liabshurskiej po 
^miłTci cesarzn Karola, a więc na Morawy, na kr<'jle.-^two c:ie- 
.■ikie. iilbo bodaj iiawi-t na koronę ł.'e>ftTską. Takie za?* widoki, 
wprost dla Austryi zabójcze, mogłv bvć ui-zijczvwistuioii'' Je- 
dynii' pr^y p^miił^^y śmicrtelneiro joj wro;;'a: i ou'^ ivt. prostą 
droirn. od -]>owiiin^\-aciwa i s^ojnszu austryackiego. prowadzą 
Au^^u^^ta n w ii));er?ia Francvj. 

Suisuiit^k AuiTu^ia II wz^^lędeni yram'vi był najdziwa- 
^■znił^j.^zyin w świrrił* Mił.-śi;ił .<ię lutaj cały szereg najdzi- 
wuitjszyrh .iiiiyiinmii j>oiityc:łiiych. Przc'I.<tiili.'tuie trady^wu' 

zdruwoj ]iolilyki. Wyr>vlc z ^Iłjbnki.^j. pj-yAri-nlzOllci, :l ^Tad CO' 

ra>; u<ln;iwinią<'łi -;<; liuyi :^IhLiiu, nakazywały Fnimyi iiii-lę' 



- 21 




t 



gnu^sd Uv>3lc1iwi« ierivtv %wu|24»k £lt:£pll4t polii^- Zni rA- 
Wttolł»(flG HL(>n>))liwft tradyryu tprowji4lxnly tipinrii* to n-ii<)k^ 
[>Dlttvk^ ua mŁHłł^nił iiirtt>Hi iiiL-yj; iJł-Łcyjjiych, krtŁiły ją 
i wyrzt*rpyK.ily w Wzptorlnyoli wysilk.n^h o^it/izi^ni^ Fraiiou- 
u tm tronie poUkim. Ostatni togo nMh^ju y^-sUttk uHak- 
I 7.»iUłl ytv.y plofcł^yi Anirnwu, Sns . ku\ry iti**- 

\ . . \trr:i}VraZ\'l, a\*^ po i)^^?:^ KnwH-ii i^inin*^i JTii Con- 
1v^ loin samem ud pL^rw«xych fini |Mtit>vranui kŁaii^ 1i)'I 
w J3*fct:iwvj wT.^łętktu Kntncyi ipnu-czncuw*! WsrKuklio u> 
suiie iłja<^jft ikiliłttwnii hyłyhy piYA^ yiuni^yi^ wyrnscii minio )Ui* 
|*jinii]^ni4 Au^uiłU)Wt, ljyl>'by w r>l<»kti)i'n* i krjlu ^yAniś jjo* 
Ł^ilaneijO prsciwiw Auntryi ftoJuHEiukit, Wiem aUili ponownie 
7- ■ '- ty ^ii^ -iŁonmki- Pr^u>d kilku J^Uy tiajmiHpodftiftb^Ey 
^v rUiny :iajiiitHin)int£irtKAvk»jiu'Kyt ni;kU^ft?>iwi:>: Miifya 

'fiska. 3»iś1nbioi>n Lnilwikowi XV, lOcttUłft Icrdlow^ 

mn''yi Tyn łjpnMilłpm, ^hI^Iwo zaponiujnno o pieiwMiyiti. 
€Tiy*t'i frAtLi^tihkim kimtt-knrJydnfk* Auga^ia, kn>lu ConUiii, 
atiM.-! \Ty|[ininł 7>tf konU-katkdy^lfit clni^', dfjlychcxa« czyvAo 
HznmkkT ] piłUki, tł'nix iiii^t(v pnfłic ^-iiikł;, tifT:ytii'>rT iinc^ln* 
vnji3 fruni^Jifkmi, kn'il SlauiKJ;tw, R\ kn^l, ^-^/''J', iK^wItut^i^ 
Łu}ji<^i.'Tf AiiHln'/^! riiin-Kjuw Ndinmindiił kip Kianciyi. i ]yleUxmi- 

waoy iató, prjd j^kneytlłeti) i^ri^ue^o i&lceia* sofitat luiów 
4ii(li*[ili!i]i <!o kumiiy jKiljikiej. Od chwili i^go mntb^- 

Lwa, |JiZf3E Kit o^Lii. kdudydamiH Los^czyński^^ aa tr<iii \ro\- 

;i flt«iji aic z natury rsncicy f>bawił|xkow4 kawl^Mami^ą tran- 
em Jrtlnrtkowfłt Uyh-i t^k^ T3M^xyTriitrip w i-ł^wnyni tylkn 
iffia i w płitttiyrh granioiich. Tuln jtj rAcya hyiu p^loj^nla 
tAinti*i]i MCKi^)nivJA»frm iiiMł^AMwie- OwAjt li> nmtteń- 
'Mvo -^ w klun*ia tiniiinHjbOHmł^ i rznhj pitiro lil»loiyograft'«af 
ofk-jattiycli. j^r^tmaŁiiit* n- autaiiiiio ^In w >pui1mcy. rjd k^j^- 
dsa Tii^yarta dlbo Co\«ra a£ do ]inni Salnl-ihien alW margra- 
biny ikł Kł'^ulx. wrą* z catyui le^iou^m icb pohkich Uonia- 
c%o\r i popiiIftry«at'>r5w, dopatiywalo si^ i dopaTrujł* pn ritia 
d^ii.-ń «2rkj££Ajjj|c«^ &ieUikki i wyrjjbiegu jisilca OputiarLO^ci, — - 
V mocaiywJAlOfci tuo by]o Dirjum ioneoł. jak dzi^^liMn poipo- 
Ul«*j I nie^or2ecKn'>.i iotiygi Di^ncsrjwc^o minUira i j«go am* 



— 22 — 

bitni'-j kwhanki. Po śmierci regenta Orleansa^ który hyl dal 
Ludwikowi narzeczoną w pięcioletniej infantce hiszpaiiskiej, 
ażeby odfialić narodziny potomka starszej linii bourbońskiej 
i zachować władnej, młodszej Unii orleańskiej, widoki sukce- 
sTi-ij — nowy pierwszy minister* ks. Bourbon-Conde, wspólnie 
ze swoją panią de Prie. ażeby pokrzyżować zamiary Orleanów, 
a zanuem ^obie samemu zapewnić władzę najdłuższą nad 
m!'>d\-m królem, umyślił dać Ludwikowi małżonkę w niemło- 
dej, nieładnej, niemądrej cói^ce polskiego banity, która, wy- 
nit^^^iona z nioiłści, z upokorzenia^ z dotkliwego uirostwa, na 
najświetniejszy tron świata, jedynie pi^zez laskę ministra i je- 
go damy, zostanie oczywiście uległem naraędziem w ręka 
j?vvoieh dobroczyuCłłw. Haebunek był dobr\-, n ile był obliczo- 
ny na Aahji głowę Leszczyńskiej, Lecz zrobiono rachunek l)ez 
g'»spodai^i, t. j. bez guwement k ró lew ri kiego, księtlza Fleu- 
i"ego, ki/iry niebawem wysadził z siodła ministra i sam objął 
raady. Fleuremu jtn^nak Avypadlo przejąć w spadku rozpo- 
częta jut przez popcZłHlnika robotę kolo kandydatury polskiej 
Leszczyńskiego. W isiocie, natychmiast po ślubie króiew- 
skiut z Polką, względetu pi-zyszłej elekcji jej ojca i^ozpoezete 
bvly z Paryia tajne układy z opozyoyą w Rzpitej, a miano- 
wicie z piynuisem Teoiloit-m Potockim. ł.łwczcsiiy poseł fran- 
<?uski w Warszawie, ksiądz Uvrv, osobiście prowadził te 
układy, be«laoe wTedy szczególnie na czasie z powołlu cięż- 
kiej t-bor>^y Auiriista, W dalszym cią^u, w tym samym 
prze<imi<>L:e. umyślny a»;eni tajny, kawaler Villebois, wypra- 
wiH-.-y zo'itai do prymasa z jh' Ino mocni et we m specyalnem, 
i w Łowiczu, w lezydetiryi prymasowskiej, pod najściślejszą 
;i;»::vi:U"'ą mind z nim kilka uoi^uyrli nar.id wzglęiiem |>lanu 
p^.TCY^iLłyih działań elekcyjnyik na r/.ei^z Stanisława. Prymas 
;;:':::„ievL;a i\a j'"-::'pr ^-kazywLił irorliwośe. wielkit- czynił ■'"łtie- 
:■:: -;: '-.':::.-.'^. w- ■: — i;ik ti^iifuJr t^l^ilł i do Paryż;', il-nitosj 
s^ v.-::y \ :;;■ i .:* -■- ,.i:iv'»i:lby on udawać iy^i-liwo-ic aż do 
<'.''.:■ ' - .:wi'.:. .-. ■>■:''[.: s/ki^d::^'-, Z k*'lei. "aw?::-.^ w naj- 
V. V.-:-: v:.. s- kr* ■ :- , W \^ wui.) -.WL^-^^^Myi^.-.i^iw-^A^-yw c:ą- 
^^^1^ ■- ^v^ : .<■[ *:\\wv,:-.]^\ w \^^^r*,^^w:e, :.;;iy.r:a*'ia 

M :.:.. ł.\'i' :t' : '' ^ >■ w ^::e''ei ■:;.: /a^^tat Fl'.'uuv, w c::es*.i 



«4ta daJej pi-o^oflzil. Rusjti& ru «1i5l wynlt^ionuj^ tlioć i not 
inT/et utogo. kaa<lyjaitiry krók-wakifgo wicia on vin-cz w/- 
jn-z^jć łic Dl** mógł, Ani ic* chcioj jł^j aiij wypierać, OTrai^m, 
)»opkrrot j<i; Łylk'> lift *w«jj spon'* jn pujuiownl. O wimo j<^j 
ponoroilsffnie mriit^j niu cti^dzito. A n-^wcŁ poQii?k4(I jemu or^O' 
i>iiok uitt tfti'ila!0 Iwioby tiu rękę wyiiksk-tiio MaiY'^-! f-e^z- 
«*>iwkii'4fo, A atĄti Vi'xm04'nił*[iit* dtoiiowiaka fcnilłwrrj JkiAryit 
E kiórtt knrdynmŁ był nu nt<rpi^ rUIoduej ttpi-zejmoAcJ^ i klor^, 
j*ko protegowana obEłl<>nc<;^< ]>n:»>£ ^tcbto uiiniMiii, ivre^ )>'»- 
procdnika i wro^n, ti^yuŁal ci^^lt? sdukk^ od wia;elkii:-^> 
wpf>-wci nm Hprawy piiblicsnr. UJb Klcurngo knu^KitiiŁiim 
jiol^łkA Slanisrxw3 h\ta po pic^tu ilo^odn^ broDią, ti^yiLinuą 
V o<lvo{lsEio UA w^rlki w^^^hAfkk. din prxy»dcj wielkiej wniki 
X Aonryn, Ot^, tiU tirj wttiki, piTutUMy-orysikirin l>yl iim 
priti-sfrlinym Angiut XI, i niftiylko poinftbnym j«ko król ^U 
>ki. 1'?C2 w pii.rwłzym iTł^dalł-, joko i-lrkt-^ff iii^i^ii^^^ki, j*ko 
wikłiy Kjy^łiy, inko fiimilintit 'U^mu cł iftiskił-ti^^.jrtk^i prttfn- 
ilwit do jfukc«:»yi ]ialxtbur»kioj. To ityln tktcz dił^ n-ftiniei- 
«ii Bi^łń AnjjiiMow^kn w njku Kmruyi HyU 'iofco iiił-Wx- 
pi*H!xnu]j.^£:4 dla ctHur^u 4x1 StAiiUlavro\r<kit>j. Nnjicp^ej ac^- 
pi4tvtM^ byłoby obi^ rx«c&y, objc broaie i^aeni połącsy^: Kom 
mirc w C3»ciiacJi. IjtaŁCKyń^kit^i w Polwre, j^ddtgo w Wtr- 
«iflwio, dpi^ir-go w ł^nubo, W kfltdyin rMie, ?pra»'» kan- 
dylttŁury STJiii.i»Uwa byja ^gcł^ podrzijrin^ w ponSn-tiAiiiu sw 
fpmwą pos^ynktinm AoguMA, i wliuteiwii* główno ULDiii*acfDiir 
pi^rwfZ4?j lin t<^m włn-4tu<^ |H>]v£:iifi'. ii. fii*'^gtx otin *X^t\Ovcii. p<i> 
_t^tiiy dix>rkk dla ii»ktiii;<^?:iłioiiiA t*-'} |lru£^<*^i- T^tk, bni^dzn 
Łvro I bard»o JiŁądrz'^. K-iuitkoiA-ał kard>'imł, 1 t^k ^trtłu 

»tq k;iDdyduL'::ki| Li*iBctayiwki'^o* rówiioczt-diue nuwidsuiljctz* 
€«<> tAJDioj»o, n daleko powafiukjbie rokon-^nia s Au^^wn. 
f%-D4btotio ii: równoległe w I'ar>"4(i i iv Warsjuiwie, toiu 
jwMib >Afkii^f;o, Hoymn, inU) pnK>z t^o samcco DUr- 
ibU^u Moiiri.';^''>, kU^ry vr tyta 4&IIUIU ca^i.-sie pokryjomu 
TokoiraJ » pmiidifoni Potockun. Wkrótce- dojtslo do^n^tuhai- 
ozi*^<.i. *^\:'--^' ł|*>p:oiVł pi'',\nxoi'ycini*;io, pi>r{yzuiiiii(^nut. Dw<ir 
siŁski, -lii IM 'i[t'i|(ii{'twi<m Fniiicyi, wii^ji^l aio a dni^tki dwo- 



— 24 — 



nłiu j>Wfi6:łlGiiiiT bsłwurłkini, przeciw ^nkoji Pragntatyi 
nf>j Zarazem, we iirrEośniu 1732 rokti, podcsaA b>nuciAct 
leTf^kuij mi ^^j tlili' vr V/mnxAvtuiy NtAn«jł» i,ijim koiiwonc^ 

róiFtki 3t B:ivmi7^, HubHvilymn rntm-iiftkiD v vryHukaJtci tnt 
iriiluiniW ltwii5w, Wlwly lirfi Kraiicva i>c:Mlji_»ł!i >»; |>iurf^lTii< 

j^wKiTi* ciągle ua siD|>i6 vroj«anej. Pi'zy pomocy Mouii 
sey1>ko[ioi>ui>Qj>' hcw \Vaisiawi<>koiif<>rvacyepokoJL>w(»łZm' 
lichem, pf^łnoniocaikiom azwed;ckim n lŁ2pIt«<j; j j£ w pn^.łzM 
laiku f€go2 mka Manąl w Sx[okholmi<' trftktnt pokoju polski 
flswotski, JednocK^ioio w SumWlir, prs>y potuocjr Vilkii^vi 
i BimmttMiii, pit«*t kniUrw^kt. Su-mkow-iki, iiAwtią^ty^^ił prcjN 
j^u:iiJ»kii- EikLidy a Wh-^ą^ SvMtfi:al frimfa^^k' jn>,v:yEi^ił x kn< 
ftdej fiUi^ny nabieraó conix iryrojii^tazyi^b k»zii%lt6w nniTny 

Ni^ mo£t4 ul^ać w^tpUwo^:!^ *e iMliiiycKiiA in>li(yŁ; 
Ileanigo, jalc otbUuiają ją akflS^łwki poiryi-ŁŁ\ pnmjstnwii 
ii^ ff ^wi«Ue se' w«xecU iniu' dwQKaaGKiieiu> iwawffóJi 
z iiwa^i Ea joj ^io^'iinr<k <r> kninly^Utury Le^scs^r^^kli^co, 
Ak* pL)i(>|jiać za lo knT<1yniita liykiby s^ota ai<.^ da iui'.<jftcui 
N^^impncwl, ji-ńti it\ imuĄyrlainrA by)n dła nirgo tylko «i 
ki<^łi IH« ci'Iciw, lo byłoby lo J:npi'ln»^ w |y>rz4plku. Kkuci 
i&p«-fiŁ dU iiif^i ona być iiU- mo^ki, ani iiaytł^ł była powmj 
KuniynAl uiv byi filaiatopom Sio był u-fc tiapewiio n-idln< 
eat'K'iii cnocliw^j du^zy ^Dobrocaiyimcgo 1'llcaof*"', ^ly* xbj 
widELint ublizka t-^go i.ŁuoLa i t<r cnoty, a zbyt wiebi ji<'?-iji<b 
przenikliwości. A2oby mo^l choó nn ehwtt^ Itidsi^ ^ii> co cl 
wy£:*^j irr»rtgści tii»y9l'>wej i moralor^j ki>51ii 8tnni.*ł:iw«i. Ki 
łiynnl i>ył wii^lkim niitiij<tivm wirikii.';:*? paii-ttwn, byłoboi 
KJkcyiti lit^ć |>rcn(b<w^«y<t kir-m ir dobro Fi^ucj'i. Za kaneli 
darurę L<'^^MiKyii^kicją:o DJC <>n j<T«it <KlpowifKJm]ny, fcttyA iiioj 
oujti fipJodaiJ, ou ją tylko ziifty1ko%L'at: i» fł(lpow>(Mlv:i«[n< 
ffpndci w pierw»3Łym vz<*tiz\& na d>m<?ł;o iii^f - ■ - kand; 
dalA, który «am, <IU prć4ii<<j aiiibi(.yi. m^i^ '^t? itair^ 

tnif^ rsądowi fraiicn^iemn, spAd:i zarówno nA owt{ obgnrcbif j 
pniljfką. kiom, dla jWi>iob crió« ttronnii^ych, thkii^t^ kacidy*^ 



^ 25 ^ 



Aco mq ««c:ctf^'ilm(> tyci}' (ltt'uxnn(_-?£nc^ jfj nuioiion-fliiiji, 
co »iĘ ly«ty owi*j ucp^fu^ji obuMł^cznpj uegocyacyi f rwicusliirj 

to i UiU^ tialr^y uk'iln:j'ui;u^ yiij y, jłf>li^»i4ttii«n]t giiv^' ^* U;ijb6 
ohwlli jn^yrliuibu oilkryć oSwnłit KxpEtUu| odivniLiu| Jilccinc 
medalu. Wi<lxieli«nv, It Ati^^u^t. w;n't [k* xfrwun>iii stjiuje, 
pQVTi^i;il dti Tłn^yjia Ojin^jM^^yr^iT W"i?*3tMi'i;, jHł3^w>Uiiit'iL w«* 
(Uu^ pi^wa. ziL^i4;|ivtwo |iryiL lakowi; upow^iinł go takie, 
wrnz z kiłktMjłji ki>itii>arxiiiui ^tmlu i niiiiJfittTryuniT (lo dal- 
&^'ifii pi\>v.Mi)z«ni4 U xw. koiir<*rL<m^yi ^ jHiiŁtaiLu cLuUoz^em* 
fkimi. 4 miętł^)- ihiiunil 3Ł>vt<Vxon«>j Eief!;o(-jh'scyi au&iryackicjt 
gl<^u-nie (llfi F^nlw p^tgrftuio^nył^h. zrlnwna jut ci^niJi'VJ *'t<i 
z p»>ł|inn rł'«nr^kiii>, lir. Wilcjckl^iu. I.o<lwo kr^l u-yjiThal, 
]»r\]ł;a9i 1^ s^pr^wc viZią\ W r^c© i W Lak |io4|)it4^iŁf*iii jwłjłnł' 
ttAcbdt trmpic, iZ vi kilka ilai. jujt w liKU^MKlsin }'^2 mku. 

|>&ktAt('in" 1 !ti>jiii£Li :( orKur^fMu z li>7T roku, KtOinfit fnnujil- 
ii> uakut i\trtymUtrvfń<'^y \to\fki>-%ttMry^\iis Kn\'lowano 
VI len !tpci>*ib iftjiui [juliiyko kfilwwsk^, uprił«!*iŁno t;yno z&* 
niy»;ty iufj<rfvjadebkje Au^unm jir^ttrc-ńr Austryi. o których 
wcK^śuie sLsit^ni^to ję/ykii. Wr^zakio to jesic^fi drfoby sią 
poclcui^Dilc poci tlbalcoic^ o sacliowauie jx)koJTi Hzplurj, — jok- 
kołwif^k ileiwni) w iAkif>j po^tnci bykt ta clhnloTlć prynitAiA. 
lpjj<kojqcrgi> pokryjonkU X Fraacyą. a jtnicnAckii ^-^prarmic- 
mj^-^tgo Hi^ z AiiettyĄ; w oba inypndk.-icU pvzvrivr knłlu^> 
I.^ "n6 DA t«m. 0[Hłaył'y* diilrj porwla. l^owiidsilu 

On ; ' ^ ii;i> Z ^'"^'^kuwji gurliwtiflrjłj juwitti kouft^ri^ucyc' 
mktatowe i£ Wilczkiem lu zamku, ale «poIc3Wfliuet ledwo 
król byl za rogitką, j^a prowndjtid doiiioilejajte. tajn© kno- 
wiaia w p^dacu ibiubnaadora t-wajT^kitgo onuz jt^o losyjtkie- 
ffokoit^. A miftii'>wicic. notychniift^t po ^oitlnc Atigu* 
stA, firymM i kilku xicii^nDy4]li z ntm patiów wyudsili z« 
im ' -_■ iTiri dwócli drpuut«"jvr dU niOponfn»c.iKK>'c!h iikUdnw 
z la orHz r powiem ro^yj*kiIll w AVnrwjiwie, br. I^ft* 

tir«avroldciu. Itzplln -— o^winHcjcnli <l4iputaci — JCpŁ KAffro- 
lOną pi^Ki^ mnuoti hiiruiy lAmarJi ^laim ze atrouy króU, Za- 
chowanie &jc kr*>U*t(>kii> Oli o9tattłini a^^-jink" iiił? jj-JT^Miawia 



pod tyiu 4]Gęl^em w^tpliuodcL Raplca intern, posttAnAwjA- 
jąt bnirii<^ się. ijpnii^sii if pomoc i "|iioIc<: (^'^^ntn i caruwMJ. 
T)o|>r<L4Ea się iniun-łwici** raieiłtcli r/i'o»_v- Pw pM^rw^an, vry- 
«[aDiB do Aujjtłdn ji^nobnBinii^cfij upoininjijiicftj ciiK^^wy pnoe- 
ciu' j«>^' aamy^łmn. iinwwiowrj r^łlł-ł!'H'[-ai'vi^, w imii*rim ce- 
^lya j r-nn>udj, jxk ińwiiu^slE i kn'ilii pniKkie;^^. Poivl4^re« 

mil* niisłryłckił?, Pu inu*t40, Uiki<;^iT ^nmc^u )E4kaxu praonuir* 
MM prY-ł« tutfiuitf |>niwlc[e. V« (txwmi1i?, z^rtimadzeuitL wojsk 
ct?«4i>ktcb uad ^ihuiL-ii puNhri. :&tvłu;<£f.-j^H'h n^ Sląskn. Takio 
były ią^lania wyrażone ^v punkucyi, klóru na i^cc U^il^xka 
i Ii>fiiKttnwolH<'^j jcJo^yli dwuj (U-pinR-fi prytTM,"u.»w>*"y, ua 
któr-tj ■£rt'^r.iĄ. t\ln 4>strud:no9iH, t:KLiiióvrili |hflr>Jb(TUin awoich 
pCKlpi^ńw. ZnacAcciii- tyoh Jt^lnn by^i j^Ati^: Miih% aea niomi 
nijul koiir«ltr.n'yi piYK^iw knlUiwi. stiiln olmjs, ua dul^^yin 
pl&iiit*. iny>l ik-lronixAcyi kmin. Rxi<cx Diiscmi^riuc ^o^lnn 
uv4;ti: U iiiepori|>iiła[u punktficya Poiockidi ti]& Wiic^ka 
X i^ku 1732 uderKifciJ^in ^rr^y^jomiiia D^^^lpbaae loemoryuly 
OcAiloryskii^ d\» Kiiy&^rliii^ z n>Ku 17C2^ E'o liUach Uxy- 
dftirtlu, «- rcrku 1703. w pr^sedodnin ainicrci Aii^uMa Ul, 
myti konfrd^rncyi pi^sociw krylowi j Jotr^fDiiAoyi knSU b^ 
dxif pUikom-nną pi-u^a: r^ortorynkith pmy pomf>cy Roayi 
i Pf«*: i-1n,-cnk% w rtłkii li-1^2, w przcdi^dniii imiorti AuCU»U 
U, U słuiia myśl koTifi^icmcyi prm^ciw krulowi i di^ironiauicyi 
króla ic.-^t pluciowodą prK^-ji Potocki cli pTr.y pomocy AiisUyi 
i Koayi Wilc^tk akwapliwiu wAii^t tlo windomodd m!}:yiiioae 
»obio ołwiadc;seuta i pi^oahy opo^ycyi jioil aili^e^in \Vit;diiia 
i PoUrr^bur^ro, DU ccear^ia ^z^iuiiAn ŁaiHJt k g«f"iy dobiJ z pr>'- 
lUiUiTiD tłtrgu poJ poslacią li4to|)aHovvoj roiiowacyi s^jizymi* 
ixiTń<^<'i. DU liomrl równic* wxaiuiaii dobijjJ eifl artrag 1M>- 
woycłi Bti^r6d J(;Cykii!nyrIi: st^ody Ktpttój no kandydntA ro 
8rj'^ki4>(^ \>Tzy nńyhittJtKym Vp'yb<ir»> k^ii^ci^ w Kurlund^H onm 
gUfikie^o KAj^uiritmia roaiłicziiyoh ^iponiycli pretł-u.Hyi rosjj 
#kictj w»cicrj<»m granicy, sshiogów i iiucliOMn«ABŁvra prawO' 
*ltiVin*.-^iCv w IfiEpltoJ. Podejmiijfłc uk pocbMpoi^ to rmotJiw- 
»»< tiklndy '^ nin^t)Mcry4 polftką. Au=trya Ł^powne Dio my- 
»l&la bynujiCMK^j p6jft6 at du ko6cA 3ea dAiokonoAtiemi InŁeiK 



- 27 ^ 



Poicic);ich, Alu «: cbvrili obocu^j, kHxlr lu^I pnUW 
wjmiiLiej wi9|zil się le l''t^ii(*yit, ce^nrz oczj^icio z naj- 

raDia Augmia, wjiMwdzio t oztropute si^ w^trs^tiiano. 

tlH^ Kokrini^ ol>i«*auc nic* ]H'zvpuśció Sii*/jir do Polsku 

tno rńirnioi. wwlle *yc7eai«j kowaJery^ węgienki^ il** 

MlAii^t^nym utynikn, -£ |Kif^/j^tkiHn n.iJlrhtKlsntrfi-go krvLjr- 
wgt\ mkti 17^ Inki jji'3>>i:Utnw)A sis* oł>r.iz; krńl poUki, uń^ 
irryk>;ii«2ny iiutiMym-kii^j^ kiimijr »» du oIimku Icruln Fmmryi. 
•ił l^**rcrjiyń*kii*g<>; (łjwwył^y b jtoUkn, stronnictwo fratKru- 
"fl3c>v i St»itiFitjiwovk>ki<'. kieruje ku o-Aurr.owi, jirzei^iurnikowi 
^j»nryi i friaiiiolMAji, — ol>rtia łl/iwar.-Kriy. ji^rlyny w swoim 
iju, peti.'a JH^kruwych a]>n»nLfUJSc>, wnHoc kuSryrh ctuat? 

DIr ujUijki.-lLiJtiiiia 1<j^o iłbruiLL puzrtT^Łnje jiwrz^t (kijcifcyó 
^ukAMfł au^sUony «asfn winny eh w ci«iiiu rxwxy ro*yj- 
i pnL.-tkirli, DotkiHjliiiiHy jnż owł-pi łlunnWiyj-f^o xvtrolq 
[irl^»tinkiK'łi |«ilMk«j-niKyj;(ki<'łi. jitki 7,a>Lniir:xyl «j«; w d-iu^iej 
twił* |>utii»wmiiA AuguitiA^ Sprnwii i»rnuKruiJ;!:kni aejm 
ly ■ ]jaiTynkai.r>K wunAAwskii wykci^iuły, nlbo rucacej od* 
iły ]irti?|)U!t6 jH<]uii-<l/.y Aijk">?*I«iii « Pirtireiii. Piotr, kt^ry 
^yirłu-Kd^ był <»liroLiil i uli7Ąttiał Augusta jnko swoj« na- 
liio, ahtócU »i^ prsooiw nieiuti, o<lkj|d ujrzą) go vrybiJE»ji|* 
:o si^ nn ni^^cul^łjiość, obiiV'ił ^i** /Jłrna<ini ]nit<^ri\v j<-go ob- 
PE«<nLy[ij ;ciULit:in»iii i»r>nnn:hii7KrLyiii u^inuchu pt^nii, obiódl 
|iOf) kouicu xurón'fii> i pix>K!iir dciś)oj«zyiu Katnuiroiu suk- 
.;. iLi. 0'ltł|il iMialt-rainiu itAwUJiimilu w«»bie llo.tri łlvio 
/^^.M\ wyivrJtm^*woji?jpi>lit,yki 'AnsplUłj: iiieiyk^htf^irf^ anai^ 
clili i oukcY^iyff Pi^^l4i, Tt* rlnte zn^ady przi^z :<iebii; unuloiicr, 
3S0HtMvil I*ioir w 5iin<iku Bwoim uj\-(tiijg>caiii. Ale zn lydi ua- 
-T^r 'w w aani^ Uosyi nadcwyrzAJ niestale były kolojesaró- 
F ftcmiiTi r^^d^Tjiid, jpikoicz dzif^ilEict^tn kim^oy. Od 
^nittrci wielkiego c^ro xn.<]Ety Uiii\\ Iń^iK i stiac^nt* praA^roty, 
IV dolibe iiiuiijj^wj, ił ktAiY-j ini>Wii, |h> knilkicb rŁł|drtcJi Kn- 
likr-EYiiy J i Piolrt; U, Lrvvii(<» ]t[ini>w4ui(< Anny Iwiiu^jwoy. 



- 2fl - 



W rtM.*xyvifltodci, irvrało panowanie ^mnc^w. Ci lo Ki«iBr1 
oy pi«tei-AbiirM^_\\ po ^olwec^^eniu Dli^fti^hil Dołhorukich, otM^a 
leniu mi»l(u*w^kił?j pFtrtyi ł*inrorosyj^ki"j, »f.'pchnił;riii na 
c)ni^ p\^n W9Xvslk]fh nniigiW itkt-iin!i« ro^yjitkioli AvAi4>tf'ii«\ 
nippodzielnie tij^Ii w kwoja r^t wrAiHdiwłiul?^^ Byl 1t> isLny 
polop* Nirxw> jM¥iitlł!if»;^ł ani wi7^Aitjf<j, ani iiawef pAź i i 

imt^3o?liii*^ ]>rxy tlwnne, vf w^jnkUf u- dyplomacji* w Eaiaądiac 
tri-wni^lrauytti, pia.HtowrtJl Nit^uicy- U góry. u«jbli«»>j ti . i 
:(Utii%I iiLtilłit-iiii^, Eriiwsi iiirea, piękny, barczysty pix'^L,v, 
cieuiiJy, i>wMli>4wiiwi'^-wniy ) cJn-iwy. Daloj aali nt^-»m trzc^ 
biBciu l>}pW4'tiwi>!clowi<f, Kiirl^icl<:£ycy il4^lirK;tn) ^^tui^lmckie- 
git riłdut ktijr^y ir swuj^;} pj\łwii>i'yi powii^'^ wliŁAn<-j;i> mu«*- 
tiia o>louili Atdjt^niie jKh l.odj^^iik ululn«.-m:a i |irowjt(kil: yo 
asa i^b^, rłĄJ^c mu jioosory właUsy, solne sai^łiowojąo j^ iMoC^ 
oaJMar^zy 1 Eiajwyi<rAVk']iieJA£v, luitczi*!: i tito7jof. mliii ki^ly^ 
fnvoiyt ICjiiarzyny« wiolki mnr#£iiłek il^oru K^iroi-Jfritihnltl, 
okryta Bpr<;iyii« nąjwicknydi łobót; bredni, vfi*^lki konio^sy 
Knrol-Oii^taw, «ro prz^trm kióiko ti^\rrryi Atmy, ti-mz 
wygołJntrj i Malej iŁ^daiiicy K jKoia kuli*» jfck mŁiy'on«:tką» 
BirvnviRt pj^^lyny r^towitik, — pi^iM* tt pami^tniktktli Miin- 
nich — prtjed którym t\rtat BiriMi": IrKeci uajnilirds^y i haj* 
stabffEA gfowa, ł-^yłleryk-KastimieiT-, m^Uflolny ayin^kiir^' - t, 
Erobiony od bwłijy posłem w War^^^iwi*' t)iK>k i iiup:. ^. 
tych osadników aadbjUc)'ekU^h 4taiii|l vr crużaciii o(l«»obm&< 
niu j^au-aŁycsny risowy Ninmifo. potomek ^tui^ritytni^j ba- 
wsr-kicj krwi pmrirmkit^kjcj, pr»4>5KC£<^pii>ny lui Cwanlj^JTiti* 
krowskc^ $lcl>(} okknbur^ką, 6k%d dasiwiiemi drotcouLŁ, prises 
!it'3£bę fninvitski| i anjilU-Ukjt* au»trvn'*k% i pnUką, v 

Duri*sKCio do obkyjeitiej Łkmi n>9>jskioj, poiiuiT Mut.:,. . ., : . i.: 
tuaT:reafiikipTfi3ydei)lKoU>f*jam wojny. AotoiGraprac-doWifsyBl* 
kl«^ni, lc«t i aUityftiu wysokiły iiiiaiy, łprzwJ&^iuy, jłik wjijiy* 
BCy Utmci, spizedajjjoy nawet wla^uj) atoikę, jodnnk cietylko 
prfwty, jak lamci, karyi7ix)wic3t» mcsoj w now>"m wielkim sty- 
la koDilo1y«r» najpot^toifrjssa & nteh w^rystkicli tntcligencyiii 
najt^'. '. . ] ii^tj^ini*<)^J!y rlinrAktc-r, liia Uit iiajwit^kHKA, nuj- 



► 



tlottiJ cię nieumkniony i modi^iiy Aiidi^i Iwanowict, c^yli 
wlaści^nrio Hoiiinch-Jołumn 0:*t<*nivttrm. dlii*:i, oLufJy, saulooy 

wiiOuz^di!!^ w \e) !«uiu€j wytnil€j 1iak<j f3u1>cc s b<4r)<;nnii kio- 
B3»>ni4. abofi gyu |>AjJir>r«ki. aclclny «<aTQrrtik, miAti^ konix>lft- 
ryjnej nityny, wyrootuift politjcznn IrKirli % fcol^i |łAi»)wań, 
iDigtok K KAWoflu, <lv-pk'ninr-/i k urxbi-uia. wiiOlti udmiral 
i viC€kanclDr7» Kupicty t chytrVt c^ila^cy wymiy, w*»ocli* 

jĘlofby, ih\*y i obloŁuu* chun', okflo*oigiik>uy wUwilihrjei?*, 
klSry po*rf>rtku nsjffWAlto^niojsKwh u-j-bnchów aftwww at to- 
ciq zTt--'''itio*c}^_ u:ni<^ u^hlM na nogi. kti^ry kiuic z nG.jig^ortzyth 
Yfyinin^ć ai^ obrotów, i kl-jry kiwJy*, nawi^t s ruKzUfWima, 
gdy jnfc f^yic iłl-ni^ionii |w>ło4y ii.t pii^Aku, iiczujo iTjliC katów* 
«kfł wo wi.TBHich i tiłlyiity 6wi»t toj>*>ru, jctfwr^* fir%<*eiol, ko* 
iiio^ knAcoui, p'jcmli r^I^ iiniiMd m^^rą fi^ni g!o\rc. To tiyll 
(lowóilcy, Pod nimi, w rfnigiin *iti*n.^ij, tawsaorowAli; w vQi- 
ldttt-"gtfDC'iiLtcwie Bireu lulodss^', Biaiik^Tck. ~W'(»ifibsu:b, Elotu- 
bur;;; w<lyploniaeyi— poelowi«Maiinifljinloii*2y. Ksycf^riinp;, 
Xiirf f, Brjił^-k^l; i um, i Liit.ij, i i^-HK^i^ck*, "'tily j»*ffjr(iftt l^giou 
inny^br jcnlnn 7biiA mflcft pokojowych ni9miv>(>kich Roo^yi sdo- 
ł.yui'')^ r*i lo^'jiU\ jiik w xil">Łyiym kriju. eiugt« jtw\ Upo* 
ai^. łłii d4g1o w mtit>j>spi9C3ccft>;twUT, z inusTi tn£yiQ»j^ tascm 
jtrasc-uitt' tiuciomeotu* LL>c2}otliiocsE«4a^o, o pod^tful »lobiF'C2y, 
w *4woj<*m wltt*ii#^ni kole, olohyui i zaciekłym i^>ddftj% »ic ^jio- 

^ooui i niec^^^^nrsyscy, w milc^z^iiiti poS^u^j^ si^ nawzajem 
>kTo]u:i^, ćmi^rt^łiii) wnlk^ ioi'x^ iiii^zy cob^ w ci«mno- 
'h- Ta w;ilk'ft^ In rywulóruąsył \rrt\rnctxxim kWownik^iw 
paftht^KUj inuKriłii tic/y n i^^ił- ndlń^ «t^ tf«c|it(!^i«lntc» ii» ji<gO 
pnliiyop zafn^siioasriej, miuiala orruf zoiittfi wy^y^kaną »» 
Hwuj F4po-irj|> |ir.c«'i: kti>>]H *^ nUK^nv*\w, iiftjwi<5<i*i yjiiiilerKto* 
waiiyHi \i' jbDKybtaiiju iU» Mcljio \L4ug i>otc2ikaj jii£ Ko^tyl 
SftjpnMMuj ilo iPgo drog^ było 7y»kani4' wh'*** nsl^g rzą^^* 
pypli tmi: pnyl\vKXiiw ni"njipc:kiHi, \V r/t^i^^y i;nin**j tt*f. J,iłe- 

Irwu pmwuclAąi! za -tobn )hir«łti?«ri'^Ti R^n'iiJi, n^wnii>JL M|4»K^a* 



^ 3» - 



clłWydć im brftiiiu pitrnii^łzy, a Ictóry Q[ijnii?xj|'W«iclQiL*j ljrql 
jc l!^^«Mił!, uujIflii-HJU^ ^lli^U1lkj utnEjiiivwnt» B*iilint?iii. y '■" 
uk-łi. rOAvnk-t pokryjomii w .'iŁ«l«j i ści^«j edtytońiu :£ h 
nom, sres3Eti|, jiUc nsoklidmy, ti^akŁow&J x Francy^. OMate* 
canifT. dla lycU wszystkich ciulMidejacdw ua piervr*zym pił- 
ni** ftaly wło^iic icli spmwy oaobi^tc i EwlqKany 3t ich wł?t- 
»nycn intot^» £ngrazuciaiy<:h ich protektorów. Ogólniejszo 
KANudy i^cji Mtnnii t-j£y>Łi> ro^yjuki^jp v duchn lakim ^^Ibo ind 
Dym, w słćfui i.*xy w dobn^m, |)i>?i£il-^Jy tWn uirli ^uac^emo-H 
tylko poeJlodiiei jnko niosbęciim jKidKUwn dsUlaiuA^ jftiw 
csyuuik bliTUK^utinTuy, k kt4>ryu u^subst hylo at^ liczyo. kd 
który i&k lub owfkk }><^i«^yi w myśl ukioj lub owokioj obcM 
pntyJAcidł-kŁcj iti£pirfu:yip był c&lut^czrkic prKiLid<^W5ayiitki«ia| 
ńYKtkifoi <IIii |KK)ćw)^iccjA j!Wfij<>j OBoby i dUi pojcrąionifl 
?t|)<>l2aw(>dmk«. Wynikjiln ^ląd w .■f[o:<i:»vk^nniii oiKJ tiu-yi slJinu 
^tołk^^o łoco wyji|ti:owtCi> i>krc.*fu prwiiJł wyf^lkow^ d^jwol- 
noftu. otwiemj^ci^ drogę weua^lkim cic^podsciiuikoiii. DoAwiadB 
co^la tc^ nu aobit' iiuwot tftoUfl niowrm^iouft raoya Mann, 
atrwnJoria in^wz 1'ioiTU wE^lędein ilŁpIi^?j poUkicj. Tak tylkgu 
»t<kto ^Q moftłiwem, \t po l^olr?^ raz jo^at^so Kosytt mnUa vy^ 
no^ iŁiij <^l4-];c)'i pinsiow^ikicj, j niotylko dopuście, nic Miofl 
wynirttć nji iron drngii*go Sat^n, Ktftnio się to po rtiz oi<t«tad 
wlłi^iw wynunym intoii<*yMii Ptolii>wymt ^-dwii^jeonyiuprsojfl 
»ciowo, di4>d niebawem i^lTiowiouym in- cnlt:,] putui, — a BtM 
oid nę ^taribceia vrbn>v vym^&yin &y<--xoiuona oMri^Tuuoffo pOH 
stira, któro «o1id»ry«owatc »^ oatjteialej a tą moy^^ ^T^tnu nt4 
jiyjflkn i nnjpii.^iirszD minfo iicatoAtafczyo w joj odoowiOr ffttofl 
nu* *i*i ku '/injtkiimiu iitrApi<fnhi tii«>airchy, klóry do uAwiiM 
di^iujuiLUi tytb cai-jukti-b inUm-.ryi nujwiQcoj ł'!*^ prayl'/*yi i nJkU 
Ich niiwięprtnkin, k\i iiiotykAlno^crii^ ij^u^^nj Dujtrorckliwi^j. -M 
U'1>r«7 tyosKiniom Pm^. ku sitnipioDiu króbi prTUtkJMfęo. I 

Now(^, pToito od jabdora, joazc^o< tiwtH^c^ ii^, j^AScana 
porządnie m^opa^owau^ korona króluu^kii u^wit Frydoi^kJ 
Wilholm ]. AU jnz ub Iij korona mn^ały dobnc« o^^fti aij 
tiujjhi<<ru'>^xi^ i nAJ^tarfie^ moflArchie dni^opejskf^, (;dy« etAUl 
omt Tjir i.ji «nrnym pi^^itiiytn tytttlf-. \wz ju2 i<>rHX iin liUskoJ 



«iaŁyfiii»cxnvin wojsko, na rlzicc^^i^cioiiiilionoiryin riu^rW. Mc 
ton \*}'h» itys^iitiowji^ fi^ z iiinrci~nh^*^<> brAntlimliiirikingo, 
i]r%|»ująi?i^^u »i2 mt^ej^TiiImitT w [nirpitit; miiji-.-<titlu, Ak* in^ 
Iw Itylo lii?xyć Mn « wiicłju^-ni tnkinj tkUitfj ]ioli-gif włuicitiii^lein 
lAlfirli hn^3W|fyeH zjLWibiJW, Tu lt*a x kruTeu^kiii: H(ili*rji3t->U 
UinciTUj liMilvu> jiii \Ur/jĄ jĄą I MnUAtut^ i Bijurboii. Nit- 9xjc^^ 
cką obiulnąj :£fLc!)oiiów» obietnic, umisg^w, byle ffj Aobte 
ekapcoiffa^. Sami v lon »]>ot«ób i^ucajei podwaliny oni^j in- 
tftlnvj licyUM:rjooj polityki, un któi^j urodną i uŁyjq Froay, 
a ob^dwuj licytnnci, Aufttyotk i FmnoŁiz^ %mAkJ4 i eohuilną. 
TiTfdrryk-Wiibiilm r oal^ ^ku-upljwoćk-j^ podd^jcf mc tym dvu* 
>1ni[in3'ia pm^tar^riiu, i Aeby uirh»w;ii- i^wriown^i^v spr^y- 
mienut fią kf l^juo i-»z z FiAtic^yj|. Co £ijt>viu k Aułtry^, Z cAtą 
aatyftf»kcyą przyjmuje to dwoAtroDDo kolo atobie ■daronia, 
i teby uio by|[> fiłiadro^d, ddcianije się oapi-Zf>iiiiztoy pi-myja- 
OUtlum CGłiArzA rzyinslciego i przyjacielem urcyclinwdcijfti^- 
al^i^go króla, Ale vr gt^t>i do^y nie tadsi »iqoodoi«M;y 
tych cT^tcści WLo!kopnń"kiclip Ijmijsęuią mii; do uicęo, bo go 
poiizebuj^k "-'^ '''A '*^"'" ł^losn^ CKijif>><: praw(ixiwji jciKhownii? 
nil* dUk tyclk wjclkirh p^tagw, 1pcx dla ko^foti ^obio })ljtt2i;go, 
kt^ry jttiłu Mmi^au jtvt n&jb;irc]:u«j poli^ebnym. ZftcIiowtiJG 
j^ dla Kofiyi, ,/iT^ f/in ^itt rtisriscłi^, wykrzykuio ay cb^da, 
esy lo na roidKio g&binetowoj, esy na dwor;;kicin pn;yj<>ciu 
i to vyrhzy ^kmmenc^ilae iuij&BCfit)n»?j wyrywają nm eię 
s piorai. l'ii^yiikaiuc doskonafogo z Uo*yą ^ostmka etanowi 
gtdwną, wieczną J4)go tro8ki^. 1>U ir<j ppntwy. nnjbbZłTKcrj jego 
Mircu, on nicawgo nio riuiic^UkU, m(?xrtA;o nie poftal^ji*. Jc^t 
% UmiptirŁiUfUiM biird^o porywo-y, i CBOHCm wybacbnirfł nn\&' 
mieamm tiawtt wubeG&w^o<:€diL»kiojCOduic«rauti,^ti)eiu^y 
nin »apovuni ii^ wob<?o swe^o fiojvuzaikaoia9łGioKO. Jo^c » ua- 
torj bjtj^tcsriG slii^p}', i iii«Ut<}^ciwio obcina slsromiw vydaiki 
swojflj kuchni fłwcifikioj w Borlinio, — nie otwatti; ma knł^ 
tut DiuiKwyo^aini' wydnlJci f^wojuj aiabAs*dy w I'<--Uir>(b4irga. 
W i7«cKy sankoj, oduotl^tobOiią po <»j«t] i dziadzio prvyjiii6 
pri^ vii(k^, najdi"ofiooł>«nii>j-ay aiwSj klojnoi koronny, 

uti , -mU w całości i u^tnao^I od eswfinku. Zacif^^it j% 

ztrhśzcsAo. w oatatnjch lauch Hotm Wielkii^go, Wysyskat 



" ffi> - 



uiDiijotbi^^ i^wcxe»ar^ ochtcdas^Hio ihiihI^ Pioti^iu a Aujm- 
iloin, ikby Mol>ił" {łodiCAwió w miejsca Sos*- Wietly," miftno- 
wim*, pisycsynil *i<; x otklyeh aU do saoMr^ciuA podejraliwro 
ńoi mmkiL^j piu-sciw moimrcbio^iuym i aukceŁ,i,^nyDi ^amyslifin 
AagOBtowym. I wt^y to potrafił sawr^^ć z Piotrrca vri<<ko- 
jłouiuy (rtjny łniktat pocmlameki )7'-J'J r^tcw. Wiekopomny: 
gdyt t.utłij j>o rfiŁ mjpi^rwsay sf^rnitilo^Ajną xo*t»lA Da iń- 
Atnio zni^ft o I>o polnego od i{oayi i Pm* ntmyniBiiia -tsvro- 
IhwI" Rspkfłj. tTHfij itiEtrttn 3^«jtłtiii nnjpicrwMtrt um^wnn - 
cyn ifticit-nriit iiiiurrhu poł:Łki<^|« »Xąii \t'^ z ctfo pKruijion- -_; _ 
akio, V'^'^™^^*'^ I^i^cIjsu', vf ]ii«zau«iuK^ civ^k prawie tc n>9- 
amiocn^j osnoi^i^. owa tankcyA Amioroiouo^nn do Wf^ysikich 
aktów ii<i8ię|Fosi\'ch Tci^diy Pni&omi a Uo^y^, ażdi k<'tic>>\w- 
go — do nkiu r«{\>kjrn Tutaj 2«T»ft4>m. w sKi^-^jLr^^lniwci^ i"u>» 
«cit ^ii; wynutny wAnirirk o modopu^s^pnin ^kkcyi krilc^yiosit 
stukio^uju iivn ]>oUlci, L>affżbo z.i tycia Aiiffnt^a U. Ijcrł^c to£po 
jef^o ćmict-Ci. LTuio^^-fi poozcUiniikn l»ylii *x("^wii^ 2<loijy('i:j^ dU 
Fn;de^yka-^VUholmft. Odtofi goi-cui^. uiJEVi«Jykolimk. uexn- 
cirt s^-uil dlft Pioirfl. Wie«<i o śmierci ^vieiki^;p) can głęboko 
gv dijCkti^a: ,,tiajUipaałłi>o ttni^'iL>iii pm'ja<'^»ln*' -— x.'iw*iIa| 
2atcdnf<» i zaIbI «:^ laami. Ai? rtAMp'^1tmiA«Ł jw)^>i(»xyl zubw 
piw?y<^ irakl:iViW4 po mm «pii]lL-i:ei]^. j^jmkul t\*> tikotW). 
nego CNi^mkonna Przy J<'go i-ouiocy a n^iwynt nra/ioin Ka* 
lATzyiiy I nir-iylko odnowił w catloSci aoju<2 pondampki, łecr 
luulto wuun^t do rec^«u odd?i<^lny nj^iojni^j^xy artykuł do< 
dnllfwy, gihii*. opriU-i wylączenjn Sak*, tiiił^-itn «i^ jtil pj>- 
irytyuna X4|><iai<'d^ ^li'kf*yi _iiTodw'ni'ji'i flt!a<*h("ira ptil-«kii»- 
gQ*^- To hybi nnjiitorwrttn nmcwna inukcy^t o^-ii^feiui ol>ioni 
Piaftla. NicliHWoni x ii^wym riArU-m Pi^Jti-i II Ht2siii|t [i. i!*- 
bni*-! dni^i ttvi'ii umtugo ^^indiiioTKgi* iraki^itu poi^ł 
flbEi>go. NarfTKrci(% riągid t-yiu :«.ii»yin »j)uu>Utni, pr:ty punioo^ 
rtJi'ore£iiiifłt<|^Li Osi^riitaiiita. UfikiiiK^rtiotiy sE^stfil ri*<^i4 ti-Kt>d 
z ijl^ffcuym r/ądrTu Anuy [«an<Wny: i la lym ff^iatuiin razem 
ndnło kI^ snrriTLj u'prowad£i<S do^Utknwo jn^zt^aae j«teii ufuboy 
artykuł lajny o olimnio f^uriAAnyrfi s^ii'^wił*roi'»vr*^. Tu hyl» 
tiAJpi«-TUKX.-t umuwim Tmetki^yn oirfifnita initTWł^iir-yi w tu*** 
ciiu:ix dysydf-ittkicU, Fryd«ryV-\Vill]tlin 1 iuiaI !i]tif7,ny jm- 



iacoiivm WMtółjb^^trtmai** gijwrheiu. Sf 4teniat jtriinko^jn- 

JoiliiiiWownfc «' U»in dxlrlt> u-saitfTii i minimom t^Ewitu 
nicie j<*f1n.i fiłiitNjLdbi^ [ JiHhi(j iiiiil)rTX|)ii'«-j:*n'iitŁw4?. Z tiw yfti 

NaMa KiiKlymil^iiij hyLi1\v aL»^ii)i3ln:htIij4kiitt.ili|. Ak* n obi-* 
IjsKwili iiit;ilu jwl['fi łJlunt innlejr^aiiy. Wftzak Piaatciu 
lir^yij^ki- Tii łjk<jli[xniłi<ł oiiraiiu, prst^TC iiiuowom 
j]ni.>iL''f-iv>c«yJHkiŁu, )ioitiK»9U da nogi Ausuy^ Au»tr:ya. e» 

I, ir^igraaLi jt* wniH I"** j«'yu iiiii^Tci. i iW '^^MJ^i strona- 
izyh x^%wr/^ 2 Pot«r!ibiiicif<m juikty pneyjjtioi i pncy' 
ISsn. Il-'ł'^-rtri>tlnio |.f> nmh.ir^lwjr T^ofliirikn £ L»**j>-jiyń* 
rlttiCdrcflt w Wirtlniu Irukuil prcyiJiiaTnui iui-t:n>-roLiyj»ki, 
Witrąj.-fry zkat^k-j fCruny ^niii^cut. 3(Kty.ij^ii«po«itki, i 3t<3u- 
■, jł^li nio £ln'7:mi4-i].iji« ,4kii*ixiwfłuy jinM-iu'1'rttti^yi. 
'^y, Qiv<>ii .1 exiłjt;i |ieti-nilna'Akt'-Ji, jak rjtfkliśmy. uitywału Aii- 
|ryii iittjjiiHru>j:yoIi »|jn^*jt>u liUuu^rtujcii, |in»iHłTi-Mlii |łiiriix 
Ł Loeweatf oMaw. Krayi*'y ^)ati%))a ua Pinsy, wciska- 
■ i'i cichu i blokiem przATz «^kromUiHJ»ze, I<>cł boOaj 
' . ric, #p(ł*oby i>jsli'nn>iiiiiu, A tyiiic*a*«ni a. ni©- 

■ ;niyrb pnty*;<)iu Willi rr-nił^tiski-"!!. fii<*- 
-u .\ji,,,..j, j?ik w.ikaKuliMjjy. i w \Y.*r5«ttvii.-, 

do rmijfyi nil- było ?i^k;v!*>]tt ilU Wicdub. Wyaik&la 

ifl 1 11 --f-flftfja^ ^ atrt4Uuku łlo spriw jK>l»^kicłi, koiui>likacya 

}- ■ st jwlficj auony, w\-|:»ftłialr. liwiitiiH: od nn^t^wlwii 

\v- kifj itrjłlrfj i Ix'#scayń*ici*?gi», cstonkft do<nti Bour* 

tUiwiiiT> ugody saak<i-rnłiico^kiirJ v cLi^kIko poj^odafiiiit Sta- 

1 V'Ut\ z AłiL nt ua 

. ' ' ^ "nio pcj*-.:. ■ - pru- 



.,-Mv^ podwlftwy funiialucrj ilU po^lobno^o tOSwi^2;inidk. 
T ^ ::. I uJaiIo nic Fraułryn w Bc-rlUiio tu eut^ oMotnk^ jMMeyjiłu 
Fi-jo liryka- Willi tylnia, w P^t^i^htirgti «i^3tnf>ni pcłmi^ii 
obaltó feUrłniiiotwo aojętrofilskii* Ijo^wonwoWcłW, u bi>rł%H} U- 
IK^^ mo^U jako l*i(uita uryi^iiEif)!^ u-ŁiMiiiii ljiiiXii:iyu*}:'tfix,»^ Ity 
plomAcya fmnctiAłtft i uicnj, i tum, wiili^^ntu wy^ilutii nt^ 
w tnkini wiftinift ku^nmkiL Szoa&^ólDie umI Newa 
«i^ {>wlvjncuiv u wieko ^namk-imo ogto^M: Mngtim 
dobijnt tnTgit )& Mttimiehem, a nawet, w tym to i-^Ai^it*. )k> 
iii %jj;oflzEĆ ^» i rlc^o^y^^ rAxriin '£ O^TomMiłiimu, Zahli^j Jikol 
£]^ Qii<|>'>iim)u Ur Wi^aciiils'^', p<weł oo-^aiski Zji)r&t.'lL Loi 
w(tt]voklowjc: U -prawa polityrsiiii l>yZa iIU aiHi ^pia«q ty* 
ci* i dmiorci; swiąscok lyoH tiwł^ph *!rA*»:iiyoh Imlai, ftliEtnuj 
dKalka i wiwkancliłnja, ati-ln^a 1 j:»rln, jjr»>jmowAl Mi icirri«ł 
jna wiilvii»li ftn*»\ w-xyuiA xgutj^ uwijj^ i BtiviiA, jiik iędybj 
jtut |tr»iŁ'aawa]i nvem a<K nkropoą pochcłMii^^iu lvcitroh, kjtfd* 
i\rilnui>'li K yrfUiuJypraiiii |>rAyjłl^ie- kIukI?!^ iol* wł *nti i 

DDOcą <ila od{)arowaT)ia gr>ft%Oi?^ oioaii. Na«^ini]>]:viMt ntt 
oio 4lo|iu4cidi vri]an;[k się i podi^^tiiciwa Fnar<^yi pomi<^Jzi 
Itłrłbnrgjł-Hi * Wars^ftwą, AZehy również aa boziiiiwiy^ flic 
*uv>ny Augiuia wl wywrotoirych al.bo sclobywpjj-ch )>Latiói 
iranuŁfihT} sr^tiu altw) wrrwpki, uJo^ino p^imi^il^y I^pw«^awoi< 
ilnoii » Wntr.iKlnu-nii] i xnnix ■/. piiivjttki(<in |7«T2 mkn po^pi' 
cnimw Wi^inin lajn;) itj^kliiraryit i^łimtinJ) acji^tri-rf^^y^łhŁji 
WofUug ti!J ij<iklarat-yi, wo v*sif)k)i?li wuii^u^h mi^inr 
fVq rt R/j>lin, f-Ły Nł o łpory Hraiili^iciłc-i^zy <>f1j?*y<t»?iii'Vw pj 
;vift4lAwri^c)i, trzy ii^K u KurltiEflyi^T <'i^arz o^)^ji]kit< iiif^dy^icj 
wył^LKiiii; JHcInocZjedDie dotycliczasony Irakl^U, prsynilf 
Ł«*lr<ł'n*yj*ki ioit*wnŁony ?o*i.ij« w ^tw^Ki^giłlnoici iirArnńwj 
P^Uc^T. \f Łrn iiiiArH>u-ic3u Ap!]Du3b, it tut wypattek ni^iimjiscii 
Lumlyikryi nwni>kif*) pTZnz ilw('n' war*xrtwnki, AuHUya oiisaw] 
c£uic- 'Ił^sCiiA^.y R'j«yi piwndw I^Im^p p«^oych ^ ly^Ji 
pimUków ^pfxyrEik*rj;4'fiatyrh. Zahijc tł-Jt, na w^rj-lkiw; 
d^, w invsl t<rj (ULliracyh rtjzkwaleoiwatio t ^kUjtuĄ lu Wi 
giioKh i blanku, od granicy poUkinj, 10 Ły»i^c> luthi, goi 



— 35 



Wjreb »a |)i»rw^\*tn i^oizkftsuiii wJ:łxX9iy6 tIo R«|>Uoj. Moieiny 
tanz DA^yoko ocenić c«t% rlouiosloct^, caI^ abrodni^ albo tet 
*!■ ' ' ! .łl«kjk'h, ktili-ry m '*!«- 

*[|.. , Jj . '^liy. tlłUwilli *ii> j . . ; . jłą>- 

tli(m przeciw wInHDdidu kri^li»vri ito tyi^łi \rUitiio i|v,'<k4i mt^ 

i9rftr»tvr, ktriiv» f|»f|ii<40 co poti^etiinie wwŁąaaly iiij pr^ijciw 

Pł;>|ł»ł]. Xi4»:uleAmQ 0(1 jłowyiłt^j dt^kbrucyj ^nicijofukioj, 

.1 TTi tf Hr^Tet^bm-gn, ci^lep<>nji^rlxy Wrntifiliift-eiit a nai-- 

■zyikń Lłi^wiłriwiiWrtiiłi i Mim»'ni, <>g/ilni% * rtŁTłirnicfc jiiink- 

^Mcłi n™Ktqjin;i|oyrh, ^iw.iriy wxą;l(f Ił-m nhofuter-nirt ttoth: pol- 

Bpi^o p(t ra<j«-'*iij Aiignwt^i, A wii^' |in:iirU<u'ło:yslkiviii, Siani* 

H^w Ik^lftiR wyt]^'X4iiiytii 1ii^-xvraninkuvr«i. Pup^fniDyrii łri^łicin 

■t' ■ I . ' . 3«lj I j, tii« nLUJ^<Ty pum iiil<n<svjnyrh 

n- I I' I - .*vti, albo ;e& ki''try [>of)r7^liiy. y^uj^Ąm*^ 

Bivn/ i flugoilnjr Piu^ Znloni n^ w rtc^^fl^nonci on kAmly- 

Blii inTiiEiT pj^Hu^nlski Hum(tuv>}. 1>nił kiVkln jtori-iguUkir^o, 

Bnftko apuw iiiowaciiDy z doiacm 1iab4f>ur«kiin> UV'^ci'*, 

B iml.tUsaEnytu lylko ruzłi^ >C^yby inacicj nii^ilAtn ajc nt^ 

B^ii^ wybor-j LMt;ozyu«kifT(;<r, mote być rlopTiKn-zouji t^nki^a 

mfitl^WR-aui Su?iifcp ltx^ jnl>ni« po upr£<.HltitT?iii pr£L>x iii^^^j 

lF3,:;,ji--:iij jiAli^ntiych pracK Hwyj^ < Aii;»Uyc wuri3iLkó\v. Cila 

to itrcy w»tQjv n^g»»^^y«cya pRkwtitUoną była w ci^gu 173*2 r. 

rwflnuUrifl'' w I\]fHr*biirt:n i Winhiin, ii>jpi>Hfnii.^^xy»n *płj- 

bolc-iUf pnit-Ł tinmycli tylkv (:!"jwuy<'Ij srujcmuiczouccJi i rAx* 

fnt^jt-^iftan^-iU tUiaUuty. Cu^uw J^towr^^^iwolili; uM>bidcie 

■trr h WKv)at^ <11h p'>-JpLBui]iu ud|i-)wie<liikti ^o''j*ivnt\- 

fei:- . --^oyck, fmówiotift dokiarncyii i jmnkiy dłAcyjiic 

powiuiiy były znb<^xpi«;«;»yć od w«3oclkicJi iu«#p(Xf3UAiiok pob 

j ^4-^im. Woa^Uko, Ai.-by firitf:«Ui^w):i^l)'n] ^rulkotu 

li'£j,ii?«?iA.łtwa supownić i«iolui| row- i trwaloftó^ frceba byt'> 
ón tTNOfiu ib>pilai3Wttć feoai4X'3!nit), nAeby ou9 :eii<>tru Di<! lOitaly 
ftaic-niii^k^i iK^kmTSł^^^^aoii i ftywr^łCc^iT ' '~ ' r ran^iwii" pod- 
Kienmi- wpl^-tt-y iHiuin^bm^kmi n w *a . i pnicK wpty- 

TTy dnbtkf^ni«ni', irycinyli^^ł it Ikrrlfiin. Tpiołwi było m^bA- 

t I ..,'',' '■, ' I ■, k'JV'l-W:"i ! IJ!.-" 



ii-allx/>'«^j& Itr^iTa pruskiego od ilrony Pouof^^bcrgH, |#r 
jt^o k->iaumk«cyc <kI strony l^n-«A i Drwrtia, uApa6^ i 
i *łlir»wlndnii^, i ujemną 11*:^^^*^ nusT.rfł-ro:*)J^kł^ u^-nrei/, i,i- 

RKliwili^ą i'obotn. Zftd w tym c«*lu dajI^ioj bylolły. im* ]y>«ór 
45'ciliwii? 1 i>oufQto. wpntei^T fj/> ilo Ił^j tJt'<>'iy iuv)iol>% f»A!i i [i' 

i «- 1^11 fl|)Oflób st i}raocjvni]Ifa uc^bSc jcrj i]»61nikii>3a i oliroAcą. 

du BcrlioJk. t'h*Hlzdł> i> iJi[kj*i<jrp3tyk w iiajinidiłi<-je»yiji _. 
tunkiL KonioMcy byl w^oin-ick arw^sŁiiy, t^v pracrf»icT*vii .1 
prKi.-ch"dtiI'J ,ił^>rj Alty. Xa reo7,<;Aoi'\ A^" ll^^clinu* miol ?'f ■i--y 
ma <lł> pomocy wielki {'•'i^^t oiMoi^ki, nił^iWi S<M:krmi"rff, 
i i<:u luifiin: iłiui jui^Łi^m- icial lokki^ n^kij UoTtir>j>^^tdzŁĆ d<» pif- 
my^nof^o 'końca rsodkio aTcydzi^o d5pIomacyj, ri<^ irmr^- 
i dobrego doweipp- 

Uwór t^^rlińiki luówcasi* anoWiwęKP prtPihUwial wido- 
wifik'>- Joili niMcwyklym n^yMfi-*ttu byl S(rcki-ik<1orfr, lufw 
awyktił tą-a f-ylw caU m'fjy2i- i^-ł^łO^ryu i ukl/łrowi'- L-I^twm. 
Słij>:lii%viu4'j?-2y, Fryderyk- \ViIh'.'liti I. i>io?Ui^' Jiwk-zw, lat 
<Txt«>jrdskBt<t para aiil<dn-a* j«a s(aj{Vł:U amiorei v <Kay, cl^iko 
tiji 3Jn>wtti pofik<>]^fiiiy pr^i-a ui*'mriii»ikłntftuju ^ roKlicany 
kH>ninku. XTiln^:t«ttt jiiTty kiHirbu, U>r2 ci^g j^-tucz^, d] 
|ir^ox woift:| [»ucbUit^, d'jtkriioty i NkrLiJLZi»iy nujwiq<^>j pi 
loer^OŁ^go j^nka nM-uIiv<zAlDy4*ł] i ?Eab^ic:tyi!li i.pner«KcioAC] 
MHiviiq:rżiiY<^łi, filł>boko o^adKouyoh w >amoj nnUir^o 
(lKiwa<^xn<g dijsjty i i)2Ju-af^n<>go poJofteDia. Był on ^ i.lii-'._\ 
i ił'd<it^cua xj II wiek i I* TU poa^''tnirx.-^oiu 1 polowieinem. Ji^ 
' ' ' ' ' rtilaniyrii kn^-U-m pni^jliitn. ^ . ■ -'i 

ii _ , ■ ■. • ' j v-|*iyni. Uh fcJim, pwriylku, :i ■ 

iiirji<rii«tivxy u\ iM>fjr/4'dmka « j;liibKxy od iiAft^pł^y^ w D»jp*J- 

C', >', [iif*«ifu( bujnym vtbi^r^ivjBni i Ktn«^iti u^ 

>it; bfi( nil* i7.tl| 5łi; nn ^ifiirli, i Lhit^ ti«Mt*4'>inHf uiij)n;i^ 



- 31 



jaj itfyć, — I uln ponatyt j*Ic: tu liytn mi^kn ji^^i t>fm, Snd- 
ijny lo olcaz i<fu pniaki HiuiiIml w komniti i v la^k^ Ic^- 
!ą, pujen ■ ■ ^ ■ * "h v, p««len ipi |iflW."K'J- 

C^Ikn Wx Is1crv ?/lnoL«»tuodci >']i>ki»>i]3- objawia bv«iroM 
i jirrł-r-iWli\ii'*j4*\ łłiłcłinilz?j<^(j iln js'ni>unrl7>fiim, Nił*)ii"ly 
n^inr^i łłhjuwriA olłlukuniu. I niewiwofiiik* :i<4, Jjr%i5iiik»lv j^*- 
fia iliitiM* nmtii' \j\y*ki nwfj^^ tAAtj}iArAtiMzMyicvxttffi v linii 
' ' ':ł'j jł';?" *l<>mu, ku>ił* łiił-^ly. w XVn irii-kti, jiiJS 

'.^,. . . _, Liiił:IiI'i « KunrH-/oiH-j ^lowii* Allu^ftrhta-Frydflnka^ 

kU'rrV »<Ulli M»łi:l* 7IUnll*7JiTflill i^UłkUJltlwUl łrnMKl"lll«)fM!y. lą- 

ij|Ac<'ych, i ; ułł^j* ^' XIX ^i^^-ku, j»?«m.*j;<' \ia uybn- 

LpwK i-Alą cunhowi^tticią V xaiii;ocKeiivjęlo\iMV <i«iv^^ra- 
i, Pr_v*li"ryirtAV ilh^liTM r\', lłd|'l^ri> \»{<\i, (iikjin jik 'ryl, 
kiyk-Willjolni 1 liyl nKUitifi^uit.- wk^lkiui PiiLtikitnii. byl 
pKTw^onŁ^luym > tiKali^lnytit wicIkof^iPra^t^HuŁoKriu^ym. 

Dnvrink^ itiocAr«tijrowD v Eun>i>te. Ujumjil awojrf St»iiy 
i|u«r>3, fwoich jimki^: .suiitowic moją luUielno^ — 
lią *lj"nnt' jr^ł «lo«rit w dzikiej, fifrniiniwnhg nii^mcBy- 
\it — joko #»y«ir ti>jt 'TtfłiJe"; Łtó .iiivftt'zc 'lUtoryUd jiin- 
Łw»kit>(^ uie|'uxvnlnm". Jak pr3cc<l?i^wEiąl. tak i*to- 
Fi ust^itoAit, K flniici^j Bmruy< UAK<?tfti^tra. 

roil dochody i Mwomt akai-b wo>e«iiiy. Wi^«ij nifc [lod^-oJl 
■7ycotou'fil Ł\Tii;kjw-ii(« jtij w rsciTÓritO^'''!). Din tyrh 
C<l»''Vr seUuąl kfhj |ł-xl podwOJi>4 prn*ą liikuU^łrKo 
Łrni^ vryxy>iku. <ŁU nich ftcchodsi ilo ortntDirj ^cra- 
nioy skn«ir!«tW6 i Iruuktnc^i. Sk^pi sobw i swoim ufcjWii' 
tym: A-viiEii*]n niodm t»lnr'#w d«ei)iłio a« wiaany stuł tivor- 
tld, 11 kt^^K^j JA<lA ilu-^i/icJ^-JA c^t<-ry oa/>Ii roilKMiy króli^w- 
dkicjj t i>ix>9x^iiych tro^t, poleiu fJfiiny ilvrr>m, prjt^ija |t«^o- 



I 






if iiMnunyni ,Rit>\niiym gnuicku^ kn^lw^kini. iiittrAE lui 
if ' ,11.1? I UW utiijn\ czi'iii i>|il»t^'ć Łrftwcowłłj; nti^i 
I iaI U' iUu^'ai.-h i liie mi tm kfll^żki. T«n] liojiiiej 

ołcjucujo fi*c kri>l, kiedy t^licdKi o Ri'mi^. Znani j&»t ji^o rtn^ 

do tfwi^^ .wi«lkie£<j* [lUJku w Pocxrlafiu«. Lrftcs wtiiinio 
lilfth go, hi i'\ii kiK-hal »woją k^i<t»t1owTtii armią, oio lubi wrtjny- 
Jnk M,\ ksii^^ Kcusiaiity, j<^«t on s<liiiiiu, te wojna wjiJa Sol- 
iii[>rxA i p&iii(< ifycypJiJit;. Zix.'»:t44, i>o«il silą orętA i i>HfniV 
dzy, m^ ii»i»Aju ftiŁf^nt^l iiiiii.tj. J»t jtit wyinarsonym ni«to» 
rv7ili*tą. - nn-roniuj <itl ^ytvro]T4>^ i tilrłitofująofT^'0 Wici' 
— v;'-' Frydł?n'ka| — lylko uiooki^KL-^ariyin i rii^;i3«tiyni Kpi 
jtobir n Ltnuk i fztuk pięknych, sw^n h^itiy t fnk^lU^ty uni- 
' ■ ■ ' I 1. dw<>nii-cłx tJtiiKi!in;;n. iniaTi"!'- 

] I j"j, w>-;amapivca K kfilcdiT iriłił- 

kojnite;;o Wijlffa, twi^n<^ t<ror>'i o |)r^4>0iytiaeyi, i kji^ nm 
wynoviC eio X krt-ju *r |>r»uciągu dwudniwTu CKlinx^h g^Ml-n 
pud kdL-i) ^utHonio>-, oIlKjwk^m po^iiida wiłtur ju^iu 
stjimcyi &io minlbyni pniwti rcn»uz«'in^ swoich ilpzvru>rów* 
Uliił>iocUTtiv }i.%Q przy!:^lov'n^i j^^i: .liir Trupp^n nnd die Thtt- 
'rr Scfft-H niriuf Ai?i4«4» ^yfrf^c*'^ Innyc^h pnsyiLiciiM ni'} zur^^ 
iia^^ct wr VL-U!(ucj iwbimk'. TyrAiiijciij*? ui4lfc'jnkc, nksairU- 
i!«)iii|. nioMEcs^aliw^, m>lczą<ui t £uc>ett| p^ini^ welficką; rsctf^a 
' ' k mL 4'i^fkŁ. fl:'y^ir*3ŁJłi^ nilodt* kpio4ni*.':^ki. sp*>li-3ivi- 

WA tfo i rca^i>ryi»ji nftjwHjct^j: »yri ii*j9iUn«y mu ni^iio mlaL 
"^ : i wj<-i-v7<*kl"iA. n«ont>ri n;>YncDtntk. - 

V - - j^T^^y T»^ mu>2lnttt, poikjruny l iiA«|ł'.; ■ 

coMf. Ociywitoiu, jrf*o to vzi4>> rwJi^^ew « kłnby, nj^juii^- 
ł M?T<^ kr^t>\ri. AU* i«j »yn. pod pot'3ncai ywŁ rs, 
In -■> j ip/fr i atL-oją wol^, i naresicJo po«tAnAwia An-Mm* 
alit ud tvcAnU'^ł r5"gt>ni i tw#»itloj intciiiy (łjrcin-sktuij- Wf^iy 
<o, V 1730 roku« &&<it^uj« T^^sglośnA kau^irofA rodzinna^ 
■ ^ ■ r . '. ! r m>un. V'- '. ]: 

M^^^iirK jAkiA i]udlo n« tiom prutki, iu& tAk dannio uderzyło 



- w - 

w ilfiifl ^ijtfift. Pn uriivtc0 mrouicKn Alr^k^-go przyssciA ku- 
U*j nn TK-i^-ski* krfil^WKT^Ji FmWrkłŁ -l^k [rr/^leiii Piotr 
Wii-lki, t»k HTiui Fmii^nk AViHn'hii ipeuktuiI Pimdo świcj« 

ti ur («rm pfltrtliittAłttirii*. Knłl był o[)iŁiia«iiD^' »ZBt<*m 
lif|iirj wAr;i;kłiii3<-L Oto tmiJtJił w r^ku wyi-wlui^o ^j^ n.*, 
wj — l;uri1'.fWiiik». uftjigora^j — (ł«3ceri«f:». Na sjtłaii;- 
Ad«. Wi]tt] się w SjiTuw^ ce«nrz Kurot, którema moftt ciąlyU 

rojeui wslawieuniclwcin kiipii K^bit- riA^tępcij irouu. Fry- 
deryk lEO^tnt nt:i"kiiwiony i tylkf> <ll.-i [inyklAdu i pnco^lr^^i 
iiui>t-i tuu ^' tiL^zy kii^it^ j«dyuti^i iirzyjncIcU, vri«tnjt'gi:i 
'ntin, :icif»tc-^n W ji'^(> oW ituiśiri, A|j(>by zni u^ttutkim'^ ^o 
do K<>i(h\ tLArr.LKOTio mw oblobi^jpicę u-bu^w j^^u wolt ^^- iw* 
NiDudrKuiiitiy rvaATxgvrirj, i. pomimo jcy<» o|)otu, grn£bi| 
■1 1 ' -m i&iiUJ^zi>[j<j rli) riR'ijJk\iIslji<ł^ci^t]Hił£>.'ft>1u'jt. W !ydi 

Iną rolę f>ilj;:rrwql c^siir»l<i poauł polnonaocny na dwonw 
[i^kim. Byl uim od Ul kilkii ^tnry MdmJir^cnłrk-p-iknjcjEDik, 
łl»ia S(-cki?n;li»fff, mnkfiki, tiicpi^ikiiiiiy (^iowiiyjKcJ;, ap*y 
tny jnk 5ZaUti, nytnci-Enttły jnk z JtcIttiA, tfotOw £iiw»io, cxy 
Dft fM^trwoi^Tu |iulfivnniu, c^y na catktdKcurini^j rowii, cs&y 
całoiKłcne; ptjfliyoe, lioUTiymywfl^ 1on'onvMw» kix>lov.-i4 
liejjicy pt-zc<lztv[|tti ii-aJi^ do jugo iimbkyi, chciwłtó, pni* 
tat^u nnw&t do j«ca BAofAnia, otuicj^y jtwKcw )epi«j tmńó 
joco ot-^rKonia, dA jego loiiŁwirów i sauiła&mkiiw, i na^^ 
j^o »yUn^ I^rawą i^kj^ Sockwłdorffo w Borlimii zt^iul 
)łjffo <lraii, i-6vio^cuk i tnwAreymt bponi jesscse s mt<^ 
CjcatłÓA', kii^fly ołxMi\\Tłj, w kn:n|iantj łiukccłyjiKiłj hi»a- 
j, byli -r^ukuli pci:y;f»jJ i kary^ry* g'*ly jinikier ponue* 
a, kiydfijfiki »CiŁdf>iiL, ^toiors M^rlliurouąbji, n£:>Mit dy- 
pmftty<r3tny. komi^nr? hiiAn£óvk. u^raj: n^konifTC ^ titrrftJ i mi- 
pniskj, nnjblift^zy króiowaki powiomik, Wilhelm 
tmbk^^w. Typł^wy okiut ^^wtra^łuc^ mędba atonii. vr l*o* 
ni<M^inii uauczyt m* « tutyc^ w lj03'd£Ł« -- «Qp(|iić się oa iiiuiM^ 
^ (rytóva^ kboykuw Ii^i6-ikirh. w 'vIr>zio — bi6 si^ i łniłć im- 
kie pinni^-bo, <iiroe:£cie w iuim«ii^r>'uiu i prs-y boku mo- 



i nritivf«. Oilmaii jim-^j:***!! kh Mary ti'AA S* ' ' "" 

niĄjt: iltikntijit: Itjr-^ni^j jiciinti. T»|iriV.-y i-tuu-^jr. ■ i 

miowycli: ule, %« ktitustowue jm<*pruxh-auliMiiu« frmhf^icrj 

tnr^ki^ 40 tjHu^y tlDreiiow. ^]«»z^ bral urrttk .-. -.,.:-,. i^^ 
Fmnr^fikio o<l 1^ ClL^l^rdio-^. „tiby gu itiin^", jnk tir^m 
*itj |»iv^1 Au<Łry:iki<"»ł. t«iiT:(i< |>n:i<% nif>gił ]>tłchwji>#iiytii 

iij.ita<<iiay Iiyt j>i'nr/, Atigu-tM II ki jkn^^n^lnidu^Aiii fnistii 

■■;,:] ku>rv w \fiii lij^arty-^iwit _ , 

jnkkolwiek wJ^^nit* thyi YiU^jAckrt tylktt ^anoHowrgOfloYta] 
iiisiii rf/ko'l:£il3 mu v !<iosM»kark z tiii^j?7yiiiL ir^f?lvyiiii 
liHiiimt: uiin [»aKkifłyj>loLBatu-w<jłu<ryaEiin ptac-ił, u)uwilv? 
rnl^hiu światu iWkonak eplgrantaly. po«ylnl pi^przue 
cy<' do Uroznn. i nic tila mii^] za svroJ4« ]»i«mJv^x^- TrJii wn 
7j *wnj<* mi^it Słs^kpmlorff* Prwta firumbLiiWii łmTuut w, 
^irinilt* nu^^Mtw' kn\\t*wn\di\ lid Alut^tT>j>u iiiuncyiikA o± ńi 
knMi-wic^łi nji^li^pin' uyhiu. Uiirli oni ji«fiikiiMlxy Ao1>ą w uiy* 
i^iu ii|ii-ir\Alitc| TiimViirtia j-\rHrw: kn"il iiacywaJ »i<; Viii'ni»ii 
kn>loth4 — łHyiupui, kpł|ł'U;i'Vi^ JniiMa, j<a:n SiikeuknW 
neniłumA, Gitinibkow — BUn^tinh, MiłnT^-afftJ — I>y»l 
(iłi*>nirt-::o iJrtcyt^iiia, knSla>Vitwil!łi*ri£y''. ani uo cL^il^ ttu 
!]m-zc3^A z nk^ Sf^kondorff. CcmIzlou oiiał do nirgo p:~£v&i 
wiiHtziAl o kaf^lyn^ ji^o kmkii, kaifleiii iłowie, k^ftit^j m; 
Co tiuc [HiDL*jn,iilyffnt :c nim rrucem, n in^t-itncA-^wiM nogUii 
?/yd: mi;£iivi xaufatiia> w uliiłitonrj -T^iWi^ii", ^lxii:T 
doikii^jj klijbu^r dymu, kil ^zkbiiiii^ di^tkif^i wins. pi 
;caui> 4ic w ci^Kkidi ) ordyiiaryjuycU larlac^L C^seiLi y 
'MU .' r ■ i" ,k-Wil!ivlm. aa Iźej^y i ' 

wiJ i. I _ . , pośrodku takiej o^^jł J 

wJecx6Txy ocisywdt ^U^ iniKiui^rkH: .Mam windomotó. ii 
t tif*-n-Ii -Iiii; mnie npT:f«Jajc"*. i znntęl<>Qyni V/mkiem byi 
:jz^]ą*.\itl ?iij ł3i-kyła, Inby ^^o^h\Tyc^(^ zaM pouiic^Knitia 
tWttrty JtidoAZA. Ale i)jkt;^i^m(b mic»ja), bo *pr«ocUirj 



- 41 - 



yfB^tytcy. Król ^* tóiii floŁinur wiMlz^al. W AwoioH iDoiomUuh 
jasnowJEbiinia woJat, £ait?i»kitj«)i^ p^^^cŻi-: „Of^^ mrin hyttidsftit' 

Tłł^co aUku twojt-j chyiuW. ^v'i«UH^' "(^ "B" iuiier^^ |tiv:ywulal 

d9 lóAkn noMę]^ irona i smiwui jak krdl U^wid, gdy Salo- 

tiK^kOWJ płjlf^';* -' ' 1 . *al mn iwlę ojcowłik^, jnk mn !^bi^ 

|M>»fqpir lv *w} .:. 1 li: ^kiintjtn ta^H-n*. Ah'it<*m wmut- 

idotu sAUi «o1>»v |)oiu<i)CŁÓ iiio iiiiii«Ł Mii i>«nnioJBXjrcłi di^ 

BI ■i--itnr>w, ATii trji, jftk ą:dyby urwKony, wTKvri>iii> 

Kj, _j :., , — p-i-iij j£m ŁłJwsjujiJ yrtk^ndłrffłłWeJ kuraiłdi. 

B Do tego iTX<?ti^^ó1iLi<ij^j*^(> tfvi<Ukit biirtifiakifigo j|3Adl 

fą w *\yrf'y: rgcv, Spmwę. jut w Wwduiu ukartoWAn^, pn^- 
•tnwil Frydm^ko^i- Wilholiuowj z crikiem dowu^o piiukta 
W;' ;■ ; < .![} iif, DLUwiiipmiT. '- -■ "'.iu- 

rtM>'j^iceo i f>i'uxkŁi?^, ^irs^dw iijtib(.^^iGc^Anviii EACŁy»)om 
fi' .i-xn w>.*kimH Pr74.i(l*Uwłl ją, nn^ii^pnirt, 

jł>i. j ,.:.. - , ^^ i VL'yt4Czn<^fE0 ill* Pni--* zikrttbkti- Zao* 

'6iut>WAl Tiii-]inf>;\ >i'iv Tni^toin aai mniej, ant \^'icccj. ji^io — 

K Uijxyniu ją jir4WMin dfcicJjcicŁMrii ktłSry x uilocl- 

».i:. .• , ,vW krt-kwskich. tworzi^c v l<^ii "(wsób j»ową i^ruską 

etfkuiidi^rfuiŁunjuiiflHnltykkaii, SE widokiem zhuiAJ^j kiedyś, 

is ItrzykUfktp Fran K^i^fenc^-cb* xe ^rodkoną bracdenbnr^kii 

" '" fłob-ł- X'*^* mJłłd/,v '«* V. I ■ , ►jt-kty hojny |h>'oI i^ 

.. ^auiiąl.jHk X'^y*iv in*;. ii' , juko^woją luyśl ołi<>" 

||||t4t kuttd^-daCur^ poUk^ infimia t^mariudn. Oczywtaeic 

^■1' "f. tftk od ri^ki duniJĄc PfTi.^H-m Kurhn iye» i-osiu- 

w i>iiaU?, tf} d^nijł- r-icoa; ciids^, uŁiHUO^o priwuą 

fispltf;. n jnik tiuiiml FEUctyocoą Bosyi, I tiftjocaywiścicj nni 
fio^yii Mr I L' i^łii iywij'^ unjutii^ttjzvj chęci dobiOwultii*^ pw- 
ibycm f^ą j** iwie pewnej *:iobytra^y kurUlwixki\łj nw jwca 
Pru», afiL t(i4 Ati»;trya niłj mi-^ła tyv%yć wbjii bynujnim^j pu 
vfvsQ tiT>toiyfldnriErł> mmocnk^tna DAzbyt jui uroincj 1>0ti^ 
pruikwj. W .-.'• <% 4ni LotwcnwolJo, ani Seekwn- 






ki>^r^ byleby /«-hi»t& urnowa ^'rr £e r^i de I\Hfft. Ak o' 
wcfile nie ('Inxlxilo fi imioiii^ rauoiywi^n. j^?no o UrUjnk 
<=i1>"l. £^,v* chotUilo wyJąc^ui^ o ciuiuftoieiiio Ut> w 

pŁXi»tUt ilyplomftla AijiłltAi, w pTw^rłi«lni« njf^^inkknKtnrj 
prawy z FraocjfU, zubaiivtnt ki\Aa pruskiego t^ »oini ki^\V' 
cwią metodą ^rokowfti^ dyl^toryJDycb^, JAk* * n*.-iftj>i>ftiii 
»Cnlr>c;u nnjuń^kiOEy dypIcmAtn IViii. wobec ro^in^wy 2 Au- 
9iryą- zA\>nv\n& NcrUte francuskiego cr-viru. ZujWcie talc 
vaino. jnk pi'i£iiicj hr. BUmiirck lEatoiży n* biic^yk L'^eH<m- 
btir^ i Belpt; dla Na^toWnu Ul. pi^iobnii^t t^r^iic Seck«uciorff 
luktoda Karli^udyc dla Fryderyk*- Wił hol ma. WłZńkfr t-.r-, 
iTtA-m ^(jrawi^t hylA o lyle cniHhiujas^. łŁ iin^^iK^tik kiiH .h. 
kfl, itróci ^póli^zo^nych ivarunków, była ńlicyą tt naibyL iiiilo* 

kr(>teiA'^kivj. Jtxitcono najpierw w t»^iJln>Th st*rv 
czną kointitniŁcy^ i Kc^tawiono królowi dtoyt €IA»ii dlii f^j 
pr^Hni^^ii-riiiT. dh ł^i.-fmukii^Miiin w ni^j. Loi'vr/*n*"oKi*- rttz 
jetzcz^ K BtrliDa ?koc*vl ilo l^ult-r^burga pt» omImUc&jh; -pei- 
iłotnocnict^rjk-; s k<^iWm Ja^a wrócił SDOw do Brrlina s po- 
fCrachi^iD, to Uni nnd >cwji Mdiimch jut dol»Ja lor^n k Knia- 
cy^, i i** aarowri, ro ruyjcor^^ta. nirnowjpiny Aticiiut r»in od 
łtpbii* o/iurujt- Uirtitowi pó^ ułit^onn m:£«in s Kurkn^ly^. To 
pC4l3£LnlAt'>, Fiy<lor>"k'WilJii4m, pod poacomrai ^^r^ikuuj pro- 
iflocbi^ziiiińL^i, rutw.-^^iiych wylłnpljów wyUhiii "ic i oddtiua, 
\}yl M-priiw<Uio vryn»Ulowoiivj piv.''bir"cjfi5rj, p[nli\ii:v]iiA'OSQi 
cłiorobJiwoj: kcat diiQcra|c« praĄ^niiMiK K\:<ku prayicpi^ow nim 
spryt. i-n«ilo nienfafńt^, i-xyDiJo c<i lnt\rr%w'i,Triyiit jak clsw?cfcOi 
2ks makowa U mii Ktiilamlya. yrj^-rtti^l «i^ my«lą. 20 Uu »;iua- 
iSKny kaw>k niotc nm się w^-ittlruą<* W niiji^ick^yni f.i^<<kn^ 
cie"^ beac wivJxy irii»(^tor>'iim< — cboc naiŁurnlaio aa pltn^aini 
krrtU do .iskrom* tiAli^at Grumbko^, - S<'<*l;pmloiff w4i 
wr£e4uiu spUrd wUKuv>it^i-:cruti ob^2^tm4 piinktacy^ auHt]^o-|i6* 
•yj«ko-pru6ką. Trzy dwór;* ^wprKyini^rzouc'^ obowii^yw^iy 
wł; r. . |>i»rad ni t 1 . |. iltkiój kn 



43 — 



P 



s^lytiifi- Tytułem na^TkcIy zh ikI/JaI 1'rut^. carnwa Anna Iwr- 

iiL<*'. ", Wiitn vrpri.'U-iu1xic^ Ilt^"irc/if&;u Li\1lrvrii<Xfl iit^iikił-^, Ai> 

gUBtjft-Wikhitltim, IM tn>ri kiiiifc^y kuHitnilnki, pniwifin dxii«> 

dHiatKUfiii: ł-łMiir/, oMoi ywał w lirj jiii*?vx>* awojij ;f^'xli; I ^ica- 

rtHiŁ-yę. Tcniiiu j-HtylikłŁOji svjł juinł^&Jiij ilwiiiiiii"łiciriai3v 

Spory^bono trzy eguem^iUrKe i^ timoury, }jDcl{>iHaDu pnwsK 

S^ły-^ailorffji, Loewonwoldp^o i Fry<ieTykfl'\Vilh<rlmn. Tym* 

cj^d?^'.-u]. ]»!> a|>ly wio dwóch iiŁicsiccy. o za(iOWJedtiaiiej raiyfi- 

kfu-yi, rxł^?3C prositn, nif* było wcalr mowy. KM xticn|l nią ni** 

]triV>i;f., Wi<-<ly i^owlóntoiLO t^ soiiną f»»«;. Spimiio jto mx 

MitiLy , n ^'TUilniu. !•; ?itnii| ^|iijiikl^u'y^'. x <ln>ljnr-iiii atmtnnu- 

mu w unłt-Kysilfj formie ur/*;iIijWi!i-;;o _unkiam'*: doji^^Uono 

lEnSIowi, obmtaj^ wyznaczone otl nie^ pn»N:Jw KKpltfj «|>o- 

>ilki^ do dwuua&la b^it&lioiiow plecboty i dwidsie^lu tzwA- 

dionów jn3kly; vyw>ko*ć (Klei^tlu w pi-7:ys!'J'ij w^piiliLc; kniic 

(^«tkcyjiu-.i OKoaczono nit 3t> ty!<iQcy daktT.ti>w. ({AtyUJcacyc 

iii^o iQ^iit<<rxni%£(> ^nlrAktiUu" uióiir od^iml^lo uh rlabizt- dwe 

in)if!<iĄr«. TymcssTLjciui j(;<iiiak, <IU 'Mjiokcjenb kr<j1a. Lam- 

flr«nwoHt U'>dat mu ojot^no pUmo ł>rywdtae, tej iroed, it 

pjnk Oto, X»i<vr«awoldci. jjrsyptisuctta^. mnii-j^y trakt»i 

.^■_' łwi łiic c Nuj*iT\trteffii Jnw^ncjomi J. C U. carowej*, Za- 

jłfołno jrnJnftk Loowmiwokip, lit cAty ^trnkul** Irzyiu*- 

<:l2iu i.r uąivri^W«2uj tnjotam^^-y. swioacst pnjod po<?Tera 

'^ ;n w Poli-rHlwrjEru, M&rrlM^^MiMn: ziL#Łnwfcoim\ cftJkitnL 

^iiijik', i£^yt Lor\v4*uwol4rmu Ik&rdr.o takłJifo nn tno, 

ty pnscos Mankfddn hik <lawK*<Łuat *i^ )tnujrlw<:z«ijiio 

w^krocio" 7,wił\K4nv !c po^fom pra.^^kim OAfvn»[inii. klJry 

OiLjglUy udtn:fiu otwoiiyć r.K-ay Fryderykowi - WJhdmowt, 

KpM i*fitii t^ fnr^ wsij^l zaprlnk* nu Heryo. i Uk ^ę x&p;Uitt 

ift OiiWfTt. XA mdn Sitck-t^ndcirffA i I^oł^woiiwoldt^o, Kwii>€tl Ai^ 

o^oht^iti z ifhtii(j\u wUKi)4)i^i-y^H'Tii 'Jf> Binnin, dopnifccojiic t^ic 

j«iro iłoparcia dłfk pn^i^ijk-^aoiua rftlyfikat*yi i ura<H,'Kywis(miv 

ntfl SŁflwanej urnowy, a olUruJąc mv» wi to o<l piL-bi« 'JOO 1y- 

^' lahiiiw, iiaipo^^nowyoh islnrów, T^k Blanki fi-HŁinicny 

fcuii I^owenwoldowy* % gi^udnin I "iri rnkti, jwloc z uda- 



rł\ 




- w 



tnifiJBJtyoh juciuameoti^w ozimUm i\yp\oma>iyeaiei XVIŁ] 9xn* 
locia. 

politvi!najt» ]>rovriukonn w Gorljiu«, w «pnhwach [>uUkicb, 
i»trony Wiednia t Pot^rsiburgr*, j>ix«ricft w i.jnn Mmynł cciaio, 

w iy«i ^iiinyni lVdiriT^, w tycJt siimych ^priwuclu n ". "- 

eig on uifucscu inn^i ji>«9x-:?i<, ntirniniŁ-j oii^wyioLajna 
oya icikultiao^ftit, (HTOWAchoim wprt»ŁJu£ k WimsAwy i Ur^ 
zna. Rt>ijfi-vwiirv 4n> uiUnio\r;*>ił? lyijosółiliu^nK*? w Awktim ri 
koiTJiiim tajc»iiiL>* pottiifiry kr*'ii4'iTi pi-u-ktni u |j^Ukim, ! ^^ 
d^ryliicm-WillMłtaen] a Augtist«ni> Tatoj pncycho<bti do- 
tkną st>MlV 11 !i "jPlSi^j w Cttt^nk rnlJrlliiinl pfinoWiiMil 

Auj;u>ita II. V' ^-j=Tijy jt';;o JąKcutii w^"-.vii.jij:tiJo, tU;*^^- 

wauo piomyjtiua tto luouirubteseiiee^ ^anuiHiii aitonu, potl ko* 
niw; — prKya3JmnIi>j ł(o s\ikc*ji)'i s;L^kk-J w HzplEuj. ^ n :!. 
V glowio JuOK-WHkiL*J TV]ąx!ily «i^ i>iu.< nnim.'iiiloj 7. ri^ti^uol „lii 
{rami^cDic-cą »kcyi^ 2a^^iiicKCiq« vt Um^poRÓ^f Ul ^oaiuJ, ^^ 
Iir2«ozywisim>>iio zn Kgo<li|, n »»wvC pray jK^MircJu cncyiiuum 
inc^^ariitw r>f<rivnnyoh, 7A EUM:ovit«»m dtci f;i(t<iA<lóv wv»n:^tt'i- 
<i2Aini4>in- VVV<\ii^Lrz»o pomyJy iMfonjtut<if>ki«> kr-Wn \vji4/'-.(s^ 
yi<£ tpn spŁtfolwm r 2l^^tnl<,*^ayl11i punmtumi p^tisŁinlowymi. 
Tak uniy^lsjił *iu hatiiijbjiy , wielki plmi* AugiistA IT, ^^-i^" 
ffnimi iitf>stł#ł, jiołcT^ajłjcy na Xvm. att'Uy, *xlilaw?3ty (jtiii. :ii 
mgro<ly krajo prtiakie Brncdonbor^ykoori, litcwj^kiu caruwi, 
droScitiJase na Spisni oHcił-pDP rAŁ-łnwwi, — cicliunnC* (Iłu 

doai'.i ł^a^^kit^ ^i>»f/ił; (fe rrtte) 3ł Lyiul'*m dKiedstic^rr i l 

narchy"- X tym , wielkim pUrM>m" jołw-ifl prif<l i. 
Uty hyl KUrnif;^! »\^ Au^u*^* ^*' cni-tt Ptoltii. \Pu><łv juz byl 
Kwniriil się tabfiT '!»* eUkirtm, pj''iiiił*j*>^-ł*głi krłł.i jinisti^ :?'i, 
Frydirykrt 1» awi4 nn^itujKiiŁf — do JM^^pj ^yna^ Fry-I< nH'kn'\\'il* 
Iłt^lniuT, T& i-ok^wauia pncIsJAluwe prowadzi Aitgiul łom 
^yb^cKtiif^J X PnLtjiiiłi w ?0:i.-v^;*>'ilaońci, otlk^d r.v.*łi)ij<lt w *<tjv 
■iiiiik^ch swotL-h K Ko»yą: i [tu raz o^flatiil w Lyui kieranku 
próbou-nl iIobidy^BÓ nic gruntu w RŁ-Hioie pndcr^a zawioro- 
c^y tamogrxlj:kpł*j, (>nx, j^Z-inił-j JK*wTWł, pł)łk'3fafi groł.lTf dy- 
iFyifi.*ikrki«\j« wywntiivti>j pr7^*:c ctr^^taiiną 4|inti«ii inrii^iKk^^ iM- 
ti|(i. pr/i>r Inf kilka, .winiki pla^r >povrj^-v»l w ukr^*r-iii. 0)mv 



,.. M - ■ " jn*'j powsKeohnio burzy i-mcjpo^jakiej. lacBo mogU 
aic aciiiliMto okn^r^ d^A iinfc-czyn^iaimifiua nsm^^^ i tej da- 

L^niff zuSytkowiiI w tym colti rod;i::mo ziucilki pjoni«;]ui4 roi* 
llionycli liWfiii^ upntyuiiL^nbfAcóur. Zm. jjiuDiiuiiDO ftngjoJbklo 
byt iirs!jV''Eł] pienŁ'«y /r. niy w MqIi11m<^ii; 



oUm^iiw. w 1732 riikn, 7.1 



iL> unujfił^itl <1t-ujj;i 






ic WiUiinuii' N« wwVr pwip|ki(>^n |mlkn" pncK/hmaku^go, 
w>r^uMX(>wiil Ml On-iini"' ,3tijł"y n.^gimwU'", poł] kninctidą bw©- 
go s\^l• in^ynjiliułjiłj, KiiiowNkiitgi). Ainit^ i^a^kii p-jdiiió^t 
d<> 30 tyMicjcy Imbct, I riiulto^ m jiwii-bt >rnlM;y(1y3i, ^c^i^C^ od 
FrAiic_VK nnyci^^!^ ni?r1>jitt'k dhl^yrb Ui tvsi*;i-'y N'igtiyj4»- 
■WXct (loi\t')i*-/fł*, JAko lO^ktor. AujŁjitot ul^ hyl /lirojnii-jnyin. 
jnk w tł*) I h .% jli TeraJt i^. w tfj cli«ili, zapuka ihi Fiy* 
'■■ L-Williolinn. Z vrjo«itii 17112 roko, «A snrojnj bytnuAi^t 
% u .łi>XHntłł, te jihjwitjk>.^i'j Liji>rniui\v rwiwuj^iJ c^<łi»]?ici*' 
r|[tviiii kTłouutin |in(ii^i:i}ow*< 7 aj^t^uli-ii^ [irii«kiEii, mliaryrjj HJh- 
win, kliit^' juK kirdy^, |iryi«l i]u'U(lx)<f?tu kity, hy] fty 
;iitu.yl w trj MUhij i-(]1iiH'ir- ]iiiinii-<i'/y niifi n nii*lM)«cxi-5jy- 
LU Fryiletykiem 1. KaU-iv tlwienlzió, i* U' ixluuwi^>nv (wir- 
ŁfAktiwyc pOfUiflłowc jKiciniefiioDr^ KOstiily prsois AiigusU 
«' uiuju nU;i r>kii. u j- jesKcato n^iLtugo pi-aed niedoj* 
iciiuii <i<juin« który byt 3»*rx^-&iiy c)i>picro w iMÓlzif^rtłikUi 
J nAdlii^'o |inM^ dojściom pnktćw Łooiri^fiwoldciiiycb, 
w pifwroliufj «iiroj*j r<DftAkcyi ^ptMno były ikpi<*n> 
vi£«śoia, A w oslaifSKiicj — d-j(»ter<> w ^niilniu lo* 
t\>ku, Jgsi x<t 4>ki4irji(i4i<ić nnilf^r wolna; j^yAi lym ^po- 
sob^in, p6źniejsxe refo wamE^iu-rikiti t ihJ3łuii^»£/ birrliń^ki 
■ nc*^ ^ A^i-iriipit,*, atewjek- mf:^4 ulżyć Cłl^uwie- 
„i*in za wczcBua^szł' jejro kuciwauio, codiąo? 
w R3!iili^; gdy^ jak tt^ okayiigo, pcdnio^onio Ł>\:łi kncwnik 
ut^- 1 yjij .tkuLkii-iiL ;t.j*A-^k<li^v- wur^^^A^^jkicb uiii LMirlin^kich 

IłtrJLi:lit'A', \*\-A Wyiulii^ui li3wuokpl(TJ. ii:lllli>l3Cirbti;j illii->Aly- 
wy knJl^' WAkłtg. Kto\ £ catyn; <*^tiieiu iii[<vb:i'.-uocyiti wrecAl 




[J^tPlSlktosio lilAJiG". \V_VHicpcwał Kuoinai jjko , patron' 

cydlnitt HI* IjtK Uj*miiiŁ-eyrb mkowmA, — i gorą^^o ^ptsi 
do it|x'4ki rtltainiuilnma", t, j. KTyiltTr}'k:i-\Vjlhł'lmi>, „łłh^u/n 
kie liiA&> — woJaJ AiJ Bi(?t)er»tLiiim — nut ntnu*. aut ntitupnim^ 

lił5 siikoił*)"^ w PoUcp, wywrVłA Riph^ i pocTzieli^ si^cll 
M^in", C«ai j*>sl iisj*-p(wjcibiiii*j*v,y, ii-zeba tvlko -dolinco di 
giAatsrikŁ 7npq fiU wii^wUn^j WiKi.-uiji*' , Jp^c-nii^ i dm) i 

roku, po 3tnrWimUI M'jtIlU W«rKJt;ŁW<kir»j;ii i pot^lrn-lw kMla fi 

i Oruinbkowii, w flitlduyni oi^u snnlo tu tffkmr.ourokowuoli 
FryHł-rj'k-WilMiił ze «wf'j Mn>ny i^izyjmouTHt je i ^jupH 
akvL>p|iuri« 3u*Ta3Ci'in i iTWfr3tni«, rcodwcijony inj^lŁy Inkoi 
Htw(-ut li' iij«rurii(>!ir)^. Lklnrlaji|<- f]ti w tym ft^iDyni V2Mi 
pVMc\vr Augtfutowi 2 iKMłJciii <N>?--irflkim, od rp^nol^gl" 
WA(!)df ('»iVrt iikt;L<ly |>rHb:Ułowi; k Aiigu>li>[it. vr uujgJi t 
jjikoUy inJHiiiui<'y, l«z w ititocuw Rwipranj^n rł*; nt iiitib y 
SiHtku 1)1 klif fuau AtoJi a&aowu lylk^ ^a pułuuun mtiil »« 
ku „\łyiłmvr4iJwć ft jKik Mori^^o M^cliiitwiilj*. Łp<>irt p< 
akiwgo*". — w Hrii^ej połowic? chcniŁilij lutt o wyiii^i^^juh 
w pule UacliiawHrW- kon1iqyi au«Tro-r^»yjskio<j. nn wyinAdufc 
llKfloJ9('i[i nttyllbuiyi tJTO^rCiiEiiiyoli pnktow LooweuiN^I* 
wydi 1 K Itj strony odbywnl* *iłj w jv-i:<> ilunsy wl-whi^i^łj 
wiilka a(K-u-tu z ro£Er<>p&>j^^ Trni^il mi; w U^j £aio!<;ie; du" 
cha n>atc-xce. chodeil p^cjUki^uu zbiry z trapu", |MiwiAi]ti }n^o 
oiimst^r, sark;i«tycziiy Orujnbkow. I-opiiy jeruk^i* i^l Kmt- 
Undyi &vł[nftkałtfj)ił mu iW jr-łwe ikt^^n ^liekutr^ ł-isku^. 
Ale ti>«t]ULiftl, J»> tak aamo obonKCzn^, jak jv^j «-!«doa. była 
liyplomiu-yft ji^fTtWiinrg" h** z Drc^^\. WpriiwdKi\> Aii;:ii*ł 
był vvyrnitny nt riA^to. «e ilo nierozwagi* vf>łt^jfOwiil o^^n.^p 
mo«iiilcyatywi| A|>rsyfi»;£f^nia pn»ciw U£plt4^, i uojo^sywi* 
Acioj WffU'* koiDprmuirivruJ, L#coit rówiii^fc by|ł> <Kxywi:iWTm» 
iZ k<>iiiprouiitijji|<: ntim Jtobus niiat w rcK^^rwi^ >iiy^l> tf= sfira- 
160(11, wobłTC WiMłiita i PeR-r^bui-tfu, ^komprurLiiujc ww^^pi 
borli^nkiego ,koiiipair>7nn*, jbitw naj^rmcym Tasiu priu^awtK^ 



- 47 - 



ją koiubin&or^ ^c«tunvh *>rtów- 



k^jiulii 



,trzfoJł 



I 



I 



yrlł^w-, j ^■Hjjł* klina pomMsiay Pituy n -V««tr>"^ i R<?*y^. 
W <;>imif.'łT! i^Kw-isy, i^ibtli aic w*ay*L-y w tym lobiryiK tif klfliu- 
BtwA, i nioUtwo prsyezłoby iUo odpoviodft n^ pyunł«: ko^ 
In onnkAOo? 

W tjikrm itlAbir rsccsy, w |>nrKqtJni MycscuA 173B roku 
AiMnL»Ł H (joiiitMI X l)tH>xiia 'ft potffotciii do Wiir;Nnvry. no 
II =1' hi. Jl^<'lml {'fiy pi> rne '^^tnttii. Jo^^hal tui 

F^\.,, - . ,111, A ;;i->w<- miał prlii^ ^wojr^f^j .wiolki^£o 

P»i:*xe[imii,-nJA si^, pncyeUno mu nn ^oiluink ^iu<^ po tlro- 
^T,„ »| ;f.,.i.^ ,.. . i'>i.iiicjm lieilLA3kii?(;o, ministra OnimbkowA. 
X| u krńk-w^kim u' Ki^mk-t niednloko pol- 

: tnicy. ' Aaffun ytt »k tr:(ymjit ^i^ n» nognch; bi^dy 
'i[ £ kaiv]fy, 3E»Eo<t;cyt >ii^ » o»Libi<iDi.i i <>fffomii(>tii civl- 
9k:*-iii *tmn\ iiKi poA^uhl cz<>ki^jii/^'^^ Uinimbkowii- Altf byt 
ir njijk*p^ytu humoneo, iryftkol do^rcip^tu i w«rwq, i ledwo 
W"- ■ .. ^AJAZilii, iiutyi-*hKiinr4T sam intjw^ ob/ó- 

nU . ■^' _. ",li do ^ifff iJeWtfiłi, łbj pi^lKtnJri. .IIvJmv 

odAtMWAl Ti>rnn 3 iri«lki pn? pof^ranicacny wraz x iiuAi^taftiL 
Pmł Kn'H!łi'Ł>kirh « wyjijtkif-Łii GtUi^^kaL: iHu *iiłbbi £HUvymy- 
WbJ \Viifj^o|^x)Uk4| ] ^InlopoUk^ z Wiln^riu; n»<2ta tniala pnty- 
pató Hosyi". Nielylko 'Jtlaruwal tukiu TtAitiiiki, lec^t wpTo« 
9 nie ¥le opoiuinal. ^Boac tegn — xc^hl — mo ftyr%^ fiohie 
ł łyi w P«Uc«" m«>j «yn jwi nreadolny prawnirt^i^ t<v 
■'^, coiD JŁim wycif^Epi*! u- ci^gu ly^h lat tn^-ilitie- 
<iik' U cuTilikarh cŁlu v9An:i KaroU ju£ nuf nnpooiykAt, 
-Ji r '^n^ pi-Kitfdu' niMtiti i»kazyu';i| zrt\v/4^i-iiśA, ani trn n^Eirii-iii- 
Jtc "..Miimlik-^WB 'j Stinirtych koinpukLiich p^)Uk(»*»Q*ti-yiu'kich,' 
podpitAnych w \Vnr«zn^T!# pnu<^ pryiniuŁit, rsucU Mą {^iiitt* 
Willi'" ti! jixt rnluiui jiryiiriMJWłkii, la jł-g"!, krńU, iiieol>eł!iio- 
^v ' . 1^ -. , jiW^fiij ilokoiiHtiH. iik* kif>ni je?i3iOŁe wymaca ji^go 
ki ji> mŁwi>)rtlxeiiift. Vi'vdiiH-<;euny Br^łil^ lownncy- 

Kzy^y w [K^lriSty krtilnwi^ impró^iio u^^iłownt miurkow^i^ ttr- 
ni"S-/jłwirtae liryiiurronm jit^^d rni.iNłipiitt^Mmn ivy)dai"uN'in 
^ira^h:EiL. Al" AiigUfit i^^tny, łMixlxi^>j r.{ip;dfil sit* \ i-umr^ uj^ij 
mq tnWiynl. Wti-tn nuindł do jttolit i iuifTXi|t jn<^ Kn^ prj- 




-' 4s - 

dać ^z:ini]'łan:t i njaj-^ Polski. PoL'ląd'-'W' ■ roz^njal i ilomł- 
czvi Pru:iakł.'wi ^woje -wjf- 1]::^ łJziirl'-", Zniki^ślii! linie poda** 
lowt-, wyiUiKiuł ziiJiP-^zrjty wi.g--k Ziii.'Oi-ozyclj j gęsto po|^al. 
Pili bL'Z pi-z<:rvry yrztrz ^z"/^'!■ L'''<lzin. 1^2 ]vjżdo w iioc. GnuEl^ 
kow-Bib^i-riu^, fL'.-e wyj^w^howiiin' j-a jłijaiykfif^b z Fiydwy- 
kiem-\ViIbeliJi».'i:i w .Talijirii" ł"'y]:ń??kił-j, przeci*- z tmdein 
dutiicymywai iiKrtTił-j j-Jowj.- Mru-niriii'. Sur^n iia ^*j improwi- 
zf>w:inł.-j hiif^kiĄz:'^ w XL^i.vz'iz:.' krowii'-ii>kim: j^nlDak tonie- 
Ł-ziiit' clit-iji Z'>i:iC trz-.-zwyiii i r;it--\v;:l ,'iie. y.ik mo^l, nalewa- 
jąc soliic zręi-zj;i-- w-;, ly. z;iiiiin^T wiriiM. 'lo -zkkmicy. Augnst 
spił ?ię zuji^lnił?. Naziii^i-^rz znui:i ky^''l l.'vl w ^T^łnie oplflka- 
uym. Pi7-yiąl łTr^inś.tko^wH ]ł''li];!;:i. MŁfrziiii;*Jy, siekający, 
pkrzywji iiiy. Vł,'Z sl&uu wf^rwy \vf'Z"l■il^^Z'.-j. z wicl'Xrznyin nie- 
pfłkoji?iii, ii zanniho iie wv:;ifliir -Ni'- i'''b z lyoli i-zec^" ha- 
la.^u. — iiił'iwil ż:i!o?nv3ii :ri^^-*rin <l^p Pi-u^aka u^ pożegnanie — 
bo Pyl:u.-y gijtowi jł/szc^i- :^ki-<^.ić mi kark, --ly^zysz !" Na tein 
PIC irizsiali. Onin;l'kow pcbit-;:! z ]ł'Hwi''j:ł-m d-.' Berlina z do- 
wt-ipiią. ui».'lit'<'^dw^ rdaoyrt. Au::u*t z»' '-w-.pim i^-r^zakiem 
u»ial ^:ę w dalsza 'hv'gę du \Vjtr<z.iv.'\-. Al- la i.-^tiitnia orgia 
krośnieńska 'J-jbilii 5:Mi"»'iro i M:li'jp.'W;ir>_'".' ki-'''Irt. Dojechid 
• h.' Wiir-iKiwy '\v -„^.kini st^ini'"". ż-- i.i- n '■łtI osobiście 
'.■:\vi t'"zvć ł-':.."- S -;':i z'.'-x .1 •."v.-.\i:y w-r-./o pvwtego 
T!\ar.^. y.'\:.7:.: :^'- ''k"'?zv>:^:_>- :^ i-l. ■!'►■' y kr.'pl»'wskiej, 

::"::r^-^ ---y:. Lii 'i. -niecki, po- 
: rz--7, L'." \v^'[:'hV 'i.|.'g.j za tr^y- 
.:.■*-!. -f" :::.\k::" . 'izieki nad- 
:,'->::■:.. . ! ■! ^:v na następ- 
: '--:. m:.vv. ■' ' :t.- i:'J»ie r*r'/- 
..:■' \ : '::..• <•:.:-. ii-.twcj la- 
- ' :■ *';^,.r, w-lii^iTHj. obo- 

■.— . T' r : \:' :.- ,:ł prawnie 

A ; :; > -' -- .::ń--ne dy- 

1. 'v:.. :\\::. :m j>Ł«dpi- 

. ' 1_ \ .v.i :i s ' -i»^ na piłli 

'. \^-'. - '_ \^ ..■ .... rozkla- 

■; X , ■ ■ . . *'' .X ■ ::-;Lr'ii" sv- 

1 ^v ' -■ - .^'\ 'li f.ijia 



x:'>y z*'p^\;i. 


-1-,. .- 




T 


:z :.:- 


<-.i •\\:'k'-.' : 


V. zr 


Li'. 


-.-.- 


-i y,-. 


zwy.-2:>:.y 


:„ ■ y-^ 


:.-: 




.'/.::" 




, , '- .- 


::.. 




^'i. 


<ki, 1:. 


_ 




■--. 


;. . 


żn-.-::, !-;. 


h' i 






■_ - . 


fo:^':.-',' .: 


J 






:.- '. 


l.l..::.y. _. 

'^.1'',"-. 


. 








>'"'T^. 


Z 




. 






» 






L 



hi. 

i' 



i ducha, iUtnl ^^inoŁni^, vi' vQir.^iiCŁy i praorAtttma, X>& 
d<jpuiKcxftt Jo Htibłu tiiku;;o Jitróoit Ifl:arzy i sltitM', Ku- 
^TÓtno dobijali ^i^ do niego O^anoTracy, wyczokująoy, juk 
sb&moEiia, podpiaa dyploniłf-ir. ^'apr^ctno, «a porę Łyaiooy 
dak.-it(>vr, [uynknpiLi k&mordyti^ra lcrr>ldVHfai0£-o , jtot^ 

Ponbtow^kic^go. Iit^dż jyyikriuoU-rzt-go ki^i^ci^t MicliAln, l>%<bc 
bUkupa ZtLłit^kto^. Kiv^l o xueKi*m ule obdal 3(lvM2ró. 
Niti elicbl wiłliift nikogo, s. Dfljmm^j CMiioryikidi. Sn* 
atywaf icb apriwcami swojoj ^nkierc^i. obuiniat, it KOiiiiyiłi- 
nid ■prowadzili gi> do Wnr^zawy, »by przy-upie^^ń j«ga ^ko- 
minu'- ^yi<*i<)iaj pi^ynftjtnrti^tj — wo}jil — <1ntl^ lui ami^^i 
4p'>kf»JHk**v P*>;in*«jl or'7.y d<? góry. xni"[łknl ptł;ii.'Ht i kncy- 
csat: .cdi loiry, oA cr)^!!**!*/" Cii-i^nal <>krf)pmu_ W nocy 
z3\ siyexii\n na I luu^^^u Kiie-Ltihi ><i^ M;L;i?ińii- O ilrugifj ntd 
miiotu pncyji^l OKt^iuie srakraiui-fity. Wt4Tt3y »nwoJ«l dono- 
śnym ^Ui^sfii -Bc-te, Kmiluj *i^ uadeTuiiA, ł-wI** moje *yoie hy- 
tojoilnyEii Tt l<]pn«riiTUEiyuk gt'£Łv1iPm: uiWn^/ari^^K Lrlten tenr 
Ąiw /^it*aMfi''r<i€hfi SiimL'''. Vvnf^zn{Tnc\t^TzyiomnM^ O pj^ 
Łirj riml lunniiL byt i-ni|M'TiL- .T»vi:cr:?i« nii* tiiir^lf^ ir^rrU tygo- 
dni imE pijatyki kri^mKfiAkiiij. Tak, wii w«paniAlym p^ttAm 

a ■t\i itiy v; i)i.ijti«l;ttu wf. wla-Mipj iIuTiAy, o^^mutLii^ny |>o- 
dn^lka wtAbuyiJi puiłilAiiyiJi, x« r^makii^ru wiim iin iikUcIi 

S<|d ilzwjowy polski o tym kn^lu jKfluIcim mt^jfce byc tyl- 
li>jfvli-D. Nie nioibif wypnfr'' iiLiu.^^.i.^j. — jiii po najf^prairie- 
.*'m uw/,gli,łiHiiTniu w*T^4kirh okolicEii<nłri tii^ndz^ 
ii, — jak tylko l>iinłr^ ?*;m»wo- Nir. iiułżi- być iriityiUt — 
po Daj^kj^^ipulatui^tj^jcoiu <)<1vraiiiiiu "a.-fuclkidi xa i jirac- 
tów, — jak tylko w^Tokieiu poŁ^iiiuuia. WprAwdiae w dsi©- 
j«pt«&r»iwio poUktoiD Eu(Tiodttokio«Q». a corat CK^^^^ioj oM^- 
tnuui tvtlaMaxi^ c^asy^ bywa pxlujiugwa[)ą rcbabiliKicyii p«- 
mi^ pioTwass^ro i^aaa. Po rebabiliL&cyi StooL^-lawa-Ao^iuU. 
pnyrTAa, KdaJoby się, koloj ua reliabjlitacyc Auffusta U To 
jort objftw nader znamicrmy pewnego irydain^go awn>tu 
^- fiowoGSi^tiOiłm dflitijopi^anitwic pol^kiom* Jost objaw pe* 



(ńvr dnwni^jf^nn. M^n;fm i )Ł:£kmlliTvyiii pnuv{)(l«)]a- Ale- f^^L- 
n)Li i>?nkcyA, i]i<i tm'man;i "ńr mi-n^Gi.* prxi>2 wyt^T^)^ j> :>!>'' wki» w - 
i^sots [>()ji;cio (li!ioj«^w i }>Glityki. p^nriidii iNjwuiwt tia HaskodU- 

v:ait»j, nioz^mu nie był winian iiaivyl. we ays lici emu luclsut.' 
i okolicsacijci. Tem^t, p'Klol>nrł, winion lylko c^Jy niir->d, & tuk* 
okolic:xuośoi ftnt lui!si<>t uuró<l — « nie Staat4-tw- Atłgti«t. uni 
n^wfil AngiiJit [L Ti"»>'jjl l\vl*ł niiiłiów m^^f^ycjh i eukc^-yi- 
nvoh, Naixjd ich nii> «*lw^i[ilt wi«o tylk-^ oti wink>u- Augu^f 
pnc^a^ cftio lym 4o nich <lą£yl, u-i^> v« to tlijftijnis iinl<t£v inu 
ui^ riOialiilitiu^yiL Nslesty ma ^io wdzUcziit; u^tuEiuio, tak n* 
run, juk nftleiy *i<5 lyni DłOSArohom n obcych. cxd eilaą rtjom^ 
lifun-iownli moc i t^^^nioAó swoich rz^ów, ii tem ^nin^^ni byt 
i pot^ę łwoJch piińutw i Id-^. Owf'łł, poittaranmy, cah tx 
ntywiŁ 3ir^imi>htacvn, niwiri^j mi datcni^iJEjryi-li i^nuinouiiil 
jit:ewwTiyoht jivtt na !(w<'>j «pi.Kt^h ^kroti jwltio«jtnmn:| I Kti><iiią. 
Słoi oiiu wyf4i-£nk> na mylli, t jj^try ]>uivzict«jr ita jtn«lo^iŁ 
■t:ctiit'3;rif»} i <^y»To pazonicj, a iii»* w^piłTa łi^ Iłyiifljmnił^j na. 
iscoTiieiu, u aj ^lu Si Hf « 111 ] naj oozy w Ut«cvtn kryt«ryuuj |iui^ 
vrnawrxpm. Atbowi«»ni widopi*!!^ j^t nt^ctasą, 12 t^ki«* kryl 
ryum pi-rkwuHiti w lyiTł wYpnflkn rlo nrręciE pT7t<'iwin*gL-> wnti 
ukti \Vklo':^nit ji''M, n.nttiif-A kiipit3Llnq pnnit^i^y Sn»r<ii]<ki 
liTin poUkiiii, iląftj|i*ytn il» mii<iłurr'-hii w Ryj^ltig, n j*<ęi^i pinrwt 
wz^imunii^oU^Niait*- TaJmn* j'T<"p''^*^ww»ry, t»lidł'lt po 
sW[*^o r£t|(la t!U pfil^'i »ff**g^] ^jiiiist^ta. On dw uil ptjti^i irtu^\ 
l<i»xtnm puf ^i, k>i^t4?iji ^fitimwiti. a nawtfL kuH^ieni ^ącJa 
tłtwa. To rójtitica o^x)idii&. K3rf)yiiałTtiohe1iRii,kic^dy iilwi3Ctj 
rronifc. LiK^wik XIV, k}>*ily deptiit |fai'1i(]iLRijiy, Wielki Ek 
UiT, ki^tly łniunt pr/j,'wiipj»]ł S^jiniiw p^l^ki^:l^. nuw^si Piol 
Wiiilki, kiedy k-ra^zyl przewagę Ifojarów, k4i2dy% iikli dslflp^ 
łftt. \^Ai 1-0 bt^^l^. w intcn^ir; vfy&<xfij id^ti jtniVitu'iłVhiTjf z ki 
v\ aJelń'^ uŁoA^iniAl xupi^łiittt, kii/p<ly x iikli ir^uł ni^ zupsłi 
Fracwosora, l*^ł^kiei», lto«yiiain«*ni, 1 \rvx -Hrz^l^ln riA 
ki, jakii^ ai^ Jmal. be« irjc^l^u iia drodkl n^tn^alUtwiticj^^zc, 
nnjnirufeEiiiffF^cc, a i tiajr>'zykQiwni«j«xo, ali* zownse Smolki vfo- 
wi>i;tninł't f^" **> *oiiia! TkiiAnów, jak kar<lyiiali czy Knlk* 



BteiniW, jftk nluktuT. esy łJopacluDÓ\v i Wi&jEfiiłfkicb, jftŁ mr, 

Bilzkltirgu, m(*pTłfijiu-lDei;o. mcfyk*lncg<i poj<:ciii państwo n*- 

Pnogir, loaL^Mrj 3a*i w r^iUcc, inaczej w s^c^^-jimiścj Au- 

Cti»l II. Thw Ipłl iiig^- cio c*ul >i^ EAprowdę Pobkiero, pi- 

Kiły kiTjlL-ui |ioltikim. Sikł.i£:^> ^d uiu iciłłi. nie »if>byl się tu- 

5'ly iu> ijxyko ijiob'ytpi(?c7:iii?j j^u^H^wroo »itft mon«rrJiy, nki jts 

<1j'nK*i]<j^u«s<T&Uncj, otwnrlł-j i beiwigi^nuj ukcyi womiętni- 

nrj, Umt tintomia:<t wrtKy^tka' ^wojo Łr»My>t> w^^wt ^ i : i - ^ 

piwwiom i>pAit lui ftkcyi eowu^tianr-j, nnjmoU«(>n< . ]l. . , ■.; 

<]U pjtmtwa, Dii ttk^yi. clU kióroj mcaora była i wi2icli]<i«6, 

i fijoiybtliioM, \ sama ii^tuosć Ur.i^trj, dii ^kc-yl^ Ij^i^cej od 

lp6cKi|r.kti ilu ko6€a nio zacn^hcm jitanu, aW sbn>dni^ ettiaa: 

pa akcyi rosliioro^i.M' Ton ki^il, któn* l>ył sucou^ paiiovhFnnio 

i)d cln^rmycb, a l>^j)mwiiycli tihjoiunycli tarf^w wtaenoseią 

ptiblk-Ttn^^Ł'*! 3EA<tviwti i(rawU*iibar<-"Jtyki:>«-'i Klbl(|gti i Mohy- 

tuvkii earoui; putem mociarchiosną odmiana rzt^ilu, nt^T-^im f^* 

iit4iin i'tqtmmi9, budował na J^ntkulo^ryin projoJccio ]>oiróia(^o 

m«lsinlu ivłs>'i^ko prusko wiłkic^; pot-^m, fll« wytiobyciA %\f>' 

Bii> % mcprKi wiH.l/kiiuoj kl^fki^ o^tt^wnl 7Lpi:'»Jk<; pf^lscialową 

BWdowi ;£Wyo:^t'y; i>t>tcn], wu«t ^ pnrat(*i> poltawrkicj, 

n« iyjiiCłUi?l; t Piotrom »wyciłj/cj\ w Tommu, z Fryikrykicm 1 

w Lipsku, piłWTuciJ do iamS?™o pierwoUiofpD projokUj, in!ł>' 

•kouaUJ £0 j rcKAwini)! do peluycłi rosiuiftrów eiwojujc^ n^^*^^' 

]cio^ planu-; poinin. w ow+hu gn\n*i Atm^in z^'l&«vał ^ic na- 

MT-!':«ywio rl^i Prydwryks-WillioJina [, a nawet pnkat dr> Ka- 

1 .1 \ I; Łon krOI, kl<'jry» nKT^iWfs^o anpowno z zuprlną )=scc2g- 

roMą w K:tc3i';£^tacli, Ucz »< :alukLiix)wuu4iiii itf xaf3idx)Q po* 

' "i i-<Ur~k'riŃ I]]. ■ ; v4j j: ittki^ wyti-wivlłłi.-i^ łpiiv-k po4lx]u- 

I ^^ pr-wci\, 'I 1, pnAriC^Tu i iiurudowi w iTOił, IjUI, 

Ł7li>, 1715, 1718. 1721, 1725, i .]e^ic«E& piw-tl ^anią imii^reią 

w !7y;i rł)kn, t.Mi kn'1, lo me byl r^fomiMor, lo byl firrAfcarr 

Hzpittj. Ni<^n wodnic, patiKtwo jia guaJt wyma^^ato najini- 

wy. I nk*2*v.'4)diiin UA, njirtlil ^- uiłtni italjtch^Tki peteo l>yl 

-Ił-jiydi, pnM^i^dnycb vrttT«pów dln wj kr>mo<^stnoj i sWwien- 

L]>; iLiłprftwy. Alo Jiti^li klox<:ilwink ni/>gl omi WMln^Ły i;niQ- 

■ r^i ' ł ?a^>4my<r, i»> luki wl.Uni<t ki-i3l, którego ticiawn^ kno* 



— 52 — 



wuDia ]iodzi»tovo nii* mngty uw pm<nikD^Q. i inUjUii«> tut, 
jak z wiGl<>liranyi:Ii świiuloctw :(}HMc^^9in>-rłi jawiiift widocKua, 
z&w<tXH?4ii i ^*łcboko piTteiiikin^^Jy do .świ^d^jiiioAci cieioT^y^^h 

znafiinńf I TOx1>it(tkjł.ji(G iiiflfŁv-lkr> ftftmob^jc:a:y o^&t ^Icpt^o 
|ircps^<liE. lecą iiraft \n%yiXHbjisuy opór i[tht^voktTi ^ninwiuK'- 
wawc/*gi>. T7W1 i\t sjjoaobeja, Auga^L zasługę wh«i«'j ini- 
cjatywy i-efoi-matorskiej do»&C3Ctme ijogrA*vl w nk-jsmaato- 
Dłin grw^ku iaicrntywjr PV.ł'icroH'ł*j. Ws^ayi^lki*' ifiii** ł ł^ly 
i wioy Vf dłu^^łoin Ayciu t nca-lacrL AłJjciiMfiwych luoJtna jt^z- 
CKT. jnkkolwir-kbądir w^'i"<rt:uini<:^a i wylifuiiucayó prKoz ha- 
tur^ iil^ohi i £H)l<'iienta: t^itiluu ^raith pictri^orodiiy ftuilnj| 

iiaj iiowM>"Dii J€»xc3W ^■j;ft5>\ pi\ibowano, x ttj wliianki -■<!Ti.n_v» 
jjodojmować mcvrdxii^;7n4 i l>r'£nnd£icjiią lYiltot^ umUiwnnia 
pcLULii;^i kri>lisvrski''j. r^'** i^'^ prawdo — tik TiijprłjAuo 
pnilłOwuuo z[}yC lc« ru.ijf^łr^aŁy j^Ekupiit dirt op<^ił>;;ii ^ 
tohy AnguBt byl kiedykolwiek proponowiJ ai^sieJniui inocftr- 
elwom układy irOi*iciiOA%-l... akjc^t pmvril[|, to poi^^TiIftl iła 
10, Ji^oSc uawet pix>wokowait ttby m-c k It^m do iui-;;o 7i;U- 
tsniio'*. Nit* U3mfij«!niy tiieo d$sfinfj¥&. Nio umiemy lak Irkko 
trnkŁowfti toj r-tWTay, l>^]^icj'łi obi"ońcv kriźU m<l«!by wi©- 
r*™, «^ Anmił*! cyl^ pv; pr<jv.-n(UiI h tylhr) ^t )nU>ro«i<-kr*Ju, 
ahy rtudi^ k*:*ć niesgoJy mii^^l^y nii>|irJ!yjivoi*»l?kicli alututów. 
Nif ji»l '.o pmu-rt^. Taka uiyil, Juk nsoldiAniy. >"« ł»yi« mo 
obca; locs obtik uUj iatiii.-UA. ^-urou-ala uad ni^ uparcie, od 
sauR-^o po-rftfilkii iraymujłjcji hI^ Ait^fuaU myśl ^ilr^dy etanu. 
Gdyby u dalA się tylko lu^Tozywit^tołć. nie uJcgii w^tpbwo- 
*oi. «e byłby j^ doprcwud/ii do końca. ^Kiody AniriJst na 
lozn itnwrit^in^Ta — Wn j;Iiiwuy argriinortl, obok mylmi> }x>- 
J^K'go iwiad*łC(wfl Gruiubkowa, cvraoajf^^-o x pijatyki kro*^ 
AiiiffiNkit-j, pirywiłłdaiony nosiaje dzimj na dobro krók-w* 
aki« — ua i*?ll(*kj<yłł tip<iwiodtkika wzgIłK]ł>m (rrayehóft-, jakttt 
mógt p&iH-Jiiił^ JAki> kn^l, odpou-iiwlx;jkt: .proUr^tuj^ *i^ pra*Ml 
lVi^:i-m, te nie myilalvu) ^^kodKil2 P<dsc«rf owewoa, o dobro 
pullicrj^nti > iitrzi,iiiAnio ^okojti >tai^l<>iii ai^-, 'rifi-ba mu wic- 
i»yii, to Wfllłiig swłtgtj uiimioni;! i i'02uii]i(-nLA mrowił pr^wdi;". 



»3 



Kit) wicff^mY zgciu. Mitmy po t<ima wmjimj ui« do^Tiiii^Kit*' 
powody. Mamy, n^seaiupraój, ioue, wmrogoHmi>j»s<» łwmdłł- 
efwn Cl ftiutnieh rliwiliteli i stowuch króla. Mnmy laki, jaki 
1#<xUiltSiii3'T -"wŁatrii jt'SO okrzyk prawdaiwy, pi-awiUiwo -wy- 
zaonie tic^i iy woli, będąei^i^o „jednym iucjjn«rwa(iym snw*- 
ehłjffj**. A na^i<jpnit', chofiuftoyflmr nnwet chcieli, obok wj 
W'jrtyi pravrdaiVi-oj i prAW<i-łpf*diibap<jt xo*il:xwić uk2i> ową 
diiif^, ońcyalną, mi^3x?X4Ci( p<i1>o!Łni> :(npckvrnitfiui o wt^«n«J 

^yi^niy cti6 2;Ldticij wbry, ż^ducj u^igj. tii^loryu uio zoa ^* 

kiuiUDnLU niiluoiwi-UsiJi. Nio uzuajo ons ^jkrticly tu rr^r^wi* 

iU. k\6ry zn oi^ knpil Koron^« tecs 2 wi^]ki<>j rlu^sty 

Eykn Dii> miał w aobie Ai-i jł.^fiii*»j i^kry. Ni** iiKni*ji> 

|(^Hiini«iiiA, nic ian^j« zakl^r jnkip rat ^Iłi^lUf* v>aT^. ku- 

rej^ roapTiMrłikA nioglrj ^prowudii^ prKui'[Livnio ngi>nii jiru^)- 

śmit-rin*']. Wiwymko inne mn^na mn wip^łmiiW, [>)nv>\v:ąń 

mu Aunry, H*.»nry»*tty i tntjiiiy, dnroiTaft iivHc^(?iiii' Sci- 

bi<'i(kii^jl^ i vnrdaui« l^tkuL-i. ditrownć. pi^wUr/ntny, w^iznlki^ 

iluiu diftkio ^At^dy 1 wmy w tyciu pryiraunłm i |mhtir^i»-in. 

Al" [-ej jtHiiej rw-t-ay! niopratrwan^j tiavdxii!iaolciŁuii<J xli4no- 

«lnif<xnj niy>Uj po[lzUlow<:>j itm :£apoTiini^, aiu (Iat^:>wn<^ nto*- 

piidolinn. Ni^odohru dM ah»olneyi proje4£<odi=it^'ey z 1732 

i f7.'4IJ nikti, krriry J''*^ TiiV*r iłrojłłktMfłfttTCi^ « ITIO. On do- 

litn* |kHiiv4iiitir kiiirt* Uinh\\y hfy uii-ci, 3Capewn«», »ln « kro- 

iit wŁyrJliwni nij i--)iowAnn. d^t prn«fo oliywnfoTotwa w k&ii- 

ł|rtryHłi'łi tlyj>|.>niiityi'iiiyrh- On, tUt Fryduryka I, dn Krydw* 

'k,i-WtllL4?liiiA I, k^tLia((^ X ^[ji\»tioŁyfiy^*, <Tey ^pi^^wuka- 

■i|" l»>kc«wa£y»ky i<;dyT]MyQkcyc— ftprawil, Ir po dwu* 

|si«3iru InLirli do Jl'J?o syn* mri^T Łwn^-it'^ kii; x lyiu łajnyiu 

rrojrkt^Tiii Fryderyk M. Ac |io ljktin"]| Iry^ytlzieniu j*^Ę<» wnuk 

'ij^l ^'ii\g,Ui X tym ^aiiiyni projokt^m ttd^ó się do Fiyderykłi 

( MiTyi-TłTffAy, On iłlir(my j«st dikchem pnty inMnuacyfKtłi 

LT^kirh w <>1»o£i4* poil Pirnii, p^y Hii.ikitrh nu minkti hubrr* 

ibui>kiui. On n/.upittfiin rii^^loiict jK>ndł,rf]Ky (ai^itrin innU 

boT^kim Wielkiego Elrkttitji n -^m^lfiuhurtką wizytą k^tl^i^a 

Iti^myku, On, w ^hi^ku wyJŁjJkowt-fTo twJiiuEttfiiia oSj<7Ł»- 

jiiu- jMlityi^KiiyHt kiiHly nie hflu pańflwa, kf^n- ul*' Iiyl'łby 



- w — 

i iLU>»iiftay* |?okfi£al f->loi:i^ iClowy ^Mń^Łwa, |30k:i2fll sdi 
jąo^jco wlntnii k<rn)ii<f inonarcl]i>, Zn iiitti<^i)tu n^iny, wi^l 
sayoh krt^lów, KLiroki i Ludwilcji, Artwouo o ^tow^. Au; 
3U(H;ny, ortatnm kit'iLf'Vi'«lui ^*Ukwia. 3«Sy Ha Wawelu; i* 

iVi.4no niJŁ^yÓT to rie]>c\rr^: nii^ |iv to. Ait^by ilcmoQsLrovA6 ii 



U, 

^^mi<*rć AaguKtfl 11 rupc^ni prati^fywatii nwiioencie zol 
(Iwo v2ytiiiOit:i Kv\n\owi', mtrzyttiywaltL 9X^\(f ewyczaJM* «łłixi 
1y machmy jłublifitK^, i X |>r:iwa wu-i^ciila naród i pAfutwi 
w ten |inu*jftoioiry, ^'iraltowuy i niebezpkcKay «Uin pi>fyoclj 
t^ii(*] rhoToby, fioTB^ozki i prz^Aiknia, jaki w *j'dn pt>rity< 
nmn IŁzpltpj twonyio lj(.*zkrfiV'wi(i, 

Zmatly król pnxit lat kilUiwl&i^^iąt hyl \>ravw'%dywt 
1 pm'j||:oU)wywaj tę ki^tyrasną C!liv,Hlf; pnu^jaciow^. t w 
lecŁiiyin wj-niku, -Hrliotkąi^ teras r.'* Ł\r]i\Ux, nk3;*';f<» oio pi 
uridKinŁ luo^cco m« pisy goto Wiił, u'--^,yslko io*lawil ł* Ja<l 
praypiuiku i (ononyp Umierftt. ciioiylko nic prdcA jJogo, ni 
acrcbiwwey dln ł)W<*j<j cliicriEic^ncj Snksonii nnidln sw^jt^j d' 
tywotnioj KKpIfoj, al<> TnkJ*' nic nic an>biw*«y db siwoji 
rtyna i iin-^t^pcy. Dow^f^o doktom i knnrlydata d<i korony \>i)U 
akic), T>iQ synPTD i nn^t^pcz) był Aii;;udt ni- Nio jwo-rwj 
jitó iiUodo*ci. dobioifjal on obocuk' cawarr^s^ km^ftyka 
flKn^go ffxrł>^Ui^ okFizrJoj tn^:cy. tlohr*^ abudou-any, pi^lnii 
jł^^meo i fwi^Din^j twursy, juft prawno KAundto o«p»ly i 
*Jiłv, imp^Jfiowa! gfilAlokii p<'Wulitą piivri(^ nicli-Jw i lUAWj 
wyi4n»?In puT^koiou ^iljujn-ia. Zn?tfKl^, biKkii ^Aoutluk 
rou-ym iron^dkicm rodmue^ poayria, ^Kc^scoroAcią pfzoki 
SflA wli^jiiydi, wrodJConerii wyRoki<*tTi pojł^riem swojłjj 
dnoAin Jiionanf^BJ, wrodconym vŁ'*irt;(*'m do liJ»u*V>nycU, pi 
wainyeU i piiKtk<:n3y<*]i, jmikiyk :»iTOv^kkli. W«nkJri, 
U\i%*7»ia w^jra^uiu. cjswniaj ł^rus brnki kanJymdm', niiMcniu 
riid ^ pA[it^^oym dotkliwa, a ni«rft;c tiaj^kodUwssEo* nnyi'* 



— nu 



naijmiJ>*^IłiwT:mifj*3M*. Ujawniał Kiipełiią ini^znajoioa^ »jnsw 

w /akit^sLB atlminitłtracyi, j.ik i wiitllii^j }iolitvki, uiprtny 
bnk wWiK^i w lydi >|iniv<ir;h pfł;^l»i)LJ, M'«Utiii--tln, wyii>- 
bii^ni^t ft KU^d i wcwntjir^ny Imik pifwiins^i niMijfT i nuH^uywi* 
sti^i uijUłryti-iTi. xtj[H4[Lit iiiłx>*ĆT4iiijt<u|j:irhi'-j iiiin-iilyuy ci**"* 
titHUfJ, u uli^d i wrrt :i^i vłitit\ uirjKłiTiiimwt'^ i iiił-iinini'?*^, ki«'»ie 
uitjtr^rtoo osIaulhI uieprJsyMt^imyuii |jcu&oniim luuje^alu. cen^ 

aiaauiui\Łlii> m AiDi»_-heia, %Amiaai Wr^liwi^, itierofająoj 
»i^ nAU'tft pni><l Abrorbiią, anibicyi oji;-ow?>kiej, niijil ni(* Mk 

dwmtii prij[£n4>^^''j i fłumy; a :U< u ilijclncku, zuniii^t (ijcowikti^j 

liiurŁ ojco^Tukiej prr^iiikiiwo^i t ajirytit, 2<}&uie powiei^^cho- 

Viit i kj>'(lki.>wicl£4c«-. liiiwiiie \tyl Iht iA-ł> w i łr mym i oic OW' 

i!in«l tic ua luJiiach, ttiqc dł> naj^ViliJli6j^KyciI i za^aclnicsych 

so£aiIui«^ Awojej polityki n-prijwadsBł wicktu^ }csscze, nit Ku 

i5Ó^^* 3i'i>i^'^iii'>*^ ^ dowolność, n^jchąiRJri skjnij*j^ z ^iebic 

uerowiiiclwo j u&wrl undzót unc^-liiy, a kiIaJ^c iiV5xyAl]ico na 

hiufizdAmycli i niegodnych minirttów i itLitl/ieiWów OI>dcino. 

f>r okii^jif <'iwii'tTijjj^^-j:(> łi^ lM;£j(r6levrid, liczył jr-HKcase prty 

'oim l}oku kilku jt^im:ych i ^r^irswnii^JNsych (Kiui^cuików, 

lóu" t Poltikow. K t:*iłi!u;Hi ) rady ojr^: lo tei w l«j j^^yuej 

locnebio miftl objnwiD iatotni'^ vyji|Łko«'ą mchltwońd, caor- 

fgic i i'!ł«M'fiC^: |".^ni^j Łi lo. cftlkiem vrń^iy w [jt^tn Sulkow- 

4kiiJi ; BridiL^^i . < ><Ka cj^l>j^ będsio £A1XuIa1 ^^ iłcuiu), nioi-U' 

Lou^ upaiy^ i Ur:£wl;uliioić. SotQ» pnty objęciu rajdów, doj* 

Insly w \i\U\. ££<>Ui płwislal ^nmwym p^^i wscciędf-iii "loswiad* 

icscuta ynhiyi^tn.^co. Hjir lyiitc, pi-^uJ siedmiu Uiy, miul ^po- 

ibu^Mc, jako okktor(i^'ios&, sdbo ruc^^j Jaku krrjku-icz. ilo- 

rkiifić >-iQ [lohtyki, & iiikitn^wici«^ Aprawy kuwii^kicj. wom^- 

gtti^ty tut;)j ptz^x bmiA prsĄnvxliiiC£0, Ua»r3'c4tgo SAaki^'^g, 

kt<Vivjfc;u wU^y, IjCrs^kutecKni-:: Eiv«3t4t, popierał ^r ubintniach 

^■o iiM3tfjp<lwu w Knriandyi. Z wyjątkiMO ti^i j<Klavji pnty^- 

duoj i Biefortuunfj pi-^y. do iiKae;;:o uii> byl *ic yp-uaoal. 

Stoiy król. do c^Uofici i^hiciii-lnkicb iii«kioany, idcvioic- staj- 



— 56 * 



fji«:3iml ^Lc syiłoo) i nifi wujcniniirznl gu w arkaoA jnvi>ji)j dy- 
ploiiuicyi; zai ^(nrv Fl«aiuiijh% 'który nii^ zrtottit VivUi^wicUŁ i ud 
hirj;:** t**i miicno hyl nielutiiuiiy. siur^uiiie cildaU go od l"'"'- 
wiij-i"^! itHiaesłjw ]jul>liczny<:ŁL< oawel od ^aakicb. cóft dop.- :■* 
ni \mUkic\\. W l^olsc* ok-ktorriwicz-fukCHOr $oa)d. n lcróli>- 

doici b,vl ju-KCłi.i^ljwal łihigi €»* w diilckicli Wło^icch, po- 
tem trzymany pnoK ojca w ^Vi«dmu i Dn^ifr, znu^lka tylko 
i pnidol'rm Jjn^tł wad sany ilo Wni-junwy, Nio paniM^tol id 
hyuajmniej i o itm ojciec, aby syua, kŁ4>nMnu pc> ł<il>i© prze* 
KHAo^I k-jroQC L>olsk4. uAiiczy^ J^JT^a 5woicli p^jtldAnycli, 
WpniwdŁic i Umoiy, i Zygaiiiut 111 iiie mówili jw pot^kti. 
Alo jeden pntynnjuinicj ;rochc po pokku iokuiiutiT. djogi 
pr£y)iajii:nic<j tyna naii^^yJ po poUkQ> ft obydwaj J■>^^c^c nic- 
iffoi-zej. na onn C3inj«y, milacil: tobio dobrą lacin%» obadn^ij 
luri-^iilą TiJł.^ byli pi-K"ciiT ^ami oil koUhki ch^fwnni u* knM '^v- 
poiłkich. Angu?"! Tli. -jtl kokbkif o<l tinii.UctiiA pn.^iirsTjriTj' 
wany kAficly<)ac do korony pnUkioj, pncuK cttla ftyoM? nic wy- 
mówił nui j"-roj:umiii! jodBo;;ro poUkie^fo Bfo^^'H, a w dodnfkj 
iiujbcb^Ky w *wivcic Incionik, pra^ cjłJo panowanie i*'yyj>-ud 
jętMcfayin i ntcoiym dU «vo}cgf' naroda. ByJn to okoliosno^ 
iuomnlv^> vr swych ^kiitknch mieiracriiii- Csynil^ on» Tmlily- 
C3Łni'.iiiU'iy>łlotrtcfifttwłnji W5X«^11£q ritwaywistj^ uty^ranłwó, wsaol- 
kiiT j;lijłirat ajodnof-^Kemtf wcwiictraiK' [K-itm^^dzy p<ł(MaDyiDi 
n kt>5kfii. WyTiKlKAl dc stą<l, tok iiaino v dKicirixi&)o wiol* 
kicii Hptaw publicznych, jak i nłijmnujjaycb prywainyoli, 
oaly f'<ct]>ryg m«ui^ik»Jonycli r^S' liś^wik^kow i mopor^ntraielki 
których iuiiogi« i »kandAlic3C»o pizykłady KAcbowafy a«) 
w tnidyoyi. w r^wlzaju ow^-^o *jfllawioEic<r-> wyp,-Ldl;n z pnU^it^ 
iikitrgą p<>c3Cicivr4^4> in<ip'łlomi(7lcjitC^> K^lncliiTEL^n na M]U':£Uja, 
caci^lni^ prK(.<z ti/^fcd MniKa^ha wyiJoniaeaconą jjo rue*niiw}kit 
v]nroai ncupuk. «* fcy*"v ocay AaguKtowi Ul i w przytomno* 
Aci niofonuane^o ]>t]ietiia, tien>ia.mifl"j(|cych s\ą t\Av:7.vt^t^'r< 
t JŁ-dxioc^'SD]44okliimaDyc-h pre^iii^fUca^^iwt^gD tiomiK'^'!. ^i I 
takich wAnank^w. tia aic zdała fic pneyrodsona lachtko^ó mo* 
iiaiyjby, ,?f»go rŁot^nA por^iii**]" ł;pnwi4td]iia;'o4<:i, iłi;K*> dcbm 
I Titrzynn^i eb^^tf kt>>iv aii^'j«^<Ui»ktuUu4' j»Ktio po^tr^Ą;)^ w nim 






57 - 



»wt'gQ pnuvDitrZ4*nifk, latito diwyiaiŁi! i konfiskowane 

lyiuii^Uy riitti 4 Lnnifli-iTL Rylii mt lt*ia tM^Ry^l^fAH wina >>jca, 

A iim^ŁyIUci pcHł tym J44ltiyitł wfcla^t**iu KccsEi^iłliiyin, i£ xaiiif« 

Ibal dla nytm nii-zin^^in^j ri^nki i»ł4sły^,>:ciiy, B^>la wi^k^^a 

iviiia Aiif;ii-iti T! |uhI tym y\*y.i'i^ ij^ulnieJKaym i ujijwa* 

toiejuym w^^i^ein. iii nr saaięj auwaihie. 2ajvu! po pierw- 

'ch aieiHlaiiydi |iixi1mt'1i opiin-oit n^ tin fzlnchdc- lil^^^r-cki^f!] 

n*igrodx\\ch, woIhI ]ioprx**Ma^ nu wygód niriJMycU stoflun- 
;ii t yamą j"»o tnngiMdi^Ty.^ woUt niclt*>waii M^ wylucRTiit^ 

Idaimiiu Ofl idi^LtArmyrh tiui^ rciImJKTi^Jcich i poKb.twiJ j4 

lu. Oh^iiH' w krvtvrJirivni nUnwin bftjikrłikwiii. l<rn nio* 
ry Hydl4*maŁ f>jrf>W[iki nu.il Hajiiittjuniiyłlnił-j ^łdiiii iic 
AyDuwskich ^Uraniai^}! ftkkoyinydi, Odc«ql to naŁych* 
klML i iŁ-jrr-iił tnifiiir [lypl-niiEifH iwiolii^ fc|irJiWLijqcy p-)d<:aia4 
bf^kujU-tfJu iiarTHT^;! dłdilor*ktH w WarKtawie, WiL-lki 
byl blqd — pisjae rrniuumy Sa.^. Ai^il hwoicb kłopotów vfiir- 
iwf»kk-h, do AturusiA III — ^i*ł ŁiUwaleboej pamt^i rifbo- 
ryk knil nio okasywd dosyd 4yczliwo*ci dla !t»Uichly. Ko- 
faji^c z tc-g<», lungimci sami jmluftli #obi<t iiiło«l»7,ycli braci 
h4:iv,<aU ni^ nimi. nby kr3cy£ovra6 znmysŁly dworti. Wi- 
*W4uo cii^lo prxŁi'ip< iłt^łjłT niłłlnych punAw nup^niotio 
[ACbTtt. aoA pnŁełljł-tkojł' lii\łlł'tt:*ki« ai^iEial pi^lu&, przynAJ' 
lioj co *i^ tyc«y sianu rj-cei-skie^, Pn«konala ii^j dowo- 
I' ^otlrkf^hia^ ^ jpdynio przy poparciu mflgoatoryi dojie mo- 
do ur«<dtiw.,. lJubfXoby by!o. nbya W. K- M, w pmy^^ło* 
li, kiUidefo dnia jbrniowcgr^ i nrcopcyjnpgo, raczyi choć pnMr^ 
pół ;;odEmy pł^lcn^ywn^ sii; w przedpokój ai?h, zApy W^- kto jc*L 
|Mii altK- ''v nKlnrhric, pfZjpnióWK Jo nich słowc hib dwa, 
lachltt. widjcutbiby fU\c\, iz W. K. M. pre^nicaiE poKanć idi 
ofiiibitoc, coby ich wprawiło u- Bwbwyt, gd>-4 flotycbcsu^ ly- 
I ■ » Ł<^ krM niubł>s^-xyk bpuI wiiijrcli tylko 
1 ' KOŚ fitjiii rycci>kł ujmy M'.'Ii>t' ink wj-ro- 



- -iH - 



1 



ich wpivTrH^v. .łti*hy iii^Tynic i^'j pow-iinf-in 

jpj aiTLMiTiri, Sie n\>^-jr^ h-'.«i^m wi^rpUwMftL a& n 

jrw->l2rTri SlkA-i 1 '^ywi^ry wyplywii «aio?łeŁ i* kird ^nii^ 

i p* r.-il^ravt^h z-'-'^:r'izv -2;,łP'K*i^. £■ i>l r-kkiiu. -ŁuciiAn ^^h»-' 

w:e!k:<:ri ttłi jenie i-t irzyr/.Ac n-i V"f»lay*. 3ijile»» l gin^c& j p fc 
V r;iłiy. al»^ ^'>?z^n:-^j. iiii"^ w-^Cł^nł^j . tfai*ha hwki w j-g j^i ^ 
z n-A-h <^lą 2ii^.\Ą'^_ kL>rr--^vr.:'~^| ; v '> iA^it^jia.ftn, ^aa/rm^fft 
czynie-. *jr/*^ait", jii p.: -jr^wir-^iFi rł^kr-ik^wiA. gmycil uriM^ 
on»^ zap-jŻQ'j. 'j:j-ri.-ri:»^. t i .r^i-r f-rz^^il^-n^A. oj^wnmta s%vi^ 
doirtie ,*Zi7roka prz^pi-jc. :--.':>; v"'*- p'''ra!cl3T kt^rrui^ ^ i^kd- 
*lf-m, której wyp-rln:i^ ni z^^i-'^ n-r-j^-K Łł.hi*^g-.^ lA^&pmw^ wp^ 
l-yl-i ^poiiMT,-.!. Fi/iŁ-i/ -z^.-^-i-T.., :..a4lv « r%ici TiuzTucfaiL 

IK-jskicli. 

\\yp;Kla t^rjiz. -L ■■,:! - .:^,, -^ --. - :.-.i:L«hj ^aiilŁiŁ 

tylko glJwnk-j^zyL-li 7..rr/.-.:-. ; -.-: -h ,-.t.':-Ł^ii, r:ai;ira>e ^ 

p-j oiK-j iiił-li<-xiiMJ ;i i^,.i^±;:,^ TA.'-\ . _- r :.'„-i::-;. io^isaMi^ 

w tym momł-nc.'i.'s:i'iixii,Ł.-,'.v .._.. . ;.,- Ę^/r-l-^-j. 5ł ^Krwcm. 

z piJiwj i ;4wyi,z!iju tu7.»;.i.,vv:.^ _■,' , :;y -,■ 7. ^^ Lig> 

knilł-wia. .stal pryiu:iS'riiirtlKv-i;: .. " -, ,; 



•'^c ^Minr -nt 



■Klfiwii^k. wlaAiii..' H- kilk: 



.■Klf>\Vl,HK. Wl;lH|||..' H- kilka -tTiJ p. _ ,.- ,. -- ,Łłr^ sHOTt. 

ł'lirniił)ii kaiiik'iii.1. <-xa\ [ULiwi.- i, , , 

ii;rii"(y, \vił"lkii'. uutiiz pi"liii<i-;k' p' - . ^ . . 

ii*'j i ijan>il"Włj, ]n-zyti'Ui iipii>E<.. i,-;.- -,_ . .^ 



:. V3-: :■ n _ 



^ m - 



n>4kl;i<loM'e ir1^lyDk1a yli;rAtchiaŁiie. Otocasouy potrójna jw 
ttrajĘn ił>jritv(jeAaŁua, luiieum i wieku. byl [>r^:ocie w gruncie 
noczy clutct uiiiii<jj«ajt ^))4- ^olo miJcj joduoUtym i umodsiel- 
Hym, Uli ria iioak mogło m*; wydawnc, rfttco*'ftiiy i hicw^ta* 
iay Vi nwoicb p1(Ui4ch, zinirmny i d\vnirnrtCTHły w >ipo:ioVwLcht 
Iałwo rfa.j^cy u€tbO i ii-riiirę ol»l^tfn,iiicynj j2;o klientom i pocblob- 
com clui-hiłwni-ńcł' i iwn-rkiet^ii siAnii, n nfljUtwioj własnym 

wuym i jiowiuowiiŁyui, 1'OiiiudAl duiiwiadczonie i rf^^Ill- 
oAc. \trztci^ino;£0 (typkinuiy awoicIi cka*(>w, posmdal tiik- 

n)0<;a4 woli}. V ra£i^ jiotizeby Ktloletym byt do unrattnia 
w. Daw^i dt> pciśwtęceiki^. ule ^ Ufui w*i;y»tkiotn. ;ulwaxc 
i W33!i^<<l!:J4^ nii^ampizcłd nacKciiilk nxtii i iii^go^iŁt pot^m do* 
pitmf niK-Kclmk ku«cioU Dnrcxlowo^o, mą£ Mnnti i obywntol, 
pntyurn 'ji:iy^u uli^:■^l■.►i^>, ni(*w;f-lki<"£'i iiksKt«l<^ł:nia^ xnsk!e- 
pioay w rm^nyin widn^Fkr^fctu dfti^ii i w3Łjjkvlow' dlr<fiifiicEycb, 
familijnych, lob po pm»iti oKobł^ych, nia umuil oa iiijfdy 
dc i)o wyjUatj. ki^łrowniccej koiK^.rpoyi polity<^ł:a«j, 
mej oUsjKTiiĄ £u-iudi>uii>krią powsat^chacKo p>.>loitciiia 

i8zlai^i(?tnioo«-j cxyst«m dobm publiasn<.*;:o pra^ntoniem. 
S^roUTJilik w DiLo iLidewiiKV9tko duLun pi^yi-lowioWB foto- 
docb, mcoii-tt^pnn rry^l pr/owołlnia wyaitwaonijł stłojcgo do- 
inii do w-aa^-L-hwIjKlzy *■" Kajltoj, t]ioul>|ji£Aiui niochęć «llft 
wjcz^lkich iiuiy^b w^y-Tiąira Jtzpltf j pol^, zdo\ny*ih Ao ry w«- 
Ussju-yi X tym nlasuytn ji^-o dmiouL, % wi^ ^sari^wiio fu4uM&- 
gfln^ dU innych domów iJioŁiLi>;vJj>d<>£ychp jjikoti^ dla *ntjn>- 
■■gr# mt«/*t ilomu knil(n«r?kit^o. KroI^^wAki^^rua d<kiDOvH «- 
lii" ' Tłr ^Awii/ri^rr-.dtj prynin? i kk*ly^ d<* fiAjpi-LT^s^ył^h 

ji-;; nkłjw i Hlug *]C xoiwnwJ. fraez Au^uatJk 11 A"y- 

otMiony ^*l nnjpnckt un piitrw*»i tiwoje biskupstwo, |>o1oin 
nn siiolkię prymasowską. Al<t do ol)0^ą&kó«' wdzi^crSEtiu^ci 
Dfe poci'iw:il si^ zgi>łn. Waii^i, l*o mu dano, jako ntt-cK eobie 
liRyitidDitii^ Skoi-o M« lyntfll króla. dubijaJE^cufro słij .^^mo- 
<|zidDr>£d ti oftwH Numou-JfidKttra, skoi^o swIasacoEu njnsat wt- 
knn\'wnii<f uieimwuiUL- rady Flomitico^ve. wvj4tiWHnwh ila 



ccDej w jiniKiwie, iworKoiią now^ priruMnw^A^, nowe ^ra^Eiifl 

mtUkU' ItifK niiniv<Łłu k^i-whI z mo]ini<:)i% i objął j>rzi-wc<Iiri ^ 
nad oipozyeyą prsKiw dworowi, pc^pciw ciilej, m-owiiłjtnmrj 
i ragranicTin+^j, polifToe rlwotłiVipj> Co jjo nlrtirrjiło t iii»*("?* 
Ifoitc ri^jviocpj. (<]Cf»gn tn^IrLi) i]:]iur% icixrp>i'^ tii« n:»gł i co ui 
v<]eMlki! r.Htnfj /JamcK^ pi>fTiirit>wił. lo był nA^t>' vrxnivl Fmtuh! 
rKJirtiirjKkicU i ]>Ar^<nnas4ii Prinmlowsku^g^Ł W"tHlv £0| 
w oHUUiidi IttUirU Aii^it^l^H n, prymiiA Rspliąj pieiWfłsy 
jtwrijcil *jc |łt> poiuoc jn'ceiiivf Mi»jemu kijowi da muciirbtw 
cadcoKiesuakicb, do odlegtdjj^Kyt^łi protektoniw & zarazem i do 
«ą>ijMlów t»nijl]lil*xyrli i^*wi^it«t jak widxii*IUiQ)', i* r i^ 

Aji*j i xA|inwiiK-a]u nji.*^i:|>Htwa Innaii J^^sKrJiyńjikwraa. I pro- 
n-iłi njwłirłczt^nii*, j;ik Wfkii/.-iliłnty, tiAwiJ^^iat ]> )łftJT-tiiiiv I i - 
vauia x R^syą i Aasti-jr^, Wpraiwiizifi x Rosyą ;tan* nj:. .: i . 
cbuuki pr>'jnaa, kt^^ry Diegflj;^, vr ii!:ijiu1od»xjem dsi^rciAłtwie^ 
lam był pniftbyicaj w niewoli, zaA ni^^bawem, pnu^l ^^loit^ 
Ajikicircią, uprowuUKouy bidzie iii&wolutkieja do gbo£(i 31ilu« 
ikiclia^ nlt> to nie {irzeszliadz&lo mu tyntcZHfiOJik »piekoa'.'vć lA* 
jctunio K ambA^adj^ ix^TJ*ką w Wamainwip, Co łic tyr*y nąj* 
iiciii<'j-'xyc.'h jt*L'f^ ^ilołHtików i amlłjiłiulą Aunlrynckii. ^ ' 
pr^^lmc (.tUlifiiUiAtity, lo li^ras ilt^^ ji'>jaBnitTmii -■ i 
oilkr}*^ miiiftmy tę pnykrą okoHcsin^, ii dumny nininiAt' 
prymie Ute ^ardsij <^'»ui--kimi picriiii^lEmi i odd^iWD* j ' 
lut &:nlą ponsyc roczną x Wiednia od Karrlu VL iJ«nii;_ - ^ 
tQ *woją ncgocyfkcyti, x jcdocj eLrony s Fmn^ą. z drugń«j ^ 
X Kofłyn i Aujinyq, prowafb;i( rowiiokijks r. nk-uiidn rrn: -i 
śdł, n* do Mim^j imici^ci kiólvw,ikitg. \WjkkJ» ot>i,>.M*, 
fi cbwUi^ otwarcia bi^króli^wjn, trccbn było na]X'KKin« srsudć 
modk^t ti7^ba hylo 1ocł«kIa^o^^-4£ aJ4* vyraiiue \ iiieodwtiH.-}uiie, 
gdyi ti"»'lA było vr jł^lną nJbo w dtii^^ą eTroa** fł^ha^c opinia 
ptlbUcxna K^,pll4^j. Prymat h<rt waliauia ;&dvklarowi^l nią pra^t- 
nvr <$AJ<<>vn. uiomnjJ\c>>mu jcss^^KO stro^stą byniijnmtrj KApi>' 
vrnimitr;pi w Ir".! cbwib i>ł,-yj*ki> -.-ŁiJsUAaclK^-Kł"' pO^i 
i oświadcTiyl nic ^innowr.wj ?c kAiidy<i^^Tnr^ t'niticu!^kq . 
[Mcy&3kU;go- BLiKko 8 I^go^rsyfudfiin Hpowiuowacony, znid go 



r 
I 



tił^' pjJł-ifHł nu 7iiajftmłłi''i tlno:y UrMn S'.iiiiiłłiiwa; 

ir^v -'^^0 wkbEKłl w mru kiilJh, ły^ły^- wuiziid sajłein^ je- 
go ai»jtć, nHŁUUiial, l£ za tiii^o 1ie^;cu> nu^hil, i2 w j^go uso- 
W© vrj'n»-*io nu troo Łn-alurę iW'ojq i tuiłjtff^i tlomu, yny- 
bmii^ \r fikcyjne szały [iiąjeslata, & yrz^ziutiotom ilo tego 
tylkci, aby ^lniyt mteresoni i wy]:<*łiiiai* wolę fotr^liich, 
W tytu ta lcIeninV(i, w^tk^i^myiu }>n&^^^ glow*^ t^Hlti. :jtn-iirti| 
fci" 1» inni l*oti>o-*ł\ Druy;iłł mipjsiN* MiĄ mi*b, \ni pn-- 

tu - iiiwiJ nilłul^.y ["I nił-go. » w isi[Voitii /ikknmiłj m- 

imipft ni>o;m>»innf^ u-płyu-ciwy, wtyi-wołU kijr>W3iki, .Rłwf Po- 
l<H<Li Mnłu. nt:i!i;.;Kn fi^urk^t. jJuIji-j i YjAi^tAf^'} głciwy, |»iniy- 
tlmm^ci i juił-jaiywy tu-lTiej. trwoaliwy i nwciwy, cMup- 
^Wanv % oielalńaiiy od saeJacliiy. nujlwijalsiy p«ii w Kzpituj, 
ni' iinlkSiir^lów. lior.mAii v.%k in pitriiłułfiinfiMitnn, 

dl I ' I y i^h; zun^tu «tri<4kit^ liułuwy, i:>4i^yii]u.trrj kif^^Uł 

o>i 'A. t4!'-ljiciui-j \nxi^ Aii^iifiUi, u Ao kierej wlt^H, 

tuijpr-^ix] vre Flei:ui:jicu, ^otrni w P^juIaI owakim, iiirnnwi^- 
Ryi!h mini &|i*M£awcflu[kfitf, Itrin wi^k^ii) % Utg(j tytułu iil«- 
iOm^^ui i 2.a.U^n\ niiilłrfllyitiza]«łl'«iy rln iWoru niwkii-fCii i ił^KY-it- 
U*tj purtyi Jvorakicjf r«pmEt?niowat ud w roil/le pot^^'*; mu- 
■T'jjk laorftlnej {kryiTkfi.Hu, jjoilobny iUt ui**^o x ilmay 
__:__"_! iWowcj. A bez jt^o upom. zr^ozijośel^ ani iia- 
I uj powdgi, piyjw: niego Łwirycaaj kieroWMiy, wyflj- 
Ł 'fj ;!■- MĘ pnwrCL<*i ikicms £ jioiŁ jego wpJy wu 1 jego krŁyttyąc 
Ul. ] ył>» nUy ulitlz K koliti wpływowi iiwlźonki, iuod)Cf>ri*j 
Mn-* :■ IiÓYTuy, k<:bi4'iy 6uei^icxiit?j i nui1>itiipj, którA vytsxt 
« m^tu rozbuilzaU pL>hi\dauiA. nie do »aiu^ tylkf> bolawy 
h^rijuu^skiej, lecs wi^rcst do króleił^akiiy Ejoi^rsające purpury. 
Trw^ł i»:i 1>yl Auroai l*oiocki. wojeivoda bebki. ł.yiit>wjec pi>'- 
masa, wklki j^[:n aJubit^iucc, ^ląd snac^ncgo w całej rocUijai^ 
2.1' " ■' t:lo*n. un:«jd<jwy dyplomata rodaiiny, jjik laiuci 

dw i, I , »wmti byli ji'j jcJowft i podpon\, tik-fylko otrzAak«- 
ny dn«k{;nale z cklą p^tftutOĄ matftofw ;ttiT>niiic3£ycli vcv[ii|Łra 
H'/i'lt'), \tw% półrocze tokid z Tokiooi intiyc gBbitietiSw euro* 
pł^jffiiiiih, wiodfljący frftnca*aczjTsi:ą jafcrodowityui jffBykiem, 






knj 



^i5?r 



$woJ<th iiNJMili^ycb, ft» Koulcoimt^^o m<3wcq, za AwUdomi?^, 
iniiitłTnogo i cw-a^^J^lłtiłiw^Ra e?piy?*Ti», iitornie ^inrdzo 8pr\'iiiy, 
ogładzony i pr&^rUi^liorc-jiy, aU^ itiepor/^lny, nicj>«(Woy, nii^ 
Jaatły, okazowy, jak wiwly nmwinmij /jnvłTjtf«w frtilityi^^ny, lu 
te >^'»rc)ioł. ni r^ylft.-^nt^ ni nwntituniik un >\-hi^tit{ n^lct;, liaft 
ofcrefllonyLli n?iów wyryrznycli, In-^: żiultiyi-łi jcu(Jk/'-i--ta<l. i, co 
pi^ktyi3tniiłnłŁJg<UNWiJł«łX(Uwlrtijn-Kin»j Jjik lui finciji- imifj Imji- 
nowi-^kf). pDil<t»wy miiU^ryaliLifj, w ci^tycli kli>|Kitac1i, u wit^s 
i w Hii^Jyi^h komlłiiiflpyioh czysto pieniętnych, podobny k t(*- 
gi> wy^k^til do !'udzi>ii4?}fo !ŁVte;fo wmika-6nanMHly, rozj^ło- 
iiii*^() Ppjta, pn>aurt:y tylko od liip^^o w łliiansowycli nwoich 
^poKobuch, |>o proHlii jil.łtny od w^zystkir-li ni^niAl dwoMw 
cinlzojciwiiiKkKh, biorąt^y pi('nią(lii.t K:i>kii\ rosyjski*, fnmcii- 
i^ivt nuiiir^ Ac)d\K ito^l kotiii^i; xwlaj^(?X3 pruj^kior ^i ^^ po'^ 
konioc^ r^^jdzin ati aUiN*^ i^ła^ Frydi^iykit WitiLkiitęc^, ii» 
zwyrzHjiif^o ikgutila pru^kic^i^ri w Pf>lMTn- (Uw-i-iii^, w dohtfj. 
Ił której mowa. jewciie od Piuh odEbUmy, tem ścisleJMae stu- 
auiiki mraymywat k Ikfayą, ftyj^ikowe f^UHiunki itttytotó 
i |Xłkro*i<?ń*lrWaH gdyż pnsfz inalkłj, urodzoną Saltykówag, 
citjlk^ Aliny Iwanówny, był kuzynom calowej pfiiti^iqooj; 
i z U^O gliiwiik* tytułu vfy^>rj«W)orły do uii^j niodnwno od Au- 
guMa U w iiajdvu2U4<TKniffJMti'j nii?iyi pcipita^Aiurt jakoby kau- 
dyłUiltiry |>o1--ikiuj Ijł'sxc:cyuakifj;u pn:y dwi?rsfj rosj-j^kim, 
pmez pfUioia roku n^ chandcteniu po»ta kivlevrskie^ bawit 
w M^Jtłkwie i l^ettnttburiju, w Ułwareyst.*!" cai-j^ spnjwatizo- 
Euj Zf* aobą t Wjun^Hwy, uiipy lefitiiibuj- foryiiyąc tiitAJ p**- 
aeorDLC iDt*>reaa kró1>>w9kio. w ny>csty^TUtońci forytując ^woj^ 
wł&«iuf 1 fikilnej aktorki vrarAZAWskioj, douny Ludwiki, 1 pólj 
intr>'i;;Łiją<< fiu pruwo i lewo, póki pnresz*:^!'*. wdłWJłRy ^c tur*- 
tc^wfiftui<? w uieb(V]spieejciKT ktiii>2a(!ljty *i; .łvrwjui krewnymi 
s panyi £iaTOroAyj»kiej, x Dolł^onikimi. Jajfotyńfkim, Ka- 
imiłiicf>%r-']u, i d3WoŁ e dc>€K^k\iJ!|Oii tic Bwoi*?j kolo: p^i '-^^ n- 
d<^niltit KifibK.^tii PiotPiwną, ni^ obu<lzil csnijm^i wmoi'i^v]j 
dsąf^^^^o OMi^iiuuiiri, .4ci4£;nąl poiust^ wf^cJiwludnydi Nii^iu* 



'vr, omal sarax nn miejscu karku dil' ^kr^eil, i je^rSM *!rcK»* 
lUiwip, 3 cal.( S^^^^^T wj'lecial, jak x procy, z powj-^:>tfTf]i He 
Wan^nwy. Jf<r1iiak, poibimo iij ikwii^nj i ntojn^zyjtuiincy 
pnfygOłly> xa<^h<iw«l zDnrxiLi< wijlywy rusyJAkU^ Ł-ictłfWal 
ftfekt i lusk^ tu2yrn>wfik^ ojMVłT*vj, mk dalooi?, iat i^ly to. »e 
\V#rh-"iu, w j.wrwszydi (Iniaoh l»t-zknjltfWłii. iiiiaift wyply- 
iii|ć nu krótki) DliwiZ^ u-Łksiia je^ k&udydfttura do ko- 
rony |hilskioj. Ohrib tych tr^eoh^ Tpotloro, JfW/ft i Ant4>- 
niegc. wjzyscy iuoi jjoTiiiii^jsi irh iinioimN^, jak MiHuil, w*** 
^wuda wolyńi^ki, ^krz^ioy ^bioi-AC-jc i któiltwy proi*iH>4awiiic 
albo FtT»Eudłfr!k. flI:iro^ia b^ski, nił.'M)W-y r!y.młrif»y Htgiiii- 
Icowy, Iłardao pncjfilĄpriy i stara- u-t *)*łikntiy 0*1 Sasłiw.jw 
Kcze zup^Itue pf.Kirrędną odgrywsili rol^; i j»k nujmmuj 
wctki^łxiU w mpJm^ijt w o«oW inmtyt^łi tr^wwli pncewo<lui<'U 
Wf*ii>ltłii viii nikiłiio^fiŁti i>iu>ii]9i tnwc i ki(Tvini-k lAigiircIiii tlo* 
fuu Tofin^kich 

Zodnf^fUi) I u\vji(ikoiri( P^>WS^ <•¥<> domu ni4> ui<^t;t rt^ 
i(* *ii; w '>wi.'j diuiti a^MiUtii inny w Rajilit-j. \Vf«yntkI« 
inne, uajj..K-r «■<«!' drłtychczaK, doi»y iiicf2Ei<.>wl,4(U'3Ł» *Jii^ii* ł-y- 
Ij xiU7bwi.'%ii'> poliTyrsnle i podkop^iiA mat^rynlni^ »knihii'ni 
dltigotrwfllycb i jp*'nItownvcłi pi"Ki*wro(iivr fłfłntowyfh i wi- 
jłłnnyWi nstninifij doby- Sn[ti*ih"',vii\ ri]>v.i»wtii> w;0UM-iiii»H'in. 
ŁXxqu^-'y Rxp1fj^ n^ij^^ii^^^^j n{nfi-|iiifl] xa piinowAiiija Au^iiiln II, 
Paiiu^fliii nu ]ifW!tvn{ njK|ir'HWM oLkiuiinir^ką, ki»!<1y jt-<In>>^o '/m 
nwDii^łi wSd^Mi /Jir7dłpirio;^" i«>iił nn^ju-c^rm^ s-ilHA-hiłj. jiamic- 
tui UH rai»Jfi<t >tkuiki ii\xłA-xĄL^''j ^i>joy p<}łiii>ait>j I upI^Łkjiimj 
s«cwt^1zki«j prolokcyj^ Tipokonwni I upndli nu duchu, soi^ao- 
wmni n:4 u|>ty^^ w i mftji|t.kn^ Tł-rnK ^o!*!! >Hi*xUW rlciio, kjiIitz- 
|iieic<wijqc ?iij n;Ł ws/j-lkiii HLnjiiy, i, jnk o^nia, w^MTlkioj vy2.^* 
kown«*j tiriikąj^o irnpiX'3ty, Vvc'w tili^^ntr Ijyiy glovy tego 
rodn: pods!ciirlH niuiworny!,, ■Tó^pf-FrunfiiKrk, i4i\hy jwlrti' 
VŁtMu. iiii:]tit(Hly. iiiKil>ogiily, f>;^j^pnduniyf ^x>UL(>wany od ?i£U* 
t^ljf cłmf^ony nAU'f:t ud nf^rnUiw ^a^kurb, i jcrgo bmti utarci 
Ma nitfreł.ki. Aiitf>ni-Kaxuiii»r'K, prciiłEy i^oijrM^kf /ilr aanny 
j fiiniiiei pow«cecluit>m oUiL-z-ł^my iKiWiwSaiiitMit. Kai>gul, 
w domu SapJcLow, pnti>z irale dłu^s^ie i tnidutr bfc£król«wie ni- 
nicJATt*, w pmodmiccie gł<jwu<-j i oiobcipicc^uęj flpia^y ełek* 



<:^vjnoj, nie bWo T^ff^D .ie<ltiodd, ow»era. W}-rDiQO I hn^a^ 

wuluku. ażeby :ift iibydme Mbe»pi€cayć się strony: a więc^ 
IciiHly tamci dw&j stAi^ o^wiadcs^ją ei^ ^ L&^(Keiyń9\dm, n*- 
toiniasi luloi)?] Sipiohowirt MichiU, wojowotia ^odliuki, i ■' i 
Fry^kiyk. kasxtrlnii tix>ckip i^talc tnty")'H4 '=^'^^<^>i^* ^" ' 
vriUowii>, któriy dupicfo za na^Ł^n^t^^ |>aiM>waniii AiigaMa 
III Tiń(?li podnu-ió do ifavrm-i iniełuońci luoeiio iuk'^. ■' 

OKf>Mii.Tum ))0)':'A«niu iuaj^tkovH>iu. nioo»obUvyob io& uiraU 
roprojtciitaotów, Najrurhb^r^ayTn i nich pcfdcso^ Ikt.-. ! 
v;m okazał aio Mikołaj K,'%il£iwiU- wajowo<ta itovrt>*jii'-\ 
s^aby 1 niod&c^tj^liMiy c^lowi^k, » wyrnanyiui »ilacljtnii uu. 
w«^ ni«ifux)ju^ obarcKooy Uusfitią roddną, a oilkiota 0]>n>io- 
W3iuy prz<^^ żonif, Barhnr^ Zawisoumkę, iiittlulfjun^ xa fltim^ 
i ssi^o^o^, y,'£a u^^tOk KWi-^o wojTijiLc;^ uiiiu^'>nk^'* — jak u-v- 
ra£a nit; |ta«tkoil ii|}ól€%i>-(ny — która, xfuic2oym «uj\iptom 
pfm-itlcajia \irK<Ki I^ftóU'rtTiU"olt)i>^i>, provrd<laila za ręk^ wojł>* 
iKodę i uKHCuo popiciT:Ja piw% uit^^^o kumlydaturę ea^k;) ut 
Litwie i 9Łw]»icsa w Miń^^t^sy^ito. dziolaie wspouiAjj^ua 
w i^^j Kitoei«» przjwt bi-fltn, (i>iiA>:H>fio Zawis*^, mv^--siiika w. l^ 
glówn^^ pońr^aibi |>omi«fdzy ni^ a poMlftw^tn roeyj^kioni. 
Ogiń»*y, J*>»rf, woj<'U-o.Id li\>cki, uklAfiny i «ieliy, i Matcy^n* 
wojc^^yMla wit«b»ki. jary«i& zawołany, vryt^wgfy uktzt««lcfr- 
miŁ. wiuikie^ tuiru na BiaJora^i, obidwuj tŁ(MiLZ<:^oluio scmjito* 
Wani. obaJwaj yJuiyti dworowi, w iŁkroiunym z:ikrł*»i<' ^wo- 
id; wp]ywÓA' miojiBOowych, a v ^kromiiej mydU podrjiŁowa* 



L'![l - 



nih Danjfsonyt^lł swyeh fortun, bł>z ftailny^b ■ 
biinych zamiei'z^fi. Icaciej i wyt^j mU^rzyh ^ -•---'-^'^ 

powodonrani przł^I^w^^ystkiiHit wynlo^^ anibioi|-i) polityc^nią^ 
tmwidtii ivcr>>9p«kiytK^Di| za berloiu kmku-fikiom i^^kuo^^ 

roclti, umaŁni kwbHkowin jmcir-imłftaifgn wacrcolu lunycb rud.m' 
tłuij][unckt4;h. riłticoryczŁiji u<:d<jki6m jawniej Potockkli jirzo- 
vngi, tMA twlA43toxa ii3jgł^b«xyia. unj^jadliw^zy:!! pn:' ir^oi 
IfttwD, zacnAcią i obunEent^iii na oiorznoflny widok po-h^*^^^:.^^ 
v»j «i^ 2 1.ilvry pokr^iriKJ nowej |M>T^gi i świeżego aplf^ndoni 



- 05 - 



p" 



łoki. kftnd'-*r« w. i rf;:uiu-jil<irŁ L» tiKtwuifr rfosatiiiy i lualo- 
iMty typ poUkr/tiU^w^^kii.^lo maj^aia fllarej dfttj; pan vb|ia- 
:y i hoitty, imflstwyLeaj i^^pulurny Q ralAchly, cbc^ iiicŁyJu 
lotlowiiny, il^ gr'>^jiy; przt^Tiikniony (łunut ni^junii^nui. Ttio- 
ftiui^mi,nii <Mo wlnsnogo ciiin^rlji k-^%ft^>Ł-^i> x%aci]tikivm. 
i w Ułin wy>ktt'ni <> wliu'qioj krwi yaUnktri p^'j<;cnj t^ocrpin^^y 
jvdyiw wyfty^eo p(rji£(?ut włiUDych obowią^k^iw^ f^otlnotei i ho- 
ni~>m; i'ir»r'tiić«i^ i>(twii2iLy i bardsAO iira&hwy« w iinE^j^nii^j jro- 
ty'.vi->i X R<łłł>auajui wybitToJ^cy uiirwołę mici utifczkc^ f^h'^ 
^V]t}mQn-i4>okK)ma uciekać uio wypada, oder^pi^^oy mgło od 
'!■ [ii4 umowy prt«kupnej z dy])loiAatn Mi=^(r>'ttckim, 

^ . - v< , jiio^V)(«kioinu oio lA^ypadit bnc l)o ri^ki piontt^tbty. 
.:ily Ł f^ccncy l^ignlii^tii, lilopo ii MordocKnU' pnywii^^Einy ilo 
rodawtiyet fonu uMiftw4wUw<^xyo>i, *l> ii-Iww-KiiyoJi i>by- 
ijówr i irouyi^yi uarrłclfłu-y<-'li, któi-y, % dużym trudtau łyski- 
y dbi Sa4-K goci^iA' v' iu1:łiiu-'J chwUi sepi^aó cnU\ sprawtj, 
ski^nj lif dowiii m Kgros^T it «l«kciyA «a«k:i tun^i odbyć «i4 tift 
Pnwfz". :cniLii:ut nil trndycyjn<*ni polu wylK>re^i'ni pod \Vł>lą, 
i klory ujpr^wrd** \rt-*dy [lopi<i|v> ai nr-MifclnA LiL-iuohą M»wiufk"xy 
»ią iM Aiigufiiiu m, ttkoro mu Kgwnei *^oy poka^ na ^lor- 
t' ' *;knR- nym?i]ijwiiiw.' dri:<łW6gw;i^' ' -ck^d ja- 

rfiUi^tfb «toptii wywodsi dię ^^ 4u-ii^i4.\j kmi Jngi«lLoiiów, je- 
ly, prfrd kJi^rą en, Wi^iniowiecki. jtorbylt (;Iowp; yt^a^a 
urny, tiUntkry* *!iny, prwsądny, n!uiawycxrtj ^iruliowiiy, 
irliysECTA pod w{>Jyn'i iti k]i-)i<rłia. n r^cM^n iiit*Łi%^wy, i wus 
po pnntu — j»k wymte mI^ u mm pryinaji ** „dnltiił swii*- 
". — jw pnjHtu ?*2jdłiny i kn*'io*ei'c/y; ykądiiia^d zdów, wy- 
wi»te'K»v. ^km><it<łii> i Htrnpi^iuy. nirzdr^i-ydowAity i»Uhy, 
putiliifflcny MtkodUK'yiu piHi>fKp}il(iDi diionij^x-i nm zgmi x^h* 
L . ' ^ i oitkń^ni pTM\^.iil/;o[ty ntt p:i:«kii pioi.-^c tuti^ T^^kli^ 
if 'Win;, ilfłświudr/i/TLti, wynn"łv<>Wiio:4 i chciwa wd^Wi; 

pa ntt-lkini Flt-nnug», luiwyklą |irxy Imkii pk<rw0K«go m^fto. 
I su, do znaiv.uyrh wpływów i konyści ojobi* 

-. t^.i, i .^ .::.( wici^m^ je w rówucij tmi?!^^ j&dnigicgio nml* 
£«?^i;^iwft z kftiłjcieni Lui<w»kiuL Uod«ony bml kantiknai, duło 



- IW - 



nt^Ircjfiy <mI [iri>»tAka-l>i%bi. dat** xiinuiv}%zy\ ^pokcgiiii^jsgbj 
glai1«x;i'. lUkl^o ii;i9Zi*j glovry a ibtleko licli.ite^ M-rca, Ji 

ai>i^^-^^imnaj|Ji'?l^v.•.|:^< Vi:zv^ojteaAt<>r«ki€. po»(»raie£yl i^' ąc* 
f1j«ił TC ilworem, w iiiocio stdnowU po cichn główną ifpr^j 
konfe^leiaoji lrtrno£i'ocbVirj pnw^iw dwomwi, zai o1>c«[u4 
fłirytoTi^any n Wictinift pnpw; w^ursn KnroU nu dnifK^go 
dydaU dc korouy puŁAkiuj, nA vrvjwlck nic<1oj^ia tidti 
pottcg/Oskiej, 3ftin iłrK^ci<>t, prokf ycsny sct-jnyk. nic wi^nj 
Vfo wloHiie wrnk-^it^niei, łjral lymcza^m tysiąc dukatÓMr \yc\ 
ayi od L^ir^wtrnwoltio^^ i epckulawol da od^skcdownuie 
ti&^A t^KAinian sa nrTucKciiMifiicfibi-y.iaoj 9Woj«j kandydati 
Nftpnwciw \Vi:iniowi'.*ckiłi^, IrKymniicj-o «■ odwodnić pi 
AnMryi^. wyłiiw.uiy byl jiApi-2<'d z 0<TłiuEi» juko pruj^ki, w 
Kie potracby. kAiuiy<ln1 do korony, Paweł Sniisii:ixkoi 
82fit>-k w. I,, pan 2ac>ky. (lotuluy i OLS>ol>icicio niuuuBoMj 
n W'U'ivivc po bo^1<^ Łubom ii>kioj i niesscE^hwy ojeioe 
a& rozpudUtłk^ 1 TtKOl^Aca. o^mouc^o Jauu^KA S«ni 
t>rHyiini» o--uo;*rłlii'-so, dEKdKi<^a olbn!yim'>j ^pu^cizny ni«oii 
rKy?U;i< fatalnej, P*ii<torowej jpoficizny, sk^d tyJc kl^ d^ 
kiołi zejść juioto Uli epadkf^tiorrów i wsoiycdk^ Rzplt^, 8] 
win'>waofjny z i>tingtxKcknmi Ltiboiuirski Teodor, w jjewodi 
kTnk^>w.<kŁ. znii^nawidKoiiy od ."zh^^hty. kt*Srą by] obdaiei 
dawu^ej lM?t jMfcnIouu. juko tirowi stATOsia «pi^ki, obwnłe, 
U-zkróleaia, bes kontroli ua awojejn wojewóJatwi^ atw 
^karba R2plt«>j prKł'^ 1v::prftwnq ^^podajitę w kopftlliiii 
wi<^lirkŁ<rht ,-łm>'iir]yH imuly, I>ł>aw3tgt^tiy, mc«foray, 
ao^ny ti^yrznio i ditohowo, wybuaOp nawĘrt jiiop4»«ludiiift tli 
Ryw«ł r\-sy. l^-.-z łnjdnj luijOłlwjłKi* i riHJłnrdli") nipycliajł 
in>. zai iUlv w ^UloJ tH<dąi-* sakluottci mat<a-saluoj <.^1 ^'lodu 
akiego dK-orn. «woj« zmŁonuo p<Mfępki w wisfląooj «pni^ 
^^kcyjnr^j miid w pr^^watii^-j niieno pruyłTosowfw do od] 
wi«lDił'li odintnn polityki ł^sar-ikfflj. Z na/u-jiikięTn woj" 
Wt^ly kmkrju'Kki>'go taczy kii^ wt^^t^in ira^rainyin rto/witl 
Tarły, mnriixlf>«'aBr'go kochanku pi^knpj Anuii, cttirki 
botuindfiogo i wyyi'A<atki kr.ikowskf«j, Adam Tarło, sl 
jn^ieNkt, lentz jf^f^r-zo t^^nlzo mtody, a jut ci;^i^'''^i^^^ *^l 



chi5 kocbaiiy, polen o^ia, Kcl4kcheUio«d, odwagi, dowcipu, 
s^^wiottu^jnio rołcowitl nAdsioj«. kt^jro WBsokfce oiebAWom 
mutanty zi]uirnŁi>ó i ^tgn^njić, sair.nf: bł:>UiiM4i powodad^ zavi' 
kJaij |>')w»iiyd:nychi kmjowyth i prrw«oych, i ntopk^uo wo 
wlaHiŁt-j Jv£t> kriAi BCtit(rC£iMg. W 9X4:»^»lho:(a, vn:ff]ędein 
C^ocacjeMioJ £pmvry dokcyjueij, 1>yl on n&toraluym pr^ociwiu- 
ki**m kandyiidlury Au^ju&tow.Kkiej, \t'j aidxoaem^ki*j. oaiu- 
rBioym or<i2 obroiioił tituŁipht^^łfWskkj, Iło awuj-kkj: <x> sm 

wp Koklcjik nictylo jut ciatcoj TvyI'kCXTi'>3ri pna(*kioj> ilo «1C' 
rokif-h piiid*>w. nutlujłicycii f^scrokuT liui^y (^W:hi>ckif%ii in* tliu- 
Id^j CAdlo »ty<^xnD«<ri ponoMtąiąo nnwotznioruclicmiądot^h- 
czas. ajuŁ rHt(lx^<.-^ »cdf>iyoia ntiut) mio-><xc^Abi<k%, Kwl^iMC(^xa 
K ink%<^i»iiMvr^'m wni^suiTskiem, wyiaaljU <io ixj£miarów 
wpriwdKłT ni^^uii^ jt^zc3:i^ kluiNt^noj. xiówiiovra&om?j. um 
luni^Ktookk^nej, j^jasczc pc^nrj ki'»ytjt(^<:yiji rosdźwiękóir, uht 
jnż 3Kł ^^z^cli miar znrłiuit-niu-j po^ŁAci piTwjiciowej. wicnlaoiej 
w piv>--i€ij litłii do ufljmięk^ycli po^ittci a^^jmu «:V:rvkJtnMgo. 
Jkflud<,-£0 i łCor^c«fl>> oiai-o^Hj jap>^iol^kii^;r> ^-apioi^ p»wa^i| 
i iiii t ". ''^'*m'>m itryi, Jan Tsirlo, wtedy wojo- 

wi „ !4l zKim )HKl<>UUicb i ct^ncrai-porttczoik 

wcjfk komunyoU, jB;tcbokł enaiftCA pmw J{«]>hoj, ZDUcsnt^ij 
w«Ł4^i[nci o AftUchty nWopobkiej, OldsicJnio f>d TaH<3vr, 
elK^c ^e^iazauy z niiai pi'w«K iii^fft«A«iwo z Tartó^^iiiit t4^-m4»t 
juą .ItjKiff MnUz^h, mRt>zM4^k ^. k. Pnfieic Au^^usU II otnb- 
^sony wk>lką J:4Fk% in»i>xitko\rriką, ^ j. ii.ijpj'>rvr^yin nrs^ 
iletii T]iint^T>?milny(ii !fnplu<j, n pivx% tmgo b^ijc ukfce ua 
litAtyni ]^dxiu 1*2 ty^i^^c^y lAhifv>\T roezntn x prywutiioj Bska^ 
tuty ki\)l^w«k)OJ, uchodził ?a imjpowniej^ił kiMAtui^cŁwor- 
»ki|: l**.'^ v^' ^'fririck' vzvc%y\ banii-D |K>fUi^piiy, i^ycki i wyrit- 
cbt-wany, Iu■.^ .^nd by«iijmiuł.<) ^LtuHJUi do m»iv« KWi^ich ybo- 
wiąseków ircUJ^(^X4H>ici wz^^l^dem dworu* obok M^kroUwj pon- 
cyi kr<M^wali:i*?j połji*>ral fiekr^ni^jfZ^ t>cE*yc rt>*yj*kn, i sn'oji\ 
j1i»*i .. łijji króla god:^ zr^ni^f 'io finSi\^ dla Kosyi prwłciw 
,i. Mari^^iWk oWz^rno niiut wptywy ^ kraju, i rio- 
« mocy «am>'^o urz^lu, Iw** i^ju-ni«t piiw« K"Xkftlo »to- 
i bhiuiUJDe: pnŁ<?z iT<)tk4f, iriy<tiuij^ ^n Ji^sufa PoŁockiefio. 



• (B - 



lęj iłMiyi Uła^ftdcirj I\jtockkh; piict-a: tou^ jrAlzo^ą ■ 
J.i«» Tflily, inkfiiU <lo iEW^ignit wojewody luWIafck^, i>- -,. 
rł>*ty jmsiłUkił-go i du ailcj purtyi HiWhęt^kjtj T&H*łW, W t«| 
gnLf*{Hx1w<ijti<*J£iAdi)rl>yln pcmoraą mcabo^-i poci Muiiscłłi>Wft, 
wklkA dAtiUk [H>litykiijt|Aa w wsi*lt:m .Hiylu uwoŁ^cennym - > 

DAwidi^^Oł i Knii-iiuuici^oun »pi'-ŁE:tvo<inii-'^ka ihuycłi ^^ 

piA^kidi <Qkf»b4<;L aułuu*, u wyt-«u wyLrswoa»c*Lą I Apryi«tn 
iłłl ■ '' ' 'wiU':>we3 i nawol od k»aclprxyiiy Wi- 

śnt'-', :_: j .j\i-\cnn. mcbcz^lccsau. iiurypij^ca on 

W7xy«lkio strony, was^zio |>oj«akwntiii» wsK^dur optarnn«, 
A nięduti mi* pncywutu^iui. łriimOA u[R>mmki - 
cyi* Ati^trmckif:, ^atyfik^icy frnnciiJ^kio i k -—--;*... ,„- 
>kic'-. Ktiiiijii* - }>ciwvida o nioj z pA^yn iinih! — ktvr» poso- 
atnoi^ jfTzy więcej dAJacyiii i k|Hi>j W)-^!^^^!!!^!!!, jifH^o/J^^rri^Jlii 

Ji^dnjkkowotiyGbaylw^ityk^jakboLwiok rymowanych oi^* 
pobioAoivj, dlu£cj lanoftyó oiopodotiiui, cdyft tuŁ^podobtu i<tt 
wycaiłrpnć na t-^-m miijr-^u. IV' tu ratn- ■ i ', 

wyjw^iA jł^ruuso? lyik" jv<JtKW < , ! ■ rtn. oudm ■ : 



n. 



^i*<3^* utuieJKzą kormiD^ tr^ymnl w lyra csaa« od r 
a wbTvw prawm binkup krAkowski. J:iu lJ[idki. p^dkaiti ■ 
k. z la«ki dv-or(^j£U'J, sdL^Uuruwuuy ii^ An^<iM'<vrivo, n'.! 
nmlego H-TOA, n&wntp in^lcj 0wi:|toMiwo4ci infułat, U-m 
»24i^> Apr^tu |łoUt>'k. « ktvryni tardso Ucayć «^ (W-! 
ObmIwB pCAl>kBrt)irut^'a w ftąjgrtrtKych znitln^ety <ic 
koroaoo pU&iowAt O^^oliijHki Maki^iitiilinii, lekkomyślny, rcK« 
ambuczny na swc^tj obowiązki, ani unvi}C na h -^irt 
■ — wpit^t jot nJOtkCmtwy Jan Si^ltohuU U ^"['-r/.'- 
dftilca, PemUt/łWKkiAgo, ^a grulu) kwoi^ odknpmn^' oludu-aj 
luila^tiwi, ■ ntiT|>rn'oi, L -^^w-iWitkił^ri ttroun^y, S:%rt * ■ i , 
oft i«u mii-jłcn wyi^tU |><iJotyc JaiUjak:) pr^ł-r, ^ ,, i. , 
wzmianka o ektuirŁ» oaobULyin Fuuilii Oc\: 
wairiank" jnt nnjtrł"iTiŁi. ^vt »reyw4ttiy ti>ii przł^-ii^nii flitu 
<1U win*-, w iitrm:!, «.i mi cielnym zwiąkku. otldtu^InyMli i ro«- 
l«:^'l«vli ift^ma^^tłiy piiJA«iiu<^ F;iiiiilia jut ca'łW'-7.a§, jiiJt 



f>X'^Li iiiodto o władztwa z^fA-i "duj^ac lajmowaln fi jmonielio. 
W uniach i luająiku ciworsk^i stit^ilc^iiłi pr^^t^k* yą, ak vr łwo- 
jcf powndsft rocŁifiToj tniMma włok^^iK^o] ftorodnwDcm imionicia 
Ł trudyv_vą, ^ttufeylii i*j«viw<iKi« od wyjuwlku d<i wyj^ilkM dwo- 
rowi, uiy\^uia *h1 uir;;« jali<ł D^itrijdKii-, jttko ^>rB^>^'ivfw«^^ 
dla wrotr^^^.i o|ia»ycyi iih>AtiowUdc;cej, lecK jediiocK^Attie, te 
«^' Liy. ?ama dwór <ayniłn narit^itiom dln win^Tł^j*! 

jjoj . . >.-. >: wy^rj-issoCnin, siiian do wlosnoj u- kraju dą^yln 
pTftowfi^ti i. koDke ks^ńct^m, pTxwtcwirKy^kicm FJDiKyJn mmej 
tobK^ Na jiij tu^Uy. w c-liwiU bozkróluwia, <at z %yhi kn Ku- 
^luion: t.^aartoryakii ka^ułftii wdł*ii»]d. Wisjuik*^. MihrsiX* 
jui |i<KlG^ly. i>mtfEu utoiuny, KTir^icu całkiem ^mbci głowa, 
gfttluUt wykwintnifl «btrci«wiccki w^lo oeuitoioj mody p^ry- 
łfkuj X ]jnrrd Ul |>iri< M ' <l, s <aiuidw S«iiit-8imon4 i pAni 
3Iont'*f-(in, p«v:y, _ y troolj^ w lyni w»j:iiidKń» «in- 

K>KU■xłl^ ^d<.^0i)ryo EWiff(o wnuku, ^^i^rAtu kiimo podoblcich 
1 fislihiMf^/alkii. — iojifliy a l[':ii'*z'Ą"ułjwft[i, c-uur;-i^iiA, loą- 
drji i ukiaruU-^Jjn^ daut^, Ifl-own^lzJ z uu^ poA\yiiu [ikjw^a^' Ba- 
lon czywU^ we[v»l8ki w WArRsawio i ua lona wJa^iwi? ogroni- 

kilim kiŁTywali wr Fuinilii j«gv dw«j tyijowti?» (>urkn i zi^- 
Syu jrtar^y^ k», Miduit. o>>L>ciii4f w mIh ini^^»kii»^> wieku^ '.i-acy- 
dsiEaiokdkotiftm. a Jut od lat llizko dzi«&i^iu mba^Uir pte- 
aas^i. p<v^k.iTirk:rfty 1. p** ojcu. u^^iuffi I pĘi3io;fo'Łva.iiy F!«miu* 
ga. c-d m»^r>*' *''^' wcsfl^nie forytowADy, od Wu-^o wi»du nttcay 
flancmiiy, w jogo wyclKiwuny >^k«»l«t. łum^ pojifiny liaiyłw, 
U^ r ■ I. V, r/iiiki, |"łiny*lowy, >[« ittt |n>i-ywr»y. zjndliwy 

i V. 1^ ^ iły^ zAiuŁrltił iipmiy i liiwwicgl^dŁiy, :ciinmU-i pnto- 
świaiil(-'voiiy v •athatit.tm iwitfiie iii«omytn«nif w)il»iii?j wy&E£iij 
Wjlfj^, S w AAiii^j t'*ż ntiwity. pncy loiniłł^niriiMjpio wliyt 
osUyui, i^harnktor^ł? zLyT, iw»rdyin, atiiysJ KOJNit- jiisinifij^y 
i wyŁŁzy, l>y8nY>dd m«p^;4]>uUlc<j, łittwi?j wymowy, oiuUwy- 
fii*U |wiinicci, — aiiai podobnu z tmieiua ł rtaBwiska »ro ty- 
ry e/liu:'łkty, — ws^ocligironnego piiblic*/nii^ ukf^iaZrrmaf 
dtj«l:iinBlyztiJiwrui >.lc«Aiinki»w krAJowych, u iiip^^cm-^^y natri>t 
mtniptij^kM:, Aloliiy do jQu>inkieU i luniidydi l:<mrvipi7yi poH- 



— 70 - 



Brftnyi^b, Wl nirnyllco 11^:^111^1 -^l^^^^ł "i* 
lii. li^cz nifjiiiwyiitiiii, w jinitj t-|nłc»5. hhhI .j. ._ ■ 
bylb> vtytvtf^ na jf^dnego s iiajzuakoiniUkj'ch 
R^pUej. JuJs £a uil</du do wielkicii mT) wal ni^ noMca^^ 
|iuwajiy ]ir£Ocie ]>n;ez małą rodziny znmo^aoHC. 
domi; za miodu te£ stanti m^ o po^Aai) ŁMa^caiówac, wtgi 
dsianlcg b^«ką, lcc-X (^Ipalony, łto iibj«*^r>ny prz4M£ 
nZK-£i'i Ap^£uw^lnika, wojowodsi^^ kij-^w^kifr^, I* 
i^k-lH^^atym poKOntal do dniictYii, gf^>okf^ m]UL<i «j> 
cliou-dj^c itiuz^ ik> we^aLki^go oieaRwiAtDcjCO «IVtocti 
AUodm' o rok ka. Aag^irt, kawAlcr maJiabaki. pułko^ 
gwfLidyi kiólow>kicj, iTrt-»x«io uojcwoda maki. i&aofAiiy i 
lEwycsnj pof^tii:«cny łjmtA pomocnik, a zgoJa df> aieco nń 
doboy, duto daAnioj-<Ea ^low*. lecz roiKtropmcjsza 
i Kamei nu^j.iKA, Komkoiciy. pou;oloy 1 sy:«l<fmaŁyc:&ny 
od pani laL filar mujątkf/wy >uioJUi. probz ta^lritmeo 2 
liofow^. „p.inną krakon^ck^*-, diaodaioKką u^fromn^j Siei 
Kseatysay, odbiu^ x koloi kotikan^ntowj fuUfckKinti, kryal 
DOjvoJaki&mu ^knVlikowi Ku^i*-. vrzi^t w toii ^pov:'iłi ajojj 
odwet za doapckt brnl^rAi, itni^^ąj z kold śinicrtelcią 
ckich unuu;. *&m kiU r^lf^l u- doho^ci nnjwy&szifj pij 
niaracnia 1 o«u-*)il ^ic % myilą ^iubycia ^dtioaci lUijw; 
sdobycia korony kriUevakiej dla aivbio nnjptttód^ pot«D 
5yEia. V.' kt>6c!D dla wnuka. Dopclnmla obu łkrad. doTnsy 
ivaJa im kroku eitą^oli i polotem aiubioyi, iŁioAtra Koatl 
cyu, wydana za PoniaUiWfkiogo, postaó ni^bw^a^nia, 
tfkie;^ tmri^, znci4Tio«r<9 kobii.**^, ,,;;raidow^ ^huiitrii^ 
swauo od sz]n<*lłŁy, wymooila, nioprzyjiUfpca. nit^litośeiwn, ^ 
tat^ dlfi ttLoprstyjuołól v^'o.p;;o ilomii, dla otocscma. uawi^ dla 
wlauiych dxiuoi, n jul w t4jj chwili matka najnk^aczic^tiirrj- 
sBogo dsir^ik^T jodnor^MYEnojikM nioino\r1^>inf potrotan^^^o ansció 
Da|4mHilx3tt> whJoki Fi^n^ilii, uiack^ krxiU, o^utQU^> }:róla 
»ki4»g<j, raalka Siaoi«la\Ta-AugafiU. Xar««icio, pncy j^ 
mii'lit'<-noyą aad mą g^^j^c, wMIe ^Wi>i._"h proivi(lz.'tH- jj^ nij 
ali, c« prx^ tń% ptowfldsąc szwaffTv'>M-, loi:z aaoi nai^k^wot 
pod wpływam jej moonuj i ambiitiKj podniocy, stal ui«ni] 
jtjz [DaUonek. wwdy p3^1iJft*ic<yokilkoloiiii icrojowo<la 



sii^Awonnilci popl^znik. & wln^iwio Karolowy Ki»]m«r^f f^- 

I ^n>l>it furdiri^: fia^rrHlanny iiaiyohmti^t v^k% Cznno- 
ij -'r^^-^j, do«It>J£*fislwaini ohsy|jMny» piw pomotT cłwom, n taiu 
Tjpx ^tmtiKiiyr-}) «-|.isny<*h nakhfl<iw, koh?t<'iii 1-") ty*, diakfttów, 

<]tuK" luiiu^t ]M Ti/.f^i\j\.Un Tłwi4?r]B» niunior knrk<4oiniiyi"h 
pf^Y^wd i (lowcipntTJ Ipktury. byw£W.Htain1mUkt(*^»Bywa- 
nu i Hnl<>j»>» |)Ar_vakir|j. jii^yjaciel MłilAii>*K I k*Jiv?ijn'"il<^iH. 
Volt}iln». uo.Hii V Kt^h (IwiłzuMii-iyn? Włpwuiiieuif pewnych 
<tvi]zniieznyt!ti ur<}u^T "<l(liiiyc1i AtitętKlnwi. jieiriiycli papie* 
T<'Wł', przyniesiony cłł "» ^Inn:** pnM>z dpaipnorn z kftiicel»fyi sta- 
■"/łf "1 KuroU. no»ił rif miiJi ptmnr pit\i»yrh j-prnw b<?ncl<*r* 
. jn-uiiycli skarbów, wy wiir/.iLUłyirli pn«^ tiiwjiraywffi 
brouj :ftuiATlc^i» Mazi^py; iiii»»Ci|, o(!waiii_r i pnw1i»]c1iiorcrxy, 
iki i łwiPiuy. ale paayz^ut rstc^wj iii* tUwM{:;u ra^Ttł^j iii' 
rgrtot tiłŁ j^i^- aiaxtu. w glęhj tius^y so.i|iiyk i rpikiin-ji^yk, 
Wlby iwpewne kre* polotyć długoletnim ^woiiu wy<<ilki>m, 
jo o^ranwzyt:^ w łpok^^jii i»a "tmwć 'poftyrjić i^-Ji oud- 

prz^rK iscil£:>nk^, jn£ «i>CAt po wiotką buławę komuną 
ijpiłtrwłj&ł? kiiH'.*lo !t«nulor<kii\ zci* n' wtoci« ^t^^l jeł-zca© 
j, irproflL po koronę, ot^WaJi^i* (%in łpoi^Win w łoiiif 
i«j Familii owo lajtmne. Fattiliu* «pvł3tAw<^i)nicŁvro i 107* 
)jf?niif w4?wTj^tixn(;. którw jwiKOzłł vr dwilch nast^piiyt^i jio* 
IfiDiaf^hnt&piT&Maiiie eIkIi^IjóI locKyćw^póbietrodomu CiAr- 
'^kiih i PiJiliaIłłw.Hkicli. 

Ci^kio to. bolence tnulanit* laką pokacać i jut&bwtyc gs- 
r^, CĘ\Tiiiny lo, We mGtnn. n.iiprcłcifiij \ nftjavi*^'t<;j. Cay* 
ly takt?, ile motnn, org^gl^dsk'], Wi&L-iiint^k kiitclc^ mo- 
lo w najpo^^nicrjjirych sLwoj^kich zbieramy iu-indcotwach. 
ftlbo, jr^li w oticyoli, |o ti pr^jeriół kut'J'-j z osobna jKwtaci* 
aio u uTx»c*^w, u wi^c wiiwruu*k Aiij^LisitcwcA « w donif^ie- 



ia 



- 72 — 



Tłycb i doiWniftOył^łi w^k^Ikip piwrs ularyo Au-itryftrki'*, ro- 
Kyj<kio. [irik^ku^ i nwoj^ki^-. Z tv^o <j1>ritefC'.t K.r-<<ilvii. Jaki ma- 
my rio roKpoi7j|4ls<7QiA, uie ilobifi»niy tiyDajmiiiej najoscrsej' 
*»yrh kortturón'^ Ni© i:loł>k"irflmy sfąd zg^olu bant" iwiJTii^łłćraw 
Siydi> Ani irA, j^^iliiiLk^f-, praff<lziwyrh, jnlckt-Jwick <lol-kli 
irycJi. nic SJitiijomy ry^ł^r. Alnci, » jM>wi«lti lych 
t»k fiotŁliwycb. ktiinr tutuj i w nm-f^stwic c<lslnmfl<' pi 
cIhiIki, inu^irny nfttyehmutit. t\kz nn XJkwsz4ff ji>1no zoTiUtł] 
CKo pt»lctvó łu^aL]^sv£^nio. Un^imy ZM-nx vr l«ili mi<f>ou, % 
wfyĄu niektórych żywiołów *'wi^a<*aDaj ttpolfi^Kiiotei p^lrikl 
l>ii5yj>Mi>m^ to wimof co popi^apriaio. zo su-ony odwr'^"^^^'! 
rsokliimy z p*>u:odti ^i^rrit^-^iK^^o ki^^la poU)d^o< ^lu- 
mianowicie, przypcłinnipń i łlo włdiciwoj Aaźhy powoJftć ja* 
flyfi'1 *J'i*asno w lych ncwBAuŁ kryi*ryuiu. J<Ttlyuo rozunin** 
i ^pi^wiMlIiwo: kryf^iyum <i3si**jiJW'>-jKJiV»wn^Łwtjaj, w łi-^f 
i pulii^ ro^i^lofici. Ono jeciao ino£e nam w tym wyptull 
<loitarc7}'ć łrłfnpj i pr-ivtixiwfj ukali rlU nriizycli wiiioslc-W^ 
ono uM nil* siiiN^pii niti s^^tKij^tui w ii.-\« ni?zuo)a ^inulkUt 
waiydn alW olrtinsiłnitt. alft i;prowfi<txi lo u<^ziimdowlifici^P] 
jjianicy : iiimry. wytiitwjr im wy*»!Ky i sOŁoiiŁ:ty, a jitdyriio w) 
fci\vy. ]>ł>zii>ru )u*Łoryt:tii<^*> i po!iiyviiii«go ^tUt, CU<ss\ 
być dobrem sroieunimni. Nj& miu<>Iityimy, w im^ lanie-fio 
u-yoiy^mii, ukiywać isT^inycłi win wl&snt^go 8]joloi?2<>fiKtvr4 
Ani L<l n*i.'i^iu'>wnniii irb wvm('.u'ił? *i«. Lerj; rhL>t*roy lo cxj 
!ii^ « |wlną 'iwiuiioimiifi^T "iułk^y^m i Trr/tt-agą. <.']iwmy 
UH* 'J! lUiltTtnrTiri iiuz^l^dnloiifiMi] vr£«y)iUcTi?h tijwitnryłziicyi 
ckiilk^n>i^'i. jiikoU't nlt-iniiiL^ Wf<'/y*TkiHi njjiyiV4t'ltiyrh 
iiltryiłi. (.IlL^euiy i.xlsłoLiió i ii»jit^niuwH«: <^i« |foŁiv,i-łia^ h 
me citcemy l^es doMatecanc^o pnwoilu bić m^ w pi«rvi, 
rosdKLprai^ uni w ^-znułbiil [lonłjwró WymAwiijy in Krwli 
eoui« K J4ik UEijtfiifkji^.yiii [i.-ici^kitrm. Klml^iłjjiiy nu iitf^jl 
Dmjwufk^iŁą win:^^ AM^wiuEiii kl^ilsitfiijy lAit^tj fijki- niHyll 
nA jeduyin azoiegiile jetliiłłj cioljy Niakiej. l*c» na areydoi 
■ł''i j^AjtiululnMjj >l*>:ł(iii.> |jol»kicU lUii^uw nowofcyluyirh w nj 
u-tv:i. t,'d^t7jiuiy cuUlJ Juit>wu2 hji lea sanit popnctduto 
my, i ircdio ^t^liokicgo naszego pi^ekonoitiA^ oawl 



- 7a - 



' 



I 



poUkkJ, l>-jtlncy Eijitiualui), ale, w «W(.jvj teiiduricyjm-j sktuy 

no^i, s^h tii?3vtrowij iY>nkm-ą praooiw wcxo«iii«;?:^'in nio- 

' viu zV>cŁ''niom imuki i i>pinii. LtibłłWuno 

■■Z»no po koronijiDi^KcankąLiki^yatiTwnnc^oiiarodu, vi- 
dziiiuo tyiko *iTojo kr^y^dy, xflmyliiiti-> -^c^y ua Kti,'ojo winy, 

AkruoUy, biTCOwania mc 1 niUAitiriiMtU. uuiJ4C^ *jnkijhy oJkti- 

p,r - ■', Mli*? OsŁ»ejowe» e<i4Aii<* wt n-fcene, wyaniiwniM* i 4x1- 

\v ^i-st^hy. Th nowa m«t<jJA, ]>owtun!.Miiy, j^*t itako* 

dtiwa, Jert bt^Ottn. S^Oimlliwa, bo oi«EwI»dnin. Iw ponilA 

*.' " 'vj(, Blofinii, bo wy^t^Klaii r. ui>-£1l, »|j?un' 

j» . '/>3mn, ^T j>olowic> tylko irAtm-^j, wy-^i^gft 

vnlo««ik (lwcvty« vr potovrj« t«2 tylko ii]v»2iiy. v ilnigi^ó 

lY i iiic^^iiL iiti>'j*i'nił^WUmiony. Hxev*« ^itn^zuft 

.,,4. |ł^|iivgu i^XjLCr2L*4KiJuia iiaiyKlowi. It^cei^u ickrf» 

I i:iii>d[>r<^vf^]lkW;i oalą 0(ipowi«d^k.1h1oM geostfkwti^ nft- 

luUuwi, T^ OLf{K>vrI^si?iliio«c ual^ły i.1zi^lió. A ruinnowiciu 

-.1 ..- j^ clii"lió nip nn potUtnwio jckkjtoturi^k itiiiii'io^<oD<i*J 

i^^*i iipi;>)<jg<>1y(--3(iii»j alł><i ^fikiUSydeli^kuii, t\w ha poil- 

jaki<^k'>lwk-k iini<^vjon^ taxy lutwoknckHg albo pro- 

i;iui'''i'*kioi. alłf jiHlyiiU- i wyliu^ani*' iii |iij'lniiłviij juk najWŁfe* 

imwtwffu. JUą4 aiwjwiriiczy owej utkodliwuj uoiroKCPan^j 
Hai^j^łfłiini^kifj, o kił^rej uiowa, w lein i^lańniP 
__. 1 ,., *-.voj.t żróiItLi, »* ulicJiodzi łiij ona łna liikiogu jj"' 

rdwiLOWiiE^gD kciiłpa<i], t« Kjirąwy poUki^ o^ąda i oi^ądzD 
nr culvt-tf Atliu (»1 lHiu'>y<y'hiii'go ilri <lxL»Juwi.»go. W t©ll *po- 
06ti sini.) 4i« ruo£lSthi'Ui, i^ w pi-^^fluinwii^Tnu poUid^m. pol- 
ukiK ilriejł* mtwtii-Kł-sue, a xwlnAzi?5Ł* A\iuuxu)a«kiv. lun^n nu 
czole uhydue zuaruk^ jiki*»j*cit wyjnikow^J. llicllywH^fj [»o- 

OwOa. /'iłtr/i^^iiniy tiij niiju-n-Jiimpj. Ift w i© dbdy jiłuląfcy^ 
ni* mnDiy ^mmiAni. Kii« ('1mu'jij^c< tiirr^go pod korcoati. nfco 
Upt^^^ja|C BicZ4fgi). iiifT tny^ltiuy v.*7^lzJ:** bynajmniej clowy 



pofffpvivD6 T>oT>k>l(!ni< roipiiczniif biMlti/' i niolito4ciwif» ^\^ 
QOĆ. ZoirUŁiiiJiy tooU^yiii. 20itlawniy H^i^s^joroio. Sv 
Solovieu'om. Ucxiny *i^ rAGiti>J, podufibajiDi^* jak oi^eeoay 
Anf^lik nowojtytny fąOsl łwoje d£i«<]^ tcrajou-e doby h«u 
itkioj. naj6C»ć1d| ffpójnte^a^, & 2 tylu w^f^l^dów ujepanTch 
Acifttoj pokrtmu^ p&nyiD daipjoiu doby aaJcioi- nA'o ift<M oufht 

„2C:n|v)di>(>na — uk niądra* s»«tniegiii si^ MacAuky, krcił^c 
r})dttrzt)Yy ohnz oplnkftDy«h stosunków niigl^Ukii-)) 3» W^l* 
polii — nikopj BuiN>vro poi^p^ó xa to, it ni* pirctwal mut^unł 
ponosi «woj^ epok^'*. Tuk, « gt^1>oki| n-twa^. x iSttjr^^-fyTn 
umiarom, iti%dmnwia "cuL^lki dzkjopiN, inąit sUiUti 1 fuiti;- 1 ^. 
k^^r>' pojmujo, odcauwii I ocenia swoją ii|>olo<<xac>tó nie w od4>ff^ 
waniu od Anriata i ep«ki, ni« v od^rwajuu od oKatn i |ino- 
sU^wni. Iec3 w ni«riyKtąc*znyiii swiązku or^Amcrznym z powts^ 
dinodkią djrinjńw i kultury miropejaki^j. Praeci^nitf, etaclia- 
jilł' iwyj-j:?ijnych « ntu j^iiniw. d^^-inyfh nipmat 8 unąHn 
nn PiiUki; XVI1T*;cij uiukii, a czcu-^'ilnt<>j n-t K^i*iki), moiiinby 
Tiirii^mnc^, ii orm iidiiiata ift iHKtto. gd^k^t v pu«t'j pnci>«tncj>nt, 
albo i«iuiala |>oiłiv^ku jakt«;^M wyinantoiiiłf;o ftwbia ^icUuki 
i cnoty, W rKectywist<>Sci, IVbkft Angu^t^^u-^ka istniAta po- 
środku Europy 2 ])i«ri«i«ej pofowy XVin «UiW.*a« Knajdujn- 
cej słc w fitflni^i tii<^>ilychanf^ jjoUtycKDego, Fp<d4>i%niłgo j o1>y< 

Kui\>|>«*, xiiA(^ u-^)(TM>Aiii* pimin;ki piiinjiTniiECJUi, a ^włH;t7vyA 
dyp]»matyruitn«t najpinrwsacyL^i, itajkuIlumlninJKjsytTłi tMutitlów 
i pa:Y*lv- ł-uuipfj^kich, iiby p'*}^!*^'. dił jakich grauiu rnij*i» da- 
Lrwt zaiepniwieiiił* i wyuzdanie ónrha publiemc^o. Tnu-bn 
<ixyta^ t«gocip?iui) poufna kontspundency^ dyploiiiatycaiią, 
^Uie [it*>rylko tn<#^ WKii;4lm* odr»Aaji^v. ^ln i fortiLa s. ros- 
itiynla ^^kalAoa, hrikUilnn, ryiiif^nH, a zauri^sw dowcipna. — 
j^yfc dowdp i cyniy^in jwt wlł-dy w iiiijrł:^!^, g*'}'^ j^*^ otwar- 
cia naucxa Ukki Oiundikow, ]r:M]«U»'4 dofikouatrgo dypłumaty 
jOftt ,Kn Ml^/i*i9r d^Ńjitit M-f tiv hrtifaliU'*, gdy* w itobriM > -f 
gubcie popi«yw»ł^ siij zit;r^ELV]iL uKXii<n'L-m. wy»wtyd«łi^ w_i [ł-i- 
wadeoiii^ vr pulit oH^ri;, lanowaó Koljiit x |irxisąiii'iw Dbn^t']iix- 
kii i honont, l«kko biai wiaytlko w 2yeia, x wyjątkif-m j*hIii«j 



n*H'r.y: ^rtni^ky. To Lut p»rf1;u|\fftu-<> J4hGt pow«vncUnt>. To- 

k-sjęiria DiMłi;|icy ti^^wm i kjticinifack kr&'i, gdxii* jit«li'<» ijlku 
Gruiułilcow Ifurcftuwu) nkiirli ALiAiryacki STjO iy*ł^y Horeiiów, 
nie tiii^tiiHc jut o umJroli jiu-^ielinikoob, s^ nMl/i^jii IVi- 
ficJiniiEi, Pollniisa i ro^raraj-s^y. PokfiZflIiSniy Pcter^ihurg, 
gctsie oł>lRwiąji| si^ wni^yscy^ orl Birt*na at do pocTi^tkiijącegu, 
jtw»*]^ ni'*|>'>kHinej£0 Kłtywrlibgn, pnsyca^ni is^j^kiiwjitć hiw- 
m- iiiuj '/ /,^LKi(ty z kilku f-rnm ii^ii^y., i tnki n|i. BnKtiifttfW 
*wnją w łym WKglijłJxił» wsA-" lifJ-rłUin-Miu:! ?:jińiiii^Kr» Liki«'^ 
nawet, jak Gniiiihkow, arcynLi.^iuya. PiiLiixiilUniy SkIuLWIid 
i stc^uiiki !«/\fHizVie, Niiwel flwi^ii- niij|ifJW«iDii'jszy. uWień- 
ski, iii<T jei^l ^lolny (hI t«j pla{jh K^iiid^nt c^irski, impriiiu< 
ivy Ur. STti2i*Ri]orff( był n% toMaie tAskim i hiHSpiiUAkJm. 
S"iłT HĄ wohiŁ' k'i-fljr »]ijI>og.nt-"Qn.', AiLgIin i Fniwyw. Wiłłiki 
M-irlJfOHJU|:l] ?<pl»tijłl Httj jtiitriir^^łziiii fraru^j^tkinii. W)i|iriDJnty 
B4JTul>ou><,'0[iili- iło^-id^kijni. O ijrHtuo(inwi.-ac:li loiłiLyu*kiciU 
okropne c)aJ« ftwiittlocŁwo u-^K^-e^bwliulny miiitiilor. AVn1]>i>1e 
pncit-nkifrala »lt;. t^ zna 1^-11^ khAflfifo itilonkii purUmRiitił. Na- 
\i*ty inki^ |Mmin1nL\ i* l-yiy i« oiUwionM t:Kiir<y Lawa. cjtrtsy 
.Koiujuiiii Pł^^iiihriiiWłj'' i tiilwvVłw isTyloiiskwrb i* Loi»dy- 
lie, ^Kifi:ii>iiiiil Zai^lnKliuł-j' i iiiti'ieaiJW liilK\nufka'k * Pa- 
lu, l/łgei-ziwcli iainll?ii*r5itt. mJlmrJuwyirli [irx«mevrieratKr, 
Ict^cb maczAl r^ce kiłłi J*m' 1 Rcgeiu Orlean*. Pournd 

i«mii, prton łkając A do WłiyMkicli Heicfhin iycin pnl>licK' 

nirttfip, Wu^ily Ło, X tJ<Kziii fViiL,-<tM-ditiiu<kidi, nL^d ni^wcsa^ 
uaJ£tadBxe i najniepm■HtljiIli^ł^■Kr wychodxiiy dviiki, iiku^U 
H^ »lyRLA niłjpiłT^^Hio t^lycyu awieiureh i bt-wrcnych Paiaic- 
toibnw kjird>'aała Rhka, Kozciiwyiywńno }*i cliciii-ie, nofzo- 
v't^ z nimni. iicK;iTiiono k nich kMc<^hiEiłk w:6or*>wA£*<> irctii 
kDU. Kiiidy roini^tyr, kufrily nvdcfl ir^K^j»y< kobly awau- 
turniki od S<-kwftiiy ot do Kctry, cxul w >6b)0 Qini«ryal na 
'lagiyfr^ Rittoi. lc»*dy iytvil nTiibicn-c KJ«>dnoca^'6 w Awojtj 
łbie tykt zUr-jłlni* inkcefiiw, hańby i dowcipu, do niqłOi*ó- 
kny kardynał Uoudi< Wiedy ukte iiknsaiy ei^ przcsli- 



czno i UAitirtrcIuii ;irc*yiJ:£ivIu T«i<<iŁ;*«.<'a- m'j%\i'i*'xcvntnn «eu uii 
Cli tif^ fui&r\\ <\ n-Aj^Ki^^] \f wiMIctm iiitviij€Hf dwi)r<!>w i |wiji' 
or^-ift- luiuiitcn ulnycb i puAsldcb. DosLojm ituulco«xd od 
Dieiylo fomanaoptaansa. ile olwerwatorft- Posrasli ki^bif^ v<bda?j 
rnwi^ai in^jel-ratiiu jo^-o flM-fj^oa^^nych bftbiiunT>w ulicy i . 
ler, Poznrtb rioi-it najof^Jnkjei pnri^łUtHuicioU i stA:;. 
Karopy. OiŁ BWy i OiiKTUEiny d'AlfArn«htt pcilitykl i dypto* 
nruyj, Nu» w»liw> rÓTiniot prKOpomnlL'^ a nadswywwjii^ i T: 
it^rimiuotwiiob j>iŁiiii^tii]k[ir»k;elt, ^cudiowaDycb z loj n^^^^^i. 
Trzeba vaJnE«6 do gospodarki ilotnow^ pmsluoj prze? jMytio 
w avoiin rOi:!ariłjii p^i:iii^niki murgrabmy Bawilb, 07j>biG wy- 
curz^^ntn P^iloiua, al!>o htimonp-jiyc^rny fŁxit?nQik młodej 
A^ck^ftidorTfa; ilo anBiryat^Łiij — pr^cs cxer(»gł"ilnJi*j*«y tywot 
fitai^^^o Soi*kł*ft*Jłtrffn, nniii'^ąit rw-^lncyc KtłSł^^rinifliCO, aJbo 
niiprawri^jpłfitolinitu^p^ninit^rtiibuTiiiTii^kówril^trcfKyj^kttiJ — 
^iTTATnuchu. knimk:tf>ka-:Gipiski B»^4<>\i jizn. MfiiDŁU^tiii. M^n* 
nicha, nllw barwno ot>r«xl:ł jmoi Hiinrłfwu: tbi frantnifkii^ — 
ji' -■ ' re kaiiy fv4inl*.Siirtr*itA. }**V. "< 

ni; iJo iing)ifUlci<y — pi74?« h«cslitoKtif* pamfl^ty 8wifra, jiJl« 
|nrFiitfifi\rani| ■ i-l(Iiu'i| pm/f* jMnil-^iiikur^kf^ i rpihfolnm^ 
ChffttiuTiiUilj i Waljfulit. fiil7:i<-ko1wirk ^ti^i i>\*rv<^i^\ ji*Hn«i i 
hauio KavtAW^ ilutiyua >iiq i powt;uva wniżmiki, jmlrti t lim 
plyuio i |Kiiwk'nh:( .^ji^ wttuiM-k, Zju^iki LvU ikw^jl^Ij] 
i xn w«xy»tkic:h slron pmchotUiln mul Wiwlr- Albłiwiłuu 
|>«n«wic X eiMt Włfty. z ki<jry[iii iu(ig mamy Oo cKyuitmii 
tijit byli pmacw miir^m cIii^Hilm u<|groi]z«ni w\ Kurrfpy, lei 
otvax«tu, z<;w.-^ai^i) xn-*j'luVHlj si^ |W)^ lutoii^kif-iii j«j iBłlity! 
i joj kaUoiy, byli obx y^ni jiy u-jjym-m, kAKlitb^:^! jr.y 
kUdecn, sanu ^kyrapUwHf tidiiWAli si^do dm^ pu (b)ivr^ 
Dnit naak^ i polur, a oJł>it?rflIi oil nw*j Tiar-iyjc. T** \T»£yttŁkia] 
rse<xy kotn^-soua poUix.'ba ląc^tiiift tolNi? ii;uijy^Łow>ć i razem] 
uiwijidotnió, Ł*vtnt«ba wii^hinć i vnih:\tt6 iia^inpi'sód, 
myikli. rKyuIi, pi^li i oiymli, jak uaimtutlif £yli, jakimi by] 
napruwdig. |jruvrlziwi Ewn»pfljceycy lycb cza*ńw^. A p<i 
nioftnn vKt(|i^ a^hAckm^iuj puŁ»kit? potauiki, allK> cUiJ^>zm3D--] 
tki*t z WarłMTFy relacje, i nn^ąd^tć *prnw; opcidojącoj 



ij — 



«lu doby «4kAki4. To wymaca nŁ^oo KoołiO-lD, — zaitowu^. 

*.:_, _ , .^fw, lut<\ioj i Tiiikj iT-xiąc odmzu pi^^r^^tą lrr>$zą 
aii^cMoc^ Kiiouic2> albo Ji-^ik^as^ K^t^na, J^l^nąć anti^i^ndc 
nfl<1 trAkiat4>m p*wiitia(o\ivni, i wYtinC wyrok ika^ijjiey vr i^la- 
UiW) iu^tsiicyi- Taklu wyrc^ki, Kkt^io fi»]'i>vt'iŁticT ku pi-^CKc tni* 

lu^ii^j^it^j, dwijidotiicj Jntt^ncyi; ikoTo \'iro^-a.tu} \ivzn2 A^awitO' 
-■V ' '/iiiw *woj«kk'!i» s*oj^ jut tylku iia kar>'gm?fi*»j lL*k- 

nMnc^wla. Naiik^ HpnwindliwoM, dobro piibłic3En<>« znj^ą 

itAJ — j>./w|i'r'tMV rA2 joj^i<'Ki> — j<*łlivi lvlko, iJbieiAKiiw i gl*- 

loko iwjiłii.M Ąiwonarifł, krjt*iy«T[i ininwimwca*;. jjk" jo- 

H^uy Uufny dridgow«k»x, jalyiii| luiłciiii ] trwuta pi^lwultuę 

lU łłtił'jiłWn-|i'li'.yaŁiiy!'h wiiiłj-'<ków, oi^w-EitA i -tj^Kiu. 

A!(t MT.u^iuiy Jo nu-uity. SmlłHtl Augustit tl otworeyla 
b»r/.kni)fiTŁ\f, Weiik* iiraw Hapli«j. jtryiif^iiŁ^iiJi^Ky-kruI obey- 
intfn^iil rx4ily nuocrUiK*, Nj^(yi<hiiii^st. iiodawttzy miUi* r^t^ 
7 ■ ' -^ '--iTn. Mł"'TiT.ii», prymas z rałii onertri^ \^^y' 

ywA^nngii kriikn: pr)HzijkiJ :^Hly 7. Fjiinil£i|. Siim ]>-jfic(VP* 

, ..;iil-łwnu u'yli[ii'hy kn'wliu';;fi \Vitiniłiu'iiirku-ł^'ii, |iu- 

irtra};|(^gii «ię juJb X Nxtibti| nil CzailoiynkldiT Lt^lfubjri^ 

raiwi^rw (rłioi-łłijy 1 7^\*n\n KntUi J<i^fj^itmi>i,et^ *jŁLniyn»y wal 

ttamiJ, jnk mi**;:;!, jłown/jirliuii j^ncei-^w uim imusiiafUJHi^ iiLa- 

2/ichow:ii3 iiii<imwi)iuipgn Poninlow^^kiL^o ^ny aiticowtteiD nt- 
iuiontJiMwiR, a% |ińki j>r?;yhiiJy król ni^ r(KC'l»biiJai«: oIifcbI 
to liojinśfiń Fiviii]liH w od[)tiwtiiiinim Miłi^nukii ilo |ii'Ky- 
p^ych wakattHuw. \V7,»intaD pmyrn^kali Cx»rtory»ey «?ilftl^ić 
* ■ ' ' i * ni« s Polickimi jKf[i)i\mć fltaiiMnun; w JMn ]*■ 
<■ ■ lii". >: Zfi[>i?wutc?it [11111 n HWki.ił^j wkiriir>^'j. w^>[łj^t 

ud ^it^bio JabtoaonfHkic^o, titarostat runktii^i, wypiuwUi cfcii 

r. . ., -^i^iUt tf^głł łODK^go duiii. jcłłttó, ku^dy knłl 9r--ii]iki)iit 
ticas>% pclui^f kurycrftdtj Pftryża, k pi^^bt^o m;rvutfittam. 



^irtobm rzKi^kó do PoUki dzioi^ do dwuDa«m milionów' 
(MbrU łi^ tyiDcossem w Wai-MEarie pod pnE^woduictwi 
(iryuiA^ii t. »wr_ rndn konwotfu.>yjnii «crQntu i wyzuncsŁylA 
min un wjmiki pno^lkonwokncyjw na |H>loff^ nuri^a, n^ Mjl 
koaijk^>kaoyjuy — )>orl koni<»c kiAriomia, WyduDyui uiuv<»i*oU< 
toWftr2y<zyly dł^htiriatoryo |>ryiuniowil:tD nu ^ojrnLki. gcl2u 
jut oiwajTŁ*!*! wyrażoną zo^^iiU ]M>1i-£<>b:i wylij^r/tma t-m 
lieincA. t. j. S»sa, k lieihy kamlydaT^^w do iroau. SkI* led' 
g.irH<.'7.kov.» S>r:ii)l«tnwon'tkn rozwiał. Ale zunift^rm jaS ui 
djttnUty ^i^^**s ^tmay fUl>^ i niotrwłtł^. Jn2 jn*zehijaVa 
msau< kmchoibd poEi.>mi>j tiii^ticy inoanovladxtw«ni sgody] 
Nk^tiiittinilny łnijn« Potockick a C.^irfi»n'<kirłi ni^-idr 
|in:\^u«jl ouow, R^icEuiaJd malkont<?nL-i nielkupaAśrcyT xwJ 
nr.2* itiAgDttd lit^wsiry, z Wiśnio wjt^i-ki mi na cx»le> wił 
Onitoryjkii^h \rc4iMljEf|cyoh (\<> oboiEii fi^n^ti-^klego. satoi 
p^ly j^li OAWpTJCflf^ kti *a«jkiinmi Zncn^li żaru: |vnifiiii« ak3 
d^h^ sr<; 2 Ui-iLhIniit T*"!!, J4*dyny udi^ty iiiitiUler jiaski, 
tmy pncy ^iniorri kntlitw^-^irjT mncymal M^ n>uuik'Aliue ji 
dni iLin; w \V«rv£awif, w <*i4n ijawi^jEauU tych iJtlai]^^ 
i j>n:y^>t iiwiinia ;;njiuii 1II2 kMiilyil^lury eleku*rfcki^j. 
sań iin}di>knw-c£a. »4ini Ofcartoryw^', c/irtz w lycb jłwrwsaj 
(luiiiH^łi \io i^uxv Ati^Miin. ^(xŁaJE|o i^k*; prjiiia*owi 1 wypn 
wtAJ^r |ia8Rl»two tło CliAiiibordu, jfdaoczoante. ifnać oieabj 
|i«^^iił ani nnsctntt^'! [^i>l>x'kicb» nnj ^nkoitsu SunWiiwa, 
bt^flCfiiot^uli^oliii^t^Iwron, i a c.iIji dyiikn*ryi|utv(ir£y1i mkoi 
niA a Hriddi-iu wajd^^lt^i) pi>|imi ia i*lr-kvyi <B?k;e;. ocetwu 
wuiminn ^lł Miflowii;) 1IU Fatiiiiil ^Hir*;k^ i lomsi^i, BrUI 
Ava|ilivic, A a;grtibmo 1 to^liaa* te obuMrouac jinr) jioowi 
i aw-h^-ut wrytkuncouia, i utkim »|K4oboiu pi«rwaace w Wai 
at»wi«- |«A^£yujv»^y kriki, pro^Ui nąd [>oapi«asyt do l>rf:«ii« 

W l>rA-«nic> vi«^ o amwm An^i^ta loskoczyla 
knh- Wi.-kiriiio. bt ktvl byl i.l(or>', U-^z !aV 

ijcicŁiwaŁio k<>uc-fl, Sio 4xai-kiwano tf^l tak i?- — ; 

via i kIof»>tóvr cJr>kc>'3DycŁu Xovy el^t^n An^^i IIŁ 



- 79 



rł <ij<iu aukiiikii^ć ocKti. »ni ti^ najęło w iik<js£\€h z»i^ńzi^ 
p:'.i^'i:ofowIlń dk ubje;:łu |>'-> iiim poUkii-j sukccayL Za* 
z |iŁv-yj--Howań ojcow^ltieh caprAwil^tuc Kii^ iiio ocialo. Z tylu 
tr«kUŁ(^w, tyla Tx>kowiiu. (y!u ntAlucŁir iii«bo«KKykn króU, 
17 nc^^sywisto^i oio |>04XX"l4ito dlft jego nn^t^pey ni^fiio Aa' 
dł 1 ;: " n-nhir::^ punktu opiii^cla. Dsticki prs»njitiln*i, ^wudo- 
ii,.łi|,., nn I M i, Qbm(uijqc^j ing vr kolo l^ltiau aiiowwfcłjyob 
>tQ uatvirza}Ofti intryg, poJiŁye<- ojcc^^skicj. tjn byt K<ipi^iii« 
o^unouiioiiynt. Ryl im fKijii(^rx«? Kląo&^iiy po <yQii w^fimi 
pfzyjiioiiiUkimif ^pm'iii]cn!ł?uorymi, riuL^ylyowymi, z oUym 
«Vpiat6in, X Roffyif. Audtry^. Anglią i HAnowprem, Fti*ticy^ 
i BftWfltj"%. Priił^Jiini, Ssewtcyn, ft w i0toci<f ua nikim ni-i m<5F£l 
pol'>u&ć Mini pnsociw «obi» Ko0)'^ iiponiiinnj:^^ *iti pior- 
WDlniA o Pinnt^Ł, i Prfij«y, klóm w lyni w£;cl<^t»Hł uiiHa.u'i^ 
■ \ K*.łs»yij; miAl prx/^iw łobi^t Aii*try^, ki/ji^a o*iuie- 
- .i.clo za PorliŁfr^K^ŁykiłMn i ^wtHE'* w lym ^'zplediw 

. . Za Roiyt* i HtJi|jtowii|ji Priiny: wi*t!>3cci&T niiftl praeciw eo- 
iM^Fniocyf. koniec końcem, oatumliią Lp^iczyA^ki^f^o pro- 
•"■;r^ik^ Xił- ri-łirl tak*-? w Ki"un<JJ<* rw^y na nikim fiologitć 
' K/jłlt.-j, *.|Jir-ł;: kti|>ioiiycli przeKojcJt Ui-i'zi. kióm ^^owlm- 
ds^ nji1ychuiiM);C, pomimo otiipmic t cyrografów, oprć«2 no- 
'" ■ ' ! ■ •' ■ -j iiiycb ■Luni"i\*rUÓH\ kCłłrycIł dijpWo *(M(yiiiio pry- 
'\ ,:j . ji -n ',il7>*, i opi-ucz kilku biskupów, ktłjny oio mi^j^^ 
wy2yd«iniperiitywnvm f»<3<iiiA3em. i |x^jdq xa tk^scjówkami 
' nu, jp^li i*ł ukA^c/iu^in ohrŁ'-c;i *'C '^^^ -iobro kandytUiuiy 
-.i--,iMJ. To łł** w Ri^yniił', w nn<cTty ^ininej. jedyne było miej- 
iflcf, 4j:il^i4< dla utitwiłinia l«j kandyrlatur^- grunt pouiekj^d byl 
jim";culnwnuy, i touifityl"' piTjia niubosr^sykn krńlujl^ wla* 
*nle i<sobiści«> przex je^o nnsN-|>iri^, Aui^u.tl III mini tdUj 
zmut^ni^ w^d^^uy i>#obJHl4> J(^sv:itx>^ z cJtait^Mr Kiiłiich bimoinkii^h 
i wiei Itr A« kich. Były lo ^resr-tJt wjdywy nTe:i)Ee)Eeg(^lu:o »ym> 
ilrr,ymywMin? /:i |io4iv>,litii:iw«>ni Hjmnobiiw i IndŁi 

I ; ■ ^xyIll unTiiiikur Trwiily wiody yv If^ymie — praypo* 
moit^d DAh*fty — U]>tnka]iit, <^Jl<mll&• i i]e]K>tyrxne r7łfdy K1e- 
tiiTii-.t XII, dob« TiWcini Ihniiini J t^nit/mUit*, Utd^riA <"ili'' 
^-* Ml dnJri^cyin i lozwiiticci^jii |iopri»fd/4J;|Ł<i*j rirłkiiy <]ahy 



- 90 ^ 

ni^tky Stolicy ApoMol*ł:i^j, n^toniuklom Pijarów i JcQuu'tó*f 
ftrniKh-kta Xn'» iiuti1;\ nieco odawu-lyć i rinswidt]!' 
tfru) umzuił i |jrj:yoiiM<jiii| niiiK^sfer^ rcymiką. Ty di-- : . .-. ^j- 
dnnk stor luioolny, ^wl^awza w -prawach polityranych. »|»<^ 
czywal lutaj ciii;^te w ręku iii<*&i>c<:<^ di>mu Albanlch, synou"- 
Cłiv-nG|łi>iw KUrm»>a?'A Xl, lt'ł'*i"zy ;»4<iw/łoli ikni-ac ^^^►łUM- 
wicu^U nacstoliiych li<^yli wiwly sap in dających w kol u- ■ 
kftr<lyiiol«k>om. An^iit Ul SArln^riM. j*»3c^ t >-K4i(jw iio>'ojiij 

[uijh*[j!A3£ »tułiiiiki X riąJ^ŁAcyiiu l:Artlyii;iIuiłit \f^o •U'A'i. 
a nadto w^v^Ki« w foymje ctVAne nunt u-^r^ijr za podr^lni- 
ciwł^iu kar:!yiŁj»la jt*zailv Gi-ł^iuniii-co Saln-iio, kci^ry i^.' l-yl 
navpVil na tono Kościoła. T^rnz 11*11 ytrhmiaM »kierotVAl si^ 
l^y po |«->fi«mi?>. ZoałutJ j« toi i<iniiuu, u- |>iorwsc«J pnr- 
nnitnint'j <*łiwili, K:irdynnt Ali-<i<3»nłiro AlliAnt jK«Łf3i 
wyświadczyć w tym wyfiAdkti iv s^uit^ \i*hi}t^ -asowi iim- . >« 
Sutii^libwoui t.<^zcxyiV!<kii*inu, j^kil jmi irryflark-^n Ulac)iJ4»* 
p> »y«owH'r. kmil_vmkl Oiaiifraiici>4a> All>aiu, wyiwiinWy 
Sunbin^roł-i P«jniaJow*kieuin przeciw Sfl*o\vL i z lych *a* 
niycii pi>l»iidvk, ni^ majął-yh n\r w^pólir^ijiuMu z«V>l'reni Ko- 
^iota.ani xdotkrr*ni lEspht^j. Xi«^wtrK%nipwy«i]o n.ijla«i-Anr. 
FXŁ* ArfiT iJł* r»l"»ki»łt» do Dii-iTui, n xitnjt74*m lunt- tln W -i - 
yk-\\ jwmI ndn^MMD iintuiL-ai t Stiuióu, z ^in|Vi*rn Zidłii-rui il. 
i*li>kc-ti idHkiitj. Kiebawriu jiHJuiik t z uj !*utniy powattii- wy> 
miJy H^r^iliiio^i-j. S^^iimiid drr^k-A^kił.- w R^ynii^ x ti'- ' 1 
fUt-iu j«rl[io«i£C5ni« ucz>;to krzyftowjć, z Paryt4i, i Wjf^iu...^. 
Z Pjiryfei. kanlytiitl Fkari- t-ncrgicztiic »tczal u^taninf^ ^c 
YA iH"Ciir>iifivnnym I^»;Lr£yiL?kim. t«->c)imi Fnin<^'i, luij^' t- 
rt«ij o^rkt KoiicH>lA. Z WifHliii^ v)n3wdŁĆi<- njvtiicA ru* i^- 
cittiiL* oMr£C|pAi^u W-ityknii prKiA) Lt.-^fCCzyiiikim. JjitEtJłji ^: 
rs&d^ — prnl ceurt Karo) oaoUaci«' <lo kardynała CuuifQf>* 






i»dto, jak Nam ^lotinbowiikffMBo, jut kilkaktrii&inpodiuawiuU 



i^iinc ImIy i' 



c>n K 



łv ptłlwe do^mtU ^-Inoaci, jaki^'łi_v a^iąd 



— fil — 



^ó1d()M n]ebt*£piK:x4^^i.wo f-i-o/ilcby Wiochom^. Aie piyU 

oliwili b^iiajinniej ititi iiiviilaf jb*<^c;u- o pr^yM^tj^Biati aic S^^o* 
'wi. toc^i inijtł iia myńIWorytoi;f ftnie uluirtownu^go Ponu^-ul- 
i5tybi, i iKloliiift, j»nw>x knn1yn;ił:i CK^nfurgris j>i':trj>wiLl pier- 
wi'tQ](* u- It^^initi y>i i7ifnntf>:ii Kmiiniirldm pr/ituw iiI<<ktoiro- 
vt AugnKWwi. K^ntynnJ AllmiiJr i^Uny w Hwmia rJTiir«ikŁe- 
ncM pkiłiuiiruii^klunb" ł-LM^rstwa i Irajiiw il/.itHl^iM^tiyŁ-h riomn 

«ki|. -/ii4i^nif (ulygt vr /.'ijmlt* dU k.af]dyfI«lLjry Mri^kiitj. Z^Lniz 

MA w wyi1ajit*j iiihimki^yi dla rtuii^^yussa w WnT>xiiwip, P;u]- 

Rtiooe^, ogrihiiie-zyl »i^ju£ tylko do i^kazt^u ki og^tctiłcuijruj, 

nfteby \}T7^ysrAy łrl*>kt pbył dobrym kiiloHki*»in", — eo oiray- 

wisrri^s rńwiiiet ilobi^o Ktosovfn6 si^ mogło do Ai(gi»l«, j^k do 

EjiuiiiikIii Ił i bo St-iuitUw-ji. 

S3tr»^^<'"ly powyisKc, juiu^t piTu^ i<ic nancn^:|C4?, x j«' 
dcittgo jeuacwit wKglt^^rlu wyjtit^kowi^ j>Obiii(I^ą doiiio^łoció. 
Otiitninii c^^iHyi do zhyikii łiioiąc w obrouc i^nmi^ć Au|ca- 
tfUi; TI. imMrtiw&uo tak£v do zbylkii obn^nif^ eJokcyc Au^a- 
rniHf III i iL03tyuif j^ wifjcct) im^eo ti\t koAioo^nniciĄ. bo ^rproa; 
iiUjv»iq2kicjB. »Qył mi^sy dvroiwiii vQropepktmi -*- tak 
u kojica limitowana iiniciir»y<.' t^ arguut^utac^c — je<!eii 
dwór, gdai^ iiiniituo waibyć Ajinkwy c^ta^^o AwiaUi i£|;d£id l^>iy 
potf-ody ^ywioiiiii stałej jn^zycliylaośct ku nam. Uo&da temu 
^AiifACf fcł łlw^r rzyui^ki rozumiłJ irU^jrasa polskie. Ot^i, 
wutłh po óiiii^r^ AugjiU, rozpuattg ^tamt^d listy do pry- 
ititt^d, biakapów i ^cu/ilorów z polf^coniein kr^l^wicsa Auga- 
(iiA^, Niepodobna ^kt^ptówać SŁcolik Atii t^i^j t«Ky, ani wnio- 
sków. Wynika to juJiuj JUŻ Ksamycłi Hm^f>^>l<^w, powyłftj 
wyiDtxcxonycb, Niv chuemy Łut&j dalej sbacEzo^ w tym kie- 
runku, le(!z cwifitdjuuiy, £g Klemens XII l« najinniuj cztery 
razy smiGuiid Bvn>ją polityka wstgl^em bc«krolowia. 1, ko- 
muc kofiocm, byłoby niodoreocsiMiD j^oiiRiyó »iif lj| stmionDo- 
toą^ KiMofncscKJią byJaby „nfnottó** pojod^ilicsEuj ovr<ry, i£ pn- 
8U>rz pi<vcdvna£y«Uuciii jrj wIhj^uia „rozumio tntorc^a^ i ma 
DA piccsy. Kurya liic inc^łu Kaii-iowieć na^rróceiUA olekto- 






- 82 - 



roincza pwoz kard^D&b Sal^^mot 1^3t wion« była pimi^t«S 
o zsirĘ^e«^rovramLi bulli Uniffenitttsi prz^a k^rdynałs PT^nr}" 
ince miłJft obowiązki dUJ^g^> M^jćci Api^sirlukiry, inn" lila 
Ich Aro3'ChneAfe7ijańNk]4-j i !Gkt>'liokii^j Mohcl. To toi atron- 
iiic\- poUcy eł^kicnk bynajminej nie cłjaTego chwycili ai^ jego 
fprAwyi fte tak kftseal Watykau, filba 4^> j% uiiell xa dobrą, l^cz 
dlatogo, 26 Iftk kfizal ich trta^iDy intJ^res i Se ji| mieli 29 moc- 
ni^s^. TutiLJ inną jwiKcs^ iłulpsty pO(lnif^6 okotic^ncMk^ 
W lym to KJimytn u^t;iAjzt<» cRwn, n jtiK o<l Int. il^iaiKŁtjfiu, 
trwiliŁ R»pltA vr iin^yt^iail^nwyni i n^uhtr osUyiu j»iar^u ko- 
AcitJoo^polityi^ti^m X WiiŁykaintm, Cliotii^lij o ilwia r™?cTiy 
■poroLł: o niwiużycio juryndykł^yi nuncyaŁurskk^j w Waraza- 
^&, oraz o nieprawno obsacJKauje opactw wpmHl z vry1>ora 
braci ^akonnuj l:iez ckgląclaui^ «ic na olKiwi^skową presniil^ 
i nominacyc kn^lftwuk^. W oba tych »^raw,"K*łi nu otinUiim 
sejmii) grodaiw/iskini gwałtowni' xjipmUy urłiwwly. fcmiajtjłn 
od Watyknmi, ahy odwt^nJ ELUiii-yiEK7.u x Wiii^T^nwj^. j „^^by 
Nnin wolnym ixtiKii\^>iti in jtrri^ut carKlifiaiŁhns Mfijt^Uttit tŁ 
Rniptthtictw ulilliać nie poKwalal'^* Ta, okoliiaiiiońń i wyw<łŁi- 
iiy pn^DS ui^ naalix^j opliiii publicicnej nie cibiecywaly, w i*j 
wtaj^ic chwili, sbyrniegc w kngii posłuchu prsycUodz^tiyui 
Z Rzymu «kaxówkoiii, Kaogtil src^rat^ stwiordzid pi^iychodzi, 
iż w ówcxwncj lUpltcj, jnkkoW-iok woln^^j od poJQĆ g-iJlikań- 
akich, pr^J4t<;j iradycyjnyiii i f^^bc>kini dla Stolicy Ap^^^lol- 
akit} roepeklem, pauował pdr%«ci(?Ł, w atcaunku do Bzyrnu, 
Kiwnie ^f^boki i tradycyjny, a suiH^e wyrafcoy i dvriadoiuy, 
dach BicJE»wi*io«:i w r&K-Mch politycznych. Takim <iach«m, 
w eankej saswizi^, a zwla^iscsa w danym wypadku, kiedy cho- 
dziło o «prawQ kntvi>iinlnjk, o stazdrc^ic etrzcftoną prcrogi^- 
vQ dcJccyjaii, pn^Miikuicty hyj iiurówno ogut narcdu *sUchcc- 
kio£0, jakotoA uam tSwcscHny piynias ^ l^otocki. To t«t na- 
prawdę, jak joż w^ikuzaliT^my, oli^ktor mó^t licayd 3; t«j stro- 
ny jedynio na poparcia powacj CKcici wyfczego ducbowioń- 
siwa krajowo^c, nioktórycii mianowido luiuUtów, sdolno^cią 
oftobi«t4 a dworskie prot^^kcyą wyaioeionyoh zo skroDUiych 
nieraz początków ; m^cgo sbana, i pT^«xnaczonych z Diitury 
TiMcsy dJa zrdwnowiiiioDia sbyt pnwmi^ncj i autokra^.ycKnoj, 



pańskioj masom i pfjinucyiiłnoj Ti>od<)m Potockiego powngu 
TakiiD lyl Hozyu«:t, biskup poKnnfuŁki, tn^z^odny, iitit(>Eivrriiy, 
I>olK>luy. ul? Kl^wa Di^t^;^, ckara^tcr lękliwy, zauiulio pa* 
tiu^j^cy o TCla^nem poHpoUl«m pochcxiseeaiUf sao&dto dwo- 
rak s i]^]>o«o1>ieDi:t i uiniulto z laiUury SfieiniiW, Tnlcim hyl 
lipaki. biekup krakowski, duio zdoUiiojdzj, momolcgo iłpr>'- 
tUj bjatro^, wymowy^ aIa bot Jbadaych podettw monJnydi, 

,i&uyi*aat, karolant i iOAkoas, który bnwiąc «i^, robiąc poU- 
lyk^ rabiąfi pn»derw««yednoin wln^ną kAry^r^, więcoj pn«T- 
giadujj^c X* ctolora hiiMiiuinyiii AtigUAta II albo w gubiniicw 
minusWynlnyin BriiTJa, ojtittrL w «u'<»j«J (Iyi>0(f2yi, <IaviU 
i^ortz^K^y pnyklarf tiiopo»z&bou-aiu& dla iryBokioj j><^dncAci 
k^ii^m Eoddola i poduio^ycU obowii^sków dan-poeterza. 
Ocirysącym 0^ sposobem, wbrew prawom aAwi^conym, kt^re 
pn'ma«a, l>islciip!i krakoir-ikiego i Itilkw innych wyli^oaftJy od 
pt&«towati]!i |u%-:(^'i, Lipjilci, pnty Bnahlit pomocy ptwuni^ty 
na pŁ:4lk;utH4^rxŁwi], sii^d^^f' im iitolri^y kr!ikow<kiE»j, wlir^w 
WHsnlkim pn)U-^um ti^yiiiał pr£Bx Ut kilka pitH^K^ń mmiiJ9»| 
kon>riav a nawet jii2 i o wielką się nbieę:^!. Omylił «iq jo* 
diuik w rH€hubi*>, giyE mimo WH^y^ikie jogo ^aftlujci w Bi* 

IJif^j^K^iu poło^nne hp^krrM^witi. A*igiiHr HI nie m^^ sdcbyii 
flic na powii»T^i^rii» t;il:iftTii[| r7t"wi<il(i>\ri )cftni.'1oi^twa i wolał 

;nftgrodv^i4^ g'^ k;Ł]»>liih"/i-iii knnlvtinUkitJi, /^jŁ 'vłi:'hrinf^ ma pi^ 
pn«-iorcyL- w j-tidtili^KUt r^ftw Zidii^kii^go. IMiiRki J^ 
dnufj, wliHfJy bislcLjp |łłockt, pijAjti^-j kiiiidi^n; w. k.^ |if>ifnpj hi- 
itkap kr[Łk<iwvklT m koucu. % wtoAiii^ wulj usyctlkm ^'/ftyws^y 
doiiŁ<rj^6->)twA, dcby członek scAkouu oo. jeznildtir, Vl&rym c;^ 
to iwoJG mionie pnux) ^inKTcij| ziipj»sj,iuiki^ ^lo^iiy od rnlod* 
sz^gn brata, biblioiDaiift i giwlLiły, a po«t;tć duio powodu lef sza. 
UEEiysl Awintły i Wizech^trr^nny, duntu silna i ilo^yó sa^iidko- 
wn, miał «o1>ie sdairna na pi^mio prtynccrKnnJi od Augiu^a tl 
piw*;:^ vi-|i'lkii kon>itnj|> piitiŁowni>i| cingi prai*£ urzotittgo 
f-tryjftT i^^iil *ii^ 1 hyl w L^ttocie kaiKlydat^ni do nirj iiaj^OŁl* 
jiii^p^ym, widzinl pnw»i« otiUtUiiuii c^zasiy a^^Uf^ aut&jfiml-d^ 
Lijivkti:^i> janaifi wcbodeął.-ego mu wr di^o^^, lUGcayim sjWtto- 
Ly wytsEMl&ająu^o go u moaflrŁ^fay, i ti^ko roztalony odwi/j- 
cil ELj^ od dworu, aa^ pośrednictwem Caarioryskich, blizkic^ 



^ - ^ ^ ^H 

»> qjmwi| Sianiaława, i obocnio w ewoJGJ dy^fYwyi wintz root* 
:^lł plockioh wyrftinnj <łlefkŁnxi|ń (TticlKou^mca, t^ j. SeiiEn. 

dyi ^ zopelnui \n-% *niaku, MtwJy tylko refor^^ndarz k. i od 

;iUcdawDU pixł1)oa?j:7 V7 kołofpaci<» wamsawskioj, cb^tni^ ^^^^^EM 

eUł pojflwi.'łI się na kaa^Hlrtcy, wygłassAJs^c mowy bania? 

iiOK<>rnt, baniao dlngif i Wnl^> ncTiudnc" sędnniem ])o-i"rftuyi'li 

tŁ«aviAił, juk twitrrdxi Kitf»wii<^ i jak an^ott^ r kilku z»* 
£iiiyi'łi dnjków ^iiłuliiie pivtkoiiJii >i^ taoina; ptra^i luni 
wo \vfxyM.kii.-iik TAI Hhtnczyirt bmitim bj!tkupoj:i i w ji^go 
ti»dy piit>(<^'J F*!^ obecnie « pni-Ly^ LwMtmyAsktAgo, ab^- na- 

ttię|in]4i 7. nim nizem pi>wriV:i6 do dworu. Daleko wylnliiiej, 
chpo i^owuiet ji>4(2c!KiT iiilixly, pnM<dMtAwiAlaic jul wówLSEaa 
Adnni tiiabowi^ki, T^ufni^ri |MjKnAn«ki, jiÓKuii^jazy biakiip ku- 
jawski i w-irniiiiiiŁ], pnsłal ruulkuh ;:do1nowl, ukt^alaWnta, 
»i ohaT»ktJ'fii, liafriii' wyiijżuioii^' piv^-/ ni<tlxiKxr?:yka fcr^la, 
a \T (*^fi:»Hii? iiiiiieJAj^e^d Le.Akróltftfitti akmmnyt W-x jwk'n z tiaJ- 
KdntiiU^jHieyi^ (jouiocuik aprowy et^kUjni. 
^ Jjikko]u'J>'kbYU. u& iuii_vi7]i^ n?alfiii'j-s£\'c)i i |iii:i;AT]ii-i- 

Iszyi^k *'Kyiiiiik'tclj, Uli pouiw^ IIk^iud l bjhLLi|KJW imlskittli. 
Bmwbto poyrodtem^ «prawy ekktoro-knjfowka^a w^ R;apłtM 
Ki nr Kiiropio- W ohn kif.^nmkoch podjęto z Dr^ena mcldiwi| 
Bi tojŁloglą ddaULiioac. Nntychmiih^l po pawri>ci« Ditilda 
m% Wftr^inury, w gabin^p olektor^kini w Dr^ini^ iNlbyb fti^ 
B łitntiowcKA uandn iLid ciUi| {«:q>^j^ nkaYii l^^^^l^ł ■ Kagr^nks- 
B n^- Ucbwaloiło pi-zedRWi^y^Lkiisii w -(.^iiirj Rj.plUtj iiiŁ|vHrxj|i5 
B nrtiuiftit^ cAchody a-i sejmikfich pn;inlkutiwukzu:yjiivr1j, nhy 
Uuk^iioftikiii w iastrokcydhcli poftt*lakicU vryl^C3Deriia cudficsif^a* 
Bem od korony. l>o trj roboty b^ą u£yci: oa Ma20irxsu ref^* 
Brontiuri! k.« Antoni Dembowski, na Uu^ Jad Oetiker^ kucb* 
Bnu«trc k., w Mnlopobc* oboiny k., Otorow^ki, aa PodUtati 
Bw&|tiwodA iiodUski, Mitbdl S^tpieba. na Podolu p>:>doUk!, 
BSteTan HumioclEi^ tm Uiwir Wiśnio vi cocy. Do Pnu Kró- 
I Jdwaktek wypramony potkownlk Unrah % 10 ty«. dukatów^ 



— a=) — 



orat tajrrttim^fni ałHOimcAmi pTiywilaj/iw pcłlityntnych dla dy* 

wi:f>1i-Tiu iiii H';:ym i opinie [juMk-ku^ juJAij^ tnymuny Kyl 
w uajwiffkszyiii f<bkivcie i wysl^At^owi dnua w tym wjr^l<«i)»iid 
ale piiini^un^ lecz tylkc iLfitn^ iu^Łrulfuyc. Na wyidntlEi 
w R^pIlAJ TTy^nriPKoTło lynKr7a:>ieni pfM militiCH dnlEatł^vr: tdo- 
^yio ji-tlnak, iJt nii,* ludi^}- śpitcf^iy^ ^tii^ il ii]>l?inr»tiia'm HŁn>iini>- 
ki>w, 1m'2 «l.tmt^ kiij, ilir moArm^ pmiycIłfitiKiiA x gi>l4v^ki| p<» 
aniliuj^dfir^ji fninciitkim. Tymc^cAs^m Jiilmik ziir.ł/. /,iJrt^^- 
UJ<fj«v*f| kwoli; wv>łaii<i lUiUL-juhr-iwi Piiiiluł^rł^iiui do Wan<jE*- 

wypr^nić ilwłlch ura^owuycli poslaw pc^aomocnydi *a** 
kid], l#»CTt il^łp^nt na saiur^ kontrokn^iy*. Na wypiwkk wy- 
^i, ucfiwaWio UTiyiiMr uj.ijskfł w jin^towiii 

Jfidnnkowo^ dobra© roanmijnnj w Dn-iiiir, iZ yrssy^tko 
'CHtJitiin/tiit- yrik^Sfcatn od iMorar*iw. TiitJ^j /a-* Wi^jwu wsTiystko 
vr uwj cliwili z.ik^i^.iło 01^ WitHiriJn. NapniArio pt jFtJi ivh' itj niji- 
cy w p4!i<-i?burgiu doś^miicKoiiy IjuFołŁ i gładki Lyuai- pu- 
IcaU do Ijot>M^6i]Wfdd/fvr: ci nic aie uiieliby w gTomrio i-zoczy 
ptreciw tijekf\^i Auk^^^^ tmbuby byli tnii ponićcis Ktt Ho* 
ioomeio wytLa^rudiMfuiom, było tylko ziiiwucKyó niłjbcapioCT- 
^tU^ francueko-fltAui^nwowTfką kombiuacyę Mumiioba, alo mł- 
ml nnJM-Woj swi^EADi z cowinicni IŁirolem, -ir^\r:li ^woji;t 
«pulilKiiilatłii< w $ci?Joj 7Lnvr£94oM;i oti ^^^f^y vrŁc^:leii!(kic4fO 
dwoni> Wnoi Udi k Div%Qjfc wypmwienl «osUli do \^''iediiiA 
dyr^j zaufani dyploaiLuri Ka*cy. itńi^ifi1<;T ^i^^blut^tu 1^. I-iiU/łl- 
biirgiban>ii Zuch, w charakt^nse po»I<)w iiadzw>caajnycb. 
Uieli oni Hotuo polocon« daialAC głownio pn^fe ce»izową 
wd')wi«, Antnlit;, nintk^j okktorowj, onispnK^ kaaclrr?:!! Siu* 
z^łudorffa. kt^^romu ji-diiociM-inio miana orlaowtó dawLLłfj?f24 
poniiyc da^^ik^, Pnics to^ęo Aujctist wyntonowal pUnii> >vUinv- 
n^iiG do kd, Kufi^aiu^Ka Sabuud»:ki<^a, doprorSKaJi^ nc jo^l^o 
o»obiKl-jco poptircia- Wyslaicj- drozdefiacy w pi<irW!fl£OJ 
GhwUi trudna mioli pnwpr^w^ w HofburfiiL Spotkali ok tu- 
ini s mounc^m upnEcdasenicm cee^raa dla wiarołomnej polityki 
niobosttcayku Au^z;anta U, z gondami wyrsuUiini sa jt^ 
p<t(UtQpay op^r pntociw iSankcyi Prtgmatyc£Qvj im sojmic 



- S6 



BzRBz^, te podejrzliwym rarhksxxrzm nuipokojtut s powoda 
otULiiuob knowań ka^iko-franctuJckh, A wrttncM t titc^oną 
jot kmndjrdAUirą PoTiaf;;aJozykft do koron; pobk:«j. Sx 
racsjfieDa, w t«j fam^ chwili, naJDieepodaftARsytn tpos^wm^ 
ow« Icatkdyiłntont tAma pt^<»z cj^ tipadlA. OŁrx3aQattO m»ino- 
wtci« w HofbtLi:gu iii<>^pc<lKAai| wiiulomc«6 x LiztKwyr it in- 
fnnt Emaniiel coft <woj^ kuMlyiUtui^ poUk% lui ne^cs dra* 
giogo iwc^ faWA, młodego do&» Autoni^i. ^ynlknln ^n^il 
kompłikscya ni»prcevid3uati&, u i^rn przykt^trji^io^ k doko- 
nane porozuioieaie Aostrofosyjski^ do ki^r^o po tria ia« 
chodflclk wcii^nicto 1 FroBy; było sacdDegÓlowo I imiflunie 
oloftone Da n^cz samego infacte. Z dragjej Buony, sig^cici 
&Ufitn'^iiOcy V WftTBttwio* po^ Wil<-;cak i r^^deat Kinn<«iti, 
doaofljli xii>^o3K>|«ni onir-liliwf>j ftkcyt Mont«goi piyniw, 
O potrsseofmycn xap«le tceUcbiy dU Staiuslawa, » yrerunr^jji- 
CMD povod2«nm kamiydatuTy fimnctukioj. N]9 łnto t^^^y 
csmsa do tumcnDiA. Ta okolic3Dc»ć, przy ^tynnuni nadto 
v«tawi€nQiictwH* cotkrov^ Amalii t 8ilUcttndoT^l^ pirapchy- 
hU Eseołf na raa^ alaktorm. ^V kuAou marca odbyła jiif 
V Hofboj^. pod prT««odmGtw«]u cesarza, koofoKucya po- 
ofbA vxglfdfl>a ttlokcyi polskiej, SiozeDdoiff, w zr^cmen 
ptX6ató«ienl(ł, przekoDywająco ^^loftyl. ift Augrut HI, t^pT 
t ogmnkcsosy. poibawiooy taleocón- swego ojca. nie niOftv bró 
aM>«Kpd«(;3cnrm, i£ knfmia pokka, ^amiaM go tmnocnit^, 
imxcxM iwrzif) go oidalii jako kfd^a oienitecki^go. ]«, jako 
IcTf^lowi poUkienau. tnida>«>j mn j^twKcaB^ pnyjdśe, anisoli xe~ 
nu, KifgD^ p<» zi>cai» »nii^'M;kia, it pn»civm9, obejmując 
dotywotoi tmn po4iki, not* tylko pmTa m naiazii^ cwr.lr 
dacMsiesno ]iiovtarUo*d aMkiit, fia podobCuftatwo Zygmunta III, 
kl^Siy ffwoją H^kcy^ w Rzpitej lun^ual opłacić atral^ dzi^ 
dsicaoej Ssnreoyi Ouan Karol praycłiyUl si^ do ar^jiiien- 
twiyi kajfednsititfj: uchwalono v zasadzie ponizoaiioć mq 
s AuguAleiu w^(lQd<*iu poparcia jego kandydatury. Pozt^ 
■tawało j«duak J€«<2caMł Idit^j vy«xc7egi'>lni(^ i fffonnttlowa^ to 
pfrro^itmii^iii. Pti3CO«tawAłn takJEi* pntppnitriubui^ odpowiM- 
nio p'irov:ttitiiiTniR pcnni^tzy Drusuern a Pi-ii^niburgiem, Po- 
Klwtawałn w kuiicu, podubnset jak pupnceduio. kiedy cbodxi* 



- 87 - 



lo o fortu^lciykit, iak flamo leniE, kieóy chodziło o SMa, 
wyzyjikiwS lo poroanraicnio w^l^canio aa rw<-» obu ucieecni- 
csąoyi^li dworów i()jiii^dxktcb, AuE<tiyi i Rofyi, ni<f dopuicić 
uatomio^Ł wveysku, icurobku, xX<(] woli i AzkodliwyeJj wpły- 
wów tnE«ciogo ft^aiodzkicfo dworu, borli6słci«iJi:o, a wi^ Fry 
<lf.-r>'lE^i'\Vilft€lma jnkuajdloibej atrcymaćw błędsie i besesyn* 
uiMtei, Kulr/ymiLĆ mu na ocaock jak iiĄJdln£4^ prsrrpafikę Lioe- 
WtfUffoldowcj „punktaoyi", i w taki sporób, bc« prsosskód 
% jo^ strony, a uawc/t -^ni^y }*^o iii<t«9riadoEayin (kIk^aIo i je- 
go po cs^ici koesttcau, prau^prowudjsió wodle nowoj myśh cot% 
Kpnw^ elekorJDi^. 

W rv9cay baoie^j, Frrdtiryk- Wilhelm, zaspokojcny i ośl^ 
piony łwiotoym Loow<?nwoidowyin ^trftktat+łm'^, w piorw- 
iLvoi okiTiŁi 2o wsTUfiSAJąc.') DoitriiosCMi^ daf fic prowadRió 
w pTj±qdanyin kiorunku. J*ig<j ngonci w Wanoawio, po«^ 
pntnki Brandt i n>zyd<inl HoffmAun, Ddcbrjtii % Biirlina ro^ 
k;^ w|K<lii<*gił dvml»Dia '£ Wdo^kiuin i ]j[H*w<<nwold<nn. 
WHMkżo tan Atan tłoRioj ufnoAct m*) rmil trva« długo. 
,Tr»iki»i'* frradniowy bc^rliński, darujący Prusom Km^aiuly^ 
tŁiexawc*cijiid pi^kni^ byt n«3ca:|r ooi s tc^o jednaka ki^dy ja^ 
ilcoi ciii^k nic aio było ^yuLtic a Potunburgu o lutyilkAcyi 
^S^ .tTukta.tu'* Pr^fciwnio, z PeUmcburga. od tiiiaiN^uiogo 
pOfla pnmkwgo. MnitłrfnUlaf ii«jpo<iojr^aAit2Xi priycltodadty 
roUoyif. BiniD HtunffwcTKO cxlmiiviid pr^yj^^ia oliorow&uyoh 
toti« 2a Kurlandy^ 200 lya. talartSw pruckick, — a lo dla Wj 
pfo«L«j przyczyny, %& mi&J juft w ki^ioni lyleA miarryftcklck 
floT^jK^w, wrai z tym w dodai.ku widokiem, ift uim dtn niebie 
tnchown Ktirlntirlyi^. Lofiwirnwoldowiu wywijnM nic stianopiii 
\ o(H'j±nti*Htr) iJiTyfika^yi ^w^hdł na. |ir&eińwiiŁ) inai^Mniuiyo 
frainriL^kW- Mi^iinicba, a tymovAHem pu L^iiihu jut ?&&c'^yrr^i 
cUoflzi^ kojo mterWiw naskicłi, W Hercu Fryder^'kH-\ViUi«I- 
ID& ibiiddto !?ię pod^jraeikie. Pr^ez ooJy luly li'^,}i je^c^i; 
bądi [la inf&ntA. b<|dż U'J„ ,JB!^l] ws^'stki<f s^uiury pi^koą", da 
Piajta, AVUniow)«iifkiog(j, MriiKZcIia alba SnngucKk^ Jodua- 
kowotf eltrw^ wiiiUii^ umowy Iwrli^skii^j 1>yl uboAiiizniiy do- 
lyi du WTłjnłlci-j kany błicki^yjnnj w^anoui wykluj 36 tyiti^cy do- 
kaiiSw, wiflr»\iiiywat ai^ £ unu cią^, awoiiu |K)^oia w Wv*- 



«EftW)B UfecAl OM •SftfOira^ pHDlfdKmi do CSMO. i WCpj|(!s dO 

czMOt t. j. do uaJcjscU opncnioDej ratyfikaicri »unil £i^ 
b«ft obn^r iwoŁch -B|iiTrmiien«bców-, &woddftv&ć jI^; ^n 
8Qp«liiie w ufoe pray kkrowamii robotą w»rszAv»Ł4. W ui.tr- 
cu, cotmz b&nkiej £Acuepok<óony ciągłymi z F^«r«barg« wy- 
krcumit wciąi om aljriaąc mc 4iu o nOrfilocju utJ o i&fui- 
cie, Ajoiczojąc vpovkUvi aLc«icn«ko-»tBtcy«dc% sftci^ 
domyśl&d SM}, Ifi co o*zakADo i ttt iaot» skoActTĆ si^ uft 5a- 
M. Zftrft£ 1^ xivrząl pcdkopyws^ kamlrdMurę AngOfltowską 
jodaocoeAtiM; w £>Gtcrfbaiva i W^nzAwic. I^rcypomioAl « Pa-, 
toff b nĄpi praos Mardefelda iwi^ą woli; Piotn W>ctki4 
i nrootynK t]^kt*ty pnuko-ro^yJAJu^ prs«ciw Dtnr^fcUtuin d] 
nutyi fta«]u«j w Rcplt^j, ■ nawet Z4ulernai>cyovBj tutAJi v] 
IM oiUttuo koowaiua poflUiutfjiro z Augw-KMn II, odkrvI, t. 
n$k ftwój ffpoaó6 opowiodcUl, »okt:«Lno i^tk^nio krodnir 
i, CftJą winę ocjywtŚGw svftkijąo oa meboucsyka, so 
odj^onii, jak iaa Su niconoU^ pomimo iuj«sii]Mych Gmml 
kowft p«r«vrftz>i, 019 dat odwi«A6siQ od swoich, tok niul 
p~K<«3ciiycli dla n|«iodst«n. n zwtn^^tcsd db l<o*iyi. aMunyst'"W 
ro2l>ion>iryGłi l d«poŁyc%nyiJL. kt/^ otKcnitt, najoie^wod-, 
nioj, h^dao kontyiiUovruIJ«fp>ttyD, Augostm^ akoro tj 
brvłA Bote, m szkodą sąsiadów a świadczą carow^, >o«i 
obrony królom p^}]^!!!. W Watv3«wi« kiiowiIt prE"« H( 
maiuiu I Brandm, rcttkuzuj Fryd«ii^'k-Wil)i«lm ,,m« xabaviad^ 
sig dlu^J infuniom, locz, co lyiko jo*Ł w !ttdxki<ij moc}\ otj 
nft rzecz l^Unta^, a miuwwicio iia n^cx Siin^A/kl. %a\N>o\ 
górna przc^ 0«ti?rm:iima; tl^nunirhowaó nłwut*>fe prztcl opii 
pabUmoą poUką tAJno plaoy podxml<iwu i aliftoluiysii 
nt«boncca>'ka kn^h i całego doma aaskie^; czyiii<^ i^ 
jnk iiajdyiikr»tDiej, pny pomocy osób tfidoicli & najh.-pi , 
pośn*iJnktwom pUm Aitonimowych, pochodzących rx<^EOTiu> 
(m1 ]iitryr>Ł^w jMiUkirh, „kti^ naWy ro^pou^^^JmiAĆ ta 
wscdilk^ iiK^UwEi O4Utitii0i4L'tą, £i>Iiy Dli WiU toilmi iiitf mo^to 
•tj|<i t«]ttd6 podejrKouie''. IX>t^on)ibiiju robtStBmntlti Hofr- 
ni-inn mwli mi Kwyiii żokiiue Jerzego Kry^^piiŁa, k;tszie)^inA 
żiiiiiHtkiij^o, wcnlo Kpiyin<tgo czlowii^cn; dwIio tai-u?: w pi>* 
c^c^iktj ni&n» icgbMil jtj^ do nidi i ofiarował fiwi>J» a^łu^ 



t«tkt^ 114 jłt»ł?yif jim>k-) i tr^ymii^, v piigi>^>wiu itU iu-riAnnia, 
w rAftJo poUvnlkjr. Tł-jmu kłi:iwf>kucTyjiW'gus cttlb(iwi«m — ]>\3ikl 
kn"l — irttfl*!^ xxi%nt ultfiHlwH' iilw Ił-i^o wsiiia^a, jiŁi^łj' okrycie, 
o ile tylko łiil iia«ivGb aUiK-zy, ^^iniu^zac {łrymf>ih^4ij I powi* 
kląć ^lawy KzpU©}'*. Tę ł-woją akcyc podŁiejun^ z tem wick- 
x<ici<?ktQ?ciq prDWa<ł£il kn5l pruski. Oflk^d. w polowio 
;wimiiin» dnsUl j*^'ka o dokooiuiem już porozumń-niii mi^ 
d«j' Dritsatf^Ri n Wwdcicja, Wtedy wrt so^s^ zbliżcie 9(ic cl<^ 
Fmiic^i i ol;J4wirti cornz *jrw*w swtmtł^rfłowanift dUi :»prrtHy 

rtiii ;£v.ikiu.ifd Ud jMipiimu, iuiwi.q,KaJ nJwuiei n>kovi^iiiU 
Dr4)ibii«. W biżttym raasu-, lak c-ey owak. nniyAiU oii> pree* 
iiiA:i<^ lej f»jn-»iwy Ih>ł dii^l^go dlu .ii«Lit> odc^ppnego, vr>3t)*st- 
ildm !iKk<xUic, nikomu ai*> poiDods, aameiDU sarcbic. 

TymcEftsom w Dreńnir^ tor^fi dopiero. «koro już i»Mi<Łni- 
CŁT' akł^dy wiMońAki** na dtibrą woaaJydrocc i tym .'^pn^ribL-m 
«&1iJiyt4 »?j<t<tln piiTwioui n.^olra pixl^tAwa ptjhrye^cu. zć^^cy- 
clowAno pm; n* pi(*ru'.*3cy krok iiracd«wy wiłunicj Hsjillły. Wy- 
$bitu} uroccyMf^ pont|?two do Wjirszairy. Do l^j cni<łft«j misyi 

r vjinii dwiWi wy^okidi d<Mtfljnik'W--'«skich, Iiidja wy- 
I i pouiOjjyeli, kr. Wuckerbaithi i g^neral^ Baudu- 
Ama Mioli cm w War.&zawie rjulzic^ ai^ t aulo poroKtimiowAĆ 
.z czt".<rciii.i iirzyjiciolmi clownynii, dojm^KC^łnymi do ma- 
Icroin'', 1. j- :^ Liii^^kim, Mnij^Koticnt, Lh.^mtMJw^kim i Snpiohą 
^iicltnlitn, jukbkdb z nubo^-UM^m P^^oluccim. Poalowie ctj«y- 
laciU Tin <irc»KC **loklorskit' pitftao wieraytoino doprymasa^ 
|i«<iriir«Ky ilokiuiK'tit urzędowy, (^Isio An^^tót Itl publicsnio 
ttuwiAJ fiv^4 k^tudydaturę (io Ironu poljiki^^. Otr£}iDnli xa- 
ru»>mi juk tLftjfiKor^ao potnomooiŁi^two ff^nunW do »^Ak»nia 
mainini'>v prwrx prstyntnra-mip iiraii<lów, Ijisk, piriiicvflxy i in- 
uyih ditx*jVf ^ ^niijujnił'ji*xych rokowiiu Vp'at^Ię<U'in łjołlno- 
tó i tlOtftfo<'iMv dacłiotL-Tiyoli i iv.-iockic]i, kiijlt^M^rtku^h i ziuui- 
dfcicU". Oim-mali u-nłf*Kcio. na pici*w*si!0 wyfluiki. ztaeKiiy aa- 
pft8 jj;oion'iKtiy. P^kI koiiieL- kwit>iaia* na kilku ':liti 7?olodi(o 
pn^od oiwar^ieiD f«jma konwokacyjneRO, posJoww pwcybyli 



flO 



ddtli> iic X i*"iolu v»*3ii;lcdów niidcT nił.j)c>niy>il3iiti dla Bprowv m- 
ekiL^j. Pn^iUEŁK i poitot francuski iii^ ufnu^iti c/eimu nadar^mni^ 
i ]jn^*2 dwft mic«iqc4^, iiplvTu^miT <xl i^iiiicirci kr«'J>jvirtiki6J. tanj^c 
r^co za^jehuG wnlni^?, :eimaiD;& ydąstyli pci»uną<^ Hprawę Less* 
<sxytt^hiQi^o, Pokiorcwititi) pir^a nicli jfi^jmilci prauMlkoawokft- 
cyjw^ wypadły jak Dajfuialnii^j ilht kandycJatiu^' Ango^UL 
Tnsydado^ci województw, wico oioinAl wusyaLki^ w io>"*l d»- 
hł^nrłforTÓw prymasowckii^ ońwiafioeyło si^ w inprmkr'- - 1 
**:»jinik<>vrycli zft snipeJ»<*ra wyłączaniem k&ndydatan' *'n i ■'- 
vuuu«kŁoj. Rrymftr 3 vj<>lki( wyetawno^cią udsi^lH aurfył^ncyi 
^lAlom Knvkifn. przyj- k ub r^k pi^mo c>lr>klor>ki<f. ehwultt 
n](tl>i>>Ji[CKykn kr^lot, ^rs^iłCKnin upi>wiii]Lf o J^wojc^j ^'CKliwości, 
1«02 wicloeauuo^ moony itvrw^j orlnioi^tonym na Mi*jmi& aakoo- 
SMU. ju2 Iłyl p<>wiAU wy(rrcLn^*j StAnb4awa. 7jAnt£ tHt na tem 
pwi"w*s4;jn |>c«<luoliATau w>rwiił hw; a uvii^4, ^ „m«xikajonioA<^ 
jCiyka iiarodo^v«^-ł pow^a monardi^ byUby to sakodą dU 
sprawiedliwDAci 1 dobTvjj;o if^rsądu*^. latotnio sewas^ »ic2^co 
Ttatiinif^-wift dopytywać ri^ poalów saskich, c^y ^lf>kfor iimio 
pił pg U kuj (ji raił w odpf*wiorl3ti snrfCRnli flumi<^[1ir^ 2ł- uo 
miiio dofikonal^ Co naj^r-^sea, w tych dzikich ^-utępnych 
pncL^prawadi %'nrKajiwfikLch, Sn^i sitik^] hk* 0ŁisprDiyw:ili po- 
parchK \VUi;K.'k, lutt^jii^Ły poKł*! ccti^aniki, xach<jw^'waJ ^ię 
wz^l^cnj nicJi bartlxo jfwwcai- l^ *trA wiiężliww, wyczekując 
widocznie lilitusycU !ikfl24^w«-k z Wk^diiia. W amliarsniUte to- 
wjjukiej n^ail ti?raB Lot»weriwoldo Btarszj'. wielki ItcmiiMty^ 
kił'-ry na cffiw bexkn5!ewia przyWI % Pelersbiifga <l" pomocj' 
nkiztłatnitfna hraia, n ktf^ry, sitpatnijąc «i^ nn Wilczka, nW 
wnUtŁ Kiujhowyw^i) iiif; oaJkii^in nUmilnilni*'*'. tt iiawuT. sdrtWrtJ 
Nt^ n^lątW racxi*j m j^ikini łlmgm^iu^łftnynt PiTustł-ni, jj^kci 
kontr* kaiKlydatmn prwciw l^«łtł:dyt*kietDii. Ptinlowie ^sty, 
pi>xosLiW]i<Tii Hiiiiiym "flolłił^ TTf)&poc/c1t dzintanm na wWn^ 
r^k^- Lip-cki rj(UłiXii ^jhLiI ^łi'>wuyru ich iloritd«'ą, a }Vf\w*i:ZM> 
Anie gl(^wQym pci^rHlnikiem pr^y pn>*kiipM.wach. A1Vmivii*jQf 
po dok^jnanych jiił lyiiicxaB<*ni luiUonowyrli t>k«penj*j»:h fraii' 
niskii^h^ wypndt" ti*niłi r. kt>lt»i Sa^^cni M^yjnął^ do irv.(i!«a. Nii» 
Kinipnc^, wK UsiłkiitccłDie, pnihnwal: 3ty*ki«;T pryiria*a uhm- 



'- 11 - ' ł ulftwy. NnloiiiiEkH fiiLwo : tiiuio ku|iUi ^\Qtofiii?^'i 

dtiJcntów, loc3 3En p«>]^irłi£y4 Liptfikl^o sadowrrlił aią "potowa 
i vxii^l (>/)CR>; \t\f/jcvii* mriiirtiyin kiwtu^m dat »vi ]>oavflktti^ 
clm^n Pr-iocki, Fnuicii^swk, f*t.Aro«(ft i po**! hiAiki lui ktm^^kn-^ 
<py^. Nicmnii^CKynnyiii oci Liip«iucgo pnmociuki^^iu olcnsuJ się 
Tl k], ri^fł^nWftm k.. czlowirk 5wl*>lnoi*ci powszwlaioh, 

A! .:. _ ykkj rutyijy, miby^f fiod Siu^uboktt^m, byłym k&a- 
d«rzfgu w. k., u którego prze% Mcr^j? bt byi n*B:oDMm kAnce- 
\:ir\i. Tiyii 2a,T9Z ryc£&lti^m wzi^t ha korupoye o^rcmn^ gom^ 
21 miocy <lukjtów, K któr^ t^^y *i^ iii<ł wyIic«yL Wogr^k 
luilt^Jty tutaj utwkfrdsić, t« iDRCfina <ts^ pienii^s}*, w^^Ulko* 
waaydi z obu «tjx»n na pr»tkiip«tw^ nnjnit^-zowodDMj aiv do- 
'* I V.- do wln^iwi^fii^^ pro'^tLrL'*x<Tnin, k^ca utonęła 
lit Hpn^iJiyeh poArodiuki^th'. W jiiiooii^. \p owej chuiii 
^^r pnf<liKlEuii koowokacyi, ikIdIo aj^ p:<Kmą^;ił^ oa BCronc «u- 
«! ■ " "nł iinkiij^jw i 8enfttor<''W, fflównie s^łiiiycłi tylko po- 

■ ikop<.'Uki<:b i ptunkich, zyakariych.nii?tyii!<pk>nii.«!3ŁTiii, 
meliUwą Agitacy^ l^aniba, który złote góry <^)twy waI ta - 
K-cznytn flyicydciitom. To tiA, w ri"t>Ry nfcnioj, nu si[>jruiku 
rniimlnym, cxy\i U xv.\ ^guuitmU'" pruskim, nio (lopui«c20fto 
rkluxyi cudzMiemca- Zyikaoi uk2o lEo-tuli wojewc<loxni*: 
it^TUTAfiki iTiourroołA'«'«ki i malborski. ka^*iiielanoviD: mwnki 
u]hl\Hki. oma pij«*ł'i\VT(* wii^bińncy i ł^Kytvy, Gorwj było 
a «iaU'inii pNii^mi. Ci. p"<^ nwW^ni ufni>tMli«n wynikówr ł«ij* 
mikawycti, }umt^i^ vr pozoni^tj Kgiwbriu trzymali z pryiii;iMi?io^ 

!!«! (ł-t J*-j3H!ao w?*Ky«i.ki(rh iiiiłfi'''''^ tiiłł wybnili »d M«łni''Kt>. 

j(?ib który 3E rii^li^ J^k MiiHzi.'<'b, dul «i^ im^^t piYez Lip- 
ukitr^rj Aci^ii^ d(i ambasady AŁajtkl*^. io tylku po to^ cby odę- 
tym piękne ^bijmt' diYi/dn^iiKkt-? ilbł iimtiE>:)nki, ki^^ioii 
dułbym ^J^^yy utrayiDywała n^j^^prikojniej kon^'«tii« »to- 
ffunkj X iiDibn^Adj) fniiiciLiką. Nnjgor^oj było z CutrloiyAkitiii. 
lu kiJ*kryrii KiuiCKnyni wplywio i rTiE|dn-j rnd^m wirU »di-^l<» 
idnktnrriwi. NnprrkttKł |>Ł'łmnnfił'niry Kasny, ptilr^gj^o nu jimcy- 
«i>o!ionycli do f>n-xiiA s^ujM^wnii^Tiinck Briildii, pt-ijlM>iAHli ijd- 
ttid-u: h\»* du F^UiiUK diJ jiij idiiiwijiTiktiw wdzit^miolci wk^I^- 



''ymgnifu nu i/ci':^ kmulvilnl ijir iJi^kfoniktcfj, Poni-it^^i^KJ 
i C'/itvtuT\.*'y «i'ykr«tótli ni^ ogfttuikiuui- mówili v. wyL^ci-in 
o svoi[;ti najl«}i»ityc-h iiL^suL-iocbi up^wiiUlh te «ą jussecowi .flaon 

,po4nwlniHJ Icomunikiuyi v: l^wwTKrfukim^ »inini i1ii|t)inii (^> lu 
N.fjiiiibvrlL byli ikjfilmPL-nli tiiiJiiKirriirfj ?ia nkvli1u!Ey;i rililetn^tidU-' 
c» i iJrkiyn Piłi«.iJWłk([, A i'-xyniH (o nWylk** / prayjriAm <ll* 
jirviił:t«i4. j^Uh) / ini^i^ri tłU BlATiiriłLiusL, |{hv. u^ irmyi^ii jt«g&c3S^H 
wbiAii>i^h, iiAJt»Jnii-J!u;yŁ'ti mti^nRy.u^b- ^(^^^[ulAH-yM:/ — <loiia^^| 
sił ilu Dn-Kriłi j>ii:enikliw;y Waikerl;artli — uini^^ lak polily- 
tryiiiłł Hi*j «;iohowyw»ŁV, aby t^utyt'^ tni^m |j4iLorii mima: Frnn* 
eyJ, Suk^łoiiii i Molłii-*. Tb osUMtia okoliirKrmAć j<wt w- wszmiJi 
nuar zafltaiiAwinjj^^ii, Fitmilin jii2 ur tym csoMio pnifmiyiltwiŁ 

mijionwitn" «]łiir>ali. ;iił?ljy hjitiii<j 5obi« i>t.w<łr7rt<i prz-y?***;!? <ia 
U^inu, W f«j t<> wla^kr my^ utH>c£Aej, n jut fidl^rl ilh nich 
iuir:K«lni?j. OKiii-tor>-»ry tak *(łrliwui popi^mli im. f<i>jiiukArh 

filiniili w ^£czególni>^i o k.'Liidyi:Liturx»f ka. Au^ui^tJi. woJHwody 
niftkit^o, jakkoltrii^łc sn^^st^, jak «ic ^ilaje. t ^ani PoiiiftCowski 
|i]i»n) nft wliwnii ręki; widoki nn kop>nc, Jcfl) ro fakt nJ*jn->- 
dl«ctmcj <ionił»słiłi(ti (hkj^.wi.j, TuMJ lo, w l*'ni b^.*Kkr^^^ >%ki, 
pomi<;rlz)" isłfononi Aufiiu.itn U .* jjuwtłiraym obiorwB Ijo 
^jy vrv-^.tkit';;o, cuk-^ci śit* f^tuL^u liati imrodsin owłfj fntalnaj 
krtłliw^łkirj iiuprtrsy (jstariory^idi, ktura bi;<lzao w 1n«ch 
» kolei pokutowali pokoUmiocłL, podnieć i pmgasi świe- 
Uto«i5 ich domu- i obr<5ci tią na m<> powetowaną si^oclę ich s** 
tnycił i tt^pkoj. 

Otwor^ KO-tał tymcKa^om; pod !askq MoMAJ^kk^o, pi- 
Mrm Wh L, »dek!nroMb-ujii.^o jilu^i Potockich i Ertronnikn Lo^ 
BT/:zyiiskicxo, '"^jni k<»nti"ok*u?yiiiy. Z ni ''pm w inny pnait po<ła 
frni)CU9iki<^ wf/dkimi śnidk^imi pn:t*ki3p»twa, sU^iMWJiiy 
byl mocną rcktj pnnuafla, przy pomocy wf«wlkirJi środków 
pOdniecc4Uii pnttyotycsau^ i gorliwo^i reli^ijni-j. Sf << ^< 

oplakann nch\r«ia pi?socivr dysydentom: ^ako w K^m pr 

wiomiiai pAńi^tTic! 4-Jwr<iw# tfotc-^fftirirrr ctttfwł**^ fineU* wj-rau- 



- 03 - 



duv k<mitiuyi]i i )it«'^'HIde1l. wojów {Sdzkicli, »k*m9kicłi i ^rocli' 

€i pcr€ttHnhtr^ in po^triUttcm ^ffiK^iUfN'A publics^iit^o nseos^- 

*i I. VI .i;jv fo>ii(». i piny tvj G<*nerftlinj K(3iifi>dGrary: pu- 

pnsy>:iJ%^> Kroln Imci Pitna Naj)2i:^c pm^rdziwugo fifttione 
Pol^kn i KzMijf-kic^ KntoUkn* €Z ufrifffii^ parenttbtts oriho^ 
tUncoi fi^t iir'xi3oncgo, żiwfnv*'li p^łinilw i i>r'jwmt'Yi ózkulzi- 
canyrh i m>jslc ^woif^ ba KraTiifvniii knijów NnjiEyoh niomAJ^ 
ct^fl^, £ kn!1ou^ kAl->li«-xk4. u nif? iuntj, ^trwt Bf'A<.% i^lii^ii, 
obknw^my, iuowb łha. ^inm iłidtf^^uału »itóztByf*ają<'yoh nic. 
nominować, premułtfowtó do tronu jirociować nio bgdzicuiy'. 
To było wymano JłA nadto. To micnryło w\Taiiiip i boeposn.*- 
dnirł «- Anusia 111. fctór>' wpniwdaii' mi,łJ indy^jł-nal :c oro- 
di9Ł*nLi. jako kr^łtowk-s poUki, i 2 pmwn, jnko wjaw^irjd dóbr 
w Koronjo. b}'! pmwowiomytn kutobkioin j ^nnty byl « ka- 
tolk^^l* łJ*' wludiJ <l>^ji'd!^L<'ZTŁ^'iM i»lt>ktorKtwmii *Hi^?(ktiTm i hyl 
IfOtiKOoy « mjilki, kJtł;*iiii-iiki BairoulL, wysŁnaj^ooj wmn^ pro* 
lectjuiekit. R»f««on.ł uchwala sojmowa ró^mAla fi*j ^kti^ni Im*^- 
wurui\ko-VL-iimu wyh^^Moniu go '.>d tnmu, "W d'Ni»tŁ:Tt, aflob^ 
ppzydflój<»j Ifin wi^jk-^aąpow:*^; i ninw5:ni«coa-ł«\ nymy*lono 
dla nif<j, nU'SuiK*£niti od ogi^ln<tj pncy^i^i koufi-d^u^^^kih^jf wy- 
jątkowj| njidt<> flAiikł'y>j i z^i^^dimo nn iuą wyJ^tkoik^J, OFobni>j 
pnyi^f/cn w»ayiitkult >M_jniu]noyt'b, Byki lo uhwiljŁ uUfXwykljt 
i pnsr-jmująca- Ogromna aala *«ymowA natłoczona byU po 
tim<^ PoArodJca sgromsdzily s\ą obydwie polącKone iaiby; 
dokfib. na tfib '^'arlj. g^sf\-iii i^^d^tn ttnn^li arbitro^ń^. Wpo- 
wii-li^u, |>"rEiji t')«;7^kim c)(lrbiA*lLi«m iJumii i iipiiL^m diUA ma- 
^v^gO tt* K-imkniijli^j wdi, uii4>«ilo m^ ]K>wja?M<r1ini> nnpr^^nio 
i gorąi^ku- J^iHim hyla w AnUkn Kiipi^hui Sfjiri^litwi^c'!^ pnw'- 
TrB^,jaj*ui*moriiz\ilożoiwi muł^iKMrb pfjrtf;iiLOw»'Hił». Wsaynt- 
ko s góry nnjxnH??£ni«>j byłr» iiDicipmKov;uic« prw2 pr>iBa«a. 
Afe V tj^j rliwjli dnn]iud<<], br/L-niii-nurj w riHł-~ti;pKtwn, on ji»m 
S04Uil poirw^itiy iiiij»i»Mmi M/ł;tAni*^c> dł^li^n. Ti-zytiijijąf* w Inwir^- 
krn<.'yfikj!t> pruunf^t? uramiTiJU^; ku iihtIiu, a^;iprvty-«iitgl pim\>ay, 



^loi^ju vr2XUrtXonyfii i iloiK^Anym, \t nikogo. w1>irtv pi 
uciiwai«T Aui oUit^raii ftui nominownć ni«i łiml3ii«». Wjfiftk i 
&i^iOqc«CO »Urca prymasa powMiiH^lim wywtiljj tinii- 
Kilka Dic^tałycli proŁ«dlów^ jioiino-crjif^ycb ntc it lcąl/»w nsili, 

iioial* Prwyncg!^ piytnafloweJi^ powtóizyli nioswtoczmc -wn^' 
vc^ Wkupi, a tjm j<-':fzcxAdodntkif*tD. ifc „Aiki pniJia/ia/« i»«r 
broA BofcCy (:dyl>y do scysp w Rzpltc-j pmyjńc^ miido, pnotm 
ffircJĄ OAobn^ iii>minfLryQ vlot4Łb{t, i pnn^rjwko takiemu, któryby 
ten iwifitobliwy ob<»wią*vk o^iciuł p-^twiw:, powaitnn^ i onra:o 
Sb nitiprsyjucielu ofccyicny mioó b^d^**. Zb. rhtchouni^Mwua 
prsyHi^i, w naletnym pona^dkti kol<"jnym. ichmońcie p>aui> 
wio *enatorowic, iuitiiat|T>wic i p^telowie. l*raj*iQKU w»zym:y, 
b^ 3uuln<^ wyjiitka. i pncyn^^ potwicmiziU podpim^m ma 
akcie konfudorackim. Z^r^iŁł-m. illntom wił:k^icj }n*,zi:7sr n < • 
■w uchwal« konf<»den»ckK,t doloifuio pmwo, .lA^by p™!!.;, - ^ 
«»nicj roty nJtladano bc ^air^ firayf<iQff^ po wojowfklct^aoh, 
7»'i]iiju;h i pDwmfAoh, na M^jmikacL iTljK'>'joyi^h, w hm^- aona- 
torów w»j<TWudxtwo albo maranaJkiSw *<?juiikowYch> a^by lym 
9pod-jł>em caiy nar<id lizlachocki tą jerlną walną prcyBi^gą nie- 
n^zT^czruo iswiąs&i; i ^odnocsy^. 

UotjTuony wiijc ^otist/tł krok slnnc^wczy i ni^wlwołalny, 
Wsaiiosioaa iii<Tprv:(.^byT'[t pn^^^ubi piniiicd:cy tn>zwm u. Somiol 
Sjmicne OflCatnio iDOfty poini^sy AuKoat^na a Hspltą. Ow^ 
<k\ i«go krokD nikt ^i^ w iHTJnjii^ bi<i uobylil. Ptwrsi^i wwgr* 
PCT. jak jeclon czJowjckł Auj^r^t* -woy por^wno zeStaoialawcamL 
Stronnicy dw>n!c>", któnsy w«sora dcipiero w umb^atłsio «a- 
*kioj rnjpicknicjfwo da-wa!i obiotnic^, naniar, w uali M^mowej, 
agołft Kmickli i ulej^ codo jodiiego. Co prawda, nioktonjy od- 
in-^L^aiojtri, a roosej podK^pni^si, dla uratowania pozt>r(jw i wy- 
tJoiu&c3ŁciuA fi^ w ttut^pstwkt praujd iwoim dobi'o<Ui<?jł*m oldl^ 
torem, w toj i^moj chn-iti, Kkladąj^s przeciw niomu narałconą 
przyn^^, dodali do ni^rj pewne ^astmetenta. saJo£}'li t. zw. 
,>aiwy". Tak. Lij^i, rf-iwny retyser AtiAq't^>v*ki, wpiaTT- 
dsie pfKyaicy;! pokornie Qftjpi«rw*«>' po ptyau«ii> i najiwurwft^ 
podpinał «c na uki^łi* koDfederackim. a nnwi^t innyob do pray- 
9tQg} I podpina namawiał, aby laied wi^j w^ólnik^^w i taoL 



i 



— 95 — 

brmej z winy wspólnego od3t^[)etva oesyició hi^ pmid nmla- 
»A>ią A&ską; akr 3u to dod^l ftaknimentuliK' vrymKv: ^KiJe^a ^in* 
^t^if« c<Młe^'tfifi4»n4^h^ lie li^a elcttiotu*^ . Za [incykiulrm 
Ffjfiytuc^ bdaknpa ki'akow<kiego. wielu imty^b woabipjw 
i podiów, zyaluiijch dla Sasa, a nie watących »łQ aUu^ć w je- 
'ronie, chwyciło łic lej raniej tlwn^nacsn^ij taktyki, l. y 
;v' pm'a;Ęgcpr7>?ci\T obiorowi ci3dxosacaiicn.dodiyąoog:4^ 
oilmwn wu<Łn!cii*nir! o *KEicIiowtLmu woJacj eJtJccyi^, Tuk po* 
"I .foliił? wfojrwołlowir': witł*K*ł:i, pndWki, pi^dohłci, IaW 
., , i rw: DrmbowKki płocki, Sif^dlnickl ptnlU-iki. Jdączyii.*^ki 
n<!iii<lftki, K»IL<tr>in i Pl^^kuwakicb^łmiii^tcy, (fra^nki, Skr^-ik- 
flki i Skarbok f^cayctj- i inni. Jwhi«kowoż, nic mojŁe być 
dwiScb Klat o hŁi.^D(^ wartości ic^o praemądre^, a oAwakniś 
Uclii*^ i ruoticzciwt^o wybwgu. Traoba nasamprsr^l wiod£:i<«6, 
cK*^u TrŁifeiwił> bj-ly ]utog<iU owo n^ome x&siractema według 
iktyki (łwocw^Micj. Trrcba wcKyto^ atc uwiUtiio w to ■saI* 
'•, iffir.k* z rccuły ZDiydywaly sobie wymsŁ yf^zyMkit^ rywt* 
:y« dzt^lntro^ro, w.^g^otkMs partykuUmc sntnrgi. wflayrt" 
■i'vwn(y. Tak wic*", mtwlzy iunt^mi, iftly konwokucyn ni* 
^_ ._j. w pnsewidywAuiu wyboru ^taiiialawa. prsywnitiii, 
aajatnitKniej eic^kI^, pr^-łr^slemu królowi pruuro swobodni^o 
roKdfiWiucIwa piccsęct, ten aam LipoJuL przewidując, ie w ten 
-ł-'-'ł» niiL-nawieUMima Zahiakioimu nicie dostać eic kancler- 
rąk Lcaxi:j;yń«]n«^o, EatoAyl w Łym wsględzie »ics«'g>W- 
ifcytn, w tym Mmym akcie konfedoriickiiii, beaswftnmkowi^ 
qpTOtcs4aeyQ ^'iłloiusi^'', — kiedy znowu* ZoJuiikt, godsłicwiy- 
wala, dodał do swojej prz}"łiic?i o^^itą ^jtlwi^ pnwKuw ni^rpm- 
WDt^Ttii poJj|4?x<niu pi<s::bcc-i r, bi.^kupAtwt^iin krak^w->ikvcin. Sko' 
ro snJi^fn i^łfKlasito o władny inUirCA Ottobi-ity^ uinmii'j Kdoby^ 
wa^ 9ią na zikairze^cma Miynutoo i «taBowr:^'; iki:iro batomiast 
obelgo o Lnterea dobmdi^i?ja SttSa, czyli wlaAciwin* <? Dujvyt- 
a«y iiiton?(4 Hs^jltoj, of^rarucjsino aię do ogólnikowej, dwuzna- 
C2Q9J, a nnpT&wd^ nic nio mówiącej wilwy o ^wolnoj elekcyi"*, 
C^ bowitm miat i ta6gl zn&ęsyć w rztx^ ^^unr\ UUd doda- 
tek, warujący t^woIbu olokcj'^", a prr^czopiony do prfym^, 
! lAJąccj wolno^ rlckcyjiił^ w wyJącsnych ^rninicn<rh kun- 
;iiy Pia.<trjwftkioj? JohEI ich sscsi^łny dod&t^k tnógi 



- ffl3 — 

wopłłle )>o«ijdać jnJiiokolwiok piuwne Hivioxeni«, to chyba tyl- 
ko takt», 4(ł — w niciom 2r<v3lii nic oalaUaj^ mt u-\t^ 
noj ekitlduSYi cudzońomcci Sasa, — wrarowaŁ, obob l/tó^j -.> ,i 
ririepo, riSwno tytuły do korony db knAdt^o innego pn^t^D- 
d^nm PiiUtn. To tcS, ti- i^tocio, okitZDJc tii^. io ovrą Uniq «d« 
wc Li|>ski(*^ praysw^Mli wobie a4ł>ulitiiiad1 i d<j #w*)ioh Hr4ą- 
C3rv-U prKyłi^jg HAJrozmAit^i domorońli pixftoDd«Di^i. KUjK-lnio 
Imtk ^^^]^u nu tOf w jakim w^tedy byli stosonku M'9V*^dom 
dworu ł^iikk^o, i jl*> ::nA<'hcw1su ń<^ ona r^iwnioż w doAjowBtV)ł 
brKmitrniti pncy p<HljiUi-t Wi^jiiJkwify-kii-h^ LulHjniir^iełi, ana- 
V(A, <^4> n.ijc^f^kAw-fiw), prey p^>dpiłif' Jfmy(^ Poiocki^^, woje- 
wody kijowiikiT^i, kt<'pty |intłXHi* wi]wwno niii byJ AuijtiPfiU"- 
oem ani t'jui\ncy«it'ni broni bjKkupn kriik*tw>ki<^. Ski|<l ortiy- 
u-ialT ptynifi wiuo«ok, iz wsŁy^Ude le thiwno aalwy konw^^kit' 
vy}ne poplecsoiik^ sa^kid;^ vry^skire później dh npniwo* 
modlenia objoni Augu^tii JII, nio niit^jicily w *obii» pił^rwo- 
tnic* &Kln9J i«totnt>j mwy^ ani nnwoc int^ncyi prn^rnoj, i nie 
byJy w TziH^yy/iinnŁci nirzttm Jniit^rn^ j<'n'> zwyrwijuą rłMiłrin* 
fiii m^aiis kraywopr^yłjijifwu, Rii;ciiQiLi4i lo doikonalo pr»o- 
nikUiTtfi i tupi«-j 2 prjiweai obyti SiaEi-Jnucy^ TaHowit.^ i kdku 
ioDych, i <:JraKU, warując nirtykalnoW zapncysT^ganyi^h uftcaw 
kon lokacyjnych, po4pio3syii tp strojoj riiiony EttcAyiy j»4Tie 
i dobiinf< flalwry tUAWstiwiri pr7whv r!wu7i>afvjiyiii, arojonjm, 
nlbo is^it^n nuidtiTWKnyni >;Llu'oni HtiMnnikilw ^mikiHb. Zro- 
recT^^ (1r>dsjmyt xnjii-?:nA irzi^i^ łych stroiiniki^w nio itminlji nn- 
wiH. TU-t«fli0tr »ii; dii wr^tpliwi^ii uyhii-^K, jukim iłkrył siij Tip- 
*ki. WsKywy iitui łnHktJpi, f*prKyJHJ.'^ry ilwornwi, h firł'^! nii-h 
Hi>2yu9i^ ku^ iniat nomuiowiiir AnguHUi LII, minisirnwlu, 
na ly.a/tT zy&k^ni dht f)n*zi]s. j-jik Mni^/n^h, iiajnrt'bliwsi dzia- 
lauM* sisiy * izlm' p>iłi.'l»kMJ. j^ik MftJarłiowflki, jhim^J FuirAd»- 
ki, dttli [KI prikftta, bez ż^dn^o zgolii MMnM4<*iii«^ brauHmn- 
kourą jii'j:\>ii;jL:it n,i *Tk^k1tir.yq Smoa. Ri'i!Li(t: koLWH.-n). itik cacy 
owak. pnŁysi^li w>a;y*cy. Pnivda: ptjimej będ^ bronili fiM 
pn;TmuNriii. B^b| ^1^ pi^wtJyujtH ua brzęk uaWl, na oki 
iEKi>r4t-:£kuuurie}^i> liuiiiii, na j^njiby ro£>ii.'konia Albo wy 
c('ui^ 2a okno. AU* nu 1^ priżtną. Apóinii^nii obroin^ 
fuUie!! oclprduy wymowny luuDifeEt mlodigo T*riy. ,|A^< 



- JJ7 



Ki^jiuŁo 172U roku ji^on po^ uiilyb2^l iid txby, ta ^r> xii itUno 
viryn\x*yi6 ir2«ba? A byUo w^Tzocony oknom? Nt« |>^ku£alo2 
tiA uim, 40 dflli-ko od i(ów do rzyn^^? Cxy za lo <łłl ftojiou 

.726 roku ii[>:sdU kont r»Hy kowaniu ^t^ vri»lii*>4i>? Kto pontoin 
sawl^ ^^ *^ <*a*łi<*in Da wiiw jc^ ot«vwUi<?^ł> kriykin| V Ty- 
«ii|4-ztiyDti nuty unfiA hi^ Łti ti» Kcłjnineh I Aijiiijk:t<.']i.., A po- 
Ili«iwii4 J>r*3'*"^» '^ j^^ko n11<-cuJEi ti*ri»K, wyii^iIi-zif^iDi jt^nt ha 
«giit>^ i niimj »jr-/yzoy, oji-muł iMy luią&iy Mitinanu tyujt, 
2U jakic-U «i^: ^ti<k'/a, nio loulasJ »3ę fcicłoo, c»L«-niu nii> ikiipili 

e tt-»xvs'."y, tł-iły <*boł^ i £ JAkini aiaH<?n!, pr/r^łiw |inrv8i^dK*i 
^winoą w naWnt^in miojdcn wobec; ^innW iic/^^ntil prolo^ta- 
cyc V Kcvfo pi >cTwiu'oiSi^. MtArfłpnlflkfi iiiotu, serw* i iv>zam re^- 
d«i, i'7j tiic pnwini<^n hyt rirtwiiżyi^ cię j j\n ło dlu ^ipud^jącc^j 
tyiwmy?** Nł» h- pnuti' ^^tuiA Dii^rniuriE n*p1tki, Xitr3uiwoilrLU\ 
priyft;i{^L. xiiiv<ivu'k» uiki^a^uc-onA [irwK iiryiiuiitu, liyłti AkiMu 
^^TTiliirAiiym, wj;,jjłikł>wyni, nieln-KpitH-zitytii. Nicaenwudnio, 
*ł ■ ' 10 fikrie lyl nkiiriuwiłny iiiunpfc, liył uiiiy41nv [>mnnił 
'II i, liny, liyl pn:y^<»['»wAJiy ZJbvrrx>un IrrrłryitTn opinii pijtiti- 
czncTJ. Air loiitluinlaiic-j l.nu4ui hy\n kI^ opr^nc*^ ji41t Kii* tim nkt 
'l/M w:iltł /^i pnfiriwm' liidirLi piilł1i'-Mirnm, \:ki -lit^tiiŁf upitr^ 
ij: dlji pietiii^ilyy. ^Tti nuwet dla Kly^ulitiisly.' mkt ttię iilf- wn* 
Lyl narlntdwi^ kiirku. Nikt. aię uie oparł z Au^uAtowciW, 1t<> 
|<rikl X tiH Ii <-zyHtjinu i nńOkti^m Htnni«uieiu nw bUJ iia Mmly 
diibra I vlEivivuJH Rs]iliej. 

Paluliiy wynik k^mwok^yi niopomalo ^tropit pelnomo- 
i^nik^w Hukich w \Viii>uiwii>< Alij aiP «tniriLi mitUiri. Tiffiis 
' 1 /jiK*ftało (rl iiiłifłofmiT.ł^tf^nin j>r»yiiił^i rn t^kikliEiry^ 
H..i*Ii nyliir-yjnyrli. Ti'»iU>iTi/ił^j iatU-ut juil<^ło iu» p-> 
^*:ikaniu Ituki wii-lkicb i inałycli. S&ai suowtift ^próbowrali 
amitk<:ayv pryuui»a. doii^zyti mu iM^niiy kraya dynmcrlowy 
wi^i* ft Uskuwcio pk»iiicDi elektor*. lecz ((wlneco nie o^if^ijli 
■kurka. Sm wwtyrtkio *Łr^ny ^ypst^li pii>ni^c]EiuL Klln^■^<^rt>■n» 
K\ l^fll'l'M■- V- olntynuilft lo ly^. tnlni^w, wf>j<łwnłi/i podtii^tki 
^- 'o., ŁlLk^liu^ki. injiriouiJrk w, k-, ^^r^OO (lukiUów, l>iiniiu 
hi.L-,.M-luii rjułom-iki, 2 ty.Vj tylf'£ vr^ii|l MłvJłwtn.iwftki- Ht^rosta 
opfK^yiuki, SKwa^-iet Deml.-owskiełro i pix*a tiogo protcgo- 



- w - 



kownk-jj^Kych robOl i <\v imictnc-j [Hżwihtuy km-yrjr. poM 
ly, niertcty, w koiicn •* 'ki widkicj jMr«5cci koronn<fj, a kt*!* 
rr lv3iu"7;v<i-iri, kon4>'M«jm' a Xłimctu bfatlnSlitwia, k utuJu j»- 
kichrift TK«kcmjFcb pn?«"n^yi Uo skarby Hspliej wytierflJ iól 
itAji&Jeui z Jup vi-iclickicb. l*oninicjwo eiury rotdawftoo luic- 
(Jey potlów: Jcr3c<^Bukowdiki, chon^fty ^Anocki, jh>9^ ni>^kŁ, 
dofłtcii 000 dakiilów, Jivn Guiwrfiki, »hir<>«iii ol>oniicki, jK^f^l 
k^łj^ki, 'i U^- t™lnix>w, w jt^nyt-h lylk" Pru*ał?łi Kn>lo«-9kicJi 
roKLaiio nnmft IG ty*, (luk£if>>^. Ol>ituro^*ani bm^h pi«ii[i|i|xo 
za fi>rir»aIo\uii i^eła-oTBinii, a brflJi «axłryc-Kaj łi^4 pc-d pcrxo- 
r«m swoidi clawni^jp/łr-cb ^preicmyi" do tik;utu. bq<Ji Iti 
pi«y»«łyoh „kotnów" na ają^ln<^^ Niokloray ietotni^ wy<la- 
wbIi ^p<'<r<> nil dnL^/ir^ kortif^y^ a pi^>wA2nfrO nft tToJEUUii^^^i^^'; 
wi^kftz^h^-.i ji^^limk, jLik tw^klUtiiy. il(< y^Uit- inf>inA, oprani .rm- 
wala do ktetcKcni i -,pT«<ciiftye" 1 -ko»ftU*^. WiracoklD na tych 
iroclk&^^h podzi^mn3'<'h nippod^^nA Ijylo \n>]iv7xsutć. Ni4>|;)odo* 
bna bytn lud^i^' hi^; co r)n )Łt4iDa opmii pubiicin$j> n^jwłdoos- 
ni©i BpT^yjiłj '!«'*-• i I-"irK<'«>'^»»kiłrmiJtt»tto»eM^ipowsi&?cImf^o 
pnEt4:oiuiJ:ń. Tntubik hyla )tiM:v(^^^niv podnciW n:^ niij ppr«iini- 
ayą, & więc pra^ewszysikipm i*^'mowądnik'łw:xii«j;rt clowft, 
Ou'<^. fłotyołicsuH pod tyni war^Iędem o^roiiuiik |inc4*'A'a^ 1«y< 
ta po sttnoirt 8t/inB4itvrów. Monti isnwesasi] 1>yl wykupił 
wK^ywtkm dnikamiłł wj»isv4iw>kii*. NiiW4»t iłłM.-Sfnic V\'^-'' ^- '- 
I. j- iin^loun^ druLaiuii^ l^plwj, kupił xn Ty«ji^i* duW.iL u 
Tu ltf± doiyiJicKAa kn^ byl yuilirwiiny uyłąr/nii* [Mintl^lniiii nK 
n£4H<K ^^titnJHlnna A |>r£00iw At)gu»l4>wi. Ctt ^^t>:u». Sam Tim- 
tylko Eii«T milkli pod n*ką tłontni dritkur^kii:-!!, kiu (uiiai>1 nio 
miel! QiiUirń«< Onilxin>kJ, rłif>r^ty cacrski, DnpisuJ dln nick 
^R(M£nM)wi; dWfrb »(3acht.y ntii:dxy n()1>i|, bmH n«dsw>nyrh, 
uliyw«C4*Viv ^ii-nii w a rv mu Tik ii*] "^i, fcdzln bi^n ^doiuiiturikwi, 
uiw%£4.* na n>U |£09podar.*^(%ii piluującpititt^, iryimiu^uic tłiini:t* 
C£y brat pdwirnuniiu. zh iow&rx/»Ka »łuJbący i kpicj wypuli^ 
mwiny*. jak Euaczne polr-tyl uslogi dla ki^ju króJ Dtebo* 
»Zf:^} k. i juk cnacCM; sti rwiyt, aby obia^ po nim fyn^ : lecK 
Urn clabont t«k był li^iiy. to ni«> 3cd<^:ydf>W4in9 ^ic puArić go 
w obi^ pobliozuy, Ntcwido Ii'|H«j prr^di^rjiwiaiy »>ę podf>1>tie 



— 99 - 



jtf^y.tic^U Ł \\\\\\\\ni^ ^i%X*m\ saskim rzj<.<\łiek iui-zi:Hiiy p. wUt- 
jUMjMility, l"jai' KoiiATski SuniTłlaw. Byl 10 j<?s3u.-^ii K^mnrwki 
Z doby K!i>ni«n4Ji Xn. ]KJł-/^fkująrj-, fl£ukHJ^-y iliY»;^i i ^nnt^- 
*cia, ja* ihł^ j^Ł>ił-łt, jptjicjuł lEinly rl)ar.vVt<?r. W wy chwili. 

kfUKlmyiirptm piiW Tix<4m iiuj kil kitkumuEl.ci, tr^dha do- 
Ai*ti»lncriii±i i fiujfic^iluAdT ^y^ u'^v,HX4*dt na wittikittgii ohy\rfit»U. 
Jt^w n»Ui i [Miioiiyiift tiiłiycliojUŁH dosyci Iłyfcj flwiir.Jiuf^cniTHi- 
Blii^o fijiokrewikiony s TArlumi. afó «ani u1>o;ó- K^' ^iiwfrni*- 
reTu uiMeiiiich dm^ici Junego Lubomirski^^tjrt, wiłii'\MKlv »iin- 
fl»]irn^r*ikn'>C0i I^yi mvtrviij (Mi~k>ktin, i troL^hę 2 if^o vuwikIu 
powalało ft* i!o kn^CB w ki'*mv.TLikii pnl^nkiegn konwiktu. 
TCift-TAaii' JBclmk» ul^ak (iuwpni«i"kt, vdol (ii*j w }>*)litykc, wcią* 
^oj-fy <ił# Liiti} najpierw }insez i*r>i:uiił>wnkii'iCT?» kuW ]>ittr--v- 
osy ]ii>xnAl *ię da je^o tAldiiitiiU. Dla Poniatowaki^K^i (ei Uii' 
In^ai uaijiiei-waZH ^wojj| i-wcztioUrycjiDą. nader cifrkftwą .itoi- 
DHtwi^ jii*wn*?c<^ zif^mi^iiuin ze fn^oim A^j^iidcni^. To pUiito 
akk\;cUff sMj 3C dnikn w MycJiniii liIUJ roku i było prw^/TiiK^i^' 
iwni lUi wjm <Vw<uc«mr. n muin^jwic-ie mmfo uz^us-idpic^ «d<'ljini« 
in«lkii?j l>ulAvy P<mi.'łt'>w'>ki**Tinr H.Nly ■a-jmiwiJaJe 1 inno 
tfprAwy pum-"łj!;ine dou-nimi^^ i i^ic^s^drii^ w lym ńwił^uu' ha- 
jti^Miym |iarufleete, hIi; juk hk>^1o x wotka dobywała eic co 
kroku apolłj^a pfzypKlc;;^! iitlnifina. Sfc».'roko wylułoicwt cio- 
OUUłmti fj^^ij^d'>ivi o^wicc^ny ^itcnionia wjpnnUt^ dsto^a ^o- 
jMUH^ i puHliczno PooliH owakiego; €yt*jj<^ wtitwio A^rw^^ króla 
■Jaatt Ul, ktr^r^' j<ik4>by mFrKlc^n [VoL!ii<kw»ki«*;;r>, pun'nic^J4- 
t- -. :' oU*y<!li kruy-w, nljiwiitl %<\ w»jr \rfłEyalkiej polskiej 
, ..-ij" i wiolk^ pi-Kojjowiadalmu prtyastloaó; ceniony mu 
Mmui wykrMifiODin w Sziokholuiic akta abdykocyi Ati^unIa 
It naK\*wa ,vvji>rurjui bnjk^ł"*. .choifby t*> Krc«;&^ — dłjdajo — 
Uuooronn j<^'* lui' -^kłuUilo byriiijmniiy'"; d*jłt wi\*K*'i<nBUu'- 
lokutorowi ^jako wiatyk na drogie, k»ią>kg ciokawą, kt^jra 
vrw1i- nisiy IV'Diutow»ldejj<r piitkrutf wr*poiiuijji*', \.\. Histi>r>^0 
Karola XU ]jnoa pana VoltaŁra iłwiefco wWuii* wYd^iU). Przft- 
limrastyaikiom «aŁ ohok tyoU ^nijp-eJi pocliwat, upltu&oy pam- 
fl«ri«U 1 radium t^pr^^^-m nib eię utoft^amić aprnw^ buławy 



^ 100 — 



Pf>Eifllow*fciego SC pnwjcftwlinn sprawą fiih-j nalAphty. 
B@dk05t.iV4, w<yurftwa. Łi/ilnikdjttmi^ łjurgTubniwn, i^act-^iii" 
koJttWA — tuk k«3bo |inM>iiiiiviiK- x ^^jarycTĄ swojt^iim siamiA- 
ninowi — ii,ii!i mifrnoj <!«U'^łidł^ łiutiwy. kn5i*sti. minisi'*rya, 
«amym trlk^i rdunottnoin j»ko Fiuoirt y. P»ni.\w nitleSą. im w 
Jest .wI&nuo^ im to jlnotłsic/nG, Roiitmi^^, Se zamraKt tiAtiin«l* 
rivj krwi niftjf^ w JiyJHł^h ł^mi jskii likwor r. pnqinr vc\ihh 
dftoiiY- Na? ssdachi^ ofl^iłKl/jijj^ i Kdnlc^ka miiM'. f<h<^ itl t-uk 
kró1^%'>ikich i ^onnc-Kiiyeli Łynti w It]'-^i1tj>J kii-skiiw... To b-A in*- 
tiHJ rmyi tiio iiiajh^ dU Łtón-jUy Łrli sr4V;iłj>ii-ii? PoruAtouHkif^o 
tijiitl>ui*j kurcnłu, jt^hio, tti ji'^t. l^'tki> n^itoAiLy ^.lochat^ tG 
ty]Vo ySammniu, t*^ Die pan z piinów. Tu nit* jml t.nEii6|{0 Płł- 
nS^rtiWHkiego intorw, ałe c^le^ ryc©rskit*go stJLiin* tak iia p<^ 
gtti^dij idąir^o, Zei nas w konkurent^yi zi3 MAtą i cierjki^t- nie 
cho;^". T.ik piiiniłUłWwł K nfcryna, tak lift ol>*Uihmek » bw»- 
iinicnri^ pisni pnftnrjw ^nnom giętki dyak-kTyk. który smm jt^ 
jij^-Mi v\n\y im mij wyfJiiŁfiwiil, i który Tłił-winymiiiii^Kftiu n>£n- 
ilimI ULŁJli^piaj, it jv;E^> arj^uiiirntjK-yn Uylw ?wl.ur-Xii4 i Łumo- 
nij|v^, ii !<prttwjiHłliwi^ i wnżnr jej ziUotftnia ogOln^ eug nie 
uiiaiłjr ilu rjayuienih % j(*i wlsaojnym apoJrił^flłyrKnyni WTiio- 
frkieiu, ii Ft^iiiw lowiiki byt t^^nuA luuiej i i%f^nh "Aiąct^j ud prff- 
atogo ^zUicbcic^ ift w łiUiAuiikii do /-wyUfc^j »ŁW-bLy iiyl tAkiui 
ftriiuym pAEieai, jak J^go sawa^mowie Cz&rtoryfcy i jego prze- 
ciwnic^y Potoccy, it chodjciło xutąi o s^^Urg oiu poml^yy oU*- 
i:ui'cłii4 a ^dachtf^, tcc:c pomicdx^- dNvicma i^liifarckumi. To 
b^to HA piiczalku rukti. Temat, po paru miuAi^^oncti zal^^dwo^ 
ynwt po koiiwcjkłiL-yi, Konarski pr>Laj&mtiif ;fi^l<--^d kI*; do am- 
basady fiaakitfj w WniTTŁAwiti, '.^riaruj^c swoje u?ta^'i pU.unkke. 
ZwTÓcil wDol tiWAgę Ha sprawc w tej chwili Bą.]wfi»ni©jsiv na 
i»pr»wc pntyjicęi^ku-rjijnkinikolwk-kftpiłsoliem nak-żalo iinii>- 
wiiftiLić lul> pn:ynajmnit^j j>odMftlyć w opinii public^moj, i'o- 
iii^f£l')'^J)^'=^I ^'^^'^■>"'^kif^inu w ntot^^tiiu pamH^tu ^LiM^po* 
ufny", p<.<t«m aatu oapi^al bos^inuonne pR<ifld(sy6 pr^yjanuln 
do pr£)gaeic'la*, gds^iG x mopospoLiiym dyolokiyczLytn tłdoti- 
lem, potrójna bronie prTiwiiri. C€ologJC2iiri i politycsuir^, uderzył 
iiaaklpr«y:n^ konwokacyjn^j i wpr^l zapisooKytnintt.tsłcl- 
kibj mocy ot>owiązuj%c6j. To r^cc^y uaLyclumatf^T z poli^Lifuta 



lOJ 



iIAw »a«kicłi, łlnifcowtttw) były w« ^'rot^wiu t\a tlooaiiiitch 
suHryickidi i w ztiatsznoj licabin ff^zi>xap]Ar/y uprowadzona 
do Warwuiwy, Oiir*> pi^ii-o Kcnikrski^go wjwario ailny efokl 
i dotkUwio dało »iq we «rmki pncjL^twiukom. Dokota je^ ado- 
aijnow^ broffEory, obficie rootrzaoaDcj pra-ft* mubftflftdę i^^ 
wiAlkft w^MwIa e:^ wTStawn. frymaRogoIiiściocnui fti^^if^boko 
dotkniętym i ch"*yci( «i^ ńrodlców i^WHhowuyctii Pamflet 
pniwiw pntjTa^tee, wrrnkieni nądu kaptiirow^O war>naw« 
«kj^^ UKnaiiy jnko zbrcMlnn-i^" f,pa*qfiintitu9 lildlim* i itkuzd- 
ny DII iŁ]>itUaiiv. te <^j^ umcscy^Eoi^ri^. woWp li<'Kiiio s^^^nuidKO* 
D«j ^wuxlxi>p»]oiiy scj^frAl nA ^Toicior^kr) kjtt4i naryiiku tuir^ 
miejrikiiD. Nau ■>[ Kumym potnoiDocnikoni oinktoiskmi in •pn- 
wa tlić- uy^ala łu suł^lio: nii> ri^^c^Uit itu j>T-xykro*(ri ros^^ai^ 
wmiy |jn'iijaj(. k-jiiWsuiił i^hciiU dtj swlii [}i'łoJ[yjLa<? Waok^r- 
bajibiŁ 2a ro»Jxwmotwo wyatępuogo piJ^ma, i amldwa pra^s 
Wł(Tinrt*'imiclwo wa^ysTkich innych posłów cucizosi^mftkichf 
okr wyJf^-ZAJ3|o iiAwpt Monti-^, daj sią powulnyniać od kto- 
ków i^pri.Kyjnyph. pi"Jociwnych u^i^con^j sc:t8Rdscio nioty- 

kulito*!.^ {KuU!NkitVJ. ' 

trio oftyuŁ^ niuixi«ijii ^Iumiu dn^^^łoiUkit^gL^, Juz w pu^Kątku 
-cnrwdL Au^iKi ^nwbdoiiiił posiew, l« gov^w }t^\ nawet o«o- 
łndctie prayl>yL' iUj Pol*ki- j'^\i j^łgo ol^i.no^- okajt* hi^ nip- 
sb^nj). 8lHvri:iJ lylko w;irunob> łUfe4>lTy apr?M*dTiio z 7npr<>>iXA* 
inoni v|^lo«i]a v*i do nit^^ do Dreitiia dt>patacyj« pt^UkA, kIii- 
1»*na, X lciHxi iWtAt<4':snt^ pnwn^j;! i i;?płvwa. Sk:^lin]iiJ wnio* 
ikr^ntK^ im>2nj|. Ki* jfłwitił w owym (<xiii;i<T uiit Łroi-U z oczu 
dawnycrh wnl^k/iw ojc^wskifh w i-Hu witiDOf-Dienia władzy 
kró)»'WHkifj w PoIm^. ZiŁMuid^iiuinł potifnii? \Vack<'rbnnlu, 
tB i nadni t^ftl Dh«M'Z['Li4'/j-jiie jii^y swoim wielkim pUnif\ ,mtin 
ffmnd litfftrin"', dlu ktr)rt'^ri jt-dynM- isdobjwa wij nu wiclkw 
piMw»>^v<vnJa, xwiąxaiie »v hpmw^ e1ekrvjni|. Nif*LMiwi^jn zdiT- 
cydiiWiił fw; riawftt. mi kp^k Itnniao rjKyknwny: wydnJ nh r^o 
tTimdititti. dU 7-ii;t}LkowjtK]^ w wnjnw/jil^rwnrh j>rUHkłLli. pi- 
śuiii»nni| fŁi<kn-taJi .drktAnu^yi; nii iianz dy>yiii']Uuw'', obi«ciljV 
n| wri^" irli w iłliriT^ [iiTtmuw u-ttatuim uth^-adoiii konu-oka* 
r;y}iiyui waMK-Łwakiin. C« znA iito2« jtszaw brtiiliiej g<>łliirin 



102 



łono w łyrn giiniyTn Jcicmiikn w &pn*vri<i tJysydenłi-kiej, i ftu 
<H?ł'»ra: Knrol. prx^ *wcgł> TO*y<innta vr GfUńskn, K-:wicDbf>r^, 
w iiikjwŁ^kf^<^j tojpoinit^ w:*piuiMl ndą i |>i<fni^l3itiii proji'kt 
k^ini^łUTAł^yi dyf»yd"nt."Łii^.i w Pni-^aw^h Kn'i!t*weiki<rłi, hyU' tyl* 
ko T>r4>JoAyć *ił} do n)»tjii*JiŁ ftukoŁ-i^Sw spruuy 3Uiii:fbiV4^w- 
f kioj )ui konwokat-yi wav^za\v-3kii>jp WszysiŁie le rutno^irrin- 
xie daśabnia btousio ci^ pi^eoeUiły besc dkuiku. Sojmiki r^lii- 
cyjnt} po kcnwokrtcyi, w oiij^ Ijpfn i^JprAwio&e, wypii nv 
w wiolu mif<JF(^rK'lL lmT(izc> Inir^liwit*. |)iinin i MnUcht.i^ -ki 
U'ywoUli HOyty^ gwałtowną w <lt>CTliu ^jtkim w wojiiwutstwiit 
Mucjouii' Dikicui. '\K'|jruu-da«ł Tartowifi, bardxo tmiirru w- tuj 
^21^1 kraju, witieli OAT:ŁU*cuiid Rt^r^t ^lU* shaokha ck^ Asliidi* 
ty. Kvlft!«ŁC5ca z powiatu opocayńskiegOT wj-sida z fc^jmiku 
i ininiofila proi^i formalny pi^t^^iw pi^si^dico ni r^kekliizy^ 
cndao^tkmcff. jnkn pcigubiJrtmiti KWł^Mil Kl^^keł-jny*?!). J\«l<j- 
bnicS do«^> do łu*y«yi w woj^wńdictwii' Aicrnd^kiom i t^rsnro 
kj(viiit gdzio w kjtldi-in po dwa powiaty Iiurimun JMtinówily 
pE-^y^i^i, To i?iiuo powtii-zyło się w inazo\ffiocld?m: mimo 
%Vfc3t<?lkk' vabiu^i wpływowego tntaj wojenrody Pouifliowski**- 
g[>, połowł spfmikiijąryrh^ xipnii*k: riwłiftnniE-ska, 5wkrofaym- 
ska, minka. virywt^rct<\v\(a, »>p.'iTłv Jiiij pTVyflli;d"/t^ P«diiVłtiy 
liył wynik nawpt w wiij^-wÓTi/lwił* ntskii^i, <1/H;ki afy*<'j fi#Cł- 
ijK^i MiukHij zr^rKrutgii Oi-Łiii*r»f a z uiimmlym divpL>kt<tm wii* 
jłrwody niskifłcn, ks. AtiguttLa C?m rUJryskit-^ir tf^i <i»jjnikii 
j)fK3hi!łkiui, w DjobiczyiiJi^, wijji*w'od:L Mj<'b;U Hapif^lia. i^^n^in 
z Sia^tUkiokim i Bmnkkim. rljnr^Kym w. k^. na r'^1i^ ndlii<ii^ti- 
luw s»»kjfh gTviriHdnt<< opaiti^di p^-jmik i w ko^^ii^k' fninri^s- 
k^t^kim /nwią'/Hli konMłłr.łryc w«jt>wiKl7iką w olironu* wol- 
ns"j i'li'kł"yi piv,ł»fiw Hru-ńimi^i-yju iK-hw^tK^in i pnty*x<jji:f'U» 
koiiu'iikA(^jijyin, jKu-/ji^m znoinufc w Ui ti^dy luiuj^i Suni^łAw* 
cy w kcMłcii^it p*xuirk:m 'rfUiwiit&di pr^.^-iwn^ ki>iiri^it'mł v<; 
pn:y kon^Ł.y Łuryi k'jrwokArvjin.-j i ł?lekc^i 1'iiialow »kL<?j, Tik 
uatmo \KJ9xiy nci^riy rt \Vit*lkopoUoo« W chotiuiifi«kifj]L wojii* 
woda JfLU C>^a^>:4ki jjf^irkii^Mł ko]iftxł<-riic>i: w inlemaii? »«»kim. 
Daprxeriw ^loJBuAlzImu inalboi-f^ktomu, kc<>rrrxłotylo piay^ii*- 



- 103 ^ 



wcalu, Jt^cui ftlfnrmu, net Vk'izyfftki<^h krntirsicb Rsplt^j tvo- 
Tzy\ ait^ «z\'l.ilci) roxgftnly»M ni4>roxvikUnj i podniosło ni^ wi- 
dmo wojny i:lomow«3. 

Wc^akSi*, jakiekolwiiik były posłmiy itkfyj wankioj wo- 
wnalra Umyt. j^nnem byto. i£ nif^ ona rossUYygiiiA o lostafrh 
iM^zknMdwiM, |i*r:t piwdł-wuKyłttiflm itkryn ^nip-aTiiT-Knfl, Ta 
w ilnU^yiD mj|^ x rjiJnin n,U4;Jti>ii irir hytn popipmriit piYPK 
cKpImEtaciyę dwiir\t dn^li^Artkingii. Zgiidft i*tv<kUirH x Aufirayii, 
Jnk wiibJ Otł^iiiy, jii3k bytu. vr m%fti1rit- ttliitą ^ kfińn*ni niaix<ii 
i |f -jt^tkił^rij kwi<*lii»A. (.lioilyJlo icim/^ o 7g<>t^ k Kfi^y^. Hicąd 
irfifbiki* %anif<pnknjnny nift na tarty ¥ryntki«ai konnokAcyi 
wni>7a'Ałki«i i DuryujOiLiŁ jiiai gnjAłu^ xw>vic*tti'Ji Fmufyi 
i Stfin,«Liw», qAywil ^it- tcr^^^ EUKlKwyt^ssjijiiii* i }hHljq] ^if; 
i^kwji^iliwif^ ^Kijrt^diiictwA mi^lscy Drt^diiriii a Pi*L(X!<buT£ip<rn' 
Z;i inińri-dnirtwi-Tu Wil^jiltn. 'uicr^y »i^ w Warsaawi^ł iiłkiniii- 
ma inkkUL(>ur»? pomi^ilsy [niwkŁUU sji^iiui a dwoiiłu LiK-weu- 
irtiliUini, UJtiloao |irr>jekL potróJDc^o cło fpńlki j>Unu dziuU' 

Sun ceaaarz, % a^ogi n* wł^nr nuyht?:Rpir^)ordi9%wo ze 
iŁrony Frwacyi, urbylnl J"!^ wprciwd^ip nt\ ob^zcrnu-jpKcj po- 
nocy łŁljrfijiH^j w Hx-ji!lł^j. J*-^:k i»bii*ryw,il |>cjrn- p<ipnrł:iii cły* 
»loinAtyc3ne i p:enTętn«. Natomi&sŁ poiaoc acyoiui wojak ro~ 
syjrtkiih usAano za miysbędn^ iVimewAft *ejni ekkcyjoy wy- 
uiATzony K09tat na konwokacyi oa konioc aicrpnift, z csadom 
trwaoia nio dłużnym pomvd ordynaryjny, t« j. stc-^at.yg^^ 
dnj'3wyni, nit^-ia ril^Jt^łno ^ wojsika ronyiskic ni\ jnkii' dwa 
do ti-Ktf^f-h tytp/da: pnti-d lyta t^tmiiui^Uł, ory^li (ui w pi^^rw- 
taych <.\niAv\i ^icri^nia, powiuiiy wkrorsyi^ dn HzplŁc-j dro;;r(^ 
HA Smoleli.4k i Ey*;*;. i w KaK-lym rasde prsed jjoc Kątkiem au- 
n»łj tjftkcyi staną<^ pod Wart^iw^. lWwnooK'^ame i woj&ka 
««9kt&, w hc^bi^* catcrot-h lyci^^^y joady i o^iiu mi^cy pi^ 
cJioty, iiu>j<i l>yć gotowtj do wynmrs»u do Pol^. Unn^wi^mo 
Łnk^^T *" t'" WiiiH>lnv'j kafty ł.li-kłyjnej Lotwonwoldiiw i Wik^z- 
kn, wy«ojja^.."K'j 72 tys. dukcitiw, ».k'kior prsyetępuje w pdw- 
Doj cS^M, t, j. dodatkowo r^ auiu£| 3C tye,, meKaŁeftfiie od j«go 



kaiu^łyT ]>o»osuwiouo uj&Daaiu di^kUna. otoniąncgąc go fltoii 
w ogólności Jo u\^£;cl^iieaia i^oiiitMwlitcyt oW alinnlów, 
W ko6nz pnycliodziły t\ljk^iwe n^igrody aaftkie dla oba 
spi^yjnii^r^ińrzycli prolpklorów, El^kti-r rnzjctiMcrw unjuro- 
C7iy-!iu*zym i*ii(>.'iobeTO potuicirb-piit Snnkryt Prfl.jĘni^ity(3(n:| ł*e- 
9aTrx>yvi Kari>lowi i fibicc/wjił mlym swoim wplywiMii pr^pie- 
nwi j^ w Hwasy móuiitłrkifj, 2 Jru^fiej fllroay, carłwej Annio 
pnayiŁaftwaJ tytui co^rski w iml^tiiti BakiouU, i oliił>c>*wAl 
vp imieniu i^ltoj opiok^ dla dyzunitów polskich. omx do- 
godni: urc^lowntiici fipi>myc-h grłuii<: ptjlako rtwyi»ki<*h< No- 
re«ait-\ w nuj vrłi±nwj*ryTn nrtykułę liodntkłuym projckto* 
vr«EicgL> ukliulu, 9»LWjŁri>w;iDom »o.itoJi> wyniJCiLV, lA KurlAD- 
dya, po śmierci obocnofco kdięciii, Oi^Uimei-i' 1>t-xd&ioi(Wfio 
KotiWa. nic tMjdziu wdobii^ d-> Raplt<-j, juk kK'> wyui^;;;aIo 
pniwo^ h^*y. tiwiKir poK^^etiiwionf^ i tiałiiil jako <?(lt;lzi€*lno Innno 
wiocKyitto i odditiią, ŁyŁiiU'tn d:i;iod?nc.«nym, QOw<«ina ksi^u, 
kt^'!*;;*^ łtHoni tliaiy kurofi^ki". a który ^ks^t*^ iti<i .d-.ipłłd- 
nym yiyara'iWj, Ro-iyi, Prucuiii i Raplte.j". Zii»47xyło to, iuDO- 
inj skwy, it Korl^nd^-a oddaoą yn^in Bii\fbouL To nwiU 
byc gJó^vii;i, oataac&bia zapJnta sa. ^Ickcycf Auf(iuCJi IHt 

PnłJ^kt pi.iu-ydWłSty, iil^>jfcoiiy prw?a posłów w War^^ftwie, 
iiiuxwtoŁ'Kiiii> pojtJuny z^h^łhI din (;u:Ut(K*'«atf>go suiŁwi<Trd:rv^nia 
do Droznit, Wieduia i Pettfrslmrfiii. Rw^o^y jodnuk ruo pcwstty 
lak i'Łidkr>. jak *ii^ spodait-wario, W cimiE^m I>r*xrwu wynikły 
p(.'wnt- iTudn^iiU i i skrupuły. August wi^biU się brać na «łebi« 
ur-j^liwo :u»1>owii^X!UiiR w imi<'niu Raplu-j, któtj"<:h nnn^pmi?^ 
byi^ moW", niłł potrafitliy wykonał^. Nu^jiokoiłii go tłik**; i^priŁ- 
wn wljtunt^ ukc-yi !tl>nijru"j w R/|ilUłj: iniuł jov3Łi'z<f w 2y«i<J 
pami^l krwHtv4 klęskt* Lamogi-oibtką, pnijL^n^ł jatk inijniniisj 
niinfżAii; wojska aa^kk^ i wpixtwh(Uić j<t do Polaki w j»k naj* 
swr£iipk*jrtjctTJ ii^-^hic i nic^ wc/pfriiii^j, juk an |>ophiviH cluknua- 
mij juA swojłg eUjkcyi, Wnwłu^e, w pTnjr!ku>wAnyc}i pakucli 
9& (WdarsłłTii I <'jiruvrą, byt pLinkl jeden, ktitry wyr^^Aiw KKrdl 
w poprzek owtaeaayck jł'go iiitwifyi: Iłyia lulaj, iiiM;dKy in- 
Deini* mowa o zacliowmiiu ^wubdd i molimiil Kzplit-j, lai p«* 
lutfkąd i:uvDalo ti^ g^ariLUcyi |jolskiego aia^s^tlu i kny^' 



106 



^^nlo was^lkic jnóby powrotu ilo ojcowskiogo ffrand <fi^M«m 
w tliidiU impniwy ii]oTłarc)it'^xiii:f. £Uik|or iipTÓlM>w:Łt \x*Uit- 

i^trony Hi.wyi, któn^ pnsŁin^;^ liojttio uo^nuls^uł KurlAndyi!, 
up«>mmni mc o \i$li;pNiwu w ianych rwcsach. Chciał ni«* wją* 
!Łud! ł-obie* Kunwitu njl; (i rojnik W wanyia traktateoi Bpraviiii^ 
nE^aiv>m ait^k-i-ioayjakiui, chciil ogninirjtyć go do Int izi^itciu, 
liiiąti w aim ^^'smiank^ o .Awol^odftcb" poUkich, sum pr/e- 
^asyMkiem t^hciał opółnit* t^i-miD wpj*riu wojsk iw^ki<^b do 
ilt^j i obniS^'!' iołi konty^iifunA, a imtoroiiŁ^t pnyi^tij^tyć 
ltC9C4bnift Ksmocntć oboviądc^wi| iutorwc-ncjf zbrojoą ro> 
U^MtakJEi- w urfti BJtskii^ nio ^dtly eic tib nic. W Pe- 
ibuf^u- doki|d k<ruiuKxy Loawenwoldo, dia i«di wi^k^^^ 
tpieichu, o*ol«4ci& byi aaoióftl projekty w&r«zawskid. nio- 
tylko nie było mowy o jakiohkolwiokb^dź uit^lwtwaehT locz 
t-aly ^irojekt warszawski i cula tie^:*cyaeya wamaweka oma! 
ni« zrififtly utopiona do^scsu^i^, k zanu^m omal zg^fl ni^ 
titił^^ft i:viU kanHydfttUTn fikktor*. PrKidwnlcy AnguMtnniid 
N^^u"^ rv<' zniŁpili s]'prawy. Miiruich z ^[jtgnttnf-m w tl^iasLyjti 
ci^u moL-iit) popiuiAli u oartiWłj mioi^esia Frfliioyi i StAiii^Łj* 
m. Z <ln)gif-j acrouy, 0«c«nnann x \[arcli'f«Irl«inf popyebani 
2 BoHitu, gdzie z coraz większa ^orycz4 opjakiw^iio bnik »• 
tv"tikacyi , paktów" iroewenwoldowych, podkopywali u earo- 
w»j iniOT^aJi Aa^tryi i zwi^3rAuegv> z tiu^ obecnie Aiigu«tft. 
Pr7>>ł i^i;ly OfŁUrmianTi tt-ymti^ na pfól wy^Tą racyc ułATin^ 
iKiwolał hifj t]<> wii-lkiitłL Inulyryi Pi^Jlm Winlkiiigo iln wy- 
nijfcri^^u 1>rzttiiviu» i dmdia tr«kUtiSw i rtitłłno* pm«kr><riicayj- 
aklch s u^Ułi'vcb uttiatoiLU |uiqowaA, do is} &t^,yw\*Utj^ knrrly- 
ualn^^j .lasałly poUly<^xiił*j, iż ui*' J]ult>ty dopiiit-ił^ WKfmMmwł- 
Łiiik lY^dii i r^i^ltKiAi^t w H^plifiJ. T.aleiii nie tiak^fiy Utm nu ix\n\ 
diipiiMid inDi£u«ga ksicuta <'url2(r/leiiicłi, w tAÓoym ray.ia nie 
ualcży (l«ipiimMi^ tnkiy^Mwj Kulimtyi i*]<>ki<frt )«:uki<^gfi. I>fti1ą- 
oeito kixjk^wic7^^i]L pnUkoiL, a nat<j]nia>l iialiTAy kuniitcj^nio oci- 
<Iań koroD^ ^juUka^ w r^ctt bt^Hiliii-K^ t autk^nu^o I^;tHL&, klury 
za iidfijolunii mu prolekcyc viy\i}aL[ fii*j imjlł?fłiej pnL«u uLray- 
iiiaiiin i vrick5Xo jttzczrj uirtt'ali>uiu /UiwiuuuĄJ dla AąslndiSyr 
onafulkiL Tym ^po^f^bom. uaikąjiic wt^clkidi poscjicrw zwli)^ 



X ^ojogOmintgę wtmnwinkn aumyA tytko latgre>6y exy%Xio 

ua. of^rre o* «*v>QeUB^ti jut poj^cnefa pelŁn^k: roijrJEkinj, 
& alączony itulio « pokre^^tem «duiiQ» MOsniobis nie yrz^ 
miD^t bez vr«icriK nu r»rov^. PrSM jedn^ diwi]^ «praw4 
saska mr^Jn Ktc \ryi)Hv^ 3cn[wJiii« ]irvegnni(. AU strwaiK^ni 
Lot>wi.»niv<)lriowi«, tti'inrf4i Im. jirt lunliri s t^ i^pntwn liyt 

Hnm^Ot faworem Biraui. xjUHt«r«BO«r«a^o b^EpotoidT^' 
WK^It^Ju ii9h KTirłaod^ pot^ŁnlU ga nkodwikUlnte x U : i 
cham, doprowsLdstUi d« jc^ułtowoej !M7*&y z Mdmtma^\dam, 
ncsyntYt o$o\ńat}im nm^snikiefo sprawjr Au>;iubŁ pnad caro- 
wa. Nft niebecpi^czD^. bo trafną, ar^unnetitftoyc Otl^rnuTiDAj 
któr^ od]Mirc>wEić nie bvto «p<«)Qba. skulnsŁue soaleAlł J^kar- 
mwd: ndfirtyLi ir Mrun^ iu||csQlf3xą i tnwkliwi^ iwrócili nwn^ 

€]Ut>tffij HA tę pndnjrEnni^ nkiilwrSDri^^ lA tak ZWAoi pilUtUTWIP. 
t. j. wi«ilry pntifiu-ifi jirtlHy, Wiśniiiwin^r^^ Sangtnzkowiii^ 
C]Girtftryff-\\ wyiAinlKiti^y suj X ilawuyi-Ji n)di'iw kniąt^cyt^b H* 
t^wiO^irli, ^ jŁ[j(ikreA mi^ui jł Trutiecktiui, GoUcynattii, Kni^ 
kinanit i iiiuyiui uiuluyiiii lud^tiiii luU^jszyub bci|ari»w, b^ i*^- 
tmi ktof^kolwkek z nieb, soot&w-^iy królem potskiin, [iit'^Tby 

nttmjomh ftwokb kiira6w rooy^ekkh. To byi ,. 

Meoi 4ul tMminem dlii Anoy Iwnoówny, ktdm Mwo i> 
Sjrla pozbyć Ńę narmmnyrh jrj iricjcrVar oUg«rr-h]cxnvj k..Tv 
Mb Mftn>4iKMkJ«*n&kiej i nbnli^ lK>jarykii^ raą^y Dolhon: 
W dodslkn, « irj MUwj c^hwiH, a^nfct^ot^ in--«yiic»ryti T^- 
wM&w oflLJjM^nMg potwien!xii>ike i utaiwioua £it*tftly z Wu^ 
mrmyimamrty «sinych StaniiJawoS^. W lym 
cxBii«R, prymat u"- niAJą^iy judni^co poł^^ ^ M-Jt<-.' 
ImbonkU-ii, wyliml tni; % wrprATieDiem docarow^ 
go |t.»r4«tttA. Hol iiinkj ani więcej, jak tylko w oolii 
Ijuc*ttt'nwijHuw i \rj(xy^kicli n:i|4lxących laai NHMnc6vr. 
w ^a pLijŁysk^nift lym aposobom pouir>cy lO^yj^kit-j dl 



107 



Ikomony l^rueJawfilct. oprócw urw*dow«ycb liftów wi^OTiy- 
Inycli, otKsyiuiJ tw firog^ ytOMin^s piamc prrma« do csro- 
^/rK}, peJao skarg na koiinins^.^go Locwcn^olU^L, oroftkapitniiiy 
list Kkrotoy Wiśnio w icckn>go do łtftrr^go Trtibłjckkęo. ^plati'* 
łwany k^ąft^ powotywul m^ wymowaiL* na wH]>'łlnt 
Łsonio zp wcpiiniiUrj krwi rfcdyminm jjrorAo ujt;Uut ńj^ 
rui Lomronvol<lóv, ^iurc^yśc^o fiowttUiwał nftKOspocloruj^eo 
w Tiotyi pJomi^ n^-iiiiwkic, i wrcctscJo n& vr«esyatko saklinał 
Trubcłtkicfio, juko pnecaatsncji:^ w Moakwio p,u>aatonrf aby 
iTftiąt do &«T?« wsfHilną sprawę dwóch .brafaich narofJow 9lo- 
wiArt^kicli'.iibv tnits pOEVfolU wysyluc wojsk rosyj^kK-b do PoU 
»hj, ftby »jhjl«piej v«nk, w mirjy:-** obrych Nicmio>aik6w, \Hid- 
i^ 'j^ prayjaca^kiei^ w Waw^&iwjn pf>9<tl«t.v». Naturalnio, 
Ao <JofL)ovnq kopi^ lych »łio krotnych'' lulów nctydicjii.tat 
w drcdtii pru^tipAtwii wyrloiŁtiiJft ft[bl}EUad[\ n^tsika w Wamit^i- 
VFu^ i ttifawk^iciiit) ZAkomunikowiiEA r!o PetL<rNburga, Możnii 
sobie ^'obi^o^ftóofckl, wywoluny tum podohnifin odkryciom, 
tki^>A-(',tf}ChDJ) 7.t<:^ ^-rzy-ysiUuili r7.(idiMf'y<ih Nułmolw, TUdciwo 
u -aozGpylnofci roicju<&'mL" Biixiiiji i Loł>wi!iiwt>Mów, nti^a^tdo- 
wolenie marnej carowoj, kiitra ortatMTsnio smUn pritiłdtów*ayel- 
I.-.' r.\ na «wojeiii oUK^(>mu iii^miookiom, a miała lutnj tlovród 
'-cirno att UhiliTii, iz k^imowio iiolsko-nwtyjfcy ju2 scswcznAu 
po^ji J«j plo«4mi xiio:^;mJtj^ porcsfumieoraó «ię pomiciilzy sohą 
w duchu ^otu aifT;M»ądanym. Pinirlowski* kandydatury, xa- 
''-i-ifiL^ |in*2 O-tu^rmuiinn^ (jdr«zu *|>ndly xiip<i]nit* w c^ni» 
^ -•- ^aska !Kxlnio»h4 *ic mjłti>wniłj- SkoJ"Łysfłl x lł*gf> nic' 
swlorani^ ^I^ktor, PowiRdomi-^uy ji»i o iiifTbcoEpioosctiyni no- 
^rr.iiti nad Nnwą, wyr^ekNi^ wizłTlkidi iHr;jów. hylt lylk/łdo- 
i H.i >M<tA(ct-zn«tj "gody, chocisLzby du imiu^j Jo^odnych w^iFLin- 
kurti, WyitUMowftl Kdra» dwa piJ^ma wbwnor^cttne do Anny 
Twcinńwny, łii« tndnych jn2 Kastrzoft^ń dopnwTtajitc Bi^ alinn* 
*ti. ZgodKit siij niŁwoŁ d<kd;i)tkowo na fomnliifi wyrzeczenie 
tic wiriolkieli pi^łton«yJ poUkich do Inflant. Zmutif^ pt^yjr)) 
(TrtzyAiki^^ glówns V3*ady pH>rwotiHfgr> [jrcJŁ^Łtu w*r*5UŁw*ki<j- 
^. J^dnoi^^nnio, i^iij^I^Łfm pwnini*jm'di kuoityi ijjoruyeli, 
iiJutyl łic pojedpawcKO 2 coi^anioin. Jiil w pcluwio lipo pocU 



- lOS — 



pisany sw^IaJ w Wieilniu formalny, w OfiUtoc^j^TJ rmlnki 
(rnkUi.t ftpraT,'mipntcfńł',v^' 3łłl«ko•^u^ti,ylŁckl. >\ lyflh mW^u^li 
sMiMi?«II isUjr lipH^c Dupii^Ti vr pocaŁi^tku MiiTrimia kosiiuf^.y 
T^ii?w«tii\Yiłl(lts atitincyiuutiy w P(*l<*i>lmri^ii w«xy!«t.kiłłnn t*iiiii 
tmiliiuiieJHJiii p:'xt^ cale ilw» mitui^^iw* -Atnli3^( tlvp'Abli ty^O- 
Jiii^ jiik nii'}»]wniłtł pi'*rwiłt.tiH% |3own)"'ił ilu WiUłZiiwy. J«<(Xh- 
ca&t? dlii kilkuii^uWtT wypłulJo aii-ntic^ lE^ forinLiUiiidii^t^b- Na- 
nmccift, w oHiACiiic^ uit?inal go^lzluie, w aam d%ie^ ctwarcia 
»^lDil elekcyjnego. oM&teczuy fonaftlny tmktJiL opi^yitkie* 
n«1^y «iiaki>rQ»yjfiki, wijls r. kouwcDcyą docl^tkuwf^ poilpi- 
Kuny KOKtnł W Wi«r«tftwił> jin',m: Lor^wrnwoifJńw i ptuJó-or 
clokLOnt. IJpcowy Linkt^tl. wiiTłJn\ski i *ip-qmiowy ił-ursxaw- 
Hki^ por^onajiii^ Au^u»tf>wi o^ynti^ i bf-jtpo^dntą ji^mioi^ ott* 
sansa i c&rowej w jego {irat^iiHięwzi^tŁ poUklum, stawiały aa,- 
rM2cio to pizoiJiłi^wKi^^ na mocnych podstawach maierydJ- 
ncj prwwii^-i, Tr^jpiiiy mienie łaako-auaT.ryrtcko- i\)eyjskio 
w ftpniwio ckkcyjncj poUldoj sUdo si^ czynom (iokon^inym- 
W Loj sAnui} (*hvnJt, kiedy w p«lscu amh^wady cJi-ktor* 
0lu<^j oa Placu Bankim kludsiuno p^jdptKy aa iiiM.nimiiiciiT 
traktotowym. w Skopie nu Woli odbywać id^ akt oLwai-da aej- 
mu olekcyjnogo, 'ó oł>u ^tron ucafyuiotie były wsisdlde przy- 
^towabia do icj 8taiiowc29} rOKpmwy. 1'oslowio ol<^ktor& 
w prfiodcttiiiu s<>jmu zdwoili swojo wy*iiki, Leiiownli pozy- 
skat tjiEikupji jCLdiaskk^^oi&ije^o pośrednictwom pncdągoąó 
Oujioiyskich. litkz Joazczo spróbowano sknpuiwać prymaes; 
LfOcwcnwoldc i Wik-Kok stnotiarowałl mu tiO* ly*. rubli, w p<>- 
fi>w>c od IcAŁdifgo « dwonjw, pci^rs burs kiego i wicsituskił^Ko; 
pota^idwA pofljąl fiii; Antoni Potocki. Opr<VuK pieniędzy, 
dawano suto obiotiikv w umędaHi; Ijoow^nwtfjkk Kuo^iatwsył 
d^ w tym Cf\n w oiui liJjknkioL^w s podpUirm corowc;]. Wa^ydt- 
kw Ic próby «^hybity, NutomiBat z iaaynii preociwnikanii ła- 
twiej przy«jtJo trafili do lądu, Tatnj f*jówayiD »r^iini>rit4>iiL 
«tiiła Fic wjndomc^, i£ Koay& poeUtnowiJn nid dopu^ić do 
Ironu iiiko^ a ^poUkicib bojarów"- i o^iadc2ytft #n* pravdw 
okkc^yi PtnAloWłikicj. Odbic-ralo to WMcclki) oiuJsuitk kacidy- 
dnUłiu Piaatoni, a 2arajDi>iii odl>i<;ralo iiu v-:('«rct do kandyda- 
tury elfiktoRi, któn^ wiclu z moii swal<T£jU4j dot3'cttL'^:iL^ nio- 



m - 



..„; ■ .;..H I rnyili o k»roiii<». W T)i^K^xy siiimJT wofllajf akroiii- 

cstAroeh <lom<>ra>Łlyeb PiAstó^-kawtyiUli^w do tronu. Ov6% 
tym fojomofn olłrcn]*^ wypiullo duć f?ok4>j. \Vyi>*dłc» Uklt? 

dyw&bi^ inwAzyą wojak iwjjftkich i s Iwardłi ropn'sy4 bv 
fticH^ką. Kaętłtftj^i?^ pniwlewwylkii^rtł ich Jiia_iątkf*m n» Li- 
tvrio* To W7^1^'Jy pn^im^M-inly zi^yi łJobitni^. aby mioly iil«» 
xnnl<»ić posłuchu ti \r»olił ^krokwii^t^. V\tTwex\ dnt f^ł^zmi^k* 
f^yi: Luboiiuniki. wftjuwoflii L'niktłw*l;iT kt-ny mc^sta od t»- 
in«^ po<-x^ikt] ityt Aiin1'/mt rui ilwodi Ktotkuuh, it oltceuLu dni 
po;»Łcm «!ukmi aobowi^iaiui^* pi^mionuOT i4 uieiylko Ł^ędsfo 
<7zynni6 popierał wybi^r olt^kitiirA, }fK-z na^rei mm afKędoniiie 
^i*wwie csi*»r»łry-:icczny oddział Au6tTyAk<^w "/e Spi&a i apro- 
wft*l>i do Kratowa, P-TcIoHnka ?oiJi^ cjilki^m ayskfluy San- 
piirsko. Nąjo^riri^ijsayni aioH nabylkiem byli Wi^łuiowicocy, 
TT r*);t:it mj>j rhvj]i pr/mągniijfi nn ^tror^ Hiiik^i jirfł^t łpryt- 
nc'gi>KiiimTiiJun»Kydit»i:Ł ft^utry!n^k^^»gTł, pmy dKJolrwj pomocy 
k^v^y kancloi^^yny- Róumorrzo^rii? rio scnmodbywanotot^a- 
bii^gów k'łło ^JiyKkurim vkroiiim<'jjiKyi:!h iirlłTplłiw ^rAd wybomSKr 
■slaci^kieb. Alo i z dnigiej strony mo pjniiiiowano. Amba- 
«Kdor fr^iicti^ki rcwwfnwał jŁumy oinomTie na pnitto i Iowo, 
ran« rlntom i noc^ pnicon-if rad zjoduoczeniojii ) HDiooałe* 
HWłif?h ndhpTT-ntów. L'iniAl nRWPi ugU^kai^ i prwkona^ 
wiłlu »E opnriijTli dntyrliMuw hi<kiL]vi\i-, w r/*n] tJ*raz wlaitnie 
nltmutltŁ uialad tiliif wfiini«i, g%£ wl4tdy Ui wpływom win-uiil* 
skiiLi wl;ilo lię n& kr['lko w/tj^r ^*\vt* w Wiiivkzniiv, rr|i']Wriu 
JnŁln^k polegli 3|>ravhy tSianinljiwK »prH<tyvrAfu nujoc-Kywiścit^ 
"W ruttbiidsoiiyui dfa nit^^ Kapale pow^tKeehno^i ulanu ryoer- 
■sIłw^, w iywi<łłow<'m p(»p^uviii wioioiy^i^^^nyrh ibimów 
iid-vli<-^'>ci<-b,3[grrtmrul:toriyi'łi un sujiitł-lrkcyjny w \Vnn«awia 
■]. tfli^cc^-Jiiy na niic-^Hi ii^wi^cioiiitinf im pdti pcd 
\Viłl^, iu^Ijoc^j)! obmdy, Wł^dłiig nchwnły t<i-jiui] koiiwoka- 
c>'JDOgo. byi on vyrjiźn)e uhlatuwioiiy jako kouuy, L j, liiłi 
£ ricl(?^cyi, locB pobpolilejij iuai:^niej]i. Stawiło bi^ Łeai na 
Woit dcł dwud£ifi#Ui tysięcy azlaobt^. Ognimno Koto wjmo- 



no ^ 



HTft Wfpaninly i Uirwny prwłdftiawmlo wiJok- Pośród kdsl 
asów, paflów htych i i<xjiW KUifojwircIcJch, :uv:nclbfi doj: 

wnj, duolł cms WKlT^lu <łla <rufj20:u<iinf uczynny wJdomk wj 
nj)l niul s&^rouukdiceciciu i onic»9iiiiiulil ^^ibrówno iwi^iluyrh 
tn'ormAi<>Wf jak pnriyiSAiiUiw ^a^kioh. Ta Bslaclitji, pi»tawu 
na iio;j^ prze^ Frftnoy^ przyssit tutaj pr2«d&i nit* dla Fs 
cyi, »k* pray^^^^A » BujdftUwych zakątków, a R^jłłi R»i>lf* 
aby 8tł"oj*^o brau na 8tLoLm 0«&<l2i6 Itodip, Jn* jmIj 
spTomud^und Uttmy nurtowała gor^Jtka i niopokój, Ji 
<U>chfKlvity wittŃcj o wkiY)cxumu woj&k rocyi^lcioli od 
iuvy [it«u-akioj, GwjaIujwuW na ro^unc^atar^i h napr«< 
K^daclitd. czema od ^'^i^pa nie broni, csc^inu obowiązku 9W< 
jo^o nio wypehiin; aam piymas w uniesieniu pablii 
n tftffił powofUi <rityiiil mu wymity. Wiiuiowiacki, ojoiko d< 
Tknięty, ii UAtiei^iiy oi ftony i ^^a^w, odpowl^^iaj w ii 
vpi)«ub. it aeariz nn tn^i da(«A («jinowy wycofał «i^ a K< 
i pnwniAfll m Hnisi^ 'Jtritt*; >Vi*ły. nii Piiija^ Tutaj jui bj 
3utr2\'Tnpt >;:<■ RuLtUiwiU i tutiij u<nłx zoliniii sit> (Iru|^i \) 
«n)Owit>cki, ka^Jtt^Iaa hrnkow^kl, Ltłbt>miiYey ł panj lyru 
rzUdiiy. Por^olL i dnia na Hzicft, cłiytki^n »u:s:^li dcii 
ku pratoMtnniom na Pn^ inni pcpWc^znioy sAi»?y. porę bi8ki 
płiw. t>TAX ^Wwniłłpannwin i KdurhTJi Mlewmy. JVyninł azy 
eo byUy w j«*g(i niofy, Aliy it^łi tij^wnidi^ i odwołn^L r pnwrotj 
U Kivp]M'yni'łW iin Krak^WT^kunti tnidJ laJTu* Kj^urtkuniti « 
ohnltitil \Vi--iniuvtJtti'kiiił. t>naixjweU mu tjt} piliła firntu-iiAkii 
dwa miliony rip,, uikliitiiJ na dotiru ojozyeny, zu1evnj ^ li 
nii^ K^cliwial go Da-w^i na cłtwil^, lfvz ii^tnlpr-znk* nii* pnc**] 
nitł^ Tyijicza^^ni w Kok^ po iiMi|pii'iiiii j>r«ciwnik<^w, ti 
nuży winuEA SUindawci^w pncc^ra^n. Oljmny m«r»xałkiern m 
inowym Frai)riHxr'k I{ndll■1^TnkiH pudkt>n]or£y ]KunuńAki, zi 
ntały »in>miik I^*»b(:/.y£iAii-^Tj. Wium wktłLr. najprxOd njoj 
wnn, wnot niirwiitpliwa, roizbnt^A al^ pa av<j(nQJą<.'ycłt; 
<g:yt\nki ^(an^ł w W^u^tAwiu. W Httciy sanifij. kiwi Slanii 
prŁyb\l d'j f»wi>jej M«jlił:y» Wpraird/ie pDtybyi me tak, jaik 
njaE^zył, jak bvl icapuMi^^dal bwomi Htronnikoni v WarHinwI 
jak <kI ZM^cim dopiu^al si^ w WrrMlia. Nw pr^ybyt «s*koi 



- Ul — 



ljq r ft*Aiu'u«ki(. SkoTo FJcmy otimowił nii.-tylko wojkŁ, L-nc 
MT«»1 lAr^ti duGijiAnkfl, iJDWolny pnfiu^ndoiłt uk<>nyl sv^ 
heo^ wii4ldeh ti-iKloutki sgotkił uh nii-oti urlTuiirnriy jiovnjl 
i<7 „«^<,«go" puAdin-a. Niceo ikromnit^j, sninowtór, w pi-iobiii- 
iu, ■vr i?^ni«*j pemco, pod faJsiywym p^Lszpon^tn, jalcł> su- 
biiJct. knpwcki ^BromlNik", pn^ekr^rll f^t^ pr^>3 Niortnny, ^kih 
vc!A&Q«]xii4 SA nU»^c:uiUiwHTiii. O^iil iiipwyra3tnip> A" tf> unszyKt- 
ku l*^'tu ŁiiM<liii ni4<tjUi>^QwnmTi iłla lłyVgi. i j>rayłC3iłivi" tui*- 
Barołiy W)Hkv-^^» nimitlii. Aln nttiAUf^niti i^atn iJi nuaaturm- 
f%^ tiuiA:imtdi^ ihAiS git linwiłu i pi-rypn{]f<ti mu (Itr ;^^Ul^ 
W*wi«k w ,PniiM<*niiknch kawukni (rAri^^imna''. w n^"^'^"* 
.picix niArkizii Muiiiliruiia^t ^ ttiuydL --^pńk-iUTniiyGh «n:;yri3cU> 

aiyi:?li iiinuŁUfiowyi-h jirzyjciKL Din Lri^Iit-«iroryu ic Ctiambor' 

da t-ti ftiUfli^rDi wyprawa p':ł korona Uyl,ł j^liu^ wiflc*tj priy- 

1^4% w piJuyni pniygń<i aywociii> Zrc^Ł^, [kmui-mulI tui, te 

i K4t TnJ Xn wr^jl itw^tfniti> X TVinil<-nj clo Ssitokholmu. TyU 

kv ^t-uti tiin h\} iCnriilom. Iło Wiira^iAwy pntyUyi c jum^w^I- 

kiiTtia iirxi*AiiiaT v nory, r;i iIwa iłut pr^tni KMiią lOekcy^ £^ta- 

ttąl vr AiiiIiti-wiJ^Lai frimi."iŁ,'<ki<'j iin Krrtk«vv.ikipm-Pixt*d]iutheiu. 

»' ^ riUicbUr pray tykaj Jicym dti kostioła sw. Krayia. ^at^c^a»^ 

jid afjkii prrdbit^ l^ae dnswi in aawy ko^idaoj. Nm»i* 

aa, na pit'rwAz»j m^zy^ kv'A w pi>1»kiiii »rr<łji| poj*i- 

f koiciete. Czekdli ^^ luuj llLininHf Kv1>ntni £imcxuiej- 

*' 'ni!ivii!nci. panowie i pauie. j\iź uwiJMiomiriu o jcjfio obt::DO- 

*('% G I pnjłLy Itjii jtiiepiki, iitrjłijj^iiitjŁy nJtKwyktyiu zjasd^ia 

•^ *'*Ł W':Tf:ti^tg ł^olziiiie, za/czĄf iloczyn si^ do ^wi^tyni. Owa- 

*^>j <^ 'ł 4~:u>ao kt«>b-«y^naLńcaf catowai;o go po rakach, prey- 

^^•iuo mo ai^. aiby cudowuoiuu ^e^idku. CopraW^i, nio 

Ł'y* lo jui ''h' ił*-ict4iy młodsiAttiw;, którp.fi;» widdfttio tiilnp 

pts^csil tixyd/ar-łtu Uty, ku^ly t<;, na mraym w^t^jpii? do sfcrc^a, 

"^<iki. iiujtiie>5po(iKiai!i5Ky uAmioclj fortuny był wyDii?**! go bc» 

•fUcJt. U-i xaeJi4>Jii. do iwjwyitfwjj i^wInoAd i ruuoil imi odta- 

2" pu^łcjc kL-ł^lew^ki DH mli>cl4? raiuioiaa. Jakfct? inaoi^i wyclv 

'tał cnoWcuia , Otyły, irednie^o wziofltti, tware t/kri|$:ła. 

dia^^ brwi tdwe, nos mieray udu sfl^y anintcaoDS^ acaierniclo 




— 112 - 



od tytoniu, wilOc od lAŁ&0--f^, let^E bli£^ »xi«SiSc1ztf«iąitci~. 
T^ik ^lośit una^owny i^isopiH Le«KczyAskiegu, RKcIc^pioiiy uu 
v«>!y»tkir^h ixKmn<'h cu?;antkich, gdsie w»i^dii&i0 wyriAiiy liyl 
surowy ro2kTut ijochwyconin go potłf^aK pi-zojnr/la pnteE N- r- - 
cy, l)oWrtHiłiłi był łin wtrrfy ;v r>lł-yiu rukii ^yri;i. iJud Pl | . - 
monilry Tju^iTiyfiFikitigii, ItyluUy r»iK*3U| iliifen ci4rhH.wiin|> AU> 
![i /ji iUK'kit /liwiodlulły "miA na M^in rnifjwu. Wypinhii'* rn"- 

ti7.<ibue^Ot tio ci^la i3iewyfjt4aioiiego zmiUhIa. Tut^j lyh 
tylko |)oiirlemy: tou ki/^I, po i|wukiui3o!n'jii]y. w iiii9xy nwojrj 
nigdy uaprawjc nie hyl królmn. I z lej wliiAnw strony ZJtóa- 
dnic3»rj i nifrx«m iii«or)kitp)on«jt — JAb i k wielu £]<<Tfmt^ ry- 
sów iJiTJgnrK^hiydu tUHlntnicb o»y uj^ranycli, % dolin-go 
w giiindfi Mimn a iiii(;kkit*j. jak wu^k, woli, 3ui ststlnrhffl.nyt^k, 
li*C£ itii^>:]ivrycL porywów, a £ii.kon»?;]ioiJi'j dtylki Kytr.iryckicij, 
£ diL±i^J Jaiwocici słowa t pion, a &u|icłiiŁ?j Djoudolnowci do 
Łr^ate;^ tij^ou, — był on udet-Kajf^o podobny, z^ncńlo po- 
dobny, tk* oaiAtniegi^ i ncijop^akań^cgo zo swoich Daet^iłcówj 
kt(ir^9i«j^i7C3Eopodal«%yeh tr7j*dKJ<i«tuloci«ch, AamjiiiK^rzy- 
Maty i Mojący nad grobnni. Kadzie oiit^dnl w»H;pfijqccgo 
\r jjodobEoj, jak nu nir^y, aureoli młodości i fOTtimy nu /Jw* 
to iUłpHw^ fikcyjnego tronu. Dla okn ^]qWiej psychologii <biic- 
jowf^j, t^Łnnii^lnw I liCJt^Lciyń^ki i ^t^iii^łnw 11 Au^itJAt Ponia- 
towski. nił>»uli3±nio od wsicolkich oncywi?dycb rułiuc oiuftu, 
p4>łoif>iiia i loftóVf, |H>^:Ttauą Zł?fipol*?ui lajemnyin w^islem fa- 
bilncgo dnchowego po vi no wed w«, 

TyuicsoDfini wybifa staA0vrc2& gori/iua t4ok<^yi. Zif^t^ty 
flifl w Kole DA Woli obadtta titany, wnat ł ilMchowieAńtwnm 
i ryceE»tvo, sknplonn TAzem pns>' chon^gwiAch k^ftdi^ wo* 
j«w^xiwft, SAmi jni prawi** tomit jy^brAli si^ StanHaw^^y, 
A byio ich j©«tC2» do kilkunn^^tti ;y*i<;cy; dmiri'^ lyln wsdców 
Kbkgło 51^ K niiastA, i*ryiTiafl dltiioym glonum K«inlo»nwftl 
Yem Crt(tU>r. I^ooKom do&iadl konia i popiTH>dv;^iiy \trzf<£ inv 
baCfiy, wotocKcuia ljcK^l*^j*witypft^vlftut joadriyołi. *a(?K<łł ohjo- 
tds^6 WDJ4>w>jdttwA, sidmi^ i |)owiaty, uświęconym porz^- 
iiiem, oflbiorAJi^o woto. W»zi}d2in boz w^^jątku oridawittio glo- 
my 2t ijc»iczfimkim, Zivoltift> krok kb krokiem, odbywał 




fjidb ten iieiąA)i^v o1i}a)!4). pnE«b ciijn godzin k n^:lu, ^lod 
koiiiof UA fifirwnyiii iIc^^Kcaii. » ciągle w nieitfoniyni tłoku, 
praj groiny<rli Imbu^ti nłitgiJincakowAnjoli Unihijw. X»xajuTE^ 
Dcl iinmitgo rniia Lyni %tuuym trylwm nr)liywnf» lii^ w il»Uzjrin 

v>tfl£ttni-m Kiiriinli? K7.(<£^iwit» tlti kciiirjh, Okttlfi trxj'n]L«tq 

csyfisKim- Nio hyht it]»rŁyti\i Aiuliu-j, Wt»n*w piocniatjfrayin 
pn«rdwnj'm ivrleni%tmi(mi Au^wtlourLV>w, uiiTjuitt-oilD:^ 'yvt 
recdi^, Jt« V (£ij chwili łlaaowcKej, iir^^wit^Uz K*A;i i-kk* 
cyjnego pod W»lą, olkl nie ośtniolil &]<; jawiiie iiodiuttM 
v> riijŁih'^'<» |in>łi*rtii i»r«iviw oliiomwi ljiifixi^yń«ki«g<). Ciito 

wolnn^irai na rsutk^ 8um»łAvra. (Iwnltowniti doponiinJLttr> 
?(i*^ ihI jiryiti^i-^tn natyrUmiik-łl^ttftij iruiiiTUiryi nU^k^A, Trynui^ 
jiin»^xe dla furmy [n> kilkiiknłi^ prAj>yLvu-jil K^niiuatlK*'!]!!-} 
cxy j«st )>c4ua i [iowftiDev'łiDJi kj^hIa, „Zgoda, zgodt^ u:v Sca- 
ubklnwA^ - OflpowifttIttI sła kattlyui Tnttan gc^niu^cy okmyk 
duuiu. Wlejy to. te^^ il, 12 wi^^Buia, o g^idŁiiii© czwartej 
|K> iKjludniu, prymas ur(xzykrio jŁomiiiowal kT(j1cm jiokkim 

FajJA^UM^szogo dUni^wa ]jo»£07>ya3kiŁ>^o. Pocfeem zoiuto- 
uownl To iVffm Uiuitiiriu^f, ^iwti^jomUo wielkim gtowm 
irM!ya:ko igroioadjM-nic, Z rv'>wuiny. zap^^nioD^j A'idot>'- 
tuyni Inctcin, luii^rtylii w jr*i<łiww niobo vidka \n^h 
tlsi- '■ , it <Hiv<TV»co»ft l^pItA nArf^^de wcille my^li swo- 

jej , a.. . jbie jiouA. 

Akt povtkiMgo obiora Staoialawa LesacasyśakiegOr do* 
ŁycboifLs akt małf^j i poapoliwij rachtit^yaŁionnicTOJ, onoi ol>i>- 
j^taei i odlogicj mrłjuby mif^i^ynarodow^^jt o<l»l£ni» w tern 
miejscu ionc. poważniojuio oblicze. Uk«sywKbJ ai^ on dolych- 
cu«t j^łko wyiaik pi>^CKODyc-b intcrcai«vr*nyob wy»ilkiSv olt- 
giircbii polnkioj i dyploimwjyi francuskioj. Ob<wmwj iik^sujo 
^j^i, jrtko wynik wc>|i ci%lr)<'biX'kii^o luirodu, Fi'5vrdi>, t«ii iiii- 
hmI ^«% w^kmcftoym s ||;óiy kierunku prowfuls<>ny byt aa po- 
»1gu pnes saui>1ubtu| t^liŁykę oli^arcbu dotuowej i Ukomi; 

kiutzeEiiA s»gr^iiicsDi>go doU. Ale ^tiJaly inne jof^csec, wyft- 
me, »amoixxliio u^yniiiki, któro w jodEiohtyui oponco pncciw 



lU 



Swovi, V jodtto^godnym porywi&sap^udlAPiuUStenuliK 

dKJclcą, ft tiAWi*t i l^ wielofitow^ f»a«iodś pospoliUków mii^j* 
skieh, oknUtiącą Kolo wybor€2« ha Woli. 1 scaowo pr^wdft, ii 
śród tyclr k ko{«i czyunik^^i^r byty tokw, jE^hio pr»>l>ijiilii ii%^ 
ino^ Da£acyjnft i iiiemirows. Byl siowinism uBTOdotry i iu6* 
oftwii^ dla cndsozionuzcE^^ny. Jiyl fftiHU.y'"'^ rtJiłcijny i ni©- 
oawiió dla. liorc^i. Ale nawoŁ i tutoj t uuii były UJeżo po- 
budki KTOZtimiah i nnionltio, W kmjii k«£Q|jekmi, njtsi^urrs 
po AcToftba^ Usmikakiclif nio ubA^iano króla z aomi prot^Uui- 
€ki«jf dorad2Aiioco pi^f> lainittlrów pro<4>0tAncki<^h, z tytułu 
i 1 prawft OAcnetmka luduvr protuttonckicłL. W kreju poiakim, 
nasajatni po doftwiadcnoDiacfa tarnogi^zkłch, iii<* diej&no 
S««ai, Kio zApaJA&o ó.ą dlft oiij^Arcliów domowycłi, bo chołx 
ehitODO ini e miua, viffda«itto dobrao co sa j^^iai, wi^sia&Ot 
f*i^[Q od nich tuoAuA ooacokiwoć, ) niojuditokroUiuj^j&k cmŁa* 
tniojoracao w krwttwjm wybucha olkiAniiK^kim, dotykiilrkW 
odkrywaitio im tę |cor«kn kamo w 144x9. ^" r^'aDO si^ tcrMm 
do Staiualawa. B>'lo 10 prof 1a t pii^kno no:Gucio zbiodxoii4ftP 
tŁ^rMlu dl& króla rodak^i, kt^^i^o jujt r^z ^^ obr&lo, & ulo pA- 
mi^oo, aio chciaiao pAiBi^mć erdd jakich varnjikóv, <a kt4>- 
m^ ti^ kr«nff prKol«wato, którego MnjcrU obcu pnEMnoc, 
ft klórogo nikl^ i zwycx3tjiu| poEtaó olciciajik aorool* ^ygna- 
aift, nticfe i swyeujtu) rfity }>rao4niijAłA 1 cacloMLi odl«^oić 
camau i lokjse*. A VT»ido, iabj wssysUco powi«dsi«4^ bytu 
10 wprawdzie rz^z rd&atiazahia, nio byJo do u^ p<yUi«v 
w faktyacnym praeUegu lo»6w narodiK ku^ s wmy iatalno- 
ici, po dwnkniM; atndwny wta^uą dymisty^ tmeciej z uehlt 
wyfluł* niu «iłf4al, — ni? to by2 w ^i^hi p^ aywiolowy i piry- 
rodzany. owo prRgniMiio iantynktowtu* w^-hort^w polskich 
17S3 rokv mint paua Daprnwul^ :cwuj«;^>, r knri i koici wla- 
siiojf iirotlsooegit / t*j fttttini, x Ługu powiutn^a, tnówi^n^l^ 
tyin j^ykieiD, wciełająj^ego to wnn-^lkOr cxam *ufa i 2y|M 
IlipUu« jak m-H^j^ikra łanu ocs^UnraKe ikut^dy^ któm 01^ \mk 
vicks%ycli x«9(liig, więkna Inskft fortony zacbowAl^ swoj^kji 
rodów iti| dynantyi; Omylono ^itjiumtowieJDi.oiiiytoDo wspo* 
Bobat^h i Attdzu^jach 1 cintkif iKłjmkuUiWHao t^ mniyUr^: atoli 



<mat«imiio #p«tnioDo rataj niecyJko akt itŁoaawidei UIm cio* 
mn<Mi;, ni9tyU:o pTywnty nlbo i»ełagl, l^ca Akt diichs4 publi* 

W IcAftdym niau4i swyfri^^two Lo«xczyński9godo caoMi 

K^gl otłWioJció in-iatu tudo^ł-uy tryiucf twld* Fmnryi: ,^ci- 
nithit (I Ihisinnt vini, furMf, et fttt rm^^ gtosili <^ pochwiilna 
Tolliiira da c%fi^ ekfccyi uritrjEftWAkicj. Pod u-Zjęr^clom for- 
Dtalnym Sl&ni^Kwcy Sylł supłanie g>)r^ i znpointe 7 pcnu^* 
kw. FJi«kcy& wol*kŁi odhyla jh^ w»?dl** w»ił?lkicii wyi^iA^A 
pTAWs. Obfts^o nę, jfbk rpM>kliA]iiy, hosc SAflnogo AjcnJ.i praim«- 
^•*- jirnttłfcfu. Hylo wprałj^dKj" u' Kojłi kilka uiiHtmiKfyc^, dwu- 
7iiruvnyrK pri>li ^>va-MiiWi**ui\\ lub wyknjlit, w rodiSbjll *alw 
kaiłWcik^itTyjnyrJi.z* aUYmy kilku politycanił-JNayuh Aoguntow- 
i-fVw, pu^Tswioiiycli nitJTj j^^kW tia o£ary. Ah-tuL^j, ]*ml ^<>lt?m 
lurbtwi, itw\ vzbiirziinycb E^uiLk^W, iiitaa bytn nUiio^funif :iui* 
teli lin >;ili KAnikowfrjf i iiUrfortniini jjolitycy, po pierw>xyi>1i 
gfti^jłyoli .łkrzTkarJi ntarKnfąn^j iir.i^Mzfjty, wik< odwoływali 
nviJX)jn:M-Mwiiji? i]wii^D4L-ziuki i ra^win x innymi pi proutu 
;K-lu?iiiw^i gta LeA2€zy/iskiui- Wprawdał pu dr%'iHJ >cŁi\ii;i« 
Wi?dy rocto^yłc #i^ obo&pm nn PnidiEc kilkuiAscu paoów i pa- 
nj tyjiii^y sKlitchry, ku>r£y w dnie ^Ipkcyi nic pokozAli t\^ 
w Iv\"l'.', ile w\i nii^łjtwi^nij.-ic pncy czyjioi>TK:j wy boioM^j niA 
o&l«ibiAU ir uictcni kg.«ltiij(*ct wybora, Nikt nit* był obowif|- 
&iŁiy być na Woli. Klckcy^ prawnie nit? <lVym4^;jbU stadnego 
prz^rpisnnugo komplKu wyWrciw, Tyle Łyikv> było wym^g** 
ottin, aby <xlbyU mc wf-fltuf; ob^csiajuu', wcsdług iu(Ut«r koo- 
wk^yi. i 1>e« »cy«yi ^T sam^fo ini«j»im i caasje, saoMJii KoJu 
i akciw i^lckcyjnym- ObycKftjił i oAtawy były js^cJiowaue^ Sfly- 
syi w Kolo nio b>'lo. StAtii^Aw najniowątpUwitfj i mijpniWDiej 
byl kióluou Uyl nim ntulto raoci^ <x;^tmt^ i ogiomnej wi^lt- 
«BD*cioarodu,iaoi^wyJAtkowop^h>c^ihciin^k<iinpl«uivy^ 
- boi\v«'. Ckkiofo iji iiiAL |^l<J!iy kdkMLaicie 17*1^^ mln^^bty, sta 
kilkuiliie^^utt jfeaatiJTÓw i intnistroWt » na«ir«t cało niimuJ 
wy2inc« dudi^wi'/6^tvo, prycuta i otoiiu biakupów-. i:ilyt tylko 
(iwiW^b V Ł«j cbwih ftoabflto m oa l^radac. Śiriodom^j^: pntw- 



pteniie i obawo 7ai^x^y ptz^itiktkó do nklirmn^go o)w}. 
»lucco. Zfteacln «ą<l ni^po"tr^l^t<*tlk', po ji^incsmu. |jr 
dxtć <Jo WrtrnstAwy. ^ii^iyntiaałc flknL*monc akc«?8y do w ; ,. 
4?)okeyi. Wtedy to Kdju4xiU aprawę fa^i^ iftojuwodowM Ca»^ 
»ki chełimAnki f S^toldi^ki luoiTrodawski. fc-l-i' ' 

a isa mmi wioKi nąihAln^iiw^-ch r,claatów «»J{U:ht mi^tlzir 
innymi ów MufnŁ^łiow^kif Klnrostn opoc^yńłJk;, kwśry p^bńĄ 
ptfticclivr^bu; fi<i tj<*4lziu tieiEynioriyui jitkoLy nu Woli pintd- 
MiJiii i za ŁcD niokomy ]>r^tiiKt obliosy sobic< atu1q od ditnm 
nft^^rud^T ^ któiy teraa daJ pi*mo wJafinorwKao z ttrfłc: 
tiKnnni'^m I^^^sscayAskio^- Wt«iy lakfce (to ajn-awy S' i 
VL';i pi^it^ucil si^ Konarska oddn)ąc na joj udugi lo :uij 
ro, kti^rem doty(*hc%u» fJ[i]ivt upniwin mi^kioj. Zachwiali m% 
HAWiiI Wi>i]io\rłf!C^v: \if. Jmiiifa powdnymał #1^ od p- ' 
nift i:otowogo }ii^ cyrił^iiifu hj 10 ty*. <ltikiilów ausuy; 

^ii)i:£niti. ;;rvzl t*!'^ loaitwU^ wyry^vłłl do :ik(VKq dn pmviii« 
cbr<iDc^o krila, 2 n&jwickssyni trądem powatrayinywany od 
C^c^ kroku pncJ99 scikl^a i pIfto&> kai^ny kauclom'ny. W j7Xh 
osty f;um4>j, PrjiŁiŁniłł w f.trj cli^iiH byli po i^rostTL roko&;&;)iiumi 
Moinn było, a. luwiiii iialf-t^df^, po proł^tii ich :(nir<»ó. T^kii uit 
In^lc liiiiuitu riulu PoiitAtou-fkiitgo, której ^f^nkl^* w otoo-cum 
St&ntdAWii nio pow:i^n(3 i\^ wykon^ić, £dy« «podx>owADQ rift 
ni<>chybtUo doj^ć <to bdu % pna^ńyrnikHmi w drodse pokojo- 
wej, Dtołrii^, obd7 pra«ki U>puial miłlowiiił). Potoftcnio |io- 
elów eJekumkich 1>yto roxpikC?:Liwdiu. Z Paliuru SnJ^ldeffOr 
gdrif* jm**iŁr"iło ni*; ich puwUiwc, i fidwi** wl>iv.w pmwu 
i tichwuk kouwnkftc^yjtiij hy\i poT^i^iah podczas elekc<vi, i^ta- 
rftli «i^ oni tin WiniyHtkio )Ł|iii«i>tiy podti^syin&ć upiidają^^i^ 
diirJm ■wi>i(»ti aiopim-nyi^lt pnAJaci.ii praskicli. Tra«l>a było 
xdo1iyi^ się na nowo^ JL^swnu łinJniejs^Ł^ pod.irkj dJ.i amoc^iio* 
Ilia ('JjwiejnyL^h prayw/»dei'iw^ * tiTiilai hylo t«k2Q lo^yc na cn- 
ie ulnr:yrikHnJe parotyHi^zny^tł obuia rzlliiflintrkii^go na Pi^lso. 
Wyrlftiki lUTiiławidy in^kioj w lyoh driimh fcryry(.*3tńyeli łlo- 
wrfy flo nwuJyi^hmiiy sumy picrnałtu tyiicL^y (liikiil*5w na dob^ 
Tunt(» puł mtlioniL, pii-ntoiniii przeanaozono pnEva An^jputa 



- 117 - 



na el«lccj9, oddawojt bylj^ wycjwrp^nc; ^ypruila pnt>^ć po- 

thaokii^ kwor^ od L/^^enwoltlcgo, Ten src^stii not :«w^;j vł;> 
ray nKhuii^k wydhw&t suoiy b«jvF4<«iiG, • prxy najmniej 
)»od»vrat ULifl Mtojonm <lwrirt>wi, GAyZ n^^y tutaj Blwk^r- 
dani TiAYTwein, \t, JMIi Akmpubim Haai z lueiiiiecką ^cri^to- 
dcią vApiaywiJi kafttlejro duknU, tftk £e (teld jwsu^ee w orehi- 
witm dnwliiń-*kiftm tnrjfctia :ipmwTiKić imjdokłałinioj wsKyst- 
kie kh wydatici. u^tomij^at prxiiinyślnii!J*:&y Loewcnwoldo po 
prwLti c^wuidcsyt vr l^et-^i^ljurgu, li „dla oati^ooici*^ mu^iAt 
apolii «w<łje racliunki war^Kiiwskie, to do?-><^ wjraiuif wJnjc 
się wsknc>'Wfl^^ £e praktycKcy KurlAudcKyk n-i poUki«j filok- 
cyi icUAiAf zK-bić uieDoij^ntKy intoros. Jodnnkowodh, iEadue 
oiury pifini^tae nie byłyby w ^tnnin uratować łtloj sprawy 
clćkt^>m, UnUować ji| moclo U tylko oct[«to<rx /brojnu, ii mia- 
nD\rił::łi X4powic^aBA oddawna pomoc wf^^jsk rodyj^kich. 
Owu2 tutaj wli^oiu najnicc()}<>tlKiańH&& i nujdotkUwssa objawi- 
ła *ii; nraw;:bvła, Wojfk rosyjskich 'iifflo ni-^ było jnjcoś wi- 
da6. Looweiiwcjklił '^am^ jhj nwoim powi'ocic d« Wur*5inwy, 
jeM!Cx« s począiki^m ak^i-jmia, był p<^c»t i"<wikfta do wkrot-^iH 
nift na Litwę korpuau ro»vj8kiogo» ttojiicr^ «■ j>«Inttj ł^oio- 
■wnści prd Kvg^. Alo lym korpun^łtn doworiaił i^ii^i-al I-*oy, 
podwljidiiy Mnuniohii, pra;yj(toi<:l Ui-lenuonun. aBk*t><TM^ pm^s 
."flicłi otirobiODyT n mianowi-cjc lUJt^ irownny vr tym duchu, ift 
tiirt jHiwinirm, bi\;ń Jkift.o, ?:ifj Apirim-ó^ \xf-^ Ijik wyliozyó 8{q 
s uxAi--£aiiM. aby £o?(Uwi<j j;\k uajwj^oiij <^;&zlhvi <1o flkręwnift 
JtiU^hij kuiidydafonsia saskiej vr \Vanf»uvwie, a Uiiu eamem dO 
9U)>cIiioe<f skompromitowania i ł<ki>jeoniii karka Locwcnwo)* 
dom w 1'olorfburgu Luuy ^uaiLoniiiu wy wii^^af 8iq % Uigo xa- 
dAnia. Wzywany na gwnlt prz^ Loowonwoldr^, rolńl 
wny^ko oo tylko mó^t, aby, bi.^łi jawnoj nn^c^tibopdynłcyi, 
praybyć ^apókno. Pra:okiv>r^yl oraoLcę, irtar^ąt na Litwę, 
i pncuE Grodno obii'.i?il fnantis na Wawjuiwtf. Alo badat grun- 
lowoie drogi, s.^ur^dzal n>koniHan5i% 3abcz|iioo3at »obi^ tyły, 
csyiiil sa^oAo wt^elkim wyruo^p^ooiom oflirotni^f ^t.mrj^ii, 
I a^lwim krokienn Inriwo poffuwat tlę napi*zód. Tym^r^atsum 
codsi^ clbn^Tuł z War^an-y nn^li)oo błagania o poi[)iactL od 



u?> 



miffr7»iic%y pokaata^ t Wajtsąwi*. Lucy t«m t»Q aio vxn- 
WLJ; on Hi^fU' niA«x«rowaJ ^Lii^ymy fc^lnnj. kubtiy d^jHi 
wy<t.ij^> GJ^ jiTim tr)oki«ai'^t pijali do Di-^jAiiEt tiJC«svsQ4hvi |>t»- 
diiwUk uIokUJWL Loow»nwolil« ohodaU jak Tujh alowy, c<lyt 
dotiiy^Iił 91^ [iLant^wm wotch wrogów peterebur^kioh i c?:til 

piero t?po«lb słalł ti^ ua£livł| łjMJkojiia «l«kcya Le»2ox^i&- 

vlr>kryjn«^, Zfłwsrowane w koiL«r>kaeyi, j«ż imaio wc ku 
ki>6cowL 8vjii;, otwKriy w dniu 26 4)eq>ma, ^3Łin%l dnia 
b ^tiidzioruikŁ, Z^-^pif i;i<Ut>T'*2iiu- Aam An;-un 1II» Odwijid-* 
<«yi kaUi^T^-c^STtW »w<iim płui^nu. i2 jwili d<j Inj da:? nie t^ 
rluw ohntny^ zimka ai^ bifj^wftnickou^o ««ojfj kHuiŁyiistafY. 
Hin^iAyjit im w Łyrn ^ypa^lku ii:iiyeł]iuia«i njiiiMuA Wsrctaw^ 
i p:jwrijujc do Drf:Łiia. PoaUł im uawłft ijłi]»owiodiii iialatyriiu 
wyniotywowany akl zi-jecaania aic, który umil urv^1<iwiijo 
rforccxy^ jMłlngmfJi-TuŁtuji nnyj^^^ioi i Łłi*lry»cUiiii Szcx4^;^t 
to stcył^«lcawy;-\ngiiiŁl lU, lui iiw» ilrii prwsd «wottB obicirPiD 
n> kr>U ptib^kiiigD, unc<;iitwi)jiT nsEy^iinuol a knniny poUkiitj. 
AUi kiKy rhdoly tunvxjo}, BunuKiiny Tiacy^kUif^' nit^liiir* 
dx4i ioxtifubU M^ u^ łmircyach acjmuwycłt i widiicamio iniiMw 
DjaL ifl licjiyiuł du*_vo. dci|>u;^.iwazy do tlskcyi IjasCGtŁy nikłe- 
go. iLAretZGiP wycKorpnl cai% ^wą <^ŁrAt«gi^ i zblU^t nią do 
WArK/JiMky, -Tł*^!! riirpooafty pokiłicijy >i<3 [>od Tykwiinnrn. \a- 
Ly^brniu^t pi-Tinu-nfl ^wojŁowiiy ifbjawij m^ vs WftrxrjLwiu i oa 
Prftjxft, SlriidiMi SbaiiicliŁw^y. [)0]>i«n> co piorunowali na 
wLi^nt-i-^Kry^ a^^iiMl^ki; t wygmiaL sią |M>3pr>1iUMŁ: nincouijdiu* 
T«rd£ nikł iik' purywal ai^ do ^jubli. MoJL^ jiti^bkI^ i auu^la- 
by n^jticliŁa, ale Ł^uycli ii>e uc^yiiicno pr^ygTJtCJWHń do obru* 
uy. a pr&ytaai nikt k cycli wk^UucIi punSw^ co uiukli Uik isa- 
tarcW wydzwrai aobio buławę w csasi^ pokoju- toiuA 
kw&jiiil M<^ di^^ iiup>^^ or^luych i iii« clid:it pniwadid^ oft 
prsyjacicU. Ka^y tcrnc pr:&iMU>'BliwttJ o ^Ii^iu-ra bi<xpi< 
«i^^~i«. Król SUut»Uvr, krul od lini d»i&iłi^Jiu. v otocacftiui 



— w.) ' 



DlijMii(ixv(-L |ii)!(Fikv-txixi« iijiuń^it stolica i uio ctparł sit; 
»■ wurt.niiyiii Uddi^jfku. Za nim jiołńe^U vioiiutTJfli *tn>a- 

kyćai^ 3flBrflDdl<tm i ]]offinAiŁncinoboH]>Lecamyufyl vr 1Vq- 

wpr"*t pnc4%tjifirf |>rr4-(~ivrDP^ 'Aiox\t, Pęclt-ui wrucrilu da 
J*r^'j*i t]fjv'> ^prri^kiuC3vków^. co prai^d kilku jłS*i^ao ilnuinii 

n»cxy Z It^nia, ;:ilxTd t^mcieuwiu uii^t^pil irtoci i kolfd, 
iGr«»3!tą r<uvujri iiifŁrwrłiiy, Kwrot iin r«eca Augusta, juft nad- 
liO'l£JI-> fiwłłliu'--^i»-- uU pmysj^j,'! kouwokaojgccj. ^V:^7>^tko 
inuB «kWtt2o H^Q jak iiAJpoiiijAlnJcj dU Saaów, Jo4xc»(t M-jr- 
\t<M im pnieayri kilk-Ł <ihwil ciłjikich. W War^Kawie. cpj.tK* 
iił(^j *xi kr61n, K:ŁCTo*an-*j r^cl wojsk nM^^^ikici), ł<tro»;cJivfy 

c« xii»fn4wi<bsonyc)i j>o»t6v cnnioom^anskich. Lo«w en ^ol do- 
ił* byli KiiiUłZtnu Mt^ikaó mtanku « WiloKkŁ, w ^^ftchu 
ibn^ady unfłtry^ckiojp llo PoŁicu Sn^kieir) fornialny prry- 
ino at«k, do bramy gl<i'waoj walono z armata X obu 
byh moDi i zftbirij, r^cUDi pcsicwio J«dwo untli ao sdrowji 
»wą. AJo t^ byt o^uttnt wybuoli bos9qJiu<^ opora. Utaui- 
foT(iocJsty L(W!y'i:tf:o fftjuwj^y na PradKO. Jut było w kn»- 
\u d*ł 2-{ tyaił^y wojuk jTi^ctiluniyoli ninyj.nkiob, iv j^^^c^st^ nad' 
cit^ato coECHĆ iy»^<y ko^ikuw i koiiuukó^cK'. Jl^(txcKL' moftna 
było wKvy5tki> umtownó. E'oiii<^wil I^cy-knnklator odmo- 
Wi-^jścm do War^zAwy i epokojniopoKwoUI przeciwnikom 
kHA mos*- iiA \V)ćk, wyjjuidlo Katoni ^do^obc afe^ Pmg^. 
r«tACM:3ŁDii> bylo tu jui w«scy»Łko Jodno. Ł^)provndBiOiK> 
h>lK»tf aft Prudze w i^pio wy»ci|;o«rom, gdyft lAŁotou* lUii 
4lbwilt ntir było do htmcnuia. W trxy dni niiMpoliiiL zAl«bŁwic* 
»iq KI- WMK^-utkirrni, Zwołano Nkonfi^Jortiirane ^tmny, otwar- 
»ojm oloJceyJry w« iVKi Kikmiauiu pod Pia;?^ f^b onp 
rl wybrany ^"alifKy. UuvKjikii>>D -ftO}mu* sosu) iDitrfpi- 
k. Ł'onififfk], lichy ^icu-^asoklota bciAaki. Ląfprsód i^}u^ 
pQtQm Stani^woKyk, torai zti^v Aa^8towi«c, 
ly stryj osławionej AdAinft. Przystąpiono nanocw 



120 




kilkunjv£tu &i'aAŁ>iiów i ttituftrrSw, D3ijvry£^ około csWi 
^*iijcy aalftchty, piAwio wyfącEzmo LitwiJii^w i trocby n^wró- 
coaych WieVkc>poLnn< WsTty&cy joJnoiuyyhih.i tylHu' T 
dcktorriiii ^^uikiin. Byt <\zit>h 5 pns^fm.^nkiku, ^* ■ ■ ■ . ■ . ' 
[N> jM^udnid, kiody dród sftpiul4j[yx^o ]tiDiora«hu biakup Ho- 

W pobłiv(kiia ktidciofku bcmoitlyfuGkiin li^kup Li]>iki :uiulo 
tiov?al Te Antjti. Rcr^lof^f &ią ^^nmiot eajoiuj^yeb Armat ro- 
BjjakioK R^lta miata dv*ćch królów. 



m. 



Na podwiną dekcy^ polaka odpo^^dsiab po« 
ouL-opoj«kft 2awioiui7łin wojenna. W pai<lxi(»rTukii T 
w ini^łsiąo pa w*y1>on» 8lani;i4vrn^ a w kilka dni siledwn po 
wyborze AtigUdia, Fiincya wypoM-iodaiaia wojn^ Auitryi 
i Saksonii T Napr^ociw vH;liodni<^ trójpr^joni^rucp^anui, 
«k>ktora i c^row^j, tizniotito >><{ ryiiu?:£aj(Mni tnSjpmnni^rrz^ 
TOma&eki^ król^v Francyi, Sardynii t Hih^pAnit. N'ji mocy 
dme£«go Lrtikutu itiryńAkio^^ z wrtoiiun L r., Truu<*ya vdi^ 
siftle itt^ 2 krylom sardyAskliUT obiecywała mu LomlHurlyf 
2 H^Miyolanom. r^obk- trnrovraln S^baiidy^r k^ waxech ml.M <.i-%- 
kawy związek I/idnika XV x Karrilłfm-Kiuanu^ena prK^-t^m- 
AusUyi 1733 mkii, l>ydqry iłłlpiwłjnrym pienrowsoreni xy/\i^ 
2kn Napolecnn LT1 x Wiklun-ru-Kiiiiinupłłtin prse«ow A-i ' 
iC60 rołni. Prawi« jr^Imn^Łilniłł, im tittM^y paidzi^rniko.. .^^ 
tnikuuu madryckit^), Pratu^yj* ostatn^nk* \rii|j(ałA ai^ z kró- 
lom hi»!*piMkiui, Filipem V, xa ohimątic^ Niuipojn i Ohojga 
Sycylii dlh iitTa^iLi ilon Cstrlwłł, Tak k dwAcli *in»n wannoo- 
niftiia na Zachodzie, w<4|ftarr.a na Wftc}«:<litio na 4ilfik<n,'i Stuii- 
alL«vha, raeuctta rękawica r^e^sncowi. ^\'7ai^iwie maniff^ w<h 
ji>niiy franL'[if^ki odnr«]t mq tylko do Kiirubi Vt, jako p*na 
nem habaUirskrch. i do AitgiTvfA 111^ jako elektora A^i^kiogo. 
Ale wbmw Uij ^kcyi pmwno-pnikftwo^ej, wojna faktyaetiio 
była pownet^hn^ Waiijiy w niej udział wsayttkio niomal 



■Mn. 



P>'!iki, — po -stronie BouiWw; llosya. jfikt> Koju^niockii 

A:i'o'i. krAl aitKi^^laki ft fllektoi hanowerski, król j^ruski 

■T br^uidenborski. jalco GicJoiikowic Rz^ty, — [>o «Łr9- 

.ii>4boi'ga- Kroid wojmnc Toziyocx^y fitj tej fc? jesieni ha 

nanu tcrcnft^, wc Wl^^^a^^cli pi^lnociiycb i iia<l Ko 

Obyci\h4? kampuiio odrazii wisimy obntt n&d«r illa Aa- 

'V f (ijf^i lainiuiiycłi cxju*>w Ludwika XIV, ^wcii<xei\l 

\lpy, Dw.jirnjmLt Auflti-yukóiv, i majnc j>ir6ypicto ha ka- 

i trzy kokimiy irta^h króiowy^rli, fraocu»kidj. Ui^pafŁ- 

i -an1y6»klej, wknJcayi ifyuuifalino dti M^dyoianu. Nwl 

] i. idtti-y, Bcl4>rowAiiy, wiJocoje jut pi-zc4yty Kuiiniioffl 

t^i-ii^bki cofftj się vr Di^ulzia pnod impetem oiAT^Julkf^w 

■--■'. L TUL, 3tjktjv nujjiuhliujazfiin rosblyMi^Iri, Światlodii. 

Ji<limkowoA twUru profnił^u \y<^lt wiolkioh prs'<vra^ 

r-^^-Tiskjth na Zuchotlni^ nit* iraliaj na dalł^kt kiuuioc xicini 

"i. g<LR)o }tnatA3&Ł chwilowo scliromoaio król bose krolo 

.V . u £^'>wny t£ ^tatfinm sprawca oaicj m wojny w««oli- 

iufci.i-.włjj, pTxlj<;tcj r»>koino w j^^go olurcnic. Kiedy %iq6 KWy- 

Ltidwik XV, o^^ddd fwoj« amn<t w'itt;puj^i>? do Mo' 

ilvi>liad i PhilippaburKa. w Łym Mmytn cennu mefottimny 

L«»e&yń9ki, wypędzony se jwo^j oj atoliey^ rauDkni^ 

' TTi«ni raiodcio Odabslm. Offli^dal zupetn^ ruinu AW0fi:o 

itr^atego panowonm, CaU HarplU od brzc^gu do bra^j^ 

\-i% wtody suilaną pnoos! wojcikft rosyjckLo i BA«ki«. tiam 

L T W ^tycmiu 17;3J roku «Un^ w Krakowie t urocExyście 

I •rimwimy przca bigktipii l/ip^kingc. O ^ktitocsnym ojk^ 

Mł trudn*> juj: było myiłtr^. W lulyin poŁ^Aua ^trmia roj(yj«ika 

■>-■ i(ow<>Jztwcm f«ldmar^^lka Munntcb^i pr^Utt^piU piy| 

U Loewoawoldowif*, 2 koloi saukaj^c łjdwAtii, ro^myii- 

Di*- ]yo^m-zy\x nioDawistneinu feldmamiatkowi niowdjd^sEiio 

a»'iAti]t> '»^]qftmcac«, w nadsd^i, Ao on ro^bijo j^łowę o Łward« 

tu^ry warowfiego laiaaU: W2 omylili oi^ w rocliubto, g^yt 

llunnioba bmtalna ow^iu i gl^hoka umicji^tnoAó wojimna 




irlcnWi^ wsccT-lki pncf^tamfiła ojidr Na nic iii« zdslo <iieol 

\» nir iwlfily ni^ bijigiilnu prońbj o oiUif^at, pn#yłann (Jo Wi 
■dli forpt cMi'ił*wnH'go IiPłzo3t_v'ń'*kiegri. DtipUłm w mnja pni 
\ty\ ma b rtiMswni odtiLi^', nu ivf)tvtii) ^^*7t i^"- ucJioUii] 
tfiiuchuinj hr Pl^lo. mloHy |w;ntA i (ly]>ltłmhiUi fmnciiitkj, 
ląilowsl \mH\ Otlnhf^mm n <lwiiŁynitf<x»i| gai^Aoią Frunrii^jW, 
Lrmitl IM »uiiij^« i>1»li^ktxi> AfUimJiOia i jiufU pnti^biLy n>7iyj- 
tlcirii b4gnP4ivu; jngo iHl<ki;J lui^bć iłuli-j;:'. \j^k wzięty do luo 
woU. KiiAimininy u> hyl <r|ii)aKl dscinjtjwy: po tax ^ierw»j 
oi^ hiuKiunki tutą) BpoLkHt ai^ z ro^tyj^im, « upnlicK >li; pu 
nu i1n}j*i clojtiicri? o* whylku ^ttiilL^ciA. i w p3i)Ql>i>i>in punifw 
ki|il |tnt^«iibłu. Juk Utimiirh pod OdAń}ik>i'in egni^J nzras 
f«l«olitc T»rly i »vJiotnikriU' PiHi^ tnk jht.j- r.ajMttMtt^uL - 
kaniu \ii^ TrrbUią przt^łomin Sti^oruw toluiuiiy MaciJl-u--!. 
i tna:umiaU^w rk|Wovr9ik)i^jjo. Narucicio, po kilkomi^^auLOiii 
oM^ik^Diu^ nin tUii^zii*kA^K>xy ai^; pamoc>, prri>vidując oieuuik- 
u«t>u^ Vap«UiUo>^ uii.-uftA^ StuuislttT bqowq& oiusiaJ ^^2ukuĆ 
rit'jiiiu "ft' udi^^nw. WypatUci krjr^ si^ i lyin sAUŁUrc-m pnc«d 
w^mytiu G«UA«*i3«iiwui, kUny tyk dU iu#^ uci(iqił<^i, 
ft iMwi prsKl nujUitrtDCD otottoAMBO. UknKlkiem, v d^m* 

I ftAp^ AukuiAAMk E w^bu^iA kijom w n^ku, knSI niebaattk vy- 
K>naU P mU»i^' ' .^^~ |i<i 4rod9* pr^duiycli sobio pś- 

)jinvvli piłi^łł A .,, \kj dlup^ prf*^iviHim tkto^lcp ptiMB 

«il%ii» iiir|n>'>nc*al5k)c^ Infmwisik* iwdiwc^ie. makro łąki 

Eiy > s>t<Ui1y, doftał n^ do Kwidtro^. a» b—ptf> c ipą gAmoc 
pnifk^ T^ offUt&b^ w K5tiu ronuatytną p cTT g o^ **^ 

|>0it^4ttąycli l^dicnMh, fOMn^ «V0A m to waMte* t« v w«| 

fbWMnp^ cttąjMtfttiL Po ttcMw* kr^ uiii^Miiij GdAuk 



ffo |»iytua«ft, kutry ir tym wypatilcu okasU wyjąckuwy bart 
iliu^y. Aucost uie iiiiaJ ju£ [irAł^itrciikjjw. Statu»tavnnimUl 
jat |>i«1tlji[ijrch Z^iATR pihLi im^J wydawań fi^ o«taiAr«iit^ 
KAlal^kiuyiTu 

Na ciitv-ai<.^CHi-iif }»fltiiik dci lAn^n j<M^r7^i ttvh> Hsłeko, T^i 
m4cxy, UA iuiV(AC7.ifu^M dla Rt^^iIt^ij. Xu rocnujiiiTUt tiiiuiftiijitfŁ, 
ft pr&>i^ mniej n» i>od^-li^, dlu punUnimifgij wixhE&, kt^nr 

Wny ieiaz oantOKcie »(itxj)uuvmł ?(i^ urtrjńA du atej osyuuw, 
dln pftEtft t>'cb alnpów gn^uaciiyclŁ, ^n ktiirjuii tara^ odeLjili- 
tiąl be£pi(?o:nio Lo9ZCtyń»\a, <11a krijU praskiego. óIa Fiydi^ 
tyk V Will ud I na L Kr"l [)ru4ki z boj<^4cią i wst^ein przf^n- 
nol si^ iiajw*jŁyu"iiciej. jjik ^rr^iniiŁnie wypi\łWHtiw«io go w ptj- 

nlenii c^«rowi| Aun^ y/o-^yitcy U^^ej ube»^li nt^ dcHkoiud-? Ueat 
JcOostowuKJ pntyjaźui Berlitta. Wiiiawdziu w jawuycb juty- 
knUch li£)cov^} tuuowy VI ji*dt-ń3kioj 1 Bier^)i:LioweJ warszaw- 
■kitj cwicuucyjuic uipawiedKiano akcrea l*nis. j\io łv tajnych 
•rtykul^iclL nycL uindw nnjspokojni^^j iia rsecz I£o»yi Aady>po< 
ooir.ino KurlMkdyii» którą tnk uirduwno ^locitio darowano 
ProftOiu. A j«(J nocach II ib Aufnint fi&j.tjjok^jnioj i>n(f£ swoJ4^^> 
ItAnt^of^A i pnii;2 utny^nrjffo podlu, barona Ponickau. do 
pra_«'.:^f »i^ w iłt^rliuie pc»pArcia bwoJdj kandydatury pofóki^. 
Podobnież i Seckfodorff a iDwut^ kn^j^ snż^da^ proŁckoyi 
pni^kititj dla ^h«a, wi^póltiej nk<]iyi praociw Loj^czyAskieoia 
i yrsnoyi- Siysroc o t<ici nio chcud Kryd<*rj'k" Wilhclni, - 
Ofayba „SA ato^o^A-ttJi nngr^dj) tConwtienz) i od-r^kodowu- 
ninn*. Nn *:»'m minio ono pul^ijjać!,'' Cay tylko nu pon^rnia 
kBujM':^irvk Juliaki i Bl^rgUH o ktur^ odd;iwnu Łai>:i>vral aiij 
s \Vii'dninin i Di^zocmit i gdzie ixic mos*U s^o mixn^ nukc^Aya? 
Kapbwnri uio o Lej iednej drobDontco myilaL MyiliU o vUilu 
aWYcłi rSEoouch, o tych prst^dcwffzyslkiem. o jakich pi^oz ca- 
ły rok ir.iłiiony Uaktowiił z Loq won we Idem, Sockeadorff<»tQ, 
Ao^oMcni U, II ^<'i1^:w obttk Kurlnndyl, o l^«fkcłi Zfkcbodaicli, 
« oh4^iiftjki4>;ii: i Ka Ubką kompoiuat^ g^tów byJ nawul okwi- 
t^Vikć E dT0l»tt<:'^j niutruAtfkiOico spadku. Fn5boti-;U wyUi^j^o- 
wad i«ką pkonweuiunoyc'* w Di^itue i Wiedniu, a olo pnoo- 



pomnik takżi> w tym s^miym nic^biinVti pi^proftió o tjuni 
^dnfty'' t/'i}ty pułk RuLowuki^go, du-wiiy pr/j-dniioi jł*3*> 
3ulnt4irj. rt kt/iry (łni^funi oirzyuiB^ j-^u* n^Mliinniku'* ołi elt»k1 
rtt Łj^iql«[u doil&1kow»*j n8jL;nxiy. To w^tasyslko jdclcmk h] 
pn^ttin ma.ntflma. Ani w Wiedniu, ani w Dn*4nip nie myi 
vo pti«?płiw::ŁĆ króla prti«ki(^o, bo go nie poiTaebcptt-nnai 
4lnno ty]kii u Uim. jiiWhy go mbjLwió i nr3^'nti^ niw:xki 
wynt, Wiil^imJ Ui i nijftimuiJ Fry(^»ryk*\rilhMni. Z nu-cłpij 
tii| «^i4(-]ii itottit^tl/mł «i4jii ł4*TkryJ AiigiiMUi. PrK^^ri oluilci 
upi-wtijjil go 1^ piiiuui' \vhunEii^r^niiiu, iz f^^yi^y mu x :«i 
koRiiiy poltkitij, kl4^n!j :&<la\vnu ji^t ^ndzi^ni". T^fniK pi^ 
z w^!nAiiijśi:\f\ do swoił-Ii pa^tiiwf w Wai^^^an-ie^ .jft nie liyjłJk- 
JQ S;tsM /;( kiii]^ i Kj(Iirhnijt[ri Waiii iiKn»6 ^o"". Teras ii-ft. 
lei> goryczy i ftalu^ po^zuk&J nowej cln^i* a^>y rHlptairi£ soi 
KiiAiry Kii-wr'łd i wyj^i^ nit swoJK po*1jinowil ^apiikftf^ Ho Fi 
cUJcOw. Zanui wn wnu-imii, po fłkkc^i Lwac^yńskinK". glł 
uo odbywał j^ic a^r? kwciJji nyiup.tLy^ <IIa. Ir^dft Lu<lwik>t ^ 
^MtuDit-K^^YJnii^ puc^J^J^ 'łryvtttuiic Ijh 01](;LaiOlti^, ostro 
ipnif-iit r*ii^ w;mi?ii uilKt/yi^ im Sakf*oiiic. Kleiły mebaifi 
jir/.y|i:ŁiUy rił^kie kloinHy Slaiiistawciiw. zarajt zacs^t z nil 
Utfktc>wu<^ ]iiz^ Czartoryskie Ii, ofiarując Bwcją modji 
i opieka. tKvAwiMcie. nie ultarcwnł awlarmr*, ln<x po projitu 
łych spłodzonych biodakw, ucirkpiji^cyclj x \VftMXftvry, o 
iłjconych V Odnńflku, mydlat wytn,rgowiić (^ namĄ ,koii' 
niciK^". jakińj tiif mócł wyHfiMtrt^ od poŁęźnej koahcyi si 
kiiij. Ni<? jirzt^pfjmtmj Lti^ftv i tutaj o ukocłiaiiyck *(luAi 
p}iłt>jła<i'^; wziął od SlaiiiftUwa pa&wokoio na *woboi 
wrbuDtk vfi«IkoladOw w PoUco i zaras pn/&R swoich pi 
warjzavr!<kicti, za formalnymi rewcraftiru. Knca^ *r.ta£iiA M 
rosJo rokrackie ofiar>\ W IjAtopndeii^ pojiiwii ^ii; yf B^rliJ 
wy3lan>' £ (ktAńska Poni^Łowftki i w i:iiivniu SŁnrUta^ra 
downie projiil o pomoc obic<'yvral uznanie pruskiego tyti 
kriMf^irnkić^ i pniaki) nckiindoconiiiin; w KurlaiKlyi. Byj 
to Ka mujo. Fry(li«r)'k' Wiltielin ipit^asnie sakt^iiiuniko^ 
w pEfT^rshm^ru pi*f|jrK5ycyrł, r-zynione mu z Gda^Lska od SI 
Djslawa, i oBurownl -^^i^ z^inoK uzuać AugtiAt^, jc^li mu k* 
cya da vri^<:6}. Wi^ci^, znaczyło w^y^tko: i Kurlaai 



12:1 - 



iPnityKrÓJ^wskioiBor]^, Knn|joy« nit OflMonUii mu nadkiel, 

F ' riko:ii«^w<^; ikto lViULVjiM:m iłUiTala 

,;-_^,i !■. :^' I : ■ -, ^ji^po wci^cu. Z Bnr;;u u^-judoAiilaCigO 

E»o\T'i|y4vniio »^ nit r^uktut ugii^ymlorsc^^czy |inu)Ło- 

^ L7:^rvił:u, mi wyniźiiy «a«f* /V«<(łtr4* w wybo- 

kj - -jiiic'. i a lem vick^ym nuiuOdom, odkąd, w odpo- 

a Qa maitifo«t wojsnny fr&DCueki, Dftstj^pilo 2 kol«i wy- 

Isduie wojny ynmcyi j jej tpn^rmienwAoom w imioiua 

iw» ntyiu^ki^^L^o. Z |>odwójw*go tynitit. Jiii niMylk^ j»ko 

(U, ^s!» orjz juk(> <':(Ji:inkii Kst^^tcy, wtr^wal Kiii^t VI <iliik- 

fimD^Oit)»urikt^.A^ — klól^lfo vrciąS jttm^ria} nnsty w«t £!>r. 

rj, tiiiCdy K!i>ił"W?<k:^ M'>i''ią - fJo ol>f\my Xiomiw od 

ffo^Hfio uaJBsdu. Jitkt^i' ifii ii»K^» łiic wy ru/.wić? J^ki^t jjmosc 

« ^UtuHć j«dyuy mo^ ^]X>M<^b zu^ut4»oiaksobk) na wyuy- 

hifltą nfl;^vlcV FTydfn^k-Willieliii 3upev?iit> byłby 

:4LcAa^t4W»ĆMrawCfaiinftd K^ii<>m i Witif^, EMsi^ 
mm powiii^łjŁ, ^T^junlió jwiwę nn obu kacach** . B^ Ni«j, i)*} 
" ■ ' koatP<^ k<'ń<srni, QlrxvitijSinnŁ«tfiwii, Aa- 

kmlown>C74*go vyriUti:z«nia — ^wypu<1nic- ttaii^M^ ponit^l^ 

Molkj^. Nurt-łwUy ru okn:*piiii< łł^aysikiu t« ktnou^nia 

mr. A% va<-hoD>uftl ouriŁl:'^ k lyołi iitraj)ii?ń, Ale iiieba- 

liocKok&ł si^ I*pif3cych wldokłjw, Zjodnaj Htix)iiy, był 

Jpin cią^łyck iiwvci^.'t4^ fmnoonkich nad lEonem i wo 

■^-"^•h 'Ą dnigi*»jp OfbiAiik widoKaiie iipatbJ, nudstojfi od- 

'ijtkiiij Fr^tabdp ;(AwioHU. Htntii«irtw ^nourii^ jw^y- 

bix GibihNktŁ )>toffidiii> pr^by drj Hitrlitin: Ln Oiirtiiidi* jnS 

" in'k" ofnnfW>iJ nłtJiii^ fnutcu«ki, 11 iiawac oł>ir* 

łiiii WaciirMłiileTai. K wypiiwŁdvŁ;>inłgf> u- pol«, Fiydft- 

-III, ilzleki iiii'piVa'U'id/iuiii*znii ubjuc^owi iikolic^-tiiK 

- . niespodziftiiyni pui-jr^kotii ^i«TU'i-iiłr'iv HU*irv:ftr'kt<'li 

tal Zu^biirlaio, fl3£irjkj rwfrpodziaiiej k]c«rn ksndydatfl Franoyi 

■"hoiłrii\ nułgł xod:ł(S n»rH?. parniii *yniłc)i. miSg) t^- 

-, tv) giiiiLioniif urbitnun Kiimpyi nrM^.iw^m piif^redni- 

.vl0r3' UH pnwm(i:iirtwin<1nlirw Viirrłbi Jw^t tofciAiy pni- 



«kt miliunek, mchunfk ;< ltk'>{ł, 1742^ 1790, LSOCS ratm^ — Iwiz, 
pAlj «4jii nic wivlk]t'Jiiii i<li>ktaiviwi i wM^Jkif^mu Fi^-denlMU i. 
rjrxjrkiiDti'iii i hiti3:ioui i\z_ynu, narwomM ktiniutora Kr,.i-- 
rjka>W]łhrlm<i I roinl jutwicrći^ tak mmOf juk snwicidziri Fry- 
dł.'rvkł'»*-WilWnió* fi i ITT, T^iiicn^TL^^im jf^ilfutkiwiime rakit** 
go raii^ŁiUMku 7rtŁ|iuvmdnIv mi^ j»k imj|iii:uy?«li]iiij, VLw}Eunuvji rKi-* 
kądt W ci«vwcti ITM ruku, Suuiisl^iW, jAk w]i)xie)i>bnyi kitiu^ 
Monyro ar>&tał wyaowiu łię t OiUhfiku i ^lvrii\r«f'r ociiTrzkii tło 
Pru*. Toląj iiieocemom' zaklailmk [iriiyj^ly jest ;e;tnoiiv^'ini 
kł^nnrumi. Fr_Ydcrj'k'WiŁh*'ljiu^^i?auiy go^poclArt, klóri wio 
do«k<iikak, co wnrto posUdMiM w swych ;iQku o»oby lakiego 

gt> nif^w^tH^eiiic du wldMirj sUtliry ktinmju-yjiioj, do KrrJlnw- 
ca, łokt^o ^ vr« wWitym ^unikLi. % włimwj, xitxdnaiiir ntnr* 
ftonej Ntkatuly v\-d7Efrla mu eapotii^^ niiiiisj^eicaą — m-7.\-'U^ 
talfux'*vi> Sf-nli-cuia ^iiśr-ioiK^ió pruska im |x»toU da ntum^ 
St«Qi»lAW, podnieaiuoy n& duchu i^nicz oiiitsk^ wrll^nką, 
«i&u)irJoiiy i kinrowonr \>tzcz Wli^Akiff ^-^ckt^y i mdy, jot 
w )iir-r[U»u wyHal 1 Ki>jk*wcM ogiuAty nkjuufcal do DAroclu, 
Y^ymijąry do iuiwii|iiAnia koafodcricyi g«Q6r»)noj. WiktŁ po* 
iwonyly 5^ lioHMt qow« konf«<l«ni^r& po wojcrwiWlarwiŁf^h 
pr»j pniwym «Ukc«« a prxoctw Sfti»owi i rx<j-iłkii_i iow;.i:yi. 
Ni^ttftdlu^ro. w luiop«dxŁe, pod U^st^oą Adnma Tarfy uih;:)^^- 
la atc w Diiikt^wii- kfviif<Kl«rahcya ^n^nlcM. Docawają^ Juft, 
wUio «i^ pfonueA, an^^doie rosdmucluu^y ic BcriJn*. na now 
o^uiual Uaplt^. 2anvQC sdalo ^ig, jut ocjasony ru^-^m z kapi- 
tubcyą ^aufk%, odrwisal aic i pntodluftiJ DA nowo. prrr po- 
no^ i ka pocieatoiii kn>U pru»]d<igOi któmou a«M-:* r^t nr>- 
w« widoJb wyłowieni* w tcjus^^ccai^ wm1»« vrym viutiJ|c>>ch 
mą Aotyvhiam» katoUbAw. 

2Cie będzittny wchodsUi w tticac^y UttpofsądtiyGh 
i niiadatuych ai^nnaAci iUdj k^raf^derackioj dxil»>wikioj, r^ 
l^^iłq}fcef w KrAlewott, poy boku krJU ^tuti^awa, a pod 
pco4«kcy% kr6U łtydetyka-Wtlbahaa. Powmcny kfóOto: caU 
kaoCedameya byta aqftliui bf«clMn, — e«nmit ^^^ oaęfeką wi- 
ii% palitycoią. Co inaogo było pnad ndtian obian^ Leoay^ 
iluópf V WnfMawk, cv looi^ teras koaMen>wa« si^ pnqp 



— 127 - 



j>i:Mi<<zne i narodowe <!xynniki, ^<Vntjf|co nad [(ośletbiimi 

c^i 7>*vltłrwzr>HJ nn Woli, Mo^iiihny Tm^'*ftA i^ plł^k^n^^, lM|flA 
ro bj^cH, uktł^Jn puUiWti^gn łln^hŁ nan^dn. ! w dcMlMkn. m(» 
byl lii tł?ł \vt«ły luTiiijninił^j ^dun iRwn^d/ił-jny nŁi »iii|iiłUłj* 
cxtf-gił >^tlr6!<f.Trji. l'rHiriwnw% ic r^ci^o toku <liŁEi_v<^h jinu'Ł tiftA 
wjri«Ank<b 'vrjrnika niMJiliiciDT ift vr pii^nirolii*fiiTKw»jtfŁn x«i<»ftH> 
UJu AOi 7Wy'<'i^^lwo >t|iT-n^\V Aii^usLi iili' hyht k^iiIh k»iiiiHTf> 
a*j*cią. H[ii lei. co ut i«iii jf^x)i\ xwjfrjc*Lwo łjinuAi; StnniittjŁ- 
wii nrr hylf a^oln iuu|KK]iiln^fi?Lw«in, SimtenlKiliHmy, jnk 
£f|jtrx:uf ]^rMfV/ktxly od Mim^go pocstątkti |tictneyly ^^l^ na^lro- 
dffl^ kfind/dutitry ?iK«k!^j, Ktwinrdatifi^y, — rwN^jt arcywn- 
tua, — iż ua Aiuyin jd/- kn^t^u «ilvktoi- fomiidni*' l^ył rnray- 
^owauy uAti|pio x [)i4». KHtt*ii) H»m woJi^kl uliór Tjraau^yA- 
' ' I ' >ui:t 17l^ Hłkij, £aTi5wi:i> x uwA^i dii iiii*J(U^rt; 

j, jakoiri K uwajp lui p»ci wiitijii 3v^uji^ .<i^łriHi>, 
1i»» wiględu aa to, JAk pf^oi^y obróciły się wyjmdki, Ks^^hi^n- 
^ fti|d wyroK-imi^y. a iinwi^t da ssczeit> HpuKiiai-it-. TniiA 
.«' v; £up«hiio 2 konfLyltTHcy^ dsiko«fką £ iJ^topHilu 17-H 
Toku. TutAJ JTj£ mn»A:]znni umŁych 1r>p9Xych pobad^k. nui 
iftdiK;} rosumiiiTJ -iiuiir.^y ]"łW0'iw."iiiii. Tri>Jitr^^ymi<łn»iiftnw*cr 
f^i-*;i 5taJo aię cKynr*m d«k«nanym- Aiijni*'' Hit obrany i ko- 
r'n-^zto_\. byJ fiikiyc^niu p^iiun:! H^jilr.uj^ Su^n^l m'>rrą uogą 
w Kn^oifie i W&ratawie, \^)Arty nu kiIkitdKir«i<^cin ly^ą- 
c^rjj lM^«tów t4>»yjflkidti i ^askicL. ZaA. C4> j^ł/^wna. juA nul 
IW wlMtwm, ȣybko roisfii|co>n nroruiictwie* KkipT.-lmiij^i^it'^! .lic 
eodzień x pnc^iwnego oboru SU&uluwców. Wprawdzie nie 
Zo«tnt. i nigdy «fvitno tiifł Taójsl, króiem popuUinym. Alo. 
bądft co bądłr to nio byl p:'«cciir 4aiłi*n Karol -O u*!* w, Ek- był 
arwycsajoy obcy nftj«wixc», Icca byt królowie* pol»ki, crbrany 
leciwie, nirporr^inirr, oii^pi^awDio. lccx^ b(|d3t co bijdi, 
H<^ n^iiy i korODOwurty króleui T'<^Itfkiiii< U awyci^Akiej praeoiw 
riieiiiu waJce, v dachu h^A^ praedstolotcuch s doby «3imd» 
ki«go poCopn, obecnie mi^odobaft byto myśkd. 1 jakAo ob«- 
ciiM^ po upadku ostbŁmi^f swojcrj j|;dan3:ki4>j worowm, po 
U^»cftCO swojego ol<^ku^ mogli mylloć o Kwyoii^lwiu oi daxui 



tii<:fforti]nrij StiinifJiiwvv, kŁónc^ pn;aiL rolci«iii nic potnJSli 
tlnr MjLuir rnAy t> gju^f^it litntpifinycli PruibAu i ]>Jon:chfj ben 
t>]>iitu 7! Wni^xnwy ha wnWm [iwrwsAycU }mtT\Ai nx-<yj.tkiDl]? 
*Viy tnft nin t) 3£wyrńvŁwii( obiTcuio hylm mtiwrt^ li^at joiłynift 

jęli lui U-ui^ (M iiajwyicj, jłriy wtJ<Ji.r_y [lokiiuittioj sLriłuy Htjini.- 
ic!jiuow>«ki<fj £ys)ii%<; aioco Ia^'oilnlt^^24t wuiuiiki pudrlaiita ^i^ 
^y^kaó trochę usl^pstw od Angu^ta, trochę mUiulu a ru»(la- 
wfJcŁwio wAk»nsóvr, lilogła 3ty»kai5 Francy^ daUeą §wol»ui)i| 
dxi&)aa wojcaiłyc.h nn Zil*:\l1>i^zic, ^zlt^ki pnoci()giii^i» lu 
"Wscliodaie óywtrisyi poli»ldcj, powstraymujiio^ aucla) od>ias 
tOf^yJKk-f ilU oivt;incu, Mfi^^ly wr^r^ccii*, — i tułaj iin|wii>kK7*p 
tkwiło ui[tl]t'j^]iii!i:zT-«fia1wo, — £^^akać Pnisy, mo^^ly jNiŃ-rilku 

|rt«vxut?9{o portu upnigiiJon^ stlob^^cK poUk^ Stmtić j' ^ 
i fniui^A jcdcA li^iplTn. To t€t, cokoiwicby aąJajć ri .-.:,. i^ 
pł>vrf^rutri elt?Jicyi Stauiflława, — o koufedei^acyi il3iikovf^ki(^, 
połlnoi^j&yifj po nipwc-tasił- i^ rlokcy^, joduo tylko iiio^r hyc 
7<lnnicc bytu to rz/cv7t \}vzvclo\\o>y £byt«czua. zift i K^ub ^ku* 
dliira. 

Polotibeaic OfiubiM« L«:"xacn'iskwgo, Kftgu&oc^o Jo Kn**- 
Ir^iATca, oiocaxtxxvi;,o tutaj Hstaliem kijnrifim-ackim DdkourjAu, 
było oplakaw). Wynieśli ]jo LuiJ&i^, zjmi.-niiŁ juk Swumn. Oi 
dsmi, co ^ wybiegli, nA^ampi^Hi pr^d ni^tnek l«ly Autfn- 
«towi 11 byli d&li cyrograf na piimic nu r^ccv kn5l' 
SoM. NasAJaLrc po rimiorn krdli^ jak jodoii ini^oWokti. .: ^ 
Qi»tawa Z kolei, DnisAJutr^ po uciecscr 9vrcjiro «Ickt« s Udad* 
^ka, wy.itoAu^Ali pi.nmo » MibmUviv '^^ Aii^u^a 1[L Trmz 
snowu, uft |«ierwits4 wta<l(;iiio3Ć o pi;syji^tu LoHitCKyń^ikiti^o 
w Króldwcu. o Ja«kavakt króla prut^kiłrgo, o widokach dy 
wcrsyi aawodzkicj, o pn^t^wagnoh francuetkieli i hisatpati^kicJi 
pod Philippaburffiom i Palormooi, o turockiom swyci" 
pod B^t^ilonom, — ci wielcy politycy, któr/y liczyli ii . 
świiht, tylko i)io na iiinl>ir, «kupi)i »i<i powt^Smw dokoln Stiuu- 
»Łluwit vr Królun^cu. Jod;mk kilku ripr>'liiŁojhxyoh, jak VuiiJ«r* 
lowfiki, jot Młit^d, pu ^lauskiuj r:uł>ini»vi, pozoilalłł pri:v An* 



\& ^ 



giiir:va. toiii, kMtixidniej«i. jflk dum Csartoiy^bich. Mao^li pi>- 
JaIc mK.«<y1^(i tyrh \w\xi. j^ik 'jHdft^ im 3f|>rftvriedliwoM? 

iruąć ołklkieiti u' olntJiic^ i iiiirUlko njx^rv4u<xv4^ Ura; za <>Uik- 

1 . ik^i^ili^ni^' jfTtliłak, iż ('< sj/rinionn tv]m1rililzu^'u- 

X bl^nyck wycliodni zr^i^iA-ń, ok^i^iK^iity luiaiiowicie. it pt«^ 

i' ni" IjWo byiiiijmTiirj Qwcij ]niii«*£iiAikr<j siły wvisr.nj, Fo- 

,_, , r,.\i^i Shfin, prrjr/, któi^ nn.^kfmo wypodalo odra^tt \igi^6 

•i^ vr inlnr««i(] ocAlitnift ojoK^-nny, ii poHuflkn DcaUnm piiMi- 

Iców .xji!ikii^li. Z wprOTŁi ]irz'>t-iwDi*^n jiatDiui^^t stiittovi>ka 

Il^UtJWAlk» Jo iik-ilawatt trrom^ !f£<*iiih>W(?^o Imienia upi^lają- 

cych StaniftlAwcóff, pr%yt»kawivno ivid oiob1^EarŁon'ftluuL<ły' 

[A I liMkoanlmoj ciK>tv ' )-kie.i i rozntnu aIado, 

: I om dzikowskim > < - jtalmę »fiorności pa* 

rryotjcstu^j i lojMuo^ poiwi^ecoU. Znów jef.biak liilió- po- 

AtoWirAjrik i iiim, musimy f-iwijwlrjiyć nc iim^iw ubyt j«* 

dno^lntnui^j ui^ilopi. 8t\rLi>TTłzili»my 'vvyrłi.tmf», c^k pfj^t^- 

Ot)r<4:i oWt>c^j,vni*j H:f:|ilU'j uuU4y sti-f^jć na lucrhiiiiok poc«y- 

►u ejfjiki owocawłm-jj, NU' pouiiaoltśiuy mt'w;fo, tro w po- 

I aiii; B ówcM^oom powKO^hnom Bi^ołiowiplcicin «uropoj- 

I ool^iy policzyć na (lobi\> t-^ótu polskt^g^ i Kwnleznjc|- 

ayf^ń HIC stronnictw polukich, ms^m vr3:i4}tyRh. Ato niftffDocsy 

tn, (łt<-l'V w por/łWuaEiiii p^inicilzy m->\h\ olu iy<jłi rtlfłnuic^w, 

«. stwU.4X'-Aa icli ]inc7,rltiikóu', hróri>muk4>1wiivL x hkIi YMStawi^ 

Qi«xd.4u2vDV praywdcj nii>xru»tuiou(fj wyt^Tiości, W tuj swlfi- 

kou<''>v''J oliwili dxikr:)W:ikii'K'> wyłmrhu. wMiya*?y oni 

lobno bylv suAnn ward. wsjay=vy Dii>w*i*ci<lŁiortoć w^iwycb 

li>»ów rKocKy piiblicanoj, którą pod konioc jednakowo 

taU i zdiiwali u n Ijsk^ pn-war^io- Cct si^ poprw»diJio rxv~ 

Q tryumfu; litych Au^j-iowcnch, preyc hoHzi utwit^rdzió 

o praiitrywuŁJut^ycli Stuuiclitwcacli twiioait^^ ttlirit- 

A wii^ bwimjlicyoli 0:^1-1 i>ryftkicji dotycbfsoaowre 6^xi- 

iain*'T p-łł^-iłfłowłuiie moRl>'> być wygodnc-m, bespiec^A^iiu 



&*c w nioni lik l>yio obrwatel*kSi^t>, K*. MktIułI, jmdkFmd 
tty i., Ramkui|t łiij spt^kojmo w Kuilinii^ i jitqci ^u«imij w> n>- 

lj»ncir>-u^k>0]nu; tywc^uk^m ^tygp braU tvojeviiHlii runki, pc>4a» 
JMBttM koTMpoadowiJ X LiOf-xi'onnfoU«m i rokował z ilwur^m 
iik i mi Q v«kuoao, a jogo aftwo^cr, PmiatowAki, po s>«ą)^ 
fJB^iki*^ dulKiUByii ju& nrx^owDie po|jkTftl iiiUnrcsA Familu. 
a Uite Augusta ILL DwuaoaczTift rolfi Ojsarł^Hy^kzcli odpo* 
WMiak V pownypi -ttopniu n-yis* kującej poliL>xx< knJl^i pra* 
■kjrfi^ tt) to£ ki^i|ftct(i V tym ojsiutin stało i bexjM>iT>ylui» }H9TO* 
wamktmkh *>^ ? BŁ-Hm^fni. Co «iq tycxy Minycl ki>ufi>dei-aUw 
>M>iim'lrn ti którycb iiowocztsiTiy it^li npolo^i^m mAluji; v: mv 
caitttftWfn jako ^^loiitiych ^rychifdic^w^, ^*riiąi.'yirli ajc do 
.^ca^mcu paiu, ktoiygo jak1>y |X> raft {n^latni -w tcó wtA^iiift 
ywiari, X tymi fftgodDymi. nniolAkiini pnsymiotumi dtkwalo 
aii^*, — lo równi(>2 cnlkiom odriiK-nnie pccacmnąj^ ji^j oni 
« iMiij ■iiriirtii ^Prsy UikieDa Ł<idy Polaków i Lit«y yr Kn^ 

»bnuuu, uk opi^ttj^ ich jodrti ?■ wti^&o^ ich £nK 
lvMiM£ m^ocamy, — |)Aiiowt() uu^i, *'^^o prAvho o dumack 

i &ioponiyilD4*i :syiuncyi »%|>ointiiiiwtct3-, bfhrdzo b^jaio 
(^ ^ytlcu tyć |>i>03^1i, |tfiredy caynili, lKi]od*WftIi. w mkli- 

- r^Kw? jK>vdawłdi feił^, A Xft ukim i>Ke>'kU<iinii FoJ- 

^wywoluk* ^yó sac^Li tak duLocc, i^ vi*>lu v tiit- 

^rp«dli cltoiohy... ^aw-^ i króia tunego tak Tade 

fic rmslcról Stiiiii^U^ powiwŁujd, i^ dU dAmc^ 

!y lubeLsIcwfiO t;-dr^UUy ^iij k^fi^^ny |K>]Kkiiłj**. B^di- 
=^. fp^wiciUiwi; prE>^utijfiiy,lvSlumjdawbyl<ŁobrcKlaaEnyu. 
i_rft ■wfciiiiL lA u j«£o iłdhor\Mttów zaHbiloby vtiq doi:v 

<^ lO. pntonamy , ni4 byto nź ^lo koAcs A&dD((j »iad» 

wybtńl sii> t»Q z Muaiu w Ctuunbonl lu povrivnk% 

«4f4t:yjui|. jak pono anowu, pa t\m\fx^c)t tacydsMiąj^ 

k]rdv ]odwo in<>^ msacy^ r^ką i &'łKą. gotiłw 

^ w«a nbi^^^aó fi^ o kon^fi^; vy1>nU <i^ atn jak -prawy 

'£ tDOOJU^b*. X pltUŁ^Ol, 3 lUJL^Aml, V t. r^ 

„ . i _-* (uy^atny, p^ób^j%cy f<*rtiifiy, jidi t . . ^ 
.-a^ spólnili avojck wJtdkopAAAlticli suviiuik6ir. Tjeli 




— 131 - 



onnikAw, » w gscsK^lDołci wi>lki«łi paiii>w j rncuE^laiJ 
ffl byl ftloininny, [iin««i<^m prcdoŁup^ cdowiekipm pi^- 

itOi ngąclii^, iiu-Hii1itr% |>ry\rHi.riii ^mz-tMah^ \r^i>]kiif pnii>'Uii^ 
icriii jK4iŁy4?3Uiiu, kióii'^*! t i«kkit.*m sci^wn siq byli j^U. Pi>» 
ii^_V nimł « Lt-wMwyńłkilu rychło w7Dio*lft si^ 4cmn« wwi- 

l^mnyi-'!) podtijrzŁiń i rv>kiyminnL'y). W radsrie konfoclontokiej 
tnowat cliMMt; król na wJs^tiJ^ n^k^ poro^nmimenJ ni^ s W^q-- 
tvtii, pi>sJ[]ff«Titit ulki>i^'iJ Kkik/r)u-kniii pn^liini'^!) ;iin do kriS> 

LliSw ji*ltM*;L^n tylku muiJ -/Jiiifa[ił<gi\ ii miNiM>1>łiwr«'g», ^Jiig^ 
piMl>kjiH)im k (W<iHii!«kimT x kt/jf^iii, ^ilUi iiiiit7:i?J x kLdns- 
liil^idji 9j\v^i\y wloriy %v Kii'il4^Wi:-u iiajf^t^ni^ssui \\:::v,^Xy go 
ly Tflk j«'»"iihlAviirt)u się raivaywi»UjEtó. 

Juk byln (Iti prr^wiflju-i^ia, bif«iftHsi«jnii {>ró1>y £kroJni>* 
»»pł'nj, jiriH''jfriłłwatinxKr»tbiW(ł« prKŁ-łHwf ni^tiiiiiiłłj w kni* 
pr^t^wudfif* Luilknriii^ Aii^j?t», wryc-Lk< -ikoiic^yJy ^tę ri& 
fiu. Nti^fonia, aiJo DK.broji>]ut i £te promattK^im rucbuwk^ 
»iif<fiWAckji Dzlkowiaii wm^^Uju tatvro EciaŁala i^^zprosBoa^ 
tilu^ iłtldKiaty w^ujek bu^kkb i rof^yjakifrh. L^u nirpowt^* 
Lio tych pierwszych j^JowiczDycb Tvj'«łków, koaffsjcrJioi 
leŁ »n«1cli :<iq wit^ksa^^j ^kcyi zhfujnoj^ postanowili nato- 
itftnt rrc^łKrjsr^ć m^lr^L-j ftk<:y^ cłyi^lonii^Łyczną. H^jce^Mio 
Ki>'łl'^wca pij-"J(JW nil irli^ry strony iwufttu. NAJvri^ci<j UJ^iaei 
■Wficic pokTadnno wis Fnincyl i — PruMcłi- Do Worsalu, 
|>jK*i.-ł.-iiivui roct-j"n=riii,i .'<i^ podrodse wr Bcritnie. wyi>nŁwi<i- 
ly tA^\iA Jcray Ożarowski, obi>iDy w, k., AtArodtu nowomioj- 
prxfi<l (ivroma liity z ogdbiym Apl^iiaicm obl^uly m«r3X^- 
ito<*^jniii 17;ł3 roktt, i lo wiody 2 rłKtniifni^ fukcyi Hw* 
icj. jjtko pewny .^^ItijCft knSI<?w«ki, i~>dt't<l |ii'X'.'CUf /. Atięii;4to' 
ptKomiTtiioDy w fiorni.xig'» StantHliiwr^yka, ca^gwiok po- 
ly, prfwłtłMlijasMiy i banlffltJ nicjimdry. Uyil pnci?Krodni& 
' ySL*> pOM^bitiTft [>ok<;iLl» na doprflwołiiwuiu do fikul- 
l;o ]>olrojao;>o pn:yiihnr^jfc fmi^caskc^pruBkio^o oi^ 
UsikowiAD i Stnnis^tnwii. To mifcłA być itWwioDio. 0£a- 
fW^ki ^tMir^t vr Jtirrlitiiu ^r tu,vnni 1736 i^oku: ^pnsychybiy 
itfii\'-^oiii .''i^i dwłT jn«r\/ai]tini>lłjju"', %«nLK k wielkie iK-iiłc^n 



132 



<lont6ht nt^d JjjnozyńMc^m^i do Kr^Mewca. Wioin>' 
brie. c<i Aił^bui^ o onoj |)rJ:>oliyln'.fl«^ bei1ińjkioJ> Co pnwu«, 
pOBory mn*jav<ł inoply pojinkąd 0Bpf^wiw3Uwić rad<>A^ ]>oc«- 
oiwo^o _ołj<ł*ne6Ła^, W rsi^cay gamoj, Fryderyk- Wilbelm co- 
raz n-yraiaioj «7,'Biiw*J ręk^ ku Francyi, klon. ł^iuła gor^ Włj 
^wsymkich kAmpioUicU s c*sArwm, i Vh j^łj i>l«iii"»wi, któvt>-'' 
tj?vnł^^*<^*>posy<^io ^s^ntku krółeuiui^kitu. Jffdi:,rx'v<:r^i:' < ' 
r»i wyrAioi'>j oii^kll dU Aułiryi. PniMi ML^rfz-j; Eiii^«i^\% |>oci 
BHJm)£iiiruld:vyini {x»:orami* byl wykręcał sii; od jMwl&nii oty>- 
n-iiiKkłł«'v(!|3 jvjitików Pftiuntowi i Ił»'ł^y nu u-oju^ fnnic^O'- 
ski}. 11 kiedy Bai-e8xH«. lat^m 3teK7J«>go roku, a wii^iiai1ni^ 
dopiKi} kninpftni^- skijlkii'm Tudurł":;y\ryi'l! U[M>rn(it«*ti wiłM|ij"i- 
*ki<;li, \jjt xniu*:Mmy wypniwi^ ł7c2ujJv ki>qnL-Ł pra*ki rM.i 
Iti-ji, iiiirowo nnkiLznl t^woim wojakom iigrain<<xyd ni^ do ni** 
krwawi*^> ittn»4«vnfWHiuK i* r-Wk^ii iiii*prKyjtfcit»U, pi* 
wtK*', xupi^iii> iv>fii^l k'U J4<si«tii^ VC H**rVtiu*' n:fjwidcK.'~u.i 
brnkowiUo hr. 8eckf*ndr>i-rfa; |iu«(4 o^r^ni>ki, kióry tmk doi 
HTDial pn^^kotiyuM^. mmutrów pnmkirh »iŁ<<ljyaokirm doi 
bui^i » kn'>b muMlojifytinii wviiKtu'i^. iidw<ilATiy '^tr»XM\ rifl 
kiijii; jigo łinilntii^k, ti iidtifit ^u.iUjjh-a w arnluiJi^idicMt^ VA»tJii 
ttam dowcipny d/it^tiiuk ^woldi h^M^in-i-JWu Ijei bAHkicJi,alvi 
mml rHlpni^iw Attyja n;i ri-ivHTfu ''i ■ ii".:'v Dtit uT 
di^rykłi-Willii.tliitJt, (injnitik<.rn~, i ■ ,, m*< zaui' 
pohim^ dawnych ponsyi od niiwhL^cooj^o kr H«ckfui<li]] 
poca^i p<>bił'iW nowi* o-i t.ii (Hii-tanlił^o Sum knil. 
inocaioj r<yzi;ijtxcz'>n\, prKy hL-KnyrJi «wifulk:ick obrośli 
wynttfti «ic «> AiuiŁryAckini i<k*kd^, tiB«ywi«l Augii?il« Mti\ 
wt/,% nffiutoMr T^Hfei. wołfti pm- alok': ^wuf ^<irjuL/«riJ 
fwrmf -W/"A^tf 'ki/^. w sprylttej. Ih^-i cwmi' 
d<^rykn-\Vilhetmn utn^irrdx|lD t\<i \)T%fk<i\\*ii\*- 
%wy<^i<,*?bi l-^^nncyu w trulnynt rakio ui« pouwoU uj^nW ojł 
bi>^lovi>j fn^nr-npkioj. S}N'ktiUiwnl D£V ' '" 

fkits, U tyki fe£, vr jf^oeie, fK^sIowi I^ ' 
aywić «wnją .praychylnoM", Ai^* ki^J pruirku diłp" 

!■ wiTxo nil* itiyil.Tl it^r^-/. i 
Ł^ ... jufe łyla upotiTOn;} pr,. 

i pnsc2nttL<K(tUi| dU Bircna. \Vprnvh\ifti<i i^n ilK'ŁArdiv Jicji 






133 — 



k*tJfi».-li]i Iniruiti roKUJEiowjŁ^ ^to »Ji krjuijkWnłinity fiuurciskk', 
tu uk Mitjiio, juk ^ybyin js JAndgiiŁfowi hiT«kinnm ckciJikJ <łn* 

jtij^u ijuifuiiu Oż;in*wnkJ ŁyjntaakSHiu, j/ik prułJi^ii I'iiaia^ 

iwaki. urzc^iowiiiii oftanłwal Łylk"i Kmlaiiilyt;; co si^ Łycay 

£IMj)gi» i >jiiiruwnttj Jhtvxy', Xlvtniic%yt iź m^ cnA ua<lHei 

az_v«kłu^ (jil R^^lu*} zi-xev7AJa\A b\i^ l>vb jicctiaOtorici. Kieodwa- 

£yl fi^ jcduak dcii i>ii, aiii Jego mocodawcy, AcrTWoć rokowaJi, 

licwioJo nijfticj występnych od tych, jakie i^yl prow^dKil Aq* 

D, «% nn^el flut^ nWłł*:rpWinirJHxyrIi, crijt t^iraJc, Ka- 

iy^ kr^[«wiec<7. Prowatl^Lit j> u- dAlts^ym ci^i diaieainły 
i brtjffjenic uniwiiy O^row^ki: nva j<^fl»tKe «' tej jł|:rawie wri- 
cil ]K> ?kiixówki do KE^!jl^'n^cA, potom za drugim £avrrr>t«>m 2A- 
tfrymnt *ic i Ec^rucyow*! ir Btrrlinif^^ aic tgiiy nio vir»kórftv* 
tey, P'jdcil &ię w dnUc^ dr^^s^ Jo \VVi^alu, ftilzie wn<.'t, K ta- 
iD^ceuyiu po?lom pruskim. CijaniWiorem. uau^i^Eal ^4J »am9 
^ftpioozRo uktod^-. iiównoczc^iiic dru^i toj£e miftry «i«-y- 
^, 0«^o1i]b»ki, c-dgry WAji^cy wówc^ate u boku Siftni(ifjLVi-A rol^ 
ftTA spravr lut^rnmr^iiycłt in ptirtitin' inJiiUihfUtt rokował 
dnio w KivitW(ii r. i^Mh^rtiaUtw-m pro\ł-iii'jyi, pru- 
^iK'ntkm Kdttcin. tiyJy lo vaay<iko popraitu n>ko- 
Fauin o pm'iiHOŁ-zo piue^kio wzuiuiun Aa L^c^yi^ xi<M0 pol.fik)Ołi- 
lbowii»m Jii£ nie o Mitawę chodzito Fryderykowi - Wilbel*- 
iwii Jil« o ra&cKy bli^^^u: ^Toruik i wielki piu \imh'et z mU- 
ki»i Pni* KTrlrwłikM h opró(<2 Ofinrii^kii^. Chod3i:|n zatom 
pronu c dział ]rruAki w* pi^rwnas^m roxbiorA<' PoUki. '^'juniw- 
i» CflsolifiskJ tylko rokowaj^ kr^jl, od^iybd du pnymlogo 
[mit, Tii«> Kobom-i^/ywa] u^. Wpi-tiwdsi^ zdawał Kobio ponio- 
^d tfprawif, TH' „t«n intern ^ielki^ poc3%ga koasokwency«t 
•f^ my ił'^n iK^yiiić nio inŁili.-inyf lubo obiocujumy, bo 
to hylo xfi irKkod% Rn^pU^^j*. WprnM'ihcii]r pod koiu«KT prze- 
cie iii<* na ftariy: ,b(i .*t-nE<*3t PuTihł Bo»ł, Wtby u» rios fa- 
Iny na nan i na^n^^o I*iuia; uoUlby *ic podoSno wyrwM' ko- 
Toriy, Jii^di, ucłłowaj Bom, && panowtmia J«go mift^aby byó 
t»V c^kodliwn krąJTi awulaya:.., inoi-c<*iifr rłt qii^tfiQtą cd<fl>raw* 



— !34 — 



n:ty PoUcc. Jukb}* ją za gardło nxie<o**. Ale hr-mru^frin 

jiT^tgniriiiain kh'itii pniłikiegrt. byl** tylko go _rjl£» x.rii2i^ 
ktijmgn Zinx\MJt*tay jir(Ji4»V"*yq. a Kajilao nam dor^ potrieb 
1 w Im :<|KH<iJH ]gr«j^ X ngniitm, iif-niynnMrłŁl w loku nk< 
|»iHn:tii| i iti*^)iJJC«V(iV»ri}| m>t^'H'y-nr.y*i, Iclum Anmp p]'?!*'^ ki^ 

pr<^l)» płilsko-jtin*kił'^Tj pr/vuili5r/j« [inMT'jw Kunyi i Am 
B^Uie oij» iia.«L^|mJtr. £*i piiiKmiioia AugLtsUi ni. |KkU 
wnuc^ rowniot bwwkuT^łWŁMip, prBuAt^pcwjroy^. E la^ia^io » 
<:ii, priinii-j jiwv:9crr, /n piinitwniiln 8fanUriik'a-AiigUJ^, 
cxyvj9HttiUiiu| pT:£<tA polityków M<inj[j czli^rolt^l^ic^gi), AI4 
mi^tcy ou%i p]4trw!f/j| |iri>1ji) a oMniecjŁurfiii wykoiiAfiintn 
caJji pratojiadA. Projiiktoiriui^ przyniieiYN* pol&ko - pn 
j: I73ij ruku jc*l birvk^lutq xav»ailiL-go pn:yiukor%tt po 
pni^kiegu n ITiK) loLu, ii ti]-m Aamoni •lUtje ?)i^ |>0D»ck4d 
tepeawoi jego a9pmvriodłiwicai<^ni< U<letzeij(|ca róftuica 
ków, prjinctK pflow i upiłpołiijw 4łaiiIiiriHi, UT^prnwiwlliw; 
DAJwymi^wiiiej Avu-lkuli un:^6% VVitilki<,-j;o St-jmu, »in 
iiajdotitniej [K-icpiii karyk^t^jnilnych ioh poprBtdtakuw, 
koaiyńbycJi i uiopoceytaljiycl^ projoktowicsło* kn^l«' 
kich" 

TatAJ jcdcoJc. V Urm \rliUni<,^ inioJRCn opisy^&uej ti 
komt^Hiiń politycnno,!, pi-:eypiuiii upLEoć, aJuwietki(»j doitii 
dci illłi 4laUzt>i:tj }»jWłl'if'4;u iikovi. U*<3« Ram w ftoł]' 
w i«v\-4'ikitn dtoptiiu- WyKij^pujo \MVfy ^ktorr mlo 1 
cee, nJtHloAwiudc^&ony, ilni^oraoduy. kt<jry pnujcdft iii> 

ftl'łMir*TH»ycli fłkowoń epj"zyiiii?raońcRych, poją wid cię 
«|ioflxiaDi(» pntjfiljuiy r t^solobitiŁOi^oią do kr^Jn titamiiilaw 
gnitłint^t:" ;;"^|"0<Uncił. kniU pmskk-go. *yn ptgłi nfiJHtm 
fuko.t<ojM a»>;t<{pŁi^ tron;]. Xii4i>jpi^Airo»a pmaki, miody 
d«fn-k, dla świuu byt jcuztT}^-' oiL^Eom. Nike it uicD ^^ 
-r.\ 1 N :. ^ Ą<t\>rzA mv iŁiiał. PwJ ;^T^S4 vrci^4 uiui nin 
' łjooWBkiifj, on Atiil j^by w mroku. Od 






— 135 — 



[iTKyjar-ulnt Icił-d^" Kam ilitił o V'f;Lsn:( K^*'*"^t TłftOr^yi 
fij^ rlłowat^ 4wnją tUn^ piTiH luctśmi. S5rt»wai^ ilc nio^la, fte 
rin^rA nipk,tnH?^> ^ynn k^ctiIa ^ iniu^^o hyU kruns&i.'!), iijft oj- 

Lvni Łyl,;inH>in^ tiiftuknriwAn^^m T^-^nr^^tn k kort1>«g:in1y, 
vrv'Milci»(<imyi]i tui loslntk itru OUKciril Wiilffa i wiłir*ry V«U 
im» uir i)ii* bylił w»|nłlii.łgi>. W i'Zł'ry.vw isluńn Frv<i"ryk 
lyl iKHJ|iraml£ivr»xviQ MyiiłMU Frvłln*iyka-WiUinlm*L. ^Cłrout 
libiiTiiktffru w oiiii liyt jt?Hiiiiki~- Mo&c tik- J<]>_vć so.LnwiiI ^o\n» 
i|i:-jiwy znakcritiLy tUioiyk* kiwly z pi-senikliwu^ci^ wyjątko- 
wą łł-lUiył. A rai-*w*j o^ł^jadł lo |iokrowiflfirt.wo łlnchrtWf, jak 
d«l^c<> |)raM'<iziwq V7»tz |><>wl(*i1;^i^J: gi1,V^ Tiit^ znał je^KiiJce rło- 
ró, rJioć Hii; (iomy^litti rryłli*n'k«-\Vilh#ł!mJi, w kióryiił wi- 
itiii ijlko ftmutn, i ktiky l»yl mm ^- t«t'«:iOt 1**'^ ^*yl f^m^i 
nfijjkmktycsłilfTJratym, nnjprKf^bJetflnjfCKyTu z łml/.i- NlfpOKpo- 
lity /,iriy>t pniktyiany^ wy^7,łikfiun pi-xebii»i^I<iAc\ wii-lkit? po- 
ł':tui-ic» <ilioui[|Hck'm iiułnHivIiy, akiioratwo [n-yv^Al&«ic'j Lvił>- 
wtekji. fira^t)^ ito^ <>j:roniiu|. sporo btnl^lnoAci, ]>mwiewj4]&jraŁ- 
Icti- warly i mWy. nil/.ii'il£i<?:cyl po nim Nyu. Odzii^tlsitrzyt nad- 
to Hłzyblkk' jego uł^iiawi^cif w^syslkio łimbicjre, a nawt?! — 
nc<^x uAJ^!«nJKŁ<TJ ;Eii?itJiiŁawiiijQcn, któi"*^) iti« mógł oconić Ma* 
cłiuUi,.— Av?3jr«tkivjfigo ąlńwnif-jjoŁ" pomysły. PrAwdn, iind- 
rnyrjiajnin rOKSKiTtył j<ł i ntswinął: praiyHjił <lo nicli prtwł«* 
^^ ^^yntkiem tWi»n-x4 ijiicj-aiy w^ cxvnu; ImDiWow^kit^ uKanio- 
latli« si^ojcA, plAll^jąoc■eo corA» aabteliiiej, » coraa: bojikUi- 
wiiicorłz bełspJodiiioj, otywil tn<»r"£ią ForlinbrAsju klócy 
pM rań Karówno być FortfRu^t/nip wm-^^no Iworiyć mą<łro 
tt«kuty > tlobiYt płAny kitmpnniL Pi^syd*^ »voJ<t^o floAo: lecs 
OśUti^-2:Dti< pry^« cnl'> fcyoio praySwi^^ł^niy mn sj/i^rnHy i H[)tc- 
BIB, pi-^yjłjtrt od (x>prtftthiika; i *ain. p<v pi>fwrokowej wędrow- 
Cf fickfnisG^eili^ pr3coilh('kWf onumą woJę prawkosTij^} potom- 
nyrit tu^j mną jak ojcow.-^ką pochoJni^ cKlJa W f^oe nil3l4^pQ>' 
v,n tnm*(r2Dą (łrc^ pf«y^i'j p<^'Utyki pruakicj, gdziO utoiuas^ 
(,!-;■ rwy, w^x<Hf»|c? jcs( ct^loif\ g<heio e ręki do ręki iMxbją 
ao1»i«i »wm1l<j k^ikjni puń.<Łwa pnnwodniciy: funtjktĄa iraditni* 
WftkozAliśmy widokt- iftkio piońcil Fri'<loiykWiIłiMmt 



próbując 6wift«fi zlUił4uiiEX «i^ do FrainG^M l I>iao!^yńftkii.>go, 
bT*>&)3<>oiA S^iioffi i A««apyL U)oi)y Fiytlei^k juit ilawuiej 
hy\ wKH^skłiiy iiisiynktocn w tvm humyi" kierunku. .Tłii iIhw- 
niej, w 2*nobliw<-j e^iUioli? tło t.'>wnivya5'ji zilww, ilriowiijT.nA^ 
sŁoletni cblojiok, )Łmi«j»^ się. byj niiknr^l]! nii-c^LwoJalny wj- 
rok dla ifYech ty^iącł^l^^tnirh pfifi»itAv nśHł-nnyrli. Z:-' - <' 
Franryi prowiticyp wK'ho<inii\ Au^ij^i pi^Jrunikr, Tłzpli<j 
chodnle, i na tyth yvvtxy*\Mu*}\ raioifni |u>Ui^jny('t] xil(>1>yc:3Ci«rh, 
nu potmjniifo k knlMi jimii^-iiin wKŁy^tkioh sa^siiHlón-, afi. 
wiW^ prays/i^-^ wii'lko*ł' i hyj^tłiiuini^ Pru."v — l4k wygl^ ;-i^t 
(^Tiliłjjjęł.^u rozn^y^iiLnia |m*xijtki^i:iŁ*ł«ł;u Fry<!eryka. Al** ^łvly 
to tylko nicna inne ówicK^um uiep^>okojne^ amystu. Uzjin*- 
n^o na Liu^i^i. Ofl pciliiyki i-ayiinej odł^utn-aiKi k"'-^' 
Jego polo£i?ułe o^iiM«< ty^o c ij)gl«» njeiidtui>i1neni i - 
n«in, Ryl od ci^k nJu^knwiuuMn dw^^trim^m. Byl Ukte 
Iinsyniiił/i *iłyiu iiij*UfMikiłtJn. Sił-^l/iul w Itiijipiińp, w ^V< ■ T - 
nyiu giiruij^imu'', powiniip 5n>3ey^H'«'niiy. ukruswwiy* |>" 
ny« vr ncoc^ywUioit^J yfimi Entei*Jt'i-|t1mii;iiiii i goiyCKy, ecrsy* 
ttf]i|i.^ £^b»uii, l^y^v\łHjne się <lii włail^y i CKr;iii. OjtE 
j«rli]ak£t? |ir/«xiikAH iik'rtLx. kiwlv aiuiTuiej Kcu-atikn^.-i .^ 
Kdrnwio. bT^k^jąc od |jrx!iigiy i dub^ąe się od krifi^u. o J»i w J 
#i^ głosem irtm"OC»yiii; .teroz ludziu bqdą radzt. te Aiary ui^ 
c£vck'l lunrse, Ale niecbaj wiedza, 2o t4>n. co po iDnit? p: -vt- 
dzif?« im ^'f«j^'?tkim dynbLi (1& ^«>^^. Pneuikol talil^ .^j i - 
WKXA m^dr^' Gnimbkoiy. f^Jouior o?xuka r«ły AwiuŁm Jnoior 
po diuurlt i ooCiii^h prarjjji'. jilnijujt- i licT,y". Pi.my.łtu 
iiistei', tKyiii^i^ t>' ui'-in>k7i^i:e -HlkryiiŁi, dod^-tw^J uil - 
tiJ<>^oiica^^ ndeksy^: .B>^ ai<r luoŁe, aby dobry Bó^ mIwi^ 
mi (JO prr>inicY laki oka?, jak Vitelliii>za, eo pn!t*x Ci^ł - 
do (h!X-jftctlł:nt i slroil nadaremnie. ilu*i Dad^jii: laki. '<■ 
lo w»xy^tko Kuftylknjc^. Gramtkko\r si^^sc^ miftt limo j* 
aaeastł;''>iiiL' jwwiHiy, dU którycŁ oddAWoa oio »]>a«jcczal ok& 
z nńr<l->|łcy Irotia. Mml (;o ofli^biści'* trocb*j na ^imti^niu i Unn* 
V-Ar<!^ivi '.i»ob]*cie luu^al ni^cu piliiuwnć. Wswik ^mn. tm 
nóojif^. byt uiaaonJ r^cti w rol»r>tAch najdo* 
: 1 iTO Kry-lnyka: byt wprst^y j^-' 
' . iio dcKoiUir^kiiii, polfin rfówn^ . 



137 



viDina byl 4ywi6 glQl>ok^ uraK^ do obu wfl|ł*Sbji)t<Sw. Si^-ckeu- 
lorffa i OniniblEoWA. Uraza pm-azlego króU mo^^U okalać 

}Ą i xaiec£ulić^ Ow/»t ci dwaj luds^ii^ ivytcavt'uit |)0»ol 
miai%ler, zjŁWcsttAU wyn;i!i^li w \ym vrzic\*^\7Lw Wrdiso |>ro* 
m rccł-ptg. S{iol»Ui»kbiiMjobiNxlziejami!ikns> wcl^ooeifo pnses 
iio kt^Jlc^icz.^: inuomL sjowy, po pro^ia sftG9qli dftweć mu 
>iciii[|d£C. Dhwal SwkeuUorif z& awoj*J kfttiy poMol^klcj, 
Orumbkow d^rki tloi^cKikl- KrYtlciykbralnajprBwl nii^smi&ło, 
pC'Kiuuj 2 com? wi^kseą »wobo4lą «aiu si^ pnsypoDiiuAl o ka- 
bany iJU Aiobjc i i;awei dla «mtr>\ margrabiny Barorth. & 
każdym n^sc-m kwitowa! » <^dbiciru. dsi^bttjiic na^C:£u1i^j rji 
prr.ypłjłtrtf ^^irri* rJ^armm^-^^ iTdyA takn w iiitii'> ariony tn jeżyku, 
k»izł£Q-Ubl:oman w^uMUwic aji^ywd c<::fai;<kiu dukały. Zr^^z- 
|j), prxy£wyaun.i<iny do jn^>»£Ow^j piMi^yi ojcowdkief i b«inl20 
piln>jw^aiv w eu-oicL wydrttkuch, dkrouine miał wymapłiua 
i mc- śmiał eięffniic ^'ił^bitj do kiO^»*ai oo^^ir^ki^rj: br*! el^d 
s pt^iE^tkn 500, pot«m po 2,600 Jukatów, uiuduto ooaywi- 
ś^^f. jak nn n^t4>pc«> tronti. C»v jodnnk ^ rf^ccptJi byJa pjw- 
nit >4kLiUxjzn(t, jnk była pr^st^i;' cKy dobł^idsioj^ aic^li do^ 
pmwdj \iczy6 ua w(isńQC»noió obdaiH>wati<>j|:o? to moa Hprft- 
Wii^ Nik poi&dr tr^yinhli £;o udkiMii w n^ku. Ulcidy k]v'il«>wk:& 
dlA niuk obli itdAwriJ m^ gcnv4 uckuoiotu iui|jff*?l>'=''-<VO riM- 
pt.^ktu i wiisŁTitii^c^moj^zoj «d2iQeKU0itói. Z Gruiubkow^m, 
w Acidl-^ tajomiii^jy pn^l krńlfTia, urjKyiaj-^at oSywioo^ ko- 
rę? po«4 mi Ł'y^ fuexwykla ^Luraktcrystyr^^n^ i oiokan-n, fffiń^ 
z zu|>4>łuem, zdało aiĘ. wyUiiKm odaUmil najwstydU^^^z^ z*- 
klatki swojej dufisy- Slyasymy ^y tutaj, jak pi^^d uuuif^troin 
nji^f-^w^kini jadoan oblowa (>jca, jak pizied podrednikiona mał- 
jtiiiFfkink u-y^c^gólnin BV.-ojo o«obUw«2« poglądy uit cŁosu- 
nek ck']<>fliiy zo fwoją mnt^oak^ jak pnMd do«Łjiw<M& i:«(«r- 
jiki*'^ «|iiiji lYiapfywa fii« w ^or^cycb wyuumonwcb Włl2i<^<c*s- 
n -*i. przy w i 1^X11 ni*, ba. t-»olobitDo«ci i uwiclli<Ttim. 8ly#ay- 
TJLV Mk24-. jak <jd poisiomyHi Hprui* fiiioudowycb v;snofii sią 
iiL-ij )LkvrapUiii€ do ^'>myeh wyftyn ń}ozo(ivxw} dy^uHyi, 
juk mn w oharakt«cVQ ^Aloybmdtm" wymowaio roesprawia 



?J^ 



J*- 



T., 



>;, 



toM^iti^ — Gnimbkoir^ni. iK)«v)mjie gii octkloAi-iitcii u -. > i > 
rmv]ą f,j«dyiią udecsk^*. .jedyuym |>r«yj«iel«ai"- i-'-_Wł ł^in 

pudiJiłMją. ink nlcgiMmntycjEni!: ^AfM *erf'ii*^nr fiv /ai^* W iIk 
roi. ^*^np-*f '(v foprc^ W wifl^łcii 4*- 'a '*'.v.'^ Oiniulfkint - 1*1- 
błajEliw>in q«i»Wti«ni pracyjin«)wii) l<f natiKlzic^cKe ir> 
Wrrc^łW^, pi^clłwnłyn o<lv. <Mi)MM-vrAl w duchu łok: 

Wkg z i>(y-k«n(l&rff('iii pokpio-nl BObie nielito^' .'. 
kotoMjjiri. WoU, co w itym u-nK^Mkicm nsjli-prceti, |io» 
mi M^ir^o w^gi pokpiwnl M>fHi? j<-nc2i> oipJiToftciwi> 
juMsiiiki p»rUi*-r. Mtok Fmt«^ryk, bad&ąc ica . 
Oraiubkowowi w ckuI^tU do nioflo opt^toJach, DAiumuNt wJh I 
iilACh p<rQrn>'i^l^ ^"^ ^t'>strv niur>^<.ił>iiM* o^birwat ai^s ci- 
ganą dU nu^fio mou^wi^OEi^. Mo^oIdIo tiklulitl iHn ńk-:. 
pocliwnlną. ■ JQi lem samom piórom vyjiitiyvnd. mu : 
ApttAfimu, ^ixi^ 7 pryzą^ą ironią oitpifamiU U 

ku pod pi>wtoką rsckoŁLicgo }>okiut^»a, ZtU z^^ ~ . 

u>Mtni» uomoin. «> dln nfJ»&n(^o mininra, cbowul ^ 
im&y dlu łŁojąocłgri rn ajiu po^ln ci-^ftiskk-co- O ^ 
^ladią fii<TOttWirtci inATłci-łłłił^-w biurtHi^chTir^kiol; lii^i 
k^^^ij, co i^tiurnkio. dla <lomu linfk<bur^óvi'r dl^i A.- 
PtwJ rokirtm ulnd«riG był zmiiEisoiiy sawr»oi3 mt/i^ny xiUi I 
itwii)3e«k. |K>^ubi(^ DiomiJ^ kobi«t^, jakq pnc^ft nje^i OMnutt^jl 
fim 4N>«iinE: takie krzywdy i<sadko ^c d&n^jt^ Pnicd ctfi^n^i^*^ 

w«tAii'irTin»ctvi^, «^łi od dwó^^h Ut rcpibrn*** t^ml 
dorffa t*i<4.in»kii^ płuni^d^r Ukiełi dobrxlxicjiftw ai^ . , 
wykt^naw. Królowie^ nuscpgo ni<> dAmimt. m<r wytuif-iEyl 
plftn un kit^dyti /arvWviiti j 'A* kneyvdy i wt dt}bj 
7 ' ? "■ s*iekond^łrftViwi po nptywtł* Cwioroi itiffUn. y-j i 

.1 k*!^!^ liK« jnkv krt>l i<JubyW(^: iPi^l kli>p'>'-Mr ^t»Tj 
mf •i«"lin»oMm<i^ tiii> ;ut|)oiuai o iitiiH-raJ^^.yTn f^tl:. 






rwtnnbey luo^obunkitij i iii« wjpntci iuoc^Mij. jaŁ- 



- 13!ł — 



den- tu. 

TymCRnaem jednak nikł nicmóci jir«>wifiywnćn»rfzw_v» 
■CKaJDO) |>rzyizloid iiTł^poknAui^o nn^lijpry liviini prL»^ki<l^o, 
Powiło łuo I iamy, to a£ da OfttntlcA bri on u-^yinńny atinio od 
4^jmw polity«:2iiyc.h. Jixinak wliufliif w t^m m»>,{M)ii. na kt^ 
seto pnsyMftDt^JiHiiiy. pcy^nMlku Nakrókwm ]M!^kti>>;-» i ^V4i)ny 
itenm^tij, wypaiUo y, UouiPcEniłftej wprowŁuliić łio Oo poLi- 
Ęfki» Wia ivra^«iiiu 173-1 in^kti Frycl<łryk-Wilh*im ponownie 
ci^ko ^np.vil ijjv 2<lrowiu. Wprswditło fo p[7,v|>flflto«ci jcfjo 
choroby, ^'kda^nii:>n«J WL>dn*?j p^ichLiny, doeyo byw-fiły wt^<i, 
odnawiane )^tki'im ow^ych ivybn*l:6w 3£4 «t4>fj*!U )>]o«iiul-^ 
iiyni ^Tnbn^ii*'. 7*rti^fztĄ ki-ól mini wo xijr>-c£aj^i w t"kioli wv- 
putikiu^h udn\nUT iJioneoj rbori-^o i tt*itinttw.}\\n'w f^ouiwa^ nic 
n» ^iii'''!^^, dla uira «iindnivjii2<Tj^ wyi7T<f^'^>^'^iii^ !*'^'*>ji.j tuah 
Aonki. syna I miaiBlri^w, Alo tym ra»fm }*tf^o «tan wydaw*! 
mti iv.u.HiMł f>otraiDyEn, Pn&os oat^ }<*si&ii i :sim^ wyrtsakiu-antt 
Ud:i ''liwiU J9go ^Cfi^hti. TtwH było poniy*1o6 o Dael^pcy. 
*«n, ju£ dnwniioj wtaj^mnicstony pncoit CTrunihkotrA w iiio- 
rór«» wktvt* fiitmit. i"»mu wr**-3tc(^ ^cmiUid pT:«y*-ił;p do łrmifO*- 
l(it«* p^ililyki o'cawskinj. Knll, wiiiii^n^ witlit^ pnwd Oi,"ły* 
pr^ywobt piorn-urodni^go vyiia, tozczuląl «i« prsed nim, 
^^łwił^ri^L Poribunjil ^-o na nmbiinego Saia, \Vj*7*cK^piol 
W iiii?go ctt-ój 2«l do zwodnicipj Au^rryi. „Wi^rb, — fik^rtyt 
lóę — iK S<>ck«iidorff j«3t oprawcą mojc^j Amterca, on mi tiiVc 
obnwiJ w Ki^reii". N»vywA gn cii^gli* /'Vii;j-JUn, Al<> /^Vir;rJwii 
rticr ni« vnft ił)^ ri:i tnnTrmt-ii-]], Wi(> o tnni krńl i móvi ma 
ne oa^zy: „Joill nii^frlurmii u'ł>iinii'</ »ic tU* rtvvu.y i w«!y*lko 
pflip«iij*^2. tttfi]^ imial ^QXŁ'»'liii'«-j|jfi-oiiT^'^, Dowi^iptiy baron 
S< I I ff ^i^nilło *i*j myiil: flFry*''' diłskoiiJilf TTi*ui»lai ł-i^ 
U' ^tch". [*4>wiodiiieliśi;iĄ\ «e królewitv, oiliciwl/jo^yj 

nintiit^yi) i nicaawiAiń atun^n k^'ll.^ Odv:i«(fzicxyt takJU^ gli^* 
bok^ iiiet-Ł^c !IoWi£<j1Wiioi(v pni^kii^łi illu Kii^kJLOi \Vi4ly- 
pw, du&<J «iAr^jte<-ri n^iu. kli^nsuu u'i^n>j njlt kumaknlwiirk 
N^Bii^ZACh D;JL*żHto nię jiailuWiLuii- iia (KiJiunty. AV durlatka 




wi^d w Un^ritiin w doBt*.:ki t Jionory, kie>dv on w Kia 
i Itupiiiiiń* mktow^ftiiy był jnk Eł>ief?Iy rokrtic. Mto 
blAJCi>n na koniu pif.al na picrwsa^ ^rU/iomosć o 
Aa^MtA Ul - oKyli, mWiąc językiem giiz^iftrzy, królowi 
f^lolcLor, obrany kr*>Ium i>oJdkjiii. Wiicickam t^i^ ^y* wu]^ 
bym Cł> widzieć zf-^lonym, ui2 koii)nowiuiyin\ Ojcuwfiki pOi 
tuy^t obfj^ia Saea i Au«tryi prMs^ poroAsumkni^ nic as FmiM 
oyi i IjOAso^A^m do^onak Łtafil ma do pr£^kon;ima. J 
w liftUipadzio Ł«fi;^ roku, Ika^ nap&wno ua rydi^ 
ojdt eiŁni(|c wla^la^ jot jftkhy w fwojchr^ku. u-yrAŹrw p 
sjrcy^ cxyitił La Chutm^łiumii. i tonomt mt jaki niciiy nio 
byłby fiii FTydcr^'k-\VilL<ilm, bca <)ęri>d«k iii'.rwil do 
^Uainy w njku dirposyt — to dobiUio okr«4lciiiia on sn 
w 0H0bit> króla Suiiiata^^t. Kił* xoacsy to, abym byl v iia 
poirwalci<> Airi^UttfA as>')u3 *Je aluaznató wymaga, aby Łf^; 
a tvj oki>licKnoici wyckqfi^l (loaywk'"- iJówa z tali!^ ppwno- 
teią »&bie, gdyt «łlkiem podzieLal nidWErciEitone pri^ikuu 
ojca, t^ Fmnt^-A ^)tRm8£llwoui tadint^ mmriL upuić aio da, 
2a dI^^ kii^iy okup »ipta4;i. Jcirlnak, wKrvw pn^miil 
tkiom. na \*"itwiic 1733 roku Frydwyk-Williolm wyziro 
Odtąd, J^ik widmUdmy^ prow^uli^il UuuUt ćUidcw) r'/j:o 
9! L^3DCxyilflkim. ^d4 pcsce^ Ożarowskiej w Berliiii^jj 
bu^podnsduio pnen O«soliń«kivęo w KrłSltwcu. Fryderyk 
kt^r^^o 'i^-Aza od spraw odaiiui^lo. nie pozcrolU ndai^ si 
aniui aadrońłikT^y- Njtlomiflsi, -pod poz.>n?iTi pmłglyiii 
auiikt^w ^kfinomicznycb w Prusai^Ii Wsoh^idnich, wypfuv 
JMOiuą do Kn'iluvc«. Pnwiadiinij', pod pojEor^iDi g<lyA 
do!'<iu tcątpiłł mii tih <-»hu'i!^, S^ kmlentt^ poniadoiniouy 
wuyly o 3iaiiiyiiia<*h iłolsiŁirb łWł^jjo ujra, miał mipryc 

ittoU ^^ 7 [jeiAECKyA^kim. Pojawił siq vr Knjli<wcu w 
cznlkil I uii-SKi^rMTka i dwn ly^odrjiw luUJ i(pcdixił ni ^"nl 
DprD ob^jowaniii / kn'dt?iik St'iłiiisiawem i koiifed<irai'ii]u. 
Ul rjaorwuni prvwinoyą kr(tlc»^iii^y» Jniri pnuJctiigii 
3& Królowoa waruiZ^ui l>«kow(!titif' -- i i-jdi* ^ nU*'thA 

iród X i^;;o ludzkoari. ubligiij^prydi luamur 1 prayu i 
do iii'ł>i^^*'^ iiii«yi!łi» dte Wwo oiena fckach pi 



, I on łam wydiuwownó sit^ nut mttto, ^ |)»i»ur<yA fr^ncti- 
I lychcTjrofl tak godnł^o, wioIltiHRw i «tl wieków ujjnig- 
^_ .. ;4>> monnrch** trxyma ta Ti«t fta^Jnej mory i f-ily HUi pin 
2«towatiiii łłjta^Tuy tipaiłaji^ej, Il^nio to 'ittet^Ffwp Paii go- 
dny t mi^iiy i jiVd'tv» rłłTłt łifrfjAiijE vLji^i)r ftrinnpis"^ Tuk to 

■ ^''..'iTliliui itoty^i krłi!i*wiłicn^y ihI^juIIi iłu^^ Wliilki«g« Pry* 

*. On xaA 1>n%inl fti<} k nimi inhlKieA rttt olń^Mlnch i f«>vŁy- 
nsf?ła . gliutk^ Ifh, pi^lniM^t nn ilitrlm. a rlo ni*rliii& pM?<ylat j^ 
dowtrn n>W-vii " r^,^^'^ oMartyeU i wulT^liiych Polakacli*' 
iowiriiik;u-h wvcliWii*iłi» od nich drog^jcntinoj polfkioj Ji' 
sjbit'' OsiUiucKiue Dic nfr nucio mv ^t^Wnul. Alo ponnU oso- 

it *■ il<jjiiHl"i*^j«;iy pcirto. Pułrw.i^Łfc lu hyJa 
«uaj<>Tiio4c otołjisiA, pierwsze KO Aoiiitf a ue i jfodiie piimi^ spoŁ- 

■ kanU' . IŁ^eptt^ » jej | ■ i Jobroi-^yfiŁ^. 
i,...._.l:u iiocMiwy 'J^ . . .t:: z pm-diioym mu do 

fK)«nocy ua aekraiorKa ksij^iKom Konnr«kuii, atftu^li w Wer- 

<' pwoji^ wif^łką laUyii <iypli>inDtycs:ii:|. ^ikUdnU wieyty 

tffj-u^RtT M^ryi i królowej-nmu^ Kat^ncycie Jjo^eczyfi- 

fJncbAii kuAAc^ pmakif^l] Ciininl>ni>m: x cogłówm, 

jryai i (!liftQVeUoi>m ukł^liJ! si^ Ly^x kuftoA o mr*ticliwyt> 

'. (\i*ł:o w owoj chwili wygca^cy knłkwiw^y nio- 

.- łK-i!uki*nć od <iworu worłalak^o^u? K^nJyosd 

y, jakkolwiek poirńd nujporoysItiieiJKycli wnmniEu^i 

'■= z di$2VIein scrrot-in był lozpor^^l woju^ o naatt^p^tijro 

11', ktą'm miała iiwiecKnic j^^go imi^ w rocznikach <teio- 

r^uicuikidi jako sdobywcy LoUryogii- SUn^ ramister 

^ińli łiył wohnt IM) y ionrwniiinm, i w knńcu ina- 

" .r .*»*;. KWlAł mu pmwic wydarty prz^K nitixli^gO 

74rliiia^ Wł*łuikfc<s y^t ruJ!jK>cJS(iwp(!cy wojdij i wid;ahc jrj 

:iydl(ii>, ualrolny kardyuiU pmf^ii^ ^ko^trayć j^ co 

i^ z do^ykA^n.^ korzyścią flU Kian^^yi. Nio |>n£ocu' 

'^^iw iiMi-^iEJkow fmiii.ii^kkh. raossi-j pi%xMMiiaJ iiIl- 

iLctTwo. Uur^n jat Oflmtany forto oy on był wideia} 

;.i XIV. Tcinuc iii>jp<.^koilo po Afi^Łi^i. Ui^^EMinii nie 

II. liwii^ejiocKTią rolf Pru« |fr<;ovridywAl fd duwna, 

■ pralki -t^k juA |>cpi77rHlDio b>l wyruftal jtii^ w tiittnik* 



eyi dlib po^u fmut^uitkHijfd w War:*:GAwio — Kaw-fHo będzie 
Atrouifi iiic^-nii^j pij|jiorniit>ici^ <<l<iklu, nie Ln^itt ou uiii 
ajłriyj^il kwlowi Suaninlnwoini, lvcz w*ohoe ekorAystoć ft pi 
cjągui^a eu^ bi>«kDj|i^via, &1>v dobio tftrgu a pr^y^yto 
Ipiu". Prajeci^nicciii^ię wojny, wyt*i>re€iiiii novfycb m<to1 
cr^onych powihjjkn, fti^dnjt murą dopuście; iij<t clmiiif Ijurdyi 
^ii> acHAcsy to, nby cjc nio cliCJftl ucKyji»6 dla Slaninliiwa, ftbjT 
n^ jt*i4łj !<*> byf i>łKjj(jtEjy, ^a. \t'tKv^vftz^ wiAdoia<MW,o paraUM 
Fraue.usoir Pli-Iu fiod Odhiiakic^u, o ucit-<iaoe LwzcsyD^kingo 
do Królewca, ^pypm^ildo Pot«r«baD^ tajnogo Ag<mt4i, E^r^ 
ii»riK-»n*>i:o. ^ propv>3iycyłi pmi^s^nin li^syi »nki**yi tv Mił- 
klif^nbur^ii orosE :^obytych nA?SKWf«eyi prowincyi, wzauitrui za 
uzuuoio StAr)i^iivr:». ltzLHV4 o^j^ywlicoiu nio u^ai^u skutku, 
a 2roTi:£ią bylu Kiip^wnc* olihir^hi^ pr/«wjufcmo ua jtwlokc. J^ 
dnocscesiŁiu powł fraiiouaki w Kouiutilyiiopolu mi- * ^ * ■ -- 
l^^conf ii^yó wotólkn-^li moaJiwyoli Środków ^tla praj 
ititgrwi^ncyi lorecJd^j ]>r2eciw obu dworooi et-farHlciin. B^di 
co iyi[i\t nk^^lje )4ię, X<> KU^lliy rtn fvr't^ spfWib a£ do ki>6c» 
nt« ^tpominoi o 'jpniwir SunticUwn. L^ii^syl u:i >i4j taktu t po> 
tpiiyml ktMii^c^tiymi waigl^huni dlu wŁt:Fił«j JunMowej, a cAM 
ni^fonmiut^ iłk-ku. il:»ryji L^ficKeey^ka bardieo byk pray- 
wij|7^Q) do oj<ja- Hjlii wu^y w iiuaio blo^łcsiflwionyiu i 
Hinno dla oioj drukować :(pitcyaUi4> wydanie Odzett^rUi 
aby !QQ Tii« dowi»H.łi?iplfi o ^mutneiii ]>oliii^'Tkiu Stonitiliiw* i 
g<t r>->ykownflj z Odnh^kft iK^ieo^tn*. .We Marya xbyi byU 
«miaiłj) i D^^tiiG&inf|, nby mtntn wytri^rać wpiyu- prv>twj 
W iq>raWA<fh |Hdityki; kttnlynnl /byt wyjtoko stawiał wj 
aiiloryfiU i łHr/piił-Kł-ńłiiAro Frwwyi, slofcoiił* w jł^^^** i^^ci*, al 
dlrt przypndi^biitit.Ł *in jciVitiiu'i>j, mini |t^j^^ dał<<j, rnJb «o1 
auiuientyt—lainłanlKiifj, ta, jak napoiuko^Liiiny. dnwni^i 
s^fł^^kj polJtyrsiiL* Ij^-cfT^yń^ki^j ^iiw*re>« ^tały mu u [>: 
ZniKKiq. minety jtiź U* ^'^toy. kmiy dln Ludwikn XV : 
1niioj»^ kobiflfl^ byłn whi^na ^itu. Mł<jdy mnUomil^ v 
iiaI :«i<( tiiiArM^{MW^ui. Tmi prsuJoni «r jcgn -łpoiciibił 
prcy^igulł wluini^t w rwisii- i:iriii*jo:ł'j wftjny. WUłdj n 
-uru^tf NTiaUwibi Rirhi-lii-u. -ju>tU>v!(£j/ i**^^' ii»^Qt*>iviii i' 
kiiij oniiWr wii>diiJ'iij yf knAru do jiim: miJ! rtr/V i budami 



- 143 - 



ay pod opif>k^ pni lic Miully. D^inlo j(i« io ti xiifcifr w Wi-r* 
0aIq ST lym 8iimvm wta^ni^ i':£iL-itt-. ktfdy i*^-^ w KiitK^wtti 

i, xiv.tt-oWi^m kchrrlyriAla FWregn. odbiła flnę nrae^oKR 
u Owririi ^ili-1<l;)nuwii" jJiitii MnilTy, jiiłi»> f^wiiryl^ kn^ltrw- 
3ł(ivj> / £;ki<huVi\uLU<i]i [*iiłi-j i]riH.'KyKt«*j irtykiitlyn UHWiijiKJDt^j 

ąjnS gnawdo[HKi4:itłiii<jD, te? raoiliwy 1)ihl;ii|i /. Fn^iis. doŁ^rdi* 
csacas tvielo(j Miruwy w i-XFCKitrli iiioiiilrKłtiri rllii ?łWoj<>ro wy- 

v&lkoffie ki^tevT£ki€-,ł. nioby tera woloit^ju^d ręco mieć w g»- 
luii4«(^lr tiiiiiiscnjw. Oikątl miiił-j ji»*3WTJiH inó^t łw^a^yó na smnt- 
ki Maryi Le*3M'ityfihki('j, fiłviłinKlni*'j Jt Wwiiiieni rt>kowsć 
o LoUryiij^c. 

& Fr*lK:y% ^~'v już w ijctnyiii ti^ku. NitHłL>tiiyUiiy OAiu^vrski 
iue miał jioji^U. Ac^ kibcK' on w Wer«iilu linJa^Uwie a^ieral 
ttq o n.-Udkcy^ tiakl^hlu pnsymierza lYiiieyi se StacUlawm:!, 
tynk '^iuyiii czftAio jak najf^ii^z^j nklnd^^uo pic o WArimki 
lUiiu j>okoju yiłiacji x iCnrcIcni VI, Niedom>'»Inosr posia 
poUkk^ byU zro«£tii pi>ntokii<l doi^yó ]iAUirAlii%. Jv43ccxo 
w TiWpDlu Lmlwik XV w piAmi^ pri'v(Mim;m. podaD«jn do 
wtiMloiiLu^ci puhtic^mg, uasiruulojuiJ, a r<icxei pi^wUmcał dyJcŁo- 
wftiw przi^ f kureiEO odwiaticsome: ^v obocue) chwili ząjma- 
j« uitńr* ■A-y{ą'-j:ti'ni ^pr&wik poUko, chodsi nr nioj o DwJj touoti 
iityjłj WE»x«lkkh urołlków. oby jł doprowadaitó do pomy^ncgo 

fttrouy upewniftt piibliosnie rodaków, ić ^pniny p«j1<kir> »U- 
Dowiłj ^jedyoĄ pobudka; wsKyjikkh ibitabA i-^iaacyi*. Kiwly 
t«Jc do p<^bli<*-/uf>-k^k jii-i&tuuAWLjili du^uj królowie, sn kiiliMJui 
jut od li|Mw toczyły aic rokowi^uiA o pokoje którv jnialy na- 
sawsfZŁ' poi*T&'1m' ^T-mwtj SloaiaJ&WB. Inicyatywa tych rofco- 
Waili wy^^rt;'. >."1 <' - «l-«^; no w\raiBu j^^ ^diuiiM odłiywiilr 
nt ooo vr tuij^')t;i>9Xoj tajemnicy, i*k diUucc, ^ niu inin) ljy6 

nicU pi"'" V HHwi-t (!rjiftTiv<iliii. Kfówny u-ojuy pr>- 

Pil I lyoy mtfrfJuHKHH^ uczynili CbauYeLuŁ ko- 



- IM 

slem oSaraym są winy Fraiu<>*i wxc^cl«m Leazcayba] 
Cłjjiitr«Uii Umii?^ |iokoju [u« chdat. Mawtuio pfkfcoioj ii* 
trafnie VF P&mtu a^ jsJc on kardynałowi ^Agkfti&otowaJ w* 
i»^ podobniet jema Floury f^^wint^^ pokńj- Alo Ł 9amp^ 
Klnnn^^^o X9 t^ »xttjcftkę nie g»>iiEi ^i^ ukami^iować, jaIc to 
trxyni^ j>^ lim flxioń n?łWPt historycy frati€n«c\'. ZiipcłTu-'-^" 
te kardynał mueial i>aifiicu»ć o BoHinio, te miiit rui ' 

ftupwr^ąo^^ si^*' PruftnJkft Cluunbri^m. t<* tiio byJ cpo 
o l»ndyn, ani o»w^Ł o Miulryt, ii* fl£vij^nl wklkft ' 1 

dxUlani^''. ZrMiO^ ]>ravfft^puj&^. 4o uUtul^'»w ffjifd^ł: ■ 

odrmzo hyl z/lncydo^ntny |H-jitvięeł^ Stdoi^Awn. WystUn/ 1 
w fti^rpiuu 'lu WWoia tajny sifr^iu knrdyiiuUld aa iłi-it - ' " 
lcoDf4^T«ao>') zSivtX(ud<fTtii^iQ zalą'bl prz^^u-NEy^tkicm ■.. - j 
«T'>«Qoi« Le9<cayA«kio(><a— lec^s tr^l na i^pjr l^onb^aniDlcowy. I 
Kitti>niiA«t wcjik nic citinn?yti si^ niini^^trowii* 'Hi^recy, * 

]ir£y>»;tl3 ii>nwa na j»ntyIąło:i'riił» [.oŁan,nigii Ąi> Kfancyi. 
wi4*cr a jtH]u4*j *1roiiy lylko njkłi iHiintrhołral wył-ic^rny 
ry po aryłlc iiAmai^Ltltiy a iirc^doniwły; % flnigu^j widzini Wi 
1 — . n poinktanla nie do pr»>v[rbu^ma w ii*ych «kuik 
I 'iiA chyh» n'ini^ frAii<?ii*»ki<^;^ m^ta ?ianit, Ad 

yrunnyi wyl»r»I pM*rw»ae. 

Aiiłlir ji^U w lij rbwili haTilynnl juko piu^ytikinor 
włupr^nym p^irw^dkii. nie uIo^b pusedw l»dn<*j wąipliw 
i» DIII hyl u-ł^d" w jiiinti^ikii jiiVr> fnigoeyntor. A minnowi 
nip n)»ji<t p#rwnc>^-i. rrf.nii mi* łud^uino g<k te Wii^t^in po to 
Łylkii, uhy Ky^k^w^ ha r:/a«i<*, -■wliirwari Hi^miirt;, pnn-----^ 
AofcUf, łkii^Zł^ksu^ Hiłł msyjufcii^imi korpusu Ijury^i^o nu 
mon, oti HM wjijEiilki aypjubk [irajiETti^ %jtUtpm'.zyi^ nolii^i nd* 
^r^T. !'tt ^iii^l lak^ jak rmjł]łufc**j. a* do dotn^^jco *Łti.' - 
itU;ki' :,^j. L III' iikiarly wi^Lli^^nkit.', Z f<ikirb |koiii]di>k, i\ 
pmJf^jndiwy n uiciŁoftó fknijmlfll.nyf obok umrych cl 
■' " " ^11^ n'i,j*|H"k'»jriii'j i)ij<;njv} '.lft!ł7J z OŁłiu 

-inia 'j unkuit x*r£i'pTi"-łłdpi>rn> , ilo kti 
■ tmnLwia) o1w»ifti| PrtiHum, I, oo titkji^iT*ta, nii 
Im lUiidnit rokti^aiiijif Wvz nawiK pji/wtdiłt 
i>. dli kufra. a% lUi xiMvarcia idadn*>^(r imkl 
:>imnl<>mii iiimin-ftu»trjiiiin <JŁ«niw?>kii<^j, % 



— 146 — 



1.-4^*111 «nwiiEiiA ^itanął w Wenmlu fonuiiny tribkŁnŁ poUko-fniti- 

ii: .i^:-<ni9Ltykii-iii. Za-wi^ni cljuK^i^ urljkutuw, w którydi wU- 

nii vm-t>tko, clh^o Najjaśniej aza KzplU ma pravp'o ocki^i* 
w aó >x1 wiem^o Apntyiaiei^ipAcrt'*; o^lnikowo, w osobnym 

sótó^' okazaiuAn'd&itc3aJotógo^cijŁiiytii Prasom. Coj^daek 
pono nftjwic<»j xg<>rł«>ło ItrólowiccJdch mo(«*lftvcł5w 0£a- 

.■^woji^iu i]y][ł]omalycKU€!Eu dsi^leia. tu Łcu u^t^p traktatu, £dKif> 
król fmncu§ki, saws^^ ^upi^^tuio ojc<51iiikovo, prSYraekaJ kon* 
r>vl('riLio:ii ^w*^pai\:it? i^obiAta i m^CHlecrao, nt do cz^io. kie- 
dy wiijc^ do po8i4ulaoiB dóbr »vroich'^. Oni dopommali si^ 
n ^f*«błidia r^a^fi^, chcieli wirdzicó cyfr^ w.^jnrriA w mgnecie 
bcaQc^n.'j- Takiv. 4yoi<łt ,vikił; prowa<bili w Królewcu, xji*daIo 
moc |)i4*iiii;dKy, l^K-uii^dsy finriL-uHkiuh byJo im <:ui^if' ^'i mnłoi. 
Cbikdli od duiit'im fiTomy ubuncenia 114 ^kucmt^o dwora vrev- 
ii ':i'>f^i i tortz, nu vJdok powAd^iwodci otłpowiodnic^o 
^{..ua<?uin ŁnikUMi. krEykJi«^yiD roK^orseli ttiU-m, Mudtna sa- 
ptvno rojRimieii te gonUd^* wyrwkouia koult^ili^rarów dawkow* 
akidi: trodiii^ ?^}^ wiómią<x' im gJoHy diiejo|>i>ów nowo- 
r^-:- T^ycli. Trudno wifti^ytnać .-^ic od nic-ntiakii. kiedy nowo* 
iiv liiHion,'k pi>Uki unkuria e<)(j iift ^dc-rEpoty^ni bakalarMki 
knrdynafa FV>iiT«;ft)' dlate;;o ^lówmi^, isa ^tm rtodasę króU pof- 
-^ki -Łcu" r^^ttfi) trnclio ;;roeza ^kapaniną*", ^Iho kiody znów in- 
ny liE<i^<ivrio Ix'U:'jt> nad ,ow4| miornii JBimu^n^", kt^^nt »ilł- 
dwiM .sdolna byln sKCZUpU) cxcikdk^ .Lcflsczyńskii^e^^o ih^Ui^ 
na r»2ic od ^lodow^j i4r»ior<n*, Ki<t potrntimy A;idaą niiai7| roK- 
f^rraii «j^ dla pf^t^oi^yi ttrgii^^iLtunkii, zachowamy oburx«uif^ 
rlln Kob^pir<rrtt. kii^dy odmiSwi ni« ^j^^^nminy^ — bo o te £r> 
iK>< fir-^nz^nin - l«i.'K ]ioftyczki &«b«0EpiiK7oacj na docihod^cli pu- 
Uit:ciiycb: nie ^wyparoia* dla piiny^fiaiihiw — bo profl2onf> 
w iuiiuniu nsrodn — lecz ratunku dla kraju. Nw poi^itny, 
vr lym wta4m« w^^l^ziOt OBZC3S^n^p[o kardyiiatu, k1<5ry przvz 
Iptr kilkitdsio^ii^Ł )i^l^c u *UfV\i ^pmw ptiblic2nvi->)iT c^c^o 090- 
^r.^iro majątku sK^&tiiwii kilka lysi^cy seJoLythi ^ iUL|>(ilniony 



On bMlKŚi 1. Ł 



10 



ttkarbioc zoRtawil FiMicyi. Teni zań innii-J jco |K>tQ|»(iity, fa 
oMnT«fi'X(l)rt ratwil w frlrki-yę polska vi\lf\ ;;ar4i' rrtin<-u><kii'1j tiiK 
ht>il"w, I*r Uri vilrnr'j'H>7/jVi' ki^ilł-wi^jrkił-L tortjl rln^yr, i 1« 
luiHincaukio iiAJvrickiŁj^ niinry |MOiii^]tni> nit* inngly jnf. timia* 

PcłlHko-fnmcut^ki iraki.ii leili u/ftTtŁiti^i tit rt€frwiiri ncu?- 
j>i»aiiy »0ftLrtl2S wr?i».'hłiim injTtTukw. \ii'*płJnt w n-*'^ ■ ri 
3 piłiŁ(l/k'nak.ttH podpił^mo w WutJniti jiTintn>*franrałk>it jiir* 
liijiiuaiY.>3 |jokt>jii. Si?kivl zar.tz nią ;\;vd7if DijAi |itutuo, U? '!<»- 
pK^ro w li^topnddiie', odkrrt 50 bi^-tliiy Ojt.ir4>w^ki. Z |jnw^-;ifc»** 
ujł-in |io«irxe^t *jc. jak wodiw w>bie ł uiej^o ztiiiiriowa»o. Po* 
Wgl owjyiloiniojiy łlłJ Fiour(*K(ł i OliiłiAYulina pnw. ' I "■ 
rif> kr<Mowyrli Muryi ł K,it.iiv:yt]y jio juTili^k^^yc, Ii' 
pr<>«ił Hlnni^tiiwa ri nkjuiówki, i^o dalfj r^ynit^ wypndrk, AJi* 
tuim rH\-"X('KyAski juJS wr-ct^ńniłrj, bifj^pfijln-rlmo z Wi-rwilo, 
otrayiiiuł wyi-ayŁai^ »k.ł£ffwki;, rn mu j>ci7,(jAt'iłri do ra^yiiii-nia. 
W koficu paj^dueriLika FLi^ory wyprawi! ^lAcdh do Ki^Óli^^-cft, 
Im*^ i»ci-*'jdek Iłoniflc-Eąc, jak ra<ł(^ł;y Moj^ i wr^cj; doiu^t- m ^. 
się abdykacri. ^Ti*kiłT Aądanic — bnniiintft pmdnUA wy^J-iij- 
iiikowi iiLiLnikrjTi— bynufmniłtj nir jrłd prxoLiwi>ł*, j»k to w*- 
pQ\n3f^ xx%'\ict^ twivrdfiić w Krtitcwca. pmyinirjm ^Awurti^um 
n (joftifm pnl,*k]m» a wynił>ti>n'/iau prar.-/, ki^iif^^flrr^cyt; ill ■ i» i 
spokoju* 1*1 wi-wDętriOi-']", ByJ i^j intsz m-n^-wi^iy: £^|#i->' 
<Uittvy tfi^ on obrcruie prcoK nd^oka-jk^ inierpn?1^yQ ro»ciiu:li* 
wycłi o;rAlmków. ziiikick nkla-taf si^ UaklAt wnoeimo^y, I "z 
iii'ł*łlplnTic «■ iifijxupcJni*^jfŁaoj pocofltAWftl f^>raociCQ'm^i z -. ł- 
hiA ducbcim trfgi> traktatu, kT^iy prs(t^ci4't, b^clś cc hąnH, ui'^1 
mic6 jMiif> tylko rosuuuif* RnnoT^Tii": utraymnni<- STiinUŁinM, 
Aby nttyi^ niwo s^emu flUink^iiiu, puwoh ^v-atL> 51^ tiimi^u-* 
ryuin fnirił^uskie w t«j Hiuncj iaatrakcyi ttn mnh\iwszt\ uiinlo- 
gi^ fl&i?;cQrpn)ę1q k ciiiE>j<^w .MocarsiwA, apn(ynHi>rzoiio ]>r«i>- 
i'iw KTiuioyi w wicnlkicj wojiin? 1701» b«c in-srfiiodn nu swojł 
jnii^-w^k^i uvr^£AJy aa ^lo^owoo uzoac króltmi biirspańj 
ł»ii*cia, kt^ma oclnuiwiaiy pniw do trouti**. 0:K>1>l)w.-*«ą 
iiftjnim<:<j byU w ti^tatth Fmticyi tu Twnkoma aiulo^T 
d*y wojHi^ o flukł^osj^c hki^>A6Hką a wojn^ a tiako^s;- ; ; 
pi>inucdje>- Filipem V a Aupuni^m ILT, Ate dln Li>42<']^-ut)kMgQ 



rosEiŁ*^ kftrdya^t Fieun-;;o. WitlieiiJ fwo}^ i^itr^tu-f th^oU 
Klnt^cnt^ ■; pewnie 1>>''V ^^^^ d;ociiŁżb\' na tych mi a jil xhiZyi: 

ili.ii jitdrmk pray ^łobw, a rat-wj nad aob^, r*ilc koaf^^Jor^okii, 
X kt<>ix MiUł^iat «i(f liczyć. Ł>£ilL'>wian nk* i.^^kafo. j&k >'^o, 
wy^ftdiu^ «lir»>ni<*nie u fmtkouekii}^ xicci&« Łi^ck nromocn^Y po- 
wn'ł? iJo krAJu. UH Jn»c*ł m«>^inj-jfizv<'h pnŁ*x-i wników , WLado- 
iiiu-x' o odfli«p<nff»T Krinryi |>ncyjł»li kon/^MWjii x n^jwi^k- 
krizri^m obunsouioni. Nj« i*lioi<fłi st}^^^^' o pro^Łoj i4bi1yk.v^'i, 
}a\iu'l h|dai dwijr wci^Uki Król* 'itFscUfuiiW»Ji y tniH^onsmr^- 
fif) t]nesn'^''aby miffl prawon? abdykowin-, aia^ wpr:uidy Ijyó 
asDanyui formalnie. Choiul: U^dy i&kioj ba^^teLi: Au^^tut tiU^ 
rh ,; Ti-y<"nfa si^ do Siikaonii: St^inifllaw wivVi do kr*ju, złofty 
>-'jji(, p4Łln-ii-Ttlxi kłJtifwK-nKy^ dxikow*kii, riixdii WLikuni*!^-* 
p>i'Zin[i 7,nii*»ri*T <ii» k'łnjin\ ^-Ali- polityku friirK'u*k.i — ii2ftl& 
^i^ zouuu Sxujiikt, tkliury limli^ryk Stcłiii«lrLurow«ki<<j K^ffitiu 
(ly -" Tiit* d^Kiła n «1idikiiirii< li-f^iisiEii/iiiti |u^iskii-^i <iibr4<lii'»- 
ici'", Jcwl lo |jjvlł*ii<y« mili «_\'nii iiiłłdi.tr£'.'<?*liii. O „k»;yilvi]iu- 
mi«^ uilaj ni^ TnoOe hj6 Saiłn^j mowy. Z$rol& ni« jnk ^kj^iy- 
mi*M'i'* wsiwilli i^ra/ wvł'liod^v kr^łh-wiiri^Y nu łiwi«rii niofor- 
nir]n*»gri t4(>l£ta, który 5:ftw*w był dU nidi wi<jc?4y *hig^ nit 
p»nf-m- Kgi>^ lii* fi ^.tt-^lTynifU-yc" jt«^'> obinrti dtiKlkrln Jtu 
w l<'j i^liwili. nu>łlxil« II pijnilowniiitT wWnych ^wyrli iul'!i^f- 
wrtT. « XHl>i»3ii|łt«ł'Vjfłnii' sil; wuln-r \r^t\ti rfa^h, c? wiikun-ne- Wa- 
k»iiJ«T? X ^"ry ini:ily liytJ mlł-br.uit- |Hzy>zJniini ki\jlowi» ujzila- 
n^ sdolcUruwanyici jt^ prKiK-iwnikoi]], nfundownoa mnarclii^ 
m'Wr'go |mni*WHiiia. ołwii.rth* ptde dla miw^J wtłjry dni[iiiw«'j. 
Takirrh wyiiiagafi. rw^^K profita. Ani rnyslaim nk^^tipto^iii' 
w WarwuŁwic, ani popiiMHĆ w W<*r*alu. Sfa wrtzy»tknr lUiK^a* 
liii* g<irą<?/,kH njn-^o nir 04an»wj<Vił'go jfdoak^w^ cKl|ni\vitłii 
mirYi UTłi^ ('h-iuvi3Un i Fli-uiyiiilHlykiK^ya uii-£wto(7Jub. Jeait- 
coi jiidni| }jr6hti uczynili knuft^dtiraia — odwotdli fti^ o racuDek 
Pruh. Jak i:'X\^y bnsytwy, mówi Oa»oLi^ki> chwycili m^ 
lyacyi pru!^Vi>.-j. Z^i^Le^ była to nao^tnoDn bnc>tiva, kl^r^ 
10 mcgliby -AaUTC^zyc kiaj wtaany, Ja-^sifiu j^^t, na co 
ow«[j cfawib. po ubitej jut Kgoddo między atronacoi woja* 



lis -' 



Jiw'i>ini. K^a^ aii; i:>o;;U tiikii iiK*ih'iiJ?vu i komu wyjHidloby ta- 
ptAL-ii^ zu trud_v bfaiutdrMOwm';;v> uiedyaloran Na fizoT^ńcie 
byJa to mydl tU^wykonalnn, jaka powstiu^ mc^a tylko w prze- 
W]i^(>ony<^b ;?lowacb koofcderHckich. p^Ki^lyro powi^dKuJ 
kardynałowi— donosi kftpiialny CteRiwuki: — a któ« wi*"^ jo* 
i^ Bdg ni«*d4 j««30E« inuoj p'>U'nryt nIii^Tiiaj ifpniwi^ n;i* 
f^^y* — to ftft ftlTiadl na to**. Wicrok niu^ial omylić poula; knr- 
dynsl, pogodsEony 3 c«MŁn<*m. tiu' iniLit povri>du liTodi3ą<^ lu 
Wjipoiunkiiifin ki^la |>ni3ikl«(io. DJu5U?j juft :?wloka<' iiW' było 
ł|ł(»obu. Liidwik XV w ^iftniśe odT^znem do deóciaT w ffn- 
ohycli xvyni3mfib aastrze^l fli^ pnieciw Włi^elkim dflhi^^ni cĄ* 
włokom i kategoryczni*' ssRiJidnl natydimia^ttcwęgo wykoaA- 
nia woli FrarK^yi i bf*2wnniTikc>Wł»^a -żrAw^^^nia ti^ Ironu pol- 
iki<*gX). ^' *ty('XTlhi iTftfi nikti StimifJaw lji*^^(r/:y-t*\i'i p<^pi* 
nni abdylcLunpCf, ZiucUil «eh jniim ki^ul^ Augujtt III^ Bi^^dcmlif* 
wit' Ijyio ^ko^c^oiit^. 

Epilog dla ratej i«j Hjirawy iiii*)«loM>wijivj b^lKio tr^iąć 
nit- Ttk^dinąd. }.*\i z B^^-iliiia, Nb. groW *df*k(-yi l>'><»'xyAskł^go, 
g<LEii* lyl*? płłclriwnli \iWł»ych poljoaiiyfli *yc.v>"ń, rifkjvlotfovr» 
niej wyglflK3u^ o?itATTii(^ sł^iwtł niontnltini w ^nhi ^'"'rydpryk-WIl- 
liłłlm % i-yiii-m, 55n x^myĄ dowindiijłt sit; krńJi-wJi-jt Fi^-dj»ryk 
u ^ibdciitiukiiWLiiieJ imrlidyi Prinrii/^iw ", A wii^ tJik icnał^cny 
ittt«n*B dojd^ti? iht Hkulku btfx pu^itiduiLi? Fmni^a »il)ivnG« 
Jjutiiryflfii^ a (Iła Prus mc się nie okroi? ^Zdaje się — gntxi 
prsejrsyi^ic niiiii^ŁŁ-ryiuii borIifi«kio posłowi francu skier mu — 
4c calkiirtD wip<'ninian<:i w T^tryfcii. *p my jc«U^Jmy depo/yia- 
ryusjoiui świętuj unoby muiuitvhy Ati«tiu£yi**, Sam król ain 
zn^ w »w(j p;i9YL ;|;r-iijir: spluwa n^i wi<bjk Prancoza; w obec- 
nowi f-iii Ohi^Inrdic-^o, ki<^dy inii ti-ii utoijtłuwnji* donosi » xd- 
wariycli preUiiunanEdch, wylnit^^waitowiiytni wyr^uiuai 
lu ,\ndyfni:-yi. Jokto, czy* uwuj^to si^ wieccuie ^Lroió » nirgo 
tibTty? L'i^r^tem omrakałA go Aaatiyn obietnicaiiu Tjoowi-fi* 
wokii-^ tonx Franc>'« wiii^a go na lop sprawą tibmt^wn? 
Prjftrł* WMsy.^tkit' Uł ial<ł. WtiHy a bi-aRilnym gniewiMij^ w 
(mmi BJo*?i w ocsaofi^ waka^j« Fryiirryk-Wilhdm a& kr<'ii^ 
wii:^cjb FrydiTyka: ,Oki atoi Utki. który 2a itŁnic vt;^mir pom- 



FRYDERYK 11 i AUGUST 111. 



Ifiiylca TT. Tł»j iD>iii>j i nlow<lKiłH^a<rj rfibufy purljrliiiJił nic 
ifiMiryi *VHł'ri7j*g<3 ^finarr/Miifi, O kt4jn-j królico wjiiTtjWly tt"y* 
tiulu Daiifjizikii^'. 

Fr^'d©Tyk li\'ielki, wii>]ki Prusak, wielki uzenniei^ wjęk- 
ty i^».*C'>t'y»u*r. 4ri'»fl p-Mwif^kowy^^łi tiłiTJca x;ip:i8*Sw i T-al-ie- 
iw liitt wywylcwniin iwiich l*r«ti. napnwmiany kont\'stal 
miAMUiirAyfn i i1nKwiii(]r-xył oponi iwiatJi rjiff>gi>. tuly iwini 
]^ttW]nit Tiiiłil m Hobii i prst»Hw sohi«. Bąfl^ w wtflokwi; ^yt^oU 

X nim. Ul zni.mtt pn^is-iw ii»mi«. itUh nit-mal itiiljfiina tmi^o- 

ika: WM^Ikin nUff^ftTsLwn, nUy ftl^ ni« iłu* wy^iraeilKir uui 

in^<% paiiHtH-ii fliv»1>Tu> I. liKfilkrAiiDHf aby nc rtie' dai^ 

1.'-, (ni-Hclt-łWfiyHtktłmi ztti |Kiń»iwa fi?li.'ienn*». 7t jt-- 

'tn Htnii wyjąlkii^m. p8&4Ł\i?i> oA^-iannci. kMra ]!8Jf^cn«x:| 

a nnjferidiuŁ-j !łriftiiq jn-aytykaJł* i\ti pn;^kir|i krT*7nr, jinrt-*fwg 

tk)?3Ł<Trni% ktÓTT- wi^"cj od inDyrh laialu da stiłWfinia. a fuk 

lbk■lll^ it taiain ilo Mnit^łiiiit wir/ystko, — jwlŁirni 4ovinji, 

fta |H'iŁ^ki't, — o^ł^rly, łjiiili mscAin it FryiJ&rykifiii, li^ilć 

riw ui^iiiu. V, dtiulrifj ni" uiwntniojtylti wypniwti?! do ia- 

jo jtje pncysmiUt) Młjn.KaŁTK Hi'iwii(*j slaloK-i lue tlońwiad- 

Brł on wŁ^ict)} od nikogo, Z jwluej ^irrmy. ^tdumego. teiior* 





Wfii Cl <;.».j^^v4,5rw7^ An^i i Rimj^. - 

1111' I < a&i fłnfrli' z r r> 'ifnyki^nŁ. Affi d iiie^>, Mit 

nft tlopSa tnkl*t/rw^j fi>tntntii«ifc-i t gl^łwilótigik pnlri^tL To 
(t« i]nvrTaj<>ni, v Irll pmiki {raa tjiIp xyri>* ntol 

ilU niuj Ii lylhi* : ■■■*^ \jllucpt*U-9eirA*l^tTi dobrv9{«> i^ 

sioctciwn. Witijp(]j%i< ou tmo, i=utak Pnu^ ^EWt^aum wi^U- 
(IniJi P^>libi [incf? ir^mt tr&lAWiici. Ii3rctgf>#ki| ion 

(fwaninr^o iłiiwiłkwt, Nw» n«/lmriiy€h umów mirt-zem, -.- j. 

pray^ljil iŁo m-łi rtow^ trakut wan^utrHkit gd^dA lamte ^ jio- 
n-tłinnt*, Ink, juk -ic ir ni>w<g prnwn^^, p^lahttuRi^j UmiiCkki^j 
|f(»u>4iiio HswDloJMse: i jak xa«I^, uik co<aw]| Rzjritą w f^t* 
ki«jii. Do^iiuro oiłm lat jki ji^k** x^*iijiii il pólutra wirku łł! 
«|ivriti. kinly \VM\c\ Kkktiir ta^kowul ^fi^skie pułki \tui\ 
Wnrwwiw^p łuiitłłjHM Fryłieiykft l*<jti3tic jo whiw i 
nft l^lnki) aN^Iii^. Ale *iiiii iV>Hcryk piiea *.'jłicii_. 
Ul |iati<kwimia ani jazn jatmciw Polacn ni« dobywa ih^ 
1Vin ralowieŁ, kióiy oĄ jAerwHxej cliwilt ttap«liul Imtó 
annat i jijkiriii koii;ijł|t;j-ch p<>ł-j*-<i Kuropy, kt-^iy |łi 
cvii*r\- wojm. <Mll>yl dzk'M^ć kaittjsiailii. wydnj d'«fa', 
batalii, at^^ine>^ui-ki>l-<kio wojaka wifUinł v h*7ńmw, t^wift 
«pin»avl3Łił dii WniL-lawia, ^r^ąi, DstTZ^n^ k\i\ry ZAi:zffi TOf 
vŚkmIo Wiiji>im<f jako dwudnin^-^u^ktiti nik^didrnic^c i j^^irjt 
Uttld «miiiKlvii-%ii)iki uboKOwal nu forpi»c£iaolt, ten vrietkj 

laimn ilU Riplęłtj niial tylko p^A^j, Jednak, t«D «f 
^^^airn. ktoij n^^l Aa*UyQ, i:£»u''lJ Sukw>ni^, •sgrou^.i ^i__ 

^ SSucmltJrf* — Kzpllq, iu« oUnaiaJą<' niĄtady^ riągJa|ia 
_, i.i, ...%. |toWc*ji<wi>, w drcNiftc -fp-^i .-Tł,>,; n.^-r^i^ 

:::il. nit UiniUvL na poL^ j ^ 






T^Łk ttyj]fik(vu'y ^uwiinekk uit^lkief^ł muŁarthy wjglę- 
dciiD ]>• Ukiiij Rx|4t4>j UA^łuln w^lHleiurie^o vryj%łko«iv 
nliciwi]|)fki iia łiiiiuT-y^ jioUką. Ocay^fciiiłk' Fiyittłiyk nalłfiy 
do r]2ią)('iv prłWTtitif^liuyc^b, i]o (hiejdw w&S}'fltkioh uunKli^w, 

ntfi j^HT 4>ii ojcem MJwKny, jak <11h Fruitaków, albii ł-gepiiiA 
U' nffk;i]ii ilscindm ny-yyyny^ juk rlU u-ii>J^i NiiMiir<Vw. njtlł>itiiM»L 
(^IwŁ rrornlini ras»iii i apiitnikiiiin, ac którym ,«I'(Mnp1ikc>wimi\ 
Jtm makjt'tiinyv\i iitnt*>>n%\'i i pm-ciłtit^, i^lnii^jii ra^-liuiikt T«k 
^SAwityr}) tAi-liunkuw ttln Xfii» w^k^liTin Fryilrrykn bijiUirya 
poUkii. Ma X Diin jt«k!iŁ ]iro»cy tiicliriiit^k, ink pnuly^ >^i^j 
»qilu ^mifrii- nit- ji9t w ^Uiiin^ M» ilr* JHguc«tiilł;fc' D&j|iaR|-ur9QSif, 
tuijlt:<[js?e prawo, NaleKy oii do niej. ^iAn<»vki ji<j vl&HrioAi^ 
X pMt j«| kompotencyi wyłamać fUi oin niolje. 

Ow<i!tf, pr£ychoilxi stwierdzić, iJEdziejop^nni^two pcflr^kie 
% pra^, jnkit^ pnsUfln Ho o*f>by Fiydcryk*, ni*' skoneys^ftio; 
% tAi<iv:'vĄx\^i'ti/r, wynikająj^ycli x lakkh pmw. aw vyw\ZBl*} 
0iq Kjfuli. O knjJii pni^kim, nbok ?(U»nk<^w, 7jkhi«u-«li glos 
licsui mifbstmemcy: Jon) D^^rtłr i OailyH Sinilt j Rutowicfur, 
Am>T;h i Iłoor, Lavisw 1 Biiii^lio; poUkie^o £:łuau — cliyha, i« 
ńf otlfTKw^I z pr>>łiŁii skar;;fą i wyrrtiioju, — nie hyto słychać. 
ICie żiilił' ?!;(( pŁTii^cifł, nie kw*:kiM:: rhlodnym skalp^rUm iidaI!- 
:^<i1rnn£yc krĘłi7Xw.ijv t>.g</ kiiMcwukir^ m6xgQ, odAoiuó 
HKs^^lną tnidowi; tięo królow»kicgo ttcrc^, deniopstrować 
«ci^e i oiestłiciff. na mix:T nk*x*wuilnvch AwiiwlłMrlw. ilokti- 
sunu>Sw uuu<nty(:zjiych. f-seui byl, co zrolU Frydoryk dJa 
•i^Oicbp dla »4^adów, dla «wiata, — taki« jest sadatuo, do kló- 
T^spy nikt nw y*^t Utrdjiii^j powotaaym od hirtOTykn ('otskic^. 
łLo^< kiN'1>-indKicj łprobojtmy Ikoiić ^i^ tłsgo niotaractfo ia- 
daniA; oiti^csiJo, ntcOE pL^^^tii, tiir^ u-yp^luić, Iock tyłk^i wska- 
»ó pd*ii;£dę]iliy^y i^toiajacą ^^^' ^ Ukk<j miattowicju 
Jiydłi odnotowaliśmy kilka ulamkowycJi uwftg pcmiftasydi. 



I. 



01)j«'iii n:jidritt' pra^. Fn,'JMyku II ui» hyto wypad- 
Icieia. kuiryliy xwnM'ii OMkUi^Mtą awa^ Eutopy. t*raewidy- 



wftny <xi dfłWDii x^Mti Frjłlniyi a- Wilhelm* nie wyiirtlla 
^cyi w t-oku 1740, ktr'r/ ■/^ińs.d aiif i^otiew EG^nienAa 
Kfirolh VI^ Xiuiy lvid.u*'ivn\\\ Nie najwięcej jemsaw w 
pie pjŁAiio o Berlui. nie wiele więcej jak o Mouachiom 
HaDawer. Praca dwa ofitAtuio pftnowwuw, Frjdorjkft I i 
ilłłrykfl -Wilhelma I, pixj"Bwyc«»joiio flic l«kc«w&iyć p< 
ków noryiaWr^ikii^go t>urKnibi, x Jcih kr&Dcci^eiRi clxiwft< 
nnsr%uiii(jiciq DaprKóTuiAiiy ^i -nkiiip^twfTnit unitiOnoioiA i 
ti^iiAyaiiii tfłi>nr1>kiitvricK0w, ^';ih>i'Uk'it& ankbicyii i ItoJa^tU 
w«rT£i^ii do cxymi. Od wcKora pCMiaiciaCK najmlod^i^j 
ay. elektor braotJenl>urskił doiychcziŁfi pierwszy z ta 
vr EuiX)p)<\ 2aa.V(iu«0AAi ha osut.iiiego x królów. Siu 
WBHOflily Aj^ wioDd^t aiATo mocar»lwft, aro^ w Honia- 
ków: t^rancyik x ludnością du^lH£iwttl milionów; R^jiyn, 
v^ nikt j«»zcxe nic «licxyl, h^ac napowno nUtmniej ludiUL 
#trya k pi^^tnn^^maT I'<jUka et* najmniej x if j:i«Hi(*ck>ma. A 
K dKit^^wii^ioiiin miliodaw: muMi^kaiiców. NAprawciw tyfb 
mów, ti^e knjk'?«iwoprujHkiu, jakie obj^iI Ki^Joryfc. U 
lcĄyrio pci^rz^ciGL miliona ladaoACi; vr dodntkii jrn^l lo 2I 
tuca, potroobu« micwdsic. poobrywftra n ^^adó^Ec; 
ecrscń WMSTŁ-stkirj^o dwWi t>"fliQc^" mil kwwiraiowych, 
ciigiuijUi od Hnmi óft Nii-tiin^, fiki^oona x w^Ttktch ^kmw 
nir>dopa«DwaDy<'h, nJofiptjjiiyi^hi nm^t^^ os^ trzi^ioia, pri 
nscń^ttcŁ mit k\vadraU)wyo]i, Prusy W^-łiodiii^- 210 stołki 
ri>nftcyja4< Riowa ealofioi, prawie ?up<^aio odoiąui od tul 
Jc^nAkowoi 10 dłonie, ohiKle cislo, tlaJeki wyjj|tkove] t 
rae* wydru5konclon<» w jodnym kirrunku, »łlobił>m jeei r 
nąć onł»wvwfijrin i^ili; iiiti>ktilni-iii|. Knilik pniłiki niofti 
utairić dwaknjr itoluiKrtia. tak fi^iuit j^ kriil Erujł<'«ijki; 
Tydobyj^ miliony x«f Kkurbcru. tiik .tamo jnk król Augi 
Zamj&um t^^n orpaiiiam państwowy, obudowany aaorai 
z namycli nitpi^lycłi mi^ni. — ,» samego n^nru**, vyra 
później Fryderyk, — nie je&t adolen vcyiiro:iióvc boEC^iu 
Ul wychn^m u-yiTonc ciaJo j^-^l filodno. Natnra rze^z 
pyobji Pnisj' ilo ilKlatania, do zulioni. — Frydi ryk II, d 
nnlfr Awiattorii^'. 00 pitm6i^ j^^o Pnwy i ck^^c^o im po4i 
pr2y<x«<lt w oli\vUi wluMoiwojf iift(*by j* t^y poprowi 



by całym <ic4orum rxu<!i^ je nit ^uktę dlKłi-jów powwcodi- 

ycb, (iA^by n^i-ii^sscio, po dwt>ch zlHiciswitżoriył^-h popi'»> 

dnik&cU, n&ucByi^ aieuwatou Kitri>|i<f raditiwiió jt\i* ^ kruUm 

«aix^ojflk]Oj, wfltrŁąriniijre finsed hiedmiu laty, chwiały fi;Q 
Odpokojiuo vr rt>ku krytycKc^ym 1740. Napróino prc-liioitift- 
rae vii-<ti>askir JT^tJ i ir^^lct.ily pokoil>^^<:^ 1738 roku ptłT-jAyJy 
wojuił? o ?ŁukCi^*y(j p^>L-^ki|, Znmia j<rpaeai; były podpi^atio 
^ro^KOaa B popi'z<Hlnicj wybudtta wojtioi Łuf^cka, Nie- 
WA aU Auflryi, nicxsu:s»cćljwn <Uo. 'htt^^i cIaJa B(»yi 
^-rt 20 pokój pniaki; : ti'?»,^ byle* 4ux^-iljiii^la dypk-miKyi 
rttiKii^kkj, uby ]K>hftiuowiUi Miiimir.lij^, VotUi wydżwii*ii^<T 
mmy. WseaJcźe oeieA^ w ^^t-dnyiu k^*io Eumpy ^iłumioiiy. 
jufc wylłh-snt^t w tlru;;iiir Zalulwo pojpisuno piikut bel^wlR- 
kit? 173JJ Mkii, k)ody Ai^Ua — dla pani usau pi^ynimoitych 
riół pArlflmeota. dK Lirton'OKnych ii*ku kontnilMr-ditUiy 
JonkiiiiLi, Rpmwio^lliwio obciłjlyib praoa iiiwtjwnów, — wypo* 
wiod^^iaU wojBę ki^łlowi JCatolicticmu. Fdip V, ihocy d^ii- 
Wftk, FaruwlJ<Tc;o vri«tb»ciel, do TftkicTJ wnlki tiw csiol idę da «i- 
boii; ^rQ3£ił powtómn ubdylcfii yj|« jcAli ]t(fi tiii; ijk-^pno,* fran- 
cuski bmUook, Było do praoia-uhi-mA. £4} Ludwik XV na len 
f^t09 iiiv i^o^KojUnic i>bu^>tDym, &^ Fiuiuyft do wojiiy ^C 
wmiojs^ pr^yDJijtuntej «r foriiu« lucdya^i abrojn«>jp SS&ra&^ui 
ilLDe koiiiplUuKryi^ dojrsowoły na północy. HAni^Ime morct^t- 
«two SiiirL:tira, jedna z nftjobydnK-JrJtych zbrodni niT^symi- 
Todowych, iiiord9rf>tvo oficera, po^t^, osłonka M)jmu ^^veda^ 
Idoco, w LctJijo, nu x>(^ noutinln^ij, w <-Ka«£<i głi2bT>k><?^ [>■>- 
koju< |K>ni«3tyli> du ^B^ nArwl ssu-od^ki^ a nawvt ow4| nu«- 
gDAtiMyf i jŁcIoi^itf box fimu^iiiA i iM^^ą^lkn, b^i|4-i| it ^l^m 
od »mi«rci Karola. SswocyA, od 173S roku )twi%£nnji tnktii* 
idEn -ttibifydyowyra s Fr»ttc\-ą. «l 17^9 — alianattui odpomiita 
2 ^t A nem, nied^Uwk' v-ycseJdwał» cAcutyi odpłaceniu :sa 
Polu^ i Kytiad, JediiDcac^iŁk) w Po1bc« tywi^r oposyoyj- 
li«, |An<^yfikowAn€i p<i^>nitc», 1ec3 Diep<«f;-i.>dzoDe lynjtimiki^^j 
2 [)ftnQUiini<-oi AupięTn ILi, SLJkp.iU^ionn n^ Fraocy^, Tni\'v^, 
SsiTitryc, gotowdiy ^i^ })Odni^ IHłOOft-nw broń praariw nii- 



— tw 



i2iiconi-EQu pAnuiirręo proUik^oroni. Nnrr-^wie, p'»4rocll 
»<^ry f c^-Mirs nii-iiui/>:'kif Ku roi VI, poi^tiylony jw%ez saWi 
w<ikjn,v frAricoBkioj, cJ^maiir j>re»K m(:«:e<2tiHciA kikmpaoii 

clyjjir>my;iKoa(!»tnvriAl p<.>flTu':ijłic.i,j<:'d>Ticj pcwooj irwł*r»«K- 
wycwiwwinyi^h wf^jjik, wytrawnych £L^jw'r»lł'*w, pvliutc<i ^kj 
bn. Ktij^r^tiiu'^ Sabaudzki ni^ żylf granick* puA»Ł«n były 
łłT^mru-, forti^ro nmpjTHr*ł>rłł^, nrmin »l4niu»rnliz'>wraiiH po ty 

Eiirop^; Uc^U fj^orltmy dof;:or>*w3Jv*t^^ <^Ar«i; s 
>ł-odei[ł. p-?loą jfc^rutk nirjHłkojti, cK^jk^ia dmitn i 

U;ibd1ikin:ft, ki^^rll^ 9U^^uo dojraaly, i'at<*r«?h30U 

sukw-^yi &iifltryivckii*j, iup tylko o&dor iradoy do 
pd)"ft tł»ebyt l^ogaiy i nnabyt pn^y«t<jpay, 

T4ki<ł w f>g<Mnyol> znrysftł^li poloaonirj pohiy<'-3Uł<*, n«|il 
tono. <'fainunii>, ni^ipi^urno, ZEhutal, WKt^pujn';^ na fn>n, FrfJ 
ryk U. Zotz^f od u-f^, li ruuutjutra po po^reebio ojc* poi 
gary? Ami»^ o dxi»x4i^^ tyni^ty luda. pomm^yl kndr>' piw 
ty o sipdinua^cił- l»atRlirtfti''W, Oitynj f-i ai*>(y!k<i jawnii.', li 
ii-pr>itit '>iit4>nia(7JDłO* 8tmi n^j s&nim h^ ^flotUniJA ua 
dał Błotku* trt pr»>j: |x'J w'i<'ka fuinlnntfiit jr^o jK^ityki: ol 
rowjLĆ ^li^ twHprcfda/, pof)bijai^»ir-W wcoiuepotuiftlKy d' 
bojnycli łk-%'tiŁnt/>ir. Niob»voin ii^y^tawi ^i^ na pi-Xf»Urg ni 
ózy Fmncy^ ł A«*iryą, iK'>ink*j między Ao^iryi^ a 
obcofijo snezyaa od oiUrovrrtiiia 43^ Frftnoyt i Aiirfił, 
w t-)»rwrii wyprawi* poAr&dnikW do Parrta i flAnowoi 
Piłtkiiunik CbiniLK w Woraniu «> hr, Tnii^liMuitri^ł, wysdiim 
do Haikt<w«>nt, ^I^^el* tnówil j^kf^ o o^bin ktAn^ v)4>1'<<» 
i u-lflja-mfkir'£4>nrj w- iiioji* rumydy": riukc*yn włij«kii pninkifi 
dtikonatifl K lakini j>oipi«?4-1ii4n, da pos^lnn^t f.p<>tmdki;d'i 
ywaiiia »i^ it i^M>iiii tywyui i ^'ului^riiym 8prHiil*it- iiiyAli 
i eIo wvru2<*iua ofjAwy, sZehy la aukc-y& nio wxni<^iln |»f( 
niii, idc^ pil rałi*} Enropki m^riMiiit nii; piiftir, aUtowi^a 
piNly hiih^rf^i^tikic wxrii*zyly jii* p"l('^.i ntłTs-lirscnnyrh 
dótt*". Z dragiiij <tnmy, TrnHiww^ tv Hnituwi-iiH* 
»klM5 uwrjsk Du jii]^*lHtwrj CAniaaa do Fi'»iM^yi^, winiifii 



iTłj 



Knofaam, ii najw^wno aie wyrfano fio do Prancjri dl& drcK 
'■.■^, Silili aiiiiłf tvcli JcutiBKtowiiych ic-nirakt-jd w obu 

LU IcocliAticmii urujuwi, juko pDWoloy Aiotirteciioc, tdy- 
I i-3t^ioŁnmi rodKi&Dc;^3 pn^ywiąs^ikm i f^acuriku. Polecd 
:ł:u ftkojŁynowi", kaitiyntiłowj i^lcuiy* w jłeiujt^h ka- 
ŚBCłU puanacU odr^csmyoh. esyniifc go dnj^ni Kiclłcti^^uin. 
I ■ xont'i^ jr^ Gii-it(Ł^<;iii-AłlM]fł'm, ułiolrwnji^c, \% nio 
...,i Jnn^ni ti^fl^dnc ohJii.-Xik tnk wk-lkic^^ uiiniAirA 

LU\j ^tuit^ do^cyó hyl trufUir. B^ cKu^iiiJ okniriio KJfili*) «a- 

Ikr utwierdi!otii--j ku I*iatr« WjeJkiof^o. nuMi^pil okree wy- 

tX'JL^odaQniu «i^ nio^uokćw iim^ko-niwyjhktoh j,\ Au- 

Cwaw^wny. Od <ftwjircin |X3pi'zodxLi<?^o polukio^i^o tH>skrók>- 

L- n |Ht i]ił*frt/niiHiy*^Ii ni^gocyin.'yafJ.i L/n>w<:'rwol(Ie;;*>, Kołiya 

iow'<v,> jjrxr:raii*.ili^ .<iłj do ;iliouF<u ftii&tryńckiogu. Konwt*a- 

1783 roku w^^orn (?li?kcyi Atigo^ta, póśatmj lawnog 

iir pprtiyimi>i'»Tńł:Ky«'li \T*<i^ 1738, ITa\łix>kn. dwiytłaj- 

wojny lniVH.'kioj, &^pj%n?^ty razmn poljryk*; PnU-r^bur^ 

'iMlnu. Wprun^OKiti dyploni&t-ya iiuDuii^^ka poirfttiln i^ocs- 

i« fti^ly, odo^obnió oba ttojiiianJc^jw, wpi^nzi^ iri^ &o 

i^ meclyŁwyą i dopruwudzi^ do skutku w BeU^tudKio dw* 

tiH traktiLiy pokojowe aosti^o-burocki i ro^yjako-turocki, 

r»Ja flic wii^J dla Prus moflliwcłić wbicia klina mw^lay 

I -łtiY^.ri^flyjakii- Jednak jost to j^saosw* m<itHu-i>^ 

^fu; j<?«ti.ao etfin^ po dnKi:bo amłtn>*ro*)"j*kio irak- 

o^T 1'^^ J l?^i''>ku; i dopiero po doiwiadozociacli wojny 

]«.ttłicj, w prx(><ldidi>A nowAJ ulukryi pi^Ukifr). udft «iQ 

^-...>. naTrKiuió ^lo^iuaiij e Kosy^j na (iuwn* sprayinienteń- 

'tory, Tyni<«a^'iii, do loj mozoliii?j a wajtooj roboly, nie 

ijąc. n&i}^taciniit po obj^n rządów, zabiera bj^ Fr}'d«^ 

?(io Fpoth<t<.*wa jfi^ on '}fi^7i\)'m ny^ikać cayniii^go iiUiintii 

"'^ 'r&» p<H«»)vbuŁ^kiai4 nJ<* rliciLilby aawcjuŁMu ix\\> midc^ go 

' '■oUciOdii; w myli pniktyki ojc^owukioj pm^t* ulnEymiuS 

nonuklci z Ro«y^ jiut a t^^o ws^l^u. aby ftuakd&ó tiii£J 



sknrbioc korUwiI Fraat-^i. Tool z^ iiijiK'^j tco poigptmy, 
o«lat<Hrsn*o rzimi w olckryę polaka caią ;rju^ francu^kiclŁ 
Łion«Sw, Jrt nn iiimryiiwiów króIowiockKili Jf'*vt rlfMVÓ. i 
o«tat&cxxłiL> iiaji/Ł^kKx<i ł^linry pionigino iiio mo^ty jufc tiriiT*>- 
•mtii K|»r*wy nk-odwobilnii* pnujj^ranrj. 

I\jUko/rftn cudaki U-akt/il f>citi o/ftmjĄrt d dcfermci \tOii- 
pUany soosul 28 wr/j-śnUt 17^5 roltu. Nio^poJiu* w lycUteń, 
3 pnjfarkioruik;!. podpi*]iuo w \Vif»4liiiu anilin- ironoiiif kie pro- 
liminr^n^- (>'>kojn. Sokroi 7^nr.t2. pią %vyriji!. I^itK- p<^£E>o, łn> do- 
piero w liflnpadzio^ odkiyl ^c l'i'?djiv OŁiŁ'o^-.ki. Z jir^a-rnftu- 
mMa poflLTw^l Bic, jcik srodzd sobm z nii?^ ^Ciifajirt^raiifio. Po- 
bi*?gl oPK<*łomir?ny (U> FlvłUirgo i ClifinvoUnai po wy|u$Dit'uiL\ 
do krótf>wydi Maryi i Kutłirsyny po proiekcy^. B^^^rodni© 
pn>*)l StanuJuwii o ftkii^wkif <'a* daŁo^ <^i]i(!^ urypnda. AJo 
snm I*0rf*r5eytiłiki już wcKonnioj, tH>x|)oi rodnio s Wowahi. 
otrarmiil łvyrainu skułiUrkę, cft mu j>ł«cftfi^iN> rio c75'tiiMiiA. 
W kiłiK^u |>aidmmika Flwiry wyprawił piut-ji do Króliwe*. 
Ifoz oj^-ddek iJoniacz^, jnk rzeoay sfoją i wt^z dotna^^uj^o 
*i^ iibdyk:tcyl ,T»Vi« łylaiijfl — brami-ila iii:«ydftn» wysłan- 
nikowi inptnikryn — tiyntijumii j iti^i jłwt praeiiwn*?, juk to xa- 
pewa^ 2<M!hci| |ivic-nUł(! w Kn^lowott, prxyiiiioincu 3iLvani?tnQ 
z pn^tem ^tolskinif a wyrooŁonuiftu przłrx k'»»fł'dł"r»'.-yi; łlb j^j 
ppokojncwoi \v«woctmwj^- Byl lo f:U«'/ 'ii';i:yrt-ijŁtyT k^jm-ww? 
dalby *i^ otx obroniif praeif TKlw«karką inli*rpjvłliicj'^ nj^i-iogli- 
wycli o^lników^ z jskirh skłafk' gi» traktat wrześniowa-, l<sc« 
iiiou-T|tpliwi^ -V riJij'itnpfłłnii'jfiwj prft™ii«^-nl wpr3Pinnłł*ici k ca- 
lyin duchem rogn trakiAio. kt/ny pTWi*ił^3t, ln^iŁ(ł>łi^d*. mógł 
niio6 jodno tylko rox.i>mni^ ynai^j^mii*: tiUYyuiiini^* StJtnUhwii. 
Aby \i\tvA ni<M-j] iłu-itiici KTiiiiii^nin. pnwolywitlłi si^ mirUli*- 
ryum IraurtLHkji* w t«<j *dj.ui<j m-^Trukfyi rut i^sfibliw^Kjf aindo- 
gi^ lAozarprii^tą z clsiejów «)rfoc-an4tw4, 8])rzyiuti«rKGiie prxi:»- 
dw Fnmryi w \TieJkwj wajnił- 1701. Iwz wLglt^hi ha «^viłjł* 
|ira4^wa/;;i uwfitaly xa Kionminit usujić kii^lcin bk«X]jjińskim 
ksincrJA, któ]>Tmii odniH.wwIy pmw dw Łromi''- 0»i>bli*raii po 
ru^iikiiiiij l>ytn w iJ>1n<dL Fniireyi U r£T'kL^ma afifilt^ia prfial^ 
lizy w<3Jrii| o łukeł^ayt* ]iiv/pau^ką ii wcjii^ o »uki?*u>ę pol^k^i, 
jNiniił^l/y Filipiau V a Au^u^am ItL Ale tUa Lesscz^i-iĆL^kiBgu 



r - 157, - 

biiniz micórioti, od |)k*i-Wfrxcgo niunom pon^lkowejfi:o, przdcl 
iw<tolkifinii innymi e(^«vwdJ, oIwiotsł hic na przyjunolnkii-j 
>«piaiole now€v;o knfjla pruskiego do ^Dajdrotsse^, ii3Jiikfv 
olŁA&asef^o tmtA". kriSla polskiego, Cliodskto o rx^<ffi^ mniej* 
ssej wa^i^ziejc^lonk odraza saryi^owtlo >i^ dobitnie pm'' 
ssie oVa etmn ^laoijwi^k^:. 

Chod^U^ o tiold jłribiki. W inyśł paktów n^luw^kiclit 
pncy fklLbdcuuu wti^pnogu hotD&gium i»bktj>rotfi brondm* 
hun(ki«mu <xl Pru^ K^iaiijcycb, wSani bvll by<i olier-ni koTAŁ< 
tmrz/a RsplUfj dlu OłlcluaiuuL hotdti ywt^iiitiJiUiogo. Stany, 
ure^y, dostojnicy ksi^twa w rqoe koianam^w polskich win- 
!i: ^-yll ?^klad^ OflobiUf pray^i^g^ LoinA^UJną. podług i^*yi 
iki'lo»-nie pncopis^m«j T>r traktacie, w poiwi^rd^omu praw 
xvier7€ U niemych Rxp]t«j na wypwJpk kitduka, W tym ł^elii, 
tuwriń-S wfidjiig ni^KiwTwnnfyjn-gi:! Iir^im*»nm umowy whIuw- 
^t:'.'j, o łlntii wykonaniu u\cui łiokłuwnin^tgii obciwiąmny był 
■ -' -.t<;r pfłroxiiini(v'- ai^ y:iu/L<xiLHij k kcronj| pi>Ul£3|, SprjiwH, 
c3cy*l^ fortualim, lue łłyU jłncwie bea znai-3C»iiti. Niiwuik^aiiił- 
ifflt kaduka, eo aiahowiIo evontnalB04(^ orlI^|!lq, aiepiyiewłdy* 
wjifią wzęl^em ptocinf^go domn bnindfirL burskiego, a swla^s- 
COA wxi,'^flł»Tii plodnpgo potonmtwjL FrjrHpryWH-WilłicIma, — 
■■ ■ ' rJuM; nKf/jjl.knWfl, d<imorip|mfiyK h<»Idovnir^H Kriinrk 

. - . I niił bylii pcT/bnwiim-i ttv«ri i wsrT'j'(ri po!iryc3«n*>j. 
Ol>»r-nDiiir p^tuoiiKjrnikńw lUjUkidi nn rynku krńl^winckini 
*ih.it pniKkingii mitiDirrbyt unHasyjity j(ir;itni-nł nu witfrnm*r 
N 'L iiiMitiigH£>fj R^pltłij po pnjyaiijl/i- riit n>srTx i-brklnra^ ntlna* 
Aiulyby u bidiłośi.'] i sgrouiMdzonyeli StiiriAw jiru^kkłi |>;l< 
mień n jKiwndze, o MUwnr^j pnjeMsiJoAci JkąBli*fbire^o wo]ut<>fQ 
iiiiKiirj-twTi, o opi"ł(?« i łWO^Kirtncli, jakie tf\m Kna1e£1f iołt xa* 
rhoditi bnwia x Pnw Krł5lł^w*kid». Jfwmenr j&^t, ii odiniwiw- 
nie V7ipumn;ei^ l(r^> nid^.iju li^tuło vr inlei^io RspU*^, JeM]&* 
i'/^- .mtł>ry["t u-łailsy nlwibitn^j mtiTgmhieĘO l>raTid<»nbiu- 
>kiE'-;;u dla a\i%chly iuiwsr,c:ti:iu króliTwiiy^kioJi nu- był iiirwzrii' 
ntuit^m riHiA^r de bronur-, jak i;kcia^ i wymu^ał autoknttu bnr* 
fii'i'«ki, Jo^SGKe ci r<łdai.^v KjilkAŁei(i& waAyłi nl^ H[nnuhi}\^. 
u /A;*kjiiBotowanr swobody i fiizy wilojo prowmcyoimbie i wLa- 
nowt% Teras jo;t^Ec% v L740 roku, uponuuati »ic u nowego 



d^ dwuknitiiit' płłtwj^riłaco^ piwna Fr>'riorrkn 1, oflm",>wi r. \ 

n-tciii^ i tym raieu]. 0^niAU<^ takie iiKannftDinnn rwttirzfmi^ 
ttinymy^fto rosdwojfoift mt^Kv Stmuini ksłęslu^u ;* ł^-i-:- 
ciem prił^kkiii, łiamownć w mim; moiiiośt-i, <:)i<x^'rl<J' ^^^'^ ■ 
wpJ>'wein momlnytn, i^rożuy W2L-q^ wUdzy n1»olutui?j tiie- 
bfzjńi^ojstii-^o H'*i^^> IftJi"? były oloitionurno wyrani;nnitt 
Biijjmj^ir.wj Mjim[»»ch'»w*wc»3j pfłliŁyki. ^wuiaiy (yIko,«jift- 
ki) ^'ylmiUo^ctą. fTn<ir;c^i| i ^pr3't<Mn nuinjin^howio pni^cy tf 
f^lł1^lt |>&lilyk<f stoecft-iili w Pobc^^; swaiin}', ilo mnif^jsitA m^eli 
<li> Mtgo dftoo i tytoty. oni> holdoirnioy, ^Kir^cają^^r si<; cI*p 
ep^n^r domowycli f<w«g*> siuscinłita; uprzytomi^jmy Mtbi^ oft 
chwilę, a jaką ci9toat«oyj|, sfjakira aaririkjcin byliby om czy- 
nili ii2vt'*k X tflk il'ij;otlni>£0 onreujdaia. jnk |jrawji i^w^tui i ,? 
nnj UflTEi^IiKtaU^ 1 D[ut4;})EFrtwa, gdyby* jLik I{:cplta w Król -' < 
tix>^i wykonywali Jo w Krubowio nihtt Wam&wio. 

CÓ4. ki«ly r/ą'ły pnukio nit* raiiiły 'wpL^tj r>lK>jt;'' -■ i 
poUkio], atji |>uldkit! (auju*>;;'.> pruBki-j^-o rostMiou ttann. Z.i 
pierwesą okiayą wypusscKono, ilano sobio wyji^ z r^ki f-za^ 
cowny pntywihj krł^l^^wicckiego kom.if;iiiTn> Dal pm-klud 
Aiig"*t II, kiody Ł7I4 mka. po obj^i^ia ntąclów pra^^ Kndł- 
rykn-WilKołmu, iń*> ^^I^wil suj pu pircyiiLil^Knij M*h:v i kuruiw 
polckiftj pTxyid«^. Pncyph|tMjA iBi^ tutaj ^pm^^a i^^lku^m od* 
n;bnu, itpAr o procki Łyluł ki\^lDM-«ki. Z porady P:ill;u1ft om2 
politykajnou^ Jł>auiiy, — *.X). Jexuici w tym wypadka nte 
w)^o«j rnieU Btes^Acia do dyplomaoyi kaIvibskioj, jnk on{^ 
dołcrockiej. — nAJiuTii^j ^knipiilatłiy k kitlów poUkŃ^h tiA 
wlaaną r^k^ łtyl H^ 3c.ib<>wią7nl iwim'* nowy tytuł Fn.-di-ry- 
kft r ]jtjcx nporczyiriii, i dIa b^ itfti^nycli powndilw, wzdra- 
gała uki dh^ nu tii 7^<idi> Ryplu. Miidi imu furmalcii<* ti -i i-.' 
knUuvrdik(jrJ(< piTi«k^ d<ijii«r<i w pr/edt3dmu rf*^ratD»eg<> pLir^k.r.^- 
g<ł knjlowittim. nA fti^jiaie oAlaltUej komrokacyi; a do tf>j p^ity 
d«klaracya Ati^u«u II. uatyniona luw jnj wipd^ i woli, ni* 
vru|za]a j«j w nicedm.. Natomiss^ prrt^ptK bf^dun^nir^iy imkla* 
tu w«l8WtkK^ do<ycz:|cy k^iff^wa, «i:^t pn d7iwiii>niii nt>- 
wokreowano królt^^n-o^ WynikU Hląi), w ^t^mjmku do )iiftna< 



160 



l:rdł^tvrui«ki€^, trmkość, dlft rządu rwrUiiłikii;^!) pod- 
OwtSfc, Kiydm^k Jl, wttłjpiijąf tin IroD, ;iotUn(łwii, ilio 
lvun« X f^iy i ^nitiiufka ziiiyó nicpondną. |iaw<}hi% w twych 

ttowi m, 12 w dniu 'JQ llpcA odbi^rBe o*ibiariŁ> w Króloircu 
bntd'>d iwAgo Itn^lo^twa pruAkif^go^ i tylo tylko a vrj-j^tko- 
^*g"> ifoipioohu *w tłoiimray. jŁi* ^i|>rawy widkiej wa^ci ui» 
fCKCtt^Ują wyTeTiuo:Ły<^ ftóU^iitjt^AKj^o t/^riuiuw". Dodajo tiadto 
Bmk msTr^tam^, toD^m oiedopusacząj^ej^m ftadn<*j dy- 
: »Tussyiny ecbi^. i2 deputa^^l (polscy), kt-jny iidndi!^ 

[Mnikcyi^, xiurto«i)w;(ii« do »iŁ>afj goAntrict krulewikUiJ, nUio* 

i«l» ftłiĄftrJiowaiiiiT toj form»hni4t'j yjisadr^ir/i^j ■<(:lrtow[^1by 

irunkoirą ; iii4*prHaiLyij| pr^yfiticud^ do [iiityj^di i |ir*y- 

ma dtt|>4itacyi*- 

Stalo ai^ jikk było do pnMwidK<<niA^ Aiigiii:i< dni odpo* 

l£ ztt|w}nie iiii^fck;^, n\f ■/j^'>\tyl 'iq na npór, ani rnwoL na 

ł'ji- TtoiiiiU'3^1 «c, ifl był xaAkłx'^jony, IkUiŁdii), Frydił* 

«nu|4lyjt ititi w bm ypoti^b, t£J4-^iv piAiiio )&a->>kiicxylo Au- 

jut (HI £Aiiiknii;i-iu nuly oeiuta, fidbytrj in» iKx:u|lku 

Wf: WM'Ui>wiiv Alt? w 6prftvri« bt^uŁA^mu (3iv< byfu 

n^ dftcyzyc od 1714 niku. odkąd iiozOfUnwabi w xiiwi(t- 

kia. Ziv«x;t4. »»euatorowie, obrftdt^itcy we WK^how«e, j^ 

anwiodomieiti o nr^JMu FiydcMykn^M^ilholmi. uin^i Icdy 

powijim umny^lić i titnówić X kri'jlem a[>OMib |>rMl^pD* 

— gdyby nie ^c^iju-^^tuty Ich m^cej od iipr^w u^ ro- 

weojemne df;j)uiu:yiM;>v, AtArauia o fawory dwon>ki« 

o waJcoimc^ Tymc3nt»«mt Eum n^ opatrcooo, Fiyilc^k, 

rl »a]y>wiMlaaI, odt;brvI bolcl w Krókwcu, Dopiąwszy 

d^łmo^l o (iokooaaym fakcie Aoga^tOTi i upewnił go, 

mncT} chwili, gdy siq posbywal jedo^j a aajwynuitij«^ 

Minkcyi trakiaui WTrUwnkir^o, \t Ura trakut ^tb^io 

^w>CL-i<- xacł»awaay pr^SKZ na* j pR>?z mursycłi na«tcp- 

^ Rsptu 'ryta &i«ob«c&A 1 eot^owala initc39(*a4fl. Taki byl 



«ioAUiik(Sw obnslTODnycbp 

WMsv»tko lo at'łU była clo])iero prwgnTrką do wainu 
łzych wypadków, Uin*H c^^tz ShiwA VI> Fryderyk |hm1 
iłł^wił zn.bT»c- S\\sk. A rac^oj, mówiąc j^ykiem hbilorykói 
pni»kk'h, poalanowil go qObji|ć w poeiadEiuie". Ody* et 
4torycy, vri<4cy i mali, d^wnicj^i i »pótr-2C5Di, którydi 
Uj:i<>n: Rnnkci WuMki-, Prrm?*-«, Droyłiai. Duncker, Grói 
;:«». KuM^r i tyla innych. £ Kitdiumriają^^ Kgodiii>9cią, coe 
mylti '•ic aoi r&3»i, nie wfłpi>[nDą nif Jad o z(ł^bycilI, o uboi 
jeno wyktadajci, jak sl^ odbyl<i Baiteerffriififno kniCHtir ii 
aldctT tak Aamo. jak m<Svrją o , objęciu w poaijuUnit?^ Pi 
Kj^li?włkich. Do Śl^^k*. tak »»mo jak do Pro*, ina Pryi 
ryk odwŁccsne, m<»snisscxikbk«, dnedsici^iio pniwa n-)asj 
i po pi^r-^tu. wykuty cea:<ow« » .poitijulania^^t .o1>ejmuje' 
z pow^łli-m, «n niu]nntOQ% po tutini oknsyą- 2o taki*> ł*rcd! 
^Aldiiwali lio druku pr£e<l pAEtcra wittkiom, w mftnifc 
bnj9zunu^li, artykiiładi f^aseciar^cb, jaki Poilcwih n\\ 
Ciłcooji, Liid«wił{ albo Fonn«y, miiuslJOw:<t,atyniy;y t-) z 
<l\U lub j>rnnfl<?riii i, pt&tni <kI vi«<r»za. — jwt ncecKą »up< 
u^KUiniiUą. żo jewCKS pir^ied kiLkud^if^igciu laty, kiedy 
kreia dyplomacyi Frydorykow^j stATukni^to były w arcbiwi 
ns. fiediu pieciEcci. dsicjcpi^owio oficiyalni tak tifiiiowidi pi 
fitnwid jpi-awę,— w tem równioA m^gt by^ iwii« t wynwhoi 
niłr. Natomiast, ftfł daiHiaj, Icii^dy ?, wtrvniy<"h uft Ft^rdoc^rj 
wif*my najduklfldnii^j, ji^k on pnŁr%yt na raoffity, Jak flalooe 
prEciwiadrzony o moo^ ffwoich tytułów prA^nych i Idei 
waźyi wMMJkid teno rodv^aju tytuły* *e dsisiaj }t>s2/(^.ty siuijd) 
ji) :«ic ni^zftm^ \^^xi}z^<.'} krolewsr-y od króla, kt^n^ zdob^ 
KJibii^raiąi^e^o ŚLqek prawom ittocni<<JH3cr^, c^ntą pm^ 
dafiiedsicAm, \«'racającyin do nAlcAnych mu po^adloeci, — 
jut wygląda na zgrała łj<ac<il<iwn ni<iriorx(v*Knrt*r. RołS] 
nijąj-' w nłku ITiU ktfłki w.yrmnłt pr»K-iw Auitryi, Krył 
t>'k U po piv>:ilQ łani&l aobo«-ią£anic kanlynalno Tict-^y 
pr^yiiiirrza an.^tn*-prtLHktcffOt 2»wartcffo w Borluia' <I. 23 g^i 
dniu l72^^ roku, ^atio por^osoną była sankoya pia^nai 
i niocykulaoió «iik€c«yi MAryiT^nsy. CVyci)' tOKsm 



I : II. Miał jtiż wTocU' \rt-ry.!łio!M> *wr>ji. wlnMitn ]k>- 

^l.yu ., \-.i:uiś^i i mocy unn'»w mi^bvnaixi(i')wjfct'U wofjuK 
A u'ioczy5tvc1i w icfi?xi^aliii)4ci- ^Tinkin^y vri*«xy£tJ>, to ''hi- 
ro^-rc*", — Iflk oljjulniiŁ *wi*p.i I^k^wUwi, który jcsw*^* di^* 
oinuiMt^ ■■■>? csUltUmi v j>ru>vą4ów: cało K^igA^liii^iiiA niirott^A' 
<l:tt **; 'i*i tłłgo: ,ioMi «i^ iłia pi-zowftgc, «fy iialt-iy z iiii^j 
IcriKcyttUĆ. esy QieV^. ^Ja nie :£iimi|galem snJiio^ wi1iovniiu- 
ni I — tak t:otifnnflTijf« Aiinlikit, Ł'T/»ry pł*wnieponi^ |>i<"rw*Mv 
! J- ■'itiil podobny wytUH pniwj piiUlił^np^.?, — a. jp^U lo u<^V' 
nil rn^j njcii-Ct mnw ono ni» vriąZf>, giŁ}^ nipdnni tilc skrępo- 
wało njCT«*in, Tin en u\t* fT;i}i*ni i!^iwlv n«iliiiii'ip*', ^Gwaraiicyo 
fr4ViAIi>Wf> — tttkik nniikif '.uipitnjf* {)hi |H»tumiiy<'h, — to naj-* 
H /^^--iiij pnKt4> «Juwii; d^U i^ii; j" «1tJ>'- ft niulępnluofl icb WT-* 
pptnktfiin zvAliim Owuznał^ina w^ykłrwlni.i jłnJrH-^ wjnwu )nb 
^'^rtTiifl'', Wu^ka j(<>iŁ rłoiLtMH^oA^ pnikiyi'Łi]ii tajfiob (i^i>rvu Hn- 
1. :;■. w pfyy»ił<H(^ Hi^'4J4 ich konni-kwi^ncyo, Jc^li uuiony 
nk uie xjiiioxą. oóft atnaczy IraklAt pokoju wniclawski? NIo. 
To ir^ Prvi.t4=*i V te Jiiu mti ufa. nni słi^ ikini ki^)iuj>\ i xaC7:yiiEi 

dru^l| U'i.łjii«ł AL^nk^- Ołłft 7.niir3;y j»ok<>J łlimiilniinki ? Nir. Kry- 

f1i»ryk iTKqKM'xytis wĄuti MiiHlmiiiluLin;)- Kii^ ni*^ xnHc/ą Irnk- 
Tjity Jiiilw^iliiłłłnii-^ki i rifT^.yfi?iki, Nk — pu^r]ił'jsw miKłWj' 
w Heiebfjiludiu. FiluiiJi. Bł?rluuo, \Viei!uiu. I*;iiyźij. Prtisy, 
nuE 9Ed4>|Aawa£y pr&wo aftnMJ6vr ws^ględeiu Austryi. eiiy<lL' otl* 
141! n^t\*iieni niej uwnt.iji^ niebie 'K si^mif} wojuy niajouej; 
rirt<;lt!. At do Sadowy, at do pokoju pro^ki^o: cjsylbi,' i lgd 
:^,i.**zcłe nie niwl by6 OMatninn »li>wom? Tfikio łii kon&ek- 
WL<nc^i<. kliirt' irzyini^ xn!KJr Sląnk^i wy^Kidkittm rp4jko«ryin 
tl/ił jAw rniw«iy!i»iivcłi. Tftk d^doko pn:M.i^'u^a &l^ gi-a. kiu- 
nj Miiiati) dal jii>c;t4it*k Fiydciyk i za ki*>rn u*^ la^-^-j ł|»łd» 
pitrrwfrza Ł glówDA o<Jpow)cdsiolno^6. 

GrTfc xoi*to Vłyln iniinin, Sniicri"^ KiłroU VI tM^Tąpjta 
ir iifti-ljał-Tmkii UW ivka. Nt^fiocycoye, podj«;lł* » IWlina 
Q wwy^tkicłi pmwio mocftratw, j«»scs0 wt<Hly nie rlnly ni- 
^'\\r^w r^^sidl&t^w- dolykrdnyeli. Franrya słuchowy wajn nii* wy- 
i::6vkTiJLy}o, VGlŁAirt, Jnk królowti t^ftby do ^loiiioua, wedle* 
tiJUiJiti*-5o orvxs^nto> F\*:i\tvf^'.i. wy1>t»l łię cło swe^o ix^riib- 
flkitfd wiclbkiola; lc<3 nto. próim Uomplom^intów, njo pr7v- 



!'■• ^l^Jfe^L* T. 



U 



- Ifl5 -- 



ruiulAinu {tu pjjt^ty, Uiwi^<<t-j^*if »iij w dy^il imali;, jnk i iv 
Ia, ti<tAJ^oogo poetę. Anflia, wobec groAące^ satArgu x Fnc^ 
cy^H «kłADia1& ti^ ku lr*dvcyjttej polUyt* aiistry^ckiej. Sir 
Itotreu WAlpoIr, jakkolwiek tlakki rtl f j?t rukiuli jilnnów M;l>'I* 
botx>Li^bA. niimowoli j«In*k, wypowjjulą^c uojui^ Filipuiti 
V, WłtępoWAl w ilady kosili^^yi nuKti^-Arkioi IZOi roku. Nąj- 
goriłłj hylił Ł Rosyn. W14x.Ua ją jrsx<T7io x AoHr>7| — \ 
mo xxv'itop*^imivii lxU:ni<ljckkh i Aniu Munnicba, poti 
manrf^i w Eclobycrocłi prseis odot^piftiwo c^f^ma^, -- doklin*" 
ryn f\>vz>yiuM^'£iCZA aiamhnhkii x t£nt<1niEi 1 i^D rtikii, Tm 
rj(i|Kłv.-iHu4 (łjł UnkuL it£W4fd}d(0'tiui*cki. Sturuuiu iliiTi 
(Id w l^l^rabmgu knE\fcł>waDo były pre<« Wpłyift-^' WMTłiu6- 
hkie. pI^jjeklołVrtny U^I^Iai pr^i.Hki hrj^U w oilwlok^ Śi!ii'?Ei& 
Aliny lffan<"'fWiiy» w kilk.i diii jjo i^ouio cuFiAixn, iitiiwił-Jn |n>- 
pruwila |K^oj&t;t)io- Za malolctoo^i lvan«, obj%l it?f;i<acy^ ilił- 
rychcKki^riwy wif^^kf^re^iicA, Bin^D* srinwiuk xyakAiiy prvA 
AoAtnrc. 

B<« vz^Ji*ilu iiii t^k dnieje ni<»|x^wiiit ^ylnocy^ poi^lA* 
nov!eniv Fr>tU-rj-kn !>ylo Dii^^icltirinai-, Byl inlwly» pAhU go 
ambicy^iT tiic wi«Ttyl \r iny.ymi^nai, wiitiEyl v nwoją _ 
x<l<it *»^^yą ;iniii«. fliffLłj łkjiK Ax-tryitt n;xuinowAt, jv>i 
sihiji. An^rłia b^dsk »j{U, From-yA, koniM koA«ie», do nii^ 
iSCf pm-jdde. Co si^ lycuy groiby od Wscbodu, «nu«tv tralił 
um moinA ^do-^gom danaowym*. .na ośl**, olgiKaonyr- '* - 
\cm": xrc«zt4, BiiSrti po^iuda liriclkic dobni hm Ś|iv»ku. ! 
wpnwtiftio oU^yioal od Ati.<Łr>-i. któiycb wawkie nio tłctiŁW 
clicUl n»m&ić, .'dcorci SIf(»k wpadnie w ręce pruskie. Mi^rijy 
takiom n«iumowjimrTO, Fryd'>r>'fc. hc<z »tjMty czmu, juii w Ii- 
atopckdzie, osyni ws£> atkio praygoUiwąni* clo mtjazda Wtou, 
orul^pod putnie frzcz4}ft1iwii wiadomo^ rfixwioIvł "■' ' " 

plinojn. Znmficb ^Iahu, dokonany jwIoł^ '*"**'>" U»^ ., i .. ,j- 
obnltl Biiv<iia, uryiti^ł MunniŁ-Ini. Anna l^^eopoldowim, blizks 
powjotiwM» domu pnidkkgo, obj<^ rł^t;<=nry<^ Sktjf 
zniiAny jcnius daty ajQ o^tccuó; opAdbaiAuy doŁyclicaiM n 
pnJtko-ro^yj jki aiubawciu do^odei do skutku. NntycL , , 
t>ydcryk wydftjo rozkasy do wymarssiu W jtotowio ^rwlnit 



^^ — 163 - 

mm prc^kru^s;^ f^r^nic^ aa^tr/a^k^, po Idikii dntftch Joet f>tt 

Xi<: riokawf?a*ł;50, jak obeorwowoć Krv"flcTykn w tym 
pr8olunK>v('>tił oki\<«irr jogo Kyci*. T><łiycliex»* miut joduą Dft- 
ml^tncitó - rymotw<inEtwo, protviuyG liutrac^kio^ Xio numy 
dru^rHfO^ praykfuclu ii^a-niiT rjvruL> upiir.'^j i rr^wnio &mio-»xnf^j, 

wioley pttuująey milu^Ji od^tobuieniH vr pocesyi, Loci mi^sy 
Sttotn^ ri:'Smo4'a| Hu^iTrAnii a 8woją .du^ycak^^, a 3kupioTuq 
nodlit^f^ LeouA X1U Ad '« ifsum^ memnea mioj^oa dla pls^- 
M^go Epftrg ^ man ffprit ¥cyi\«ry\iM, Owiós^ t^j numii fifry* 
ziiii>l'*nKi, Juk^ liyl dorktiicly niifll^ijcsi trocu, iik(iml>ia<^\r.in4>j 
S aowi'mł uiuhiL-yrniii intjtmivhy, iiiifitiibuwiŁa hinUirya zdo- 
bywcy Śli^^ka xiiwdai«0Ka kilk;i &ittuw kuji^uJtiyi:)!, O^pitd^o 
ęo byl vyko6c^yl dttu;ą od^ ^O otj)u<lKid^. Optikiwat mm} 
utrAtę nicu'iiiiio^i jh-lwł ivxlKaj lud^Jci. r^MnuUit Mtt ft* rnt/rt^ii 

Fartifij^'^, Do winrnlonmycłi jmlilykilw wiayftlkicli <?xu^w wo- 
IftI ]>iHlnti*%Jiiiiyj[i glciŁiłiii: ^0 It-mpr} Omftntru^.O honti''. i/'it*Vr#ł 

ćltirMt'.'^. lJłf)ił*r<> i^> tiyl odduł du diakti ^ADLyiiiiubjuwi^ 
„Stro,U]>iazic-xyI ma Voluilrd. ^lyb^nn hyl UAchia^dliin 
[TinuJ jłreystGp do miodo;^ krrilii, prt^dL='W*łj:yfirkw*m hylbyun 

^ patadzil, ;xźi.'ity |>rzŁ4!iwko muic jiis;*!-. Fryderyk rad VoU 
ra Jiie po^rzubowaL Ucz<»b n' nwftj i^hwiti Kpryt-niujii^in 
i>d iniiitnEfl. Trakliye Łm JHk ^Hit/mi**, nin dujn dt> Vart 
liił fiijntii^", wryf-liln cj^ go piu^wn, Umdiardzjnj. tt jit^t Ui 
k<l^'/1»l\tl« j«'dmi4k.Lf ii grc»K-/ piłirK/^liitiojs^y IvtU3E ji^ cuiiuni- 
«y^, fanil, korU|icyił- Ji»Hx<e7:ii wr łiulop^id^ie. fwŁtij^ w Itjieiii^ 
ber^n pisiirAi ^Hi^iuy.idy, tłyjjiŁr IKrlie do^Trlpy k K-aan^elti 
i gois/^- rymy fiaiirur-kit^T ptf^a pk<fraiku ^LT^rJii i^rlliywa przu- 
glyly g^finly]. wydaje nHcknay niobiliKHcyJDet iikfadn d^kła* 
iTicyił i iii;iTnri?>ly. Sl^d t«j ^tH-łjr/koWflj k liiJMiuirTJ n>boiy, 
ir tt-j atiiioftfHnc«T 3E^via(bki. iMCojt- My w jmirłjim łytriotł*. P^wi^ii 
ji!«l |M>vrudxraLa. Spmwi juoniiiujp^L-^ tiiiupuil/iLutki^ Rm^ji«, 
Prołiakoiii. U' ^uirir k»ii;dx^ Sathl*Pif^]re^ npi»tula wit'VXikv- 
gQ ]ff>k<fju, gii^n\& mfUt\,i}.ikĄ ^Kfigiulk^ |u)lityr3cui|^> B<j^% 
i> uim pŁ-rali n '^ai^uuii paryskicL i loiidy^^pkkli. Out pi»cxqi- 



- Iflł - 



wl ]>TiH^iiiimt iin^^^lski. av prawi w o^hipi^^uk- ekscelencje wiu- 
fh^Afkic Wż na lo powie paa de Voltair«? Wydfti «Ani 
cbiiiwolA'" nn poczi^tku pf»n»>wnnin, to koncept ni&Bgorwy; 
wydać go w przrddjCLcu jm1»ojh Słj^iika, — tak d^tbrego di 
wcipu iJcruii>£ w cnttj Pitci^te^ T« i^kucky D]Osljri'haiiu? b&i 
PjyJfliykii. Gr:iirnii Błłuaparlp, rulof^H^y, a poclobuo p&i 
DUi;^z, f:)yl pc>jiuni'; xivaunii«l -^TtltLcUMuittj^^in iu<itynkl«^iii, 
ftycie widkkh luJ*i winno być^k^mMi^ai, nu* iurto,. >Vv'i 
lyk, witfrlki człowiek w Ijbejssym ^tiinku. jd»Ł woscIjisy: On 
wr>li DaślH<lowa€ VoIuJrn u]£ ComeilU. Wy<fóir mii AiQ flrob- 
D05tk4 Chly 4wi.ll w>"prf:>w.n.iaic w pole. tyle cipje w ^obw 
dowcipu Ma g^) xrt duib^ jc^^2«t mu limk doo4\rihde»ODiA, )»- 
:ł&r:£ff m*y \tmii'- wuK poŁ.łi>'iw, (rflOi minn;, wp4Min w pi^er^ud^s 
pni'«ric w kiihotyiiery;. Wid^iHiJmy. x jak daiocinnyiu ma* 
cLinwdifttticiu p^cliigijwa! »kn»>wkl ó\n %vfoich nmbft*Jidi>rłVir 
w HuFHJ^Trzc- i \\'t7fi\\xi. W LonrU'nio i Hadxo tuk tiiif iMiiiA- 
CBsy 31 Ktijtjci^ Si^Bkii: ^ojciec mój sliiitył co-iorwuwi i znpłuoo- 
iit» mu jik*wdzi^caut'*cią; ja »am ^aUe wynagracham at K^r\', 
a 1)^9 ^lufiył nojtvptii«^*. U u-aktncio. Eawortym s Ko*y%. sa- 
wl»>1nmm Jorz4>^ II w post :iohpt lim, mhy mim ocli odcm: 
fl7JLp^.>miiinŁni di>iiii?5Ć W, K. M . ■■ Stawia nogij ni di^pesi^, 
upUN3M:t:onc:j nioslrr^nio pirws po:>ta fnvi>ct]Hldcco nii «atly<<a- 
cyi, ^ffcKtiua t!*t fio^iHiciliit". <K*wiadoKa -"łwojii str;vsK]iw^ ln<-inq. 
„Mój koi"h:my fSK^-iTiatjMUit'*, pU^ai' do sw(>;;o p;vrwsz€|SCj itJini* 
dtni, ^Bąd^my łoiraitii^. uum^ten ^ iuaym rasooi. To wr^r-yett- 
ko. snpewaL\ njp j^»t w osjlopn^yni amAku. Ale- Earopu no- 
«'ocae^D» ni" joflt. wył>i'efiiii| Tak, me iimcsAJ. itftie£y jQ Trak- 
tować, zbiojfdji^ctt i(i(> \t konkpk«cic do iLnmiotii AnlymaHuft^ 
wclft, któi^y oIkkciiju RA 3lu|iiofiyfrh poUch ól^kich; i taką 
reft inoludą, z KLipi-lKtmi pow<'id2i<nic>mt łsi^d^io k nią odt^ 
Łmkioicut Frydwryk. 

Mulimy Bobiit w«zakie 0<lm6wi6 pn^yjc^no^ci podujUT- 
tiisi w ir*jpy kMli, odby utrłją.-^-łjł-. pj«<rw-^xą kaiiipfliii^ i piorvr* 
«x^ wirrlki) iipffnt^yn^y*^. lln^^n.jy jK^pr^^ia^* na rt:rzw»^eaiii 
tych glównMi «iJ>Gijtikvv, j^ibu, f^kutkium pi^ei-rJ^i^w»i^a 



tKili«l:iiii. 

Fryderyk 11 i AuguM III, — tnnino o wii>k!^Ji ?ł|>n«ot- 
) gonug wnłSŁąi^%. T)o*r ^pojTKA^ nu tych ilw(Vli ImlKi, 
thy r. ^*rv osiiilni^, kr/>n^iini v. iiiih pr^wxii)i4T»finrj liYo niłłi- 
rn, n k(/jn<inii kEJU.iiłl4'm. Tatiiti*fi - Michy, iwTf wowy, ai- 
i-hliwy, viy\\'i.^\\\v^^' 6ft>e&Dti! i diitrhowOr i:lioó w ultwłroweui 
cielł* ooHi mt2ttiu\v?( <]u>:0ę: w je^'« f^^p^^^j łw«my łiIv*WTty pvtm 
ogniumyL'!*. ^ł^boko o*fli:ljŁOiiycli, [iieLi«*j|c]i^li ocku. nią<Irycb< 
iiicBj»okoj»ycb i nicp^^kojącyth. W rymich lwarxy Ati^wla 
pewpA powjiga. łLn njLWH Akdy dol>rod; lftcx tfj nalanej, 
ftirTrokii-j, tiiiij^iłAUtj liryly, łpoi^j-yuujJiM'] ua l;i)otfriti uiłłantu- 
hIhhj 1u[ixy, aw ii>KłiiVhv*"» tijijiij ii Iig^^y IJysk jutcligicrcyi, 
'ncelA \rys:ixaL-. Iź IEK]łll» va& vrii<1e asyitlcałA nu KAtniAoii^. kio* 
\ |io ojcu Sd>iie» oiMnla się ł-ynowi, W ini<?łJsco uioniu-oliy, 
ŁÓiy był wiojkim zbi:odu]iŁr&:?aŁ ^tanu. oTTEymaln takif^o, 
był wiłłUim |ła»om-toDi »Uiiu. W miojsco krt^ft* kt'>iy 
irfii^myibwał nnd Jrj ic^Eiibą, ntntymnłfl tuki^ca kUW iitc nio 
lyAUt. OJcitjc Xit|rj|iil sLc wcjfTKyiŁura, iin>}:m;iiOiit niifoslki, 
[kladaJ pinuy jji>(U:idlowT>; ryiL jnk ttie Im^k blunikiua ^rwicr- 
jjolfłki iKimicuiikAnt. goatowal w cwjŁkitli |łiw6<;h iiio- 
lictkiob, Jtilkfiiutac-ioi^j ^Isieci miftt k oiepojpftiido braydkioj 
l&U«>ui\i. zfl^lowfiltLj iię pl^jowaEU^iu loWiiw, j>&t%K op<.ri>- 
;b widowifk. ^' obu awiorast; bmJo gi>rQ ntd ci&Eowickirni. 

Ld, neiti^iln ^^ nn charnkt^T, xguti^rriii>wntA HvitniDiii<\ b-<CS 
ueiutmi«ytn uniysJu, który u t4>go tfiikoL*!*oro Maiiryocj|;a ^- 
iego objawił iiiętkoić i i-ajulkoi^, silnluti stawił? cłwło pnoe- 
■Bio<^ KAiola Xli, jak on^ potędso Katola V. W Au^^^io 
Olylym awicłrsrł^f^KŁt^ o*-io:6iitu, bii^ro^k, nio tknqt?8?y wdrojtoiw- 
jTO ^ryebowaiłtijni k[xt4Tdur(iui rM^mtti^.r, uAiki»iii oIntkwIiuU 
uiłft iiuttlijifoftoyi;. Byl w nurt mut^ x nuttiry piijkny matA-r}'jtt 
mcQ.-hi\^ti^, Były >Ła iikt>xlii u krul<twic7U pięknu ryay du* 
ohowe, wr^cs pnE«civot» nuj^potnioJKEym ojcow^lm. Bylii 
p^iwrt^ii, ujoiarkowtiuło, dobra wUpł, Syu brsydzit Wc «po«o- 
beiu 2y(ij« njca. Bri^yd^il ei^j«4^ cynicznym, smyslgwym 
1 p<ignrdliwytn ftceptyc^-amcm, tym wydoskonalonym, potrój- 



— la; 



le j»i*łEyii:Klz'>iii? xdrvłw^.f» «ktonn<jrici dilcho^to Au;iu>la 
były po^ii^n? vr pr^rotlKotifrj, cborobiiwoj biomo4ci i 
vrłndEy <:lncljA» Jego głowni, « urwlrmin ni<-;«;i;ii. do tru^yty 
zc/r-inla [ijyyi^pioną ^n/^K licho i Nclcoiłllwc 'wychouTiuiiL naj- 

iłslui-ci^ h<iiW;^kii]i. Wprawdzie, ji^ko kiólewica. ^h^iHiwn^Un- 
n>" iMxyii<jłInił? do pi>lilyki yrn^n slorycJi v\li*wiiych sloty- 
at^w 0a«kicli, byl obj*iwi«l powoą inicyatywę o»i>bbtj| wiłprn- 
WRcIi ptiMicETiyob, Wprawdcio oliJAA^^int }i\ i póżni"^,! ifłzi^w, 
juko ck-klor, L->:d6u befikrólewii** ciji?«ii tiTidnycli Avy»Jk<''W Hla 
wlobycift korony poUkioj. PnŁ©€J<rA tej im«yatyvry nic łUr- 
Cftylo im dbłyo. Nio Mut^stylo nn krf>lii. Sktm? prey^^In k<łn>* 
nu, Kaniz tł^ł pr/y?*xjy j^kntki tiimUTh roKkłuclowycłi Vi"ply- 
wAw dworfkioh i k^i^J^''<^b, i)[7r4xo:łl friworyl i jpoiviedikik* 
Sufkowdki 1 Hrilld, ojciot Lro^mj! i (^uarini, aby ^bmć 
s du^ay ki-ulowi^kioj nujlop^c króloffTftkk* 3n«tyn]<C&, sby p<H 
abnwić j(| W(łzclkioj wljwiioj mocy, aby nuvot poj^i£yo wto- 
d^^no j('j ocKUcirt rzeUilcotei i honora, i itby nk 2i>frta\i^i6 
w ni*-j 01*?, ,ink łylko błwaiolcłwru pri"i*iior<ó i l>M!niŁ<trnafc apu*v»7. 
^Duniii. 1 IjiuiAfWŁj były ^JiiwriMiii wTiflumi kr\jU", pown^^iLi 
o AiJ^uśf-JD 111 jc^3 iuu4t^pc*ii, krd StaińKrftur-Au^iflt vr »t%TO- 
icli pAiui«iiiiku<^li, Daruwafj-Ly durne, łidy* U w^dn, Ofl kfS- 
ruj woluy tjyl <}Joki Ponmt<jw-(ki, do**y<> pi-Ryrtoi królom. Ala 
loiiiwjkf buj&uiydlna up&lyiv Ati^eta ifitctnie n pHriij(i^ng<i by- 
li k-tloctWGiti. Aby imikEinć f^ity^L wk^Ifci nitolmik |iotow(łnift 
?ti^(.-lA w loL do nu-d^vj<.Hl;u i jnloin, waui^/uiyrli x wy^nkciści, 
ftlbo przoK okno dcł ]>fóv, 2n'ubi»nych padlinn nn d^KK^zinlł^o 
2nmkowy, Oifcdopinr^, kiody diortsei <» wstrętnie mu i^pmwy 
r«!dx'»m[i, pliio trc«bft fatyip:»n-fti% jj;Tov«: ad^jf* j** oałkiPm na 
|»*k<> imiit>.U'r\'u^u. i tyli* tylko btur^^* w moh udaiału, ie na 
pn>2i'nlovftn^M>k pnuK r»woryia papit-i^cli kUd^ie wykaligra- 
fowany f»id|.UB Aitffliittf* HeT^ tak slar»iiDy i ok^y.'^ ~ ' > 
pomocy irn»foloftii wo^na 2 nid^ u-juwytaó Oł 
wi^outkK*] in>'śli «■ pi^cym. Nipdy pmwio nio ud^tiMa audyni*- 
cji; nawet iH>rw^\Tn dygnilajTtom obu pnóutw ukTi^tr- 



'^ IBT 



klekai. prsy friiTAiinyc^ jeno okaxyacb; nntomin^r <Uuę:k, 
iT9Z€£fiUvazjL' codciny »]:q<1z<i w t^wiintyMwii li»i'tiiMAw 
i Ivk*j*Twii. Trtkim orfroal^jr* ^r. FryHi^ryk, moi n<X£0"ipi*rlfu 
r>>v.'Aiiy wy^<^ilnir w r^ninkii Hn-3»|i;u^kitii, ^knd |>l> nu: lirufi 

CŁuym aimi^clu-ui, odkładają ita V>k ,-l'/iafffr, — t*, w tycli 

koraanf^trk nigiiy nie w-tano &i(lnei uujjerfyi- Cxy w3C'Cm>, 

jitk siQ ftttbawit^ mój UAJukorbaAwy brat Auj^tł^I? K*£o ^pro- 

wmlKAc >i;ł-oirh 14fl2D>^u^ jotlin';;^) w^fcli prj twardy. rlnigi*^mu 

2 tyfii uviiiL4-nui tiYkfot' kopni^io. oni y-i-z^^zcz^i ^gu-nlti^ 

jłU* łjoJi!- nił^j dobry liniŁ Aagii^t pokŁndn nic nd *ini*' 

chu.*. KiAit i?i. po prtif;ii^ i%^Iki(^ k'i mo^o, iilwioitknju 1:0 

w ivcii flzhckłMoych n^iry^łi^-jii'. Ci, cozamr^> ns^diu, n^* 

»\-wuJQ&i<;^ufk(jw-^ki. I!<?nijick^^ Ui-tihi. -, Ifir w*iŁ ttu^rcr 

itrei^ Zi0ei ł\vitn itnd ff» LaK^ii^^ Inki nnpp« oknb ast^ooo 

pp^łi^^rula Initćlt minidTrów im iiK^flnlu, wvtłityiii un iHi caii-ió 

w H->lju)tlyi. t^uJkow:iki» 1 h^it." ^łHar?! Bitililu, uice^-n. n:o hyl 

?Od nwKO lopBxy, ani ucxoiw*«y. byl tylko jeszeiio ui^dittui^i- 

8By- J*?KO upadok. w hiiyni tTJtf roku. nii* do^^ wyjańDiony. 

Lw^iraYł wpstcchwWlaiwłj BrttKlowi, ktcry, po odtlakniu 

l^urU<rrh^u-(tui we \rrz(!4)iiii 1740r9ki], fuktycOTiio wtsyaikio 

'•pmwy uJ4l «■ 9woje r<y*. BmJil byl iftystyliaowany za Aiis^a- 

IL Hyl X t<*j ffiriiłiTaoyj i fno ^ntunkn mini<ti^w-Malbk^- 

r, iy> Grunil>knu\ Sirckundc^cff, Ho:itajbcvrv Dc^picro seil uh 

»BOj f^Dt>racyi. KiiuaitK, ClioisouJ, PitU nawnt Pi^ain, dv 

di fM>wti^ povu;;c lumipToir^ljkfmu n!'»iiii<isln. TincK-i i>yli 

iJOMZ^e tyLko ain';MitiirntkAi]i]. Aw^uMuniikii'!]!^ juk oni. byt 

Irflhl. AIo był tchvre, był ti^^pIoL i w ł:niQcur rwtaty, jiny 

hrm li^l.ijsiltim *pi">tf-ii\ Hnsnn fflow*; dulcko ma l^vic' <'hł>» 

ły dti Bł:y#tuiłiWtt. ^Chiimktor Brilhla Job( liojcLiłiwy, 

I^TiblAdny. wykręUiy i :eiiHy/iiy; nii> pomda on nni dońć (kwci- 

pu, ani (lońć pamioti. al>y ukry<^ tfWojc podstępy-; nprawiA 

itq f4)licyk^ dawnycb kiiUt^,i«-k ti^loMkich. nii* wiolnni^ck »ic 

Iii ,*j'*i'ł(iiiir tlały, tDi>vki» ^piiężyiiy {ttert-^uj-). ji\kit<;^ «iv 

Ir^itił^i} wifticy m^^tt^i^flTiinu w poictoyołi monai^liijtrb*-. 

^Sn 10 7uo\ru łłnttM Fryd4'ryk»> rr:w>aiknj^ «& nawc^^i, 'MKa- 

»w»l w<*iili' rrislujr, i pana, i ^tii^. ki*>rycij s liiis;]^o(- lift^l^p- 



- 168 - 
nie. a z btóiTmi crnK^n^m [)0c1:^ją «oti^ r^^r dU ^Jujilorii 

Atigxii;t Ul \tyl \v'Iaioiwie tiajblj«s>yui «pndku iłu*i 
)ci(*^. Pi>tHc^ pitH'woUie;co pffUim mutunf tiit^t^nonis Leo- 
pCftlilEt I % i-okii 1703, ^v Urtkii mo»iku'4C'i podnrusfWiŁ / dnócii 
PVii^>r. Józefa i Korok, flxio<buif_vh' MrUi *tar»3M*co syiiiu 
Kn^low'.! iK*lfka, >lurya-.lgswrn, oórksi ewaiŁ-* JÓKofa !, sl;ir* 

W\>\ VI p^> tto*iqriii latndi. pr:if:f ustjłWi; sankł^yi |>r.ig n i[iLv<tx- 

ucKyiiił to wyraiaie pod waninld(*in KiT-cezeiua ^lę przysługi" 
j^cyi;hjvjf>r;łw iukceuyjuTcli; ama^cel* «'finiiicjf jnwKyJiiJy- 
ai« dJA i>tmTDnctA se^ody oll praf^iu.iiyko od domu »Hj»kłegi>, 
wprowadził don c'>rkę<^osaiski|. IfloiuJo, iM»rya'JÓ3^faTitJ'l«W- 
UjTOwirtT, i AiigUki I l,najf*>rmłlmtrj ws^elkk-h preton^yi z luta- 
wy 1709 roku fiiczi-S(,<k]]. iii^taw^ ŁTlSroku asnnU. Ni^cioi^-na 
u^nr l*o ifiwitp-iii b(«królowiik w PoJsct', AnguJi Lil,;tfl^i*"ny 
nUłkł^yH Stall i^Iliu'^!, iwr-łt-il ^hIu py |łouit>c do Aułitryi. W trjk- 
lucło pnymieru v lipca 17^ roku. Dstnati^ jujt upr/K-dmo 
pra<*iE *ii4jio sankcy^ pru^matyLKuą iirooayMtł p'Jt*cxat i KQ- 
bowtązywaJ «]« hroaw* j*-j przociw pt>gwixlc«£tiii olI icrotiy tnce- 
cicj. Wymian icysJ^at skuteczno poj^areie coitarza, klArj 
w Anjniw o fiukrwty^j polska, kn^an^ni atraty Louryogii, utiry 
mat izo pnnmn ttzpltuj. Zdflwołoby aio. ft4* tylf :toWwi?^Vi^Ai 
Tyle obiiWiniJcf'>w, doitJ«&-xnie zabustpkn^it^ło doTa ^usfTy»i> 
ki od tiai^asci saskitj. W n^^csytri^Uitoi było inauswj. Jwi 
podotiiio Siilkou^ki tti^s^\ si^ z proj<tkT»»io 3cwM<-^ai!i pingitin- 
tyk) i x»lu>ru CJ^^cb. 1ii'^hL aby zydkatr pomoc duora wk"d'."ii- 
rikipjfo (Ua wypftn^iiL f&worytR, sc^Tftd^il te plany posłowi co- 
«rrr<ki«mu, Ab' ftnihl. pozby^Ł^izy licSnlkowski"*;^,'*^'^''^^''^*' 
*x\Hi pr^y^iąpi) dt* i^rzi-raiy^uini^tjiia łych >?vimych znntyfib'^^, 
AV tyto t'(fj:i /;i|j^^\nii <obnt uru^itlDiiMwo pafutwu, łii^liici* 
w (ivyiii czacie głównym altaiitniu<:uiEiirxa. Kami^rfingw 
po4nwA| w [Jn»*i)iłi. Krndyi, Inirinntk. ]KłWoJny w Tłu^hael 
i iniin'^!?, in*Iy i j^mby. }^Mi Aniiva£ju| policka ni4mn*vku<^i 



ł»iWŁi 'ji' -pilili fit* ypidi- 7iA jKJ3i'iiliiii-i,\v<>jti Ku}'>bi li [i-^'H ku- 
pił Bruld Bu-eiia: |incolicyiov*iLl ou ii boku KurlniulrayŁów 
dttł^y w^L«>i!t^kń kl''ry obn ołklawna ojjftc-^r W \nlpxi i inw- 
ni 17^9 roku, w Eaj xFick^x**j lajeiunicy, b^ v,\n\xy itiuych 
iDtnUinJw, jedynie prwK deklsTHcy** OM>hUle Annjr i Augu- 
KlA, iimówioTir) rosrala nkoyu u'Kp(^1nii w nula ohfilimin prA^- 
nuiŁyki^ t\n \vyiiM\i»\ Yv\Mn oł^narKa. 

\Vi-i(l(iij]UiiŁ<i>iiriiit'n-i K^ioIjl. VT <lf)>otlii Augunta i Ui&bla 
^jkhI kimi'>i? [TnA<l):ti?nMkxi 1740 nikri w \Vn]>Jtawje, dokąd byli 
:^e4:1);tli im ^Jiik Tr/«l>Li u|nyytotiiii!L' sfjl>i<< w )j>m int<«j«i'xi 
>yni;ny^ |iolilvozni^ wt^WL^in; Ka^ilftjj. Syhiarya Aiigu-ttA 
w Po1m*4* oc^Łyu licie była opłak»Du. tyli^ktor lutiiki nifs niti^l 
Uy*^ dM^iiym kiijleiii [lolskiiti, MfiieicŁniiły nĄ i^i>t ^^ *'l^' P'*^" 
.^i rk^kt^yjiik-j naJ!4toj^riw[iii<j»cym kiijU<i]i liyl obcy ki^k(l'^, ijkt 
ob^>' ]ttiiujqr-y, nylibyMDły ^cFfowali z 7Mfn<\y yji kt^tyin 
Konrl«U4£oiii, an7yk^i^;cit^n, czy Contira, nw ai^ Sjcwi^lł^nj ani 

iionai-^ii!^j»v^yHi funn iv,j|r]aitiiijL. Wii-k XVin |>iv^fblHvm 

^Ucłi {>rs!^k^iid<*w unit H3i<Ml'/KtxTiyrli: i<UfklorA łiiinuni^rnKie^o 

I na tnmii* :«iig[vl<kim, kłSHwriii tii-<kEi7rc) nu n/wHiUkitii; pizeł^icA 

c piitykl/idy ^f^n^i nie l>_\łj z»K'lnjtV|;^iv. Niuluj, i.uii lUiyiiiij- 

[inilNtj uJuiEKJffiif liy^ kwo^iŁjri, gtld*; «|)<iimy wn [luiikl (at;tlvoii. 1 

potącrjcrłiiyrli r/i^iJiiw. w I*uJuivjartC3t_v wH^noWfiYlP-W&loliJlol* 

I jnift rxy w <.Vv<lu. Z PoUki) L^ylu 4ju[-%«j. Sz-iilupa tmshi Itołowoto 

|.2ft »oljq olbr/yiiii, oit^iKirarl ny okii^'- R2|łll(^j. Takie^n Au^u* 

'WUk nr ro ui^jdy nii< URUczyl *i^ tiióiv]^ |>o ]>o1»kUf A)txy<(tko 

ci44gn#;Io do wygodnfgo Drożna, iiic nw Irzyniało w \VHr»7«v 

wi".', kU^ni iinów-f?za>i, jł^arwi iii^ijplck»'X':)rft pni^w Stniii^luwa- 

AugUTiia* j^<ivnriv nawet rr»5Uponcłłtlknwanii jinturK Bi*iiij5kił>- 

fftj, c/aiieLi wjnA<"Eiii- wił^lkinj Włii !*tnliftrxiH!J. Kr/>l pozbywai 

«ię ubowi^ftkow ki>ti^lyUi4^yj[iy^h, xj^:fcdfeij{)(: iiar;tdy ^euackie 

nad g;rdimv, thy \Vi«^b<łwj; <lu ittoliry 3e;Lg1^diil 9&iiSddka, % mu* 

4«i; :& muaa lyiktł poAiiio) maili w ijjł;i tlłtifcej. ua prawiiŁiwcm 

wygULintu. wyparw j)ixt-miH'4 /, ulubioiipgo llnrana. W K^jjIł^ 

CKid się zttiłste jak W ubcyin- jak w Młohylyrii kmjti, i co 



nio. fi K k1ór>mi tymcKn*«iii poilAJ^ ^^bi^ rcoo db xliipi*'i 

An^guoi III Uyl wl»*eiwie Dajblj&isffym spadku ,iu*irv4 
ki<*go. Podluf- pióru oliio^o yłłirtłtm iitMh^r(«» uMiyiwtfjiłwi* Fj« 
polilft 1 st roku liOiJ, w braku Tiicaki«gft p^nsm^tWii k dwó 
tfMiow, Józefa t Karola* d^iorbWyly c-^i-ki *tiir*Ko^o ftyr 
KntioWA polska. MaryjiJó:<^fa. ciirka c<'łftncń Jiiirf fa L sU 
3XA i KO elatsxej linii pttjstm miyjiHann Mru-\ i-Toresy, mit 
zai^'in pipiwoiiiio 1gpfx^ pr.iua \V*juikii\ jak wifldrłmt*. K 
r.il V"l p«> <Ui<tŁioi;;a lutjtcli, pt^'R u*i.łw» sAiikeyi pMgTnatyi 
ntj. ^smioiŁiI popr^^lni |>i>r3i|duk tlzkdzi^rKoaia na TTi^cx TCła«n 
(TÓi'ki. Wyd*j*c»yiŁowki;wrukul7li>aakrólftwic:^'ipol>k^p^ 
iw^ynil to t^yrainict pcd w:ii-iiiiktpin '/ra^eK^Tińa ulo przy^ug 
jjioyclijiijprłw <ukc<^&yjiiycli: u niiwcl, w^iuiidi^«Ł*cxy,iwi, 
m$ dU au^ytuania ft^fi^dy ua pragmatyka od domu easkt^g 
w|>m^^:ldxjl doA o^rkąt^e^aT^kd. UlomiŁ\ i M&r\'d JuOEc^in, i«U« 
rorowirK.! Au^ciiiii Ii,Daj(omulmuj\VBa*"lkjdiprt*U'Ołi\'izu*i 
wy I70:iroku si<>zr7ekU. Udc^iv4£ 17X3 i-oku u^nalL Nie do^M 
UHu. ?*!>otwm''iij lł4*xkix'lr-wid vc Polaoe, August ULstJłurcitoi 
ciUfkc^yu Stjm*łŁiv M, xwi^'>cil m* po jkjujoo do Auatryi W tn* 
tneie pi^zyułidi^^a z lipoi 173;i ix>ku, ussnan^ juń upn^dn 
pi?»i£ iii-łii^ ńankcye pnigniaiynKnii urot-ayscio por^tjajil i a 
L*o«iąKywAi^i^ bronie j<?j pr^on w po^walixrDmi.4l strony tn 
L-i^j. WzAUiian sy^kid Akui«ke2ii(.< jjupai^rio cwicarKft, Icid 
w wojni- o ftukriwyg poUką, ko^zt^m atraty Louryjigii, oii^ 
mnt ^0 pnD^n Hstpltoj, ZdHVralo^>3' vi^, flwł tyK- itol^owląut 
lyle oSowiJ^i^kiw, douau^'£tii>i zrtb4rx])iiic»ato dom niisitrya 
ki 'xl tiapuSel saAkikij, W rcL^uzywUUiAci było ]nEŁ<;xej. Jc&ac 
p-xlot>iŁO Sulkowski eo*H «ic x pm,j»*klviu xufikuia pmga 
tyki i 7>:ł)łoni Cz^ch. Brdbh aby zyskin'^ p-^iuoo d\vc>ni wiodc 
ukioi^ rttn wyparcift faworyift. sdrad^il lo plany poitowi < 
AKrnkii-niiE. Aii^BniJil, p-^by^sty gięSuIko^t-Kkit^co, D)o)r&w« 
miii i.«yyłlnpj do iir/4WAy;i-iHtiii«>ni» tych aamycU jwmyrfA 
W tym titIu ]:apk'wnil włhk- m^Lt^tmdwo pab^Ura, l-^dąoe 
w owym L-zarik< ^ijwuyu) Hli:Luiciu ct^Hnira. Kiiy»ierhii|^ wte 
połJfjwiłl «' r)iv*Lip. Emdyt, hiciimik. p'»wol]iy u" ruoliit 
i ti«>ift»', maJy i wrntły. prjii Amk^BKiiJ^ pt>wlakf) ni<»mii>cki« 



puij knA<iyiii wagicfjrm m<>^\ hyt: misire^m Hriihlii. Oba<lw>g 
laiiYL-o vi(i <ołii^ tui stijctii. Zft poAi-ndnietwojD Kavf4fi'liup[a kn- 
pU Bnilil Bironii; ]>j^i]ii*3;io«'iil on ti boku KurUtidczyków 

cu JiAOroku. w Tii](jwi^k-H/i<j t4ymiaiey, h&z włKlay inoycli 
niinistruw, j«dymo prw,^ d<*klarncyo oeobisie Anny i Aiigu- 

in.iiykjj HR wy|>a<Iek zc-iftoift oiMareii. 

W'UctoiiŁC«i^-o Jmiem Ksutilft VI dofwłft Attgii^tn i BrOltla 
ynl kijiiliic poidaicirrik^ 174.0 n>ku w Wuwwłwiti. ilokąd byli 
^Gcliuli DA «i?,iiTi. Trwłjii Tipn:ytf>tcini<; itobio w t«QQ niifrjftcu 
»irluooy^ polkyc^aą wowji^tr/ KjtjJtoj. Sytuacya Aagiiirttt 
w PoIbc4- ooscy wiacie byb oi^ak^zuAn Elektor sn^ki nio iiWigl 
bye liohnTtj królem pclakiiu. M»ii»mAiny nu o^K ift dk PoU 
«ki t>lokcyjn>:]j ndj^t>>^>wniej<^3^[ji kri^l^m V>yt ol*cy ki^i^£^T ^^ 
sy panujący. Bylibyśmy fiiosowali « za^dy ko którym 
TTonclMiwcflHi. sircyksi^?ił»m, cxy Contim, nw sa Szvir<l(«iii nni 
SiKuiUr 1.Vn2an]y Vi- zcLead^Eie uni^ oiiobisT^ zn jtKloą s najni^ 
[:doncoc«nioj«;«yGh form rseą^ZK^nia. \Viek XVn[ prc<r4fft4wia 
Lk:i pr2vkl:«t<łU' iimi 4^tv]^it7:aivob: <»l«ktom bniiou-iv«ki<TjB^ 
nu troiiio tinjjirtlBkim, kuł^jcin Ii4>flkl«^ na RTiWł-ditkiiii; prtł-cił-e 
,0 pr/yldiuly ig^^ln iiił- byty Kiichłjojijł(>>. XjmUOt Lim prKyoa,}- 
tnuiiej oiem'>Klo hyi kw<uŁiyi, ^^itr iipo<2cy wn piiukt 4*1412 kofed 
poUc3&:>iiycb rtą^b'*'* w Loudy nm iW,' vc Uanawt^no. w Saiokliol- 
mieossy w Ciłiłlu, 'A 1'łłUkii było jjpjr/^j. >ił:nlupa «;^«kji hol^kwah 
oa Bob) olbr/yiui, nii>pcrddiiy oktijt R%pUuj. T^ki«|^ Augu- 
H(a Ul. «>o uiiirrly "'i«> tiautTfył ai^ mówić po po!^k'K we^yptko 
cic^gneło do wy|^iinł>;:o Pit-iniii. oic nio tr»yinaIo w \Vwrt«w- 
wio, która uaówc^aft, j«ig2cz« nkTipi^kaacoiLd pncis SUDislawai- 
Aiign>-~<3. j^fiic7" nnwel nifl-uporządkowrann prsił'/ Hu'Hfip<kiiv 
go^ cKyntla «i'rntpnif> u'i(^lkloj w>>i iitf>jpr:ciipj- Krul j)iixbyu'a2 
HlQ obDwmxki>w koiiistyuicyjiiy<'hT zjp3tri3LHJ^'. nu rady sonai^kio 
luid ci-amcNj. d« \Vxt*li^wy; do rtolicy zsipliidalzrasidksij « ma- 
sn; z nm^n n'lko póakiiif*! o«ładl vr uioj dJutnj, lb piMi^dziwinn 
wygnaniu, w^ paity pr^-nKic4 x idubioiM^goDrcocni, W IC^pliej 
Ł-«ut di^ %8n'«o jak w obcym, jok w » I obytym kraju, i co 



iLUu>%rAi, nx4-wii:tki, kilku polityk^n i tlvror&)c;m, liyli lifa- 
rami A^ntru; I«h?x ogrDUina wi^ka&ość l^o, co wtedv tatzj^rt^ 
Ufj iiar>K)f-iii, tmlfinf^h jawnie, tub vr dudiu. do rł|Hnsyi-vjiiP£o 

E'on'kiJfi(i*1i;^iny jui, it »trout)ictwo i-e|iiiblikaAsJciv, L j. 
w nt^^fiywiaioŃci sirouniclwo PoLockirh. jjomiiuo ]>Ac>'fikAcyi 
WM roku. irvuto w ^T^ucięt^j niecli^H piiLOicri^r raądom ^ajkiDi- 
Ni« }>r/^**fi^I'3 itiit liA €li^il<2 nyślcc o tict roaiznc^^i króU. i^aA 
o^Atoimi czoay, xvbj<^caui od upn^kn SuJkAvr>ki^go, wzmoe- 

PoLockim. byli wynii-ili AuąHKt* nft Lrnu poUki, ft którycli 
f>ljfH'iiift ilłj \p(:z(>rrtj szych wnis'*" fti>ivjvr«ilMJn n^sjuihia n'nł- 
ikJLwiiir, niif piyti IW kiiUdwi vr|łtttwił;&ii*. lerx |>rzvriw r^ihur* 
com tii^ki i wd/j^csiio^:! ki^Ic-WAkiej: PoniatowAietuu iC^ni**- 
ioiy^iin. W mw^sy Munej, spiytua .Familia**, fthob wraora 
MUia byta u^ili^t^a do parLyi I-ieMit^ Aakiego, obecni^.' rniatak 
Łnitić iir£^'£ Kny?roihu^a do vA£et-bwłddnogo t^nis UruJd^i, 
x»i pixe£ Biflbla trafił^ do kr(^^ Wynikła »l^ zawiAc pa- 
nów IjKłWskioh jmiMi znów jło swej firony wysy^kfić dU 
nt-bic Potoccy. Niecili w kraju powjłzcihnii hrhJjcć dla 
dwom. Odkłndiit] tylko do l^^pjłKł-j -^kftJiyi ixiaovrił'iiio nio- 
for1uno«j pt.lityki dKikow^kiej, \Vyct<^ltivfali n \i\JT»^f^ 
iikni lAkW} okAzyi pr^ca cały i^as irwunuL wojny tm^60 
kicj- 8vr>>JQ nadzieje, po dnvTncrmn, pokłAdali w T^uryi, Szvit- 
cyi, Fnmc^i. l*nisacli, głównych atitnjSjonwtach głównych 
pror^rktrii^jwMi^kubi Uoc^i i Aimtryi. Ti? nudawic otywily 
się itu kouiMU-i ITfW luku, \robcc widoków inlciwpncyi 
BS!w«>d«kioj Vf uircjiu<^ wachydnifj, W ukil^j jntcrwencyi t, aw, 
iv<|)iibJikAii''i polsry ^'otuwi byli vryM\C' n<hinl ?:bmjną konfo* 
derncyą, W ;^udiiiii 1738 roko. ^ł' 8xv*ł'Łyi nad ]>;^xOJ'»wą 
pAiiyq ,.<<sapek% b^dąc^ dotycliosuM u 8ŁCL'U, m^&jęto fór^ wo- 
jownica<ł, fniif-upkif* flti^jnnictwo .knp<'IusRy", Hi.«m UHtrjpil, 
GylK^oiWriC łtbj^I i-sakdy, M^ior NincUir, dawny iołniers Ka- 
rola Xn- wTii*iy i>tłd PoJtawi^ <llqgo wlęsioiiy, tcraz twij^^aya- 



i0j*«v i-xł(>nvŁ Kt>in(iiyi T^jm^j ilo sjiniw KnKrBiil'--itnvł:U finty 
M^jniii* KawłdKkim, scjawit jti^ w l*ujłc<', w dro<lł» r.ad lio^for, 
po abin« z Mih:Liiom> ]tó«ruol<T^t4 « neł;***'^"^}'^ s<wed«ki>-tu- 
rt»dc^ dian:^] tfOJii^ł^MŁiA-irtlako-frauomki. ratyfikowany w fliycK- 

niu 173^ i\>ku. Głowa łjpłMtyoyi w Polsco* lietnian w. k., Jó- 

ftrulnioli itt4>«iinL''^ % wi«lkim w^ncynmi, prał^a Hinigił wyulafi- 
tJi, 0^mvriW'-'go, |kii1i:t.M^^ ].. |ios|ł»Qffiyt n'iWni«*i ^iiwió sif 
w Sumbuk: \h- lutym 173^ ri>ku ofianijo *)^ Pori^to xuwiavać 
j««tG£n tł^ji^dE tr>ku kouf(K]t-racy« I lulertyó lui RoKyo, J<4li hi^ 
limo mitit l£apt*u'f3i^^n:^ Jyweisyij M lysl^ey T»!ju"^w. 10 ty- 
sięcy Sawf<!i>w. Wielki w«!yr, prxediiębion^' Uobamniod 
pflflu, pntyokyUl «ię tkt te/^ projekin. Jus ku pot^^i^tkowi 
Ut^ tM^*^ Prttiirki ^bioi^sc <^^)nc)il^f itoi^f^At^ woji^ka rn Poito- 
la. 0)<fzi«nl Pią r^»ia Lnncwila SUni*jHw I^'ł*cic\'tiski, wtwTf 
ny k:iriiJ>xl3t do komny. kt-^rł^tco wyniw*»m<> Hfinlo byt^ pfuU 
«tftwi( caIciuo pi^^ftdii-Eijwn^oiji i rck-j>jtDu^ pmiioc^y rninciiKkkrj. 
Wszy* t ki*' '•■ plany cKyhily. M-a\^ frunii^ki, upr^yiui lUia- 
lAJąL-n ziiruwiio w S:<iokki>lEui9, juk w Kuitiit*ncrt]. w uKincni^j 
dittili «kr>r-^vil; wywi^mji pi-z^z nidt^o u-rtaw^ KtUytk')waJ 
Kr^iiiv dla ułńiwiunm iniktatiłw jiłjkojawył'!^ bolgmrlykich. 

jcigo pnpiory UkbrtnŁ'; vydnl hi^ litkroi nogix'y8cyi HKwmbrko- 
I^Ofkirh II Porty, Nie miało to zvo^Xs\ zlyHi nnłtił^wtw ilU 
konspimUłn'-*-. Takie nwCTiy rraktoirano wiwly /. filn^^ifu-^iią 
wyrcaiimialoi^d). I>1fl iikcj(>niii nipfli><atyi.<li kimfiHlin^Jitjm'. 
Kayit»rliii^. kli^ry |vrtralU cytou-ftd rjmltiiiua i muit u'ynxtu- 
mifll-^^r Pan^Kitsu. mi* [irił.«li>\i»? Ttilku fyłiijf^y (■i^i'^rwi'h_v<*li 
zlutyrli, Sknn> iii^t iiii< iiił:tlo tir^iii^'* [iLiTiMty Z^i pTi|:;W]ttt^eiiiA 
jfvlfliVskIo. t*pulilikaiw"i wtil&li pnaymjmaiej tiUyć kiwy iiie* 
jiiv' j-^fiiTluiAL Pi-ł'inaH SKr»f(iłrfik wurit 'MVtCt «|iikit''iw. jł-gw 
^j^ł^A^Unik 100. TiKitiati w. I VV»inioH it^i k i H^\ litauimowA 
Pouirku IIWO, jej maika, iiiarvxiL)k(i\r;i w. k. Miiipk^Iiows, 
IfłOO, Nfc TBxi« ii»|>iikni}ii ^iij w.*łiy!<lkii. Alt- AułCiwL inlat .ipft- 
■ul>iitMĆ uiwivioiiiiii MłbifT n-j^-nu:i»ił^ nu jnk knn-łiytli [Hiilsta- 
vai<U łpni-^tywftl j"gn Injo jWłUki, Zjii ml takioj iwiittlomości 



łebo* Din korony c^^AniHoj nJ»tnWki<*j, b'>daj rlU kn^]«wj)Ht 

fkiirj. Snuorć Kuroln VI pr^yjtzlii w Jhk^, nby w rym u-tiiśtiii 
fcipniofcii utworami? wWoTci. 

WmlniiioW Cl K^^nii* Cłł!*aiia uftuucla w kąi. 4|>]»i^-j ft^' 
juow^, kuin<- byiy iipiv>wad2Uj' króh Jo Warsaaiwy. Sejn 
wnrszAWłki 1740 roku pi^jkni? miał zjłfiani**, niial w progra 
mje aukr)'^ wojalca i odpowiednie iirKi)dYp|ii(^ dkarlju. Fiyrii 
r_vk» kr-W, pomimo nawńhj włj&A^ nn wt^cy^rko mml iłV«, wi 
ni(<pokojoriy hyt rymi jmijnklatni. J»kkr)twii>k j^^o Eikbti] 
tniklAŁuwp 2 Hruyi^ nii- wrńJtyły ji-^tKcrnif wU^ily pi>inv !iłti«;^ 
kfłi'[t'af ri«kii/*:il ji^iiiirtk sni-niu j)i.HlFjwi w \Viir^^;iwn-\ lloff 
niarmuwi, tnć w Lej puiJ^^hl^' i^ka w r^k^ z Knym^rliiigiem 
papiernii preteni^udysycldnokie, Apraecjwii^ się aukcyi WQJ 
akii, w nAJgoi>7ym ra^ie zcrwM^ »ejm. Jf^Jnak, K4vr«y^ o^nccsEf 
dnv, wyxmłczyl mu nu Irii er! wwyitkił^go ilwii Łi^^iiirp tfibi 
niw. ETnffjbanu ui«T^ioinI [Kłlrzijhy i^Ar.iAm' *ic nu esk^iłciJSA 
Wpniwijjd« i ilwt^rr, I mpublikiim;i pn»bi«Tni}i [K>26r» jak gdy 
Ly im wjizyntkim ivit-If« lolały lia łłMfrii priłjeklji *<*jmowe 
Poujnlowaki uawolywitl Jo i]iiłiw^lt>[iLi .};bawit-Duyrłi ad iro 
nu pro pozy cyi*^. It^wn^ki pororaw^ o uowyclt Kaciągncl 
prłiiw>jiiej kwnrcie^ <UrowixiiAch o'\ rfuchowk^iirilwł^, rycTt*! 
Wwyfb Gtiaracli wujcwód^kk-h- P^iiiń'*!*! „daiwowat fiij^ ^ 
9dti«'i<iR pnEctUron liotiien anlccyi woj^kn, które pi^a^^^i&tcnii 
i^ojnioufi <9:yi]vfo offcndirtilurUf It^rAK pn:ex jcd:ioatąjiip woje 
wócktyr, /itzm i pawiaf^^w m^itrukcye-. fial*} al^ cłut^i^-tfm ń 
pUtu^ffik". Tak ^'prttwu pnw>deuiwiaJA «ę w orocyAch. W tio 
csywiAloAci, ani n^puMtkaiitom nio KaJ&;^!ito ua uchwalenii 
propozycyi ciworakicb, adi dworowi na poainoifcumu wuj>ki 
pod bofoiwą wK'lk(^ praywłHoy iiiodo,*zl<»j koufederAcyi. Ma 
ainiy iwUj »twi(*rdzi<;- jcdon. ATcyiffnAaą, n flupelnic tuiposni 
wuni|, prawdę. ^Jy#zyiny <:]t|^E(' lp j^kichci^ nirirni^myich, iab< 
wKunych reformach, duriid^^iipyr-h jakoby wyJącKŁiie 
p(vu'Db wyjątkowe dwiarto fclawy wyjątkowych »i4itYStÓi 
« uiw^Konydi jakoW wył^frzaiit* p««« i<)qiy op<>r narodi 
SJy>Jiymy o mniirmnnyołi « reforma lor* ki cii" a^^^tu^ncb 
Czartoryskie Ii. U^dŁ iiawtl l'ot^ki^"b. W nnczywi5toid 



- ira 



furmy". .St^lNB"-! cKvnili }ą iii&wyhonnloĄ, Nt^ród. nawet Ow 

c^uny nftrdd ulacheiiki <*pcłki >fl*kny. jakkolwiek w tcocyi 

Itonfi] za ftn.łrchi^, pn!:iMii^, .■*kpym in^tynkt^m namoKii- 

howrtwczjm wicdsiouj". upominiit si*; jtsiuyin glt>wni. jł^li 

tii^i> jaktfd wsłCnT^tn^ mu. bo iii«n>KiiiTiiiiną» .nrfonn^^ u.Ma* 

^ocUwrZĄ. w> przynajmniej '> najpIomcuiariiiojsKi*, naJTł^Al- 

rii^-^-ł^ CKyatiiki napniwy: o ara^dzi^iik* sltarbu i wojtOfa. Zai 

!..,.!■ i fltiifyści, t. y Kii^ryŁthjijcy siłj iiAWznjc^in oligarchowie, 

£ŁAw&li im pnsefti:k<KlBif» m<z«cxywi$tiii<iDiu tych pKwiycii i ko- 

iiir-rjmycli *y<:K'>ń i»>w^^rchnoSoj. Tak" stulr* ■!<; i tym rnKom, 

IV 17-łO loku- Sejm Fipcbil na nicxi*m. Kr^U. j: nicodwtrpTjym 

Hrtibkm. jnj w połowic Ujitopocln (»pa^dl Wnrrtiaw^, ipifl* 

sKąc « powiotPiii <l<ł DrcTitHi. H<' nowj-rh powikJnn <Mir'."P«sj- 

»kich. któro *t»łkroć wit(?ej ich oLdiodzą od vr?03>-flikic}iiiai"acl 

4<TJmow>cK poUkich. 

l'nEc<l ar»l'jtbii a chwif*jtią, chwytaj^^^^ą ^ic wm-.Mhi^po 
ft oi(^»txo UK' nj:mjj£)cą, BrfiUlownkĄ polityką dworu dre)»)^^* 
iiki'V>o otwiorat^t »l^ u<ra£ nio^końcsEon^ boi^nciwo k*^mhiiŁa- 
cyL Pociągały ją nM^ropr^ód dwn wif^lkif^ praudmiocy. l'o 
|iipinvp)y^, kaml>~datura Augaiiut do korouy ft>f-urfWics. Na- 
*t';piii<T, wuloki nw (^ttcihy^ s; i^ij 3Ca3iłid3'. iż ^1^ <^lrkI,or^ki 
pki, Dioatlblin' z luooy ZtoU'j buJli Karola IV pnu^j^c na 
'luftwia-c^c^ po wy^^i^nicmu Mtc'i*>[>u iia;łkie;;o H!tb>l>urj;ł"łW, 
lamom jury^tu^r Hpskioli, oalt^aJ ii^ nujlliis^c-iiiti ki^wncf^ 
i, Ł. j. pierworr>Jii«9mu kr(j]ov.'icjcowi pobkionivi, W#:nik2a 
ńo tfikirh mocKy ani hyl^ sposobu prsy^t^pić, mc ikxyak&wi^;^y 
wpTTJAly KToHy i puj^arcia pitTWszeffo w l^uropw mocar^lwa. 
Fniucri- XJaj'? pi^, ift cKas jakió w DreŻTiio i^loliuo l>yli goto- 
wi m parDor fmiicuifk^ ofiarować praywróueuio ]j(»?K.2yA- 
lkie^'0, Praedowi^y^tkiom lrx"bf> l-ylo wvbfl<lac w tym wxijlc- 
cłzie iDtf-uoyu St^uii!(timit, Lmlwikii, l{r<''lowoj Marri, j ^l-'t- 
woie Flaai^o^o. Mifya byU niciKwyklo dralliws, Powieraono 
y\ vojuw.>daie m(i«owii>fki'*im], najŁł^i*»nj i nnj d oświadcz** i!i- 
^,wi ;^lowie. jaką dw»'r roxpomq<lK;iL Stuni^inw Poniatowski, 
iry miał ditto szcs^doj^ ?sa ftyaia, 2<lajo ri^ ini^ go mniej 
śmioTci. \Vy&taiviooy sa żyda prc<s Vo[taira, itnalru^t po- 



174 ^ 



i]BieriiiPg4> apploj^otr w Kuntvtk:in, OkiLstiJ^ aj^, it był % ni< 
go ^wif^lki iiuii^j „^-Tiiulny i'7ion"i'>k" , ^iiajgori>uz\i]) oży- 
wiony paii-ynu-aiiiem*, nrt^niiil ^rlnigi CwTiiił^uki'*, kl^Wgo 
iial«*£v .[jodziwia^.^ i iiu'iell>ia«-, pr:uni Iclórytii ^Ka «dn4?h4*1nh 
ij^iłuwnniii gn<1zi łii^ liohyltf- ejiolrt", kt''ireiau tylko ojroniuić 
Kit|iJ^titjfg(i niir<)flri pT»i»*TikcMjxila w ^dopt^iu uajobwakbnioj 

Ir^ii rml&ijii jtiMU^^d-ykłłw, PmimiuwMki, soipMirntłp hyl pnc-tt- 
»tnl>ii>n^yni i -<£oxi^Iiwy;a konrliilymfin. Alo nie hył nirzetn 
wit;i-is|. Sm'iii,"l piiłryjłhy spH*ni<* kiij o ,p"irj'oiyv!m, rmwjsknwi 
Hibk<^litift^ ainlii^^yt; i •f^h^h^ilnit^ p^jtr/urin hiiridini^ n^i hylogu 
uiwi?tbrktL-gu łotiJ^iM. kliji^' na jiii^rw^Mm kiVA'śU? snmilar- 
9kii?m ltzpir*łj *ktłńcxyi jako (jioi^guwany diiwuych aclweraa- 
ixy, Nk(>ii<^xył nn polf^^ouiu s.Wł."jegn wyiia irłi piffliłkł^yi. Co 
się iyt*Ky j*ł^o ił^nulHcyi wiijvkowi*go i dyplomatyi^znag^ gip- 
niu!>:(u, tmfnirm j\^i !ipo«tri«-JU-niu Fryckryka, lA tę „i^^JUtft- 
cył; /-I-JT |>t>!t[>ii-jij:irii< |>r:cy/iml^i imi Eiimim^, Byt wniijttym 
tohiliTJLfUt^ i\U^ tu;idy i[iv flk^i^nt Li|itiiIi'jw uinlita; i kirJy 

Aniu 17113 Loku. iu2U»puie elo^yl nTj^uudiiUrnLwn i unikną) 
j«]>otJ<anu B MUruiiclicui. Dyl ai^cinjm u^^^jUtiij, w Tuiłxaju 
roncgatiL iJo[iiiov.^]d albg frtairgo Scckouiłtirffa. uiuuit w a»- 
irgu pr»^ ^Uri^ ^ufunkt podkopywać «>i; poil we£>i'a. ulW 
na uocaych £chj((lzk-«ch w Un^Ilnio pi^źmoj^zą iiuir^rabinij 
Baroitli sw«,uć z Knr-ylma XI1< aU: nio ini.tł w v.>błc in^^iy** 
la DA {)r,-vw<lxiwitg(ł mQ£a Hlanu, do witikioj ni^cyfu^i byt 
fiil^;£datnyT i jctf*' dyploinacya j^r/']ktip:ct>v4-ł i jidwłhryiłi 
KinijrkiW' )iiu?t;ił<i niin^mic* się Ayd^ic w ^fr|4lt],i(?lL łirj^id^-kif^li 
i galńncck' kAixlyiiAU itleuiYgo. 

PoiiiaU»vr«kioTiiu priydono vy(rriwrn^g'j S**-a» Kritstha, 
lo-ir^t Je*xcK^ podctft.* kumplUinryi ITISy rvku wy^lniiy do-. 
PaiyjŁj. dobnc« byl widiiany u FJoun^o. W połowie pnidniiwj 
opuścili Di^nao. kionijąc flro^; 'K^ywi^do nu Lunovil. Spot' 
kanie Lełzcłjniskiogo z Rjuiaiowskim iniisinlrł l>>ć tłcknwou 
SJiiga, który po d^^^Akn^^^ bmrut królu i itputtcrl go, pr^ych^* 
Azil ku«ić go po tas (nwci. l^cs StnuifUiw opravrftilrał 
aiaDcr^v po cirjLyin o^Todzi^ [iinovriJHkiiii i mów:] do lucl^i 



WoMrt^m iiłtitripYfkiom, łłowoni honoru i rfowcm chirr^fijńoi- 
la, iv jfsu-m z&dowoloŁiy k oia^o lowiu [jrE>^Li<2 jiuhrut.' iJufcyłS 
I, i &i«wieIo dni, jakie mi zo^ta^ą j<>j'Kca;e. p^ijzić w poko- 

iUftią olg^ vwjrsUi!iooin Aii^iMci Ul; obirrnio r4ł.pi*w»i? xliilo 
kil uiornfltirtpu. Wi^opj ji:*aci« mu^iiito ](:h ^eIhćz tropu 
n^o^iłlłjr-uiiN jrtki" ^n-iN^ili \r \\Vr?cnhi, FIcury ^itfhij| mi^i^ 
nie ciiciał awaiitut^nad »i^ powióruH* w simwairli |io]rikich< 
jjTjik Mino [lit myTtJ'' wrAt^aćłlo Pal^, jak <to l>>n& iQojt*j 
matki^, odeKWal mi} jut dawmcj iu jio^fa »&4kie4^. Obocoie, 
wołł^c ;'Ti>xu'^j:*' prxrjłil»'nL« ourO|Myfckipg^>* %iik-taio mn na 
lem, a!>y jAiayskai: ^Ak»uui<j, l^^*^fi bł^a wielkiego ka-<:ctu, U'K 
rya^kowoyoh pncwrotiSw, Na pwrwsjjoj ntulyonnyi, jnkiej 
'tiijKiHif IVmintrjwjkit'my> spytnl c»> wprosi, aauli Aiic'"*' 
motnii^ m>Ali ^itnrnc si^ o kr»KJii^ rr^nr^kif, KuHynnt piA 
wj^csEAA nFijołi^tnii-j prwjKTui'j:ftl t^ koionc KamI*>wL-Albur- 

>wi b»^var!«kii-iriLt, drtmx'mu uLi^iiUiwi Frarwyt. Poitiiit(4n\ik) 

dal odp^iu-mlfc wyijkijaj^t^t^. Zum^Giii ith Kftpytanic Hmlila 

Yfz^l-j^luiu z*jqoiiŁ CsHjnh jjr^r-a wnj^ka fs^skiP, FIvury boa 

[Ognnl^k dat oijpowiedst mepr£yGbylD4. Nie na wiek pnyJalo 

li*; FoniftloWfkjirmii pop<Łivio przyrodniego brnUt Au^ińm. 

[^lir MuiirjM-g»>Sjł!*kn.g<>, kł-liry jiiż ruiat wit^lk^ w^Kł^rł^*^: u nk- 

fk pary:ikidi, Iccs josxc«t DUily wisiał w rpmwncłi; nlo 

[na łviuii* rosiiioyry pr^ty kiirltu-U s Murya !*»'rt:a<:3eyu."jkĄ, kliiia 

<liiwnoftaiJn<^^> wpływu tiic wyt^ii^riiJnn&Liidwika. Fkiiry, 

lyiiy tfUfruik polityki frauc^ti^kiMJ, ^uclio i a mctifuok-ii^ imlc- 

mnt wojewoda W dodatku, co iiaj^oi^sti, Poiilaiow-iki fcnd- 
lych abHłlatmo &kiizu^vok. ił!kw«t \^'iadoni<>k-i^ aits oóhk-rul 

Dr**zua, cUoó siq o ni<T up^jnuiml natarczywto. Dopi<iTo 
nuircu, podtu^k'm cKckriniu, oCi^ymat pin7no ixi BnihU, 
tak o^lniko«^ł\ iż nio upowftiiiiulł> do Auduych wyroKnyih 
kivków. Tytii(.*:euKirm po Par^tii rozo«xla fliij viL-4a u dokt^u;^ 
iMriii jakoby porosumioniu pomi^zy DtKfSEi^tii a Wif^iuiim. 
PoIoŁłłm^' P^łHiJitłjUBkioifo, intn,'*;ftiiia bGx iutryi^i. stul<) *ii^ 
jak uajliilftzywfcx*>m. Śmw^^Kuą, dwii^naiiatią role. jaku <^łdery- 
■twicrd^ają roUcyij w»EyńtkJch obcych po^Jów, iimocu- 



■f^rwcłpar 9>at;Ł'r>'l, jirz>jftcwl V*Vr*^ T«nilti«eu. Ti* 

tA Bw^o (^ra. tfdr&jcę Ko4pod«nL mugi mkć MAr» nclianla 
z ceottaMem KamLi XII, Uicznie pQiiiij« J^o krolfW i x iru- 
tkią xdAJ« fpnwę w flvyc}j d^pe^uch 2 jego<]yploEt]jiUx=ui^ch 

jn 1741 it>ko. oposcil Ponittiow^ki »tolic!^ ffnnraak^, .irodz* 
aiekoatcot — jak doQi>»i KcDTemir — ^yl pnjrbyl dU wict 
kłch rttecKy, % niczr^O oio <lok^j»l~. 

NicfiiTtiuiny obrót oicęocjrM^yi fraocuskicj, naraz cot» 
kviii |»^^><£'-/o*irj ^ uirpaini^ pnwa BnlhliL «lui>r 5}f? Kr«iKa- 
oujLKtii. jt:bI] rzucić oki<»ii tiA ]iot4J«muv ktiovniu4. jjikw 
I vmr2juir?ct* xdiwi^£aJy ińc ruwoiilpgU' p-^nii^hy Dr^CDeai B Bttr> 

Zuni^u?' AofUAta HI w^^Ł^^oi ankc«!iTi au^LrrnrktrJ 
od da«iu mv były ^krvtem Ula Frydefybi* Jtr^zcae |xhIcziu 
ckoniby Kaj»U VI k^z^l iJowiAdywu^ aj^ v Dr*tiai« ci p,x^ 
my^Uclt dwtiru na wypadek anii^fci cmur**; jKil^m. jut 
w i^śdÓMnika. wręcs proponowiU spółki;. ftJł>o«n<Tnt, jnk «łQ 
wjrmt* «ww» tfm)ł4iw5i^'ni Myli>tii. inaczrj SakiMwu .liiłwo 
B«ząbi»cd«>«toiiW*. O ząj^n Śląsk* donió4 AugaMowi 
w fndiua ptnDrjn ob')liMEra, i zarasem dla blitfzrgo poroonb- 
uipciia twi wyprawi! zaafant^^) >wegci dypU>mat{. Finf.kea- 
it^ina 4o I^n.-zaa. Matsenia AugtiAtA i> koronie <v?LAr:«kjf>j. 
MAmnia podjąć « Werbla, doskonale były wiadoTn*^ FrTd«» 
tykowi. Kosmyilme otwwidsid politykę dr^Bdeiiaką ^ tym 
fal^^wym ku^mokti; obiocTwal ^yto^c )>oparci(\ jakkolwiek 
sam byl zdecydowany nie iii>puk:ii.^ feidnii miar^ Sasa do ko- 
moy oc«r>kw^, Łrai dać ją Riwjin"i. Nio w^ipil o u^ewyko- 
AMbmśd ^him^trtarrU" pLnów j^^kii^li, ju£ «t uwagi 11& 
Polskę, zdzir Konya ni^dy nir dopuści poirr<'iu Stanisława^., 
"W TBt^cKy *a»*j, HttUi] ni« inćgl dtut'j U*:zyc na Ito^yt 
X ebwUą r>baJc-Qia Btrctu pnsrar Munnicha. Cpod^k mci^nt* 
pod^^^i|t xs Mjbą ;:£ u^ caUj kompanii k]vuUu- ^nskirli. KnM 
pfiUki ma oiJnua pi^ Orfów Bialyoli di> dyapoKYcn, — ia^ 
iranl la Cbikardw 2 r«ter^burga pp zaniachu LiatopAdowym 



» 



1 dni^Riclacyi Dironfi, jogo dwikh »7D<i\t. Bi>dtii2ovu i Bia- 

mL>A(i, {(odjbw^l poM^l frihtioudki, wkri^tco otworzy si^ wakiiiu 
DR 33tó«t^ ^alo^, po Kay^«rlitij^, Xicb;LWE>m «tŁJo ulg JMBCiD, 
ŚKs nowy WK^Ucoi^ądcu. MunniuJi, ^pr^yja lcró!^>n'i pru^^ktiMuu. 
Fr>'dvryk ii"rtptoiE[nj wy^jrfiwit do PHt-frtfcmrńiJ jtHjciA Miin- 
ttichm WintorłUtiuiT nii^jora w 4Jutł>ie pruskii^j, zaś jt^ «y* 
nov4-i )Mi'larow&J wldkio d^bru, jakie Birt-n miał nu Mitn^hti. 
D^urowi di-.^Kd ełckiemu przy^^o loras sc df Jtkieiu Bi^r^jam 
odsJoni-:^- pretKi MuanicUem ow^nąjUjniejsa^ umowę sadko- 
njgyjpk^ 2 1739 roku, dotytraj^tł »ak<'^yi ivnttryaclvi*«j. Kioly 

2 tym Kf^kroi^MD oWorwyl «i*^ prj^^d nim pu^l cA^ki, gniownio 
oAwimIcKyl foldinaivzrvli.4, ii poćoUnym tikliuloni xdknli«o- 
wym a^dn^tj nio pny^naje mocy, ii f^ to Vitxy»lko «Unj 
ajiraiAkk Kay^trlin^-ft. klriry ;£Ai(Uom '-ta uit^od^jowio. Ittotulir, 
JDft w rciycKum 17 ii roku odwf>iii Kaj-s^-rlii^ia x Dr^^na. 

Si*6d takich warutJił^w, w gwc* dyj>IoaiaŁycxueJ uiii^dKy 
Dre^n^^m i% Bt-HiiLem, nn raicie Wi^sEysikie nluiy znalazły «t^ 
w r^kti FiyJfiyka, Pr'>\va(Jay jn t«fl % cjtlą B^iAd^mo^ią 
twojfiij px2oti/ii^i i artyamum iikotiezonyin, obawia! Bnlhla, 
dodbwut o«trOj{i jogo „ohUiiatum", iit^il obiotDkMmi: Iucse 
ki^y przyi^^hodKito do wymn^h i^ndnych, odmAwint <ta>iow- 
CSO- Tak si^ stalą, ^y Briihl na poc3c;^Lkii u'yrw«.l nif x ,J4HJy< 
o^m rosnimn^in, praktycaauin t^diLntom, gdy «iQ tip^^mmial 
o iic!7inł ur 3Edr:>by(rz/ich na Śla-^ku, o \^i zi^mt dla pc4ącvc*- 
tkiA ł^lłtkr.iniiwfA K Rxpl^. Byiii lo myil tlomołlłt, l^i^t^mkiięJa 
była j^rt dnwnioj sWd spiTWcanydi planów Augusta li; roa- 
wJjil ju |nifji-ni Manrycy Scu^ki w t^foich rbciwtiypU H^vfiri«K 
n j«":4»ntł* wii^lf pi»nił j, j«*xc3tia po Tylły, wroni d<* niuj Xa|Ki- 
łBon, Byti bo mydl ^drown: pa« iti;i«ki. rnllam i^lat^j ^putłcjzuy 
pih^iowAitfj, wybornym hyl ił}oxmkii^n; iniju oiobislit mo^a 
l^ly pniwinrotx><? m^ w ui\i^ iralo.^. Ale z podoUii^ niyMi|. 
wtfU^tią FryderykuAi-Willioltitowi III, am było pr£y!^tf|ptc 
4)0 Fryderyka TT Nw, — nbł»;^i kc* ilą^kJ, lo w nam i^ajt <b»br6 
iIIa nicgrr^ dla HWi^o [ikni7]iiiti4'g<j bmt.-i A(igu<t4i pnu'Anai'jQi 
on Au'iMiiinj>'/« nd:d:Uy: korouw i^/iwku, Mijniwy. Ni« lUijm- 
^zc-^tajnr- Tiikoj^ do goNkw^n lupn^ kii^^^jr du-i^r ditf»dćfi?iki 



— Hift — 



«akotfi'}'i Miiryi-Tei-esy. 

Augiwt III był wtfticiwifł lugbłJŁMsym »]>n<lku jOSti^'ttc- 

jłoUia I B jukii ITiKł, w hr^ku mł^kj<-^o jjolticOńlWft A tlwkli 
Pjnc^w, Ju^f^ i K»ixj]jt. dKiiTiljfiii^yly córki ^lanawgo ^J^aa. 
Kn'ilowa priUkn, Mnryn-.lii:£ur». córk^ c<>sftrŁn J^S^^fo J, sUr- 
sx» i 7<' łiUriziłj linii ^lotUTł ńtnjec^ui MAryi-Tm^ny, luialft 
xaU'ni iiii-i-wouiic lo|i»ył! ]łr*wii- Włzakż^. jf^k wiadoiiio, Ka- 
mi VI \nt <hu'^i'i;c'm laUch. juTC^a: ustówę ftniiki^yi prasmatLycS' 
Ul j, x>ii»?iiił jH^prfinliii jnłnsmWk łixic<lj',]i::tfTiii nn rsi-r-ji iv}tt«D(?j 
rurki. \Vy1laj4c fiynowRTłj w raku ITU* itnknyieWiit.-i pul^klt^^O, 
ticaynit 10 wymiiiMr ]io<l ttaniiikipm zr^^cniMiia r-i^ pr^ynlug^' 
j.-tcjtlij^-jpTiiw Ml kresy jnych; a iiawori, wgrunt^iuntwTKyj jtłly- 
niu dla fii.r/ynimiicL j:^ily na prf>giBnryk<; oil <tijiiui ^m^kłej^o, 
wpix>Włi(kll'J*łi[)ri"Tkcn*sar#ką. iMolJiif, i Maiji Ji^-in^ielt^k- 
umowirz, i Aiigit-^t 1 1, imj fonoAlui*^ wszHkit^b pnn<<tnsyi z vuiA- 
wy IT(U n>kii >ii7 xi2f^kli, ti.-iiaur^ 171^ ri^kii iizuali. Sin do^Di 
tł-m. Puolwaji-iii lirn-Jcmli^wirt w Piil*n\ August Ifl^r^i^otoi 

tjtfit- |n:cyiii»eT3^jk z lipca 17^TI u»ki3. tikiiHiti^ ju^ upnbedni^ 
jjizi-it hie-jie haukcyi; pi-u^^maiyt^)^ uriMsy^de jiua^osttl 1 
lMwijqzyvra]«i^ bronie j-!>j piTtociifl jju^wAlcemu oil »ir<jny 
ciiij. Wumiian Kyskftł #kurecJ&uo po|7a]i:ie ce»ai%a. ki 
w TCiłjtiir o :fLiki'r-łvy pcr|;>kfk. kci^ztcm iitrAty LotiiTyngii, uii 
ui^ił ;£0 pancin Kxj>iu^j, Zdaw.^loby hiij. 2^< lj,U.' £oLowii 
tyle obowiązkiiw, dottnlocKnio zAbeKjiiefsuLlo iloiD n^L^-tti^w 
ki -ti] if^^ni^n siiskiij, W rstffKywihii:'*!'! hyto iii»o&?j Jm 
poili)l<iiŁ> Stilko^^hki nn^iił fii^ k proj^kriim kwaIoiiiił pni 
tyki i :uil>oni C/t.^li, Bnibl, aUy -/yikui ]ioinoc [iwcnt wiedi 
-kiri:!* tWn wyiwrrin f^worytn^ K(lnnl3til le plany pił>lnwi 
.^u^^kitrmu. Alt? BriihL jHjx1>yw,<ł£y ,-iiij SułkoWfikii*j^{», nirbawi 
uu» prey^li||nl do uix4Tc£yivif<iniei»a tych lamyrh sMin^; 
W tym telu Kapt^uaił wiłwe ucwtetoiriwo pjifLttua, In^dącegd 
w ovym L-aui^ioęłównyin aliimremci-^^irzii. Kaym^Hin;^ wli»I^^ 
pt>:d^wid w Dprintc. Erudyi. Wiuoik. p<iwuhiy w lucbi 
i iiii>iA'io, iiiftly i ęruby. pod amie«3tQi| piiwłoką iw^niieoldi 



- ll» - 



|łi>il kidfrlyiii wx^l<di*iit mógt bv4i mi*fr7<'iii Brftljln. OłwlwJij 
łHt\Tu a* M>1^ >ię u^-i^li, Zh jii>iirrxltiiL<tH't?iii K^tyi^nrlin^ ku- 
pił Brfkb] BanHia; jkr/j^litrytowAl oii u liobii Kiirl^fitlrAyków 
dwf>r wi^ 1(^11 >iki. kii^ry olm ntlclawnu oiiJac^l. W łutym i mitr- 
ini iTHfT nikli, w mytri^k^^wj l-ijpmniry. 1>p>: wiwl*y irujyiili 
iiitiiiKtmw. jł^lyiiił* pr/ł'^ clokUnwy* DHiKisii- Auny i Au^u- 

miiiyki, iiH wy|vii1nk /t-jfiHi rałn^r/n, 

pod koDicr |Ki^l7,[ttrfiik3Ł 1740 n)kvi v WłU-s^wif?, fli>kątl UyW 

sylu^icj^ |H>iifył.v.tią vfł*witąlr/ ku^jlląj. Syiuncjn Aiigiisla 

w pDl>ciTOcxy«'iic^it- byłn ofiłakiktin. Ek-klnr >ui>ki nie iiicijc! 

l>y<^ *iol)rym knjkru pffUkiiik. Miiiemainj' ua, oi^^^, i* fila Pol* 

iki r^'kryjiił'j »f^sloM>w]ii4>jffiCyiii kn^limi byl obcy k*i:^toj, 1119 

>bay |iniiiiji|j*y. Bylitiysiiiy glo»owMi v, ^asjicly kj kióryoi 

'EonilruHunm, nrcykhi^nn^ czy CcmUni, um zti Sxw<«li>in nni 

'StA^m^ IJiniżjtiiiy w zAtA^ł/io unię <ii«ik1nHT4 r.ii ji^Jiia^ s^ iujrin>* 

^dnntiitTaiiłj.ijtyirli fonn vyi\i)y«'ir'tu Wii-U Will pr^<:<lr<Uwia 

Eilkft pi^zykłpiiIiW tiiai f1/4nilrif--^iiy«'h: i-li^khiiib hAiiiit^'ui'skit^go 

>im Irouił* wnwił^Nkirjt, kłindji lii-łk"*^!) na. urwi^rł^kim; |n"i'viefc 

jiTiykłmiy 7,;^f!a liii? byiy Ji^ic-ltęcajj^i**. X;h1Ljj, uai jjrifiyiMJ- 

11^ 010 mogło liyc kwcbtyi, ^b^it-a^jMit-^ywA punki Htj^k^da 

ioŁ|caiL>Jiychiv,aniów,wI>jixiUuieaŁy wHHiLtiwtrnw.wSsutkliol- 

mic rcy w CuspIu. Z PoUk^ Lyio giJiiwj- tł^lupa SJłpkrt holowała 

za *o^ olbn\iiii, aiHiMii-łŁdiLy iłkn*r Ra:plb?j. 'lVki«gu Augu- 

0tn ni, 00 nif^y mi> riftu«'Zył si^ mt^wiń po poUku, WHcyjriko 

n^gji'j|l^> ił<> My^Hinf^g*.' Dk^kd^. nie nit* trKynr»li» ^ \V.in»xii- 

yiisf. któiM iiiKmoj^s j''*<A!7'«f i]i<Mipipk!(Xaii'i pntirf 8t.iiji-^t^wa- 

kUgii^ta, j^wtu^i" imwef nirupiiraitlk^Wftnii prac* Bił-lii^>kKV 

go, v£yiiiU wr-i;b^'iiii? wii'Ikif»j w>l slolrritii-j, Krt>l ptiatbyual 

^81^ obowiązków kouhtyuu^^jnyi:!!} ^jdUi^uj^t: na n«Jy neiiai^kie 

gTbaicc. do W!»clif>wy; 1I0 nUilii^y £aj;;l^d«J Kr^dilka^ E rau- 

rw; X tuti.-ifl Ijlko puiui^ oaiadJ *" uit-j <Uufcyj, i^a priiwłlziwł^in 

irycnnntu. wyparty pnci^imnr^z iiluliioii<'<^itDK*Kfk4. WR^pluy 

C!«ul «i^ £ni(-«?:e jnkwobuy»i, juk w wlubytym kriju, i 00 



- 170 — 



najgorsza, zdobyłam i)U nio^ praoK inn^^cli. Taikif- ramę by* 
ly ucEiicia \riek^pj ci^^i j^-go potld^łiiyclj Cznttfyryricy, Po* 
nUinw^kL J{:c^wnski, kilku polityków i duroraJccAi^, b^li liJA-^ 
nmi liworu: It^cst ogroumn wii(kł;v<»«ć l»»go, co wTł»dy iiDzyw4i- 
rn Ti.ifort^m. nal(>2Alft j&wm^ lab w duchu, do ripo:g'cyjn*ffO 
obc>xii Po tor ki oh. 

w tuitaywUtoŃoi »U"Oi!nictwo Pfłtocki^-b, pcatiimo pci<^"fik.ieyi 
I7i56 rok^u Irwiłł" w :f:iic'h>i<'] mitoJi^i-i pnjrt^iw ren<loui >jifkim- 
Nio prKłlitJo mii nu i^bwjl^ myiW o tlutmuiauł-yi kn>U. Zntl 

nioue leo^liilo \iir.i.-'£ mni.'^ roOz^jii n^ulkoiiiHiLtów. pr^i^ mti- 
fi;dAtów litewskich, lyrh saiiiytli, k^óncy niodawno, ptV4>iuw 
PoiockirUt byli wyni>.*41i Auffustft na tron polski, b kt<Jryeh 
obttni* rto wr^oraj^ijtych wrogł^jMT łiprounHKflU wtpólDa Di«- 
DAW]^. nip pr»»t']w kn>Iowri u-prawiłicirt, lf.cz jMiTieciw sabor- 
^om I.nłki i wrl^i^/nnici kn>lf»wpkioj: Poniaiow^ki&mu i C>/»r- 
tiłry-kim. W ntiww it«inf^j, E|)ryTnii j.FariiIm'^» <:ln>S wc^ora 
narnu livł]i n!ii»-t,tlM Hm pnrlyi lj>>i^r:o'rtoUi'-gn, obr^ni^- mialft 
Irullć pnfLi Kiiy»i*rlitfgiŁ dd wsw.irhwiudtuigo tvrii^ Brliblu, 
raii pr^z IIt ilJilu tntfic^ ilo krdla. Wyniki^ Mt^ »wińA pm* 
ndw lik»\v'*kit.'li iimii^li auiSw xi> swi*} »rtruDy tt-j.-zyMfcafr dlft 
Mebi^ Potow:y. Nkcih w ki-^ju powd74>(-łmą nie(*ht^ Ola 
dwonr. Odkladafi tylko do IrpHzoj okasryt oduowictak nt«- 
fontitiiiKJ płłlityki dziknwskłpj. Wyw^i^kiwali 2 tipr»gnl«- 
ni«m Inkii-j oknzyi pnttłx rjtly f^iin trTi'j;iiti wnjny T-^iroc- 
Itii^. Swoje ikuił/ditjiT. pil djiwtii-iiia, p4 ikJmł:il i w TiTiryi^ ^^w«t< 
oyi, Fiwutfyi, Prunaob, j^MwiiycTh »nugitiii«inrh gt<Swnycli 
protektorów «»Mkirh. Rosyi i A ii*lry>, To nurhti-jt* łłaywily 
«jc ka końcowi 1738 ruko, wiibet* widtikłw iiirłTwitricyi 
5ZiAvd«kjiij w wifjciirr w>rlio[łhi«j. W i«ki(*j inferwi>]łvvi t.aw^ 
n^^jbliknm'! jwiU^-y gi>t.iłwi byli wzij^- uikbt /brojun konf<»* 
deracyą^ W f:ruilmu 1738 roku, w ^swe/yi nad ^)oki>jową. 
jraityą ^i^złipi^k", lu*di\ci| d4Jtyc-br/^s u sleru, wK^ło ąón^ w*>*" 
jouiiiczo, frauou^ki<> .'łti-ojmiitw<» „kaip^^^luł^^y*-. Hori] M«l^ił, 
Oylknłiort; "t>iąi rmądy. Majnr Siiirlnir, dnuny ailiiwra Ka- 
rol* \I1, Wiiił;iy pod Płfl(iiWf^, cllijgij nii*a"»Jiiy. Ii-i«x iiH^rotyit- 



tńt'^y crscJon^k IComi^yi Tąjnoj do «iprniv z»^nmkevnyi*b j>rxy 

po a!iuii!Ł 'Z ^uh^iwm, K<'łWUoIi*gl't x ncgwyai^^ij *3twHJi^fco*(u» 
ivi^i| ataiid M^uHK !■:(«' irdxko-rmniTt}»kł. rnŁyHlcfiu^tin- w ntjrm- 
niii 17.'łił rnk.L Głowa ojdctycyi w PoNot*, liK.rnjii w. Ł,. Jłl* 
s^FT^otookJ, korzystając 2 pi^yniUrjti boTm(iA»kiej;o bi-^po- 
AroiJnich Ainnunlci^u- ^ wiiilkim wwywm. pniTO swt^gn wyniaft- 
cn, Oiin^WA^if^go^ po[|«^oU^ 1.. podpmsyt Tiiwiiii*t kIawm^ Kiq 
w Sljiniliril<--~ w lutym 17^0 ntkn otljinijo M43 Ponrio sotwinziA 
iibXK^i- li'^<iJt r*>kii kłłnlMł<»rriŁ'vij t tuhyrr.yi' n» Rniyi;, jrili Imj- 
clKiii iiiijtl snjwnniiinii dywtfnL^i^ fjO Lysi^ry Taljiixjw, 10 fy- 
łii(*tTV S/.M'f-i|i'in'. Wii^lki wt-^yr, prŁłMlMi;liioniny Mr^harnmi^tl 
pa^An, |>]-/,>rUykU ff]ę<]u tt']^ prv>JL-kui- JiiK kti pm-K^tkowi 
UtJi zM^sEął Potocki 3t1>k«raL^ s«WhŁ^. śoi%f{Ai5 wojitka na Poi]o- 
lu. (Wraff-il 81^ tpft K IjinewUo Slani^Jaw Iji^j^zcseytiHki, wiwx- 
ny kuRiłj^ilii 1)0 ki>n:pny, ktuR-^o ;iynii>^ii*irił' ruiaio hyć piłil- 
ittAW^i r.viłi»<^4i pi7.«?tlsicwxi^iH i r^kojini^ poTiirjc) franGit«klej. 
Wiz^-itfjiw u* pUny chybiły, Rząrl fmuotiAki, spr^fcynft rlzia* 
Lij:iCA ftanWDO w Sy.(<»kTiiiliiiK\ jak w Kamtrfictt, w frtł.fttmisj 
chulli skn^Til; irywnłjinii jinciSŁ ł<łt»Uł' tintniu-ił juJ-yik^iwnJ 
ui4cxuif< dU ulal.vri«mia 1nikUli'iw piiknjiiwyf^b biO^radzklek. 
SinHair w ji(»wiiiiin'j driHly^' yHiJnionlownny wwint im Śląsku, 
je^« p^łpwry zabi-aui-^ wydal S4; M'kri?r n^^gin-yaryi Hj^wedzko- 
jtolikich LI l*orLy, Nio miało Uj rn'?ali| t\rcii iiasŁ^prtw din 
konspiratorów, Taklu nit^rr.y trnkU-waDo ^Pk'led> 2 ŁlloKofio^A^ 
wyror/jmi^loAcIą. DU i.ikojt>niu aiec)o«aiych kcnfodoratów, 
KAj"»cHing, klór>' polialil cytować Loibniu.t i m\i\\ «'yix>BU' 
mijiłił^ P»tt/^l(Mjta, uin po^itownt kilku tyt<iQCy <:xr?riAonyolL 
zlotyfli. Hkiiro yi^ n]v tnktło ut/j^^T ]K^M;?<ty z<i pcj^waii^i^iiift 
^jt^^kiii. rp|jubłikninu wydęli praymijuiiiii';) tjlfcyii ki<.\<y aift- 
pnyjarjidiuri, l^mjbii Sut-mW-k wkIąI 31(łtł dukatJv, jego 
9pOiii'K<latk 100, h<'tmaii w. I. Wjiniowierki 800, iK-ttuflnonra 
P.^urkł IWO, i''j Diotk^, njfir*xoiJkown w, k. idnt^^M^h^jwa, 
lóOOt Na rasie tisjiokoit" *\q wiHcysiŁko. AIo A^ifpi^t nimt »po* 
^mo9Ć UrtwimJoTiiió ?obio wyniAnir, nn j^k kriK^łiydJ podsta- 
wili ^pot^zywai jog<» Iron pobki. Zni orl Ukinj świndomoiici 
d<» tin-ili ol)f>jntftiiift *:^ xa iKT^-.picititiitjsK^ k(>J\)n4 nio bylo da- 



isa - 

wolności, przypoinninnn ^Urn prsy|A£ń domo br^nrlccitmr 

obroAoom woln^p^ wyboru, w końca z glębokiAni pi-at^jfcknu 
wyglodzoce MlnuAooio. udutuk bnm^Uf w untuEjh stnltorty 
Sląeki, afcAbj zapr^y^i^fton^o pdkoja e FriLMmt njc zr>'tni6, 
albowiem j«<t pomsta Qi«l>k-«J:A &a u^cb, co Umi^ prxyiiuomj 
f^fii'r>i4^ ri«rfi>'rt*- #tt ff^fdfrjoa t^tptr^^s''. S'w iraAł>a było 
wj^iij n^publik&iitijiu poUkim. Z^nu umi ^gtoi^iti m^ ilo 

cy\. Dwnsnuc^uis rolę jł^idn^inika Ołi^jryu-al zuilw wojt^wiłda 
b^'4ki PotcK^d, ki6ry po dwakri>^ u^ 14^ spr^U'io jc^tiiaił da 
BwUna. Ocuywb^ci^ pr^^u-iuSEj staiuiąd zacb^. Z^iczętu ^ 
XA s^anm gra, oo przed dwoma laiy, Jńxef Potocki ji^t icgnimt- 
(lvL»^ KWo>cli Arii h<? ren IjS«: i 2bif*r»<^ u'oj»kN koronni*, H:u4-z wr 
(UJik «^iij ju«zic-u> tyrhlł^j. udr o^liUtim] i^:w!iii t jt?«7j73Ui ryrliUJ 
!tpi4xł». GarowAki, pnutkttpiaoiy prei-:^ H»tu'a>kM^fo i Xji>'3«r* 
Un^, przybył p<tTajt-rii;ik- rio \V^i><»iw^. rdał mcck'- 

e^ydi pJatiuw konfedenuryJDycb. Ibdy ulr^ca. JaUuoowa]d| 
itoj^woIa rawski, wj^aJ dworowi odcanni-ę Pnnockiłg*" iloKty- 
i^vryk»- 1_Malo 'i^; du'''>irnwi oafp prM.iH!«ii;vk?^i7<i« JiUaiuiit 'iv Xft* 
rodku. Air Fmli*rykowi wiiptiy nŁr było pAr^i^. Pno^HwIml 
czuny •! -1t^kkotiiya)u4>mn nanMlu jKiNkif^go", on i>a pomoc 
koBfikLieraUlw uU' Ht!XvL uie putr^t-Wwal j«»j« eauailui s t«j 
Btroiiiy ai]^«iow«£ i^l^ uie iyc^yl ^*n^« abv uh; ^uiuku^i^ Au- 
giulowi odwToia ito aliansu priukicgo; chodulo tnu o ŁApn%* 
taicciH uwa^ dwom <liTtzd«^A5kir^>. o W7,^tirr2i^iiia ruu klii^ 

Fryilt^yk w rt<*ciy nincj MkaiŁno lou^ otyć ń^ 
doj«i-iA ko^jfiib-mcYi jHjUkii^j. Na x.'O'llnJUlkik0ali<\v^nt-livTo■ 
^tl iltvz<lf?arkirj_n I mlttt on vkutvc£tiieJ!i24? kkaratWA w 7 - ■ < ^ ^ 
V k^ifrUiin wyicral — 4 ncsej dla litego wygrana d> - 
pniaka — wainą bat^-^ oad AaMryakanu po<i UoUwitz, W 
»łai»irv fnwcuski. f:łowa pamH wojowni^^wj w Wł-r.-;*lu, jii 
d^^ay iralowi-^, ^dolay pf^pwaiyc Flcurręo, iuav>x^tl^>k B"l 
uKpojawit «f V KmukwcIi. V>łZ^w opaui Bwoich miai 
«tn>w. dociMbąjf^cli odwohaia »c do at^dyoc^i angitt' 



— ISS « 



kcy<'h pokojowej u^odj z AiMtryii Ka uininrkowanr <kd* 

fpncT. Krydi>ryk, aridcydowany dokoAcRyó, oj eocanł, i-Rucit 

[•i^ li- obj^cLA FmnG>i, W caterwcti fUnr^Iwe Wrocławiu tnxk- 

Lftk |>i'u,Nk'>fmnrmikL Jirdnyin :c wArunków k'iiitviu)likY^^ii 

'podyktowanych pn&« Frytkrj-ka, - ^al^iiwio od pół roku 

tanta Hatyi» kt/jitr.i w naj^wtciKrizym trAki.v.)<< emdiuowym 

SObowiąKyiirat si^ In'Oni^ w *»c:Xi*;;i^inos(i pratciw napaAci 

[wwod&ki<TJ, — było isobowwiŁaiiit*, pnsyjłjle pr»ez J^Yancyc, it 

fiklont SKNi'*>cy(^ do natychmiftstowcgo zcrwnuin z Itfityą. 

W pHrrwsaytli dniach sierpom wjiu 9£tokhoIiD!«ki wypi>u'ii>. 

IigiaJ wopę Hoł^i. JcdnocKciiiio Kx>"doi:>-Jc wij^ł Wri^el»v 

smuftil dtohcQ Sl^kb do xJojbTLi» nobio LuJdu wicrnop^ddiLii' 

^Konjpirłcyii* di^w^n^ika prEe*'iw 1'rusoto (Hlra^u 

ilrecdl& moy<; bytti, Auntryu turaa musiaia troł^knu fli^ o be»- 

idCKcAsTwo Wiedmn, Ao^ia o nouŁralDc*^ Hanoweru, Ho- 

>yft o cuJo^> swojcli prowinc\"i aadbnlt.yckicli, Frydłliryk, 

tpreynikrioiiy z Ludwikiem XV, vric(vj mi kicdyLolwiok 

lyl paiKrni p(dr><t»ni!i. Dritlil cJJu^ Ai^ tiio namv41n[. W mib;mi>' 

'DiŁi fiku dokofiul niłjzuptdTUi-j.^^fij soniEiny fr'>'tl»Jp On* kt<>ry 

w kwSeiuiti iioJpisal %\ IiieżuiG ■£ Auatrya UuktuL o pc»d^i4ii« 

i9iu pniF^kicli, — inerfts odoiAtn^t i<atyllkacyi i wo wi<s5^iiiu 

fpodpisiijt* v-^ Fmakliirci** tr&ktat 2 Bawaryfj o pwliialf* xiom 

iUKtiyA<^k^'li. AuguBi — s.iv6v.' nu pa|łiorai> — crtiitymywjiJ 

irany x korouą kn'>l(>vvcku. W listopatUii-, jiod o^'id% Frtin- 

'i, po iiieku-ryGli iurgaeii» pnysiijpU fonualnii^ do kcmpauii 

iwny 9p«Miiik, IwiWa duchowy c.iic?go prtedsięłjiorstAraj 

"ryderyk- OgM^ń prz^-/ nwgi^ i^Kucimy, pnM»a oie^Cf.ł roz/lirai- 

miiily^ noti^secj^, jak tngo pmgniił, ognrnąt ciił^ Eun^ptf. 

tnk *t-ilri «i4», it *>Uk'tłir tjuki, Łr*'*! piiUki. n;ka w n;kt; k krr*- 

;li'TH praiiUitił, ;irir nohiti^ fnUriiin^ n;kn w r^kc k iiujnit-lin^piłł- 

r.nicjf7:ym wrogi<>in R.icpllł'j, u»jni<ibi^pi4'ryu:(>jfi:Łym wU^tiyiii 

vrn>Ri('tHj rocpoi^zynnl wojnę gvM*^vzĄ^ 



— iS-\ 



u, 

Sanu I39K Ciidr^oj ptimr^y, Prvd<irvli' S^tk tahr^l. 
pms rok go trzynutl i 'Ayiln»'ć j^»bii' nin (l.il. Wszjik^ 4\ 
ttcrwiiliinift t(^Eobyi,'2y iii'--x^H^Qy t>y! ticbsiul Europy. Abjr 

10 byljetlco lylko spos»Ułr sagrozŁ^ jej siem wMjluz^in. wk- 
ey^ łmieri^lną. Fm^sT^pieDie Fryderyka do nlmn^ti momrctw, 
dzielących mi^dKy *iiohin np^kk aii*tr\-actó^ nin mmin ir: 
cnacKenit. Pnr:y?«t(;|uivr'3t do u-y«-(»liinaj pnu«K M«lii» kii'L' 
n2i^W K^L jej uił!tt4|>i[.'n)L* kayjtć nAiin ^c^i^iłsnió funnaln^ 
Śl^kn. Zlnniftl ^inc/mi^^raL' a i^^ancoiTi, m3tp(X*ityfiaijąi-- w-- ' 
Teraz roizilri łic pytariM': ki**ly atlnitiie praymierw ?c koaliry^ 
KAwił^r^j^c |jokt"j? 

Fryderyk kpiej Kroliił. SSo)>i}tii;[ąxafUa4SftBcif^iicc4* 4'7-ęfI^ 

W piiiiUirniikii l"4l roku, k^łdy {Mtą*x Bł^ici-^lii k- i 
układy z AugajiUrm i KiirolBin*AIl>i7n4iin n iJmn^ rMibioro«y, 

!*Łrt'jvr, /Awarl ai Mfify%-TL*rp3!^ ktJiJ w KUiryi*, kt/na jłod v - 
liiiui w/^]clauji ^-iJŁinjwi uuikdi w d/iwJAch prawu »*;■ 
oarodowego. Saczefitjł> warte m^ prsypotunieoia. Jui ku 
ki>6ooi^i l&ta, a zwt^i^zczn odkq<ł w biori^Diu Fi'aiicii3a prr ~t- 
Ifeu, ineiyAtoro^le an^łf^Wy ki? zdwojoną ^^oHiwoócią i^ 
n^ d^ od«rrvrinm Pnj» od koalicyi. Wymusili nu Mnrri-T^ 
rrsi«t Kgodę n* od^t^pirnir ]H>łiiwy HEą.tk'): zibklin^di V 
rykj, hy lui t^iki^ cviii; (jud.1l r^kn g^in^cnnii dujiiunjlŁw- 
gcVw: uiwwitUli ;ifO. — do^ niefortunny argiimtiŁt ud JUhni- 
n^ni, — it i:dob«;(lKi*? -nobie ^Uwt; ni<*;:iinii-rtdoą. . iiaiiładiijto 
wirJkie^o Sobiyakjihgo, zbawcę Wjftiiiia", Fryderyk sJ^ .^.r'■' 
&xyU Zamiaet uA^ladować kii^U Jana, przynaglaj iVuti 
do n]ara:&u koaGe]icr&c>'JD«go na Wiedeń. _l*ro*Bc iiuiio uwol' 
nii od podobnych propozycyi — sECićtko odpr«wil n,-^ ^ 
wuJiia pOR^ft imgiel^kicgo, Ilyntlfi^da — i uwi^rsyć, te- ,1 
uczciwym cdovii;ki«in*. ZnorJtyto to, ii dflwaao su iinila 
PncydaDO kluc^ SlEi^kn. iwii;rrlxc ^^l^. i>pii>mjqcą si^ dutydi* 



— iSo — 



C3UIJ* wncelkim \vy>iłkani [jriiKkim: Fryilcryk »tc udobnicliftł. 
Kt4iii,*la kr>iivr-4riicyn w paidzierulku. Król projski zobowf%»y- 
Wrtl »i^ u<i!*t^|)ić Franciuj-jw, aaprzMtac kroków 3;nc?:c|>nyo'łi, 
sti<l{>^Tolić Mę Ślt^kion^ oi^^/m wtok b Ni!m). która niti- 
inrlocaDLe wj-ilavrfttL nm Aastryncj-. armtA auHtryacka N«ip- 
perąa ustjj|łłłWiiln ua Moinwy. octlm^łcatny traktat pokoja mud 
brif EftWftity w gnidŁiiu. CaU reooc irn wyraźne £it'hjii'^ l\'y- 
dłrykji, odbyU si^ w nnJgl^bsoH^j tajł^iuBicy. Chylk>wn,jak 
ni-i rtc-hmli^W^, wykmda j»ip król r wlaanogo nbozu di* saniku 
w Klei[i5cłmeUemiorf, iciłxid cBokają go AiJ*tjyac>' i Anglik 
pośrednik, Hyiififord wlasnoręcKnit* :?porz!nisWk protok-it koii- 
■Kint^yi 1 mm go podplfliłjo, aibowiom Fryderyk, dla kp*»ogo 
M-kretii, cwó.i podpi-^ mił^ni rbytccanyin^ dajł> tylko ńproljnt^ 
ii^tną, ^towo króWw?kit\*. Etównirf dlii sekretu, Ni*a błjdstio 
ei^ posomio bromlo prK03E dwa tyjj^dnio; dU piunc^-u irvac 
b^fzio dsLltj ałrBcIanina na forpotfatacb. Ubiwany poiuynliiio 
Ufn MiU"iv*, na p'i2'^nAnie jctszcz^ UfIzioLiwezy Noipp*^rgowj 
ftyc3:tiw4tj ntdy, kędy Dnflopioj udt»r*y^ mti t^rfULfruaów i zgro< 
mić u^ kc^ebanc^^o Holkislci, Ictóry ^obto wmawici. !£ jtt^t 
nSwoio znakomitym dyploma.!4, jtUc wodzcin, yr>dvryk 
przekrada «i^ r powrotam do pwe(j;o o1>aru i prwłi^w&ayat- 
kifm ztirAz^ tegoi wiooKOrat puae df> Frunkfurm, do !ieixl<TCZ- 
nyjfo przyjaciela, teffo aamef;o mar*znlka Belloi^la, PrapsyJa 
niD p^nomocaictwa dU ukobcsonia ukladiSw z AufjLielf-in iU; 
Di« wątpt o puwt"d»&niu koalicyi: .Ludwik XV xo8ULni« arbi- 
trem ki^^lilw, ^ai jian d*i l)iOUri>;!tt uai-zęcbiom jii^o w>DZ<tL)i* 
HHicy". PoCTom w iW'>itu ti^miodo xa«iada do u-iuf^zcnty 
X p'i«t^m fnincuAkim, Valorym; tuiaj do atolu ]jncyiio*i mu 
V«ryrti' jiiiini*> n<\ Hyndfoi^da, uiuiiw^iono acawtacasu, potik^ nda- 
nyrli ^lów 11 powoda rzekomego niodoj^ia mt-dyacyi; Fry- 
dciiyk jo otwiera, cKyta :& uwagi^ i podaje moufaeinu Francu- 
5IOW]: ii«vlinj Kti; prx^kMnn. csAmooa bialem, oieohaj donieaio 
rkJT^Uwdini] FIfiurt»inn, Jak o ni^^znmoo^ dobr^ wiarę 
iskies"* mounrrhy roKbijajii m^ tmlAinutnp kulenia Lod- 
mn i Wiwliiia, Tiłk witlki król robi wiolkij polityka, 

Cłi v«yy^,ko fcafaiwit^iE^y w paidzi^Tmikii, Frydoryk, 
wtd^idii^Eiyf pmst^pif w Ustopadzio rjnaatuie do koa- 



186 — 



liu>i- Tym itpotJoTjftm % obu itruii ^i^^ sabt^zpi^oatyi M^sit |>n«s 
i^TLukaó, a£ m^ wykłanij^. kti>ra strona bif<Lxio ^r^. -Mli 
AiiMŁr>'uov. — wni l^pi«j; w ułdin razie rcwooi-w-io akc*>di 
frfliikfari^ki i wtx>i-bw«^L'i x IćKtopndft i prayinA si) do 
w«nc>i si:bm>lIoiif!orf*ki(Ti x ]),uć<lx]i>riiikn. J«tś]i ^Intnoi, - 

trzyiiiul fttccosia. Wypadło csckat^ &ie4f o^. Zatr-^y dwa m: 
i>i> wyjKiiUci, ktiire, iiiauralo &ic, ostaie«aii<* j^rowcliybily aa 
Uli koncy^ koaiicyi. W kofirit lintopAda Maiurcy Sanki, 4>l 
ozony iTtalw^ natnrnlnyrh fiiw^i, uAtnmlnych syiidw j&i 
s(a IT. ^" łowjrtyi«tttił-l:-łWJiI'łrASo-<Ł-]#łgn, hr Cosel, 
Racowski*>go, wziol nucHym rwipiulirin Pnf^ c3CmV%, — Ai 
ny ntyii w(tJ4inny. w tyai -uunyrn ftwruittiraircyni ^ylii fi 
mii^kim, oi on^i v£ti>i'u< CHUii*, nlbopijźni^j yp-^i^^iti Kmko^ 
Po łtraw Pm^fi. cal<t C/<*chy Iłyly fltnu^oui^idU Miryi*Tvr»»j 
Inny, JotiKiilwjsiy wypaili^k JUtssMll w tym lamyni prai 
racnsŁio nafl \<?v)t. Jakkolwiek stiilenno i niPoblii<xfiti4« 

jj^H 4>t-ri.<kifta4i i^UWty, Nnmt, HA pOCKątkil Qt\.'<- 

kioratikrem Le <'bi'^tarHiitgij, olHv*nM> p^tstując^o oil Fni 
w Pł^tt-Płhurgii, dokoniJ =[*; (nt.-y tinwy vrifTlki nr^rwnli 
ry vyn)*'<«J rn Iron can>u'^| tlli1>jł?t^. Ccirki; Pioum Wii 
otKtiti^itki wilii^TKUcrŁcu myiiity prtyjiw^iijllcą Fnuicyi, ir 
tdyin raxjf< tyiui^^nm-Jii uiti u^i^^lii lfvc jiiow^ o ratunkowij iłj 
WiTłyi rłi\v]Kkii'j dh na-t Maryi-Tert^-y. Fr>'rIwryŁ, 
dotijn^ II m-uci^u Fr^i* ual>4.imiaAt|>elui4łi)wadsu^J 
»tU'arlnittiW knw^eryi nad graiiic^ mmwsk^ <IU |iot]|i<fHi 
« brtltiifUaii. Na wiadcHSoM o wnacku pet«rtt>urak)m 
Minkvzoi« povtn4dexiviiiiie Fteoperou s pcnrudii it^ 
diMa lu^dmtei politycan^j* i wr^wal do ńetue Hyudrc 
ttak'V' 't<du& ii wprawdzie sairMiiiuje "^ 
iff^iiL -. , — i^^rnikow^ uvaaa za fuebyi^. Ilyu,.:^ :4- 

^ie dn amhit^yi. jt^i ni« df> honoru kn>U^ WJal 
,„. .t — .>,ii(łłn lic fiii*tijf«i«»nił» W. 
. ;^ .>i;|ir*i itwiju^' PndfTyk maJj 
il^ oa ktut^ nlv bflii repliki ,J^i to ar^muji AnstJ 



^,-kto vfic, moto im nic uwit^rt^^?'* W racway samej, wKjwfe 
nie diU podpi9U< OdpowiłAłż <l^>wdpiin, nui ulon-o: lectt jn«t u^ 
jiitw)^*j rłovcip Fijpii-a, albo HrnUiika Raroftao^ atiifc-ii 

L Poloic^ni*^ Fryderyka niflstnworinio było banixo pt>ni_vilii<* 

TT tej cliwili. Midi i^ce wolnr. Dan^k: niedo*«loj koiiwvncyi, 
poabrl *ii^ wojsk nnstry^cliicli, ł/wbdji^l oFlatnim imiifciem 
«bTx>n»3-m tUb t^ląska. WŁiaciwio nic więcej aŁo uaiai do «►- 
boty AU, t Li^rbo hylo i^rnK y^ihić co* <iU koali<;yi. in^bH j»j 
bylu piluijwfbti. Śwmdijfuy wWuoj, prij^piulkiuin tylko niulo- 
lŁonan<ijadrtt«ly, Fiydei^k iyl w ciągtoj obawia, a«nbyj»^o 
X ktiliłi ni'?* podcłiilj podobnk-i tiojunaniiy. SxeM^óJni« wj^liJo 
edu iic podojr/anom zachowań i Łł tlwoni dreadeń^kiłł^i'. Po- 
niatowski. !oil-*o wi^^eJwMzy do kraju a pierv*wtj nieforliiii- 
lUy wyprawy paiywku^j, TiiiMivr(ooŁme wyrfnny vMi*ial jn> rax 
v.-ińvy <io Weraalti, Fryduryk 2 nitiłiłkojcur iledzil jegf> iiw- 
cUiuatryi, iuir/4-gnt pr^f^r) nim w I)n.łAiiu\ MołiachiuJJ, KraiilŁ* 
Jrfnrcio, w najt^tra^JAzyrli wyrauicli odzywHł al^ O niiu do 
■TU>uivmł. I^oinitt, P'łiimtf>^iidcj miał <obit? /leaino w »w<jjej 
itiHtrukcyi iŁVłTvŁ--i»; uu-a^c Fianc^yi im iiit:Hbo7j>i**iv-Hń*twoj ^ro- 
^iw ^v«ayfttkim s^ULdom od niepoiLuem«igo AA^rij«t»u jK>t^! 
prn^Vi4>j yStiĄ róu^DJct fitArat^ się o odiiftpi^tniiT r^^^J zloiu 
usiiT-^kiidi, dU zankr^gl^Tii;! g(>rnt>g<> Sli^^k^i, jn^y^^imu'*^ 3>^- 
AOuii we wrKtuniowyiii imktar-in fninkfumkiii^ Fryderyk był 
adpcydowauy ulr dłj|łuinii? t*^' fcwhi^ inioj':). ..Sdm do o»t-it- 
tktfgo ni^liutbuia uiimiy uhńiii zobowi*i*aiiiom» — pi*aJ 7^ pa^^Ą 
dlo lkilJeia!&, — nie poawolę ni|^dy, aby odcrwiia^ jiidca fol- 
wnrk i^i^^ki an i^c€Z kn>U jwjUkiffgo... OniwDn^me i]a#«Liu- 
pncoil okasywnli Vf?(lT(<t i\*i pi>ływi<<tiiA mc, ja r(rabudzd«iii 
W Dicb i4iL-t\t, a tri^B ■^f^ tiiiirtii.iyił-ni '^ , Oii W CKeehacIj ch^^^nl 
ntioć »^iadeiii Ba^^drc^yk^, koi-oricwani?^u kr^l^tpa caf^kim. 
jr>v»^<* «ri^cej od uicgo #kum|iro]nitiJ^vaiii*gtj wscgLędeiu 
Aoolryi; nic SaKa^ sc^wa^j^ Licpunitogo. z którym tn<i^ ONte- 
teoKiiic, ko«iEt«UŁ JAkififo odoMpiti?^ v (łebach, ^.-/jkiiiiau 
asa pomoc do wydi^nm Sl^rikA FniMikon, gotowi byliby pt>' 
^orl^ic ni^ w WiocJniu- l)lat<:'go te& A\igaitowi podfluwat jako 
^przyiicti;'* didckic Momwy, kture dopi<Tro trzebjt byłd sdo- 



b}"Wftć. Atohy Ułdy <xLrAzo pnicciąć waselki? prBCCJwnr k| 
wnniA AAujcioi, Fryderyk pc>vmi^ mysi wyborną: ł»«m otL 
się x<lo1>y^ (łU Stuów Uomwy, locs pod varunkk-nt, i£ w Łj 
(N*Jti ikdtlaclBą do jv^ dy9pc^y<>yi nrmi^ s^slc^. Z tym 
nym pcojekt^un xj«clul osobiście do Dreeua w ^tycmiii 1! 
roku. Z wieUdmi faou^rMni prvFJ^ s^^i&l od Auj^t^ta i 
flKiuy kr>6lew8kkj< Ubiotnicami tiAprz^minny i groźbą lal 
dfti Aobio Ta4(i z tKtjaśliwym i Ambitnv'm Bnihl')fn Vp\ 
ji|C4i gnocznoflcią syjikiil wptywtjwuj^ spowu^laika krM< 
f kiof^ GuHnmi*j(^, klt^rym łnUrronowat flic Ttd dawnn, gUj 
juk prr.y^tjłlo na uc^£n:a VNliur«, ftiardzo J^sekczit lArkr^yl w 
zditricm Ji-suitów, Trudności doświiwłczyt ta^ strony j^j 
tylko luar^ftotk^i So^ktc^, Maurycy S^t^ki. pnduad 
fl^orgc Sand, tfoatyiiHWtalny kochanek Adrt-anny x mdi 
tnfttii Soriba. w £ydu b>l wieloo praktyta&ym i Trioln 
n»c«Tiyin i^stowrokjotn, bri »> WHSjrśtłdob iynów Anj 
Qiijpodobfliivjj<xyin do oJGft z ul«ntóv, sprytu, pr^enikti^ 
X)ti dcwiental j>o1ttycif* Bnihlu, 2 którym aiMSEti) ni^nnwids 
«ic V imjlf>p«2o; £Adui\;:o uio miał znufaniA d« Kr^dk^: 
które;^ moto UfIwcscAaioi odgadł xu ^pók-sc^iiyob, h 
eam jedon moio bylhy w ^tamo dotnyma^ pkicu^ Wytrai 
toInierK, e^ptyczny dy-plomaiA, nie dal «ic vBi)A mi lop 
nyia vrywDdon> ctrat^oztiym yryd^rryka o prxys:tl<^j k&i 
p.inu »lora^vfki1tj i doinyńlil «:^ odr«za sokretOf is król* 
pro^kktnm niu r*horbul» bynajnini«>j u zgromionio woi 
auHtrribckicłi, hłca: o obOK^łtuJnUinio woji^k na^kich. O0I1 
«v<^ btnta 1 BrtkhU. ]*ra\'|ioiiuna] im bajk«j o «itku« 
Glir*in.t :uiwrE«óz p«ftudu>CD przjmiwnM prv»uiw - 
kcifu, hMM pod varonktocn, al^by mu DaMmpt«5d \i .. 
Vfifzytiki<i f« OAtrooienia nio oa wmjIo d^ pmydnly. 
okaial eic wyino«'niej*aym. Sam zostawił nam iwiijlnj' 
ow*j »c«ny « komMyi, kłwiy oiraymal «ffodt Auffiiaia- 
]K>liuIam awxli fii^ do mnk» mi koiifer<»ncy^ Bniłd. hr, 
Valoi^' i HuU)w«ki. MiAt^rtn do nich małą pn^inow^., 
luszc^yłmn iiu plan niojf^J wyprawy im k.-. ^' : . 

]>':iij,*wit rfc kroi poUki. OwialiHn mu piv; .. ■ ; 
KdtfKccytu, tnby go objaiui^^ na jakt wtaieiwiH it2ytok 



— IM - 



ncotn mu tahtti^ ^ago nmu^. Bniłil jajt byl xwini\l kałi^ im]^- 
bT^I<3iu ją i trucU^ iJiiuydlitKm ocny ^« rcrr^a^is uri pei< 
d^on-irtłiJi) i^mu pocxciwt?iJiu królowie iTom&cząc lao, i£nie 
b^hji< iilLU MiMnw, j^-ili ich ule weżmif*, Ki\tl tylko |K)(aki- 

cierpliwiiiuy. [inEer^i&I uii, upried^ają':^ Je pora pójAć d<i 
opery. DzieeiQ<& królostw do zdobycia nio poAi^trzynjatobj 
A«fiti«t&; ^09 Fausttyiiy ^i^^j j^ pocit^ffAJ, aoiteli moj« usftl- 
bi«rjtwa, Poł^Li<>:li:iiiiy d<» 0}Wiy, otnEyiniłi'!!! rNcolucy^ 05t4i- 
lecsuą, |H]Wjdi-£(jn<j lui wojska Maki«*. Powicizouo tnu do- 
browolnke, oddano pod jo^ ro^kasy t4? aame wojska, ki^cym 
po u^ccJi laucli Ppiuwi krwawa Iakiuc pod KeasoliiorfDmi 
które po C2i«ma0Ui Uturh annuni do iromoCa^ i»pitulaoyi 
pod 1*1 nią* 

il.ikZo nit Uk «nir<Iy Kwi^izck, nn tukio bniUTi-^twg i>rg3ti, 
IKiausIuy ^woiin krvKni a króioiu pructkiia. zap^tgryirula się 
H-i&pk;i iiuL^iku? 

Tnuba npnodoio w tcuD imejocn ntulmii-nić o novryeU 
pniV*ixch koiifł?derfld^tch ^IronnictWft ropublikaaskio^o w rokii 
i74'i. Ualftdonicli pf^bucik^ wc^dh .■^swcdsko-ro^yjfikiŁ, jtik 
nioco wcsrdawj rof^yj^ko ŁuitNckn* Hsfrc^^Aoio, trudne było 
Kspltoj pati'X'>£ uboji^uuo na witlkę, too^j^r^ fit} nn pótiiocy. 
W mnmf<>n»o}i nawodikich i rc*yj:il;ich były punku, jakby 
iyw<'Łiu w^iijii.i Et' atpjfltiuków pul.ikich; do»e byłoby it«rniast. 
B<}:itii£f Vr*a pod&lAwió Kay^rliu^ah, albo sauaijŁSt FiDlandyi — 
Eurhndyc. Alo aytuacya byta teaa zaMfiUiie caiiiej pcuiy^laft 
<lla projok^w koaredorackiob, niź pTTod tntema laty. Wojna, 
wy^uttoi \if)Lk\*mi li^room pnw?: nc^d sztokholmski, pod wpły- 
wom «lMi'laio Kmnf*>"i i ^ivchi;ty Prus, tii<\ 1n'la a^ntn wybu- 
(^0iuiJAli'yotyc<:aLym,W':«rLK'^JfiLtnc:zkd|dyplotxut3'czii4; miała 
6WOJ9 cientDi? pobudki xjLku]i«(jiAX>, o których nm wii4:lxtnno 
vr Polsce Była obIic2oiiJ| pi^uduwriicyirtkicm aa zumafih Munu 
w P«*tertibm'flii- Eiibieu, aa poiredoictwem franet]Bkidai, była 
prwii Kumachem w tdjaych ^OBUnkach v€> fliwedGdC4| party^j 
rr^dową ^kupolu£«y^. Wrijtakfto córkft PiotrtL^ dokonav«sy 
aiGcac^iiliwii^ pra^wrutu biw poinoi>y SkwihIów, kt^iy<'h &uni 
gardaJoKECKii ^t^dy 4Ul<tk^ była ud PoWi-sUirgn, nui m; 



— 100 -- 



zdnć nl^ nu Jch la^kę i w^^w^saó z dnnyeh im obietuic. 
wtii^t nie wrywij^zano sIę 2 oliielnic w Wiewała I Bt-TliDio, 
Ch^Iartłio, łms^cJii^C" ui^ gh>wnie o KJłchowanie swe^o kiv>dyiii 
u nowoj cocursoow^jf whrew tradyc^ygm polityki frauouskioj, 
A nnwrt wbrow mydli wltuupgc^ i'7i)ciii, ni(>tylko nic hig zrohU 
iU\ S^w^cyij liłOK wpi'0£t w hli^l wprowndical gf?noiiliey^ 
azwi^d^ką. Fryderyk, który praocltem i>rouvokowiil w S^iofc- 
holmie flerwATtie> irad w tnikLn^^Je cr^rtrcicni^ym KuWtrii^ial 
FrjŁncyc do wywołiłnia tfojny ww«Uk'>roiyj sklej i *:m;i łi^ 

umyiTrtt r^, grly* pf] <l*>kcii(nTif'j ^inuHnu? nu^rlti nad N«t% 
spokti!<>w»l nu pivvjuiii KlihiiUy Zo^la^i-tiini ^witimt ] - ■ ~ 
flawttząd TMrB^'*i)i nti wiwłuly, «ił'jir*y^^T^j\Vfii3i Hv wiii -. •. 
nei^f^ S^winiui Kriu.k^U «tc w pofoKł>iiii] n>z|iaraEliw«in. Z um 
wickvxi| tif*ilinjii<>ij^ ptłiiowili *Niar».iłifi, jkhy pi^yn^j mniej ■ 
n^ :!o ^^^jiiy R^pli4 Ag<?nci Gyllciiliorgii, pnłkownir_v 1 * .ii^i 
i Steicńycht, pojawili »iq w PoW«, nuwiJując d» k<mf^I»ra- 
cyi, do wojny b Rosyą, do idixiinu art Sxw<łcyą. Frnncy.i za*- 
p<iwii» Ay<'/ył>ił>y wibii? (,jikit*j riywłTrsyi, larz nif* wii — v'- 
w jnj wykiłRitlTiciałr^ nrii ti*ft itlioiała hIij k<jiiipr4>ituluwju~< ^. 
dulłiYJ Hwrj piuyjn(-li'^ki, El&blely; pGWMrzynifJa aię zsłttfua 
od iiiKxidkif*J nk<-yi w iym kttrruakn Pney tAkJm «t^E>e 1 / 
plariy ktmfedt^rał^ki'' I74"J icku ocEywisdr mnił-j^ niż ^ ■_ 
kolwiek, aii;«ty witloliów }X)watl£<>Qui. Dnigor^c^oi tylko 
przywódcy obozu lepublikiihłkił^co ^ab^iwinU »«> w U' 
polj!(Xł hdjUliwii II bcaccbnrij pro|U4rnndti; jętotri strumii.., .,_, 
Potoc-ki, tym ma«fin Łrsyinjil ni^ im tibocKa, awLa^Aum, fsl* 
kj^l *jŁEY.yniiit i^lc^lwtisitfLrAii^ prośbę oil KayBerliaij&. Z ma* 
kłLJiij dwonif ai;enł.ń sfiWL^ibicy arczłztoiir&m KoMali w (ida&< 
fiku j w>a!aiii z kraju Skończyło aic ntt karop«nii paiAiUr- 
lowej. 

Zamysły koiiMcrackic, jC'*;icw do powiifv ■ 
wykoaAliw w 1731) i 1741 roku, pnebEiwiono t'yl^ . ^ 

podsuŁ^Ty w 1742. Powód ji^ny, Naczam b/to budować kon* 
fodfi-Rcyo. csySt ha cinj|<:ei Siwocyi? A inm?i:o poptu-cia bra- 
kło tym raztm MipWntc. Sti-onnictwo rrpiibLikau.-<ikio, jcJi 
miAjo JAkikolwitik ^yateniut polityki zafrank^nojf fniuluvału 



jfo ttoty^^ticstiifi. jfłk wi^kazAli^nty, nsi dwóch ^raitfldftcb wytvcz- 
lu-ch: oprłjyii jłr/iriw dwłu^owj, oporzftpreociw koali^-yi aintro* 

stątl, jftk wikuzidUrny, c^Ułunio ropublikantó^^ ku FriiDoyt 
I Pru9'>m- Ovij^ |>Ofl iym wKtflęd^nri dokoual aic K^TOt kardy- 
nalny w polityce dwonkioj. zli^osoikej od końca 1711 roku 
9 Praiicyą i PmsAini piv,^ciw Aiwtiyi. Byl ro ooatywiflri** cios 
dlfi n-^iohlik^tiri^tw, W ich d.^^niHr1t i hjkI^i^j^^Ii zapnno^iil 
cłinOK v:Ti|)łJriy F-urlwiW XV i Fryiłfryk 11 nm mi^li by^r dłu- 
tuj ŁMł-fi^niiL '/M iirKy^iit-iiit, i>i!tcnd Ki>1ali pivyjar^i4>Jiiii Aiigu- 
0ia tu. Hxc%v^[Mrji^ W£gli^d4fm IcrtMii p^lvkj^gl^ ^pncytnierzo- 
oberii]x K Kaksoiii^^, /ju;x«]i u^^ikj: rr-iUibliknnri 2ywic 
twy, JAkirh ni^ mił?-!! ]ir7-Ł<d n>ki<?m, kiedy ocv^kivh'Jk1i hoju* 
Augii^fH K MaTyj|-Tem»^ Z:Ł4?;^li uoeuwać »iyiii|NŁty<» dla 
Tiift*7^'zt;ńUwł-j, nii.prt«tiiwiłri<łj l.>«cprawnie kiVil<^ui?j węgier* 
łJtiły. W r^cM^zy jt.-uiKrj, nwytK j*kw' pn^ywoiliiil Au|ru« dla. 
lU)irawiiHlliwionjji wwpj obncrio^i w koniicyi grabiirSci^ 
Ati-*«ŁŁ>^i, hyiiAJmnwj nw byJy prxi'koriywiiJ!^:i?, Ciylywrttio 
j«gii (lłu;;i« itiatnirKtly vr ,Kiiiy<!iTcn Pdlskiici", li^tiK ifrb nie 
ajirobuwmio^ NulumliiaL v. wyitiiiicf^fiiem apółccmia odjiowia' 
dano na wymowiit? odezwy Maryi*Tłire&y, kie^y tio ^-ytuA^a 
I S' ,iijijw 1?;^|illei ErtT«'i(!lłrt ^Ł^ z jjouowiiym pi\jtt^sieiii, lyni 
i i/-' JlI jiiż \rpm*f przeciw post^p*>vł :\Łiiu ki>j]a |Kii^kit^gOL 
Jc^^stcac wyrońoir^ od spótcsucin dU obcc^ nif^^^czificin proo* 
m^i^hSjJy WŁ*;l<;'.ly na wlji^ni? lMscpit-oti'ń-<twł.>. Nic było opo- 
»olm, mim^ luij przyj ażtii*yfixie Bapownitnia, Fryderyka, »a- 
micD^^ CKacit nik t^ o k«.kH 17-110 dć, i£ pfj isabor»e Slą^a silniej sv 
ciflLkfda *i^ 'ibt^ca i«?lttaoii, jak^ Pruny oi>asywdly K^pIlą. Do 
pobudek uiHuk-Jutentowaiiii poliT-yaaiytb pntyłuciialy się re- 
ligijne. Nie te% £aJa wJd^mDO panem aa kuculickiui al^aku 
króla prouisianckicgT>, pncyat^pująccgo niezwłocznie do ró* 
łmonpmwtiii^oia taratł^jszych dy»y<lont/łw. Niepokój -wkróUJc 
Ogtroiil tiicriylkn »lroanictwi> i>pr>xyc'yjnt;, Itioz aatL'<^t <Ivor- 
*kia Trtmha pamicUu^ i^ Caauloryscyf ccocao ?tojqc pny 
Fr'f-vi, suJecli^Dł wKgl^era JfVaacri i Prus od csału osUit* 
iu.,;'> bezkrólewia, nic apra^jal] w duchu troktotom epray- 
uuerseńosyiiL Augusta s wn^nin i lutopodft 1741 rok^. (jli^ 



l« — 



r^kn, iinMcaml kh « wj ■li^^^ci■ Są «kja/iir1ci, it (Iraj^i od< 

mlcmn. ^< ptfHki w WAr«s«wte i]i»i)o»U <!■* R . 

o vxrft.-aftjv<7 iji^:Utfiid ku 1'mMui, o płHaow&nyin |H-& 1 I 1 
'■su i^tnez zittmtt H^pltej oddsiiiłów k^waUrryi w^icr^k^^ , 
do kblfjcb niioly ^Łir ptzyiącsyó ilumy ocltotników poUkicb, 
<1]4 n4Jnz4a Hmnilfnbarj^ii ml «Vrzy(ictt. i>OAzJ'>clo K^^ ii 
ILA rnwiiŁtc w oftrJtii-j we WłoiiowMi, vf mhju 171'i roku, liet 
vr3c^li^lu iiA ob^co*)^ Hoffmaoikn, *Ix<]yałDil^ vrrvJanf>igo tjiin 
prx*-s Kryjtryka dkt uspokój onitt umysiów. wajtyau-k ^' r '< 
i tainiri:n>wiv, bos róftnicy stronaictirA.jodiioglOHUt- u^kiu^-iU 
.H«^ na mt>be»piocs«6^wo, Krottą<« ltx|>li«j oi MDOCiu^mt*^ 
ppo^kkco »%Mad:t, Ict^in^go jf^J^-o tylko vojv>wodii t-fl :. 
Auiont Foc^ki, i)«midU *i*^ wii|ć w oLroaj^ Dooionc^ *■ Ui^ 
wemu (twiM-^^w), swrAcai (iwag^ Kay^erliit^. [& chwiln %py*- 
dąf9 Ai^ bard&o rtOEowu^ do utwonenia wii.^kit*^ oUonm- 
ctwo r<>9yj»kiogo a woji^w^mI^ lubulikim, Adaai^io T ' . 

iwi^tfojił opioii publk^zn^j, myil o konf^dorscyi ha raoe« 
Ssiret^yt prs^iv Roc>'i, dlft ulionia alUaUijo pnuikiiu wojny 
S AB^rT% byln w tuijwytiaeyDa sfOpoiu lii«dort«ciDą- 

W Dnibik*. V ndcie el^kion s^kiiiga, >u£dy vii4if ait 
100 Kt^ o '-'pioi^ publicaią polską. Xajpe«i 
danoby ji^j posłuchu, gdyby w i«tJQgta * i . *. 
te4q wbcw oczywiKlym ini«>n[«fi4ii łUpIt*], d^«if v,- 

4VMti>« «dobyc9r> ns S^jckti, CWAacŁ, 3C'fAV«ch- 
vyp*dto putwgniiń Mf I tftłą QBiłoij%. ^^'^ - 
tti 3lnc&«j wnfU koBifc i^l^kmaT, j^ f^ prc^ - - 
■MT^MkU M»r7vr Suki i jaki pWTihpftAilwir ditttw pn^ 
f^;^«7k. V(#^ pmkiii. ■jiwrtiąjaiiiij kz^ 
«Tn4^y di|i 




Maryft-Tere^a, zdumiewający ni, nlopr^ewiO^Y^^iytu 
pr/.i'/, nikngi.i wyhitkifin, polrftfita |łrw*T-rwftć chwila iiaj^nłi- 
iiifj>xj4, cjpntoć ti** Fruiit^yi, nujpcliar Bawary^- Te wyjr^dld 
wJ^'ij i\n}y do mys^łnnU dworowi iln?i7^1(^Kkiiiiu ci, niż oracye 
.'«titinLŁon'w iiuUkic^Ei, njiiljyl, i*x> [imwcln, Kmiunnyili w KU-oicfi 
fi^Łliidi i r4fln<;Ii jiulityoEitydi, Ziutxi-TiJ pn idchu rttkolirnniii 
X (lftort?iit wi^ie^kim. Augusl Mi'£4t wywutjin&iić st^ |ijt>h1 
«<\»J2łtiivju MAiryi-Tł?ni3ły i pnLyzTiJiwHi'^ <1<j ,w-yrauU>w fiiiiiiifi* 
Dia". KiiMi>w;i M^iryn^Jf^JAtifji jiiiiy|itJ»iijiaU Mtliiił. ifc jt-wl 
Auflr^aczk^ i IljŁb&biukj|- W JoU^Łku. jjajui^lac U-^eUw^ 
Austrya ifliala łatwy sposób w i-^ku, aby doszczętnie zdyskre- 
<lyiovrJić dobią wićirę alianU pi-u?kicgo. otwlpnijąc ocKy 
Aup[i>(nwi iiA jidnuisir^rku koiiwriicy^; *<^biu"ll<-iidoi"f'łkj^. 
ZwriM' w tym kitfruiiku objawił sj^ tak wy^^ni*^* lit niiwrl 
stanowisko UiubU. gl<)wiie^L' sprawŁ-y t;&w«rtytli aliAiifttjw 
i roKpocH;Uy wojny, soBLalo silcie zacbwiaue, — wypadek na- 
der i-Xivflki vr tUiigi<'j karyenco fcłwgjryta- Briilil pra*'* chwUę 
próbt>wfll oiiwidoó flic do protckcyi Fryderyko; pot«m. po 
ki^utkii^J gWJiIrtT mi^Uy obiiwu u waftydcm", — jak wyiufci 
fói; cigrnt iiLiatr)'acki> — vm'iąt w r^co dratliwą, ohani^-Kiui, 
a iii«xuiikiuon<| dJuAej nu^jfocyacyc x Wiadoiem. 

Atoli, jty^ii Au^^tijcgo doradoy wmaiA-iali »obio, iź 
obejdą ] Liprscodai cwc^o brrli^kic^o apr2yiuiorv<TJicA,^byji 
w crubyuł b^QdBsic^ Wczrinig od nich, juA na poc^tku mareo, 
Kry<l*'fvk. w rujłMiimi-y przł^d ^!Jlk-4-ln^ j I"Yfl.ii<jyHt na wJmd^ 
T^k<2 -kIuoi^J uklnfly ]»okojcwc z AiiMtryi^. Zil poU''>J ftądal, 
pn^K Ślepku iu£łw^, juajsozc? kilku okr^j^tiw po^aoincuyob 
<jKł?tkidi; Miirya-Tci-fwi ofiarowała tyle tylko, co vtSobttoUeD- 
dorbOf r- Jh hlą^k, 4 ij^nfa w-seaniian, procK pokoju, jo*izciS(i 
cKynnoj ponwJtiy piiłic- iw kouUcyi. Gdy ni^ doubodnifo d^ po- 
roatumionin, Fryderyk ponowuio <;dwotat !<i^ do m^id^^ncyi 
an^CJt^Ukiiij. Mó;-I od ulej ^pod^ai^^ad ^i^ obecnie aUiteczmoj- 
*3t}i^'h pniyftłi;;^, uii dotycUczas. Noi/y lYi^d angieUki. bardziej 

:'«odł(i^biorcKy od admiaii^tnbcyl Walpota, a mniej o«cro2ny, 

jek*;ł[iale nadawał ni*- na |K)*TwlmkH. 

W lutym lT-1^ roku upndt Walpole^ Upodl dbi Avroj 
ityki z^i^Tunkznej fylot ronajmninj, iŁ* dla w«itvn^trzno]. 



- 19-1 - 
Pt^iiH^ wybiwEoao-by mu korujKJyo w ijtbio Qit«C9J< 

CBrtoroU dla Fnmcyi żywiJ, Wf*dln *lów Frydorykai- iicrad 
Hannibala dUi K^ytiiu. Po5tflnovit roswinąć fikcyę ^roj* 
i d>-plorna^.y(^ai4 na wielką .tkalł;, ii-Ht^pić w *Udy Sunfai^pJ 
prayjić Auatryi E fcywłi, polaną poiijf>ca, i%j4f-nTć FUrjl 
wanił^yo Kosyi;, ukAi-^ć Hi^^pnołę, s* TftHsyłlkJnb jstrjij > 
reye na Francy^ zlamnć ji^. o<4o«ilmić,- a pr8ed«vr»y likieru 
ocl<?riiviić oi\ nici Pni^ły Ka jak^bt^dź c^ną, U iifkswi»ku rnrt*" 
rcTta glachf} było dotychczas w hi^toryi poJakiej. .lediiak im- 
IftŁy mu się od niej kr^itkn, lc«5 wyjalkown wzmi^uikA. Lord 
C«rt<jr&t» p^źiiiojsKy hr. Grftnvillo, tyl x'i rozumiały, ck»tni- 
Vi-n^imcki, gwałtowny, by! pijuk. Praylem ustlowjęk nirjłO' 
apolitycK laloutiSw i nauki. Imponował earówno a^lroutiikout 
i wrojcom- Swift aAmt<frza twój jnd^ kiody o nim mówi. Che- 
sŁcr6«ld niiatknjo *woj dowcip, Z^yUl^-y Horacy Wnl|,n?-v, 
choć Sywi »yn<łw«ki( urnKij do nA:it<fjxTy nra H<>b<frta, jo^l^^k 
:eabirzi OraavitU do pi^u wielkich ]udxi. jakich vidzi(il 
w itwłviu ty'.'ivi, Nh^t&ł Mat^aulay. ni«kltłnny do GatmyAftiłiu, 
imi slaboftć do mimstra. który c^yial Dimca w on*;;iDak-v <ii- 
dyo^rat Hipoltu a Lap]d<», &ftdt pmwo k^nonicKne i Inhir do 
północy mcfprawitw o filologii z Jit}j\i\t*ypni. Xio wątpimy, to 
wiolki a pybichrttny hi^ton-k <* ^neW mniej t^k&wvm bytby 
Ki^ okif^A <ila i^ftidytGt, g<lyl^y był u*iodxin], jakim c^ybrYki^.*!]! 
Aplnmil fi<^ polityk. C&rl<*rot x »łpal«m chwyoil »ic r>Jt niv- 
dyatora mlwlzy Auitry^ a Prusami, Lećz jakże było nypi^- 
nlć rjiżcic^ ini^iJay ofiarsj M^ryi-T^resy a wymaganiami Fry* 
i|orj'ka? Pośrednik angiłtUki :tnRlaxl na topytantt* ndpou-i^jt 
X'ipt*^nii* niopn:«vnd»am|. Pfyi^y. pt^Ia »w'<»^ w Hifhfi-, lordft 
-S|i»ini, cłn/ titnneoWAini^n TJtmf£« ihl Prun Poduwilia, jynowrA 
minULni> i]<>xynil CiiTittnit Fryderykowi nową, oadswy^^ijnii 
pri<po/ycyQ. MinnoAicie. pri>0£ śti^tk^i, ofiarujo Prusom di>* 
lUtkowo ^przyroii z drugiej »iroriy'': ^ wi^e, ^4'Sli i Frydu- 
ryk] Ił^tfiifi iinraiał za »1o»ovrne ror^iu^rzyi^ awoji* granice od 
jslniny Pnjs poUkirłi^ J, K M- niylafkFtka nio Li^ł^JE^ stawiała 
nm ]jr^4f*<xki5cl^. W IWlJni" % wiflkicm 2mj^it?fn wyKłndinca 
lytAi nit^bpodKJauyiOi v\ntin»'ti, bna p^^^yj^tn jh bnrdsu) *rep- 



— I» — 



^"^Guiid. Oceniono X wrlsd^cznoAoi^ dobr*^ chęci rEi|<lii ftnglol- 
r^ief[o, l&cz prz^ktedikno blilt^it^, p<?wiii<'J8SEi& nabytki tiacI to 
nowe i Wifiptm-^ nriiioki. Uy.i^r^ rłul^j <ii^ nit* pfjmini^in. Sflyi 
Zbyta na raaie ni»?wyV'Jii»lnji- Aln tn:**ba mchy^LTw: w pami^i 
!tW projokt, klury wyswłdl x mul TniDisey. Mdr>'A*TM^fli 

jod2<Tic LX pomyiJT *^y ratowai^ sj^ t«kim koittem. AngivUki 
premier, dla wicgT^dów poliryki bieaą(?«j, dU obwilow^^^o ra* 
cliunkii. dU arcbit^yi, tuk-^ myłl nnmointnip poumi^l i uczynił 
pTTwlmiolwTi rokowań dyplonioiyfr/iiyHi r\v\ tm'dv;ii*ńi'i Int 
prs^d ji"] wykt>nunif>j|i, 'LV/,»li:i mu l'> juinii^titć i i>dir:cyiL 
P»iiiiij;jin>y dobrwj i liczymy wjsaymkl© bj^y pcUniigs^ycJi 
tn^/tw niiuiu iin^ii-Ukicli: lEiitrf.wi) nboj^aadi^ Stifrolku, :r^u> 
bBi* krT'łk"Vfnl)Łtwij Foi^T tunniy o^wr Ca«UttivH-i^h:B, nlnljiłtó 

■OfBfa, wykręiitońi!- Pnbnet^tona. Luuk um, ja:dd^ oni byli 
tylko biuntyiiti wid/^iml, ft^ iob popi-Kednik tiii»J amblcy^ Tjty* 
Hiać iaieyaioE-eju. inliil uiiwAg^r ^^^ prKytiiii4t.i, \wa poli^z^by, 
narajdń nH wi^i^ne cza:By lionoi' naiTHlii &n^]f]8kii?go. W ownj 
diwjlj, kti^dy u> uczynił, itprowdsił eiir^to Cartfir-tŁ siU^tiiaUiAii 
iuwf*klyvr^. diiniijlit nit w fH'.:«ty [ir/A^^A St;«rM£i-4^() Pitu.^ ijk;i£»J 
*J1J -ti™biym potcpił*niii, jedynym iiłiniHt.rtni^, kulry i-pil tig 
trunku, r> jjikiTit ^^)M po<^ji. ałdo »iporiint<tniii ij;ixwy wta- 
Hiic^ii rEitrtHlii^. 

Wyibłbylpiimy f.pn jpłlon, bb£ig ii«* obcjboditący epizod 
K itjkowań polciijnwj"oJi 1742 rnkn W iumt sit^t^ójy wcho- 
ilzi^ na Uvii »ii("j?rt'u eiii' wiJ/aiiy yain^Aiy. Wiadumo, co rost* 
fiU'4y^(ji*łu o iiukojij; wiilriii zwycięstwu I'riL"*aVów n^d Kftl'i>- 
lem Ijocaryfi^kiEii uU;;od2iln Maryc-Ti*ivsc, ponJijpy A«»lry;i- 
kww prŁf?'.'iiw Brcłplietnu uakasudy o^lcdno»ń Fryd'»rykovfi. 
W (-iPrwcTT Poilt^wds i llymifoiil puiipi^ali *n Wj^^cUwiu 
pn>1)miivirM- pokoju pnłhka"ft.ałrtTyaffkiiT. JI praejat^awm do- 
witnlstiiino »ic o tein w Dr^ni^i, Frnuc-ytt mogła dal^ oa wtft' 
ftjią rł^kij jii'ow.-liIt.iiV *<>jni;. al" Słk^oiiia, i>pnssrz«Ha od Prufl, 
byfii :aicijbitm4, Nii? było indy. Łnnib?i Liyłu a^odaió M<t na 

jWBKyalkOj pr%y»li|pjd niwnb* tlo j>ukoju i boi źadnyi^h ko- 
ici. » Ojir'if.uLiPuyni skarbem, zriijnciwmt^ armią i^yj^ 

fjc wojiiy, sk^d Fiyd^iryk uyclodŁil IryumfaLnio £bołiC&U| sdo- 



— 196 — 



byca) fiVl^- Bnihl v tipco podpbat pnrlitiuiianw polcogi 
Babko- ;ui»tr>-ackii.>. ^Leca póki jotkn wioa %o»tanic « doi 
sn^kU^^, — mwtAai z mo^c&3BDyiii ^aJcjii, — nic l>^xi6 
pomnitUiĄ bAiibft t kraywiiy do«DAD6 od krok pruskiej 
t przyjfiKio coks, ki<rcly za nio w^i^ti) f)cd£ie pom^ta^. 
byto «%dzoac«i zitoć siij kiciykolwic^ toj sro£bi<f. 

Pn^imin&n« wroctimjikŁc i pokój formalny bcrliu 
nii^sy Atutn*^ at Prasami w owrwcu i lipcu, potcn) dvk\ 
moyo pokojowa mi^sy AuBŁry4| u Sftkicoiuą w lipcu i wnsa* 
śbiu 1T42 rokU} wprawUy w nAJwi^kncy ktopot Ludwika XI 
imz tiieeatjxeflaee<> Karola-Albcru, od kilku mi^i^cy 
820111^^ Karolom VU. a któr>% jesscao nie osiodstawscy 
DA tnmio knJlnwAkim C«f>cb ftnt (K^itarskim Nioiuioc^ juft al 
cit dsiAdjuc^mi B^woiy^ pi^iz swyeii^ki n^-ija^d austryAcI 
AVi:ij!<ka fraacuitko-UawanEkio, ugns^zlit w Csochnck, poftl 
wjouo na^^e podflUwy opoiiKtyjnc-j od j^trony ]>ru)Łki<^j i 
klej, niepokojone pi-zez powstająca »& ich drod24t ludnoi 
otoczono f>mtf^ a^jleps^ aity Maryi-T^rMiy.s wielkim tmdt 
i ojfroiikii) strata dokonnty pftmi^tD9go <klwfvit« 7imą 1742; 
l^oku. ^t■U1-i);!>^ :ei;uii^iuy mi- cit'li> i dEirhii, wr<>cit do Wiii::caIi 
gdzio pi4Trw»:E«f(0 wiuovi^o^ zdradliwych ftojusz^ur i ni' 
Ali w«j kampanii, Utwow lorneto pr/yjanela Fryderyk*, 
kflJy ciekle wynaty i zasInKona nieJa^ikA królewaks. Mąj; 
wi^ce^ atoli odcxat c«D<Tio« l'lfiur>", O*mckiftsicdosiedmioli 
kar*lyi»:łl dogi-rywal, Ni<i tut ati myiilnl Tokoftray^ |wiw-iiwiiyj 
uftytM*3cn^- 7-Hwod imliryrTny, SpiulTiiiiwuI fin uuinun- duli 
erbft'^ swf^o ELEinulii, ai-biifv*iii Europy. On'id>. |>o »zaleA.< 
sŁw«cb zaptiAitiycli R^tfncji. po £iilolrneiii zakołacze ni u 
prE4?driie^o |>;»iiowunia« wjrlolf-trijm. lUiiAwriym inouoJein li 
ivyd3tvi^iiąt Frnncyt; z iip^idku^ pncywn^Til j>*j lit^ł^uionii 
*rAI nKJcaniiw, wnwKcic, pn^l aaectmiu Uty, obii^n-.^ł ji| ni 
k>ct-iłiuik_vm iiAbytkji*jii, LoŁaryngl*!- T^tas, w prAL-rUiiUL^i 
iijcłi ^>d^mu4:lŁ, midKial zuiaruowane ui0apa.t]-£uidowoo.' Jli 
gicłi wy&ilki^w, Francy^ wpląuin^ w nieucicdwr, be£ot*]o' 
SApa«y, op-JKCGZoiLą od gMwnf^ ApncymitTniirAc^, vfydai 
■Ja«Knrj m^wo«ci królowej w^gi«rfki<*j, zoci^j nicnawl 
iu]£Jrl-<ktrgo fuinistra. Widsial uka^ujitct^ -<'<^ groźba nirt^^lkt 



197 



Ly liOtarynjcii, Icgk nuw4)t srkhoni AlKiu^yi i rrłz^niiio friho- 

koltri^k inny z tyjących, peuui^liit okropiw? lata osŁatnie Lti- 
dtrikft XIV, nmlychAne por^Kki. straty, upokcTT^nia, rfo- 

TV tii^p^koja, it mopfi nc povrtrir5Ł\'i5 'Im Mnl^k^iti^tit i okł** 
diSw tiln^r^hokic^h. Wytrawny, t)'li3l«*tni Ati^mik |K>1]tyki fmn- 
Ctickioj uinicrał vf ro^pu^^zUwinri pr^Hwukftoz^uiii, it ^yni ftam 
IłouUh? flaJsic umylii^. sprowadzir^ e drogi, — i komnł, naj- 
mlod^zeiDU K panujących, ni&ili?mu knSlowi pru&ki^mu, on, 
Bpótc2^ny \Vi(^lki(^o Klektora. Ten zsłi, który liokn^^J f^y 
ffitnki, Fryrlfłryk U, / bc3q)if<c3cnE>j pntyMtsni pi^yg)i/1^ł ^i^ 

i ode^ytywnJ k yajc^ciJMn 9!:<pitn1rt» T*»huyt^ *wi>go posJ« k Ph- 
Tyła o prTjtriagiijłiritj itiij nf^gnil T.lli-rkdlfHu'* iło FUłUfy- Tak 
Twhłi> aa<'Kijly łprikwrtK.i^fł ^liij *lfłU'n, jnki« prwłl kflkii luty 
vyntekl wtwJHrhronyT wńiiokly Fryderyk- WUlu'liu I. Wftka- 
suj^ TI& pierwor-K^ne^o i*yoa. 7,uex^tn »i^ poinsfu [>iH.Hka na 
Europie i nu Franc:yi. 

Dyplomncy^ frłtirnłikn ;fc;or?!|<«Vowr> wyinłji KinHfuliiiłłla-, 
aby yapołiir^li; fl;iU;<V'tn, jmsti^yj* ^oncijcym. ^kiiLkmti ijLl.-Łli;|iHlwtt 
Fr}'rlt?ryk^*. Niit byln bw/pintstaun^ uliaw^, ft?uUi Prusy, raSE 
ptV^i>il)uitir- X, AtjiiLryr), iiiił jyrłinj r, kitl^ii ^prayiuii?i-Kyi5 ftlę ra- 
zKjii £ ui^i [iri^-iiw Francji za '\»\i% lutwi^^ hujnij £a[ital4j. Wi* 
d£i*>lidiiij< ifc takq ;t:i[>lat^ ijfiiiriłwnli Aii^liey. Fiuiicuzi traf- 
ora skakali przciiwwii^,'! z Utj »in>uy» ;;;[l«ie hyl pijuk^ Prua 
t1<^#łab»y, od Wschodu. ZtLCA^li zwiacuó ogl^diue prfouiw 
Fryiluryknui £[]ac7.ni^ wpływy, jakie nnrii w Hujiyi, Ji^lno* 
Csafam- |ir<jl)iiunłl i>r/,ytri!y£ni\f\ wpIi^Lnt} do wujiiy Rj^pUą pot- 
ski^ IWliuwaric wd4^'nq4^ ji|, j<^li nir tmsfłfloHnift i otwiucie, 
to pnyiiajmniej pnii-a wiTrlmnki i jKinyiututk^. Cfcyto Lli-l4*f[0 
Daj»|n>Ao1jiit<TJHxeji:o inł^n-łlnikn: MauryŁT^go Sn^^łcił-ijco, genera- 
ła ^luJ^jy fiTŁEico-^tkif^j, n pr/yrndn !r^^'> linilai AuguntA 111. Na 
wioau^ 1T43 r:>ku k^sino*? /.^nm>sxł'[iia werliownicae i ag^rnci 
hr, Mauiycego msbie^li f^i^ po H/pU^. Ale dw^r oiial tlę na 
boc»nońc'i. Pnv^ 31^ wcięto on€r(;icaii« ńioJki tfla praeeiwiUia- 
taojA werbunkom fmDcuskini i w rzeczy sauicj, prsy cznjni^ 



srUrancji pomocy B^^ onŁjŁgtf , 

tocay^^j >Jq wojny- wTięCal •«% politj^ ^irmimt w irm 

ranka, ^tefajr powicn^roiić <kkxą, jowat siŁailiMn) 

Iwn^ą Pms otkuoboić j«, nrzytut dla m^ up»rae 

(7f lUfaLftloetn. « |«:ą)rvaEtom SM«ród6 do 

JDflm, — * dw^r fuko-poldti, głpalooy gfemiVL tiiniL [ca- 

^UMsinn odwrta, munkowmoj tylko -^^^łwni pnod [wt^ 

tnyifi * GsttiPjni »vi^'^a^ 'AtrocD)^ Ic^ca np^itatt tpo^ohik 

N4-^iupr7:ó<l lidy w Hjipitrj stnwnM4«ro d^ 

rfo królA pmaki«^4^ WapunuiuJiAmy <> (m^alc^anltffcilua^iui 
JAkiR Itiuj vr aa>iQBenaych kolack wjwujaly ]UKrv0zit- km 
Frydt^O'^'^ * Króievcu^ póśni^ jt^ luifanrycKjijae |>a9ii 
lU Śti^kiL NaJuj, tdaJQ &ii;. Ii4mi?biii« proposyf^yi Oit«r«i 
dotyczące oderWttniA Vt^t Sfacliodiiich, ui« pozonlały mlkii 
Uj^iimirą. l)tuć. te w końca 1742 t pooeąika 1743 roku obir< 
^y po kjAJB unotnct wieści, jmrckod^tąoe wjraiiŁŁ« dmęi 
nu t>roMłO, o nirpr^yjnrirlfkicb, »tbon:2yc]) umyT^h Ytj* 
tteryka. Jednoc»^m<^, w ri^gti 174^* Tt>ku. J» airony ilwtim, 
ipr>l>owano w drodse polubownej połołyć narw ttci e koni 
toj wcwc^imoAJ roetierce, U^ uaUwicssn«3 z opoy, 

pnaniai^wjŁj^ia polityki królewskioj. W tym to nuanoirii 
cŁuio p^i^ty hyl pnsex parly-j dw^-rtkii *iirr*>t andr^r wa3 
'W kit^ruDlcn zjKO<)y z opoacjri^y^ i^poMikouiik^ rorroŁ, kti 
mogt doproWLUJjtić do luipoJnej odmiany ^lU^unkówr ^rrontii 
csycli w R45|i]tej> Skoro j«<UijUg juowa o partyt d^^or^kit^jj 
prx>" p'>mmamy, te Dalecy to wymftenf<» p^J4^ wo wta^-iv-yj 
»«rD»iv. ByK «- poityi t. 3V. d«'^r«kicj dwa. itoutl&u^o vóti 
o<lłaiay. Jedoń Htanow^fn Fnnńlin, foniatowuki i Cuirt<ifyMQr| 
kt'!my tttk ty]k» |^>jQ>owali 'woj^ dwOr«kodi^, ii dicidi, abj^' 
im dvcT ^'tMJKyf. Walk* z opoacyoy^ n>publikati^k4. Ir^ąca dk, 
dworu ćitSdtem fllabodd, dl& nich byj& ir^tccn p*>tW. l>i 



— llHł — 



itki. Lipski, AlaUdion-rtk'. Lubieński, wiolo sawdei^casAJąry 
dworoni, ulo u± ;foioiA-i dwori>wi ^ii^yć^ u Bii3|>oina)u uc^k&- 
EU i]ujt'>ni1ywaj| ;^]>i>darki| F*miJii, Ci to muiuowide iGdsto 
podj^U E>beeiu<*, z całą in^tal^ optro^nodcią, doruoste oflitown- 
oia w o*Ia pogodicnia 1'olockioh & kro]«m. W lipcu 174IJ ro- 
ku *ld^yI ĘłQ \r Krakowie iA}t\y scjiłfcfl wy*lfti\c<>w dwar^ich 
X jufttjwnnii op<>zvvyi. Kanc-noo nji. pnpii^r punktu Ku^iiduiczo 
«diuv>i1t^ni>j ui^dy> Jednaki kontnc^ koActm, mo urioJo «i^ do* 
p[v>ivAd:!ić j^Tj do |iomyflltif;-<ł lanii,-!*, Z jt^noj »Łrouy o ackn^- 
cio jtAwciUJłU wywieditkh sii^ C«orioryM.'y, NntyckmiA^t prsed- 
»iQW;^i>li ijTfzetkio Grudki, aby catą fcpniVQ 2^«u<^ w aacs^du* 
Wyw-:>J.ili u dvr4>ru podi^j r/^i^nia przeciw pońrcdnikoni krfJcow- 
AkJm, uytri^Ui ich 2 s&^ifctma krtilA i miiii^tni. Wywolnlt sn- 
mzi^m tuid&wycKojuo euOBinu<nio utoimnków ^.irontiKsych. 
W tym c.^ati*» wjjiśnio praypadają początki i>«titxvjoaAJ *pra* 
wy FałiiiUi z Tikrl4{. Z dra^oj i<troiiy, i)b<>3£ ropalitika&fki m- 
luulto IjyJ rC2>tiKtd'tuy w itwoick inUTncyach i klerów met te te, 
n sam^lo 3o0K<^^ pntygotowuiy dla i<t<Mn^o poro2tuoioni« 
aii^ 7. dwon^iu J(*fficcae ci%;l« w Łym obosio tntołH s^kCi^U dta 
SiŁuu Tti<'iiihwti4i3^ trwaJy oraz dawno daikow^l^io rradyi-yn niy- 
DJMlnsnf^j, d«itii>tii3ftcyjnoj polityki, poklndnlRcc" nud^icj^ 
L>ltglMicxtu?J pomocy, n pi^rodowuiystkioin w p-jmo»'y kr*** 

rleoki^gi) opi«ł{qnn L^^aazciyft^kiogo, przyjiuuoia D:£ikowi:in: 
krdj& pruukitigo, W i«Łoci<% rupuMikHnct, xiigatevraiu n« kriSU 
pru^kiiigc, pi^ki :rxyinal :£ Auj^aat^in, po rai iraeci vmitmill 
dla ŁłicjJEo uozuoia, odkąd ^ Au^uattio Hi^ roziizedr Skoi-o mą- 
dry Pra^Ak iiawii^dl el^kt/ira 8^ki«fi^, b^^c«£0 pr«y|3adk:om 
królem poljękim, «kcro oa^akail Brilhla, PonUtowski^go wy> 
^rychn^J ha <liidka, — w o<^JtA«h ropublilcJintów doiió 1>ylo 
tjih tyl. Iliów /^łjLigl, ai«Hy i:ih wylimrjiyii, iR odmówił pru- 
^ki(j^ holdn, 12 ij«Adowif *k^ nn Sh^sku, \% 2iLgra2nl enlciik'! 
R^plif-j, Z rhwilu, g<ly dwór ynAAiirl pi^łk/ij K AustM^i \ ncUu-' 
na) ii\Ą od ki^alic}'! naLypiii^TntiŁyirzubj, dawia konfF4k*r^i^i 
dzikoWM^y, diHychi^Tas Ifurdzo zaktopol^oi pnsez ni^spodsdaną 

tyj^tó prusko-tł:^«bo-fT"anr'inką» fid*'tchnqii liWiłbodmHi, Tu^ 
iTKigli p<» Mfirv>Ttiii vŁ\iVvii\ opi«Tki pniKkiuj, fr/inm^kifij, 



300 

SKWodzki^. tuwtekiłtj, mcgU \cydoby6 mit joeaecKty swojo wi< 
uł< projekty koiifedonju:)ei«. Wydobyli fi%kźe, 1*02 w^p l^lo ti« 
<jpKk&Dy pFMbi*^ ^v(iąź Irwitji^oej wł»jriy Fx^vflzkn-rrj3:yj- 
*k]i*j, rfta j«^«6 (iawuą kombinacy^ polako-^weditkoŁurO' 
cki}, ^ Lic:Ki|C, iS tym rcc^em stinjdaue onu w »«C2ii|^noto] po- 
[itrd^ odoKObniOKK^ króU pru«ki^o Vi' tym eiso^ie miaco- 
wicjtf (Uimjlo w StAmbqU posoUtwo od R^pltoj, wyprłvion© 
dU intuLwionin tpdrów pcgmoK^Enycih « Port^. wynikłych 
% osihiuW} wojny ture<^ki<tj i umów l>ntgrftdzkich, Ahlł^^it 
króleAFiki, B^iioe, pm-Juny mu KLiknnftrt Sinr/yósłii, ]ir*wjr 
w«l3-soy inni oiJrrnkowie p<»4?Utwa, itaJcdtoli <1o krraror hot* 
nihiii w, k. \V Konstnniyiiapolu trafili do BcniwTsla p&j(%v. 
posU fraLiK^unkip^ Ct^tel^anaf ng^ntM ezwtKlski^o CuiflOUft^ 
do byłego hrispotłarA mntdnwflkii^o, 6m>gona Gbiki, 
kiego pntyjjłci**U P«t<>f'kii*gTi; i po(ł pf>xi>r«m minyi ur^ftfJo^ 
i tikfndów o ^inMoi^nmu grunic^ jajli jKrnn^inA ry/ykowna' 
pn>płrtEj'cj-ł-zl7aiJ rokn, — «mni«js»©iii j««u5;<p, nił wiweww, 
powotlautnii-m- Wiftllti wi^tyr^ ki/irynt, w in>&JAi:« ^r%ci«| 
MobamnMHift. hyt ceraz o^m-lny Ali-pR«7Ji. nat ro^kgte projok* 
ty, rMtflcaano frus^ wysJ^nników hi>iniiif)>ikichr odpowiwlziaJ 
w te slow4 UpiTd»rn«: „c^ rnumy c^ynki z nitnwipm, gdriB 
cłlii wvkohHniii j[iki"jhiul* mn^r.y trr^hn wpru^ly r.r7V<!3:i-**r> 
ty*iyył^^lw mikry*'" ji*diiii i-3:npkj%?" Oki)i]wnnini'}i Po'>B-kitt» 
go u Furty doat«l jijKyk^ recydnat ro?»yJHki w SUmlndt^ uy* 
fiftwny Ww^Mumkow, 1 po^il«^vl doniec o nich Ka>**rUn- 
gnwj, xvrr«raji|c- !<zi=z^guluiej uwagę na wyi^aino w ivcb ma- 
cbliUŁ-ya^b ślady i^kj kn^U pnakii^. Knyt^^rling. ir t^wuJ^ 
ttrony, ums iipn^Uil An^^U i Briilila; aw Diuip>i;k»l u^A 
fistraedt Ellbiwy i mini^tnW ni«yj»kiL:h j wyzynkAĆ tqj spra*- 
wy na ninkorzyjtć mrnawi-tŁai-|;;u d\wom b^rtiibkiego. 

K^xiencui^i» na nowo ^ial«j pntyjatiii z Uwyą^ po- 
n'inivmvjt<j a i^usami, «t«lo aic J6dn«m s islównycb dąi*<6 
n^du :uL!>ko-palAUeco. BytA lo nccoc o tyb Inkdna, t« w Te- 
Imabargu ciągle nkocay był wpływ freikciuki* naiajony puzon 
I^ Ck/^uHici^ i Lr*tocniik « ut>wany ilotyrhoiaj nł konyi^S 
apraymirTTEOiłyr-fa a Praocyą L*rus. Dodwi-ulcayli >katków to* 
go tiieptzyjacielc Fn'd«ryka, oawei Ka>~AfrHiii£, kt^^rr^ sta* 



— 201 - 



Dovisko ytn&z chwila było sAch^uine. Da'wot bracin 13««tnto* 
irowic, wiop-lciinclora i mar^r^Akk dwont b^^cy od Ąnvłtw nu. 
«'<ł<bif» .iiisJ<>leTiini i nuetiynckira, któtnsy btii\\xt* mutiah !»i«ó 
siij tiL4 i)i&<-sii^i praod podi>jraliwcm okiem Lji Cb^^UnliogO 
1 M&rd<Tfd<lb. Jodnnk dwusuii^zno KncŁiovfiLniR tnij fiftbinoin 
w(>rrtoUki<ł^ wnglijti^m wajny iiSEwwłzkił^j <iiłwaIo jjunkt opar- 
cia fawŁwniknm Fmm^yi iiti dworze rosyjjkim. Zaś cchlo- 
d^oj<> HtOH«nk6w mif^izy Vrtnn^ryą n Pru.fami, f*o jłokoju bei*- 
UikAkim. zitm% tylbilo fii^^ ^uk napomknę li Amy, w P«t«r«1>urga, 
f^sić pru^latawi^nt^c obu m(K;aniŁw, samiost trsyiDiLĆ lei^ ra- 
x«cfl^ 2iu^x^{i odr^d pnts^\tndz^6 «obic- nawzajem* Skoi'ity*tuiy 
X t«|To iinjpierv? :;abiat>ty londyński i dreałl^fiski. CarW^rot 
0«Łrzritr«l Klibiotę pn&o<l fafeaywą pncyJAŻoi^ Prii« i Frune>'it 
l>i«yK-L>ton-iijiłoych V gki^lo^i najńcio Szwotlf>w ha Pot^^ri- 
bur^ ]>Muxu« bytności c«fiarftow3J w Mo)tkVp-io. Briibl ws-pra- 
wU do Royt O^riskiogo, po^om nftd«wj*TjK«j«ym od EkjiUpj, 
KO ip6£nloatłiii powin)i7^ivnnii>ni Elżbił^io obj^ia nŁnolów 
i 2l^t atu położyć* !t2<-«.'^61tiy nucuck ntt wsjx51nui* im^iws/iiir 
coflUTOircJ Ł krAla wolw^e kaowaA eawedŁkich w Pol*"^'- 
V fip-udmu I74'2 roku podpisany EO&tnt traktit odporny an- 
giMsko-roayjeki, ffflasio w oaobuyiD arlykulo Łiutr^ra^mo było 
przy8ts|pi«Qio Ati^sta. Aby trwalej je^aK^, tivk pnu»2 riak- 
Uty, ut^i<»rd&i4 przyjaiń milczy Augiistr in a Ettbdotą pTroa 
zwij(XAk rodzinny* Kayeeriinpr podaj arcytiiokawu royll wyda- 
nia krół<'wriy pcl^kiej, Marj-i-Anny, za nftHt^pc^ tronu rosyj- 
skicfgo, wiolkił-j^ kci^ia Piolra^ point ty i;K"go Piotra III; po- 
CA^ panny niłocU^j miała ctuiowi^ — Kurlandya. Nie uditlo 
si^ uekutQ<JXni6 a^gci projoktiL yatoiniaftt w lutym 1744 roku 
stanął nowy traktat ituJco-royyjaki* zawarty na prsoci^g Ut 
pi^nKfltii; :!obo widywano u\e do obrony wzaj^mnoj pt-^łt^iw 
ofcwwj ri^tpEuŁii: prtfUug doddktkowę^ artykala taJDeg*>r na wy- 
padek, g^lyby ^LTtinin n^pnitowanoj ni^ mogła hyc^ ntłxi(JonA 
piiiiiotr an mii'j[*cii» w U-kitn rn/iłt niiiówion" wr>jsk« słprŁy- 
mi**nieficjWT winny były wyWjnm- mijblist^jyindywłłm'^''- — to 
^nwalo ai^ odpovp'iadaó prcoił^wNzy^ktCTin wy|Mfcdkowl naj- 
ścia Saktionił prit^K PnisakLJw^ orfii dy wi>ił*yi roisyjskioj w Pru* 
'Mch Wschodnich, J»>dnoc20)lDio dr>konato ttlę, iEau'»ue z^i po* 




atcm A M;ir^ą-Trrr?«4. BrCiłi], ^&y Ui kiipiouY ptT^i Anv'lilŁ<J^v, 
czy naatra^asoay \travx fiioiUy dw-jru wir-łlt-askiego, c^y tak- 
n%cy odwetu n& l^yd^O''™- cz>"nii v«Łystki>. ftl>y to sblitouie 
olfilnić. W ęitiflmL 174!) it)ku, po dluiaii^ycli ukłiMlucJi lui^- 
dsy kflnclent«m niistryjkckim Ulfeld«m a powiem BO^kim Uii- 
natKMu, dosKodt w Wiedniu oMt^n^ .la^ko-nuAtrymcki. swriS- 
coiiy l-^-iprjirrdoio |nvn*civ Pruaoiii. W Aitykiifach tłyoych 
i«£i> iraktalu iiiiul £rK>vtifc olii(Hvui6 #cibio Auf^uEtt — vr wyrn* 
fNtnuełi o^^il ni k owych. Iwk oc^ywiicie kowtcni Pnia — po» 
ł^osenifi ok'ktofdtwft x K^plti); uatomUat obon-iąsy^i^t! oi^ 
skłonić U^pIlą do przyfltąpiom^ do ^ojuaza z Mjttyi^^Teiea)), 
do udzielani* jej sbrojrwy jKioiocy da wypfijd'>k wojny » Fry- 
di>rykicii). Wolno byJo teiA^E pr>a[kyeleć o odnowii^niu projektu 
konŁkyi poest^órccj przeciw Pni«om z wiosny 1741 mku, 
JiHitin tylko nieupodsGimi* wyniklft pncewkoda. W ni<rrpnm 
17K roku wir-ki-ytg w Pet^rburtfa lAk zwane apncy^icJEani^^ 
Bott3\ £^lKii> t«u ])Of<<^ł audtryAcrki srodze: zOitt«t .*< kom prom tlo-] 
wany, a rtusam b nira rodzuiii Hi^&mŁewOw, gJówayeJi tw<ii 
c6v alianfia an^iolskicgo i ^^^kio^^o. Na jakii czas etoaui 
mi^Ky Któbiet^ a Mar>"^-Ttf**ą ^LupcJnio s^t^y serwand,^ 
Ln Ch<<Uiidic, popn^EKioio jut wlwol^ny s llosyi, pojni^it •f^] 
z płłWMUom w Pcioi-ffbursa, Ale iJianiJviwoffiu cotkm zv^(X' 
siOdfti potrufili ułitrzodit ci^ niirchybmrj pm^Tio zguby; BOftte* 
wif^ri nu flwotrh Atonio wi!«kucH, prftcowidi >v dcboAoi ivu4l nn-i 
jfriw]t?aL<>m pr^ykr^j^o wLJdcii«t ft ntfwvt iiiul uowom coup\ 
tl^ iftain, kt^jre miulo o^tAt^c^me uohyJić wpływy rrAnoiisk<K 
pra^kk. utr^A^Ii^ oaekf^austiTAckiCi pnGyg%Jtowft^ wielka ki 
lic^ę, Tymcis^haotD rsąd a&ako-polfiki. w praowid>-waiiiu ni* 
iichronn^ij wojoy a w m}'śl sotK^wlą^.jiń. SACEtif^i^y^^k 
tTRkt^t wiwtoAflki, csynil pr«ygotowRai», nby '.laibroić Sakso- 
nię i 1'uUki^ Poni&lowMki woswony zotK^i do Ur4TxnA; n|Wftc<H 
wnny pRWK nio^fo produkt itukcyi «»j;tk |KjbtkicU |>-j»i;Łuovi:i^ 
Q0 ptzvprovmd»L- wffK^kinii jipoaoby na Dajbłt&^isym ttejuUdt 
a vr razie medrii^Ma tfojmti. diooiAżby w drodsokoafederA- yi- 
3uwi^:sui!j u tromr 

Ale Fryderyk oauwaL Pf^ed^tf^zyfikiein ni« %p\\%^X9Ml 



- 203 ^ 



<łkA z Petersburga. Stmcli ]Hrxed Ito^/^* — kt<ka moflA ir/- 
godoio gromad^ii^ woj^ktt vr Kiulimlyt, iiderayć na oi^go od 
tylu, tpUBCOAzjć l'ru»v WscLodaie [>n:«c cbniaiy »woj*rj lek- 
kioj kAwislor^i, ł^twc tloiiaeć do *aioogo BerliiiA, — kioriyc 
j«Ego krokami. D^^nlro pro^ąłby Roay^ wid^ńcć zuii^fij), Icc^ 
j«txcxvi hardzi^ anikn, nby titi j«j nie itnrMcić. St^d k naj- 
\ci^kit7j) (k.-<rxx>3fcno»oą su^howiijo nic w^glę-lcm fuoiirh preyjii- 
i^tjl vf PoUc^s Turcyi, Srwi*cyi. J^flicrj-^ w .HtycKctia 17-Kł i\łk» 
ofiarow&ao mu xr S»T^lcliol:nii nii5t4;p<TH«rc» ironu ^ Szwpo)'] 
dła mJiiił»iulVił'i:a imilii Henryka: odmówił wręt^Kj jak |MjAui*łj 
odiuówi otiATOwanej («mujt k^. Henrykowi korc-ny jiolakiej, 
i liltt podobnych poiufikąd, pobudek. Mimo tiikiej osiro^c^i, 
wtilnat z niopokojem swój krrd>'t mocno znchwinny w Pi-*" 
tvr«bur£U, ftei^ki wrogim w|>ływom HcJtuacwów, posłów 
AU«lrTa<^ku>jCO. ait^i^bkii^^, jniAkidi, xwln]<xcjui ntikj^d nie 
mógł \ivzyis dlLiicj Da popftroi« Fracoyi i La d;tf^rdi<t>;o. 
Wprawd^k w marcu 1743 roku podpinano nowy tniktal prii- 
ału>-r&iyjaki^ l>fjd4oy pra^rio ko]>i4 popi-sedmego js j^i-udnia 
1740 i*oka i obejmujący to isame ^obowitt^ania waględgm Pol- 
Mdt Kurlandyi, dyaydoiitów. Lecz inmiRtł?r\n[ii pctT^lmrakio 
»Uuiovre«o odmówiło schody na jodyny pvmkt rxc'Cs:ywi!łfcgo 
CDac^muA, Q jaki iLapn>2ao dolńj&ł ai^ Marrl^^Md, t. j. na po- 
rcc3fi;niu S!4A]ca: a Frydłuyk dobrAi t^Kuiniał, it buK TC(rft 
piuiktu cibly nowy iraktat l>yl tylko ^pu^ti^ ub^cmniiDi ^łuw**. 
TyiiH'S4i^cui jc'.-(x<^xe jrro;£uJ»?JE^A, staU się Kofya, kiody lau^m 
U^fO roku ftawarU koi^atyaŁpy pokój ko S^nccyą. p^^vp^>wft- 
cłsila wyLór 4wef:o kandydata, z domu fpJttoipakieftc. na ua- 
st4^l>re tronu w Sztokholmie, odayakała zaU-m «up<]4nfi «wo- 
bodij ruohów. Na ^zos^Acio, w sierpniu wysaJa na jaw wspo^ 
mnion^ uprowa Bftiy. Fryderyk obm-ąc^ chwydl *ic toj *po- 
sobuo^i, *by 'xlłiii'coayć Elibjol^ od Wi«dnio, Di^Kiia, I*oa* 
dyoa> podali jaj w podnjrztiuio BoAtutc^wów, upeu-iii<£ ją 
O «w(TJ<TJ bi!xin1onsiownuj jn-zyjaiai' Objawia najw^-wze obu- 
nMnjQ dia sprxy^tctorjyoł^, rossdyma, jak tylko mo2e, cnl^ 
«pr&w^, ro»liuucliuJQ niepokój i gniew cAsmow^j. Tutaj 
przypada jwlen x nnjdwi.i»nac5cnif»jsxyoli opiaodów dypli^iua- 
'i ltydo:'ykow4»ji pr; którym dyMkntttiiopi'xi.-»lixguji(sii2j4v^ 



- 204 



dsii>jł>pi3t>v?ie-!Łpologwii. tnl; wymowni w uiayc!i wyptidkacfa, 
gAxi^ chwtłń o raoc^^ onpowoo nio natiioj sEpoloe, kcs miiK>j 

chwili pisdwr^łtu giHjdiiioWGi;^ bylci pilnio Hti^o^onn, Wazak- 
te olKliodseCrnci srtf z uią be» oadswycKujnoj surowości. £lAbio- 
ta Pi^łtn^wDŁ bywała <3lwarcie ^^aUownii h.iv> mmiy w swo- 
ich wyt«iuli3<?h, I^« ni^ niiaU owoj hyiK>kryckiŁj.i- wył^rnka- 

aót dopioro Da<3 ni^naowI^ueiD* Zresztą. pe«xo w^^l^^rfy 
km'Vh'&lo blisiki^ powinowactwo riomów lnnD^wickiL*;;" i pra- 
tikio^. K*. Anviri-Ulryk był rodzonyin bntom królowi 
praiikicj, Fiytloryk byl wujom miil<^ Iw^na. Teu wuj, ti 
■2V\'a;;tur dojłiłłro pmA 4womu laty hyl palot^al *i^ uni^oitio 
Jaac* Auny-Loopoldówriyt j<łj m^2u, joj ^yiiti w kotyjic*; wto- 
dy to — nudki wypadek w j^^ pobyciu mAl^tUkiom — Ho 
wtł&ncj SoDYt do ov/9J milczącej, jakby meob<MDoj w iycia 
wioJkiepo knMa, Elłbił^ty-Chiy^tyny, byi zwróci! ś^ t prońbą, 
aby w jł?go iiin?rcsach ^ciiuiy li*t rapUaJa do biaoł". T^ma 
xa npokor^onii* oHpluct^ jak tylko on nmiiil płacić xa tipoko* 
rwniii. Cc2ynil wwaytlko, co bjio w jogo mocy^ aby pO|H'hTiiiA 
E)2btvti} nu pooliylońłJ iiaj*urL>W4iu?j płipresyi. Są [łke^uiy 
Sw»k»piroiT*kic w tycb neoiww^h; sł| '>dbJy»kl ac inonolo^t^w 
Ofcoat^m w i*oakaKach Fryderyka dla Mari<}fe1da. w ^kflziW- 
kat^. jakie daje Cwrnysy,tt\vowi. Tylt dowod<iw aycaliwońci, 
ni<>rDal ]v>4w]cf-»niH, nu* ptnoTtinln \\t^ iiAgrr>dy. W Łi<lop9u.t2i«t 
piY.y*ti|pibł HoKyA iłf) trakljilTi wnW.iwskiłłgo, jakŁ"l\ri(>k 
i Tym iTł/^ni jtuT^r^i wytuf'iwit.i ki^oiI gwiiratic-yi Sli(«kii- Wtn- 
dy tnkOi* niljito łiiłł Fryilł'rykr>tf i inno ntxtydxi^o, nti-sly^^hi 
noj w Kwy<?łi sikuikadi domcjJtłAcJ. Wtwly miaituwii^ti, stimą 
1743/4 roku udało mu Hc rii»-lylKri pokrvytt>wa<* inair}'m&- 
uiaEhP proj4tkty dwoni fi&skn-pciłHhii*Ki>T li*c/ nndio wy-iW4tii<^ 
uietkieinii księciu Piotrowi knlęinicKkę I^ufię antifili-swrbsl' 
H\t\. KUj£ pi>dirji7^Wi«} iiaowcsa-t dotiiristi>4ć t<<^o uypHdkii, 
kiufc w j>icni»^tolMni(-j tł/i^wczyno* odgadywał Kiitmwnę 
^Wii^kł'^?^ 

Naprawiwszy iiimni siosiinki 7. R<>*y^, Kidn^rpi toczony, 
jak Kj; /rilawatci, ih\ j|;mDii-y w[*cJiudnił*jj Frjdnryk sŁiiwAirl dni- 



— SOTi — 



1^ s.)JLŁ§z s Fruiryi) i xacz^ dni^ wojnę ńŁ:|»1(ą. ^'fthut »^ 
■Wjró dltigo- Doś^ clłu^a ju£ dawaock lau do 2iTł3nimi«iiu 
a Wri^Aln, ii Fiant^ja. gowiwa jesl pnijji'^ s& oiwailemi ni- 
riiioiiv jiiurnofr>iWD«^o aliiiiitiL. Just Ui^iin 1743 mku w^i^ttno 
du Berlina gnfijhi;! jiojfułtianiji, pckd [nihIaHi) V(iTtnir.A. Fry<U>' 
rjl "ijriv nip putniJiI wyiyi' ^ Vcill;iin'm, ani »ip olu-jił^ \«'a 

utisyus£ uiiiJ <lo I^ljŁfoiui i jakjuj nit? m/j^l Kir^^uiiu^ć j^ocsci- 
wy Pla^.ait-łi. Wiluirw pmyjł^y koaIjiI w IWLiiiif". niby trjum- 
[ator- Jcduak iiaproAnc» uajdowcipniojbfty & ludzi uy^iW 
awój ilowcip, aby rtKmówió się z króloru o Aprawnch pon^a- 
ftnych, o awojfj misyi >Vy(i<Tryk si^ nim nAci(«:&j^ uśmiał 
a; ji-^ł kunUTptW, UdcIi^ ubihwiłj^g^ koiirtn:!! i ij<l|jrAU'jl gij 
% uiiJicEii: JTr5»'3»T CKtk^U, AU lymCKa^tim w oec-rwcu Au^llcy 
|>obiti Francu&iw }>oii Ue1tiii4ceuem, AuMiyaey podiac^li glo- 
WC. iiAiuit-lili f<it;Sa0i, sawarto tmktai wic<leiV*ki w (grudniu, 
^oto\K'aoo iftielkif kmcyat^ pn&eciw l^usoiu. Fiy<len.'k, Uczi^ 

Da meutraZiJu^O Uo«yi| azybko jKtwzj^I d^\v»y*j i <»yl)ko 
wykonaj. W hityni 1744 roku posiał dn l^aiy£a jii^lrtt'^ 
s owyc^i sprytnych awanturników, j^tkicti amó^łtwo miat un 
Hftngi. lit. RuUiciJłui^^ra, bytcgo •«lachcJca inflcitLcki<f^, by- 
[^l£^ tram:u«kii;go olicttra; pnNr» ni^go, a jak xwykie bc£ wi^- 
Azy rłwwch iniftistJ^w^. w iiiijkiilf^jsjyj t^ijemiiicy. DQWjj^al 
rokowuniA o mjusb. Sam, w liściku ^^Ii^pu^Ji^cKŁyta, gr3t*>L'eiiic 
polecitn^ mEgli^dom pani cło la Tonruollo, Łnfio<<ioj z n:^Ii], 
iiAJUdtliejsieoj i aainmbiini^jsiCMij b: jii/>ftr N<^Ivt KimauiB.j^cyoli 
eig na pMtfTmnku n»l'>Zmt' Ludwika W; a zuKrutosanty na- 
wta#«Bi, it autor u^ęo liit^iicu nio kn^jK^wat ei^ piSĆai&j ^>u^i^ 
w obił-łrp^łtwantyo wyrayilonyj cpiatołe Maryi -Torety do pa- 
ni PouipaJour. Pnty takjc-iu |Jopaixiio< r»©ca popala gładko: 
jut w caerwcu 17-U roku podpisany w 1'aryftu nt>vry Iraktat 
aprsyiniurzioAcxy prusko-fniticiiFiki. W liiorptiiu Fr^Muryk. 
najknjU^tft drugą, gwiilci^r prxi>ninrExoin nuaU'4lnoJć Saki^- 
tiLi, «■ ytJ lyKi^\v ludxi ^"łftręruŁl ilo Cm^ih, 

ZtjffUiwiauiy na dtronio auany pniebio^ drożej kdmi}>«* 
nu dlj^^kii j. >^pLć9xno nam wióoi^ jeaaKUw cło epraw polAkiuh. 

Ytydi.Tyk jak lujdokladui^j bjl «fivUdoaiiuny o projuk- 



Uch dworu dre3Ed«6łikie^f prc/goton-ywiknYcli nn DftHclir>- 
du^oj sejm erodziG^ski. Oiibitirał !w*tł:»'ilou*e donLUAieou 
w lej jiiiensc- od awoich poi^ow w Drtiiiit? i Wiu-MEnwit*. Nad- 
to, zdnjo Hi^, infonnowAti go i pnEe^tn^o^l) Nimi republjkmn* 
ci, tprnz jik nftj3epi'«j uspoAobicoi dla krulu pr-j^lciegn Joft 
w poryjitirjirh 17 44 roku dochodziły ^o z Polski .wycwrpu* 
j%c(r ni<jinoryftJy* o roalcglydi pl^uAch Bruhla i C«irtf»ry#kidi' 
WEmocnieoiiL armii koronn^^j fi ^ tny^i^^ry, 1itvw[dci«j o 10 ty* 
siccy lad£), iitrii^ymtimii jiukł^oiyi tronu pm- dr>imi »^kim, 
^raymierBaoici Kspllej z Austry^, Fryduiyk »aAiLm)>i-xi^l po- 
myilaL «ilft pnsea»kod*»niił lym Kamiarurn. utyć posrcdniciwft 
dwom rojłyjflkicgo IstoTcic, w*aak w oclnowioriym troki.wo 
jdgo » Kltbioli^ z marcA roku z^^fego. umówiono Ar^ po lin" 
wnemu nj« dopu4cio ^rzrc^tu wiedzy królow^kicj, rtni (Łsie- 
dxi<^:ciioitci Ironii w [Ł«pltH?j, VC dodaiku, Fryd<Tyk, iMityw- 
axy flił^ tytjioscMm di> Francyi, kończi^c z nią r-jkcwani* 
c nliatiH« Ji<*xyl już tułaj nii jej poparcie, c jmJjtKKt^zft na vvpty* 
wy La ['h'-'liirtiit-(;o^ wyprawionc^go x powroU-m d'i Ro^ri, 
AU> Ufłitufcjw utv %iŁf<yfjiał Ajn\iwy. Ten ni*^ pospolity okaa 
wsoJiodniogo dyplomaty Will wieku, który sLiżyJ An£:lii 
w Londynif>, polem ofiarował HC corewiceowi Alck^^nia 
w Wied ni ^h mio^konahl «jq pod Pioii^rn Wiolkim i trK^ma 
w.<ar-towł)rui, - nienawidzi! ^I^t) oko króla pniikii^^- Si^^i^y 
ffbyttiin ossocaujduo^ nic vyncqd&L2a wicksar^j kr»yvdr Ł*rydo- 
ryktjwi, OI>^.-<?rłl Ik^jil^ nftgrod^ łłiłit nawowi; |n>t*^m ^iraypad* 
kii^in wywiMainl -łic o prwnym flckr<^n\ o nti^lt;] tiiuiorc-i po- 
wnyrh iDwh ojólł w WuWŁawii^, i KamiOBt pl««io ^óuką, 
aŁofinrownł dy.^krcuyc, Bf-^hjłow w fiikicL łannch nic ipi- 
etcwul. N« i^sio lau^i^l Kmikzeć. loc-« \r ^woiin t^iunio 
si^ 1)oni««U i omol nie przyprawił o Kp:iibę Fi^rdoryka poil- 
caue wojny siodmiolotui<*j. lVraz byl pluchy nu pr^c-d- 
Mnwłł^io Mardcfcldn Wipl^om nipboapiinrjinyt'^ :Ł,«Birtnjw 
Aii^f't» w 1*01*00. Napj^^iuo poK^il pnie^ki sM-w/yl m» jjn:»JL*k- 
U^ nukcyi wojaka, „Nic to nii» nic obchodzi,- otlpari olroj^t- 
011? wit^-kaneli^re*— ł^a>4<)p(inLU4iuy się. kiŁ^ly król pruski ]»•' 
wit*k-ayi *wij armi^ o &U tyrłi<joy {a*i^\^^ Pomimo naił^-^Kaii 
1^ CiuTtArdi4^;;o, KUbiot^ przychyliła ^i^ do t^j opinii i od»Ti* 



— W7 — 



vr ozi>rwcMJ 1744 mkn adalfi «ię Bwtii2dwoivi efektowna ui?- 
f<l riHiłurMikft, 4)tl'^nt, xn;ikoTiiiły M -<prŁwrq BtłU.y: pntr'/ ppHu- 
łU^jcy^ lo^inyeh liftfH^^* ryfrowŁinyrJi, wi^i^-Lamlcr/, «w»ji*ii» 
ry iLA kanclcncji, M^aiil ninpowmŁ&i« frnnc^unkmji;!) pn?4u 

glo^nyiu hk»adak'm rfwieUią karyei^ markiaia La Ohrtai-łlU-fjif, 

któffgo po niewielu latftch je Kacjziwi^niera spotka Stmiiabw- 

Angu*t z.tpoiTiDiaiicj^o w ka^city prapdpokojów wersaUkicli 

jWpIyw fniDCUskJ opt^rec^nio 2o«tAł złam&ny w Moj^k^I^ i 1*^ 

■rd>arcii Auglky i Sasi tryamrovaIi, i lamo, przy pomocy 

■rulrwów. <h>prowAdai]i ilt> pojo<Jimnia ElibiHy x Mnry4> 

'ftivsi|. PnM-łliiwHjtyił<kiiM:i uci«piitl na tern Fryiii-ijk. kt/iry 

tq aani^j chwili, w csf*rw*ni, iiawierał w Pai\iu preymie- 

napaAtnii:^ x Fi^iifyn. Pt-olKiwi^ł jeszcze odwoła^'; ai^ do 

Frot«kcyi swojej ilnbrej pr/.>j?Lciółki, k^iciriy Zerl>3U matki 

[Aturayny. — lecz bejt jło\*wtKeaia» O ai>c>kUiAl&iiiQ dyplo* 

rosyjuktej Jego tyctentom v spmw&ck poUkicL nii^ byb 

nio^sy: a rawot wprost jego t«rA» ołkftrżano prt*^ KlAbic- 

onkrytfiiammiT dł-lumiKAryi AiiGniAt.i i /Jupicmn li^pU^j. 

Frj^dttryk poniHjcil rolłi*? w PoI.hc^j be* pc>mf>i'y K<)*yi. 

"BUsk oiirtł t^Ufcj tł^TAK pnparcie yrancyi i ]>rsyj»j£4 r«pu!>li- 

lOtów, l*rzypomintttiiy. ii stronnicłwa r^pnbhkanckie do- 

trowadjfi^inc) było do OBtatoc2no4c[ prefrdw dworowi i Fnmilii, 

id cliwiLi n^lawioncjęro pojedynka mtodc^ Poniatów* kił>go 

Tarła. I j,, mi^ywftjąo tv(^7. po jmic-nin, od i!nl<ó|:«twn «'*>' 

'ody fulicNkc-^o ^v infircti l'/J I roku. Dwór z wieika ^iicr- 

lą z^bi&t się do pmeprf^wudseuia jwoich proj«kti5w im &ej- 

mv>. Hojnie mi<;dzy psufiw i salnchtę i^oiKinwoł gwitw^jł?, jo- 

iJcicb do^Uirciiał posot an^iol^ki VilliorB; joasciM łiojm<*j >yp<il 

Ai«tnicami wnknnf^ów i nngród. Od<;2aty Auj^um dal mo 

7i|jEtii)ć j LiA iatifmdoWni^Knwy. Podi<yr^LnoiiiucJi^dijta Pnis. 

w«kaKyu-niii> 114 i)c»x:(ilnod(! H^pltcj, na niifab^dEiOdc i'ofpnu 

kurdj nubyoh ^ZwM. PoUkiiT— /:lo<i2o ^adtio % licseuydi pian 

ulomycU.roscrzuouitych po kraju p^£(^£at^01l^ictwodwol'ekiOf — 

co a& dotkliwo^ 11141^2 ^iada; finff^Mnm to jeaŁ grą2i)CjO ri 

odM^v^^)«ni Pomerolli i Cditńii^ka, zał^raniem Waiinii 1 o^a- 



— 20S — 



ił/if>nif^in kAi^in klónugo a domu pruskiego "w Ktirlaitdi'!- Jm 

vr w)i>1kcpi>lAktdi kE|ŁncH jda swojo !(f'/);>rfar '^'^ ^ '^^ IJlwin, 
i w iriitllciirli ttrłmKch c>1ioi\fi)3'-it»yrh ełoIiio ndulutiłnW' i f^ 
wmo m* oruivK3E]c34.,. o PoUc« naa^-j pomylić, u bof)«j i o In^ 
r<»iiie. Xikt bardzif^j, juk oo, Awjadom oa^^ego niorządo.^ J»- 
żsU, /riwo fart panowania Iłfgo monarchy dUwTu6i, te 8% oriof 
fempifJtint^s, 1a,vwo iiciarkował^ <^i«rf j>^m« ł^jptrr t^oł'. Piy* 
Hrrylc pi.tNt;; utkwił z» w§/f*}k^ mii; iin]i'j>«itwi<' ta> KWi^uttia 
Ułi^ilon^Ania, nift dopHicir cłojAcia »"jm«. surrwwS go w riuwi 
p<jtrJMiUyi prww/kmJ^łió TJiwtJi^Jiiuit kiłnfł^di-mcyi i"ty królu. 
Slnnowi^WT inslnikcyi* w lym w/^lcil/ił? d^U HofffiiiŁimowi, 
oŁw^niEy] imi krwiyi dodaikowy do 8 tys. ularóiif. PrzydJił 
mu do jKimooy połła nadjewji-Łajnego. WAlleurodta, klÓgF 
w pit^fA 43cyi-*h dmach sierpnia ^lanąl w Wai^^^awio I miał oft 
Utjiiej aiidyan<?yi .proniii* u pozwiOiTniir pneritiara^u prw 
S&kiioi:!^. August ^Ttjfliaył raiDionami^; Iwfft ixixknz nifrwyki^ 

nftiny, jaki pM^iJ do f>lł*ktoi*łWiftT ''^y pi'xii»""<*ł .tpi-^tiłiii 
»ic p|-łi»fnHrv/łłui l-*nik:tknw, oc^sftyttnŃł*:!? nir p:-zi*o*»kodir.ił luf 
lumnom pntttkiiri irEidkitrm tdif; Drf«iLa jHn!^yć na fnt^ 
WallMiriHll yjinu-, pn pj^yLyiin łlci stołiry u[<v,ynil .łpiwtnip*-!' 
fiiM, lA n^)»bliki»»ci i]w;iMJ3h ^> ^'£» anioła rjptt^kLińi-^r^ti P»l- 
<tki'. Nju c>mii*dAat iitr^^yuuu: jcli w t«Tiu pnwkonaiiiu, nizpih- 
vr«?MH-lLuiajt|r jkj kraju pj-mflety liiTUó-nkie. ^wmko roj&wo- 
du|(^» yi^ uati przyjazjiiii piuski| dU l(/plt«j. Ji^dnak niduoll 
iJŁ « ze^wufibui tejiim lajd^u irwliu uprawa* wob^: tu^^ 
dworu, w|ijyAuw msyjukich i aUKtrynckicb, ormx ui^ivl)<kirb 
pierd^lzy. njM>miii,'d *jq o wi(;k>ity krnlyL a luinkii'n'iw wm^ 
HMwskkh i «jdaA>ki<ili, nllioww-Hi »illa riiwjiyth [iti;kim-b anm 
nikł txi nic niosrobi^, W ,i^-9c^u]oL>^:i wUia^^ai [mod 
KnyM-rlin^iwm: „Łi^rf ,'tłn/,n:r anytae s*th łtcrbąi^, pi.wl, w»V*- 
Ytiji^; ii/i u'ytni^n]vi;i> KtiilaudL^ykA. Wprawdzie Kiiy>f*]')in|C 
w Lvm cui^ii? KO»tat odwolfiiiy i wiat przejdć do Wimlutt, 
Ift-z 3w? wc^l^u na aadchodłiący *«jm r^uskazal ma k^^^TKlitii 
BaitnJU-^' waU^t^yuiiiO bię & vyjjizdoin i uda6 do Oiotliia ni- 
lem s nowym ijo^tem. mai"*salkitfm I)e«iiiAowcin. Wobwr tak 
inidog »yt0Acyi, dla 2&oazc£Qdzcnia sobie kłopotów i pkni^ 



- W9 ^ 



Asj, Tryd^ryk, w pv3oddxi<>ń Mjmo, w« wrs^^tuo, rui jtma» 
•|ini'.ł..jw;il ;>< ::v«ka^dw^&ftAk<>«|>oUki ic drodu- p'^ la hojnej. 
Za |N>trMŁ£uu'Ł\ri>m W&|]«iuodta cao&utiWftl Atigu«u>in xa»- 
unit zyiUd V KwidcmgIi, iiriądci autlMhtfldfi m^diy dcnuftn 

niUr icAftanAwiająca. pntyn^kftJ p^prnć vid(^ ryfomutar- 
tkin kr-ilik w3£^dom Rzplurj: tudto, bruhlowi k«zU obi^cftc 
tytuł kaią^y, GiuuiiueiDti — kap«łajne kudynokki, Xi« ole- 
^^^ it tM jiropoaycjociTr' ' gtówtii* dis 

s\- <Ui, H uk Minotu^f;:^ , ;ko(Mmft,j&k 

obwTnire> d^oe j^aleiuą 1741 roko- BHLEŁ. joA na spAjwmj*, 
grsteiTLiuti 9to -JcrinrWiL X»(bfteffl sejm, X8 oenDęścw dU Kiy- 
i1.pr\'V-a. w (ł»j ch^^ili pwpietarU mo at pomoce Frujry:*, Po- 
Tit^^^nti pujfttnl fii^ w Orodnin z wyrubtą iartruk- 
t^ «pneH'twi"aU cii; ftiikcjt wjiik;^ u«ŁAł0niu sukfKwyt lxo* 
T-T -'irusiułri HxplLej X Aułtri'^ i Rtnyą- MłaI cU» pozora 
nH-pu|m]&myL']i pt>i|iiW rankidi, W-z « Utoci^ we 

spryf ii i nie tilowal pieujAdzy: v>-iUl « GfwinM* 4^> u-f. fmi- 
|Ł/tti\ TfuangccDo^ BriihLh d^knrtK^ mitzty: aejm, jitk Ttjuin. 
ino, yjtukni^y i^liJp!J| t»r^ ni« doDOcnJL 

Jon; tii wy|int)nk witdkwj wa^, fwjm gnułartfenki 17i4 
i.roku — takie jistt iuŁ«»e pnBdkouatiit} — mioi «'Bgc«*j ftiaiu, 
kiur>'kdwitfk btujr o^ui XVIU widcu, dU gbuacftia ciie- 
rcb dU kraju j>'fi3nn. Miał irccK/wietąjpoiiKic Boe^-i 
LQ5tryi. k'ic*\y pó[£ai<g«2e MJniy koawt^kacyjny 1 calaroUiai 
ty (ylko lik^Tyjoą. Mlat nadto bcspoinnlfiir widoki >aBfn- 
Loj ua avwiiąlrfi akcyi. jaki-^k Uunto nie miały. O iayi Ścaa, 
WM^kń „fdytiy* vą iuedtftxdcvfuatei^ w kistoryi TjMSoiei**- 
dobiu przewidick^ — jakkotwi«k w aą/pi j«dimeu roku 
ułAiukowc tylko mo^lyt^y być skntfci ndtwakm^ ukcyi, — 
j«ki obpji wzięłaby bitwa |kkL Kraidiiłrirftiu, ^yby w oicj 
snaLazly ^^i^ pod tick% cfaorąewitt kawaksyi |iol«kiq. Ki^odik- 
bna prKt-widkioć, jaki w«i^by obf^i wojem dadtOMletiiii, 
l>o dwnnn^tg Łatach «toaowui«fj aokcyt, wyf^p^a 
„.,j 2bn>jmv KKpltA. jSiiodtQ*cś« trgo Mjmu było wi^ldMU 

T-Ł U 



nke^sFcoe^ciein. Odpowieclzinlno^ «o nie flzlfrli^ niii^lsy m 

Znni»z«ni jwtł-jliiij jłu<^hii-^ri^, to i naMi^pnft, niemi 
donirtnłfi^ra* wvpm!kkf w Urinptn ptYytipt4urxnnM», V>y nie 
knM^yó poKa ^rami'1.- r7.«M'K_v iilnirji^/.i-f. kli^ny za^IaLiMU J* 
raoŁej iJać wskiijuiwkę. lui wykU.l wyczerpujący. Wsiwini 
my vri^ tylko w dwóch sowach o powiklnnyc!i ilziejj 
1745 rokn. W ^ycsniu, jjik wimKunn, Kiiwjirty 7^>rtjił w Wi 
»:awte triikUt pCłc3Wi'»nii'iio piaviiiii-nu\ prw^iw Pn 
i FrwKyi. W jcidnym s »rtykniów Uijaydi ^pi^yni 
K Augiu<t«^ AuMiya i Atiflin prxyn«^kfL!y popierać plauo' 
ną i-^rtłiiuij w PfłL**c;i*. Dn t<*cii filianM) lui&fa pi-«y*lApi^ li 
8ya- Ucjtyiiiotiti jej jwln^ ł owych propozycji me»v\kJyi 
jakie sypali k rękawa dyploioftci iccftJogo 'wicku. OfiAroi 
jej Prusy Ksiątcce z Zitótrfif^euin-m, ił Uł^lApi }** riik^t^i 
Ksplioj, w^ftmjftn «& nwktóro w^rh^diiK* wojrwł^utwA, ly 
csoiACRi Ami<ii^ Karolu VU utworcyU ponownio An^aloi 
V ido ki na korona G&$4\rak(^ Sk-miw;, Z^^1t^■ili»iovu^r pmji 
tcwic^Ke nai Litwift, k^5^iy w takim wypadku oprótniouy li 
polski gotowi byli ofiarować Fryderykowi, Wi^dy to* 
pralki OJiUUtc^Djc umociiir i^wojo swi^^^ki ze alroimictwi 
rDpiitliknnclcir:m, kt-ircr pó^nif^j pozwoliły mu z ziipclnj| i\ 
latwouci^ p^>xby4' ńq n^jniu I7][l> roku i o^Łafcninj dowj 
Kx<iT, x<-i AuguHta II[, sojuiowoj pri^by ntfonAy w I^oIj 
W lyiu samym eaasio wydobyto aLir^ I<»(i(ty<l&Uirc SiAnis 
wft'! podni^iono nowo pret^myo C-oni^^o i krolewtcsA 
w^']c^ do nnittijpetwa po AQg:ii«ci<.v, Zonirc kl^rakolwii 
a lych w*iyiŁtkic*łi Itrayaujocyoh t^w nocru^yncyi wcięła 
t^, FrydL<ryk pubU AuHtryaków. KiiUz<-;:yt iLrmi^ łtaj^k^ 
brU Diezno Ale obawa odJt^pstwi* Fraocyi i inlorwoi 
Jtoayi sklonita go do timiarkowanin. Traktaty dr^edt 
praywn'city pokój. Pokój diu^jletni, d U Prus doba 
('atynkii i praygotowAń do nowych, wji|kł«ych jet-KC^EO w; 
ków; dlb Jfstplt^j okn* i>sxHi'tcxn^go rv>zkła<iu. 



SPRAWA WSCHODNIA 

F>RZKD Y^IELKIM SEJMEM 



Sjtr&wji WAcliodnia. juką j<tst c1xl«>bj» ]if>wHiA|ii w XV1]J 
^ieko. Nit* vcr£eAtiJł:^j. Am jKiiuifj, Sie [ió£iiif'j: ;ftlyft jftkhii- 
Łołwił^k iibgłiiln pniom i a nem, j»kfkkolvri<ikplzyUonLlii jiosUł^ 
U> n« nociiyo-h m^iiiiH^tcnch tyJŁyckicht <^-ty w jwiette 

etoloiD koTt^:rcf^vr w fioJgn%iisi€ i Seyfitowie; i IaIoj, tjaku 

a 'Isinciifsą cIoIk), tttk^ wf^ w.-łz^-Ntktdi ptinhinch kartiyDOl- 
pydi, ji;& uc^syailo j^ i 3yj!iuwitr> w i-piulUn ^tuletms ponii'^!}' 
pcicydksoy^ k&i^owioką a. pokojom w jA»8ob. Ani tłłfc wc-bo 
Sni**], Grfyi prz^d XVLn wił*kiom cio było sprawy wsdiLHl- 
iiif*j, w łlaii;i<»jK-/'im, w jTitr:iojfift>iji znnt^^nin; byln i^prftwa tii- 
ro«kii, lak niimo jak w YIII była araWkiiT jnk cr>ongol»kA 
w XJ1I. Kuropii j>oti łuK-L-kim obuoht-m, wUUu** piłtkMQ*yi? 
K kopuł rftt'- 2f>Ju wiuoszijcy ^ię dt> wiotyc fin, Murk* i iv,\ 
Sscnpiii*, miała wwly jedną wspólną Fpraw^. JAsną, cay^ią, 
^fliKi* eurojłejski^, spraw- uratowanu swojej wiary, awojoj 
cywiJi23C\^, twfijpgn hyt\i. Tł^ <lobrą is|>mwc w ofitAŁni^ in- 
gtaacyi roŁWtrzygnąl wiek Wlf- C^jsara z Wiolkim Elokt'>- 
rem, Sohi*t;lri x Hotr^m poiUU noWo njf^ł. wrtntymami, 
^r^ti^cz cofniono pfitop rrintGuluitt^kŁOgo bar^urxyi^«ŁWii. 7a- 



— 912 



fr 



jwt punki s:wn>lny, W tł?j ^aincj diwili «tOfi\iLivlc Kuropy 
turc^ckio^o Wsłcliodu zti|jctikiu n^ oduMcmiM^ odN^racu, Zi 
tkioiiio w<pólnoj obr<?ny Atojo tfic ;inciidiu«inif*in poji^yA- 
Bal>on(T » Łi^iu «injiKrm «pi'>b'JiX'c>citui^iwft ^^^ ztibonu!. Tutaj oąj 
puiTW an ("-^ijo \ryKUiMfl;b :i»j Aueitiya. Ju^^^rzt^ \>o duwnirtci 
ciĄftyta ku kruaoui xaohoiluŁin* |>0i3i%i^u]i i]*d Ren i AdiyAl] 
prxi.-a sTar»łyio<' irndycy* korony ui^n^iocki«j i r^ 
leo» oiirijbno ijudyoyo korony w^fii^r^ki^j powoK 
nTOS do innoj, v»chodmoi tuisyi tiftddunnj<Eki«^^ mocarłtn^ 
J^two i^rayniiło Ausuyi wy^tbyi^ tit^ liikicU Apótzjtwi^tliti^ 
j&k Rsplu pL>Ukai vi-nv<^^kA, ^tóiymp^wiiie ii4.u-iuvj»zo ]• 
«luj^waJy tyluly ^o iidsdjJu w tui:cckH>j 2doliyc«y- Ka ]■ 
Gkncyi k^HoM-kkit^j Wen^yi ui« r^liy^kaU ]i:i^uxy i 
Ajv]iip(*ln;*u. l^il«(k& surćj Kstnioikiec kwojg PckIoIu \*- 
od^briiU z pou-ivi(i>in: lwi udtial xa^m^U Aastrya, y^: . 
Si«duii(i^id, igaŁowAlA m»Mi' U*ti*j W'iila«xc:£yAuy. 
hi ' iointo po«uj^jjL do Urzf>g4w Sji\ry, do ujóeift Uui 

,\i , ■ byjjodeji, lu K£Łkn'Ui końo^^ utnojiHiik i bpr 

wi^uik nowioyii-łat. ł^w x Potl^ ftpoti'al się uajpuauii^, ^'*j- 
dlutoj od nifj ta^ywa) spolcuju NiodEiflUl i.l- 
inryg, uni irytiinMtfr Kumpy, Ni** byl pod W .: .,_j^ 
osom, nir- hyl pod IjupntilKtti i Ohuintiiyni. Sx^l n- (H^jMlf 
ki;, innym, wt^Miym >xlAkii-in, Xi«*ibi]f-j jak pnced ]>■''! 
ftląi^s^-wftjcy wc X Pon^, lu I{:i(ihą |xil-Hk^ jn*«rŁe ki ^ .»■* **.- 
s wiabliininprg nfiiiy cw-t*t»VVj, byl Ku^iluJ nii«>cz Aninrail 
OUn^jiti*. wiiro'Kftdcoiiy |in»s I{x{k1i^ pnUką, igt*tAxony 
trjti iuktt''n^ OwTTiahowAicgo, d*j JŚwi^u*] Lijn pt-steoił 

W um AnidA pmuili^uA, i^r^ił ti^ h i-bwili nftja|K>iiOl 
••ąj. SUA, pnyck^idsąc k kubń ostAtiLiTEi, pr- 
«U(^ UftJIWYnjtD, jttdyuyiiL Gdyi udr^ca i - - j ^ , -. -j^ 
liow© tytuły, Swnjc lytuly oa wy^otbi b» MtitroAi,'tDyok 
pnw po^&5k>ch UA cliivM>4A^ OuugnHl, zp 
fej««*5*»kir-j bticteMki, 1 pawatowact«« ^ r»jrtir 
» •K3«ui^kiv:p.ipokTv«ie&Atw^a|;«i3enkficxiiMJ koi 



- ilii -^ 



m «>]*>ln<:i^i whry Tuk opairsony, Jtc^kołwick zniia się nu 

nhjcrin njo[hTłUił*łn'»^ł 4i?iteHKi<rtwn. Poujiti ^łową xnwi*rrLOgJ 

i«^iiK3Ctiikf»w, prmail gtr>vn| Ari|clii, Ieióta ]>ihIJ^ji «i^ innrtyn- 
łryi liir«rkii'i y h1i»wt, x iiił»njLWj^i iIIa Fn»TM*yi. ponad gtown^ 
Fi')4tiryi, kilim /mi^itii <hi wojny, ji ifili^ni ol^ti^fiałii KtilluiiJi 
X otuwy, z nii?iiawićH dlii Anglii, ]>niiail głowic wcz^-jttkitfj mi- 
moltibfitj. sIctuŁ^uiiHJ. itigal«rI<TJ Eumfiy f^^u^limltir wyrhyLi mi^i 

crienfiiłiiini^ &rxi'ią^aitiliHmj tepieiUrinntUitrm. utriiicurnut r.t p-j- 

kitrlowirkirh, T^lury St^imKuf. .iiit:if^to cWht* ^f^iffttmo*', — 
jftk |>iRW w tmkUrifl Wyjujka Pcrtn,— nji^at nou-o^ nivbyvraln 
vi4ł<iini?(ko. Xa wrłdy H<»*r>ni, mswrmMnłi niti^ly wi^hIauu 
I;;i>rowyt.h lod/.i. xnwinj|l i>kr<;t wiijonny z pułnocry, wioji^cy 
cłumttjrcli dynków HiuiUinna i Iwann. pnyjiiztij) Milvą jŁ<ki&l 
viu,łąr 31qix;kod(^ ByzauiThafii, JaiwU &i^ i^mwowily |)an 
i ihiedzio. aliy sv .miT^ide doUn:^ Htjyfttimem*', pamiłjtnogo 
mkii 1700, iAwr£4>ć snój njHrw!o:y, lu wtipiuą r^k^, tn*kt«t 
z Buhanem. To mom^nl epokowy vr dwintiu N^njcIziU «i^ 

Mafuitn jedn.tk pncejsć dopiero prz«ic Cftlylatotch jirzc* 
ohmUt^, saniin dojnalA, rozwin^it «ic w polni. Tr.0i1^t 
tbiTTiLabki oditnwjil Piotrowi Ai^w. Ia^cz wnrt KAWtklaniii 
«iiv.-«dxkin 1 połnkin sprowadatity nowq wiw^cniclifl ti;recką. 
Trzy icojny w Uz£oh z koU-ii laUic^h wykanaty dowodnie, łt 
dki Mo*lc\vy, jeszca* iii6d:el(ł Wisiaornioitł.-j, /^wceeauio było 
mitM-z-yc sią s Ponq. ji^A^-w* iiie<lv4fi r^jraybiiilą. Za^ftdd caso- 
k^;i I'iotrii nn<l Ptołem, W|]mwdłui* uuikfiąJ jłłj cadom- 
Tmkiai pmcki aiiiwecas>'ł iiadeżi>je lvyiKCKyii*kiego i Cnix}la: 
Turry», tkniftUi «lnpoT^, wypu^dta 7 T")ki fHtMnij^ hltati*^. 
jaku d^irownljrj Iot, Jodrak oiJeW.Uj Atow. w>rrjO]i;l.i nio- 
tykaJnoić sfnkw koc^ckicb i poUkich, Mini^o ćwt<^rć wieko. 
^Bca^^li^^-^suk AtL'lTya w wy^irigri o >pud'.-k tnR^cki wciejt parła 
^|wAtli'Wiii« najnzOd, rinirko sostawilA za sobą wszyiŁkicłi W- 



Jych K Kirfawic spray nu eti^ńców-^ a^x)tDiJft l'łitę ^ ! 

TtrJBKtfWiU' i ni-l^ml, pof iiui^t jsrAnic^ <l> Aluty i Diiny. AW 
i dla Roatyi, tvtiti-w>iui^Uwf^j % Tim>a, Uin <^as mo byl ftn- 
con3', Powoli, K iiajuioliiin r^iuk^, lUa^m sjt^ras'**''^ oiuow 
i iXH?«ń<>w 1712^ 1713^ 1720, 17W, 172" niku. <»ł'lask&x^"tonoi, 
uśpiono Por (^. Pic-iweHe flWiwjŁy*ti>*' j^z^mM^nt* ro«\-j»ko* 
lUiSłijŁi'*, arc»y<lKi*'lo m^it^rum i sprytn, nti|>«>3'.ór pot«i< 
WAiuuitiy n;iił PnJU-m <jb^>wiq**hk miłi«t<-Mv»'EU"yŁ. A 
xvipftliir4» go iLnc^ilo, VL'ym4ga^l iiiilUcA na pot^pi«nle dsd^ 
dzi^uioici iioHu^ cayiiilo f^ty ^pohilktiain ^wiininryi pnu ■. 
ftienc^cltt. NarLKido wytjiU gorUin^i dziaUo. Aniu tn...j ., 
lUi poilj^td o^łwot 2;i «t.ryja. Cliwilii bylii rlziwDii; łIc^hIiu, 
vryp»-Ł(;iru> cił'T|>liwii\ ohraii^a a: ru^wAg:^ l*rejvicalaiiii4r \vA* 

^lłjbofci> b^8trzi|^ii^y Aut»ti'>rtf oliTtawlAdwity j^ od Atrony 

fl:tLleTACV4 ltjr-ikciW>k'^T Wyt><MV^In^ liil«]lJlllll^VbHLkLl w I U' 

unli| jtrlłi r/iUTiJj« ^i^ w wojnQ nimckii, \Vkn^Łi>i udzy^dub 
Wł/Astrk ut.r.M-iiny tcrrti. \tiii]tiu-]i, -JufriIjyvTraQ(]:ii'iMkii, ^ac^l 
Piur.kop, klucii Kryciiii, ikii^irl du Bakoicy>tirjłjii; upiMil Asww, 
Occaków, Kiuburn. Na obr^cUdt uiHaiiirowakicb* AubtiTO, 
^^sscTiB iLicT2ilolEi4 HmioHEi:ie tią j^Li\)jiłiB, Z pisoT^fteoiejii ud- 
kiyJu, j^k diilcko »i«;gały wyiijo^inia ^wyci^cy. Zi|<I<tJ Kry- 
mu i K\.i\*iLmi[- aa u'lii4tło>G. j^ioutkti^ritu UlkI ii^rKAlulii.^ Mol- 
clnwiii i WoluN£ir%yxu4r wtiliug ^lngi pEAist C(»^miiy> SSf^ 
było lA^Iiiliwo^ci: uii-tk> l<*r-xx> pn^nadEil wydci^ I o;lu|il niA clii 
Mij \vy[)rx<*(l£jć oikoniu. Napru^bDO Aanti^ya, ^pi^AijitiitA, ud»- 
ncyU r^wnitsb ua itułlaisa. Przo«ladLi\vała J4 nad i>uoaj«iu f^ 
biltivść, jakft<j duJ^rifidc^ylji itad lEotki-m. A ivmc:ejiAviD Uin 
nie inogto wstrzymać ;^ru/-uycJi pk:rłtcpów Muoaichd. Ht 
MCft^ic dU l*ort)> \\'inkfijui1& «;ij t*rnDcyn. Jfigdy djhwaft, 
lecj wycyiłkujuca, pncyjuxn frnnou^kn nm w>'iit'fUi(;cz>laStf 
pkutrc^niłj r.A dgbnidxinJ5Łwa Sulmmaiw, Vdloa*TUVłł, ni^ 
^ruWn^iiy iiit:dvAtoi^ ic^kotin) r/^c^y, luMo ai^, nicmozliti^j. 
K raocy Uak^alów Mfj:ra<l3tkJch Tarcya gdEyak^ln od Aosttjri 



— 515 — 



straty pass^romckid^ Bel^aiS. Sft1>ac«, Oraow^ od Itosyi wy- 

jrUE tijtt u'laun^ y^Lmciiicicii^ i motu^ jono 2 eud&tj Intlctf pni- 
wio imfiinki^m, Tiikir w^iawicniiictwo. uka n-egl^noM for- 
tuny, jiiJŁ »i<f «Ł-i^Ł-'uj ait' uiittly jłowtiSrayi*. 

MiD^c zaown {^wien^ <viL>ki], Nov*e, ostAtnii^ v; Polsoe 
Ijuskr^lecpifkzaosu^fo&niaj^ooizin rosyj^ko-tu recki, Wpnwd- 
dzień I>oUki(?go obiom wojna tupeoka wisiała mi w)'»iie. Cfł- 
Nnrw^^H Kiu)irxynjtT tylL'o (v> iiji|trBxy itMrło, iiit^ bylii do dm<j 
pnjguioAunii \. iiby joj iinikiiilt'?, grilo^ii byU niiwi4 pticiwi^- 

iiH I Ihj -Oli >^i »«[]!»> litimy^Juy^ PoitiaUiWKlci wtri^yl kuniri^^ |H»kiSj 
jUMlul ulr^ymutiy. Alt! od Ust diwili wojna byJa nieuDikniouą. 
Niektn^eiik dhła do inpj hii-*\'.i kfliifs^dpFRcytt w Bhi*?:^*^ tijuw1«k 
Kr^kowjt, ><piUe[il9 BaUy, Tu wojna łwiciłłlrUim ju&liytu |>n- 
cauiŁkifłfu kiii^cu. Nie byUt j-ik poi>ivA-ibiin, ii tylko ^zr*ipibwq 
wyprawi- iiiiwi^tfjwi^ i x:iborre^ rditiłn niiAnnonA !>/(<M^óln«, 
j»mwail7-4iitj^ iiuwymi ?i|HW)by, w n»łxwyi'^ajnyłTh niKrniju^^elL, 
w wielkim sŁ>bij Kiuił'j-jui?ri w|uih>t dti końwjwMJ miłty, du stlm- 
tw<JiLik 1E4- Bx;:£^lATn. do ijwbidtkji*ctii H&yji^ikjA^ai otutiusfLskięj 
pbt^^i OitifW wpKuj|t iLJŁ iituirjt! Śióii^^mii^, IŁuiuIuDcew 
prK<^krr'ejtyl Uumtj. Aiiitia ^^r&^kli^juzut^ouH iMd Kugidtrm. 
w Kłlooo c3Ee«m«6skioj ^cs^tU z tLyzoam Boi* tureck*- Buka- 
rewct i Ja,if<y xJi>iyły wią:rnoirod(lft6czq pray.>ił>gł: iin|>f^r(Łtoto* 
wr^j. l^»rA(|i;ł£on^ [łow.itnnŁc gryckio. c^iwiiogói^kic, nlbnńflkic, 
iX'xdmtidiaiio n>k<j5& Ali-Hctja w E^jk^i^ jłiidtog&AL> Barba- 
rc^kótt' Tuuesyi i Al^ioru, burT^iinij gikuU Oeoigii i Miogrela, 
odorwaDO Lord^ Imb^iaclii^H Zei^aŁtid i jednoawAnio, na. lu- 
dach i morsu. w tn:ł'cli cE^ieiach ńwUtii. podwalono funda* 
tiwiity tiirockif^go ogronitt. Naprótnc lVrta, w tak strnłizbwej 
polre«bit.% a Fn^ncyi. rząiizoncj pnoK italotnioN «sukn^i ra- 
looku, JAkiijjfo jcj moodm-iwilft Friticya, rs^dsoDn ijra-a 
neure^. Wyfjfłdbł :*iittaiiowi jfsciikać ratunku — w Wiednin. 
W ]>o!^tiiiTi ^łOdtibin-3JK w miin'>iMj w<iJ!ue. KfUol VI b_vl 
prulfi^wul powatntymdii aajł^iy liosyi pcz'i!Z nieproszona iprsty- 
fiueT7«dcBą <iyv«jrsyc: obccDio Jr^ef U, cdawnlo sj^ nony^bl 



i 



— 21C — 



j«! j^ow^ltiytnsó jH7iv^ kroŁi iiiojnsy-jiwH^lfkio. Aii^try*' 

iiirji"xym iłli pnumiycyoin; rjiniŁnni ^tnwwra ^ Tii?ryi| 
konwi»firvĘ iCiidilnilHL^, ,<kit»rł'A.inE| wjii>jsŁ jiew^ciw R< 
Z linuuieuia tego^ bam^biii^J {ftami^if uUftilu. AiiJ4ir>-a, za 
nc W->lon£izyxnv i iku^Mł^^ iuilif>nów (iia.*^tii>^\ obovfi 
się, KtdE w (Irod/Ał prł*rp".hiictwi». bąiii atbrojjii) i^kq. wynu 
lu Ros/i :cvrn>t' WfcysLkicli labranycU ]K>9iadto^ tai 
Obowjfp:pk prxy,icł-i. przyjęta zadntok. ■pokojni'* kiłcji 
dwA miliony w l>rKQc*4cn3 Tr»f»Qf'eii% k trórj' wvliczłM;it Ji 
Apoatolekii^j ^AoicS przoK ]>roato^luFtxiiych wyxiiawrów 
ka. l\'vz^za. V mk p^) koawłjutryi HUnilmUkioj x Iji^-r 1 
roku, przyflt4iiiła rlo umów |iOLb:izitoii/>'ch j^ul^^r^bur*! 
z lipidu 17T« vo\i\i. cIoj>i]a':>Vp'AU tuUj w fnoUiiyni dHyki 
KTzi('OX«niA ffii}pi<KeK R<i9yQ k«ii}J^1w nnddiini^JKlcicb, i^m 
^Lila :LHiiclou-ifi .lic miha,--! timyla n>ct- Turoyft or^iu. ' - 
dUiu-ionii. mictiay rozbiorczc Inijpr^yniicnift* ł>l>j'. 
so^t&lej Europy, łixa:i^liva Jc^kc?^ tA iiaJe)Qtexe ko»&ta 
cyokacyi uwalono n;iŁ oud»c tmrki, muetiHU pm*"!^ "> 
F-j króLktiD Urgti MAncly warunki pokojowr^?, \r gfównoj 
lerwł armii xwyci^iej, o cn^ry niUc od SyLiatryi. nnpi 
oboKU osacsf>oe;rł> wielkiejco ww:yra, Kjopcin, aymboli*!*, 
m>8likio a:wtr^czy} z podp]»»u<Tiri truktai^i nft do tlnty ali 
r}"caflf4 21 lipcfł, do rocanicy drui, kiwly Pioir, oflucuiny 
Pnitffni, byt pt^dpjsal tmlctnt, równrtit^cy ^i^i kupUninf^i* 
kA\, aoft'nrly w Kiio:(uk Kuinu.n1fb^^ dnia 21 lipc^ 1774 
prtŁ^kr^ZoI umowę pt'ucki|, kho^II wr^ulkic dftwiiioj>«u 
pori]Lij<Lsy Moakw"^ & Porl^, z i->dtiyiu wyjądiicui pic^rwol 
ukłft^lu a i7iJ(J rrku, DHWn^^?8yi Asów, Kmbum, K* 
J»iiik4li>T orAZ, ^3Ui »gudi| i^^hiinu ki-ytr^f;k]i.'|Q;o°T Oboju Kai 
P^ey;eIl>^7^I uiuantowoj tytuł Piidyvuioha \V#zi>eliro9yi, 
Mm baBfUijwyrit i^OMJskmi otwi.?rjit ^Aolcą Xtpl 
Biwfor Zobowi^Ky wal P^>ri^ d > udzk^lMiia opieki *a .' i . 
e'ji:^oio cbnt^oijuriakiiu W aj5tał?#;ł>locr*ci lapo^n^a^nial i 
roflyj-kLi*h do waT&wi^nnietwa za wysiianiom i Atvij|i.y]tj 
- ' " ■'-.'- iriiogŁ*, Upou':L2jiisJ whte poflów do 



917 — 



I 



■O ilo t^Ęłł będą wymflffnly okolioioio*<Ti*, Wr^iizcio o^^laBSał 

Bkidi od hulUtia, wolną, bni: ]<^j(co wjJyw-Ti, ek-k^je cti^iniw. 
Artykuł piorw^iy kAirtnnliyj^kio;,^ imlciaiii w sakju* 
DM^ntalnych wymanch KApowituiiU rii [im^to^ć pm"ja*u nio- 
srakłóeon^ i |ji>k^,} |)c <A'ray9tkic? K'jthAy pomi^day wojuj ątumi 
mi>«ar*twaiuj. W rzecajwiato^i, jai^nera było od piiirwicwj 
chwilij t^ ten pokój wieoayety hyl tylko aawin«u*m<nn bn>ai, 
Pnwpifiy opirkaftcwłua nM«.*z wy!tiwiiichi"WiScijłł6łikich, w kun* 
saUłWiiym ni^t^dci^ ro«r«n(H>ny po arfykuluŁh ^iuJmy^t 
catf^Tnutym, fMAn^stym, niedmntirtym i ditfud&tej^ym U'ze- 
ciui, dau-aK' zwy''ł<;!M-'y tymi do obowiązków nadsoiti, ci^ta- 
PÓw poi^^oiByiiiłjUiWtt. h torą eaut^DP. ikkro6 i^bce, do płnw 
ittterwnoyi: oioporKortiOT fllautropijne prz^pUy, kt^n» niufiae- 
oaą majoną Gadowną moc politjTsmii. i nipKryr»v]iJM*, tidra- 
dzająoe ^i^. pUłtiue, jem<!£e pfj upływie *tulłw-ia wyiUdJrjj drii- 
go<>»nny owoc paklł^^w fian-Jbiofahf;ki</h W płxli>ltfiy Mpowi^b, 
ATŁykuł d3ti(.'Fiii}iy, warujący uwobod^ ^f^lu^t, wymibrjny ogól- 
nikowo. X ro2iiiy^młm oinini<>rtOTri jn"E»dnit*łm (;tł'»wnoj wftgjf 
s^ka/a dU okrętów wojłumych, rtjwriii^j: otwiwnil polir do 
oi^rzebiany^li Zdi,'upv*k i «jK>n)T. W^akA^ na^irwsays^ko 
tiii'bifl!j)K<'vnyin i iiirtidUiTyia, Xivj?r.iźiijj\ł"ym fiJijHiżi?^] pi^^y- 
3L/,łrksi<i, byl kiipitnlny artykuł lnł*><'i, nńwrę^iijfjoT,- udKi"3ri<ł:*c'T 
TCrymu. Jak iiittxabrjtiu>?tr górali kiiTikitskiidi, smwiLmwjmn 
w Ii-jikliu^i4< l)<f!;^[iitl>tkiti^ dopriiw^ul^iła <>!«iik1iT(TxiiliT do ^;iUf»i'i] 
iCtbardyi. [■'idotiEiit^Jt iiit?XJili<ftn«iilŁ': Tiitimin", warowana cłUi' 
cniP, rnii^iaŁi dopruwaditii^ iiitHrhybnJn d<i jtof^Moni^a Kry- 
iim. Tylko, ^ rym ra^j-tu t^łiodriłu o pntclini^Tt. miwkońc<:OTDH^ 
wjijkrłjwłj <x*ny. Jłłły/TKi? j^laroiytnym iihyiaaji-ui łyliiłowal t\t^ 
aalUu ^innum Tr»y-b HM^m, władna w/id (."/łŁrnyrh, BiaJytrh 
i C^rwonych. Utrat* Krymu oddnwatit moi^e Oułtop w rł*ce 
Iło^yi- OddawJLła 8l.-i]ii1>Ld ii.ł hi^iki; pri'A'fł?-łftj floty cKanm- 
iDonłkiiy. U (Łkti alobym niaKintiL dobfjaij nic Ho.iya iiatycb- 
njinflt pi rawnrnu Imktitu. w piyiil tmklatn, (A(w*:alby 
wbi^w jtgo liu-iw!; trtkił-.i ^rożbio Tuu^JFita nntycbmmHt, \»*z 
»włoki. .-pm^ciww 9iq Pot't^ Tym mjiiiu>1>piii paryllktcya 



IcniunrtUyJjika, wzniesiona tftk wieUcłiB ko9Kt«m^ olcopioi 
pi>t^)k:LTiji krwi oStt watrxi|rj;r1i, itkiipinrin nivlCo i pi 
v-*Q;>-'ttkirriŁL iinkrjjitwyai ttku^m nAr\K]i>l>riji<i;yii^ ilokoiutnjr 
jakoliy z miło^i ilŁit iicekomo ut^rwaloiti^^u |Hikfijii. nm u' 
lista |H»kojti zj^ola. iilv iUŁit-jfiiywłJiŁ Ujilki. ułc ^ajMJwiń^iłd n 
•Ki}t JL^j równowagi iue6t.'Uf:g. iiką byiy J^tv&lj intkiaty |J 
kojowo j£a Piotra i Anny. 2amykftU jadoą wojnę i 
niouDiknioną nową. Czy U ttown nii^idironmi wojiui 
buclini^ za rok, za cisiery Uit^t, za s3Eość> za dzi«»<i^ć, ca^ 
>dopierp KG) ti^yDELscic: z okaf;>i £abor\i Bakowiny. albo wojj 
bAwnntki^T iJbo śmierci MAryi-Ter»iy, nibo podboju Kryi 
ftllwł wrvsxci(f linjr^rkn^go ^pjkcwru, — to jiiA bc<lzi" kaIu 
ai« <iJ i:n--rjłliw<ł:łrj Tiiivyi, nlQ od wMn»-m]<;jeltWf>«>.'i R<Mj 
A U^mnii^l od świ4*4<Ktd trtipncyn^uDycłt »rtykuł/>ir uj 
wył"b. lecz wylącrniłt, iiKiwuft; Ł'w*H dyplom&cyi owot3t«sDJ 
od nkcuJekLai:*'^ ^koigiiukl.ur", ^cyrkumstoncyi'", oii 
WFE«fc)iiiego układu ^tu^unków oiocm^stwowycU £uropy, 
Q ib on utoczcie, jak ^f<sy»tkie ncoczy Indskii^ nio b^dsio 
lr:fcftt<i vd i»kry, od przypadku. 

W wm inifijscu będaio Mosoiaiioto swoIdi^ aiaco 
i vtxiąA pud 99»r^^jłow»2() rozwaga DAczflDaiuuaif^itypoU^l 
<mrxi|X'jfłkif j w okir-H" po pncyfiknryi 1774 rok^, w job Łwil 
xk]i ;: cUlf^ym lokiom spniwy ws^^bodniuj, 

0^14 tuk swftDcj njwitowibgi «uru|>«JDk:(^ u w.«t^pu 
iftC" '^kiy-^Ti ł>ylo intyflti jt-iwKił yirajinicnło pmako-roayj 
Byio ouo pieiwdsyiu ^ii<^lkuD c£_\'uera polil3'ctiiyiD i^l 
lyay U. Dla fWdoryka, v cliwIU zawnrcU, było doską sl 
lot^in. Król procki. «sicditiLo]otQich«mkrtclnycb :^pnJ< 
msiftl opędaoć 9iq wiay-^ticicj *koufcdcrownwtj pr&.viw 
bQ Kuropiu; połl konior t>fJi wip^w^^w, opij^oŁcsojiy pn:<fit 
lyoc^ «j>n:yTuii.-r/«60H, AD^li^t vrid/ijif ju» doiiurć 
*i(ut: aru1on'»tiy najpnód prata 1'iotra lll^ jio .icf^^o iipa^ 
lóu' w lułtui bc!Z wyj*(;ift, IlaI^^*Ł('^^, jimea f>nE>uiiorKo % 
zlcwieUiJA li6ł roku, wy»»L'[ll s oftwnctnionia i 
^' !j3!wtv Tmytiinł »4ię Loi odtąd i^lmn|cafi 

' ^ i; ^vc3tfl3U, pn»ci iiplywcin odmioŁDtnk*f^» 

lumUf jui V pnżiJzi^mikii 17t^ roku dopalciowni pn^rdtui 



13 



pr7>'m)orxa na cIjłIi^ko )at oiiu, 1. j, do 1780 rolni i snowa 
fUMfd u:£AjiiU0« V kvii4niu 1774 roku tak długo aaloj^, aft 
foy^kal ponowon z ^óiy pnsiMltu^tniii do 17^ roku< Nio imA- 
oa^tojednik, h\>y \nzymiGr2/h rosyjskjo. miaaowicio lic po- 
CKątkacb, vuscx^1ivuklo jj^o v sup^nodd. Byto mni«JRx«m 
aej^m- Byfo nbeepif^K^ai+Mn od aostryaokio^ chIw^^eu. fmii* 
eiifikif^go Łdu, £foj %oU Hankioj, polełcioh ni«pokojów« proton* 
ftyi (j^iiTit^Uku h, hanowersko-angiolftkioj ^idrndy", — jwln^m 
^fiiwnm, lA nnjsluKłmitfJKKiijt nąjzrOEumialjBzoj niv-pn:yjaim 
Emijpy dla p^>w«»>^liii^<) tuoprzyjaciieln, króU pniłki^igo- 
Była w ukił^OL KabospiaciSdiiiu l:orty^ aiop<i«lvduia, \wx Mo* 
ly czjhlo ujenanoj. futoru iait Rosja, opi^^kuAc^ji, łuo!picc?xii«, 
maji^ K^wiiAo otwarty ^v*t^p do dawnct^ praymi^irwi aiuinra*-- 
ki^'o, u-ycią/;a^a z pnyiuioncu prtufkiujso, scana v piorw* 
tzyc^i Ulach, namacalne korey^, uatory (^jcy&fo dodalnioj. 
B'>7>kftn'wala w RipItMJ^ dobijała Poit^ Swojego kandyclaui 
ońn<isiw*5:y nn tronk- p<*Ukim. podj^a 1>am'€k'Uk^ wojo^ tu- 
mcki). W obu wypadlcLU^Ii inpnnaJn w aga^hu Kurop^, tjzy 
ji>aj;ir' w 'idw<łdxii> Krvd*-rylia. W obu wypadkach Kryilpiyk 
Ofl^r^-wid r^l^ pcith^^dni^ i bi^raifc- Enaano mu pk*m'MJ ^tm*^ 
ny^ n<pubJik^iatóv7 i on itnusyL Kasuno mu nact^pni^ pla- 
ci* BuL^ydya dla armii Rumiancewa i on muciat plłci*^. Pod- 
rzędna rola ói^ur.iiiT;) iipokar^ola jf^o dumę: on iineywykl 
Mira innym dyktowjtć prau-a. fJ^c^oie 8ob3i,-dyf]w ramio go 
w iiaj^Ii-hizypl ui^znciarh: od tak ma lubił |dack, nl^jl 
iniiii', juL Icmwc*-, pjwd KrrKq>ju-iC0ny do brata Wtedy obr&iU 
a|K>inejr'nii: ku Au.«iryi. Nn :ŁjaxdAch łtą^it^^^kicii 7 Jd^efam 
iwylttaut ^rii'yc^ ftwcga aai^ui. Oftrz4>gnł pnuid pmyi^iFlirm Jatk- 
mem. żiibi się iih HljiNuy pr7A'inii« 1 poniKi^iip. Tcjii był ra* 
|łewike h7<-x.i9tyj iiitvuiiy» imjtt^Auo byjK pmł.iUtpnu. Skoriy* 
fitać XH Kmi«[Uiyc1i la§ów Lfic/ącej m^ wojny, 2 wylncymalutó 
kmkótt' turrrkicli, * wv*iik(Vw nifb^wki bar^ki^J, a lawiwŁ- 
ay<:h uImiw Wii^ilnia Wdbtn: ptj>t>jpów Zadunaj^kit^go feMmar- 
Bsuilka; pchu^ć Au»Uyc a» droj^i; uLifl-arfrgo ^crwaDJaz Ro^y^ 
i [^y £;uiikiii|ó ]x>wru( do auaUo-TuKyjrtkń^n prKyniwrKn; 
sochulac ni4Mi<^i^pDo bostpiocsaMtwo KaUtntyuy i wunij ml- 
wi-^icJć ^rq, poMa.v'iŁ ,tvrojo wamoki, z (iupiU zosEać opieka- 



— 2-20 — 



uym, niexbi^nym »ojiuziiikLt>m, u-ycią^^oąif nar^fir,do njtmt 
n^macAln^ n^igrodę z sojusiitL, — tuk^ Uyln inyil Frydłłty 
Auutrya, ist^oii?, nJłayU w ]K)tącUiiyin ki<Tfiinkii, iwd«J» 
w konwi^ncy^ ctiunhiiUkł^ 1T71 i^ku. nay^afu o woj 
V 2U-i^a:ku X luTtAiuni), myłlutft naw<.>t o H^ojnie aamoi 
wyaiiW4J(^c^ rlla Pith oa w^likA Kurlamly^ AJe ajepAMzii 
clokCDi l>uliftU*r woj«Q Alł^kloh i «ic4lmiol^ini«ij ni-' p^ 
nowyth latir^YT ctr^liiyoti. JmZ nie j^nr kiijiącym j^JAkni 
twoich Int młodych; on i^ra^z w korf¥ipnndenc^ tam su 
% nirnwIiPiTi Inbi pr/rri^iwiiywwr łln niłi^lropti KntHmHR. 
giidii spory, prs^^pouiartfi pnŁysjtlo^ć bi x u^liyhy, Twiy wił 
osEyrci i^loBitiii knplAnn, piikojri n^jpiorwsasr ii;«kHziiJt^ aŁtj 
WH tifiirc. kt<»n prw^^iiigii ;fnifwtw lł'>gi - pncywnlci 
clowi ]i;<kkti*mu litogovhiwi<tTiHiWH uti*xmąoodi(ij i^otly 

sLiN> *t^ -łtoknił* łln>t<tt^in ł?rt?u Fryilnryka. Jpgn «] 
w PolGTłbur^u 'iwliiwił siłj Iłyi} o^Lil^H^sni ił* usldlnnynfc S| 
X powodu nMEgmnioiaeaia sritjnjciwi^ono polnliownitł. Wą 
ansfryn^^kir-łi fick'*w dfłlimitiiryjnyrli iruł PiwniLUt-łia i Dl 
jdrnm titwi^j pncy.<7Ji> wyKir^yr. |irLi<kiir na<) iinii^ Nol 
Tn6 nKrjiU<n«iiin Pnivy Kndnmitity mfi ną,lAkiv>iilliwji 
lukiati^iii, [)iTtJir/,«-* giły Ai>Ntryiixjig)iri]«hi it^ywick^T-y, W 
dnlku^ tuTtih> Uh* Aisiiikhly ^idtic^n AHrt>Likii ii& WacIii 
K<lxie AiiAlryii, ni*- pytftJn<T. rMiijsytn Hnhjff Hut^ u.^dnUti 
iMgrodę. XaLy<*1iinia<i posuiA^rdu piikojii, jeswiiią 1774 
Aiihtrya />ij^4 BiikowiTu;. Pr/ł?łJ UTE^^inti lity k. * 

llmgO 0])Uj-itT 8t]h(lht>W] /!b f)!!^!!^ t'łll0W'I j**itCO ^. : I 

Cfiio be2 wyMrKBJu znbiijrula mu zfiAcrKni| pmwincy^* Od 
kiir»'[HT,JHfj chłiiw(!fliri v\'wliyi JHkJto piijknjn mlbijnlA »f\ 
mitf?:"iH-J» jikroniuoHC l*i'u*. Śrófi Uikicłi ^\a^^ll)IÓw ocUi 
£ono pu nubilnigi prEyiniwwi pni*k<>TOiiyJ!<kin, Po^ 

-lin nli;iiiA!i, dokoniuip ii^ku 1777 w Im3K'M>^'^ 
^H I '''7"v«łn HIa Ptun w tiiKUMi pmij Pniwlu w li*j 

*i^-t- . V!i wi,'eii|^i^Ji n;li*; jłii ling^ąty stpiidtfk r»1 

lUiti WiUwlutuHińn. Dwtiknihiir juA ud ]H)T*:^i)Lkti al 



— 221 — 



I 



lmi'hki4ł w?tlc|ł4m&Jy do Mooftdkiuiu. Teraz wzięta si^ d;i Ma- 
ły wyjn^bo w *jir !»porW))> fAmilijD^o uitaJu. P^ikojowo oa- 

umyiiilii Jó^^Ta Tl pHni^in Niemitr, scawlrj-ilo oclvei tiii>cliyli- 
ny, pffwnJitJKty, iii^ ir wojnin MCHiEUTolpŁniuj, niul g}ow]| Kry- 
ihgykii. Pi;yibTtyk, iimoi^iiiiny iiivii^MiiiiilmdvMrtiii(jn |iitU-Rf 
Ituntkioj iincyJAŹniH iijiArt «ii» r. bronie \t r^kii. W knUkmj 
wujnu*, w nM'x*ij nithit>jnij tu-^łK^ynoyi* u Mjknaayi; lMWj«i>k;|, 
nitt lulotnt wprawtlsutr atynkiK^ aULdiiycb stanu wcsycli (inc^Wfi^, 
Atu lu* kt^^ił-il' jttk \i\\'% l^^yi iŁimiintiu, jiojicłm^ Kfttnizyay 
do czyniiyt^li knjkoYi^ iii'*jj^ikDy<Ji. Jednak grait?tn pi-^tuwa 

Losyi ziuucił^ Jijwfa do odwrotu. Pokój cii?3rayfi«ki, dykto- 
prr^ez Il*»|«im», wyiUrl Aii^lryi rlnir^l^ir-two bawn i-*ktn, 
lOsyc. potoczy riiilkq juktów kuiiu'itnl4'ji« iHiUkidi L wolno* 
ici biUŁrnkifij, iif^^ynd pon*(;3tyciulkit u^Ław i jtwitu^d Dieiiil(!C- 
Jdcfi. Pn»k] WAHfd jw) nut C3:w&rty w xhrojiug rcMtprdwift u|io- 
Ici^ntyl :iu-i*^ci Mt/jt-iieDa. Ale było U> j>o ia2 oólatDl. (Jjcoda 
cjiTszyi^iikA I77lV i-uku DKiiacza |ir2VMleiiiti pi^yJiŁini |łroftkiv 
nwyjskii^- Oiltąd x t^ prKyj^jtul^ jtsybkg m^ sj^ ku x£Li:bo(lo* 
w>. FojtocuA lianuouiu ki^tu dor^yc nf/d^wi^kóir. k^t^^iycji dta* 
ti^ &Agtu^''<yć 014! było a|joFK>bu. W krolkioi czask^ j«k gdyby 
3:Amłon>cao roto. W tniar^. jak preymionbo kacsł^o vrydawać 
■ »wi»oi-dki Fiyderyka, słnwifclu «c bosptodnooidlaKjtUi^Kyii^'. 
Już pixkt;iJ PoUki nio ItduJ w jnj iiiy«li» Oim piorwotnir tlU 
rK.bio pr^cjio^ttft^^U^k c-alou^. To byl jMcr\rjEy sawód. Uru^Jui 

p J 2nbór Uiikowiiiy> KaUreyD& c |iocxi(iku byU mJu k tego 
fy^ykftv.nir-^ł> kt»kii polityki wie<le^kioJ. Apodzi^Adla się 
%Xi^\ wujuy «ai5tro<tiii:cckioj , lic^yl^, £« Fiydwyk bgd^i^ pod* 
tjt-^^il Port^, liosyln na nowe Wopoty i poralki Ausu^yi. 
*8pf^iiia Ari iŁiojf^ ?'-v*'j«tnifr^ 'A^ cc*arr5ykowi<i povr4i»ni4*iiJ 
s Tur^^yu-^m, ^otowjitu *ii; K^i.>iyć, ze wvKtD% ci^gi; ja* poi- 
p«rtsKy H^ po<ł baki, bcdi} sicbEic^^ i sn ni<ih «iQ patrxc4 ^ n« 
u^ii^^b b<^lc tiiiidn jodm^ ^ovrn: prxyjaci<TUkio officia^. 2a- 
«'icdJA JMi vro4i£ix Pokój nic woniał z&klWny. j^H-ł^ya była- 
by wda, — tanujo Hobk* Jr^rydei-yk w l'łiniiifliiika'!h. — toby 
Król po i:jcowktt wy^ttat tu pojcdyaek Austryc. Ale Król 



< 



— 2W 



nApif^t do Pot<łrHburłCfl, i4 nio myćU piłsown* *u4»i4* nn 
K)H;oi^ Tnrków*. Król d>>bro(l(iF3ai<> ;m Bukowina Kftdoi 
lii *ii; iMEJ^kułowAnii-m iiad Xoto<Ma. Tf> U% odwit&jfiiimiajl 
iii} w modyacyi có(M2yńvki<>j, aojU£Kiiic»l:jk i^wni« wy«i 
^tu «iQ donkń^hot^Myi i 4cako}wii>k u^tiityU ttoju^izi 
wAzalrtif Dii^ iMilkiritn |Hi j^o myłli, ul^ dnht si^ vc\\ 
wojnir, ^afu mu odoaoc^ «ulc£uoftó, upokorzylei Auslry^, 
jMV*t^*tn tifłok-^rzyln Prusy, wyul^pil^ w Nx*ni<*&^)i a 
wQp;j^ ntłw^o Ludwiku XIV. saji^U pacująoo etjinowisku 
]>«rarbQtm, — i w ko4c^, co naj«a2ai9J»Sdi, na ognin pi 
flOłtryw^ki^^ zntar^ upiekła wta«no iaUirAe:i w^hcIu 
W sTWwey wmcłj, prBorfow«(yj=tkican ko wt^J^u laa t^ł fn 
iiajtywi>t«ii<'jNxD intoroKn, nio mibla Uo«<y& poitoiJu thyi 
vryritu£i^^-at^ v»^ rfUBoni, ajit 3c1>Ttnio XTii3toć Au^tryi. Pod' 
^y tu Zecbodzic iiftioriiiio jtIi^ o EjtwAry;. un dulokim W 
(tx:o dojreewal obiUy i>lt>n ku<.'»ak-kaiuiir'b.yjTkK'gł> irakul 
i tylko doosekiw^ si^ alnoni. Zkfl do toj 2mwiai*9ki<^ rai 
jenccs^ konidc^nie Iryto potr^^Ki pomocnikii, i inn*?^o |>ojn4 
nika, Di& Pnipy. J**6'jtczł> było niejKKlobit^ftfit^em oIm.-jM ; 
totftj 1)«x Ausaył. Aiutrra mogtft bróidsió* ale i^ m^lft 
dAWRmoti pMyją'> DA ewojo barki połowę^ u-i^ki^zą c:^^ 
tern, ft pol^m, jofili dobito pójd2i^v ^'^ ^^^j ^^IziAt vr epi 
daie iwFłłukifj :wKt»0 !&igpokojoQi| ^rcciij łł^ł^Awicy, 
pmwda, na WF<»liorl7>^ nio grozity vp(^ati'odiilGt:w9in, 
<Hit:Li^czuio, prócx iroł^łiy groEfu i dwttan»Mnyf?li ubIuj; dy|i 
nintyi^nył^b u Dywanu, ni** mOgly luż udscjolłiJ *kutL»c3 
popiiht^iiL Zr^itiĄ ftyuzUwodć Prua z U>J strony. ^vk- ai« 
ly ni** d»3 ZArobienifl, była do«y^ problGiiiaty';'^!*^. Czylli pi 
fiiiT^'Uf1u laty, TV czasie wojuy siedmio W rLi«>j, ITryildryfc 

pr2VWolv'vil wił"»!y Tnrk''»u' i Taiiir»'»w w ^iiiirt^n i 

Tvni2, (przymii^mony 'rf li(Myi^. nnKrtjiUnt j">«aw[it , 

kie-;^ pokoJDf YT lutym 1775 mkii, sapi^ywiU t\n Pniiil^i 
.Znp<>łi)t sbnrsocue pot^ »ttoituńcki<-j tiie lefty hyiift^i 
w int^r*."'!^^ Prut, gilyt w razio pMrzeby inoftna jn ?u' 
fkb>nio X poaytkwm do w*ynii>uta zbrojtipj dywt^rsył \s\4k 
W^^rz^cb, byli w Ro*)*!, stoaownw do t^rg", scjakitn 



dem wypadloh/ wojowa^^. W[)niu'ilEie w tym flamrm cuMi« 
prnWH'l3ijI jiL-k ii«JHpr(iorxni»JKK% kori*ł-poti(luncvą ic *w"jn pr** 
tffi^tiii r»^ki| ^liunik:). Ijc^^i najwysKiiLiii^m gjiUriTitya po* 
olilctbnamgo konwpntiilfttitA uu> inogl» <--iłkinm KHAjr^nlr |bi%«hI 
jinu^iukliwyiii W3:n>kir]ił KłitMivĄ"iiy <ił«j(iiwyi'h ni^iDydlit^ 
knJU.-vi>kitTgvt jJUjnitfUjikjK^^ca. J^twii^ ppi-ZHV-midc: Inti-ntn/iw 

ly z bit>£jeja ckoaii (>rcy^otowfH5 zMAiluiczą odiiiianc, jiati^juj!^ 
zwolna, lec£ Diechybuie, po wycMrpotua korzyści prii^kicfio 
praymienca, pocjącu^ć łtosyc w kr^mnkil aUbliTAckie^ «oju* 
9BU, a t^ffD HJWMn 5pri»vadi;ić nowy^ decydujący xwrol v lo* 

Nupr^i^iw t^Tutr^i im |10ulW, a ptjdiiiiiinw^ni^Ti ^. gruiŁ- 
ttti By^teiuntu pru-Hko-rojiyj^kidgo, w^uo^ił hiq iUuruiej»ny ji>* 

Dittowaf «iQ od i'£;iau, kitHly K/itimlJi ty^^uiHl^itT,] ^dutmjU 
ii iu«»podzi&Qem „odwnSciSfaem ali^iA^w*^, kjedy cw1vie- 
lą ui^pr^yjofió pomi^zy domom fniucisaka I i l^idwika 
[V A {kiuicm KatoIa V i VI EaciioEiil w u^ij^ci.^toj^Ke przy- 
i LLid>vikA XV n*kH v r^kłj z MAry^-Tore-H wprow*- 
Ao wojny ^i>daiiQl(Tt4it«3, Sujuss miAnl^dii 17óU i 57 toku 
wylfkrzoio z kfJra>'Hnft dla Au^tryi, której d/ił poftądatio 
Ep:<.^[:j:rrViMwo, ax wpsynkiem Krattcyi, którii [lAra^il tii :tji-- 
10 uiiokiir»&ni% i ntraly. To tL^ u nai^jdu fnincaAki4>£(> apoŁ- 
*ię as ;iłcłiokn uiMiawiśiii^, Swu Ludwik XV i^fjlitykę na- 
jcką v(aaayck miiiistnłw |>odkf>pywa!, jak m<>gt, pracs 
ilomacy*; mkuliaową !łVoicb ftg^iitiw Ujoyck. Z wdi^pie* 
n* tron XVI i arcyksit^&nicskj hnb^hnrpkiej odwróciły 
MO^unki, Na cz>cl«> gahlnobu stnnj^l Vcrgonui?t«. byty sg^out 
■,r^n VMtt*^, pi-zfctwnik Hyjiti^m.tiu niLttryackic^o: a jflk 
dnwui^ij ou ki^yAowAj w ciemnoAt^inch <lr<>st C'hoij4ult>v, tak 
lonuE sam wwo^dy po swojej drodłM BjKJtykat aic i: ^MikMcin 
kroUłwuj'", X wplyweim MAryi-Anto/iiuy, klcrow&iiej prz«s 
imtlk^ i broUi. Osnbm j polityka Y^rgonoa w ostatnich ce&* 
jucfa .hIaJa ai^pnedtniotom pilnyc^i pofzakiwań i dywy<li 
»p<»p'iw iiaŁilcowyok. Mmi ummy, tsc Wt U} osli>vrLi?k łnidso 
ncsisiwy, pracowity 1 rositropny: ftlit me zdał 01^ uft tniaiMm 



tii 



prj;Mrł*wnliirvjiir'_i Jfmnoi. Byl rOT^JOpny wntult' 

wafcyl wraystkio j>ro i row/łyi, a* w końcu knAd« roKwiąz&iiw, 
kii24y ki^rutiok jwcs^rnal vryda,vfn6 «i^ słym — i k^Ady do- 
brym, AVjf^ ni]4il ow^ch \rA<J wiolkich in^w sUnn. wad lu^ 
zb^m;Tjllxyf^b dln kutrdwania w tradpoj ckwiU uawą wielb*- 
Uli iLo<'«r*twa. nniżeli ;EnJi<ty nolych, choćby tłiOitumK ' 
«fij'oh dyplomaUJw, nio riii' nUl stouJom, poliHu. pcv, j . , 
^t-biOf upoiu^ Był W)JLżLi%'y i tulwu xbjjai a^ z kcn^^ pf., 
Takdobrwr i trafnicf v,idzial i Uomn^zyl króloiA^i nie^n^-nr. 
CMdJiflt^rii od Jó^fa, od Fiydcff^-ka, od Kutumyiiy, od .[= r^ 
go, te od^wal co koluJDD od iitcb wsuyetkich) od Au-tr>i, 
Profi, ICofyi, Anglii i kokjno do nich wacyftikicb n&wrao«(/ 
Jpdna ivloli roiKw o*ijl»liwi<> nif-pokoil* sdronry roz 
g^UDA i j«^n> Uw<lył'yjno instynktu dobitko fttncu 
|kłoui«ty — firodEba bliekij^u upadku Tturoji. W woi 
przymitinu austro-franouakićiu był j«)don punkt «z«^3cc^|j 
kom|)iromiLuji^y: i'oizd70n£oiua <atif$ fo^^ng nuwot on 
pkdok wojny &tutro*tui\fc)dejf xo1x>wl4EUii«, równające 
zupatpąj %t\x&ózio za^d stAroflawaych polityki fratwuj 
wxfilęd**Tu Porty. Wprawdzie st» Mam-Terwy »ot>i>iv)j 
tc-gt> roł^kiłju, w niyiil pierwotnych r^l<>w i ducha praymii 
£ki«row&aago pi^feiw PriJ^^onkf ^dawiUo «i^ byóplnconii 
pntypadki<'iii b(« wi>4ki(i^rł /im^rr^TnU, CoMntOWA od<f1 
nbjnwiala wftr^c di> f>^riibivniii Turc^n: owi pizodewazysi 
pHimi^tAU ciągło o S!:^Q. AI« J^sof 17 ^upatrywał uq 
nKirry ^ol6 odiuio:inio. nit iTiatJca. Zu w«x> 9Cki<'h on^on, 
bicjfla kapryiitin Luiji poirramoKua monai^^tiii aurtry 
nęciły ^o widoki wytamauia *ię a uiej, dpro^townuia jpj, 
okn^Jenia, n nigdzie, jak mnieomt Utwioj^o i w>i;k?9a. 
od itrony \Wbiv1o. Ki^^rownik polityki aiisiryacki^j, 
fyaDCti>iki<^o mujus^zli, ks, Knuniift, dawri<>j uik zgodny w 
Aiu aso »vrf>ją pnniiv, ve miar^t j'ik pivybyw»to lat jiuait i 
reow;, r*»*'^/yn)tl ohjawiiLĆ dxiuni^ c*hwiajnit»ć sa^ad i 
tl'W i ^\TMa\** ulłrgui- umbituym dE^Ju^ukim ialodef*o 
\y ua u'io4De 1777 roku 36x4d udał sLędo Wots&lu 
ledslay do «io&uy^ Eauuits dal rau wpn\«'d^{> na dl 



93o 



mnyint lur^cldmi [lUtiami, które tuv ob«ij<li|a>C b<!S nkwniijC- 
jnjTch Tpiilków i da*ego &i^bdi|>i«caiie^iiK^ diultii w dajIo])- 
mym r&ao ob«nniO ■ klofKUliwi" luibytki w^tpliwt^ dk [MLft> 
tfftwa wsita«ci, MmŁB^^t rlnb^j Turx\vi pot^tii^ Ko«ri} iicvrm^ 
i^iąMftdką Au^itryi, h w końcu nieskwodmcr sortrą |>iT>'jjUa 
loaak^ i popcbną Tmury^ v ooj^U Ptbk — ule jui pg 
Ltn nuc^ląGOch ten H&m pRU.-wi4luJ4C>' i podi^jnliwy kiutoJor*, 
inMrukcyi dla poela au^tr^adcicft^ i' Petei^ban^u, n&knjk- 
pi^bowad pRE^-j^at^bki^o poroiiumt<<uift si^ s Ro^yą 
Tunyi. Wo4>eo lakich wamnków, V'«rf^iw«<9 miiil 
'ć powodów niopi>kou^ utę o lo»y Porty, Ifyt <m mwit^ 
l^yMn^in zDAwo^ «pruv w»chodmch. Za Ludwikft XV, po- 
jąo w StAinbulo, pionrncy w ^i^t^kr^łda kr<'>lAW«kim* byt 
tyl na triro;^, kuKiy pr^irs traktJLt wontftUki vrynM><'Zoiio 
obrooy Turcyi: potem poduiocal sufiAUtk do wypowiwho* 
iii^zf*zi^iwej wojny l7GS roku; od C2&8a krjnwł*n<'yi roł- 
biorywoj p*tiersbur*kiej i kainrirdiŁyjski^go UakiAtu, piTowi- 
[djTWAt kAtajŁtrof^ Porty i dfisd n& tny«l nowe^ podrlnlu Tiir- 
i jfoinii^Hay Au«ttyą a Ko»syi}. Ziibór Hiikowiny ga pnu.-m- 
DIa pohbinownnm AuiiŁryi n& W#c^hixlxitf, juk trEifnu> tło* 
iliJ M«f Kaunitz, pioru^Kzyni krokiom francQ»ki«^o tnini^ 
— rak MUtio. Jak w potjobtwm |>&ło2tyniu, Jogo iiO]>raodiii* 
:a, FJiHire^, — było odwohni^ się do naturfllnc^o prxw7U 
rwoikn AuRtryi, ktf^rego, mimo trftkut wersaliki, iito praema^ 
V Pnry2u nwntoć an n«tuniłn«^ przyjftditlii PtAncyi: do 
\\a pruckii-g<i. V«i:gonnw(Eftwi>|zAliiu>RUDkivFTyd«iykietii, 
|^S4rvriin<^ ltntv£ wnjng d«idtnioU*ŁrLii|; JAnioolą 1776 roku poidid 
lo Pocsdnmu z tąjomn^ mtftyą dowcipnego pUarea „Anarchii 
po1*kti'j^, Rulhióre pnsy^ljodstii do Pnift z gtU^fikit oliwnie 
aptiwniur i£ ilia pięknych or/M MAryi-Anlooiny krdl Krniicyi 
nie E^]>oinm o olfowi^^kach, jnkic mn dla paAit^wA 1 Kiiropy, 
'Xecyi<»w»J wiiirsy. £ Com«tilln: ^un i^Unhle mi TiVjrt łil tfuir^ 
jti p^c**. Frydrryk uka^uł wiolką wKŁrumut^Jsliwoji^, Iprsc nit:^, 
Lwijf^annj w leu »|K>hijb, uin zrywat i w iinut^puych tauHi> 



Owńwm, od uj cliwili na w;ryo wit^t pod toz^ta^ wt-i 
cia FiGncyi do swego rosjjtki^u pr^Ymioraa. łi*oŁ>y 
i AuPtryc o*tat0C3Tiio odosobnić, i K(vy<^ odkąd bylnby a' 
xnną s Fnuic>'i|, pomiarkowAÓ w niobespioczDyoh £^ip^łvh 
w?i<;liodmet». T«lui praypodt zatui^ o !"ul«c*yij bo^t " 
W Paryłu, njo wi9(ł0j juk w B^.TlinioT Aycsono t;olii«- ' , 
miornof^o wran^oui^^ntA Austryi pnscst sab6r BawaryL Polote- 
nio Prancyi hylo nioKwyklo tradne i drożliwp W tym samym 
cxaei9, 1T7S rokti, byłn w^Uiła si^ w wojnę Sutió«- itinor)'k«^- 
8ki<*h pT7«ciw Anglii. 3bj^ wojnie morską, mistlA r^ca 
«vi*if^anc na li^diiio »iafyru i xa AVK3cu1kĄ con^ ulirinb n- 
pcwasechn^go oui"0]>ej»kief^ postam. Zas wta^ieadA\x u 
sanofil^ na wojn^ pow^zi^bną. Nie byfo tajnem, ift AiigLa 
w»£alki»mi siłami dobijnlci «ic w Pett^rutiLir^i] alintiMu rosyj- 
skiego, ofiftrojąr nłitotJiiftvt pomoc pj^a^c iw Tuit-yi; »« %inbzvm 
Atistiyn w StAinbiitff ortnawiuta cbii^liuoo kanwitrLcyt ITTl n>< 
kij piYłłdw Rntiyj, t Ola w tnj stamuj rłiwjll, ^tjpelni^ jak fply- 
liy Tia zhwłłhuiit', Mł-łiuiurKyłtJ *!« riw Wsi-IifiilEJe. W\T i ' ■ 
Tauv/« ivviu(*liy w Kr>tiji<'^ Obok iOL"Zt|c*j *j^ wojny Ti ■ 
sko-angi^Uki^j i pniJ^ko-miairyackłej. gtft%\)m tkowa rosyjsko*. 
MiriT^a, Wrgi-niił** nit* i-v;(]) liiij nn MJUch ^lau^ic c%f>>4< ■ 
]iaiax kornplikłK^yuŁii. Pit^wit^i^iJ Krym dla. Rnwar}'!. Yt^ ... ^:. 
w Cinnsyuict pi'K>ł4ilyfa nit; dL> imirlyacyi t77f) ruku w itiUin^ 
!»Ie I^us^ a^anufiu w Aiiiali-Kawiłkci iinkur^BCKitila kmmwK 
cyc 1779 roku w inteirehii* IŁusyi. 

Z dwócłi Atron jcdlLOC£Q&^It^ rozwaiAjąc al««uiiki )>»* 
dko-msyJKlłic i frduciuko-aiisłtiyarkw, <loTArt«xy iJo przt.ailM- 
niii. 1771^ n>krir Ki^>»UJt.-iny sjir<iwA<lv^r»i ^ |<riiiTC>UTiit ilo |» i^r,' 
wyjiłuii iiitiJirJ.s/^!gotiatrKj^atna,di> włriiihrych rxt?ejiy ^^ 
linieli. A iiiiaDOwicie w azcjs^góliioó^d do Ts&czy kr^^mnkidŁ, 
Pf^wiedzieUftiny. ift sprawa w*cbodnia od JiAwarci* j ■'■ 
1774roku ^ybko dgjraowaŁu Jak było do przcwrjdSi^ni.L. __^ 
rscwota cd «tft>uy Kiymti. Wcw-iDtnj, anilbdi dla Porty Otto- 
mańHluojt wybiła godaina KguW cila wt5M:dni€js»«^, a iłT^ci 
Kti^asidiw^sd^ od Turka uąji-id^y Europy, dla Tal^r^^-- 
Kte tuLąj cs&a i inieJ3C« |>okiti5ać w sEi^scgcJad:! dsiki ■- 
i dsiki konioc Tat*r»Kcz>'2ny: praodmiot surowy i oiemoy. 



^ 227 ^ 



praecki zfiofa me obojctity dJs cixiejóu- |H>Wfa(ecbi]yct). KK<iHt« 
dobiegało atul^cie. odkąiL di^i^ie^ni kocsownif^ mo&f^iclai^ 
fpttdU nn Eiiro)>^ jak DSitrońcsn. J^dn^k niif byU «s&>raA«Z4, 
IjjK witAleoanuł hidimi. Ni(?Jatwo by\o wySsyć a ditic^^ ni^- 
oki<^<iEktii) i p^bio2cz4. aU wrftyć 1>ylo iaoiii« in^droici^ 
I (liU. Dflił l->fti> dowód i świu<loolvfo twardy i rOTUojmy ród 

'n, roiai s nid^o chętno |)^)diiki- Pod snnl^kŁn P€;;i>m »txk' 
jvnll TaiATowie pnc^oiw Kratyftakom i Kiuii. Zyskali zioruia 
tswfkn dcwyc nknajgon^aych ^^tiAw, ktiSrycb pnu^lk^wio 
[>JjLU'tU ivo koiiHi w ntok^fh uo<ibiiu S]>r>kojnogo. Potumok 
Czyniiis^, pmiupUjita krymskich Oirojów, chowany w Tro* 
kach, wynieiiouy tia cbabitwo ]>rz&z Litwę, doty^oin-o do- 
traym^-U jej wjory. *1 napominamy ciehle, — ]>!*») knUi li- 
Łwrcki do laiarekiego i>hana, — abyś wpotnnioj <1nvii«i wpra- 
iry, jak hywnio od wi<łl:ł5w aa przodków nasaych i xji twoiib, 
»ro Wtrłn»fnu X rarów liil> crtpwu-tAw OrOy Pon>ki>pj:kicj 
Eytmfialn >^i^ przygód:!, ni^zii^ kania jKJlDi^gn nio dk^io- 
It jaao V ojoxyini9 n.vuAij, w Wi»lklf»ni Kitit^ctwm Litnir* 
km, i clkLnbn i «oli tm iilo odmawiano, t ojciec twiSj u ojca 
(O cJiU^b i aól jadł 1 ."iUJloe eat^Łi otraymal^- P^iiiej 
tosoDo 3fi lej drogi. Wyiodsila si^ walka pomŻ^z}'^ marie- 
'sta^T^clą ]h^jt\% K'\]icy-A)i'}vr iiudwolSsiiiskkli. a ti-yl»ijnji|* 
fig nń Ei*"7fi.lc^ni»*<'^ fidro^łą Tfttar''»w naddniepr/ań^kirh 
irymslcMi. PoUkiŁ miidn flo tfc'yhnrn Wyhrnłfl. gor«<% awlą* 
U >Lij ^ Ki[)i*a»kic]n, n iPETi Kiiiiifin pojii-ltni^bi Pvivkoji kil 
inkwie. To \f\l \iti^i (iiqJtkL S'ń- iiinitj lh] Kipc^iakuw mogli 
groAni Mo*kwił? P<*n*kopcy, a iiadUi mogli byt^ f^rmiDi 
duy. Ci ura&(vtli, taiucj raz.*jypywHJI ni^ w iiii?Ajci^, cl byli 
cy^ łwnjtych, odd^tydu trcebn było wjidiiwiii irb b>»owi, 
'p<j|>kirg'i hi^hi «knn:y^Łiil Twiiii, pm^ji^l ii4 -iwojla doliiO, 
r\Vt- IVLm:v ohrucil ii^di>f iipr)->oby Witolduwe, Zburzony 
r. Mii^kwij K^&Ańf i^faiitaiau ^uta. Hi>nia> a ]>i«l^»offuiio 
ratink- prayjiiiu moin'-'^u iłartłk<ij>łki'!jg*j chaó^tWM^ — «bś 
£0£IaIo IcDikciii tiu'eckjein, mwlewM^^i^itko unikana Jtwa- 
X \Vy,łokji IWtą, t jakkolwił?k ni«-jłrdcokrf)ini<^ nic^lomt 
tt^mcy iA')podalJ i na llo^kwę, jcdiiok naogóJ, przos U2y 



— 228 — 



odi 



iBtQloDi&, t?'^wiiP brzt>mi^ tatar«ki$^ s^iwhtwa sof^talo 
łono iia Rzpltą, wyninzczajnc ji| 2 krw-i i a^lrowin. Tak 
^atfdf wiek XVIII, A SC nim rozewi %xaitio. O^Ui^cscnfi n>zpni 
u Krysaem masinlt popnukiseifi rcniprair^ « Port^ Po vrzu 
A2owa, po niF:t<T:n's>j wyprawio Milnnklu w siumo corco 
wyiłpłi, munii>li pnwijnttć Gir«jo. Koinm-Giurj, ^ut;tntni Tmur*, 
jtik g9 zawut mnz^\viii.ii*\d d^i^jopis, n:tjja.4iiił-J prcojrcAl lili^j 
k^ prs^-«dotć, lłw« zft|)olłiocl» jej ni© było w)ogo oiOł?y, Wa 
vnQV j«*:KOKe pr2c-s frytferyks na pomoc przeciw Gbtbi 
potem przez repTihlik&nl/>w pr^>i<'iw obiorowi Poni&lo^ 
go, ju» wlody, w 1761 i 17fi4 mku wyrywai się Kerim- 
u.i wojnq. juk ni/nminl^ iiicmiiikikioii^, pivynnglal do 
tnr(«tnł Ł^ortłj i 'hMo^I^J stł-Hb^iiy x c-liuń^twA; po wybuchu 
1^ ITti^i roku pncywriWoTiy do wJjidty, wyrueicył no 
Ztai':m»o<n, wykŁMiiii w sto tysi^y kont oKi.^tTiii pnsł* 
oąjiKd HA :cit\mi» :itr.'prxyjat<ioIvki^ i uiiiatI v/ mijknch. ■ 
pn^TE 1bk4r:ea Gn'ka. Tak. [kx? Kimkit*m ffl*mln>Tn 
winlkipgiJ tjitan*kicgo c-lmnu. zhr/,i^la. si^ wojmi, kt(^n| 
cxyi tTAkc-^T. kainnfdftyjski. Ter IrnktM Tiiiarom darowAt 
iŁOiić. Nie prrf«ili o nią Nie bind^di niuł '^woini loftora. 
kr^nr ro£tH\jmcso| i hj^rh^in^y^Kkii, pnciz tylp ittnleci do 
głł Miipnb iKiłłd^Łi.łli ?-[<; mi wułiji^j ptoilrun '^i««nii ki 
W iMłlim-iłt XVU! \v"-Vu Ui."zyli lut:ij djńnwt^ ^ainoiiii 
ntinjiŁ, Łysiąt! kilkjiaHL tuduydj wbi. Wywu^ili Oo Tiiirri 
a«, %A[^ miód, w«luQ. skiry, uole i dalewc/jjtiu Zr*i*r- 
yUli narodem 6Voboduym. ZachoiraU uiutkiit^tu dzil 
wnicie obycEuji.', wynie-Niorw z wielkiej puaŁytii azv^' 
Za<^łiowa]i ^woinU F<tAnftyt4iyr]i Oin^ów. swoji^ ary^tcj 
pM;ciii nxld«r btrjow.^ikir.K i ^tj^^ht4; d«indzicznłi mur^H". 
wyniosą, j^ kfr>rukulw-ii;k ZachLidu, »nKcliiii^niii v[ 
pt%ywi]cfi4')w »wotch i 9W«^ Iii(]uiu«Łylkoiinj>rz«»rrivr ^ 
lf4:£DA«<;bpr»c«wPailyn&choiu, Aleodlyi-h ni<- - ' 
dy. Odkąd byli usaali tvriorocbuod<^ Porty Oltouj 
d^yld TatArom T^kft Nąiprawowwnueja^t^o Kditfa- 
woIywi-vl ich na *wic(ą wojnę, corocznie [Mwytnl i<;b 
btocfHjAwirńiflwo, prnsyi; i regoliDS ntblę, Uirboai I 
Roboli, jMwńrdzał fi^:&i«^w i celników, ale nigdv nit* 






— ^29 *- 



[icb (TRridicJŁyc, nii3 iy1<af idi pleiiiiianneeo uairoju i Ewyc»y<iw, 
[Tcj tłSŁ iiigtly nie posUlo im w giowie ialić się najammo t«* 
IrM^Liff. Zttcof»ii.vch AayatMW uwet^^^UwioDO wbrrrw ich woH, 
Ni" imi^ wjtoitydi od ich wł>li saAa«i cywilizacyi i liidck*»*ci. 
[i,Z prAywrt^^oU dawnej li^h mezakźDo4ai i swobody ni ofco 
twymkną*^ nowy icdz^ iyciJb i nowe obycrajo; Jtiogt^ nji; ucy 
[wilUować, co.ji.tt niopodobicńatwcm, p<iki poxf>?itflJ4 w pod- 
idaJi0t\)ri4> turet^kiem". Takie były n^komo motywa trKOciego 
E»r1ykijJu kiiamk-kAinn rtlfc^-jukirgo traktatu. Skulck togo ar- 
Itykulu byt i&ki. ifc Krym od 1774 roku pOi>adl w *tftO nio- 
uiRtejącoj wojny riomowflj poroi^dey szcaupiom *troimi(Jtworq 
LcywiHzftcyjUłim'', a mas^ tutar^kie^o luda. dobij ajiv?i4 ^iQ 
[powroUi do Porty, Aibowlom ciemni Tatincy nic pobrali si^ 
pa ŚM-iadc7»nycJi im dobrodmjnw&cb. Midi pr»*d ocxym£i 
htr^mjtnjący pr^^kUd swoich braci kattnuckit^h* KtnumGonych 
niciekn^ pracwl dobrodsioj niwami rywiLKaoyi aż (3o starej oy 
LcaysDy chiu^kiej, w 5«aloa^ uciwJiw pod ni^uWfl^nyru po- 
lioicicTn ^aJciefających awyniL trupftnii puatynie Asyi ^rod* 
howoj, i % owof{o fltra^jtliwof^ c:nx'l'« Łatorekiogo, rtokroi.^ 
MrQ«2liw3z«go, Dit biblijny. dU «iebi« wyciągali nauk^. Jak 
nbla.kaDi 1'atai7y kafntuccy do wielkiego Bogdychana, podo- 
[biiii^ Ttttorey krymscy wyrywali nnj z powroUtin do awe^ 
[Pady«H(tcbii. Ni<i pnto«tawaŁi wysyłać IJof^alnyi^h ^log^lstw 
[dosahuoa, aby samiaat p«QAyi,jakj| Hawnłi-j on płacił cha- 
mom, t^raz pncyj^t od nich danina, jaką tylko roaJca^ byle 
itjplko wróoit iołi pod ćiwoje borto i opiekę, ObrawKsy chanom 
bowM-Gin?ja, wzii^li od oieuo j»r^£i^ę na alkoran, i« pnio- 
wo nnnciii.?t>uf( nioKaioftnoBc, „albowiem obecna strobodA b^ 
btaJi» źródłom nafsoj sguby i skonania*^. Ci igadAOzo konukio^o 
uai^M widocKnio nio miołi smaku do s^tou^j wolnoiłci. Nieba- 
wem naucKOUO idi rosiimo. Obiór t^haui^w miał by& wolBy- 
ELoc^ oddany Tureyi lAłwInt jw* w 1776 roku wyp^«ony oo- 
ktifct prz^3 zbrojnie iutorwoiu-yc Ki^ciodzką; obrany im j<>go 
bniojficn Saahyn^Giroj fforaco przitji^ sił^ swojsi miiyj^ rywilt- 
BBCyjną, «prowad%i2 za^aolo^n^j^ kucUaiSA, oiocsyl ^i^ za- 
Hranijun^ gwardyą, wio8Mt turkofiUktoU mmraów i wknilc* 
bnUAihl ucho^lKJó 5t kraju prsed powKEochnym rokowJtem TsłiA- 



— ?30 — 



niw. IjiłCK aMCycHtniMt, simą 1 777 S rolni prfij^wriV'^>iK> 

połou'& ludoodd wjgtu^ o(3 muM^s^i. głodu £ siuuiA, zni^rtuii* 
4ir> ^vjwlrfcfi ^^b^rnii wszystkie brdto i Kio^ddzto^i^t '^ 
n](t/i:i- ^Udftlo się doprowa4ziÓ ich do lapelnejs^o ost-^-' '---^ 
i nirjjil^i dri fitAiia m^hym". Pona, bezsilna, nm zclobvlii 
nu "łpór: w Kuropip, iaj^t«ij wt«dy dotiia*!łtj«ułmi spm' 
nikt niP nisyjl "i^ ua jej obroni;, Riifi^ył.T Aa^ jiv1nii Fr»3 
i po to jed^nio^ »by oittiiHxK< rjip«]rzyu(>śA Kutiunu, du*Uv 
^<s j$is <ikłooi(^ do tilff^lniki. W iniinru ]770 roku, w pn4«l- 
\ń»h iigofly i-ił-iT.yrtolLu^j, KlAninteiil AVrgeiin«, xa pofii- * 
iwunv fnini^iisikifgii posl^ u Ptjrty, Sain^Priesta, «tan^ 
weiicyk w Aimdt-Kawaku; Turcya unuiwnla pravptio«ć obii 
Sz»hyDA j tiowy p4>r£4d««k rzM^y w Krymie, Oi i*>nk !4ŁI 
pr^ypiiM^iEClou'^!^ na xaiv8SEelo«y póJny^pit, Oświeooiiu 
f^y oAwiocoDego stulecia w«7^zie jff/ykljMU^y 
ivryiiinfowi cłwaraowoj, — • ni^dsit- g^iónuij, juk w 
^ZltliftH ^ic wittlkci ninriAn^łiini, — uik iii-xuay uulor r,Ttti 
ki" Wkliil |KiKkrc>mii'ni4f TjUjimw^ — ntu^' w iiu|dni^u »i 
J4^ HwUito i |MU&nntiiif prawibiw?-^ii uai^MJu tego U6£4-'Z«2W^ 
uLt, w dołłixfci Hitrua U.iki i ^tł;dki i»iiyck oiytek, a w o^\ 
iiidjeRŁjilu poitLradi dzikitiuu UarlMi^^Atwu^ . nWyjji 
barbarzyijAtwo, reecsy pos^ iniiat i obfiu sioatica jeet 
by^ p*jwinoii". ^pi^u al PyLiicora* % Zofiówki. 

Po o(loiv;iiuii Krymu od Porty prae* poki^j 1774 rol 
a £wtd«£0XB pu fnLLycKiKfUi oddhilio go vr r^ce Ko»yi 
koii«cnc^vc 1779 roku, <wLitecziie znic^icnui pU3<T 
CJia6at^ra, pET.yt^i-^etiie |^j|vry»pa do giaborniieofiii.^. ^^- 
\\A tylko kwofcU-ą esiuu, i krótkiego c^^a^iu. Ak t^dj- do| 
otwłi^nity ^^ diilfSLO »scfokio widnokji^. Od wj-ót pni 
' V, pow.tc&lej iitt skinienio inipomi 
ratyft^c* wiorsl od l'oŁerabai'j;ł, od 
itt, okol'jiiy<Ji irreckim D^piscm: ^t^y viivdanc 
'iv V':<jt!innc w dwiu doby io«»i.' 
.. :. . „^^nop^Ja, Wnuk co^fzowoj, I 

lu>avv]oeyi v Aiflali Kiiwaku, oohi^Ecau>ny 2oflt^ 



— 231 " 



*m fiindatorA pr%y.H£}*j m^rtjjt^ .<tt^n(?uit<j ^tediuby* tiwimieti* 

imi<fniQm KonMtimtitgtł; I na latMlAlnrli, wybitych na |)«* 

mintlc*^ joiCft nłłrodzia, widłu^ byle póiksi^yc, *pi*clAJłry r ml' 

imtów Św. Zofii, i podai^niony na jego miejrti^j Kimk Iryuiii- 

wsflhodui^. "W^kiwiftiiijny, .i»l( nw^ay wuclwlnio o^lctEiiJ^' 
wały iitajoimii wplywrim nu na joUJegJł-JMM* "pniwy birt^i^cj 
poljtyJi) mwArsttr, juk rossflinljuJy [Mwlw-^łjny łyntłłtii i>|irvyiiiii»- 
I3«a«ty, lift ki^ryci sj^jeK/walA clotyi;bozii» równow^if* Kuło- 

Bko-ro»>j;<ki I fraociuko-ftUrtłTackiJjkkiKjw^fJ' i^ - 

:y Pmwmi » F^ccyn, i»k wr*n<«i^ pr«ygotiWyw»l> 
it dla Dowiico zwiiuku tiit^^y AiL*try^ n Ho«y%. Jwouwe 
a dokoTA 99^ virika rMiinmfi^: ncł**r« J/o-łf «yn»-kfi» 
fraacnslciego pojoAsnikft. i C4vfA)4C si^ do pobtyki t«rR^ 
ffwngo dsiA^la i pndaiadA, RkiłTnij*i Kraocy-; n% d»wof 
bki luiEy^uatrracki^j polityki W^lwyrli i B-jitfti>iD/*w. 
a n.a przy:^ — Koowenicyi i &oupan«t;o; ««*rww« K*!*- 
r%vn» oOtrrM «^ od dłctf ol«Ła>«i:& pfu^klc^o »prtyiiii»r£"^irm 
{ knAMim luijpnód po^^^yia i MttoODjfl^ Am/mi^/e w >in^ 
ftrt 'iiloftorch sapcnit) fr^ryffnifcirh i angMiMrti, poUn utkt 
m 1 *ta&owcamn «irTv>t*», wkroczy oa ^ufzacM/f Uify 
A- ^ otn, Asoy i £lAl»*ty i fajmągi do «ofHdpa t J^ 

łottóK cii<- am^ jtn fprsjrj ww^o^MJ. km: m^^tkii^ Rvr> 
py, nj« nitlt]^ nkladalr óf p tf wt j rjl— waraakj « Pt^amAmw* 

t jocshdft vb1 vvyiMkvL. nAA Wf^^tijm^ 




— 232 — 



fttar^j(;o Iccuiclcrtu a luttocdast spłodził ^^oją i;rlfi«nH dukt^J 
n^, ulubiony poiuy^ n'^'^''^*^^ pi^tnocn^^o", pn^ymiorzA ^H 
Hyi i Prus, w otocieoia Dauii. Szweoyi i Poinki; potom bi^ 
cs^jiny tuJzKil w ohal^hi Pioira Ul. lecz ffiiwemor. powier* 
nik i {>nsyjnd«1 Pa^U Pi<^ro\dr:n, Katarzynie pir7;e%DA<aal 
reg^ncy^, [ii** kuroną; wnfliarie, w «}u£bin fiąfMr,K>w9J ncho- 
wml *i^ Gi^glo z us^poi^biuiiicmi tuKT^pt^y iTOnii, budowsl l^rsy* 
fii-Ifiit' ita OMobił! pi^ywij|Xflri<3^ wyeliownfim, k:ńr^" y " 
la-iif in odaiodziczył, w azłcolu mi>i3lorft unuKnil Ky^i ,, 
i uuri«tl>ieiue dk wielkiego króla ]ji-u«J:iO|go. Tym f^po^ohoflł, 
eadawnioue urazy, lajoue nadzit^jo, podniotfacu prso 
nyph poftiów pruskich SoliDda i (iociniA, caynily x i ..u>;^ 
DiewzmuAoną opok^ Kryrl«rvko««j polityki- Alo iiitpntcciw 
Panina podniói^ł »i*i Pon^inkin, U«nfiny faworyi od 1774 ro* 
ku^ od daty k»inardzyjskit'j, gnnlsil Icn^tkiom powoda -' ~ 
poilBdoJcU [jlvibii-ń(«'>u', ftywit wiolk^ ;iiiibic*yi;, na fipo^ 
towijw, nJtf tiofto «/.»riiz^ i wytntttlK^i^ Ogromnn, iłotęZala pD> 
fl(a(\ jiikby wył^uisiinn Ułpon-nr du*/-a jH-liLa spr/ł*ł-'Xnnhi 
uuwua i sk^^riiH po^tłd^. \*^i^*f 3^iif[jii, uii?i>k.r.{^^iuy i < j< : : _; 
a |)^eii ni«^spixl Zlanych do wszy^lki^i^ ftr^'xno4ci i iiuctynk- 
lott-egn ^ioiiiysłu, irapjfcwy faninMylc, ^atMiIłunny r^ynik, |ir|i^" 
cywilwowiLny l>nrb?ir/ynii>o, naprzi^tniany niKmyłlnJucy " -^^ł- 
rlfinit^ krt^InwiikitTi a\Ua fi mtiiszi^j ct-Yiy (<znM>tn pmwi^o i 
i anł^w liziwnii' wyriił^ł]c»wa[i> i liyntry, ut<ma?iy<-i>ny w 
jnKi^iv,t* uri<^<nj nu'iiiwy<Hiriy w wyubrłiJŁiii, (im jcHlnonki ■ 
hyl J4k K'^ylły wmłfl«uiem jłł>ilmif</i|i'&j si^ iiowty jial^i . 
tiiurAJ w ilzfGJaidh. PoUfinkiu aic^iuwidzij Panitiu; hmt «Hf Pi- 
wlit i fir^yWiloac], Podcsa^ gily P^nin, nitiroz^n^^ilfito xu'iąa' 
ny z PrasRiiii. wKz^y 9tand ^lą rlo^Mlsw€ TiAJtAJTiir^j^zyiu tr- 
cAfiiioiti Try<li?rykn, gotów praiyjąó do ^kon^Artu*" Frattcy^ 
prwMTjwny harmwrr^kiłtj polityce Anglii, <łLwnix?ii» wr> 
AuJłtryi, n 7-nnvsfłm. jnk juA H^iwrjpj ku Ortowi^w, tt-*u-.-^^ ,.._, 
wał, ilw mt^I, KliyL nw^tiitiimuziT za[)qdy wschodiidi^ — fc- 
ti^mktJi n^ kotJyiii kroku krxy)bowHJ rlatflma miuisu^, a/M 
|ii-.efciw I^rtiatriiK nawinoiił kti Au^i^ryi. HzkiHlzit n i?efŁArxow9| 
u-^kgabywAuJom fraacuiikim, iiupimał jiiigif 1xk ii^, ^uift n«d^ 
wtzyetko napali! *ic do wielki^ okcyi na Wsclułdzie, kt4>r«^ 



— 438 — 



cehrv»numi4^ iia jjLkim hgw^it^ uILo ofltiowioiiyni Lronit^. Jii^ 
Gnu?g»inE Oi^fow^ w L^za^ie minii.mej wojny, byi lamyi^lal [m- 
dobno o k<jrom9f^cki«ij. W TL>espi>kojnpj^ gnn|i.v.kającr<j nii 
jaww, flriB^y PciMufcimi^ któiy iitr ritigł jn--i»iwiHi:H'^-, lA iiitr 
hylo mu >«ą<lxji<i<ini |irx<i£yi^ ^wuJhj puil, £:iiivmjity #ii] i^nix 
iniiH i C!<>rHJ& jłKiwHcrrniHJ^-^ji pontyH^y: od nr£t'%iitu'j:aX rlla niu- 
hUt koliijiiii Łi.> IcTtij|j>44^t:ł (]u-tt^jje6aFwo kurUiKl^klw, 0:t krulew- 
<(kł| kiiiouij Jn^ielloiiTW, Ul jnki^A nuwe wielkie uiułduaąjakJe 
1łij;(|>ud^ifALwu, lu jakiu^ nowe wt^ku&e jiaii&Lwo czarDoraor^łcie. 
W iiu^aiw^ wjilce z PanUiem, który byl od dawDft nLomiły, 
lecst ctf|gle potrzebny ixwar/owoj, olHijiial si^ fiuvoryt xa p:- 
mociiikiemf kti>ry byłby w Kl-ftoict /.'nył^iitowatr »i^ |]nW.yci<f 
Śml nawiiJit powiktntiyr.h Kprnw birA^^ryrlir nwta.^^nnt w kh- 
ltr««K' iiłUn^AiSu' sa^t^uimt^iiycli, i bł ?«[>«» rł?c In ii > wy|iiŁn>wać 
od st^ru, uczynić Kb^ilnyui, sa^-iiąipić lutyuiifwaue^ starego 
mmiatra. Takidgo poinocuJk^ tualazl Potatukia vr oaobie licz* 
borodki. iJczborocIko nio byl wielkim pauem, jak Beatuźew- 
fiiuniia albo Panin, nic byt w fwycb Daaii^taoAciacb, iiiciia* 
wiiciiKh, ombicyi, na parnie Ulym, jak oni, rysykftntcnip ^it^y* 
bingly Knloni», okaTs godny nąjosfj^^Asego pi^ra UoIioIa, 
s£|MrŁnr i łakotiiy ttatyr'{>iirwt^iiii).<>z, poc^trAch !itol<tcxuycb ak- 
torek, wytrawny kofyrrowic:x, ipryt^im łicbym i łlyskrctuym 
t k&ti^&Ymty awanaujący na kaiicloraa, wypiiJwadĘany j>veeis 
ncEonycb liiól^ryoi-iafów od K<iąftłjirki(:K la*rba Ostoja-, kt/^- 
Tzy tt^m moicj mieli powodu wypiertió si^ tak świetuoj Lato- 
roili, ii, jak Awi&dcay Nie.-^ieiJii, wygaili pi-aed Unl^ bnceaki^ 
gi<ftki i ^bscki. jak w^oric, u^uij^y. pokorny, nawet nti poxór 
dobix>du.^xny, »robak» — miwtal o nim iitiworow, — który 
poU^fi k^Fia^ jak ftmija^. pntyt^m na<iswyc;auj pracowity, ob< 
dai^asony Divdzwyc5!aiDą pami^i^, typ maJorosklego dy&ka, 
pr^frnieaioiiy do XVm stulw^ia, który atgchlą onidycyą a^mi- 
UAr^M^iy ak.'bdcrmi kijowjilcjtij timicodbiody sa^t^pić wyft- 
m| o^Jnd^ polityków i dyplomatów opoki VolUtra. wś wro- 
<i;fiOnym irisŁyTikU^u i talt^nttim n^b^ia^inwt^ym umto doAlcoOft- 
Ui utrafio w u-y^sii-^j duł'lui puljtyki i dyploma^ okrenu 



— 234 — 



i |KifHirfin w!«X4'(4iwlu<lTŁ<f^ r^woryla, iiit^liawi-iii, aft ni«pCK 

je^ i^tt^ Ołl nii-Kt>, Ufijcz^cifj a obc^Aeiein tmujsteryum, oi* 
l'ipruty tiieg i ki^tiiQf<k. Deahorotilto auwL^^nau ?Łvn"»ici2 
bliwfjt^ itwA^c na, 4[>i\4wy tAtar^kio i ino^ckH^; roi»uiuaf, 
tiitoj Knajdsic klui^ do wiolkii^j karyerjr. Jut w 1776 roki 
w ,ntni*tj-in lurmorjak ^O wojnnrh i łprawoch tatamki< 
ujuh^r -.vyinuwnii% namasłczonyin r<t.jrlł-m hibUjnyiu, «; 
KKc^^I pi^tca^yt* , ilntuj^cjr nt^ od X wjfku, ihcIkaI przejąć n^- 
jt(xykLicU'iti błog<fHf a wionęło luana \Va>i]lieiirŁc:ta, w 
tnonć T.ilanm co i^cłi^ uwieiteiyć atii^kAy^, j>OQtąpiĆ 6 i**^ 
mtriii. j;ik jioaii^pjoftu z cai-^twiua K^JsaAski^m t AMmcluii 
skifTiUi 1:0 meEawodiue da aic oskui^czoić du£o mniqj»]t>'iD 
chodem łi z m«inuiej»£4 kotzy^cś^: pótnttyj^ ciągW wypr?j*! 
j^ wyp^dkip w zoamieancm piamie ^Wiadotno<»r o M-jIda* 
z Uw>piac5vr aebraiia", uezeoio wywodsU, jako UuH 
z Wł^lł>^3tcTyKiią, Tlcs^^firiibiiŁ i I>t3l>rud*;i stitiowiły ongi j<>rli 
wj^Jkic p;ii'i.ftwo *taroiyŁiitg Diicyi, ktx;rc rJafoliy się Ołll 
vraf^ K pcdy-tkiem i chw^ą i ucKynió pot^iiym murem gn- 
oitTŁiiym poArodku trzech mocArBt.w dą-ti^dobcb, Hos3i, 
s^ryi/l^lrcyi; Bai'eaaci(v caajay na kaidy powicnr chwili, 
katde poma^eoie duszy swojej wLidcsyDi, pooa l^uryk^ 
i Dacyą wyc9:td ezar^c J€»&^Ec bor>'zontj: ^od [»4Trvraqf 
cliwiii, ^ pam chlułM :<i^ w ntitobiiicrufiiH pir^^ikiiąfi : > :: 
Cłwai-^&jwn :tiipfJnif} na r*ł'j>'i> pn:iiinyaliwa nad ptan<-'ii< 
oatchii i:n;ckioj i to ten projłjkt. godny wiclkiofi^oduciha. \no- 
fce K'jHtał> urKttCty wi!«tuiooym, j^li oie l^edzio nifidy spu- 
liV 2 uwAgi i jeftU do nio^ bi>d(t ZJłStosowywaM wsx> 
kroki i weaystkid okolicanotei'^. Tak wiodsiiony ntomylDy 
wcpbcm, klóty nadjiipj^ objęcia spudku imniiiti?ryalnog<» 
upn:(|tiii^avi Pnnion, Iii.'2brirjt[tkf> K^^j^uilt «i«j £ PoŁ4>mkii 
Ilu purikeji: [iprawy wAoliodni^j, pojijtej wjakiiAJsSKfrK/.t-ni si 
'^^ situ. Zań e;cftdBjiie|« *ic w fn-aediaiocio wyty«>SŁD©K^ < 
z^- ^Ll^ali się left o[*adA'aj DhL pankcj? iro<lkf>w. Obadwaj 
'Ki*, przekonanie, iż pray ogromnych prfwltl^nrzi^iAch 



— M5 - 



lVsc)ii>łrie stan' sojuss pruftid 1>ę(1«k^ tylko kamii^niitm u ni^ffi, 
xw'wu> gncd(TEiio«cri fi-aiiciiHkio z (ikjizp KTTinii łii^d^ tylko 
krc]kitjąi.') III tiamnlo^ik, it auit^m nrk>fty poKby^ fti^ kumtt^U 
}xiiińAk]vj i zj»flfiwi6 WWmiI swoim kło|M>toin. lA w uujl^lit- 
Knij |ir/> h^tiuari ihi wjruokii^łi i1nirki<:h i f^n^^kirh vrxlo|/iw mo 
-M0 uskrŁytWti jiutiivk>- ni-Hyjsiki) JMcKnin s^ikIp jt Aastryą prsy- 
iui«ne^. W tym ?iitiiiv]n iltu^hu, juk r/*'klt^niy, tk^Aniiilii vh» 

tsAy mpołnio nie nieiuile&ria, (lot^«haeQ» zAspakiijaiia [ttjnea 
Pru^y it łiamowAitn prz^TS Ponlna, obecni'^ jjtMKukiuasi^ }>nufX 
WiZyntki^ Kuropę. — już unwol i pnw^e uJodą Aitioryk^. — 

pi'2«x PoiPinkinA. oh^Jugiw^im pr7Ee« BraboiWkę* cryiora ■^i^ 
ORA do H?:ijiłn.Tiifi i jpin» wycjrflkwjfl lOOłrjwiułj chwili, aby 
w EiAJjłzkii / Aii^tiyii tilwontyó nowy okn^ w svrfji-i!i piimt- 
irAiii[]. li»«AŁ:h WiicbcHłu i świaU. 

T;ibi fbwih jKjA.ylani. »t&W)ta ^1q j»k na zawuKiu^ 
Podrwii ^iJy w I'i?ii5i3l»iii'ca prayfiOtowywoło tic w myłli K** 
tftT/yuy odrodetfnie sojosaii njsyjpko-AUstryttckiego illn odrf>- 
^SDcniA ^piwwy wscliodnir^j, nbtwinno i piay^pirBS^mp pra*x 
cJcrmnc know.itim aakiiliłowc, upaU^ją-ry kn?dyt zuzyUyo mi- 
nUUn, poti|Cfiono wr.iijki dwf^jcb ws^ńrutj^jcb niij ainbicyi, 
inne jł5*a:i^xc odmiany, kt-Sit? piłmijum>, — w Wiedniu, n« 
Otio-arlifj scenie dziejowej, za^zfnU wyjiadck, który u^iuaął 
oeuuiitt Kuwu4lę i daJ oAtatnią p':)budkc w t.)Tn nnmym kio- 
runko. 

W liAl^^ijjidzi^ I78I1 roku tiniiwla Marya-T<^ra9a. Z ni% 
odc^^Jił do cTobii, o ji^jzcKft poKOfitiiJo njijk*]>?fi«^ 7 konają- 
OOJ Atanj Kuropy Zachodu. Kiedr oduhod&tŁn po c^tordsit^ 
iit^>1«tj)ich mo^oluych rantach, pod wloaeto od Ut i tro«k zbio* 
i&Iym, EędauwtL, zut^kaiiu iDAtroDa, goduH izACUuku, iuvot 
podiiwioniA, nio byU to jut jodnak tA i^aaift, boz uamita 
I ikiucy, wyniosła postać mlodoj kobiorty, która 2 ja«Bi>in ezo- 
{«□!, zv 9SŁUcb^II^ odva^ i obiin»uioin v okti, ii^^mijąc na 
r^ku królewskie memowloT oa^fi była wstępowała w esranki 
daticjow^ aby naprz^cii^ powd^sodinej po^dliwoki i preo- 
mocy, ti wrót iŁi«tLto*dw«j ecy Frydeiykowuj, lUć wk^lki 



- 236 — 



i badajmy pnrE.rkliul, atnnąó u' obronie sffogo pruwa, Bifi 
dsiodsucLwA i twoich poddsmyoh Od U^i {^>xłL^u pochylił' 
osłabia, ulogU. Zu&lu^elft pabUiAiiic dla Pumpadour i 0ub*r- 
ly, pnEylotyU r^lcę do koDWoceyi turciekioj, dc «al>oni Bohn 
winy. do spraw bawarskich, do podziajii. Niei bex aa*n*h' rm- 
CŁ>iio j€>j w ocay gorzkie 9ayd©r*two: Frydpfyk ^tniid łi^: *' '- 
r^ ofiJ*, flKlofhaj^e, biitraU, Ale hisloiya t<- lwy jej ■. 
i katd<> sEftcnp Mitui^nio b^xt^ woIaIo ptJioac MaryUTer^j. nit 
simioch Fr)'d(>ryk», J«41] ona ni<> cporU »i^ Jadowi ■^nit<<niL 
prKcrkij o}4(.>r>ilji *i^ do k(>brii i cii* ona je zatmtft. Zn-«a^ 
była mdwiftjiLt^ 1 mailc). Cacly roditinne, jakimni 4wi*łilk 
iłr^d ot:io3cająco^ sopau^ta, wynąilcily kreywd^ onotoiu r^ 
garnki. Kio2A wodnie, to w^sy^ikojej nidnniiMk'i(miiL, ni^zno^. 
poczytalności, boxkitniodci m^ dnjp pncind h%(1«id dsi^^w, 
ftlpif^ nawcŁ i\n wyroku pot^pi**t]ia wWąga ditclia pobla 
pmwiii w»|ióli'«uci-ł Otin •iwi»gi> »yru ktichcLta. Ona th 
wcjinio obd^ŁrownJiL ^> vrj;kd/i| prw<l r»i*isTu. J5» gWwuftj 
niny ^łfWua odpuwiisilTialiiUil^ oWii^fta J<5«i5f a, Odki^jl 
prieyj^a niAtka do koiL^^t^acyi. nie zapyla spokoju. Ti 
ikwilo najwi^k^ze oiept^ca^cie jej Życia. Jósc^f, j»*j rikrii*J 
dtieci^ jej pierworodny^ jej duma, — nił? imlirŁiJ rln 
Frydf ryle. Vti»ry znlimi ji-j ^Ii^tk, ^ubriił ji'J lir^ *yiia, Jn 
tego synu rjosiJn pod <łtn'j>rji, kił^łiy ru it/j'lii k^alił^yi BiinJ| 
ftkii^j pt^rlułdKJl ^>iigntW* pniflki iiapaatuik- Pó£iiiej, 
iOtłio;v:Ł Sli^łka jiierw^j^j^t) piisU wypr-iwiaj do Wiedi 
kA^ywEit mu w iiuŁiruktyJf nhy „iluumii taktuj o arc> ; 
JiJi&elle i ikU.rHf hI^ crzytaó w t^ niewinnej duffity, jnki 
w piiyprzłośoj jego ciiumkler*. T^k do dukaty pJł^Jol- 
daiecka si^^j^ało praenikliwtt spojraprii'* B^iinnycU o<txu ; 
iyka» jnk gdyby '}\\ rhciiUo ^pluiiiic, B[ii"ptiiwJ6, tirne':Ł; 
nie była ig(^:« odpnrtiit ricmlrowri, tiit^jwintjliŁa diwwi pi«r^ 
fiJt%n niji«tiyncklf^ir I/łlaryńi^ykft, By}.t w Jónsiiit TI Jakd 
gorącckn, aidpoki!ij» uiel^d, jakai błyakiAUwa, rozprojsooiW 
dyU'Uiiicka mctrliwot^ którytŁ ala 1>ylo w koiitenipLac^ntli 
X£iiokracrA'j. stuteczoej Daturze dawnych IIal>?iburg»w po mś*- 
CC5U. Ci^ki^ doświadczenia osobisto wcxoiiiie ro&goryi 
do r^zly, odobt^y mu wsseiką rdwnowngi} i |K>g^fti 



— 53T - 



"lir frnitił:i<ł. csEuly, tacscj nodcKuty, rciiraytinU*. i sąjftdli^icią. 
adufiii w sobic wMysiko, to ntkny^rat pncMądom, wiftrq vr Iti- 
ds, w dobr>, w dpr&wjodUwoAÓ. i nic iii« stołi^wil, lylko «i»- 
rc w sioLio, V powodzenie, w roj&gloit. Fr>'d«ryk Ukiru *ic 
nrodzit, JóKcf lakim si^j zrobił. Alo bnwiDię, do kióT^ffo hjtn 

4]&()ovroc. Jt^f ^t^boko nJonn.WKixil, ule piMlxm«| Frydn- 
ryka, PoŁoiock tjrŁa ccotirów nsc^yt Bwoj«j uabicyi połtladnt 
w dorÓwDAoiu fiaoz^iwenia wftaalowi, Doajritil ką, ii nu* 
potrdfi dotrsym^d £vy€i^y s Roiboiclm i L^athim, locs try- 
kało mu ni^ sanuMiD i t&twom i iswrtxexyiwmi |JT5»'fiiAi?łii4wv- 
' Utov«4 ADtymachiftweln. liuty&kt^mi mactorzytLakim uwod- 
ni przoc2oU UiŁrya*Tonnra, it ta dmg« pfT>w&dxjtu go do 
i^uby. ftMój drogi >yan, — oilzywala ai^ do niego wtrwotorm 
I Hniuitift, gjo««t]i iirywauTUi s lAlOf^nitt porbleł^w ci tw>jir 
^nftilniJownknro... cxyli2 ów gtodny bobsL^r, ói» vl'>bywr» -- 
lerylc — pOEMdft chociaiby jedtł«go ppr^yJAiUnhy ir^yltt 
mon wy)ttrz«gft4 sif dwiftU c«l«go?... j^kif^ lo :ty4^"^-, ^k^d 
wydaloAA łndafcojff wneftfc poditaw^ OAiUfri niljgti j««t niit<>- 
|-tdttrdn>,^ twoj^ mtoa eici JMt x|« joizcse, aJ« «uii>« «»^ zl^fn... 
A Łnnu biorę ^\*i z^ glov^ i cUq)*. wybsnt pfiyki* kucaiiH), 
itiiM& utcap^ innego n»^ pngoc, jftk viĄu^ ewAm •xttnow»- 
liyiii i miloMrmnym od wiay<tJn<:|], i wimtuj, it j^mitmm twfjgą 
itaią, wntną muną". Oatn>^<int& i f^wloarri tur prcy* 

-ią ua Djn. JiJief ouaI li^»*uf miynm^nty: Galugrf, Bak/^ 

'^ac, j ro^nlooy pierw w o a pQ«odsm«a. aa ««^p«tki0 
vtrooy rui^l^dAl «ic s« awietyni tupeu. Piydwyk, JMva« na 
sjttćdsio ■ Nidirt, byl odgttdl go ud pisrvM«^t *pijfRflpftw: 
.iii« wiem, [xy DO ufiiyaU tiv«x o Waaa^ir lW* f / i . cgcy 
IjOŁorys^i; tyk pewB*, le Eonipa «Caan « pfaoMnrn. 
c chwdą^ gdy o« ob^pnk «faii«*. W ty» iwwiiii. ^Ijm 
przy=CAOQlite(y. kMy o«« cfr«fl« «« sfallcria* U^fdofr*- 
kium dlogit Qnbr M«fyt-T«MT, niMjptfayoą «vm9 
rd««fA, po newUa^i pf^bw bawtoikiti. »yq li<wi| 
MabyiLiy, 



tb4 



}M:z trudu zdoJal dU Łv<*h ptftn^w zy^kiić ^pir^baic Kjianii 
ktfjrj- jiit |>o dwokroó, w 1771 i 1775 tvku, nc^Yuif mc cht 
ayjii wYlcoinaucą 3»iriuiziiux:kiej i laborcsc^j polityki wj*cb< 
niej tnlode^ cosonca, AJe z Haryą-T<v^ą byb tnidai 
tfpifiwA. MiaLi 'Hih sy0ow«kkJi sukcesów i urobków do^j 
i s^duto. .Oici^Ii^my daiatoć po prasku.— piwlA jitt dawi 
z wynwitcm do J6Ke&, — i chcioli*my sanuMm ^uLchowM^ 
flory ur^iwo«ci... Być mof&c. t^ Hę myJę i i<f okoliczności 
piim3-:&]iLŁrf|y:ti% nit «id»;, 3i>ce clioeutbv»iny mjcli zy*] 
Wyjotfseu i BoJfj^d, xfivff£0 b^J^ udania, to to okupiona 
dro^^- bo kocistcin honoru i stawy moiun^huT kottitcu 
a£0|jo aumi^Dtn i religii... Od poes^tka swego oieow^^^j 
pauoYaoia luilcwaUm przynąjmnioj mytoań sią pra' 
sJuOTUK^e^ omiarkowAnift i acJągniQtych RobowjątafL Zdl 
byliśmy w t«D apo«ii1> ZAufADi«, tot«m poui<t<lsa«^, owiolbi 
ni" Kurt>py, wytnr^i^itiy if2ocun<*k nawgt wrogów 
i narasc wjrxy>tko troeiiny. AVy3iDaj^. iv »il mi ImknuK aby 
juw^uM i feo ai^ nii liijrioeio tylu moiu nki boli, oo ntrata 
dxv';co dobrx*(co imktiia; u tUMU^ty, mudz^ u<i wysnac, lA ji 
stipetnie ao^luftooi|'*. Na Uk f^l^boko xak>:>n&oiiioa6 |>rsi 
nie byto kkamlwn. Nift było ftpoMoW st scnboboaną tiarą toi 
kq udftwać »ią w Dowo rjlbrcymi*- jniiędw^w^i^ia wuchodi 
liuaiumioli to <tobni> i JtWf i iCatar%yita, i to J^tln^i 
wtimyinyu^ala Na *zf}XĄAdo^ kh aiocicrpłiwotA nkdJago 
Kiawujuą była aa pr^^b^, W sainą JMzcze porę dla obaj^ 
uinuHa Warya-Teresa. Naj^'ori?:y jij olepi^jaci^l wygb 
joj iił^wyiuov-aiotB3C^ pochwala p::iAni<irt-ni|. „NajldtodKi 
wy pont^^k nwc-ty*, prori"'X';» vi-yiv^4;i K.tlcłuw^Frydarj 
na pierwHui wiadumoiti* » ji^j atmnin^- J4ffj;ij-i.i) był p^inci^i 
i prz^iw uifMnu vi^ Cvni2 obiueaJ. Ji^ abaiilka ijega w 
tutd ^włokHiiii y^i^ wielkiej pnwci^riicaki. ]>o«lad3fą Hiibk' 
a£<.*by w inii^ j^*^ zadarł j spus^bów, kii^n^iiki on aii^ at.-zy: 
arbitrem Zttcliodu, pocijŁioli{^ si^ p«iiovranLeTa na nbucaraj 
Urn^niti W*cbadu i T^^ly ilou^^ vi pr^yit^tfuk:! do pniiowjtj 
nnił Kitrujii|, 

Jfs^csce xA iycia JUmyi^Tf-r^y* ku^ły dni jt^j jnA bj 
pudii::£oun, im ktlka a^iledwi*; uu<*«i^y pnwd ji^ s^ummi, 



9zlo Jo pŁtimsx<TJ Q»obi»tvj acitnjc^ri^^ei i poiticcuiiiHMłift |>u[iu{- 

lcuicl«n:a, vatii v\^ ju^pnisil w iMlwietUiay, jji'»'x po^łn n»yj* 
ski^gci w WitHłuiti, OoHcyiui; iiLr£\r^>ojir]iiT mujil^y |tO%tiT:ii 
kU^Ackim w PwlumlmrK^, Ciłłrtmzli-in, a PoU-mkinuiu i Be/*- 
•Ą umi^wioiK' EtiHtaty «3CJcr?i«£tUy ijauii^tiiti^o toohylow- 
;o spotkania. Wlotii^ ITtiO raku iin|itfraLorowa mlala si^ 
objftsl swoici^ Dowycli nabytków Ui&loruakiciK tutąi. ołrjo- 
kw»z/ podłodze »iToj& nou-r OAbyiki galicyJHkK, ^t^iwif 
iic r poktirniMii ci^an: rairto^kj- Kilkrt "iai bowili riuwm; w il<*- 
lAyJowii:-; ^tł^d ua Mi^^kuł; p*>d^yl .Tóxi^f dn PH'^i'*burcx 
Isie u^lócayl jf^1*<■K^? ii^ty tyi^odnirr, Ątj jHjltłwy li^łia, Oka- 
^ctno sobie obn^tronuie DajwickuKii i»i^j-ie1«<ckuo^ć, lli«^ axc»}* 
iDO K^p«vmieii ^ssacnukii \ \tvzy}tihu^ rjbayp>vraur> si^ oąj- 
T^nkifi^em i uajpo3^uli:A2<>ui pochkb^tn'i>in. W lym wjr- 
Łpi wzftjctnncj JvdorHcyi Uabi-burcsyk obj**^"!! muioj miat^' 
Musiku Ołl k*i^3tnJcs(ki xr<rlMr*kirij» !^£ii jodnuczc^ie, iiMitcł 
'loi i |iodi;jnfiliwi ołK>j(\ aby r^iwierey^ poiif>ixjin, oa w li- 
znufanycU do timlki, oan do Pot«nikinu, od^^y wuli Ai(^ 
»Qbio w ££ofa iiiuyni x/>ni^ on ttirU>vfbX z jn} milord vl».- 
\, h*jwMiy<>li planów. i>ntflO<>w diyfflrnianych i nicokrac^a- 
*b uluhjrliniw; i^na \r uim wytykała gadaUiwo^ć, pl>tko«6. 
jpbŁwo i poxq goniulnogo Cddovrioka, O iotoiiMach, o ukry- 
tych Hpniftynach i <x*laGb zjasdu, dltifo unikano roimowy 
tHLymywano si^ natrsąjenL Co^unsowa pi(*rwcxA pnttiifa- 
lody: j^n«go uieciom Da oporne, Kartobtiwiti, pray- 
dnio» xaf-ndtL^ *wpgo go<Jri*. cay uio ii^rnUby aa dobro 
'wriiuie por^^idtik WłrjwrbnwcKy w Ettroptó .Jch mnw ku- 
?{atte n«<^ '^iJuIt axali Wiochy, n ^wlA^acza państwo kotcioU 
«pudcizca prawowita CL^^ejLróu*, prsytuui xi<;iuio tuk bu^aio 
kiyknt^ nic byłyby w moim gttści«?„. Od|>artem„. it «n- 
rPWDii im iid^Ltoby jsj^ odoonió Łytutów. poehodzi\cyołi a9t od 
^AogtiMtA, 1 2ej»j If^m, t.j. Konstantynopol, cliybs du^o 
fi i ł^y dfi T^lubyt-i***, Odtąd ni<-ruTŁ ponuwiid^ kU)CXi|V« 
[«.2 ^ilokirtó ona mi praw] o R:Łymi4>. ja odp(>vi&dain 
K^ aNUiitynopolem^. Jttdnego rucu wyrwała »1^ na aeryo, 12 



^ 



giljby K^ŁcUyła KriantatiŁynopal, nm ł»yŁiHy go siAchu^ 
i3U ^iibiti, Wj^ i:>l}róciln my. inny wtyh-A:. W^TiyMlto to aj 
vr^LKa mnie na. m^il. i;u przmil^ fii(Hlorxnv<>ULikT it on& pi 
pO(lxieU& *trojp 3>aibtwo i *wmu wnukowi Kon.H(AnUmiu 

aikowych uapoiiikaii^aiAch i pói&łiwkarb. u* cdwiirl^ 
jfdni o5ob]5t«i. którq postem o wio no pielęgnować iLadal w 
iJso pncyjacjclskioj koirc-apondcncyi. O^^kano st^^ia Mai 
T«re»y- NaŁychmiiL!»t po joj zgonh wzi«*to siq do toboły k:( 
0oj:i»u. Pii;rA-:«xy s&bra) gloi^ Be^bor^clko. Na pii^rwstą 
(łomoiWr o rimit^rci ceii^nu^wej oprficowai pod|>]fAztiii! HU 
nyi:y lajay ,Memoryui w sprawach politycznych*, Rootli 
1et:x luźne jf^ajscze. nieu»tAtkowaa« pra^uienia awoj^ 
fformutowril tutaj i u:«topniowal sncbo. swi^iie i dobił 
Irybom koncoioryjnyin, _wo<Jlir punktów*; a nir prsopoi 
także soBtAwin wylotu dla ftinbitnycrb widoków «wc£o di 
d2if!jii> PotcmkiiiA. JosfŁ to dokumt^it piorwasoranjdnej 
Rosyi - wykłHłlol H'-»»borodko — pracdowesy^tkiem 
sb^dmi* poU"E'>bŁi: i UcKakowa wraz z obrębem luictbcy 
fijom a Dniostrom. 'J. Krymu. 3. jednej, dwóch, albo U 
wyj*p Arcliiprlnga* Natomin^t Aust.rya d<|Jsy do powiatu 
j^nidn z tizt^Afyiti SfTbii i Ho^nu* być mo^, aawi>t bnnata 
jowiickiO|B;o. Ali7 vr tAkim riisK* preuwojra pysków łjvtiUiy 
«tronio au!<tryacki4>j. Zab>in aa pofc^fiaaiA dworu wiodi 
^ niepoiloban daij :igody inaceej, jak po uprrjylaium poi 
inioaia ^i^ WK^lt^dom dalsi^cłi losów monurohii ottoi 
Tu :&nowTi możliwo e<ą dwi^ owontualnoeC)- Albo 1. istuwni* 
Ture^T bęrJzio prsodlaAonofn, i wtody sc Moidnwn, V' i 
cKyzny i B-^s^Rrabii powłUmii^ ntoxalddER« p>ii>two p-sć, i-..-: ^ 
Dacyi, ktorf b^jdzia <jdduao .o»obi« paQuj<Lcefp> -w tych kn- 
jAch wy^Tiaiiia, bądź tut«j»:^^ domu c<«arBldoffo, bii . 
powiiej inooj osobie, na której obadwaj 60Jii9snicy io<-j^>:iij 
pott^f^^". Albo 1^ 2. Poiia całkiem przest&nie istoio^ i wu- 
dy cm joj midjpcu powsunio wiolkio psLń^two grockio, Mm 
otPtyuin dzit^dzlczat^o wlndof w (ki;obi<t nilodmMgo wcikft 
Ceoancowej. W rym nsitattiim wypadku, Ansuya mo^ti^ 
dc^ta^ stnao:eiuitj)r/e uiii^pfitwft od łrtJony pńtnocnej póŁwj 



or«z oĄ ^V7oci^ pr^^aicxc3BJni« koltem Wf<n^j-i: Raptu 
weaKk& sofUJaby odiokodowkiiąiuk wyapMtk An^^ipolH^i. 

bjU nio w Uvrfti, ktiSn raofti w«^ nM>podsmlpii> w «klad 
prsynaelej mf>iurclut nowogirckicj^ dln Ati^Ui rOwnioA snn^ 

liixl(/1>j- »iij '^It^urptie lui poiijultoAciach wys|iiArdiiGłi, dU 
Frziiu-yi i IIi»K|AiDii — n» po!iiA<Uo^ifioh afr>kAAskich i^rty. 
To wwcystko occywiAcie było wjląetme tn«ciwvm, dU trln^ 
BUtig wiadocBoAd, sfonnufowaniem wła^nyct Dąjugiiiiij?i2^vrłi 

^cssnA i rOEVfiianc \r anj^uI«JAZviii «ekracio jui^li^ Kattt- 

:Xąfiiąi PoteiTikitiom i D^sbcicKlką. W c^kifisi m»ych, ilii*o 
«kroiDni4?J!:eych gianicftch, podj^^to ŁjniiCAu««m rokowania 

BpyouenseńcEd z Austry^. Jnfc w grtuloiu Coboiu&ol rfHqK>- 

m6f w t^ Dii«n;Q ukla«ly; w Aycstniu 1781 Ttiku zlntyl pro* 
jekt fonnalay aojussu auatro-roayjftki^o. P<H7XyitA.uo wjbifi 
baniKo oglądnie; o Koii»lciiityno[>otu &m o H«ymi« dw było 
to monry; chccbitc na pocKi^tck o jiojuji£ cxy«to ocjjjoruy, vn»)- 
rov«j]y nasajiadftch nliati.-di ITlt! rokti [X)tiiii}d£y BUbiut^ 
a Mai-yi^-Trrt-.Ht). Do prowaiticoDia TokowaA z pcjifoiu auitryai - 
kim ini&nowaiły zostUA Pj^tn, którego obej*ó iii« było ^jtonu- 
bo, Bakunin, c:UoQek Kolegium Rprftw wkgntnic-itiiychf i [)«i- 
borodko, cichy, ai{^poxffray, a icl6way ru£y»«r, Pnscs tncy 
m ' I :qrfy uij ukludy, Hosbily «i^ w kol^cn o Amimtoią 

dt ,1 o itp^r ctyki^taioy, o adf^roalc podpiiów, jftki«ij 

domogal fti<f dwór potenbanki. kiody dwór wiMMuki ^Ut 

Hbt vi4!bii> pii;rw{i£c^Łvra na obydwu OfpMiiipl«iTftcb trakt^la. 

lUjpowtticj, Ammay niiu«DM.d, na opór Katttrsyny hm byU 
boK irplywu U okoliG&i>o4ć, li nkkoiuocaEue j^ 9»JcdUJo aa 
savmraa aojiusn pod poeucią akt^w tinędowycb. do kt/^cb 
ntuudfaY wojAć Panin. o którycb atem mowałby vaf«it wi«- 
dadeó Frydorrk, trntczAwiwy }r»j MJoncniJi «ft do roku I7tff9, 
OitMiUcy^iue t4KJy r>:^o*xofio o nkdojśdo tkt^ocfmfi 
■ ppyw io w tegoj, a EanMm « nąjwi^boH;! Ujcnmky, fpoM*- 
biB wysyśŁonyiD pri«s ciata ra ową, v Ai«b7vai«i do^rc^«2a4 
ionoM pum wlaaaorfcznyeb j«] i JósMla, pr j ymto n t «o<tAlo 
nwartcu 

PnymMFTTc aa«Ut>-toi7Jiki# x vajft 17SI nA« ro«p»^ 
«% fta dwie polowy, w/nfeoo* w dwóeb otAboydb ptawadl 



odr^'*Mi^rfi a kiildf*; strony, JukŁolwiek na raei© miało 
Btfló lajonuiic^ w catoscl. wsscaks^ J«3dj| polewa ^r^la^oi 

ni^; do dnj^4>j odmo«ii>DO DujtAjnioj*^ a głóirn^ troatc 

mi^^ty Aiijilryą a JtaotyĄ^ im okr^i oaimirilobii, pmymii 
czynto u<)[>orno, wctri>in umoi;i'y L746 roku, a mmnowii 
opruŁ-'« rztM-^sy mnlcjsioj u-agi, obojmujw: porccstook* wstajł 
ołx*fnycU t*>rjir<ryAn" obii sriT>n p<łtl»jji\cycli, z wyjątlcił-m 
syjńkicli posia<lti>4ci tv A:fyi orta ausnj-ackict wt- \VI' 
na wypadek nnpiDti^i ofl «M\my Iran^rffy, otkruną^crk dostał 
rtia lcor|ni«u ptt^iłkcjwi-go rIwiineL«^tii fytlnry ludKJ, który w 
xii' |Karf4'hy U;<lvic wiciiuif^nioiiy. lł*L'i y i[)i'tn;ir&-ii( XJimh 
[lOMilków na «iitsydya pii^nt^nc na wypailck naptUri od 
me s^weiłflkirh idlio nid^H^nci^kich; pot.wif>rdK^*nio kon' 
fj"i roxlłiorra(^j 177*2 oma <'l<ł'(^vń!'kiiy !77i>rokuT ^wariij 
F^^okojnowci ijcUwnJ jwijnjłjwych 1773, ofBa granic |>orlrii 
wycli ]K>Ukir-li, 0/jąic dnign doiytjzy wyłnivjii© spraw wmJi 
rinJi: xjiumi'^ iiłłmimprKi'id pnr^<rxpnip ami-lw turccld^*!! I' 
i l77lt niku łllił Rik^yi, nrxy, k()tiwi*n<^yi l)i;koiri£)*^ki*>j I 
i\)ku, Łmkiatu hrlK:r.u)ykii<f;[> ITHlt n>ku i nawiPi pas^ait>i 
kiegu 1718 n>ku łll« An^lTyi; anijilii olłiiJitrotiny ohawl 
iJiayjiLcteJhkiego WAl»wiMimcliAa ii Puity iia nu.^r^ tti 
njch od ni^ preWosyl, wymki^ł^cydi ve punytooiyrb kotŁ* 
cyi i traklatWi „gdyby atoli (Foruł odjuawiała. i fiAdal 
()o»cuc£yniviii& swoim acbowu^aiiioiri,' luli ił?fc g"lyby, 
gthowAj BtrJi', dofmiciła si^ jawnr^o zUmaiiia pokoju*^, 
iły ohiulwnj fMujiiKiiiicy xn\**rt,\ an nią ł^^Miiwo, rówiirmi 
jako Uit vr tym uyjiudkti brtfiiić »)■; tHjdf| npolern 
ws^^lkiiy najuŁscJ ml strony l.ntflKriHJ w tnUi<'ji^ piTcypm 
i^j wojny tureckiej; nan^imo, vriii;Ic(ii*iii im^ypuntesca]] 
tor^ckkli idobyozy, ot>i<^^jq poroKuinieć sw; iifto-lzy 
**c»^i>lowwj Da « topie xu|)t*lrL<^ równotó, bącl^ p.> wybi 
wojny, b^łlż Ict air^wfocsnio, x góry, y^k co* r^-ffani ik 

N» potriobft tiomaczyó, ii pr^mienw? 1781 
w pi^rw^ swojoj cs^ci odpom^^, w dnigtoj auaw^lo ai^ 



- »ia — 



ij5UviIi iiat slopie ^J^Soklego j>okoja w^ftl^f***"^ Porty- Zen rfw 

niPflaunn wKJęli jau-nje oi\ Pnrfy *owit^ nagroclę: Aii*trya 
ifciłwitię, Riicyu o««yf' kninanl^yJMkie i iiBl^*lu*ii u' Ainali- 
fa|ni' A Łjmi!3CH.v^ii oKjuIu^-iij jtiK otiii>eiiji| %rthuy vr sefcre- 
łf>pi#»ra(^ j^if^ swojft nił^-iktiwSlomł ' j>rv:ys/ł" [łrr-ii»r\«ytł, 
iŁJir j^kkiL^ nitHjkn"4lłJ:łO jim'*/ił- i^liirnwy PuMy, fłilitprWM'. 
ui^okreilon^T l^rzynde /jtiiiacby na p<Jk<5j, kti^rwgo nikł 
kx nich oliii z^klj*'!^ ule niJa? |rt>fV0t1u, /^uiTiiaiu. Lńi nitrl- 
'i; i cxi nnjciekau'?*^^, tak lUlwr- ?ą ptłwtii j>rMtH idy «a- 
jeh pi^itcnsyi, oilm^^r, zniiitU-hńa' i wojny, i* i>hił?ciy^ ^nAńe 
i£ X g«>i'y, UJi^ cKnknjm^ wyhilchii, iilojyi^ minłiay *oImi p<^* 
lI prftysitiyrh iinsyjUL^onKRlriydi' jłt>łibłij(>w tin [myinŁlym, 
'pusj&Gzalnyia uk-prayjmelu.' Oczywińdo s^ ^Eupełuii^ pe- 
lt »kcro tylkłł &>c3n-'ą oikrsyć aa Turka, ky »*<; ^najttzify. 
niinli pwi rł;ką llosya, miafa w n^CLi Krym. W TAtAr- 
rjtni<T. (kI ]77-( roku z irhiciiin nic>,fiU-Siif*j, z^A v isUtae 
[O^S^ł^ c^Auu, u mEC3M;fi6lQi« od konwwic>'i 1779 roku, Tvy- 
it} n\ U-^kc i i]irU.«k(; pot^^nnęi> Misij^lii, pi>inimi>OJtatn]ei 
ijiliwi-j <i2»ckKyi, tliły iiimujie Ukry xtim&ly i rokoasu, 
tJł rc-zmydłnit^ nie tfUviiTUoiir> :Ee «zcsctem. któn) owsscem 
lOiratK' f*tjn\iiiii&, aieby w chM'iU »tOBOvaoj roe^lnrtu- 
Ł niob pIt>mio6, ki^ry mi^l ogann^ć caJość monarchii 
L*kiej. Tutjij najtAJnifjsflo nici wyalisĄ^woly aic tULi^et 
i cwian^owoj a Bhicgrtty vr njku PotCimkmifc, uitoj oa Obo- 
ic pr>łVHuU[F (1 3:1 olania pod^^i^mnc. PrK(^d«W0:&y8tkiero 
^'uiL^Nbt i}o iitvma,\w!So ::At>om Krymu* ^Krym — pifl&l do 
wcj, — praiez jtwoju puloti-nit^ rr^^cdsiem uo^^o ^rauice, 
«amr^ ioreu uum c^i^^. Ma,jąc Krym na wta§no^, mnmy 
LOu-unic na riLomii UzaniiMn, moSomy nakjiimiić Ttirkóir 
ich wygloditić. Chan ytoasne^ wj Jtiiu^" coiów jort u *t<Jp 
foich. Klotyćkoronrj*. A]ł> P->tŁH!ikm umsE byl Kiiłłcydownny 
poprfiwtać nil kilwyiik xiihorKO Kryran, Łuck so sprawy 
iłkioj ucKyni^ dżwi;;nii3 mckese^o praewMtii, ucayni^ j% 
tcm wyjicja wiclkicU projoktów ^^nwkich i daokich, 
Er rymi u-iąsat ve myśli spraw- n^KLitpfiiwa vr »iamoj lio«yi 



1 



* 244 - 



i »wój wloanjr iuep«!wny loA oeiobifltj. Nft l« ciemtifi 
V oeitAtoich caftMch kilka tyti^cy nitwo^iikrytycU dokami 
tóvr nuicłlo ruc<x» światła, Lecx i^awniom^ korvf«pQn<li;ti4Tyti 
jbtiiu- vf SUmLultT^ Stathiewa i BulhaktmHf ora/ w Kali 
WeiBeUckiego, Koaftiamynowa i LaakAtfiwa j«k^x4! ui^ 
poją lagiDionej kancclaryi prywatnej Poletukina. ^kąd 
ŁychciM lcdvii> iii'>kt<^r« iitrc^py iidiL^o się odoaleA^. Nio 
iemy na Uan izu«j*cu w«jś6 w ,izaiL*g<5ly nio^wyklo auwii 
adotydi^iaa prawie aietkuictego pnwE nauki; pr/.cdmii 
fftwienEKamj tylko nasce pr^e^iadczetiie, ii w t^^j »]kra< 
porywcaca i lyzykowna polityka Potemki&a na wta»aą 
wyprzodaEoIa, nngtih i pod^gitła za tobą ogl^tuĄJ»^ l 
dwcj wycE^kąjącu polityka KatAneyny* 

Jnft nA wiosnę 1781 roku. podc^aa rokować fipr^i 
ncńcjsycb z Au&try^ Krym aoatat poruazony pre<9 roi 
Notffkjc^w kuba&Bkich. Na wiosna 1782 roku na marnym 
wyapjC' wybuclJn otwarta wojna domowa : rodsoui 
S«aiiy& Oiroja podnieśli pmociw tiiomu ludao^ć, wyjroali 
z Kaffy, otwoJali cha&«ai Bakadir-Oiroja. W tym wypi 
prowokaoya me mofto ulof^aó w^rpUwości. XU^ była to 
bno wytąc&nio robota Pot^mldnB. W katilyni naw lUj 
nie wynia od oeaArsow^j. którą ow^em, 2 poo^tku. 
aaniepokotly sabun^aia krym^kii?. Jo^^acsw w ccterwou a^ 
la oal% rsecKsaprK^wc^nuą. Svoj% drogie, iii«3c^lociniei| 
rue w csrorwcu, po^tanowiU wybadać tei^n w AVi<Klmu. 
Donc^ JóK^fowi o rounichacU ki^-mK^icli^ wt^iwab K<t, po^ 
tuj%u «t^ na rjiwuTtu pr^ymjoree, do hltZsz^tf^o poronni; 
ń^ na ^rypadek prse widywany eh powiklaft. C^arz w 
wi^^. wysianej natyclimiatt w dnm oti-zymania j<fj II 
wyraził aupcJnu w tym wig!^Kivł gotow<łH^: ^ni^ tn<»ba 
Damyalii ani wyra^^howania, kicały chodzi o naJuK^niOi 
śmi«iu tale iti^ wynŁXłA. mojiij Impitmturowoj, moji'j praj 
diSl<-i^ moj^ aliantem, moj^łj bybal4irc!(**, Ale pronił o wyra: 
rooJiazy, t, j. o wyraiDepropozyoye. Trzeba b^^loniu 
odkryó karcy, NiHlogo wabnU r^ią c^farz^wn. Ki«fapi^ti;«> 
liyla ppwtir), a^ali wi|^llcIt ^r>dxin» istotnie wybiła; l^c£ wij^l^ 
<\vm no^t^/y Kunnij nia waliiiJa mi^ zgolą. Prajt^kt grecki był 




I 



j^ ^oinoisCiaą wla«n<kdci%t joj umiiownMfllD nUKeiiieint i 

2^ń jej pCłprMdttików, Wg wUsDoręcsnoj eapisco, waorowa- 
nt>j widocznie [i& tocuor^^alo Bcscborodlci, KiLtaisyna oajprsód 
rA2 jc42(?Zd dla 8]fibii> f^kiiidj efcnnafowaln gfócrno ftycsficoia: 
Ocukov z okolico), kilka wy^p Arcłiipc^o^ i Krym — db 
ioAyit IJftr>Tv najpowuicj dla Potorokina, cft^arutwo ^^r^Kikie 
KoDiif^ntogc; praydiU o. niektóro ^izupoZmcnia, o jakich 
p&ini^tAl luh nie ftmioł pamii^ta^ Besborodko: tcapomtua- 
la o Polsce, napnmykaU o pOj£miiiCBny«h knAJacli porskioh, 
jDÓwild o zr7^£^jiiu si^ przffZ Kon^taoUgo praw do koro&y 
roflyj^ki^j, prx^ AJeksAudrA — do ifpookioj, ^jok isAyhy nie 
było Pa wł A. NMwzdd. pncoz 3dlkA j^esosd tygodni dobnca 
pmfltrawjwssty tn wsaystkio donionlc aagadoioma. otworiyla 
riQ przód Jó:f<^fijDł w stlyntimt! pigmio swne«foi& X7ai roku. 
To pittno pozortaoio rłiq>o£ytyin pomnikiom j«j potfinoj 
&mbicyi i gl^bokŁ^^o upułku HpófuKi»xaiij Rui-opy. Cwanowa 
"Wsi^bodu pTijed oosareoin mymikim w KtowMoh palnych wy- 
niosłej pogardy rozpościera obraa supelno) bos&ailncdci Zacho- 
du: Franf^ya i AORha zajęte wojną morskfi, Szwecya b^ fie- 
ai^sy frfuicuskicfa nio ni^ zdolna pn^dsi^wsi^Ćs D^nift pnty- 
jasna, z Polski dogodna pod»Lftw.\ oporacyJDa, odosobniono 
PniKT Diogrcużn*^ — a -wicti Turcya, poscosUwiona wUsnym 
Milom, *kazuD4 JMt na ^CAgladę^ a wi^c ni€ ni« ftajo na przo- 
Azkod^ niesewtoctn^mu J4tj pc^lstialowj. W ostau>cxiiaj kon* 
klD^yi Kataneyna otwni-c£a Ktawia JóKCtfowi «wojo warunki: 
odbudowanie ceaawwa ^r^ckiogo 2 wielkim k^^iein Kou* 
atantym. uiworz<*ni9 nowego paftnwa Dacyi x Uoldawii, Wo- 
loazczysny i nASEnrabii. prcyJ^csanid do BoayŁ Ooi^owa 
t ziom pomt^^y Bu^«ni n Dnif(«ti«m, oraz jedn«>j albo dwóch 
wy«p An-hipubgii dJn i^Oów handlowych: otwarcia kładzia 
na łlól rjjy mnmoryiJ Bł^^bortwlki, finJy »w^j Projokt Urr^^^kJ, 
zanulcv^jąc jedynie ij dwj^fJi rniH^jidi: o Ki^'iintf i o ojtobia 
Pott-mkinA. T« wyiiun:i*iiiA, lak l>e2wxgl<ylTł« i śuilaJe, nie* 
naj^i:iruj były obllcsone na usposobienie Józefa. Kilka tygo- 
dni ^nnjomadci oKobisUij było sfivrc«yło wytrawnej znawczyni 
mrr ludr.kich, aby priu^fiikni^i^ pfli?iido*niach iAwclrwii dn^ 



i I>«JiijjŁeyK ^^ynxiŁ Diakona lUi^tpliwo^cU którt luo^nd b 
tuun^óf podtuM nicktóec kn-ofliye. wsg^dem k;^r)rclŁ 
tdcsnJe mofl.Da było ći^ ulodyć. Po^uwjl t,yU:<ift>ftw 
HrdynAtiiy wdiy^iu^^.^ie Fnincyi do pjdxiLLJQ' i<*lno 
^mix pij«Łu ł^wi^^o w W(>r«Alu, ,Muny'^o, icii^&irowAl V 
gonnowi £^|vt. Jnj:r;vim jt^it^ ii v [liorw^zoj chwUi .7^uf 
biflcic* mii był d&krktju od prEytoftcui* r^ks do ti«ib:iryojuijiiy 
jiroji'kiów swojej «ojiuztU(5(ki. Ale uucx^ TrapAU3**'ftlo i 
n» noec^' c&^ j%<^ oiot^seuie. N& amiym KaunUini wynnra 
rtiit KiitAfs^tły wyw.iriy wra«<?nił? o««il!xni:HT3irł;. .Spo«lw! 
«ic od nov(ij ftlianitł wi»Ia iiowycli .r/wxy, lł«Tt tnk wyniki 
go pi}l(3tu, tjtkuij bn(l«intfj uLwarlo^^if nii> ocmikiwAl. Nia b 
ne wyiiJtW wrutt-tiii* łinU c<*sHr<ti, jjr/y|«t**ii:xaloy iiiL-<l^p< 
tronu, gł^lhjki i ro£WHluy 1it.>ij|K>]d TwkJtfiicki. ktfiTvmu r 
wnieA TUikomunikowaiio pismo KAT.ii*iiyny: ^tekkt-myilno 
jej. — odpinał lio J'jizefa, — pu^Anla,. jukij 4>hj;iu'ia dl^i WMsy 
k:>h itiDyolt itio(^rslv, je^ nader dziwoą. Motnaby mn 
mar, ii jej li« mn jedytiu* 'u* relii wysi>ndo«r^iii']i tu-oicb m 
4li, all>o rnft nlubiony projekt, grecki i»k fUiloce ji| tłp"ił i 
i>I<>]>il, id tv<^-iitk» -AyiLkji' Kii; jt»j iii<^.liwr»iii i tii1%»'inn^. StAj 
Ui-rcy, kuiry pnc4fl di^udaiiit^iij.iHly był jKii4iiU^i) vr Pi^ttti 
bui}^it I włdzuił piK'^tki Kidikrayiiy, l<>-mK z Wn^u, v 
w:i^:| \tirriii:>[u ^lii^, w <i^iJfu«KrtiiK-jvxyiTli 'A-yrt:cir-h ovtiT4eg 
fty tu M^ryi-Ti^r^^y: RiJk^u w, K<iu»UiiŁymłpi>lUr tii xfculxi A 
^tryi i Europy, m pocxi^i4<k koAt^, \to i rzitiuujby Tfo^yA, 
bw)owjhWAxy cenaretwo hyziuiryń^ki*^ nie misia uilbudow 
tgŁtirhiit'! H^wenny, si^^n^ po Wiochy, p** paino^i 
mocT^ui bnVJiticiiinMn?' Byo mo£i>. ii' iih>syATkio o« . ..i <<i| 
doiiiowtiików nm pulmfilyby orhlod^id iu^mIh J^^fo, J 
ntd^iiłji ^ « blotbiA pi>?tairH Frnnryi. Vifrgv*iiit>«, ocxyi 
±tk-. aJL- dal MC v]U4c ua b':ji obŁ<-iaii; f^]»]c>rli i AiKaki 
^'ic»ui w Kujropte p^iuiLwa, — uiówil tiKlmniujiy do. yt 
cy*^^ — któreby aio bylo.^oufw«m podwi^cić oAUtui.gn 



f&Łft, u.\» byił> WfS sxczf>i^ obtincenie « powodu insyDa&c^ń wie- 
<InftA-icU i był toł r7w*2y"'Jfltv niepoltł^j. Y^rgiinn*") n»» po» 
]>r/4wt4l nu 4owiił'lj, X!ttyi^hniiftMt^ z li*>ńopm l7i^ r-iku, po^s* 
poczi|} iikfiuly pojiidnAWUŁtf 9i Anf^łią, [>n)wAdzf>uv je tukirii 
priipiiK^hem, iż jul w *tyx?iauiu lu^t^piif^ roku Uopmw^HUily 
dli '.rjŁWflrcifi pokoju wersA|t<l;i«^o. Nift ul4>^^ii ^ąipltwcr^ci. i2 
iiui;l:k<*f^^ ^kASana ]>rMx Francy^ w/^l^erii npokonecmej An- 
glii, |Mi łyln pnwwftg^ch, o(hiiwiiiriyrh w Atii(iiy<iłt, hyla Uw 
|Hirinsliiiii] u-ynikił.*Tii olłnw ml *i.ix»uy Tiinyi; i v:n]ut<t fii^ly 
v^>:u-di^%iiiiUiu'it xE]fLrxi-Triit *prrtU'\ uwltiHfjiii-j l\u^ nwyJiUiiJ* 
io MCitoliiLiiihj, jftk U' lyiii wy|i^i1ku, kimiy |iinv-Ht4iiie luur- 
sdw lM£ii-^Licl] ^n-|hTvl^fJu nu Ituy rodAk'W Wii^YU^Lonfi. 

ina było z ml^ zii^ nie Itczyć, i cJiooiaftby chelafH. nio Itr^yć 
sii- nłi>yft. mu»iii.}a Uczyło stc Aiiflrya. T&okLłlioauoji^?[iomii»r- 
kou-.ila luinri. Jóxefu. Ocftął^J w li^itrhcb *lo Kuliintyny pocxy- 
na pntuJiŁWijkć ^upułiiii.f innym t4)iiinu. Piiotyim siobio wyuo- 

KniHi^jtyiiu Luk łntwii iii^ dutu ta wygrauą. Otlmuiua 
Uftati^oju, jiik^ <nb^^u wyczula w kon^jioudencyi c^aatza^ 
oczyiłikił- jii<* byli ji^j tia i^k^. lecą oio od^tTAASyU jqj by- 
Ułgiiiitiej, ^Jealeui tucjf;iio ZLlŁf^ydowann -*' pisftla d<j Pobccn* 
Idna, prz^>iyfcijąi: mu piorwsaw wyniijnjtu^ piwmo Jóiwfa, — 
nie piib^gac na uikitii, tylka nu sobił'. Siimi-j. Kiedy ciasto b^ 
dsio tipii;rason«t wj7,yAcy Knajdą upt^tyt. Ki^wni^ift mfiJo licflę 
iiA&ti>iryAi:kitf|jo xpixyŁiut?iKe&c^ jak mało »q boję itancu- 
nkich ;cT%iiK3tvw... Nie si^odBiowam *ii^ pomocy od cojtora*, 
ale brvxil^^ on mc b^^io, d& Boorbonów tiic bu^;»Q, myjl^, 
te wojna jc9t aiouiiik:Qi^;jiia'^. Nn^^mpr^ód postfunowiono nie* 
odwolftlaie al^o6cuyć z Krymom* Jntw^wlniia 1782 roku 
podpinała C<^»TKo^A w tym prRrrdmiołrie ,,iittjtajni<ł,ia<v^ r©- 
akryjrt u& iinic Potciokiiw- yl*r*:jpiiAciwrtay D&wct, — loiwi- 
la tut^i — ii b>'t,poUŁyc£Ay monai^^liii oCŁomaóaki^j mo^byi 

r<»mai;4> okoli^sEnoaici, soauć urfttowaoy od aupoJaej 



- W8 — 



itt^tud/, i io iuvroŁ po niiuŁfjKKOj — pna©Tndyi«'(uioj -^ 
nity jonne rojs bylib>-£my &miu?:i>iii zawierać pokt^j z 
m*x^ratw«m, to i w takim pncypa^llcti naicty co r^^cbloj xi 
oitfE^hloftiK«c Kn'mu, która jaS dotychc^n* koe&towola akt 
n>8y)fki ^rtoa^la Mcóm milioiidv, i ipan&z sAh6€ f< 
ptMwyspti poflbA-Eti6 UMrcy*; winiaom broni i o^^tony na i»«j 
nloi^". W kwtotiuu nnjłt-jpm.^o T*ykn przystąpiono do wyl 
fuuuii. nPm^viiuJlcsyw««y *iij » Jcdnoj atrony, — gtoail noi 
tąjnj TOftkrj-pl na tmi^ PtJtomkini, — i* Tatarzy pray 
jem bm^bany tidtiffio i ciemuocit? nio t&j| i&<)glni i»Uue4 apoAol 
wolnym i iu<fxalcŁi\yoQ, b drogiej atrooy, ftyceąc na^ 
■unema po^twu etrat^ m[ł<t£ich milionów* wydatko«':aQ^ 
a* dobro tyrbio TaU^ó^v, pOHtnno wiliśmy.,, pneyj^ć pod 
Id DMK* wysp^ TAmao, półwysep Krymski orue waytiiok K^- 
boń, «TU « icb mJfi^kLi^carm^. Ji^noczoinio, tu w\-p«d«k 
pnE«vidyvatt«pj p^d wojay z Porter ^' ^'^^ nAinym nftckrjrpcit 
idoiMiy sMtol, lUb biti^cy rok L7$3, aaK^pajtoy plan op«r>- 
^yi^y- Na pocsąLku j«iiAiii, po dokonanem x^}^a Kryiaq 
X Tuttuo, koqmB eUvity, pod rmskanuni t^Mnof^o Pot^aóa- 
bOt oUignM Ociaków i SAgr^rnie zi«iu9 nkiędgy Bajpea 
» DniActrojc; dia tulony t«gc korpuj^iiT <^riigi, pod R^&itwm, 
rackvai«n]J4> »i^ tr Polsce* i>od Himaniauu Tnoci, pod ko* 
BModą Sohykowa, loureni akncydlom wspi«nij%c tuaton od 
strony Huroanto, >unte róvnu«t na ftierai pobkkj, aby w n- 
awpotraeby xo«Ła4 ski^rowaDyindo Ki^miee: ^uiatyiny w- 
Ua atoli, tt król pnj^i tuesecho^p dla dogodzenia Tatrom 
i obrony Tatarów, nacid fię na Ko«y^ albow^m nie nofla 
wiadaM, ia w t«a tpon^b ni«chybnm ^iągn^lby t^ neboa 
■Sjntdciago-*; nnoj, uiaj%c ii*po«obi«Bia i polityl-^ 
mosanhy, naltdy ooswifciwać, i% t nifa^igo •'y--^- 
pcacciw Tatart)iii i naaa«J wojny z Tnrevą, oa ap^ibcir* 
4ła iftborD Tortmta i Gdoń^ks. a nawt, być ok^ 
Al ■ ujiu^j yago a^ mi^y j^^ posiuUtiit:! «kr«wk4 knjd* 
■iUaehi — * cnaiB my aami s&pobi«d2 ma moftanj. chyba. 
la aa ofór adobQMe aif ceamit njm^ kiócj wńokt' 
tady b^ińa wolał Bajpeam^j wii%5 odsakodowsaia tu n- 
aift ^K^ onnrmaftiki<3^, Ckwajty Inscpna Sawotnw^ 



r.ii 



tl':. j 



— 349 — ' 



doa, gotionił Pawol Pr^t-imkin, sujiiuo D<irbi>nt, poda 
Lf^kif CArOP^i gTazIA&kiomu Hćfftkliua^owj i obróci ai^ prz^iir 
ftuu*howi p4>r!łki«ma, msj^ aa widoku osadz^nio StAhyo-Oi* 
'^i !"> j^o abdykaj^yi w Krymi^^ on troni9 I'(<r»yi, To 
ip^WYiystko iŁftKywflfli^ w rt^^krypoie piuffob^ncrnyin, 1co2 li^z- 
po^rodnio u2yt<wznyin plnm^in''. Z ^t^ pknu tymc»i««iu 
unEOOiywUtnioiio «>8Uly li tylko puukiA, dotyez^e Krymu, 
t dodfttkjtini. W cti|gn btla 1783 roku Szabyn {>odpisaI ubrty- 
'f^, munovnt> vlo2yli przy^i^g^ n^ wiernodA howbj pani, 
taono manifest o przyłączeniu Krvniii, Tumanu i Ku- 

Ah do wojny, nA kt^rą byja przygotOWAn^l (.■uKni:f«>wA, 

[a HA kt<frj} rachowaJ, rin którt^j rw^l hi^ Potomkiń. ni« przy* 

ulo^ Ni9 pn:y«cło lym riL/oni, płMlnbni<>* jak pnted (^ztereuia 

laty, gMwiiio fl%ii{ki jMikiijuwiij iii(<?rw*iutTyi Fraiicyi. Yergeii- 

jfiea, ktłSry iiie^^lyń, w roku 1768, ft«m byj popehn^ Turcy^ 

»do wojny, kli^ry odf^d w radzie kr<'>lewskii<j nie pizf/^^iAwal 

[l)jada^ nad lekcewiŁt^ineiTi int^i-MKijw tiir^fckił^łi, ołł«r.ni" pn 

drugi, jak jii* prapritam w 1779 njku, cKyutiio pntylnłył 

ifi^ df> p(}kijjotfiTg(> cigraliiitnia Porty, Wpi^awdarit^ w pitirw* 

,aaBJ r-tiwiii, jak w^^tka^ali^niy, mJiuiiLrr fran(n]-><ki udawał iiitf 

hyć nWytlowauym wob«c! widkiiJi »inhł«pimuw?fmLw, Kugni- 

ią^cU riłwiiiJwaJKe eurupejakiejf cbwyeić »iłj wii^kii-b inłłi* 

Kdiw^ »ic myśleć o łącznym oporne Za^^hodu pntociw 

BaiJŁachoiu&Ljstix;r*i'0&yjakiia na Weehodaie, i> iiiYtHTacywiAUnti- 

^nin groiby, jaką rzucił M^trry Vmu w odpcwiedzi na ioityniia* 

cyo pr'*ła nu:"Jry'u:ikł<5go, W tym cel ti prz^ poslńw awoicłi 

' I^Jiidynio i Rłtrlinic próbował poiTwumiei^ ei^ jednucKeśnie 

Anglia i PniHinni wzglądem wspt^lnej akcyi odpornej aa 

■Wflchojb:iiv Wn^aktn, titncym/iwsKy odpniwę rd Aftgliii 3cara3C 

rAptidcit £ Łonu, Swuim trwu^^Liwym ^wycsiajcm. 2 jotloc^ dnia 

drugif od piT^elotnycłi EacbctiLnck wirJkioj polityki v^acho* 

^vcxoj prteniocił njc do boii!pitcjininjs;i«j polityki pnjłirod- 

i6w. Jn£ tylko pragnął :ca|inbiodK TinjgcłrKxnj knLaiLrufiw, 

i^kuse zto okupić iiuiiijJFi/t^inT L j, iiuŁ^pHtwatRi na rvu«nx ma- 

IDI^ Itosyj, be£ Kaklócvjiiia pakuju, okupie au^a^łny |KHlxmł 



^ 250 — 



TarcyL ua kŁÓT'>TD obłowiłaby hij l«kfar Aa^Uy*. Zmwi^ 
rns A{)}oi»£Oiiy flo^naną od Anglii odij>ovi|, ^oiO^' byl w o«t«^ 
t«CKnoci<:i Knieać n/»w<it znbory aiirfij-mckio ha W^chodsiofi 
vr nifimoiryjilr tij^yni, xlo:^.<nytn królowi, iLt>raUzttl po ciebie 
Dttwt^t EW >Mryp4ui«k suboni pn»c e««ftriBi dv<kii Uirockiclt 
prciwiticyi, wojay u\<i wi«zC3eynAĆ, lecŁ li^picj uwówk^ się b kfó^ 
lew pruskim w&ględ^jm «obo]j^lu&J jatłi^iiiaui&cyi v Widkg- 
polffoe i IdicbirŁand^łi. -W rze«xy Mm«j. pot^idliwosć i pi<«iXl i 
»icbioi\Titłaó AuBtryi, uci^aoiia na cUwil*; prs«B ni^^p^^łwaiw 
ftau-łŁi\:io pokoju w<.H^i<kk^o. iM^eMasladsulitsi^ ti* >io^<J 
nn ^rirlo).- ^amod&ioluydL krokiSw zaborczych Ho^yi- JózoCt 
któn,^ na vri4>:tnf2 1785 roku, Oi\kt\/f{ l-Ynncya «<i npriw kmvry- 
kni»kicłi oUwruciU «i^ ku vr4c]ioiimi>j, byl u ^iloir al wstrzy- 
mać sapały im|t>jr4Łorow^.U |]nwk<MuJ ^c jut v cuf^u U- 
u, iA ona niopyu oJGgo nuiy i 8Tx^ludaial. lecsc poproem 
sacrum sdobyoze kubańskie 1 kryiuskioi scacs^I «t^ doiuyalaóf 
ia X <-nloj Aft>ry oa DioAe wyjao! k pustcnii r^komi^ n<»ąl tudy 
tiaxi?nk(xjL^ ku piei-wotUYtn planom ^ed«bywcz\-iD i uatan?2y«>o 
Hpuminnó nit^ w Woraniu, w^nniKu: ka kryiiwkio iaabyLl;t Ro* 
gyu o tjdtfzkoiiowuiu^f lilii »tcl>io na Multukocli I Wolo^K^^y- 
in^, i«Qc» V«rKcatiC!<, JAkkolwiok w granoid r3«c«y tii« csuJ 
»T^ n^ ^ilucli, aby tomu praMakcdsic^ poatoDOwil prsynaj- 
Jcni^j bronili fiMf <lo o^utku^ I{r-xnmial, ta t^^kio ust^|HŁvo 
iIIa Au^tyi xf^b:Iuby ^o Kup^^io v opinii narwlu frautso- 
^kiug'^, na nnftbyi jua rosej^tnton^^ pnuos dotychc3«»ow« skut- 
ki WKinjiDi^^o praymii-rcA lu^Uy^icki^o; t^ 3rw^xi^ mogłoby 
o^tftii-^^mił <loprx>w^2i<: do wojny puwasc«vbm>j, R-iya, łkioou^ 
P«>rt^<to itobivwoliii>j 'Jif^ndy Dl^ pcdnójiui tuk ^uacoiM itnity 
było pniwio nh^poclobiuńitwi-ji^ Tuk ^.^i^r* \Vq(C[Ui<« ni do 
koJicu X poxom% dtonou-cucodcią odtr^cjU ufizt^lki^ w toj fuio- 
ru* nj<l>:-j*auiii M4voy'e^o: Kapo^Jadal; ta nio cofnie się pn»d 
sbrojną luCtiłr^-L-ucyit ur obronio suJt^na. Xapn^uo «xtamio- 
■K^ Jł>2łif Iwiiionrwlnio do Maryi-AnTj>Diuy; w;8tawi«anictwo 
ki^itowrtj au brAŁ'im iii^ ^intydiJo ktq tift nic, I^iulwik lEtnii^ 
n^jKUit^-Jai^J po «tioilio ifnt^rgo. miuiiink. Pom>J franciiaki 
w :SiAiDbtiU<. Saint-Pricwl, oLraymul pok-t-oma popiurać po- 
łłla irtłyjfkiego, E)uJłia^o«&j uzyakać ezumpTęd^ej od Dy- 




tinn c<vy^ formnlDii KiAinu £ Kubania lu iwez Ro- 
^vi. ,tM»y w ton )«jKM'<t> za.wrr«iiAi» saiukiiąi^ i1vtkcc <Ial>^ni 

sutcaiKł dl) uk i.'i4<Jikk^j oHary. W dodatku. wy^Uki poja.ht»W' 
czo fly[»1i>miicyi fniiicu«ki<fj n«puikiily »ipi4juv i>wpiTionidsia* 

d&ii w^i.jtliwciiii, i^ <)xi^iIibULHBiL)Kakf>MAii Pmly ^Jyly wiiAi*j 
cliurilj knyiawiftiEiT |jrr,ii£ iiikogii itiim^^e), j^k jinn^ PoU?jijkJna 
we wlu&ui^j uM>lurii. Poii-mkiii jiiA w Hlky'ix&iiia J783 ruku tfiTdW- 

7Ło9>i i p^biac w l\Tteł-<k lurj^u* a uAiuiumst iia pogrftiuca^u poi* 
Bkioin i wi>toelu«oi kiipU kilkjul&imiąt lysl^cy du!« cMop*. 
iiłtidi. On uir Łnyślitt lik Iniwo xnuygDowaó X iroiLU Gmju 
i ^waJŁii^Miii; p[\łto[jk"«nJ Porti;, tiiflłracąc flo ko&cfi nudzili 
ii pot]'^l ilopniwłŁdKJt} lKi wybiitrhi^ AJn tutaj wdol^ vłii Kjl* 
ŁarayiiJk. Byl^i. jak pukd^jLLj&iny. ^ityyj^towttni^ ilo wojry: 
wklki projekt ;-[^K:ki ^tęljuku Kupa^it jftj w du^o^ l«ca wy- 
li'awuy rozuiu poUiyt-Biiy aaw^a© góiiłwal w niej nad wy- 
obrnj^atJk; ul^dy eoacKJiydi a i>ewityclt kom*ci bic odtn^cnlft 
cIU ^^-tijkwych » odchlonycJi witlokówi woUU lymrałi.M^m 
w£;j)6 Tftiłrykij bt*» wojny, a poŁcni, ]ir^y iŁJłjblifcfitcj i^k-iz-yi, 
pokunć fti^ o l>iicyij i Byzaiicyuiu. I'oprx4xlui^fo roku dala 
si^ poctąguf|ć Poieoikinowi w Mpiw^y krymskie, loc» ra« 
i^Ji^w^^y jo w ł^woje r^c^i jut je pi-uwAtUitn <lij kotica wta- 
«Dym to^amotn. 0^>biflcic, prz)' pocnocy jednego tylko U<iz- 
boroilkii pilnowid^t k^aopikiidonr^i ^^' ^woirn pv»t<;m w Sum- 
buJe i PAina uiidiiWELLi i^if^iC pruwtdJowy ticjcor^yucyi )jakii.ii>- 
wrj z Votią. Ifutliu-kow oŁr^yniu^ xniVi:9u^o pi^okAsny ^L<nicJ^.iitt 
i c^uikt U|>Qinjtiki, }K>xyskat. najwybUiuejci&yi/h cfllDukó^ ra- 
dy iJy waau, poKy^kił! iułwm, jik hi^ sdaj^, was^-^lkich. ó wy- 
jątkif^m priiakie^fo, obcych poalow u Porty. SAJm-Pnost, ktd- 
' ly miat sobio ^ooono od Vorgcun3, w^trurm sa ceniono Ror 
syi Tjlntwi<rni!Ł, lutyi^koć od ni^łj pruynAjinm*'.! <»jcnjiuczani« 

fmttcarikioj, iit4> u3EyE<kiLl nic^^łróes koftztowoych poJajruukó.w 
i mt^t Andraoja. Pq9lo«rk' au^hUki^iAiiiAlie. i aujuyadd. 
H>u'l^crt, podobrneft &a^£iiżyJi aoL>ie na oDtuzyaAyosn^ po- 



— 2fi2 — 



f^waiy iiulLakowu, kt4>r>' w swoich doniesieni Aoh %w|jm3 
podno^iJ ucayimoić Austr/akn* c»yni:ic dv*kwtną uwa^, 
„pani H<M:bertow<jj nio dają Mpaii w nocy brylanty ninbaeiado- 
rowej fr«ncti«kicj^. Pod nncuikicm powszechnym muaial 
clodz PcrC4b. W sŁyciniu li&ł roku «tAn^a dro^ konweai 
rofljrj^ko-buiKka vr AiniLli-Ka.wedŁu. Znosiła formolm^ 
kul trzeci traktatu ka.innrdt_vj!ikieco , oraz dra^, 
i c&wu'ty konwencyi 177y roku, oddawała ztomio kiymal 
i kubańskie w bexw&nmkowe prawne poftiadAnio Roeji» 
la ostataie diody a««^da&tletaiego tstnionia Tatar^sficsy^ay. 

Tak, {H-zy uaJudncm poparcia wasystkio) niomul Kai 
py, prssy dnrmym, t>PXLnti>roAOwnyiD »p6tudzialti prz^^^i^i^ji 
cyoh aic w ucsynnodci w^cyjtkioh ni^tnoJ moo4»tw Zadioda, 
eacjK^iwio sojtulo saAi^naiiu je<ino a: najdoniodl&jasych pnE4i- 
mitfti w sprawio wsobodniej i dopełniony fakt dsiejow}' pi«rvr,^ 
Bsorei^oj wagi. Hosya, w^partA na Qdesai« i Sew»t4>poh 
oUjiita panowaaio nad mttr%Qm C^aimom. Tego faktu nic y 
odrL>ti^ nic xdala. U^ody krymskiej 17H4 roka niv ado^A 
robić wojna kr^mt^ka l^^óó roku. 

ZtyJe obiccii.i4cogo. długotrwałego prs^ailomOf s;amknt4 
t^gO pomi^sy dwiema konwoncyami w Ainali-Kawaka, Ji 
Mf nic wynci»U mo. To ji>U, wyni>*<il niebi^^iccaDa 
nie Ewoicb stosunków v Prusomi i Turuyi^, v w dcdatku, 
raino ^lo^orRzc^aie stosunków 2. Fraucyj^. Ta oBtAtnia okol 
ouiofl^ miata znaczenie ssosągt^lne, f;dy£ poft^piij^cy roski 
etAngo praymi^nui wer^alski^O oddawał Aiu^try^ zuj 
net U^^ nowft^o petcn burakiem o alianTEu. Ambitny 
wpronl uarazil ni^ u;^ ^miei^no^. XapoIjail Europa odghMi 
niohy)owpki«^o Kjaadu, UijemnicKyołi „traktat^S^r prx^ ttUkif' 
thHx^. tytanic^nycli projektów gn^ckich i włoskich, i w ko*- 
ca %0Bial odprawiony 2 nicsem. W projektowaniu lUniiUy 
^pranie, tacno onieśmielany pru*x neczywutotć, po:ewo]il w; 
prDwadz:i<; sią w pol» oba swym sojussnikoai, dał mic naitŁra- 
nyć pr^ea yrnn^^y^, aprscdauć pvz^7. Rosjij. Locs ta pierwfla 
nauka ni^ nuwy^ytn go nic^Eej^o, Natychmiast snatozt pockcb^ 
w nowyra, a racTOJ odnowionym projekcie. Skoro za Bakoiy- 
Mraj nie adato jet^w^i^ć Belgrodiit umyiltt wu^ Monachl' 



— 253 - 



Wróeit do porzacone^ od lat pł^iti pUnu bawar»kifiga 
Z beEdziolDyiu t^lektoTsm. or^ jogo spiulkobief^ą, k«i^ei«m 
DuramostóWf rozpoczął niozwl>x'znio rolcowurtiu o 7:aniiuiq 
>"JderlŁadów auitryackioh aa Bawary^. Jcłdnoł:a<tinio w naj- 
pofcoraiejasych wyraaach zwróciJ si^ do Kataizyny, dopra- 
ezAJąo ?i^T ^^-^niian sa b«zlnu>re«own^ uiclugi w x»targa 
IcTymukim, wiz»olimo<^nogo jc^j pcparciji w npmwi^ bawar- 
Kkiirj. Pnrakonywaji^eo Uomni^zyl coiarzaurcij, \±, w:nnooniony 
Kiborem Bawaryi, dopif^ro f>^i£t6 w »Uiiio apr%4>c * ię itkui«cx- 
nie ziej woli Pma i Fraucyi, i tym ^posobeia zapuwuić Rosyi 
zupinie swobodnE| gospodarka n& W^łchodzit*. Kutar^yna 
prayohylnił* przyjęła wynurwinia Jii^efa. AJe tutaj po raz 
dmgi oparł ci^ amliif^yi nnicar^a atary FnMpryk, Tym razom 
nit- iiKJgJ, jak w ITTf^ roku, hcj.yó na Robyc. Pntyci^i dal so- 
bt&b^ niej radę, Z nadzwyrttaj iiyni poipiłłcbłtm, Ki^r/notei^ 
i enerji^lą Titwor^yl polętiiy Zwiąxi*k knli^ftąt niwmiwi-kirH, od* 
stręczyl Bawarczyk^^w od z^dy na pi^^pozycya Auafryac^kia, 
s!Aiiie[>ok<fJ Francy^ przed^n^ Anglia i ^łez winjny ^muMit 
J&z&ia do odwrotvi. Niepodobna zatmymać $tę Liitąj na tej 
fiprawTF intF]>rt«p(i]j}lf'i<j i waJtri^j, a zacif^iniiiiktipj, juk nit^wiele 
innyi-Ii, prvjTX n:itiii»jt,nitiiH Ktrrinnir/rt, dU ki/iryrb *łii.wDy rtw 
Zwi7)'£Hk k>il^>^t pozi>Af,nł ruikmnyni protolypttin Zwii^/kti 
jMJtiiiiriiyrłj i rfWHrsf.Wpi KJndmiCRnnyoh \ii'ErniH\ Zwrńr-itny 
tylko iiwngę niL jimU^il pimkl kapttjiliiy, a iiiii:£byr dawno na*- 
ItdbycitT wyja^Diony. Wiomy L)tł<fcni» doklndniti, jn\u\ byln 
TT tyirt wy|wdku inyil pr/ttwtłłlnia KaLar/yuy, Cbodaiło jej 
o ostateczne oderwaniu ca^ara^^ od Fraucyi, aieby, i^^m 
sjt^o akcyi| ni Zairhod^ie, odnowić /. zupełnym npokojam, 
nft wbuiią Vi^ti, J"Woj^j władną akcyij na Wurhłidiaif . Z (^hwjlij, 
gdy Fryderyk YAli^yl wm^gtinć dit Zwi^iku kMąłJjl Hanower^ 
ft tcni Mamtnuj Aii^liij, gdy w ton ^-ipof^ób zmusił JiWfn .-o^nkać 
jgody Prancyi, ceidiaowa si^ corncta, i cały projekt ^aiuifiu- 
Dy upadł. OstatecKoie stanęło na tern, tt wobec groio^ po- 
stawy zgmybiałpgo Fryderyka, któt^^^o dmierci proede oca*- 
kiwano \nAii chwilo, wasolkic odlegl^MSo £amy»ty nal«iy od* 
loCyć do bliakiłco sojsoia kriU pniskiogo. 

J-^ijderyk dogorywał, O^utoio oJch© lat4i jego burali- 



* 



— 2M — 



w^gty 4yvoU były p'Kl£]1>nD DJijHf^EKKo- 0^1 ugody e>i*<x^3 

xa3cii4t s|wko>U- nKix'łI JM. prijdlii iKlrhoflri od xm^v«l^M^: ji 
dyną minł w iyo-in bo^lankią« i t:i go jiorwim"'. Fóki jn 
^indsl, u<9kaT-3:Łl ni^, i^kml; t«irax t^ niewymownym Ijólemji 
Irbcl). T>tviirłi>!ifwtolnuu% luk i^scitłji iłi>lyohi?3(mJt i i<9:qHtn, koi 
ponH<»Pł^-łi 7 niri K^ilnmyriy, >?;i.<l4|i)iin)t prz*-/ Ątiy--^ • ' 
nią, i.tolHjm jiKwył* i r7,wtl»ł:i|, -a i^ianwiu. rhłtnUit iv i . 

lJ(1iwo!^ir ilrmm-i!)ł m'/viiS. n\*^ \tyln lu tKliwoir n»vHntnn. 
lu-Hi nwwne^o. |ł<?łpgaalnflgo wyrzutu, zukllnal się Frydeiyl 
it pomiinrt dcainnnynh s^wodów, wi«CQ;riio będzie 
w semu olprfljŁ j/r^yjoł^ioUci, U |)0'/o4tani<» wiernym j<»j Fłti 
iiawoi ittizn gitłhrm. ^Klmlj tt^nn uii>j pjin^miTur, \cmiy scjdj 
(hi POI Ktt/Aij.-ikidi, \j%ia \iOś\»vixni i>dsstikai; Warlkił^ Pioli 
któiY^fO prrecle {)flibi<;1ain z moic^ Ut dsuftcmnycli; 
wiein mil ^sTiyTfŁko. okołiriok się ^t^o cd j*^^ a£|;onu: I 
b^&ie >^(icli^ zijuiiuoiy *> morskich ^ryiinłftfrh Ortowi 
An!luiH«1;a^u, o wodncłi Eiisiynu, dsbwij^jący^ oki^^ty roaj^j 
akie» o jK^nit^^iun Mn.łtnfy. «» ni«MaIf*»Ti(łiici Tntorów, o pokoju 
uwayń^kini. dykE^jwanym ]tircvar. Rntfincyn^ Wielka o Oswo- 
bodsoonyiD prroac nią Uoeouie.,, % jcicitby Piotr nic 
wiłjr»y<; tnojej liajeł^siocj ojwwi^i, iiiebo^Kc-^yki Musuft*, 
tni| tiAW«i ilury^Toro^ poci^gn^ nn dwuidki'*. Zan; 
V poufnej korc»po»doiicyi prywutnoj i poliŁyoKnoj, ttii 
l>racmflwiftł ji^ykiT^m, w iinj|Ł:wftitovfn>i<jflt\'^Ji invok(ywł 
dawa) upiJKt iCorxkim fcolom i [^n<>ili\v<^mii Z£iii>uu!niii. Odkry-^ 
vri plrtmy nn floucu, odkąd jemu pTitefitAJo awi{^^j^ A jodiuk 
tm to**f£i 91^ pofiodzw s rolą ])o^anisoiu'go vn«Ibid<d&, 
^(dn^iii odiialonych siinftniow, cłicł^t? fti^ mtowt^o, |irx^ ■ 

okraioym j;;n)Ovr(tni i obdwit Qnii>w i obaw^i cak daloco 
'y tt'*^ *' .J<*S*^ <lu«Ły w>"«ii;l>j<łiiej i li<iru>\riicj, ±ó iHił>u>nł] 
ntu pT^-totnnoM, kUii^j tiio byl tracU sr<j<l f];n>uii>w woj 
'{cdniiclL-lniej, sitómiowaly jij-^^o cudo«*n^ j&snodć |»uiclądi 
pn:>tł,T^(U¥ly ni^arownuny w^h polityczny- Popt^ait hahu 
pn:ud ]uda% nftdEWyoziijiią ni^dontijo^nośó. Zaoti[u'OWA! 



206 — 



i Twrcyi in^ynuac^i, rówuit* aiitwity<*Knjr«^h, j»li 'j*J*«"ioiiy 

pTo}^)El. Lyiiarowskt^ — roz^Kera^iDip rozpA^ająoe^o si^ aluman. 

pranko-ioftTJTiki^go clł> roiiniiap.łW p>ttyijti(^Q. lub naiw^L po- 

rstwnrn^^ nlUti^ii mnyj^ko-jiniKkn-fmnnuMhił — .,.tiirp<rkii^go: 

Uf»yiiit T^ tii*ipr^'f;Uijiij| pn)|u>zyrjr4? w (nj :<«TajTJ rliwili, Ici^ 

djr Ir rh4ifi'!Kbnr^u uinuwiuLto fii^Ofrj»f>LkaiKe£ Juicefcui^ kiiMly 

Poteiiikiji iwifAyt RV\oj*ł fj,nlH*tycaite |Tbiu\ kiet\y Bealm- 

rorlko <1Jli^yudl >woje luątlii? memoryały. Kiełiy Kttlaiz>a:t 

opno^ywata ii^ w kEa^ycEJiych imaioiwMmeyaGb o Tauryc^, 

Dłłcyi. Byałncynin. Tcm fauilnnm maf i^ propotr^ tym umW" 

nyin krckirin AnTyriiadu^welfŁ ::^u)fiJ ?(i^O!iUit«C2Tuew(x:uu:li 

crwhnM>wi^, Hrug^ pojiefnit moilorzdcciiotfć. kiedy wiu^f po 

odwiiibinai-h JiWfn Vf Rołtyi, Ola KnjiruowAtetiia, wyjłrawłl 

do Po(£»tsl>n[g;i swtgo n:»at^iłc^, ksi^ŁFrydCTykft-WilJieiuia. 

Z&minjtL. mjrrAwi^. ?»^pfiul. uaraisil k<i^ia i siebie na dotkliwe 

upokonu*iiie. do politycznego ozii^bicnU pniydaU gorycz 09Ct- 

biitydi nwchłjci. Pottrni nftjiiirfortutinir.i tx>ktj!*il m^ o jKwy- 

skfukio ŁYitcnikinft, \*ij^tU dt>ii w mjktrcu; littły wtu-^non^iM. 

)t)bic«ywiLl t/ijciuiiicKO, i£ „podUira aic acKyuió mofthwein, cv 

wyilnjr !łii; ni«-i«<łtlivein", wskMiywaJ Da K^irlaudy^, «rtpi?iiŁ-ij<j 

piKl swoim proU-ktm^m, Ale cseiofce było nifcl cne ksi^Lwo 

biirlAndjakitf, w najblifc^sem a^aiedsl^wio l'awU, dJa ainbivyi 

p 8tncbÓw Polomkioa, któiy tzukaj f,łng:odt]]oj,^«j£D klimntu^, 

Btasem^cb a odlo^lych hor^isooti^w iikrtuó-^icłi dtio iln^r- 

^pSh, — 1 ktiSry xcii, iKhinictst Atc zl^komid na dwtiKiiucTJui^ po- 

^u»;. uk* <y\xiifArk&i podać .]oj do wiAdomoaci ce^ai^KOurf-j 

i Aufliryakriw. Pryder>'k. w awych prdbad) córo* aK*3SC£ę- 

iliw-*a;y, ł!ar>'Kykowiil narodźcie oatatotą kart^. Odwobd ^t^ 

do po^iri^oata ewojogo ^Atticiu&% aUiY^ L^anJDfl, sklomt 

go« prawio 2ipiUHil. do male^ stnmnchti utAiiir Chybił i Cycu 

nsein; Pawol nir« floinEym^Lj, Ailiotifi xi<2'^iibil- Po jawnej 

'iiiQla«c«% a nii>bnw<iii^ Jtmiorci Panim. Fryderyk mtUiliU po* 

bipia6 £V^ % n(id;ei<^ju CKU^^^kanJa tu^k <?««araow9J. Tyło kro- 

^n i%Uzyvyi:hl propo^ycya ahaiLaii « l^jrcy^, podróżna- 

^HM^ tr^nUt konszachty 2 Potemkinfim, knowanJA te Paui- 

^Kd, Korwaly wscf^lk^ Ii^csnoAć iui^xy obojgiom dlugolec- 



- 556 - 



nich sojuffziuków, Jnź w Kpiawio loynukiej, FrTdcrjk, w\ 
AoAtryi, An^Iu, nawot Froncyi, sam jedon, pnos »wo|^ 
aJa u Perty, G-Affroaa, eachęe^ sułtana do opora pi 
Hosyi- P€lciD« w sprawie bawar^kiej^ obndsil Niemcy do opi 
ra przociw Anstryi, a zarosom przociw Kosyi, stojącej Kft 
flftrK^ni, To hyl ostatni prscbfy^k dbVDcj aiJy ducha wiolJ 
go króla, Odb^i jnk j^dyby :tap&d;U dobrowolnio w 
pmodAmiOTŁiiy- Tttunykul ;ii^ w ulubionem Snoascaci, 
podsil dni bosbarwnu, buflctilowc. b<iKiiadziojiio, Tutaj e1 
ffi^ zapoaiDioó o kłopotach, w otoosoniu rtMOwych ohardt 
i wybranych przyjacit^l, dl& których, t.j. psów, J4>8se80 
pi<2v^42aot6 i pie^2C£oty« i kt^Stym^ t. j. Lacobe«inimi del 
mo^aj evojo cdy i listy, piflnno przód dwudsEieetn pi^io Ul 
do YoltAirft, — jak moina wyc^yUd a dsionmka biodi 
mATgmbkgo, któremu ^ prxy.<^£.' ^rsouhy x ^ry tak •] 
pokuta wyfinaosyła spiawledliwii opatrznoló. Alo i w Si 
flouCŁ iroKki pio opuft£Csal/ »tar€^o Fryderyka, Osarao 
d«iaJ pnsysalo^, i ohoó nie m6p:l praewid^ueo Jeny, prtoirid] 
wal ^gub^ Proa od po^c^onej pot^l trsdiodnic^o i rai 
Bkic^ imperyum, prKe^idywal blitkij niin^ n:tdludxkich 
eilk^w «wogo tycia. WszakAe pocioiwal si^ myA]j\, it pi« 
on ssun obróci n^ w ntco«ć. Po łatwym (jciAcoiiiu oi^tai 
btmy bawandcioj, dorozumiał «ic, i2 w Kuropio poftaaowii 
go pi^^^ukAć. SyncL ntu n^i^d, ftynowCA pozoirŁ&friAl j^o 
»ovi. Pi-!E^«tat ipyKilać v]c dtu,24*j. DicrAOvi, następcy ^oi 
prv>mitowane^ GaffroDB. w Stambule, HOtilowi, sait^j 
8k>:)rif romitowftnego Goertza w Petersburgu, innym «W( 
aiiniNtrum i agentom^ polecał nic nie robić, tylko tka«li 
wać i patraoć. Sun nic nie robił, tylko patrzył i noslodiii 
stfWRiąd, od rodzonego braT4a, oó młodego dwora na«l 
inUf od TlagDycb nhig i poddanych, có2 dopi^TO od 
Idów, ni4t «lyiaał, nift widział nio, jnno pDwv«H?hns| ku sol 
niftumlodć, niec)ii}i5, uIctuwUó, ni«ci«rp1iwia wvoxeiknj^c^ 
Dpi>£ni^^(«go w^ akonania, „Nudzi mnio paoowiu^ oad 
ninwolnik^ i EuetrdzięcKiuków^, mi^wił zgory^ną. ^L^m 
■wł n^ąiment pcw^, potvlaraał semaacyonalDk^ mroiiD 
i prayjacioIłMn. Oi^a^j, nt2 wiek ftijdziwy, pr^^tlacsal go 



tym rołtu tyciu. \v! iwi*tai jii«biQ. ^Wa^dy in^rŁwji ł^isata^ — 
tak mqK«w=xtil[u świadek nnocsny opi>l^je widok pniTiki^j 
•l»lic>' w dniu sgon^i nnj^iijkjcni^o pruskiej monc^iy, — 
m^. dojntcr- ani joHncj twuniy AtnutJicj iiŁ^io nimpiouej. nio 

liilw, t&k roi^jftoitnHJ sUwy, U\k witlliUb rK^lów, xa|>vtłt)ii»- 
J4^cl9 pfdowę dtuU'cU. a tuL|>*Jt»iooydi tudumi?^ To jest wy- 
nik — wlpowimifi Lintorya un EfipytAnic Mirabo^ii, — tycia 
potoe^ roKUDiu. Kitnu j siły. & »k%d wygnaną hyU ludskoid. 
bonor \ prawo: i 3£ai>it>o, dohfzo eitj 4tnlo, t^ pagWAlcoaoj aof 
r«ln>>9ci ilniojowcj tyle pmj-najrnnktj &ud>j4ćiii.7£yni4HiJa. po 
tylu powoilzeninch tjkkif^^o tyciu, doJa ci^ka, optusscsfiona, 
nkyJawiiA iniicrc Kn-df-ryk^i WJclkjego. 

btniurc Fryilrn'bi itylti pobudką wojenną dhi KntAniy'_ 
ny i JuzefK NicKwfoGznifj utofioEij KOHt^ł pro^Cnun ^ynncj 
podiN^' uiurynkiij. Nit wiosna 178i i\)ku r:titfm>ily ajacdy 
«: Kaiuowto 1 Kajduica^^^Jw Tryumfalny po Krymie podiOd 
cesarzowej ro^yjskioj w iowarz>"sŁwie coaai^o i^yiuskicgo byt 
jo<lQą nicpraoiTTaną prowokitcyą podyasutcłLa. 'tym ta&em 
V. I :ij»k fibji^l Pot^Mukin. nigdy moonicjfflBy.jŁkwoacjdiwili 

wy pomi^^dzy f^iimkiiEi u Znli^wom^ i tym ra2«m prKod- 
fi^bnl yrMEi^Lkio ń]'odki. aby poA^iunjt ok&nya iiio mogta wy- 
cnkRłtó siQ po\L-tómii*. Buliakow xoattiI maydbiio vri>Awaoy 
do Krymu i oddany pod besposrodaio roskftzy PoŁcmkiua. 
£{Atyohuiia3l po potvroci(r do SUmbTilu, Batimkow wystąpił 
X nad&wy4^'au]n^ini urr>?zcKfinmTni do Porty. ŻądAl oboosowo 
1 nunm: od^UpLouia ik^ifAml-ii^ ud?Li<»]no^Ln Gcor^i, dzi<?didc:%- 
oo^i ho9pod»róvr w<4ofikicli i inu]tnni4kich, pono clln okr^ 
i6w ro«yJicki<lh w Hujitkdi'r/<T, dzwonnic iwrkicwuycli poirod- 
kn ^HiD-T&o Stuinlłulu. 8uttanf doprowadzony do oitatoczoo* 
Aci, w *;i>qłnm rozkn^ul wyp4'wi*jdKji30 wojuc ^wi^Lą oeaano* 
woj rosyjskiej, i jej poala, statym ot>ycjtaj&m. omdziti w Si«- 
dniiu Wit*zacL. Siol>a\ri*m i Jiartf roKpooai^l kniki Tnu^Tjaptw, 
podwijnio »ic hadbiąt^ winroJomtiii i ni^udikui^ pr*ibą «»wIh* 
diiŁ^ciA«m«>na<<ki &«tlj^nu]i<in, pra«d wypou-iodauiniuu wojny. 



— 298 — 
PiPrwisKa kiiripniim 17S7 8 n>ku nio <I»Ia n^smllniiWt* j^k 

pnbMUiijbnirc-^adć i ot^w^i^, PoumikiTi, grvktiy dla tsti 
skirh miifłyrl. twihĄ oIciłiI ^ic śmirtjym wobijt' |ui*3Miw 
rc-rk'ch; }0ąo ^rzy^oio w 3.t\\h wojenne, ani rwiemy wod 
Zf;f49i ni? hyly pr7>^^nwH|i4> do jeco niobocyc^nycli {Jlao^ 

ppiłVf>r!wTiiji f>nj*:4 msyj«kie;^> \T uj jH^r\Pł:)w>j k^mj^iłioii og 

niMticiijyrif] poil KiiitiiinifTm jir^->^ 8uwiin>WA nft ]l|dl 
i Niissftu-Sic^PTjai iiA iriur/ii- Jł'?<3!i:^ł nii*?iju^i*liws7yiu I 
Mri;4aiuUyat'ki. J-Wf, iiicfoiimiiiy uaAU'lowea FiytWy 
PU ^Hihi tlyplujimiyl. nu \to\ti bitwy joaXL-v:t^ nioforluan 
zarz^ oił ua^lailownicrwa iirli^kimera z pod Mollwit?,. I 
sT-rtl »i<; riftivs3tcił« do ChocjEtiiri, lew: po n>epoiiii«*rn_Vt^h w 
8Jlkai^|] 1 st.rcLci*^ #i<Klnidcii*Mi^niii Jysi^ffry hulul. A ŁyiiiczfUA 
kipfly tok p» wolni i>, jftk x kamienia, posuwały ló^ inwn 
jtin7,ynutiv.on\fh ^^dttbywfow un W^Hiod^irt, w w*itv>tk* 
atnm iiiiw^r TiKykiiw^tty aIi; p}wiktj'iinn i gTojt1>y. Nidnrlutii 
au^iyackw wy]K)wi(filzubły po.-dtu^j^sl-wo ^i^sar^n^i W ł 
en 17SS foku 8jtwpi*yfL wypowiodAi^kł^Ł wrijii^ trinacKumr 
Z L-iemuemi kii^wHaiAiuL z^i ni>wy<:Ii ^nlniuych r/syil^ 
tiołily się Prnsy. 7tAs \Ma&d w*£yatkE«i». lUk dalpkiia Z 
chod^&ir-, xWnUu ^ifj bTaemienn^i w^mmy, sUaMlUwa cbnui 
r*wclij<*yj»a. 

TutAJ pniy*uji'my, Dmarliiliny do K|rnivr, dU klłiiy 
niciim micjeca w tych awaj!;Hcb prs^KlM^^M^^Dycb, )f<lsit- tji 
bft byto tylko w jak inyiTwiclwwiycU r^ryaacłi wykn^ 
piY<*'irpwoliiry.jny pizobiog »pniwy w^rhoJtiJi.j, hcif^n^Hśit^ 
ik flJQ <JoJo, pracHlmiot m« d(g4c>' «;^ cisnąc, bo vr?fi^ 
i inopt'«rnłftnitr KwiJiznry x pow<awcJinym tokiłnn d>:ioj^ 
OQtop<jjłkieh. Nio ^ioŁkni^liśmy jcsbc^K' nił^któryoU ?<tt\*ii k 
piulnych w rlctychc^asowuTii ^lauou-inkii polityki pni«Jcj 
i fnioGuskiirj unt^jlcJeni aprawy wachudniej. pouuni;1iAS 
*iipelni*» Btftnowisko Aui-lii i Szwecyi; wre^^ft^ic pn 
Uńiiiy xj;oh o wl^Ł^iwyni punkcie ok'(xikowym 
mi^jH;^-^^ i^^Ktr»^<iania, c stosunku, kwi^u i powmowii 
turie Bpmv turoi^ikicb a pol-tkic-h. Jiikict byi<^, w p 



— -269 — 

dniu upadku, położenie Rzphej waględem wschodniego za- 
gadnienia? jakie były względem niego jej obowiązki hi- 
storyczne i samozacliowawcze? juki wpływ tamto zaga- 
dnienie w swojej ówczesnej postuci mogło i miało wywrzeó 
na jej losy? To są doniosło i uieliitwe pytania, do których 
joszcze kiedyindziej wrócić nie omieazkamy, — a wobeo 
których stanął sejm, otwarty w Warszawie, w październiku 
178S i-oku. 



ODGŁOSY TARGOWICY. 



^V styczniu 1792 rijku, zakończona traktatem pok 
wvm czteroletnia wojna turecka dała możność cesarze 
Katarzynie rozstj-zygnąć zaJarg z czteroletnim sejmem i 
sza^vskim. 

Dwa zadania odujbnfi hyly do uskutecznieni a. Nas 
przód, usuniecie uieuznjinej przez Ro^y^ roboty sejmo^ 
Następnie, u^Łtaw^Kiawcze wykonanie podziału. Do pił^rw 
czynnośi-i była niczbeilna konfcfleracya largowioka, l>łj i 
giej łiył ni^-xbednyiii sejm grfłdzicuski. 

KiMitV-<l'T;łcya fieni^ralna w niąju rozpoczęła akfvę, 

bawvm objęła panowanie w Kzpltej. Przeniesiona z k 

wyż>:;ym z Pf-terslmrga nnkaZł-nK z Targowicy do Brzf 

wrzvs:»"n , z Brześcia do Gn.łdna ipjiździernik;, tutaj ni 

<rZ':::i'.\ .\1 ja lilu drugiej czynności zluzuje sejm groiłzii^f 

Xa!;ii**ni';j"iZ'.'-j K'infcd('racyi eia;^de jeszcze marsz.i 

-sTii ; j.:zvw.»Jzil Szczęsiiy Pou^ki. Ale mwarz republika 

■"ź :_ -A w "tżr-.-ii rruei>^iię uptikurzt-nia i zawodu. Już Xi 

T-.2:. : v.-ł Tr-.Jn:" jesii-nii^. nii* i'zul się lym wspaniałym trv 

i ■-- :-:,".. ' .A.iiL wiijsną wjf'źd^:ii byl d-.- Targł.*wicy, riiali 

:::- .i. .'.■: ;-;; n n:»- j^n^ł-wiilziuj, Zapunmialo krOlu. Prz' 

--_:..-:-" :.. : ky 'ii. UjH-dzoiiy oli;_rari.'iiii, zamyślający o Rzj 

'e; ; ' -'-/ '\ i-A sobij j*'diiyiu jak'" panem, on godził j 

.-"' - .. -"-■, ":.. A" :---p^Jtyz]ii kł-i-my. :^;ipruW!idzoi»v przez t 



■26J — 



■Wij tni^ovi|, ^o<łs;Jt UmiiiońroduJo w monarcha, btóne^o tpo- 
lini^TwnJ ftię u.tun^, )ct<ire£0 mot*^ suit^pić tAjnq flywil ambi- 
cyę- Zacaąi od odobmuia nrn 5K»rKą<lo nsiH wojłikiftrn i niKłU- 
WDiHwii wAkftii?irSw, od nniowańnioo^n jo|p noiitin^tc^yi i pa* 
tontów, od sAWArda jcgr> imt«niA w pTxy:^i^dKO i aktach kon- 
finlorucrku^Ji, od iniloz^cci^o ztoionii j;^> x tronu. l^^ftponiEkUt 
o dni;;i<^j ynynnońci poriitiulowej. Zna dla l^j pt-ira^ba}' hyl 
e^jiii, ]Wiiy, p^łreaduy, aojm w traeoh H&Oiicli, a praeto po- 
traohDy hyl kv(Ą, Pami^U c teniT 7b Potookk^o, oeearcow* 
Katiirjcytim P<Mnvo1ila mu iiloayć plan konf^ora^n'! ]>nt<v_iw 
królowL Siinui irtiwcKjiKu gotownln pntyiiTJipiMrtin ktNtla «to kun* 
ri^łtrai^y), KU^dy witw-łohwUdny mnE^iwitłJfłk, x j>i*ln<niaocnictwa 
pt'tŁ-1-- ł-uinł: io;;»\ pod nudxot<łni koinuarxu nłłivjskk;;o Bnlilo- 
r», kr('>Icw8l u flieliie w Targowicy, Koinnflntyuowk' i Tiilo^y- 
nitt, j^KliLtiotAtiniu pi^ooicornik p^er«bun(ki vf Waraiawi©, ptł- 

wi4 n«;^'jfłki BTllfiaknw^ nd tnajn uktftdnl ^i^ płłUfuW o kftjiil n- 

\iMvy^ 'kvjlv.vr*ki\^ at nar»'*7ii-'ii'j jtit 7. koA^^rmi Itpim, r*dolmiJ ja- 
iriiy, urxQd->wy aki-es ^iarti>J:«wa Au^ihU do koiif^ł^racji. 
O pt^»lqpiBriiii do vr-<|ii^Uiegi.) u*raK d^eła |io4pieftxył 
mnliT^Mt* rlrmttWr Pi'tjirki«imn St»,ni»U,w-AugUHt. Prunicil^y 
lcr»li-iił II ni:i^ii<-TtHrtm ml pi^f roku K^rvaDe l^yły Htncitnki, Pnu^H 
pfU rłłki«m, w nftUrrri^j jt^stcK^ ebwilL Stanił^aw AiigiiKr. iw>- 
Uiiii-ii' liyl firrilriiwul wsl.rryrnrał.' PoTOł^kipgOn „pmnil, nłili^.ł* 
WłJ, ;ukliiijU'', ^niii jnko Unt]^ Jiln jaki* prayJH"."M'. wyjintjii- 
lu} pi'xyk]iMl Hxymu i K^^olana. n&wolywHł ^coiiUiwą du- 
azę" do i-iniWrt^i. do piwr^iu. do pn:y».-iifiii nu Urttjuwc majo- 
wą. -St^inoii^cj^j^ odpniwif byl dcii wii^dy PoujL-ki, piorjucg^^ 
na iKifii;UJiiC<T ^niewiilnlf^lwo*, HwDrsone pr/^es f^dzi^fi fcml 
uy a maj:i"\ linm kruU DAWolrij^c; do sknidiy, i jKKłiiłilŁii rwi- 
łyrli w«TM«>(M?iJdnńr*yth »*to(ó«, po?trmlku kaw^ipi ol>yw»- 
tcJ^kkijUfu n'^^^^'^~"^"i>i^^* Iii'* pr/pripiiiiiinjLJątr wyLkn^iS mu 
pochudeeiii-t ^* ic^tu-tjficki^^n gminu, dtfkUrHJ^c tti^ źe ffUtk 
T£iyi^li;. i£ik i-z^^jLi;. j:«k W. K. M , niŁnli kniU;m bylei. i jak- 
byri iijyśUI i i^yud, łP^yljy* nio hyl kr'jlem"- TeTux, po kilka 
Iwlwo Enioai^^och, jakto Kmtoiiiły »ic okoIjcaEDotó, PostAwU 
nn *u-ojcin, wj"gr*J mngaat, Sknifcyri si*;, akorKyć wyijodlo 
króIfiwT W pokornych wynucłcli SunisJjkW Aagua^ Mwiada- 



Ci'^« Bo^iu jeco ^oeobUt<>g\> sfiufftiiia'^, sam proed nim « 
0Wijj« otYifrrA", wft^lif<ki3i vr?ipdLnej odti^d pT%cy lUa < 
kraju i^ro2Qirii^ ai^ pngmi*. 

Wf<2ukś<t wfi»y«tliic to komplementy i fisuloAci m« 
city PoiocJtiooiu ^comkicj pi^utki, j^ką f^tano^ HIa 
luLiUiJoduofranif* łutwr i i^clily »k<?vtf kn!il«w«ki. Od 
krótko. aprobnj%c krok tak chwalebny, npowniająo fto « 
Btrouy o tycaUi;r\'ob 9voich ucauciacb; l«r3E. josU dt^r^ 
ukrii^wiić corycs <loxiiAtictgo sJi^oclu, uio miarkował p 
jtdtt ULOi^mAoi, i nio konUtutując ^^ ()iurw-j^s^-m, >^4Uiioijil 
akoeaem, tirOi^. bardxioj upoknraaji|oy, prxose «»ol>w OAnri 
txy\ pn/ot fiobMf iitotiiny> |MxLyktovrjLl knjlowi. ^I^ąc* 
;& nAi^iun v<4iiynk i iVT|pub]ikait8kiin, co Na^ % równol 
fiiPój tn^n vyui^J, pmwdstwio posnaaa dobct |Hibli< 
{>oUx«ti*, kt<^rv aatUw^zystko pruktadao wioniemy, to 
tumxj£Łe rv|)uUikA^ki, nieAA »chi|ea oAwia^kstuiie^ 
nowości i 1IOW0, a nwboapwcsno liU flpokojtbości 
tuakvyuiy, odvwc«nvi Raplt^j prawK ftkm*zy6 <«ikuviei 
iąc ł?i^ V n:%el nionaivb)rzD<.i<-deiri4>kraŁyczny p 
prsod^iifiKzi^la roUki^— La*ox tvr^ ^y PoUk tsoje i 
błąd tych, co «i^ w »wyf?b imiedłi lolfotocli, ozn^^ M 
lo^' PoUki ofl n^zie republik aiukim, da ilwaiiiigi 
irnynif pol^^... T^ prawdę prt«d narodem re-pcbl ita i 
urysnnjąo natanb, od kobMi^frwyj i ^jma iv«rolttev 
WA»s«w^iki(^. Ut blisko cittmy n^d xwyrz»j i prmwi 
oe^ ti^ j od UM(4vr ^r^systkidi ti^jtn konfedcf <^v- 
odst^Tij^, X ^rcA ^i^ ^cx^ > wcivbŁDi d^i Roof" 
nycb, pod Targowica, potj la^^ką -^ 
Oy."kirgn. rmporssftBJ, ąkt lej tu Kor-i ■:.;.-_,.,—,— „ , 
cna)i} i preyJDŁUj^, a w n^la onego^ vnix k DAnHł^n 
ka^kiia, od wttik«>w wiflnym. dątyr do dóbr* R^^m 
nAkun. A t4HU Gfa9ttii«j to rzyiiiic, te i 3«jttuT 
Lny. i ao wapuuUe i ni^iil«Twowaiif> Nnjjafttii«$ia?f 
tfCiTi^n-ej Jtna Całej Rooyi mparcie sscscAliwy 4I 



- Ma 

'W ikiersi, wyprcnć ai^ ^cneiw^hów. podibtć siq na l&Aą i nUila- 
»ltc. Alo król jiił iiiflł iiiiul wylKJMi, Pokorni*' jw^oiyi f^nój 
p<Mljti«^ n'A lym nirhui^riwym jirujekci** ]łowt/n'n»"go nkcr.-^u. 
pntyitJaiiyiu od PotockiegiJ. ^r;ii»Fii pmpi«»^iył i^Hu-iadomic 
go o tym uowym dowłidzi*? swojej nWgłośrj. Zwriii^l uwag^* 
te podpUaJ bezSndnej 7-ini&TiyTrhcu'i;ił tiuikión- Ayi.iJbi'fUA taU 
były dnrkliw©; donmiJ, toj i»KkiŁx»J jti4 /^WHnlyom dotyi 
prayjijisgi? nil wic-nioHii Targuwicry; BttgiKjii siłj iwiadciyl^ *c 
Uli t^nia Iliady tua it^Jbył do »:Łiii(i-u-|EiilKlw». ani lei do ?iemc- 
uiA w- kr^JLi VMnvxy dł^iiułkiMtył-iui-j; wyiiieil w kcucu undicie- 
. jc za<!htmAiuii 9;obii> i nnilnl ftyciiliwyi^h »fekt<łw moisau^kow- 
skicłi. To fJHiJio. v^rtiz 7. &ktei]| (iowtónvgo łtknwTi, ^oiyl 
Vrr>l [Misiowi rofjyjfłkicmu, w klóryin u-i/ia jłsiyiit?jh:"-> jufc wi- 
dsuni opiokuna. UidLnkow ni<?3wlcK:zmi» wyprawił je do Po- 
tockii-Ł[<>T łui-'<tii«'t;;ij^' at^łUi, ;^pi-wiLi; w iiiyil £ya96t6 krfilcw* 
8lci<?Ii. iiieliy n'jw-y iiki^iMf uKlaU^rdCiiie zu^ltU Ofiioswł^y dopiero 
po p(ii;c^rniiu konf^t^racyi koronnej x lit«w»ką, i ostaloniti 
powfłBecImrj, |)r4widloiivt>j wiflday konfedorttckłpj, 

Z odpowiud/ji^ do kroio. mu kw^pii «ic mAr!i:Jkirt<^k. IC^d 
■ Jłyl jftk LftjpóAiiiej dnć mu prayst^p do czyunow:! konfedtimo* 
A wi^G do vplyivA.iLiai na -prawy pul>licKiif>: etąd ti-& 
byt wcg6k> jiik oAJmnitj nii^^ r^ nim do cE/oienlG. Teu 
y roiUcanych intert-HÓw miaJ do poaJa, z kl/irym dt>brB6 
to flO^tawAĆ w ciągłej stycKuości, dając mu corss nowe do- 
r swoicb Dtfcju^ii^uirjiffiych chtjcd i czynów, A roiioty, 
ijcIrftftUwssyni £:QtiiQku, miał do^yó^ w piorvp-aityeli KX<rxo^ 
giV]mo dniu4)h wątpliwości i EaiAiccoMiiiŁa. Traoba było iryda^ 
cftJy szer^ diftfciiwycb sareąds^ft wstępnych w wyd^ialo cy- 
wilnym, n zwtai^Kcsa w wojskowym. Tnteba było oduuMiiu^ 
komendy, dy%i«kowiió korpus^-, 2iio«ió mi^dolo i »n a ki woj- 
fikou-o firfr^fi ini\%XaT% xa o^taUiiii ktimf>ani<£. TnMb^ b>-lo tok- 
dbe laiirodai<f ;^waltowno swjn,- oAobinUł wewnąiTK uamydi 
włndz k<>nf^<.-i:ackich "Fi^^ba byto sapobiodz pl'3Cdii]d9ioiuu 
prK\'»^i-^() Kojmu do Warnaawy, c co w tonio camej Rady 
koiifedc-racUt^j silno upoiaintJy n^ gloey- Co»«inw>Wtt pierwo- 
tnie ro^kn^alft practnieiń kouft?d&i<ftcyę do Brsft^ia w aaniiii- 



aei - 



nw zwolftni* iAmŁ« »jmu: f> W^r^tsawifl ani s\f!/t7A>& n\t 
lik. i pod ^m koDioc rlopiero. z uwajtfi nu )jvoAi o(i[>fi^!<fdni 
j>onu{u<2C»i^A w Bne^ciu, po^^roliła x koki pi^touk-^ się 
Grodna. Msnoalek* twardy wob-^c: kr^la, ft Umd roi^k^w 
boc posla^ amak^auie. c cai^ ^islo^cią, w tycb w^zy^tki" 
matoryiich «polaint sloccniA po^Łakic i o każdym niomi 
siwym krcku, w crj^^ioanych pmwic ćonio^ioniftoJiT xwoj& lu- 
niobti4 franm^s^^i-zii^tna fHHp]Ci(»zvl »iluwn^: 9pmwq BiUluiki 
Vfcwi d'j WuiBKUwy. Nio :uLiiir>(ibyw[U nłwnie* w itj kf 
społido&cyi orz^dowoj nawiąsHu^ si>rdoexiii>KO tftotiuutni OT 
3£titylo^i pT2yj&ciolski<)j. „Pm^jiM. oko^y w«iia mi pnez V4 
6Eą Kkgceloncyc, — ]>Uai ao wstnułaeiikm Foiocki do B' 
kow&, - DH^^mJomio mi poclilebio. Pntckonftny jofltotn, 
mojn jt]>rawowflnio %i/s^ ora» pmgnionM), jnki^ iywi^^ aby 
o tnojij pnu>konjić przyjEiżJii, utwionjs^ pAn& w takieb 
mj-ch dla luui** uczuciach', 

Ali> dyktutor B^pltAj^ mur^uilek KajJŁidiiicjv3eei Kqi 
dorn\vi Obojga Nar*id6w, d^i^^o Aturodytnc^ i sIa' 
nazwiskttf magnat polnki i poii k puQ<łw, jakiu byl Si 
Potot^ki, niodlii^ imigt eiuzyć si^ prTiyjaAii;^ prostego, 
eior?fpin"^ Ag4>nta. Uia :ffnac:n»nia, nawcrt lxa praycrft 
slujstwwftj, niJifvgo T&dcy kATH.*el.iryjn*^ł <1oftłiigujiic4i 
vr piK-io oaoJa ftkromnoj ningi ndoy atnnut sŁkromiiogo 
i Hkromuej omerytury, cneymuTiogo «* liTariKawie na 
wii^inym Wńrie^ na tyin«iałowe poir/oby. n w_v<*ienij[|< 
w l^pit^rMhiirgii k^iy t*' przedpokojach PoiemkinÓM- i Znl 
w>*ch, jakim b}'l Jnk<^b Iwanowics Bułhakow, W9I^| 
^)ra'?« urgriWT-^kid jut były pomyślnie zatatwion^. Vnv\ 
wal Ti»d*wyi'xajiiy anba^iAdor J. C. M.» ^yW g*?nf^i^-j 
Dfiior iifłwtjgrorlyki i tw^^rski, kawale ^. Alf^kuandra K4 
ski^^, TXtv*»ywi*ty nidru tajiiyn bariti Vłin SiMt-nr*. 

OzA-< juZ ii^^lil- Spniwa pjtdriiiłu jitit xiipołni& Wla di 
mlii, WypmU/rt t \\\^ tkuiir^yi". Wpniwdzie, je^iccz^t ki 
tv^i>diU ^ejAi.- miało aa <1o rormalrtc^'> pt>dpif^A[iia pet4H^1] 
ftkiej kouwenryi pod:^!itovrcj pni^kft-ninyjikki^j. Alf* już. w 
l«>w'i** gnirini,v w/^di;ilł:»i m'VTxy wiiuł^j, wvirlijiiuni nbi|>'tn3i 
Dej rmbiorowtj linii dprrmrkac-yjnifj, wic^Wiion rrotli 



— 'H&b — 



>iutLrojir}Tch claial<^w na Raw i w Wi©lkcifV^I«*e, vr7.fi\^9m 
i Kp)Kf>f>Li objęciu ich w [x>s]udftDii?, |>iłniicdvy <łwiłn>m 
fi^>iirfŁkJm a K-rlifixkim O0t«t«oznct, nujd^klndni^jcn- i iiaj- 
iegołow8/-4> HtAiii^o {>aiy 17.11 ruin ru^>- Piraonf-^wuto Łylku^ wla* 
tiwyiB. uftwi^^t^nyui jua jjorx^Hkiom, [iryfpi-owjdŁit jł* |)r/e« 
ym potkl^tou^y. Do tłigo jicwotunym byl Si<>v*rs^ ^Pnwd- 
V^W7i^liii!Hy w]i>lki6 <l2]«4i>, - ffloiilji wylJirwi n* jł^^fO imię 
mjłTrnkrya oo^ar^ka. -- ktiSrcigo pocititkiom i kcAc<*in jp*l 
wyIiRwk»nif> Kiein i grodów, laTncinionyuh i Knloftonyrh ]łra<-x 

{^łtiit^im) i iH!iKkii» im wi^ritónjiiciyrh**. W jnyc^iniu ITHił n*- 
Jcu, <1lXJg% nil GiTjtinii, pruln^yl Si(*v-irni x Pi*liłiKłnir;f[n ilu Wiir- 
vznw\\ Prxyjł*lłŁat ]>rł kfł^ln. Ci fiwiij htclziif, krtSl i amliass' 
ilfn% nit' l>yli »ol»ii* olK/y. Hovii^iiK*y wickił^iiij t<łrax Uyli ril.*a* 
łlviaj -ttjtiry ^/^^['jfUiesi^ijjlKiii. L<ł(*Ł Tiii--"^(lyi ji»*. ilwiwTitił*- 
ai^iUTtiiirłi niW/ii-^i^óWf EtpmwftiŁKi^ mxeni ^It-py* iii«']iinfr:iv:y 
dowd^i I>raiF jiadk u. Pr^*-!.! L-^l^ril£i»'StTi Inty, w I/iniiynir. 
gil/i" bawit elfa ł^ukiu?yi, |jraix"wity juiikW inSiutrki npuŁkiil 
bic7j*i\vi«iuyia kii^iiT-rTliLijiiM^n kriikow^kkjtu, który lain ftifr- 
driiit lita :talniwy- Młłicly P*)ni;ilokvski. iiojnic cIskiij^iT,' |iie- 
iiifjitj^mi, mt-iHy. z lu^ki i]u|łij>7,raj\l du swoicli rozcywt-k linńii* 
cnK^j 114^ £ ^fOH^m iiLludfTgt:^ f)ievei-M. Jcdoffgo doia n[j4i<lł ua 
kooc«pt kapitalny: wai/it »« Młbą Siev<ir6fl <Jo Oli BMey^ do 
wiczit-nitt £a długi, aby obojnro^ ^if^tUąŁ-e^ lam za kfat<ti 
hlii^Miegu i>tymi ctnsy, XiJeUxj nicowanego kp^KKoniyki. Tl><}- 
óom L KtoI, Eninkni^ty vr wicsty xa dtiigi -* c4t to Ka widok 
[Mnidtiy! Dw;ir młodv,J wjd7:(>wir nti^i xa. krat>^ i Kniinli »ii;, 
Sypjil i*pijframai> cięty kuf'xt4-lniiic, wińrowńl mu IiitUnU'£yk, 
XDaJ4Cy tią n& dobrych dowcipach. Tei-^az n^lepasego dowct* 
pil iloir?:plicaI »ię ambaj^Ador. Prxycliodi:i> upriiwdzać rachuD^ 
m!ydzicftUiOQili<nioił->ch długów SLacialAWU Augusta, 

PodziiJ Łyuic:tni(^m, nft długo JMnca^ prE«d iiawięc^ 
nwci, sifit nq caym^m dokotianyaiH Pnułacy aglosili się po 
tiwoJ3| lUłlt.Ano^. Woj.^kii pnt^kirTfrOdEnnm^ntkaSdonllcndorFfa 
od dtuJtrzć^L> juA CKinHi ^tkupiały dii; nad ttkin^ tpraiikĄ WWI* 
kopolłjii. Mmly napr%e<:iw ciebie staht^ dywiny^ witrlk^poU 
BltĄ. s dw^cb lekkicłi brygod. Ma<idiAiikLt^jp i Bi(rritack!«go. 



ra«iiłiu-fa wajck pruitkirh zn korc^oneiD. A1« w OriKlnio 

włir<nv^mii) wojska jii-TiskiK^o w f{i-&niof? łtjc^ihoj, poi^hWA 

wtaści ^ą dl^iie iii'ki*x uie^łrzjrgaciol Apokojaoaoi public 
pnyjftini i hAi-monii, ©gaysŁ^ynocj uii^y olłjrdwonja 
^twitiiu, aSyA jtłHn^k iii<' hyt w wi)tpliw<niti. jak w jiodo!! 
pi^yjuilku pi islłipir j*<>lłi»ł nn.l«JŁj\ oiljiowimUiii, 12 ^ilo* 
gr&iiit-xti43 wojjiko lu^ windsij i xr%wti)oiiiA R^plufj «kciiil 
n)Vuui!J wltr(xr/yó ri:c ma prawi*. ajtrisMto L^ich pr^ei:lif> 
wojsko Rzpltyj w,iŁi^viiiywać i oitnlopud^cKaó po\viu»>j. 1 
jednak JWPaii nie lioiiiuBos^Ć flK«n;euia si^jtych bajł^k, k 
aie^pokojno^ci obyivatolów są przycsyD^^ iipf*iim]>»jf|c oa 
to It/^pllti j'dsl fiialf* w Lkłeix;iz^r^'a]uHJ przyjaźni i zwi 
z *t|«iodzkiomi poTi^ncyomi i t^ iiiotylko narua^cnln po 
|>fkfcV^AiK-^ niema ticln^^ podob]oii»tvr#, ale, i owitzcm, 
ki i^>ztTopiii^ FikoiiftHl«rowanej Ib:ph4fj watmocnią Łc trwa 
swiąjeki''. W tym daniym <.::a4k<. kiedy Ukit> nauki ^h 
s<rtixliii] maiwAick, w Berlinie wydawauo roskasy Jo 
mftr-siL W początku stycznia 17113 roku frydoryk - 
faoim li p<;dp].-ULt <iokJara4;yij o wkToosoniu w^jsk pra« 
do Wi«;lkopoUki, qdla sa^jtonMiŁift prsyiegtycb krajów 
dkieh, (v>;:uQbir'niji ile nycik^y^b burcynii*li^w i 
V pi>>U-k\.'yc cleUriL' my^I^yck oliy«;alłjltłW', W po(j 

ficsawLO, w ungtizio kiiu>tloi^VicQ koronnym^ proos po»la 
akio!^, 'ii flŁyo^tua, nad s^niyoi raofini. ArmiA pruciu 
WnuJi^wf! i MitjdE^ntGLJi^łai pr2<3krcK;zyU ^r-inicij, St%i 
Pniowy, Po«i)ai^H SochAC2cv, podąiyla w ki^u^iinka 
wŁ^wy, ti;ou]ac prsod s<Ji>Ą hiiz wyjttmliŁ a^ezupto si^ 
Kkf^ B>vz4;w.-(ki xi> flwoją dy^iKyą, iaiąR^ąo awvm%d 
pokany oiąs;l« [tvzt!^ Prmaki^w, wycofywał «i« pt>»pi 



- 'jłi; - 



Katao i Lowiv£. w lyui samyna kierunku- Oparł się At 
ir UiyKl»Mka. fi^bd^ aiaoąl kwatei^ 17 laiego. JoclDocec^aie 
PruiiR-y łtaa^li v Skiai'uii?wicacb, Operacya byU »kcrfic»onii. 
Tera/ wsKCK^l się alarm w Grodoio, W pier««sym zn- 
p&lc porwano jię do szabli. Wydnao uaiwer.«42y nA pospcrliUi 
rujio^iui^. Alo Łrwo^ przód w^jcoctimocD^in Aiabumdonnt) 

Odt^bniw^ny nirb^wtfni pioni»viJ£|Ci| n^prymoiulo od Sie- 
ver» zsi uniwerd^, e£empr^«ej ])OA|>j<^!«yI ]D&r»XA2elc odwo- 
łać i£ap<)wtntlxiaiid poapolUe nictsi^iiiA. I<i<'rtT :dr(-?^tt^, po <loko- 

tiATOtlowego, w tym prajpEwlku, po*polide meklazy, jtray-b- 
loby jij^, jak QiD&Woifia kadsidlo, NatojuItss po odwoUmu 
uniwj^niAlu. xe &kr\ichą pi«al i\)toc)ci <io S;evGrsa: ^DikIi, Kio- 
ly puwoduji^ krolcAim Konfi^dcriw^yi, }c*i Karówno onu^lioio- 
ny Uflpoiiobt«Mii<ini pokojowym, ji^krjU^ft wr^l^uioi rostropao- 

jt;ruDir6« w jukkh wiimu iaiijikmi<i'>i^ dsi^laliio^ mm^a, aJtoby 
nie pn£ydpii;vxy6 vlft»aej na«a»jj s^^aby... Bą<iib Paa pnMkonft' 
Dym. Bs piKy i^jJej in<łj«j oiufodcl, podti^pieaid por^^wc-r^- bj'- 
lQby przeciwnym mojej naitjivo, J&kiin2e »po»obem ja, klór>' 
kogokolwiok ^kntywdsićnJctjc^toin W' sittnic, byłbym mt^^ 
tiiijnd«M: ty^i^cA indm boz doiliKrj nodsioi powod^aia> Bta^m 
Pona, nic daw^j winry t_vin \rR8y*tiriin opowifisciom, jakie 

ii?i<mr» nieilobrcf ^^j^cia i prsoz 8V0ja faJoKyw^ kroki i poglą- 
dy ifiicubicno Polnkc". 

Kfo]jQty polJCy^^jtno marsKaftn na szce^ie mialy sio 

ku końcowi. Umywał rguo* i wybiomf n^ w dro^ da Fo- 

I. Pnc^fi wyif1vd^^) ni^) ouii^iEzknt aaUt^ru? w kf^- 

I Moyi z iimŁ>;i*Łidnri*iu rfwslwycnyok spr*w prywatnej 

racmrj natury. Skariyl lic na >traly, \ionioaiotM % powodu 

kVii^i3C--*i}ia wypls-i piTc^K wai'frzavKkI dom bankowy T(«fi|>iira- 

i>U w moAt-tjiłJnołłci o wyratownnj^ 2 masy upadfoftijjowoj 

rolcłi kilkudsic^i^iu ly^i^cy dukfti'>w. fpominU »ę takźc 

Kwr^t ko^Któw, poniesionych w <»n1uzyriKtycmoj dobio 

^ielkir^O SeJEOD. upi^minal tią Ri]niiov>'ictti fi zwn^t oiSitir:: 



— 2tó — 



ilu ty^ftey i^ukatóir, gdyft da Łyk fis&acownjt w^rLo^ 
i <innai, kióru »arn był rJobmwcImfl połUn>iv»] Iteplt^j. 

W poluwit? ina-nsŁ P<iUif:ki mljłłi-liaJ ilo Petcr?l>tii 
Dalssm robotft obesotl?* hS^ bt^r ilJv^[X W kwietaia et*wił 
w Or^oie Bjirjw^MUouy /. \Viu-?«^Mvv król. Sejm, kwoŁvOJ 
w czciłłou, Kdiwit-niejf w lip"ii jedną amowij połbci^iową 
/Tłosyą, we wnwśniu — diiigą K^Pnwaiai, w p^żdjcit^miku — 
tmktat wirczystoj pnyjaj^L li^cKności nierozerwalnej i 
|)oni<-^<:i pi-jiymicrzu z OftBunow^ Katanyn^. 

DnjfiTiT DA. XAkoAcx«iiiip glcM tuloHiK^mu tt^nmtil 

inoj<?u:o gutBu^eaiu KUawria iycstimu. HAa:>'!as ko«<i* wi 
0ti| l'oUki &IJ«iitJc4» CiseuiuŁ dlo było wolą Niobiof, liby 
mo££l<> fiiti się prBO^l [^e^ciu laty! Ale niciiżjrtfjWSEK' Uftd pi 
><Klo:»i:ii) £ul'< tiic jc&!<xą W4^ mili'' im<iK]«i, i^ aliahf>> mii 
dokonany, o1Vi-i)rxy unm pnc%':<t<Hp do ^.czc^bvr«ici-J pnj 
flcL Pr^ykłuditl^m *!<? d<> U^go dxiptn x colą gorliw-'* 
V (^m pi^ckonaiim, ifc prsykWani Kię do dobra tnojegł> 
ja i ift odt4<l nit^ nio etanie an prwfizkofisic ofiobiitoj Ji 
frktonnośn i tym Hf^siiciom 08obi«tynii Ictoro o<l fik fin* 
praywi^^oly mnie do W, L\ M. 

.W«»tkii\ im pra^s^dai\v-»;o iq to wyi«»y, lombiirdi 
poroiuwnm iti^ do olit^wi^^kti bfnsoG i zaklinali W. C. M. 
byd rAi^ylk wydaó ^ixiticjwn« roakasy <lbt uki\5oouia tnisrpi 
Bp«dlyck nu ."fslo^Li^. a '^wlaszc^tt na mia£<Ła i Wo^ moji 
kr&jo, gil?30 ti^za« pof^rsKona jii^es opłukano ftiitwn 
foc2Qo^ ilo 10^ doasbk stopnian £j^ choroby i si 
po^jsyniiją prai>nikA6 Dowet do nojsfc W. C- M, T'j ,__^ 
nif«nw(idni4' pniiic-.hode^ ivy<ibr*4*>nip W. O, li,, gdy* gUj 
o nicU miniu wi[ulomouct\ pnwoo ckhU' Twojo sorec juatby 
byfo j).(^»icm'lo z pomoce. Aliy oizo^ijdKi^ W. C. M^vfici 
«KC3£u;;6tów, odwofciji^ »ic tutaj tylko do vyjndn><fń, 
udzieliłem Jfj jimb^nj^loi-om. 

„ >rnjj^k^aią^>ji;:«a Pani sbyt j^cM dobroosynut^ ^1 
tauUia .viiiii.(ri<^ pooj^ohy narodowi, którego aliAii^t |iniVjnc 



- 269 



.?1 



..^ 



czyłaś. Skoro podejmujesz się obrony tego narodu praeciw 

'ws^lkiej obcej przemocy, niezawodnie nie jest Twojem ' ^f3 

życzeniem^ aby on byi nieszczęśliwym u siebie w domu. t,^. 

A nawet, gdyby nie zapobieżono co rycblej takiej klęsce, , -Ji 

ten naród utraciłby możność zoataó Ci kiedykolwiek aiyte- .'JC 



■c 



cznym. .^i^ 

„Raca przyjąć, Najjaśuiejsaa Pani, szczere zapewnienie ■^? 

niow Kruszonych uczuć, z jakiemi dla W, C, M., Pani a Sio- ,-,;" 

stry, piszę się jako jej dobry brat, przyjaciel i sąsiad^, / ^^ 

-f 

' "i 
. - , '1 









'■• '.i 



' - -■ 






't' 



PRZYCZYNY WYPRAWY DO MOSKWY. 



Joittmmiuj- i pwThruiroy d«tiA gnirłniowy lpI2 roki 

ko 3ca|Hula. Od fLrony moniu |»r>tMkiŁ^, t>'Ji%iui Powiśla, 
Bod[tai>kit uliicę, KnikowAlci^ Pi-^eduiieAc-if?, tlo Ajtifi^^lbkii 
ZaJLir^iii j>u4uwii uę uilkjcąoA ^ipa kilku ludfn* Suxjj i* 
I wygląd nioJ0tiŁKWyci!aJQy, Al« oauini'^ Łygodiiiedo 
cieRwjkJojpjiycli widokf^w wŁvrvc*j:july Warszawę, Mia^^t-- 
Sguębiou<-, ziuoc»uLoi)i>, opułilosŁAłłr. Sa nii^^iritijomycli i. i.. 
Die iWTftc* uwagi. Na prBodsic, w ptiwncin rxMal«Miiu od to> 
Wi^rzytzy, -i|nv»xnym, m«wwiiym- iu(M:jerpliwym krokiem 
d\ty mi^,4:xyrx& Dlskir^n wKi»4lu. otyły, £i:[uvrą opusxo/j:>n4, 
w ci^tkit^j ciulofti^j jaubic, gmWch fuLreanycIi liuudi, jo^^m* 
kim kołpaku futnaoyin, gj^boko na^uniciym iiji oczy. To 
je*t czlouiok. kióry woboruj by! wtacicą iwiaUi. To jest t^n. 
r^atn c^tłowirk, którego n^ ja£, u »^Kyiu pot^. prx>\:hodH' 
cccu K Ziwhodu, X bos^^nic^D^ nAdsioją, is DicopuAucm 
uvr:i^|)>M«n;rin witalci Wanowiwj TTtóOn powmcn w^ Wf« lo 
du, Wnuru % Alo?(kwy, Zii lum ri^^iii' stc dluęi ńla<l ogo(.?'v. 
bielejący i krwawy. Ciągoą gon^cG dymy Kremlu i JocLon-At4 
wmiry Smołi^^kn. kladti^ fliQ gi^j^co pi>boji>wtHkft Borody un, 
Alatcgo Jurg^fAWca i Kn^n^^o^ (>Jya4 kiiduc icpi^lo Dnif pm. 
DvMiy 1 licr<ixyny< ro«<nuw* »j^ ogrotntiy kn|£: 9pu<<to»T?<.ii.Lł 
i ftrai«roiTpnHJ!2:łŁrfttovir!iiif^ roltr, sfuikiiiit eiolu, zbursapc gi\ttiy 



sn 



I 



nych, skofltui&tych (rupijw* fmacuskich. ntomicckic-tiT hi^s- 
pnii^iUich, wJoekich i polł^lcićh, tylu ty*i^t^y, tylu Haiiirjiiąłków 
ty*:<;<jy połckii^H, XkidnifrL>j, kilkiitiELikt^jti tyg\j(lni tomu, tui 
tyeb iihRW.>niych mwninftch byl pokój i eiiaii. On pi*»>Tiitł*l 
Tmrac i 3!niftjKN:i?in<". Kilkj^nftioEti tyiCodfti Uitna, on prat^iro^ft- 
tUii u*tly jKjhniluMii w<lmwy<*b, inlu(!y<'h. kwiln^t-yeli laLniirń 
ludzkich* 9kuj)iouq iiajl^2»zą enorf^ic, s^^nocBEond najd^i^l- 
ui**iflKe bity Zachod^L Tor^z ocłprow^fiEJł prEoR B^K-ayiw 
cit*>nlzie^Gi lyaicoy dofcoiywnjących ni*<'l^bitkv"»w, Ty^rh ds- 
wot tiiMlobirków; aofltaw-it ich losowi, sam pnod^m '^oniiE^ociy 
udifjtliit*. UthłtiKi. tiiotylkił pj^*yl ni^prayiiicił^Ufcini poflci- 
^''4n« licz prAtid wbrudm H^iL^<><in, wt^Mtti witit^, wUfttK^m pn- 
karoui«m. Tutikj vidtjinm <lvki>niUa ^i^ nu-Ucu TŁłirodiik dxitJ* 
jowa, I tnUj A^idoinym ztiitkimu »pr3wiedHwc*?i dKjoJowaj 
u:t)nevno\raiŁy zot^^l in«ilkł winowajca utanu. wiolki xbrod;eio6 
^aiili^Wii swegcj narc^^lu. w«gl*><kirL lj'ch nHr<Klów, kt/nt* po- 

Tak iiEŁJjaiinioj, o:ijdob)1tłi(ij •idnji^ *ic praoin:iwiie ^ry- 
jdKiki Tjk JHwny ich |ina?bit'g, i^iimcu-MhjA k'-"k'j, haŁuinJim 
i f>ciQrvi«Vft lc^k& rzeosEy. Owłłż nieprawda. Nieprd^wda od 
ppHVj|ika do koficR. Tak pr»>in*wr*jj^ tylko pozory, banliDO 
Jud/^Yf^ tioitTlKn podotłiiHdtiprHU^dr. aUłZgcila omylna i opaes- 
nn, nlp tyWn pir/ory. ffisi, MiŁaj niiitinjiz y.brauhii, nimnasst 
slinHliiihi^^a Jf-^I. wiiJki t ntm*łxliwy nkl dyJ<-jowAgii TatAlia- 
luu- Ji-?i iA'a4ki i DLuUwyi^^ijtiy i*xJouicjk. kluiy upidt |ick1 
iiaoliEtit^Ejmui Ł^o r^iuliKiua bj-zmpieiiieiu. 1>>UMia,j iian'>xi^itł 
nulu^a |ioia, fiby tej pi^wdne praynii?^ oaIgAdi* avriadw> 
(1, Dłrfi^ dlug'» byU Zftpojiri-iun. Wj^zystko pr-cw^iu- iiiwj *i(j 
irT6vsiit^ł*ł- ^nt^^^iw Iwóri^y, pnnn^iw ii^iiiłtmnuciiia wirjowiij* 
Cy wypniwy ISI'2 roku, <»biVłcily i^ic lAroptiw j(^j i^ktitki. abni- 
ciiy poknc) niUoni' m-iiirin [inr>|(lnvrt» w-ł/y.itkioK ji^j m^iulni- 
ki!iv. wa^yalkifli ńwiadk<'łVp'. wjaiy^lkie^iiitmal Kuropj. Nifiii- 
cy% któro ou potiitył i od ktcir^ch byt y^lradzony, pot^^ly ^ 
prMK uienawiŚL^ Anglia, kti>r^ ju« aMicxyl. a od ktui^ bjl 
prateiladowaay bez pardonu, potQpi2a go pr7.^ai wiDftij. ^V]A' 
«ny tiAnkl, Prancya, ktnói^ ko^aitowAj iLąjwi^o^^ polepiła ęo 



— *i72 - 



\iąixvtay MySmy jo^Ecae mo^ Dajn'chloj upomnieli iu| 
kntynd na««>ch, nv<:£«j pracK trafny inrtynkt ^>rjii, AińtiA 
pn^<r świadomy wyr<>k r^tiino. Alo jk) pot^pii^niu prayp?xJj 
koli^j na ivi(tytticy9. Pratyislib so strony D&jmnii»j «pod-iti«wi 
UG), & tc-inbanldcj nSonwcKlDUf bo wyti^(-»Jąc« bdsw.^mak* 
vo v;62«Lk>c pmpQ3«?xdiU6 »|>o]oj^iyo3mego rositij»fu- 
>zJa tnbnowicie chI swyci^y, od Ro^-i. Z zopt^lnAni cuni 
njYiii luU^cty siwi^rdii^, \± hiatoryc^nfii nMyjski^j vr 
«acym rt^zUi prxyptul« suloga oatMUMSDOgo obalouut fi 
«rtj o«kar^yHo]«ldoj Utggndy o wojm<» rosyjskiej 1SL2 roi 
Z 04warŁo4ciuT giKloE) w«2olkiAj pot^Iiwiity, <«' «-^in<gti u'ycac«i 
[wjącyeli badań dxiujowycb Duyj^kicb. » u>j #trouy UAJ|>o^ 
Ub^sej. mmiAat 3X'>wminy<r^Dyoh klątw 1 r^krymiuAcyt, 
min^l ws];«Tuałej, alo DioprAird;ciw^j i atroumj. po^yckji 
pAmfnay* na te wielkie sBg&dmeEii& Wojny i Pokoju raieai 
«xi>rokitn Mrumietii^rm po3ądnn«> |ftAti« i połn« ^wiiiU'». Ucz; 
iuo4i4» w li« upoi^^b zftflod^ sluifzaoAc^i i prawdido* poft^] 
w myM msmly, jix)yii»f godnirj xvycięaccy, nio V[»twi 
iuv obnijtae pokunani^o j)mttciiriitku, aIo oddft^ ma apnii 
dlivod<^. W lyro to diMbu ł Ea L&j ni«vicra<ieon9J poder^i 
atwor£ODej pTTjer Aciil^^ ozysią i r7fiX*Aiif^ twikif, taamy i 
moXai>«c ] obowj^i^k a^ital^oia sobie nariwstde' rosnino' 
i tipmwH^dliwf^gn itądii o nuMrzywiiityrh prxynxyiinrh I9g0 
wjo)(*wi'^» kulnkli/.iiiu, kti^ry AtHrlicłd^ti nikt tuk 1>1ixko, blift 
iiijfc ko^^łkulwtrk. Ii o:i£^vna --iii; uii^Iki) trnjiui 1.Sr2 roku. 

Z jakidt /rudiuU aii* y^ntutt^h i Jukiiu iH]|H)wiuln «ri 
Icoco w»elkii i iil^?txf^^kai wyprawa iuo«k»ewF^ai ISIS 
To za^tlui^Fi nie moAo byd ro^trząnat^i^ w Łidenraoiii 
eiłi-j |ii>liŁyrzniij prEftAsJtiArJ wielkiego i njeA-et^j^Lim^o 
spnitrcy, Stanowi ^mo tylko ostaUiie oierosEdzieliip rtgnji 

<.3U^ci LT^.ciat ikh dtu b ai»na4yu«niy, vr3(piiiający ił>C na 
3tnh-n>Uiiaj«zo wytyny, irn KomyknuiaiołoJurzT :*niiiui 
w^£■^'JJwt4d<:a. jirwdwHmjąi^y ni^ prxc?i AwinL pnti^UrjemT 
« koiitu nrthic gioirg o miuy Ki-nyilu? i^tego lOk^UI i«n 
ivL*-k uii!i[vojcty? cxe^o cb<:iul KajMiWu? To fejtuaetitafoe 



— 273 — 

llodl^ rozwikła i oceuiR nii^ittycliAiid pery[ivtja ilzieji^w Kajjo* 

ler^AfkicTi; wcbotr tpj swga^lki sta^e znsu katdy tim^wy ułr\*sł, 

kin^y j'^i£>Ai.nijn si^ pil nalłm6 lych cUtojów Imjw^ny-rh. Dakijd 

^2kU Uik btłj; W3i4:]kniL^iiiA, lioz liUłAci, jut uif^tyłko *\\x *wlalH, 

l6eat (ilu ?(amiTg<> Mnliirr xtiiwi]ijł|i^ ci^li* iin karlę ■tv<iji( i^hwn- 

flc, ewoj^ |iLłlła|fł(' *^At ^y^T *w<y sjKiWtjj, 3C(ln>wi» 1 iyrie? za 

ri3K«ni gonił? «k jnkitgi> ^^njet^til krttłuV 

^ On saiu t^ Ka^adk^ roswiąsal najprodciej, iu» 10 pyt^uiie 

nąijłinioJBicj udj^idi) odpowiedzi. -Prawda jesl lylo tylko. — 

^laki« wjKiionio pnedBuiioitnt cayiii więzień zv *w. Hekny,™ 

,l<r w iictiywistosci nic bytom liigdy samym ^oh^: jr n w ,;d* 

linaifŁ tf<£ frW/trincnf łcvi'a'faif mm. HM-m wpiAwd?:ii^ daźo 

pomy^ł<Sw. Alv iiL;u:dy ain nii&lciii do^yó ^w(lbcHlyT a1>y je un^ 

cxywl^Uli(:-. Sultiii tł rudU, W^ cboc ti-^ymalem go moco^ 

i^k^i* prseciet licsne 1 na^c^ uiknema ffili je«£cft9 były jooc* 

niej«sc. Byłem zawnut nsądeoiiy prat^z okoliczności. W po- 

csąikach mego wyiii&»i«ma, xa kounalaia, wiciu ?»ocrych 

moich pntyJAciój, goT^y<ih «troiioik4w« nic-i^oz w Dujlop^aoj 

wicrac, dl.A *vf#-ęo wliunego kicrownictw;i, zapytywało ninit 

ni«4[K>kojiiir: lioloiH ja wła^iwji! dąb;':' Ja odpowiAdzletn im 

9ialtf, tf* i^go Ilia wjeii) agoła. Uai byli sduiakai, tidci%«iii 

taką odpowiedzią, byli widoczoio s niej niraftdou-oicni, a prac- 

C3«t mowiicmi im prnwdt;. Fóćnioj, sa ocsar^wa, gfhio mnioj- 

fsii byln pouf!iJoT3Ć\ cs^to fio^c^c^^doin Ui ^arno zapytanio, 

■n milcHoniu l<^co nn wi^lu twnnaoli, & jednak mógłbym 

idllć tylko zupŁ^Intc t^ ii^nia oilpowiudu. AIg£ bo, sapmwdę, 

we bylmu piumm tiwokh i-zyiii^'t K^ly£ oie bylom i^k «salo- 

tnym, aby clicieć ekurcieyo (t<yr4rvi wypadki etofiowtuo do- 

nksstftlio^nnia ei^ mego ^yjftrinniu, ]c^eK, pnc^ciwnie, nagi- 

uatciu H\A'oj sydŁCtout do ni4jprKowid^acii,^o xbiij^ {couttjturćl 

okoliczności^, ' 

i To proste łJown trntlają w fi<iioo nudno. To ji^t nąj* 

^irawdKtwfzn prawdu. To jofC cały »4<krut tvj zja\rijikow«j pa« 

»taci: mUjr^' jty^iuiu^tJ » «jkoIjc«nodd, »t<jru a fali, polityki 

prakty^jznoj n pri£<.^uaczenia. On był poliiyk praktyt:zRy z aa- 

Uiry- Nio był ja-rUŁ^ł^icni; iirodaouy iw* aspoanmi i jodtynktota 

dra|iiotcy, z niebywAt</Lł nsipicciem o^obiautj i'aor^'>i, m^by- 

t ti*i«Uto6iXL ItE 



wiilckow i (ii^t^ń: i t\Unj tknifa j*%fi tyvnAuwn ^iła «»mi><> 

flxnnyiił Kytiuni t^<LJ4ti>jnuilu:»j ktilmry S^i-liuitti, )[ii-txnAJj|( 
w nim pii-rwuluf! p4>|t<t(ly ilni|iH>^'3en pryir^ iiry?.''^:! amłiii^ 
tisrpuh^^munia^ii g<Niiułt?iu. |iixr3G juMią sMinowii4lxQ Aiolid^riil 
sSri niU;rtj'.yu;irodi>wi^j i rywifrejii-yjin^j: i lulj^j liyla je^o w^\ 
U.-H1 tiHimljia. 7t^H tt^Iy iiiinii'miiti«v K 1»j nHJ1"jJc4n'j a nil 
Ijnniiipj tftitłiiy je^jo LsUiiw-i <iudLOW<*j, raiala jł^liwyotć 
rtjka |łrzi'£imca<.'iiiii. iT-y j^m łiyjii(*k> iiftj\iyti'j i naj^łclw 
sti>|cic. LTrijtiził a\*i Wlar)ipm. Ham nielH^ zmliił Friinm^t 
Pr/c<xiiJKuc«i]i^ tłi^zynilo go Eiin)pi>jt<3^kieiii. FtwŁynktwjil 
mu p;ri w^}£L* KAdniila koiulr>l\vra< Orniuio: aiłit^ris^iiił wli 
ti/i- i«'Xur4L, Pixee(tac^«nm w)<i£ył<i luu na liarki rjhI^uia 
wi^^kak^. nftjtcKczytnieiwt', uacj^Klne^o ntądiry Eiii'opy, 
wNwjchue^o l<!gaLiiryu!(xa jej rluejowyrh £olfOvriit£a6 i cih 
gów. j^j dziejowych ^iu i IjjĘiliłW, Kaflunia pjf;rłimiie, o^roi 
ciężary, pod ktkSrycb iiiici»kic*in ^i^i^l-i h^. Kułainata. pęki 
i iipAdła w kotirii tuiwt wyji|tkon-a pi>kS* amy^łn i 
aikiipionEi w y-^o ntidzwyr^łijijnłij iliMJty, Jr-*l tt> ntr^lkJr' i Ti<1ł 
ns^jt^^o >vidow:F<ki>: Ui «Atni>wł*vina wola, m jn-«now]ci£iiCt 
ii]t4^l)j£erLi:ya, w uicL«<kacb wyabzt^j kfrrii<wxnfKici dnii-jowoj 
z fłnjfllolimjnycli fixlak.>w no-turnlnej, snmolubn^f} palityl 
i:<>(<fbUt4TJ i jiaim^i^^Acj, uprowacJKanu l.^etUHtanku na niol 
pi€<^sne. ii;«Ebadaat, iii«obU<;x<ine tory pownEochiiL-j. ^uroj 
fikifj. cywilirjicyjnfrj, Jo«t ravccii mezl>ł^d«q zuac i aamj 
wii." ac-bił* ;^lóvrn« momenty ł^łgo widowiska, aby zrozutnti 
iłtolo końcowej kaifti-t roiy. Uczynimy rojftk oaJK^^^icilojj 
w:atii(Młeiiiy aie pnnail poj«dyAczc 5Jocw<$4>|y i ^s^katt^my w 
(iiiyro nsricił?, jak fjdyliy k ji''r*|»'ktyvfy plrtsiojio lohi, :^ 
wylyciDi? l<jj poi)rz*'dartj;ł«'.j iłtt*;;' politycatjrj, kŁ^i N , 

>&■ d^prowadfCita. klora iuuai;ita f^o doprowadEić do Ni 
tk* i hevvxyny» a kt^iyj potn<' i wJaAciwo poj^ir <loprnffad] 
KBtno ptwMŁ »ic do jMynic- ^prawri^jdliwogo w.niuuiuw 
ilnych [>ni!ycxyn, iMtoitn/^o dudin^ iMoUioj^ Knnem^tii* 
liv iyi'ixokti. 



— '27^ - 



«o ^koftluownnii Kttri:'p4, kie<ly dwwl^iedii^kilkoleułi i^fuei-nl 
BouApettc. doiyc]icKBkB odd^loiw od gfówpego ich ogiunkat 
pracł'li»idŁąc jUTiez Mpy drogą Uimiiił>iiii i CoKoio. WłocU 
X AYJnrjj przychodząc, ze znajomego »obio potaJiiin s^tl^pil 
po rnz pi«rrANxy nu o\Ką wielką »oc:m} iwiat^t. Zjv<ial lul^j 
jłmtcw ()i4^rwn£^ k^^iiliryi^, looi r-a?tjił jii* tylŁo .trj '^cfflitkii 
^yt jiut K niej hyly timkni^y ■*!* Prujy. Pojjodxity .lio z Frtti- 
,cyą Kwyci^ftką, wydały jej lewy hjt^ Ronu. wydały :*wtłich 
9przyiDi«rse]jjcÓPr> wycUtly ZaŁ-b^d, i obrały .ki^ ku Waciio- 
dowi, pofffily KAlr^ić Wikr-zaw^ i iivxiu<; iiAj^Tod^uruiseoiiti jioł- 
.sldm pC(isJalv- 'IVly nuprz^^in' Atebio sa^t^l ju& tyJko dwóch 
powxiintyclj pnu^ciwników, dwóch odiriccsnych, prsyradzo- 
nyofi Fr/iiiryi wngijw: An*tryo ; Anglii^. Od i'.'dne^o s»p^u 
st^tmul AusUyc: p^Kt^c)L.< ^ic umitLrkuwat, wstniymAi się na 
»otvartL>j div>ri£o do Wii^litiA, sau-ar! x cti^iirT^m ii^odow^ 
|>akty o!tiupi>fi^niu,i?<kic> ŁwaHu xajicwni\ i\\v bj^oJa iiinuid* 
miorni', «oitłle (jtlj>cłVfił;dnie <vkupKiiiym lak dn^o pi-zoura- 
gam, hcJDJc mdtimiu:ciiJL^e pokoQun% Au^iry^ ttM] Ady;£ą 
i Inocjn s» c«&n<^ sodobycKO lombardzkic i Dadn^ftkie. i'ou3C«iu 
obnkif »ic ppseciw Aoglii i poplyn^t do i-^^^ipiu. Li^ckzajoj^o 
UH^obfT-iiufta iv>dzi hiq druga koaiit^.V(U Aogliu nłwAJa, w_\-ailki, 
Aut>tr>a serywn poil;)HLUi<^ p»kŁy, wł* nri miojrtcc Pnu i Fry- 
dwyltH-Wdludmu \^-Biqjmjń Ro^eya i ołwara l'aw«^, Tnkifr po- 
lo&rnK- znajduje powracaji^cy :& Afiyki BoiutpurU;. Na*»ia* 
pUBÓd sutfiirniA w HWojo r^oi^ wUdjw tiajvr\'itwcq vr dotuo, 
UsŁaiift^^iA kon^iilni, koiitickuje dla ciebie Fmncyę prziysisa- 
mach BniiiiAini. Nałit^pnic* kipruj*.' «iq przeciw ICnr^pk-. Bro- 
nić ń*i muFJ, \9vA ikJiwdt dla obrony nie kwApi ^i^ s wydoby- 
OiODi or^i*. Pjorwiwy Kwn^t pjorw«Eeg<> kc nr iiU Ho Europy, 
to nti> ii>9it udi^i-Kcmi*. to nawr-l nit* xuKtoiiionj«ł ttifj liSEpadt), to 
ifpukijjiii' wycL^ui^L^ie r^ki do :e^ody. KA:£aiuU'v po 2Uiiac)tQ 
Broinain, z« słowem pojednania zwrru^a i^i^do naJ^iin^KicUn^ 
poJiwprayjaeiola, do Anglii. -Cayli la wojaa^ — w tyt^h w>pji- 
niaj^cłi wyra2iK'h odr^c£neg<D pisma odbywa Mc do króla Jtt- 
HfMgOf — k%6vtt <A lat o<iniiu piistoszy cstery cst^cd dniała, 
viand być wiot-łitwi? Cxyli du-a rajoAiriecpńaKo oanHly Mntti- 



— 276 — 



py, dość jn£ poi^^ne dli własnego Iw^pieoseaMW*, i>owiiiJ 
tWci Wszywych poj^ fabcywc;} vf3clko«ci, j>oAvi^cać 
»w(3j d'>btxjbyt wfnnnctrŁny, pł:'Jyi.ki 5Woj<ij wytw-Si 
iŁ^eoc^liwo^ <woicli <>i.'iii3k rrxl/itiiiych? CzyYi mogą uic 
zuniic^ć nare-jzcił* Ic iiflTXKly, 12 poJcój JMt iiajpk*iw«ią kh 
tn:^>4, miiei:1mq:(r4 diuMlą?" 20[łU)n'iony ht^ 0(łpo^ifxlaJ 
l>o^aixiIiw'ie <i(lci>diai^ty, w je<hii.'m ni£iii«!nju akft pn>rolx' 
do ciypii, msbija dru£:f( fcoalicy^. tuiuc powlijrnii^ Aturt: 
i pouruiniie idą miarkuje, ^uu-syniuje ai^ potnrtf^rnie w p< 
wiuot%\Hrl^ dix>£ido WiecJoi^ 2 pr>]a Mlwy pod MjtreUj 
iJc ceMtKOwi propozycye ui?otiowe< te &ame iikioal. jaki* 
mn nie domiyniono pn»Hl dvr<>ma laty, zadawala «i^ gronii 
rai Adygi i Rtnu. przywraca ońnrowoni? wt*>dy odfKkfdowi 
nia «■ I*tryx i Dnlmac;,n i nn tych saiadnrh aawicra z Au*«rj 
pokój [i]iH2vil;Lki. Jcdnocz47iD]i^ pr^yjaciol^ki^: rokowani 
o pokijj, a nawrot o nlians, iiavrmvujo c Hi^iyą, a%t xnita 
ŁOU0111 dyjctatorskiiti te^d^h Kc^lopo^fyuo, nio cofa ^ pi 
iadnącllarą, lokkiom seroem scdobywa się on wyd^nio 
nóK. i ohocini ziiwtodsiony w nadst^jacii rosyjskiego 90J1 
prz«x nicŁpftdfiiany acon c<>iiarKa Pawiu, tom skwapH' 
J0]B4K»' .'i[Mfy;ity pi^IptALio ttii-ktal |tołvOjii k ji?^ uast^po), 
ifan^m Alukaandrcni I. Kaiivxric, chwyta n' lot cJiitilc ohjt 
cift n5i\d'*w w Acglii pi^/ł-a pł>ki>yiwo #irotiiiictwo wi^o' 
i TiACyrlinun»i- ko;;£t<^m £uaOK(i3'di urtt^^psttt?, zawioi4 pol 
E W^cltcą Hryfan?E|. Ziuuaom pi*Ky»i^ptij6 do nnądzeuia' 
niodnich Nieaiiec, uakui>>csniu w oich hi>k ula rr Kacy <; udcu 
*ci duchowuyoh. aw dla nowych wlasnyth K>*isków, l«c» 
cuditycb, A raianowicio dla \^bo^AComa upneymi^rft')!!* 
Brand enbnrcKyka, dla w£iii<>cQi<fma Pra«. dta ukr^icrcniA w 
spo^óh Aasfłyi, dta mnor^onia prayjsKiych aŁlari;w^^■ i p: 
fltzlycU porywów odwiktoti^yt^bfiłsartiwn. itlit uiitulcpijin gi; ■ 
icrA^ki^j. dU kon»oli<U<>yi nowego )>orządku i^^^^^y i nowe] 
równou-at*! p<^btyc:«n«j na Znehodzio, — dla pokoju. 

Tf^ms ogla-^AA ?>Li?bif> c^eai^zoiu Francuscy. J<iaŁ Dim jut 
wtedy Dopmwdę. JtUE nl^tylko z Łyitttu, ak x i*toty. «atD 41^ 
tiJir- byl n"?xynil, ki'^iy pivln«*il r^knwii*^^ rtiK^ou:^ Ka^łjf ^ui 
pn^oL TadonJtt, i pGrfIfijmowM afrykafitikie wyprawy L^d^^lka 



', 1 Ludwika XIV, kiedjr podoosit r^)tdwicc. neuivmi; Botir* 
H«in prai-K FT^ilłs hurtów, i jłoci Uui-engo IitjiI <»<lwt^t łi P»- 
'IC, OJiwil wti^lj*, kiiiij' tHl;i7iwi«t pf>inv*l;ł ni[-lifli^it{i;o, 
leum^ i DatiloruJ hodował Mpr/Arnipreonii pot^g^ oiemW- 
;ą I |Ti^>U'iUfłck^. bociuwal i uiiij^ciital n<0i>m:£^ł1emi>n' i L^ni- 
ity. \V?24;d£ie. w kaidyiii U^runku, w d«iii. n^y W' fWir^^n, 

Azym r9proxeDCaDl«iu wszystkich, zdrowieli, iTxy ubl^tni,rh, 
tiftityw i in!fynkł*5w dziejowvch i p(jHtyi-v;ny4ih Fniiicvi. 
kt"ir wjzystkiu nujdoKk^^tidej vFcicU w swoiąj ukuIjii-. ]ii« 
kottdoty«rn jm 05obi«T ni*' Wloclm, «Ic, zenhi^, ceiAra i Krnu- 

Tmnj jest dru^i atopiei^ wyaii^ieiŁin Lego iiA<l2vycxi^T- 

czloiif ickft. TozoAiawało mu wM^pić na ostnlui, nujwyt- 

(y. foz-jstiw-aJo z mirodowego, jm.»car*tvfywe^j ^auoLiitikA, 

[liftjcicźKxi\ On jfi^g^) wiolkoic, nie i jc^^o cictary r<»ftumUil — 
;>n9dnkjciLł *1C- Tntntcn knłk, od Włocha do lYnnciiM, smialo 
syiiil Bf>nai>itni". Vr/,rĄ tym krokiem, od rmoniai do ł^m-o- 
gtsyka. w&ii-n^^al ^i^ Nupolcon. l7por:A£|dkoipTnI, pKcrdiko- 
tUL rAsie flwoje paitstwo i ZackóiL Had był Wk t«m jjc>przt^ 
ic, Knd byt napomnieć o reeKoie, o -i-Bek^iłicycIi go, ni*- 
uaiknioaych, stokroć gio^nioj^syck, lii^ cioty chc^a^. p*>Mikl&< 
niach i rozpmwAch. 2apoiurii^6 o glo^nch, nlyohiwaiiych 
ditunit^j 11 oiiiii <>lv«owyc!k lombardikicli, tłlbo w !iAiii:>tił4ij 
cił^y piistyui niłowoj, a obijaj^i^yoh iiit toraz o ^cJLUuy Uiilu- 
ryJEikiajso puiai^u, Alo usunijłł, skre^lio lyob nsecaj. nio było 
>bi;i, UUuniiond, odzywoly ei^ s^imo. Odefi^a&fio, powm- 
\^y^ pntychodzily siimo. Pr^yobod«ily w imiłj ai>>it^alexone- 
ii bifltorycstiie^ prai^aiiiu-a' nm, w iini^ tvj zii^i\>xrfi»iirlm'j 
i6jiiości. Uij uii|^li^iici niopr/orwanoj^ tej koiii<fvznoj wt- 
i^trzncj jodnoiic^i orgiiniezm^ łlaifjłłw powRiocbnych Euro- 
>y nowłKr^osjutj, klujyob roKi^rtrać un (iwii^ pniowy, fct<5ryoh 
'lua*; w di>jdz«f icb idEWOJn, n;ij|joi^ninj-ŁXft wh gii^niti- 
EO tlif> ma 4|K*sobii ani mocy. 

Pokój powftscwhny. adobyty przez pier^siŁ^ffO kot^uk. 



^ -27^ >- 



ranin zwvi-ti^ v nu* ińli^pij \t\nf\c mIo^cm AEiiit**r!iiza. Pnce- 

litycimycli ^trugUtgia pnLyklkflu CAkUij nhLychmhotowitj, 

tKi^lcwnnttKj, wjtaf ohst rv,nu»j inicyaiyw)* |>oko,upwfl\ pł>- 

imowuntg itiVĄfx z«'^Ti^3ro^ uil piH:tni:):xi>j zitm^i rhwili zTip^*!* 

ztryc-i^ttwtt, j«k 6w ncDintg rokow^au paoyiik»py jnych 

'ruaaml, AuirUyą. AojfU^ i Ko«yi|, kl<'>4ru oUmtiu^, 1mx ta- 

ilowycli łintJ^iu', po-kjmujo t\i uht.4u\ ręk^ I prce/ (jóI ro- 

7 nie^tmclzon^ enor^ią prowiul)^! Nap^^lf^on. Nf^WchmiBAt 

wygmnoj haUlii xobozp;»C2ca «ig otl Pnis^ kti^n.* lylki <.'»#** 

nn j<»go pntł^ran^ rtł>y i^" łblji<S i *wi»doiny Ht)«ikłin»l" 

ich M^ktyki akiytolwjoKiTJ, tluiniąc ijc Kohio ucaniciri ohrty* 

riia i ?»tniKiy, auuipakitja imjKi-stTikririi kTi rlit^inot/* prr*^, 

ttitintimy mYiiitl w zynkiL jł^Jinywliuc *idnrwii jo od An- 

i 'Hlt^ią^ od pn:y«i*>gi f>r*5wlanwkiej, dany** im Hanower, 

knLywopreyniofcy pm.^kiHuti potric^lui lita alA/rnin 

10 fiumi^nin. NAiychmiast Te8 zawi"?!*?! pi»ki"ij pn-slnii-Aki 

i]ji Fi-anciuzŁiem, fxlpycha pwltii^TJimj imliir inyii 

pni» tnc^cb koron, nitfitryankiej. w^f>i«kif>j i mojtkicij, 

rai irvj*0[ wsliwymiijo *ic; nfl ahur/ftiiH An*łtyi. |ir/ywmr.fc 

itieitt tnlicznii Ion^<»liiin1xki| kfirriii^, biifr»* Ijlnl kri^lft 
(lajis lyluly kn/ltwskir- Bawaryi i Wii Iffluber^fii. 
Fancn 2vii^'k llWi>li pud nwuim proU-kloralcui. W Itf-j 
[j 1'bwili n«wiik*ft kor/y^iU zrisgt^j Amierui Pitla, kt^m-^o 
T»iadwno«*ii <> Aii;?UTliTx«, kor^yiU ai ponownej obję- 
tnidAw pni'?^ u^ Igijtt' i Ffi\a, i^yrn^rkii .nii; iHłiv«?tti %a AW- 
ku^ i Trafalgnr. i [k> rn^ wtńry \ryriqga r^ki; pcj^Hltuinia <lo 
An4;lu, roKpoc^yna % mq vikUdy pokojimt*. I>m:x pnurde- 
YHEyatkietij, ^iłj^^^'^M^:■^j, najiisilnipj, tloliyu Bit; o poroEumif^ 
&>c z cajpi>ŁtikJR£ym [łn>-dwuiluem, w którym zawcŁMU «<!• 
gmll nnjcrożni«jBX^go: z Ho^yą. J»xaEo na pola bjtwA- pod 
Au^ilorlilJ^ j>otmfil ^i^ nprtnowoc, £cJuiri7^^vi k»:fial aamilkuąd 
pi^i*-! [jj<y^i-rn ^fatiij, vMrxyDiiil pcticig iwojt^i kawoleryi ka 






1*1^. Lnlwii in durintnoj kiitup&mi wr*^iw^y do Pa- 
<«')i*i »mi> otAwttt i pmwudKi o»obi*ci* roko^mniji 

iniDiA, &K-ibrw4 ci^ na 
^ i)«WiiMB. w fM nk% po Al 6ii 




«^ 




- ^Sl - 



DarAKis^ hyi wroirh jłCrdrlaDych, a iU9yfii>« lo V« ntinW da- 
wQt jakiogt>kolwłelt ^u?^iiep3 pr«c«k3Ui.., Co 4ic ram** tycay, 
jff<k}kngę 511^ prdCe<l \Vj««x^ Knjli^w^ilk^ Modci^, ift nie itr^frii^ 
infi^cU wrijen, o|>r«ł?jt bf^Kw^nmkowo Di^izbcliij^i^K iłU pnlity- 
ki TiK^ch Indów, \t iinikAm ]>r/oUw« krwi w w^loe » paA- 
nl.ui^in. ktłłnt, w Ki.iwiiiiku iln mojiłjjrn. nit* '/nnjdiij** mi; w tn* 
i]tivj >|inii?[VJi«i!ii-] pjłi] w/^lę^ltti] pr/<t]Hy!<lu, Uiiniłlti niij pnli* 
lyki* kli!^re jmrl w/^ł^Wiii ^^t^ogiallcKrijiti nift motn Iiv6 moim 
iiiM|n-xy.iH[ni*U*m... Th wujiuijt^^Ł UTe^TutiŁvrza)(. NiiwH^j Wh- 

gi«iki& w walcie z \V&«£ą Krolow^kj^ Mo»ci^, 2« uicz4*go od 
ni^ nie pciii|clfuii, i nicKrgo oie poSąi^al^m*. Si»Ja€haa«, cd- 
IrątHiiio ip oitlnt^.isuia |inM}£ Pi'u\y. 0<wiir% Hk&£aiij' na tiuwn 
3!vyri<jłtwłi, -/iiiiglony do iiowjtrh wy|fi'iuivch jHid J&ni^ 
1 A(HTnilAi*dt4^ii, Łiiiowoloiiy do 1-r^'iimfłiliiceo wjazdu do ło- 
bi-ruideritiurikJAJ au>)icy. do paf^ca króle>riUiego Hohen- 
lontów, 

Te^dE jut iiietim wyboni> Tataj jiii zatrsyniM^ «łj nio- 
*po»obU- Ohalił l*młj-, aln poł^jwn ówcKc^^nyoh lak awa- 
ly«h I'n.»». to była Pol»k;i \ascywidM flic to wtedy 1'ruay l'o- 
idniotro, Prusj- Poliidniowo-WttclHłdiii^ .>'fff^iVei'«tf'», S"^*!- 
^jf*/V^i»i^n, nl^ to była Tolukn, ^li&la wtedy U zUrmia j^lii^ 
'^Ttłflku '•toltir^ urzt<i**^4- I^ciliii. ale uiiala w nsecBSTri«o»:?i 
dnJifj;, (laturalnii, — WarsKiiw^. W lej samej cłiwili, kirdy 
tTX wjcdtiitui do Bei-Hna przce Bram^ Br«ndi?nbuniką i od- 
bywał r>iwk' łfwardyi francuskich na KmdrirliNpUizti. .U'#c^ 
iwan^rdy juŁ ^chodaily do iiMz^ftco niinstu prz^ *Ł'olek% 
}gatk^. i FmnciiJiki<} wany zaeJąjFoIy na Placu ZygmuatA. 
^fiaref0Cic Hanął wńród na* Nnpokon. Z Tuilwyów, pi"z<*a pa- 
HoliAQXoltArTi6w. kum^M-aiio^o poprowadKiła g'j th-' Z-imku 
LTÓłewak^^K'^ 0"d Wi^^. Praymuflowa wypraft-a kn VV#cho- 
lołri* dn>$f«t na Berliu. Mptowadzik głj ilo Warsarawy, Do 
3 namoj Wttiłłaawy, do którłj. s pocA^tkit^m f"^ wojoy. « po- 
jtkif^iD inwci^j koaii<:yi, w^IUi inyiii nnjlijii^awh i najpa* 
Eyi^zDicj.^fiydi at^tyitów roityjakicht WorwKOwów, K<^ 
ibo.iów, Stn>iioiŁOvów. wodle uiyiU on« k*, Adama Oznr* 



'flkiego. wypnwA ku Zachodowi* uk vuno drogf| ru 

Tokitti to <pcu^oScui, luiuj. tiA £tciui |>olBkiej, lUi jCMłi 
pi3iikciqirc<Lki3Ją<Tym, da óvc!3»?enym jmokcie n^Akońci 
w»»chat!J fW-itoHajfi eui\>|>ejakiej. KeiJcn^Iy &vą otIaI 

Kapoleou odbyć pj<Trwi:£ą fWoji| rozprawa z Rwtyą^ zinuf^soiij 
tnęzyi^ *^o)Ą ^x>iK-Tvrr%-\ \tam\t;azi^ j>olj>ki|-, TaUj •-***. Vp- 
rti^u krwiłWi-ycii i n-iihicaliwnp-ih ^ea|)^J«\ uic^kobcrzi-nio u.. ,- 
tliw^ydj i iiinliuapifv««)ł-iy«yoli otl tyrh, JAkic dotycliosn* 
«ypivb<»%nl itii Zaichrj(i^t\ tuuj. na Q)ftsi>uLi^ki:^łi piof k l 
nu %rt^fn^i^iiM*\i litim-^ktch, pociąpiicty ul do Uyzg^^w S : 

albo WaclKxta i K<uyi, uświ^omil orni! wUaoc, fatalna, p^^sy- 
lEniataiioe* a <lta:feO| niocofnion^ onro|>f^flkje powQl«iii<i. A^ 
&M pocmwtil ffi^ na ailacH. 0(v<niŁ nktWFpółminmoić f*^' _,. • 
pnEy^i>lj>wa£UA. Zatraonuy w tom olbncymt^ni odilaluniu od 
pi*-rwoiOł»K" łwc^o punktu u"yj*cui> otfojr^ctl (ii^ WK'*eA od 
br^t^iH' Niriutiu^ tsu d^-^k() Fn^ncyą, ^i^cuiil sihijj^i^nitint 
pncrfl «i«4«e w Di^windorua 1>«K^ranicsno xnDiiMU''i]ó.-(kio prz«- 
BtnMiij^ w aUtwiadomą, oieobtioKoiła prsy«£t(4ć, i Kawahal 
tdę. iiiił odwaAyl si^ do nioj wtar;;nąó od ]»ier7Mco^ł rasu, 
ncudć w riią ł^i-tbiM^ sw^.j wnpauinty dombek polłjgi i siawy, 
Wy KWOJD, itv4«go nurodu i iwiaia. W lam |K>to£dniu UAÓzwy^ 
cttajntiiu n «lup(^w HnrknJruowyb SfKliofEnirj kaliUTy^ na na- 
V^ym kniucTi Zf lioflci, w taraych ja£ odtjmknii.^yi^h wrouurli 
Witcbodo, wyirilU caly wój iiiittyiikŁ «atnoaidio^^^fu3cy, cały 
»ni\i wrodKooy 2my*l j>o]it_vx 2u»-i?> i^i^diny, ealą pomy-l'^«"Ofl5 
pr.tkty<?:sEt^ i mi^rkując^, byle ai** być :(tiiewolonyiu ]->jw j^ 
Cicero dafój. byk ix'l»ny rozp^ opaDona^^. byte pohamo^aó 
S!*aiefioąiebk', 7»\vyri*^^ piul Fm<d1aikd^ii. rasj^^eacaf^ P'Ji;eu- 
tii acod<łw*?go mxwinznniiL Niui Niemnem pierw^^ klaclsbo^ 
fiicpi<l^ do pr>i'h^vyt n» pom<i«ci<t tyliy^^kim ojiriu;i> *\tnh 
ncaA)«k>LiitdnL. NwtylkudtiJirajapokńjttiTirsdoprajnattii^piz^' 
j.*.i!iii. hu^rAi" vf ripioktj uilc-n&*y pokoii»ni>^o pr&yuwnikiu icaii" 
luiji- n:iWL'i jj*gt> mitoi6 wJft«Tii{* ohUiIza ihu gorycz ]>.>rHiki, 
oildaj«f na1<>lDG uzuiinio walu^amoAd rosyjskiego solicie nra, 



10 wiecswry tui ocwartych* icdiirnkwaji^ych w^ourKonioch, 
mar ■ nim w»zyytkK*ek&rby pwoi^o geniuszu. odi»l»- 

titL ji j sTi(laifi;[i.>£n. vynfł*i go riJł jr<iyn<'go iowrttxy' 

6ML im rówDi.^0 Dcxi-v1»ikft ^luwy i dftti>l swoicli. uwz^^dnifi 

i'i 1^, w^JIł? J'jsl'jwii<^ł Iji-Emiciuu iiuitutu, ^U tylko » aw^pi 
.ns w;fUiwioru3ktvo oetmr^a Aleksandra*', fui«|iakaja Ho95'^ 
l»j« jej FiiilfiiiJyo, wrydaje S^w.^^y^, olwiijr* widoki na 
^yiianio 'i^ircyi, i aad^walu fiic etworaoiiiom Ksi^twa War- 
Lwskioijo X fiaiuo.i tylko pnwkw^j czę^i, Iwłs aajnk-^iłMł-.IntOJ- 
wcyoh podftnw KrytoTyi^IiŁych i politycsuych, iiawt lM?a SU^* 
[pk : f i'"-w^"^ ^ Sjtk^onitt^ yad^w.ila ti^ <HliVKlfloniijin ^>>wy 

ftadba c*im tiie wytłaji^ mti hi^ zbyt wysuk^r było aa nh{ 
ipió nir^^iz^rift K(łlit'/|ik*«M.'ttił>, ►łt*rAiii<mł>m<» swoich wla- 

roa«'ii|2tamQ |>ok<^iozii^iiif r\% my^li podsńiitu iwiatt. Raz 

stawia tamę poiywującftj g^ł fili, "lawia Utiii^ wobW 

Lftmn, Kkz jo43tc£^ ni^JkyU ti^ przi>d ficnliiot^iii. ^chyla>(i<^ 

jut Łvfko poloiiiczaie, pnttiltiŁ»iv, |k>2onLi4i i juft po rwt 

UchwAlv i^okojowo Łylfty^kiOr X!kdziAngiii4;l:t t uiuj pn^y- 
Jjiif] r>T«i>b;)iin dwó<,'h tiftj|>i*łrwM:(y^rh uMniarohów^ aawan<* aci- 
fl« preyniitirr^ du'^-cli naj|joii^nitij*zyeU moour«tw< pomi(^l?:y 
Tii^"Mi wyraiK^ona z ki^titynonm. Muko^-iiiin AnfflSa, obeiwla- 
■ idi Dl, okrjJMua Austiya, »p^no<, :datuun« Pru*«y, jjosrodku, 
Tiiby kamiofi u-^olny nowo^ ayawmaua^ wmi^ony novy 
tił;ti^"»j Ksi^Klwn Wiirs'Kawgkie^ł, — WKtystko to rnwm »U" 
waIo ke^ iitwii.inl^a^ nn «t;it^ po tylti bursach przywi^Wiui 
rovnoft'[igi;4iviBtiL, T)okr]unv'«xy tiłi^o uri^Ikii^ dxi«I«, w^zu- 
ł?iwił7y z fltL*))ie oa jMr^łi uit^jioiue jar»mo ilalukidi W4ch<>- 
dnkli pi.^li i powikłań, Napoleon wraca do siebiu, ns Zii''lił'»d- 
A\i* wbwra z sob^ cii^gnlo ii ao^i, niehjzci^ty, tfrydluAntiy 
tylko, TOfflofcrńaDy loftcHrIi piTyniTisowj-ch kon^kwcncji 



iraljiy, i ^wi;^ csejmu %iK'ini<f ^ic, ikuKzy, i pET^n^H^ą iprowA- 
dr.t ^c> % powrotem oH ł>r:c«e^>v (^t>r) i T^i^a iiu<l ti^n wni 
ftpmzc^ony Nkmon. Tj-tuosn^teuŁ, z pOKoru AurobfKiay, Napo- 
leon ptKeniUfa ?ic ku Zftcbodowi. Wybk-ca nAJdsIiij w pm^ 
cmnym ki^^riinkii, sdn «ię, wnsy^rkił^ tro.iki jtosoi^^it w Ty'~ 
&y, bt<^;niG<io Pni^JiA, do Hajoooy, do Bladrytu, n&uctt AiQ 
w te oio«!C2C«n^ walki, kn"jr^ majiy w^rotuić go oiieiecsmeod 
«%jłiodzŁvra <wtntnii'ę<> JJr-ufUuon i od cr:łKby Ao^^lskłoj, o^- 
b)to<f pTxiw»d»i wł>irn; hiccŁpJińMką, J<^o oddniooio* krwau-y 
1 nicp(>iuydlny prr^bioc: toj wojuy, |>3urw?Łzo tritaj 4i>xtiEitt« za* 
ivody. rtatyf^biinai^t iLXvohii^ prwucłw nii^nti iiowij sowtrmclii^ 
i nowe xwi4Kkt ^MU-ojiuj^kit*. Ausiryn si^ zhiiii. 0*:n^'2ft ią 
>«a|>o]ooa. j[^ poj^rziHinio OHinOf^J l^uiy. Ni^ chce t«j 
cRWnrtej Tcojny au^iryj^ekitij, jnk iłOpi^ttiuio oio obcial pru- 
skiej. PuMicjnńo, I iodnio«0€jyni gtor':'in, w obJkau ^gi^oiua- 
dstonycJi praodi!Uwił-u*li Europy, na pr3yj<j<Tiu rkło <i\-plom«- 
tyrxni*t:i>, s pirtrunujfti';^ dyttrvłii\ udiMi^i nn Mntl-irnicliiŁ, 
„Któt vnL< aCukuje, wolu ^Tabura^>ny do pi^itlu uusm'«?k»-^ 
£o, ^ źjo Ukk ^Łujooio Ai^ do obrony? KtOft wam 9»i^t-ata? 
Wttf^ t^*san. powiadacie, iiio oUco wrojny. i^asz iw(d jej nie 
obcG, a jedoak znowu b^dzj^iuy ji| mMi vrbrov w^ssc-j i ino- 
j«>j woli.,. PonTva wab jakaś funlna Pila... W t^fcim ^unie 
ntoi^ssy wojna ftnj« «^ poit^dnn^, aby sprowiulwć rnzwi^ianki 
i ul^, Bł'*l ftywy n knUki j"Kt Utpji^y od praociąglóg^i cleipio- 
iiui, l*odobnii-4 w twnxj<* fiiy^znym. kitdy nj+dfi^^^ buma, 
jp%t jakby powia^n iioa cjdipienid^ pou-ne bole^nd oapii^to 
pfKYiody i iier«\iw, Łivrł> kaftq poż^c]**?- wybwchii iyniolłSw, 
!xhy powrijoit; pok^i-j Diebti j ziemi". Nieiadiiigo, w pf^p.-ddzień 
łry]>raw;v do Mtwkwy, % i«m sanił-m acxtiw<łni giii<-u-u, gory- 
cty i niepokoju, wm ^mom tehiiił»ni»m ii1i«'dutn<*j pT»wily, 
wyrw^ sil" Nap->li^i>»i)wi In *aitiB do*łowiii*- uyriiy. jakiił te- 
raK w pnŁołU^njii wymti<flon<»j wyprawy do Wił^diii.i. mitiio- 
woli (*ift:u) mu »ii£ ua ujtta. To «Utk- i poet^cki« wyrasy. 
ckiwk najwyj^zej, jfiiinowidiu^ej iniiiicyi, lo objnttii-mw 
gjivj prAwdv\ 0»*"k*tlcij^ one. jak bly*k™iiri€a,owiłnj| ^mw 
prwfczynową nadbiegaj a^cycli wypadków. WutraiyniiKT 




ftą »(2i>lnif, Tnk powrtJtje c^wniln kuAlinri^ N:eiua^& 
w uwj Pntii. 1*0 iirzyiidni^^ tlu Kw^tiii telnsn^ stopą j^n^jkie- 
go |)0;^romcy, frsymAne za f^aidlo {iny-i: ^iku]Ki4^vjiiti wantuki 
tyUyckłi? i paiy^kie. ^ieiUAbZ itosyi. lx> prioi ^^kiy tjliy- 
ckŚQ t ^rfurckK slącKoan w^^rm najsciilrjiiiw^a s^jut^sii z bn* 
pAMuwjinyiri iiixł?x kfvtlicy^ r«>łłtnc<*ra. bo ji-ma przeciw lain- 
ifj »4łowij|j{j(nvL pi'>:yj»<i >"a- ail*Tojuq łprKynii(łrKŁ'ń<'*ł\ <"Ui<j<:i(^ 

|H> (lłr''«^h UtAch, wy*icpiye scomt na jf^w i odsywa uic »to- 

iiiri\:c;ito Kgrcy wm, iiapomoiany. Bft«loiiwny» pr^Ano niowidiial- 

ny łańcuch Jti>tLi*kweDcyi lu«orycaDych, skręca się rftptownic. 

wpija flic. aacsyiia pu dnvuonkQ diaieić obcią^nc^o niin do- 

ftgoDiii'* p*iio i wi^inift Enropy; teji^s iue«7TQ»«tA logik* 

dairjowa bicrac *xyLiki i £iipfhiy odwet na praygodaych Knio- 

tj(tniacłi, na tymcznaowych spoaobnch nAtlniemeófikif^go pocy- 

fikul^'4; tłiraz niiXJ4jfnioB!i dluii^j friUlnoi^ anwiłA nn<\ £f'>wą 

Na|K)lvotiJt. KrsIy on ^inm rii^z^r^ ni£ kiedy kol wi^^k wniki inu- 

Q JtocKać fi Aii.^ŁU-yH, kit^ły, jujt scnowu pauitin Wi^^diiia, r&to- 

"Wa6 Bic muii (»d c^iuby vr nndhidrkich wy,łilk«cli nad vrc»br*- 

-iiytaPunajem, wt^-^dy odriłijiluj^ 511: po d^wD^mu ^ua&rasocyia 

aa8ioinyDa.podawiKmuM<waxĄd udi(k4nympnL^ai«ine «ry- 

nCetkuj^lon groźby. 1:4^ pn-« nAJtwardw^ grosEb^z (łrj wIa5ui<> 

<<tn>cy, iJkąd nnprviA2Ło mryciok^e odsioiCKy, Napicrnji) na nio- 

'go pr&^w^ijJV:o nrmio anT-yk^iąbit, apicaionc w łrjy dunnjowo 

,fcrywjij:\ mu jKMitoay inoptn. alp nad lo wwtynko *ii"a*ztiicj- 

^ssyni fkiopokoJŁ^iii pr^fmku £o zt£^dkovciT milc2TTiii<> WA^hu- 

■do, chiiJTHTia ojiTaohotttoaó jjóI(nłcm>;:o .Hrijue^uikjb. Leoa &i<? 

fiA lem. Tuto) pi-ayohodjti najoatrwj»Ky, oaiK^^raythwaiay 

liviqh. AtHiryacy KAlowajzi Krt*>HWij^ Ea.imi^4| Ww^sotwc, 

HttDia wir^^utwaka prz^K rtmiiilą i excs^Liwq dywor^y^^ 

la do Gfllicyi- Wielki Tiprsyini<>tfEomoo mllcsal, maty Hf 

[lywji; nio diwii^nU si<£ « mioj^ca sc^iMinadKonn tm po^rAni- 

csam pot^^a armia Golicynn, k«, Jós»f Poniatowski n^ni*" 

na Kruków. Xa Ło ha^o mopnsnwid^iuŁaii 1 ^ lamtoj Hrony 

jtwnItown« ii:t!it^paj« poru5i(Mti4\ Kft- Sózbi sojgdujo Kraków 

jaa powjct26Gy prKi^ A\i»tryfLkr'w awaiijjArdsik* roayj*(ki<?j> 

vrkni«za pr7>^ji4c^ do ini»»Ca, lO/^ktuda si^ w nirnin napra^iw 



wiłM' fi*t'1iiiHi>^l;jt, z pułkami Iłtjti^cwjniyi, i ks. JintefPrr '- 
l(nt>k^ z \ni\knin\ Unsypo^w. itk^ltikt^w^ni T»zc>in 2.s'y 
^ htiHtryiu-kitn Krukowie, co t|juikaiue i lo 1>rau>rsi«^o ht^mi 
ląjawiiitłi ruirazi'fliy xn«aiłnirxy ivfiOTi!ŁiiĘ tylffyi-kip^ci il?Li>?Jn, 
Si!jrx^»i:ltTmT w InJ <-)iu'tli kii^tyTii^j. nn^les^clii iKiiiiynli)** nm- 
wii)3*enlv. K-ijli-.*<viti xwyi?i(fłlwo purl Wnprftitł. Juk pr^i^d ?iai- 
myiii AuHlurHim^tiL ml j^r^yjsK^ii^Li [jruKkirgi*, poilnhtiiri pru^ 
^auiyiJi \Va;'iarii«Hi xiiwi>ł:'k nnt\ n-sar/ł»!Tł, Ktnl^iw fylko oit*- 
WfipiccKltitrjs^U. ^tł'żli;i *k] ^.^r^yiuwiTA-iit-n nwyj-tkieł^u; i jnk 
Aa^t^Tlits pruską. puiloLmieA Włi^j-ain ^rfidtl>c i"i>*,vj*ki| vdda* 
lii tylko, lrc7 jeilynit* 'tcldilit. uiv iihuu^I. 

Pfil Iftkiin iiaciikl^jk j^rte^zy N;tpu]eo!ieawrjceó jnk iij^- 
T^-<rhlnj jMikój n Aui^tryą. Nic chciwi l^j wojuy i nicohcf^aiiioj 

niiliaiiŃw piiil<Jniiyrh, Alu KMA3; Lumfzii^j, niK kit^ilykojniek, 
jmI [^u^iiŁflcuły kofLK■cx1lCJŚf^i jf-j jwchott-Ajiia. Kio Łyui Mufa* 
Jiia ilo cctaraa FrAin i!>zka, kióry po tylnkii^ fiu zawiódt, 
j cJw i Alicja gtilnwf-uiŁ- >:wn'inni^ Aiistry: wv-iyetkich sirat. 
poukftioijydi w tiiuieJ3/ej k/iu:p;tmj. poii w.mmkiem. io t** 
Hai^zacgodsciiii^nuabdykaoyci oildAkoŁtfn^ kt, Wucrsburjkiu- 
mii. ullio ir'\vksicoiu Kłkiolowi. W ra*'taywiN(o?łci, ] Tłfłs trjjo 
^firunku byłby golów wyi^ó aauk k pu"i<.nti njkomn, ifdyt 
4«in łAdnej ULO ma ijotncc^hy* tndnc^o intcrrjiti M^niikai^ dU 4ie- 
bir nowjTlł 0:1 Aiist.ryi alobj-ł-ay, Zai adoŁywc^i btz iDi<*re- 
0U i potr£<-by, 7:i3obywi:ą dla -<<ainvj £<%tuki. oti nie jc«t legaU, 
Kit^ j^^-<t MACt^Uii^ic^ykiem* ani Ncinik«iiL>tn, Altylą. aiii KurO' 
łi^in XII. _CJdylły diclai by<i j:dol>ywci|, - lc sk^^^M^ Jnip^^ł' 
nie outywmt^. a £iipclui« zELp^^ziiuną prawdę wyixt'kni« v 111111 
świuUelc DoocjŁny. Hc;:civ,y i światły, jodca at lodw* cj:* go znali 
j|&)kpt<^jt j<"ę*> niitu^lcj sprjkw ^iigrnoicznycb, k^^ Baaa*- 
nOf — byłby pun^ru świittn*. Byl wielkim wodscni, — »iobyw- 
G4 i»n nit* Iłyl 1 poilołmi<T^-, jak vf Łrsedi popi*xt-di]ich swtar-_ 
g»di wcjenayck k AuKtryą oka&U s\^ ws^l^dom moj mo 
bvv'nł. lecK lylko wielkim wt^-dał^m i wiolkim pclitykKit», l^d 
nnmo i V ijm wypndku r»d byłby Uiikti>Wft6 jnk iiitji'i:l<:(imi^ 
i j[ik iiajinm*;f nadvr4-rc^^ xdcinfk na J<^^ Infikt; utiuii 



:otvriiik lwłł^v gulow \xyr7.i^- sii; wIlHiij-cIi /uirobkijn>% pr/jt^ie 

Łtom, a nawot «ni<*wol^GV ji**i nagrodził?' uiMylk^T rii^W'- 

^Ut^ zoiilu^. tocz i jK>zoiy mniem:iiiych dobryrli rlH;i I vjim,-« 

*lfiior/4tuc3:yc;li. Poci tym lo pnyinuwm, z cJilą vTW/nj HU A«- 

flrj"i w^W Ilością, prowadione 'iij pr-fipK NiipolricJiiii nrgi*- 

jvacye «1i«nUiu*«ki€. w końcu podpinany pnkój łirli<ipłilłruft- 

;i. Ten pok<jj, /.'zwarty na patlwr/iwi^* uii po^idMin, po^łiimiii 

.UMrjc, s&jumr dn^ięriii milioiii^i&% tj"lfco piWnawain* iiii- 

ion» pndtlanYrh, ktł^irrli jłfJfiak rj*.* rfin łiiiłliit? Ij!^"/*' /*ł'«nnr. 

l)<^ dnnijn fiiproim n^jiuj^nikoin. Zrnaswjuy rliirtłwai' K*j*jMwii, 

one j^nm s tmmt^ w r^ka Hotiio wycięto: Onłiizyi; S^ohmlnbi 

Inwrui n]i-sj>etiM \iiA irńlturia nńp?izk;i^t.-uw, 

J«4]i wojna nu^iry^Mka 1809 mku u Mryfintnitn Łajny dy* 
&onan»i wc^wn^iriiiy U' j)raj'nłii*r(CU tylA^rkini, pf>kój Hrrbopii- 
bnihiiki |fci>Hkop[ił jłł i>sUiU^"/jut\. (>/.ytin\\c rr«cklHc!rtwy» oH po- 
r^i-kii iikr\tv w puklm-h tyl^yr-kicb, mliącl itjnuuioiiy i fl[ii.- 
Ł^kwuiiy w hrtyknlMoU Krtiotruhnih^kH^li, dtjct/rK^rrniii roi^.i- 
r^K^ nth\ ai^mnum Innlnwłj ';:wfąxknw rrunł^iifikn-nwyjikirli, 
Z t>Imi strłin TUL^Lylkci pmi-^łtatu* JywHl ku -iohił»'-rłi.iifiiniPT pivw- 
ino nitw«ilji< urłuwii/-. Punrmi kiimijirindi^noyH dACiHintiL, 
irownrly.Dn;* ml TylAv i po Frfur*Tir k wir-Hciłin Ei^ywiittiiriii, 
BDJULrajoiui nu Tiuti; ui4< ^JLim^j tylku /.;i3t,v)iuri spncyiriiftn:i^fi* 
Uf lfl<T5 sprtJetmiej przyj^dni i iłucliawi^^ lirHti*r-Ktwa» jut 
|c7.ji» trojny iiUHiryackii^j nagle ^i^ iirwAja. Pncorwal ją 
rupuWii. own"wny ptid WiPtUiiBiD i nnpróirin oczokujni^y 
}H'?i[lki>Vp- raiyjMkiHi. Z AYiittlnU rtizkA'Aai t\oiii*^ó iin«jil'łv[iii* 

Ni*' j<*"t <łU w >lniiif* pisnft ilvł .Ti-gii Cflł.^rHkłf*] Mf>^'T AlpŁsan- 
iilA. Niejir^Ł w ^tnDii^ Uflnwii*^ ufnrjiri^ kt/^rąj (>iJcKuwać ju)t 
inoie. Ck-aiii-£ luf? lutf tn^I, e<<?Aiinc nu^ nio luli. tiiNUiT mil* 
CRy. 0*iaizju4 nie wii-i-zy w iiliaiM nmyjski", Pd wojiiii* i*yt- 
kfli^nŁ o^wiAilczyc doblciwuie w F<ft*-VH|iŁir^ti; ^Ct^sin: wjhf'vul 



w sprawach au»trvackioh byliikic boa )>nivfy: v«ta w^j 
łWii* crtw^ctłf", Z (Irugie-j BLraoy, jttili ^djha zr«nitft «prxi,* 
rfeńra Ko«yi w Nfipoleome, tiACOiniafft pokĄ) zraiUI upi 
miuT^entcjt J-^rancyi w Aleksandrem. Kiedy mu poAi^ frjuicusl 
pnyŁ]v»i t4'k*i iŁc-hi)v*ntni6>^kii>go traktatu. AJ«k^ader wysil 

aie n:aumii>ć, 4i> Ni(polfH>n niuviid ixklaó ICrAk''<w jolohywcoi 
sile nio mógł mu logo u'ybucKV<*, Wpiiiwcliio Napoleon, ki 
pojułujd rto<lcon»le, ^dzie tlcuriJa gli^woa 1 nic-uuikDiooa 
UTHiJA anykuluw schoerhntAckicI}, po^piesseyl natyoj 
jii4Ł / g^ry uspokoić i adobrudiaA nicb^zpi^^n^ijo alianl 
2łi>A^>ił'»/y] K własnej Inił^yalywy udait*!!*^ mu najdobi^" ' 
mryrh wyjuiiiut^il i iiHJmrufyysi^włgii ?iLdi>«Ł>uc2ytii4^iiiFu ^ 

prayjai^iel i Kpi-^ymiDrzttniuUf #Hfftan:r*»yjiiki,— tonii słowy, ab> 
T&x po pGwr(]iN<^ do F^ryfta. i>iwfittr:i |i04ip(Wni« publn^zo^ 
CiaJa Pi-3wod:ivrL'ze]jO. — pi^zyl^^ityt iI^j iwego puLęJtiii^ piiń-^ 
3^t%'a Finlaotłyc, Mtilcauy i WolosKcsysn^ oraz jefleo okr^ 
guticyj^kU Nie itywic prUL-^ic 2tbilii<?j rjmdiriMt^ o poniyilaotó 
Uji^u uuiiUiriiiyun. M(J«i tic/iir-ia dla ji^o utimumhy «{ w ui* 
|)«tn<*j ^[MJdii V. miiją poliŁykj^^, „Ki^iajHŁwii \Vjir-Kx;iU'Hkiif, -^ 
SC Ijikk-in Oliwi nd(?Q> II iam nx(kaxi^'- jt-diioi-jcr^diii^ wy^Uipić Q& 
iuówt]i<:y p[irIim*'Tittinnłj KwojinTiu mliii^lrow i .hj^ij^a' z;tiri,i- 
iiiaciivL-I], — i^iwEifL^/yJo ^i^ o t^f^Łr trubcyi. Byłoby ri- ■ v^ 
łatwą oddflć temu Khic^iau c^ą Oalicyg, AI9 c«eAn: nio 
dicial lic/yoiii uic&eigOt co mogłoby w]&iiie<^ć ni<*pok<|j y-'^'J 
w^'»okicgo alinutAf oesaiZft rosyjski -^t;.,. Jv^o Ccwir^ka M 'ic 
nigdy nie ZHinyślal o odaowic-iiiu n^plUij^. W4xeliLko to 
w»:yAlkiv słowno l■lpovrtuc[li£^ jakkolwiek srosSJC^ byłyby 
igLC£i-j>% nic mogły Aiid»ą cuuu^ sa^ladxid iu«ulecs;alncj, ^i- 
doc^bij Mii^^ i)ln k.-i;ub*gv oka, ratąc^ ^pn^ocKOotó iii^' -^ 
«iiw oba »preynuvTxeAo<'vr, nie były w tuoio niu sinitMiió 
praymu-Ki>wcj mrii-«mty Frauoyi Napolcoiwkiej, ani U-t w.-i-łs 
odwrocie sluleiuiu^ pr^iu dciojów ix>»yjtikidi, Z*w pr^cilt- 
ws4y?lkii*m nic bjly w Manie odabió cioiiio^oocd u^ koixly- 
iinbie^o fdkla: ^lu'oji?iun Kł^i^iU*"n. Ti>a fakt 7Eiv<taR'>wil Ew- 
iO|x». Dogłłjbi poruF^^ył IŁoój'^. U<lcr3iyl nnjmocnitj i napeł- 
nił trvrogą ccsai^Li Akk^ndrk 



l>ttC jiwojłTgrr n:tiixh], oM>bi6cie hyl twón?^ i i^pn^^stnlzintKin 
f(nni.!ii!łklf^ pi7jmii-nuk. To wielkie i:lKi»4'j jłolityo/jm Uyh} 
suirsDcmii jogtJ ftpriiU']^ lunłiUtn. Tn \>yto clzit4o ow<>ffO palili^- 
Um^i) riKiiiii-iiHtj w ji*(;ił fcyrid, nwytrlj fiienwyliłych doi lvi- 

ckicll, kisiły |>u THA [rifiiAfU^^ Kpiitk^it At4i irkii V [>ko 7 Xa- 

»tecyaem i jAx!dat m^ makowi K^^iiialtK-^ij xwyriif7Luy. A1q 
zwycw^ionctgo niodoconil ulotly Naji^Ieoii, Wii?1ki t-Mt^hiiitHti^ 
poliŁvi?:£i3y, łpotyjcjijnf- w TylAy inlodt*^, ilwu(lAi»KUikilkL>* 
Ictoiu-ęo tnooarcb^r olo:.dxi<Nfji!Ć młodszego o<i ^^ U r! wiukiiTtu. 

nu-(--xyvr)0ly u'[>Jyw Awojt-^o i^pmii-fjcu lui mlnd^^ i wi-flA]i\T^ 
duiz^ nowejfo |jn:yjiK.ioU, PiK^rA<^injw;iJ »iij ^upełnii^, Siuu 
OD, [łoi^&iui, luA^ywiiA, \ryn[v^c^ JEtk k bronsa^ posUić c«zrtro- 
«A, <kTI'|[iu w pnH^dstuktnim tygJu pnx<d»iiiii>im*jj trtimjjuj- 
akiej kultiŁiy^ ftftin koiiiu^raaiy, łciśk Lo^cany wytwór i typ 
Kajwy***y *^i odwiecznej, zupełnie okntdloDej i Ktipelm^ kon- 
fiekwoniii'j w !>iroim dxi(rjovryni rnawojii kultur}- Z.ichodu, 
pio wynvchowal uii^ftunm^^n flfdjif> tyim indywiduiilnoścj int^k- 
kicji piniMn^jj i jilyiiucj, jak fcil^, It^csi jnk fale. cmi^nucj, roz- 
pry^knj^ouj hi©, niepocUwytutj. McSgJ w Tylty, pi*aw*aym 
imjR^ceui ^^niu^uu, rjlńiii<i wyobrasni^ Alcks^irulrn: iitnEyiitać 
go w i'qku. pri£V'iJu*yć i utrwalić uroku hyl imsiiolmi, Z pncc'* 
nikU^ośeii^ i-^wutct byatr^ i gtclxkk^, jak >Ja|Tok*i>iiu, wprnw 
dsic chc tok obazLinij^. dokkoDośm^ i n(|.ilo\vu^. «'pniwd>^ii? 
OgiLTUiaiącii rnniojsTK? 'n-jdniAr^gi, liozt^cc^ na krót>z£| mole, 
^żtiiAJj|c4 :ii^ nioms, nlo ivt niornz ti-xc^wirj«%q, nicliio* 
doiw»£q. awi]xdoni,-*;Eą. (iTKfjneal iio, prKOJnutl p&tojAciiio jego 

^ wtib^iid AU:k3umłvr. %Vi'2<-,-4tiiii <id uici^o ^i*; wy^w^J, odrhml 

LU niuUie X pt>wn>li>i[i> I iisajimt Jl<»jco;jc wysnui^f ^J«^£0 r^ki 

»]jrKyauor2M.*Lw:ii, ju* eiuo^t tuu napraociw w poMiiwia 

'Tdwno;^^> njeprfyjnciolii. W przoznftczoniu obu tych Judzi 
dxiu'iie c-dsywaly ^ią powinowwTWo. Były n«jc»y» o którycU 
pmgnjii Ki^if^imnioc-, n p.imtfjl.ić mu^int NitpoleCMi. P^lobne 
lin^i U\\y li«y munorcłiy, o którym wymyki pocitt ro*yj- 

grobu". Coiorz Ak^kruiiiijoi', wniik cvit»rxovi ej Kntantyny, ityu 

IM* ±«4l*ti« T. Ł Id 



2» 



Pft«U. dmdiat^tiy #iTaovUd«« 'WMfcodtt, 
|fe«eM mapśi% Dis MJODMrlsdcft ZA<^^a. 

pw^ vi, OJ miA^ pcrzątkn tij^U b^owa 

-^ ^ .'.--'^-^*it- Tvto>» >tvmnnj%c zYinik z YnnryĄ 

Alfi-kjamrlrm* SF^twnbraait^ porlv«jając Km4t«'i 

mogły hy^ koDctfkwuikoire. Stnma % ołn 
« > j ffy yU ó^ it»niz. «1 do pi<iln)i^fl. ^T^inlmn m^Eprai 

-tjgczEi i m^^ drptfjmatycxnjri:li po^ 

pi«rw4»-j L-ikry capdiU »q plomi^ ean)p«|^>eBf> ("^'^nt. 
Wojoft 1809 rokit i pok<lj $<^hoeDbm68ki fuktyi 
pn£i-rvAly tylijcki^ pi^iaKrw. Sspol4>oti jnln^o ji 
«pii'«bnr«l ipav)ł>n, m.hy j« fHlrvxUi6. K-iJUi^Uno Ufl tń\ 
z IVfł?r»1«ir}f» konwł-iłryi wffł-^j-łloj ptnt-iw K^i^tłm W* 
■muikrtrriiti, pr£Hriv Utpllitj Oq z^1tj^\n\ n>ki Wii^lkl^j Ki 
tny Antiy, itmlcy <<ncineii Ali^-kctndn, -CaŁf ówrxRi^n% 
■l<t|it>tnu>Ifi Soił-łlminft. - tnk, :e|w>ttiv)u tyrh Htrywj' ■ " 
kftwuA, wynłŁi i>:o hi*Uiryk n»-*yjAi, -— iwi^Jraiy r. ;, 
ntcjf ttj yrv!JLf» vŁi><)r tnutfxii^jf ult ktnlykijJwif*k^ Irrymnł 
oTmi^i.^ ^tiafiAU rj»vj*^i;»'łcił- ale juA muKt;il |mviiii]iJ«- 
o H^^KTiTMct i *iiLli4ci lAHAr^AA AlbkeoiłdiiL i je^o wifirsiWiU 
tąi^c-^o irh ]irxymi«irZA*'. Pnllia chyliitH nie z jego wii 
iltuówionij iiłii iilQl)iii<J nbriic^kip vn cMlmówit podpiMtnia 
Ijczydi ariyktit'W iifiArowiinirj kc^ii^irm^y!. C'* ia '^^'Jt ^ wł^ 
Ićiwą »gUi* jaiii^nci;| i <fnnr^ą layśYi t nykonnnia, ftkuro tviko 
nil* dopiaaJa turnia osi4inm próti^ uaiychintast, nim Um^o 
inn, i[fT7A.'TZ\ic\l »w; w |iir«Ł'ciwEiyiD kkrunka. eliwyril >ic j 
iio;;^ wyjłcift, jwiyni'go aa1łezpk'C2;viUJ. jakie mu ji 
poKofUlo. Obrócił vi^ dl domu iiabsbiir»kJ«@o. Poilntuł ai 
kAi^uicjTki* dtLHtryjick^. Prwd*tft«k'ic-1 i 3|)adkoWrva IteWt 
[ucyi pg-^ilubil ?icj«irErm>c^ Mniyi-Amonmy. ^pi^oił akt, pii 
ciwuy sMoej luittitzc nwoje] ivJadsy t «vrojr] polityki tr) 



211! 



vrD^ur:ŁnCrj. prxy,inuH>wy akt 0^0303 polityki £RgrAni<^Kiw^ 
i (jurop-tjskii^j* wtłi-iająt-y jt;i> bozpośiwdnio na piwliy^ ptndSB- 
OftjnniJ fntdlnojT,) i:urop<:j^kivg<t zatarg. 

ką. nio^porliEtowaiir- ibtjftouit* p.>iaio(lay pAivft<Ti:i (% WiciiniouL 
CHll>i|.] Ri^ <lc»ut^ii!(Tm i^-L^łium w Pd^^ir^burpi, Domowa i dx)L- 
Jowtt recyft stitnu hyty nakn-B^iIy ''"taj i^rlBO Icijnwi.ncyi. Ono 
l>yły onknx-A)y ołlm^iwió r^ki Widk^j Keiołny, NioOojśow 
tych dwóch fli>rrtw jtiż było «ilecy<l^walo Al*?k5^^ndiii. Teias, 
nabili nnilftuActw^.! nu^t rynek !«> utKipiJo g**) i pi^**[-a;fit->. 'IVnł», 
Dt^iAwiilA od odli>utojicxy<-'li racyi i(ia»u. przytłacza go obawa 
o a^tjUituKi iivzy*z}fn& ^Inyim^} pufL-cCwa i wt^«m|. Ti> i>\m- 
wy pod*yeiiii*^ s^ sk^^-upliwiif z^wtzt^, od fyi^h ;^)^yatkkdif 
kti)i-yiii ^'liiwnie 3udci2y ni^ :£^ra'aoiu, od ^^^k-i^tkieh vrT^^6v 
KmpalfWłriA, Oli Tirwynn tr:»dyoyi Kai-amiliskicii, od Aimi^ft- 
k;dv tr-łdycyi JówtińakiHi. od ni^rnił-i^lou-aiiych Anglików, 
A pi-z-łdowFjy^cki^m m\ wgo państwrt i nwjdUn który twiprao' 
mlitny byt wii|^J »ii; x Hofyn pr^ictw Fraiicyi i x Fninayj| 
prrociw RosiTJt fd Pm*, rui liigr> miaiiłłwicio za'?if<kIog«, ipi* 

kt^ ws^o^lki^mi ^iUnii napiera ku powszocbiłoj europcjfkiej 
kat.iMFofip, ^ly* li lyiko «■ fidmijliłcli taktoj kau-iLrofy m(t 
TM^lKii-j^ w^iof^ odwei za tianie1>o;| kluskę jon^jskii i KninacKy^ 
W)Łtr^Ł&<3 5ot>ie d;eWo tylayekie. 7- mj ui stroiiy (łbrnił: i^i 
pndnJentni* nys! poi a tyczni** oHitwy rtv^ir/7^ Alł^ksandnt, pwy- 
luir tnii p(id«i^piie pr:?vjAHeUki» ix\\rxr^Anu9, do.tianr^infi 
faln^ywA ^mporty", vrykn"lztoni> jnkoby » kaiii^filaryi rajdo- 
wydt paryfkkli, a od^liŁntająn; miiiifiiiai)% zdmdfj. bnnwaną 
jakoby pT7i*7. Nupolt^otia pr/jK'iw Alt^k^nudi^riwi. innieinaDo 
goi'>w<- jii2 p1^«ny kittiipiiiii xjL<:"£t<|][i»fj piyi^ciw Hosyi Pod 
wpływem tych wyrichowanyirh iiiiynijacyi trwo^ w PtrUsr*- 
1iur;(ii nłńiiił* b diiif»Tii k^ttdym- Tiwci-run mc taliij un i«tryo 
iny*k*^i o obTOTiie, 0*1 wiosny niku 1^10, naznjutra !»> inal- 
ft«ń«twi(r annIryarkiKii), ynrzynaj^Kiij forciiwiiH x1)ro]etiiti ro- 
Kyj^liKi, Forty fik ovr4 11 ii port^jj^iisiiie Uy^'a i Ilewel, wojekn 
■U.i:^aiifi na g^rak ku guiiiiry j:nuUodj)ivj. W TiecŁywi^toicij 
do lycłi "łbiu- /Jiiłn^^ijłj z^A^ ule było wt«dy i^wlncgo powodu, 



- 292 - 



Wbi'o«r tamLym niocnym fAlRvtikatocD. ijrlcEpodyowanyni 
z Borltns. da Petówbm^, wbr<»w lumtym kUmliwym dontin*- 
ov;łcvotii priiiiVim. jłwnci iliciłibi jŁuU'i]t,yxi]:» l:niv.*]»on'!f'n* 
cyft SapQl**onn iwiudc^yy iiajmuwąipliwif^j i ii4J(hil>itni<g, i^ 
w tym atftsio jukJkkolwictc myil ^fitrKcpnu prx(^ciiv Rnocipi at 
ał^rj-o tiiij jwsuti luu w ^lowi*-. Z ^wyiii ui^|Xłkoj«jn dowia- 
dywał aic o be?^łłsałlnyi."li trw-igach, o m^nr^rrrKumiaiyob »bto- 
jeniadi nwyj*l:mb. WiislyUi wyrywTij^ mu *ii^to«am&fiimiial 

)Aty> ^OifiEi^u cr1u'-tT R<i->0^u? — Autn m- unfvUmni \nuun tnlO 
n4tu ilo [K>Hła njsyj»kt«^ Kuiuki:!.*, jaŁ pnci^^l dwnitia laty 
vrutłU do .-iutitryAckt^^o. MeLi^ratc-łi^, *^ ra^y jjrbgnm u'ojfiy? 
Wydobyłu łlltt sjvhip t. almn^a Finlundy^, J^ntlnny i \V<»J"ś2- 
ezy/ii^. CÓI& ninii? duł jiIi;iiiT<? Jii niu clir-c oiInowitTiik Ujr|>|iej, 
j* mc cluij /jikwfii^yii swi>u-h pi-x*tcnnc£^fi w j^j sypkich pi»- 
:«kjkcTi* wjflj j>tivM'/:xrxcU uitrjir/tibylycli- M^im i>1>iiwij|Kki W7*»l*;- 
(km FmtKyi, wa-^l^dtni iiiJływiłtnipjssyrJi ji;j inn-nr^/łw, 
i jeśli inniij do tego uh ]tcuu»icie, iii« myjtl^ ehwyuć tla hrtA 
dla inTvi'ovJVr obcych in^uu lurodom — ah' uln chi^ ^i<i %rili*- 
blurtid: jłj Htf vet*x pas me dtrthitiu/rrr" . Wwaikai t^dri- itaj- 
Uiocuj^j^^e oAwiudc^^fieiim pokojnuo uirt aJ| K^luliif^ mji\3iyi5 |iii- 
uiki. jjk» i&apŁiimwnla iiu<l Ni^wt|. Tjł |>adika dupruwaibca 
w Pt^torsbuTgu do dt.*G)3tyi, iia którą nie sdobyivaDo »icw l^a-- 
rytu. Jii& w k^ieUdu 1810 i^jku ccisjti^ Alck5;knd«r pisygo- 
towuny juHt na wojiic. ^VcxwAny do nir^ k^iąit Adam CKnr- 
torynki ihls(aJ« ffo w ^(aiiit* cit^jtkicf^j ]itay;^i]ebiHii.i i iijkkIUu 
dwłii, n^^^ tftGKtiffóliii; »pujr>i'mii-, 3un.iW4T ■ ti]*TrQ'.-bu]iL<\ 
i\6v^ pr^ypijiiuiiAJo i^it ^fcny pod AuMetliii^tn". ^Maniy to- 
niK kłł-ioeioó, — wówjl i-^ftam, — cybuch uaMf|pi Mdrit^,*!^ 
DWsiycjk'". WybticbTiwycKcrkiuTłJ od Napoleona. PoiKiaUiWAlo 
tylko pyt^mio* a^y doocckiwoć »<> go, c^* iiprzcdxie« 

,k*:iT4vHiny JRfKcwr -^ dw.i Ui4i oddalani <kI pi^rwaJtycli h 
poc^on-ycłk sitkaIów- wyjłrawy aii**kł<?v,<kKTi Napok-^nn ' ~ 
łtwiuy }uZ od djiwod, od iHi?rvf*ŁOK<' ^''lowa, nw we walt;, 
Iwsc w jŁAiuym rdiMnra nsocaey. Nomamy a^q w najin<Hiut*j' 
aayoH ju; ■ - ■ -. ' Ikfoj Mojiiy iSI2 roktt. Te |i i. 

n <-aUiri- wyjtr/itlŁiiIy j^i ^TbMcb. ^ ^ 



^ 993 — 



EaKbk^ Koriiyknnina. Snly ^Eag^n^rsłc-m Bona]>Art<*<ło Włoch 
i £^|:]tib Wraoalir* do l*aryfca a:i pi^rwaayui konsulem. Go- 
niły ŁTŁ co0aivetn do Wii?dni.i, Borlina, Wainanu-y i 1*3"ISLy, 

Oily rok ISIO pntfnninftl w Pirl^mbiirgu im gor^riw- 
wej rob<^« kł>to iixbrojr>ń oi-*z kil opi-aco^auia rozniaiiych 
ptaiKjV op**ra(*yjnyc}i. Wojnie UKoano za nieuniknioną: to juft 
byl UiUj puakt tryjtóa niewzniBKony. ZnisHAnawiftU^i sii; ty^ 
k>) finj\ wyłioreui linii opflmryjnfj' an Kii-miifin i rłnułłlnłin, 
vsy U*^ XA ^Vi^^ i OHr^i'^ P»rł koniec n>kij, [t<i rlojrr.fiti^j rcisc* 
wmlxfł, ^nn-ryiiinno siij nn linłffintn. stnMOs/j*iii nyi^U■Kv^tti^*^'iu 
Icgij Iłyiftniu, liii? |HjHty*"jfim'^łi jii*, ]ł*i'Xi'2v^lł>&lrui^gicKuego. 
Po<«iuni>wt6nir] skurisyHtA^^ / pr3«w£f(i wlafliiych uzbrojeń i ni«- 
gutuwodri ^aiłł")leoiia, z r<>2j>i'ow/eiiia jego ariiiii, » jawnych 
jogo klopotii>vt- w Ifi^K^ranii, X lejnej f^rniłłTitmryi pMryotyc** 

żaa jnicyntywa uft"v^|m* wiliilu wg nk^JcwtocEfuc mi inlinn po- 
nt^powaiLJu iTą<lii pf^trfrfiliŁir>ki<i£:>K Poivi^Ui jak uijtloUthiiej 
aikistintowatS f^'"jn /-uji^iiił !iwolnn|t; nidiów^ awoj^ uii^CA- 
wUlośA ud kuniUlI finiiouakiej, a zaraiwui od francuskiego 
prsymleizri. Piorwsuym oAinacjlnym objawem tego ciirrol^ 
było, jo&icinLq t^ot roku, i,'0!tijitine pr/yj^cm w poHftch ro- 
a^Hkich kilkufioT okr^tóu- luindLowycIi angiclskichi okr>'tjch 
dU poocru b^uiler^ duńską- Bt^o iią to, oczywiM:if*, wljrcw 
-wnmakoin l>i^łkii<iy kuntyri^^Dtnlncj, wbn>w brzmieniu i Hu- 
cbawi umów ty]&ytkj^:b i (^Hurckicb. N^izapylunit^Nnpoliyłna 
w tym w%^I^Ul«. na jego kategoryczne fa^dimie ai^kwe^cni 
i koniiakat^y, udłat^loou M^ymijaj^cc^i odprawy, Natyc^bminat 
zo>tr«Dy NApokoua przychodzi onirr^CTina i dotkliwa od* 
powictU; mo»trKone ro9taj?| prsepiay di>tycb<»a«ove o blo* 
intUiu Aoglngi aoi^clfiki^i, n j<.-dnoćKćBnio vr grudctiiT dlu lup^ 
^jEo ich wykonnuift nn p^Jliiocrtrin wybnsein ntmnictikji-^m, 
uchifaloiie pncyt(|<rxcn)v OtcLcuiburgih do ccflamtwa fi&ncu- 
Bki^iro. Ten d':ikriJL już »ił wicgl^du na i]ovriin>wactwo doiuu 
oldtnburAkiogo x i-oayjskim, miisiat bye iywo odczaty w Po- 
to^bur^u, Następuje w lejło cliwili gwałtowna odpowiedź 
ros%'ji'ka pod po»it&cii| Ukazn ccln<*go z koń<'n gnidnia li^lO 



- tSŁ 



W |>otł(rtci najsurowsjcej, pod kar^ ZDivKc»pni» (owhinW, 

ptłiUitł, aaknit. jtf^lwabiiSw, {cnzr, w^u^h^ t>alVFitc^w, korODob 
biN^nsŁÓw, poK^Uny i L J, 1), wlat^cio wicy^tkicli gl-^wiiycJi 
f)rz(^iuiolóv francu^liiof^ ek«)portu, Kówmefc aak^ucAny bt*- 
WAnmkowo przyiróz wóckk sjodkich i Hkkrów; wlaa Gbcją- 
to%i<i \iivmly<hrMO wyiKikiom dcm wcLodowcmu Ncttombat 
doati^okjiiy pn^^w^ towarów kolonialnych* t.j. AtifiprlFkKh. 
pod ftu^ nculralną. T^^y'*^ '*^ ~ pawtiidn hi»tor>'k i jurv>iA 
TO»yj&ki«— «taiii>wc3» i gwałtowne surAiiBic z ?\^<tonii;ui koo* 
U-nonulDyin^. Było lo, tem lanieui* EenA-ftaie a cotym aiiii«- 
navri<łKonyi7i syat<imiuein fntnoa^kiai, z pm'mLor24^ia oie- 
cnoAtiiifJ>9tfm cmI j^wnoj nj^nfiyjtłźni, z pokoj&ra aioztłodnu^)- 
«syra wt olwarw^j wojny, 

Tłin krok byl wojenny. Byłpoń«>m wojny, «wln*t*iwi<> 
winic^u 1>yl ją wypn;ij<Ui^ it» krótkit* tylko mj^uriuo. Do «co}* 
ny fkiiMKŁtflnCKDOj, do uJ\jbłiiA«<ij kminpiuiii wioMnncj, do po- 
t^i^^i zft(W^pin*(ro iidi^nscnm ^thnis v nacłohofb.ftoą win^uą 
181 i roku, WMiyńlko jiU byl^ -^oluw*- w Polorsbui^^ju •:x\ j^krw- 
mch ilni ii>CEo roku. ^nimtat mMpodsi^wanft wyprgiu.-a ka 
ZHi-hi-dowi miaU olmGó sniooackft W mmoi^wn* DgTonifH^^ 
n iiK'k£2iAluicTJ je«»JKe i niewykoActoiKi} badowy NApoU'^ń> 
ukwj, ołolA od janma Napol«o^k»vj Iwg^monii wytwotić 
Ro^Tf i K^jrop^. Jedeo aioli najglównioji^z)' tL^ynii:! 
pmwy jrtM^tio wyuiJtgnt i>EtAtvC3ncigo wyjiuaiuiuLt. *_ ^.. --- 
itib offtncywm BMiodzowiii<v kH>row&l» ^ic n^sałiiprzi^^d naK^ic- 
rtwo, CpUnowuiy mnnz fcn «Cai^t«dowi z kottiocmo^i ^^ >il 
tiA Wansftwc. CN^<'i1. tnoiu Ł^alc}^) t?f>o wielkiego 
wiHfCiA na tum p<4ef*mU, L\^bv tu jmI&iih mmacbi-fB 
Nnpol«ottfi od poloiry Eoio]^ 1 1^ polowa podągnąć ^^ 
itSi«by jwloym m«wscrYyiDaik\iii piwl''iD, :tanim im «'*: 

Buio n» tutJftelo, HM wolno było zwK^yc nnd ATulą. Omis 
Al^k-iaader, prxk>jin\^ lu wUwną r^k^ DMel>«]i)M*zRą ioi. 



cynt>Mv^ troi^ną, |»ixpuikiiionv był w gt^iji tmfn^ ńuiwio- 
OMtldą^ U tutiij Tiiiuanwjcio tli ni kliji.'^ ^ytiijn^yi- NfLt\vhniiA4t. 

i«jbJ pJAiiiii iJnafTift' iło Piitnw, iło \ot. AĄmntk Cznnoiy^kiu^o^ 
0<1 ln( i-Kti.'1'iri'b, iui^Li>Eiy '>kEilii-/.7i(jHri£(iiii, inlrłnlil gi> od .iwo- 
j(-j osoijy. Nie uydulił go ni^^dy ia*. awi-^j Mniruiikii. Wii**- 

czv sio jogo |n-xyu'I:tv:ikiuo. u& mi>HiuiaU4-liŁ,v htnim. T<it\iA*H\\0' 
r»yl siQ prŁwI uiiu w nieogrAiiic^oiieiu aHtifeiiim, Odko na 

slwA War^ztiw^kiego. Pcrsciuy atak i udana obroon okryje 

ikoj *|>tawy. JiałącKtiiiy \iylM£ nil ruiz-pLira^tUatuych dłij* |nł* 
wjicńć wygr»ut"j. .fosi w goiowoaci w Jiuii piorwwt^y: 100 ly- 
si^^y Uo.^ynu, hO l>>i^cy l*rtwfików, 30 tyai^i^y Duiu Tryków. 
Jo^li do oicli jaiylucay się 50-rysiccsiifl Armia KaicAiw^, w i,v 
kiiD racie w pierwsz^g Imii At&aw iiol^ga £Hl tysięcy lotl^i, 
któni nkxA-loca!iio w^tmomi lOCł ty«Qcy Koc^ynn, trsyiuiinycL 
w uiiwotUipi i)\si oHpLiircU ni'ir«sii t<^j pł^Łij^i ku Zacliodcwi, 
yai^docjii tynicj&%*vn) ma do wa^oir^^lzenU w Njonws^ccti: 
60 ty.iii^iy Fraociiaiw, 30 tyj-ici^y tiiŁłów, tyU-i 13;kvrarir«yków. 
20 ty.-'i<^'y \V(stfiilca;yl:W. 15 ty:*Jefy inuydi wojak fioj-ilko- 
wycli tiiom»H:kich« oj^uw luó tysięcy luJ&l, w tkem znn^^^^iiiii 
c£^ Niemców, baniso tL>ciH)wnych i skłonnych dc dc«i>ivyL 
Kś Ccaiioryiiki wdaii^ł^Kut-m wi-ioni pmjol too wyroki <lo- 
vr6d mon^r^sego snuf^iiij'. locs ^nraK^Mn w »wojej cdpowicd^i, 
A wl^iwą »oU<i supŁ^oą <>iwrLi-t<MGi4, om umio^KkAl wym&ć 
licznycli i powntnych wątpłjw<Mci, .j«>kiij n^«uw»c uiti mtobt 
pr^clmitrt ink nwslych^iiin doniijoily i * kumpli ko wiiny. Jut 
pc tiicwłda dniach wk^r^il odwroiEUi w^^Korpujj^E^il odpo- 
vfMŁ cKi*Ąrak AieksaŁidia. Wt^kuKauc Łuuj pl-;£i^d<^w<1zyMtkiaok, 
jttkc ifonjku pm'd^oac4, f^r^iniw U^wiay, Ikrcsyny i lJoie|>i'u. 
PyfI łłXKlC'i<ni iiuliuiruym udiiicl(>m? ciAJsz«£cr;;«>lowfEi> ™>"i»- 
inienin. ^main główna iio9yi«ka j€5t &Aj&up^liiicj £t>rgoDiso- 
iiraiin i po»l&wioun nu »U>pc woj«nnj|: »kfnda »i^ »: o«miu <Ly> 
flriayj pUiuhoty po 10 ;ya- ludzi, t*a:civch dywiayi \ttróy po 
1 t3'i<iiŁCv lothit, ontia pi^tuiiftii palk^w kozflfTkioh, Lcsącycli 



— 296 — 



i ^ledmuA^iA pułków kifj^ii^lck^h, c^yh 184 ly^H^T ItiitEi. TncA* 
cii innin mimnown x 4-t ty^^-^y iTłffulunji-grt ł^ilnipr^-i I SO 
ty*iftoj' mkrma, oil wiolu iuU*-*iiyTy j«t or<;:ii)i3Łow&ntf w r^ 
]dniUioU u-oj^Huych Ł Wa chwila b^zi^t zdolna <\o vyriisxo- 
uta w pole Jf^Ali K^i^tiro a'\^ s^^ki^ <.v«nnc gotów J««t mln- 
ray* naiychmiBM i ftatyt^hmii^t hcłl^ip nad Odnj, AIp jist 
/iTiii''^! »ny, w«l>ł*c ijgroniii rysiykii^ tlnnin^iń łdł* gWMiiŁii-^yi 
ntiJiji)ii>vr^tp1iwiG3r:yi-h'', huinf'i(ał4e3': £j|Hn ^pApitTn^w^^ ik^'>w, 
(Ittwoiliłw piśtiiii<iiiiyr}i, ,ii[iiitvj^\r.'myi^h w K-<:mtwi«". Kt", 
Csartoryskr. siOHou^nie tło ^yt^&^ua c«H»rKiŁ. urlał mi> i»obi?bcie 
do Warczany, illa /łjndaaia gmriLu. Wicliial «tc s ka. Jóx«- 
f^ii Poiiiaiow^kini Prwil nJiLi, vladdnyin roi>n*K€ni<-intf?m, 
\VLjilxoiii iiACJCf-^liiym i mi[ii»nvm w>iny K*icłlU'« Wnr^MW- 
skic^n. i-aoL-r? caJ^i wylu<i3tc«yl S|iotk«l »ic z otSmową wyru** 
ni| i tKrEu-iiŁrunkow^. O nwpomyiloym jtkutkii ^woJAJ tni%yt 
IhwJa) w Ufjcliwih :»vri»f1f>ini0mi<<li> Pet^raburgn. DoiuoifuM 
liikitfj;ił wyniku wiirL o{'i-tut ł^ł^Hnri Al^iknainlef Zgf^lMjk^ 
i u4iroŁtiJt luswn^ot vy<'^K't4l ^<l Hljt^iwi| illa liobje «#ka* 
tfiówk^. Wyci^gDąl wniosek Aroyijafuy. h ju>spiawą, niixl'>tó 
jcKKCHi dojfZłitą, jeswccsecKa^ jaku wMn:>ułu6 viQ^ cierpliwie 
wyC7^kiw«ć nftłe^y, Uciitsył ni^rroatrapną gorącTiki; HWoidi 
woj">wiiicxyełi tlłiri»lcy>w. OpAUOwnt wi»sny, irawi^ry gi> tikt* 
pokój* kozni zAu^rlkniić nieśnym tmAoni, porią^AJnrym so 
do nitOflwr^^JŁHi^ft^* pi>iyn'c»*go csynu, i orci, w pulowie jut 
wy^lobir^y. do cnmi saaaoąl do |K>cJiwy, 

'r>iuc£n90in Nttpol^Mi tr^rat vr poirE^io, w pra^knin 
i w nftdKtoi pokojun Znilubil Mx:ykfic£n]c3(kq Mnryi^lj«dwi^<;, 
bo nvC iMÓgt q».łltilłić \VieJki<TJ KiL>ctny Anny. Opurl si^ l*J^- 
to o Austryij, bo wy])n>bow»l niMrwłil**w wyb^n' 
CU o Ro*>"c. WKSftkfto o wojnie i>iiif?|>i'jpki*j nie tu;, i :■' 
StkCiiJ my^li^A. Zwolniony oć wlceów pi^ra-agcgo, besd^ietdd- 
£n iG4Łitr&-<Łwn £ JóBefioą^ w drogieiD. z ralol;) Auntrya^^kit, 
polcInrlAJąc uadxiejc fliwonecilin wliwncj dyryYJtji, my:4at hąt- 
dK»t.'j. nit ki^ykol^wk, o pokojowym »konwbd'>w»iniu loctów 
aTuifh i Europy, Jaśli JAknckolwiQk pliny wojcnnu chuwnl 



i 'wjpŁoAcstat |iod<^wczas w swojej wieotnie jiracuj^^ej wy- 

wlwlay iiioi-^kfej Wielkiej Bryljtnii, ivwioii^ ine4łla.p['ó£njri:4i 
wi<1<ik<^w oinbicj^i, nlbo rnlwi>t4i, lw?x wtninie w tej mt^ficyi, 
Aii^łiy, |irAi»x pi '<k'r<inu(4n]<« Anglii, Ti«^uni^i'<-c:3cvim)( >n\ Kf ilwu- 
(U:ii-«ta ^fiwnij «pni^,yiL<; xjtiAr^i>w iin If^ilr.in KtiiJyrii- Zi>(^Kł* 
kowal »wi>ji) tivr;i^Q n^i spniwiM.']i inunikiLtlŁ, nikruu»wait majl* 
ków w Biv(4i]ii i HnUimlyif liJi<U>wfll i ukIu-ąjaI oki^ly, łowi- 
czy? i-iŁołlry. jiu^li;lif;it [HH"Ly. wyt^i-ipywal rutą Aiłłj r<.iliuciS4 
swego ui«MCu^^[ie^i> luiaiłtrrt muryiiaik: i ndiutni^ów. Nie- 
wątpliwie joini na uwfti.l£L' ev/aiiluahiodi5 wcgay IS12 niliu, 
ale wojny nn 'łnrtnir, nio nn pln^^howz^i^rau wifłlkort^yj* 
fkii^iii. Mił*l lin iłkii mty wypr^wg ljy]');Aij>k^, alii *i'ypi7iwĘ 
ki-Łn.wii^flkji, kti^ni iiU'w:«1U]ihy mUhtrJTznio j<>go wiitlk^ ptweat 
romnuiuit iu\ kotitytif^rK^it? 1J»ikuI, juk og^tiin^ VnJ'(Lr-^ krokti, 
który mii^lłry jłijwfiżiiii" /ukluińii: iMiiirjłuJy róyfnow/ig*; k«Ei' 
^'Jif!iiUtl]ii|. Htftle udnuwal poiuiwUiiit pr^^Ki^ycye Mnttftrrii- 
chowdkit^ pod^gajf^ce K'* ^I |"^*iriowftŁ-rt.wfftflo!łOJ«*łłiUTW sly- 
tu wei^tiilłkieLfo pi-Ayiiuer£^ l7jG mku, vł itylu zitc-iepuHJ |Kł- 
Ittyki Kaucitz.i i Józofii U, w ^tylu pL'£0(ławDion^j, pn:<*t^V 
dzoiH^, polityki sciborcdi^ XVni stulocia. Me en, u^yiacjr 
nad trwłycytf ?:fr5xJowiccxiK', wytłzy njwl l>lc<ly boarl^oit^kio, 
niłi tlaA-iit ^ię 5|jixjwndA:e x ol-romn-j pr7H?x ^iobio Ijtiii wyijc*- 
nej. !^poki4*vvfiiJ KH^ X cłynn^ty^ h«b^bnr«k4, kjj wz^^l^li; jia 
cdmia:i^ »wv*^u ?toi<u[iku cIm a^^am^t AIokAAnitm, łrcn £-inkZ4*in, 
Ke WKjfl^u tia flwój dtosłiitipk do Itu^yi^ nic c IiciaJ spr^łiHic 
nsnć aic z A^k»ivyi^ rrtymat ftłę. pi^ki uió^ł. iin Ai-odkuj^*eni, 
gónijącłTJn fttŁnowiaka Nia wiluj^e Bię w oboAiecuiy £Wtfix«k 
politycAuy B Austryą, mchowat, %^ jego swi^sek tiM>bi*iy 
£ domtrm na^tiynckjm zafinaowi Alokccindra i pneyloty mc 
do uŁTKyuiAnin Kwii^^kTi połityczuego &K^^*ą. SJQC c«Mn4 
FnuiciwikA ctico i spocisn^urA si^ poaoAtać iojusxnikioiu Cttt- 
nttt Wiiachrwyi. 

W ntftcfiy nnnif^j, 03;yni włzystko, aby tr dwie nws:»y 
ŁpodiiM* roKrm poJi^cKyi^- Wpr/iwdric j^^iĘ*^ niilodi? wln-^im ży- 
wo byiii doikiii^Ła utr£ViiiAiiy>ii w Pł^tfrruburjcu cpclk^ms':ia- 
Ale wielki polityk ta^two ńii wyzbyt niAlo^tkowej utaimy od- 



- 29S — 



nie wYwołtiło ur»£yiialu, ui^ łjluidŁiło pi-Kesailuych ohnxr 
w Petet-abjrgu. Tyoli obaw oq lęka fl^ nojwi^c^j, Rozimiio 
i piK^oczawA, lo śliip;t tr^^ofa jo#t ^d^liij) cło nieoHvoLi1ni-^ 
c^nu. prawd ktńrym oofni^lflby i^ic jcsitcac *wia<lonni uioHi- 
cja- Ti:> lei na w-^is^Ikii^ 5puHoby nt.^iiM ^i^ x (lalL>krL uspokoić 
i r<Kcwiiić niet>e7:p]t^Kai> tTwoji^i^ JMkifrli się iłiiiii,VAlu w dał»y 
cdAurza AleLk^^ndra. łaiii Diijlexpif;;»rik'jd^T iDi biinisi^j niiO- 
wynirKowan^ lirKumieniie groźbą, U *iebio, w PjuTlti. mini 
vieily \nid tt^kt^ am^>j*»ii.ilovii ro*yj»kiei;o. niait^o k*". Jviir»ki- 
sa 2a je«^ poart^dnictiir^m, pod ndro^eui Petorsbiir^:*, ni(^ 
prw>?taw«ł tlónmcKjrć nt^j dobitniej, nnjotwnrcU-j, i* koiiicca- 
nic pm^w poko.iu, bcj komismaił^ i:o poU&tlojc. iftui^cfaon 
odiic^pi^, niu olicc by^ smiumonym do odrtiapLtinia od ^y&te- 
niłłiii tylSyckic^ao, bo to nie l&fcy »«*>''> w jłijc^ wld^nym inie- 
itsie. ii »"\li*fcv mit nit^^inioiHilo na isyn^howomii i iitrwal(>uiu 
scislo^^o i& Ko^yj^ pr^^ruit^^ci. CaJj^ ówc^M^^na kontf)poii<Uuicyft 
pary^kn pu^tiL ro^yJHkici^ pcIni) jcM t(<^o r^d^ju nAJnaKłwiiT, 
S!nnc«iiirirtifiych. tchtiricvi*h atuptiiri^ ^xcz4U'ojitrią cd^^■iJ>d'*^^£l 
Oc^fjLran, ^rb':^U b^l<i 7.njcwoloiiy bić .111; » wnniiT -luówil Ku- 
T-fikinowi w ńm^pniu liSUJ roku, - to DOpniA^no wbn-w moj«j 
willi. l'roWiit4xić JOO tysił^^y ludzi nu Dajdjd^/n płłluuo, p4V6- 
lowDti krów SuA iiifłT:4T^j powodu, biiis &aduoj kor/.ytci, ct^ m 
avhk<6atwo!^ Alo dro;-a |)o^Tv<la>:i, iptzoz ur^^dotrą o&o^ eU- 
rcp*ł j)o&!ft,rie wydnln mu *<i<j w_vnnrcK!ijącą, Poataiiiowil u<lłv 
rayp wpro*t do winK^o c^^^ai^ai Alok^tudia, od*'<*Ifl<^ ń^j bux- 
poiiwlnio do pt^yjnrifibi k Tylty i KjFurtu. Poi^iaiiowtl im* 
wi4'^iO AEtncwo poufną koru^j^^ndoncy^ 0K>bi»1ą. pr/^m^ną 
pni-i; dwQ:smeKat» wypadki kantpann Husli-yackicj. liawU 
wtulmy \r Paryżu piilkt>^i'iiik C:M»niy£JM-^w, miody ^t^bo^Ji^iM^ 
C^adzcny. xpc:riay. wyirsiwny, skryty a wolny od un^K^kicb 
uknipiilów; ^i^dsdnl rni baK'ur«<?li pozo^lU(^ dla sabit-i^i nuinn, 
w L";;wT-ty*ifil'jś':i « tiijn:) wojsk turą TCKy^ wy w iu do wożą. 
W pcixdij4jriiiku u^Ł roku wezwał ^ do fli4)b»» Xn)toleon 
i oddal tuM pbuuo wbisuoii^iiii ilo Alek^unclru UtaUl s»f 



luuj, w^ialct^ w toni^ skro* |fr£yja^?i^«IuiD. na K^dcinnodd 
UffasiełoDĄ w Roayi okrętom &iijci^Uktiu> pr^ydAWuJ z^ hwaj 

praytittitnui. W tym cunyiii duobu c^aipTat nn drogę mtuio 
zlnH*!)!* CwfrtiysałWfłwi, wy|)r*wiij^o gd }h^ zwłoki ^ t*?m 
]>bnj<>tn do i*4Jier*hur^^ P^iw unal otlc&rowi rołyjskitflnu r<» 
samt^ a)owA, re tinmc myśl), jaki-^ aie tak tł&viio wy|>owM[iU 
prn^kieiriM luonAme: pou-mnul, bo |)owEHr<enfii ^it* Kyiu^wH. 
,Rj>ii>-ft — mAwil gnrn<*zkotro C'wniy*i=ew<łwi» tncyiii3tjv ^ 
«:tA rrnrniiilM- okh» w Font^inułiWta. — jpkI [ind w^^li^lcm 
gf«)^rft/icvnyin nntiirntn^i |irxyjui<if'>)k^ Fmnryi, Wojim |>o* 
tni^ty nflTui illn olm hyŁiby nicU^/piłi-znu. Byliby **? ilr:Un 
larównu dl;* aił,y<iijxcy, j:iV i flU iwyłMł^ti-mt-jLm. . Ni<- clw 
mnin ilo it>lM)ty w dnitt^irh poUkir^ a"i w uki:iifl!4lk-h »le- 
pa<.4i To Uyliiby ATnlńn^-n "" fltylu Alek^amlra !hlftC0i)oA«ki«- 
gix To tiio jłwi- lutij loclaiłj*" 

kMttdr.i, w !(tyc!KniLi pio^iiHuj^i-y Ukai; oj^lny, w liifyin uhł^- 
diiwy pror.iKT nwyj«ki z pnu'v>clii OMnnhnrgft UkflX nnjvrfc- 
wj Rti italłolft). „fWuY- wi>1.tłl>y (Hłłthritó pdUrKpk, - twklłi 
o^ttbidnseDir nr/knW %tt>tyii w pi^iIrTKUiir^kif^m tnitiiit^jTryniiL 
K|iniw ij^ł^riiiiii^jtiiyrlL — ;in[A<'li |i:itiv^Hi, jjik ]mlcjt]«i wi wy'***' 
ry jjijwy i |<ri£HjuystLi j^u ^mMany^h. Luilnik XV, |jo^n|JMł- 
ny V [obi pftni Ihibarry, ui« byt^y suióft [»oi]obu&j iiiie- 
w»^r, rrłąłównn, nii- iin^^l nir do*(rKoda w Uknair nkhi, 
prcyj&xiii-go iłk Anglii, n wpix):<t nicprzyjłc.ił^Ukii'^ wk^I^* 
dem Fmncyi- Uz^r,y jiraylnin-.ity ohnU J^prliijij ly-fwjiłny. 
Z dŁił-ditiny domy^Wa" wknn^.'iii[> w- d7L!inl:f!itii; fnk*'W\ Tnc*** 
bil bWti nft »orj'0 pomyslł^ó u cnltrapicHrAriiiu siij oJ najgro* 
śnicij«iiyrk niospodzi^uck. W ix^'zy nuinł^j, ^vieii)y jiii, ii la- 
ku iłio[>c<ci:fmnka w f>wcj chwili byta ratkieiu pi-^ygolowatt^ 
w Puterabui-^i, S'u} witylml jł^Mtcao o niej, U.-cz jujŁ izut j^ 
i» ]>ijwi«!Hn:u Napoleon, Wtwly lo — nił^ wc7«ni(:rij nic o <.Lw» 
lae& wciwiniej, j«k oakorŁ/iIy co pod.-łtępnn w Putctabnrgu 
dtiiuncyAcyu pr^iwkie, — w hmc.} luU-i^o 1811 riłku, uiJiynił 
ptt^rwaay krok w kromuku zbUtKutn, si^ iju Austryi piTfrdw 
lio^yi, Wpank^ csyDj tern krok próbny s jak nnjuŁck^zą 



~ aoo - 



kow, wyrAĆnic snleca s^^^mu potuomocnikotn vr Wiodiui 
O^auiozyc^ aI^ Jedynie do r^^zpoznjLuia w tej micmoo 
w 7Aiyf;nrb ogólnych*" {i^ttęuern&tU). Ni© wiąsŁ«ł fiią. Kio 
<iQ. Nie wioi-^iy ji.vyxt^zts. Nic chco wwn-ay*^- ?!>tftj<T się uiotty* 
ołiAnio poficjntliwym wcględom wlnsnydi tiwoicl] luijpowmej* 
SEsycli c^iju^.iukow, wia.tnydi ^lug T]nj^^^<''^><^*^yL*^i '<^fii%l^' 
dt-ni PoUków K.-ii^^t.wa i iroiiAniJ-w ai'[[iii franoiifikioj. Got<>w 
podejrawwuó tarutych, 2t' <UtŁ w;c;;l<;d\>w paLryotyocuył*!!, lycb, 
to ^Ua oaobJBtyeh vridł>kiiw pruflo^ Kaoatrzjii jeeacae pol<łi«- 
nio i ucnyiiió vj'buoh iiioimiknionym, i*? prngin mu ^sforeo- 
wfl(? n;k^-, L>Di4£łA go vfi.iHomo**>, jak ^j^ 2n.raz okuaalo, naj- 

^rnu w iriiTiburgii.ninrc^ntiTlc Duvf.^ti!;t,bq(lito(Ł|Aniocioq>łi^^}j 
tyiki ftolnioiMkicij, bc^dź tL*j^ clln £\wiony<<]t tAJomnie rachub 
UFi k'>roric poUkij. pod^iiraa urtni^ KiBiosiwa W«rtxa\L'dkicj^o, 
wysrajta Kię Ro*yi, j*I<i4n<i aapowiacU rycli^ k niij TOipraw^ 
wojoruią. Natyclumafil duroa';^, a at^ola nit^znblu^TUi i^epry- 
m^^Dclo pobyła fUJirraatkowi Napoleon. Nio dopUłłci cii4;dy, aby 
ktokolwiok imia} krsyźowftćj^o polityka. C1ło9v a^^ ^l^po 
wykonywano jogo wo\^ Chw^ aby «r'ieclxi^4£ia, a« ta wola;*;?*! 
bc^WEiTunkowo prikojową. W tym to omnio, w lutym, jiuJne* 
go •£ tikjroxlro]iniŁ'jła:ych uwoii^li ngc*nt6w, Biguoiiu, wypra- 
wi! »a Kngiy^tomy po*t<imuok ilyiiloiiutrciEiiy, lut urząd po^i^* 
ski drj \Vai"*iiftvvy. Wj'TiraI j^go, bo niial dobw oi^.y. prao- 
Bnat-ityi łcii na obi^rwalora, ni" iw ^iKiałni.*^;*, pi>flyW flijt pil- 
OOWHtiifi. tHjpmiii4TX»j akoyi, gotuj^c^ij mu^ %a ftf'iaiii| vrAt'bodiiiq 
K*i*;*tW!t, n titił i!bi pjHljijfijL jukiiłjknlwifkb^iłU iiki-yi pnM>- 
Piwiu*] w fLUtu^iii KHi^^t^vj^^ Ji<flvi:;i jti-itinkry-a, ji*k:j liiił tm 
rlni^ Kweimi ifypUmiaciff. polecnj^ ua teui. aby eiit^rgiisoie 
ukrńuit! w^£t-lkt^ nif^pr/yj^tcteUkiR saji^ly K«ię»itim prMOii 
R<HŁyi. Ofltr^ef^ł Higiion/i pr^ud clutinkuirem sapaloym Pbq 
lakr>w. Nakazywał miarkuwn^ )c1j i Crxyinn^ il^ wodzjf. „Nl^ 
pawiiini nua nddtfewoć aie^ nii?b(:xpi«(Txnyrn iijrxonknm. Poorii 
diŁJ(( obi.irnTci prtń?<lwo, ]itv,^r«? iri:|j*ry miliony mii'*ikańciWJ 



- 301 ^ 



gotitó za chimerami, \tt6ir lacg) tylko nm^si^ własno icb 

Jedaoc2o^i^, r^wnii-i z ko^iwna lntc<go, wystał iSfAsrnj* 

Tym jAZon odt^^wat i^iij ^ o(tm;onni^ jut tonti, nit pi-^ 
kilku JAHr^'X(t intE^>i^'>tniL Nic b&wil n^ ciliii4>j \r komplouH n- 
ty i cU>jiiyfllmkl SitftU j>i'0-Tt<J tio r»ecKy, Ap^^Iownl wprost 
do dnttty ce-^ATxa. Alr^a^mcira. rhdai Irafit^ rmprAw-Łę tlo je;;o 
pnwkoziania. cLciu) fti hwycit- i^o an &iiixj4-\ lV^'mówil jK4Tkvm 
gjoectii, <J^4glo jftizcze głosem prayjnciol^ alo roK^oryczoiiO' 
go, di^fkni<;tc^ do ^'l^bi, Hoj>rowadxonego do DftAt^anosd. 
Prtł-riiówił £ cia\ą otwarto^U). nii7 nkrrwojąc niraCffo, Ktywn* 
jąo amiAJ^ njką wstydliwo oU4onki dypIomftly<2n«, uka}»ij(^ 
o4>iui£oiii< ialotiie im^adniiMiia wojny i pi>koja. -Nie mog^ 
dłuScj nkr>*w<;ó praod ftobą, fcp Wa^ta C-ł^saraka Mo*6 aio^- 
wi«K już dlft mme pmgaini*- li^bt rnchnnok ptaymioraft. 
iiobi mnhuuf^k trafijemnych rzeczy vritity eh srfc'skQW^ rstoiwywi- 
•tycJi kraywd i r^ocaywUto;^ ry»yka- j,Wa<wiC«tfiir«ktt Moió 
ctrzymatc:ć FinUnHyc, t, j. jndnr^ trKi^H^ fy!cś6 S»wi:c>'i, 0<i- 
tąd S^ftokhohn jr-st oiiulnniony, atolica ri2W0(]Kk£t jetłŁ u liitim 
krdloaCwa, odtącl nii^nin jiiA Sxwecyi- A ]^rzec'vBt ja^t to ftU- 
roł>^na Altnntka rrancyi. Wanwi CV»*aP3ka Mość satrKyma- 
U>% ^lult^iay i \l\>ivi;:cc'^yzn(t, któro iroaatJi wUaciwi^ laiał^ 
swTóoić po Tyliy, !. j , judmi craicią ci^ Turoyi. Oi.lti^d Tur- 
oy^ jeH ?niivtH!2i>:ia. A pr^roios jwtt ró^inicft pinroiErtną 
»liaDik]| Francyi, Pomimo td Włiymko, miiiu oiiknnuja pi-zwd 
Wiis«ą Cdsar^kit M^^śoii^ ['owjudają, tv sutmwUm o c^dbudo- 
wania Rjepkoj, Gdyby to byJo prawdą, jui byłbym lo mógi 
nrxyin(V łmy razy. M«;!clłmi oa«Ajiiprau5d iicstymfi \r Ty)3ty. 
itjif^lLtiu wyniLgi-iłiliiłJ Austryc, m«>głirui wwdy^ po Fri^-dUiu- 
d£t<*, w *20diu vUiui|i5 u- \Vi1(iiE». Moj^Icim, pikwf^ro, zrnlij^ te 
w ISIO njku, lcił»dy ws/.y-^tlcK' sjly ryj^yjskit- były poohloniłjto 
praw Wfijn*; tmeL^kn. Mj;.:li?m i iiio^e» po trsrjecH*, vryk»ita4 
to Ji*i4ac:ci9 u- chwili obecn^ij, mnim Wa^sa C^sar^ka Mo^ ulo- 
ty^a^ Mc ?i Pc>i1j|, Jtifiiti nii» rmbi^^in ti^M dotyrhrr^aH, tc^ dłn- 
U^ii, Ai> nut f^luri^Jff^a i nli- cbi-ij, dlnu-^n, ti> nii« U^Ky In ur rno- 



^_ 302 * 



m\ |ini1iMi, i>lili>nliDL')iki. Umu'*''^^ mi t_'kdz celny. Ud«rza mnio 

iwiliUtli^ iiit| X Au^hc^t n wcr^ly spaii^ na mme". Tm j^yk 
iiMlji^vyr«^|iU', In ntv^ywnlft w |>ł>ltiyo4k aowrn^^Oiiiftj ja^na 
i liMXvrjt^|^iiA prostota, p<tvritiny l»yty uyj^tfiiii^ połnJE«ni«, 
jiMtli Łylko w^>^i>l9 nyjlUtlioniu hylo moi1iw«im. Li>cx impc^ 

Vl . li owint cMl|>ovru»*lsi % l\'tor*liUf(pi, P^tur^bur^g 

mfU^al Tyntouwoi uio milkły oorax pt»viikj«f^ corai 
iiirjtjiii tfvrvii^l n*ui«k(?i <i ibrojoiiiit^rh rosyjskich. Napoli 
W iMciii wi^fk-aym iiii^fy^^k^^JH. jakkolwiek d^k si^ma wiemy 
!«• oit|MkwiiHtfti, j3^kkolwi4>V i1i>c-si'kni^ <Łif j«j uak^utywiiHi^i^ 
ivimmml, i inituWk ttUnn*. vs }Ki-«^tka k^wtuis <lłvy*iii3i' ni^ 

> . /.I, 1^ wtkjika Wjt*T«j rł**ar«ki-.»j Uoirt »-i^^^ 
■ FiiiUnihi iU> IniUnC. Z (Ina^pfj «tnmjr dyKi^ > Bal 
I < ^ -'- h opMsilo Dwuj i ibtiAB o^ 

f ^ . ■ " ■ łskMco. To i«rt 

(jrt^b «»iiiyrłi FAieiy. ki4W wiił<iał«m w TvkQ \^*0^ nd 
i w \!^V -^ ' Ja r\W9Ma bt^clf saiWMąy ^imir i 

dlM iii^«>: W rvix3^ :>wn^ Vi snsBjPcfc diai«^ 

M urafioiar\i.<li tw^y^TcŁ, potwiwilte idf jftk 

HU, U .mnń tf k i n mw ttu arri wn y ca^j od I&ftftotil^iMft 

tt^MMf^ >M J»» \tA Etw«ib4L «TB&as 



l^\^-%. 




^ :?03 ^ 



lio Dovou«tA — moftna, łsd&ji? bJ^ być spokojnym. Ak>ntt 
winpD*;. po ukończeniu w^jiiy tnpoolcioj, potlcaos powroŁit nr- 

A £4tem, iiv\iy Rov}-ftU £{k.it:łni>vi'i6, t^ljy iin <ka£ do DiyAloaift^ 
fcoby łcli samych »s(iz4flł( pnwd a^uWcm, niecrtwolalnGm 
«^'r» dA ^Vf, DuU-iy stanąć ziwozjk^u w poi^itAiffi^ grodti«j 
i JEbmJDOJ. Mysi Ufitawicsiuie j^ei ta 8&m4i, l^T^a, jnJ; pracd 
dwoma, prsed pt^iu, pra^ fiedmiu laty, tA sAm», j^»<rxi> 
j«K> ftywi<TJ o«loa«iii t^ri^ wzgl^lom Rosyi. niż pnfcdłoin 
w^lytom Au^lryi i Pru^: niotytko ^^uiuimu aw ^>i'Wuv pi>k«>- 
jo, Wtc pncwiMToikn, p'>ki moAnn, jnl: mi>*iio» wMraymaó od 

N'ar<MKeiv w kwietniu. Ctwmya^tw pr«yvfóKt do Paryaft 
wycTN^kmnną tak <.1lDgo odp^wi^dd ce^araa AJeksAtidra Nm 
wyjainialft ona nn'X*i(;co, UttiijiiU pnsmlinint gliSwny. nopn- 
i-itntri 4[4» V Kubu>lnyv1i piijpdyi'ict£ych wylmueirziininch, pn«> 
t^niiineti. ¥r\'nciitn<.'łk i iiknrg';tr'b. Xjipoliv>n )(])r<'ibowAl trj^o- 
hyłj t nnmukio^o wyiJnnnilcjij t-Ki^o niii xnalcixJ w pQftmi«i co> 
fnr^kkin. CMbU-rajłir }*» x rnfc C2crny*^ł>wn, i-ajjio^^nił* ickioro* 
waJ rozmowa uh rwciy iiiijw.tZinej^sH? i na}dr[i£lLU'?i:£u, ?o> 
ffMcciep — <pytfił, co wa^ -^Is^riyn^ ni^pokoir' W Katfitwie 
Wjir*i»w«VH*:n nioinn olM^'lli^^ ti.id -IłUyiir^ry wojuka. \V*i/vsi- 
kii< iUkk<r.U9 r?iniutj«Xf>, :r wyji^tkittni J(vIeii^i Od.iA^ka^ mo- 
Ijui vliQi^yi^ iiTrrjtlaj^u du mrli k;u'U)liunii. nae^grrt wtiiih-r«i« 
<*hc<H-ił»? - pytiit d!łb'j. piJtifjik- htiu^cr/A tirho C^jrirityKiciiwjii- 
rjui^itliyNi'!^! f.:|duH yii% ura?<X(- tiitiif^niimii kncywdy, ya Oli1i*ni 
hw}^, w jiokój? — CiŁtriny»x<?u-- yatnkoi^^otiy znmts.t.'kh, cihtMi 
tak u^ylntwiiy i rcprawny, me mryli^yiiiHt i wyrwnl <iie n wy* 
zn^inrom: „M*i3:iiftby podobno — nrlparl — nsuci^ ^j^ruwę oN 
d*-[)bin>ikq i polsk^i do jtr(hi4'go worka, dubi^Ef) rajwm wyti'2ą- 
inąć i wysyj}^ć mzotn, h w)>x«dJby Hi^d ni<fnAni»zony idians'^, 
A lin lo NApidiyifit xn:iU':ijj)4T iin^b* df>1>i'»fi|ii7.fiJi innhk^. vy- 
biK'haJ4<' cuijvp'ya#^'iiL un»-Aiviłii'iii, ujk^r^c pł.łkój vridkjiri 
krukii;iii^ podiu«±4i(Uiyiii ^łusurm: „Wi^r r> tir chadnEir ul Oldtin* 
biirj; K*ic^lwt>y Nw\ iitój punn-! Ji^^/fatiariiy wsayłai^y r\'w wy* 

f^JtH>ti' NW? JiOłlAllI f^ŁIjfjflllilMTlIl. \Vii?ltlH tl3 UCOOU- ;iTcii)ki MA 

i4ii'łktiv ni^ME-ł afuii^ poŁ^tj^ i pU*l;i»a. Baiu ftbyi wi«*lit wyilii* 



302 - 



dxy*iz ni: rfi» my&loaiii. FortyBkuiesa nic i sbroiir 
nu proriot ^ildtMjlłumkł, R^iurnKj mi Tka* cdii> 

«tła. (łra«t l>h](k<ł dwa miciiąco. ' 



vryc:Łł»kitt t 

lll>X Cl ... j _ ^ 



odpr>- 

:ri:t'li W<>jll^* 



:>-,.- 

% Fiiiliiml 
Łi^ Sto I 

firm 

ty 

r 



,.^1 



r-^ ri[Ł Kłił;*<iW(i, XH iir^blijt^eycli dm 

. , lr'wn;| rosyjską, liesŁą^ sto kitka- 

" '. JiifłsiT ir£yiiiają<'(i w odwoii^m pot^uo ki»rpu- 

. 2^v'Łowrti pTKyłflm fly.*kn*t'y<>, Nio piiwio^^r-l 

■ ^ .\iiitn*^su, Ar* wirlTiiiił jiiHiiio niviivji Ah^l, .i i- 

, jdcstyl. ^-^ 3«wcijc* inUtritiin'.y<i uwiiAii ^t tuk f-umn 

tt,c -/*t g<!> ^*y .i" »KKXrtl ai włnsnyiJi iisi rł-_ł[ii-/:i ro* 

*^^^a J'raeraiwiiiy Ri^ium iicilyrhmJuKi. |ii>^iłal ktiryi^n 

^fffrfko <*l jbflut-^-u luKit e1awjiJ<> ^i^ j^nuem, Tuluj był 

tJKdi iT93tVHikich, oAtnmimi cKuiy, (Isiafań^ słów i nieilmiiii- 

n#A |>o^*''^^Qi^'^i<^^ <lvL-Qn.i. Sftntuclsały k*^. w nlopulu uiu- 

pff^fdzinnyiiif w^^yrttkii.* TUijg«>]-»sQ pi7ypii;!9»:7«'tiinT kl^^ryin 

^ ilo o^^iiLkii iiitt rtLrifkI ilutT w»iry N^puliMii, Tt-ni3L Łn, w jki* 

foiritf kuietDia, £u|i4?)ati> nii-i)n^y^>tiiwaiiy do walki, Jini lu- 

wr*l dt) ubn>ny. a pOHtawii<iiy £jii<iiłs'^k;( wiilii<o miiJbliwitgtj U- 

ifa ^kIłuu łłyl>i>cliu, LicłlJtfej kfttiiMfifj Kj^i^nfwn, iim^jcy^ 

Nirmkc, vpiolki wóda, ogarni^ry ł*or^CTtku«yi» nii^il 

nsucti .*iq DA vf^«yMkiv atrony [lin zApubit^^uiA ui«-sK^/' 

łlT.i '^ji*i .'Ti„ni^ pntyjiMJriiuii^j nAJfnt^lnioj^^cli oitf?i,'o .■ 

iimiaH pOrtylft gwfihowup dyspOfiycye d<i Fiydir- 



4)05 



IusMa laski^fto. £ei^& War>£ftvrftkicgo. Z*| 
niodiybiw irUrgniccio inaii ro^yj^kk-j do Kń^ 
rpisi^o BKOUfiiilowo }i^yny wykonalny J04zciu.> 
Eoodciach plao dscialAnia. Poni^wii turitrdsce «i 

inieM^ooj tim», Pngft, Serock* Uodlin, ai 

^Anuori* eoŁUWłć jodtią baUsy^ z otoii 
[a Pragi % loveiąo btrcgu rsóki. Rot^ei 
Wjał^ do Od^^ka i e^Belon&mł do 
rjcyiui ainuoioyq. Transport brooi 
iajt wystany x K»nc>i do k^i^ws, satrzy- 
GtOjgowia i Kubicynm; xa» 3 broni, jol do- 
»noj do Kriłjfitwa, xo)itiwi^ tylko crtary tyni^ce ki 
Lw dl* gwarrlyi narodowych, ruocL^ vyc<ttiić na Posttiaft, 
irmia jHkUka inn hy^ w gotowości do n£lydiiriiujttovuj utra- 
ifto^i K«i^łitwA :£ cUu']L| wkrocK^ma Ro^yaiu O ludnej wuŁ- 
na inM>j«>^'tt ^^ [tnuTwataj^ym iii^pntyjaoielenn uici mob-- być 
lowv. Kujpk'rv'siui linia optfjacyjna dla anuii K^i^ttwa wy- 
tną ini^ay Wist^ n Udry TulHJ naltffky umieścić tnagi< 
"iyiiy tywnoicL Szpitale woj«l(ow« n>il-^^y wyiłłfaf* na KsLiiz, 
?z gfówtia: ni<^ sLnuttń i^ojuk, »rl,yli--ryi, /Jipjut/iw broni, 
tynónr. Jiilnui^^ijiDin ui3]iowiiHliiitT ruxkaxy putlan^ do 
JÓKrrfa. Ma nu jvit7jylni<^ ko|]<<l-ItL^lt^y<] annii K^iiiKiwa 
ri^u dwiutKLtaiu c-£lł*n<r)i )^iid«in. Z^Taxtiiu kupio Łyi-h 
tkn3u>w wyjM^iwioiiu do ma-r^/^k^ DayoLjBUi. Ma oii ai<« pncy* 
ton-ai!i do kampanii na aadiód mI Odry, KomemlariLowi 
(liińickfkT ]iappowl, zliroii^ najhurow>ł£? Arotlkl oAlruSnodcj:: 
t)i 'Jtij ani nikt zjt^^t} olii^^iiiw. mi> ma [trawa pod todnyoL' 
irem oddalać «i^ od fortyfikaiTyi »ewn^vninycli dalej, jak 
Ł<*t »i|2rn rrani^u^kirh, <:3tyH nn o()lrgto#v Ktr^nlu dsua- 
S^tfUjowcy rniiK'U*<:y »■ znaczne^] Hc»l)Jc u-y^ła]li do 
Uogowy i KiHUxynui: tnajii utii :ipiić wtj dbit? i cciiwać po ca- 
rch norac^K ,fcdiiiK<j«<^i«T na w<cyMkir Ktniny ogromnego 
iiprryuTn frantniT^kii-fco tiix1atiiji( kii; onK^Jli^^' itr/.knxy <■ oni- 
fiomif-iim vhOJnk. injcyApie^seuUJ ktiu^ryj^i-yi^ :ui|H<liii4>niii 
kwii^^w, WiiT#xcjo, i«^ samego dnia, kieidj iiaipii-i-wacKit, naj- 
l««maHl«u TL flO 





— 306 — 



fkio ininuloryuiu epraw zagranicznyi-li w Psiiy^ o<Ubtmiu> 
ttuij^temo Cbfiinpngn&mii i oddano w r^» fipmnnogo, do< 
iwiadosonego w nc^caaob wachodmcłi, pojmuJv«gg poŁsUo^ 

Tft panika z kwi'iŁnift ll^ll Tokti^ u> pi2(tljtidtfmii> «iQ 
nkpIoNcno. t<in poŁijAny oclruc^ cxyrio «amo»iohow:iwexy« C4 
p]-zyf]iti»ov.-a rfK^'^ttacya itttiitc-gtCKiiA, pry.ynm«ovrc cofiii^d 
linii cpuriicyjii«J, pr/ymuiowo [loiwi^eni*^ K^i^«tva, tu na- 
mncalfio^^bjuwy JtupGłn*'} oiogoLowołfi i oizc^c>mieu)£: to >% 
A\i'iact€CŁVA iiit^aiuieiiue 2aaini«niio i donioftłe, Siwierdr^^ 
cuł>, 2 drugiej elronyi od slrony FrancylT lea bjlui |wviiik ni©- 
Miy\ atwierdaony popraodmo od strony Rosyi, wywracają 
na wspak rzd*?^ swykLo nn i>pak f^tawiane, MgadniL-tiio itad- 
chods^coj katastrofy, i tym Waiaie apogobem prKywt:acaj% 
Jiiu dopiero nraoxywUt^ postne i ukazuje jd w iiaI«4E>'teffii 
pnLWibiw^m awiHtlił, 

\V!i::*Iako i*h»nini wojł-iinii, Kawic^zomi od Wschodu nad 
KfitQ:ttiAi>in War^Ł^EUWiŁkit-ui, niid Fnirn*yn, nad Europą, jłHzcw 
tym rAz^m nie wysltaolila huną. Znatuy juŁ l*^ pi>«'iłdy. 
Znamy niepowodfKiniB misyi ks. Adama C;^rtoi'y«kii>§o- łCiiH 
dy windnmLiAi^ o nxt*h^zywc2^tisiwie doastn pj^ry^a, juK uajliA* 
glH»ji(«e hytn intn^ln, W prM*»|tOco maja^ popiz^diony [mu« 
ku. Kłiristantłi^) Py^rUirynkif^n, niidJ4><-1i;tl do Pary'**. \i^. Ju- 
awflf. Pr/yliy wał pciwniłiłt, aliy pow in*Ttowrt<^ fvn<aT7owi paro- 
dxłii -iukifeBora, kniln tyyiu«ki»g<v. W nu^r^ywUto^, stawU 
sicj aby Ohuł>iAri«« adn^ ^tpniwi^^ x |wJo£f»iih. P«twił]inja3 w ca- 
łej peJni n^llill^k^ gioźbi^ wi<u«i)iią; wyjn^nił z&ra'M^m oscaGow« 
j^ odfoftenii.'. Wytwnrayla ^ięsytua^^ya naikii^yt^uijna, *Si<^ 
iiny iiaprŁł.w-i w jfirliie, — niówil ks. Jóaef, — x pakinn na cya- 
glii: konu^f' kofici"in racyjivi br^iń nni*i ^uiiia wyjwlii'. Była to 
sytui^cya n^ij dowodu i cJ!«2t; dla cranrr/iL Aleksandra On luógt 
Bpokojuie wyczekiwać u aiobic w domu. HyH luitominst nia 
do znitflienia dla Kai^tWA War^aw^kii^ł. Ono lyłf fixyos- 
nie uie&iolneui wytrwać w lakiiit uujmiym ManitT wojtinnym 
pośród pokoja, w lakieua ui«ogmmc«>»aiu ii;tprY£vniu ^a- 
^'cli «il »woich. idkieEn pii»dłuAaj^ceiu mc x»wi«ic}M*iitii |io- 



-- 307 — 



mi^xy i«tntTniuf)i a Diet>ytem. Była v końcu zgota oioinoAta- 
w^ t{\» NapolifiEiu. On me loiat Aposobu, mimo całą tiwoji| 
miłC lytaiiicati^ 'l^tJ^ym^i^ i^a (łluiftzą mei^. ł drugiego kufl- 
EampyT temu nieKirkieriicnm cidnlemu, jntie ni(iprxv'JLLcio1> 
Rosya. bezpońrełlnini Rwoim ciłatnreTTi, wywit-raJa na hni^ 
Wiijy. jakie tem uimem wywierali tui Im i^ Odry i Dunaj n, iia 
wyczekiiiącii odo-i^T.n Prn>iy, nn ri4|ifłttnj| /jiu-cyn Atitin,'^, je- 

«D0 SapoWri. Prwłjiikrii^I. SŁewUgssyiiinifyitmdolrwłiłjijiBnio- 
tr-, ti* X niiłj wyjii^' mn^i, Ji^twjjit tii« Łm-lł n^b.ic-i, atif wyjrljci^ 
błOt wfjjiiy. HiuThiłWflJ, Ałt wyjcla?i« j)iv^-/ /limjujj nr^w^yni-ył^ 
Z»torD KEirutt ^jq^ Pn^wnilril dalej twbi^ojuiiia, nłiijj'»5afli' iifitw) 
chwilą dopiero, pod pnymjwni iiajisioiiaeJT«*j groźby. Vto- 
wadsil je jawnie, najj^wuiej, polanie, n:kj{iEjlĘ2niejf Ai»hy 
włuftnie L^jM^Miio^-i^ I pulij^ą zuKagnaó tiez wy^iU-zjJu juiwie* 
me w powielrzu praesit^nja „Cbsanc amsbroiłf — rnsdkuKU- 
J© oiwiłdcKyó w Pptwsbur^iij — kiody Ro*ya zbitiifa jtola- 
jm^nio; ierasc, kiedy ona j^ofowa, r>ii zbri}]', ^lumiewąj^y 
jw^t ^Djalay nncniuch tycb Ufsbrojitifi. Zduuiii^wojąca ich s2yl>- 
k<ii(^^ ro:tli*^IniW> głijbin, WniłL dck^lgu RiK^yo. Ninbuu-Fini j^ 
pr/HH^ifCU. Ttiuya U^^ynui w iliitti 1 Kiyt-y^ulii 1812 niku ii.i gnw 
nity KłEłjłtwH prwaaiłłi dwahruć hU* Ły»ici-y iudzi; w Pi-lrm- 
borgu. Mo!ikwi« i Fiulaudyi pofiiruitt drugie tyle goiuwi-j da 
wyruAzeula rvj/j?rwy. Ou na to zljJm^ ihM tiiilluiia totiiieiv». 
Atc pQJró<L tycL nlc»}ychdnycb wyadkow^ [iojruil KA^r/Ąliueh 
i odgtaiów wojennych, po^ix5d zapału bojowogo swoich ar- 
tniit ni<ł trm 1 r. ocxti swojej f;łówn«j, wyty^Kn-^j iny«li poko* 
jowej, "W lu-ytu lftl2 rnku \n iMit ontalin wsywa do aitrbio 
Csciuy^Eewa. ^'yprainia gu rafij«axccv, 3e« xwi^um pismem 
u^dowem, do c^mtza Aleksandra. Trzyma go pE»ex dwie go- 
dsiny, mówi apokojoie, z «imQi| krwi^ i rozwagą. C^iodsi te- 
ras tylko o dwie raoczy: wydalić okręty aii^i-^lnkio ; ulotyć 
*i^ o tniyf^ cnliLJi, Co do Oid^abuiica, gotów dai^ w-oclkii^ ea- 
doścuCKyiiienia, wmiclkit; odf^odowaaiA, — byle iiie w K«i^ 
i^stwie, Co do PoUtd, goti^w da^ nojdal^ £]^aj«ice jE^pewnie- 
sia pi^ionDC. Ponaem,dorQc»ijącnrojo pismo: „Teakrokr— 



- BOS -- 



i^zocoo, "" który csyiU^ w l^j chwili, b^aie mi poLtcxonjr 
prsoz potonmoi^ na dobro mojt^o cuniieDin^, 

Ski]ti^V to^o kroku^ juk i wszystkich pnprfiwinfch, byl, 
łm mu»ibl hyćt la^tcn. Wypwtki possały bwoji| bol^ji^. NaBt%- 
pily TipraymiGTKłłńc^P pwi*>ciw IŁołjyi tmlctaty: nnj pierw k Pm- 
ttftmi vr lulriD, poC^oi w marcu k Au»1iyi^f łon OKLitoi f^jM£* 
urio w&lD^, van^i^y oj tiicj^ xn njigrod^ tlliryjitkn, urylATiio 
Q&)icyt. To by]«, prseed iliKlmtu laty, mydl kti^iu Adiuni 
C«arlory»kiego, wtedy łkierowann na ti£y1ek oGsoncH Ale- 
ksAncłrii. T^tmz zmu^ony podniei^i!; jf^ Nnpoldon. Zmuszony 
pnoK a^1aXQi) logikę -prz&^ntwy.^nui. Alf? je^scc^ie on prxe<l niem 
calkwm ni© pocinlu giowy. J«<txc-jMf ii^itiij? uj^ić. Ufituje priy- 
niŁJninioj zo*tiini6 «>!>!<> od wr<>t. Jtbc^Tmi w kwietni n esy oi 
piy>1)42 porcaiiriiirnin <i^ y. An^J-lią- Najw^Słno. Wyprawia* ock 
wvgo ^i>6i.'a %^n\y Jij Wilna, ^zie ju* na wtoli? !<wojt^j urmii 
kwateruje cfiH&rz AlekA&ncłor. NiipróiDo, Sam nnjptiŻDitg, 
w niAJii^ r>]iiisz<na Paryż. ZUnsymuje ^ię w I>(>^fiie. C^ka 
tu <lwa tygodnie oa wynik wilefi^kicy^o poHcIr^tw^. Thk'] C9ea«, 
drogi, Diepour^towAiiy czrs dU kampanii, gd^-t ciągle 1i<^y, 
fti* ijiiiiił >iiu liy^ iLidtrrj^tdiiuiiiii. Nii^cwr/?!**, w cwirwrii^ wymssa 
do foT])Oi'./tiiw, WynjAKA iin Ug ^»ji)q ,('xy9il<i prikojotr^. ^^S^ 
ł^ ^fuJjowuwtUG^, i imwskrtttl tHimjH;j?Łki|''. ANi nmiju War«cft- 
w^ ZcUDiedT^Guii^ piurwouiie poli^^ł^ Jtkijyc wAm^awski} po 
nainyillii pivyt^pu i oki^awai; |inci'kn<!itn dyklowuną [ićttrro 
Uiiesilu^ >«drs£,iw>!Lkji in>trukcyę; £iuiii4HŁ mcfca stvm — llgu- 
mnU, k»>ąd£a jc^miiuŁ genoratft, poayta nad \Vifilc. Uojubut^U 
mmtgi vDJmni' Kcii^itwA, rosUpia jp w inoreu Wldkiej Ai^ 
mai, oddala oil głóuntigo loAy:»ka pi^diodu* Objiwia ^'i^ uni^ 
neft Warasawy z 18IX> roku. Obawia »t ■^^ Wilnn poiiowbe- 
OM rztczy krokowakich a 1809 roku. Obn^ia m^ rx4!cxy nio* 
odwotabiycb. Na cade uicbyiralaj pot^ woji^nn^j, jakt^ 
nigdy doiTchoa« mt widsi«ly dsi^e, on alasptikujmn wstano 
aif oduinca. nie^pokojnlft spo^^ąda prs<*d liebie, on wy[K4iii9, 
l6cs wypdaia nitt b«a wiJiaA i trro^, wolę swoich wyt»:yt^ 
pni»taa<a«^ 

Tak do najwt^k.^zcj grj' !»wtgo wtHki<rgo t>cia prt-ypt^ 
p«j« Napoleon. Pnty^t^pit i pntf-gmJ. Uył j<'dcn spoódb, ab^' 



— 309 — 

J6j unikaą^T ale do tego sposobu on aię nie poniżył. Byf je- 
den sposób^ aby ją wygrab, ale do tego sposobu on si^ nie 
podniósł. Tamto było szczytne: to było ludzkie. Tamto było 
dzirfem jego osobistej aasJugi: to było wynikiem dowrogie- 
go, zwalonego na jego barki, dziejowego dziedzictwa całego 
^owrogiego wieku, za które jego wyłącznie czynić odpowie- 
dzialnym niewolno i niepodobna. Nie był ou zbawicielem lu- 
dów, — jak chce ubóstwiająca go legenda, — ale nie był 
te2i — jak cbcc potępiająca, — ich katem. Dla spokojnego^ 
historycznego oka, po wszystkie czasy, trwałem i wielkiem 
światłem, nie mniejszem, niż kiedy najpierw wyl^ysła na Za- 
chodzie, b^zie jaśnieć zachodząca na dalekim Wschodzie 
gwiazda Napoleona. 



z DZIAŁALNOŚCI MINISTRA LUBECKIEGO. 



jeszciie swego hisloryk&. Sq anft [>Ł4iie trezici^ w^ine, uauc&i- 
jąc'^ 1 }t^i\\ w?(ZTAtko ruzem poto2j^ć na maW^ ^ą to tl»i«»je ku* 

KTii. wcj1hx^ Au*lryi M<'tiłiniirtinw.łlcii*j, Pniu ru^il/jonyfh pjT.iyf^ 
nitniitxciwycti ilunwJrłtw Piytlrryku-Wilhi^lina TIT, n«ljian>* 

ryKJitu wuiiihtKJH Lllli^^ikiŁ WlJI i Kamli X, Vxtis%y hik- 
Dii«ckit^ im toMCft zaottiTZou^ samowoli praywróconyoh ilynji- 
fitdw. wobec skutych Włoch. pogwaJconoj IIi»z|>aiiii. uauet 
voboc Anglii poJ n^;oiicyą J-ji-zrgo, — loaJo Kn31c;*Łu-o Pul* 
%ktr-j kuin? C»rQoŁ(Jwi, wygjinit^iau x ojcxy?:iiy. fifoiciiiiu^jco 
tulzii*lH jincytulku, kUiix- swojm dii<:lLQm pulrlicKnym j^l4u^- 
je Hobk' iia ujirobal"^ l*łfjiyclta, awojj^ armią iia poit^w Wel- 
iin^iiiti swoją adiaioifltrftcyą mt zAzdr^Ać Steina, to p^iu- 
stewko mkome* oa dwóch tysiącach mil kwntłratou-ych licoai* 
ce p^atwftTta miLiona tnicmkft^ów, sbutl^WAnc da juscsa 
Łicuif^cLtiMD polo b]Łvry, wattiic^icnc £ dyniincych ^i>jc«ecsO 
ów, jt^sK^i cal« drg»jł|ci' lachem tylu przobytyeŁi w^rsą- 
śmeA* tylu n&^l>'ch, AmierUjlnycli pracwi-otów* l>«; ujmy JU 
dfibi^ wyirtymuio ponWoanie k owocieanym ZacJiodem i po- 
środku Karopy dwcsoenoj do pnseduiojssogo miejscu ma pra- 



— 311 — 



iro, Nit;dy m^te ten knj a|»o ni gwi«aaT, t«n 

jako1iv oieodoliK^o do tyim ukmjfgiaaij «wri trwntno- 

9i^ chw j>o t«ma sft neecfc ■mn óftkw oApoCYlul a|¥>t3r, 
diDĆ pneytljiomlo go breenu^ mk aadsw^rcsajor], Ukk blicki«j. 
Wf^jLOrAJ^u^j doby, oboswUdiuAfe ai ^ iew a oat jnti*. wyb^caU 

Zaponi k&rd>iula4. o którą rosfad Aa^dobrobjrŁ i w kn^ 
Icu ctam bvt Król«>lw», b^l Dieustakny tomnck vivlQd«a* 
^Cesaniwa, Unofiio i watee hrlj pov4dj. kt6r« kooKtbtłacjri 
<m«go sUMUaka sUwftIy b» prsrakiodue- Były itód nicfa m* 
fide, kt>Srd wynikttJy x ^am^j mrfofy rbetay. Były taki«, kUire 
ly |ło stronie Królestwo- Ata iMty tei iniif^ pu etn>iiii!f 
klw&; i j^k daUc« wptywowis, j&k ^^tioko si^i^&ją^JiT, 
liedo«ejoscxe awydatuoao, m awydMuĆ potncW kDiii«H<x- 
lie, dta flprawiedUTnego podsuło odpowiedcialnoici obu- 
lUfj, Ifttaiftiy tniaiiowiciA v spo(M««.-tawi« roeyjaki^^ui 
-tywif^y, s staudy. s tAkofmuili%v uprvMi»lUA, wro^c <Ua 

woŁ-, w uujciAŚiiMJtirr«li nftiv«t jftftniuMłi, tj^Ucj iu ji ynty viii 
loowłciel^iej, podjętej pnccs oc^unta Al^kaiuidni I. Te ty- 
wioly 8y8t<imfltycKiiic» upftrrw, wciaksly sifl pomi^zy kr«j 
a raortiirch^. ZApowno, m^tUy moDArdią o kmjcm ifitniaty 
ui<;poroztjmii.<^uł. Ia^^ j>o(nyiUDc toii ro^wu^jicjc nio bvlo 
z;Kola iiiepodobiicńatVLin. Żu dstutcscsaie DiopCKlotniiiinŁTrirm 
jaki^ stnto, do i^go v suakomitym etopniu pntytoiyly iitf Uiii> 
nii^)r3yjit&fio iywioly, i cnu toft snAkomity iiłibj^ u^IkuiI 
Av «provradxouiu oetutocziLoj ksLtMtrofy. 

i3yl V KTijWftYio KongrMowetii oJowiok nii^)K>fipoJity, 
[tory. wt>rctv tnk pui^nyiD, oiopnyjazuyni ccyntiikoin, 
jauiuij, zaoŁ^Uj s nimi wsUm^, konsohdacy^^ «u»4imków 
j)oUk'>roiyj*kicłi cbral *obid aa cel asilowafi. Byl nim ituni- 
(«t^ pre^diijFj^y w Komii^*! Kładowej Prxychod<^w i skarbu, 
Jc9. Kaawoiy Dnir^kl-Lubucki, 

Kxadk^ kiudy o kimkolwii^k tak ^precczac » ^Lr^jut 
wydawano ^dy, jok o Luberkim, (>;^h>łXony »n»t^ł Ydraji 
Jednoczenie pntes Kowofiilcowa i MochDflckiefJf^, ogt' 



- 312 — 




fcifalaey i iŁninlm MotJ*Ttttf<rm, 

jin* »■*■}% f^^ Mum i ^ o palgpienlt- ISt 

tpotoi^ L»b« ł icso>> V jego •Jtiaiiigwji, jtg o pt* tj x- 

go i^ao, •% nac^ pot^fńous goittn^ Są ■jlites fcAki ^ 

^ dci*q utfflliencTi, fl« T >Łiiai < M »ft tarty w j<g>; 

a AVi«lopobkjia. Urz^daacioe «ŁoKinkóv pol ato -f o wy faŁ , ts 

fte pDJnowcIi len cd rtam^teie i roasuMlnu di q § i M ^ mift- 
£0 2d|talL Osemal v k», Adfttue nie bflo liwjatj. ba^ 
W4g:ttdn4y enersu Lobeckwgo? CtoeDOf j^ga g^c^ a j c i . mm- 
ki obcfaodststt mą % )»liini iv» bjrfa v mflC^niŁśm? A f?nv- 
CMi* ateo #v0)9 V7J4tŁoviB talaote, po«taw>oixj wt^ :v- 
iDi 4v<ffnft, Lofa«ckł tnd o* porówmnta, Ttmca s ob« «a<oa. 
Uiil luetyllEo aitny iduil od k*. Adua^ inwl od D«i|;^*li« 
00 niMsą M dfcirtf, Z obymida^ ^ <d«^ «taa«, mm mMm 
»l«i|erado«W Aft uncdoiitA. AŁob. jftfi om n* tymla 6o Apo- 

«Miiift, AkjF tso«ta] ipctt«iedfiwi«ri, mt do^rdKaM,ooau' u>. 
Uft do iffco stnmic, oka^pr aw ono pmo* OddW ky»iovi 
pi^trwtT^.iTYcdiMuli^p. Był Icr&jowi g>otn»^faiij. T«ki. j-.^::-^ 
b^l, z wnjTHtkłetai wadami. Ul potnolmy, ^jiWfLLi-j 
Kpnwii r^oycfa «hi£ potf^ba. W t«m, oo sroUI iMir- .:-'- 
nikt BtA bjl zdolftti go uM^śó. Nio uotoa nawcl o nini (v>- 
windzkkć, ftn «j^ nanEut^U. yr^yntM po i^^^ilciii Ulai.^ tnTnw 
nh. Krdłeatwa. Zajął piuU mL«j»ce i z pożytkioin jo wypol- 
nit. <^ «autf 4:0 «pncciwiali rati ci^ na aoayaf^i «ejiao«7ok 
\ itft eiiiigT»47t piftaowtU j^^ goepodark^ pn*ei^ «t?*o* 
tiii«j iiispoti^liiłC33aućgoi^]ytM8iiyii^oir«»m,jc^pt^ 
4ci9 uronili nieslifdnein. On bj^ oidoviekieni t«f^ i^tuoku, 
jakich ?:aw«u' mii-iUtwy nnjtnoHg, a b«Gt których ob^- 
ainpodubna. Bjł ra-towinkwm t«r«fcni«jszoŚci i c^rnti. Js^u 
ujiuuowal wfsyitlcich \trxw fundani^nljJiiych Kp'-l««1vra, 
leez fŁAJwninIftjną kh UtoL^ on dopiero z abftmkc}'! w czyn, 
V rEocKywJHio^ scaniwnil, na liifj aic oparł, x ni^fj moc cseor- 



- 3ia ^ 



palt wyzy^knl ją praktyccsiiii* <IU ^^sparciii, dlu vi:iiv;ctiioiiia 
kraj CL 

Ale walTxymujciay si^:- Ni^ pistcmr tiiografii Lutirckit^ 

Igo, która ma-łinjłby ł-yi'^ lii,-<tct^'J| dw-icli ŁrMłcicli nc^dci diciH- 

}riw KrulestWA Kongi-ołowcgo. Z ivnztM;Wn>nDc.i dBia(iilnońci 

muiiAlra clio^my tylk<i jłrarłlntiłwir uit-które p<łscytywiie *scł!ł*- 

;óty» Wybiłjmniy w tym owlu pierw^ay i^k prtuowiiaia M.iki> 

ij^ L I>\a 7:wf)7,ummua, ni^czy itart-icyuA razie o poj^i-s^^d^mją- 

cycli t^datę AybituiejsKyłli moiuentn^h łycift Luhwkicgo 

Z rofbiny litewskiej, ssa młodu wy-ilftuy do IMcrabui- 
;a, pł>!e<r<jriy je«iił:xe j>nt^K Pot^inkitui, wyclion&aioc touioc-/- 
n^^ koi-]>u«u kadoT^w, odbył Labccki pml Siiicorowom knm- 
pftoi^ wI<>Fk{^ i sKwiLJcAr*kq pnsociw l-^AnruKom* a nii?4ivŁy 
takte preoaur IcgioniMom Ui^brcnr»kio^, wal<!3cqcyDi v ««?- 
reg&cfa bBncoakich, pricd jej ukobcacmi^m do JyiiM^yi ^ic 
podU, wrócił dc doinn, w U^xlKicń;1kiA.;^ifii4' (lii<'>icó lnL boK- 
cstynnic atmwiL Obrany w 18011 mku BinrfłZjJkił-iii powiulo- 
"wym ^rod^irftJikiiu, v liKiop^idsiti U|^»i roku, » rekin iim^^yn mi 
datki^^i^iiiL <hI i>ljyw*ilelstwa ^jdwit »ię w Petorsbargii. Hy- 
la to chivila, kiedy kaTaik o Księstwo Wuraaawakio. o sprawy 
polaki^, j(«isc«; prKod dwi&t<>ui tiunii*^*iiy, j«4 był uł::Byiiił iii<* 
nt^hronni^u Kerwiiuie- iuię<)*jy AU-kłiandrcm a NopoWiictu- 
im 1811 r^łku K4wiąxa.uo w PpUr^buigti ^koiiuŁ^tt w iL'|i- 
atych obyw&ioli pol«ktch. zwoJfinyrJi prtd pQKi>ntm KAżrd^fi^L na 
dwy rcffikł&d podatków". \)n if^o konnu^iM v:»xą\yil 
vpv^aCAch jo£0, wspólnie z Mirhntf^m O^i^skim i LiKlwi- 
kkm I'Ut<^r(itn, zn^iCZDy wke^J u<Urnł LuU.^ki. Fo wybui*bu 
wojuy» zn rofiij^tcą t\^ ziritiiq i'łisvJBkq liłlai tiii; w głąb Roąyi. 
Zaraz po odwi-ocit' framni^ów a Uowkwy. ruKT>in a C^Kirti^-o- 
kitu I Sulbtrowakici weswany do WiUia, dogłćwaoj k^JTAtoiy 
Alek 011 wlrri. JedHoc-jwńoic, w grudniu 1812 rokił, 
obrany saocraiio mareKnłki^m ^bomiOilnyin, w ^tyc^nm 1813 
roku ruiftDowany guberŁatonui ł'yvilnym grodsiic^skim. O- 
«pi?8scącogo V poecłgu «n Nupolcoiiom, doęonil ¥1- K^ 
li»zii, w luiymj w marca olmmaJ nooiinacyc au cxJ«;>iikii Ha- 
dy NujwytiBOJ Tj-nu^Kfl^^owoj dla Kni^tw* War*auw.ski<^^. 



314 



llóni fię aafcychmiikflt do Wnrasaw>', ObJ^ tufaj v/yt 
lipr^n- wo^fii*>tnŁnych w Radnie Nfiju-rtswoj. która p.>1 prł'»y- 

iHjzpłJcracIa (aj-nnc^oL Potożonio Karriso iiylo iiu>jam«. W. K?. 
KoiL-iianty, dowodźmy nnnii| okiipnoyjn<|, pow<iływnI do bro* 
m ftolukrny Ksicst^pa, looss w i«Looł« Uyi za profitem jo^u 
woi^loniom. Tefjo sanieRO ^Edania byl Łiutflcoj. Niijwiłjcoi aioti 
flzkodzil w skrytoi^ci Nowosilcow. Sskodzit ju£ wówcaft^s jot 
i»d p]crw*w»j oliwili, a nił? pt^inioj doptftra, jnJc myln^ pr> tfeia 
dacioti uU'xyi[inlo k^ mniifiTi;tni<f. XJvfntnny wKidy xm imJihTW- 
nm<ww>;;o prayjari&la Polaków, 20 wswyjdkmi w *ardwxiwj 
^ftytoAci, K jodnym lylko czlowiMltkiu trUn^l NowosiIousl' oĄ- 
r«zii na stopie niepracyjajŁoi imien^lnej, ^tiajnilodugm swoim 
tourDLi'vy«2em w Hadm NajvryAs:«fiij : x Lul>oc^kin]. W lipcu 
181ł roko, iiA roxkAX cranr^ki, pod prr*>wtidnił-twem ]>r^z€*a 
iioiiittii, 0*trowMkii>g«, p^WKfaJ w WwKftiiwin Komit^** org^tni- 
TJiryjfiy f*ywilny, W?*z4>łU uiuij Lu)>ncki, Ji*<łj*K4,t pruoc opinia 
liulihr^mi knLJu niłfOujtnłiiu, podt-jraliwem oVi<?m wMiiany. 
WnT*i&c*H<, V maja ISIS roku. zasiadł n-i krótko w Kz^iJnir- 
Tyiiicsfiisowyia Królestwa Polskiego, niworacmym k li^iAy 
Tyniwcflsowej K**ic5twa^ i w lym cliaraktiiiwł, w lic^opodije 
tp^ roku, fiwój podpis komrasygnigury iw knn^i^ konsiytu- 
cyjnoj pMifłżyl- 

\Vy*fJwdł«Ky 2 «%du, jufc niw wyłoti^ilł wł JusJiy pabU* 
i'7Xii''y W f?xftrwcn 1816 roWii zciiŁr*i oxł<mk)L-ui połi^rscontij Kt»* 
iiiivyi likwidmcyJTi<*j w WitntUAwin, dla uMiilerila obrai^huit* 
k<hv u-SinjomityeU mi^d/y Roftył^, Auairyą, Prusami, wyni* 
kłyidi z tdimutjej vrojiiy, otaia 2 uflkuieoyiiioiif>^o na now^'cli 
7n?i;idLich podzialih W Mc^jniu nnsl^piif^o roku obj^l jm-a-- 
w<i>duivtw<i w tf|x*L'yalnej Kaniirtyi likwidńcyjnłtj, dU uj^taliiiii 
obrachunków w^ajemnycl mi^sy Królf^Jttwc-iii A Oaftn(twi?iii. 
ThuiI^, por Płjrłł* ricbuki, i»yiy i dunioł^lpjwn* 1 Irudnii-j-^-^i' 
,Sz<vzf?gólniGJ irudn? byiy x Pni>Bnii. Trattba lu luUJ p^łM*?- 
[]:nt*^: nt kniigri*xifł wi^tdp/inkiui KsiicHturo pod irzgl^« 
(in»uiMiwyin i <tkonr>ii]][>jciiyTii d[ja)M!3Cijtui« zosinlo zlupioui 
Po Lylu .imiinifb, <y> je ol^Urły, mcitowio kongret^owi ji 
w ni^m obUi*- ^9bnili pokło&iff, l*o rekwizycyi wj^nncj pray- 



— 315 — 



ecsia knl«j na n>l:wćcvcyccJ\'plc)iuuitjcsui|. Był to proety, 
januy rabunek. Ks. A<Łflin ha lyeb runrsAob ssę nlo Ktial. C<*- 
t^rz AJokA^Ddcr, pochłonięty nadmiarom apraw nnjwa£ui«j- 
tf3Gyełi, nic ni&t sposobu waik^ć w t« A8eK6e<Ujr- Ale dockonfl- 
Ir ZRMlt 9Ui ua tych r»KVQch, w M saficsogc^y n^jsknipulntnicj 
wniknti prTcri^Avricielc Prus tiA kongrosio- Up^frowAli z toki| 
ivyją;kovi) £i^xnofr^iiV* ife obłowi); ki^ nicttylko kofla^trrm brz^ 
bronnc^o Knic^twu, \fnrz OAW^rt ko!<ict4*in wncohpotętiioj Ro- 
Kjrii kU>ri]otfy !'rt;^ i Kui^py Irsyniala w !tw>-e)i r«ka. K&* 
Munpne^, konironi-^Ł wkd^t^kjt pnuko^rosyjdkji s m^rcA 
1815 mkn Tuiotla umowę iMjoAtką s rolm 1808. w ewoim 
csA^i^ tiiijf-^niialoiej |>civrtordxoa^ pftCdE reąd pruski; «wri^ 
«Tln tpinut mądowi ?umy hypoteamo, aekweEtiowAiio prara 
KntticiiKÓw, a xa formal&cttn potwiords«niMii U^EOA nądu, ua 
poki70]ft nulHtttcj od tii<i^ N»f^k>onowi konm-bucji. fcodo- 
wjtnu KKtffiwu cji vfyplm'oru) prsor Kni^twci wiUut^; i milu, 
4>4ls!y^kanycb (yiri spoiobcm, UłUijłiłi Roayi prwx r«tjoc«j-^ 
knpicnly, liypot«koVAiie w ^ntiiic^h pncysUc^o Krolc«tV9 
JM^fkirgo, lift <:uii>c p<>ltrai^iA luHi^^iia uIatów bnc^cnącą ido- 
ni-tj^ tv i4iiLUM-2tiyui wyniku 2\^'ithlA Wn ci^ur na Mk&rb tvAr* 
ii3£4V(ki, który xlą wurr^'ti>1noi(^ oarxuoi>ut| mu dawniej pncez 
Kninoy<;t in» eobw t€rs* tylko jw to dniffi nKx nirztu-^iiri 
pi-ZL-z Pruvy, At«by ka ni:|, stn i^ t%mi^ nMWx, drugi Tl^k z^ipla- 
dć. yoifpnio, wipdcńiki tntkLŁt podtinlowy pruako-r3Byjaki 
z maj» te^ol 18J5 roku, lytcli^m dawnych diug<5w Raplt^j 
i przyp^idAJ^cych z nich prucentA\i% zobo\rinKnł byb* Kcję>-rwo 
do znplnconia Pru»'mi 16V) niil, sJp- Joaz^tko Krni u-^ystkicm 
ntMUupokojnny, ow?xfrni, irirh^ctjcy lak łanim zyitkiam, wnH 
j>o kongnuiit> wy^L^pił nE^l pruski z nov;\ pi^tfusyii ij 2ivn>t 
koMflcU^w I simi, jionxKłiony<'b w nuiurw^ uu uii-ayiimniłj vroj<k 
ronyjbkicb, ul l**K-t niku, na xi«niiadi K*ił;siwB^ Pnu^^n po- 
wnjcoiiyclr W lyin ifiti^i-A^lt; nzidw- oksi^^a} si^ rzynnyin 
i uotynuyin ijo^el loąyjfiki w Uerliiiie^ Alt:ipeus. Nie może ule- 
gad WłjŁpIiwo^i, te AIoppun, jak lere^izt^ sn<ic:Kn» cm^ i>wn- 
cunsQy<Th (lyplomiitiW ro^yjskirh, topi^J ^iift^yf ri&^jlcwi j>ru* 
sikitunu, nit wtnKti«t[iirj, Z j(<g'J ijnk'hTUf>iim, n uut Ina utl/.lidn 
3eg» Jt^wUrnccbiuka, lir. Ni*xtiilro<l4'^OH ^^tjiiii^u w tym pn:almii>- 



- 318 - 



do Itonwoir^ p<n4>niliur^kji |knuko- rosyjska z ^crpnui 181tf 
roku, ubciĄjuj^oA Ufjsyii ii& nnj« l^ii* nowym (UiŁ|;ten] w wy 
><oko^i cKten^h niiltonow taUrów, fkąd an^^wii ck^^ snmcw 
miiHi&U = obrndiniika obciążyć ubo^i ^kflrl> Krolcntwa* CCt&- 
diMĆ <ift trm. 7a rw^rŁoiK- ko^stn *-oj<*nnc Vraty likwirlovjUy 
»otni* pic:r«rotDio linJ4.-02ri% .Miiaij ^xi^n;i7tiii milioa^iw ulnrów. 
OlnEyjnawjrity t^df^^^pti^;^' od Uu^yi c-iti<-ry uiiLioiiy, wysiąi^ily 
s kolei, s tf^^p) rami^o t^^tulc, ilo vkArtm Królestwa o dalcao 
*-*t*»ry miliony, i d^i^ki ni^^occ-nioutj Tic^rnDołoi AlopeiUiKJul 
IjvI^\ na iiAJlepflssej tlrodJC« do wycie&>^U i tej Sfuny- 

v--^v<te} AWkiAndrA. w juk nfijt>i^t rz*»j£xyełi ur^-r.i^tncU ićnia- 
lo i joi^o ił4pictu(^waJ ojilii (l<i\rfiliK)«ć i uiv]ic2i'iuroilc me- 
«1co6«aoDyeb prctuD^yi jmi«kiL*U. Konuntncyi pHorab«iT>;km 
KUjmw-liiB ju£ nio ^dąiyl Kftpubiofbs, Wx s^raz po joj 2»oror- 
i*iii. wi- vrz^iiiii 18IS rokik wezwany do Akwizgnmu |itvi^ 
c^itftna, baviąc«^ iav» ha kongresie, 0ŁrK>mnJ toihy^ d<j Hi-r* 
lina dU iiprnwilsittiia i iiBprjiwy &abdi^ion9J Hkwidaoyiz Pru- 
Miiitti. Wfti^J ^lio «Ui p^>m<>^-y doqhiirUdcxon<go neGzoantaa'0^, 
r<9r^uvudarc't ataim, Kajt^tAa* KiUnowikiego. Odrwm uknirit 
ougli Alopeu^oiri. r^miorzyt poiądltwo4<y muii^ti^rym IwHiA* 
?łki**:j<'^ \Wfiiąpil r y.^^ndjj 7i]p«4riie< iJi>tii<iiiciii'tiii, » kttimj 
VKXuk£i- jkmI<txiuł ]in]mu*1nicb nifcowaii ogiklu nit* było nim\y: 
r. ]tuB»d% kufu^iriijŁiiLy nn tyimsk Rsujutwcu Wiwl iniiti jionUiu 
pntybntł i'Hty iiirliuitrk. 8lAn^ konwittf^YLi l^rrlifisku x itiAJa 
1811) rokti: ijtiiitna x nutrra \Mtt mku mipAlniii iiiiirwiittiEo* 
nn, wykn<ttU>ii0 pncy^niink iialtrtnoici z Łrikfntu x maju 1^^ 
niko. icwoliiioiiy sktuh Króliuttmh 1 x musucooiycU tuu kapiUi* 
ti.W' piTif kkh i z pr^yuinnego xa nit* dl'ipi |x^1t»«tui niilicina, 
jcwJuitMiy z ikrzy^iuiiLi-go ■l»wtt«*^o dtiijfu OłłmiiAbtu i pŁ'4 r^ii- 
litmit, awolniotiy z gro^cogo nowego <Uugu t-Ktet^ch milio* 
tv&v^ Wwiirmii Ki7^*klo siłj Króli*9iiwo swoirh praUMU^yi do 
frUH fjt d<-|>u£yLy |łtil,%kir, pv> klęKW jifiu^:<kir) £rt1x>vraia« 
gTrit«3t r%^ jirtjaki 1 wywit^iotiK do KróUiwm, uniz vui kunjtla, 
l^uWkODi? 11:1 utncyimmie %vojsk fram^ii^ktfli w obr^bit-, do 
l'n)« wcieloayiii. Kuuw«m:ya ISlO mku, udoUKto, ncw\ ino- 
tc^ dxicJo Lubeckkgo^ iii« )»jaufaod3t€£^)Ł4>iAj| pntta o^obt 



317 ^ 



^K z v«i^itlui^i>, do CM|^ PoU* odftlft pnira, 4 «o £or^ 

P^fcs^aaiąe Profom to, do one^ tM rr^ pnwl ko8V«W7^ 
nit mJAl ftftdiwct) pr4W&-. T»fc, bcs dottal«cnMJ itti|oaaiei 

^bco^\ h co do|>nTd5 Bonsa, b«x doł K tegmj dofci^ ^iny. 

PVvriuxlsi Moduncki, powol^}^ «!( M ftfam Mgoe^TM^ 
rych WT^ pT»civiM iryaMŚtiimy pnwfcooinip- MaMoalibjr* 
tay w ogólac^ci, m od wyroka ModwaekStga, po dńi dsWA 

ncm«ij tciftlbr privo do dbiotp^ Iriibocki- Kie JMt to kwv 
Lifikacya nn cfduogOr tt pracd lyłwai nodl oifcaTtopigo iw-' 
fitr^ljid. Co «i^ ty<2y Mia>xk canatów^ ctjaiOB7«fa koaw«D' 
ni<^kt^ % oich, bnD» a osobna, im oMrtt^ b» c% 
lU, ani nawet b«a zajady, Ra>«m wci^t*, §ą i aiwpn- 
kniltwc t niMŁoT«&cvn«, giyt nt« uw^l^iiją aoi popnc^ 
0|EEO >ianu rxf<3y, ani ówcsoeum^ poloi«Aia, nd^rzaj^ 
oderwana artykuły umowy, kt^^n masi być roswataną ja- 
oalo44 nieroadzi&lna, ktum, jak kaid« omowa dwnstrcmna, 
.dkUIa poU«<*^ lu n8t^p«Łwacb iniuej«3>'^ dla aytkmnift 
f ka^ch, która dcwkoaidą nie była, gdyi wob«r optakoae^ 
n fiiimw^' likwidacyjnej, jaki sa^taU, doskonalą byc nł« 
'TOOgifti ftto któro byU dxi^«Qi wasoem, tradnem^ dla kraju ^ 
_mzoch miar uiyt^csa^iii, i staonwi ttMia^ saAlocę ol)ywa< 
hkj^Lubeftkk^, j«|^ tAkntom i dobiym cŁi^om utotny 
yi pr^no«i< Ctla ta jiprawa, nad któr^ moftelUmy się 
sain^ma^, l>^yA j^t ona puiikt^tni w^-j^ia «|ii&by pii- 
lioKDoJ U:ib«rki^gOT miała oadio wpiyw Iwrttpo^iłłdni na dal< 
loty pn:yirxi^o iiuni>ira. Ni^gocyatytt borJi^kA 
1114^ nwng^ r(^arxA i kraju. Sprowadziła mu Mrasojn 
Ątą nhdfrcvj%tii Pm* i wK«yfiiki**j^, co pnukio. Za* pni' 
«ki(^dulOr KaduAo, było wtMy vp- polącsonem Coflnr^twie 
Kr'>1^<rtwie, Z dfibr}'{?h Pnunków w inacsn^J cscftei tkUdo- 
Ai^ otot^saniie Ał^k^iondr-^ cktnjlAto si^ prawie wyląeoEDie 
oto«7:*tniii W. Kt. fConstajitego. Doskonałym Fruf^akiom 
«fW3G£y^kiid]i był Nowosilcow. Ta okolicsnr^acc^ vrptvR^j 




K 



- 3J8 ^ 



imriisT.riTiii itkaitu KnSlo&tw^ Była to cbwib dU tego Bknrl>ti 
ki vlvł^iia, i aieLylko <1U ak&rbu. W mąjti t^go roku Ki»U 
AdtninuŁTftCignA odftbrnta x Pot4^ntbiir^ od miiUAtr* f>*kr^ 

^Do tf?go jut »topnia twK^ij' prx>i(xly, ii iii» irikie Łerfts o 
nulaconio >i<; nnd iitizymitnii?]!! lub aumiuą nlektóiycJi ilJ 
rViw, imd (lokoAcr^-TLi^m lub caprs«Alftmt.-m jakowych roi 
n&d |xxliwi£uiiiciein lub upadkiem moktórych budowli, Utt' 
i-acswj o wyi»GC3Wiii« WEgl^douk uarodowogo i^tDictiia i iiAJ- 
(IrotMf^o dobrA Polaków, bo idsift o ntvirrfl]c<iniL*, cay Kr^ 
lc«two Pohkio m(j*o w tonufenicj«wj (łw«j CŁrę:ftnuiac>'i w>'di 
Ud K urliw^nycli fiimłu^srW polityc/ziomn i tjTwilnojnu bjloi 
kt<^Tyiii 20j<tAJo olxl«T3cqi]<f, lub \vt c^yli Tun, ni^motnoM 
odvJ4doxywKKyi ulods sivpix)vrAd^'i>[ńu jtorz^ku rwKffiy. wii 
o(^ 8a«ŁoftOvruiomii do vit .hwou U .■i£CftupIo<»o;'^> Jotinoca^-t^nio 
w Uijibo odosswto OKiiHJiiii^ itujiiMor ^ekreturs Moou vglQ Na)- 
w>-iA»), aft^lhy, dlft przywrócenia równowagi w bud*" ic, wy- 
dulki korony ztiityć o pnuMsio j^n^ UYOci[|, zmni^^Tsyi^ lice- 
bc umędaikim' plality^^h od aknibu, soi « maty og">liicij do- 
chodu budtetowefi:r> odtE^yń koniooznto poŁnsobną kwoto ti& 
aCKE^-mftiue woj^ka» Miolibydmy Diojodno do po«'i«dsoaiA 
o t<j fl5'niwj od«xwio sekretary^tu sianu z 1821 ŁH>ku. ^\^ń- 
my, i£doiuoiidod6 jej rsDcsywiftta sn&cznio s<^stalft pnseoenio- 
HĄ. S^dsimy, ii nie ntileftyjoj braó zup^nio do«lowiii«, Gi 
wifcwj, Binmy powu^ ptjwody do pncypufsOKOnia, to JRkkol- 
wMc %'jrpnttlia oeia o dwa mi4>sii|c» ^H nominaoyi Luliws 
klof^ nio byU pnoci«l atrikU^wajui bez jego wioday. Ja*- 
oeni jeei^ fte grciŁba te^ Todząja zDakomici« mn^Ala uUtirió 
ftadaiu^' n«>w«go mini^ra. ob«>jm^ją^t^^ hIcaH), obciąjtony 
j&wnym i pncedawnioa^-m niedoborem. Sklonm nitwi-i j^ieA- 
my DW praoudxji^ clonioslo^i t«go aiodobom. &ą iikuicjitt-ld, 
ii liyl mnioj groźnym, nit mogło si^ wydaw^^. Atoli, doj- 
ixal« to wizystko roswaiywnty, « pro wadzi wi±zy nocsy do 
wlotelwoj iin nuary^ ładnym sposobom d:q wolno, wbu^^ 



oczywisto^, seg-^rj'' ^ j*^**^"^?'"* ^tamachom, praokxeaIo« nie- 
wątpliwych, onniacalnyoh Kaslui*, |>olo4onydi prs^ jmAkoiiH- 
l'.%ij ininitłtm tionnsów. „Litbocki* - tak jodeti s naj^ft^-^i^l- 
csych ji^o praticiwiiików, gor^^y posól warcki, tlcmftv:£yl 
IftbiopuMCiUkiojn- zwyo^iiJMiL lokAncv*xnŁ'IataTłuWii codU wii>k* 
, 93S&K<t liołioiaiyum /wickwaajii fuelH*x;jiłłL'at-ii9two patyonla, 
sat^s po objęciu urftQdowai:iia tiik okropny obraz aujin fiiiAn- 
ao^r n&Hiych odmalował* 2^ o€??9\]-k Aleksander wydnt odcawę^ 
agrataj^^ą wcitjilooiOiiu nav do «wi>ji>go iinporyutn'. Tun po- 
gląd podchwycony ro^ctat pn£i>z xnitcxiii| i'v.iiió dKiojopif^ar* 
et^an J<*łit aŁiipiJtiifl aiłKpnwiiHiliwy, Chwila t>bjiji.ri* :!i;u'£ądu 
Anamów prwrK Lubookiego była, powlar-uimy, kryu^arną 
i dlii skarbu i dla kraju, Byb, to chwila w pojęciach i poli- 
tyoo Akkaartdrft pis^Iomowa. Wciijgudwóch la; poprz^- 
diaj^oyobf dwa pot^ine czymiiki: pj>lcł4enifl w*-wn^Trzn<^ Ito- 
i^pololGettk mnoarsiwowe Kuropy, sprowiulaily w iih^KMO* 
bteDiu charta xwror radykalny, <h1 9Ljtmiidxii>lmJ, poKt^pc>wctj 
polityki n*f(>nTiy, w iuij*/L'r«vyiTi, riajAiiurNxyni Kakn*.«ii* x^*^ 
iniei'2'>in'j. do juk nitjoyli^cluifijsjiej^ skrijpowauf'] i knjpuji^CLJ 
poUtykt, ieiiie koalicyjnej i ^ac^Jio^awcaej. Tł*iifcwml, w^niw- 
dsio uio niLtychmifiłst, Iw7 z hit}gU'Xn ctw^u^ nat-«m!nvin bi&- 
giom okolirzno^Mf niógl i mii^iiLl dopnDWHctsiicf da iirstt^i^y- 
wiAtuienia grłrfibyi ni" l^k gro^.nij ic por/Jit.ku. Tci jwliia 
A dra^f: skurb nln liyl iMt^idncuilniw rłiory, fd& Uy} cliory 
ca^ko^ Hył <lM<Liłi«?xjiiii diury, ititi^by mufcim h\hi w ]M>nMt 
Bto«iiwtinj, wprawily-irt nut ri^tyr.hmuif«l^ lei-y. x Llfgitiui uko- 
Łu^znrnkr) i f yn^ti, li,« tliorobi- jeilitisgo, 41 Uk wa^augc orkami, 
rj^lo,*!!' xn i.1ior[łbc CAł^^Tj ni|;HiiiKiiLU. Poiwiadc^yli lo cii ha- 
lui Indzie. kloE^Ky pt^niej ]ekai7/>wi w?Ł%(t|kiej zuprrocAyli za- 
ihigi. Podwiiłdciyly Koiuisyu Mfjtnowr 1820 roku. Onir lo 
vr bndli.icriD 1819 rokti nldWyly dvfir^yi HwiulKiuNtiii milif^niJAT 
I datvnły krnjowi ilo wyboŁ-j iiii^lzy ^k:iiliUi4 ki>nLi^T/ti(f^dJ| 
jjoiMi^Uuinia długów ktajowyi^b, lub pru^arnia Najj^MEug^JU^^u 
pAim o utLunł na<kwy4:£aHJiibji[<j <)Iu »k>Łi'bii s^adilku*. One 
pierwMee ofhimlowiłły ,amuiny obidx kiąja i akM'bu, kt^ry 
coiflx wi^kfze, I fciK |n>xlukcyjae pr^euo^ąc^ czynić luuai 
wydatki^, One piin"w«to wyjaziły uiyśl, i^by .uimarkoWELai^ 



-- 320 — 



iLKigło J>J^y va]iruv:AilKi'niu nou-rj fonny nciulo, muioj koffr 
Ijnruoj^- Lul^eeki jincy^inKj i iii'vju.i1kim k ti«j >tn>Qy ucilowa-* 

w aieh U-zyOzie^ei milionuw. Zastał *karb p«7ywiiloi]^ h,. rj 
cyiom, Eo^Awit aktywa pi^dzmj^lu milioiu^w. Cfdsdo w tm* 
dowJG KnMestWH K*łiigresowego Uyl otwarły wytom naj* 
tftlirlej9/(?gu pneyfir^pUf tnm vr najkii^lssyfrt czaple, zoigwick- 
s»yin n^yftilkiem, n«obisl.i| iiticyatyiti} on stu-orzyl na}nu)CQ>^< 
^zy punkt ol>ro>iTiy, 

tlakniiy. Zapruwail^fiiłoby *" »"** Jtbyt i]:Łli?ku PmyiK^mitmiiiy, 
OoAiEiy o^wiM^e^yli u wslepu: «^ w datio^iijeioWuiiAJ gi>«|K>dAr< 
ca liwhecytet^o TXAK^y'j '£ klóif*itii poj^oJstlc^ nii^ Lmdtio. m^ (ukic, 
kt4^ryt<U 4kc4*pt{>WAi' ni^poilolmu. Z nadej^(*iDni A«jmu }t^2h 
roku n^jŁywsK^ ro^fiuriiiąl dsiaWDoAd Wt«dy Hlworzyl Towa* 
rzysiwo KrwlyTiOWP S^ii^n^kii:, Wtf^ly U**, tijklanow&H«sy 
st-woi^łniL* Uniikii Po)>ktr-^ci, ggn^-xk<>wij KahniJ się do arao- 
czywijitiiieiijft ulubionrj »wftj niyili, do q!tl&wioii«^ „^nicitiiU- 
r^łWTJiirr whisiuiAiri pidilit-j:ti«?j, Prcuprowiuljwwłzy tui lym 
SHijinu^ juiuiitiimii- praysluj^iyątt^cu cacyiM/owiiikuin wincjŁy- 
fliyiu I ptMiiuWjuim inofiUaiiŁycTcnyiii dijbr tmix)dvnryi?1i prxy- 
wilt^ju H|]łnŁy i iiabyi^ia im wluMTJO!i6 iK^mEiil.-iiiycli pn»fx ti>i4i 
j^iiufW, itcipruwAd:eU du ftkuLku fłprzedii ]<x«c3&cmycb diUw. 
Ta olbn&yiaht oparacya aciągnota na swego apiawo^ ULijt-v^ 
0Xi?2»rEut}. ŚciągugU pnwdewszyitkiem ten dciki Kanuit, 
It pow»lrxyiiialji, w*t<>cz cofnęln wirlki^ł dzieło iiwłn^ryt^^zetija. 
Tftk, jftk zoHtApla dokonfLEifi, bytu w i«lode<, jak itiniemfiiny, 
SDAzkodą dla kraju. Lecz tmiii^mnmy ruwiitpft, i£ zuacsua 
«xq4ó prłwolanycrh przł^iw nirj )t:ir>:nlów» a niinnowici*; Ufij- 
ci^tizyf-b, Eiitt mu iłliLsznrj z^L^iady; ii nntwniiŁłt jctlftii pray- 
najmnb^j nr^iitnmil^ na jVj idłron^ pnywindidołiy pnĄfz juj 
twi^rcę, kapilaln^ po.niiKla doiiio^toM. Znnjdiijciny ten arcii- 
mcnt M jedue^o »ae Mnoowczycli, lw:x nhjl>iv-st.rornifih^.'Lł li 
pi'zcnvrmki'rw k^i^ia-iiuaULra^ TT l^^ci iiuftii*gi> gł.Htik<-gi> 7 <- 
ufania iwindkft, ti zoCDc^o poaf a wtrolcckitf(;o, Bnjtjduji^uiy 
JAilntj jf»Kcs4* kopiuTncj WAgi świadectwo, ktc^re i<KUfia itwia- 



- 321 



fe 



ki<iji(0. ,S<>tiaŁor Ludwik FUior, pnyj^ial i iiuwioroik 

ki«go, powi&jsial n&m. %^ l«>nX6 w poufiioj r\>zm[>wii> 

niB do nief^o: Polsce irx4>ch ra^-ay potrzeba! i) sikó). Ko 

oivrbŁy i rtjsnuiij. S prxoiay4ii i liiindla, lo jest kamo- 

o^i i bo:;iotwa, 3^ fabryk broni,.. Mam nacłzi<>j^, ft^ z ciut- 

pr2oprowad>)ć to ^otam*^. 

W kgAoti, pr^turntuj^c cxyt«liukom riiini«tni, praij^i^lt- 

byimy. aby witLeitili pr^od itobi) C3clcu-U*ku. « Figaru mata, 

drobna, p^kau, w oŁamym «wo4iq ubionu> x«TuodbaDtt, n« 

twnrty bLulu, jikby obrtmtaU, ii^>ra orlo^, oczóvr i v-|q«»)w 

cjcaroych. opadłych n& cz«!o. niedbale pnyoaoinikyt^b i H^ 

kryjn^ych jiiJ praeiieraj^oi łysinę", Tidc opUujo ^ apiSJ* 

c^c^ny bystry ep<Mtrzegflcrs, )tt6ty c»fsto miewał x nim do 

uimilj. N'ił pra^ohowmiych. DieoHDb]ivych zrwst^, pofFj^H 

1 t iniflnlionnoli, z^iu^yir.uje uwagę glows, wigl^LlEiio do 

Ucir du2H, uzoło wir-ptikJe, rdirirani!>, praenildiw^' vyrnx 

Ui]iy»l Lul)fł"km;;n oljjiwin tłwi" i"»vhv gi^nijące: wv* 

ąUcowy ziiiy*! pruklył-Ticiy w p<>^4r£i)fiia / wyjj|tkuw^ adolno- 

ą dyatektyczną. J«^ prucowibotó posu»tłUa l<>goii4lową, 

amy j**j dowod n&mucahiy prx«d aobą pod po<tacii| (»tyoh 

w jr?go wł^aor^cznyeh listów, meinor_\'aWw, proiokiSlów, 

-wtmhtit. n^H.igowAnych s najwi^k«7^ suranno^^. w rinj* 

dnitłr^i^j^^ch jwoawgółałrłi wWnonjcwnip pnpmwianycb, ft»li< 

uwnuych t\n tlni-kftnnlnii-\. Tu /rtb^Eii. dił|inłwiuixi)n.ido pi 

idy, KtAWatA rit* u-LiHi), \^\*!^i y.n HiiKn, I, t^o r1ziwn»pj«/n, ti 

Lwiii yn d(3£o mf^wil, Zimiidut byl iwiadoin jewf>}ł>j pirpu>v;a- 

gi int^Ii*kttiAlunj, Itihil jłtj n^iiiiływac' w»7,<tdxi" i pr&>ti ka- 

Ailyin: wobłff? iHonurŁ*by, w r£\^i\-jiw, w HmlKit^ łitnim^ w Mjumf 

pn^d ref*?nijqtryiit podwUdriym, ]>rEf<l pierwnwym lopjcxyui 

terlokiiioreiiL Ala *£ Ulwiiia miał iipi^i- i]l«prxi>ła[]i&ny, 

ial wielka pewność ciebie, kii?w j^ituiif^. fle^^niij iLadzwyc^l- 

ną. Są wypaiiki^ ki^^ly tr&rii zdrowy wul o nwi:i*»cb, pray- 

toiimii!^^^ mi*xwykłA iimyKłtt vr ii aj trudni i^J!ixynh rnomi^nturh 

go tuv if]iu!ixczah_ W Łh>«iii, na ktilfoj pnsysłjnnjlrsuiy. liojtyt 

Ut i.-^lŁn\Jził?&ci kilku, hyi w >iie /Ji-owla i ;cdubjiMci. 

W zwartym zarycie maiojssym, który s ko ruoc^uośoi. 



— 322 - 

•oof B ialem. miiBioliduiy u?z>'aić atamkowym i prz^^rywRoj 
d'>taitoiDy narwzcic do obwili, fcAnie myńlimy yiil.rn-tni 
prsydtudej f^yi^lnikiŁ, n niianovrid« dodaty olrj^i^m i-zi|(1ó) 
prsiMK cc6ar3a Mikotąja 1, Wijulomom j«t potoAoiiie wyj^l 
vr&j nie niiiji|Ce w 4l:ei«jftr*h prncp()4>TUUf w jukiem znnłddo 
]>ftl^Mtwi> po niLglym XjG;o[iici ca«uvH Ali;k>::iiiflrn w Ta^hi 
w gnidaiu 1823 i-olcu, Jobiczo aft Jo stycims. nfistQpn«>j;a 
ku pi-zycliodaily do Warszawy, i ^ Ta^^mirogii otl Dylii^TtŁ* 
i a Petersbur;^ od wJftil^ c^ntralnyrh, nnjp^dilafucw nki-Ksy, 
adrraowanedo .Jp^o Owirnkiflj Mortci KomUuUigu I'*, iiut^ 
simek Lubpckitłgo do Wi*łlkiflgo K*H?'tn, nicpnsy ja scny od 
c^tkti, syftU*tii»,tyr'r.nu' rniłllu juilniwuny pnn-i wi^ywy ^c 
wo^ilcowaj wiikhzywiił fuinislni^i jiidyiiĄ tlł'ogi*. ki^Wj zieta^ 
tĄ ^Ui\4t, H ztt atolem powodreiiiem, był hic IjisyiiMił 2« 
prypilmi*L£ii ])n no wapnia: mlwolHiiifi się bezpośnMiLi*' u' inti 
sM^h kr.tji-i rłu wlnd^y iiiijwyA8xej, do cw»ra;% Miknlnjn, Bj 
Lo nGł*(?a iiwlHiHrHrtjwa, ftwłaiłiccim w warunkiicUowoczou; 
PoJoaeinitT Ki^ul^-^iŁyrtt w ii.ii^tEitr-li iiiir-»ip)mch vLawiiło .lic 
dy.tt nit-j^uiii<*nL AiLykul doiliitkowy x hili-gt.) 182ri mku 
o^riLniiTj-.ył jjiwho^ Bpjmcjwfiiiiu W dojdriu I-hK** ^^kiii wxh 
tiiliti&ł Lulecki. Uc^yiiiuim mu z it^o zbi-odixiQ, jsirjblouo ^ 
tł»i<i) aklu ioieyfitoiviii. .redijjtk jrat Tiirr^nwoduem. i£ minii 
Fiuausów, sam £l>yi cz^tu iijbki^uHtyturyjuy, iiwtiu wjii 
E tiBgo tytułu karygodny, inUno Ui ai« zaDiodbywnl «Uvi 
w obronili iinjwj|żnicj*ZĄch pmw fuudani^ulnytdi kiii.ji 
OWcriic aic ulega wątpliwońci. iŁ utlnioł jegt> w akcisi di 
kowyiii hyl dmąi) ratalny, i£ dfilnT^o wA:Knii^j»vt zminny 
iiiaty ir powi^tneu. Kraj hył KaniepokujuDy. Mnn^fi^^l vvi 
nu Afikołiija pt%y uHji^i-iii i-jujflńw i pifpklanincya, wydaii» d( 
inie:iKka6cóur KiiSk\><Łwa. iilrw.\lajno istuiomH dolycJiCx&aoi 
go MaDU rs&ec^y, dc^bKłcsyiim?, uH|>okf)jaiąc>(r wywArJA wnil 
nie. VoĄ Vfplyweiii tycL pien^"»aycb nkU^w D<«v^go panwi 
nia, Liib^cki poatai«] ^^ s&wcjsoau }:b£iiacKy<^ wtató^kl; ^ubk 
ptcŁiiowiiŁko względem mlodogc wtodcy. Uczynił to »po«ali 
Oiitrotnyin, sn^zayin. a nader dlaniegn chanikt«y*ljfcc^iiy 
w piśEUiG artędowirm, pod audredem iDŹaifitrjt i«kivtansfi t<t»ni 



im 



w Pfri^rsbarffu, kt^ro w wtftcia pfZflcioA pi^^eana ozonem bvlo 
ocsywiAckO dis oka nuru^ luoni^rchy. 

,2tiŁol>ft powssodma, — pitiul tutaj Lubeki do Siefena 
Qrabc>vrjtki<igo, - wywdaoa prwyt eniutnq k TAjinnroga wl&' 
(loiuo^, lUkjgltbi^j iJotkuł^ niTi^iaU Poluków, >ipkkuit|cyołi 
niclylko dobmgn i Junkitw^igo Moaan^łi^, ]ec;t f»Tiix \v«(pAtiia- 
tomy^lnego zwyoiG2<>^. kióritgo dłoń pot^Da raciiyh |]odiiied($ 
wyrjor^jany namd i lem go obduncyij, ku CEKimu smienano 
na[irłJanf> w ciii^u irzyd^iostol^trtiuli kl^*k j ofiar* Wyanać 
ftiiili miiKWj, 9j? oluflcając ^wojis myili na uluo rx*xsq" piiHIicac- 
niy, ninpoHohnfi byln wyzbyi* «i^ obawy, ftteby d^leb, tak 
|iH^«l:niit zncyt^io^ ni*- itoit-nt^, byćmożf, zwichniętym p«t^ uo* 
wft kombimK^ii pi>lityf."«rip, n«nby ni^ iil«*gJo zati*ac^nia po- 
jti^oilku obrznrfiufjłt^ych inf^rnMaw paliŁyrznych, To ie^ nie 
poLrufic diwL;łt«viijf' wynirit^ pn rictkirh flumrh wy'-30>Viwa- 
ntn iróil t*^ i^wIkjjju rł'llnk*yi, jnk nnitriiu wraS^unU* uirryuU 
<ieki^t J. C M - t, j liiikniwy i konwiytuuyjny in^łuirLML i prf>* 
klumneyn ct-siirsa MikoJ;if:i,— hm WKxyitk]i:h iłinystbufli- Ducli 
pnhtirsiny p'>l^ni*'*^I ^ic odr^zu do nadsie; Dfljl^^syoh i prasa- 
Dikriinty TLnEfEŁt iiiij2yw>ł/t| wrl^JĄr^^mojirii^, na widok tiow^^ 
patiriwHiitA. ritwicriMJł|rpgo Rłc Ot! aktu, któiy tiprwifl'*tt ayt^oo* 
niu pnwł/.łWnioici^ ^i-ypi-łiiui wintnlkiif pn^^niittnia i niiMłrlwi. 
iHltjifE ijŁwunditit Utfy PnNki, Sz-^-wgiliwy jtrati^ linibui, tti 
ditufiu Ci było mu^; TwłJJt^ pntyłi«Ły« do iidiwoK, Uikiig do* 
riiłł^Jości flłii kraju uuM2jfj(i>.., PoJAWiKiim *«i^ t<^ł{o aktu było 
duHUŁiuL:i:j^vm, uby oddalić: A^^Lpifroie, ktćrogo nie fcywió nia 
było sposobu, i aby Vf wrrca-rłi niuir.y<:h dw* tylko ri^wiKimiur* 
no 20«ULwi6 ar^ucin: gt^buką 2^itoA{< n powudu dcati.nirj ntrit* 
ty, oraz ?sxcł»Tij i Jiibui pncywiipianio do iwłby MoiuŁfcby, 
który nniii ti; .■^tml^ nnjfrjtUij wAl^p^jąc w ilady Swogo Noj- 
dostojiiitłjjrjiego Bnita. 

L^Kui« 2 piamcm uitiiejflawiia odbionu^^z, hmbio, biidtiH 
TUI rok 1820. Pi^ekonarfZ się, i& byle potTX«bA iia;oMaŁoc»- 
niiyszycli wyłilków dl^ ti3:3'5kAiiia drobnej bodaj pniowytld 
pi^zychodłW.H. Byltm fJo tręo Ntopińa pn^-drnsot^in napości 
powfizechuycb, itwinił^ncni obnwin^ mc niKmaityi:!! TipOfto1>t>iir, 
Zflzwycafg pizes nifrc^bct- BttijWŁiiych. Bardziej pneetOj nit 



- 324 ' 



kiMykolwjek, odczawam koniocsniMÓ jjncy^^iyliii-^ KnHi 
alctrpr TłlowA, aby Zfunknąo drogg w^^ollciiu pr£t?civr!ii 
IJjtohy ze w/Kscch miar w iut«i-nfiio ffuiby pubJicKiiPJ, «: 
J. C. M„ |>ofvrjifnl&ając bittUtt na rok it420,... wzbronił 
i&iiknlviKk1>«|cLE £«lL<ceom jakicłikolwii^k wjjttau bnilj 
iiit^objęi.^^:!!, jukoŁcJt i\>sr£(|ds.iMt:i jeli(ąkolwi(^k wU.-diości^ li 
(lL>choiif'iii jfftrutwowyiti. hr-K ^iprxodi:icgo vr_vn^jcUł*jj'i r^Mck: 
Monaicliy* ■ 

woUpc (lowi^^ł wlfldtry. Jttit on« iw- w:<xot*b miłir Koomii 
dU ca(ir,s^ ^portObu iU7łlonia i dsiatanm l«ql>«cki<^i Nie 
ha M^ on laUJ dolyknc. ogl^cloi^co piuv^<fó. a iirwcie d^ 
tc^^ni^ jajtno, dnt^Uwycb. a <toiiio»łyolL ^eJt^Kliuftn, niktnwa, 
cych «ic u powodu ^aiiany paoaJĄc*)eo, Alo EarvsL<m. ^■ 
«arnr>3 chwili, w tom samom wyHtąpŁn)iu« od tych wic>)kicb 
KiL£admei'i, od wyjiadk<>w nndscwy^sKjayiTk, kt^rd po^az' ' 
pould^TitAj^ uwA^ u wMi^pu aow#^i |MiRO«^atiia, ini >< 
Aknrlm Kruit^^twa umio boK ttrjtty i;zft»u mt^cić do bAi 
po&i>oHly«'lL » *^i>l2» fcywotayfh raocay dnia pow^^odnw*! 
Jcflt. lo ry^ wynoco dU J«ubocfkii-^o ciunkleryuyc^ny, 
i>n aawskroA r^iftUsl^. Pr^odowctsyjiLkitłm, w koiidoj cb^ 
w ka&<J«m poiot»niu. zaw^o taicc^wy. caujny, zaw»«» na 
Bt«riiTiku. Imc^Eiio piinowat epi^w reabiyob, itier^rfCKoi 
Ą\a kriju donio«foici, któm i^wcjej pioczy miał po^ri4?|yollC 

Takq sprawj) — obok uiijj>jlnioJ«:xvch int«roiM>w biii 
wyob. kl<^rr'f jak uidiiollimy, nuninprsód po>^pi^«ftyI sal 
pieestyć minist^rr skarbu, — hylo utrwiili>nio lu sdrotcych 
E&diurh ftuMunków ^ekonomicznych rui^dzy KróLit«twoni a 
cantwini. Porlnił^^% roKwiiiJ|ć, udoiikoiUiliO ^łr»tmy;il [lolaj 
otworayr mu rj-iiki rosyjiikm, » aawn aiyatyck:*'. lo był 81 
ly \%T7»ih\mt Kiibi^ww Lwbiłckiego. W tym kierunku »rol 
duJKo. Z wWciwyiii Kobio zmytłł-ni praktyosnriil 3»ivru< 
ft24^2«gi^lną uwBg^ an j>iv.fimy»J «iikji>nmoa*y. Znaczne 
tnuibowania Hukna ilh woJ8k, urolw uadKw^-caojn^go. v 
fiifi Kapolet>i'i!ikiiiip zwii^kiinnniu aiadij |{e24>bii9go armii, ji 
iba^ciuHu nr guljtfmi^crh liUrwukich zwrtSoilo kacsnoHÓ rcodj 
UA i^gsitl^ |»rx«my)4[i, kt^r^j Ket z&i>ii^ai<m^ w»m 



Tr.-iPTne rl^ji i poroł^o |>ii^iue£im r^l *katbu- Unlno w tym aa- 
myrii kierunku au^rAniii Lul-u^ki*.^ w Ki^Sldstwio w krótkim 
e»i»ii* pt)wix2iiy dały r^ultAt. AV roku 1812 wjTobwn laiikioD 
w KnV<*«Lwia £«JTnowfilo si^ nie wi^ipj nn<ł Hto WfŁrirTJtt^^w 
ik-ickii<li, u-yrał»ijijuftyrh nUwirilki) Woić gnibwth towaMw 
w^łuiftiiyob: w vokn Ih^O int.ciiaJo C ly^i^L^y wiirsaiatów, wy- 
mliinjłłcych iMm uiiUoiujw lokf^i (okun, warioioi 42 mil, alp. 
W lym e^cairii^^ podoio^Jy sit; Ll'mJm, Z^ffierK, Ozark<^w, Toma- 
STtoa\ PabiftmoG. Kk-dy Januii^j tll» »am«^ wojaka sprowt- 
f)xano r.'ni'noznie sukna z z.ij^raoicy za dwA milinny ^p-, ti^niic 
Włłjuko pol&kin iibiMnino W3'ląc3mi0 Hiikiiuni polskinm. ?jI]Ui'x- 
OH cz^* tych wymb<5w. s ssfcz^^iilniej cie6sTO, kT/>ry(^h <Uw- 
niej WPttJc nip wymbiann, ^rfa rio KoKvi. ^W fjgii-nru i 0»or- 
kowi» — powimin )(prLiwi>2ilftnio tjr/^dowu v 18'jW> loku — 
kujH-y rosyjruy lin kiwnr jj^^ kilkii tygodni ot»vj?kiijj(". FocHiig 
wykłłx/>Vf urz^lowyrh^ w t-it^^n 182ri raku. zi Z^^Jer/w wy- 
aJano (ii> RoHyi prras^to dzitui^ń Łysicy posbikwi^w sukna, 
s Ozorkowa jtrai^sz-io f^wuna^cie tysięcy, « jednego wojctwOJz- 
twa in&zowii.HTkit?go pnw^sdo <:&1erd£i«8ci tywMjcjr. \\ kral-- 
kim rSHMO wywó» i*^ towaru rJo Ro»yi wai/włl w cawór- 

HUinmia LtilirH^kii^j^^o nml pfJElnin^itfniem ptiaemyslu pol- 
Kkiti^o ityskaiy r^upcttuii aurabat^ i rsyuurf [atparcio ac strony 
oKsam A]i'k<tmir4- Zn;i]t?^1i 31^ dloU politycy i (idmiuijlra- 
toniwiflł, kfórxy, włiiew inleui^yoiD monarchy, tnk pomydlay 
ro4vrój ekoriJmicEiiy j^oląo^onego z liosy^ Ki\!iliiitw:i uznali 
ttN rf^'» luepo^ącjan^ i bodaj niebcKpi-^^-ZUJi. Praywoj »iikiOA 
j«>Ukidi ilo (W.irstwa by) mołliwy x w^jco tylko wEClłjdtt. 
ii plłioily oni* lj7inla<ł niskiił rJu, ji-tlriopmi^oiilowe dla wi*»y»l- 
liitr-U ^rahinków, kiorŁy wyroby cag rani cent;, j^odtug ixj*yj»kiej 
laryfy Pi'lnoj IHKl roku, obciąiona były wy«okifMn cJeul 
wcUix]owem, dochod/,ąceui wysokości pi^du iiibli krwlyto- 
wych aa k-pai^ ^t.uuki. wia po krótkotrwałych ulęncb, adsi«- 
lonycb im iiieo^l^iluic piaca toiyf^ 1811) rakw, wn<^t ul*,^ty 
pOiLOWitie c#bcłH*oniom inryfowym IW:J'2 roku, tiie bc*3 rady 
i W|Jywu Lid>ock>i-g(r uch walonym. Naillo, w tv>ku IWJ4, 
ckutkicm .-«tariin [^ubr^rki^go, wymiany posiał i^krypr coem^uk 



Alnkcimflrn, porażający pnc^^Ui^iorcom fnbpyk iv^nUav<Ji 
vr KntUflturi^ da dnUsw Uit '20 ulrzymitnio <]otyL4i03»#owyrli 
utt£ luryfowyHi fUii łch produkeyi, omx obtriąfei-A ilU vuLiit 
KułcrnmrKw^go- Drogocwine lo wipewiijetiiG %tAto a\^ ch-//* 

kio-uoicze^ w Kr-jl^^łwi^ ("Kj^, jir/j?<'iwnifr>- |>olitynxni KrtS- 
leilwA i 08obip*ci LiiU>cki«igo, jakich nie br-ikoWAJo v Poi«>r9> 
buTgn, jee7ł.Sł» 2ft rrt)fióyr p»pn>»>(tnic>łi, nenkolwiok Iww^kn* 
iiH, iLHiJowTili prw^prriiAiuljd^ rir/rij^kit^iiii vryiu)l:ivh cel 

KAliiHu priliikiti^ii pnuTtiiT-^tłu, klurv. lutrriŁHicu Ocijnura M4- 
wił^ąr krviki^ [irKy JHhukowjrch wiuruukaub ^pi^awotlaicKrA 
z «ag^atlil^ nio mi»l sposobu, T« nif pi7yjiŁxne (łą£«nin oboc- 
nl« ^nowiift |)odo)o4y głowę prav iri^jicH^ęcJu ik>w«^o |hv 
uo Wania. 

linbecki, z:kwnui»u pnw^tidu]r|G tuki obn>t i^eogr, pi»al 
do mini»U-ii KnkrrrUmi tUuiu: 

^Prai!tiiy»J» iTM^UnKtw^rt^- rl» kniju niu:&*go, wstDugl się 
E»:ikr>i]i>ci«T 'tlf* n4BX4 vytvrijrcz<>30 nią» mo£c? ^icinittd^ifj 
oawkiw«<^ 2bviu, jhk tylko tj m^^Jji^Iijw, ku^ney It^M pcw^^i^iH 
SA PAiDi vr tyle, bą<U let. x« wiaj^I^Iu ii& t\oA6 kw^d kjIikIiui*- 
nitt, p]-3WtbŁAwia)(| dla uaa ohtissKmy rynek oribloi-CKy. To tBt 
Trusyi AuftLryn mogłyby otworayc swoje granice dla uai^-£v i L 
pLx:duklów, u Jedtijtk jtsjwic nic nio uliacilyby zo swuj-^j 
pi^atewngi^ kietJy n^iUjmtastjt^lno tylko C««aTsiwa fuot« tmiu 
<lft^ poznany olw»riy rynek i pewnytJi ihUjioiioów, \Vpraiv- 
<lliD (lotychcsrop UiJans haiitiJowy wykA}i(jj<> pm^-agi; RosyL 
Al« jjv*tn«ni je^t, }t stoauiiek obuHUx>uiiy liklnniA t^tt: kti równo- 
vra<bsc-, a now^-t, byv moi*, ludejdŁlc tluriln, kiely pnuu-iign 
oliAto 8i** im DiiaKOJ «tronit% Ow^, po^lądaui xui tiai wi(iucA* 
ny postęp 8 uosuułłłm, Łrudnem do ckroileuk, gdyt, jiikkol* 
wiek Un postąp s jcdnoj strony por^csa pjratndłowe daiaianir 
muMij odminietracyi i 4pn!yJ4 dobra pablicEnemii, vncn»«ca 
OD joduak, X drugiej struuy. obavc, ii mógłby »a jcdaym »a- 
madłotu scu«1u6 asatatnowanyiii u A^m^^ .<wi;f:o iródła. Nie 
SEaiłOmniabnn 3^^>la napAid. uit ct^Mo jłO(Iejinow*uycIi |jry- z, 
xarai)d finaiudw Ccdantwa, aoi te£ w^ilk* ktOre % iCi:o tyuiiu 



fltsci-'i^ Dam wypiwlto. Jvlti*Vi r^wzeny znntąd nwikftat za v:19l- 
4ciw<r UKkftUtnć Kio \x IS2^ riikii z j^owu^it prayvrozu *21 ly- 

ki4x)y tfin *aTii pmywiJK, doirliotlK^cy jiil da 3fi Łysiej- w l!3tł4 
i^ka, winW <!'> SO tyni^i^y w eią^a |>iei-u-Hi5yoU Jfidnniulti 
nil^łi^cy lS2i) rolai? hyt- moSte Keclicą lani ponowni© uilensyó 
na truo^ wykaa^wa*;, ft« naBV« fabryki ^^koctz) ro^yjgkioiT 
ftPł Tła&iie *iikiifl. nio płaj'!^ *;ujnł»gr> |Hiłl;vtkti do sknrliil,.- Nie 
K:d;riiknip KJ^pown*' lyili fwigrr<nvHi»ycTh Hr^iiniiriitóur, ki'>iv 
v'Kxy^.kuf zwyitEt;j(kif orlparlL^tiiTy. Sj^^izi;, jU' W. K. wiiiiifiinJi 
prrBrić J- C M., nby nti'y,yl ni" pr/rciniijluMr db^uhirj i!tii'\xyi 
VMCgU^I<rti] itjinLW 1inmU<Jwyrh |iLiinii;jlxy TejJinttWłtrn a Krtn 
luilWKUi, lULTiirn iluwiaiy ;utmJnisŁnit5ya jTulabii^j pm^fl^LiwiA 
»pob)tT rtEtktt£a fi-UwiLta, «kierowa[ia pr^^e^^Iw woliiodol jedy- 
o^u in^oeiny^ii nAszfga. niTiAJAJaby Diecbybnie ri&ra3ń6 eIuŁ- 

Miip-iato Ka1eAe<5 Lul>eckicinu rta ima, nhy ha ini^j^cu, 
O5ot»i8rif^ ^uni^ć do '>lłiony w uk wiUtirO i»prowi(i, Nirinnii-j 
prwcio »FiIo£fito mu 3iii]n«urni' na li^it)i a-^ty poKiio^ Udt ij.MfbjArie 
DOw(*^ partiu i <łłK7 intt >ic piiKiiaii tikoi'3:y:<Uii vr tym «xtlu 
K luijMiS^j^c^j iim]aiv^^!ł?j ai^okrtz^i. Z War-łat^wy ł^yliiHihłn 
»tę ilu pL-[«r-^Luri;A deli?^ttiiy;i pi-ZłłJalawioitili Kmlir^lwadk 
jiuir-nia Iii>Wn resariowi Mikołajowi, Lubocki ^jOL-^ynił mUi* 
aowue kioki u Wielkiego kii^m KoDAtant«gQ oraz ks Na* 
[ni«fclnika Z^jączkn, r^by do joj g^ronn xostAĆ zitUcECnyiu, 
w chiiMk^cTi^c pn:c<i*UwirifTU rst^u i Rndy ^1»qu. 

Delcpicy* — tlo którnj wonrli, oprócz Lubf^kiogo, Itt- 
«knp Prit£t]^ow»ki od d ii chciwi ci Atłtwa, kiuzU*l«ti Iłni^.iki od 
3Wii«tQ, Ja:ai?f KiJNiiiki, jaku puseJ staau ryŁH!thkJegi>, i ol>y- 
waUfl iniujtLa Wai-ssau-y, Ko^iiosew, juko d^pulowaay od 
giuin i miast, — »tan^la w P«Łorftbur^a w poc^ąlku ]<TCintnia< 
l>uia 10 tt^o mieoiąca prsyj^t^ bylu przez cesarza iia audyei*- 
cyt. Wimioatn vr»sysi:kich przcmit^niiil Lubccki. zwykłym 
vr ukicb razach sposobom; połotyl iiAci^k di wdzi^c^aoić 
Król<^i\fa z<% ud2ii»lonq ur^c%>*Kno rękojmia utr^*m^nift d7ic- 
ta AkksiLndiii. Pi^^yjori^ iklt-gacyl nii; było abyt. UT^k^wt-iił: 
wyntŁiJ nioukoiitcDtuYraiiie z powodu dotftnsfj 






T^ffO nutof^ dnia, « 
łC ociEtt mif trftdl, a kt^r* 

qW. C tiwMdocftdfiśmueo 

Atąil tiiit3tj-6 łobio. ft« pftisz mi 

|inijjilKi<* ml s btwoKią Qfl«Bąć 

N)o lintewiflywalrni se^^ji t>ł>n>tt), j^U « 

itnf cttloj l«j jtprnwio. ZAtntMt propci^CT^ 

duj^ formilny Bil f^kju«4iiuit *t«^«!Td«n«j 

|>i«rwirxy«h dOf<tojnikóv i;'^Mr«t«a, a Lii 

fbyl bowiem do ctttifcloiflł chvrtli incyiwurT v 

cył— illnir^o tylko dołc-yil mojł-j 

»i^ tH^knWŁ-tDU Monami pi>v«tnyinać Sitmj 

rlnclunia obrony KnUeaCwa. Gdyby wv^ im 

takim 9po»o\x\m wytoka Jeg^ isądm^ć, bylsbrilior jt± 

GSbeni zntonioka d'>tkliw)'m downo i «kaz«ui ssc-^iur 

fik')'^ s Canmtwa! W rt/tcfy umoj, pny pou^ocy 

ci«CDnT<^ »7Tuzvv, nuiooDyob, jmk cdyhy prsypMlbm., 

Anirika rocprmw opno^turtlfi aokienni^^tii. w^-sy^iak 

pr^ywÓŁ bn Tyj^tktt, p<MtAw>ooo r* j^Horia ajeowi 

1 pmywozotB zagnOH^nyni, i ni« waluEKt «ic d4ipc«^ 

■•'iąSftA, ilcjn^la obtiijk sl^ta\Tł3, obuftionEiio sacuyntj 

|kor|««>DTt*h wlnmoiift^nym pod|>uan Cesatci ^Jr-J 

kttW n«dt<s dim oto n latti t tfaiwiecuiycfa aią-ł ... lui 

Mh^ t C^~ ASesptPTBoo^ a« ofciM dwodsieBtol^ttii. . 

,>*-. lota, gin niMimr p(iv«uj^oy«^h lua jms 



— 329 " 



ff vytj|i-jniif* cło xwięk«Z4tniii. riorhndńw Kkntliowydi* xiLauj£y 

tónać itnoiwci, nliy dtHtjii* sU^ dn owunm: taki im^ mUuo- 

[e hyJW n*xull«t, griył)^ u/ii^y 7<l4ijtłik a^OauJa Kouiiletu 

os boE^iiIcKlniJ^ \i\n*i gaii^zie g(is|Kxlaiv:A«-, 1>qcI^o^ ji^kIma* 

je^ dobrobytu, narotonoby (ii»«id!owy ]łołw)r podntków, 

Nim^m, w końcu, zatraymnooby machinę :<Jadtby ]>u* 

i^^j we Włjij^tkirli jpj rj^ścincb, Wriwrxn-i to, firti-<ii*, fłta- 

jyfiniy aic n^niwin dla Ciisinitwft, tnuHif^lil^Ydiiły od tiitffO 

ibiywać dla nii^bii? jalintitiic,.. Oi się tycjcy ¥rflsj;l^i'łiit' po^ 

^czDych. jirj^rmAwiajj^^ycli :m iijł*^^ kor^yśi^ wo1q jcb ui& 

iŁyka^. iMloki j<vieiu od my^li, uby Polak mó^ł kiodykcl- 

ij^k ftycEyć sobie poddaństwu pruskiego lub au^tiyiickir^. 

'nuikti^ t t<f w7,glQdy, chocJafttiy o nich pntcmiirzrr, pc^^- 

ją pnwHTirT riiffWi|Łp]i\viv puwno Knnczftriio**. 

Walk^T trik imijilił prct!^ Lub<x:kH'go pi'zyj^tQ, moff^ 
iWik6 Biij % K^iy pr^sr^J^'a^lJ|. Spotykaj ^lii; on tntnj oko 
oko z pot^fcnym prKi<ciwniki«m; rocfyjskiiu mmiritreni tiiiAii- 
tv, Jir. C^nucrin&m, aa którym sIiłJ joezcae pot^nieJMsy: 
»jow. OftEkcrin, Nionit«c Jt uroda^ia, usposobienia 
inaysilu, biurokraU i karyorowicz, zi-&bzti\ praoowity urac- 
lik, uczony autor ąrubych rozpraw k ds^edziny adminiatra- 
I iłkonomu poiltycKapj^ pruhibicy-łoistn ;'4ipLitnii:iatVt 
t6oryi i praktyce pn&oDŁwnik Adumn Smitha i arnMhd wol- 
handtu, oiodfugo po otjociu Hkaibii Kiy>k'Mwu pi'^x 
ikiogo po Wł^glciinkini^ obj^i był po Ourjowie, dsi^ki 
ikcx«jt-w:ii pi-ol4>kcyi^ s^nu^d linnuacSw r^yjskich. U^un^J 
iriiwieiłj ^jroźbę bouki^ct^^Hf jaką Kastat, leoB je^ usiio- 
Mii ku piTiywi-óotniu ciężko snchwmiioj rówuowiiffi 8k«rL>u 
roByjakietto d^okio byJy od tego stcpuiti powodsenia, faklem 
iu<!i)>ł poj^2ozyció się minii^u.ir Bk.';rbu KEvl€fstwa> klor>' kaią^k. 
ni*> piul, wiodły toorctycanoj nio poiiindat, ni[>n*a wprost 
komprouiiltijf^ ohłLŁwinJ dlouoŁw^ nu? byl rkrji pr<^Uikv'VonJ- 
Mą, ^ini wolnokiLnrUowoom, loos, rca]i*tA i ^fuipiryk, CEcrpał 
uaukif beKpośn>diiio z Kanio^o żyoift, i wymn^uia i polra©by 



'— 330 — 






2 tiiiod&tyin o kiłkn lat Lubeckim tiio]iiivi<leiii się od dft' 
S|]OtlE&U niti podcKOfi wojny 1812— 18 robu, luedy pit^ru'! 
» iiioh. jttk<> inUndent gonorcLlny arniii, w uatAwi<;3tny<<h Ł>y- 
wul zaLarjracH z lĘ^bomotorcm cywilnym fii%xlx:rEi5ikiii 
i c^oukLum Rody Tymc:MJtovri;j, Jul to Lubouki pnciw 
^viGJc AycKT inufia.^ koiiiucsoii; byd K kimA w AuUiixii. ZwutlU 
Widzo Uy6 ido^Ot ii myślał o wyiaLbiuniiL o za«im»iemu Caci 
crina. Odaywat eię o nim pkduo, ii ^jeet k&syei^^m, nie nuBi< 

INrn^ «po^b«im Di«c-h^ OH^bida prstytj>SylK e\ą do z\ 
■jvmi-Tiin wiLiki 4Tkonoin]cxn(^j> wydniioj Ki'01i':ftvrti, .\ powittai 
l<^j ;£ ni^H^bęci polityc£ii3'Qli. CnniTrin r n&jwi^kczt^ bccew; 
diR<Ńoiq firou*ud/iI kcimpiiiii^. STorat ei^ poriiuyć opinia 
blic2iii| w Kot(vL Z jt^ la^piracyi saoz^y si^ iikftsywad 
iTcyc kupców i fabrykacSiw myj^kiclit domagają^o ei^ obro- 
ny od £p6lBi wodnie twa poUkioj;o> Nio wahał si^ wysUjpowai 
nawet z u^ rodzaju acarauUmi, i* niemotliwin jfl*t rasecx. 
Aby mAt« Kn^l^^two zdolne byto wyrabiać tak SKnncstTią t1 
fjibrykaifDw^ a mianowicie sukna, j.'Lkitn] aaUwn r3'nki nłjiyj- 
»ki<n ie }Ji to poprofito wyroby ui^miwkio, prWłmytMiinł cl* 
PoUki w drodze nyKt^ni^itytiun^j kontnibnndy, przy udzii 
i pod opk-ką pot ckiogo zarządu «kurUi. Mlm)!t4»i' ro»yJ*lci 
aa łiolia wJ^k*zoftd pot4>rsbiiriki(;| H:uly PnAHwiu Byl t»k 
Jł"!-!* pi>\riifQ wygmntij, ż** z ^'»[y jua, x jego polwrenia< HA ko^ 
mor^cli TO»yj»lcieli ezynioDO doikliw* prroszkody praychi 
cvm z Królestwa towarem. Dnia 20 kwietnia pnĄ jincnA^< 
dniii-Łw^m ks- Ki-ifLukina odbyU »ię narada KomiUnii tinaiiKÓ' 
w sprawi© etosnnkńw cftlnych « Kn5tiEf*T,w«ni . LuIh^U, ni 
władne lł|iiaaie, wbr^w 2ycx>^nia Canorinn, by) liburriiy^ Smij 
to. w ni-łprfyjsicieUkim "boai**, podiiioitl rziKonn sobie 
uic^. W itwi?tn«iEi prz^mii^wiKtiiu obalił niiuhi^zDe i niogoi 
^anuty prz^:iwnjków; wykazuł, % dokumeotaiui w ii 
li4totnv, natiinibiy wzraisL pri«myHlij p'il?łk 1k;^lj; od olwrjj 
przi9cbwbi|0 do aiuku, wyk^tal, i« opiakaiiy Ktjin linaniiuwj 
t filcoiiomicziiy CesarstwA jeat skutkiem zlej gospodarki, i ni 
nio£e, nie powioion bydlwZ'7Qy zabiciem paaiy«ln<}^l i^kotli 



miwi) »|wl4>wac cl<> iu^Uincjri n^jw^^tUs^oj, rlo wli«ntij nsolijr 

Hytn Lc> rlio^n Euijw^UL*iw?<x». Lubecki miał dtug^ 
auil_\«rtir^i; u r«T^;Łr£it Mikiił^^^ przekonał f^o o nuH^yurijiŁyiii 
alAiim r/ec &v. /'jnkdl '/u{je|[i^ je^^o iipiobat^ Spra^wa odraxti 
wzii^a ^£^a iiuty obnil, jakie- ai^ praewiJywali saw^icci 
prw^cittiiify KróIołTWii i jeco disirlnrgo repreaicntiintn. Cfliłfti'« 
sUuiciwcza odiLiiwil awi^j Kgo<ly nn zizulmi.' pomyjtly wojny 
crlni^ z Królestwem i nic zitwiitrrlsil p»wxicty(*-h vr tyat dii* 

cllU Uchw^^tt KoiiiTtKu tillAlMc^W. WyzyHklŁJąir t\u ku6ca MA'OJf! 
ftUyriiplL^-O, r^llmr-ki ror^witiit-li* pl^St-K misIuo pO|;Jj|il> UZil|:t*l- 

^^AJjihśiiLtTJjiAy PjLTiit-! Hacasytoś jiowientyć mi oaIaUii 
m<uuuryal KinuiWu finansów, iVrzkAxujnc wyrawó Sol-io iiw 
je V tyui w£^!t;j£LG poglądy.-. Miu^iunni^ te. nic wywi4s»l' 
bym MC w giup^ioici y;a sw^goftndnnw, ^ybym nf minii 
oginDiczyć joii^\ulo 'Irj ranlciynlnoj -■«ti\)ny i*pniwy. AlWwiotn 
i?tni«J6 Iul4g diu^a jes£cx<r 5ti\>nnt ^- tnk m^^kiic, momliiA, 
wytworac>tu wflTi>d pulUc^iioJoi prtołt polowicjaią rw^oiy wia- 
Homo*ć» Opinia pul>ticxnii. nWonć oiuieroua* aie j>ouvfUHby 
tiiilr-tym ocooió poMimowłciL pij<iykiiivr«»yrh pntt'^ m^ir^ 
lM^^troimo4ć, j«£eli aamaL juit to^iiCti-Kria forma onydi posti\- 
nowivń lik tuuiiie wifsclkicłi niepokojów, ^io oalotty dgpu* 
icić, aJbfcby wyrok ^pmwiedliwosci mógł byri pojęty jftko wy- 
ru jakowej wyt<^sui«j predylokcyi, kt^iaobc^ jc«tcjc^woki«'* 
luu aorcu Mou/ux:liy w ^tcaunku do *woidi poddoii>f;lu DU 
{epffZe^o \ivry^Uxn\tmsi t^j myiH pozwoliłem aoli^t wyloiyc Ją 
pod poslokcią nnłtępoJĄcrj uchwnly: -^UoxwAżywAay ]>n9cdtfta- 
wio&o luim prośby fnbrykaniów ^tikioimicsycb Coaar^lwii, 
m-oK po wy*Ittchnniu odbytwib w tym wsftlędjEio usrud Komi- 
t<łtu iin:ui5Ów, ]K>w^i^Łi^a)y pmekouaoii^: it wprawdaio pn»- 
luy&l ^^kieDmcBy — acikolwirk zneczniłj potliiicAiony i w Co- 
Aai^twie od Ł822 i'okti« ^ oezywiAoio do»3»Klt do tueybMusęo 
roswoju w K«iflacui KnSlostwj^ Pobkicm; iż atoli wimonsący 



fi\^ cit^9 bnLAii« tiAdcłlowy pomi^acy of^yitwoma pAfu>tvnioii 
LKi^ymAj fi^ w równo^'a4l90, skąd wypikft, An oba^trooDe 

ku rowu^Jimifiiioj oUa^Łronn^j Loney«<jL Maj^ pnu^cona ^iW4- 
rl«o, i* dU rlohrn i nscmjAciu nftrc»d<>w Nft^ych oale^ w dro- 
ilw* |Joliji:*K>łnyc!i wysiłków prz>-dpic^M(y^ clalssy rozwój pn»- 

Hpi\twuj^<M narząd nad (abryŁami Ce«are1wa, cprftot>ji> ttUrAz 
siMjin i ro:&wi>ju fnbryk 9uki«<aiiiGsych w Kouyi od 1^2 roku 
po dti« d^ipfi, wr^z x wYaxe»ogótmiifdom Ai'(>dk<.W, pn^lsb^ 
u'v;t^Tvi-h pRci^ nEPcaotti^ ^rlAtt^of V ctlu rozwiiu^em unego 
pnci^myiJa. Ten ulirni, U3eupc4iuODy praez «lAdciw« wyjninie- 
riH, będaio pnc^*Uuy AdminiftimciF'! oclpoVp'ieł1t»ci Króli^^cwA 
l^oLikiif^co, któm j» swój aiLroDy "ffy^cocuje pmcc podobną 
i akińmjń ją do vfUił(riw«j wrUdsy Cosatatwa... jE«t««my pnso- 
^wiadOKfioi. JUt u>^ rodzaju 6«ate »toennk) w^AJMnni.* .. dopn>- 
u-tidKą do i^iej Zj*odno^i vidok<Su' i JArlnoikoi dxuitAmn, kf^^ 
ra poawoU oba kmjom 7 rtwną *tybkofr';ą jtodątii^ ku pirre- 
aW8<*x$niim, vrcka%unym dU obu pr^iue pncyrodKuoe tcłi |iolfV 
fi^ni^i i taranki, 

Sądr^ ftc w L«n »potób udaJoby «ic iiftinq<} ^lówn« Łrii< 
iln>i^i. oddalił} tiCKUoia ni«pn:yJuTno, u^pokoi^ uaw^t u^olH- 
xti| rniłoi^ ulA^aą, a zurazotu nadai^ nową ^1^ i u'UAciwy Ici^ 
niuL^k żywiołom pnEt^mycłowyia «« w«xy«tkkli dziel aif^A^^li 
po*l hPTł^m W, (X M,* 

W mk WAtunj sprawio dobrzo wppelniwwty -wo)ą slnt- 
U; piiłJit^ziui, iifiiAliw^ity scanuEem ca pnty«ali^ oKnł>Fs"^ 
łiwr>jii HiAiinwicko tt uowiłgo wtidcy, \r lipt*ii L r. powr ' ri 
Luterrkt do \Var«2awy. 



U. 



Podi^óA pel^r^buiHkft diUa LuUM^ki^md tru'4lą |vxUtav^ 
do fUU^ dsialnlnnAn. Wn^n^ił do WaraziiuT, d^bree poloto^ 
ny w iiiHarMi, krńrvg<i saaf anie i vct\zi^czno4A ws^pnym t>o- 
ja-iR :a)(jliyr Ohrnnil dobcf^ sprawę. O^cz^zil in>j<iar9ze. 



w pierwsi^ z£iur- HłWŁJi p^ncwania, f&lsz^u^e^o Icrokiu Bex 
uiiijU»ftc^fii, h&R pi>ctilf>!iM|w» iijftWiiiJ Kalety, klótv iimiet c«>niP 
iiil(><lv włiulr-A: olc^/nl *i^ li^jnlnyin, Wz rozt.rojmyTn i śiiii-i' 
łym "tiiiirii korun^, m mrasutru iijfiiifcicivin i ^^Kojnyni Jttiigą 
HWr^M fcirtjii i piiwit^iriU iciycJi ?*iiliifi tlntiict4v'<'}i itiliTKMiw kri- 
jowyrli. (Id Utj diwili \t\-x u v.t^\n.n Miknlnjn ^«iiii^ i >xacii- 
nctk- Tnk wyM>ko jk^jiŁ piMŁitwitm^^ w (ipitiii mijwy£AAt*j, it 
w wj']>Jutk;ii?1t WAJtnyr^li a s^Hiriiyt^H, r \mmmu»^it'm wtijcAlkich 
foiiu tislnloiiBJ komjit?lf*i)cvi \ir»2iJiii4'3U-J, ma fulile raa^ na 
'sawHKi^ ułialelłiuy iiniywilej* ^^ujietuk* wyjąlkowy, zwi^coma 
n^ X u\i;u>&jELi sweiai, 2_ycseaiaiui. nuwet cpoaycyą, bezpo* 
Aii«Łiiio do Ironu. 

ta pr7n7. T.iibiM:kj(igit w PoUTr!(burgu» tiiiincrLjly, It^ra: sc^ota nie 

nia £ W. Kcł. Kunnl^utym, Wzuuaiikowuliimy jut, ii ^to&un- 
Ici mi^jcy uacseioYDi Wod^oiti a luiukHii-eriD prxTcliod6w 
i skarbu nic były najlopas^ Iii^bczoj być nio mogło. LoS^o to 
w [intui^^ rscmsy i w nnturac tych dwóch Imtizi. 

Z natury raotzy wynikalt* prw*downcy.<kicin, ii wy<lft- 
tek n« wojsko byt lujd^iistim ^>i'£emtrQ]vm« prsy^aiAtaj^ccrni 
schorsdtd, z tnulem powrAC&jąoMl> Kdrowia, fmaase Ki\'Iił- 
«tvrA. W istocie. je*U iiaB;ijnlri po oiganiŁacyi kiiiju^ " '^"i^f^ 
DAUjuti? po tyla ci^kich kl^nlinrh, w latocli tSI& i It>li> 
aVitx skarbu nici^ jcncAO wydciwjMT nai znojnym, nnlcAaJo to 
^^'Usl^eisjić nanoppnsód tej pr^wj i/kolioasnoaci, ifc w tych 
pienv'fE3eyi<li'UtAc;li ■>rjcu[ii3c<>vrana dopiera nrmin utrz^iuywaną 
hyJa J4»3ecEO aa rackuuok C<^aittti^a. W u?ti tylku npo-fjb *ta' 
lo »i^ moiliwATLi, it akarb Króbatwa w 181T tijku wykBu>'wal 
luipitaZ rcaorwowy IS miL »lp* Od loj eam^jj oliwili ^t^zakii- 
wyilatk) woj^iian mioj^cowo ^o^iah- pncomosiono bozpodrediiio 
n& akjii'b rnioj^cowy. To wydittki prawi- nntycktiu&3l do- 
Ki^gaj^ wyaokolci pi-z<?<.<i^ŁiiiTJ 1m'dv:iiiRtu niiUoDÓv ^p, 
ro<aiit9, t. j. potowy o^^lnc^^o budń^ftiL Na ty r-h miast \et. od 
roku budlorow^go ISIS, saozynLijj) pij^witic- się doiiCYly 
tudUf >tjilił wznvRt^j[(C^ w citt-rok-iiiiiji oki^-^LO oastępuyui, 
ZftcsynjŁ «i«f sariuic-in iiiuunikniooe, cbrooic2iiE> nidporosu- 



Tłj wliuhsc n?pn'»iiitownt W. Kfi Konstant^*, Nie touj 
tnteJHce ua }vf;o i?Imni k turysty ki^ Ziuuin J«i*t jfl^ DAttu^ 
^uratiowna, niepołiamowaiiA, niespokojna, « Dnjuysw^yui 
atopnin nieiiSwni. dziwaczne poli^x«riio ułomnoAcu i jirc) mio- 
tów, gt^yt nip hyjy jfj obc© fzia^^hetiimsze |łoryi»'y. Żiuim) 
cecliiijąof* go osohlm-^KO pnwJĘoie ^jc znu^odMn \roJ3kovi'yiii, 
■Sł^Kiłgiilnił-jisca, hi pnlcojows, ó]n i^^fio z/iwodn iiamt^ro^, 
n]4>pinl(U'kiiii[in:« niiix)Woiii^ <iyn yj>liny. kuim dU osiwUKrh" 
ftotmi*ncy NtipniKifitkich ui.^zyniłn PUc Salski i^sniojpuym nń 
pol.» liitwy ]ni(! AnsUrlitic i Kylini. Obnk ftwiaHectw iwUkkli. 
ftt njwito i-stnił^je w tej tnii-r/i* rilidH*aji|i.'y<'h r<»yj*kirh, iwia- 
dnrŁv>' <tfli^nSvr BoHyan* v pułk/^A- niuirEkicłi. koniay Mających 
w WĄTtstHWił', kt/Hvy jjtu-^t Ih! [iM*tnjU<^i<' byli p'>ł! b^li^m) nj- 
kii W. Kniłjojji. Ji^duak, mimo u> wszy^lio, iiii> gwl^ si^ jea- 
poiuiii.i<i Ka4u^. w l*j niiaiiowii-ie d«mExioLe płJ<^cjiiycłi 
pnseK Na^^j^lncgo Wodza annń poUkit^j. kl^^ry nni ra^u nift 
pn^wdzipj jpj mnrdnni. Ucsynil on t^ annic nftjpif^r^^^ 
w Kiimpip. Z pirH-yjkliiwir^Mci^ di^dinnMk<>wi| i-xL]WJkl rind j«ij 
p<itQgq ]iiTnłbriF|, ptigoluwimii 1h>jowi-iii. El(i»ki>i:nł<łHr!ią ii»bru* 
j(łiiiji, dntmf.łtivl»^rii tnłt»'i-vrilny>ii Kinły, pt>[| iiM^udoItł^ ndiui- 
nkt ra*;y»| ittHrlwłWT \Vcł>4l(-i'i3kn'giJ, skutkiem Hiin>w(*j kiyiyki 
bndtiitf>wiTJ* ilokoimoej \miu komiaye ^e^jmowD 18~^ roku, 
|)i)W!<t;ild mjńl EiuuitfJMjw-iiia armii Kr<lloatwa o ilzj«i^ ty^ic- 
t*y ludzi, A imjwi^k»:ł| HUiiowosoHcią opeul Ai^ temn W. ICa. 
KonHtauiy. W twi In Kpwub, dciwni^iii inmdjMmii^m Ioaii, au- 
lo Niq, it jedno :;: ■^lowijyrb, f:lanowit|<^yr-li u £yciu i MaiiTnn, 
Rtuf^il^ry »iewyk<m»lny:"b» d^*ł*ń gtTiąaj n£|)U4-j i r»tatni«f 

Btało unn*(^ywJMiiionTT £ konnckwiriKy^ IlajbeKWfi£^l^dIli<;j^^ 
w jak n»jfa-n«cym xakr»uiii?t prsoK wmikA ci^rtnEOvę| Kata- 
ryny. 

Alo bytailfugie jefiascw luidło, tak Aamo odziodidc&iao 
* |>rtt-T<7iii* i, li ły tera^iej^aorici tak ^umo ci^Lt iywoluf-: 
skin\i. Tu liusio. rr^tf nie jak t^niLo. aio ouoglo byd lokcewnig- 
n-ł, nie in^^gło dla taiiile^ hyc poAiri^cooo* Tylko na rAviio- 



olju czynników: HkArbn i wojffkji, ułopftn polo|cać tift- 
YBiej n^pniu-a^ ob4>ciiii> dolrobyi, wowiiau itc^yMU^rcyu krejii; 
tylko rsądm) f^oapod^rk^ 6fi^n«owf^, vj pof^ezuriiu » potulną 
<iłi) icl-rojn^, mo;;lci staó i kwi(n(|ó Kj^óIwIwo. W. Keóąib^ u^ 
niił uwiJLwnI, PcKJlug j*>go pojnó^ nił> aniim hvla dla jif^natiAa, 
L^^£ puńi^twii (ilA nnnii- W lym wAf^l^dzii^f bajdaroj j^^ts^se, 
nist w iniiych, nio Kiio>;il tarln<*j o|>oxycyL Z początku lr2pnL. 
wio joj 1114^ R&poŁyknI. W pi^rw^Kych szoAmu In-tach nEi^Uil 
rł'>woi'^ łwolvłdmo b»daiłU»ni, juk Biriiią. Nio l'-AaJo lo w my- 
śll Ak-k<iłi<lnŁ I, Wołllu pierwutiu>j myaili i woli c^^^tir^tt, or- 

tjipuixacyii urai^diui^A krftjowycli wu>ei4 hyl» polegać nn ici- 
*lciii loi^Ęi-aniczeniii afery xv^j*kow<ij od cywilnej. lMi'r£ liia- 
kowrtti) CTziowwka, któryby maiat ^Uił^^ aii straly pi«ru-o* 
tnych inwncyi astawcwiawcy. Z dł^óch picrwsizycli mini«tr6w 
ikarbii Królestwa, ftacłen, ani nmaciwy Matusz^wioz, ani kr^- 
pt,rz Wi^glf^n^ki, nio po^r^fU. nie ćm^J^ Hpraeciwid li^ woli 
Kaezelne^o Wodcn. Spnwdwił si^ odman, i x r«lą k1aiiov;^ccoo- 
ścKf trwici, Lnb^'ki. On ni^ byt stwontony na pnpi^n>w*łgfi 
miiiłfitra. Nin dU tytnttj, ni^ dta piiJ^l^^go diwioku, wzii^l w r^- 
rM "Alnd*^, liioM po lo, uby jij wykonywa-. SkonyHUt x pi«nv- 
MWij i>kaxyi, aby ntwa cal^ powtawi^ nu OKti'xq noAa. Otray- 
mawfTiy z gl^iwnoj kł^-aiory pWwłzo ft*|Ebmi<f nodb^d^^^io^^-łT, 
wn^ca odmówił wyjjJitty. Wit^iy do Konilnyi skarbu igJotil 
si^ goruirat Kurwiła, z ^r«żbfj, h w rado dalszego oporu ka£o 
odbh^ ItAię i wxiąi potrzebne pi^nii^d^?, Ti?gn tylko rx^kiit 
T«Vi1m!<*)cj. ZlccJI wydiić Kuriioii? Tii-^lylkn ftf^d»i]i| min)^ \tk% 
i klucze od kas. Zar:49^m, nn n;co imniNtni wkrAtarza Ei:mti. 
wysIilI do PołOTiiburga raport untądowy, grlzin łnm pnHłi 
O d3miiAy^ or^st o iif]d;inifi <(ii«biit piw] «>jd, za rlopiiKz^TKori^ 
przi^ *iebio ninliłgaluai wypiiit<;. rV'*urz oł-iywlfiriił dymiByi 
nia pr«yji|l, wydHfck ziif.w ioitl^.il; v;aA, wyJHiniujj^L- w nnkryp* 
fił', ia c^zyiii t^*n wyjiiU'k pu ra-fi ojilahit i fctł Mii powliiTTii- tił;jfO 
r<Hlv;łijij pTO'kroi^^i?rłił* władcy uozyni Łłdpowi-^dziabiyia mini- 
atra, wyminio dal do zro-^umieiiia, ił jego mt^uoyo pojmt^e 
i (lodKiL-U, Tt> ^ajłicifi iin jaki^ r/a»^ iiBłnłiłn iinrma1niej»xe *1o- 
łUllUi pomi^ity Knmi^yntri Rxz|<1nVi'<Tri>i wcijiiy n ^knrbn. Pfi* 
woli jixlnnk poi^yn/tiy oiinawiai^ «i<] iliiwni* nicpoń kziiniti»iiin- 



r 



»iimwtfiii «aó« pooynnljr itsychochić od srantąfł^ -"^ 

iwitywcwiiBe odmowj od san^a i^ksrbu i po^oHi 
«»i3i>u »ŁdfC>* mifdffy oby<lwomi v%-dz3Al«nn. Nk^ tn-iiui^H 
Ur nwn^ KulMCkieao, V.Utry miał vo zwycsnjn d<>k»ikz54| 

4wfc^do Dowd^ paaowsouu Wiilx»Kliteiy, jtkk w fi^ 
ttrttR piśtiutfiio ininiKtrftDHlcT^una Mianu, x |>^m'oci 
n^'iw pncAse c^wiin!" Mikoli^a, uic" omiŁ^szlcftl ^i^d < 
JCrZ/iirYtki^^dl&SAjyobicrjcpiiift ut^wlkim riieporozoi 
I |»rł*łł^. łirt* ^, C M. ucsj^dU Koiiłifi\'c fłkarhu oilp-" 
n^ xm Ic^AyJy wycł>t«k. nieobj^y Uidt^totn, oraac > 
tomnk/Jtrttikbtid: nnkaxyva^ jakWjkoIwiirk wypłaty, w kj«rtiĘ^ 
''^■»fg'>Ini<nii>j", To l-ylfi iji.ł»\-r jjiKno, Ji^'.: 
_ ■ i .irj»r^y| *i<; miniKt4»r w Płit"i'»tnirj;:« |>r"/*'4i 
iMnAf^h^ i Knriwti z4t ikulkwm JAk Qjtjh^|tiLzyin. Tauj, tMOĄ 
tm Miki*iMi, ti:jEyil:al pot} ■wijjm 4flnN«ai reski->']>f 1:^1 
in? 4J' ^-''' U.p ii|«truj^c Y wiadouioAd o stanie Tiuan^ .. i.. 
Iai*4r* 2» rok ul>i«^ły 18^ or» m stanu Kasy Qen«nllij 
Wi^^rTirj, it tkarh Knilwitwu wyni^EJoiiy *:nKt4ł do nowiĘf^ 
Hf^f^M i'/ruyMwdct^ Ihkowit iiKytnsnn sktitki a nk^ir^- '^~ - 
«««Mf^ |r'^yfii*iiji- tiietylk(><]xiMhilnfifau k». LuhiH<kie;^ , 
4*w# [^WMMrtsiim liochcKJuw KkarUiwy<rli, Iflot oma nitftns 
4^^ '- -'^" /'^r^cr^łm wE^lQtl4<ni odwrócenia wsTŁ**Iki _ 
^ - I- wydaUcÓM buiłtelowycb; jtwi t-i-i s .' . 

*- *ł*i "Lły k», Lubocki podołrui^ i w pncyr^loici «» 

*" "IkAcJi fi ctoLychcauLM^w^ ti»<n>jci^riKi-ii) inni 

* ' »**' »iwiiobieportC[wwn»iiiS Uibixijony w ta* 

ki fw«A(r>|fi, miuitii^r mógł apokojui^j wriWd^ nu hwoJis tian- 
*" ■ ■ * ^VaMWŁV^o. i w 3waj<?j tirierday pi^y iiBcj" 

h\ ' „ ^ l'i^^^ULvj 'M>£okiwAĆ |>ojH]wieiua atak(Vw z )M- 
laru Urthbv«k>'-go I BoJwedoi-u, 

Ż» A> (iOłrycli ftUk(>w, w tcj lub imwj fo«uii>, pntyjic 
kvfiii«nwj miiłisJo, było do praewjd»:min, NtUoay ruU*j'iltt- 
brat tobio upnyiomnii*, ilu Jiorlu i odw*gi <yvTiliioj bjlo |ii»* 
tmU. aby ^lanąd w optwycyi do \\\ Ka- KonMnnU^u Zaa- 
,'Jo i4j. |irc«x st«rug lat, ftan^ó w oposycyi do ceumew 



■_ 337 - 



I, Tn irf. kieiiy pr/y^/^łji rto WftmzHwv pkrw:ł:tii wiiirlij- 

o zf^uiiic^ Alirknnmini, Ltilii^ki, "A luiiiuiuaTiiu of^óliicrtiK 

tgtihiony. K\a\y ii43l^>m<* wyjainilo li^ jni poJo^enie 

tuTiiyt^yjn^tu ol)jłp'iu rs^l6w (irumc Mikołaja, stanowisko 
:ki^go poKOAtalo c^gle luJor rya/kowncm. W oaotiie 

rk»»Ddi9 stracił mODoichc. który go hyl wyniijsl j ostamui 

*K^ohip Miki^lnjn 3C>'«knt wpr-ŁWijKiP Uskawęgo ponA, który 
aluli Ułcininl £yvk'ić »a:czo^o]ni«'J93Mt w»j!l<;dy flU ^^r^J^rgo 1>r&* 

i nie mócl^&poinimui^. i£ Jt^o lu a^Klykacyi z^wiiEi^crAl 
'Oje wynieaieDiK TnKŁn hyło jui niefylko wielkiej odwo^ 
cywilnej, IccjE wielkiej byatix)sci, aby z pierwszego wejtzwaia 
pnouLko^ć uAtun; suTnodzielną Mikołaja i w pcc/ąckiij^cym 
irInHcy rozposnać Autokcntq, gli^boko prz^windczoriego, 
r :. Tyzuindl na tronie, o niotykŁlnym, niiHlnAtłjpnyin, 

ni' _ I : ''>iiytn dmrakterze awojoj pownęi moDar^^rj. TrK^- 
łw było onix wifilkii^^ taktu, nl>y vryG£iió granicę, gdKi^ tA- 
'ii^ pr»(»wtiwirwjmL' pamijijt^'jto attiwało w apir&eozno^i z do- 
fep&ncyą mlod5a€^ł> Uata. NaleAr *obio nadto uAwiactomić 
colą ti-tidnośc^ owoo^canej »ytiincyi, Nalr^y pami^tnó o vyji)t- 
kowycli okolt<:^Doflcia^'h chwili, o w>".^itk(>wł>tn potoieniu Mi- 
koljtja i K^nntcLnt^o, Ojłnr^twn i KróWtwa. GroAnci oułi& 
wypndków p«tor» burskich x K^-udain iS2l> roku jeascso roasle- 
geiy ej^ w powieu^u. roachodaiły ń^ po i^ałom paAetwb, 
a nftu"i>t poza _]i?fio ijraoioami. Śledztwa. i^oKpoc/^re z powo- 
du sprawy <k?k a bryrt'j w, siiigdł^y .13Ł do Krtil«a;wft| doki^ 
% diii^oj strony >*i<££^ty >ilnd^iwn, [irowaiisono jodnoc^i^ciio 
litr (rnUcyi I l;^s(CkAAfki<vm Nalufty przysnąć-] i£ £adiuw;Łrii& li^ 
W. K^i^cia w OWAJ chiiih było ^odiionj W3isec:ilkur^'o ujuiftaia. 
Brał w obroDcj c»^kLlrtouyoh. Bral w obrona Krulojttwo, Czy- 
nił !o w flpoaób, który nrn antiawyt przydoni. Co pmwda, mu- 
siało ma s-ilefcoi nn t<>m, aby t<in form^at UE»]łokoi^, abypoło- 
tyó koni<''< d^kU^yin, nioobli<-xonym koTopUktLcyoiu* Jogo 
ilaią- obvn>lywtvua na ciUoaoU Pi^iorebiirga. odnajdywało sj^ 
V aktooli 6Lode3Eycli Wflr*aawskicłi. O ^^go zamiarach naj- 
flpmcsraie^aAe, nAJdEiwdc^ni^nso obi^^ły pogłoski. On <ain, 
mootio eiojąc prity postanowieniu Sibdykncyi, nio byl it iN>bi| 

D*k lOufacit T. I- ^ 



chciftł opiucGsa^, z bntetm moRal siq widziwć; nw wiorizi 
j«k daleee jo^ obocnośÓ v rtoli^ paiiH«r4 bjU poCt^c^hitą, 
& JAk <Uk<» potądftną, 

Z Lora wazyftkient matial lic^y^ bi^ Lubedci Wlrild 
Knąfec. od dAWDA ur BApi^łoDycb « mm 8t4)«ttQkftcli, tera^ 
tr ^hirili ronlratoiCiiM i niepokoju, spodejnliw^ ai#<eb9ci% 
pra3'Jiiiowat opon«iKO ninutn. |>owrecAJtc«vro z Wt^nbuT^t, 
S^Wt d»i^ tmiAj^ swej akcyi osobi««j, wk mjrbko w^x«dl 
do Iftfik nowego władcy. Nadomiar, w tvin aamym rUAip 
aiD^rl k«. Zajączek. Byi to caslowiftk sisluZouy, •!« i^Ulwgo 
cbaraktora, ctunoj gto»>', po*połiU>j waibicyi, ni^f^ndny wy- 
mMsfio aUiiov»k«, jakie tajmował, Jt^dnik din Lobw^kii-gtt 
1^1 nikder ntytacsnym v slosDnk&ch s W. Ku^mid. Hył O^j- 
KOdDjm i>o4redDikł«<m mi^^y nimi dirona. Po «inlcr<--i m< 
mieAtoika, kt6r?go niK^jsoe pozonAlo pn^iAiwiD, oKidwaj tf« 
vrnEystk>eh wyp^kaoh wpro«Ł 2 «ob«| jtti miiji| do raiyiiu-oia. 

PurrwKut po powroCH* Epotkftnm L&tHi^kirgu t W, 
Kotintnutyiu bHnłto byŁo prxvjn<ciul<kii^ W, K^ątię yi± 
dział o U«kau^m przyjęto lummra pn«is cc^anca Mikołaja. 
A nawet minister fniAl sobie zlecona od monarchy an>ydr&- 
sl]«-i| m>«y^ wybadAnJA W. Kiii^ia wxg)^em j«go ZAmiam 
ur^MJsioirTjtnici w \ft>ckwie pf^y knttinaryi. LuW'ki jnk mógt 
n»jxn»c?xfiiRj «ywii|2al nic x i^n polpr^nia. W tym c7.nfl« 
pm^jw-iowyrn |H^WKtala n.^u-pt ini^ry nirn a W. Rai^niom p<*>- 
tt'uii i»»-yi'|K:^i1m<'JKX.iL xAt,yhaU'. Nii-Ait^Ly, ntl^Ja oii» li^^ć- fuid»r 
krtJlkoir willą i lUitiowić tylko przi-rlniow^tlo tLdi^WHUonrniiij* 
0Kycli :caTar>ri>w. 

S*ie mogło hy^ inAosej. Wobec tylu koniplikacyi, kiilra 
KHipfIwn moglUrny Kaznaeiiyć, vFo1>ec hinycli jefizc^ze, iiifiniiiej 
dntitllwyc^b, kl('iix' wypada poE[>«tewid na uboCKir Ublaliiale 
ntrfuuk^jw W. Kni^cin do KrólwłtnUn, (i« jpgo iostyhicyi uaŁa- 
woditWŁ^ycbf do jff^o machiny ad mi niziutcy,] nej. było Kad4- 
niem uie^mieniiiT irudnitm n^iwit^Ł ilU pnmgii i ;cii^'2ao>i(-i liti- 
biTckiie^. Oyi: iiioJLp jiidn^ik, k tscjinifiii liyhtby ni^ lulatci, P^y 
ftprycia i wyimaloaci iniitifltiv<, <lo imnTirjfii Hl>ipnia anurmo- 
wać l« itoauaki. W t\<iisxy W. Ksi^ia, jak rwkliiimy, aie 



o 



brakło i^nM)bJyskćv flRlat)ii^Ła>vIi. Kiedy juko pri>iiŁy dcputo- 
wfiny |^<nijcliod»t na soeye sejmowe zo «f)n:wiodhw% pMycr% 
od pncniniioAm Pragi, kiodyjako Uncsolny Woda odpychał 
denuncyaoyci, ncuŁ^unn na lu-mi^ poiaką. kiedy oc\ podobnydi 
denunoj"4łeyi bro] w obronij opiniij puljUi^^ną, w ty^rb kJJkti 
wypudkach wyjijtkowyoh oko/yA-al wjTnjinic, ii nj<* byiy iiiQ 
obc« p^wne uOKucia iyo^liwcici iia krajUn Skczoeó praywi(|- 
z«nitt do inaUonkjr k»i^aft*?j Łowickiej, hk- \i<.'V.-\iino hyŁi> jkj- 
ftORta^ b9K dobroc3yziDOf;o wpływu. Lecą pr»cdvwd;sytfŁkmm 
byłby niiizb^ny wpływ Awiailych i ucJtciwych doraciców, 
Takleli donidi^ów nio miał W. K«]f)2^, Mini Łylko złydi ^la* 
tiszaiki^w, co imfłuJtywali }^^o znufniiiu i działali na «£kodQ 
i jego samojco, i kEiijij. Z iy<--b naj^skodliurszyiu dla Ki-Otc- 
«twa, dla »am^'o W, K^i^du, był Nr>wo^ilcow. 

W poipie*7nych wskazówkach niniej«zycb tiłopo(L>bna 
od r^ki raudć polnego wizoniDku Mikołajn NowoiiikKJwn. 
^iapraoek taki byłby nieczq p(ifrsi*biią i intisnmijłicą. Slitno* 
wiłby i ripkawy dokuirfłnf bifif<^ty(^2ny, i riavK'Kaj^y doku- 
liitrnŁ polilyozny I)oKtan-v:yłby ^arnKuiii i objudnienia, j oa1r»»- 
ionia. TncAbiŁ to U^ilstio ki<>dyi ucKyai^. Na ra^i^ ai^^^haj HUir- 
cay praypoiunJ4mii> nujwybitiiiiijwycłi tyd<j«' l«j ałowit-ibnej 
pOKtuei DufieJ aołbjoyi, tiijiJyc-h irodków, NowosUcowita mio- 
du ucŁŁ^pił siic klamki Stro^[>now<iw, ludzi moSnycTi, <jdwJ^(?o- 
nychj ttcaynriych, i disi^ki ich prolekcyi wjplyn*^. ?odc»;as 
rewolccyi był w Parylti, *kąd wrócił, by wii^^ udział w szfni- 
mie Pra;:;i. Wu?dj' jesaczo U[1avK'Ał demoknUi^. ^Labil chiubtó 
t\% 'Ł lej^o, ii pOAJnda charakter ni*^zal«£ay, d2ini;t ^&W8Z« ys^ 
dlo KA^Jid nił^rfomnych, iadn^o nie snołsi prz-yiuiiHiK Pniiia* 
dni dowcipu ptiwoikliwołi i dti2ą do prnry Jtdutnwic, obnif»- 
ną atoli prsfi^ przeWAg^ po2ł^a6 zmyjilciwyrh ; |W«iadul 
Kftftfsirto oi*xyliinifi, oliwwmn windoiiKUlc.i r d^ifilziny vi'iodxy, 
Mosowniii-j ilu prWTuiyłlii, naiikif gruntowna pniwn, pniwo* 
diiwitwii, tTkiKiomii poliiyc^ni-j", W takich umuukuwauyub 
Iowach- pt^ytłumlftj^o zroseumi^J** uckucI^ ^^rycaey, pr^^Uta- 
k^. Adam dailory^łki swego (>iA'fMV«*inł'^o prayjaeii^ltt, hk 
którym l^k riffftko ki^ pomyliła ZiiiiciclRgri kf.łłkn nwocKofinych 
lilKifnlitych pncyjaci/tt W. Kk, Alrksumlra, si nirk w^zyntkiuh 



I 



— a-10 - 



si>i;i'tb? oct<tA)ić- :*iti XII grariicsj, UdtYwanjr' uH^^t^inie ka i^ądi 
Vł Adunia iln wiiloycłi niwyi dyploHUitycsnycIi, aolidiirya 
wal ^i^ t: j^^o iioUtykif^ ei^S.1^4 sLaŁe ka porosunii^tiiu x Ai 
ulryą i Anglią, r ^ki^rowanj^ pnfienw Fnitif^yi i Dji<pntyt-liy! 
dla Pni?i- Po kl^Hce Napolwiiift^ w«»*^f!ł, juk w.-<|MJ:iimn1iiiii^ 
do ItflHy Tyiiiocrtsnwiłj KicliiaIwa, ilci T?xi^1u Tyrocaajio' 
KfVłli-itwii, Ełłś jMi org;ujizm'3"i ki^ii, jHJwł-itawiony w \Vi 
H7.Hvri»f jaku iiivih:wyi':Łstj(iy kiimJKMi: i<i?fi:ir!<kl, oŁn&yuiaJ 
IBIG roku pra^nikj ^asiJMliUim w k:u^xie Adiuiablfucyji 
FnE«» czas jakiś irsyiiial wi^ ix}Ii liberalrt^a dotw^Icy Ali 
Łnaudra, kfóroma j««s(^-zew roku l^^radagowRłdoiiJ«iK}ff|i; 
ca roronna^tomkift. Zr^raxmn Jindiowywiil jKnGoiy libeTulm 
pi-?Eyjnd<^U KnMftftwn I Piilnw. ZłtuiłcMii tymi |>(>r,orai 
a clioątt tłuniJir^yi' pi^mytk^ ks, Ailauj^i', ktiUa mn wyinngj 
Uoniarj'.wii;i, iii(v1iwLp[lx4f| ^n^yiŁlniCi; w>TŁwiwirx*jv* KróAt 
xivivi i Puławom, po wi<;lu ji^kkczu iMacii xiiaU-iU 5)^ Jiid^ 
co wyraftłdl T,iiłOt'in- pi^ici^konaiiir. ik grlytiy w lŁa^ było wi* 
roE&ą<laego poj^ ia najłu-^o puli ty 1:11110450 |)olo£«uia, wii 
umi ar ko warno, nmiej dralli^r-jśei i nam]QtD\'ch osobisŁj 
miirsinfi, m^i^^tia było z No w osi I co w a.-, ^ryciiignąć 1 > " 
korxy«cj illa narodu i ktąju. NAmiętni; i dcrilivr« .< 
yicmoewicza i niii^iwa nienawiló Lnbcckic^, i nam- 1 N4 
0ilcowovi KadKkcdsily, a podobno nam więG^j^.To rP'^! 
nie" Kożmiana ejp^ ji^t bl^lne. Wiemy ob^cnii) dołclai 
€o 0i^d2ić o iatencyach i cbv*aktene Nf>voail<!Ovra, mi pi 
rttych jego potajcmBych denuncyacyi do Arakczojewa « 
181^. al do kŁcriijf|r-yc!i nim slale pobudek prymaty i wyrj 
ftko, OfUlcniiftyETh prw*a hr, KUi«!fiwa w połorshur^kicj Kfldi 
Pabfitwa. Wioiny, fa* hyl to po pnistii cs^owśoIg niccoy i m 
tiCMCiwy. To &La byl Łyp JGdnoffti-łjrmy, li;<ai sx«»owtiy, nici 
roxuuimt<^, laca tizcz^rogo i^o^yjskiego patryoty. Toiiieji 
Kamrrucio^ dsnalającj z głębokiego, ahoć błędno^, prsekgni 
iiiA. To byl birx warunkowo szkodliwy, uic iiadajucy aic dl 
Aadnych kompromiM^w, typ ^d/jałacan'-, ĆKialnji^cgo pt^edi 
wnystkiL^m w ini4)ro«io \rłaJ^^-nl. a wbrew obuMrunnym 
tffiroflom pabHczaym, aobio pon'iCTzonyin, dKiatnji|<<i-](co 



341 — 



vtu>:A ktirsywcJ^ (lla tyclj, u którycli j«»t utniX!Oivuny, jak 
1 X kfiiywiln <1U łwojctfjo moouflftwry, dla giafi-Mwa. Tfłgo ro 
<i;SAJu r^ubiiej. ro&kladowej robocie ^Utfjńop<Sr, od^-^uiinć }vq 
pobudki, x»]Jobiegłu^ jej skutkom, bidzie tawbi^e r£uE4*Liii) z^- 
*higi| dl& państwa, dln społccftucści, dta tlobru publicznego. 
Takq 7A^ugQ pt^otyl Lnbccki. Od pierw^sf-j chwili wy|M>wie- 
(lxinl iŁ'ojniłNovcisik(>wowi i prcwnd^iiljtt b<^ pardonu. Swie- 
Łu<idciq wymowy. przyt.(>in 110^014 aniyfJu, poi^kraniial g<> w Ra- 
dsie AdmuttsŁriryjnnj, Wy>«?o!o>riQ pi^g]r|du p^jkonywał go 
w Petersburgu, Niepodobna wejić luUj w 5xcwgóły tc^o 
długoletniego pojedynku międsy ministrem finAnNciw Kn»1«- 
stwa a komiPiarzcm c^«ar?ikiiD. Joden z ej^iaoduw cieAtewmychf 
o którym u*iar, pirychotlfii mt^wić, odogral się wki^tco po po- 
wrocie LubtckLO^) do Wni^zflwyH 

Jnt w ^irq>niu It^i^ roku* w kitku dni po ptxyjdćdaHf) 
do WnrtortiwYf upirodsiU Ltib^ickt mini^Łni sokiY^Anut jrtunu 
o ^jwlin^i jłłttwco itpTAwie, y.Utrą p, Nowonikow nanncA Ua- 
dxie Admirbarłkoyjnfij^. By ta Ło aprawa nowych preiea^yi 
pieBi^uydi jiniskich. 

Była ju£ vrytQ} mowa o rachiuikrLcb Królo^two z Pra- 
O pomyślnych tiktndach tikwidncyjnych LubrckireOi 
P O antjfpatyi, im jftki> 7ift.»liiiŁyl nobiu v: tftfio powodu ti ^ubiiiifiu 
berIiAf>ki<^o. Nnli*ay tutaj dodac^ i* ,j<«li wpr^sŁysly n*;cocya- 
tor sprii-wy hkwidai;yjni^j Hi;iąpxr^ł na ?<ie\>io ^łij1>ob:| utak^ 
miniAtrcW LxriliiL[p;kic)ł, wkfóto« potem jeszcK? fforsej zo^iUd 
u nich zupi/anny minister skarbu Królestwa zn t-prątysl^ in- 
tt^rwtMiCYif w iiiu('j. w;k£nłqjsRoj spmwio stosunków handlo- 
yoki odny^h. Powiedaiolismy wy&]>j. it Królestwo rw kon» 
grcfliG wiodeńskim Ko^talo TElupinmi pod w/^dędr^m nioiylko 
tinarił-ow^in, hKrx orna (tkonwnirKnynj. O liiiiinnc>wvj ąrabicty 
wsniiankownlii^fny x powodu likwidfieyi> Grabiei ^oDomiosfr* 
nn dokona ni| zoKtU a i>od po4iai»ią najz^aboioJ4xycb w iwio- 
oi« kou<^L'jyi haudlowych^ Prusy nigdy nie ^pominnją o int^- 
i^«. NiB zai>omniaty poSrod chwil najknrty<TXEd(*jiis«yoh k&u- 
sti^ofy Hapo?fx>i^fikipJ. J(^Kxo3»t podc^ujtiiklrulttw )Łjji'2yinJer2«fi* 
(•xy<ih wrocUwskl:h i knliskieb z inuiva 1813 rokUj Frydei^k- 
WilUolm tn nio zapomnieli wyprosiłJ sobie z gjiry a Aleksuił- 



— 5ł2 — 



lira do^ulu^j konwencji hantnuw^ ««glQd«ii Pnlski, n vi\ 
wolnego pncywozn rio pr£TKxl«gQ Kr6łvttwm w?!ao4ldrfi h 
kftlów pnj^kich. on» kiląryrii a Pnu tnwAn^ir kcilonliilaf 
W tjm t^ftiicłiu irakinŁ ptKldalowy «intt-Aiki z amjtt li 
micu, anułjgąfr ^Knprłołi -i-nrołjiNlc ^bi^loj^i lu rzji^flicłi i 

awL>l-0()ujr jvi:cjfwux lio Kruiraiwa I -iwiłboflnt trauX>t do 
mrrtwa. W mapoloi^&ia lej ohielmcj. nkUtU kaodlow^. 
pocs^te w WiiiTzawte « 1817 roku < pn«iii»Kikr< 
do Pcter^btirgo, doprowndtUy ^o koDWcnc>'i hMMhdlowtj 
sko*rosyJHkii^ 1818 roku, o^tnlAJącrj Jftko cawH fan^ai 
tAlną i 1>fMswArank<jw^, ii «5ir5tki« produkty fti^mi i pi 
bJu rilia pci£i?itin- — |irucx Łyluniu i 9oU v KrOlestwre. — * 
i^yj>tai4 w ijrkuUcji wzajemnej b tuptliii^ oieoi 
ftWoŁody. W myśl t^ umowy wydao^ «a«t»lj» jffduii 
iiown taryfa, oraz nowA nsuwa ceJnadlahaiMllacuropcji 
go dln CoaarUwft Horiyj«kkgo i Królestwu Poldłae^, sni 
j^oa l(ib zoowsąo^ cła od wracjkich wyrobów sofnaicmyciij, 
a ol>owi«i£ująoa od 1 Hyc^uim 1S20 roku. -Zbyt«c«DOjn 1^1 
by objaśniać, 'pourittdft wyborny soawca tydi ^totiŁoJtdw, 
±0 nowa lAryfa, korzystna dla praotnysla 2ni;§^ni«xaQgo, pnkr 
wio boscwtocznio wro^ otidsEinlola rm powsUj^^ udedi 
fhbrycKnii vfvt^<^rf^KoA6 kr^ową; wiolf< fcalf^K* pras^my^ln 
lofllo ^^ cjdrtt7,j w iu«inoAcioto wi(póf£4Wo<lniox«aia z wyi 
bami Kłii^rjiiiicaKiymi i uiuttiatio vr nieb aJbo sumkn^^ fabryl 
albo pfx>Tajmiiiflj »nimoJKXV<S wytwarsAJiio*, Pi^ni-asy 
ra^i na trwoji^ Lubecki. N'i« miał najmniejesoj ch^ci 
spokojnie na raiu^f g08pod«ri*^ Krdleaiwa dla wylłiczooj 
m"*ci Ptnis. Slititkioni j<^ nalognh, jut vr końcu IfWl 
nei^d ciM^rtki lcji1i>^or^<4:zni<i «uft%dnl w Borlinio rniun 
kniaycb w niofortunmij uniowia Uacdlowt^j 1818 roku. 
viAei« vlyd3eo6 o liMti Qt<j cbcint fj^abinot b«<rltuski. I tym 
tnem leaala^ pomac niooizacowan^ u posU ros%-jftln^g<n 
pouBB, któr}% pod aajro7mnii«»yjiii poKontmi, wbniiv ittm: 
cyom flWffgo nujdti, bw kobcJi wpraw- pnwwlokal, Z poi 
Jjiiboekiogo rh\i^yoono «ic vt Poiontburgu a[LJpi%>«U«Jiigo 
ka: nic- caok«J%e lEgody i^du pruj^ki^-go^ zaj»TJw;idtoibO 



- 34S 



V 2iiucan(^j PSECitn KapobiegtJy Bgubnym ekutkcm nicoRlc- 
dnych kocco3yi, iiCTyDiotiych w 1818 rok\i. To loa w raoczy 
MiDCJ, od toj chwili* od 182* roku^ dAiujo si^ raptfjwny vr£ro9t 
praemystu wirćwno w KróloslwiOj jAk w Cfliarstwuł. Narób- 
cie, pod tnkim nii^iskiCTn, |j<> wyo£i>r[HLitiu w«:eyM,kieli sposo- 
bów kuuktatoi-»kiij>], wyuojdytraDyoh pr2ox pomyslowogo 
ĄloptHLBA, w 182^ r^kq doazJa nowa konur^ncya handlowcu 
pnuko-rcgyjeka, 2aboKpie(<sa.j^ca w stopniej po^duiLym int^*- 
rosy ekonomicano rosyjskie i poUki^. l)eiel&y w u>j epravp-i« 
udzibl Liib«okiof;o nio poiostAt tajcmnici) dla n^Ąu pruskit>- 
go t niv^ praycitynii «c sffola do poprawi^^fnia niepochlobnoj 
opinii, jaki( ^-wjoao w Berłinio o poinkim mimi^r%c tiraosów. 
Kii> próbowano jodnnk r^dBiorau z nim %a Alrki^Andra, pm^** 
łcoiuwjTsy *ic dowodni!', juk mocno byl pnirlawiony w saufn- 
niu rŁ-mrj!;L, Spróbowano jt^nuk uJtraLyó on u\vro pncy nu']* 
pJCTWfK^g *|K>[(ol>iioSłii po objoeiu rzł^dów pra^:i Mikołaja I- 

Jo^zcso podczas rzaczoaycb układów hflindlowych, 
w oataUiioj j^^ *^^^ili- ^^ni^Ti se oięSkieEn eoiT^m podpi«aI tak 
dłii||;o odwlekaną konwency^ is:i.j Toku^ pruski niiri*ier»pr*w 
Ksgr A niecnych, Bprnstorff, ii<*xyiiil AIopflu»owi ogc^lrikow^ 
M-3:rniAEik^ t> nHtwfcoflowfiniij jni.-ni^Tn-mj rickoiiio cijJiŁ;!^? \'''^'^- 
V7A} prtypiLdłJm-tfm Pni*fim od Krijlo*tw». NiiwL u^iiżrty 
AlupTu^t ^«<n9rgi4-Hnin od^imiitod ^ii^biD^ tę zup<>tnii> goło#lov* 
«Jt pi-4iti>n)Ły^, o knSwj t*-i pn:i>z r*>k ealy nic nic było «lytdiLU$. 
Niivu2, wmnrcu 182Gruku, do Komnyl LlkMidaoyjti^j u- War- 
asftwio Zf^loBjj 8J^ konsul ;;^rGra]ny pnuki i aiJoftyl w imienin 
aw^o ra^du znac/ną »um^ biletów byłego Ksi^twa "War- 
KXAw«ki<>go, donuigAJnc* ui^ i-wiU^ricyi. 

Kłinmliłm pnmkitii nn Kn>lpitwo Polski* byl wtwir 
nieJAki Julian St-huiidk Jf*Ht to uiŁobivt<r4ń bjirdjro laiilo zdi- 
ua, a liaM^Li ^udna po/rauia. Je*t Ło jwdiMi y. drugorai^dfiyrh, 
mało widoczuyobf ii/^NmaJ^ycli się w jMjliK-mu, a^eat^jw, ua 
kci^rycb tiiezrE^wnanoj spmwnońci polega niejedno wi^Jdo 
i glołni^ powo^lwniw Pnis, SHunidt-, nu skrornnem st^nowf*iktt 
ki>n<iil»rl::()iit, hyl gitdnyni n[iMM|M'i^ tnklclt pnpTvrd]iików, 
jak BtmtiiŁ i LiK^:łiiT»iQi. Uiuia} \tyiz wj^et^lidbocnym, wsc^M^fa- 



wi^:1xącyiti. Od pierwsjsy w nocy 29 liatojrada, ni^wiadi 
8k^iU Kiiujciujo f\ą na Solcu u bolcu W. Kai^ia i pierw^r-y ri\ 
je wijułoiiioftć tUi r<ikT>i>«rgn. o rewijlucyi, Oi> ZŁWsKf uir jsU 
iinjdi:»)(tn4lnir^f co niij rUinjfTiia t«Jn}-r,U £iosi«(lxmiuif<Ii KfMi 
syi siijiHowyi^h, Riwljr sUim. Itinly Ałlinipistracyjm-j^ n ji 
jL<w?tuy«tkiuiu, ŁHł Ki^; djiit^e w Belwedui^e. Wiusęiistie i uajnii 
^[MMlAlewaui^ natnifja »ię oa jego i1j«dy. Kie^ly uie<U^ 
w jeiloem czasopiśmie berliń^łkiein 'iłfiłł.-Bouy ato^Utf m»juiiLOj 
lekbl piorwotjiy słynuf^go pixjj^ktu kaiutylucyjntrgo z 1319) 
rQ):u, oktt^iajci cię, i±X^n d^kommit iD^iilcucl się w akucb Tąj* 
Dv£(t ar<:łiiwuia berllAnkic^t pod po^tad^ doDie^iouii Schtuid' 
U\, iłił )(«iivKO rt|k Die m6gt dostać »i^ .■i^Jintyii, jak od 
daklc^iii projvkLu, oiJ NowoBilcowa. Schuudlii k Ncwi>Atl 
veiu ]ifijli.'pfxe li^syly atoaunid. Ł^cT^yla icb WApóliiA do La-' 
bcckie£;o aiecb^. Nowo»ilcou% który dft^nioj, za .■<vr-i>ji;j daia* 
tnlnoici dypLomaŁycKiiDJ, jc-«zcscq ^^dj^T prxyjjM:a-li'm k^i^ii 
Adama, byt niopi^yJAciolcm i^ru^, cd dawiut, jak nukltńmyi 
zc«tal doskoDutyin Pnijukicm. WyczokiwftJ (m, n^dorscitic, 
okflJtyi do ponowienia ntakuw tiii Lubecki^^o. f^kwuphwii 
pot4cKył tfiia ft ttim przerlattiwidel i-sądu pru^iojfo dla poi 
wieuia ataków oa kie«z«d Królwtwa, 

i^e owe nowoodkrytc i»Tctcii4y« pruskie do »kai'Ln Ki 
Icjjiwn l'oI>łkicgo. z tytułu biletów kwowycii K»ił^twa War^ 
Miuwjikiogo, pr»;dff to Wlanych do rcolizikcyi w jodcnnścio 
po obracJiankaoh ŁrtikUiU>wyrJ] wif^dfńitkii^h, u w ]«ii>irn p<k' 
OiititGcstnii} kouwonoyi Likwidacyjna;,! łjfTrImifkicj, zu^k^Iupc by-' 
fy poisbnwiooe soAady, — mjU^JBSsoj ni<s u\ii^ n-mpliwościi 
Biloty kasowe omit^wanc byjy pnsc^ dkarb byłego Krnciiwi^j 
w roku 181 L Lecz do r^k rsąda pni^ki&go nic dostały #ic oii«4 
fiatbmloE| droj{4 obiogową* któm j^Hynio do icb boitilikaei 
mOj^tiby doEt^^rcay^ pruwii(i|;g lytdtu. K^ti^l pruski |>o proc»tJ 
vkotiti«kowi]| zuntrjon^ il<wć tych bilotdw, ji^kio xmila;(t w tj 
di>|jaruuiimtu<:U Ksi^i^twti, któro SGaJGclial ^uiumu kk w roiti 
iSlfr i do Księstwa Poitii4i'i0kieeo wcielił. Nic miat do 
pt<*iii'>ls?y iadn^fffo absolatiuo prawa i wiui<Mi był uwródó ja' 
«kajl!'ivi KróJoBtwftdla snisaBOsc-nia, jak to ticsynil u<-2oiwy 
ra^d HiukL Zroast^i, j«41iby pod tym W2^łedvm mogły v. 



^ M6 - 



Kkif^kotwiok Wt^tplin-oflci, — a £e nio iftaialy, mwjacIca^ o tom 
]ut la oki^IJcKnoatć. iii r^^d pruski pncos asorog tat o KapliLt^ 
btJetów Dic iimol n&wei aiq upoinin»«, — to rozproszyła jo 
ostaŁooKTiic koDW^ac^ya berliaskiL, /Jiwurta j>[icfr» Liibccki^o 
w 1819 reku. Podług tej hoDweocjii *karb Króli:!£iŁwA oho* 
wiązany hji bonitikowoć biUty kAj«ow*T Kai^twA^ ^cnajiliijąc^ 
ti^ w r^u oKÓb i iiŁ-łtytucyi pi-ywatiiycli. Były to Kgodnt zo 
stoa&UD^icią, gdyfc do rąk pryMrtłtny[.:h papier krodyto^T/ K«ię- 
atwft mÓ£T ai^ doatAĆ vr drod^ uormolnogo oEnogu, Lock po- 
dług tojte konwencji, po akompontowania waajomtuni wasoL- 
kich mchuakó^ mięilsy skarbem pT\i«kiiii a ]io)skim, obadwa 
rs^dy isncokty ^ą bt^Kwniunkowo w.-<Kelkioh dalasycli. x juJci«' 
gokolwiokbądd tytułu, do :ii<;bLo pr^tecuyi. Tym tpodobomt 
epóADiouA pretcnaya z tytułu biletów kaaou'ycti» jtJt z aamoj 
Bwojoj istoty ZRola b^£[>odataW£Ui, okazywała fiiij nadto piw- 
iądaoną pi<KOK wyi^ał^DO brtsmi^nitT di^u^^tronDOJ koiQp!«Łiiacyi 
likvidacyjaoj. Tak t^fi zrozumiał poloStonio wor^zn^iki^k] sca- 
ntąd ikarbu* Kcmi^ys LikwidaoyJDa^ odebritw^sty d«>po»yt 
i w^mrtjiio SchmldŁo, :«taBowcao odmówili Kopiaty- Lccs 
kocuul pnuki, poptonmy piros NowotiiLcowa, nio uift^pcn'al 
od swifgp ftądania. W tom atadyum asu^tal Ajirawij Lubocki po 
powrodo aa PilttebuTRU.. RozUmy^^m^l j% untychmia-(Ł z wla- 
^iv4 iiobie fteloza!^ lo;::iki|. Niotylko |iotwierdziI w supotactści 
opttii) KomUyi Ltkwid&<*yjnej, ai«tylko odmówi] nn^ptaty^ 
locK acdocydoiTftE w dodatku, it złoSon^ do dt.>po2ytu bilety kfl- 
■owo, jfticc Qio b^^co prawni) wta^nok^ią raądu pm^kif^, 
powinny ulods kcniiitkneio prawa fkarb Królostwa; it w k«- 
£dyiu luzio, jośUby nuw<Tt miały byó zwrócono n^owl 
prudkii^onu. powinny ^'a nnjninLnj sc^ł^tac] popnKOdiiio s&ftmar'- 
kowaoe ur dpo&>'*b dEjL ukit M'idoc3Łiiy, dla zapobiiOi«Dia, aby 
po ftvrocie ich rządowi pruttkic-mu niu były póżnioj pod* 
Bt^piti^ piŁ^czono w obił-^jf piywatny^ eo moKłoby kidum^ 
akarb KriJle^iwa do icb realizacji. Było to zupołfjio oiotjfo-* 
dsiaiio odparowanie pruskich uro0z3zoń> Ale Sohmidt j<M^xo 
nJo dał za wygratuj Nie dal «a wyfiwia^ Nowoeilcow. Potra- 
fił 4>laiiiuii(y i fciintiifl-Meowa*! dla t«j eprawy Wiflkiogo K^^- 
da Koniitantogo. Na j^o ^c^»Qio ntecz c«1a zo«t«la wnic' 



346 — 



tiona do ^^y AdminiKtriŁcyjiioj. Na kilka doi pra<Ki seaj 
Yjnnacaouą w tym c^lu, WalAoty S'>bolo««kł, minifUirel 
pna5duJ4oy vr RiłHjuo, odi^brat od \Vi«lkjog9 Km^a odi 
nador suuimioDiLą. Kicdwtusiuicziiio Wjtkiutywat tutaj W. Km\ 
t^ to tąrlania pniriki*! uu-ai4 sn miprlmo ŁtŁV(iuimoE>c. W»] 
syin^ol samiEiMn, jte ocsokujo od Rady AdiuioiaŁracyjni^j łat- 
go tych iĄdikń {ir2y2UJini&. Dodawał bnrJsEO znoccąco* ii «iij] 
moj^m sdanioDit nio ma prawa w/rsądzió oboamu nądoi 
tak (iQtkliw«y obelgi, aitoby pablkmid pck^ądsoć go o f« 
fii^Kii U(fikaou>«/-. Byl« to do«y4 joaoa Akas^wka i 

Nil) trudno dorOicuiiii<fć się iMotnoj t<f£)d<Taoyi i zm 
nia podobai^ apolonii inŁoi\^fów prunkicb, dyktowRnnj 
takidi ftuflorów, jak SfrUmidt i XovrD«ileow, Ni^ wyiiuOTuaiJ 
imi^mn monarchy, jo^ to powaga iuiłowanoodJon>ćjE^l 
gabinetu LerliAfku^fifo. Xio wymieniając aciitlyołi swiąil 
rodainiiycb. jaki« lącayly ou^ntu UikoJaja 1 z krókm Fiyt 
ryk l«m 'Wilhelmom m. usiłowano, bei tadn«^ w tjnn 
dzic itpouraJEiuenia. z powoda DietJnfsnych uro^anwA pii 
SnycU król9wckiogo t^At^ia. od^vola« £3) do po«^uiiowiinia, 
mgo Otfobie c^f^nki^go si^in. Wiadomo dotnw\ % jaJ 
j(f>i-ytvm Pnuy pocrafity n.i^i^iłmo, w okolicstnotoiadi 
ui9 WA£Diojsxych, wyzytkai 1»n czynnik o^x>bicty, x 
<IU jEL4i1ń« korzy«cią potm6ly przysiwoid fM>bi<i, w etom 
do Kucyip litflrą ta^nd^ bE^Wbur^ką: frr /Vir Ifrand^ubm 
tiffif.-. Wiadomo, jakioini drognmi ti-n itnm króloK-k^ prui 
Wilhi>Jiii, który Lnt^m 1817 rolcn hyt Xttvfmvzy*yiy\ «iai;ti 
kn>]iTwnio Karolinie prufkioj. w j>ocLnSiy do PvŁorvbi 
gdxio niiftla »>ft«t!* iiiaiioiikit Wiolkiago Ksi^cis Mikołaja, 
j(Ars<ju'q Al«kitnndrą Tcaodurówni^^ ottatoe/iiio. p<3l \rieka 
iniv>j, odebrał nujccnniojuui ua^:70tl^ ]nądr«*j polityki mni 
moDialoej i familijm^j. kl&d%o na skro6 k^rron^ ocMumką 
dfuwionych Ni4)mio<T. Alu do te;;o jeazcw bardzo było 
Wowjta cxa«M^ naząjutn po agonio Aleksandra F. Ji 
w owyiu oKAiiio, nnajutn po wypadkach pet^nbunku 
3t gnidnia IS^Ti roku, oddnwano »'n w B4triini(* pr^iMadocj 
dotiTJ % powncLti niL^pnouwidmaogo obj^in ru^ów pnras W^h 



sn 



Id^go Kiii}cta UikołąJA, j«ali aobio wmav^aDo, ii bont^pm 
AJ<ik«i<n<lra i&ocboe oddfi^ ai^ w niGwcAą l^mloj polityce mnl- 
ioAfkifij i r<Kbinno] j st^lJdArywoWAĆ ei^ lui oślep s intcrefA* 
nt pruskimi, w takim msic gnibo si^ pnecrnchowano. Pn^ 
ciwn)<*» miody yiMwx i fciv>lt awtnłwza w poc*-^tknch #%rc^o 
paaoiA-atila, pod wplywni okolic^noad nad^wyezAJnycb, m^xl 
kt/łrych w0t9|x>val oa etcpoic tronu. poŁzuwaJ sią rtio lyli> do 
Dbowi^«k>^w cKlowi«ka prywatnego, ojca rodiiny albo u^ia, 
i]a pra«<!owł«yFiki^m do praw i obowiązków monarcliy, 
^Wf^tit vwJE|3(ki, Q^ziw,'«tiwiająceoM>bUciA J. C M. — tak na- 
tychmiAM, nn tnaoci diEi(?ft po wiit^pioniu na tron, z poloconia 
Mikołaja, miniHttrr itpmw ingranic^ifiycK objflduinl poi^U ro- 
tyJ0ki«i;o w ikrlinlu, — oiozawodnie et^aowi^ cbc^cuiu A^i*ly 
t%cxnik pomi^sy dwoma a^iedmiui i pncyjac Że Jakimi dwo* 
mni, rosyjskim i pruskim. Jednakie byłoby ta?:iipeJneni zbt- 
(laanlv*rii, ^dyby eia iBtnipjąc^ycb floHunkat^li bliwkiiyco powino- 
wactwa rhcian<> b^idowai^ j»lci4*kotwi9k narlKiuj^i w%if1ijdam 
jq)09tobii rcKCBlTYy gania w pntyi?3^ottiM s^ptirnych xagiidiii(-A po* 
Iliyczoyob» handlowyob albo fiDansowyrh, ktłłpe mią^Hy oby 
dwoiDa nąflaini poioitaji^ do aailatwienia. Sy^tetiiat J. t_\ M, 
n&e l^ędajio w preyazto^d d\tyX do inua^ celu, jak do zabez- 
pi«c»-tija dobro}>yti] J&ąo dziorKaw^ am tet kii^ri^u-al ^i^ iou% 
ragnlą. pr'>:^ dobrw xnwiniiii.łn<-go imere^ti ludiiw, kUird 
OpatrznoAc5 powierzyła jego pi<*CTiy. Zmi nadew^zy^t^co J, C. M. 
po>itjiTinwiH Kobic* tneytnai^^ ai** tit4iW7r(U7;<*niG taki<*ga Hpo^obn 
pcHiJj|Kiwikiiin w Hpmwiudi, dntyf^f-i^.yrh KrfMpjttwii Pnl*iki»- 
ga'^ T^ ]ji(;kiu? wynmy nia powinny byJy poiŁojttjiwi^ ibuliiych 
wi^ipliwoch^i- Były on4i wyiauwmfni o-ttne^ni^m dla PrU1^ 
a utpijkMJaj^ci^ i-^kojtuią dln Kiv')Iat(wn. Hyly oue, aiajo się, 
w (>Wa>j rbwili iriloriiiruk uflbJGt<'Ui }'ZtiL-i.y winty eh pi':c:fkoti]iń 
roJiKtifgo ci^-^anca i krAIa. Tikim go poziiji) w Pł>tł>T!łbiirgu Lii- 
UfckL To ttT£ mintKt^i' itkaHia KnM4:iKtwa »rii mytlliLt da^ m^ 
WAtrajtzyi^ t^idnciiii iastyiioacyami, poc^bocIzi^Bmt » g*-iiL-ra1- 
ncigo koiL^iiIata pruckicga w Wamawie. nni myślał nioawad 
fcjwJtiy^-b łi-^i^l^l-^w wyJutkowyrłb, prxyii^Ur.nyi'h jakiłby dwo 
rowi U-TLifi^kitimii w int<<tii^te natiLrv r;eyvtn pinui^tni-j. %"! 
t9y)ch\ i\'j:KAiiwr4ii i nupigiF^ upiitt siij pE^y itwiijitiii 3it.aiu>iV]- 



- ató 



:a V ftpmurio biletów Icasow/ch iu peXoem 2i^r<na^i 
R«(ly Adiui[ii;iiŁm<7Juoj. Naft^pujący procokiU urz^OT_\ --.^i. 
bur3tJiw«go poc£itid««aia podujouuy wedlnjf wIahioi^cijkij mi- 
nuty LubockiofiO: 

„Rada AdminiBŁi;ŁcyjaAT wsci^wc^y do wiadomości odfi* 
zw^ J^o Wy^okł^M;; Wielkiego Kei^oia CofiarswwicKa a po- 
wodu ftc^aA konsula gen^r^lDCgo pru^ki^o wglĄd^m wy* 
ptaty lafi 3cwi\>tt: biU>Łi>w k:i«owych bylogo Ksi^twa War- 
«SftW«kiii^łT ^ p^>w<tbma wol) J. W. C«un«vciGza do ruEtną* 

ftawion<> K^łttjJy wluAi?iw<f dokumi<ntj, li 'ku^z dvn podonift 
kocuuLa pra^kiegij, dwio odt>Kwy KomUyi Liku'id&ayjiMJ, 
WTCjr^cio opiaifh UiuUtm PnEy«hod>Sw i Skarbu, yoozom lonte 
MinL«(£r od^^bdesy^ \t v;ystuchaiifo raeczonycJi dokumeiiK^w, 
JL oAobliwio odoEwy J. Ccfiarsewicaowskiej Mofrci^ uap^fnilo ^ 
tyw<łm pragui4^k-m, aby laó^Iodni^piócdgwoj^jopiDiL ki*^r» 
m<y miata ss^is^Acda TUcystGa<5 wytez^} aprobaty^ i^ atoli dokUd- 
niajai£4 znajomo^ epr.kwy ninieji?^ % punktu widtanin oko- 
Jicsiio^ adiiiiiii»iraoyjnj'c}i nit? p02wiiU m« tiwv^l^iiiia* 
pobudek. cxdi'pftiiych w dsncdzint^ »Łoinink<>v dyplumatycs* 
nych. 

J. £, Senator Kowoailoow zabtsi gloK dla wylucKCKMila 
okolic^DoACM, kt<3ni scluji^ «ł^ pnomawiaó x.a :»pjai4 bil^t^w 
pT3^ nci|d Króli^tuA. „Skoro wyiniftulone papiery znajdowa- 
Ły ni) w kacach poriiatŁiilcioh i bydgotskidt w (.'hirili obj^ia 
tych dopartAin*Titów jmcf^ Prujiy, xutoiii oe^ywi^i** były wy- 
duuo prunŁ wtaiciwo wlndzi* paUkio mamlan za pokvritowa- 
nio z wipowifrdmob walori>w..,. ff-ly* '*' prał»ciwnym nuci* » 
wlftdioo nie b^^Jyby omit^^zkaly wycofać biletów k^ufowyeh, 
kttSre pn^hodząc da r^k obcych, w kASd^j chwili mogły 
% powrotem doAUi> ń^ do obi^gii'- 

^^Mwątpliwi^ — odparł WiniłWT PraycHodów i Skar- 
bwt — t»ka argumantacyn byl-iby xgola ro^ctTKygającąf... 
gdyby wny«Łktv w^kauno formaln<>ici oddawcrto btoUiif by- 
ły doptttoione. W cnki4.*oi Urk łwittt\ei sprawa uiutnj^Ka {in:#<l* 
stawioDą 70»taJa J. Cu«arsE4:v,-]czowskioj M't^. W»xnkti^ ncA- 
caywisie poloKofo rzeczy, któro uogto by^ m&xnaneni kan* 



- 319 — 



I 
I 



I 



eelnryi J. WytŁoko^ C€Sttra6wi<rtSłi, nie moee Uyó ujoinnii^ą 
d]« ozJoalcSw l>vl<^j Rj*fly NajwyjUz**] Tymosa^owej. A mia* 
nott-im, bilety ka^wo, przecio^irywane wi^wcse&s w katftob 
po^n&ii^bich i by<l^fikichf nie 20flU2y ocletąpioucs \ec% iottahf 
5«/>ni»?; kraj nio SOflUJ w\d«ny, Iwsa irtjffy prcez łn7f rfrT^ł^n^. 
Nio inogU-fi l'an SApomoieć, pADio Xowofii]coWf 2o Itadi Nsj- 
vyt«:i^i T}*inc»uiowfif skoi^o tylko pcwifldomioną soo«talA 
o U(r>iwsilAfh wi^d^ńekicłi. po«pie«sy]a Datył?Jiiiii!iPt, w niyiil 
otm'm;inycli rozkA^eów, wygotować iiifltnikcy^ dln ko^nUAmn 
C«j&riiki<>^(>, ji iiuv«i wykfiilit! tiuipi^ ol>AZur('>w, oUc^hoJzącrt^h 
do Pm*... Owót, w^rystka u robota okiutaJu si^ bcaofcyWsoa- 
DJ} ! Odnerfil prurtkt r^M\Al !*woje wojska rm ^Jemte bytego 
X«±^tw4: te wojskj) oddaliły przemoce \łrKcdnik<^w Ksądu 
l^icKJUłOwoga, owbdn^y kiajem i ZAbrfłfy kA^y^ sanim jc^s- 
«3c koiTiiłart c™»n:k'i adr^ył w^-j^hsó a Wawsawy. Ji^dna- 
knwo2, iiifpoktnr porliLlkiłwy HribrnwHkT, kt/in>]Eiii poiwlliirny 
wycńfaó K4W(r/a<ii a kaic Kkarlłfiwych iHlmoji^cji ftindT3^;^c«<f 
Tid^tyl J4>]tvn^(t dopi^iiić t4-gf» rozktnrii w kilku mitf*j»r>icli» j«'< 
«xo2« uiotJLJ^Łych prwtz I*niiŁftków» i wyratować tym sposo- 
bem około 300.000 dp, Zaokaaan^ prKUrz aiobie gorliwofi^. 
Bobrowski taką odebiut na^rodę^ £^ g^n^rni pruski Tliiele 
iwka^at pochwycili go ibrojnii Tąkt\ nn, t^ryioryiim KfMi-fliwH 
P'ł!«ki^o i łsanipbiTiG, pipchotij^ /a.wlpc cło wiłj-Aicł^ pnwkirh, 
jcki^l ^ihIwo moglii&my go wyKwolitulKi^. Tn nngiiT Takly^ fti 
do kr/jryah pnw<»}uj«; jiit^ tin iwmdłfr.lwo fibrcrio^i iiiUij ko1«T- 
gi iiii*sgij z Rjuty Niłjwv"*«/"j — O- j- Si?iialoi-a NuwcMlui-twfi 
WG tfta^m-j owłbici ^ niwt<^z:j wv^lk») uiyi\ a eesyi bg&lnej, 
D Kfttem iii« dopHKłJtaajłi fcidnycii, oparlyłji iia ni^ wnin- 
aków-. 

^eKeti iiawef. liypot^n ce«yi prawjifj iniatAby nstąpń^ 
wolwc fa.kl4^w mitł^r palnych — odezwał nią Senator Nowo* 
sików, ^ lo i w takim raxi*» ^ tnidnnił^-i^ piy.y^/loby raB|df>- 
tt-i uwolnić si^ od skntkł>w ij H Kiiriwi?tiiryi ISIU roku, p'łwt>* 
tuptaj pt%iix knniŁiiIit pniKk!c<gi). Ti-ci zirlykuł klwliti^ uh rit- 
nbuntk KriiliT^lwił w^:ftrOkił? n^piitry rjbirx"we K!iit;3twa Wni- 
Edsawskie^o i uli^ mx! upowaitiim Tx^ibi do 7-rxui:^ei)Ui z slubiti 
lego ci^aiu...^ 



.w wypadku obwnym, — odr«>kł MiDictsr Praycho- 
flów i Skarhu, — g S nin mn bynAJmnioj w^l^cacnogo santo* 
»owAntA. Oiintwi i*ic w:i ji>h-n»t do (^mlilonycli prunktch* h^iŁ 
o»ó1j iii^wnuijcb, bj|f)x ir}. jiiAtytucjfi. kiedy naUiini&st wmk**!- 

ukietiioue jtg^^Łaly [tiinez wyitdn^ hnauetiti^ ^ ^ ^ '>, (i, 7 i 'J^ 
oraz \nifez ogiiloego ducha raet^ojiuj Konweni^yi... Zugatlnw- 
nie poplYMłtu tftk aiq przcdstfiwia: kto vŁ&^kwie ^I&^u Ał^jEd 
Apornjiui biletami knso^ymi? Jestle (o in^t^tucya lub pod* 
d^ny prj^ki? w Utlkitn takic j??ite^my dliiinikiffm. Jc»tto to 
n^d pruski? w ŁakJiD nutio dio uxji4J>,*my dlujcu^. 

^Wobec Ukiej £tiowu jtltiTiiatywy. — lAUwaźjfł SeOA- 
lor NowcsUcow. — wy|ładaloby xbj*iłat:. czy bilety, arfoAoiie 
prceE koBstda pi'Uflkiego, Die pochodzą pierwotnio od ptidda* 
nych bib iti?"tytucyi pru^kicli, a wi^ wj-podatoby tylko taSĄ" 
dać wyjaśnień w tym względnie od randu pni*k;oKO**< 

^Nłc uczynimy, brob Bofto, takiego krcku, — od|iQH 
Uiiiistei ffsychodów \ Skarbu, — nosia^iaiy to a^Dton 
rsŁddu pruiJut^, kliiry chyb* dosyć ma wWuych wrl^rnydi 
*^ug, ii^byśmy Bt mieli do nicJi aic iwciągnąc: i ich w^yr^-^ftc. 
StroEia posywf^na nio mft obowi^ka upneodsmo A^dań |>ci3!y- 
WAJq<^j, i maiomiLmi £o Rxtda>. ^w^ci^o t^ olojm^ntamą kciku- 
dc- pogwal(<itaby nw<jc obowiązki f^tuiboifo w&gl^cin v,-h%- 
#noKO Mouoi^cby, oras ri\v«>ii> obowiązki opiukuiu^v« u^zj^^^em 
wlA^nyeb potIdaujcU, |iokv-oiiYcb jej KoHiwoAci pi34>z uulo- 
»i« Najjańtiii-jez^fto Paua,H."* 

,.,.W kaidym m2io, tyU pr^ynąj mniej nio mofto gltigaó 
iadnoj wątpJiwoftci, — c^świ^dcKy! benaior Now<»ilr»łW, — 
i« jo«t nfiecsą koni^tcsm^ kwiecić bilety k&^^owe w takim eta- 
nie, w jakim były pauftenon*; Komiayi Ldk%eicUi«yjitn], 4 %vi^ 
bo2 ftadnoj^ Kutiku, nnraftAJfjcogo ich wart(«só Kiepodoboa 
pncocict frui na j^duą cbnńlę objawić podojncoA, nvlacvajiŁ- 
«ych talowi pańłit^a «pr2ytnioraoncgo!" 

f^Alc ktoA mtiU nn i»yilL cidwolaó uQ do podoboyoli 
,1DirJa<caającyoh ar^inuulów?^ — sapyUd Ministor pRycho- 
'4ińr i Skarbu, 



Nowostilcon'. 

■ .Jii? — t^irlpiu'! Miniiitłłr — tiloZ nigdy nu* poHuł<r tiii to 

■ -A joUnnkżti (tale wyjiAfU z ueI^|>u koftcowogo ofiozwy 
Łjego CMiij'wu"icwjwsiki©j Mo*ci" — łtotkJ Senator NowotII- 
^H^w i tam^M \wnciwnv i<^ oilrsyUiiie. 

^^^ „Nio KmijiEuj^ Ttn.ij zffohi atndno^-o wyraioe^ dla sr«bif» 
Karaniu — cuJwiiiłi<?xył UinUl^r — offw^Juj^ $1^ wpiott do 
własnej mojej wU-iŁwy, z klón| racKi^j powinien byj tępiej «»- 

Odchylany zoAtut trzykroliito odpowi^&l ufit^p odestwy 
MinUtrft P«ycho<ló«' i -Skarł^n. S^cntor Nowonilcaw okMT^* 
will przy swrtjom zdAniii, i* w nst^piił nwc^onym naliczy do* 

r/J^Howi prtLJiki^mii. 

Minift^ Praychodów i Sknrlm dudnJ tutnj iin<fc[nijii<?o 
wrmay: ^ Po&tnwilftm Tylko wninwk, aiti>liy nn lłtl<»EuHi kłt«i* 
wyrli potoionoscnakii X!ikre*U>nnnŁrumnnU'm rBL»i-wLiiiyiii. J<**i 
lOKwyt-anj, przyjęty prz«x wiwwikift wbdi« rz%dow« wwcysi- 
kicłi kn»jóu\ (!la ^MaowUwwniu i<1«jIu »wojt.J Tichwnty Jtwt to. 
nedlug ji]Pg(ł ptłjiffin, proBlo wykooaiiio piaWR. obowiąsiij^- 
cc-go jedniLkowo d)a wszyntkkh. Jo»l lo Kroaztą formnlnuW. 
pi7>?j^ta prz^2 nafflcą X'£hą Obrat^hunkow^ od «amyc1ifte Prii«. 
JitkimdLn iri^t^ »popotjptii to mocnrit.wo, kl-lr** do wtcid/ iih- 
s3cy("h wprowftfizilo swojo wiasn* prxepiity, mngWiy nliPłrnip 
UF^knncji^ sj^ nn s^amnrkowiiniri flpornyGłi biUiów ku<[»wyclK 
dokoit^ni' w im*il fiwyrh wUinie pivppi«c >«?... Tr3M>li tii for* 
malnuiił whIjidji- ^anif^łbiimi^ - wnwlk"' inne ?ii-<Hlki nio dii* 
tlsą duTtiafecr.iK^o ^at)»'9;pU>r:!;i>niu. AUiowjem^ jakkolwiek wo- 
litlpin nie <iirlyk»<! t«-^i» w uiojoj vi\t^7.v--io, niv'mvo<\:it\ jt^srnte- 
cz%. it nie iiinmy Siadrifj^u powoilti Aywi^ icltytriio^o it^ufania 
do ntą^ti pniskie^i. Zo siu innyr^h plYyklttd<^^v doAi^ li^Uie' 
powołAT^ Ric nn pŁcrwTOy ił^pssy. Jufc po podpisfiniit Kortwen- 
cyi 18L!) nikli, a riimnE)wiH<* w tytii c^tiuifi, ki«>dy l^yła oha po- 
fltan^ dli PiT[i<t^l>iirgLi dla iiT^yKkanipT, rxtyfikn<^yi r^j^r^kipj, len 
fĄm koiLbul jini-tki rKlUIrra k»piii ji^ od Kwojrgo dvri»nj, gdsifi 




— 3o5i - 



«'T€£vtuje, ii UH>klóre Eapiny ]iy|>otcczi]o według U;j Koiv 
weucyi 'Kt^łcooe sonteJy i-c^du^i prusktcuitr miiuo U» ipii 
^y Oli od«bE&4 »e ab^rhu KtiJl««Łwa proccuty od ntecsouj 
safueótr v eamio około bOXXK> tJp... Osyti w Ukidi poati 
Jc(if:łi inAoijr cRttrpać ^tepe t&ofnnie do irą^Ju f>r(i«kk£^>, [łi 
ciwno ii»jpn>Etfl&3nii wymagiiniom pnoCKorno^ci? Wiom do' 
bre^, to f^ to przykro pm^dy, których powiod^ic^ w fty 
orzy niciTiA E|>osob<i. AIró w łcj chwili nio jestem chyt>o tu' 
tiij iitcstCiiD iDncin. jono admtiiKriitfjivm polskim, któr>' 
poUką Btifią Admmt:<Łmcyjni| wylitinicr* fakty, wy^iirllnji 
<v> nii.-<Txyvr]9;t« iioloictnu; nsc^^ay,.. W:i&>Jkio nitdoniówu^jiij 
v>*!nx<tkiu pólanc^owe, wnydliwo p6łst<^wka« alt ino^^ littaj 
Z):\'U l>yt' dopua>w»oi»„. Albowioom moi p&nowio, joat to 
wnik ni«^t>ity. ii admmutrftoyik w *«m«) swojoj intocio poli 
tia fakf&ch, a nto ua frhEOf«cli. ii £Atoin utiACi W!ix^ki\ rA«y< 
byta, j< ttfli na Joiliią bodaj chwilę b^i« oddAim ha f Ji 
dyploiii»cii'i. Bądźmy oiw&ra, moj pftnowii^, gdyt wymj 
t<»go iiAkaco vtanowuko, nymjifp prz««low«2y»tki«iu it»ufaiii< 
tidsło-lono Dam przoa Nttjjudui^j»z«^ Pana, wymuj^ z4ru»H 
owa znf^czyttiA ]^czliwo«e, jaką okajnije nam w obwili «rii 
Mj J^fio Wysokość W, K^iąSi^ Cc^araewJcz, kiody w aprawi 
niiiiej^ej nA«3E^o 3eA«i^A zdania. Naresataes gdy i«1otnio 
no zwn>cic PruKom papicrry, xlotonA pv34a ni* nu ?oij 
pravni oboviąiŁuj%cogOf » wcLn^ymano oi^ w^I^i>fn tych 
pioiViw od fontimlno^oi. prMipifLaiwj pne«at ui *«Juopnvc,^ 
w takim ntciff kaniM^uią byKoby raccx% tnieść to pntwo xupo|> 
Btv, j<<Iyft utotfowmó Jo odtąd wi^lądom j«kt«jkolir»ek inoc] 
Ofloby. znaotyloby wynKąfki^ j<>j cięiką suiewR^ snai^zylol 
bowiom rłkAKyvfkć mnwj saufanik dU boooru t«j otoby* ^oi^ 
teli dla dobr4g wiary i-tada pnukiogo''. 

Po wyco^rpaiiiii vr t«m m^jw:u rozprair, sapadla wiąlc 
noMi| t^osA^ acbwała Itady AdiiiiiUfitrai*yjn«j, w my^l wnit 
eków ^natora Nowo«ilcowa. ctaoowiącit. ii oali-ty tiproMii 
J«f!0 Wjsoko#ć W. Księcia Cosurowicaca o wipy(JiDi«< roffii 
p«M>ki*^) ws^l^iiim isŁO<n«^ |>OG]iodi«aia slotonyob bil 
kątowy^, saji tyaiezaa^m rzocKone btkiy iia]^y t>pz wi 
kowtiuŁa Twróotć koiuulouri prti«łd«mii. 



*- 3ito 



I 



jci pomi^dty tyini obvdu"am:Ł uch walonymi wnioakfi mi. ^aa 
«Arn:c»m obfitaj:ji' pny ■wojijm ^anju. ii spr>nut lij^ay nnlcfij' 
nzniM^ ZA nii^wAtriit i xvrnSH^ dopiero po upi-^eduieiit zainnrko- 
■prunitK x;it^fEalf clU pf>kr\-C]a »wq»JGJ odpomeizialiK^Jci, ntchy 
cala 4ul(n't-Ł [ty^ku^yEL i>Tui('cioTin »f>«t&j£L do jtrotolc^tu i poda- 
aft w ilrodie v1a^)woJ do uriA^oitiAici WUday NajwytaKł-^j." 

DokunieiW powyinzy jił! typ->wyi[i, T<? nip jc->'t w oi- 
cawa podobnt' do protokóiu r>:izpnt\t rinJa obr-ndcji^re-Ko: lo 
j€« protesty pojedynku. W i^n jo s|>^aijb ob^wiiio, pod po«U- 
ci^ gwftirownego dyłdogii pomi^izy mini^lrem |łi'2ycUo<ló* 
i skarbu, a nudswyosajnym koniisar/^m cefinrekim, war^djot)- 
bokii^o ini]<t2«inm innycb c^limkAw, cdbywiily ^i^ pr^sio^i^oniD 
Rady Ad:iiini*lrnoyjtJ<\i. W :ŁTi<;idiIv, i lyin ru:e«m, jttk xwr- 
Vlo, prtgnjiiirn wydiodicif LulMijki Jitgo Hi'gumi»nt;icyii łjvła 
niitprf^jhirią Wi>byt tyv}i, hijt^cyrh w utay argiiiiH*uHju\ ni« 
hjia podobieństwem ufrayiuat^ p]ei^volti«kgo ^nniit nMlixa< 
eyi pni^kirb l>ilpt/)W ka»o«-yili Od i<«^o ^.T^daui^ 7Z]iu^^onv 
od?<litptó luwel Nowołiltow- WM/^kłt* «kiuvk wyMi^k^'JW Lu* 
beckHfRO hyl lylko połf<u"icxny. Rndn AdinmwUiiryjna, 
wfcirzvmfttia łwT^ywiwtłKri^ J''^ dowtuliW, m*-. xiU^t'.ytUi^xnta 
ffic W|kr««dKie n[ik:iz4Ć iiii-^tii-</n[^J, iiiciU-^.thufj wypluty^ \tH*z 
tAT^Ttpm, zn^tniił^rtmi ^>]'4ircTm w^liiiiic^ui nię NuwOHikown, diii 
ArninliL pc>j)^c^ i&i r4dykahiy:ii wiiiOKkinni fiiirii!<ini I ikniinAo- 
WHi"\ hIIhi u4 tnirHirluiuai^ pi-i.i^ktłi)i bilftłłW kii'*<iwv<'b. Osc»* 
1«('a[iu!, T^^tdiiie :£ wultukidiu Nuwosikowoi. ui^liw^llŁi r.wnj- 
ciAJ« nietkoictc* konsulowi gifticrAltK^nta prui^kif^iiiEj. Lubwki 
1irxy »!ft'uTi?Hi xtla.iiui i pnjUs*n"<ivii]iottnony piraosfał, Opra©* 
InttgLi ealej Ppn»wy pi>»pii-->jiył snwijh/Ujniić iiHJsK(v-i'g('JoWłwj 
minisŁn spkruUnca ttOinu, z/it^irsitjąc^ caiiii;em jK>wyi^2y, «|ki- 
FL^ht^ny [tTZi^. ^icbjr- własno r^^^iut-, a tnk ł&a^n nic u ny i dobi- 
U^' proiokól bui^zliwt;^!; po^iedaieiua Hody Aduiiniatiacyjaej. 

W Um> mityscu At^Ii soe eprAwy o bilety kn«ow«. ktiirii 
mi^Ann byltł ui^ftać aa wyczcijKtaii, najnioftpodsicwjimtg wy* 
lociil ?ii; iinydMi^. Kupr?lnic odi^clmy. a niCKmiiTnic d^kiiwy 
I nAUCijijąey, W odpr^iwif^^ d^uicj płvt<;n?>yoni bcTliiiAkim, Lu- 
beckit mitdii>' inni?mi. dotkną! byl pytfiiua, w juki TvlaAci«]e 

11*1 Mtwit r I ^ 



~ dói 



flpo«ób sponłG bilMy ke^^owo riiwtnly hc do r^k pruskich? 
A uiiftiiowitio w^aiankowal Uyl knotko, lecą dobitrik*, o *|kv 
«obii^ beaprawiiyto sw^urniccia proex Pra^' Eietn roabioro* 
wych, pT«ypłulLij[y^y<-b im podług Uiikucu podzi^łow^^ 
nmdei^kM^ is maj* ISló wku. Ta wzmiattkii pi^s^sUwi'*!!^ 
xosuU W. K.M^u KonatfŁDtomu, jako c&rsiuu bo2pośroclfiL]4 
prxc<^iu' joifo oBobie *ki<*rowany. W iz^ciey pamoj, w If^lo n>* 
ku W. K«iąft^ tta} na ctfAf^ omui oknpscyjnpj i<oc!^'J«l:ioj, roft* 
lolouej w ;!;raiii<?ach KsI^iha War^sflwskiffgo. Pod jogo 
okiem aaieui <xJbyly *i^ obj^i^ pr:t*ffl l*ni*y pm'xruiiiy«Ji itu 
tifi kongr<**5« wiiyłflfi*kim okr^gi5w Wl<>go Kisi^itt^ca, wcii^lił- 
nych tii> Kłii|MtWii Kłznańikkłgłł, Z t«i£« lyiulu, biorfjo u-''! i- 
tejo do Mobio )sAn:xiŁy, ewnicono pi7^^ Lub^^kiei^to ^ylącsuo 
pod odn-^ticm nądu pni^kii^j/o. AV. Kifii^^ Konstouty wywo* 
Ul w tej ipr&nie s«ert'g wyjańni^-fi, podwójnie drogocenDrch, 
gdyi ncucaj^ awiatlg na przedmiot bardioaajmiijący, a iiader 
oiomcy. do ki^r^go po dzid dmft nie ujawDiono prawi« Aa-* 
dnych weknaówwk żrddlowydi. 

Spdr iiicydftnitthy, wynikiy lyro «posobuiti, u«iitu^ na 
diti^ |łlwj wytiiitijoHą pił»rw(łtnio spriiwij rayato i>ił>iii*fintj. 
Czy Pru^y w lS2t! roku miały zntiid^ wiiidykować od fkaHm 
Królo^iwa PyUkiogo niuwnjtrwł biloty kiisoin^o? lo nE<?<n! zua- 
«ziiii> mniej interesująca od n»-go pytania: Jaki^ było xa- 
e1ioi7sin3G *i^ Prn^ w ISli roku pray ro/blornCt* K-i^*iu-a 
Warw5Rw?Łkif^i t '^ titw(nv.eniu K^^siWft Pi3fnAń*ikii*^? 
To OBMtnm pytMii«< pn^i^ln ngóliii«ij<^ą domo^oW i wiąid 
a'nj łw)/ptwrihf!nio x ndym »ft*»rMgit»ni pyiaii niialr^?cznvch. 
W jsiki tiiinnowidii spttób raipi pnmki, jtu niGtylko w 1:^15 
roku, Io« wo w<«ysftkiclj wypjidkiicli popTwdzaj:j<*yeb, 
w 1772. 1793, 170'* imIcu uncHi<xyWMUiul ^prawa**, przy* 
Knawaiie iiui piywŁ traktaty podxiaIołvt-? w jaki s[>nr*ólj, nik 
zajadzie LyHi truktati^w, wHf^powuł w pLj^iadimfo ^avuiok^ 
^em polskich ? JLik w tych ziemiacL wprowadzał i n&tAlat 
awoje zwicmrhnir-two? jjik wykony wid w lucli demarkecy^ — 
W wiczyMtkit- k\Tiv<iyi- nnlrTJiIiiliy wyibtby^^ nn ńlvinT^k d7-ienno 
z zapiiłiHij |vOinixjki, w jnki«j pi>zi>MEiJ4 iloŁy<rhrziu(. O KAmyrh 
rtidjtnnudi, Hzczt?g<Mnitrj zhA u udzble w nidi FrUM, dyvkuto* 



- 356 — 

wano ju£ wk49, a wi^i^oj }^zcze 2o«tttwioQCi do dysŁtLH}^- 
O wykonaniu roabiorów, Ajcu^ct^^Inioj «nfi o wykonaniu ich 
pmi^s Pi'Uiy. nio pcwiudaian':* pmwi<t nio^ pni^rk' wsrysiko 
iE08iiilo <io powiedounia. Qw*yi uicdtnti i niblc;Ły powiectsueo, ifc 
aama la esfyiino«i^ wykonawi^^jiŁ, W4> wrŁj:y,-tJiich l)(*it wyjątku 
wypadkach, z.irówno w 1772, 1703, 1795, jak i w i81o teku, 
odbywiLta ei^ :tv strony pmakiej % pogft^fktccriietiŁ już nicjtylko 
wyDiiignh diiratD^wiń ałuŁEr:Lkcvjn^j, juł nietylko elemoaiKinio- 
go prawa unrotŁów, J.t-jt x jawonm pi^if^waic^nioiii samych 
truktauJw rozbiorowych, ;. j. Ij-oh nai^^i oftat^canych asobo- 
wiqxad UDiDwnyL>U, z klijjyoh jeflyuwi owa ciynn^itó mogła 
cwrpao Jale^kolwiok aaiikey^ j>mwiii>*pc»litycx»i|- Żu w «xo£o- 
^Inor^i mk. nio iracKuj, daialo sl^ pray dokonaniu rozbioru 
JSJ5 roku, pray urKi^caywUtnieniu uchwal koii;;n)4ij wietlcn* 
flkiego — la okoliczność, dsi^kl wysl^pi^oiu Lułłtckioco, 
w sponw incydenlalnyin, o kiórym inowa^ aosiaj^ ia|K<lmQ 
wyetRrcaiijąco wygwi^ulons^. 

1'ntcibi^^ wvpntlki**wicrokii lSir>Wlnft*tcpiijt^y,7/inocv 
pierurssdgo anykalu tnikiaiu pr(;)iku-ii>vyJHkivgij^ ?:avr»rti.<go 
w Wiodniu na dniu 3 maja log£> i-oku^ Prusy otnyjny wały a^o- 
rog nabytków OcłKsi^łsIwuWurizawskii-go, wymion iotiyrh n^j- 
Fr3ti^£fl^'r>Iowiij, = najAi.-iKWjsa<.'iu w^aiauii/m linii pognicicLtnoj 
miiiilzy pi-Kył^lLriii KrłMwtwein Polakiem, a pi'zys:£iom Kiti^» 
łitw<»m Poziiańłkioia. Z raocy dal§zych arrykuMw oiiego£ 
ŁraktaŁu, po aiŁWytem zawiadcmieniiT wln^U wojskowych 
i cywilnyŁ?h Księstwa Wflr*ijiwj(kiłłg<" o iH>*yi ti^iyttłryalnłg, 
luającoj iokona^ n^ na ncocs Pran, okr^t, o(I(;łi«dx^*0 od 
Ksi^stwn., wiiinv ^yly si^łi^lHii wydaiw formalniŁ^ xh p*»śri-iinitv 
Lwem sppi.^yalnyrh k'>mi*H!%c<jw. w iw'ł» rxj^lu pru^ikii^j^o. Ta 
czyanoJd winnn, byU zot^t^u^ u^kiili^CKuioną uia pi^JiiAJ, Jak 
w pntflHqgu 21 ihu pn ratyfikaoyi Lmktatu RAtyfikacyii an- 
at3|piłA dnin 'j maja, Cyyim^ł^ wpmwadiieiita Praa w poniA- 
danin pnwri<' uiiąpi^uiyi^h okresów winna była ftalPin Dnrilą- 
Pł6 nie pt^iaioj, jak dnia 30 iimj*'). ^ani/L-m WAKs^kie lak rio- 
±yty sią okolicznoiłci, \t ok^icnlo h\^ mrabędn<?Tn, aSteliy ta 
OiAynno^ unkutec^aion^ '/onula mewi^łle wcse^niFJ pizod ow^ 
diitt^. W rwcay cainej, akt srKOcTSonia ri^ praw -j&wi«nu*hni- 



knjU Fiyd^TTk«*ATigiitt4 dopi«n> 2*2 innjn. Z ilmgWj łtniay, 
ntaotfeft oetsrza Ali^tndr^ du PuLik-^w, 7w»xtaJ4C> niwo- 
TZAoJe KróWiwA Pobki«gu, offfu^j/nny zo^nl ilopEoro ^Ti nuijflu 
C«4anKJwi auleailn na t^in. &ł>y [>rwHtoglQazoi]i<*iii ti*:^> mani* 
f&*l<i Dii) prtjf'tĄimn<^ Aa wykoTianU rłynniAłi |HKktiil(iw)di, 
pr»?wł*iwinycli u- iraktacw* wiwlł^łkini. Takie -•uoje fcycz^ 
nt4t 4:<pMr< AUkfAnfliT nhomunikowal njwnooa^nip i?:%dawi 
jmMkif-tnB i n:ą<l'^Vi iTini^uHJui^ma w Wanftawie. Tym 9|h>- 
■oł^ofij, iui»«injn7uV) ukulkic^rn wyndabej litera Łrak(am, khW 
re^ nitylikAryn ni^y;lx i)»jić <!o iitt1tTt\t«?j wiulomoftci wlwlft. 
wojłkrfirycTi j #y»ilii_vc!i Kai^liiTu u>ł> wcioioirj. jak w |inlo* 
wW iTŁAJa, powtun^ Ziiri skutkiem w^kazatiycłi i>L<.łłkcri<mu, 
ktilro nAkttK3'W3Jy wulrzyiiui^ li^ od iiiowU«dwf^ poiipiHcliOt 
«xynnoM Wm-Un^ wptx>wndx«>mri Prui^ w |tf>uitdLinie winuft 
byŁj o<lby(^ Hi(> w i>«int<ikli dijUck niAJA. Ijftcz rzą^t ptyski 
tiisc-zjg s^pAtryiirM *mj o.t r£^*zy> Jtil nn ilniu ITi mtjit ukn* 
ulU ■:«; (h^klftnicya public^nii |ini»kn, wyilaiiA pr»^ Fryrlfry- 
kn-Willji^tiJtAt koiiIrAsy^nowAun prccfE kanulrtzn H«rHr«iih<>r* 
^, f) r>l>jicriti w puAliitliULjo okrv3g'>Wi ziilii<»mnyoh Kni^lwa 
Wftryx;tW!i1tHf:iiu. Tt^g^^K ilnU uIch^jUh 911^ Tin*dy«bi junklniM' 
rya kmU pntKkii-go i1i> luHitiińiu tyrh akr^^w, ^ku'int piitr* 
udUiJi* iiHli^biki ilu 1^3, ilo nidi ułtecnto pouruea^. irfjunint 
iitSicyKktiJH tijaEyxiiQ^. Julmioanitiie irujsIcłŁ pniAie, Imiz ±m^ 
iluydi łhłljiZ^L-Ii r»iTEia]Mi)4i;i, wi^ti^tn^y du haylorymii liyli^ 
1^ Kflic^iwa WAi>zAw^kivjj>>. a |>od 11^1 ostoną vrtMdrj^ t:ytvi]- 
nc* pni^kic, hcz tAtiimg'f poro£u mienia b'iq k wLtdEjiEiii pul^itv 
mi, 3ugiirni*ly drjMrtAnK*n1 poennl^Hki i c-Ji^«i^ knJhkiago- hyt 
to p>j [utr.itu zjija^rlf ^»lk<'ir sc^littm-Tiy woji.-iui<t)h u nit* piikojoWR 
uskuU*c£:iii^i)M* fM«-kyi piiinu^j. Zai u iloiLitkii, i7.ml jiruAki, 
ffwatc^c wy raine warunki ti-akUiŁu vitffdŁ?i^.-<k 11*^:0 wisfclfsdfrni 
fljwiłlu odobrania ftwojoj a^ci PUtMorow^rj z UTyloryutD 
K--«]^^lwa*.iiHlAOcxo^niQ pc>giVikJcil uAJwyrftjboiejAi^E^ xvftnmki 
T^ifCiiowgo IrnkUitu vr2gl<^irm fitmych roimiarów Dvr^ ca^ 
ńcr Bvx ftA^Uiaj ccrr<ntotui ^ xitpcitaie tak mdio. juk ve 177S«| 
17fKł. )71ir) rokoi — tini'-i grAaitTKon* lut^o ^i^o wykreślona 
u trjkiAc;o, jdc^IoIa bezprawnie prjcorwana i itapr^^^, w gk)1j 



- 357 — 



)n»jii ptKiiiii^tA, /nnrznjt ihyM wici, o#a'I j inLftjti4H'^i>k« kt»re 
wwlltig truktatii wttiny ^y^y jvVKry^n^ P^>' pnc)*iu£l4^tił KnM'*- 
Mtwii*, hi-ypnwuirr w^^mgnit^ii f\o (lif]imiUŁi-<^'i i [Jn Pni* v.'cxty 
loafl. TylŁo oir^ł^ tych yj^^mbtou^-ch oliHcitri^w, po Olug^^d- 
tniek dopiero roko\tumacji. unjg) na^i^piiie orizy^kjui e po- 
wrotowi rzi^l Królestwa Pol^kioco. 

Jut z powyawogłł krrjtkit^^o wyjafttiienia piaekonywft- 
j^^ wyiiikn.Jnb dalece ilokh^n^ ttyfy T«iiuiii^cen<-y^, odno^ 
wiotii* jMj j»<ilr'n[i>>ctrUlni?łi p]-xeK Luliet-kiogo nn ji^Miodziwiii 
Riui^ AfiTiiinistnuryjnej- I te siipelnio dokiadno T^inipw^m* 
oyi\ i QjMttu im nioh xtipi«tnio vluK2iie xnr3(Uiy tniniilm, iicaty- 
widdetintyt*]^^'!}" bctKpcdivtłnio i wyląranio rz^'" pnisiku-łjo. 

cM>bi3lci4^ W. K»iti2if Konnuniy. OdiOujiWizy z Riiily Afimini- 
stmryJKi^ kopi^ proTok^u !^4yi 2f> grudnia. sporKąJKoiicgo 
przcTX LłłWł^kił-i^o, W. K^ą£*? fuilyi:hmiftHL ze 8TJLnf>\vc^"ni 
^{ijtc^tęm >^wi^cjt sl^ do pnL''^yd^jqoego iniuisuu 8I&1111, 
r- ^OfkneyiAfein , p^Die pro^ydencił?, — pualdo Sobolew- 
*kir*g« W KłinJjj KunutAnty, — lUulfilkowy |>niitikót paiii*- 
rWiiidi Hudy AdiitiiiJMr.ti-yjtti^j x ihim '20 ^ni(lMi;i, :t»]^€;cu(iy 
tltt utleawy W. K- Sl« mii>;li"tii puwłłjTtyuiiur siij od zdumirr* 
nin, snojdijjąo luu^T pośt^nl iiiciyrh Jir^uisi«iil(W MiaiaUR 
Przychodów i Skftibu. 1 wifidiŁeiiit* i-uwnle u i e{n'Ky z w oit«, jofc 

lonm byłych dr^partamculów po/^fi^L^klcgiA i byd^o^kiogo 
w 181-*! roku, T^łti kruj idf /ostńł wydririy T*nJ«»mt lrH,*a pnt^S 
iiii> cbiojiiitT iMJc<:liaiiy, te ^i-jiciol pniaki i^mJł stwoj* U'OJHk4 
na zieimu byłego Kajiji4Łw;i War^£4w^kif^u i Łe te wcijftk% 
owladn^ty j^^^i^^^^^^ii^ kiłijem i k-LNimi rvi^di>wt-mi. Wimo- 
nem QTocE>'^]C Ea«tn:e<)« 3*ę pn^ciw temu L^riei-dzieDiai które 
«t«novn doiMw^ obelgę din dowiOibtwa , pia«tov*aQgiO 
wowym czaaio prse^e inuie. 

W rzccay aam<»j» iftlyby miano dopuścić si^ jakic^kol- 
wiek gwałtu w gnoicAch. oddacydi pties Cc^ania ^Łr^^y 
woj«k Jcg'>, najnk^wiwodairjj ottatiii oficer ro*yj*ki fipraeci- 
wDby ^Ic Ictuu choćby ko.^zt«!m awdgoiycia, moim eoś obo* 
Wf^Kkiiu byłoby w(«dy odi^przeć prscmoc pn«mocą. NIo mo- 



I 
I 



* 



V - 35S ^ V 

g^ |łrz«widiivć, jaki b>'lky wynik podolim^j walki; tyle pnsp- 
rae p^iwpiir tiT nikt nit? jM>traiiłl)y birxJciimM i l>ez roxlowii krwi 
pngwajc-i^ |>niw i pf>«iaHłf>^i nii^t^ Moit>rviiy. Kii<«ljr w inyA] 
§ 42 Trakuilu \Vieileii4ki<->;u j", iliiU 3 m:ija, oiK^rriiłnm nix- 
kjiKi^-iikua<.yi di^lnic, |irK\]buaiiych Piusom %term)Eiii?iit «-y- 
dania w dnia 24 maja, roJckax» kli'>rv jednak cluT-artNlI riLnitido- 
pi«ro aa dniu ^. wjnUkm k^piun^ gwardyl Tiiuimeji^n-n 
X odpowiwlnicni zAwiadoiniffniom do ^noral-ponic^nika pru- 
tflcUigo TIiiiiDcaiA 1 wy<1;Łl<;ta £0in»m sŁokowdc rcaponcąd^e- 
]U« dU <lowl^o6^h' rodyj^kich i polnkicb. Prced^t^wn^tc wi^w- 
cwu dy.*<pojnrGye t«k byty prjiwidfow«, ii woj^k^ pruskie 
vkrciC2y)y do Putiiaina dopiero w dola 20, saŚ wydanio Łwif^r-^ 
dty toruiL^kiirj, dln lir&ku iTixk;tz<'iiv wxg)Qtl«n znąidt^ąct^io 
»ic w iLu-j jtajia^ri broni i umLnlcyt. odło±oo« acoMato aJb do 17 
wrsaiiiii. Tu oJcolicznoAcl do^UlecEiiym »ą dowoit«»i, tt vr ŁyDU 
wypadku s« strony pruskiej uie mogło doji^ do ftadAe^go aktu 
prs^iiiocy lub podstępu. Ody m* tym sposobco] &ajglównie||- 
CTO Eni?;(Uy Minitftrii PntyclioWów i Skarbu obracają »w; ^ oi- 
w*cB, ^y xAriiK*>m m^ija (HlfXwo j«4 wj'kaxalA z dottUUTdcn^ 
ja9ii4>^cią, fctr § 8 Kouwencyt 1810roku ma LjifitaM>wai>t«do 
ftpomych biletów kaaowycb,..* rootnaby pir^Ło t^ »pravrQ uwz- 
iąć za roifrU-sygniętą w duchu profiluj ^il^khoś^ti i yfymźn^go 
bncirktii& izocaonej Konweiicyi„," 

Wobtrc tnk j;taiion'C2ej inlemrencyi W. Kai^ia w War- 
wifii Lubockiomn nio poso»talc> nic inne^-o, jak snotifa od- 
wołań siłj wprofit do l^łrtfirfbor^, Ni^awlocztiic IłjA o nowym 
obrocie wyiiiktr^^o -^^poni KJiwindoniil mini^^tru acJcrctarzii ^tA* 
DU, a wta^oiwio :ca po^mclDicIwem Qrabow.<(ki<^, wpro^ do- 
nióel cd»anaowi MikotL\i»wi. To doniesienie i to odw*>kmo ai^ 
potrafił Lubocki. z wlA&ciwein dobit> luistrzoatwoai, przyobW 
wspokojno ui;Kijdowo ksEst^tlty urz^dowogompoitu, niozanio- 
dbaji^c 3cu-a:3»>m uwydalniłi bardzo wyruBTiio i *Jtuoj dratUu-oj 
istoty za«ddnicKO^o spomogo 5!iigJidiu<"nin i drwili w ih!a-»j jOł^Kcse 
filrony osobisk^j ostnj^ ziittir^u, wywobinoco pr&« W, K^i^- 
oia* W olicyolnem piimie do inintdtrfi aokrocan&a eiann opo* 
vitdAl i-iilkiMn praodmiotowo. z najsiinniojszą krwią, o burs- 
liwoi*ccniCAv jttlaoii Bri4VilH>wakun, dokąd u-eawAny jlo^u^I 



— 36P — 



tamtej niezwy^N R^iJy Adminiułmcyjnoj. ^J^B;o C^Mr^oiri- 
«*0\t'»ka Mofić W. Kiląt^ Konnuuity siioeno lui wyrcncAt* ił.- 

toJGćl oHlatni^ JoRo ftlow:>*', ^y^ODiJ w luijurj^ltftzcj ]>u«yi, 
poiHi Of^^ flrawi 2uów przywoła), pokasywjił papior)' i only- 
hadd^ 3 CAa«ów kor^rtMu uńddŁ'j^«ki«i;o» Hotycaąci^ ^wakuacri 
dApfirŁscneatów pruEkich. Najspokojniej opisywał to wezy»iko 
Luhocki w doni^Monii^ pr3«iZ)iAC3i>nmn dlft ocau iin]\t-y£^3c;:;ci 
i<trLGittgo, CłAAKTKa MikoUj&, wynitoi „1>oW*ć. jak^t sprawia mi 
iu9U«kH \\\ Kffi^cift, epAdftj^ nu mnt^ x po^vodu nt^oaootu, 
tiAyt^^o przoiM^ urO£K4^x(triom prutkiiu", ft!« docUwiiI, it tf 
•woji^ biileaC ^niu»i uńniwrzy^i tui chwila", aby po prostu 
stwierdzić „ocaywisie fakty". NftjmocDiej tedy sUnordsca 
v«z)fllkii> wyJo^on^ praw; «*?bw Ar^gunieuty w 7&sadmczej 
sprawie rajerliAni.-Ł hyli*g(» K^i^4tvq praoa Pru^y w roku 
lS\b\ stwierdza^ SU^ nio doszło wtedy do ftiulne|;o ^wydjmia 
lognlo^^^ {r^miitt f^n/e) Ani doparŁsłcnent^^w bydgoskiego i po- 
ftiijińskiogo, ani t«£ odpowiedmc^h kait i^i^dowych, eni satpsii 
odpyv. k*d nich biletów kaaowyeli; slwJM-dza, fto ze ii trony ro- 
syjski^ i poUki^ nie byto tutnj Sadnogo ^akta cesyi^, s« 
flitłny prtankiłrj y^adnęga ,objq^ia w poRiadani^^, Im-r liylo 
iwyctiijnr :{figiviiii<^i(i prKi>z woJHkjL pru!<ki« rseCKOnycli %k-m, 
ka» i walorów, Nar<i*SŁcie, ciUą cibc<>ną kw«<iiy^ sporną o«wi«* 
tla miui^loi- 1 wylE*xopo i ogólniej »(seęo putikiu widzenia, wy- 
Luci^e miaoowicief iii chodzi hJtflj r jptylko n dany vr]i']>odek. 
Jeca o samą SAsad^. której u^n wypndi.k jr^t jf^dynio sscjer^óI- 
B^ kODSekwenc}'^. i« rhodai nititylko o *knrh poUki, Ir-i-z 
w równej, si ouweT w wyfcsKij 'y*-<z<.'.jiii TniuTZ" o łkiirb iniiyjcki. 
12 nsjdnłbnii^j^ym iin>*yx'w^"nnł:u pritskinif ftkuni fyiii rnEi«ni 
byłyby pr/j-scnane i zimjiłikHJtjnH koflifiem Króleaiwa. niepodo* 
Imn hinl/ił* w jirwy«lo*ci pr/ewiilfcił*^ kcAen. ani polfiH<^ ta- 
jny kł«/lei[i Ci?iłin*iwa- I Łtiuj pii;ypominH Lubf*cki W!4xy*t* 
kia dawniejsza 42albiercae praktyki i bajecTrno pretensye 
PrUflj podejmowane przeciw Rf.łsji nj koii^rr(«ie wiednfi*ikim 
i w póŹnieja/Ac-h IfitiK-h^ przypomina pnu'kiipiią dlii Piua 
UK^nnoi^e Alo|Mn»a, jnko ri.iHyJNki4'>j:u jłodu w Berliiiit^, l"^>" 



1. 



j^ka 



U-T.,^ 



«v^ wUftoą, U] 

w WttTMUl 

>e JCiiCq - 79 

AfcAon r ira 1, alr kt>*ni Ei* 

. w konkli 

t npodlą ucii 
^ kitak Aft wJ^oi^-ift «w-jji-T od: 

ia I', - 

mtff^ip tPint*mL 

powitej <Mtt^ <kl 
•v^j •«ro»^r, pod tdre»^ii) ji 
JiHbU R*iY AdMUu»lracv)n-; . j^lrm i nMiLtui<^m« uaucmjj 




,i\^ \ — ifllt *•■ teni tli 

. rtltf wprost i<^«'d(it_i,'^<Ij:irjow_ 

|Jvi^*A«<j «rN:u inviu>l pHuym ei&^oA Ltiltocki. — fo 



— 3fil — 



iŁEioj powołanych ^ni^zemiilo Taktóu'.., Oio, j»k pn!i.*i:lMji- 
Ją Bi^ nwi^y w iw'n<de aktów iin^lowycJii 

IJtWiinconie Wielkiego K^icntwa Prp7nAfiKk]«-gi) iui^i(pL- 

Biu u-ykonunin nEui-jnłtiiTgri Jirl.ykalu jitratMutiUmy byt 
91 dni ptMpttlnToiiiti riiLyfikikcy], czyW aft 
rfrtta !)0 imtjci IHUft i-L>kiiK i^ly* Tiukut zyskał moc obo* 
:ig4i^ ttopiuiu orl t\nU !ł maja, i j ud lUty, ki«dj podpi- 
^FHly ttkaL'vJ FLL* auMŁnły u!i nim puluAone prxex obu \fonnr- 
lów — cPMrza AlAk^^ndt-a I i knSIa FryiJ^rjkft-Willutinin ILi. 
Jaklf* (17^2 z otu Mrjii wykonane soł^TjiJy obnuliptki wza- 
Jeiiim?, wypiywujył' k kłkifj liniowy? 

RaiIa Nnjwy«y/ft TymwMłłowa w Warłswiu-it* w dmu 26 
tnajn iwlbiriiii 7. WiMnm koinunikHt^ ii.,, wyiianir t<tyloi'yuin 
przYwitlc-go Witrlkii^gn Kjiiłj^Jtwu PoKiini^kirgo, ukutkimn "ko- 
Ik-KUf^ici ]>r%ypu()k<>wyi*hf nui« ul«rlz {}«rwiiefiiu (»iioćiiiuiiiiJ, — 
(o &6t*m isau^iaJotEiionr^ ^tnut.jiJy u-łriiii^iwłT wiaci/r wtijskowo 
prufakic*], — ift tHr:%v.v.m iinirły ołU(i»y<'T ti.i iTni kiikit t>f;ło,i«G- 
nie ;raklatu Wirfcii?ń»fcii?gti rtt. ilu w»|icyiT/,i'sm'j pulłliknnyi iiitt- 
nifoAld NajjaAiiuijJKKgij Pann TyitKrjwnriii H-tuU ti^ ftadoą} 
swloki mmniiji) komiKar/ji illa wyktKi;Miia tji^t;dovry<:k czyn- 
ności odda w;:zy di i 2ir/ttj>i.Huj« dU iiiit;^] jiikriiŁJł&Łewgiyowwą 
ia^trukcyo, gotową /ti|]r<J])i«f w diiiu 2S maja. 

Atoli, w r^MTłu* iych pr.ic przy gDt owa w<^*y<'h łlln praw* 
E»?g9 Hydnnin (remijt!' //.7/f*?f ). dowiaduje si^ Htid-i Tyi»cai»o* 
wft 2 npiiTtii stwugo wioeprmydentfl. Senatora Nowo4ilcow8. 
ift w dtiin ^4 maJTt koniMiidrnijut^y ^tiphiI prtiicki jn* po*pi«- 
wył aajqć Jfi^tli^yra™^ i n>7:kft/!il podprt'fi?kt«m wsir/ymaó od 
Li>j\:hwili włtxulkiv? wypijtŁy z kn."* fikarlwjwyck na racliiiniik 
Kht^twA WAi>KrŁw?ikif'ę<M)nŁX3Htrwfićwns(tlkiu«lQ?iiiiki ^Ftaiii- 
A-m Tyrtu:/łiM>wym trgni Ks»ijttw«. 

Widjifi ['jt.kti*1i pi"in'dwi'/>'»nył'.li krokr^w wJad:^ w<ijsk«- 
w«j prtj»kutj «ir.i/« <chMxiii^^^i pniUntu adminiiUai^yi pnUkiuj, 
W iiiyJI jim[K]Ky»^yi, ucyyfiiiir:»*j prjŁł'K wi''rpn*xy<iiMiU(^ Snim- 
tom NowoBil<H>iva, i im mucy stuM^itiłej iichwiily Hudy Naj- 



8G3 



vja>aasoj Tvmcz»«onri>j, gcnorut gubomfttor l^n^koj udnje sit 
pUniiotiitii.^ \rprOflŁ do k£>ni«>Tictom ji^c^^^ gon^iMlii prii^ki- .. 
waywiij^Ł- go do zwrotu zagarniętych októw, Vi"fll>i[Vłv. j j ; 

Nic będę tuŁdj wohodfiil w »scGGQ£<ity ca1<]ij i>hsxrm<.^j ko- 
roipondonoyi, wymklej se tego powodu. kŁ(!iraxn^«;ct^^dw;EO 
nie miftU skutku i Kgolft nie |>awiir'-cyoifita poat-ę]>ow oriuti 
poru«kioj. Pi>pnc6«inn^ Da prEjpomDi^mtu resaltatów oiutecs- 
nych, WTpioaoiiych a: poif^danił JAnnoiŁcJą w raporcie urz^o* 
vym liiniy Naj vryst)::c(^j dlu Jtt^) Coj^^rskioj Aloici Al(>kua- 
dm I, fkf^fl oknzujo «i^ mUnciwioio: 

ia rzątt pruA-i, nu- %iir-zffh^niająe. zndftyfh S^i^ tUUrzr 

MHUt liządn TyhiczafQW&fi'y^ oraz mt czkają*" priyb^tt^ 
ijiimr^^fc ffoMićti, zajął d^^pfirtmteutff b^d^oAi^ p^m 

PTZf/bfjlair, PUtsli, Cheimi,% WtfowUfci. Koby^hhkf. Wot^a 
Orsei^Udiif, Pcfwtils^ Shi^ft^, ^V-'^.Vł ' 'P'Vł' hmf/cft mifjst^ 
nietpąf^Uwit^ jiohh-iffif n wrs^zcU ci^śd okr^it ktt'ifkUg^ Zi 
K^iciĄftna Wifi, n-yraźnU ttym>vttioną w TrrtkfacU jnka pimtct 

itf te ^t&tfuuUinui ihfcoftnne bfjly jirse*i(i^ nie przy jMin<tr^ 
filjf zbrojnej,... 

mitm^ni do fklfhdania [rrziffi^cj teierno^ci krclwin pruJikifTuti^ 
isnarf.*:ae za tvŃZf^Jttfci? iff/liezcn^ krzt/n^^iy »« o/r;y 
«iiA>9« iGdn^^o sadoAćwzjfmenia,..*' 

Ti> pinnio. srywkj^cd x:Lj;ton^ « iiiezinnyf^lt prakryk pr^i* 
akich w roku \S\'y. pł>*irida aniii'vii-inł* pu-rw»iontc'liiGga do- 
kumentu liifitoryczn^po, l*ii;tTiujnu owił pmkiyki w lapWlar^ 
nych wvrfl7floIi, nu ^ufflil^JŁ- nijł/1łil<"gi> mus^ryaiłt! f:bktycztt»- 
go, Liib^cki OTJ^ywiścHł uiinl na u^d'jku iispukoić i|ra£UvoM 
W. R^i^dJk KoniiUnti^ i u»unq^* z jego umyjstu irjt£«tki« 
w%tp4iWoid. Tj-mczawm oń^nF^t ukut^k wrtu^/, pr/«nt>łiiy, 
Picuio powyiMM*, Da wlałTie 2F|d».ni<.> LubiifiWip^i^ p<j*taii«- zo- 
ftt«lo da B».łlwi?dt»ni \tTZ^z pi-^^ydentn Kady AiiiiiitiiMniryjiuij, 




— 363 — 



» 



Ale \V. K$ią£^ KouHlauLy, oc^ywiśola pfHlImryauy i^^zuiyAlDJe 
prieai Nowo^iloowa, zauiiAHt hic u^pokot^ nftl^i-oZ^zym wjbu* 
^ni|t giiiowein. W |»iorijnująryt'łi wyrrtiZiłrh ocipi^nl iiRtych- 
mm^t Sif1)i>1<^Wf^ktmuLi. ^PniwitiL jtfKt tylko judnii, Miliiiiiii>liii* 
oyjnA, *'Xy Uiit [HiUtyi^/tia i nin u%nu}<- ftHt]n<ij innflj... Co uc 
f\pxy ridWłij iłłtr/wy ks, Liibf!cŁJf^'0, nir rlim jiłj 41h[V iin^v.-y, 
Btt jaki| ifin^lufji-iji' Nil? jf hL ^uiliią l«^i», "bym mi iiin iiiijiJ iid- 
powjjKlni^T iiWJUMlbyiL) to dlii tiiehie za i^ia^ osobiAt^"^. 

Ktd było ApDHobu prz»Uu£&i^ dakj koiitrawcrayL kL^^n^i 
OA tuku wkiaczfvU lory. Lubooki polecił uioawlocaoie, vf luyil 
uchwały Rady A<lminUt.racyjik«j, »wr6cjć ■pomft l«ioty ka«o* 
wp kfiiiMikwi jinii^kifrma. Ninr Kmilttcllm) zru^j^Ui [>i:0o<l.>t[<;wxif|i^ 
pni«nyrh jir£yujijm:)[<^j iroilkuw ostrikłiiiiAr.i, |iu1i<ktij^- jutni* 
«vm Koi])]?(yJ Llkwidni^yjncj lij^ur/ąrlT^tt'] tlt^kl.tilu^ npi=*f^ fika- 
cyijj Txec£{>i:ych bilotów, ZawiAŁioinit o Ukicci 3snkimcx«mvi 
sprany luioIstnL «ekret«ir£A JtUnu, ya^yc?,tni rtz jenKCue, 
obok (loikouałej IojaIho^ci pocliiaaogo, j^k najwyrajtni^ 
fllwicrdzlt eTvqjo niew^rn^soDO, >Amod&iolne p(»jcGie oliowi^* 
ków miTiiMra i odpowindKiAlnoici ministra sianu. 

Kunice koloni, i w tyia wypadku, Lubccki, z narato- 
nicm się wUfoom, postawił oi\ swojom i skarbu eiknywdzi^ 
ni^ dnt li^ąd pm.-ikJ bilHy ka:<owo wpmWzict z tUpozytu 
odbbmłf Iitcj: za ntti zapłuty iiif; dostał, ani tcA pr^tcjniiy] k te- 
go tytułu nU^ ponowił, U^y* odebrawszy bilr?ty, pii^it j<i ott* 
at^ptiio w obie^ prywatny i i^datciiein u&y.ikAł ich refilisa- 
cy^y — togo sprayrdzid mo mo^^li^my Należy dod<i^. ii b«!- 
wscgl^ne w irłłj aprawio postępowanie Liibcckicgo, kicrowooo 
wyłącznie pobudkami słiiazno^i i intcrcrsu kniju^ nic snuko* 
d«il<^ mu bynajmniej, owsacrra, mocniej jc>xc3to po»Uwiło go 
w zoufftciia monarchy, NaŁy(;Jitnia«t po opijmnycb buTxJivj'eh 
sporA^b, wyfljwdł z Pot«r«butt:a ruakrypt do Hndy Adniini* 
Btrocyjn^j. nakassująoy „wyrosić w a£Q^gi^laoAct ukcntento- 
wanio ^ftjwyj&ezi> ka, Lubodficrau za gorliwe j^o eurania 
i nioonitirdowanfh działał noać'', 

PooottnJoby josscso zwrócić uwKgQ r\n zwią^k toj 
ws^l^fii^^ nuilo.i Fprawy fin&n^owcj » og^lnicjszicmi ^mwamt 
jKiJityki pos^Jacvbni-j, mi którycli tlo się ro»grywafa. Posto- 




roku p^n^^aU Mikoląi* I, w pr«,ldz,>6 ^oji^y ro^S 
UirRcki^j. Pru,<ii' t;» vazT9Lk]fT j(pcnobv *«■ -^ , '^J"* 

1 wic-lktcii, u«bwitłv W3xy^ki«^ EwAj aioaunek wayjKH. m R 

W»ziLkAt! to N| jinHHlioioty, ''*l"lt"ł wykriŁcj:^.;^,^ 
wyki«iloii6 tJla reet^y miu*iiw»j. Tutaj chci^>imravTvJkoM 
ocKiiuf |M>kftKjió machina rządowa KT^eetwa Kon ' _ 
w jej mchu raeraywistym, poirócl pneesaktld, Umnjf^*^ 
wirHowG jty asi:«)anie. OU monwriłu. n\ klóryui piw^w* 
eiiowJyc-Riiy pntyczyoek iuiii«j«5y, <h\ drwgipijo ixjjtu „"^^ "^ 
UM OBMn» Mifcoll^J^ nowo, traiiuGJtto od opi*.i„yctj jw!i^ 
j^ sagaaDieiiia. i»«e, ttiąksw piątrtą ^^ piwszkody o kt^ri 
rozbiJA SH} do^zr^Cnw ciiłi iiiac}iui& «»tawo<UwrTxu id' 
itrju^yjnft Królwtwn, Pi-eycKocbi ^d **»jmowy, Pnsyclwdń 
WOJDA Iiu\^ckA, Przyrhod^ŁJ niwolucyu E»ii-v?i|cti \' 
pncyrhodEi k&iftstrof a listopadów a, Jjik ^ai-ód tvnł 
kicli piwjAi i pnwnrotów roxwij»la idę dziaJnin^^ luidii^ 
Lubskiego, — do t^o jwwniL-tó mote kiody^ sioscowuŁ u. 
Btręcay » i^ ^ponubimAi^. 




CBSARZ MIKOŁAJ I W WARSZAWIE- 



W poJc>wi<f mnju 1821) roku Mikołaj 1 «jcr!iul Ho War- 
aeiivy ha koronacy^. l*n:ybyl vr towŁLr>:y>twie ntaftonbi^ 
mlodf<5«igo hinta t iiiorwmodac^o *yt»*, wU-dy j^enaatoJo- 

mego i7«54rs!i Alokstindra II. Ni^^s włóczni o^ \n± po kilkn 
ilninrh, oi|i>ył «ic k wiolki> wspaniolodcią obrE';cl koronAcyjny* 
WiłŁikie miody monnrchn, po rnsi picrw^ay ogl^luny prw* 
tadnoA6 wAtłOiawską, tak sohio up^^lo^^al pobyt tutdjjti^, to 

Zamku i dopiero k koucom czerwca opuśdl ritoHcę KiH>lc«li;ta, 
W ptJowio niftjtt na>itcpiii<(^ I8i{U roka MiIcoUj I po- 
trlómio «jiK^hh) do Wsreanwy aa czwarty i osiatoi sejm Kr6- 
loaiwa- W tydttiofi potem eejin itosŁ^ otwarty obdz^rni^jfisą 
mową tronowa, h po cxtorotygoHniowycli obrAibch zamknie 
ty krótkieoi pntomówiomoin kn'»l(^wxkic>tfu Nfli^Jntrz po zrań* 
fcn^ciu, diiiii '2'.) c^r*r^;t\vi, mf>ni4rrh;i wyjodiol z Vr'anixawy, 
W pi<^ fiLk'iiLvy p6żiłu-JT dnia 2H liKiupucU, iia<1ąpita katu- 
MrofA fe\v'olucyjiiii. 

Odl^^. pirs&z pnre lat znądu. ce^ars omijat Kt<jIo»Iwo. 
We «*n^iliu 1S33 rokn. wr«cajf|c z zn^ranicy, bawtl tuiaj 
pccelotnio, pr7i'jnxdoTti, Iik*^ obl^5dt drog^ na Kalii^^T Modim, 
Ko^n<\ Linilcaj^c etolicy, na wyr.iiiii| pro4b^ kfit^ok nnmie- 
Blfilka Pri»ki4>wie:w, DopU^tM ji.*i:i4^m^ \Kih r'iku. y pt^^i^rwio 



— B66 — 

pnesdo pi^lotein^j, a drM warankAw (akta odmicmnyt^h nd 
doby koroiiBcjrjntg i rłejmowej, ulcnznt stą zduwu w \Var!<xa* 
wir. I>e|iui«c^-a t>bywal«l«k», ptr^jęta wLflzienkach, lecz fije- 
dopii«3GcxonH do glo^n, ciI^fa^ntA vrlpfly wyrz«>cEOD<i >iumwa 
jttowa Łnlu t <KiitTT*'i^ni'ui. Słytmii pr/«'ni€'iw>>tiip łjis^if^nkowTikie 
K |uiat<tKit-riiikii 1835 roku liytu 7Lnwxt«| vt Dajitriith-JKatyiii r.wiipt* 
ku X powsiwrłmitjBzyiu ki^ruiikitMu iłWłHV^--*in*j jwilTiyki ce* 
cKmOiifj. \Vi«Oy ii\ [U s^ea^Jtifi w Owjtlit^ach x nowym mia* 
nem ausUyackioi, FeixlynAOcl6B>« i HUryia krdEi-m |int»kiivi, 
Fryrlcrjkiem - Williamom III, umocDioiiu x<i?«UŁly ^i^pily 
potrójnego alian^t] i uhuIodc v:<p<jljie £a«ady poliLyki £i^ 
cbowAvc34>j, jak ji| Hfoiiiitjlowa] k^. M^At^mich. Wifirly lakte 
EiwCEa-Hu »>ataty onlatecjułiif Kdi*cy(1owai>i« \o^y i^;przy|)Ofl]K>- 
Utttj Knkoitriikiej, W myśl ucliwat cit-^lit^-kiok. ]x>dpiMiną £i> 
«UJ* kodwencya tajiui o odd&niu Krakowa, v tiijhlijbsn^ 
pcTy&słoAcL w r^co Austryi. Dirorowi vrierlciiAki«ntu poxr>*U* 
wionie wybór ^rodkuw dla ^atopmowtj^ prxyj:' 
anekayi, ale sama aoekeya, dokou&na dopiero [to In- > 
oaatu, ^roy p^uoey wiadomych Arodkt^w, — wt«dy jul, w pni- 
dctemiku 1^05 roku, byłft rzeccą Fonoaloie ulotouą t xah* 
twioaą poati^dzy irAoma nioc«rftwami. O^ot, tjijoa koaweo- 
cya txj3fyj»ko*auMrjacko< prusko, dotycnicii Krnkowm po^lpi- 
atoĄ zGetUktti w Berlinie na dwa dni pnicd toowi^ Łazii^nkowsk^. 
Od lego CKtUEU lAytly iiioktórtt wypadki aicpuiDyśliM 
V kraju, a sara^em uaitąpsl svrn>t jitanowoy w dd<»daQfiio 
kodciielno-poUtyezDej. R<łwiio1cgl« r4xgr>*vol itt^ tiii>«^ r^ 
d>aja zAtarg ko«ck>)ny w Po2iuift&ki«Ri, oraa cui-z^iflzco^ vc^ 
Mata, «po«obem pi^W, ezaoowft oktipacya Ktmkowa* 

Z drogiej strony, ogólna ayt^iaoya politjrcma nie wydo* 
była 51^ Ktt Mana ctf|gleco naprę^eoia, w jakiem trwała od n>ka 
1830, od epoki pv«ewTOtÓir, otwarta przez rewołttcyc lipcową 
w« Fraacp. Ku końcowi toco dzi^ni^iolecia mogło si^ wjr* 
dawn^, it to naprci^ni« znnjdcie awbw ujścio v wielkim ennf- 
pejAkim wybuchu wojcnn^^i-m t pf>wodu «praw w^cJiodnklL 
Znane są o^fólne saryey owocz^-anych powikiau WiadotoOi 
jak osla^ony traktat w Unkiar-8kel«ssi oddal Tnrcy^ pod 



^ 387 — 

fdmokcję Ko4yi pr^-fTciw wvl>ijii]itoi^iuu wio nu BaiuoflidfiŁooAć 
Ueh«taeu^wi'AloBiu; juk na>K^pmo k^tbuii- tii^ iuny«>Ii, za^ko- 
c>onvcłi 3eiii«njLck&. mociirstw JŁaclio»Jnkh pott^BtratyiD^Jo n\v- 
obliczone tikaUci t»j prorokoji; j&l< (Ulej FrnDcyB SAJ^łn ctn- 
iiovri«ko oclrębn^f bioir^ł' otwarcia pofl *woj% opi*k^ wio^Ł-kró- 
bi £giptq pna-ciw Tiin'vi i R«>Kyi; jnk iiiilomra^n AngliA. kU»* 
fi, dotyi^liCKAA nn p02>6r itgadni*^ »i»kimdowAl> Fr:ineyiT iibiuk, 

pn»civ Bo«yi; jnk mijm<>wici» Joiti I'ulinC't^oi), w myi\ la- 
Joej obt>»iGf*jrn<ł] i ryaykownrj »i!łrt(ly» orŁtz swoŁeh wr'Xlsi:o- 
nych inMytiktótt* frauf-UK<ifc»r«ycb, w cją^ ltviO roku, posai 
pkcami Fmacyi, dopron ndKil <lo f kulku praymiPiae pociwiir- 
De, flnsi^Iijko'priiftko.au3ti"j'acko-ixisyJ4kJ«, Bkitirowjin^ ljpKp<i- 
śiwlnio pnociw 3l^tit'melowi-AleiDu, sta* pt>iiv<inio i iinjgW- 
wni«j prt^citt' Kn»n''yi. Dawno i, adolo f\^, uinodwolulfii^ juA 
pogmibno^t tradycryf- pnlit)rki ongiel»ki«*j dii WH'hrHlxii», Itop 
dycye uci^niioM^i Kok" dln Kptnrayny IT, fanning;! dlii Al<*- 
kniKlru I, jak gdyliy r:Hnowi> udKyły w ii"gtf<j jodnotDydluo- 
Ad l^ilmor^toni i Mikołaja L Rc2lic£ni> jwbudkl aktualna 
kiprowaty lym nii?^podrińnym Kwrouon proiniora ^n^ifliki^- 
go, ale 4rdd iiH) byU rtjwmez obecną suirA, rj-ttaliT-ic^yjnit 
pobailkA u-EgtH^«m Fmncyi, & awtassecz* ctanobaio-ii |if>m£u< 
mifiniA się ml^/y Ppi^Jihur^^ni a P»fy«om. Jnkkłilwu* jłi* 
wfiym ł SCTOłJir^onym byl w r>wynj cx\sie anlngnniwn jmlityci: 
oy^ a naw^ nAohimy, p^łmięd/y Kuny^, traymnj^"i| *i#; <'i^l*ł 
Dft «l»oowi«iVi: tii<ipntf»J9rłDaiw^ 1«gityiaiitmii, ti roucolucyjną 
E (jnulumiii. jfiti nut 7.0 JŁwnjttj ijstłitw iiionnrt^liii^ OrbiiiAską, — 
jiidnaklłT Mu;;iH»ki mmlslw ^pniw Łigmnirznyłjłi, [lai u i^ łający 
JEBCMwf pr««eil«mu. N»iHj|eońakie, pHiiiięrAJ;(cy TylAc i Erfuri, 
paiui^tajai^y tak^-^f dwie^-^f/^ ji>jis^c2^ tajno n^orynryo pr^yja* 
ekUkif^ w .Hpi-awto w^(.■h■-Kłaiej, prowadzone o«Utnio, w p^u^• 
cłptbiiu reivottit'y] lipcowej, pnM?z r^ąd co#arzii Mikolsjt^ £iTq* 
dom Karola X. piwewiłlyw:*! w pi^tyszlłMfi pniwrclopodotaioń- 
•Iwo Dowo^ pr/ynii*»na fmEinmkn-nKyjiŁkitigi.i. ^Nte nalepy 
zapominać, — pi^at l<fnl PalmurŁioTi dn j^liit^o x uajulol- 
niejcffyełi Hwtncli ninbanzuJurów, — o vivl\iwia aJebe9pifTCX€6» 



— ItiSS - 



fftwi^ jalciem Ea^^^ ICuropte mo&liwutó kombinacji |>omię- 
Hayr Fnuir-yą i\ Roi»yą", Do ofltUk^nm li»gii iiif*lii^zpiifCKrhstvrft 
luinł. niii^clTLy inn^mif p^tyrx^'rTH^ ;i^ic [i^kUŁ londyński lł>IO 
ri>ku, -"(iiitymlłiriiijący, w niruatumln^in pitą^^^nin, teojuinU 
iit)^i(*UUjexcr z uT'ftm nMyj^ktMi nu ^tiiwnym ol^H-iint ti*T^ni<i 
»pcn'i]yui. Jift WscliOiłKit*, W knblytii v\rX\\ \v\\ tr^klut Muno- 
wil "Ha PniiRyi cjas rWuie u4CJtki, jhIł iiIrjcjhiHlzinny. T)vaj 

w LoitUynitT, i TLIcrs, minUtfr sjiiłiw isa^mnicsDycłi, aso^li 
wyprywHdjii^ni w poKs po^Uwieni w połotcniu prnwio Ua 
■wyjicia, ibijęŁi tiiM|;i-:(cwid£J:kDi^mn obrotowi raocay* <tiit;Li 
Tii''pn:4>wi[lxiQU0J ugotlzit* gabini>t<Sv angff-Ukic^ i potor^bgp 
ftkk*gii. Fiancya tuLrar kohUU xupelDi(> Oilo»abmimj| w Kum* 
])ii\ ZtuilJtKJa »;q jak gilyby Hvobec CKlat>v]oa^ kc^łieyi » 1:^13 
n>ku, iiai stara^cm.wpokojowoj, bojniliwąj motUŁrcbii Drłcafi- 
«kiej. nti krótkn chwilę zbudziło ai^ jak gdyby iclmicnie wft- 
jowDicŁi? okiłTłH kou^uEatH i i.rsnrj"twn. Od maiy-a 1H40 (\kK 
T!ii<irj, lii^Un^k *'po]wi NupoWu:ckicj. — który wtedy f^pi-y- 
waI <io|M^ro KwyeiciiŁwfi piurw^i£[:t^<) koDi^ula. nio 4loCjŁrłj«»- 
QTA do p(fi-a£&k c^arza, — stal na cseli' nc^du fmiH a^^i _ ■ 
OpiuJa piibUc£ua wo Francyi poi^u^on^ byJa do Dajwyt>--,L^ 
Hldpuia. lVeo« c)lw]1q zdawać aii; cao^lo, te na a^iyo Kanci 
ftię na ivojiic. nft lc u-ieltut wojni; Francyi s Kuropu, ii& o-iiio- 
wioną ogroDiuą rozpraw*;, która prsed dsiosi^iu laiy wjłtm- 
niauą uo^^tata jcdyoLC prf»s dywony^ liiłtopadową wor.^Eaw- 
fiką. OcssywJŚBJo, w taktęj chwili Francyi wielbi lui tcm ma- 
i^iato «ak&cć, aby prvc*koiia<' ^ię doklndnio, o ił|>.|]aoJt;Jv^^ \ 
oy6 na jakąkolwiek nową dywci^yc: iiiocarat«Om mu i J 
sali?£«ó ii.n utr/yiiianiu KupolccJ »pokojjio6ci wcwaętrantj, 

S>*tuacyri była powikl^Aft i ciQf:k». Żt^ tii« była p<^.n>v^l- 
na, — rii^podobaa było ei*j ładzić, Nit- )ud£o»t> eic Xet byiuij- 
juni<TJ. Ks. Adain Csuii'toryshi v tym caa^ie w nnet^pajtioyeli 
wyrazadł \ł"ynnrijił mo prced ziiiifiinym @póIprACCwckdEtoin: 
pPrjŁcl4>nt« jT.^^Ky w <kgL>l(it>i^if a zjuIimu i spraw nnsaycl 
ft kat'J>iii dui&niEłi<; p^>;;:un»:ta, I środki, jaku? })rz<fd:^iQ^ 
u«nnLiłiiny ZA poTi^ebDe, dcpn.AT-idaily do wyników, 
lii<tO(lpowia<hj^cyck naszym ocacdkiwaniotn. Aliant poioi^] 



369 



ii 



Fraa<^ya a AD^lia. któr; wydftwal się tuk p»>2i|«lftnyn). nio M 
iMlnej siłod^iowanoj korzyi^i, n iii^v<tŁ, suIaJo »j^, chyli ni^ ku 
apadkcrTn. Jfi:2>"gotowT.ijo «cinny jaki^AjtyUGin, nio wiem jwz- 
€£0, jflki minnowji. io; Din uloga Jodnab w^tpieaiu, te system 
ly nic iłyl tib tiiLn x tadii-Jt kowy^io^* i io tadne;^ t«£ iU6 
my powodu, aiy ^o 2ałownc*. KeiĄi^t 2&weso ntgbaoEniej 
%CoVo swi'óc>No nA ^prAu^y djili>kiQf*o Waohodu, z wielkie 

pmu-y gc^n^nJi^ P^^jw^kit^co <lo C^liiwy, który wt^y vt&Hiii<f, 
w styczniu 1840 roku, v rozptu^y}\w^m ycttotc^in ugrsązJ po> 
ńr^l inroinych slojiuw kir^i^kick WiA^^TlAkc prcyJAcinUkio 
poro:ciuiuoci!o si^ z Anglią a!iuw:Lto 2fir»voiu WKselkio powa- 
ftciojiise troski ncądu rosyjskiego i ns tych najorlle^Ieje^ydi 
knMac)L 

Co «ic tyczy ^amogo KMl**twR, to tntAJ, rw^z prosta, 
ruo było w nw<ij chnUi ji-ijmni^jiŁZłfj podifitfiwy dbi j^ktchkol- 
Mri^k pnwfl2ni*y*2yrh oh;iw, nnjnini<y«y{'łi clnnych d'> jakiff- 
Jt^wiek pi>wA£Tu»jvai:^) zi^ktiH^LjniA Hpul:oJDoic] piŁl^lkseu^j. 
to, od iHkicti rjliaw nitt mogl^^ i*vy [ti£ nin chrijUii v;y* 
oli^ «fo AdiniuUtracyn mioJ!i<^WA* a ralanowicioKO kzcka- 
ln}iu niepokojcja doszukiwała si^jakichci* podswemnych 
iaZatk ZQ ^irrony Fntncyi, któiych w r/eoaywi<(tQ*ci ni© Hyło 
i dłłulu. Aby <\iUi Tolar^ dn c7Pgo dw-h<Klxi2y niHay^iu^dnio- 
nlirtwy łiwr^cimnycU włiułn rniwjłro wyryli , diM łi^!xin poEvie- 
i(>r, iJt y. ^.ywyni uii^p^ikujnm iK<:^ckiwnmł wt^dy piiJHwiłłTii* 
w WttiHT^win *- 1(». liudwikn \(i|>^ilo<iiui, |M'dEni<»jw:epgii 
XiipjiUyKka lir^ 1 Ut w lyui ^Luiyiii i^T^J^^if?^ kii?dy tt<Tł jiiyy^ito* 
wy wut HA <lŁ'ugim kri^u Kuropy ^twoj^ iiit^forLiinną '^ypra- 
ą do noii]t>gn9. W istocie, w luai^cu 1840 nikii, wftrfiiuvftka 
omUyAi łpi-łw wiiwnclraiiyt-Ji iuhaU wi kIwowuo oACr7,«cl3S 
wJndnf- iirawly jirapd /ruiiici^niK.^ni jnknhy poJAWinnwm 
k-t^ ]^u<lKlka-Nu]Kdit[)im w Kit'i1r.-<lwi». Tyiiic24^«<tm w nn* 
ymriitoAci udfiU'^] mayełfjw w Ki^oltfuŁl^ift i w WttrAS»vrio 
] naj^npf^nkj Bi^nygiiowauy i ajiokojiiy, i woliec panuje 
cycb wftruikkuw itiDym łiyć nie oió^ł. LNxl tym wz^l^Jem je* 
dno^toS[iQ iwimlcctWB lutoczno iinjtjui,'ftjttuąj0xych obcych ob- 
(Cn^TAt^w nie pOKO.ntawuiją t^Kinych vrąipHwości. Talci** 



- 870 — 



<iORi^)eiii^ ko»M]l('>i\ £.b(rrauiciu,vcłit uiuooowanycb ^lodjr 
w Wat»£&wi€, któi-e laieliimy w t^ka. (Wczesny konsul inii- 
cu^ki, brMsicr, omzAiigieUki, 5>Qtkownik n&rnctt, mivli 90* 
bie £l«conc od swoich rs^iów zdavrwi Qąj«ccic^ov't»j if^ni- 
w^ o uuponotiiticuu opinii piibHctncj w Woruftwie i kmju: 
ynfznktt obadwaj ci pn:<>fLtklii^i »po»tns6j^flkCat«, cAtot wtt?dy 
[WtnyU ii^ na raecxy se xj^a ^Kimieimycli puuktóił" v ii;!-- 
nia. pnjecie w swoich rtbcyach dr. ParytA i Londynu uij^ii 
tylko fltwjerddć jedoo i to aniBo sJAwinko znpoliie^ wre^xT' 
panią i dssy spolcc2Doj> 

Śród łiklcioli pkolic^iKjiici prx;s'pLirlJy poiiowno od%cic^zi» 
ay oesaraki'^ w \Veir,-<KiiwiT;. Na wio^u^ 1840 roku do.szJii Ą<^ 
Peli3rdbar£4 vh^iudoiuod(!' o oj(££ki4;j chorobio króla pcniMcio)^, 
Fryderyka-Wilholraa Iii. IJcsył on wówcaaa lal 6iodinclv.it> 
sit^t, i było do praowidsoniA, do dni jego &ą poLczone. V<^j^\v, 
MiJcoljij I, flinty, jak wjudomo, z lin^^ikrezą córkti knSlow- 
ftką, oo*araową Alcik74/iiidrq Ti^odorown^, i fifiji«i^lojc7:ymi wc- 
Tsty politycznymi złąt^fiuny 20 nwuini lu^ieic-m, a dlii^olomitu 
Roayi ^przymiGnwńoom, postanowił TKhtpifiiSKyó do Berlin*, 
dla oj^tnie^o |>o4o;»uaiiia, Towamysayla mu w podniży C6- 
su^owof oraz Wiolka K^t^tuA Olga, póiiii<yj«e» królowa wir- 
toralł^rekAn i?f<>SS obrócono ua Warnsay--^ i UiUj pracrz dm 
kilka iŁJ^ ^fttrKyiiiano, 

Tun pntyjft^td o^sarssa do Warfiflwy, w cbu^ili pcwpzłyrh- 
nego euro[»ojvkiugo pr^crt^iii^iLia, or-aekiwany łłyl £ nii^malom 
xaiDtci^ti!«cvirAnJom sarówno prz<fx ludiioió TnHTJKcowA* jakote^ 
prsses pabinoty niocar*!w. W ^ar^w^iiilroici 'niwirw, dU zt^zitM' 
donycb powi>dów, mk-iv-io n,t!ifLi<:hJW£il \ri41AG;, przychodzą- 
cych z^ stolicy Królo^twa. Jednakowoż donietienia, otnyrny- 
van^ «lq<i o pr>bycie cesiruki m, mo^Iy tylko ochIadzaJf|<TO po- 
rhhł^if^ nu i^kóżmony Anugorini^Eo; nnf*zn|mkft mąd^i franou^ 
vkiu;u;u. c.Pncyhyci" ł-i-wincn — pinal Bii^msitłr do Thurrjt* — 
wyvi6t»I'K rA^irzpi\Hta, lioanupmpuiwjwma i nidiiojo. Un>- 
n»y)Łt™fać prsy^jtowaiL zarządź '>iiyc-*h dla jc^ [myjęctil*^ 
wiawnŁiby Ki<jXApowiAdac. it islnlejp l&miar powzi^a lue- 
kti^ryi^U sui^WdatittJNseyc^b pił%tiLnifttri(«&. PciblirTicnoiti^ oczukuj^ 



— 371 — 



iw^ pi-^L-b^Konia,., Mówią tsicse o tamiarze znieeidiiia grn- 
niay cdacj poioi^dsy KróWtWł^m P^łUkiom a Ciwarifltwłłni. 
Równałoby li^ te, pod po^iAi^ią nlttu ndmtniKtracy^nflgo, n>i* 
\r]fŁ:£»[)ii] kwcfiiyi ni^iilcFiiioioi poŁitycso^j Król^tw*". J»k 
winHomo, tou ostatni KUUiiAr Wt j^csesem j>rxpdwi'74fi(nyQi 
] w>Btał wykon&ny <Iopi(>ro p^ IoUk^Ii dKio^i^^iii, kiedy iittotni* 
w«waQtrxno komory oclr^e oĄ ałrony aacbodntCłj zositaly *k»- 
fOWTtni^. Donosz|G o aamom j>r2yb>'<'iu rodziny o.łfltu»kicj, któ- 
ra zami^iiskota i tym m^iu w palucu Łftai©nkow*!iJtt3, Br«e- 
•ior piK«l: ^Wioc3r>iy--ra cesarz, w otoozeuiu onEarsfiwej i wi&l- 
kidj k^i^nr OJ^i. ukasn! ńą aa bfilkonio palftwwym łkznie 
KgroinailzoTLoj pnbltc^Dości i zo*tat pr2yJQtv wiwalamL. Na- 
stAJijtra XJLbn%*a ludowa i OiCmn tfstucsoo ściągnęły do La^lO- 
nek ciilĄ ludność wiŁra2ft.v:ską'. 

?Jii'łgói tyło nio^a powiodsic<^, ii lym r^Eem pobytem 
sarssa MikoJajtL I w Wnr4Kawi^» jakkolwiek w połoteniu kra* 
jn aadnr^j iiio praymósi :^miany» i*"jłxrikżo. w porównaniu y. po- 
pKcdniomi odwiedzinami v- rjku l><3b, ujjiwiiił pcrwnji niiiii- 
Cłj dodatnią pod wa;»lQdom ferm zewnętrznych- Wzmianko- 
wać tł-a nulttay, fte wsBr*, między iiiDomi, iwrócil uwagę na 
opliikuny sinn katedry ^Sw.-Jaiiski^j i swawolił obrńció ua. od- 
Dowienio iwiątyijj nuiDf 800 ty«. xjp, r ftindiiłiX(>w krnjowych. 
To roxpor£4d:uTiiio było zap^wno nu c/ii»o, W(>1łOC rćwnocjcd- 
snoj najdrattlw&:ufj kor««]Jond4Tn<!!yi w StoUci^ ApojctoUki^, }a- 
kou4 aprJiwy biskupa podUnkJofi^o, Ontkowskie^, oraz ni<^ 
których innych: zaś^ w^cHo^ tiwiad^iwa kai^ia nimiottnika, 
wjnu-arlo wra2eni^ dodAtnie śród ludnońci nii*<J8kiej. Wtody 
c^ nloiony unUl w gzc^egóUch (rieaieg nowych reform acl- 
[ninUtriu?yjnyf;h w dKiAdzinie koAci»lno-|ioUly<*xiK»j. WflresEaw* 
uki wiknryui pniwoslniiy x:iii^i<tntony Zi>»lrił nu 4rkini>dzi<-lQ4 
dyeoLory^. n U^tkuji wanfi^awiiki, iiajpT7.<łwiiWiuiłtj*xy Aato- 
niuat, podniesiony do godności arcybi łka piej. ^arasi^tu ross- 
wnAone stosuly, w mytil przed fis wifuiia. przygotowanego 
pro^zks Pa^kie-wicia^ zanidy wyiypzrił*^ n^tidajf^ne zarząd 
(^nimlny daobowieństwa kat^lirkirgij w Pł^łłłnilmrgti, Coiare 



— 372 — 



a ifntyrhcscasowych w Krók«t\i]t}dzi»]iLńk>ii{ciaiUkiiLM^tuLkfe: 
IW vyjew)Qoin podArowfll mu dobnt DembUii w |»ovł^« t*- 
kTrhi>\TKkim. tift kt.5nch niui^pniA, nn^wanA lak iia K^TUtió k*. 

Z Warszawy o^t^rz poi|>ioa3£yl w]>roi: do B^iHina. 
1^''ypraerlzony taiAJ kilka ilnjauii ]>ri^-K rłTtaraow:^ Al<^k- 
Kmidnj Ti^ocioruwii^^ wini przybył w r^hTutuwj c^vUi n> 
pry gofbin ](Al<»rlvro pr?e<i 2gOD^m Ki7derykaAVilbelmji tlj. 
Miłgl jł'»»'xit hyó. pomcicnyiit pitv;y H|>orzq(beaiu tescAiutmcu 
[irx«c iiiJiii>mj%i-i^i>. 7- ji^M łyiił^m I nsisT^pc^, a swoim Hswa- 
jl^ntitL, cM^ywJ!łi:iiT ]jiklyrhiiiiii>t imwiijial c^^nrz -Mikołaj ^to^i- 
iK'k pi'/yjii<Ti4<Uki KAiyłolci rcctKinncj i >^r£ymii!rxi9Acau>j: je- 
tluak, otl jiŁGrw-«i'j zu.iiuc oUwili stJiło *tł^ widnirjfnftni, it nic 
byl in jiU liyikajmuii^j Aw stosunL*k W-zw" runko wuj i Tu^mi^ 
nej larnionii, jaki Utniał rlolyt*)K'xa3 j)oiu)^xy cisurskim zt^ 
cwm ft kr^MtłWjikiin t^?ieiii. Kryłlnryka-Wilhelma IV |M»-r- 
wf>[iiy EiA.>T.n.'>j r^fonnntoraki, z po^omitii UberaltKimi i i^?U'- 
rtmcyi; Jiigi> dąlnow'- ku jKisyj^ftniu «wroki«J poptilai-Dotó 
jtifc iiintylkii w Prujtcurłi^ Im-if, uniK w rtłlyrh Kieinry.ech, W ca- 

Iii miM.yk[a i lunJiiuLyku^ a'/glt*ilm]ń(i illn ł.ywuiliiw kA(iJj''> 
kidi; j>r£ypihj wane om ua^r<>:ci>ia.[[-»^v najt<se«]'»:u-t najniiiitwlł^iit 
KUjiyiJy i |>lAuyf jakicli ni^y uit* bjj i^tloleu wykoimil' utn- 
fr»:i^Iiwy ujun^iidus kliiiego czek^Uy straszue ihii mnn.-uwH 
16|I> roku i luroki amystowogo obl^dia; saś pnEcdott-asystkldiit 
piYy[ii\vwńinł ma intPnojn ^t.itiowczych uMnp^tw w łT|>i-i-^.« 
ko«Tivli\vm, oiiix i-A<]yk»Iai^j oihiuaiiy systnm^g w ro£ii;ku 
s^kH-nj: — irvi<jty*iko Ło raceru zbudzUo prErciw iiwtniJ cmI 
jłifTtwfiju*} cUwiLi pewną, Qiu:»rnriimłowj|]i4 je^ic;:^, \t^:ti lmn]z<> 
vryuiiD4 ai«ijfi]o»ć. 'iV te2 itie EdaiedUd ce^^r/MikoŁg I uw* 
bflin-i-zn wysltiKłwa* poj j-^go a<Łro»Qiu ba;"dz<j wyi^inydi 

W &tarpnio tcgo^ roku Kjrcbal ci^anedo Brcr^milla 
obcJi^^Di<i fc-rtyiikikcyi Uiuif-CAnycb. Bt&wUi aJ<} Łut&j ki^. ua- 
ruMErtnik l'»»kiawic%. ora& weawany umyaltiid geDOi^t-^aber- 
jutor wileb^ki, Uirkowio^. W iut<^re8^iących rouuowacli f^^- 



^nrca K tymi fLv*omn rlofitojcikiim, nkazalo ^^, te UtaiU^ 
j(«c^t?3uł głęboko y:n\torv^nionA ałi-uffiotó ia rxP0ZAr^i pobkich- 
Ttit4J UHt. w Brse4i?^tu, ><krMlił rmarz [lismu wtamorccjciw <to 
królu FrycieryUa-Willieliiił IV, praypoininftjiir. nui, fr* iacihI'* 
24|[odnoftii po^T^pownfiiA ohi r/i\łlów. mfiyjłŁi*'łip> i piti*kń*^, 
vr cprawjM'U pol^ckMi KliiutiwL wiirurutk kaŁxłyiiulijy fiLtisii^rm- 
nyrh nUHunkAw <pi7yitiirnu^fu<)*yo}u fS tiin piftnKTnt gitntti^il* 
guWniniai' MiikowtŁ^i wypmwKwiy zuAtnt Jo KnM<łWi^» gibai' 

vruinnei Frydt-rykow i- Wilhelmowi IV. Pi-zy pujte^^iminu i>ir«y- 
iital iiadio wy^mec połecenie uflne, flżeby ^w rocciuowach 
R kri^lmii flarał się wim-iió mu le H»m« my^i <» Polico, jakił* 
my żywimy'' Dv--kiifiyf i xW«niA brzt^^kie 7 Pfkii If^O iKlliy* 
wftiy »if w obecsTKiśoi o««&rx*wir3Eft następcy tronu, uóucuft 
ju£dwuH7i(f7<tolr-itiir^iiiiłł(xliELrAcH,AIekuii(lrft MikoUJTTWtcza, 
^ p-icxqtkii-i[t jL^^ieni a.iKt^piiftgo 1841 r^ku L^rimrA MJ- 
koltj I juriii^wuie KitwiUl do WnŁ\4juwy. l^n^TMlnnic L'uix»]irj- 
AkiA lyiiK^aMTtii jut ^ii|>eluie było prKemiiir^o^ Francyu uiowu 
KCDiuacrna byja p»^wi^*ić swojego egip!iki%'u|jU{}tU i ukorayiN 
ni^ pratt] woła iiUaiiUjw Ii>i)i]y65kich, b^tljn^ uajiniAil^ W0I4 
rosyJMkie^o intiiiari^lij', Skońł'j&jio sit; iia Iwisiluyiib gmibaclt 
Tbiriij, II -. li'; I I .-. /.ł^kiiiiiii liioulą. UA B|)ri>wa<U4.'ium jiru- 
chów N£tp4'i> i'M.' . ■- h> . Iltli-uy do gmai:liu luwalid^w, wapa- 
iuaIwj ceremonii pogrzebowej, kióra iniala b>^ maiiifesttteyą 
wr>j^niii|. ii byle T^r^pj ^yinholeui |)Ogi^£ebti ukinioiŁei uiepo- 
wrotaii? «friwy, pot^ i bc^monii fFEtnciukiej, MoŁoa było 
obecnie 2 całym H|»ukojttpi ocldać «ic»prftwom daUaych t^^ 
form wewuctreiiycli- Tym mn^m, w aamoj nECT^ay, spmwy 
jiftjpicrweiej Joi>jo>to«cJ l^yfy rosln^iiane na nar^iiUTli war- 
^sftw^kjch oosarsa s k^ięciein namiedtmkiein. IM^bmy zu^Ul 
mianowicie nowy pogtqd zn^Adnioicy iia ijreyyde losy Statutu 
Orjipirucxno^> z luUigo 1832 roku. Untec»yw;»(mi?iiir ono^ 
Statutu, kt*^ry [iotyekcKu-i, jakkolwi^ik pozwtuwirmy w ^auia- 
«xenm, pofiiodal moc pr^^yn, U7:iuin^ Ko^lało S4 [iioodpoAiei1aŁ\ 
* »af<»ujin^t, nirr iichyUji^c ^ furmalnK^ pow;cjc(o cojy t^Ke- 
i^ejj ucliylajiiuycli gf> fflktycjtnie poai a nowi 1*1*1 pniwodn^^-czycli, 
któw powimiy były, w iuiejsc«f |3iei-v,-olnych Lntciicyi sUtato- 



vryi^\i, dopi-JiiH^ i utrwn1i6 dotychnztsovi| dxiow*^i6lel 
ddiJulnoii^ k*:^fIiL Duitii<<ytnikH w fluc-Tiu ^upr^mj ji^ltiolilo-' 
iki [mństwowej, W takiej lujńli, w** w'nu-'4tiiu le^ut 1841 to- 
ku^ jfodpiaauy soKlal w WAri^zawie wniiiy Ukax o xaprcrw»> 
dii^mu w 'łToIicy Królestwu <lwóch depFutameiilua' Raądaijłtił* 
go RREintii pprefŁibtirfikiłłgo, i tym sp*łHobem, w jwitipj / tmy 
wWwjr/.yfh gałęzi zarz^lu iv©wn^tivJii»go, vr f1«iedxin»> łpr»- 
wi(>i1livr<irioi, TKticont* pi^rw^^cn porlwiiliny koniq»kw«^t]t-nrfj ottn- 
Łnil i Kfu-y i. 

PirlHkJe^o i Wairtiuiwy, |irxy[iA<lnj4<!i*iMlŁi^d zaxwjreef^ J€sie* 
nli^H liywały iiieiiuil wyłfn^acni« ^nmwifjcane celom CŁyato rnili- 
t»niytn« n wi^c ptv.4?^i^doni uoji^k oraz lotól rnrtyijk;iłvj* 
nyrli. Powntiiit^jnte sprawy poIiiycKne vryj^yD^y lUk jaw ilo- 
picj^ w IHIó i Ił^i roku, ł powodu wypadków krĄ>i>wycb, 
pozriA^Kkkh, a zwtni^cza galicyjskich. Wuwly ti^wct łJoFiio 
do wyniUny arcydonioj^ycli myili pomii*dfiy asmnecm a kMC- 
ci<fiu iinmia»tnikii;m. ^Ji^toti AiiMiyac^y pniicn^ aiatiiM^iuć 
»ic, — pi^ n\Hui7. dn ffldmnrsiainłkA, — i oddsi m^ Uslicj^ 
Kntnia^rH P<jUki do Bxury i Wltdy, w takim razie otidam na* 
cyrłiniiHsf. i wr^mnOalu^yc. ^alLowiem to je^tftarft zieiim lU- 
sza". Ksi^stii iiiui)ił*T(Mnk ittoli oświsilrzyt »\ą przw^iw Ukuj 
kciubiiiacyi. która lei w i&locieok^ti^filA się DiD\r\*)co]iałną, 
Pójtotąj je&acSBe, wiosuj| 1849 roku. ccsan Mikołaj I dlolA^y 
CJt&0 apędzi) w Wfti-Mawie, aby zcajdować się blii^j poU dzan- 
tao wojunnydi tia Wi^crzccb, giliw Mdinar!«ntt.-k l^^^kurwics 
□n CKcIr wgjłk ro^"jsk:ch ;:tx^ii3il wtc<ly re^ł-olucyc. 



p:^zypisy. 



V RocEU, Akad. Tm. <18r«4< 187 a^ 

^^tr 10V TrftktfltairfHlxk9rocyJikE!2tuŁ 17^1; uk.;<j««cw«d^ 
ko-fniJiruiilil 14 rnnira l?2T; kunw^Ufryn (£Wcd7l(o-fri.nc(]Mlui 25 cnrw. 
l7B5i rtfoc* «xw<jiUko-^»rj«ki B uicrp. 1735. 

(^tr Ifii tNout »ou)hali;£t^ iLf< ponTnnrt Dl na TODliHin jjitnaU 

va i|aw cuflt bftftlii nt fanclniuetitutii Ilbi^rtatU nofftnc« łailvi»iU« jioa« 
Ti>dl<iaa [?i>Tisarvor do toiati>« ao* fori^un. MaU cotume ii nrl pcnui* 

Jor«>[uM v[ti»di'olt ■ ra^uftŁ' ]>ar Ja lunrl 4lx Koi n<Knunt ^c^o* Diea 
%'ddŁUo ftonj-eiirr «iu:cri- luiiguis Aiim^fii, II t»l nAturt^l. r)ti«i [JOlir r^Ofr- 
«lr żi f^ire ćfltv w; td oiąjci cd uuluc d'ATftn^^ ftą «nnV>jrc* atcc 
<i'ftutnsB- A Ju^r du fiitar [rftr 1u frtWni, nciaji atoiui Mm ^a nrottv 
ąwf lv Prfnci.' KoytkŁ atim i>poua6 da Matlmciu du Roi don pcnfr ot 
qim pac c^uańtueiLt Li uniu aiiprlii du liii cummcut ivgiicr aur tiuiui 
)Lr«(i d<łU<:>jtir fni rf<> oi>iiforinfiŁit i cctn^ llWrtó ut dcik IoU «*( oDliAtI' 
(utloiuł dli ł^jyatiiiiet nu lk*ii que tuut auin? prIUCD 4Uit iujub pLiiMiu£i» 
cboJ*ir. jgnor&nt doh prJuoipw ?t noa fnoiimof, boil-ł »ntjua p^4f I& 

rooJoir li 1a luturo ^n.^tt[>Q douiior ny* HiJfragi>B im yrini?* Ko^aI 

d«nA U niftiiuu d'^ !jaxo, n»u4 rai(i4riL?ron» 108 r^Kii^ jiuitiibkt m 
li0UJ'nfiv dv> Jjitf*!^*^^'^ '-'t dvh I^ln4<li>f^. ot. 4-ji tvrlu dn isillf-i^l itouj 
pr*>iQ«t(oiu «&lctviiu9at da voalc>łr lioniier ap« NuffriLgcd au dtc pdiioo 
et dt) fuulolr lichcr d'cii«Bgcr ciicora d'>uuvi aeuIji ^ s^anlt avK> 
noti* ptHLr c'v mAiDc duMln. ^podp-> Mich«l pr1fic« Cautorpikl vkO' 
i^haactlicr du LUbumiK'* £{, C. FonfaUnrakl gmud crósorkr dp LI- 
tLii»]ii«t J. Flf^iidig^H Orvjtliii' *A' Arch. dr^id' uiedut^jwauy; o^lnd- 
aiiay jfo dt> urod. I72C. Pur. Arcli, Łoji^r Itacz/dskirK^. II. I3f^ 

łStr. 17j, KpU*"yił Wr4ili«Uwu, KinnurnH, |tf'>vwl<n^vollł■ 1 Bmud- 
la, t Włjwiiwry, piLfil . Ilł«lijii 17S2; Ił* wt«tiii<? iWacp* pruskie, j»- 
l£ot«i wogulo TiiAyikou ATLE^ CTJt^ i iiłutfpnltr kotvBpoitd«iicy^ pniEkjL^ 
powc>l^lc■Illy ii«tlJuc odpŁu)v I wjoi^^^dw, f[ri>r3Ci|d^ouyi;li pmtx A. ji. 



^^^^^^^^^_ 378 — ^^^^^^^H 

WwIiUkiogo vt Ardi. bcrJ. — Ant PUodUr^go Fwit DeHIt; Kit** 
{lt£lt:f), ft£. Kto-iilainy toUj l^kfto iiuo^ wpr&vrd:fi«K Imtz prMd/liią 

rinjch gt^wtiogo nAytpm .Jak M^ Jul i^alir po kiJkri NiMiiAlaf K ■■*>- 
cau kil1)Jo»Iłi uih iiiBnii£»lkA ctukcyi^ Ł jtiA Ktim^^ uiijkłn jmiumtoo ftft- 
■ąJutrSt ck wi^;. kt''>ny r<;ł(tlitnift Inihiw, k<mm kr<^łchcl4t, alt ^hrłell, 
jtJtfclial] Bł^ UH m^i^t |>v lit<'iivj wtoJijwcJcy mi vr kicuci^ie po fiCD 
cwirw^nyr.tŁ jLlotjrch, oTtl^owoli Łual«« ftl^yni ncnkal tnbfdiy pml*'ni 
1 £iiu]]la1 liouii.ic£EiICf kbury^iy aejin U311 |><>^lj4t t<ią unrij I ttk do-» 1- 
dbracia maniulka, Noc caJn po Nowym Swieeł*, po Sokn. pL* S\ t-*- 
lopola, pn NubAkachn po riadco ;rjcźd£l]cin;- , po M}bl«>'^i"j-^>ck 
nlloftrh, ki|oikAch I diatkni^L /n/ior rtt^JnSwa nnkwltm. k(ón»'tjv »ł>-. '^aŁ 
wkIk(i-ęo myjj;J p>^^4 d*klo. Mdwiiwn pnwiJt> on tnyJ^Ki*MU\^ xt . 
nj" ml łi^ i(lau*«1l potrtef>n1f^-nymł, pocJannl, (^Atviil*m i^prwonjdi 
jcłaŁjTi^h ly^ir^. któ^ai i^ kJva£r*]iJ diclnl Itcsyd, nw^itmwaioBk &£ dfr 
tincwH iyti«i*r^, hom rniAJ pkijtipot^iir^'i| ha 10, t* jn ui 4wWi ^odiiijjr 
JoHcsi}. Cni>l* nHi\j'jtt'.i'hiin 1y*h M\auAr.l^-vf t iLndlo poOf iw o4rL Jftk 
ml Giq tifltpnł-7ft* /Aliiwnli\ do łloipofułryi mnie prtypnviFai]»?ft. ktą* 
Ifnu iciji tiv<»^<^>"i htdKt*tv]FL. Pi<(to KOci/IiJu xraiiA tŁJi% blecn^ <3'~ n 
dowti^J ł>łifł_«ri fc*plu?y, *lflj^ tnIWjŁ rm niEłą ^i^. »bj: nil fik-^Ji.ui 
pohłrtgoflatfily snn^olt^ aby i^a^K^ pocactwcf^ kl4rrl>jr wxiql pt»< 
iiiądi« I ten trjm kndiiCitiiy V(^ru'Af. Bardto mf>d1l)i-iii ni<3 ^r>' j^^' 
Sflo ml o pnukt bonora i o ra<S} kredyt. Witrdici^iN. ko duib i<t.- J > 
(M.M, pi^kftiułoby >«t<> hytn^ tt-ta iili? n]>> viiLrL Jm^:/i^ Irr.y godEiSJ 
Bm1>ląk&^ii(ii Ki^ |)A bi^rtAcłi, pot 4i^ 1ąJ« Df< niuic- Jua^^io t klllGtttt*>ni 
pOHhunL iriówi^ riltsu-i^^, pArflwailnjo, ptfv?i}, &by mH*li nnilA nną hora* 
piŁSy^T A Aojm ifi» kt<^ry 1 nigh pocijąt aiq aGerwdC. Dirrach-' TiA 4« 

jn£ £« łA^iiiu miŁr*iUł)ok! Gd%'(ii hyl unihwu fincfy! Farą nr l-kkF^ rctt 
p4i?x)ich, priEtnH^^m wyiEiiukh^go p^njr^/M. itum ra ntiti m'la>Utl. nU 
ml «i^« i^na g^ wf4;:Ia) w l^^ti^. A di> Ciijci> wuysoy «il ifij &«^»a' 
cjTM juUwnl] poftinmi Pytnm »1^ 7 knmfilam<>nTHCim, nry (touIF Oilfo- 
wUda; Oq u^la^, poiel, PnteprAtiAin D(\tiYiitfteiii«J, Lou docty^ wld±kl 
mntDiam a«tt<Vmr.rj)j w !tbJn WMMCPftnft, alom tiTToj* iak iftk}- >- 
tek eiDQc»oDy, J^c umi p^^jn^ fllq» i co f^ndani. tile mi^itc. ProMc; : 
KAin^ptn, po^lrj po ^rlnńnkj) w>idocxkij. WoalUmy. My^ Bobłi-: in 
ib<^j lycm Nj-Mt^ i:diińakq «yaAiiii>itkq «o EToUm, mp^funy po kl»- 
Unka kic*TtoariE. ai(:£3nafii p«n>rrj: fd^li^ o igcb^ uJCJiyxuy, ^dŁle o m1- 
irowjitil« nA5 w*«j»itkb}i vW^ trub^ t«a 4^m ii{«|cod^wy i nirlM^ 
pl«ciny koułi^^cTii" /i*yw»4^ tileuLkftt rJi»kii» kl4^i>by t»J łIo wbiliM] 
pi:itn«by, iili) Itoji^A jakaA u'«xyiitki«h r>ł>]«uittU pod^w. Jn w WF44Ba 
llji^ri^nitnilf 2i^ piPrWfayni ra^nm. jAk#m lylki> mlnt konar nM(M 
ga w labiCf \v ocxbi^k i na cKcIc J<^j;o, coil hcn>1c2iic|^o portUMf^Icni ^ 
irn 1]ipl/:łD AcŁlUcwtn. icii Ji^dim mfi^^ uwe^ CJ»«U W UoJWi^KWr) 



Jb 



— 379 — 



potnu^in 4*[vowa4 4>JfJ[yi'nQ. WM^g, f a irtfij Jff^omcjild M in'^* pro* 
r«<lwo i dotrii itrdt^i-ą jfi-£yjifh To ]«v^ii*, odpowJcdx[*Ł, te tni Dft ^or- 
kpi oiD iby«»-- NiAmnn irscasn . m^wl^ dła moEneut ^fbawirnia 
^JcEjxa/. JnJt arę •rT*y» podobno ino^ynA, imlft^l *Iq nnA i^ Maiki^ 
■tnip1of>i|,. Za fktrg^ WPink. Ilo to niMvl(x fi^ pcwlobno orl tnrmllii 
aithroniA, jukifi chceu »am^ main pr^y »>krjc<.,. Nl« pysuLr pnchn^k 
■ i1ei«j^ lAnl, \aho tlióta lUi mnlr- iliiCAłD. jKk <in iti hhimc kilka lv- 
pli^y <]rrnriciU'iittf »ht»ckalc, ntr? ifAlwnton pocr^^iwy tali ctl ui^wl 
%rikk'V Fiłn.wi^ oliieh^nj^ wi^l*ł» nhy o>Lii'lrg» }iac)m1lui iiap»/1«, • pa- 
tem lu^ yfymc*vt4 fclbo wypclmąo ai pokoSa^P. wi««E>i Oo 14 tckiYC^^ 

CmIiC r nliiLi w tyl* WPn:ł'v * iC<'*^wotui sfinWomi ^.Uioiny. aie tna^a 

<n\c OOPKC %iii ahiWinA^ fi^khi «ftłm*niH / jc™''''^^ ^^t wyirŁertiy. To 

dobnte. nuwL nic J«tch mi lii xjirAJc Ir*'.'; liHc-t i-jii;rwouvvl» Łlot^flK 

pli^ wyłlcjiyn, nie » nlc^^ niii tiqdxl4>- Tn Jnkbt miii^ nlebl**kA 

4 poilporo 1 fl]4r» wolaodcl, n pnnlc! mój. a to tego iiiom<*iita Na^i 
<l<i hJoMfini BiiQ^i)vi4^. oEicrr mi il^ nKann «'vnLkii^ly f^nnkł. ta 
<amx mój kot-bAn^k bn-wtrooki pnłtr/«rl, tnuliu) i;iłfii»i^ ni*; hyhy N^ 

Unuirw, hfHA 4ln f.yfil>;i'y Jtn lAk plijkii^ octiVA^ 1 dAluni mu ettfrvo- 

nycU x}oiy^*h -lUCL Tylko '&*lauki ronrwAl, tbby triiUiAŁ, te ni« oiiodii 

fc-w fctittCAnln Wfiypii}, h praryMk^i^Ksi^ ^^ "" ^^ * "* wuty^rki^ iwo 

H|.fllkmdvolA i OEtofi^ in aojm toa b«ib<>Łi:)y /v-rw[e i i^lr tl^pi]^:i niar- 

■młklk on lin Tjby pnbii^łfł^ d, / łTirtJ*j ■■kHjM*ilyryl mjtnrT, itiTH^łrm sltj 

Tie^yuhl ,\t, on tTinfn iim^wa ptjtl Zyi^rniinbym toKiaja^y ]kkpn<lu; iaJo 

nr mi nu ^Mwlo Kljin^ly I xmMrrwinMrii i-nty^ n njftiwie^ln moje! 

m± po waflybtkrrm! 'f Alb on mufo ilo uchn mA«i; A Jaki^A dam rioyq 

nmlesucyl mq|p]> a nn cMin nyTtljdi;? A WPanln bmirlP. rei^u^, 

btotjal^y ncyJ'< A Eunlf cAianrnn tymcjcoKra niu nm pnml^ pr>yjM 

pito nko^i> u* pn^lffp- ITJirłyJnn ulit w riemlę i prrysacb ml J*k iuojl« 

bjc liaJ<»lnl?JEU ! iLfiJsprAwioili^rtiu mpyi^ Wi^i:, ni-* banlr^ nań- 

vti^ IfiSw WPhn cnk: ponltiwnf ptnwa knai! nn pIc^wHzym diitn Tnnr- 

fcEAlk* obrAÓ, iL mj jtjA pnst^Jw oi^jfywistomu pMwu killcA Df(Mdsi#l ha 

tej fniwliTiy eTł^ki-yl, raTfni, Mjlrtnnlwii(i»rt o rxU'»Jł>*nlł? prawa t^ifo 

proWirijit^ ^iq. wychwluj'^ Kr^pocoitul m"j motoj^c Wik* tutj' mc 

*) T- J- J«* pw oMorJ« niHrpi**lkH, ro bjl<łl'V nfłi'OWftWWAiivp> 
ttlv*wriĘ^'tPin lUn InlrysTiin')" /erAHitla Mjri>ii, icuyA wmlEu^ prawA. 
lUiyrhmlnhT jh> <-]«ikryj r[|Hr>/H)kii. bel w/^It^t1ii uh ilnIkCy pr/cMoc 
HfJUKi. kri^r l}yl Tip4 iU'Kil:H<Viy ilo fo^iUtilA u^rtknnjŁÓw * ii icniU vsim- 
ńiilft chrlmiił pf/>>hrk4Hlzij^ 

1) NiiifłJ^ilttjy ofjywiiffir primy^h 0ATi4v]n cylko b« Twbkl 
pntyst^KiwaA iło wybnni munnnłkfl. óie iiIgJ^Ep mofty nlr byjo AUt 
w pr.łwir, ani we jwyiTtyfti. wby ten wjbiłr niUl kouił-cank piprw- 

^alA dojsW dołtatko. — ł!o i^ft. uitlHtuImi iwIaiiMirjL czuty. 
Iko DA którym, aawet x doutych, £J*rulo sit; ołjialo. 



- 880 - 



iłowa, ftfu nl^dy Mr inifi^ tnifli* lf> kuńcK I poirtedlte^ if te 
pnydhaiejsa or*ryik Ti^^bnby jq bIcti^^Ić. T&kcm IjiibUI in«GO dj 
|i«F4 Mlikn -lo T^tiń^t prowdiliJi^ I um t^ tak <crMtfeą cywft>ft«ką 

t^tr. 91) O insJii-riHtwlH l.»gc<vyriHkt«j por. tnifnD owigl 

a icdde duiiuia niiirkij'11 dr Pnr w tvvh ftfowach pfncmftiHa di btc- 
diMd Idrtfa^jryflAkipft 



Ke dn priniw ątii ni1aia# ■) <v>iłt«mpL«i la bonit^ 
Qui dc lV-tEkt obfiicur i3o Ainiple dcmolMll* 
Hat U tn^no d«A lyit pmr tnoit cfaolz *oa« AfifKlU, 
Q<al war luf ^a ("Earofie nuim U coumWJi 
Pour tir«t da akMt At roint pAro M luns . 
rIhMiG> GO ąiho Iv •oUai dattfi MII d«TCłtr funmit 
Mofitrn d*i>Mu»nj(?a rei. ohitf i^cil la condalC. 

A toa mp^rl^DT to molodro p«tlt frctr*. 
ITtiiprcGlie pu cncDi^ d« ta docłllt^ 

Ou d^[t Hre p'>ur cotu tiii« rtrlne da Prancr. 

Dont C-iHUtaaT«tix >j unw nont *ar4i1 tiiil alliAtic«.- 

P^nr roni fulr^ r<*v4Lr Ttfi «h«iiv «t rM dtniliUktf*, 



t* kr^4owft M»Q'n, pncy -wiotkUJ dobroci. tdt> odi 
tyDąjiaDioJ iKŁT«lljt»nuy%, awUdcx% JfidnojCgodlłM im^rcikJn a nlAj 
Ucf* OBUCCuet OIWG irłMtw JoJ koru)>ODdoDcj«, u ]t< 
RayikflW, pftni dM IbWcibc C^^^): ^ xgoU i>l* odinACRAlA ct^ i 
k4mi, AwUdc£4 tiMTAŁki* JcJ |x>[^rcly> cbwUtby nąJbArdcł^ 
cfaJnbiaTxir TmfiTC^. hyln c Bipdm lal tt&r>U| od T.mlwlka. 

{SU\ ^>, ln>tr, dla raiebola, 3 pa«d. IT^ rearOlnU dira 
Kobj, hąńś pnDft> piMioviiy ctlf^r SckiiL^Uoa. bądt Łii4 jiriirs 
rtt^lmyą pkrwsjtej Jłgo ekkrji; pi-i-iwhlojo J«dii&k, la w Pol 
b^dj^ «rol«h pkwrMsi form^, ^y^' ^^y^T oS««<Jtlij dq Im-je 



1) PnAownlk f^ff»Uii>r da ConnAnfauK Marat aliq i>o| 



a ri)k<t Maryl 



^t<*lEcvJ, Jt^^^^mn Pi h* dbef« dana 1«4 f*UdoAti JBHVH 
^pM flo A»t ilu fal™ Idir fnumli^ocfl* «iTfnli-0 n<^hoeni^. rnjnnłk^hnd^- 

Inur, dU M.Jiit<»;fc^ 6 mnja 1739. Fivrgp«, t. 317, U, 2 ajj. Boj'^ Wl. 
ffaent^ <lnJ4^ ta w ukicf^ w^miiinkę o trektocJo vrlctIcri^Bklm !.71S .Ik 
?! wyznajo w iii-A>ni>J noi'K >** nij^Łtłł* ni« jrniilftij ^Incc ńv cvt teW: 
oo^y^iJoln tut^wa 4 tmktnciu wioj^jisJ^im Ao^ata 11 £ cpannccm 
I Anglią fl rtypK. iTIŁł; [imlobTiŁ-i wjy^nujł- vr '\Ttigivj o<MłVTi#j uoł-W, 
fi ulif filo v-fc o tr«kl<td« «aAka-i)raiikŁin iTd^ wipotAtnanym w iQ«f«. 
Voucc^: oej^-wlrit^lb fhfhlTl f> rrftkTuT^ |ioił|]i^]ijr nr/pg Fryilerjk*- 
Wilh«lriii JO &Tyc&. \'t£CiJi \u4c\1tXa 17 łitj^^j, H^ w nwwinioclu 
kijiiwutiryl b*rllń*kEł\] ^ łjnid, 17^7. 7.i)|i«lnv bmk |ir/,5<;:44ou'4niJ^ 

[Str. 1^ ji>|.jh TfftkuŁ i^kojii potikcr-«;«*f^Eki« 7 ^rUd, 17SS; 
i'eiiawiic!ya pcUka Aiutirruika, it Uitoji,: lajnn iikhLdy t prymaum, 
Mtsilug clouJctfkó ^Vi>4?Eka i Klmiorua; to ukJndy ui\J|>[urw odkryta 
p(lbli<.'zalr> w pAmdLVii« Aug[utitJi>wtkUn. XApvwiir \i\6cŁ ^l>tnF|^>A-^kl^^o. 
ocL «mis po olDkojri iuiibl«j w 1733, p. t. PmwrL&iwi! I konwinka- 
J%i^u RiKj^ „w roku 1752 {ir^^m&it i nl^ttirTj wiuitorowte plajili tn^- 
kn?tiii« do vo*iirxn JM., Mty \óW chci^ wMprri>d i scihiiodcru-a«& trój- 
ftkrtdiL \iih<» Stmij' ]tAp{lrij rdfi i> l^"ł nk- wk?dirfiŁly". Cn nił- lywy iifo- 
^^^^'iktfkriiij i^h^luiiLiLy pnlRyhi AiifcuAlb II. ^Of^tKlu Oiiu HwipLiLic i\ji^ 
f-H w tpflkr_vin'ił» KŁniU Vr ilf* WIWUł^ !'» liHt.-»ji*i!(i I7jti ^rił «tnlnr;r 
N&ohdcLi soiU lilr divnc:ł. doJiA uicltt nur lait CiiEir-B*yf]ic, Aondcni 
aach mit Fnn^kiif^i^K der Tmclłil Im Njihmen dc* K^ni^s vtn; ToUlua 
iiiB ChLii-filrsl«tł ron Soclitt^n wUrckliiih g^f^hlom^D,,*- bU 3 MillUnca 
Uvłi?B ^ubaldki].., Ac i^tiirn diu^lmluliua Htjfpu der Em«»Uiilfii-Łwa 
lAaiu hal man ekjł <iM VomnTi'la d>^r Jii^IkL iind iivrpt<hcri LrLfuljc 

bodlHlltfl, UUl Si** UTlYUtlUflfL^kt /]| ^'JLElt Wa<ł auJui^Jl dI lU Lt^O Et IJEI. , . Klj| 

glrkl^tfl f;««cKi»lłi.<t in ATur^^kurui; d>.4( Krrul^ ri^n KrifCiyfUiiiiIt aU wI 
oLiem nuu nfrlsa nicljŁ wu )du iJi?r V«i|{tlittwLniuu d«fe CfiLiriiuiiwn 
B»)id4TułHir>c v^rhiJd4it nud dtLdura^Ł pniti^Yftlfr iUn, t><Uvr 'L411 J^-^tuĘ 
In PrviJ>M>(i vtjii iti^riL ^intiiriAHlitiif n SynlfiiiHN.^ HhiiirJt-hfii mttdifit. 
B«i S^'łi'n-^dcii hftt Rutii lUiL ftjit <slł-r CrtOiii DtiiifmjLnJi >{<«h^li:t|ijmo[i 
TTiK^t4Ł, iMu titi Rij.vliLud i-ir}ii-I(i» GainntJn ii»i eUit riLUlitiilio A^- 
McŁŁou łw-i'3Y^n Clmrliiud zar V<:r(it4)irmig (Irr Kyforsntbl aupcwtfc- 
[|et, AiJcli dn l«uii^Mfii Fnu!to3ŁŁva mr Bf^fOidcrun^ Je? £ivł>cbtMi 
S<-ttwi»don Lud dar RopDbUqac PołUou goichlononca TnctiU ti<h bo- 
dinii^Ł'^ DiMhun uEif^hiiiduii rci-rtprlchŁ jiulii lUKlulchuf ZaU «.a JtuM' 
luid gclJono iterg, dt««va g^^i^on Pohli-ii Lhb«nciwu Hi>0:kwt»iil»4i« u'i]L 
inan bi^r drr iŁ^pLibLi^uc allmi Yortijliuli p^tHTii« ilk^ Vą;(UicJliiM;j ■li.'? 
nono^tkumb* Chuiljknd ia ł^ŁljtlJiiar« iLiitlonJT^Mi^ iiiaclit«r. lUitr^aiii- 
gpD, Wtfłclłcti du? Ciiuiilrt Li Yuit^^lilnic briri;;uu wurd«, dirz-u viv« 



382 — 

Obwohl^^n mail nhi-r atif «olo)jv Arrli lo Hux?lft;yl T^inrht, (ti> br- 
hibt doah dks Widora[>it| iii Pohloc Dor Tractut tnit S<LwE*dcn *ipZrt 
1ia4TrvritijC ip^iC^Ti K-ndkUncl nii'] FrAMHtAti Ah^ niiil «#rdAii iliA (i«»RiAlkur 
In Polilf^fl iC^jE^u HiLKiUiid miif^frwclirt umt cUd tu«»i*^h4» V« 
habmi wi^^n (^hrirlniuf tum T)fickrii4iTM i1«<AU>ri f-AKruttcIiM^ urjtJi m 

jireii Wird liirh uicht ft!!/n aufrii^htiff błtiugł^n, glHnhwSn hla« 
raiub fmtit^uJiifuhcnoftlii mil ftlku ijuUni TrwiLcn und GtAubcn ^ — . 
f«lU n<i-Uc «ii WArck ffnganięDA wtrd Dmiiif i^ «iiil^ bejde Thrllrto 
ilcm nicd. wu iTu- Z«rpU5mus der «U£«iDol)iciL Euho nnd mm Ab- 
hnirh rn.4i-n*r 1^1iliin>li*ii gv^Dlchvn iinllt?, *a wual^ •Um&iini tkrv 
jMrłkhtcEi la Aiucltanji; ['olilon fueommcd tfraucliralolh will li^n ^^ta-^ 
aijitniiin uiif ult^ii pohlriNrłipn TJircił crliHoTi nad liMCtyM ikErJil Ub- 
btlli^, liiLKi. wnn «iii Ri^iehaUji; zuni Stande komn*, odor dor KS0J 
JlP TTii.'«rkt<? Oharcen iihi-li WilJkllr rri virnct*ben tll« <?«lApn!ł«ft Aii«| 
tlen BolEtjis budurch d«m Chni-pHul^ma cur B(?«t«i|[ti&ff »4Aijiu)«tt 

inuii ><H'li fliirnh UoiiiiljlioEiou AiifMkf joditu HriHiitiUf iu [^bim;^ 
ćiH ji^Ui^if^ti K<~iiiltfi' £L-iT<^Jjj.o]L J^u miii;biiTi,-, nifar*(łtłtA^«^ a^^-l^i^Ł itflfl 
K\^FiJi;^ iu J'(}L|jTi) Abai^tit dibin, dtr«r aaf. dcc bdncu kabo< 
Tmpprn, /nm Ffllt Lhmp- dir- (rdcgoiłiok nldit gOtLiUji; wbli-iitt 
Ctiłtn^n KrbUndon clnan T^oll vk'h zuni«f||:iiaiŁ, mir ^wŁn^cmi^ lUr' 
Wihl fllr iMiLAii Sitha 9kh j[U licdinDri]- .. dcr^cHUliet. dkU WoUŁ &lrh 
«LilJ-.łkcfłi kłJiiatł, lUłiH vi>m KuiiiK ^i^"^ Ł^olilcn dio rnuitzOtti^rlicii ^ul 
ftidiffii 7tj ganu ofTUłm Łndnn-n EndiłłtM?ki\ ala velche«i FraDtkrtłrL 
iQt4>Q'ilr<^i, ongDwcudct wordca. glciobwio hiawiederamb nut «4>cft 
i^pwr BŁ'y*orij Fmmkrrli^h ollcft zu uutrrb%n«ii aaclt«t, wohlu, m»- 
jfe<.-tu Pf^lilcu, dcu K^ni^ Aboobon gvrli?htot lut'', 

fStr 33 wj.^ TmkTMi fH.|łT.v prH-idmiiBkl j>ni»ko'TU*yj»kl 17 li-' 
1730. § ? ,HpTilł'rwiti> iliiT. M»v wolim rtodi jol«l lind k^ii:^^ 
Jc-dwmikbl I*!!!** bł**ił(iili'fi« Act^iLfluu lihbł*ii Huf dJn Kr{mb||q«(t Poh* 
Ico. diuf efr* boi iUn^c Kri^h^it, Vi<rfiVMtuiK<iii tiei<^ CtfultrIuHoor*. 
d«Rłwlbi*n Fnwn>sentlrt<(i tind 0^j<i><^hi»uhm«v tntin^T-und uufcr^kTflnkM 
vrbjilTi>D witrdnn mr-g^ ih>1Kf* Abcr dj*i- k;{, p4>li1ni»<>io Uoff n«f dla- 
rcukt^UrTiii^ diT Ri>^i[iblJr^iM> P^dilo^i i^[iil|-<* i:iTHchi>-r^ Abx(<^ht«n mnr. 
ck*u liŁKpa,,, odcr ciiie Bouvi<iuiJiv] iifid urbUnUru Arth v« r«ic^reu 
Li Poktcii AlluiUhli^ HiizufDhn^ti irM^bt^ii, *'* 'vva\l^t\ S K^fL Uajr. ij] 
Fr*a4trrn o&d do« C^ftanfa Uay. mic Hbth uud Tknt uloht a]lei« ^ioh 
dAwl4Hr HfU^u, loniUm ■iif*b dir Itrpotil^ctr* kUnrCr-l^r ÓAhitt »£tMU- 



Annu L^ojłOldiSwo*, BioebncnUa odrowej Aituy Iiwm^wny, 



K 



- 3Kt ^ 



ren. ń^mit arrkhof ahgoAtaEłot and AIIda iri dc-m akcn H4łifi(l«> nni^ 
Wt^rii iii PoU^ii rrhtUcn wcnit. Ał>aon4erhcli »ł»tr **!! fc<>ih« Wrgu 
I^Mflatl^r t^^irdi^n, dus der Chnr-Pr[nt2 von Si<^)L]irn iitif <li-ii poFi^nl- 
9oU*m Thfłjti wciicł \'cy Lcł^ikcn dw KfinłfiB, no^h lacŁ Jfwaon 
Todic* ^Kmcht wqMo, Ule danii S, Kgl. M^y. tn Pn*n^*i^n iiŁi'l flft* 

Aoch nIJr riEU^łutHti'klfi'łti* Mltu^tn rtir Hitnil Ti^hmMi w<>ftvr ?£tr^1it 
v«ii[g«r "fdUłn łoch iw K*inffUłc^ lji>yiirrMi'» Unv, Mity, nricoii d*- 
ron pohlnlf li»]i ftffflini nli^lit a]li>lfi vi>rrrHnlii<h inltf<lTiiimW i'i>rnni»- 
nlclmi uui duiiid tl« caTK-i*tt jci^ticn. noinlrni «uc-h fertifn ci^meyu- 

(Indąjp li*dlo. § 3 nrprciii*, li w pr«wMywBlilu wnkiniMi. t. J. JCeJ- 
dk^ta An^tLłta. ^Iłin^ kgl Muy. !o PreumL^u ai^d Ihro kayi. M»y. von 
aU?i] Ri*ii»«ł*ii, . ninht nur ■Twlunn^ »finil«Tti \oii rmn nrt tlor^ ronidllR 
cinmtithlf; d^^u ridibMł. iIam id<^r l(i;l pi>hluUche Throii w\f ciiLom 
BCłtchrn HurM>f»«fnr« wJ^jHot hłWiUł*! wnoJpri mO^e. der do w^ult; il*r 

IWO jii>ji*uin $ frr-finiildł* 4»*rji>liK4iiTiiift, .iIh4» lhn> lntt>til\tiu Oiul M*y- 
gtna^ łitnruitr^r kHrui uiu]<ifo Af^y, «]' Jut diiMPr ftucc^wnt vii) p^' 
boliFMitr £Kilit[ii&\]vT r^dirliuftUN nnyti «ot1w uinl mOi^P*. Pi^^otMlOrm 
nt^pfieM ito roctffla n;oikkwŁkl«go, ^ wnadn IT^fi, § S Accy,, pot»ia 
da ti<ciR(U herIlJ^)iklp:!o, 3i> wriłiŁ l73(\ g U upłt ^ (pl/Jn narlt/ł dobito* 
no § r<«|Ar acer.: „S. 1^-1, ^fay. iu Pf^uMon und Ilira rfisc. Kftjs- 
3f ay p VTr1chv dir ai^hwrTt? BL^tUfkiJii;^- worln DtTo bny^Ł^rtirytl^ 
Uhm l>f^«»i*v-»r<vfliłłIło it» <1i'm Kfini^rłinh l'<*Iilł-n und dcii irroMliomog' 
Łlimjilr Ltttliaueji Hk'h boIi^u vIHi* Jnlirt^ hvT W'lliiilini> nkht aDiItrm 

dahin Wfciriił^t unii Teibuu^oOi iIam «iu ici^ruuWr Ilrtuttt irriiiwldle 
P«ro liLiŁitb9i3|{onau«riT nohmfkh dro uat^r doia Nafim«a dor Djni- 
dtuiUru !ji*tfHrfonv R^ttajfclUdi - ni^foniiUlt. LxitheriAfliv. uod Ori^ 
diifloha CiTig«iaoaiDno da* K^Dlg^rrlchit Pohlcn anił GrrptThf-rAOgrhuinb 
LlUliiLUCU lieitrr Maaiwu prolł^gliTjn.n uad rn dohia £U rkliŁea aud 
KU b«rcjd«iva ttawtnt Ir^iik^hH it>yn werHco, óam m^hrtiOi^g Dlui- 
draituu fjr'^i«*t«iŁlŁcH?r uad |iiictUiiw:(ia ItoŁiieba łu den^u rriłlll- 
gton. IV4yholtoa- Rłiłtcii and f>rwhf vck*it*ti . woleli* iliiiłii roai 

«nttOKClif Vfłfrd?niirib K^dELiiurfi'. 

(Str dlk Di>^'iUmcy^ ftutiro - ra«rjik%. podpUaną v Wlcdof^ 
«■ xyc£. 17JS. xu»Irilf5my wyiKccot^lniuiią w riMkryiKadi cca^riklcb 
do liVnti«iav« I Wili<2ka; nie kmIaTa Jnliialc pomlcno^riDĄ a tf&r- 
I0CH*, który w cctitiym awoim ztit>r£t, xwt«H;cu w |)lprw.Myci to- 
tttflb, do|)iu<?it ilf wteln podobnycli pAOoetoit, ogł(i«x4j%c % erkcyl 



3W — 




™jj**^ 




4y j l»ii f inii J . 
■U tf^A^ U 

U cnd- i7S3; < tą t]^ ndu^. *- yariftt fndkte w 

Ztk. 9. «»X PryteTlt WOMan 4» il>r^* 11 grad. 4 Gorr^i-n; 
B«t« a foL firart a mi.= ^ivT«DtelŁ. dsa, vua_. Jletjiv zwwy^ 

nsiJ r«li%«« Df«lu iw B« n iyi Ł Qw t « Cvri«»d» Vf4«nd«« 
trird, leh ifis Hwtcb iStsfiA wtdmt tśh I^mmm i«« AU T 
l4f»i«im ti«UiM «liklf« Ib Boila Jo di 

AmŁ kiva> «Ui aoknarr TfH)U£-. rorUirwkt wd ■4łvUni, 
«idJkU VBll£h^«s9 ftS«r ngUtah nil d«r IUtł&»Ua« 
boker FiiMirtMlaśioo dar bCdMm pAciKiraHlcA Tfarile 

dariA v«rbaalali. «ń* ich nraiMte (!>, der lukWaa latcMŁkm 
dar KftiaariB la MUan ^&ck«a csaalom, Uaiabn dia lEro^pa xq 
(kal«>. aa bcA I. M. dar Kaiwria ErikaarasK ^ t^w>' iU»U^ 
RMiBeatteDaft Kar^aSMidi wtnAnt^. 

iSit 4^ p%X BMvis«rU d« OrMabŁowa. SS ^.arrw. 173± 
A^pM U 49 Ff^rdt^fca-WiBkstin, K faid: GraaLhk<»« iłu 
dprfla. 29 paad, i, & ^ ti«u>p, do Jifmiii«aid4 loynamj^ alf 
lUCB f powoda irofHiiyir^l AosntfowKkjca totw&rtośe^kcJett•AAi^0llT 
E*(r&cawjr q">^ MaaŁ^nfld hnl ri^akt tąiaą pcnajrc OUOU fior. 
od SaHtaaJoirflAK 3U lMt4>f - „U graad poiiU ««( 4a t\*r U 
«( cda aolidaBNult 00 laurt^aaat la BałiabUioDk poor )•■. 
rSsparaw daa lU^Batna, laa Raw a« U* PnuuasA rkdva&i oooj 
A ^mr l«ari (■»&« parta^^er Ic cmuaa^ <t ooaa aun*a* ia 
|«l0fiai*a, ona fmtUa da U Grauda P<4ogiio fft la CcMivUi»da^ 
muhto toccbant Ir profM do |kar1af^ q«a Ic Palron ^Aaienaa^ a 
pco|poad aa Cnnpatfoa. dla Btabantalaa, IS ^ml . ■ wi^ p^plia&a 
Firder^ka-WlUMlaŁa w prwiU^M po^lpu^nU ttnklam = , ^^^ciiwgl 
wago; lalkeya tUcbantcIsa I Drama, li> j^t<lrLU. ^KiclfmU^rlfK £ 
Uaa, 83 «nid^ AocmŁ U ik» Fryderyka- Wilhelma, S3 end. arfi 
,jtia amaiblii JaA» 4ł* [ji roir dana U Icnaa r«tolati«D <1a Ulia 




■ - 173IŁ 



" 3bj — 



ttkloi* H fltyia. l7aM, Dc-yBou, IV', *J3 .^i,, y^jr. Finł««^T, It, lh« »i.. 
Arnrfh. III, BiST, &■** WuJi^iei^łuwiŁł UH. rnylnio wywni-łattiw*) zip 
•I6w Granibkftirj. tó t^n <v »ł<łwjcK kri^lu cIo(>atr<jrl «Ef* J^k<jW j^ffo, 
AniftiJ^fa ^^kii^tły >IU |ivi^>ijieriia riArnydi orMw*; iyiiiif7A:4fiin Irromti- 
luw wyrptl>k tylhu prjbypiiaiu:««n[«. ft> ,,tc plan coi (jucjfloii oab na 
|>Rlllo łtiuJUio (li* In cnbali* /ł-(iHCui»ł pticir occajwłr et; [Urlurr l» al(fie* 
(t. J. odorwaiiifc orła Mikl^^jyo oi tamtyf^h Łraw;hł oa cm t|o'Un oat?Ł<- 
imt dnu* (."fl cliiuieri'iUfl pla»« ou l^- (|al vea le plun nppireni |uar< 
en c«4 ilu ri>ftifi p<>tivuiT luir^ T^>Ł^ un Patria ft. j. Axigiufti:>ivl) eom' 
hlun jttMi 9n (U J> Pnu^ I AuBCrr^) Muhali« de fn%orUe< diun )tti 

C49 ani raLjjarilo Im Puln^rj, V M- F^^Lii i'iir ipCjiit 4|u*il i4t itl cudffat Jd 
M>b plati. f^ulL iio poui ^Dtficr d'vu p*r)ar at 4o rcgariŁfii' tar lu cAKr 
Bf* £LrmviOJ«a Mi|uUltluiia": lu ^u^o^y. £il\ wvilli! wyratcuJ* Grumljko- 

proJrktcniT tt Fkotouiiftkt dyploniBcyA fruneuflM ynigti^a iryŁyskad 
wUi(riT4 leo jn^n utpMl rlU ,,wiolkJ#gci prckjAktir, Aby go ii4r»tl4 0« 
LHhnowj AoMii^i i Prij> f w tan »iio$6\> t«rrL nto<:jŁi«J pr^wl^iw; d>o 
ymm^yL, lirtlhl <!n flrtim^kowa. 2A ictyof,? „Ił im Tnan^nfi 4[u«^ d* linm 
Uiii^ei coirp la »>mpc pour lo ^racd rc^juia dit ^nuad iji^uvrv% cił Trnn 

Dep«viM HiciicicLE^ J. 3, lint.; „nod ab d«r Al>bć Sftfnt Oerm«£ji Dtocl- 
tiige Mik3\ drpi Siund vor dem T'"f« iłorbiDnlilif frrlnu«rf. ob Sk noeb 
eliunAbl ^kKtefi woMtcii. hUttr S. M. whr Tcm^Umlli^li tmd reuEUflk- 

«ii;r tihiuuifhorlifJii^ ii^łmiU^. L>«wiMivfoid<j< ^ liit^ „fu d^iii Kitd*^ E^*- 
1i«li t4a {V7xrtnryv*.yt fU\t>nt kg\-CntuRjenii**\v^t. rnlLniPiu Pfll^r-An^nr^ 
dir Ton Ocburt «śii CuluD^^nąno.... iSM SpodcidaoaUu sn goboa offo' 
rtiv^ w#vn Ar Ml bny dpm Konlj^ doJiin liiltjgen kAiuitc, dam Diit< 
w^rr der Cronri^lŁac-ntnritiA otltr diM' UcU^ckcnt^loi' odor A^vr dw 
Blin^hoFl Ton Plo<;kił \yirirł'lrtviMH wflnU... Ppi" KimiK *"ll tkm »il>łJ 
(feantwoiti.'! łmKttj, „ diiH4 Jyi^li di<iŁ« J^uW 11iin*| d«r K'">riix*. Tod 
veron!i»4'1j«r^ uiid (lun nWf^ht^ liitrli ihci nibi^HŁArb^n liiH^tmi"; Hriiridt* 
1 lotcie )rrviiii: „^n*n i^^iot B^^lmii vuil ('low nioctio 0X4'](UiiviL Sti^ui- 
kIaJ. iind dvr K"iil|f: In^c iiMch" tiiiulcji5 knlUrwilu tijln ukrywania prjutd 
jŁJnj iiJ: d<i ^odjŁDy 4 ]n> paiiidnEui^ it^nltff dodjijo ^ iut.. &fc knM w Łk^iitiU 
jmy^wolywłil t.\ixa \ jiy^ł »i<j> <J[y nic- pr^rybyJ. W u^ywuiu dimd, 
w xliorbJ druk^, odliO*i^cy<h il^ do ljQ2kr<5Lawia, iŁJi4jdiAJi* *i*i Ka- 
ImdHn |H>l»kl 7 iu«kl n,a. i^tk r^nakl 1733 (vr KinikuwŁe, w dtukwnl 
Akadom tckl«jK kt^ry mipicl nn ^atnym końrjn ttki^ prwp^wiodal^ 
H^CK! uuin 1793.. Rox dndcltt, lir^mŁoee taE«rlbuiit v\ vxvrviiiit cdvv*- 
Inniur Iii pirllŁn* fforo ori*ntiiU(>na^ ■»« d^fd^ftk niowUdorną r^% 



li 



■)n l*ia; iTO^ et &x d'ft^r4 br^nrot^ ót bruii «n r i^^H 

y cr^iuve U awrt dn Roy i^ódlrcu li lut Ba|iprl^ . ii|^^| 

vn soDt Lte%ai«> n/c^. ^| 

iStj. *i^'. O po^7dv Aiiliogil*|po Potockiej w Konyi fi<ff»fl 

ŁV npcił IT30, Jl Ut, I7J3, LoEt-rt*. 15 Uritop^ 17 grad 1731, flliiiuM 
V. «7. 4*2, f,XXXI. 77, !-3. aia 539. ■ 

^(r. «»i. hńihl do WiickfcbflnŁa, 3 <s*rw. 17^: „Dt« G. £^ 
j =::UT««auarKłia]EH j Graiatillu b4 duo di:falvut^ Utut, »U ub alit t^ 

Ł>iiwuatt^« n i«<JcM)J óe^e^y pą>irlA44 O Ji*ui UuPiX4rhtiurvJ, .ĆMi 

{K4j. dDj. RtoBou XII do d«kiani ^ lot. iTai: ^ciirmbl<Eii& 
ttt propabłcia \a Ui ^lodłusotnij^n ^aotiU«&ł Bo>ir«in« 'icaoi n«r- 
nbOi toiirl lustro AniUb^IJ h. B. E. <?arifii4H Aibąno IcMuloatpr t 
ffv«»iaiu uapllod IntcUiccB'*: oru braw. 2£ luL Oo |>ryinft«s. ^t-i ^ 

laumkojft «r^do«B dU PmluccrKO branbU^ -at «łii;uŁui' inJis ^nt ^ 
booaft <at1ioLkai, Vi<uij> CKrwtl <Ł«TOtiu «t c«p^v ituinut<Ytii«i],fi = 
citBiam B«Biu'*. O AtWnicłi, por. OuanE)vccfv VfŁai;> {»>ut^ rt cnni >~^ i 
ii L 4*}i, JM Cjnqu«. Viue... •(! Cid^^- , App«»4 , {ITB7>, f. IUa-^ \. 
roi Vi dj kdpJ. Ui«iiFbbgua. It lut, \TJCi; cala rreoiiłi honv|>:)nilitn<^^^J 
iri«do6^fl 1 dnnd^A»kii 3i lUytn«n w rii^a ivg9 roku nuilAr poacd^l 

dvryk;i'AugUitA, w PTugI- Pow4X#vK, (Ł'AU^i. II. opjiria wvtv^ 

wyMMg* lJ«iii/^h p<>pmv»k i dopftJuioA, 

ab^ al«wykh( gv?iltowQ9AiU^:nirOw^ciJi;iylB. jiktr«4(^J .«wol{ tŁetm 
<ł rc^TijŁuiy^ iiiDleja«ł;ł> aaiii:jiuiu i^iiriuii^t:^) som ei iiiJiIuir? ib. 
Mtubuikiit... OpJi^mtt i innyclt 1ii>nvficłu du^koirnrcłi oikomit Ijce 
<Ołitj i iiunjl;j«r,vl nas£i^ dx[i-tiirć tne ji'ni wolimy... [ iU» ^sokuoj 
prft«nt WW. ininimr-tm Mr.ftta* i liAlinAn^tn pnywndjtli^ xl«t«&itiy, { 
ttki^ttnet^iy^h i f>Tjci,v-injiyi:h... tiik ^iiuic otuby, J«kdl«i <!ubi-a nni 
|iAWnjio, tftkwuiriiwalt, fikfift factu i)|ijM>nAndiT«. P<V' uw^^fj Anoalnni- 
0ŁWii3OWikic£i>, OwJd właini« ^cJnt^pLiciJc I GX^iovrc <'di4i>Uiti» ^' 
ilitfkndi rninlo Htanowid oul^prii? kq Klrony Ailgti»tŁL 111 t>3i»nx>d^ 
S$tołlt*jr Apołf^ilsklflJ, poi f«uiai2łjj ijEJOwy koaknrdEiti>««j t ił. U t^hi 
ITfift, |K»łliiił;ini\j pra?K (jvtnnta<M7aŁk* t^inowc^a, Jnna Tarlę, ą 
Mffłctt Sar)tiaj<;r>> l^oLocclm, — hfttosiilaii bn nuliun Itonacuui grn 
J«k wyriia Mc I^a>fi]lfih, - icnl(4f<tnf»j do Łajiityt-a^yi pncvliha<:\ 
iijrch, VoL I*s. VJ, f. W •)., (ii, PnfrJMtwo Jo (łjr* 5rf. £ nwu^um 








3)57 ~ 



nstii ki^LuwKlcIdgo, Sur 1«« ^Iku-k^ UiiciuU* ■!« 1* Ci>uro&ii« U798j» 
Lft^łujt^ jiii; 1 iki ufitł^p: ,tlji:f^ prriirti^uittH atj Omiid Stniu; Llpikf. 
flucłjrnpntibiliU' dc pętto ctmrsc ivco I>vfc:hi qTi'I[ poM^do, Ausat bicH 

bbV. KłlJ nakl. L* ^jrfta-l Sorita Ul u ■!■(<■ promU par Mdt p»r lo 
Tvii Kui. KiTlLViJiiAtii|Uo FXi<nip]nln;. la piJ^tv. Iiju^tlca rt In dmlinrc 
locr U r*^j« tli' toijtM to4 ucldouft Ncl^lc, J^ci&tHraMÓ, ii nc j>QDacra 
jMdiiis *ia' & U ^łuls, et »a Mmi dti a«j>'auiŁ**, iiiłj)ll<;upi?l oaiwMit *!*?» 
plot untntic*; iłff»ii'V*". Tatnj tnl;;Sv, w mn(;m loiiyRT^łi. w lkabiv pr* 

•i% lin fil ruM^, i\v la CJt^JLi^^tT^f ;ir^ii i\v <ln>iliiTf, 8H>Tft}:iut frnt k aim 
Mir$t> Oommo <>ii hil ŁttrSt>uo ^iMlijao m^dic inuj I«h i^^iin^jTLcntu 

itdi, Oli poiii'rit[t Ic i^onicaiei puf lit chuf^gn dYii^^I^fn* Jii Tn Cuti- 
m*". Co t^ 'y«*y lioiyTiŁW, lo EwnJfloitv a<oblŚclo pnfH-jw iii^triu 
TiSlry p^iuilltrt Lbl pcwct^^o eintydty... du bbknpih pci£Tmi'ivkU'i|;'^] |ti 
\'ini r<^pf>ji«ii 11^ iKiiufi-hul iłiiUńnlc. ITIJS, po *t*Łcyi prnłfcioji, wy- 
rtaafA liii uWi-ahU: ^JwJ.łllJvr^^i<, biuiiio pivuSi(J:Aj Mukirli ilłL; w obro- 
nią Aocyutiea fiknjial Hti| Rvipani lUionymi dL>piiurncgoprxyjHGleU(lT^3)i 
■ftWiOf«j%cy iflodw 0Aiłl>ł«tA liApHilcJ aa fiiytnantL, ift t*podobno od rttlo* 
nem »wq]<^ rabatki wni^t iojjjuu en^rw. cL od ji<rtU fnincuikw^^, 

(Sir. 81 wi i. Protoc OonfcT,, 1>r«d„ ^G lut., inotr. dlh Lriuul- 
bnrS* * TMi^ 2S Int; Angu«t do Eo^eaincm X tnur^^ Ccłnf«r«njr- 
proŁoJc. Wlfin), 24 nurca; rclib^ve Lau«ll>iirgn. 2^t ^ mar<«; August 
do loffoiE, 'J6 mu^*4; Pri>l<x<. Or>Tif<rr. DmwL, 30 nurca IT^ 

iStr. 87 •*! >. HcEfmana* Wancawb. 10 lat.: _l>cr iSinl«cha 
o&d Tiuil^h*lcftLftcr1lc1i«ii n^triutrl blelbm d«ttł>i» '\nv*, wHI ninn ilo<U 
voii dfr blositn laclfcat^on uiid Afffictiuu dTir l^n1r!>a ulchu tmpirkttiti- 
oho* J(i łifrffni }iJilt«. ritmi ilrii-f-Ti iiiHit-4 Miutfir*, tiU dnrcli linAr O^itd 
uEłd vllur ei]|>tlu.-1ł txi 7ri^T?ri'ir Mnoht <lr xij dfini %xirłcv«rtct<Ji Z«9- 
6ka winl« brUif^i^ k-inniin. Hti^r ruH4i«>*li» Uiaitt^ir pouMtlmt diM#s K*r 
ttelir- Wiu» ahvr deii uriifillnbo EifUuAi*dt bou-^fTt, ^aHŁh«r ft<Ł«iJŁl d«r 
rricn.-kAlb AnjbAMJiidt^nr ikncli gsT" nli-bt^ •'fntfia ?^imłiv atH Amn GrU«li 
V, Lj«i«vnw<di]<T ifju łarjri. D^f Graf t. I.o'?wouw')ldo iln«aitdi iniTriu^Dt 
m mnn von ^eii^n firm Elofcs diMi Vor«'.'hij.<« Łrr btĄnm Irrl- 
I'l K. KC. niLi^hcu wiirdir, » '.t w^nl;^utc»[l an dlłXi>!Nj Tlj*Jur 
n^lbi^ na Mn wrbftiic": iM Int.: ^K* entdi-i-kie mir iTer AinbjMAadt^ar 
(\VUc:żek), dua '*r 1>eraito tiucruclion und dntt^l FK^OUJ J>iib3. hasr ffr- 
h&ltwu, vrtniinlirti-rji iiarTi, dftU riliiiniinyiH rin K. K. M, uiiJ von 3tiv 
IłkiKi ijk^zebnn wcnlrti wilnir, niiH "(ynii-^Jntłr, ilitł* n-ir narunylir jr^n«ii 

mitutun^ Frydoryk -Wilhelm *io lUffmanuu i Brundta, 2\ lo^ rodcko- 




— 3* — 




«i«mA i?i* M Ł - Aft iM* DM^s^t, int m 
dfttfta WfAl 40<- CtMrfftr* roo flvliva «^ 
pobithw IWoa Cw Bista uatuaiy 

da Pnw Mft Ae« IUdm Balerk. ■?! 
o4w ftUc ftrta Brajg FwlJMAd, «•» 4i« CwaJlAif 
dra wOt*. Dm Ma 4iff frftMdtn iJakd^ fn^B»4c 
!»»•• nad ai^v, iwsMiM Nteh tub ftcŁlMr; der ra^ftarfcr fioŁ «M 

nlohi w UiorliUfeo, ■« wAro 4«io, dm» «a ca nd«m, aft* 

ftWir vor des KrunipuMc»anirliL»ll Holoedi. ttkr ^ms tu* di* 

olcM E4 iiiaiBhick ab wuib ^m rvB den fCm LbiibL oad riB^' 
fcfttorri. ttof b«»l«bt« Mibj«ctiuiH ftlMlkk, iri« £vefc hm fcfirtWn-ą T«- 
mwiB 1iM4ifcb «rtlLi0t wini. ifer Prlns Emami^ 

kJłaiiiDii''; T i»>ixB, J«i aioi|K>kc>jiilv rcduit^^ *kcŁu GoU 
ia|fol>«ii» ffiii»«I (lift Poinn gvwolkal *4iid roo bciłdca Sitaia tu 
non ftuTlel ■la uui imnai-r ktMx«a kOttftCii Bud oifdi;;«]iead» 4«cb jb 
tibBlk «w |hii*ci ifnt dOnkf Vt«1]*i«:ł«i, dihLt d*r P^ai.-lf inłcL Hnf — 
młff itjr ttlrkLwuhl ku/ Zi:1ł iłU<:|i akkt T«rBiiłthtB-<d«B plioJiiii AW 
•lebt fOkraU, dna CharfBr>t«n roft H4fhun Btif daft p^^BlseliMa "Hu-bB 
tB •otBtti'; II BukTćiŁ n^'caB dk A«pcol«n rar 1\vk (Em4Boclit < vłdf^ 
■tin Bolltcdi. Bnat ib«b ilck iQ4t «nlnBr F«nHua tilriir Ktiftiali«it, 
d««ii iUwt WM inP»ik:bi-nffi[V<lklł |«t, UkircDdtiEt. utn of«tB 
Ub PtaaiBii BiU ditTt 1'Urj(i xa briJUfMi... TTnd kht aJi^k dlB Raji^ 

bU|U« f OB da(B lUGlCttB ChurffltIfbMI rOB 3d«<ka«B j^tiWJM Iti t^/ftkrEA^ 

mtiui pr m d«r poUtlb^hafi Kran tspHug;f^ aollt^, «)jitiB d>t<vvir Jl^nB 
t>T>i AmllTJ^D k«f, d4Jta er hokKpiifulU m^ibiu Uemo Viit4)rA Fow- 
Utifcił gww^Hi Ułhfcvrl(wi, QiLd, wBi E>lH*r Tm A^it,mg h«iBor kgL 




^ asy — 

Br^li^rang h\* nn »ain (CnJt' t>r9Łtiiii1f^ inm Endiwei^k fC4rh>ibc tin<l 
#chnlJcK jccwfin«ch«b )iti« KnHnaftLhren trk^hitn. fm«nlJch oitwnd^r elrb 

NochbAni itrt fiftnHgix«ii uiiJ (*iiłi*u Th^il iliiv<)ri irrbiTrh 4ii Min Haiai 

Kd briii^rwi ntlMi^iiiIiiiL Pl4>1iiji*WL hicłi Li»--rri'l>t'ii \vlv<l. i^cjIcNi^ liiktjia Ilu-, 

LlouiaUn EU wor^kn BTirati^r-u woLIcp. darrh nin Iniił^eliclrił Houuihoł* 
Undu iH.<ripiaiii, io luan eiii<iii pidniK^on I^Hotf^a nttribiiiircH kUimlr* 
nellliper NuUrm tM lli^lnulrrii. dabe-1 iibrr n}\a enlUT^lEchc pnitrnitKamft 
Ul iMŁim^n. diunit d««Mh9lb kci-fn Vcrdnobi mif Eiiph full-^ii ii>^gc"j '2$ 
iDircu: ..iIvT fruuii^lBclii.- Wri h«i ii MiUJnnr^i 11iiiU'i im' h FoImi liber- 
tun<?hi>tf woEiJtdi liPbAn J'-:>[#n ct«ii Mmi ^uhr wlU«i*ivn tlUrltiK-. t'iit4r 
di'fii'11 rJ»i»t«Ji in&i:Ll,fi wolil dur FGi>^ Sftuj^ujt^ho ^vt tia%tkt\\\}g9ln 
4«łh*^ *)i n L(vrj4*tv: „tJaft Ict dur CiiartUrftt Ton Spchbsii Itttit »bui na 
^lofjihrtrrb vf\e dc; StauJ^Iau^, Dir tiabot 4bi-r Euj-e i^[>diłll« mil wJ- 
thor Modcntlon und Vorvi4!ht ^IfttDHdLt^H, Jaw wir wtiler bvi der 
ItcpabUłiUP. nwJi auch boi clu^iu łoIrlwŁ CBH*lldiiU'ii. der *ijcb iłMct 
imucrii VVł]lrii lur Kri>[iv g^Urigcn kÓAiito, bimtCHWii''; 18 k«iPl^ Jnt 
d4J« wlAdomo^łJ o dokoEini^tii] porasumlDUhi rluktoru E Wiudrd^n: 
10 maj* kitt« wiiąd nb told Bagiikwvkl«g^r jM wfrd hi>*liMt fif^thlg 
vHn Pln«n Ardchon Moii«^h«-n, dLT rtto Uas allela d«tniidlr«i *]* d«r 
HhTid x(i hiibcn. u^tE^n. wnnn J^m^nilp cr »*i Aiiidi w«r Ar wi^lk. nidar 
uiiMin ^Vl|](^n B»f ił^n polB]i9(.'}ii*n Thiuri ^rboLirii eu urtiniriii Hi>ffi;u»c 
tiaitu, ii»ł^d>r Inr^irTMtfA rdmiiififf&nłclii^h Mrf-^Nturt, <!Eo SAclv«n Iti ulbl- 
^Bi Kbiil)cruicll ucilcf llnriłł, JiaIoiIi nuili diiMcnteat Vci laijigeEt, tletg«- 
Rtalt m trcnbtfTAa imd -m T«rwlrr»Ti, du dł* Affalrnu ilBdnreb «4ii* 
tfiuii Andcfc ffto« und AiMHhJii^ fi^mlun^n'-. Wcjic^mJ jui, f^rydcryk- 
Wllbi*ri(t ^lo M*rd«foliLfc. SI t'ic, drnriiiL-yijiwiiJ w Pet^nibnr^ (potkanie 
liK.iuifńakfe, „A'obel dtr K'»uig lAuK^^^^ł *oTi &pljifm dpfwin fnvoTl. 
nAntlLrb r|j*iTi viin wini-r ^^it^ 4^ nrivo juif^ TJij^"'!- ^bmrliT^n jtKrCnge 
TAD Pol«ii HcitlSnftij; icnprucihf^i).... ro4pfvTii drr Poirn &bcr doutlicb 
g«Aa£ VII ftrkpnn^n K^^lC^^^^i. dau ar iiAiiifi (i*wnlr, iii HAJhif^i K/mig- 
refoh tu o«t«indircn, «(ich mSt drtmn Polnii fct^ltoi) Itrtlir vtj wrrdirn 
nad « lhn*n ilbar dfln Kopf nnbmoiL m t<'>nDc>n ^nda^hii^, dor rnm 
Ufambki^w abor dk n3iuirf|-]t<'Mick ftoihan^u Yarhaborui TC'rf;»c«JJct. 
Ihn dabpl af]L.'h «rntt1ip|i nud h<*wi?g|lob Linipn^r4'r?c^iłi?xiirii:Tircc, nlrhU* 
r> d«r łtL*{«ub]J4tL0 DoclitbolJi^ iaM<sn k^^nntc, sn aut«faobinim'\ 

<9tr, es «|.% Owif^r. Aa cftblnPt, Omd.. lit, £3 mnnit: ,^a 
o^tnf^r^ft ATviT tra 4 nmlii pHncJpt»iff et di'i>o<lt«{n^ dn Mor*t, mtoit 
f«v«qut* dl* i.*niŁ'ovlił, ii- p«1iillTi dr P<.""!1hi"IiI^ \v K^tail niirpcbi) Oo 
1« Co«roua« «t JJtfmbow6kK et ft*K aar. lo oonfi« Mr d'aii(rM An«ii- 



') 7. dcpowy Md^dcfpbln, '21 Im-, ivtdA& śc Kfln^uutk^ f<*d«i- 



- aw • 




IWofi^i*^ <* k»M,: „łd capiaiiiiiuii lu^iuktnm brai-vt^.v:nŁ jam {tT |rCv 

riiWitiluiii K-i Ninłftci«jiiilu Bi <|mraii:vn ljir|:ili4iiiaiB~ U 

•& V. A, K tuUuid btirii 11- puloiLoi*^ cl noiU In* OfowiOM U 
^w our; o daDutlt, e*nl4, ioaJ, casra-., paw. 

iiift; KfiiEirm, 7 łuU: „PooiMowiii uEkd ilie dimorT?k( - 

daxtfi nof Itur DJg«M Jlunc t>L-dEcbt, »o, Wkiiu iw jfarn K < 

Ła dcic TrAtrcn t^ tUi^co, iiłi^b T»n einen An«iut9 tertio ti, j. An^- 

Caj-t.) trAtlmMi lmft»a^; ^1 lac;^ ^KUtt Vcfftniiit«r »iia i<«a Cuitorynki- 

«c^0n Ubub irill midi rDr^Jdiem, dxM ^Iblire* bi> Akf dki Lc^kI ołt** 

Rvrn) Ptiiniu) [;er«ui*<a, divw ^ d«iii PoftlUi^wAl da* CMumuidtf 

lar Atin«n lił Hltii3*ti |^ln«Pii*: I/w«nv<iliU^ 3 hlŁ: ^nincvp>a di* 

'OcAftonrftki.,. nift i^Uct; TU&dcb antcr dfn )hi«»1s^ -Adol tu («< 

ć« <ff>iłimU*n nnd ^Vol'«v^ft1l ron poklnlnrti Riuulaiłd l^lmu■ll Cxt 

TO Wati^om. «iDi1eh(t« d«»«in dut^ Ffiraltii Gtfmfthlłn. H>^rT)lil Al 
ftfttilrUałica Amliltloa. »la ■"ih ilirc^m -rłr (-rmea ł<l ■ Tl 

Ibnin &ik<Ti. gwrn ouf (1»4 Nnrhitrtł^^WU^ltHUt iti nom 
tetlAftMjł v|rd.,. lł»tci'C) AboDil icHt haiin vi>» dcm KroiŁkiii;xlj*r , 

«ki«^^ erFHhr*n, wio knruhln An Prisiw: Hlcb ttplidrt Iam. 

d«r Ptinitft<>-kr«hl oder cbi Oeulor^U:! bH kliii^J\e«r Wahl atif difr 
Krui%iilljitft HilIt^Ti gcbncht uod Ibm ^L J. PalooUtfarii »i|*emfllfaal 
werdcE. ioleba bi^ft B«tQ«« Amim Uffenttkh ec dctii Kikdt* fn BKaiif«, rr^ 
Prluib, Kkli licbrr v-oIlid auf der S»Uv tlbduAu i^y •■ 
łIb laleltn ihua, wnijm aucli floict dkt giuim Hi^ni 
TATuml doMlinIb MdiŁ i>ol]t4»", H-hffiuilimt T Ibl; «l)io N:ldrir>Hj 
wlutu aki« doncwlall poUtlHh aaf£iifa]ir«ii. dajM Me dr*kvŁvi Ui 
dluicn wcl^uo. nHmlidj dtr Kroa FiaiJŁrrl^sliH ilnni Itaaa dA Churfl 

■tWl roii !^ft<;tidQlL UlI ckJl •fflbor, IUAmhii d«r Wołwode ran H&flUlJ 

KUt^r dio CnndiduitLi £ar Kioit ^ircfco^t u-trden wtU"^ Fi^^dfryk- 
Wtllivliti do iŁoFFnunAa. :^ laU »Auf d"a FUrttMi t*x«ttoriAkl, \\i>L- 
vodQ voiŁ RuA^UnJ vrcnJ«t Ibr Htw gar gciusc Attcatluu fu ai 
liab«ft, iD^kiuuAu U<-r«(dbii doroh Htliv Min*r FnoJiJft Xv Kroa ni 
Jfti^tb, u0U« uanu o* ibai ror j«i£t danlt fobbi^lłlaiicn ftollte. ńtm SI 
LlAlaqał porllnn 3ixl aef doi: TUron vii >ir-nicvn iia£b«a dlHlc, iM 
dud t'ic9Ct. Tir«-jiTii tiTirio K(v.iti Hiait<irlvu Ahi 
.*■■-' iT 1^1 l.ni^UłEl I runęli, ihm l^aM vmUr PUu 




»tu 



' 



lCiłfxfll^i>u VM UTilHrliBa*ii"; H<^[fcnnjju, ^ IiiT.^ ..M:lt ^i>iv h?i vivli>b 
0:1GU, i)fiv Jic C«^rt'>ry3kł«(.'liv Fumilic tkti \łrlr Mulir łirlfFiJ AinL 
(llp Królic flT> lUr Hutih m tii'iiij|i>ii, ctocb wfiiift -łor i^>ni.-kKi»prl- 
AmbaBudtMtr. dou ton nUoji £iiihfiii>iKiii-u elii Oarii^rjaki Ibro Ka&i. 
Mnj. ain woulg«ton goUUtfik wtlr<lft"; JJ kwi*'u., Wl «nr*'; ,£ingixt*r 
Pfi-ujid vijti mir, Eio In di?m Cimtojirtkihrlim Haum' uiii trtU^ul iiiIt 
insTriłirt^..., *lii«H iVf rouin(oiriki Intcntioi; nur wL voł dłm Thar- 
fUr-t^^ii su tischcn, *iE' rin,-Mi!S*?ij atiJie lloffcuu^ lUrauf 4(chf1. Traim 

k<ułi'ił AiŁ'itieru ais ^hn n«hiucji wcrdo", WackcrbAnŁ, 7 maja, o Ujutj 
rohOfiA IninilJl HJ^n^ir fiiinh |.iii-^ i;,!! J^ pnlutin di> HnMł4> 4)i] PdTiintmr- 
stl iiir-ifif^; 3 ccfnv,; pOn a i3i'ciłovf*it ijuc du łi%-ont in^mr dii Hfri, 
4'iHLr^ m^Uoii L fniuiEini nirait cli^Jn prił di* 1<tiL|cu^ mdiii dut int4urM 
jfucir ■;mittVł.-»rr* I V. A. R.* 3 ]iycA dc»iio«^ U Pouiilvw:»M ku^Z 

•karbie^ \ f^ t ktć^ryph widncS. tł tppi <Ui Hlrbic myill o koioitli^ 

{Sic. W f-i,ł. K«w* pod iriględrm prawnym ItntilcSmi.-* ^e- 
Ay. dU i)|ijiiu-nk*itlB L^lt^kcyl Au^iitii III. k4>nl«riiiB^ ■' konitytu^y^ 

iirj. WypHH*'A>[iie X iik'h iniiiimwirre chin kripłUiliir, iiiiJU'HiiLi<*Jtio 
iMUjpy- u oki-klLicyl Ł ]>nj«Łi^C] 'J.'d luaji, P(»r. Konlfd. iiciicfftU 
(Drak nxp1tP)< iT^i. tlL 10, II, Opltanic inturi KtgMtTtiif^ I Tuliło 
Wbjy itw. lir. &a - 1L Aryiii^A d» pnijal^l. artkt Vo], l*£. Tl. t 
h^, M7 lApakl podplbil klq ^sttra prolPtiniloiii? d^ikmil iv'UUn [lUii- 
etom do tfftdcndU BligiUt^ c^tro L^i^tiuŁlia conim ttAtutn rt i^cn^tilU' 
dOEmt aiii1qDaA nppatitiim ronriii mejiu^m BelpuMkiu'': tu Uy-} pro- 
Uflt prarciw roKU-ouncJ n>.'hvi'»lc koii£t!ilornokl<^ tit. CKidui^I^ L>uJiw 
i pkftitDl. JoJi T»rlf> jichipłnl ,i'Utn pivitP*UlloQt- |)rtrclH' nKt^d. 
kl^ro ropognaikt B^ncJtU. unJnuł et )ar(Lmoulu icnuitiJcJE-a^J koufedc- 
nii-yl". Ryły tr* nl-rkfiie hiIwt un |iojrt'it wprułl bi-z wrinu, ii Jt ukry* 
tym dn-d^nui-inilimi. im dol>ro Sniti-ki^li^^Ylcctp jjik ił|'4 XuUi*ufWi 
Oiflńłklpłro. |iwli bołiłrłWłkir-i-y; >«lvft Ubtun oWitlfiiił i-mn <Tn:|anŁo- 
i;« VJiiniii«A\Łm^, albu iiftdlflw»klc^D^ p<i«lj\ ummleioj^ ,BBlnŁ llbttn 
fJccUoiŁB r«d&vhIi«go t^iilftka 4 i), 

(Str. V7 «i... U"6ckortiŁttl», «, i. 19. iTI, 38. »] m*JB, .Ih SyS- 
qu«ii Icu mlcuih uffecilomiri |iour V- A. U. t»it t^l^ fnpj'<; d^ajic tfT' 

<Jti ne aatinU luuulner Iłł j>ir,r»« «|ii''rtL nou> icuJ ponr oous Tidtr 
U bciui««<-, Fhk'. t tom tp-^b-j:«fliii| du^ic*/^ MłłuEogi>dtł LitilwilM XV, 
ló uiMjCt fioyr, 1:^ JJtt iuiuUtn» tct coC bku ■ pUindrt, ii iiv «Blt 



39S 



Ł ^«l « A«f„ ib wm AtTthvnt too* ■pi'i t<^* ^f>akivr ^\rctti^ 
««jc, |iutw]ii« «* ftoai «iuc 4|Di ^ictiii U f«l, Ł^ iiiiBiiori '^ii'd* f^ 

kM, Wftrkrrhłttłi 1. ?, 3, 12; |9 o^nr^ S llpoL % Ua^yth «d] 
wkdnirh rtwcTMw w AtcIl dttod. wjjttittjrmir il1ftpnc]r%lftdti witAAiH 
r^njr '-jmipmf prsymJrif^o k^nrlma v_ fc: ^Uoiy ««DtNl||[»A, a^*! 
TB «pf>rt«Uoii««n U'h«r4« Tocb, le Mrnont «xtori|ii« p4r ticUnop, 
firjiatluK d*Ant>«<i łrW^laHti!* jimii^tif«4 «Ui» La i^ni^m Df4<« 

d*s (oAltu^ni dnnt IL rsc »ctun k c«4 caiiaca, pcmwiJc ifu* Lh 
«t aiuDlai« lileCTloai d* S. A- R, Mgr. rElwi^nr in ^^ajeh p^um ^ 
^(i» contriboer aa boiJitar dc U R^obEł^oti. Ja «m nUa ir«c«^ 
h bil* lir ntfi] sik«x jjoar i|ii« lUan Int pnM*hAlBM ilŁrilnu* da r*U- 
tUo. lart^rat 4i»a Im pdatiaaC* <le t^domif el de StraOie, Tcidi 
•łon ite H. A. R. iw aoU p^nt coofimfe ni nr-prit?. maii plnE^k 
|c4^, «t <|rs* lo h4nii<^tii a* v^Tt point mpiiroun- nJ pi^*^ noD 
■ja* lUn* fa |irui:luloe lHt^i« J'MI<4nkiri, vc c«Ja aftn 'j<ip tlund 
l>»fi« tl'KUcUoc S. A. It^K & piiiM* (Armir 4 U cooroDBOi 
nam mon auiannci^ fv4U d* A. B. ^Fgr lA paUtlf) rlA PfalAll^. 
bcan-p6n;. cl «vU« dtt li«a unia tt (hdkrmith da fety do •\'aay j^ay 

Fitt > VArvgivi(>, o« 3d tBav l?<tl J«ei yalulio^^U, SUi'>ith ofro- 
ccyiuibi'. Snvjł| prvlFU»y^ ząjudoifl^ v]vllcLą i^Uli^l sobdr Uala- 
cJiawikl na afi iti. la^Aruw. 

n ,Qii p*rv d«« Coutea Pica, Konuiiklf 11 #»t toat do Poniatowi 
a UJt niw iMottkta cq aa Jaimr (Rcaniow^ Ztrmtonlaa^, 

PtimLii. Ko«or«hJp tKnw ayuit rJiplHpć nu ^flc qa'il a oixn| 
jiol^nolt 0< <]fia iIh <v>naa£AHNir« oiii troiiT^ fort boQ M eusi 
dtu liit^rfft d« V, A, R. ai»x4 AvncLft joir? k pr>iio« <5o la (air* 
jiTlnL^r pouT la fairw d(iirt>>airr ad* di-k]iVM da n-lactoc*; IH /3«ti«^ 
,t»OUf ciikp&^W ^nd lc0 coUbcIrncDC wlcut latimldm pbT l« ■«? ib»i 
lioA> faUaai lin|'niiipr li Hrmln an prtll rutW itM icTfm> irr 
bowtkL. a i.<pcoii«^ icłot v-cttiLł]i pćrc Konanbi i«t ł*4iuviir'; Wi 
ckM-bsnIi tlu \VifTfr», hou^ulH HUikli^^Yp Wrodan-in, 9(», ^ f^rw, 
kaAo bi^ l&OO ftjtc<'inpkrv:y V.c^is\\\\^it. Krt!vji, airiMJ ftd amkon 
}vr monlro fnutrno^ nd. pnl^lca R«rt, |rrtyj- d^) prryj, nul pnrtaifi 
bmitnltą, ^rbownny vr Ar<b. div&I.T n^i napii r^liA Woch« rl>4rt)łJ 
^^n K. F- Konarvlcł. molu d< JoUi ITflłJ". Roamtiwft /Ji-mlnrlna HJi 



_ a<© ^ 



tla, >. li7M, ktrtry jn o>in«i Jo hwukr4l»wJu, rhod o AngiiŁ-iłi jako 
*yj*-Ttti * o^^iJ mowB, (fur. W*W j?u Woj.rioclic^wuktłit"- l*'-^- łlo|'»- 

•lilnnu, kti^nmtii] luapnk iinEypiAnJo pn]»fli<t Stftałiilawowakl. Uii >iQ 

p«ypi*>w«iJjr.li £wvkłv KftuniBkiCTTiti, ^ wpriwtUjr btotnin ria kilhu 
«i;Ctmiplnrvjli?1i TViildi'Iliuiy tiapj* łp^!rił*iiy: .^ilflKlu Ki>ii«rKkli^o 
pdUni'*, \vcA mociiij puwj^tpk-wjiiiT o jc^o Butołłtwi*'- Tc łiwu pl«ma 
wyyj-iy jinchl rJi^kryi) StunulHwn, j«k wiiUr^ t It-h inukTl, t. J- wutii^i 
kiocty Lv>u«T«ki J>Mi4czv pi4yivjtl dln umt^rutfiiiy Mf<1ii«Jp Ani 1c4l cwoji^ 
plMhą ti-pdr^jf^ I łomiA równiu^ iiJq nia nifi^ X Itcffmow^ uJliv Kt^fLi*- 
kfyAmi. Nb^to Epii>t. 4--. wyhVxi^^c ^f&m-Mi IrboJii, pipni u<iiic»U> 
TDciiiIm iK nifnU i^ontrn llhiTim geni^m". irtymtuiila Arvd jiUh £ t^W- 
jiEblttn pamlkt Ilcfl. ml Aiiikmił. 1: IaIu^ awa^i^: .r^tra liiniUH Ha' 
gai typlB ln]pL'nuiii, Rfirimimuiii tnlhl c«t.. rjuucl non uLt ttiiihitm (Ko- 
D*nkL puryHtii mwec plnti nncion Poioflo*; trnino ohyb» bjłobj 
BEuc-uu ar^Corowl nu tnki^ tńóUyfi «i^ i^aflnold. rnifobnł^jl Siaiibła* 
wowukio S^-braulo ntrryU przyplBywmi* t*kfrd KonambiiTintiT Flnk^l, 
4&TH; j>UAii»f diylHu piorftaciyin. niłkieni \»'V- i*n»l>łi>'[ ł u i -/cny i? U oy* 
Ifteyl, i rówiijt4 pnod clckcyii ł^UiiJnInwik, tiAJp^wn^oj \nui\ mąs% 
proT^tj Jmic \ q, Wiijfł^hlft rnrffilikyfaiiy ut« pnij'pbyvjk£ KouankiAi^U 
t«<Ju>i.łL pluA Si«iŁl*łAvro\vflkicb pi7(iij rl«kcy]| L«mrcnyikkl«gi>. 

(ikr, lOlJ. AngnuiA, iin r^i-f* l^nnih^, UJnA nerlnr, tu favuniui 
dtoOd. iQ PoJcnlo, d d DruiL VJ lipca. ]ic«l>r,vpi E&n>U VJ Ja Uo- 
Lfwiburjfa, Ifi Kpf»^ ^dMj^gliHrhftri f^yml ulr yoHSnłpil bwiBcbt gfi- 
^MSSii, Uu» dcm DiuidrTLtei] aul dno llrta|l:tlUrBllg^ Wvija tti ncmi- 
eb«]'ii wub«d abur whr tiHb und grosm łfthuŁeiiułi^ktfU Dn* v,mh 
d<«virt]I<>ri luJcffcig gPBcMrutił, i^ciloti, wepn d*< liindiuto h|ervou 
traiuptrfrrii aollu?, tTiiMretn Iiiu^iaMte undnrnłi mclir wfird*iceKh»det 
• Ift scf-iiuiT*^ du t«t. Kowohl d«r PlbmUcbe iftahl. ftla di« taalstm 
pii}łljiitr|i{ II ltlM:',1j^r(i< nnd «iidre Kp|iini«a In ^b^m [Hfbliiin')k4'ii W«taJ- 
gotcbiffi] m:ij; UI114 tiiEK-ni4it yrordim'; KFŁl%?x^iiy £'l>ta ria«^ Ic FobU 
nUi^b-PnTiinwtL dfA t:unsprvBtifiii4]TL llWra« rocbi pro objcctoh«l 
CofiCoeilontJou. 

fStr. IfH). Pn^ot d'aEŁ ^oiicort tocnt et próLipiIaftijci. \V&n»ft- 
WB, 9D uiąJii; Loow^TiMfaltia wyJocboJ x tyto prcjoktann di> Pctwa^nr- 

fSir. 107 łq.ł Plnno W Ui:\c-V! \vcklo^} df* Tyiibwfcle^p «Ją- 
Cfone w wipiłfc J pnL<kladxltf jiltum^Łkun Jo Jt?|^ce£y LM»«iwoJd» 
tniodtMPCC^ 18 «Łvrw. Bnatytti-Kdim^nikyJ, Wypi«k&uwyb. Ai3|c. 111. 
Rponi|dEODB dTft KiitarAyuy U. M|>i?wijr a juittoda diikcyi StHtiifJtfttii- 
AcgiidU. hut, Wi«fftn I itUl , IV, Aujcnat d<ł Anny Itrwi^wny, Ut( 



— ^u ~ 



1 irnont; traltlac wto.Mdkt ft4xko-«Hfttr>'K<)Ei, IH li|K.-ii; kImjc W| 
cktrbftnlu, 4. &, 10, 13, 19, 22, 1^5 iJoipL, 2 nr^^^ i Eun^rTBii, «. 14 
łS n.'rtv4.\ LoL^wtu^rotlA nrocil do WmsmfTj 7 Rioip^; cyrogTttf 

voii lViS[irTri, nilTli'|riiJb»tg«i SUTiir, mif |p*.itil^)i«n jL;rfiMMt AdgAI 

Htiiio p4)t«ni I ^ftanUinw-Aufciidl, i^-htid mlft) lyUi> 51AIU ui-jlioKsdw, 
,(bvr4J leli Ticjtbq HA ^,UOCv Jf\Łiriii| |'Cwiif^ |MxUUwt do M\ 

F>od|iJ»eak itwrAuiłkft nfi(Ij;cwiikkK'J SaftidiKlo,. E^^nSo laift N.ljj. 
nliUwn t diii». Oti^ nili^^i Ki^ fuiaj o^ólt/m nir^>#|ti« J ttJi)U ni 
t6iT. Wpm«rdKlv vr>rnŁ(j|iVi liito^ iin k^idiii. i 18T, to ..vklka tkvl 
THmt po lUtoj^jOŁWDj Punn XtłW^(i uorułimi^^l, nip ningiic dln pi 
kte;^ odjudu iiji ^todftlny twoje cm^ać, tooEjocłiftła ^ią'i aIa łi 
Ilojtbn itlo isoicTa tiiAw by4 tak .v1oUi*, Lo pTttw[^ wifrcoy hyli 
fraooudktiu «4lki:iv i ujiiriimaJ jj^łównlc dU jH>](jivji W poili 

fficckie. do 13iJ& podpiftów; dairj w i^wn«J iloAu imkli' J p^dlnal 
do lOtn £ kftiif^^n; -laiii^uirłt^fiklc, da WO; lirfi.-«kli*-lir*u:«kb«>. ilo 9Ul 
k»li«ble i wo)vi^»<ki«« do 7(10 £ ka4d«Ko; la!>frUkic. kmk^w^lo, pli 
kip, piitn»AHki>> ^^ ii<>i)4łŁi0, t\a 400 t tHJWIf^i; > jjiriif^^FiŁlrfik 
wód^tw Jat corAX nk^i/icj knpiinln^^^ Cv do ubjBxda |)rvi>iMa pad<' 
tź^nntut^^i filnkL\vJiii\j, ir.kf-yo ŁUŁkłci. aHirtry»cklo I rt»yjiik«, ro*i 
»L9 ocielicie lud wyvlcinn% p»«7^; lou uuwci o'>->j^ti*y Llaf| 

Putatinato <<1dc aoararord^ritlklło I^iiU<> von SOU K'>\'t9n b«« ijcht 
dUTcli ill^ kl«lL»u. ic^iiilkli viv\x r<ia Hiiftiidsr »hdiviid«ii Hiuf'ii ćt 
\'<ttanitt*n fiłJ jutimidicrt wj^nt kCiinUii", C* uhi iyvxT wyiwyr^ltfi 
MitrjihfiTj >M:i.'iiy rit^]tuiiin^t ]>iiit>t^tii. Ti>'X>~riloii0j^ Jakubi' [nn^Jt Ui 
fbchoi%'ii(iu4{o %r4sviłi^lrx KoIa* d kt<7r«j f-tuf^O rozpowiudAji^ jfu^bE*] 
MiT jiAD^flrty Arigiiftlowiikli;, M ulr £iuUillii«iiiy n ijinj indci;) njJulAl^ 
ki wa łj>oh;iMay«h, koius p^ «)olcc>j, d^p^uach widieh, tni U* 
w kloijtchkolwtttk ii^ujrcli; J Jt^l wi^lc mluU iuii^>cr, idcUjIa pD- 
sa K(»<if<n I u- dul6ki> ckrumakjaw^ pu*<»l. i'c>i^łiit':'i%>ki, ktur^ 
ciul obok piymiB*, niiKrti JMdaj« ^} kliuu .Ji' ^\^it itv\v*L9 




305 - 

HA V E-MAlM^owskU^) ft DUtrAdd miOi t«iit lo m^t^c Mli 

roi StjmUEbK* -lo »łf>wn, 4ilr*xanił w B«r|lai* od t^&U^>tl'«li0f$t^ |h>- 

SchrcdiTti Tan imd Kactt tut, d^c* rt jcu kffiaom Scbluu xu lirtpjj«n 

rStTi Uti iH].V. MWltrrbfiitłi, I& micdL: „iIlbii** Jt^iLibóe nOBA 
mai« Ii>-ir> ttilll<>< ducftU*: ł^ wnctfr ,da le ^L«raarya^ki«!go; mit« 

woAr pil tt& pr^n-'A AVHnl dW ftr^ prliM^ ^ 30 wra-i, 4ipi«aJ« sttsk 
na ł^łbo S»iki, Łic^bij r>navt^h 1 aUi^Gh pwlojo na ICO ludai; & 
jiiłdjE : .ufiuf mvanji vu t^opuiu ^U4^lqu« tinptt Lo frnnd-i^uyMr (I^ft^ 
ii'€i(iVold4^ dauB k dcruiiti' chflfi^u 0t «lt«ll(iiui»k% ttt iuJifLi:ui;iit piTM^ 
qiku jiotnt «l ci'ttyAiii pFui^ i|ih> l» po«Ti aE Im oil EnAn. li rkiit dp 
&0(U Owrłr rif OknUn m^ {łctućcdi nt ton vuo«r 11 non* « ill not, 
iia'Łl T v{)t d« Iih ttnfaUiit] Ł-t qa^ 1* i^oof fAi partl |jnr le coiatc diła- 
LIUJ& «4 Ifi r^lJihuyn^W UUzinkIt, ]« prciakr di^vout' «i]ic Fnu- 
Nrii et !rr H^Yii^ii nv% Franc^uU, pwir j>*ffitt lal. [j(vVp"tfTi«<ilclł% fA 

pupJ«^ priiKK wpływy AH>«kii> i HiiHtryHcki^, i \tarax\\<i*tn Ho?tii«u 
uontiii^i ogJouaao drnktoin p, t, R<«»lutio IlomaaA tlwl»ct>ruai ft 3 
D. P. (.'li<]EkoiiU' Xn k)i>piL!(iiuTii itiłp-r nalliTJii^ wt ittvn1idlU'" Jtirft- 
mtnli TciTipotc lymiiUcirctni c(>uvi>okfl<mlił prnfuUU tH w r>d, f>oUkieJV 
WdgMkii* tu dyspi^njta rn/inliiĄhi tti\ x h)p^'it(^'-^ dn Uiymit vladuiii#- 
4dj| o oblon« Sukulnbir*, htór*, pro' wpływai^U £r4UciiAki«h. vrya'o* 
Jab w ^on-le paidiUtfufkn runr^ irnilan^ w iKtymUi u roMn Lc9E£- 
caydAkli*;?^ oA i kolei KcowitJL ra£ Jonwee. pouodu^iohi wliŁdo«neii«J 
o W^bon? Aii;:TiFita. Stohrti Apufdotłkth lUlAtWJcnlit tttnni,<^)n pi* HtmiilCt 
8«dfe. SS pov-odii owpj prrrdoolihtalcj odmiany. <kmoHl Waoki^rbarthf 
£5 paiiU.. o < tdknYinch. urji^rnfonycli pnrx l^nlocc^w^s k'*^ w ^ 
diwiii <Hli:tnl X N^^icii un.JKiri-^ftsu^ roAkibay; prtplr^ pi> toiulnj^fn 
wU^Msii^i O t^ti^bi^yl L*tK&-JiyAMkliipx pr/r^, 10 dul vniUa\ al^ al na* 
ittBci* sdwyduw-tl t<iif tixnu^ K'' ^ t«kl t«d rvakKi wjHJnJo uoduichl 
tiil(lc;jrułCEi>vi, — aiv I'iiu|ucol| wijbi^' d(ikuiiHli'J LyuidJłwm cMtuTt 
Aii|fu*ta> poffUnawL* na wbwui^ ti^k*/ atrcjma^ ten T<rj^kax vt taj#- 

Llłub^ lii»J wyboivuvr pra^ki^^h p^dijo um Wmknrbart^ 8 
paśdi.. Jest to vrlc3 vr kaidyoi nulv miulirm. Nafuiuiut UolFaiiann, 
J!t paida-t 4mJ^ naJ«icM^t<iwnv opto vl«k«yi prankiAj, Uk al^ ny- 



- '^m 



Aaga«r4 p<Hl>iraii4 ^ujewy^ftij tBki0 fkA 4l>X 

wrttś.: .M« r^łoUon M ródsU b oc <ia{ t«Li» iAT<>lr ■iii'k m' 

qo'mitn] 1^! urmpc-cl ot IWr^t^ dc tna pnwma oc^m }v ue nMs 

iu:ta»llciseDc proclamo roi tn ■c-U«i'MUN o« lu^Jl a^j aiK nur 

Mir U-iudlu on polsK ctimptcr |miui que Je Jn »ul» 
|«jkt U |>r^>enit« flintę <lV>lfrtio4i, non iot^atinn &>«t p4J 

d*uii lworvuK iiU*;^ vt ri*40Q*ni«>tif, ii anfl ]imb« outM 4uia 
«ff«lre, tli i|v'on iTuplojre tfi«t|leiiK«il tL« oim pMrt jiŁm «!«• 
dWjRUDt, «pr^ '|a« RIO* mlU*« oni o^jtliipr h^ niiiillouf Łmuj^ iioi 
M {iripnt \fMT nnpS^^ar Vv\4ttlaa rt !■ piror^iuiMlob dc Sti 
£ni/«r m FolOjstM naiiA uno proclAmaUon próftlftbla «t mI*(uioU# 
f^tm Icur i>4, >ar U BlmpTc litviuiloD r« ddnAiidc fiLc* o[»i 
& wiitr lc« HDonrlr. cola wrnit <-oti*r«m ft Ib r^«oAnŁioa itmlidnl 
ąw )'■! prlao^; 23 i^nTr^d. jiU iuk*ftiij« pnloui |ir£yi^tov*£ A*q 
i^bo iroiu pniuicu it# Ia n:^ŁI«Dr» ^rlo# ipw bit4 a« |<»iti qDlTt«r Ta 
r«9*J« |i9iir ron* rea<lrv k ui» «our*, i ii«tv^u uliMCriM lt«!W»l 

.wriMiLftaHMin Ł, K* II, nticti (inuiłi^hrrj ievontlŁct'r]tj WahlrrickMi 
Tau Ihrcf Coiicurraaji Tur pnilłliilwlitfTi Kroco dail*<irtrt»ii tttid 
ferui^rca V^taiif dtrer iwhliiŁjcIieii i^ocLen Ihim AJiiirieu Icdi^rl^ 
uihetin lifMMł*; 3 paidi.- .»prte le 5 octobre J« oo pr^ttiida pu ltf« 
iprochm^ ot t^tu dpvr«gi partir »ia plan lAt poed1>lo de V(u>łvic |wir 
itniooirii^r A utn '^imt* TiTrwoą u-i*jlO(nn4^ u «voj4j •lekcyi ottiy^ 
dilI Anguat H paidf od Llaoi4-«klr:*o, surmcy i^ac£K>w(4ifico, p^ 
«Ian*ijfn lutjAhnilHfiit t Pra^ >l'> !>n'/iLa ]^ji7,#x Uii^hftlii ^tagil^A^ 

'[Str. IU4 *<łAH tn-cłrcyk- Wilhelm d> AnK^afta. 19 *<*'n> - 'I^l* 
l^^htniłi-hn Kmnn |fi''nn<' Irli K K H. )c*fn« SM tlid d^rwlbłn 
l&n^fet n'ilTdli( (((wraMo^; do t{oifmiLTiiii»< 13 poMc iwiucor^my 
pl^rk;: .Jrłi erkenno aiuhc tWfrłiłn Yor Kćinig^ aalh ihM gar 
orkonncn\ HofltiiAnii, 19 wreoi,: »PHnt Curiot^iki fMkb*l) 
nt cifmli DaiuIk i^" iviHi"u uiid T<ni darc «l«h kti E. K M e« adra^ 
sIroD. dM* ilmi unU *^<ii)or ^aiiMn FrrrciDdMhaft «l&« «U«rKiiJhL 
UulinlMC Drth*ll«-t wnrdirii inil^ In De^ra Landeii M cntcftel 
Kr1»|CBlf«o^Loa «ich uiłfjEitlidtfii ,h 8oirokl er alH der E^UUn tOD 

Hclirift. XQ j6olgv4i, anf wui An innti *r«irjtii:iutt, mii K K. M. ttt 
tTi>n", Rojik*!, ZwDiF Bftcłufr, 2lł:<, T.'Vtł-v-fliii, Jiiknhy prb^^if^-nln Ki 
f/kn Wllticima :xio wyliroufaly po^a JuiUki; I Borj^ .kli kABłi ntcht 
(bliltru, dnu i?r «Tii4 nudrrr Abslikt uf1ii-|0, kŁUr"; łnaakM*^ lo twj 



— 3U# 



Im slurp. 17»X}, u l>rri>-»?u«, JV\ 218: .luitl wuim tdj M»niiat>iknc« 
Polphfi, SiatgnUi^ Mavr«, bnlcointn^, Hci will ioJi m;r V«r(rnftg«n JUlic^ 

dA po «ilftkcvt Atlglltftt; ,la |iaW9BfcD porpnnoUe do U vllle d E.:('Łn9 
et de W9 cłQviraiu. Ia rviaU(^ da dachi< di? Ct^urlftade o un prlui^c de 

;itł «E U l*mMH%— ^1 wr««ii:I? !a a(ir'-i;«tija do UIfvfi et JuUore^', Mur- 
u»n*, V, -il4. Mknlf^r^ld, SI, !M pjiJtiir: ^CłMtUin hftb«< d|« propi>4itLoa 
«i>fC«n occił^i^iiiji^ ller Sudt BEbKu^c^n if^niuilit. Doni«lb« iBŁnn) tr>p- 
p\Ttv ♦>icMicIi durni uml itnfworWłti*' ,.)» łih*r, jft tiMiu>r, Wwł pn^nl- 
d«cit4i*; adnoUcjrA hr['riow«kA ii« 4(*i>UMT MKrdr<M<U 11 uniJ-: ^yrita 
h^lfor mit- RllłiikS"^! da lili^ tjoldn Kitisor (i. J. Kuni I Aii(ł«i nit gi^ 
rjhiitircii!*, Frjiiut^k^Wilhulm ili> M*Tt!<frldft* 10 icruJ,^ knfi> ^rzjod^ 

Utfjbrc Vi Comblplcnint; untcrcr łiltaiicon Lnndo mit Prcuwea., Wnnn 
Wir dLH SranttlaiŁ Partii ctrwńliltn wolll^m. hfcfirii Wir CiM pohł* 
oidali PjT.ii«ocii BaNoo co gut ab In uiiaoren lUjidcn**, I^icLlowoki 
ttlinijtltt' IV łtodinki^ Oli \S li^top. da fi grud 1783; iti(*n]nrvaE Pohla- 
l'iiivrihir<^{> dli tVyiirTykn-\ViIh"]nin x ohilntui<^^ Kurloi^dyi, ifi li«t>jł,i 

JLiiitouffrl dli AufpiJ^tri« 'JH Łihlop. ».d^irivtca dy«J«^wnba roliicjo)' Por* 
MiUlVillnii (Ł7«l>, lU^im, ?.U]nUE<L79tj.4a;!,8chl4Ufi«r, l,mi. ArUfoih, 
lU, 373, WobłhT. K, F-. I, 2ft7, 

Fn'Jiirylt' WllhfiUn dn Eoffrnnnua, Ift wrrni, fl jioibij. ITfla, 
|-ot<^w uinioli^ n jcirtio ach»Ur«a1a SiaiiUkwoom. .wcun Me. dlo 
HupplkniLti^c, ein Ji?di?i' -i Munn Ton fi Fina :? 7xłlt prpiwalrli Ukiua 

ttmKltft |uxy iv«lr>-p(:ji^ $8 liatop. ^ikli^ciony ffjrEnnlny BcIwtLi&t uubŁ^* 
|mji«y: ^SeMi^mtt thu* ftv!iu*fh0n Ufotti"v. Ur-niuu^h tgL M»j, ja Pr«u»- 
«cii lijtd lliurf DiirMiliurht vt>ji Kruiid-^iibuj^ lulr N. N- ll« utler- 
I umoritiijit^t crtifithmo Guado oiu»r riirŁiirntn UpintiiJ* miJ AulfcD- 
r llitlU In Dcru Lix»dt(j bei dfv«i^ TL-diiUti^Ti -/u ntvi'>rditi»iL iErruliHii 
tvolUfi. to erk«UQ« KiEhaaii h^ohttc Guodo nkbt ftllciu mit nllcrcin- 
tiritbli&i^iTtlFiD DaaK suudi^i-u leulobu u;i^ v«r*prrcłiii >Uidi lilHlŁiidł 
WQhlbi>diiiciit|Lcli iii^d frvy uud tiii|pr£WtLii^D« dui h^dut^^dA^hC^r 

l<4Vi^.iMi rtiii 6 Fiiu I Zitil iiach ]>rvinbti«cli9ED Mnum, uioli ^n\«Mve. 
alitrr nrciit klirin^ii-, aMiiifi^ra. uud d^brj buij&(<'1i Dpruhc-tmu Wvri>Li&^ 
nnch nŁ#in«in V<i|iii^^ii lH»ł>iijnu-li fytk. Hiioh iihcIi dL4«i«in S K|jL 
Uij. IB P^diU«a Iwlim Ij^lfrn^i^t evvivl au uilr UC, l»rfnHvra lUid 
fcTiT dwiaiL polilolaclinu Loiid- uad RA^oUitAgiui domjiflibaft nud dun«n 
Ijm»ij*(-licti Wcrrbiuigmi, uosu U^tUłlilLcłiJbcu uacb dciitn welilaol- 
»ch*n Fjlodoa«inctpi«n borechcigM aind, nicht du galii^c*" ^ il*^ 



— ^y» — 



Mmj, in PmMKtfO far auirr wortlioi V«t.«rJuii and Br-«diUEb«r« 

Ml hv«r«»4«r 1>r«dił4«n prt>prit^ii um\ O wrogaohrtt !«.-% -rfilU^ v^' 

■■rh«n bin**. 

^Cfoik, XX. If-J. So«lion4odi, Joom. wcrrt f14Uv ^>ai ■Łrrx--lni 
aHnum Hno^e CiiHaiM? Elbin^ «snmt T«rrłt«>ł-inu. PftAłA|*e n^t 

Kn^l Uo Fryd<«]rkB, O -wn^. IT^h Frydarl^ <)a »kjo(ry, ft wraci, rai* 
kiur kr4l«wvki 17 wrttA , Omivt, i1« Fi^^rir, XXV[n, ", >. 91. i:^ 
bli<H J. pr^nw ti<u««»rcl>^ II. 3(3, |-;r. Ps^lkiu. 4T& Weber, II, t 
'J4^ |>u?irker ^4 h^, fttikkp, :±n Frv<|Arrk ilo timniliko^wii, x K; 

loptM i> Uire pcuf. Je Ic4 aI hftrioga^ qM; rioii i:i'r umucjmit", PoHlIt? 
LXXU. Ho. KwrB««aQ J tiwog^ «*dw« nąju-atalojt^* liity Ftyduryka 
do ojok, a Krd^To. d. d. 10 1 t^ p«bdx-t wi(&laijLu^vikiic « oil^irhK 
dxi lcrol«v«klfJ. ?l p«i'lv^, '^''y prvi>x tiiiH bia4łcut<v'inl<* poczukLi 
vr Arcłi, b«ri; podt<iic itifurniA^ri* Q<)xl«<lon«j n«4n prrei ^fj^il .^ 

KrTJnrt^kit' ^li> |iKiiiv m^ puni trh* ainutlil*- nv<iir„. 4m tnatiruwnl 
Irół i1łfk=rOfiU lie CłłoiE cJr fM I•^-ft^, j-oli atłc ne* ^Maa^ i-t ik>« 
ttni«Tir«, A^ftDŁ 4a ic^'^ poar naft <1i> nm ilrntMwIln poloniLUafi. oi nfi 
m iiii<;tit*r pfiliciiHdcmf^fit sur riiumi^culit/^ dc rimo*, IiATbi»^ 48l 

(ft^oliArnkt da Ot^o«^iklDgo, KnfJowiAo, 3 ef*rw. 17^ ^tf^t 
to kr^l pnuk-l do coueriUa Ku1t«. co tiMm hx dumao )oc--rcto 

jcj pActykalłinłJ. ni* ?■> Aatajc^ ic p4o dwdf fr«tioa»kl /awodiJ*"; 
i<3DDrw.: ^Soli. D.łiifH/)) epX» ta król pmtkl pl«al do f;vrLJ?młH KbUa,, 
ub^m pfffti 4o NIogu (t. j. UAAr>wiifakg<i^, lykom^^doj^c d<.*eMciiiii 
któnr kr«3l JM, il-^iTiiOfJ \>yi iit \<trtttruUni WPada 1 wrIftdtMiy w tjri 
pnakcio ptcMontowł projehit^ *thyi tnci in bco, i^f iniaUf^r pi 
mr^ ^Tłuiubrlnr n*[im«aifiwiii! 10 dral4<>rtiin hi^itir^ n]« nu-ry\ hy^ 
mo prtcf^lwijy. t on^m, JeŁ«U SłOiJi*, Aby4 dopcmuiTAl di> dobn 

nfcniktt. Daolradirm to Pana (t. J. I.« mi y ńnb tonu) 'I Pta roi 



— 31Kł — 

J«ioiciv, w t^m inŁiin.w[i4 ponifi^filoiusau fiiJiii«titkwI dopornairfttf lUW- 
wloiti ton intvnt fok hit) wtlt krtJcrwE pi'ii«ltiotna, io tif ulm i»pakol4 
lile mato, Mdj kocliJkny l)iirjE-i>i|jdvjL:, kikiinu] tiiuii lago iDtaUiiu J^k 
moauu. tfcbyś ma «i9 ;iokflimf jfraiuB i Pina ic kr4t«m pratklm atwUr- 
dtll pnrjJaJtA"; n lipna: „tah fotonu ivlnlklr pnfl^g^ n^niciłuflntlw, 
d 00 auai al^ hrol pruiski uiUtwicuilc przykny, n m; tego acryui6 
ule iiło£tiiiy> luhn oblccujrmy 'J. to liy to b3'fo i^aiii pnLn|ttdlcl1d RłEijClej^, 
SAtri W htij moiiaftbj cc^o tuca mhilRtrii frunkfe^i, iJ>*kUruJł^iT i:tu, ft« 
[ii M*; JiiT< uioiL' atoi}, ni lu ifeiietuU ti-uctatii* h pu trskUH^iu (lowlcdn 

ŁiuKlfitu (lyii;rc»uuwrii£ ułe anlcży. itla iia w^nde pierWMyrii lu |rtGui> 
oriiJi;D K-p^no acać tii^ mol*'-, 1\ l!t, :£^ ilfCth^ «ki^U prti«itl powtór^jr 
J&it jiluJ ^i> rAEiH, ilzł4 iiilrluiy yr^tiit u^iiUTofn KAtUk,,., prjty tytnlo 
Ilifjo joti ciipotmlncyA do lur, Io oi^mtc dc Gmmbboic, oby Xciitt J3f- 
pijłikiŁin:Ioi'/tKa *1. w kliir/ni *Jc l&m bftniŁO itakochiJl pziyatJHbn-ł 
ord^rnowań do diront borliiUkl«^ dia uJo^ouM utopaiów do jiOTOro- 
ujJguliL oli; £ dwcrcm aiwethkim w pny«j(h;j iu cuiu &vc«EiBdUtf9 u- 
trcmao tiłimioyl"; :Ł %> Uorp,, ^27 wntfi^' «Kivt«wici pruikl.,. >» ty- 
deitri prijdyŁ^ lu mt. nie mu uką lułUukcyi; gd ojcau 4l»y *r*t <|0*bi 
«ti'n:tkriiim« v|diint x E^acrm Ct In iot^G i^rtic. n to dlu ntntymftnEfc 
Pia-iLc ucuirolItDtb"; do Konnnklo^D, Ift L*Uiia.; Tnrlu d'> i*ii<'t. I* 
jfaiCdA/ „,r«iyi|wi<}yq kr^lowJoft pruski Jaoeocu tu <r>i;tiriunl^ pau barąl74> 
sr/tfoEriy- ouinibUB uffabUU J luŁ^mfOm ntunyia dtihtte »pix>JaJąoy. 
OodKitfnnin iift obJmdihdi i koWj^^k a nn^ « naiiiT tiywii, W WArssi- 

(Stf. U:! fci-i, Itjfttr iUTił4.rd>>ii0qA. 'J li^łcii ITKI, BaiiiUud. 11, 
2V'l pur. Hoadcau di> Ifiii rijt^ionm 4, 2\ g^ud,. SUtii. LKXV1. ^H 
33^ o dfccyl Tillonaavii, V»cdflJ. •£»} *ą.. por. reU^y^ f> wyUHiłł »* 
Stłtnłmiu Rudnickiego^ Tccydeiita AuguM'>w9klc;^. w aJcriłoio l7dG. 
(*3raw ^t8IS: JU -J75. Iłunlt. MunTkir. Li^^i-fi Sf«ui«l«i LtTJfl;, HU^; Mrfm. 
do llijielku i, !ł50 9i|. Vapokjyf tS<JiiU<vIci;c>. IrCT wi&n>ł£i> ltiVf wodittff 
wjw.ulti Li>«:iirt/; iJurTdłf, Jonm JI, i*X U iiłipHry ai^yiich wlfld^- 
»kjdi i r<jll Ciiuiv«1in«, Snckriidorfl Journ, L30 h^^ ml. Piiw>irjQ|nii:o, 

łj Kantjftnki w Atonoum łl^Kf, IV, 3iX podjyijr wyji^u^l^ » f^T'> 
lteC^^ opnfclł wi'rł*A- jTibo oł>fflpnJiłmc-, jA riwnlr* ltiiił*dratU- 
włi rii;tffiV T.'go r.ulmjn n-«inyilcił*go fiituzn — niuywfiiny i^ł^irt [>u 
imtf^Eiin— lila dAmjfmv hlsloiykaw-j j>ol?ŁkInmu, Jak liJo p(tk^Ell>yA[uy 

pU«m ołji>'niti, 

' I. Mli^hriJn (V»toryiiklf';^i> Mn«hil ti'j itr^^itt, vtfvil^'*d i) i«^ 
rrtlcivn*'TiiTi>rvi K*. M ichni i{<* 0^ixr<iwHkiF*;zi.i. t Hfi-llint, 24 llp^i: 

w Jufi^n^łłT poUIcini.., Uf^n lUinAn T'h ilu'V>r nij^^lliy mm nind<k li^dl^^E, 
pruy k mwiKiiyl intdiiKii i,łV*itj-i, *jdyhy byl p*ł«'riyin, It S^rwrrya 
ir*|ti)fc<y4«Etv^t\ lob dywitfiiy^ mu TMimoŁ*". 



4W> 



lUSfti- rem., 8T; Pognita, ur^m, ot rofftjf. f)73&l. tU. 217; H* u— w - 

0I4 i|iurEi|ilxi>uA f«za OtaoUńlAclt^ ocr^AZowa SprH6atloa Am r«- 
oUmi dfi Fnnoo, we^loK IctdrtJ od 9 Idid. 17S4 do 8 wnanA. 173& 

<lnwlli^ld Ifi g^nMl-: kohlcr. koAr«>n«, vik» hyht li> dmtHMwikft. Jak tiA 

dat0tri*:i II LatJi**, £2QL Sc Fryiirrjk-WnhfJiu ^loi rSmtl«ln^^ 'i : 
prćtu o<<iit nllW ft)d»« h ta tf\nf^ do U Ch^rdk^. 

■kitfiro, ktÓTj iii« dMtnvpł, tt tfU tnkt«r, opf6c« lvIko artykułu 4i 
d«lk<kivrgo. 1^ dowm wydrokoiriiiy w /^I>iiir7f ItdaHriA, XI. ilTSTi. 
137 ?i) , t Uirla^ datą 19 vnv^ i w wrryf J««jńdkkj lokrywAfto 
pn«d ttUchcą, JEe nup|eraa>' lijl m J<:/>'kn fmnoutiktnit. '>JniDWifc| 
do O0m:iA«ii«f<CPi 11 LiMOf.: ,^i *oli^ iHJbj- ta B6u:, tet^y ual^U 

siftBaj% bo nl0Tyik(i Ja^,.. *Ja gdybyś'!* Paikitw<i I x KrAtfon •i^^r 

pnjjM^hftU^ tob>jtffc K tymi lotHmi uie pondjdłl- KJobyJrm «% 
crricomŁtACfTi ukrttftelno^t. poftl|>oxjv>'i dmidortomm. pr««uu*^«7l 
inildclHU iiiinkitLcrli, • pr^jtou mof^ wcwru nftówic. te Itzfli» liik- 
k«ibkii miiłl oiM vclm* iiiin>iit*rruin, niMi Kr^ariy*. iSojnk B>>Ufl 
pondsld nie ummit^ JmIwd, i. y knidyunt tiporoy, pea««(M-yl nlMtia- 
j%cy, skąfiy jftki> dyKbvfi ft dri^l^ L J. ifuda J*h h^Mau^t jaryat* otkł 
I tin>i>urLr bB d«micT jwiui; ułiklu4 winicCtii wtMt^nic, a:ii n* «li^ 

tv^n. if (ikuiĄdnCf vA.iblJ«Ji% ubieci^łW v«i9krel pniMą. ł»ilłi pu^ląj^— 
^»icc>-tttlcc> nivpi<ftwdk, wvlyda w o«u«łi mi« ntt)^ Runt »l| nądnć niti 
umJolą, to ODi Ikad ttcuun roŁałii, dtioti w pAi^in Ifuttu Unpro^niftl, 

Mómti do lahAidi^it iDllJtbTibTu. i» t&n m^ją. oAobhwi^ un Jtm4 
|[4rUe dc otcaiu, kt^r^ mlat by6 F<Mi>klui puyiftirkifia; b«fdjU<-j by 
jv«doŁiivn ntoty nc£yd. niAt-Jj byt miiiMrwm, łiartl*, vjt-, Jak^j d^ - 
^le db«ją Q nn. uta dbflj^ DobrodntK^JLŁ, jtawt«.^l' nu o* » h : 
tłŁaaiflIaw do UłftroiitU:iVi|r<f. tf9 lisropi, f^i^K b#j diiy w Mot^r. IC»* 
cttyAakIcKu, 210% do CliwatcUju, 13 jcnd^ iTB&c 40 nUi iicni«p^ 4'*;- 
rkor 1* dńuspofr do no R^obll^ue onnMi^r^ (tMir Ini furo *nf-i^.Tiv 
l^MfviiBOiBciAt »iir »coł ECTt ca patkiicr. je cfmjur« mr- (c Caraitiol 
Jior l» iflodrt- dm Hoy dv rril^Mihkr h^ *oinn pair r^i^it-r ń In |\łk>* 
f|ttO If t«t ^(i'«Uo prvtvi;d \h *]i>'*?u lui UfC'*t vfr.v.tJt ujn^t jca|i«h^ 
ownj^ nUgrodU ofołilsT^. Kr^Mowm KaTmyriJk lA^i-Ay^i^J^a do l)i«ant«* 
okki^, SłŁui-Cyr, 2 Myac iTdG: t<B>l diiiA 11 mak kurdynd rw |i»- 
nhntKimŁnt* Noirr^* lioku- TmcjąI mr^jc isAwff c« hm^ to iMt^iB 




m ~ 



<iii«low«, la Btq Łiit«r«M nA«m &tu tuk konną. >k t^oWiu Ay<«;Ip.. 

pokojn nlfl ncyriji, Łylki> pr«prłrACV»* do trftktfita, łł tfw.Om, icby d^^ 
lUpltn Płj^ pi:-tq2rilA triyriiHli, Łm by Jvj jfotf^J hxU.*. N* loin r&»lcti: 
« ^3(«ma by król nio taCijl tOf«x anądityt i^oKiiiLć? Na t>ij nrtkK in 
piuUJ D to do Wri9iIiilA> kIii d*«viuicc urldtł, te Ui Irurlnn nedL<E b<tiUfM 
(l.-ł d^k«xkaU« et 'i^it) co lomŁt raud* kodA *ir kmllic poiłkfo (lOBr U« 
rroulJW il>viłiilłL;;c PiUbmliU* Na ^^uiu r^nkla: tu l^u lo mu i^44 rM^ 
torowi, ii j)iTK.(vl:<> tr«yalki">mt» |łftn*t( r^iiUł wnkjłHSc'/ Cklpowli*- 
lUŁit; i^Oi* t:i*U i.«t liti» vtu!. Utu^fj riir^ i;kcitil rtv1irM£i(^-« iwiirat ałg 
I pour^dl". O^df^liUil do (Iftiro^tfiiklo^ 'S Kjcx. 173<^ ,tOd«>WHj ci«j 
tu kji^j| jjriukkE \iciiti, gcui^raLi KaUii, io 41^ cbc« podjq^ luol^ibci^l iaI 
koiif«<i»rfl^yi tioiGTĄj mtQdjf3' nli^ n oJoktAr^tJi KoikliUp oa tti t^rlilo pro- 
paiioivA&« |Q roiiBlIiD, W c^ow^ to iv]nzta ki^fedcnkcyl 1 lfqdii« no 
t-> «wya, liyl« tylk.^ Fraucyn poi^oUln.,. PrvipioiiQj WPun t Utkl 
swojł*) t<j fiin1yui:yi; ui/ul-itoHo. a uai cliilł-j rt^łlw-uwać'*; 17 »lyo£^ 
. KiuimF^C^h j>rojKii»iiir 1x1 (piiierolrw k<mf^li»r»fyji, łby wyiihu* dci kr*Jii 
piupkiciTo iLtcot.tui) *kI- konfolonicyj I <Hldad mu sl^ w prut^kcy^ Oiro 
'ff^'"' J^^k trinftry, chwylafł^ 4lf wmy^t-y bntyt.icy nii^linAi^U PoUfiir^ 
nieć pml')]>iio di> t/m<- ti\n p^*yjd:ti^^ rJiyb» jw jflkifj uiui>rjroyilinsj 
od Priinr^yi rAToWyi. Nam nif U*!!!!) oppouowuif tritdiio, bo kl^dy en 
móvrliay, Kt n^m yyjtnti^iajo,: Łn4i:Je iu-.n1l7łorx<v« ic dlo waneych nH' 
blcmtw it^nigliifany; lakla my tu inoiimy oppr»*yo^ Utomsc, Ot**- 
rowiki d>j Cbn4ivv1ljjrk, 1(1 t^lyc^, wtiri>»l propoauj? mcdyacy^ ;>fiiAką; 
odpiKCjc ma aft to ałoi?lcfrpLvrle l^hanT«llii, lf> Myc^.T ,^ V/<]ifnrd dA 
bi mcdlaUoD do&t roni parŁce, U Mralt k łoułłaUtflr tło ■•r'>ir. cu iforL 
#eiw. dl* 'indti* MAiil''rv, -(nr flu«U ]iTb»-iE>^ fu riinr do HMih .ifiMłpfn- 
mlt do 1'ecnptIoynL'?^ 

KlHibEiAiiiy tutnj v ukr pof^litktrh niitlAr rhjLrakfnry>Liyi^xni^ po- 
ifT^nlną k^ftforłiicył 0^iowHki>coR FliMJryiii. * Itit. 1738? j,Pr*yJq(y 
JM?. pat4'i, turnt\ knrrr#ir»nry# iianją w rn hIowił? AyanE nun^uć Uli 
p^n dv f'>n^, J* pTtt\hn in co ranTnooc ni Jo fa^* r^pportyt V. Kmiu^Jtiw 
d« U tri*<o iłttintiHn dn Roy rt de la 0^n^Vlr^lT.|p<ll h K^-nłiiłilrtjnf, 
loiiiqi;c Jo R*'j do PfCMc ort aaul tadi^frct w l"i>/*ml <li'4 Pofcnvia, 
Iardr]U<i Im hubtlans ón Ki^nTgiWr^ ivti^tJ*tiŁ Tf^ (yłii.w*i]l4rr>, Ib hcMimm 
łiul Cłt i KouiffiberK, ł^cmparoat dc l-iurd t^i,'*;^, i>piipBf{OJ »U. Vou» 
ii<n*x j^nTijyi> nn rrmrrlf^r i mtłn liLvtL, ponr p^^UAntor iu itcy i\u*ll 
ttbdiąofl <Mi plnt^l; i! Tfttit wToir, Mur, quo lo Roy ft ffcit Mrmt>»t 
k Ih R--|Jtdi1biii<» d» EiA In L|nitti^j^ JntriuU, i-nniuuT la lfu^u1jIlL|uc ausal 
oti iL fjLit mitanl, <il «|i/«JJn i^Jmuruit inlmut d'a]lor 6 goiioas ^onunder 

ftno wUj iflt no wraft luw c3rivcTvobb u Ha dl^lu, k l^lionii«iar du 
Rny nt fL B!S dndfii, I)r [Jiu. luclle foiyti iiUMlt oott^ jibdEciirfvn, 
pal«qae b* It^y ii'i'*t pM rcoonna por I<* pTłiMosc««| o» '!«* iI«voK 



D^ >ihi»«» T- r- 



» 



- 40fi — 



V. £[ajii«ncr |riTiit-rŁr« isi^or^T ^^ coof^lriwljou tlo Sfldiilumlr Jel'>al1 
«t r>B 171U i>Li lob a fłLU d«« lols c<mtn>ltti. J«b«tislu«iit, onnrr«atd^ 
inii:, CU k iii'ąHiUiit dc proacrŁt^ — OdpowM£ial u* lo kuilyoiŁ Jf 
&4voU ^t ccln, ff Ji? T|<>nr4 i]<< parter arft? |« minlilni (iWbl 
de ri^mfier^Lir. l'a«ntirt(it i^iłC pfyar r«alr 4ił boot de U pii 

ioCi>r. Addillt Ibauper: <|uc r<rdoc1iaci dc IclccŁDur d« Sa3c« bM 
tn)Uivnlu> H dł-trulstnt kff fondPiBitiit da n^CTA llb«iiJ^ mait i^all 

jfii».— Towt^di^al mil JITP. por^Z? qijr cut-i* <uiif<VlumtiAn tir \i 
non Mal»>)Qiit tlAtuD Lt R^? StnobUa mab Au^ii U Mułtua 
n«, — Tb»]£t kiw-clyral: f\U9.^ U DmfLHliYiUon d» I>/ik<-kvr bjJkma^ 

vjuoli|oi^ CU* pnuvrv« ki'ii4 di«viLt qu«4:ju« cłio* itOffitnln* Ł r 
dn minijl^Tni, car. aYTUiit \lvri** b. vo4 ^r->uiceaAi l^i oHt a1 
ItfłirH timit rt lU iitLl *aU't vłiłł <1i<niitrJi.'4i: [in^«tit»niailt 
BCulDmcnt iU purdr&t Wr t^rlunu^ H l-mr |fr>rTiAiix Roy, 
tln n» To1*<n1 fln>i tk» jimU-i-iior. du In Frourf^ tl \U ih- «'j kI 
[«% pałiB]ua • pdit« ^rWcrit IU dc fjuai, on Fc« [H-unglt, oa %t^ 

CiUC. Ja lic voi«nC adCUiH' kpparcAM dn «HttT«r luur ijU-rtć «t li 
dmltfls i^L oiKoTFi CU ((ul He£ plm cnit ąiie U Frwm* Ira iivf« mli 
na tuia poiirrotr ik U «(ir«lv taut dn Unn prlTlMiiE** ^^ dt^ 
|i«naiiim!L. Kunlj'ml HM tu puwlei^lal: qae ftooK ii'« 
U crnuc. eit-c* qiio tkOuM n^aToiM po« trherchó Ło«« )m ^lOyiTM 
bina pour le« Hculogcr, wił-lht qiA« fiuua a^ivo«A p«3 ronlii pavrr 

I.ni j4fi|;kij>i> Im I^iUauJu^b^ H'iłjifkihi>t«iu k u\m dtatnAtm. tji>p not* 
(Ł. j, i>jńknw]u&iił.i iiovi-»iis ffeiro <lar4rkU«9 H iju^ tiMM n'4TO» UM 
oŁa — PouJmIsUI ir.u .IMT ptH<l: 1 ^luol i>-£t-il tAv^i|ln1rr U |aM^ 
|>iilBqiM ttofuk \^y^an i}u'il n'j 4 ptwi «U nojon ni ntToE* tiotn JCojr 
«Qr U UCh« nt nc»uvns- non tlbaiot: nuU aa oolBa, cm ^lal «ai «■- 
corv fuinabłc, tio faiidn^tt II pjd tiohtr d~ncli»ii«4r noa tnftns, T 

drolt ir pu afl;;wii«* ■ Vivaa? 9t rtpr^ptor k rEUi|iv*Ku« 1^ 
tiEiMAi dsuA woii promkr ol<J«.< fi ftoo* Jaf4*v au tnctm dcM f«^uq^«v 
|>o«T oLfiiif »uuJas«t et )</or i^pttnr c« ijai • ^6 Calt pu U fun:!^.^ 
ElUo* qap vrtłM cnjy*«, il^f.. 'loO U'>tj« Cobf^^<-ntUota T*>nfllit«- mq- 
IcEo^nl tu tc<« ifvił» qut łucjL 441(^0 Ju Roif? Tuul<f U T'otuc>'' 0*— 
<ł1>llgv« fło u coiit^ator i i^otfa lMur«, n'«jr»ni pc4ui 4«a i^^onroH. 
<* ćtattr ftlMiidooii«e 4fl deatln«; nui* rI Dicu 4uniic qti«A|o» 



— 40S — 



ftcro anitil inń^nteaic Pnr ^onft^LtiMJcc Ti^tectaar ot nCmpnniar 119 
9in jomola palflibl^^ et pcoi-^lro qu« cos nijAo&a poarront lui Jiiai- 
allncił^r IsL jfui-rr* en Umii? lXunnir*. — Xb lo ule ni'' tMipowioildfc! km^ 
djrual.— Au dLij^c ii« IWjcnit ui^^wil ina JWP. pcff^l.— On odT'OwlcŁMrkl; 
poMfE^iioik In Ro^ A lAiin nuprłH d^ Inl liint d« gAim qui nnt tnoltu 
ii6ceMair<c!»? — O^powj<idxl[ht JMP. |>c4ol: qiio Jo vofi4 dcmAiulf>ls «it 
vnn9i nvRx n{>iironvi'- <^aU. — Nti r.n k^rtlyna): noni* ir)ivnTi.t jh^n pn 
lUjtrcmcnl par poUltaie; 4110 nonc ayonj uovo)i<t? IlO|000 mus, et i|ac 
IW ti Tarff^nt hit saut poiin de* f<5iiiłlniG ijui inmliciii dtt ■rljrr*. — 
Ku (MtAtkii ['jTJił «l9 JłJiV pciic^l: ^aell-j coasoUtiati ^wc ji? ^cts don- 
uer ULI U'j>- et it lu CuofMl^ratbii? -^ Tfu tu luctly^aL Jv &» c^iLb piw 
d*auln> moyeti t\ais do to «otUD«ttr« i r4lvct«i»; 11 fnal <Lti'p» >« «od- 

fmtyottŁ - Mi.'b'il mii taru^inTi JAJP. fłO^irh l|ij« inr ]q {^itrdu il<« ric#Auv 
m'A iIoaTii' l:c<ŁŁ« n-Wuiijin i|liit In II07 »ili-L\lo In r^c^liitlon du Yliiiiii*, 
qu'oIl« mm cayoyw a K'mi^ibaTs- — Kft <o kardyuttt ool, oni; loca 
^fotri^ trx(vuu|^ — I lak kI^ iŁki>iii--crł)i kanfcrcucyii'*' 

\J!Air ii'i: t'fjilervk do Urumbkowa, U. Ib. 10, 1)^ Uttop. 1736; 
SUinidu >L>CX1[L *io, Euiup. SUatłscicift, XXV (173C\ 70. 39. St- 
ck«nd<kHf. J-Hii-u., !ł!J. ^ i:;i, iJIli, U^w* knjU o Fruicu^HcIi: „OM 
JO»uL-. kU »pnk^ tJUiLjrj' iiu», *v %-tt U Ił nura Pno^u^frii »eho, ua me 
dK «uci>fi» 6'Ttk i>uUH i^u* j'id dwttoon^ pour co f.-, StaiiUJiUf co sout 
4x:i ^xtvax,-^ <la» inL mn Huiii«fuit« der tuic dcm Fiiuijeomiu cłu GIas 
Wolu ŁTl&kC"; J«£fo słowa ,^«ti moatratit I4 prl&o« rojd: „v<kld <iu«d* 

y^i; de nigts". Frj-di^Tyk póluWj w Hitoirli Cun^Uli^nktl-^ui, iłftiiTr. 

łgTiOfninL« rU |H>n3n> «i«ł -^airi^, ^^t ^'lUt hm'* Łiijuatir^ **% riMft rapAcIt/ 



-ii-nrca; l^' If.yai^ji-. • vł.4v>, L7iU, ŁToi. OiT. L 3, d, 43 Sq- Łait 
4W n\:iii*: '1^ łjj* 'łvł;iii*'0*>Ł**a ii^"Ui?pł fr^cLsryfc*; lecz x reUfj"-^ 

T.^kiir.ir.i L7 ur. L^iL'. u-islfiN ta;iu"j';<e\:n ajjS»^avcŁ roccddw 1796. 

-ii*tui:*i .1^ i 'a- ■■*.'- yi ^'Ki^jiilłjuiijuc ^,\?u^™ Ta S«x^ Im Pologoe H 

-^rr :'r «: . y' Y-Ln-iA^. :o \;4ju;jca. ^J <: Jwci*.. ^ Up^-« 1740. PoL 
Cr-: r, :. :::. Vr.-y^-'u \ . V ^;. bL.J--y.ft :.'^'.*Łj, iT-łkK Xr llSo, 186,191. 
Ai;r;?c tlL .:' V-\v=rf'%:Łi LL L>>;dłi^"s H ju 11. LTKK •Tr*^ h&ut. trrt 
-*:m''*:-'"J" '•'' "vs T'i[-Sftił:t" '^rri':!;. -KTr*; inr* uii^r <* trvs ftint^ bon fr* 
■Ł Pir j. :«*r-ri? \;.i-' vł,>^'s k \ix :i'.ils t\:n™ V J <iii OMU^nt, et qnl 
:i'*st trri'H''v :*'i ;'i'.iv:łr^^ 't;^^ j^ ^(,'.7. u.^-iii jłvuB va pluk? aa li>ag, 

"■;i, tn-Lii^ ifS łffurs ł^r łit;^P* i^r S';i rvvju^rinf «ł Pcnssifc £ll^ & de- 
&i>tfe !»i:s« Tol.>L.C4>, iwE^d ^U-^^id joiiisimi ^icr iir 1 "pimmft par Ect" 



405 — 



łlloniidi^ Intmtifrn da V^ Al , n nom ii« tamtnf* nnU^n^am p\ciI' 
h ilApjłArtOT dt notro o5tć tootc fn^Jlitt iioralUc *ux dCsdrt ąxt'£\]f 

ttk-raont ot rcconnuiBeond moc plniair Im dUpo«itioiu fniraTftbUfl 
V. U- iii^dH ftiuiiTyi i1*Atr« Anvii|^ tifinti ot \n RupuMi-jno Kann r r^* 
LdroitA flft toal t<mp« ftT<<; Hlfi^tidn, «tix4;ijr£t^ et c&uid«'Tmtli>u r*- 

to hff llfktcKiu* d^MnilJu. 4l'aUiuficv ci ii« bon roUliiA^ hoan>tuHTine&t 
i^tnMlru oim-ł" uotrtł nuuroniiB tl k* iinH-^trc« do V. M. ni* *o(łnn ned- 

Jnti MaliLchowkl, poilkftnrJrny kor.« do An^iuun HI: IVJiltliiC 
1710 „La bciatć aTcc ia^a«łlo V, M> ftpporio Son boIu poUrncl fcur 
Iii Mt-n ile !?on rijyaajur^ w fiiU toIl' diun trmtn Irs nrcAidoiu. mnti 
fikrtJL^Ltli^iriiii^Tit dana U ooUM-rTmtJotlB do la bi>iuic bannoDk* ekiYf los 
prJmt*' vi*inłnfl, jmr ou O* prtx;un^ h S«n p^uplp, mWu' ;mr mat de 
miA^ive, h mojcii di^ «c rtofltre. Arajit di^iic ta J*kciTini'UT dt^ rcce- 
vi>Lr U 1i>Ui>4 dv V, Mt dn 1^ dii mal« [j»wi£ ft Ift c^i:i^dij do U iKtr* 
dta iiOTivoan prUioc i/i|cDa&1 on Vratso ftYUC Lik rń]K>uM r]tl'Rli« y « 
fa.|io- Jf' Jtn ]ionx L)tin iW*-i t M|ioccau»viDtjEJi rumcit^lcr V. M. il*^ iiif^joJit 
^D^HiEo o Łi\>QVL-£ il'ij|i>i>riii^r, aaiił choquor, oo oouv(^u n^Uin ilvoc l« 
domaudi;. Je nf woi jiolut uroattCr ma leltn? par iiila r^^iliJKlorih i-nr 
eottc alfairor nmb J'o«o coiiI<!iiioat Loe Joiniro ki a port, (wiaruiŁ 
V. Mri t d. 



r n]j 



DauB rmrtL-Ju VII du truli* f^uOu n Welftu Tłu I0r»7 ii ni 
elainaiHut in'tr^ti>^ •'^a*' ohuąiM iK>aTv*a i^rlDco do Priuso dolt on |)nL 
trf»ac« dC4 tlćput^ du Bvi vi di) U flćjn^Ml^icm ]:ci.r>oir rboiacuigo df 
»M iuJ^Cb, k<tipol«i on pn'>tant tomioDl i^ Laur piance, lo pr^Uai on 
ui^iiiir ttniiiJ* anul ou Roi vi ^ U D^pabllqa& Mile izhaqno couTCiau 
pr1n«« do^t cDn««itIr dn luiip* ftv««* 3^ M. oc W di.^|i()ti.^ '> Au iŁon do 
Celn, ^ apav»a piini^t-* ■»I^f tli; tion propro diof lo Jour anii^ U 
voiit rocOToEr rhccamo^, C9 qtil «irt non Mulam«At contrAErtk 1 Ih i?ou- 
wrnUnu duiiKcatloiuićft mab ntnol i lo dt^uii^ d^ S. M. vŁ i toot 
It dp Aor. 



Lo &oavoau ^fiiłK uibr^ue dio* oa lettre ąao k^ de^atćo do la 



*j § Tf tA^ dic r«vo nd pn^filunt ja^a;u4^nVll1l] dMt^oninnclii cian 

_TTokćatT U73!ił. I, fil, wirł^irone in *j,'r*7v p* Tjnoowj", kcirrrh liicma 
or;yglualeH 



406 - 



J*T io Utn> di; roi nu pnuco dc Propot ATkat qtw dVTŁ-^cf tour W 
dlff^M^iiŁlk wŁ r^/Mitnti^uiUon* AiiJi tf^H*'^ d* WeUu ^ l^ Hłili,'*c-jr^, 
c*en |h';'tłfi^uoS, al^ dVnerM4*in- U bvłki hnrmoottf »rvc Ar< vdłaiiU, 
«Jk n uommi^ k ]& dii^rn tla On^Tvt. Tuini^ ITdfi, dns dĄiatAs ihmr 
cosl^r avar. luft iniiLi*tri^ [1o 1» OHir d« BoHia*). On a lnvlt^ pJotfCoiinl 
foU kA mfnSsiriK dfl la dlt* niMir fc «a riMif^ntiiem. :&&! i|tii! Ja- 
SI4U kl<r nfont vDulti onU^or ftn ftnecmo n^gootetwi. V«r JTS9 !«• m«- 
iut» cuTifóruiuw* fiaL ikA rmciuTel^ gar Ju dl^ticv nul* r|tJvi^uQ k^ 

iiJ»trT« dtf Pi-u«»o 119 o'^ itat |a>1uiŁ truu^^us- .V/J- L« coor d« Itujold 
prJtPiłd prnr uina aro s^m-ttnitik U tltrn d>c&p«rour óo Ba«t1o^ 
d«aT clie no foR pi^iiia d<^ 'lifficutfD d'<uili^r ni &*f^oc|iiUozi oc <. 
ta lou lot illf£ćnmd« łoiu cu litr* aiiatM do leani monar^twb. 

H 
L'Bn 1T03, U Hti>ubUnuc vUut fort pwWc i'avuiT 

C<ur d« Aisrtin; «ll« »VKit xn<«mM d«H:nd Um p]4^iiipauvofn d'«icc<JT _' . 
tii^ do rui aa priu^ da PitiMOi auiu do c«rtftŁiKii ooadiUoos *ł. M«f«. 
<oinin<> Htrtiit ^inł' d"oiitrer od ni^writtWon o,rttc loc |»l<.^QlpotoDM«i rMi 
dv Ik fl<'jtuMJiji](^» Uli )tivUłi)dnU icn^u«J Ic titro Jn ro4, <c4Łl) lt*K^ 
fiulioit, niAlgtv U lupi^Horltu d«4 ftrtndcA da roi do StiiVI«i, o'^ mi 
aiiicuu »ii':i:i?4*'. Kiói w^ji^ł tu iiiv«^ jiolUcaucIoi^c^ t* dogodar in^ 
tokift^ at>j iiic nio rtłblć^ Augutt do M>^iLi!ho^«k»pgix Dn?£ii*>. -I - ' 
,M-<lc ^ffD afit qQC vuuH iu'jiire£ Jonai dtpuib pt^ *Qr 1% l«lti4< ''ti 
lliOnr(<EtLi r^l do ProAC et iiir ma tvpQiidO ijr^-ulnhlfi i^un Je* roitn l-^Mił- 
BmoI(|u>Ł lo IC jtitu dcTDier foil outrarok b.« ^i n .iiU y ar^i 

pOur moi ei U Kv^uMłqiu; d* d^^^ritrr doi nMmn- 1 . -. ..c* It t«fTBO 

pTOJłO*^ li ]kUtRliX»b1*flC'^ 

^Slr, HU;, iJ^ I^wiUi, piL^dc, t lifitop-: óf*¥7n Oaj TH* 
clocMo, a ifniJ,, Hm^mor II, t^L HUt do ia C, £1^ Jak Frjrd«rjrk 
ftflpoirjwal Mq nn ijginłiałitf a Jp;fi> mikjum ^.ilcJuteyo** pmw pca- 
•hbb d^j ŚlhAka. tfiJuó K iin«4;i o lulo^Jo CAHCtiJo^^, J^yd^Trk da 
Fddf"ivtl*n, fi Int, 174L Prou»- Sjo.nlsfc"lir , I, 13>. ^e Td! łr 
Ot proprc pQur fcainacr lo puUk, prindE^Jilciucat ca Ali: '■ 
R<hlljii]fłr« et pdtTont ttU I'iMpnŁ rWdi-nii:»ntirDtiDnHjtiHdl'|avs r* - 




'i Vol. lec. \7. !, 415 łM. 

'( T. j. oworscy, rołvjtł;y. Urocfiyt Y^I. lojj. VI, f. 406^ 

■; ZoiiMkl, Epp; III, I tą. 



t'Om>r^nC. UUt. |]<7T).— Ynltaini do Va]or«ffo, fl gnitt : „II tniitfca J|t 
ti4 tnin f^ofrlLf) kffiirtr. i?t fuU^ fiii ocIi^miOt «); błon, U ut r«f«ra jJiilij 
tojłh^", ti ItnłgUn^i^ Fn^l. cl Mah« Th-^rtłc, I, 101 — fthanlwy S*iHt- 
Picrn* ro^iiici bjł Bgłoali ulg Jj bcriliia 1 rakomcndikcY^ od BrUlUn 
Jf^o Ki\ił;mł> pollŁ nmx Axiil-AiUic-rii-riv^ p-i^^JrukuwŁiiH puvi Dtcy* 
co&a vł Sl^itauUr, cL Beri- Akml. <l, WW łlif7^. 73a tf^,, gdiuo wy 
kuftny odElal FryJcrykn w tym t*l»tiu4u («mllM;i« Dlec. wu- lu 
faosłtht^T [hi*&ni! «■ maju H-W, w *h»owr. da ¥tM. Xt^ TW *'[. - Wtolc* 

i£MxiEuo« reaferm^^ d^uik le dcmicr i:Łtp!lrc dc rAuiim<Lcljla\cl'\ 
14 fitycK. 1741; ««mon chor mr JonLin. mon 4oox, pftiilbk, bon, t»*- 
oin, p«cJfiqt)v, biunaljUHlmtf inr, X, j^aim^ricu ik Ta St^iunltu 1a ccrp- 
i|n^f«# d« U ifili^Lt^, J« t*nt*i«tii4 tUi boni1>jLn!((Uiai.;l rii> N-jImo, )«* fi 
jłiv[>iirt li litł pmjrla pliił irap^cInnM", 7CVII, 72 144. — Slyitny ntO' 
ryini, ktłlry iijMhwtMi, ^Jncfliwic powoUny ił (rytmnr |>ran cTtonk^ 
opi»ycyi kAtuł^ki^J. nii^cjęuruy npmwll rfekt w ptrljunTocio akrafcc- 
klin: — T-*"jl y a i g^gnpr Ik tin* ltonn<>i* hottimo, no™ l« wroiu. *« 
•'ii Łut duiwr uoy<ftk9 douio foarbc**, w llicte Ftydtłyfc* do Podo- 
w]1vŁ, 12 nmjft 1711, ugl. ts FUti[n«ru, ir 115, por F. C. J, $tó. 

^Srr. l^M; PjiTiiii^Ł]i. lCifDw|ii«, MHttivr»>vric/Ji, StAnlilawiMAii- 
cuhU; F-Sratłłr, WpI^k^f, FUllir-, Ttitlnfir; Ccitt. &Ł«ni, u. T«K<:^t P^ 
30 rL«tO|-. IITA, Piil.L, XXir, aifl; Hi*Ł <l- m- 1-, lKJfti.:płłr. pAJtftii^- 
«3G4 9d< Au c^iaU do IłHlhJ^ Ociavr. X, 41 »^. 

O odd&rctiłla SuUcMTjkJcgo ob. wcrtyf^ Frydi?rvkji w t^kicii: 
pfrrft-onijm Giat. 1. m. t., cktuprlcile xfi?E(tq wlańJ^-ndn^, gJy* 
w uzi;ipDł]\łoayra t*>k4ojc ai 1775 r., UDurr,, U, 107» icii vypadek o|mh 
wkdiiany ijdmlcuiiE* 1 cKliiinlunjr wbloez do cibiciw Angiwia II: por. 
«iulonio46 X iiitŁii^L-yola £Jlfl»tvHkjA^, 1 listo- lli*\ c WdiMow- 
J^k*^\s T\it. i CfJiiL, ii. PiJjiidki jiirJA^ki ^']lłcił«F<k|(<Ł;o n|<i aj^ JkiDu. 
Plolkont Kli4>wla^ doaodi.. it mun^iik ^i krCl'jv%. kiedy pr^bijwiil 
*{iruwiiiU3ii kroLn z dio^l Lz^jLity, [Jutii^ Vk- rri i^Hm^t^ de mr lv eto 
d« JłroiU 4 l7Ui>. »1 fj,. in^wt 9 tlUucia IcnM^/wcJ, UiiBrlnfc^O i Ifrihl*. 
F^to^ M«^uuvwk£&» I, 78, fgiibU Sałk<>wftkf«^ii U^n'4, y^yiay^Way 
pr/i*A pnotln^&łk^w, którty ąfo trypniwiU Ti% (uof-oHuiiiiiL kaiD]«nri; 
turr^.-k^- ^V nuilklcj br^9£ur£i: Lcben il Cburi^k. d. jUji^ftC \<f*turtit 
Griifiuu HrUM tl«C?>. h^ ■4., iQali>źłJimy waniaiikf. li. do up«dka 
Sulkottokk^^ {tuj^j^My u^ i^^^o tisuidŁAii pny prowlkAUnnnlu 
korpuia «4ktpgo podcoM tej k^ktnpftntt. 



— 406 — 



ynnuTk* rJ4ioak% i^ndllwy omŁladoiroK Salnt-AnittnilB i Vr- I 

,.T« vaflii donc Yillo itni>ortu»t«, I 

^^^^H ^nJ^ mur^ Mtni il#frn»v 4<t Bmiu IoIk, I 

^^^^^H Sok r^Mrcoti de Uri*. I 

I podobno nU nu w«tfuilclciD b^ł fotTan!<i, J«AU ^ąd^M c Mi*^ 

W&gi^ K i><'n ftf^rik>j|:ii.> nxvt^ ricfl n'tlex. liiiC>r. polU, «t -- 

Jakt tuLdJijhnDy w r^kn, uB«yn-K untur^oi BinrcsBlk* iv. k^ I 
BŁdJiWkiHr>H — fJDcaEiw^l «li&rAktTJ3-BlycxDy UIa p<''tnlf^Mb»^.. .. -,^ 

w ŁAkUiCir t^tKnid/kim. w ilopc«iCf ktadoU ^o Vt|li-Ti»>arB. 1 1 kicnij 
]T3d, Tojidal, Lu ntin. ik« VUJ<i:rOiiTi^ 401 ^i- - O #4|)niiivir Si«>rl«» 
ndciraoi* Kajoetlltkirs 4u Urtliln. 14 «(j<^Ji- 9 lut. 1739, ShIidia i^j 
cira T tlvq^ o ruik^iuMB obtirwiLitt Oiit^niiuftiia, u ^Volv<•^Aa Avs *m| 
Jlirh,. L ?TS^ 2EE3 sq.^ bsr(lxi> Kia>c|iEu)oiT n irUcy* ii«cu«*|^ ury^AftA-l 

fiv hi liucfłi' 0. RuMf*.. toiiuc Iw TurcB (l-BOl, Tl, ^^\^:u 

laL ńc^ii, XX, lai *H- ^i>*lf- MHutiicliB, a iwWł 173S: -^Uł*^ *-ąj 

ntopr^, laiihntWAty nprted^iio wtoclkic. l>f« n^J^tkn. i«jUe<r>^*': MM 

Ifl^ntjroma tn^tr, ^ Ini- 173^^. iltily^irLcn ftj»iV>fy SS^nrliklriij jt^at^e^^t 

iy*T"V!^* 1 Odlka. nbrdnlu flkniklcm bn£po4rfiliŁkh iY>jeki»£itir ^^H 

Ik^ 387, icdKii^ ^^wni^nionr nudto 500 ilnk. din wdj oott'fkcn>i]jck^^ I 

wtcki«icuu %^K\ dU i^Ajjy^k r^oiJ^^ p K<^ drcrUłydi jAtki;^. — 
LMKCf^ikkl do Jubloimifiikloga, niy 1łiŁSklvgov l'^ vrrxn^, I ^^idl J 
I73». Moi^wtkl. IV, 20, Knnrcckl. II. Gl. 

{Sir I7*i iq I Fryiloryli <1o Piiik*vfll8Ł. S^inw^i., 2ł |>bJUIv- ,i» 
^UfEUt dabd, diLs» «r (UofFmniiur li<> Au^cs^ontAtioTi »iif oUo \Vdv 

Vrvmn^ li fOdtdtri) w WarKi:ii^v|K l(r>^]aw^, ktdn laljtj. tO ll*t«p., IfU 

lVka PoJoskif^o, IV, on, Ud «^. Uany t llUy W&cUw4 Hatt- 

Khukktuy lutkj biikti^rc rr*Ucyr puJa ni]Mry*(ik1C(<i w Wk^ 



tiiiuii^n NiLli/ii, Wid vh ra Achon In Hl]vn drvtor) Pr>TiaA«!if Ofuo- 
JUfli»-Po^iD and I.ittha;łciti, ukhl li^kor nbi auf ^ bi« UUJ Muia 
I '|||p(jl*tf^n vT«ntnii k>'mr<ii^ ta TtimrUtot malm dntiiioch lu dnr* 
L&n^IbotumnW groMt Bingc^ dumit tUludHf.hioTi. Iltru M&j, rtcr KU- 
tili; wt^i^on łltfli dunn, nai nllcii YerdłrJit łu \-nni;etdi,-ti. nitht cnt- 

lilHit kDii«ix \rht lutfMo w&nŁc«i^; 1^ Norvnib_- .J>jv K i^LfJiKUiir*- 
1k<riillihi:Llai;ujJXi-ii rJri:« |juiii:tiiin ttuiEiniuti miJitJif tJiLj •^^nr t-iUl^ 
nMi11rjit[pi-1. ocirJi dlt> voti il<ti łm-riłtrii fr4vfii]rmi Uroa ' liiuI KIvtn- 

Jii dcl- Liindbci(«iidtnbi- porlch-n* dMglcIohmi Auch dlo ton Ltt^hiat*ii 
vn wrlp-H-j; biLgtffniiceii wi^rdrii, gh-kbwolilrn nhwr hnl Daua,— ob mNcjid 
<łlr ^i.-nŁUimtv Kattoa di<- VlTlB<^b^lln^ if]Tvr fuiJilliH<t:łi«Q Mkchl ffir 
ni>iUt{; auak-hrt aud wOiiichf^t. — iht-Uft wi-'^<'ii YccacŁŁi^duttUetl dtr 
Vontrhliic«* iintłT dtłi iVorm»»fl tJfll>jit, thfkU anfłi vfł(CP» - ttndf<r«r< 

-.^E» «ind Uł^hr nfolit, &1« dicr h«Utlg« leg iind Hout«g tLbrlg"; 17 
NoV' (jui |Kł fi-m-Aolii sujum pr^-£ 1/tIw^'Ł „Dim.- TttuniiJitf dtrllt- 

łx>H dłiu iŁbriifru i»rjn>jn Ri^Iput^lJoiH.-. wciL-h™ filr di'n Ł^iHlftiiil dt^ 

ia^t d«r Uof dlaun »aJotxei yor^Uglkii U«li^r gubo.„ DU- L^Witoryskl 

hnlti^Ti iiirordi.'!!. f«ltir3) trrt nir. kurtv'7 Zr-il diurli don V<irw^bnh diM 
KAvi^.r]iux ^icilt^r tu Aiun?h(-u łj^ckoołm^tu,. lad^^ewu l^t u^rTwiu, do^ 

■i|je)L in Biycm rnd H^M^n-Cnu^l ivtrJ SUho* In ]>l«4i<t#i; htr. otkt 

iftr *Icb du Eiirri/uaiilT Kupf ii^t^ um lo roHir co ftii[»]v1triadErc(i Md, 

»1« iT anjffr^, mit fTom KrollJ{f^»ŁkanT!«t ZfJnikt, to Mdo Cn^mrrn 

ran ElGM^nn-d uiid drja Barufi KAyuiliu;;. drm dvr PortUl OW»kl bs- 

'nnlAtmnłi ot Tr^un ii^lof^nj' pivu*l lotrrdflclj obt «*u. i:Li?*nii- ■■<Eiibjt% 
4r>rt «^1 dbiŁd la rrpac^tlon. ąue TJ^ropi^ fB^jr-lAłł ltittV doimiri^' 
fb* d. ni. t. tft2 ibrnt tr trk^rtr ITTK i.). 

Fnt«dłiloBrdhlnpTrt>v£ ITUh oct. Drfiulimi-MAniotiiiftj w AreAi, 

do nifWican iłv<« i^impotrjot-^ ni? 4out oc<imu<'' o-^onduil,, J*? uxa- 
lfaftilvro1» cfoomboer do mon mlrnv h ootitaitr de p«relll*9 |cpii«.^ J« 



- 410 - 



TO«s pńf m- voutf diftrif* not vom łioan*«r, tt^^^^ ^"^^^ ravettiitrs 

ąwiiąa^ vho**t k i^^ kvjl4, dv U 0<iDt.n>diiv Ot do diro h^Hlmtrnt ątiA 
oWl un<r ff]ijkL>vinr«i wt l]Ł(i' c*v«t mol 4UI viiua ith Alu i>rłi?.„ v4 UNW 
dcUroDi I'ia|io«nire tuLcmuot «a joar 4U0 I'ddvIo OH płłn.T*"'- Kio- 
tt>:k(, n, 70 *<<]-, widoi^jinfD iłlu ^cnul lyi^h wAtnych dokamcBi^A' 

(Str. 175'^ HrtfcŁl do i*^niitcw<kic^a. :t BtykW. 1741; ivU.\va P&- 
ntatowHki'-^ n, fritorŁtt, S3 t^tyc^, Miwr^t-jr diuU d-j DHi^ii*, IM 

)at^ Bri^ltl iu PoniutOw«U«^ '2$ lut., jak nnjdiiii¥na<iał*j: „I* Rai 
et r*po* paf>liŁ', 11^ vUe vcnoJt L^i tlri? wffłłtp fur un* plnrmUti Ja* 

27>3s :^ Cl, kb^r^- ilvd«J«v tt tu ^Htatnl9 plamo pnjwi-^1 Jt p[*:^xiii 
Poniatowa kl<atiQ s^*&, „dor ff|riLt«r« K^ni^ ^<oa L*AT«t StAnitlnna 11 Ac- 

U, depe^ pr*ywiif-ił KiiJifnii<*r£> |Wiłiiioj«Y podkijmorły. K*i»t''',iT" 

PtHim ind. jL'fii:m*J^vik :, diifMJUr X il. >f. La '^ >lyC«^^ 2. II*. 1^'> ^ <f- 
V ni»n!ft, 28 nwya. U, ILW. Hi H|, U1».- Por. alohawa pUaa Stmn.iii- 
Wł Oo Lu^wikni XV; ^liw di_^»»£rv^DiTiu łjne J"łi ćpti«n»* ń Kir« ilinu 
pramr^rM ■M«oc4oeu out «t^ nł grktiiJHi^ ąmtt «« nO t«>roit )mi»oU ąu^sTBO 
rópiiiCJiaucD quv jr mu uiettruU tut Łm rnaji-d ji-jur KftfJJrer doi Mliii 
i U ooiir^nni* '\v i*')l<'gnv .. Si OfjppmlŁut |u uuttiMi [<irinoJ*« ■# wat 
vml[iii:»i ilbiJcjsi^L- ik tup midm JiiMloc, t\\a poum-it on ««« tUt mcnuf^ 
m onłoy*r tiiw iJifjnitiłT.j'>n jjour ni'ijłTii*T ii» r^toumiir wipri* d'«iio', 
Ogt u (Enliu|nir«i, Wnu df U r^liiu i\v llMiiifrig it74S). ŁIV Bq, 

Sit- tV7 iłq.> IV,vdoryk df> Ammona, HI puldi^ ^fU 8u^> n* 
cr:ii{uvi« 4U0 d^une *icnU *aiil„ ua <:gii«cjt pr^Talilc". do Podt^wiba, 
4 JltftT It tmfbn „tomcr In fkmto rntn- La I^:4T«in «c L"< - 

odf<^vdTll» iantiokcya lita Bortkpi'^, 5 Jislop-: ,^1* Huli ti - 

formi.^ ^dk^j rntiTTiMonH dili^nsiiw* iIm Smonit K trop linft Aini ^n l'<i': 
(do Loriatłi?) et do U inAinaD d'Autrif]h« pour m- k) pftt Pn it\-**T*-r 

InAtr. dl* FinckeiifC-^Ina 13 ^ul; Fryderyk do IVxkwlUA Ift fiT^^^" 
„fw vouft tn>fnpi*z pomT. RrnM Totia <liip«. In<^m1nlp, InimMulrt, i{tif> 
co »óit votpo dCTlBO".— Plamo ok4Lu« FTydł^ykn do Aaąnf- ■ 
SIąika 13 ^i]<L, I^mu. SlnnTBMlii-^ I, ft% odpu^ltsli Au' 
djfiu oetTotiu: ..tł&iia »ah^r priWulMnont dnua In prrt^tjUo^iEi olIri^upA 
pnr \\ M.<*, 17 grud. w Hulilffngt^Mli. Kricdr. '1 AmK 1. TiisL ~ 1^ 
Ch^tnrdii* do Aał»1otA, ^ )i«t.: „mr d<y Kajr-tf-rl^^tf i^i'!^*'* 't* Rnt^l* 
i Vai^ov)ł* ri|i>)ti r-trw urrft^ &t tmlf*" ^-nTiijntf fw miiKł", UJ i-sii ■ 
O mfeyi \Vi[it»'fMJu- Sb^^ii). prt. Xcn l^i *q, - Hfł«vo WUn. ., 
Bn1ow« gra>ljL, a*vi^Ł: irL-ti-r^biir^kfu P^^/jldjb, Jłłł ijnul, J7W* lii, \A, 
30 Btyco, ITil, n H^lba^nt 46, IB. KŁ *<t, - CAuUŁiioo»rt, 17 I tt 1Mk 
u YaiLilAJa, KftpoL ei A1dx., ^ Slfl- 



n6v, TJ gruil.; o taityi Khi>r««h tulenia <j««4b- n^ l'hat, di}]*-. Altrliv- 

aki^ga tl kwi»L ITII, I p«rfijhktB<-b roibjoru Pru<, Am^ili, I, IJIJ) fr^-, 
Broyarn* S2fi, 230 »lj,, Ilat>in?r, W, li>J ei| ^-FUoiAunki Ji.i pr>i^jith», 10 
c^nH. 1741. 

ftiltr, I^Ł •ij.)' Fr.vd<tf;li <l'i KnirwiUti IN lut,, U ŁT m«^a; do 

tpraln iktenniotiu pu plnsloun rulMa* ^'aUttt hMtt vii iitAJn fi d« ti« 
{IH4 ]Tł'«nc«^i:-- Irop arco <nix %VMt\l <|Ud Jo »« coIb bien (iuiuv. <^U*11i» 
łłynt ea ó(nt dc fCJnphr Icrort iirc>inPVJ»^.— Poi- iducyf^ Ui ChłrUnlieitn' 
fi Iłwińi., ,VH.łni , -iTi) ł"!. <j proj-:'łyf_V3 kti^rcgol Luboini™fcitł;<* wt^li|- 

rłligł^ prjtfdr, tp Pwuw, biaat*»;Ji., I, ;»5 ^.1 .BnodundurKti^Ri ideo 
gdu PulijftiMr totiva uuiiŁiAti-ico* ^ronbait toAiiua, i|Dc/ti«* irnlbro Ti^ 
diilibtur KjtiH UtwrtaH •( j^ri>v«rmii ttti^roritiu pme* IioIU^^do. Po|i]iionxiD 
yicUiJA ^\i fucnt cirninit^iLilAlif^iLim U!;[łpETr-'. P«caaiuu LftttnilL dllll 
fa(^rr>? difWri tTitłlnrpu prlin'lponi foł.!tfratfnrn"^ I t. A — O t. Z, koiił*dt»- 
riKyi ankjowBk]«J, t>chioiU, 1, l^te ft^.^ Sjiijikr, I\% A^ n,, ^xt<ij«- 
Cnitik pomintKnao W npnwj i proJoktKiii i kon-fcd^rnckimi [iisl^pai^o 
tuko, O AfLi. l'ijt0iJclm, Lipakł do Wn<]»lava, K^pIuo. Vi mawti: rP' 
Ucy*} ^V^a1;Ufkwk>, *k 15. 1>^ irnwd. O jtdi-acbrlr^ lłarowhklfj;i], 8otŁ>wJnvr, 
XX. S*'i t-kM^to fliii łłieaj. ii jflt w I78U r riy-JrłjkWnUhnofia- 
mwai konf*ii«tnUir\ T^l fyii kimUlc^iy. O Jiibłim':iw&Kiiii, Vi'h'lijiiV- 
uki^ W, ki4>i<?K<' i«{fTiljcuiiifl „w iwietk iLO*ryi:h Jr6jol'S Jakoby t^ijśl 
kcnfolifE-AŁ^yi wyrłirjiklijfk) tytn razRin nlAz hoimiii\Hklrtgił4>TKuai. a z Eter^ 
Uott". JmŁ fttoll ItosBUAdnoni i Uonaocij' «łc tapcłn^ niCrEntjDOLO^i^ 
PoL Corr., jc^blit nnjwymJnlffJ wid»(ł wstrKaml^lIa-ntó FryJ-^ryk* 
wobec pMpffliyoyli Jcron i^JiyoJonych od bonfodcratf^w, Z dmgitj -iro- 
try, nfvywi*cU'| tiTteT\ix(?iili3 T>rny«-nii_ fl82: „COgbUh HcJiiaii dii' Aufre- 
guDg In PoicUj clto Im Kautchcn W^llcno Ooiifi>do™(ii>n oiiturd^m 
Kr»a^ra«flfpHhcrra Potocki, voii DrcAdnri tan gtAWhn m ir^rden*,— 
wproit j™t uf«dartr<iiieDi- 

Potf^^ckl iV) Ara^MA III. S2 Mtyca^ 17^1. < KrottatynA 2 falny* 
w^ łjltl™clu<j^i:ij\ pi'0!ił r> ri:i£kjuiy krdIowtikii?« w wjj;]^!" n* wybijfifcł^ 
TiH Sluhfcfi w.iJh";, Ofipi^ c Miroupik "Iwa-rtofelą Aiiiriht, III dtj P«- 
tocki^KM, UnuidO, ^ lut,: ^Lint Upi-ioJm^^iTi Wiuiojf przui t'ro^. 
n[i»J<>rffA i>^>erna]i>)r-n]UitH woJfJi k. i^uld^ny* x urymAtTulimi ku Saa 
*T<2livtrob^i I wjerroM. l^ca potrK^bEiiiijM^ iircyBiLkł w caoalo wnnyia 
tii4v«cyi UjLntnJnEi^Łrl Wrin*) i-Łp1iŁ)u--y<^ lui z wjiyłmiiia tnlUKł ifIoiSo- 
iBoi4 iu*j:(| i« ^runic^ do p>>łu^>m]ych c<»uDlaMWar«iD 'Ifthd do itUn«J 
o Mobiif lAidf rciU^yl oknxyr. .SpaijŁliTwnmy *ifl Jednak, *e P, W. tltt- 
ntó tiq b^:iJo«£, lUobyń ti? wrs^itklo nisp^cyo tok odijtro<l>» Jukony 
toni)%o onuyntkUti do pulrTIcmego ncft^łclK dfi^^ mlłt iilb niUl twryi 



— 412 — 



p«ivJitiA li^mlio^yMowJ pniAktom* tki^KrtriAf thoŁm. Łahy p^w^foi M^ 
U[«l I k»j iiuj i« li;k3tt!gD vr domu olo hiJaI ubrpr^^J ■cielą, lo J««t gkrilh 

menowi, iż <vlirviA- ro£kBXoai« w pitmln z 4. ^ lat- ma tlaujnu. -^^ 

»kft &I« diN hietr^r^i, mIf dta iiCr£vcAolia Łyt^h. ii<>U7 vx«<łuiriLtiŁrli^ 

M «iif C W- vir tej It^j^lU';, n kLc^inj Miira jirav« {'^dUJI* > 
to lilpini wvi«lkto *p>tki i»k*j!AiM; UoonftU e«ia P.»Uk« .-IfiiHito* in^ 
boiloa Uikowjpch ltiłfifcilertt<j'ł, xa ktiVrr dcftiŁ4 fuilcl uj Iki|£ rc -r-ftrT* 
^>^i pJob« lunom* pftiłinr'-— for. &l*4niwk% wDtvp^ b«x iłftt^ 

waŁon«klri^>, Żn^dlo, 2177 »|.~\V tej f^iiif;^ maitryl pl»[EH> x a^tTiiił 
jiirv.) Aiiieiitfa do ^'[na«k, I-I vnti. 

Ijivr»kc,vn MaIi»i ]]i»Aakk<^T> dU Tamy. lAiurtfi: -' 
not JP- f'ii11i<iwiiik JWR liHmaii«>Af VI, k nU«u4r4ny iat «l k 
Ao 4ub ftljdiantift JvKO pd^anftonri^c aukcja ^ujtk*, (»AirriiM;i, kti'łra ia 
pn>!cvnii» trinniD ordmnctj ti^llArł powixiTi», ixt9 uotiiiilHrią^tT — ■'■>^ 
ponycyiJKTi projektu irfco JIUlcJ, I4k Jiiknby Pobic& b>'l» 

2-df>: Chodbj najl^rH koi^f^dcra^yn ł>yU nApAMiui cirfa Wi' 
j#vta»rin, |pdrł!kk<A*o JKM PFfM. b^Ul* ji| iinl aohle m |i«/ 
UŁ rfttloitu, to kofłfrd^racyc pcd Uojiu fWtt to tfai aLc aa^ 
» pod Ifim/m i^iQ koncie, 

d'iiC4 K^ufodctoo^A toraśnirrjam JCftwwe b^Atf* w »n- - 
IL Paim rM q>ici. tp ji^ «Łikr<^nilov rołi^iio, kby a aloj Paii r 

Itcit WyrA^l JP- ftulkowntk jjcriculuni H&'Łfp>t J V 
V n^ knnffidimcjl <<x nitlr>nj- jni^onsuntlnn prfmŁL Jako '. ' 
lego k'>itff^(Tf«G7a tariuigrailckAT konlcdcmcyii w Ll^wck^, gĄiUe hfV< 
tatom G^stwtkifgo ulitUk. 

9mbavmy. tiardjeo tlą Mf Inm njj-Ii, bo niOpridd .tPłi ł^tr» p»a. ■ 
ncak k^.^ny ccmi^cJ. o ijoUuii a&«nrbty ncntnULictctn en 
pMcntlłfc, b^jrl« mlAJ woltip wojsko i hlcŁil^wtie tjiilną ii'J»)uą 

&-«>: Zważyć trat^bu JWL\ hHiriuiLo«tft , *« pr^i^c k<T«r>^I- 
nicy« uobi »[i; dlfndMLtlu ittfw- MatuH. h hl^J i^nnn wxtyhM 
cjCTjjfaJA BiO||i| pulltjluo na <Ju^y«^, b lak, uc|ic%A-ł) B^". vk*-^ . - - < i 
le ChU, kir-Tfł-by »{xidly n* ujt^ jyin^, luij-irluicijluj JWP- IlMji- l 'Ai 

7-iiu; N"k wloray Jl'. podkuuderty k,, »by JWl*. hotman «. 
k- faudo«nJ clq na proi^oyl Uuiych uiDUAr^li^wi ji-'lt)ak %^ 
di> rcEfiekayl, te maatrthijwla^ vryi\fbtwto£> twi^ iotciv^ cA^i.*,,-^^ 




— 113 — 

i «inJi>f«A traet», 

H-v«c Ji^ W^ ri^xiol JP. porlUntłulirrjŁy k-, ie JffiT. hni3*«*Ł 

IftrTritnU iłopullt, isilrjcrh'! r« rfi^l^nta T^łidfa". 

Puoockl dn Aogium Ul. Bont^tu 7 iioicls, iTtl: ,.Xfht ml ilo^ 
włnić nie iii«>lt, adbcb^ M li-rudJiiS mój* hu Mi^iurnurii-i Pa,il«k<»aLa 
WK3I. PMIl, 1 ItJtpłto), primo JnrMA* canYoalcotUo ticxii ob^wii^ft- 

4>|wrj^v* vi f»i.-tiH, >»o ei WłfiyBcy, ktony tft«k«Au i P^»ki4 «fivO 
WKM. PM.NL iłHiłuJą Ysiilo vrjri(i,VHloii>i:li (i^ciil i ci*(ixut uiudU* 
AntIwhfUo pHlAHCfiiii fitiiwiń hu ttini», nut]c^ x c^jiMm^ ^mul* m«n- 
Uimi Iłuifinjiiifijm nn;;tim LHlkrjr' wuj^^^^ynii u^ilAc^ w kimlvcii* WAtkliu, 
■ m^jn u1q iat«rc«uwiLiłfl. ^^uruia xo]tiin imijiicłi ułiłuji^ mcrttrf iL^iii«a 
houJk oŁ dilf^lh Hn-vi,^ Za\'nl(my dunii-tn dj^-um^rJroft ił *jpicdxkkli 
potpocyl DiKnidi* iłTdorU ^gitń ta^nal nlukr-lrycłi p* wt»J*ii'WU- 
twadi ci>iH:ira iit coitfrjirus ili' U'^ n-juhir^i^ to ciyiilll ml t&iLM 
rlo Auk«yl wajikft rol|pxi«''nPii, i ffily Bt^ tum hoc mndonr oiwiŁlciyli, 
Łc (O moic MpcwitwmI. ilaWTiltij lu niduU EcEpublicae coajlłu^ ^^r&kty- 
Jcou-anymi, snlBeijaJ, pny Ak«^rjti:ut2icm«J ktt JlAjMtfttowi t*ai^]^kit»mu 
WKM. l^MJtl- wkniufcL— Iwj pray trj uft* ^łBiy&lklch prjw[iiin>Łfl !;*>- 
liwrm lyirjo ■■cłjl' sukryflk.wi^,- rł>irj>i uh lviii do mujłwńflTtw, uiny- 
iiŁUjtkr iiK-j knł4>t ti:m Hj'j''uk'jł/.y. tut wiwuirjł/y t!U WKSL P?l!M. 
Alo kiMly kofi pAttUA Tnuoj iŁ<j uaIu^i WKM, FMM- Evcilsiiinu« luikifHjJ 

■dhtlwlKi umniii iriE^ilia, yinun £ k«ti^1uni JM. k^rflynirrin iLip»J(uii», 
4*> wyptTattAdowoijBi Afc«l>y ftQim»ltEbe v iiickt^rych woj«w«Sii4tw«ch 
I tkMTiii^h, tffJit nmi-km lii^ni pnMiOl drcJt Muji^ftutł-rii i-tTi»nhii Tf>1 f>v- 
t«(MibUj«, rlaUj iLuu ;>riJii£nrJUtorH. AIb ifdyby Euir>K iMik^j tatirrttir- 
hłUł f^oplnaTh Ai^ti^djrkA Jaka^ imj^ty^ryft, si iiin hyJrihy ł|tOłrtino*f i 
Kt«rt^rQ mała oh jucou^ulia vC ifłi.'(rtJ Rl]Jł1ll]]ifl^ jnlv<> i t?ra£ nie- 
dawno |injr ro3q|iriLiihuuciiii ii^iMiliikii^fn apircfb w flawnyułi irranli^tAh 

iUW, ynfid WKAl. CMM, i fm^\ IłŁpIfn, ti* mm px mo flłr*t haco 
triJiiKutA]! f^t. p*nlltio; jiiinrL i."^i oU]K»łłicdiJ^ WKM- PMM. i oOcj Iłlpitoj. 
kti'iry.y, *nlri; ol|f« it ^,v,ijiriio<lU tul< dcilttf. Ula I pTure moj^^^ '*!■ Ma- 
j««uiQ I dU oJc3r53ny x kawiricDi tycia joA pod«9dQ5o dakrylUcon-ane, 
k>ftjrŁ4jĄ i fnAcxnJ ilomck*.-]r^"- 

(Str. i^). Csy Pod«Tv-lb byj )»n«kup{oiiy przc^ A&gUg? Jftk 
ythitA X fpviiłtavrnp^ tjata iln rJu^ł Fryilrr^Icu. Iti c3vnr, 1741, kr^ił 
wprost ^ oBkArt4- Zd«^c dc OAm, U fakt xtŁ&]rei«ikłA fntJi [UqEi,«r» 
kopii iJłSjW (iaJpuutTłił*Jłryoh Frydłryfcii do Pod*wll*fl w an^hlnum 

POf. •tu Sf n, At tJiJny St rrnktam pmonbnnkMtgn ST grud. 



lU 




tl40. Uiu-u-nK V, IttS^ s^, onki mrt. S dolAlkowjr tr«kŁUii vr44i*H 

MT r|ii*Hli« (Fr^fUr^k) o* wm |K>iiit cocitmro aiue Tucst «iotf bftśAfl 

^ol^Ur U SnMo duii-i miicua i^u^ lunkiu* rnr|iiHiu>n «]im* Im tfM»^J 

Kanio «n T«Hn dcł runonrclttunont di; łon tlliftikoo <iu !7T diraHllM 

IT*0», Ck-rcij. Hf^:uŁ<iU XV L^iippfi^^ I.**<>- HŁ ł 

(btr. iSi ^t.>. Itcibincon do U%tulEordft, 8 MncA. 1741: a1 

tiliaii of tl»* gn*t SoblPitl, BŁ^iourol yiMina", u Usj-lipla. V "" - 1 
XXV., 7i. — Ti^etyk dc tlynitci-diu LI hitciL: ^» votu yt\- 

Dl L<invri]ncvi ^ yui^Ł^ uątytnult; FodrwlUii (iiiowbij«oiBka^l 

»4a* G>iit[arium win! wjch W4 ;^łi:«jł« OcduM*; ^<i ke, AntiaFi-f^ ' 

aO liHlop,: 4i> FlMifłigo, :5> gnid,, ł*, C- 1, SM, asi, a7i lU. 
He|iu-'TA Hyudfonla. t^ 4<i^ml| ti ItaiifnrFk, II* IM r*^.— i ■ 
u Arnrtlii, I ii(L)Jc|>tc>J ti BmgiŁrga Cirkairc n^ 4)jjx' łii 
Mch o tjm cplAndKii?. PnWz acfii^iwct^) SiufitU^ piuwk? w»:v«ev rw^-i 
UJą nliiij im AŁirtlrjrriki^w. kT^l^ny Jukohy zmiUJli krĆUi *lii mrfi^Hftl 
kOfnrpiuryl, wydAv«Ejr cajomnEc^ J»t tJ grot* >ilc<l<KrA«cuicM ITlM 
lUryk w/Mltiilp, i}\fnkmtnli^. OHwIarlrju v Iflfit^ d- in. t. 23ELjliH 
h1* Cirii^ <lnnr d'njcir prud«rinmo»t «ii i-xiir<ftQt d«» Autrfrlilofis ^^H 

(Młtd <rt ninyinl vfiib#l..- Cent pncrfiLinl jopf]rL>j*iiiU & cvtl« tu»pi>nil^ 
i|'ftn»c«, piy^Ycrynut d*«TAacc <łUc na-ii*cr£tloEi d«4 mCtifnlnto aatri-^ 
eblMu mi fmtnilnit an pK'teito l^iUmc pnnr rtinipn* «>ttt> titw 

nlMt łUIA JmcŁo oÓAtu>v ap<>t<j|;iQ królu K.o*rr, w TrciAJ!*. 8Ui4i9#dŁr- ' 
1, dlft, 1 iiAWiit «' FtioJr. d. lir *\H:ii\^ T, 148 w^., i^io wylii^An. 
U FryilcT^, jitoa koiiwency-^ iHli&«l]«ri)dorf#lEV .iviir.., Uir (Uiuyl- 
TtntMj) lk*'Ulr«iii"r mul WoMiliAHir fit-uojtli^n", 

(lkv- 107 M\X Poti\:xii>vttkl do Ogrodjiktnso, ■ \Vnm*wy, Z» UjrcM, 
1711, Mn Tiio JnUy<i ijiiwlrtrni^ Jp vr>ii» prk Or dinrt b [UnM- 

Hul), |<ji , < < ihi ft pcurlb dti iDOD rutaur. ijuo <|iuk(id on in« nut^ 

fł^umi |i'if>itl vvii:«sit Ea ml-^mi- du Itot i^afi J* irTlritnc, Ja oa aun- 
r|U«nUc pi:>lal do m'y rotidr^ II oftt tomps lu^cn mo p&rJt «1^c|jIi>> 
uunt mr k^il* et non aa cun)pJlxnc&l», ul uu » vimtt uubk fr^Mt tihi- 




łłr"? t-Mt four{Quf, ni on mo ccut, ii Ittut ł^u'*lB ran k* 



[*<>- 



- 115 - 



tTVTiilili^ i'łuU4 1*9 foii itao J'y (4*ii»v"; ik> llpLiu, Il^A wu-w&uir do 
£fGłil:i- i\v- ia**r- tinwe p\tstxo UrUhlo do l^onlatoWŁtlryo, 30 tijet. 
174'^. KhnirtkL 11. Ti. FryiWyk do Cha^nl^E-kiu, U tfiud. 1711; iki 
Podowilt*. 2i grad-. « 7amiftn> wj^UlitB Sahina w trepy PoGlotow- 
sklo^o, 3 Btycc 1142; do FEcur^go. 1 styc*^ t|da ^^idir^lpisiiiLcjitti 
Dt» sur r^imji^ ralsiibn da ct« P9CLl«tovakl. dani J« ai^łcw 
-k Const«nUti4jp]e a tali tcmiiiltriT k' ouincilet^ |iaUdliii inUlgant H 

TteTlolKln. 8 nt^wiuia. -'U Muiiiwikułi: ,Jv liMJtulii ua .loiir Itr luarMlial 
do Bcllc^^ bt<«n «i3 j>ki)in liA tn^anw i^iinli|Uib pri&c« <}ui tosIuI «^«0- 
coixiiu<'i(H' di^ Ib MŁrrHvi«, ((jjxyilut«k tuk^iu ITT& j,]t \v rot lut pTV|iMB 
d# Ła itociiAf A Ia Suł«, pouT aiUrov pir c«t appAt \o mi do la Polo- 
nii*'-. IUbi. a, m. I., ^DU. 23i - O |>ol>cie w Dmbili?, ih. '^^ Dd- 
daaytch,^ 11, iJ** UJ., S«lirii.-ituu dc» Karoln-Aibcirta* 25! *tvoi^ Piy^ 
d«Tjk d:i Pcili ujUuh I^ ■Lj-i:^^. a (idd<tuiu nut itrmll lujikti;); ^pM c« 
mojtl je i&ft ratk {'krbUro dc U guerr«... pDurftat^ |jc»Tir &1»U dlro, 
dii^KBcr coiuniL* U mc ^Inil du StitoiM vt] ^uo Je «[)b mrLllre dc b 
phu crmndif [korli* d^ leant i:ciuqiif^«» et qQO )a «orp» du p<*Q ^'A&- 
tUt Im vt>U ^li <Łt«". r. C\. U. 17, 24. To ciat3^l« plsiio naj^upei* 
niuj tihipriiwteiJliwiii Wi(]rv't4tkk^ (łtiŁwy Maikrył:*'^, i vf diitr[wm ilwiiK 
tle pi-cnUiAwiiL lu^iki; łiEi]tcir)'k<.iw phibLkIl, kiór£^ t póiultfjspsfpo 
wyoufaEiLa urmU kułIeloJ t^jtyitii^ ItTyminiLl Ai3|fiihtowi i ferguromic do 

»ji!oj^M^ftiL£u Ft>dr-f>kił A £>oU'Jti l>«-ilLiiALitv^-— K» »Utfuit«k Lf, 
Sfe*kicgo do Bruhici mt?a Awtat^'> dopusA \a <.^hiUardt«A<\ U mftrca 
1741, Sborn. NCtl- 4iri. M^d oLŁdMtjr j^I^, to ^[młi poTujijmiiSo prs*- 
nktdiAł w- FWvr»turga fiarKiiloOQ Mmiwyf^ogo o Kitriandy^ lo kliho 
povt<{njl4 Dli* na wio-cc IHS r,» klcdv Mnar^cj w lej d|l^a^n^lG rjo- 
rt»l n» krtrtiuiCyc Kl«!ji*ly d'i M^tkwy. 

fStr. UifDri JktotŁfa c|ui ul>li|^iit \q roi de iki£<de & d«o]- Id j^ucm}. 
it RiiiiHitnta, XV], 4t4^ „nihmrikAriiont in ditt* o^nr «Vtt inf^p^ dd ^un* 
icmcnicciŁ iiilcriour du mr^iuno d« Sni^Ci oomni* ftnaii df« ilrciitA 
«t prinlf-gm dnt Httf rt luAmA da« drDM« d* la iniOi?4««io>»"; f>m', iV. 
490, miviil(r«t ru.TJnkl d<> Fiukiid/i, 18 uMtiA 1742. 

Auirlot dn 1j« Clii<tiin9ir;^o, ll^ fcyi'X. l7iS. IJi C.'h<^liLrdla ća 
Lt^nmafi^t^ (|ł'>4la w tratoklłotmic) IG Mycr-,, I x kuUw«a; tJdnia««o- 
jili-jii dtk Amu-hrui^ 8 litL, Pl^^kiinikiJ. U^rkU du l« Chut, 1^1, ^^i^'* 
KAmbiAud, Iit«r. d* HofiŁi-i, I, .'Wtl.— Por. pii^tiMkaiy^ IVy*l«rk4 |i> 
RadifDrKlłtlilM. 10 lUAja 1741. Itsnkr 5^, ifil/.lt* </ll-iriijr Sjtwwloni itlJAhfc, 
10 tył }vi'M i pól mUlcUA tiil>rriA'» ofo* Jrf^i Kt'jU>v, d'h >'tcar«'^«, 
S5 lul. 174^, P» C. U. 47; „(« n>l du lVuu« i|uJ ii^idin* puLiiI A m> 
l^rji^ipttot <1mła co ^uM fAlt, i^f^it 'jut> J«4 aaiąjonctnroł icmt \w lUlIoŁ- 



wioJli*.. r^ iidnJ/ PiTiltfTtA v«M«tt fT^Acrl 

PmMMA g«rtrb1«1*: pod^baMi WattaznrAfci, M, nfol o 

BiiJ*, 978 A^, vifflnilwi o iw ima ml nuli I nMli^wki kiiiJr^i 
1p«i iMąfR „li IM bdfen dtftfrtl* ijnlk fPolwj. a^ni h 
fiiolikJre tifBtRiu «iial plit dćfJdlro k cdi* fghwu- ^B^^^i}^ 

niiŁ ^tl t«t cvf«fHkni ml <iae Ł« Boj ny •«* vntr^ mi rian ęt 
M- Fti 4 oifmw liut vMBmr ila ■• ^rt he roi 4e rblcyi^ n^i P^i 
Mit tttolr ifnatin* lai|fti^iiJo do im ^ui «« »«iiaj(v*iŁ lUiu 1i 

dira 4i> [4(u lun W« 8rł^i>J«.,. vat yn U diorr^tioB d» ■* patat 
8. M, fl« *VB)plinftr jMir £ilrv rraiMU r* pro^* RiaWiKl, } 
ZkpbŁft Ł«t»*viUkU^-« 1712^ „Polko^mlk Boa>* !ktrav 
OikaUntrka aototTSOWUiy, prftjrbyl ^ Wirtkm PoUkJ ł um hftwi 
tmy Jl' kloJutkii L (Piocrti? Słpu<94; tkrypŁ. romwttt, i upei 
uluiti. i£ IB ^łodiŁlulCEiŁe Łouf^tŁmcTTi \vty w ti^nkii bcfllBsl^Lin 
tyt. <il., I t'J t^ii. 9itt«dów <2y to pode 0(!»AaIi. ety pcti Stralfttid 
ilpff4i«rk'>««iti b^Ią'- O udid«Le tJMnJłjctliis, uh. unoci «lc«k4iicActj 
A. P^ Up«liittfwu jiriry pArlasincji d«p«ux L* Ch-lurJjt^co, Arcb. W^ 
itrocoikii. I, tiiA). O prvp«iriuidji0 k^pkby. AutftW in Jii prjn 
A JJwuaa, 1 Ui>cjt 174:^^ !iiiiiaU4dc do kr4l&, :JJ lip^^t k Gurtium. Ufw> 
WBiH, łA to ifAyimrK it^ *>' Aci||iut do |ji>tiutt« *>J ticip- .C^tkri Nmm 
byto o t«)ii I poroyriJoć, aby ilf mógł takoiry tci^oiraić, ktrirrbir 
w>p<h*l4l[iiow«jiM luk iricWcu •t«r«nlQm luuccm ocicc^Ma PoJakl<K>-uI 
Itttlboiiiyai (l*|ttać kr<ibl«JaT aXc ^h^trn- «Io4iUB*>tB pTiJ^' ^-^ 

,^*viiiB t-cne i|iiftai hoc «g<cidl nudo non pMcft ofiriłili iU*^WtcA 
vt di<pLori4<ida lulmoduu forct lp«lu« aon^ u cuiiU riJrtv caoi pri- 

ICeiutubllc«m lu tlbucimen ouiUiwre Ikoftt; łuipunn h^ bu aJIM 
ralt fr*9fu<;;o non ftfrau •* tnftxltao ta p«rtealo r^flnutur iiai ifttu 

UajMoy lalaj dira łkf7|ic%, dotT«vąc« rsnrtMw kdiif«iifnek&?ik 
n ITIJ r.. lu^uj^f,*! ioj|H}Afio9ci.-hli|gtHr. » charkkl«rj/vlycu>v dU ^VUI 
optBlJ pubtttna^ w t«j ■prawic: lVojakt do ^f^'iU-'U-ncyt. 'i ^. ./.w^tiwr 



ę^ ^4 p^UriidiUii 4«)ediaai ^ottcorOA Iti pr«e>«-ui« ivrAiŁ. HiAfu, 17^4 



— 417 



My IftH^niOdi nrhyUwtiin na «froji^ unnCki«t, ktŃr«T)y uikni ?«g<i bro- 
nić i&0icl,v, |irc«sikoJy, jtith od p<ii.'sąlkQ kr^iloftws ułi^sd lij-l kIcJy 
lur/rit |io!9łIiI El wstrł^rktoh &jis[ni1<.''W i iimyr)t oU-if^li i\AtvU'v vc taklaj 
m^iiLiD i :fiiuicUbn[iLij, ].il<> irni/, Z^iŁiiłv ili^lcj jiiTiiir\ <Xł t^j h^LAby 

dIo r*mc Zwalmjt *^o ^b* J^ ^^-ri^ ^odivis^ąó pctr^lL.,, jlc pud laki 
caut. kWj iwiat |mvio c«)y pou-tfutchurm umiKioiiy aaunUuiuif^ai, 
s kl6n*S0 nlc^podzfALiycb 1 «xkci(iU>«ycJh knlil«ca obn^rUć aSi^ puirnocttn 

IITim; >f'ija4 tylk^t Pol^k« ^v -jrcK^lńt ■>■*<' i tci£i> ciujkA aknlŁu, jtdji' 

■le korK5«ta (>oTy. HsoCKc mi hi kt4>: jaktinto t^' ipuo^Ma by^ mofie? 
prM««eką]m^ Bcjjnu-. (iilp4>uiC4li kruckn: ilc Jndm^ ntr iłwii ani tbie- 
■J^ miiiip M>jia4w j^k^ mluclo— kt<i« Wwksn temu pn9ccxyć la^ts 
*■- nuEi «v*i^^^- ł^yl^ nlppnryjjirtrli' ra*i. nl^j" »»yrti)qyrn iipoAo- 
htm u:i F<!Jma«b' - kiórrinl. nic \fft vAtyilQ mtists^ birdciej oni. 
Juk riy, ran J ^' — T^l^^"* "'** 'l^pu^^jwjfi^. A łrji1f<tii. jfdy H trny jc«inv3^ 
lobAwri i w^A^ni-mł Kaktnid&ii^itt Id^tiitftmJ, torna <x»f, i«ru pcfrih. l^ 

Ta *lf |iOMLji« klit 4it«iwl{*: to It" UWO!^! i r^da nii kjiou'iiitio k^ifc- 
^i^riiryi; n flU Do^fa. |ii>wio il4^<*J, ktł<Jyl U tM dr^Li^o u- ^)<^yAnk 
prayalołlo? OdpowlKłj-łłlWm pr^^^n^odcł^niam wlchi j^ratykWW, to 
konMertcyc T>yJ>' LiWi^i' poij|ri:/jir I <1>iwU'iLiiD oji/yiiih-— , i>m"- 
pomftC tytko t^-«£Owi(>?kr| za ^^ JCrola Jsun KazJmknA, -, tudiloft wia- 

Jc*C koDfedfT4L'yiL7 /iJi*di;'>Ł'xfiii<» »»ni, ;uLaknift i cinyBli^n'^ aoulym pfS^' 
ehwl'* DijM' 3tiijivini'[« PHiiłkJia, J utrcymaiiEupritn, bwi>l'Ad 1 niłU 
nrt^if^ sjx3joii4 oT*.>u'i>izk£»m. fnMt kc<>n> wicrHkini f-TD^iwoTin, t^iU 

uiUcowtt^ ct^ ioz)nor^i3jDiii(> , . yŁ'>lH tit^ t«Q zwa^ niolylŁo bjujiąA^I- 
>tjiik, oIp avr»taym> ruai^ilaym. który, iridcąc k>ji1o ^ickte scwj^cr 

1 iiiebv£|)l7*:£ag^ oiraslć nie pomaca piij&^ru. ai« naart, EUo^fcyiruy 
f^\ jmirjfy n* r»i»*wiij^<'r ivfri\-itk*> plomi^łjfc i j^otowi-nl^i £adnoj »!*> 

itir«tn, TLie t^iyni ditniQ.. , imk daWp, &> cin a nim in iJatu pr^wriłią 
pcaktmi«iy; i^ccy mAi u nic widtL itnj ma. a uJc słyny, rcoe tna, d ale 
robij nn^ m4, a nlo chodd, nrci* ma, ■ nie croje,.. Odyhy pTz;rttclu. 
bfod BóftCt do wojny al««podxijin«j, nl« wJcm, j^llky w urej^kn koj. 
k ttt, KTiiUailo id^ 10 ni lj4nN-rxy, kE^Wy tryl* vruj«jiny. kt^ty ftjcy- 
k^w&alo wojtfkat rwiarieia ^ntysn^tlca lu »iłi|>rifyjnciL:U, kU^my jtoto- 
tfUii* d^Sm 4t1i<u(u ^iib obruife pola do ^nju fipiMAłtikr. kl-^lry w nli> 
odbilpj poinwMc iiriytiojno fchroujcnk ait^ ibroiinn n^kt^ ei»J^ L oiiiIp- 
J%„ Gdyby tlę kLiCHukuJAJiTk ]nlobalu <ji^ kmj'>u' iU^ilKO Mlvbra(?t 



- 41S - 



tp^ąc«nQ do tego cposofcii* iltjn -"^ttr »« lo rankD, i^'--■y x-- m^f — 

J ^ J«JacgO pOOAAd dftU, lukUtrf" ; ijMAJud «c!li 

ti uoaMMaualm ■>, « kai^lc^ w i^^U^) mwf Dyó jMuiItcl Stmk 
^xtW Jmodccu nawaą ci Łui liAdkcii^ iv sFlUIiIi^J bi^d^ojnutcl, *■ l< ~^ 
dworu łUptCtt DDft Mr*^ po^ła Jab mytlonta, kti^rytj ó" 

I IdinnA j4j aUiE.>aij wał, «[Ih> o obruliii>li, jtamyilik^A i :i;%- 

<Mpo*tnJji^ ^^ Sit ko(Jr<it«vłv>'ą tiną^hitiiy inirTh 
tA^tJb srwii^bfn ti mui doEo^w« kD<>nŁ4 ntacgody, (tjf&4**^ . ^ 
Mftlntiileot i voIv^ią «xruxt^ alq>rzyjjfri«ilft Jonowie I 0i|i^ 

M Sj[»iMti x«i*rli ^ bkłk k«nt«fxt, UimLw* tapeinj, Bnii - 

• Mtpm ^a ii«1miti>irlMu* po<lfttkviii'? ifr^cnjłtinii*;, Lo &iŁr';' 

Jc«ol5 p4>4 j«iv&fiB niiii. : 

nleffi koiirv<leni'łw, ■ fłn-.- 

mnot*ftia wi>jhku ph^.V. Wi«a. i* ki^uM^meyft Jjvt tu i»Jtjtidl 

*rrc-, (il« Jalbp i* rnulm Łi*' ■ --ł' -rłuk wił? kjniy 10 

iiłlcdiy FamitiAftii. )tiod,V !>' " ^ >d, kitit Ju >|n|i] mpft*7 

n)r ir<xlx irj Wri]ifnlt-nii:^l-.- 1 v^> ^lu^ealacie l^ftsklw 

iUa IiiLkI] (KjbitOw IM nili: pi 

ifftt', jokAu lo? kitdr u k.i .^ ^ .. r I. ^. . . I ,- ą 

J^wobAil i wofiwiol*, Jftkto to? ki*4y «kai)wc»« p«u itftlą, k«b|di 

itimi. tiikc iiWrni Uitr irladair. ^^ 









f^ j, btf«krAl««rriL 



i"' 



1- - k. 






pracoi tt> til« mllodd^kli iik, tilo t^aUlcU^ftia ttJcayKuy tnott' nJc ub* 
kto prmgulff i Hi.viill z doifwUJyjonym i'oi*kl o LcpnyJArjkJOEn. 

w f ?k<>ji:i w<jiic, odrodny syii ojcx>-mT, kio jftj tSMi cniftoiajf 

tto wojJrikAi i iiin» punktu, tok mótirff alha^ f^o K^^lca ul« um 

ur^i^ilzuiiuKO prjt«j «i^ui Ir&Ltutowy 1717 r.V,H. aJhul tv w<^- 

\io (iiujf^ h0iŁniA&«>w i ni«iu vratlxAw do^wtjidciaoiiych w iui^tvii», 

'Atlm i w iitjtuiiiiciifii tivf>it iivojKnnt£i>?w^ 1 cfTTiiLift MjiTAjitufr uk^ 

rłurplat przyj^mfiym »ricm v poJtoja. k»fdf tuk p^kiimi b**- 

TiUtvrcrti ojmimf^na? A ji-flell l^i w<iJ*ko w]dxl iilq być M<:iup^v 

InoJ uwKze dyvpoxycyl K. MoEmniby?^- Alt afe gUmyroJmy ol^ 

ih palen^yl, bo Co tni my^I^ a £jvu«pi#iim hai, i^hybd, I0- 

tay taml kii w^banyli nit knrki ii^a;;^. 1 u<> kochjuiiik wcjl- 

»l« >M1 t^ IIK IIJKUAIUJ w k\t i()l«rf J<v ^"^ 

UnnEf«r cum dedori. jnrinm kniln JVri do snkcnyl doimi 
w Knr. pal. 1741. St, S59, 2W, 20^ p»r. UoiiVfU X\a i06 
Lirt. A H-mb »cłTii Kcngarlfip fid Hrnatorc!* ^. niiiiUtr« iftaTiL* 
et M D, I«, 1 w tydi himyck w^yraieach ad prkaittcm, A. d. Vlvii- 
IS mnjfl I7ł?; prymuk* dfk Mnrj^l-T-Tpły, 5 b[HM' ..tl rupii Mlrn fciir*nj 
ru natf«ni>r nuomti^ [p^t^rtoium ttd oJh-^tiot hw^uILji <-xiin txki^at-tih^{\siti 
Am^trihCH iiiifi^nitn, '[rmnirn l]iiii.iVHUiml t^ntuM IjM^ itltiin*' 
ip0i-.t D*i|D<f sŁb|u»m pnrtrim vn\ «xoniitqft ppTmJriŁ, tmo ne fHaoi 
inll«a [U rv|[n0 hiv' rnl!ln>'i«Mi- t-urlo fmju'd!v(Ł'V IdiH^iitwn 
Woiym du«^hu odij^iwitdici jmifjiA' fobkioh nn piimo kr^lofrerj 

knk baninfi wi«]n iU|nkt. Mni^(-th, J in.i opuńctU z rnrmy^la la^ 
iL-yłj .,Kri^lou-i',j Wl^5l*T•. It'l'4ml4^ 'nyralnni* olmnjonlo if powodu 
ly Hoktiiayjnoj vu vp&|iu«e<Diua pldink oltóliiom keijixl«!aa« krak. 
»*[łyi:h h'tTin. 

Kur, pol., 1742, Kr. !?J3, x <>ł'dyii*<Tyi Fryderyka o o^n-^JciUkneh 

Łlfih, Jfl Int., |¥HlnJ«* .pniikU, tjŁhjiiw hl^ 1^ ift-^^i"! i»]i|jikjni'J 

iryi rt^ti^ju kiitr^lltikn^j j /wiiiru(LtiAirłL'i du<ł\<iwTHiJ kpi^i'Jii JMct 

|yvjHln biMkiipA wi\:>-?ftft*kUv'' L^i«iiłiid.irrin>. lyintor Hdyklniu xiioc- 

<i«trii'}Jt:łiMi]'^, ob' tliiłV0 Rtcniifdły a llinlra^r^ I LobnuiniKi. 

Mrini «>*! T.iibkTAhk logii dU kró!d. k Siiki, ek^pcd- ad iiuii. 174% 

i |j&(w^ kr-Jlu i-nuki^n^ zdabyoa^ ńl^n !^tn'i'!^d/lłUJ^ a na f^ 

'Uk 1VilBk<; Jikd I !4ikrt*>ill<; opabnjv^, Łuak JinTiy rłu ti^rsifi ju- 

Tvn >f^i'l trw^iiy IłcnoiLki wiit^-iii^TTii ■ curriijtkitiit-i tAcinl 

iił, > ImijbniUKiuj lrv£kAy jkurtmoiT twymi uicfirMbnijjinJH kU^ 



rjrmi tthy tii^ ZBca%t aadijnnŁ pootl^ds^ cticinyiik, ti. 
I ikloniiych ^o iprcrdjuilft v<obio^ P»4ak>^w. nfaAin^i- 

naiuo^ «fi^ pobkia oputowUa^ ku'iem, jaŁa tkwwr -;>rłL 
wfiiątku i doBtadciit łacwŁ^ iLo ww^lkl^icci ilrg^ x« ^^.j'<4 ik-ui 

tna ■^•ikd pt<ji^tiiy pr^ko Jo itkfitkii f^rrywirtif-br tn ';;' >*<r: \- 
«t«oJ« »o^-*ily. t JUii^by iwi trmpaTh LanŁ ■dyM«>4i Iio Mtnt :■ 

>nfttr«; <U l^L^lowlEia, :!T kiiirłf»c : d<i n*«n>^, "i fiinjii, ^ 

ptfUi fotnontAT uni* eotifM^tkm mi Pokiffn*, dont t«nr lnt«:< 
d« n wtTlr AipJoBKtit contro Iw roto dc lViwv r* 4# Pal^-^ 
OpinlibgoBtidf' wivbwriki^),i«4»cvo VClnnntna,2]lllL)ai»j*., * . 
n42.--Rclvir> kayaerlbig*, Uto 1712, v SoJowk^k XXi. ł' 

O kryiynauni pofmceittr BHłhlfk r>*tMyii Anmi^na ;ivzTd««i4 
pnaokle^o Vp- Drrźniei, -^ kTrlpr.: *lc duc <le WHtacłifcU *'ł*TV 
Jk ciUbnttf le c4« d« BrlLhl «t A nwttn fi ta plien lv dl* do ^' 
iet| «0Q uui d«oOMr. TniMt-nitUblfaiiv&t ii n?uBtln> iIbiłb *>-- -* 
Sft iDiO«; rMolBf-y«> Frjilrf^ki, r>, 24 i»4j&: dSp ckn> »l^ <.^ 

M Th!!ii rr»ii*ałV P. T II. H'.*. I7fl Tm*J jnjwwrir f-dainii^ ■nr|ttdi 
wamiauk^ llBtuaarwkjEji. I* 13&, o Tarlr, «k(4r7 dd krSłft piw) Ibt^ 
o«ikuią>%cy gmfA Brrła*. 

{Str. 191 tt)^). Bdiioy* PodewlU^, t H*^, S9 kwic4^ « wIbmct^- 
ctĘ^rm pnopUlnEB Stalm: it^fe«v>' F. U dodą>ą; .Sl4lr Latu.-, nnk 
w h dwfcojt uif dte ftVBm)ig«« dti rótv do U l'rtl')gii« jrurfk^k*'. |>^ P> 
dcnlLift iintaUlin^. ID iiiaja: „Suii fłWi <lifh^M4^ v i 
8 «frnr^ do r'idoirlk» iI^kU,. lU «or«'.: ^(^d*? ■ 
ąuako u^aifrv ii (SUlri ctoil qv'(xi lur pnim^i |imrorpr v« •¥«&- 
tfe^wa, *c oft ifio U Boi iBuin laaliru j pooriiat c<iati1fcD«r, CnrA^ńif* 

#Mit trdp ^loiffn^ d» Ia Polofrnf' poor kV oppo«fv di-'^ < 
i'ftv»l0 dc parHlk* TiK« \ F C. U. ue, 1% Iffl^ 1>roi-?L 
V(8. W. X\'IXi. 32. 

K'r*<y» J>v>IiMb*x* t JMa«tiA, IB Ujicm Amotk TL -IHS — 
WiilfxMWHkl, Tilt twl<rrdt., ii .traklnlcn i d. 2^ Hpr« L?4£„ ^rmr* 
dn<CT i«U;[ Airląifik « PniMoii-^ wiJoirnilr iłlv utalymifcl c» pioU^- 
bjmPfL «ru:Jjiit-sklch pruitko-MiArrir^kŁ^łi $ 4, |J cMwrofe. 

Kol^^>p{>fvJ^ a Ouuiibrfofciii, jcjcn% 1741] 3, P. C. If, p««4, 
BrugtK Fi^d. U r« Lfjul* XV. 1. t.^ »<f — O ^TtjyHlHcIi wirrkwUą- 
cyoh «ft«v*&i «d Cnt«fcin, «<d#ik^on-Koln AtMtyi sa Sli^k iinoi 



— 421 — 



PyduwilkA 'i<*il» a> lli<i\ i iłi]h*wi| ifi^ar\*i fryiJcryk* 3> Ujw* 
174:^. R C. II, ^W-, ,wft]in Frunknyi^ii wtllrh^ H»uj>Il7MUlIIeiL n*bf4t 
S<ruiŁ»ii?c.- wrlctroa tilitt« oni idncr jLn&ofi linior Piiria h^acyJu^ >■> 

tAmu (orAon, wiro don Uuud tnLi don ZJihucn auf dUt Ei-do xn atcłiaii*. 

MC rljijrcbu 4 ni? Lici' ayih.' i^-Mi- puituinuD |<rufiprab!riiivi)t a trmc^ por. 
U ^iMomr ijul lui dDCiiir Ik |r1ii> il^ij)j|Liiikuili>, jl pnindiii vuluuthjn 

ITtJ; .>.'lLrialiaiiit^lji>Li JKM. fMM, f rlub «Ł^. Acbyoi CttdillpuU o«ttiiin 
immi-rŁiM -J^iii']*!^ j">J*^Ui-t, ji^J t^rtntoii jako woloctcirdw. Wlc^ 
^Josn ujinvM*£ jWPŁiib, »byA dtcUt wytrać toŁ R wojtdui, ]ik9 
i uili^t/y szl«oh<i|, mlodzj EtWhofliiPj^ kci^tuhy iaImTa o^hot^ 04lpf»- 
V£'it Jtf uuu\ kaiu|jikACpq w Bawiryj. Zhaa )a ftirjdiutwii rl<>ti«(% któn 

ftljy iiii TAkn^A* ptopoizycTA diaj^lfccrc inoigln, klZ-n Ji;i {nj^ląjn Oo dy-* 
4£^nffwcrtrn:iŁa ttij okjuri^ PoitwnUłZ ml WPan, abym, ncjypLwny 
Idc&ui t£cnerftl«c[j pi-op«tyc^'l moijcj. mtat hnaot oKpoaero lu parilou- 
J4rl kon<lyi?y<*. Kalilr woluT^ftr hcJjiń inifl) po W it^hrcli pol^ktch 
ua słkiifsc ua Blvhi« I tm p ')';(( rłi\-Cf;cj, i t iiK<ji fontuH t. y aa <Jwft 
koiiii.\ "iJUłO t itl>rvik. i'l, htZ-r^y '^M ml^ll nit4ri«pnjR«^i^ (lotnj culprA- 

ktjjr«y fiif ^?d^ t^ht^iftlt pr^rrAcli^ dn PnbJcl ^ *koiicjitir\i^j hjuikpaMlU 
b^lą wijln^ w tijiti i coUo modo sitnymuil \ty& dlaioj oio iDOgi^ 
Wurllu ntiliyi^jF, kf^n^ « ii]i7|irjry]adrb ctlcd iriosil- > fiiKc^hym nio* 
i«i hy& «w4aM^.-jii- Te ^ komlycYi^ tiłi;r.kcur« <.v>iuoniuDt n\>l<>nbQr^w. 
T^ rai^ kt<^r2»'<:li Ju jio nk^h uyclą^Hiu. p^ (u. ti*by >iUw«]l (łro iÓ 

prcyprrjwnduJ kr;i;1 uLImAm-Ii ii^l^I itiJfiw|\i^ dvrji*i-\^l, lali jiud )-ohj| 
JAk<k j p4C/iow>v)L W \V«cliow£« iCLiiuij) JI'4ua li«:totiovric3a albo 
JPkniŁ lVt4ina, ktitry loU |rr<trJnilo I diL Itn bUnly, Injuki^^oo trmkrM, 
kiótfm Ui ciij^ I urn autaz «iBn* i i>br»kii daw&4 Jm b^dą. Po* 
ijluwnl ^o ian:j[Uni:h Vp- Nktsculł, iiiMj t TpliłCc, iJnud* droluH* 
vry^ «bv^ «iip{jUrc t>-T ' ilmłL^i^- iliity oa diu^n dl« koidago, 

prayŁv4«j«l<: ur 'iu pujr i . , < i ^*t tt. pI^cT nuMii-^-uiuj, kc>>4 uh 
tKijMtiTH AŁ mii«4iąe, prsiy rTi^iaain tt^ x Wn^howy do wojslcft fruw 
cw4i*i£i> ii»d Ihtnaj, wyi^ltu^*^ li^d%^. Śiulria giraylcni Buplfka*^, 
tobyA był JWPbo |>oritv«duŁ^iiny, le w%tyttka_ to. oooi mul hoaior 
refen^ Joiuo, b^Uśi; puokUMlblie dotr<yiiUDts Jcdyft mruz^ folicfYtft 



422 



Oun)wvkL li-ioihik ]fudt>l> do 1tJeowiiMhl«KQ^ ^ wą)h it43L ^ 
Jąe ^bikatną rofki^yf. ta JPia UoojycK, t. J. Gmff 4* ^x«, clio* 
«t^4« Indii poliklch luiklch ZW> nh krdbi frAWuklfco, wl^ 
pcl^(vo^ pft p^Tf koni zt'^ircli polcU«^ WO b* rok. furwft ilU 
p(> dwie dUr/ ^<*Tł> akBk.i« 1 pa It titatótr hIuib* UIŁ <-jeJvka 
fvatjr 4hl«Vi, clH^a ftiTity nii^t-i« ^^rit-r^ futits b^uIm, kiriutd k 
Ąv% tiA-n*-TV j)twy iiltjg Jivir tinUiU nftio, oa Jslrd iiJ i:<>dniii> 
jiodiiiiy, uk jkkaAui^ u Scn^iióiv tkiinll I W S^kaosiil, t^^iatr 
kwatwnich >ih1L t^ J4 iiju|cq ^if (KhJją^ 2.000 Isdzl vrjr*t*wŁ^ 
^&, j4A«li kr<yi JUPAU 1 JWPfta^łWte boifDKnl )>7(wolq 
lDpd£i I iH^Jit^ X ulini. cIh>^ nłc n»cm, to kflpkftut, >& grwnlc^ s 
bym pobdo^l dci JPfftua UiMtfft d« S&x« I Muplikow»i go, ttbj» 
pltulBCj^ (lodp^Mli I k49>cni ŁP Ułtią w>'prB«(U, bo f^lak 
EiifdEy ai^ pi^JdRiu m unink^ bo n^n trroba 4>tA n* uciąg* 
k^jq ttĄy, Mci bobr^ mt^w c Jaftki nwojcj « JP Omflwu d« 
JiAb X rTj:yi1eiit#m Alba t>ciiJ«iii ftaiiciukiBD*)*. 

l^Ti^trritiki d/l 4>nr<JWBki(fr^ '^"2 mujii ITIH: .T^ lylko 
\*tu \i*t WPłiił. d. 8 iinoii- jriuaj. duuii^lcm JWX- k«ii 
w. k- tZahiikifTiTm) tiii*ncT{ WPniin fŁcij^iititnii łnilat wnjAko 
w »Uilt^ fnoooski^ Han koAur wynutJć rcetcbilo Wr^ng t^etoŁ 
kt(tr^ dMn[i«r odebnt JWX- b>nclen« Hitf moM Mdn^ mlani 
J31PXM- Bproboiraić takich £Ac^4c^«r. uni am oip pryOK Ap^fy 
tnrŁ. rf*jfT»rtiI. ł tłj prTyo:łyn>', ** pr»łni k'>isirinH OfllfO 1i« 
I #oroiv<ł Ukkh KaciV^" ubronttjt kt^re to pnwAf «vvf^*«na& 
Knymflyi knmnnyt^,'^ nn ««ntin«^ kurclA prTylj|f kuit , Pnctn, d 
tn Rjąilta mo^ l>,vi^ ludzi pi^lntcjbiift, P^^y tycb lAoliCESnA^jtck 
chmiarooDfj nko^o nmii Enmpj, NiLo*Utck, kltdy WPko pnkttiąj 
ochota łto v<kjiiyf morCoaz bvi króbvri JJU^fm pw^mn d.aJo4Bjr, ffd; 
litq ti-J kjim|niil1 mijiui nie iJcci^Wiybi, i-u*^ Btg ^•dlftg wimcł 
■ppAt«ncyf flpodziowamy. 2y«ai; tc>^ koch*ay Ihłbf., mhyi caV Trn 
projt^kt punucil. WlHk% r.iA Hpn^liMg tml&Łl u Awi?nt x^n vi 
WpAUi *o bw do^oA4UlU dworoiri aio ml^ WPtoo nuoitt«>i j,> 

HoUKiMUtit t^ wracrf.T d^bOMl tt W*Ndnwy '><ibkf^ącyc]i 
dw Fryd^rikiiwL jiod^dnenfAclit n^iu* ilu Etialjc ikk dw^olefcKkm 
PrtudMUM uud saiU^kt d«r Kirchougftm boml«htIgv» woli**, iMop. 



'M 




1>0MXIcancin« nvK>ODWAavBi u n%du ła^kh^ct a K^pltcj ak 
byto ^todypraKdsuwMdA od Frii"iiByL 

'. 16X1 r^ «q< r«A»QiaOHftJiycb «r koaitytucyl 1717 r^ Vi 



1712. )Kii'. FrydcrvlŁ dji Yitxa>n ipotbi v I3if^rii«r, ^ uiAn-n 1TI!1> P. 
C n, 27-1, 2*1, 3M- tlroy»n V% Tl, 

fhDV»kl do T^rly, wdy sand<»nilorłklPgo, 2& Ilpi-'*. Tnri-* dj Hilu- 

6 IwtopL 17*:*. 

(ijcr. 200), ILiutaitfT, VIII, ^ Bq- pnycjtcm wsp^mfus c rco«- 

i> vri<4hic£Q w<r£yi-« wltivl<i »!<{ £1 maia IT43L U nWfii:iU<Ktyoli hUrft- 
nlmh TatI^iia u- prWni1tirr]i> timl f1iłrl*ko-^w#(l/lEi<'J pr/i^f^iw Hnii\'l 
oti. Rftak4 V| &4, poilh rtlacyi cidcrlAuirkkli xo SUiiilnlUt ruaj. Mo- 

SiooLbal. IG, 22 MycŁ J74A Wiemcuj&kow lU RAj^rlJrwft, Therapb, 
1» fJpGiŁ tv, irt.l I74i^ t^ł^ini conts bonn^CiR ou 2W m. plamron qn"oii 
oaupt« AoeTĆtcmoiK oiui minhm* iiuudpoU jiour too* Auboldcik.. c'iat 
tortt rw (|ni« In inMrr n pa j^rodDtm, ai^ pcIb mf-mr »Ł fia dcU de 
Unr* Torcas pciur lendrc acrrico k «cs 4U1^ cc doat ooi comamicc 
d^Jk & tif rr^Mktłr aprĆH Im tintiT«tlM.„ cooiHun la S11M0 sujrp]l» S. 
U. 1> d& Ifur t^cordcr la paii^- ł^ur cij qao mf. Itezii>*^ a auaouou^., 
/al dM littHjEi,! ^vjur |wn4«r r[ti*il d<ilt hY (1r« pnM^ ijm^liiu^ rlvi4t- 
do pnrHlt fti T^n Juk* P«r Jo ccutonu do 1q lirttr* du Ud Utniifu] 
(P^jtookI^i;u; ()iił ^Hvi£ iiH )LŁ« GkWit-^. *?X prlv J^l Pi)rT« de Mi^ iiiłlcr 
dana io» iLlićnud^ outxt> nona o( la tologno, usnnuit qDO Ic roi de 
Ftaiw, ommn mnl |inn^ pcmr noiu, m Jirtte» blcntdl dAiin h SU£* 
ttit, on <a«, dit-U, 9ac ffijcl-ioe natfo *oor ircodnit doanw otal>rage 
ei BDrcrurlr Eu Ruulo, ui^triidint la cour de YJciun?» Ci>uime V. B. It rw- 
ra iiiicUK dAiłd iu <]o])lc cl joirjto, <]tii Mt Irni JMttlu-ntii^u, tirv« dtr 
l^orlifluaL l,n iV]roiiu? da ycc i^Licu piLiuie, <ili~11 y a Jejib iitwl^utr 
choA0 dift fait «Ł 4liŁl>li #nt» oax *i>crVU'iii^AŁ ol t^u^ 1 if^Mr^jr^E* Uu.' 
riiii i^hiŁ i-laiit t>iiu«iEnillf<ur, «L ipril ^'a|[ib»alt d^y aiiijirr !« t^ł du 
Pruaso^ dnat «ji dL-ituinJi) itn mlnislni Tifrt Ja Porto"; aalyjaTOiP kopfa 
|'i^nia GłbilŁi d«i PutL^^kii-icu, P*^i~*t 'i^ tiiaJB- *hnl *i'niiiduiH invaiti 
opiQio:i?^ iX0Ei pamiu fA^iliCitŁi tu: aliUUlit' adfomtur Ku^-cd no({&- 
Ualfocil, *[ C0I9IU Bonja&lM^ ro ^L«N<t pcnuaderl, ot ctlaDi abl^gutt 
ad Pnrum Uitoukaaicam I«giłiŁgii(^m a)1-iuaia'> PokumLOt)- orr^;., 
a którj^Dlt ta koTAyMUai^. |POcł;udją « kaui^elai^J KaytR-rllai£&^ Zytta.- 
caiuy iJic24>g^Eiią dwu^ &a U* akkzówkl iiąjpi«nv«:vj(lk itt^atakCiw 
Ftjdrryks £ L^łfliia udiiawkłuyclL do]jk?n> w c£«»!c a^O^iy aJcdmkłl^ 
iłwj, n i!aJki<<ri[ r^ijir>:<^cmiy?>i |itvi>ji nrriyt.tfTift. \'\ ZJ3! ^irn bflHlnor 
[Ai^Uarclłiv kat aic]v>, mir^łi QKhl ^[c tc<^iŁiiicM<i SjJUr ^^n riii«r »ol- 
dwłO YwH^idduutf, vi>n fci>kk#r AlitiirM gnloriJmi*, 

(Su. 201 ł-i) Pi^iitwtA Ła CliJucdltfgii, 7 ^Tiai,, 174^* « pole- 
coiito Elftl>it*cy, aliy prKfjiudcm prt« Prrzcti dui dc rrosramlauU 
AuguatonJ, tt J«5t J<g iroŁcukm, Ł«by ki^j*! ziii^dai cdwolaula Kay* 



rł 



terihilfft, 3^ł. V.- ft,u4 Arcłu. l*^. tu. Ol; p?f. douI^AjciiIo PtacM^ 

cy^cyi KnyiwrłlDCD. t^Lora. VJ. Wt. » P«f>tta 6m«Tl>atowv tpMb 
w r^onilynii*.', 13 Mwrr«i f)*itt>'fa-K>m limak IJ, (Ihmr wnlrAi- «ucBit. 
lO(L Uo«k, Ar<h- ■|>r, luiłCf, l8Ww I- I*Sh — InMr. łrhfTttrm dla 1<m 

I -kl^fi^r rrlkfulni-grt L "Jl intjii IT15 iwyjft'lml Tn^t^-ti.- 

II I |m^ konfoi^Giicył » minlurami o*iUM<rijt: ir7ct'<Lf >,- 
PN3t, tulcUy ImKml nlcrct/k-rwftooj pnj>hijii iloktttwismtiil, ni 
I lem 4*1 JAimy dcir<^d. abo tfunaiUkiogo piUkowuUa Boi>q lt«2&i ,^ ^^- 
w njTMZl, ktiky chciJiJ kaiifiMl<4«4-yq w Fa&fcn roM i prxy ultij 
ck^Łictn bdli praKiwko Koijl nr^ynic; I lik t^vt»nJ JK.M. 'r"^ 
PŁby łv królncnlfl t(ih-i>Jvai pculiJułiiiny ten ojCłiTd fiTt-iżi i«ko *ił" 
r<k*<YJ*JitfiJ ^v' ri^&«coQT'. 'TiiiktatmoŁ4ieA*kl»iŁ^rff'r<ierj*kŁ. l' 
iT-iS, 9 4 d-jtliiEkowj. Mjn#-HP. IK Hk^^-. 114. liJL — O pi , 
nuilCoibkiin, FriMciyk do Mard^lid-tt, T rmok^ l^ Uct. 1743, r«iw!r« 
M»r*»r*Ma, 6 liit. !<«. P. C II, 4H. 4«S, Ml, W; Płraold *1« -\ j 
otA, 1 InK 1T4I, Sl>orn. \1. MjA, — Triiklal poi«rsbur«kl ansko . 

kkl. 4 Jut. 1T44h i ujiiy d-nljukniry, fl. K 3J&rxrt!H (Supji 
por. >ii:i<iuiiik Kalcglnoi Sfr- ^i^. 29 Kmt.. U kwśM.. v 
nui^'vW«, VT, 17. tMi. — O prukupti-iiln UtAhift prTn< C^Ticrrtu, i 

li wy^U Aus^uiowl ewkrct drimt^J zdniidy BiiUiU wx|-łcd«iD S«lkov- 
«kio^\ lilłt. d. m, t^ aOS ft'| ; iJaiiff, Hfi «q. - |^ 3 I I Ł»(Qr ^- .; 
tntn wiis|i>rtakli%'OŁnkłi-*iutrynL'kli*trti,30gni[L l7-i:i. Wr&fic I, 7.. 
O wcawonin ronuiCowA^icifo ,pónr rr*v«illcr i nu |>f^Jc<> *■» Ih-i- l? 
da*]Lti-l liŁ C!>iir (jumu Ctlna r^ftJr l^ wan crA et metcro imi on r^-l 
fN« #t ftT«alA^nx pDiŁT tUo i'«ig«Mit&tIoii dm tnmpM do h. 
loiiiił? 1*1 vonjF ji T>oul «i iDt*i»4 leiDjis t\v f-jnrnrr iiui? iiIlEtDęb ' 
rimf *mTn» In n*iijtf dy Horł^ri* i^t In IUpiit'(ii|U«*, t^i*-'y» UłH"^- 

i,iv«f. ITJ4. r, c, ni, li i!f.»>>ł'it, v\ i,im, ui i^j— iVo>kt : 

Jli4^, 247. pi> polłkii u KLifiu\'kktfu. It, :^\ «■]. 

do ^i;parlDine«tQ epr. A^r, 1Q »^yc£, IT43: ^<:~«at gu« pix»|-' 

lVt«ia(iui«kf tnktni |^ru»ko-lu>j9kl. 39 l)i«rc* iTiti, $§ 1. ft 
InJrK- i diiUtk.iWfj- o ilyityvlMvtn'.-li, Jlnit^u*. V, HtH -i^.; nif u iOT ^ łf 
Pryd(?i'yłi«i 1^ hiy*;^^: ^tte pf'jjaifi9 d9 rB4lfi>p« m>u^ ifL* -(O^ tu a fin 
«*43l iI'diib ftlllofM^ #n tmpoaA am pnSik*; 4o <l4i|iArtaTn0*itt «pr 
Jcki po raljfikacyi: Ji pul^r vrtil r'«l nu ii/4fmSlftMV dn uj»łU 
UBID fjui [irofQ«<teQl M nfi rdoŁAn! sar rlOft-'; do y<tdcirik«, 21 - 
.li fndi mU^ la tiftlk au bonit- <iu <]ii«ii>l iMiih Afinu* Imn 
pfiEini^ A P^krrth-o^pg. AOiu potŁf?słOii p»rifr Mcii tinut łn Ł' - _ 
do JUriicfcMi. 241 ilerf^ ^il ii*y a do cu)IIT««r |«rtl A proidro poor 



- 42o - 

elle .Klżlii-Jtj'? '^ae tVenvoy^i' le poe Iwaii Jims quelque jmrtie de la 
SjTu-ne.,., de mottie la princfsise sa mOrp das na couTent... Outre ce* 
la Yons tAchiTCi dc jja^iier a rheurc" qii'il est le miiiistcsrc par des 
pii-łcnts tłt des cortuptioiii", 'i8. 30 wrześ., 5 pnźdn , 15^ 2G Jińlop., P, C. 
ir, -Ml. 374. 106^ 427 Sł^.. 437, -168, 47lj; ilppesaa CKemyszewa (posła 
w Uerlinic?', '2 jtjriid.. ogł. n Ituss Arch., JH66, IV, 15-12 Sr[,. o radauh 
Fiyderyka; ,.oby nikt wjMzieć iiiu mógł. dokąd się podziała ta ro- 
dy.iua i iiliv o Tiiej zapomniana w Europie". 

iStr. 2łJjł iq.^ Negocyacya priisku-francatka 1743 4 uajszczB- 
;^óło\vifj przodstawiojia u BrOi^Uego, Fiod. et Lonis XV, II, 177 wp— 
Z powodu Uitwy jiofl Dettin^joii, Fryderyk do PodewilfiAj 3 ]ip«a 1743: 
^ia bataille ^ue nii' mon oucie; qne le diable youillc emporler, vieufc 
de rrnn)ortei' sur U'a Frajicais"; i zaraz obok serdeczna gratulacyft 
dla Jftzego, 3 lipca. F. C. TI. 380, 382. Do pani de la Tonrnelle, 12 
maja 1744. III. 12^'; jTestiiue '|ue j'Hi toujonrs eu pour vouń ee con- 
fłłod avec les seiitimeiits dc reconnaigsance", ob- jej odpowiedz w Oeuvr. 
XXV, 5<kJ, ^- Traktat tnjnv paryski G cgerw, 1744, ogh w całości u 
rierc^ń. XV, 18 &p 

Di> Pudewil&a. l'i styr/, 1744, do Mardefelda, 7 mnja: ^ausai- 
tót quu Bestiisliew &era fulbnte, nn de tos premiera soius doit ^tre 
de di^po.ser lii coiir de Russie pour qu'elle faase rompre cette djtte 
et dViiip<"'cher qiie des propos si nuiaibles taiit aux iuterets de ta 
Rnssiu qu'aux iuieitf5 na piii^eiit Jamaia parrenir a quelque łioneie- 
tiłTiri'-. O titkuwej rozmowie Bestużewa z itardufeldem, 3 kwiet., 
w f^ptawie aukoyi wojska, podL siuw Lestocqa, ob. depeszę La Che- 
tarłlk'^o do Amulota, O kwicT: ,ctla est fort difMreut, iui (Bestuże- 
wowi/ a iephqui' Tautro (Mardefeid), sanu rćussir a 3ui faire entendro 
rjLi*oLi.,- La chose chaiige dc naturę arec la Polo;j;no. Eile n'a au- 
riiii >yhteiiic. Uu cbacun y eet maitre. Voiis avez fait stir elle des 
i.oni[iu'te.5 conr^idt^rables et Pierre le Grand n^oubllait jamaiń ^ue 
le^^ Po^^llois avoicnt etć dans le Kremlio-*, Bambaud, I, 430 eq Rezo- 
kicyu ElżbietYs [lodt. dziennika Kolegium spr. zagr, 10 kwiet.: ^wi- 
cekaiiclftz uajpoddauiej donidsi, iż rzeczona auki.'ya wojaka pochodzi 
nitj od kr''da, leti od iizpJtbj polskiej dla władnego jej bezpieczeń- 
stwa przeciw królowi pruskiema-, Arcli. Woroucowa, VI, 62; por, 
ostrzeżenie, z powodu zaraierzanego tojnszu Polaki z Auatryt^ i pro- 
j('ktif^v Kay-.crlin^ii na sejm, w depesz^' Valoi-ego do La ChetardiegOj 
30 ozcrwł-n, z perlustracyi, ib, GOT 6q.; księżna Zerbst do wicekan- 
clur/,ii \S'u['Ozir:owHŁ, 2^1 Sierp.: ,,<pie S. M. I. ne permette pas que le 
ruj de Po]orj;m? &"uppose au:c deuiarches du roi dc Prusse, dout l'aa- 
ynii:nratiou di.'.s troupes polonaJses semblc annoncer le dessein pemi- 
iMi^uM-. ib, 41S; Woroni:ow do Elżbiety, 22 wrześ.: ,Jeże]i (Fiyderyk) 
pi'zeciw l*<dsco d:łialać zacziiiCs odbierze jej dogodne dla siebie mia- 
pTii i 7^l■^\\U\ aiiiiwrt, urza_dziwHizv konfederacyc, kr4'da polskiego po- 



— 45B — 



tciHnb^.cM wl-tly rfYJLir li^xfriuy?' ik- i]< Tl pr| — 

lik* n Młiii, u To|(CłL CaŁ[«, 336, — P»m ^Uni^ia^a - J^n^oMS. 
121, »hBirtc porótcfitnii* Lu rh«'4irdioga <!o K.>rtirilńii.% 

ir^ vftinii *^D|>"'c maaiił pre^j^f dw^r cdja jiiuJtilUaiy J\ w 
kbiiwj kopii iM fapicr6vf podkocfliłnkkli M»lttcLo«rokJc^a I 
IłWwlcił^ł^r ."łrtłłi rtił»-jp błrti twiiu *\v Ti'y i»p*rĘ-iur «ivitn sola 
dL-|icti«v..^ Je aauIiMte dc ?j«ix>ii'.. par qufrls mn^ciis b dl^tC 
^1* Ul plui »i»i^nf-i»i mmpHłi. , h1 Toii piłin fmrfr i|ii«*'qao fonJ łUf 
f>C4! Clric RodiiirLLl**; tBcmuMyiil Odltu, h. me^ucya 15; HodcwiU 
krńilft Ift, flo r'>rlmvl1u )ft; H^HmArn 2!t tiiaJh: ,«« ki\nkn>* ilanMif 

Gcld Ton NiJtLcb", dJ .:j!fr^CA; dLł P^caUa* 21 cscrwL-^. t^v rK>ii> 

ąvf 8ł»i oTdc ^ti fAt dc nrv'^QiiL^ d^irfitit ftuffim"! 2ł Irprk; Imamt- 
vyt dJA WUl^MkroJc*. ±M l [!offcDAn&», 28 ilpciK ftlcogtoKt^rtio; rvkc^ 
WkUnirodrJi. h S HlHqt : ,Ji4 piil» dir? i la i'Ari<i^ (juVm m# ncai 

u Itłiithrf.-o« |J<>; Afiinif-^iUliłłii nii dftt iVJ^(i, 2łi iłlwj*,: .^R^^fwbEI 
fol^nit^. H, K. M Uonii^&ao:-, aalt-piMiuaaiii oi iaavi.m4< mifnrtl 
nmlrniii H f irtiL^riiTiim RnEpaUlcur ud hftluinn ajutAcit^ . '^ 
^CiE»C<«*ii^ tUc* £uiiioikdorc„, pcnuMa c*a« potcil*; do \N ^- . 

n»1tro bil do dc IłrtlM ^tu^ *I S^. H \f roi boii triAltir.. rd^drala t^t 
pllLiULT curitłdriimi(.-i]i uTcD iDol «ur ł«i vtiui qu'd5e |ioinrniU 
tra Po1og:u«i ii'juri M'.k\]if frut4pi<vjiB Kli^'in->jic #ntfiiłdri» li>-4l(«9ua, 
S- M. UT lue truuvumii tiullt^iii^iłi^ ddL« »vu c^ituLiin, ^la 
qQo J'i^i« jłivt dVT^vr AU Irnllir <|iroLi« avalt ciycicln nT«c |a ]Eii 

•t lo «r. Uoffiiumi txf iii4U4)u,«i«j: |jDji du trmrilllf>r «Tue oo* antlB 
dfi It.uUo' t«* fircYF* il£ii 4|Ljv U dlrlc pi^FiŁto dc (Srodito ti« |i 
Ti*niiP i-fl* Cl u coiuUtftQcc*, nuU łiucllc iM>it dprhirw- łi tu jirtqid< 
occti^oit, V(jiib n^^Liftr^i^cri^ ul »i>I[l ni pełno aur ort iniric i|ii« 

kil vaM. d«iNw wtkt lix dru S»cIł« leuiC" cuKbebeOi duidi <Jcti Oni 
S«Jnl fi^t^y^rin icr^^^h&hM) łM, Ton di'ni imdn^i llftrrAu (WullAuj 
i iKiff&iHjiii ■ n\it dfci M«rj«Jt^(rtl«< rdu Ptti;, twA <\\ia^ ^o\r^pt% nic ii 
S4rTii=>n f-.'M#<ihf gr<Hi«fJif Imlłftfi wftnUh"- P. C 117. jiua_ Pr«a^ 

1 łlorp,, n wfwJ., Fflrcw, U, 37 ©i; por. rł^wnc4»'^ł\ littrtr. 
aAltona, I «icip., Bamb^iid, L *fW; Sftlbt-SćKCcib, IQ jliiop.. Wa 
AM^-tkl. &3. K^lDirya Kiy«^r|iii|Eił. IT ii^rp^* AtvJ^ Wottinrftwtt 
lOo. 0«metirai« BpDcdybttt 2klV d^ AugruAU* i pr>'imaMf 11) «! 



- 427 - 

^iŁl Uotwhoruin imparutrioU poftnlntiti tib«iitt*nt*, Tht>i»pr, IV\ f. 
1^1. Fol. Scbukłtt. w DłlvcLii. Uirr.. idJO, ft uą^. Malusfwic*. £. Wi 

byi ]>n»r<-iiv n»i.'rił«inu xvi^ftt«nja *ily yliiłjiwj", 

O nojim i^ncljfi^u iviii»iwo m»julii 1744 kUiI-iimiy lulij kilka 

do Ulfrldu. Grodno* H Oi^lcbi, I7it, ^Sot^] Ątii 1ii<4rgCD ItckLatAg 
brttifff. Kj kni mau Kkh tłit on-h^ro-. mit d^itpn nbliirhtii KoT-rnHlltA- 
teo D&d llłiiinsuen <l<(ł-ii Sco^twcu mifKęhmhłD, wit iftsiłro ibcr 
habpM łlrh dit LundbotłTi v<jn dfin S-Hmt nrti-Jw ■lici?tonHi«r' unii 

nrtJi^^tt tłb^r «Iim:l AiUMcIilug di^Mr T>iht wlii.<|>fi-ii itoI1<^. 4l«r Hr^ff [ii>it 
^M Miuiirtrri jm rpn|)r«dłoA tkb sn-ir vivł i:tłŁvia Erfo^K i^nd wen- 
4on ■.llf Mi&li# itit, di^ <i«[Di^iKr^r tu v>iT#inifc<trir BLHit l>k>)'rnŁ|p»n, ta 
ki likwiicTi AfUtfi^n lH*t» a Lłiił'rt »i*>'rij* nułłiifn łi'iluniLi, tlo^ tlu 

•crtenf o uni inj Trii:lit«T ictw.Ui«1iou komiŁo. dofet dn TieicljsU^ fruclu- 
kw iŁbUi.tffon odór gu- Kcrrluon wnntnn inA<?Łtp, mLt Iw]cj|iiiiicrm4»iwii 
die poJntKkc Nat£oa solu- ^old iiLid g^wiuiuilchUg lftl» urvl dotMlbou 
df0 |f*t:piLr.h«]liji:r, n^hnirndl*^ fnnzkWk^-lin iml pn^nutlikchc Pattol 

uli- lU^M iUL< Ii »k*łipf lirt. ł]uw Siilnl 8rtvrli), drr mit irry^it^ lil*r 
«iifctnTff«ił niid, ciid WAUmrodi, lu Errelckiin^ tbrcr BcliA'ilicke& 
AtMirhfn iTitt ■>rfc]««kliiOki>ti StimitJ^i vH-wh<>D Mym.,, (P, S wIaau')- 
r^oufe^, Jt »als fort ćdilić da ccrnipurlcim^nt Ju coint« do Banta^Jirfl, 

mtw cliltY nt pr^lK, ^a*łt fnnuUlt A CAltn cotir dn nn polnr ii'«n»iuBBT 
i «k«i^or d«« kloU poor nu^ogcr lo lOi di; Prn»*c, pnUr^oo tom 
lacib ii« HBryirft pu ponr «n^i9r \tt rtd do Prume d«tw rn^^iitlnA ńf 
M» prinioIcoK d«auitiii ccwtJTo la Saxc*. leste do łUnrl-T^fro*^, 2 
Kownib.; *Mit il«itti Ki^f^^hutiic oJnfiM. o« Jh lAn^er. Jo intMlIakc^r ftiin, 
duiTif da fihik d^r ii<itili.»iv nii'! klidutTr Ań'jl, hiiuUfii''hHLrh tb^ 
Klłłln-Połil*D ObfT fiJp iiiTKtw-łiUjcpTioit Trmpjifii-Wrmi-iiiiinjc nkkt 
r<^rQii>l!ff4) willr «o U»t d?T K^.''iLiK wrlASfr^i JCUib «o]lo, wnnii d*r 
KrlinlT^kiEici^rajiduih derhiii^tlilfji itk-^it fuylelcli nm^riitd^ gumt^ht wor- 
d^n kuiiłiłifl. dooli 212 oiBcir kicln«n*ii Au^menUtion ttt *cbtDft#a bo- 
diŁcht BTYEi, blltlc 4uch iltrHT gidiudi- KipodlTitt Ua «plclivct \^'ld«^- 
ipToch naUrwarroii. d^tc, wbuu dU Dikt aach nktit zorntfou vlrd. 
»elW docti okno dio gorlD^te ł^ockl Xu Endc mdiłit dłrfft^., CaUrr 
ihnderoa AuAwofcm, dpon K^ndurtag ctt^mioik^ii itt uia(ihvu, iet auoh 
dltHHT TUT t-hiuiLck btffniidirii ncmbsu. date dcf KOui|:, niiiui aovk 
dlo (TStlDir^rA Au^moiit^ti^ł ttioht l;Mri||f|E*E wlirdOj d4T*«iilt>no liml- 



a 



— 4i» — 




tok <cmrbwo, UEpfrlmi, Uaiktreu. und nwhr d^r^lckSeu, IbuHm 
If £iAMf onit liatilkiaioliliob 'Uhin la^, tlaut w^^ln- nul eao, 
dJo ui<l0re Arth vou 4er FUrputilł(|«« ia v«iiRr« vor iŁbo u* 
8ach 03) Eo waalfpir ku h<ti$vu ■»/«, aU d«r nltdtra uud 

mc<ri. Tind dK* ihucn kdbctMi be^ontcłiAndo Gclohr «liX(iwo&kg H 
BcLcfid. lEir tl^rUF* ftU^CtaoiiinB liitcrftfso »uf Jtv ^^1^ m^Ucu 
vinv)^ vrt* il'.>ni Kf;cti^, warni or ŁAdoc ont mu G«-:diuiit«ln vc« 

umlrn* Wolilłff^iiiTiU', K^g*^ tłtłlO. Tmnpjipn nwi RiTTCtrti»fi tt 
luf^n Ufiilfa. Wh wcłt dar Hoff d«nn lfbhfva fceikoiunii^ił 
wir.l aił;i^i>itil« T*b--lhi, ąd wii' vcin dcm Cnbim-t td^pNtcII^- wo 
uu I^IkRiI K?l>cm; *t\i tWr der ftuf dnji Pai^uir ^'^iicLM nmi^^^fu' 

IcJiTT^n*'. (Doliczona ..Tikbfrtlu flbci- rtAmmt] ldi« C^pUml^tioiica, jo 
g«n Krrkht. nnd Abwurbung iK<iinr Cnrjiłi ucd Ff^dumttfr 

w^jrrti^, In^ldli^hen, was plnt^ Hi-rTw^linftviL Au Manti- 

£fi (>r!ol). 1(44": W7>snt«^jf^clMiK ttlUj piiHyryif [iljrj(siij% !fTL4 
i I^ITU kuDJ> Trnlo do tcjto, O fkoremb.; «.«D»bluj;«icra kaao 
titr-ht Ull^i^n, d«m Ir-h liol mhl^fHr tMyrt wtrrit^ wati» Plnnisbl Sol 
fBcittatcw&t ADi&L^cfiHr^ der Gt&IY voa Rfty««liii|; von ii-m C 
BfltLfllacLpu liitil Milfprnpt; ii^rn uinl, indMD d£HH»r młniJfft^ diT» b 
tsii^u HoH in atJuu Diogua nii^bl nar ilu Wi^n MpKulil, uiodc 
uui.'1i r|ii4 UiiiJsipriuuiH wlrliH Im wf}ix vŁ«l(a Yertmiiifii furni^i 
in saiti^Ei widrigtfit [dcMł oIImU vt«kffot» and uiiu (^ffr«ri3% d 
i»llvilv:3 jj1iiJijMCł|i1iiM]li« SubtllUtdicu iiiid Rpnuifąum dk niH?cfaD 
tven i]CT^tiŁktloii« vut{JokhiŁ]ti>t und v»r«jmtiji'V Twilu <Io UJfo 

achtel Ikabtf •Dvcitil k|i. aU Vilti<'rfi Udd Rkcdinfro fe(bdon> frtfm 
jj|atrt> dl- i.tliuilkh der piWU<^liif Nufillu^ und llraff v. Khj 
wukhv fclfriuhfihlht ti«r «Jt}^>trDUi^],t 4«yiid, dm JŁUh dc« Unjfi 
BnlliJ. uua plalfico tt^gę iMivr not óbe R«1sq tu rit«c|i«u, kiu ho 
g>rio)^e. uU dJ««f nunttcra iii)« wraidurt huL d««fi niJciooi 
ti4; |f»T VvUk li'.i-liavnc j.v much^fi nad ifri^tlbir hWUt ai;dKiv 
ub er fut^tn^Ti otf-r *i}nvt'>ii m «ii<ii*runi W^*v voltk'łiDJaini fiiuJi 
BhgiduJJvii łtjł", Utłilil *itł Jrft«Lin|^. Groduci, !< uu'v«niibr«L »A| 
a^tfłr i*{il«rri' !■ di««4s J^i^t ud d«voir vuu« iiuitniirv do <v« tripaj, 
&]Jir rai taotUi d'v^t(ticUou et Jio puiivBCit plua bd HiMitivi|r, n^rnt \oa 
iftinta ron«(U*ioiw <l«iiC »llo a *tv to«rto«i»Ui* P+nduu mi maUd^^ 
Dku «yc »<>& imr, cm- lui fo.^itl luumfl ojuduTra ei Jlrt^irT lAot 
rcMŁoiru fłiffł-rca^ tu cip|>iih^& >i uko aWjuo fin". 



Kok-] 



— 429 — 



1713. W^ficb. Hr ITI: ^^loar iiu^tr«I« r^iua* iło P^o^n* pEiaft ui <k>t 
A^Ptr* tftiEr* k \a taimi* jjtiMiijBrt, Ic tal ^'AĘtjilotnTT* fi lu rcloe 
UoDicrjc ^roi=f<tl<jt'l 4'*^^^ 1q rot dv pDJi>gua dam aoi K-art aftlntała' 

C£rtii£ anEftat Inh rn taiiti ^^'ds |o pourroiut fnire «aDi porter atMla- 
T« ttinr lols irt nii^Alttilr>nc dudlt rnjr»unw^, — Aete d^u^ duAuujr 
iŁ< rvl |jnw3 IJjmi{r»rd»» J 3. C. .U Pn^uc docolo. c. k d , U puTfl* 
Jn LA Fttmto d pn-Hmt powdń par bi lUftbuc il? Bramkriil-uuri; 
•p]wrtiviidrK BTYC louu 0O» droillf p«^cog«tŁvHi, lorti'r*4**« 44 nuici- 
tJuiiH du goern? & Umtd pFTp^ili^ ^ S?. M- ilra ti.iLiU<# li.<« Rti 

clal mn; In iv^ul>li')iiv d« Po]vi£ii'^ ixiutrv r|iiD|(jui-A (Ii>trictiL d^ 
ui>B¥OCAnctt, pri«cŁ^aloni«ct 4* Ł'UcnŁ&e*', IŁuikr. lii: por- £ 
mnedntajflut drpttw; Trr&wloyn £ r^Łorsbana, 8 poidjc ITfcl. o jt»- 
mbMzie I]bct«i4va; ^'^''^'''^■^ *^^^i K&nii^ Frtedrtcli >bxuik^^iin«Q 
uiid C9 den V*>\tn <u itctrtfi^ woErir«« diccc rtfokow uud !^>olfttkk 
Dul^t Zubtfl^nr fen Hu^eliind abtroiou ardlm-*, IU«fMT, II, WO. — 
UoffiB»ik "4 kviipL JiT4o: „ti (dr-piiUt liuwtkt) iu« r^|K>TiJ|t uuver- 
fittnmt <]u'- iMi ftinwtMit plut^if nn p<i> i^tn^n^r «|u'fm Pia^E^s O liA 
iit {joiiib der difncaEt^ dr m'aToui^r (|tio cc |xriiri»kt (>inu £|id V. M."i 
P. C IV, 141, Ob- piiTnn Frydorylifc «to Potockiego, »» «i*Ji1t I^ cjwrw. 
iTiTh Pr«aH. SlAAiwtcLr. I. G6l> f^fj. Ucli«fi}ii mUihinr,^ oui roft\'Ji^kfT4fi> 
tJ!-— '^ gt^łd. IV- t^} o lnt«TUi-^n(!i^i nu r7VC2 Angnittft, 8ofowitr«r, XXJT, 
75 ^i-— O ttaiik^ mavsl^w w tutaco aa ^i&domcHĆ « weit^łu Dimxtm, 
PcutntjyiTHki f!<i Oitn^lrkl^ict), 7S (Cnid lT4'tT ..nniiA 4j>aLrrifłi >uir>« miii' 
Tvllves HtM oaiun], »mu r««>ou^««, H pirot-i^tni * U n-illri d^in« 
fiłłołnilon"; fr, IH *fyrg: n4ti: ^bldit dfl gfliiB o&i Touln rptiut Pt nT- 
fiiter 4v4 lri>tiblc* |>ftr dni cooift^di^Mioniij Je croi* (}ue Id p*lx mr* 
rnciiM irŁ nm) atT^nrlnn mltura iin ^^.iWi kar nwDtttlji vrulo]^. 

Do wijino t7lG por. lontr. CcŁt^y 30 taatc^ litóy i'al^^M, 11^ 
A7 V|., yS: YitifUium, Orwłi d. łJŁc^lw. l'fllł . lii; H^tj^Uf, -Młiri-^Tlwf- 
rti**, tL 3Uo łłi- i .Mnorifi.^ <lv S«x« i-t Ih młt^iiiw irAr^mKiii, I, iWl 
V|.; Prrdurilt 4i> Poilfruidii, ]A ?ljvii I il\>tt. ttlA klli^^Tinffwui, P. 
C T. 19ti. IV7; rclacyn iMn JotkrUor ogl ]3ri«x ^V. Kjkliub^), Blbl. 
W«rpx., Xtf-3. III. 4U «q.; dojŁk»C«n!r Bi-MQft«wB, 22 |<Bi^^ u £^0- 

1 kti^jrcU jfidaftk nic tniut putrEpbj wvdAt^ łiii ^^ras^jt, Piznld£*ttlc