MICROFILMED 1993
COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES/NEW YORK
as part of the . ,, • ^»
"Foundations of Western Civilization Preservation Project
Funded by the xttt^tt^c
NATIONAL ENDOWMENT FOR THE HUMANITIES
Reproductions may not be made without permission from
Columbia University Library
COPYRIGHT STATEMENT
The copyright law of the United States - Title 17 United
S?ates Code - concerns the mak" q of photocop.es or
other reproductions of copyTightea matenal.
Under certal- conditlons specified in the law, Ijbranes f nd
photocopy or otner reproduction is not to be used for any
pnoiuuuHy ^ r^^^ ^^^^^^ scholarship, or
request for, or later uses, a
Dhotocoov or reproduction 'or purposes in excess of "fair
Cse ■ thal uler may be liable for copyright infringement.
purpose other thar pn
research." !f a user makes
This institution
copy order if, i
wouid invol
reserves the right to refuse to accept a
t<^ iudgemert. fulfillment of the order
• !.3tion o* u\e copyright law.
A UTHOR
I
■.V"gs*K
»
OR
TIT
•
I
ATI
NU
b:->
NIAM
j[. JLju^*.
D
f^W"^
^'
Restrictions on Use:
COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES
PRESERVATION DEPARTMENT
BIBLIOGRAPHIC MICROFORM TARGET
88ED
'Z3
■ ^ t
!
Kochly, Hermann ^u^^ust xhoodor, 1016-1076.
Arminii Koociily ... Emendationum in Euripidis
Ipihgeniam (I) Tauricam partes V. Turici, im-
pensis I^eyeri et Zelleri, 1064.
5 pts. in 1 V. 26 cm.
Ljach pt. has individual t.-p. dated 1860-62.
"Index lectionura in literarum Universitate
Turicensi
• • •
5 mrj
u
Master Negative #
Original Material as Filmed - Existing Bibliographic Record
TECHNICAL MICROFORM DATA
FILM SIZE: ^2^_ ^^__ REDUCTION RATIO:
IMAGE PLACEMENT: lA ® IB HB
DATE FILMED:______:^2/_ilS INITIALS
FILMEDBY: RESEARCH PUBLICATIONS. INC WOODBRIDGE. CT
/^y
f^i.
c
V
Association for Infforiration and Image Management
1100 Wayne Avenue, Suite 1100
Silver Spr ng, Maryland 20910
3Cil /587-8202
Centimeter
1 2 3
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiliiiiliii
I I
\iii
TTTTT
5
iliiii
6 7 8
y]im]miLnlmmj
I I I I I I I I I
9 10 11 12 13
ilmilmilimlmilmilmilmilmiliiiil
14 15 mm
I 1 1 1 1
Inches
1
1.0
l.l
1.25
m i^
■^ |||M
|9^
m
1.4
2.5
2.2
2.0
1.8
1.6
I I I I I
4]
MflNUFfiCTURED TO fillM STfiNOfiRDS
BY fiPPLIED IMfiGEp INC.
<
/
I
ARMINII KOECHLY
TUEICENSIS
EMENDATIOMIM I^ EURIPIDIS IPIHGEIAI TAIRICAI
PARTES V.
TURICI,
IMPENSIS MEYERI ET ZELLERI.
MDCCCIXIV.
INDEX LECTIONUM
IN
LITERARUM INIYERSITATE TIRICEMI
INDE
A DIE XVI. MENSIS APRILIS
USQUE
AD DIEM XVIII. MENSIS AUGUSTI MDCCCLX
HABEiSDARUM.
INEST
EMENDATIONUM IK EURIPIDIS IPHIGENIAM TATIRICAM
PARS I.
- -'!<,. ■""/■^ '»/.., — - j^v^'- ,. -V , .,;>'- r- ,
■O- ..>** ...Iv-" I^"*^ ♦ *<o^ •••/./.,. "'1«.- "^^
TIRICI,
EX OFFICINA ZURCIIERI ET FURRERI
1860.
Homericarum dissertationum seriem iterum ut interrumperem ,
duae causae fuerunt quamquam natura dispares mihi certe gravissimae.
Etenim ante hos tres menses absoluta Iliadis parvae editione cum jam
opus de singuhs ejus carminibus susceptum ad fmem deducere pararem,
quam vere illud ab homine Latino nescio quo dictum sit, quod jam puero
mihi arrisit, variationem delectare, non sine aegritudine expertus sum.
Ipsa enim carmina postquam qualicunque successu diuturna certe indefessa-
que diligentia restitui, tantum me subito exantlati laboris cum gaudio tae-
dium invasit, ut jam, quas in restituendis iUis secutus essem rationes, eodem
confestim tempore unoque tenore persequi nec vellem nec possem. Luben-
tissime igitur aUam, quae imminebat, amplexus sum necessitatem. Nam cum
nomen solvendum esset, quod jam dni honestissimo bibliopolae dedissem,
pertinens illud ad Euripidearum quarumdam tragoediarum editionem scho-
larum in usum adornandam, ex iis inprimis Tauricam Tphigeniam tam
male habitam graviterque corruptam inveneram, ut liaud paucis locis aliter
atque adhuc factum esset statuendum mihi videretur. Harum igitur senten-
tiarum argumenta accuratius exponere ut ab editionum illarum consih'o ahe-
num ita his Academicis libellis maxime accommodatum esse cum nemo futurus
sit quin concedat, veniam me impetraturum confido, si sepositis pauhsper
Iliadis carminibus, quae jam ipsa per se suos sibi conciliatura esse
spero fautores, ad fabulam illam Euripideam Goethii aemulatione nobis
commendatissimam secesserim.
Sed eam fabulam hac non minus fortuna quam sua ipsius pracstantia
insignem quo magis admiramur, eo impensius dolemus pertinere eandem ad
alteram di amatum Euripideorum classem , quoruin verba ex paucissimis tan-
tuiii iisque possimis codicibus ad nostram aetatem propagata sunt. De ea
conditione ut hodie recte judicare possimus, accurata factum esse Adolphi
Kirchlioffii opera inter omnes constat, cujus utilissima editio , cum multas
imaginationis nebulas toxtu Euripideo superfusas discusserit, novam sane
exercendae in eum crisi lucem praebuit, quod beneficium ibi quoque, ubi
— 4 —
incertam esse atque subobscuram eam lucem jam clare perspicere licet ,
viro meritissimo acceptum referimus haud inscii, quantopere vel adversissimi
casus vera scientia praestare soleat vanae faustorum fatorum persuasioni.
Nititur i^itur Iphigeuia Taurica , qualeni hodie legimus, duorum codicum
saeculo XIV. scriptorum sublesta fide , quorum primum Palatinum inter Va-
ticanos n. 287 a Kirchhoffio httera B designatiim expressit Aldus, alterum
FlorentinuMi {«hitei WXH n. 2 ab codem littera C insignitum doh^ndum est
quod nonchmi satis accurate collatum habemus, cui incommodo cum Kirch-
hoffius se succurrisse apographorum quinque (trium Parisinorum, unius
Florentini, unius Marciani) ope in praefat. p. x. declaraverit, quem ea me-
dela habuerit successum, eo minus cerlo ubique sciri potest, quoniam ne
ununi quidem horum apographorum ea, quam jure hodie desideramus, dili-
gentia collatum esse patet. Quamquam multum adjumenti ex codice C denuo
religioseque excusso ad Iphigeniam emendandam accessurum esse merito
dubitare licet.
Eo plus laboris viri docti interque eos critici omnium praestantissimi
in restituendo carmine tam male habito posuerunt. Nara ut taceam de his,
qui omnes poietae fabulas conjunctim ediderunt, — ex quibus praeter Fi-
xium Parisinorum codicum «denuo inspectorem » singulari cum laude no-
minandus est Augustus Nauckius criticorum Euripideorum , qui nunc
quidem vivunt , facile princeps, — post Marklandum editorem atque
E I m s 1 e i u m ejusdem censorem Anglos in Germania duumviri exstiterunt
doctissimi et sagacissimi Augustus Seidlerus a. 1813 et Godofrodus
Hermannus a. 1833, qui perpetuae constantisque emendationis primi egre-
giiquc auctores fuerunt. Hermanni vero liber meum quidem animum eo ma-
gis insuper capit retinetque , quod eum ex vivo artificis magistri ore prodeun-
tem audire memini praescnti etiamnunc post tot annos scholarum illarum
rccordatione , quas vir summus per hiomem a. MDCCCXXXII — XXXIII. de
illa ral)ula habuit. Ouibus scholis mihi , qui eo ipso semestri septemdecim
annorum adolescentulus universitatem adieram, ad studia philologica strenue
rite(}ue exercenda primum et viam monstratam et animum excitatum esse data
Academici libelli occasione grate pieque confilcri juvat. Sed illorum duum-
viroruni upes suo movQ scholarum in usuni haud absurde contulit a. 1844
Augustus Witzschel, olim commilito familiaritate satis intima mccum con-
junctus, sed post annum illum quadragesimum nonum mihi (pjidem
—
aL6rog anvOtog, scilicet unus ex silentiariis illis Saxonibus, quos nuper in
praefatione Nonno praemissa p. XI sq. jocandi gratia notavi. Postea eodem anno
1851 duae prodierunt Iphigeniae Tauricae editiones, Londini simul Helenam
atque lonem complexa Caroli Badhami, qui cum haud paucos locos aut
feliciter emendaverit aut sagaciter temptaverit, ipsum ejus librum in manus meas
non pervenisse poenitet, altera F. G. Schoenii, cujus defuncti in locum jam
succedere paro, collectionis Weidmannianae scholarum commodis destinatae
haud ultima pars. Tum sequente anno J. A. Hartungus poiptarum Grae-
corum ingeniosus desultor Euripidem suum ad nostram fabulam deduxit,
quam tractavit quemadmodum omnia tractare solet, quippe cujus libelli nec
sine taedio legi nec sine damno neglegi possint. Postremo editorum agmen
clausit Reinholdus Klotz praeceptor et ipse olim meus bene meritus,
(pii anno superiore et hanc et Aulidensem Iphigeniam Gothanae collectioni
adjecit. Is et totam fabulam perpetuo commentario accurate illustravit et
crisin sobrie circumspecteque factitavit a nimia illa codicum superstitione,
qua olim haud raro transversus actus est, nunc quidem satis alienus.
Singulos fabulae nostrae locos tractaverunt nuper primum Joannes
Kvicala in Academiae Viennensis actis a. 1859, qui cum et priorum multa
commenta diligentissime excussit et nova ipse cum cxplicandi tum emen-
dandi conamina haud pauca protulit, accuratius interdum quam acutius re
gesta in illis redarguendis fere felicior quam in his inveniendis exstitit, deinde
lludolphus Rauchensteinius, vir meritissima jam rude donatus mihi-
que per undecim annos conjunctissimus, in libello gratulatorio die VI. men-
sis Septembris superioris anni universitati Basileensi oblato, qui ipso Kvicala
in examen vocato strenuam epicrisin exercuit et ahquot locos probabihter
tiactavit.
Post tot tantosque viros in ipsis his dissertationibus editionis meae co-
mitibus quid ego consilii secutus sim , jam breviter proloquar. Omissis
omnibus locis, in ({uibus ab uno alterove meorum antecessorum verum jam
perspectum esset, eos tantum prolixiori huic reliqui tractationi, in quibus
novi aliquid id(|ue haud improbabile invenissc mihi videbar. ((Periculosae»
sane ((plenum opus aleae», quippe quod, si novae ejus res fatah quo-
dam casu omnes malae esse reperiantur, justam legentium indignationem
ne eo quidem blandimento mitigare poterit, quod altera habet Lessingiani
ilHus judicii pars , quo libro cuidam mediocri multa et nova et bona inesse
— 7
sed nec nova bona nec bona nova esse lepide ille pronuntiavit. Juvat tanien
hoc . quod saepius jam varie({ue obsecundantibus fatis secutus sum
— dv BQQ icpd^ co 6 Jci;/3og — ,
nunc quocjue bono aninio repetere non stolida certae fortunae spe elatum sed
ad meliora per ipsam meam cladem aliorumque successum accipienda pro-
nuni ct paratum. Ouippe volneribus carere ignavis tantum licuit atque otiosis;
strenuum vero et militem et criticum decet non solum victoriis delectari sed
etiaui cicatricibus 1
Meritj offenderunt interpretes statim v. 15, qui in libris hoc modo legitur:
dBivijg t ankoiag TTvev^atcov t ov tvyxavcov
elg B^TtvQ ?JAO"£.
Nam nec particulae copulativae hic ferri possunt et genitivi detvrjg aitXoiag
unde apti sint, difGcile est dictu. Quos genitivos qui critici ex tvyidvcov
sine oi; assumendo pondere putaverunt, Seidlerus atque Matthiaeus, intolera-
bilem scabritiem poetae obtrudcrunt, quae reposita bis particula 8k, quam
Seidlerus jure quidem suo intulit, quamquam a barbarie certe vindicatur,
nihilo tamen tolerabihor redditur. Nec magis ea ratio ferri potest, qua Schoe-
nius Fixium secutus prinio t in d' mutato altero deleto deivijg dnXoiag ut
genitivos causales cum sequentibus dg t^jivQ r^k^e conjungendos putavit.
Una restat via, ul in verbis hoc ipso modo scriptis
dBLvijg 6' ciTtXoiag TCVEV^dtcov ov tvyidvcov
cum Schaefero ex Ilomerico illo E 523 vr]ve^i7]g genitivos illos pro temporis
genitivis liabeamus. (piales passim sane inveniuntur, ut «lO^pmg Arist. nub.
371, cdd^Qia^ Tt y.cd i^^^vt^lag Arist. meteor. 1. 10,4, evdiag ihid. 6, ya?j]vf]g
l^hjtarch. (K.' cohib. ira 11 (p. 460 c). Map:num tamen scrupuhmi movet epi-
theton deivrjg et per se insolenter additum ejusmodi genitivo et hic ([uidem
ut ditkoiag causam ventos designans, quales sunt apud Aeschylum in Agam.
185 sqq. Ttvocd dito 2JtQvu6vog [ioXov6ai xa^oOxoXoi vyjottdeg 8v6oQ[iOi, ftQO-
Tcov dku.i , V80JV T8 Tial TtsiO^dTcov dcfsidtig, non malaciam, quam solam in-
dicari posse locutione TtvevadTcov ov tvy^dvcov haud facik^ (juisquam inhtias
ibit. llanc ipsam vero eausam hic illatuius et Reiskius jam oh'm scripsit
dsivrj 6' ccjtvoici TtvevudToyv IvTvyicwcov vel 6vv tvyyjivcov , et ejus igna-
rus , ut \idelur, postea Ilermannus
^Hvrig dnvoiag nvev^dtcov 8e tvyfkvav^
provocans hic simul ad Sophochs Electram 563 sq.
Iqov 8e tr\v Kvvayov "AQte^iv , tivog
Ttoiv^g td TtoXXd nvev^at e6x ev AvXidi.
Sed Hermanni quidem conjectura etiam a particulae 81 positura minus com-
mendabihs est, utrique vero constans repugnat fama de Diana ventorum non
omnium tranquilhtatem sed adversorum furorem immittente, quam famam
praeter ahos etiam Euripidem hic quoque secutum esse locus similis indicat
in Iphig. Aul. 88 riiie6%' dnXoicc xQco^evoi, qui simul suadere videtur, ne
pK) hac ipsa voce ignotam alioquin quamquam probe formatam substituamus
dnv oiag.
Itaque alia conjectura circumspicienda est. Nec ei negotio defuerunt
novissimi interpretes , quorum unus KirchhofTius 8eivri 6' anXoi tjV nvev-
udtcov 8' ov tvyxdvcoVf alter Nauckius dfO-fts 8' dnXoicc, nvev^dtcov z ov
tvyxdvcjv proposuit. Et illud quidem quamobrem minus placeat , supra jam
indicavi; hoc vero haud scio an Homerico illo 8 380
og tig fi dd^avdtov neSdcx xal e8r]6e KeXevd^ov
non satis defendatur. Videtur autem rem accuratius examinanti volnus et
altius resedisse nec nimis tamen difficile ad sanandum esse. Etenim cum
reputamus et adjectivum 8eiv6g fere ipsis desaevientibus dari procellis, ut
infra v. 1394 8eiv6g yaQ eX^cov dve^og, Soph. Aj. 675 8eivcov (sive 8ei-
v6v) arj^a nvevfidtcov , et cum illo dnXoicc xQ^^^^^^h quod de eadem re alibi
dixit Euripides, egregie convenire, si hic dnXoiag genitivus a verbo tvyxd-
veiv aptus sit, haud impiobabiliter statuemus mutilatum versum imperiteque
expletum esse, qui ab Euripide olim sic scriptus fuerit :
tvxdiv 6' dnXoiag nvev^dtav Seivcov ^icc.
CJr. Cycl. 109: ccve^cov ^veXXai 8evQ6 ^' 7]Qna6av ^ia.
Multo intricatiores etiam sunt qui leguntur versus 34 —
vaoi6i (V Iv TOi68^ iBQiav ti&r]6i ^e,
o^ev v6^oi6i , toi6iV rjSetai d^ed
"AQte^ig eoQtrig, tovvo^' r]g naXov ^ovov,
xd 6' dXXa 6iyco, tr)v ifgov cpo^ov^evr].
%vco yd.Q ovtog tov v6(iov ocal nQlv n6XeL ,
og dv TiateXd^r] tr]v8e y^v "EXXr]v dvijQ '
41
— 8
9 —
KataQXOuca ^tv, Gcpayia 6' aXloiGiv ^kXu
aQQrjt iOcod^ev tavd^ avaKtOQCJV xtedg.
Ac primum quidem omni serisu caret eoQtijg, sive genitivum spectas , quem
nemo hodie aut ex v6^oi6i aptum hac in sede poni potuisse putaverit aut
quomodo Klotzius per «die illo festo» vertere potuerit perspiciat, sive
ipsam rem, cum non de Dianae festis certa die celebrandis sed de advenis
Graecis sine mora, ubi prirjinm comprehensi sunt, quovis tempore immolandis
sermo sit. Deinde quid est, quod plerique huic festo, quod plane ignoratur,
sequentia adplicuerunt tovvo^' rjg zaAov ^ovov? Quid tandem est speciosi
nominis huic festo cetera nefando ? TavQOJiolia nomen si fuisse cum
Hermanno ex v. 1454 sqq. concludimus, ne hic quidem nos docebit locus,
quidnam pulchri aut in Tauris insit aut in Orestis ntQ i7toXrj68L. Quare
aHi, ut Hartungus, rjg ad ipsam Dianam retulerunt, quippe quae KaXrj sive
potius xaXXiOtrj dici soleat. Qua interpretatione summam piissimae sacerdoli
adversus deam servatricem imponi impietatem recte monuit Rauchensteinius,
quae impietas quam longe absit ab hujus Euripideae Iphigeniae animo, optime
ex V. 380 — 391 apparet, quibus versibus cruentum illum morem non deae
vohmtate sed hominum pravitate institutum esse ratiocinando invenit. Quid
tamen vice versa Rauchensteinii obstet exphcationi in ipso aoQtrjg nomine
significationem laetae rei inesse putantis, ex iis, quae supra monui, apparet:
festum omnino hic nullum est.
Levius est nec tamen nullius momenti, quod aposiopesin habemus et
satis violentam praescrtim in tranquilla prologi narratione et propterea etiam
miraiii , (juulI verbum ad complendam oiationem o^ev vo^oiOi, toiOiv ijdttai
^Bcc necessarium ^vco non commutatur cum alio — quae fcre est aposio-
peseos sive anacoluthiae ratio — , sed idem sequentis membri inilio pcr
particulan) yccQ infertur. Est hoc eo suspiciosius, quod, cum nec hoc verbo
res aut vere designetur aut pie mitigetur, ad illud corrigendum statim dovv-
dttcjg adjiciatur yMtc(Qyouca ^tv, Gcpayia 6' aXXoiOiv ^ilu. Itaque novissimi
ciitici codicis B scripluriim %v (sed v mutato in u a pr. m.) secuti — nec
Huin %vco iu C diserte legatur, certo scimusl — duplici modo sanarc locum
studuerunt : Kiichhoffius quidem ^tiov reposuit, quo recte exploso certatim
Kvicala Kiotzius Rauchensteinius %vtiv commendaverunt, infinitivo, si quid
sentio, cuiii molesta giavitate praemisso.
Sed hic certe emendandi periculum fecerunt. In antecedentibus vero
nemo ejusmodi quid ausus est praeter Seidlerum. qui cum Reiskio et Mark-
landodedit: ^
0-9'' Iv v6fiOL6i, tol6iv rjdstai &&a
"jQte^ig, koQtr], rovvo^ rig nakov ^ovov
quod jure ceteri repudiaverunt. Ex his laudandi sunt Kirchhoffius et Nauc-
kius certe propterea, quod laborare v. 35 sq. monuerunt. Ille autem quod
addit, «versus nisi gravi corruptela affectus sit, ante eum nonnulla excidisse
necessario statuendum esse», habemus quidem in Euripide cum alibi tum
in hac ipsa fabula apertissimas lacunas, nec a crisi iis detegendis intenta
me alienum esse constat, hic vero quominus aliquid excidisse statuatur,
prohibet lex huic rationi jam alibi a me praescripta, qua nusquam de
omissa sive voce sive sententia cogitandum esse monui, nisi ubi certe quaiis
ea fuerit probabiliter indicari omninoque membrorum male cohaerentium hians
commissura ostendi possit. Vellem docuisset Kirchhoffius, qualia excidere
potuerint ante versum 35, ut is qualis hodie legitur recte se habeat !
Mihi quidem prorsus contraria est sententia, ut locum non defectu sed
interpolatione laborare putem. Quem si Euripides hoc modo scripsit:
o^BV vo^oiOi, t0i6iv rjd&tai ^sa ,
— ta 6' akXa aya trjv ^eov cpo^ov^ivrj. —
og av Katik^]j tr^vds yrjv "EXkrjv avrjQ ,
aataQxonai ^tv , Ccpayia d' aXkoiOiv ^hksi
aQQTjt £6o\fBv tavd' ccvaKtoQOV ^Bdg.
nec quidquam ad sententiae integritatem desideratur et tamen, quo modo
interpolandi consilium ortum sit, perspici poterit. Etenim Iphigenia barbarum,
quem abominatur, ritum commemoratura cum tamen, quominus aperte odium
suum prolitcatur, deae reverentia retineatur, satis habet eum ritum ut deae
acce[)tum indicare ceteris, quae de eo dicenda essent, addita causa diserte
repressis, plane ut consimih illo Aeschyli loco custos, postquam ut rcducem
dominum data dextra salutare sibi liceat optavit, idtui prodit sed alia (le
causa conceptum consiliuni his: ta 6' aXXa 6iyc3' ^ovg in\ ykor^drj iiiyag
fii^riKBv. Utroque loco eandem locutionem habere, quibus opponatur, patet.
Alitor vero visum interpolatori, qui cum v. 35 ita, ul ih libris legitur,
oxTcv v6^0i6i tolaid' rjdBtai ^scx,
scriplum invenisset, necessario et demonstratum ritum diserte explican-
.ium ccnsere et sequentibus ta d' akka 6iy^ quae opponeretur nofionem
2
I
10 -
- 11 —
desiderare debebat. Itaque et infra versura satis insulsum intrusit, et hic
ineptiorem etiam, memor tamen ovo^a sane haud raro ut vanam cujusdam aut
personae aut rei speciem cum ejusdem vita et veritate componi nihil promptius
babuit quam hoc ipsum nomen, quod fortasse ex ipsa hac fabula v. 504:
ro Cco^a ^vaBLg roi5fi6v, oi5;|ji tovvo^a.
commode succurrebat, contrario modo in Orest. 390 variatum. Propius ta-
men etiam accedit Phoen. 553: ti 6' £(?rt to nlkov\ ovo^ sx^l ^ovov et
fragm. Antiphanis apud Athen. XIII, p. 571/* (Meinek. 3, 124) de proba amica:
ovtcog etaLQag' dl ^\v aXXai tovvo^a
^XaTtTOvCL tolg tQOJtOL^iv ovtcog ov KaXov.
Similia quaedam adscribere placet: Orest. 454 ovc fia yciQ, tQyov b" ovk
iXov6LV OL cpiXoL, Hippol. 501 sq. kqblCOov 81 tovQyov — rj tovvo^\ Ip^^ig-
Aul. 128 ovoyb avt BQyov zaQiiav, Med. 125 sq. tojv yaQ ^tTQLcov jtQma
filv elTteiv tovvo^a VLxa , iQYi(5%ai 8e (sic! non te) ^axQcp l^6ta pQotolaLV.
Hel. 601 d^av^' eOt ekaaaov tovvo^' rj t6 TtQay^i exov.
Magis etiam dubitatum cst de v. 96 — 103, qui in libris sic leguntur :
ti dQco^ev; d^cpL^^.fjOtQa yccQ toixov OQag
viljrjla' TtotBQa dcj^idtcov 7tQ06a^^d6eLg
e}tpr]66ae6&a\ Ttag ccq ovv ^d&OL^ev av:
rj xakxotevKta xkrjd^Qa lv6avteg ^oxXolg
cjv ovdev 'lO^ev: ijv 6' dvoiyovteg nvXag
Xr^cp^cj^iev tl6^ci6eLg te ^iiix^vco^evoL ,
\favov^e^\ dXkd TtQlv n^avelv, veag eTti
(pevyco^ev, ijneQ devQ evav6Tol)j6auev.
In his V. 98 aQ tantuni in C lcgitur, pro quo B dv habet sed secunda manu
additum, iit defectmn fuisse in archetypo probabihtcr indicaverit Kirchhoffius,
tufu utniin ad%oiaev , quod habct Aldus, an ld%oiiLev , quod conjerit Reis-
kius, m libris lep:atur. non satis cerlo traditur. Sed praeterea in his quae
insinl difricultates , neminem latet, quas quibus machinis tollere adhuc conati
sint iiitprpretes, exponere longum est. Praestat igitur quae recte jam ab iis
administrata sunt brevitor comprehendcre . ut ad cetera expedienda viain
nobis niuniamus. Agmen ducit ut toties ita hic (juoque Hermannus, (jui
rectu ct c:iLcpi(^Xrj6TQa toiicov ipsius templi parietes esse contra Handium
septum sive iteQi^olov intclligentem demonstravit et bcoaaTcov 7tQ06a^^d6Hg
non esse ((occasiones ubi dii^atov e6ti ^cjfia», quae Seidleri fuit sententia,
sed ipsos, quibus ad templi portas escenditur, gradus perspexit, et cura
Handio illa %lft^Qa kv6avteg ^oxlolg de aperienda remotis repagulis non de
effringenda admotis vectibus porta dicta esse vidit. Sed in sequentibus verum
nec ipse assecutus est nec quisquam eorum, qui pessima corruptela v. 100
^v ovdev i'(?/[i£v 'decepti v. 98 Ttag dv ovv ^d^oc^ev dv retinuerunt.
Quae duo membra cum cohaerere viderentur, et Seidlerus olim et Hartungus
nuper de transponendis versibus cogitaverunt, ille
— TtoteQa dco^dtov TtQog dii^d^eig,
rj ;t«Ax6r£i;xra KKy^Qa Xv6avteg {lox^olg, 99
eK^rj66^e6^a ; Ttag dv ovv ^d^oL^ev dv, 98
div ov8ev l6^ev' —
conjiciendo , hic :
— jrc5g ydQ ovv ^d^oi^ev dv 98
&v ov8lv 'L6^ev; rjv 6' dvoiyovteg nvkag 100
7] xccXxotevKta Khj^Qa kv6avteg ^oxkolg 99
Xrjcp^cQ^ev el6^d6eig te iirixav cb ^ev oi ,
^avov^ed^ ' —
scribendo: Hermannus autem servato versuum ordine tantum ^ disjunctivum
V. 99 in n interrogativum mutavit, importune et inutiliter interjecto ipso hoc
interrogativo membro, cum per se pateat, si quis recta via gradibus egressus
ad templi fores pervenerit, ut introspicere possit, has ipsas fores ei aperien-
das esse. Itaque suo quodam jure longius grassatus Dindorfius incommodum
versum prorsus ejecit. Egregie vero Badhamus et quid vitiosum sit et quale
esse debeat, quod in ejus locum substituatur, perspexit scribendo d>8' ov-
8 6v e6L^ev pro m> omv X6^ev. Quod qui arripuit Kvicala simul etiam
sin-ulas, quas modo attuli, superiorum opiniones ita refutavit p. 12 sqq.. ut
non opus sit verbum addere. Ipse tamen cum recepto Badhamiano inventu
totum locum hoc modo constituit :
— TtoteQa da^dtav 7tQo6a^^d6eLg
k^^/(5o>£(50''. oTtcog dv ovv ^d&OL^ev dv,
el xa^^otevKta nkfj^Qa lv6avTeg ^oxXolg
cod' ovdov e6Ly.ev\ —
n,ai.nopere vereor, ne illato soloecismo simul languidissimam sententiam
iniiilorit, quam callide obscuravit non tamen prorsus velavit vertendo:
I
- 12
- 13 —
nSoUen wir die Stufen hinansieigen. um so [ovv) dariiher Gewissheit zu
erlangen, ob wir das eherne Verschloss werden olJnen und die Schwelle betre-
ifn kd'nnrn?y> Sed perbene idem et ultimum membrum dXka — ivavOtokrj-
6au£v interro£:ando efferendum ab Oreste non fuiiam suadente sed deliberante
intellexit et ad totum locum recte capiendum adduxit Sophoclis Aj. 460 sqq.
TTOTSQa Tioog orAovg — Jtikayog Alyaiov TttQCj; '/.al nolov ouiia TratQi dr]kco6co — ,
Ticjg ae T?.)J6ttai ttot d6i8Hv yv^vov (pavivra — ; ovk eOn tovgyov rhjtov.
dkka dfjt lcjv TtQog eovua Tocjcov - Aoi^d^iov t^ccvo^.
Ipse tamen Badhanms rem tantum non ipsa verba assecutus est, in quibus
nec forma epica, pro qua odov exspectes, nec locutio etiam ab Home-
ricis illis vTcloi^r] — ovdov, vtzIq ovdov e^rj68to , en ovdof lcjv satis diversa
tragicorum usui respondet. Suo jure igitur Nauckius, qui in antecedentibus
etiam recte Id^oifiev praetuht sed tum vulgato rj xakxotevxta etc. conten-
tus fuit, Badhamiano invento ahud ejusdem sententiae substituit ^vQa&sv
tOL^Ev, quod commendatum ex parte Electrae verbis in cognomine fabula
v. 75 sq. ilOiovti 6' Igydtri ^vQa^ev i^8v tccvdov evqIgxsiv xakcog si reci-
pimus, totuni locum sic scribendum esse:
— Tccjg ccQ ovv kd^oi^ev av ,
il j^«Ax6r£i;xr« xky^Qa kvCavteg ^oxkoig
d'!) Q a%^FV l' 6i utv \
ex sequentibus
— 17V d' dvolyovtBg nvkag
krjcp^dcj^tv £f(5/3«(5atg tf ur^xavcj^bvoL ,
^avovue^\
ita apparere videtur, ut de sententiae quidem arguinento et nexu dubitari
non possit. Idem vero cum etiam ahter exprimi possit, ut tocox^ev sive aig
tdbvt bOl^ev scripto, ipsa verba conjectura extra dubitationem posita re-
stitui nequcuiit. Et quidni Euripides scripserit:
— nag aQ ovv kd^OLntv dv ,
rjv xakxoTBVKta xki^^Qa kv6avtsg ^oxkolg
C08' tl 6 l co (.iBv;
Ego vero hoc ipsum propter repetitam sequente membro conjunctionem
praetulerim
V. 113 sq. oQa di y fl'(5« tQiykv^>cmf onoi tibvov
ds^ag xa^eivaL.
Etiam de his versibus multum disputatum est. Ac primum quidem illud £l6o
modo cum oQa junxerunt. id ut introspiciendi haberet notionem, quod
omnium ineptissimum est, modo cum tQiykvcpcov , ut idem esset atque fi£-
ta^v, quod jure improbavit Kvi^ala p. 19, modo cum di^ag Ka^slvaL, quod
unice verum primus vindicavit Hermannus. Idem vero male tQLykvcpav cum
xa^alvaL constructum putavit, quod eo magis mireris, quoniam Wmckel-
mannum aliosque secutus illud xsvov recte intellexit de intervallis inter tri-
glyphos interjectis, quae aut metopis praefixis claudebantur aut aperta re-
linquebantur, qualia praeter hunc locum Euripides etiam in Oreste v. 1371
sq. innuit, ubi Phryx ille effugisse se praedicat
xedQCotd na6tddcov vnsQ tSQS^va
/JcoQLxdg ts tQiykvcpovg.
Ita postquam locus recte explicatus erat, graviter profecto ii erraverunt, qui
Blomfieldi conjecturam yslOaY^ro y sYoco aut probaverunt aut adeo. ut Dindor-
fius atque Nauckius , textui intulerunt scilicet Dorici templi architectura
prorsus neglecta. rEtcJov enim, quam coronam Latini vocaverunt, perpetuo
tractu supra capitulum et triglyphis et intervallis aut metopis impositum qua de
causa Orestis oculis speculandum commendetur, nec Davus nec Oedipus extri-
care poterit. Sed speculandi nolionem atque commendationem particulis
di ye inepte elatam - quas certe Kvicala removit scribendo oQa 8' skslOs —
omnino ab hac sermonis parte alienam esse, qua de eo, quod postea noctu
faciendum sit, agi nccesse sit, recte intellexit Hartungus, dummodo ne ad
apographi Parisini E sive errorem sive conjecturam Sga 8i y s\'6co coniu-
gisset jam ab Hermanno explosam. Desiderari tum potms w^r: dl tots
probe monuit Rauchensteinius p. V, qui cum proxime verum attigerit scri-
bendo s6taL 8s y sY6co et onov, eum jam mecum de perficienda loci emen-
datione consensurum spero. Vide enim: oQa vel S^a nihil aliud p.t nisi
infehx litterarum Qa supplemcntum. quae in mutilato archetypo remanserunt
ex Qa6Tov. quod scriptum fuisse ab Euripide totius loci tenor ita demon-
strat,'ut probandi gratia eum adscripsisse satis habeam :
otav 8s vvxtog ouua kvyalag ^oky ,
tok^r]tkov voj ^s6t6v sx vaov kaikiv
dyakaa nd6ag nQo^cptQOVTt ur^yavdg-
~ 14 —
Qa6tov ds y ^i(SGi, tQiykvcpov onov asvov,
di^ag xa&SLvaL.
Ncj V. 111 cum Dindorfio pro to vel toi scripsi , otiov v. 113 jam Elms-
lejus eraendavit, quod ne retento quidem oga ullis argutiis apte defendi
potest.
Iphigeniani m cantu funebri, non in sermone ab adveniente nuntio in-
terruptam haud satis apte v. 240
Tt 6' sCn tov naQovtog sxnlrj06ov loyov,,
interrogare solus Klotzius sensit, qui loyov non solum sermonem, verum
etiam cogitationem ac ratiocinationem significare et hic et in Orest.
549 monet. Sed hic ipse locus, quo adolescens orationi praefatur contra
Tyndarei accusationem habendae
aTtslxfstco 8s toig koyoiCiv sKTtoScav
ro yr^Qag rj^lv tb Cov, 6 ^ sxTtkrjttSL loyov,
optime demonstrat Iphigeniae hic quidem koyov non fuisse commemorandum.
Ne te morer: interrogabat illa olim
Tt d tOri rov jcaQovtog s}C7tXrj66ov yoov;
V. 322 sq. fioAtg ds viv toX^rj ^sv ov xsiQov^s^a,
Tivxkio ds TtSQL^alovtsg s^sKksilfafisv
TtstQoiOL iSLQav (paCyav\ sig 8s yrjv yovv
xauatcj Ka^slCav.
Laudandus est Bothius, quod corruptum locum non neglexil, quemadmodum
piuMiui. (flnoptuni)) inrniit n s^sKktipa^sv , neque locus est fnrto, ubi vis
affertur. Quare poncndum censeo s^sKo^a^sv.» Id et probavit Dindortius
et recepit Hartungus et praestat sane Ilermanniano ^'^sUil^a^sv , quod ex
Hesychiana glossa petitum Homerico cp 455 d7toksil;s^sv ovata lalKcp frustra
tueare. Modo omnino do vi sermo hic esse possit, quam non allatam esse
antccedentia tokfiy fisv ov isiQoviis^a aperte clamant, quibus ap[)rinie op-
positum esse slsKlsipa^sv ncmo non videt. Sed ei furto illud nLxQOLOi quam non
conveniat, ox Schoenii optiinc nota intelligitur , qui solus omnium has pro-
digiosas expedire conatus cst insidias hoc modo : « Wu bezwamjen sie nicht
durch kuhws und offenes Angreifcn, sondern durch die List, dass wir sie erst
dicht umringten und dann ihnen rnit Steinwilrfen die Schwerter aus den lldnden
— 15 —
entrissen.n Sed nolumus amplius in his titubare tenebris, quas subito dis-
jicieraus scribendo pro 7tstQOL(5i, quod ex v. 310, 313, 318 sq., 326 sq.
irrepsit, TCsnXoLOL: adolescentibus vestium undique conjectarum mole circum-
velatis atque impeditis gladios subtraxerunt, dum illi lassitudine exhausti in
genua procumbunt. Vestium usus, ubi «arma ad tegendum corpus» defi-
ciunt, ex descriptionibus et imaginibus veterura satis notus est, nec Euripides
ejus iramemor fuit, cum supra v. 312 sq. scripsit
nsnlcov ts nQOVKcclvntsv svnrjvovg vcpag,
KaQadoKCJV ^sv tdnLovta tQav^ata ,
(pilov 6s %SQansLaL6LV avdQ svsQystcJv.
Sed teli loco velamentis utendi raagistra Euripideis pastoribus Clytaemnestra
exstitit, 7] noGLV dnsLQcp nsQL^alovd' vcpdc^atL sKtsLVSv, quemadmodum
ipse poeta in Orest. 25 sq. scripsit.
V. 558. UatQog ^avovtog trjvds tL^OQOv^svog.
Ineptum esse hoc trjvds recte jam dudum peritissimi quique editores vide-
runt, quibus qui oblocuti sunt Schoenius atque Klotzius pronomen antece-
denti natQog %av6vtog oppositura esse, non viderunt tum tantum ita poni
potuisse pronomen, si Orestes dicturus fuisset patre interfecto non aliam,
sed hanc prae ceteris a se punitam esse. Quid vero scripserit Euri-
pides, quaeritur. Quod Elmslejus conjecit al^ia tL^coQov^isvog per se probum
est: vid. supra 78 natQog al^' stLed^rjv, Alc. 733 (?' ddskcprjg al^a tL^cjQTj-
0staL. Oen. fragm. 563 Nauck. natQog al^' stL^coQr]6d^rjv. Aliquid tamen
dubitationis movet praemissura h. 1. participium ^avovtog, cui additum aL^ia
praesertim post patris caedem diserte raemoratam aliquid languidi habere
videtur, cum potius desideremus talionis jus a pio matricida efferri. Id
ipsum vero fecit et hic respondendo
natQog %av6vtog 6cp dvtLtc^coQOv^svog
et in Electra v. 849 sq. narrans
cpovsa ds naxQog dvtstLy,OQrj6d^fjv
tk}]^CJV 'OQsCTrjg,
nec aliter Helenae atque Menelai adventum optavit Iphigenia supra v. 357
IV avtovg dvtst i^coQrj6d ^7]v. Verbum invenerat jam Blomfieldius, sed
addendum erat pronomen, cujus glossa trjvds genuinara scripturara expuht.
- 16 -
V. 576 vulgo editur:
(pev cpBv' Ti ^' yj^Blg ot t b^oI yBvvtjroQBg;
sed versari nos in loco lacunoso ex B apparet, in quo r e^ol raanu secunda
additur, quod, si quidem legitur in C, conjectura illatuui esse recte suspi-
catus est Kirchhoffiu?. dummodo ne eam veram putasset, qua admissa inep-
tum illud fj^etg retinetur, cum non de se sed de suis parentibus solliciluni
esse Chorum et per se patet et sequens versus ostendat:
aQ bIgiv; (xq ovk b16l\ tlg (pQaOBiBv av;
Non sine causa ipsum adscripsi ; ante eum dici non potuisse, quod Nauckio
placuit rt 6' rjiicov bl6lv ol yBvvrjTOQBg, jam ipse vir egregius non negabit.
Euripidem vero scripsisse tl d' rj^lv ol q)UoL yBvvtjtoQBg duduui perspe-
xeram, cum non sine gaudio Rauchensteinium meum conjiciendo tl d' rj^icov
(plXratoL yBvvrjtoQBg paene mecum consentientem inveni.
Qui subtilibus argutisque nugis delectatur, interpretes adeat ad v. 683
|«i/^o5 t eXalu) Ca^a (rov zataCi^tOco
miro acumine demonstrantes . quomodo oleo infuso contlagrans corpus ex-
stingui recte dicatur. Ea commenta (jui buo jure ridet Hartungus non ma-
gis tamon folicitor sibi persuadet non igni sed calentibus cineribus exstinguendis
infusum esse olourn, cui rei tantum vinum adhihitum esse constat. Accedit,
quod Ocoac: Oov nullo pacto de corpore in cineres soluto dici potuit. Onmino
cfTaveiuni interpretes, (juod hic de justo sive rogo sive sepulcro cogitave-
runt immomores eorum , quae modo v. 625 quaeronti Oresti
TC((pog df Tcoiog dt^etaL ^\ otav xfavco;
respondit Iphigenia
71VQ iBQov Bvdov ;t«(5«r<; r Bvoomov itBtQag,
quibus verbis ab Euripide morem respectum esse apud Carlhaginienses re-
ceptum Diodorus alios haud dubie secutus testatur loco certatim ab onuubus
adscn[)to \X , 14: r]v b\ tcu.q avtolg clvdQLag Kqovov yjd.y.ovg iKTBtaxcjg tag
XBioag vTiTiag lyKBKhutvag tm rrjv yrjv , coOt^ toj^ tTtLTBi^ivTa rwi' Ttaidcov ciTCo-
KvXit6^aL Kcd jTiTttBLV bY g TL %ci6aa itkrjQBg itvQog' BLKog dh Kal tov
EvQLnldrjv tvTBvd^ev tllrjcpBv a t tcc ^v^oloyo v ^tva naQ avtcj
itBOi Tr]v Bv TavQotg TfvOiav, i:V olg tiocf.yBL Tr)v '[cpLyivBLav vtio
OqbOtov dLBQOJT cr^ tvr]v ^(Tcicpog etc. De hac igitui' \oragiue sacro igne
completa, in quam mactatum corpus praecipitabatur comburendum, et racpov
— 17 —
625 atque 632 et TtvQccv 635 dictum esse patet, in ea autem voragine com-
busti corporis ceterarumque rerum commixtos cineres relictos esse consen-
taneum est. Orestis igitur corpori, antequam in profundum dejiceretur, se
instiHaturam esse oleum, scilicet quo citius combureretur, promittentem fecerat
Iphigeniam poeta verbo Katat};BKc5 a rore — cfr. Aesch. Agam. 547 dQoOoc
KataLptKCitov — apte ad oleum translato, quod ex angusto lecythii collo
gutlatim destillat. Locutionem aliquid habere Euripideo mori congruum con-
cludas ex Xenophontis Symp. II, 26, ubi Socrates minuta pocula commendat:
rjv dl riiilv ot naldBg ^LXQalg kvIl^l Ttvxva btc Lip£Kat,(x}6LV — cva xal lycj Iv
FoQytBLOLg Qr]^a6Lv bXtcco — etc. Constructionem sane paullo insolentiorem.
pro qua aliquis
^av^fov t Bkatov 6cj^arog Hara^BKco
praetulerit, in rariore verbo admisisse videtur exemplum usitatioris TiaraKlv-
tBLV secutus. Alia commenta ut Musgravii Kara6rBXca Schoenii Kara^KBdca
Kauchensteinii xaraitla^co cur ferri nequeant, neminem fugit.
Sicco pede plerique interpretum transierunt haec v. 818 sq.
0PE2JTH2J. Kal Xovtq Ig AvXlv ^rjrQog dvBdB^co %ciQa;
l^IFENEIA. oid'' ov yaQ 6 yd^og B6&?i6g (ov ^' dcpBikBro.
Quorum ultiiua plerique cum Matthiaeo sic explicaverunt: «nuptiae enim
bonae non effeccrunt, ut lavacris a matre ministrandis carerem.»
Quae sententia tum tantum staret, si sponsam bonas quidem nuptias ini-
turam lavacris matornis carere, ad malas vero nuptias ea a matre accipere
moris fuisset. Contra ante nuptias quascunque filiabus a matribus suis lavacra
parata esse quis nescit? Non hoc igitur, quod ut omnibus ita etiam Iphigeniae
accidit, ut peculiare signum commemorandum erat, sed potius hoc, quod Auli-
dcm ad nu()tias profoctura a matre domi remancnte aquas sponsales secum aspor-
tandas accepit. Aliam interpretationem excogitavit is , qui in cod. Flor. 2 teste
Matthiaco tom \, p. 596 adscripsit d^ptikBro rovro rb ^r) BldtvaL, quod am-
ploxus Klotzius inauditam locutionem excusavit, non firmavit. Ei tamen in-
sistens Nauckius cum 6 xQovog ^aKQog (ov exspectare se dicit, hoc certe
perspexit ad debilitandam memoriam nihil facere nuptias sive probas sive
nobiles. Kirchhoffius quid sibi velit conjiciendo B^d^kog (ov u B7tco(pBkBi,
dispicere non potui. Unus Seidlerus, quid dici debuerit . \idit, qui tamen
interrogationis tantum signum in fine versus addidit hac sententia : «nonne
3
— 18 -
- 19
enim nuptiae illae, quae satis felices erant, illi me abstulerant?»
Verum ita satis obscure locuta esset virgo, quae potius rem brevius a fratre
indicatam ut in ejusmodi interrogandi atque respondendi vicissitudinibus
fieri solet, piuribus supplere debebat hoc modo:
otd' • £vt ccQ 6 ya^og eOd^kog m> |u' arpdlhxo.
Plura sunt, quae offendant in his, quibus Orestes suam sortem sorori
explicare pergit v. 940 sqq.
litH ta uijTQog T«uO"' a 6Lyi3u8v /MKa
^tS X^^Q^S T^^^s , ^eradQo^cclg 'Eqlvvvcov
TjXavvo^e^d^a (pvyades, sv^ev uoi Ttoda
tis tag A%7ivag 8 7] y IWffn/.'^ Aot^iag
di}cy]v TtccoaO/BLV talg avcovv^OLg d^ealg.
De his primus omnium bene meritus est Elmslejus, qui cum ^ov pro fioi
ex tragicorum usu reponendum esse monuit, certe quam ineptus esset da-
tivus sensit. quem a Schoenio et Klotzio defensum jure mireris, postquam
etiaiij llermannus diserte eum explosit. Is ipse vero nec ev^ev, quod
Elmslejus ad templum Delphicum ne indicatum quidem in antecedentibus
referebat, ferri ullo modo posse demonstravit itaque ev^' e^ov noda emen-
davit, quod recepit Nauckius, respuit Schoenius, qui pejus etiam causalem
inesse particulae sensum putavil. Nec ille tamen emendationem perfecit:
pinfcrtn cnim post « vagi erroris notionem», quae non solimi «certi loci»
sed etiam certi temporis notatione caret, non apte addi videtur hoc membrum:
(( l u lii nie Athenas misit ApoIIo.» Sensit hoc sed non sanavit Kirehhofiius
addendo f^' post ueTccdQOfiaig. Tmn vago orrori finem factum esse dei ora-
culo edicendum erat, quod fecit poeta scribens eOt e(idv jtoda.
Nec sequentem versum restituerunt critici. E\ (juihus cum [)rimuni
Scaliger pro drj y conjecisset d>}r'. utrumque recte rejecit Elmslejus, Iler-
mannus vero quamquam dubitauter defendere sustinuit br] y scilicet sensu
Gcrmanici «(/ar endlich» cum tv^a coiijungendum. Fieri hoe posse suo
jure uegavit Hartnngus, qui Heiskiano eig rav (?) A^rjvdg nbXLV usus ipse
eig trjv 'A^rjvdg yrjv scripsit. Hoe quidem ex usu tragieorum seribendum
fuisse 'A^dvag satis constat. Sed (lis[)licet hic quidem in simplici narratione
tota locutio, quamvis nec ignorem Med. 1381 sq. yij de Ti,de 2^i6v(pov oe^vrjv
eoQrrjv xal teh] TtQoadtouev et infra v. 1441 ipsa Minerva Atticam eurjv %^6va
appellet. Inde, hoc modo si emendandus locus videretur, ex v. 978 ilg
rriv 'A^rjvav yr^v praeferrem. Nec magis placet Elmslejanum eUTte^ips,
quod nec pro simplici eTte^il^s umquam dictum est — nam in Elect. 1283
Zeifg — eXdolov 'EXevrjg eU^e^-^^ k "I^iov simulacrum ab ipsa Jovis sede
exiisse significatur — nec hic ut in Soph. Oed. R. 789, ubi templum Del-
phicum diserte nominatur, eTte^tf^ev e% tov vaov intelligi potest. Accedit
aliud, quod ut alibi ita hic quoque in perpetuae narrationis initio ipsum
diserte nominari oraculum desideramus. Quare nou dubitandum , quin Eu-
ripides ut supra v. 77 Ttol ft' av tr]vd' eg aQnvv rjyayeg iQr]6ag ita hie di-
centem fecerit Orestem:
e0t e^ov Ttoda
XQ^l^cLg 'A^r]vag elOeTte^tl^e Ao^iag ,
qui idem 971 sqq. hoc modo narrationem suam concluserit:
oCac 6' 'Eqlvvcdv ovk enei<j^r]6av vo^cp ,
8Q6[iOLg dvL^QvtoKSLV r]Ka0tQOvv ft' aei ,
ecog eg ayvov r]X\fov a v fpoi^ov nebov
xal nQ^O^ev ddvtav exta^eig , vrj^tig ^oQag,
enc6^o6' avtov ^iov dnoQQy^eiv ^avcSv,
d ^r] iie 6co6ei 0OL^og, og fi' dnco?.e6ev.
evtev^ev av8r]v tQinobog eoi xqv6ov A«3Cwv
0ol^6g ft' ene^it^ 8evQ0, 8Loneteg la^elv
ayak^' 'Af&r]vav t eyxa&L8Qv6ai x&ovi.
Praeterea cfr. infra v. 1440 d^el^prjg ''AQyog ei^nefitav 8e^ag.
Supra p. 5 I. 3 anle Londini adde una.
INDEX LECTIONDM
IN
LlTERMini IMVERSrriTE TMllCE^i
INDE
A DIE XV. MExNSlS UCTUBliib MDCCCLX
USQUK
AD DiEM XXlli. MENSIS MAKTli MDCCCLXl
HABENDARUM.
INEST
EMENDATIONUM IN ETJRIPIDIS IPHIGENIAM TAURICAM
PARS II.
Tl lUCI,
EX OFFir.INA ZURCUERI ET FURRERI
1860.
Orestes postquam longiore narratione, quae post matris caedem ad
praesens usque tempus sibi acciderint, agnitae sorori v. 940 — 978 exposuit,
totam his precibus concludit orationem:
«AA' yjvTtEQ {i^lv ojQifj^v Ccozi^qIccv ,
980 <5v^7tQat,Qv . rjv yccQ ^Bccg 7iaxd6ypiiBV ^okas,
^aVLCOV TB hj^O) Xal 6l JtokvXCJTKp OKCiCpBt
OzBilaq Mvytrjvaig lyKaiaGrii^co TCcchv.
dKX\ ca (pilr]^Bio\ C3 xaGlyvrjTOv KccQa,
6CJ60V TtatQCpOV OLKOV , BK6CJ60V d' B^B'
985 cjg r«ft' oXcjXb Ttdvza xat td IlBloTtLdav ,
ovQdviOv Bi ^rj Irj^o^BOd^a ^Bccg ^QBtag.
Ilarum prccum cardinem in eo versari patet, quod Orestes Iphigeniam, ut
se in deae simulacro auferendo adjuvet, qua re omnis et ipsius et paternae
domus salus contineatur, disertissime et enixissime orat. Sororem enim
fratrem, qucm jam ignotum hospitem in patriam remissura fuerat, a nefando
sacrificio servaturam atque ipsam cum eo domum rcdituram esse jam ex
epistolae argumcnto supra v. 770 sqq. allato Orestes concludere poterat,
qui cum nnveiii reinigibus probc instructam praesto haberet, hunc reditum
nc ita dcsperatum quidcm esse sciebat, ut Iphigenia navigii illius ignara
supra V. 873 s((q. conquesta erat. Contra si simul aufercnda esset Dianae
statua, euni deccssum multo et difficihorem et periculosiorem fore consen-
taneum crat. Ilacc ipsa causa est, ob quam Orestes, quanti ct sibi et pa-
tcrnae domui sit moinenti, ut illud simulacrum abiipiatur, tam multis verbis
et repetita partim ratiocinalioiic exponit.
Sed ei quae Iphigenia respondet inde a v. 989, magnis merito novis-
simorum inprimis criticorum dubitalioiiibus obnoxia fuerunt, quae dubitationes
ut ritc excutianlur atque solvantur, tota illius oratio ordinc pertractanda est.
Ejus orationis hoc cst exoidium :
TO ylv 7CQ0%VH0V . TtQlV 6B 8bVQ bX^bIv .
990 "Aqybl yBvt6%ca xal 68, 6vyyov\ Bi6i8BiV'
xtt?M 8' dltBQ 6V' 68 tB ^8TCi6T}]6ai 7COVC0V
V060VVTd t OIKOV, OVXI TCp KTaVOVTi liB
d^VUOVUbV}] , nCiTQCOOV OQd^COOaL -i^tAw.
h^
4
Huc usque omnia probe decurruiit. Dicit I[)higenia se et ante, quam frater
huc advenerit, Argos redeutuh ipsumque videndi desiderio motam esse —
id quod jaiii fatah iha epistola declaravit — et nunc idem atque fratrem velle,
ut et ipsum a hd)oribiis hberet et paternam domum a clade sua erigat, quod
utrumque heneticium tantum abhito signo parari posse ex Oreste scivit. Haec
omnia cuni {)lanissima sint, mireris profecto, quid sit, quod non solum
Nauckius v. 990 suspectum habuit. quo remoto misere hiat sententia, cum antc
colk)([uium cum Oreste habitum Iphigenia profecto illa de fratris atque domus
cladibus a se sanandis scire non potuerit, sed etiam intelligens hoc Kvicala
tamen ft ipse hunc versum delendum censuit, incredibilem vero verbis ttqiv ae
devQ ^Ai^frv significationem intulit, ea ut denotent : antequam tu in ora-
tione tua ad preces descenderis, quod nec illo txHas drj 'jcavtk^^e
\. 256 nec aliis locis, qui similes videntur dissimillimi sunt, firmari posse nemo
non videt. Hoc vero ut statueret , motus esse videtur eo . cjuod verbis to
filv :ro6xyvaov — ex^o oppositum esse membrum Tt)v ^eov 6' oTtcog ab initio
sibi persuaserat. (jui erior simul alium errorem peperit, ut to (.lIv jiqoi^v^ov
— f^" ct ^sXco 6' ccTTso 6v unum idemque significare putaret. Nec nihil idem
, ille error cwxtKaxog ad eam opinionem Kvi^alae contulit, (pia longius etiam
Nauckio progressus tres quoque versus 992 — 994 interpolando illatos esse
putavit, quamquain liuic (juidem opinioni multo majus adjumentum ex se-
quentis membri Cj(pcr/)]g te yccQ at]g — or^ovg pessima cum antecedentibus
commissura accedere statim videbimus. Sed quam hiulca Kvi(jalae reman-
serit oratio , ipse videas (|uaeso :
989 t(') ulv TiQiJ^v^wv, TiQiv 6t dfVQ fA^ftv, l'xco,
991 'i>lAa} d' (iTTEQ 6l\ 6t T8 y.tTCi6Trj6ca TtOVOU',
995 6cj6cau.{ 6' olxovg' Tt^v '^eov 6' oTiag yl«0"w etc.
\n (jua nec ^tv prioribus duabus particulis {)raetermissis ad tertiam demurn
referendum nec post 6t Tt ^tTa6Tt]6ca itovcov mutata scilicet constructione
illatus secunda particula bt optativus ferri ullo modo potest.
I)uo simt in his versibus, de ([uibus insuper dicatur. Primum enim oifendit
vcrbum dt/.w et primo et postremo membri loco positum. Defendi id poterit una
ratione, quam Seidlerus jam introduxit, ut colo post 6v posito duo hal)eamus
membra juxta posita, unum generalis scntentiae, alterum duas, quas cupit Iphi-
genia, res (hserte enumerans. Et placuit nuper haec ratio vehementer Klotzio,
qui (hoc ipsum», inquit, « ab Iphigenia maximo opere erat premendum, de sua
voluntate dubitari plane non posse.» Verum enim vero quoniam de hac ipsa vo-
luntate dubitari plaue non potuit, nullam equidem video causam, cur hoc ipsum
tanto opere ei premendum fuerit. Potius igitur, quin Marklandus pro altero %iXo
rectissime TcalLv emendaverit, dubitari plane non potest. Deinde verbis illis ov%i
t(3 TiTavovti ^£ ^v^ov^ivrj grave nuper bellum indixit Kvicala: absonum scilicet
esse, si Iphigenia etiam nunc iram in patrem, quem modo mortuum esse
audiverit, conceptam memoret. Sed quam alte immane illud patris facinus
in nostrae Iphigeniae animum descenderit, viva illa nefandi sacrificii et pro-
lixa prodit descriptio, quam supra v. 359 sqq. legimus. Sed cum in co-
dicibus non xTocvovrt legatur sed mavovvti , recte puto ex eo pluralera
toig xtavoval ^s emendatum esse ab Hermanno, qui «confert aliquid»,
inquit, « pluralis ad lenitatem sententiae».
Pergit Iphigenia sic:
6(paytjg ts yaQ 6^g %sIq aTcaXka^ai^sv av,
6(o6ai^t 6' oYxovg' ttjv ^sov d' oTCCog Xad^cj
dtdoLTia Tial tvQavvov , rjviTi av y.svag
XQi]7ci8ag svQrj katvag dyak^atog.
Haec vero ferri non posse recte perspexit Kvicala p. 59 sq., cum priores edi-
tores nihil fecissent nisi ut — recte quidem — Oojaatftt t oYxovg inferrent.
Intolerabilem ille dixit hanc post antecedentia tautologiam, quod quam vere
ille (lixerit, ex interpretum commentis optime vel me nullum verbum addente
intelligitui-. Ita enim Hermannus : « Immo hoc in mente habet: volo et te
ex malis liberare, et salvam facere patriam domum. Nam sic
et ab infanda interfectione fratris puram habebo manum, simul
autem patria domus te incolumi non erit deserta.» Vides, quam
multa ille menti Euripidis suggerat, de quibus ille ne yQv quidem enun-
tiavit. Hartungus vero hoc modo locum convertit:
(iJch ivill , was dii willst, dich erlosen aus der ]\oth,
Und , ohne GroU lun tneine To(llun(j, unederum
Aufrichten unser cjanz zerriitlet Va t er haus.
So halt' ich meine Ulinde rein von deincm Blut
llnd rette nnscr A hne n haus. »
llbi vides nec vernaculum ((so» Graeco yccQ respondere et variatione illa
uVaterhaus)) et «Ahnenhaus)) male velari prorsus ejusdem rei comme-
moratiouem. De his igitur auqilius videndum.
— 6 -
Sed in sequentihus Nauckii ego suspicionem, qua ille tov Xeav pro
trjv ^iov scribendum putavit, probare non possum. Rectissime hoc, quod
in libris logitur, et Orestis ratiocinatione ex oraculo petita v. 1012 — 1014
et ipsius Iphigcniae deprecatione v. 1400 firmari vidit Rauchensteinius p. XV.
Optime ei timori respondet, quod addit Iphigenia, dummodo particula
5' ante oi; tollatur:
Ttag ov ^avovaca; tlg 6' evEOtl ^oi Xoyog;
Sed statim sequenlia habcnt quo offendant :
cM d ^ev 8V TL Toi}it' o^ov ytv)](5i:tai,
ayccluci t oFdatg j««V tJt evtiqv^vov VEWg
ahig, To y.ivdvvtvua yiyvtrai xalov '
tovTov dl xcoQiij^HO' tytJ ^lv ollv^ai,
6v d civ Tu aavTov ^t^svog sv voGtov TV%oig.
De hi- unus bene meritus est Marklandus scribendo tav%\ quem neglec-
tum esse ab onmibus magnopere mireris. Nam cum Orestes, ut vidimus,
satis confidenter supra dixisset , si modo deae simulacro potiti essent , se et
insania h'l)eratum iri et sororem navi sua abducturum esse, haec contra ti-
midior suo jure fratrem admonet duo illa esse non nccessario conjuncta,
scihcet sinmlacri rapinam al(iue ipsius abductionem. Vides igitur phiralem
hic flagitari. Sed amphus progrediendum : (piid enim , cpiaeso, sil)i vult tv n
particula indelinita':* Taccnt omnes inlerpretes, et recte tacent: neque enim
(piod dicant habent. Ilic (piideni verum vidit Linderus verbi divini apud
Ri<:oldisw\len.-es Basileenses minister, qui in litteris ad me datis conjecit:
cllX' BL ulv tlg av tavd'' o^ov yEV}j6etai, cui conjecturae firmandae nihil
adscril)ere opus est nisi Orestis verba infra v. 1015 sq.
a 7C av t a yaQ
(5 u r 9" £ ( b T cid' elg i- v voCtov Ikizlt^co Xa^tlv.
Sed [ raeterea nec particula alXa inilio posita nec omnino in hac (piidem
orationis pai-tc post sinistram timoris signihcationem haec boni eventus con-
ditionalis significatio ^atis (piadrant, quam signilicationem cum temerario
fratris piomisso , uti vidimus, conjunctissimam potius suj)ra statim post pristi-
nae i)ro[)ensitatis praesentis(pie voluntatis enunciationem positam fuisse ex-
spectes. Postremo leve est sed quod tamen notandum videatur male inter-
pretes ad tovtov certatim supplevisse tou ayaXuaTog , cum potius explican-
dum sit per tov aytG^ca Im vecog.
Etiam in extremis Iphigeniae verbis:
ov ftr/v Tt q)evyco y, ovda fi' el ^avuv iqicov ^
6c66a(5a 6^ ' ov yaQ dlX^ dv^Q ^lv bk do^cjv
d^avcov Ttod^sivog, td de yvvaixog d6^8vrj.
recte Kirchhofllus et Hartungus viderunt ineptum esse, de quo ceteri taccnt,
participium 6co6a6d 6\ pro quo aut 6c66a6av scribi debere ad xQmv %avBiV
referendum, aut infinitivum 6c5 6ai addito sive 6e y\ quod Ilartungus, sive
td 6\ quod Kirchhofnus voluit. Quorum hoc praestat, quoniam Iphigenia
cum fratre simul paternam dojnum servatura est.
Ita cetera (pn"dem bene habent omnia. Sed versuum 994 sq. intolera-
bilis illa tautologia atque importuna commissura remanet. Quid igitur facie-
nms nos, postquam ejiciendis versibus 992 — 994 nihil nos lucrari vidimus?
Transponemus audacter, nec dubito, quin post v. 989 — 993 per se ipse
jam hic se commendaturus sit sententiarum ordo :
999 «AA' d ^lv Btg tv tav%^ o^ov yev}j6£taL ,
ayaX^d t o\6ug %dyi lit evjtQv^vov vscog
d^Sig , ro mvdvvsv^a ylyvetca naXov
tovtov 8e ;^w9t(5'9"£r(5' lyco ^lv oXXv^ac ,
1003 Ov 6' dv To 6avtov ^e^ievog £v v66tov tviocg '
99i 6(pay)jg ts ydQ 6rjg ^dQ^ djtakXd^ca^ev dv
6co6ai^ii T olKovg' rrjv ^eov d' OTtojg Id^co
dtdoiKci Kal rvQavvov , 7jvi% dv Ktvdg
KQjjTtidag EVQij Xatvag dydX^atog.
998 Ttcog ov ^avov^iat; tig 6' tvE6ri ^ol Xoyog;
1004 ov ^njv n (ptvya y , ov8t ^' di ^avtlv XQtcov,
6co6ai t d (o ' ov ydQ aAA' dvyjQ ^\v Ik do^ov
%c(vcov Ttod^tivog, td 81 yvvacKog d6%tvij,
Patet I[)higeniam, postquam et antiquum redeundi videndique fratris desi-
derium et praesentem cum fratris votis consentientem voluntatem declaravit,
membro pcr particulam dlld aptissinie adnexo jam ?[(] consilium ab illo in-
(licatum accedere ita , ut primum , si quidem frater et deae signum et se
ipsam navi imponere potuerit. omnia bene habere concedat, statim vero,
aliter si eveniat, se qnidem perituram, fratrem vero re bene gesta rediturum
esse ostendat: se enim (jam vides et yaQ rectissime habere nec ullam
relir.qui tautologiam) certe nec fratrem mactaturam et domum servaturam,
— 8
9 —
h. e. simulacrum fratri tradituram esse, quod tamen ne ipsius deae volun-
tate a rege detegatur vcrendum sane esse, quo facto nulla relicta excusa-
tione mortem sibi certissimam fore. Verum stare sibi, vel morte sua fratris
salutem rcdimcre, cum longe aliud sit viri atque mulicris in domo prctium.
Ilanc fuisse oratiunculae, quam Iphigenia habuit, argumentum atque
tenorem claiissime apparet ex Orcstis responso, quod adscribo cunjunctis
variorum criticorun) conatibus rcstitutiim :
ovx dv yBvoL^tjv 6ov ts nal ^r^tQog q)OVBvg '
aXig ro xeivrjg aiua' 'AOLv6q)Qcov df (5oi
Kal Lcoi' ■9"fAo<fi' dv nrd ^avcov Xaihiv Xoov
CiE,CJ dt , rjVTTEQ KaVTOg BVt^V^eV TtSQCJy
TtQog otxor, rj 6ov yMTifavtov ^nvco (.ikta.
Ita postquam generosissimus adolescens suam et ipse aperuit firmissimam
sententiam , qua cum sorore aut vivendum sibi aut moricndum decreverit,
in sequentibus jam rationes exponit, quibus ipsos deos sibi suisque inceptis
propitios esse prohabile fiat :
yvco^jjg d dxov^ov el TtQoOavteg i^v tods
^JotdaibL, TTcog dv yloUag IxfLoniCe
ko^lOccl u dyak^ua ^edg nohcjii Big TJaXXd^og
x«l Cjov TtooOcoTtov H6idHv; ciTtavta yaQ
Ovvd^tlg tdd' dg 'iv voOtov tk7tit,co laj^Hv.
Sed iii liis jurc oflcndit Musgravius, cujus haec est nota: «xat cbv tiqoCco-
Ttov slOidsLv. Pendct ab kxft67ti6£. Verum an Apollo Orestae vaticinatus erat,
ipsum in Tauiica hororem Iphigcniam visuium? At hoc ei ne pcr somnium
quidcm in mcntcm vcnisse tota fabulae oeconomia declarat. An lcgcndum:
'Ara 6bv :ro6Gcj7tov }] y L dtiv, et ad du \i s se t a d t uam facicm intucndam.»
Hanc (piidem conjccluram ncmo . opinor, probabit; scd \crba Tcal obv itQoo-
coTtov ti6idHv non posse ad oraculi argumcnlum refcrri vcrissimc illc de-
moii^titiMt, ut magnopcrc mirarcr Scidlcrum crrore suo ceteris omnibus im-
poncrc [)0iuisse, nisi hic ingcniosam summi nostri po(Hae artcm in auxilinm
vocasset scribens haec: « Supra v. 86 dc Apollinc Orcstes:
6v 6' tiJtag t/.^slv TavQLKr]g ^ OQOvg xxfovog,
tv\f "AQtt^ig 6)) 6vyy()}'og [ico^ovg txei.
Non de nihilo hic adjecta sunt vcrba 6>) 6vyyovog. In oraculo dictum vide-
tur nude tv^^a ovyyovog pco^ovg t%u. Hacc tum quidcm Orcstes intcrpreta-
batur de Diana, sed jam videt, etiam aho sensu accipi potuisse, de sua
ipsius sorore. Hac eadem amphiboha in cognomine fabula usus est Goethius
nostras.» Hanc vero amphiboliam ambiguo sororis nomine procreatam si
jam Euripidis acumen invenisset, rem miraculosam non obscurissimo bre-
vissimoque verbo velasset, sed diserta accuratissimaque oraculi cum eventu
comparatione illustrasset. Verum longe alia erant, quibus Orestis animus ad
bonam spem atque sororis solatium erigeretur : quod ipsa Diana , cujus simu-
lacrum ex Taurico templo Alhenas transportare oraculo jussus esset, sororem,
quam immolandam sibi olim expetivisset, medio ex sacrificio clam omnibus
testibus eripuisset atque in eodem illo templo ut suam sacerdotem colloca-
visset, ita ut Oresti sororem volgo mortuam habitam contigisset vivam in-
venire ejusque intueri faciem. Haec pluribus versibus inter v. 1014
ct 1015 interjectis olim exposita fuisse ex uHimis Orestis verbis patet, qui-
hus ad omnia solatii argumenta modo enumeratarevocaturlphigenia: dnavxa
yaQ Cvv^Big tdd^ slg sv voOtov llnilcjo la^uv.
Haud ultimum in nostra fabula, in qua tam multa splendent eloquentiae
lumina, tenet locum Qii^ig illa dyyBliTiri, qua v. 1327—1419 irrita Orestis
atque Ij)hlgeniae fuga luculentissime narratur. Quo magis dolendum , quod
hujus ipsius narrationis partcs quaedam propter traditae lectionis corruptelas
tam obscurae adco(pie absurdae hodie sunt, ut iis rerum tenor atque claritas
haud parum turbctur. Dixit de his fere omnibus Kvicala p. 76 sqq. more
suo h. e. docte mehercule et diligcnter, sed ita, ut nusquam rem acu teti-
gisse videalur. Jam igitur, si nobis melius res cessura sit, experiamur.
Pertinent autem huc primum v. 1345 — 1353, qui m libris sic Jeguntur:
13i5 'advtavxf oqco^ev 'Ellddog vtcog 6xc<(pog
taQ6a KatijQti TtiTvXov intiQco^bvov
vavtag te 7t8vtr]Kovt Im 6Kaku(ov jcXdtag
sxovtag, Ik dt6ucov 61 tovg veaviag
IXtv&tQOvg jtQvuvrfitv t6tcotag vtcog .
1350 Kovtolg dt TtQcoQCiv tixov , ot 6' tncotidcov
dyKVQav t^avt^ntov, ot de KlijiaKag
Cntvdovttg ijyov did xtQcov nQvuvtJ6La ,
Ttovtcp dh bovttg t})v ^ivr^v Ka%it6av.
— 10 —
— 11 —
Gravissima chio vitia vsav 1349 et dyKVQag 1351 jam fliuliim ab omni-
bus remo^a simt. Eo gravior de ceteris difficultatibus lis agitatur. Ac primum
quideui jure olTendeiunt in v. 1346 et propter adjectivum KartJQBi, pro quo
Bothius iUitrjQrj Marklandus y.aTijQeg conjecit, ct propter cumulatam absolutae
notionis rawg 6Kci(fog appositioncm. Scd hic quidem rem profligavit Her-
mannus, qui unus optime perspexit doctissimeque demonstravit hunc versum
prorsus immut^itum infra ante versum 1395 ponendum esse hoc modo
cmentlatum: ^ ^ ^
deivog yao elxtav avBuog llaiq)Vt]g veojg
tao6c3 xatrjQH nitvlov lnteQcoi.dvov
Q)i^ti 7tali^7CQV^Vi]86v.
Res tam in propatulo sita est, ut profecto indigneris praeter unum Ilartun-
crum, apud quem hic quidem veritatis vis Hermanni odium superavit, ceteros
omnes frugibus repertis aut glandes retinere aut adeo « nova monstra » pro-
creare maluisse. Neque enim mitiore nomine appclhanda sunt Schoenii at-
que Kviealae commenta, quorum ille ave^og liaicpvrig vuog w^a Ttaliv
7tQvav}j6iv scripsit, hic vero ave^og l^aicpvrjg xiog a%u' jialiiiTtQViivT]-
6ioi f^' IxaQtBQOVv !
Deinde quod nuntius vidisse se dicit tovg vmviag — TtQimvrj^ev e6t(otag
veag, hoc nihil aliud significare potest, quam quod jam antiquiores inter-
pretes posuerunt: in pupi^i navis stantes. Quod sane fieri non potuisse
ex narrationis tenore recte conclusit Marklandus, dummodo nc inauditam
exco£iitasset hanc interprctationcm: a puppi navis stantes scil. in littore,
quam interpretationem lidehter repeterc quam aliam circumspicere solutionem
recentiores nialuprunt. Atqui quid statuendum esset, non difficilc erat per-
spicere comparanti quae statim sequuntur: ^iovtolg dl Trocooav eliov. Ea
enim verba, si grammatica tantununodo ratio spectetur, non posse ad ahos
quam ad juvenes modo memoratos referri tam apertum est, ut nemo dc alia
ratione cogitavisset, nisi non minus apertum esset Orestem et Pyladem non
posse simul in litorc stare atque proram contis retinere. Itacjue Musgravio
auctore ad unum omnes in iioc membro subaudicndum putaverunt oi ^iev ,
cui dninoe opponeretur «notissimo more » oi 8e , elhpsin vero illam « non
vahh» usitatam» excusare studuerunt ejusmodi locis (Ilom. X 157, Eur. Hel.
1604 sq.. Herc. fur. 636, Or, 1489), in quibus de subjecto , quod sui^pleatur,
plane null.i esse potest dubitatio. Id hic quoque factum esse respicienti
apparebit ad antecedentis versus illam, de qua modo diximus, partem jtQv^vrj-
^ev e6tc5tag vscjg, qua si olim non Orestes et Pylades in htore versantes sed
nonnulh ex nautis in puppi stantes diserte designabantur, rccte simplici 8e ad
ccteros pergere poterat oppositam proram contis retinentes. Ante haec igitur
verba et post eam, quae nunc ea praegreditur, \ocem eXevx^eQovg lacuna est,
qua plus etiam quam unius versus ambitum haustum esse patet ex iis, quae
statim inde a v. 1354 de famulorum dictis factisque narrantur, quibus illi
doXia teivriiiata a se conspecta impedire conantur. Horum vero de iis , quae
in litore agitantur, hodie quidem nihil ahud refertur, nisi duos juvenes vincuhs
solutos adstitissc, nullo de sacerdotis atque statuae conditione verbo addito,
(iuam et ipsam discrtc explicatam fuisse v. 1358 sqq. apertissime produnt:
livi vomp [sic recte Nauckius pro loycp) jtoQxt^evetB
TiUTttovteg Ik yijg ^oava aal &vr]7t6kovg;
tivog tig cjv 6v tr]v8' ccTte^^toXag x^^^og;
Sed plus etiam difficultatis interpretibus v. 1351—1353 facessiverunt, in
quibus nec constructio xU^aycag 67tev8ovt£g facilem certamque admittit inter-
pretationem, et scalarum atque retinaculorum conjuncta tractatio quomodo
cogitari possit nemo adhuc dixit, et 7t6vt(p 8e 86vteg cum a participio aoristi
sequente %a^ie6av tum a totius membri sententia summam habet obscurita-
tem. Unum tantum ex his tot tantisque scrupuhs exemit Seidlerus pro triv
ttvrp scribendo tolv ^evoiv, quod omnes post eum receperunt editores
Klotzio exccpto, qui injuria Musgravianum rj; Uvy practuht. Cctera incom-
moda qui auferret, inventus est nemo, quamquam et emendando et inter-
pretando satis audaces fuerunt, ex quibus Musgravium tantum atque Seidle-
num commemorare placet, quorum ille r^yov 8ia %eQav 7tQViiv7jg t a7to
7t6vtov 8i86vtog tfj ^evij 7caxtie6av scripsit, hic vero locum ita cxplicavit:
«alii propere applicabant scalas simulque retinacula (e navi)
per manus ducebant, eaquc in mare projecta hospitibus de-
mittebant, scilicet ut horum ope navem propius ad littus attrahcrent eam-
que fixam tenerent, ut mulier commode posset ascendere.)) Laudandus quidem
est Seidlerus, quod adscriptis aliis locis (inprimis Luciani Dial. mort. X 1T
et Polyaeni IV. 6, 8) scalas atque retinacula accuratius defmivit, sed retina-
culis quem hic quidem adscribit usum , ut iis prehensis duo juvenes navem
propius ad littus attrahant, cum nullo pacto fieri posse Hermannus evicit,
qui iisdem locis usus certe, quid sit illud ^yov 8ia x^Qt^v 7tQv^vr]6ia, rectis-
12 -
- 13
/
sime demonstravit his: «solutos nautac rudcntes per i.ianus tralic-
bant, quo eos in navi reponerent.» His igitur ita explanatis primo
adspectu niireris, quod Hartuniius mira rci nauticae ignorantia sibi persuasit
scalas cx ipsis funibus fcstinanter connexas itaque adolescenti-
bus projectas esse, quasi nec unaquacque navis mobilem suam anopa^Qccv
fiahuisset e ligno factam et nQv^vriOia quilibet funcs essent! Et tamcn etiam
Klotzius retinacula atque funes commiscuit: «ncin{)e scalas», inquit, « non
potcrant (ieinittcre nisi por funes» (hoc quidem falsissimum!), «hinc scalarum
dcmissio curn rctinaculis per manus mittendis conjuncta hic est.» Nec fch-
cius, qui suo jure Ilartungi commentum exagitavit, Kvi(^ala p. 78 sq. rem ges-
sit, cum ad y.liuay.ag ex antecedentibus supplet t^avfJTtzov — quod tum tan-
tuni foiri posset, si etiam scalac cpotidibus alh'gatae essent — , deinde con-
jicit 67t8vdcjv ttg i^ysv dia xeqcjv 7rQv^vrj6ia intolcrabili asyndeto — quod
ipse sensit insuper post Kll^axag versum excidisse in 6 de desinentem du-
bitanter suspicatus — , postremo v. 1353, quoniam «emendari nullo pacto
possit», pro interpolato habendum pronuntiat. Verum hoc est desperare,
quod domi pro lubitu facias , palam si exhibeas, nec rei opcm nec tibi
laudem afleras.
Unus Kirchhoffius bonam veri partem perspexit, cum permutatas ver-
suum clausulas arbitratus «hanc correctionem proponit»:
cr/KVoav l^avfjTcrov rj 7CQv^v}]6ia
Omvdovxtg TJyov Sia x^qcjv nal KXijiaxa
TCovTcp 8 c d 6vT eg roli' ^tvotv y.a^Uoav.
In quibu^ uUirnufo inciul)r'um, quod hodie male divulsum l(>gitur, fcliciter
et conjUnxit ct emcndavit restitulu praeter participium pracscntis etiam sin-
gulari y.lif.icoca: minores certe naves tantum una scala instructas fuisse et
scriptorum loci et artificum imagines monstrant. Nec tamen cetcra, de (pii-
bus su[)ra monui, ille attigit ct nova, quae (lis[)liccaiit, intulit rj ct Kai.
Onmia contra , quao rjuidom rc^titni possunt, sana crunt, si locum hoc modo
scri[)SGrimus :
13't5 KclvTcwxf oocoiitv '^Eklc(8og vtcSg ^y.acpug
1347 vavTa^ rf 7t'ci'T}]y.0VT Itil CjKa?.n€JV nXccTag
lXOVTC(-^, ly. dsOacjv de tovg vEavlag
Iksv^boovg — — — —
— — 7tQv^vrj^Ev tCTCo T8g vtcog
1352 67ttv8ovtsg i^yov Sia XBQav TCQV^vrjCiat
1350 KovTolg 81 TZQmQav sixov, ol d' Irtml^cov
ayKVQav l^avrjTCTov ^ ol de HXlfiaxa
1353 TtovTcp 8t8 6vttg tolv ^ivocv Ka&UCav.
Recte ex editionis suae consilio Kirchhoffius scripsit v. 1380:
Tidv Tcpdt — 8tLvdg yaQ Kkv^cov SKttlt vavv
TiQoq yrjv, cpo^og 8' ^i' . . . tiy^ai 7c68a.
Nam in archetypo lacunam fuisse e librorum scripturis prodit, ex qnibus B
cp6pog 8' i]v ^r] Tty^ac 7t68a « habet spatio vacuo relicto, quod manus sec.
explevit inserta voce vavaTacg, unde sic Aldus, cp^i^og 6' tjv S6t8 firj tiy^at
TToSa C misere interpolatus.» Miseram tamen interpolationem retinuerunt
omnes et inauditum conjunctionum S6t8 ^r} usum argutiis excusantes et lo-
cutionem tiy^at 7t68a veli pede intellecto ad navem atque naufragium
rcicrentes! Cui sententiae defendendae quem locum adhibuerunt Orestis
V. 706 sq.
Kcil vavg ya.Q ivta^8l6a TtQog ^lav 7to8l
e^aipBV , e6tr] 6' av&tg, rjv X^Aa 7t68a,
ejus prorsus aliam rationem esse non opus est ut plurabus demonstretur.
Duoruin igitur vitiorum singula perspexerunt Kvicala etKlotzius, quorum ille
expuncto S^te inseruit vrjl aliquantulum certe ignotam alioqui formulam illu-
straturus, hic vcro ipsum hoc Tty^at 7c68a non posse ullo modo de naufragio
intelligi dcmonstravit. Restabat igitur, ut lacuna probabiliter expleretur. 11
fecit Badhamius interponendo %aQ%ivcp ante tiylat. Verum nec ipsum hic
quid-^m placet vocabulum ncc multo minus dativus : nam Ipiiigeniam ex-
spectaveris potius ita designari, ut simul mens et memoria revocetur ad simu-
lacrum, quod ipsam suis ulnis gestasse ex v. 1123 sq. scimus, quam ob rem,
ne ingressa in fluctus marinos littus inundantes pedem tingeret, non ipsius
tantum sed ornninm metus erat. Hinc non dubito, quin Euripides dederit:
(p6^og 6' riv ItQLav Tty^ai 7to8a.
Difficillimus est locus, ita ut interpretes, quibus plurimum negotii faces-
sivit, ne omnes quidem ejus difficultates adhuc perspexerint, qui legitur
paullo post V. 1403—1405:
vamaL 6' t7ttv<prj^y]6av evxaiCiv KOQijg
— 14 —
TCaLccvcc, yv^vag Ik ')(^eqc5v tTrco^ldag
xcjTty 7iQo6aQ^66avtBg 8K TceXev^^azog.
Ita quidem B, sed pro ez %eQ(^v habet C ea^akovteg « turpiter inter-
polatus», inquit Kirchhoffius, paullo cahdius, opinor. Illud vero explicare
solus Kvicala sustinuit ascilicet pecuhari brachylogia» dictum pro: Ix xov
XbQag y.i07t}j TtQoCaQuo^ai eTCcouldag kcojdj TiQoCaQ^oOavzBg , ferri non possc
ceteri uitorpretes viderunt omnes. Ex quibus Marklandus allato lonis loco
V. 1208 sq. yv^va d' 8k ninlcov ^ih] vtcIq XQaTiitrjg i]% 6 ^avtevxog yovog
pro Iz x^J?"^ conjecit az TtEnkcjv, quod reco[)it Klotzius, quanivis jam
SeidltTus monuisset, BTtco^ulda iion esse lacertum, sed secundum Polkiccm
II, 133 y.?.e;863v to Ttoog co^oTtkatag sive 137 to vtibqbxov tov poapovog.
Erravcrunt ii^itur etiam Polluce testc, qui Ijrcoutdag ipsos humeros intelh-
gerent, ut ct Schoenius, qui yv^vag t it^i^alov tTtcouldccg, et Nauckius , (jui
svx^Q(^^9 pf'<^> ^^ ji^^l^f-J^' scripsit, videturque onmino iTtco^lg certc <ipu(l hosco
poetas non corporis iHam, sed vestis eam partem dcnotasse, «quae», ut
Ilcrinanni vcrbis utar, « in humero est partemque vestis, qua pectus tegitur,
cum il!a, (piae in dorso est, conjungit.» Ita ipse Euripidcs in celebratissimo
Hecubae loco v. 558 sqq.
lai^ovCa TttTtXovg l^ axQag l7tcoui8og
BQQijts layovag elg ^itoag TtaQ 6^q:al6v ,
^a6tovg t HdtLh OtbQva &' cog cr/uA^iatog
'AcclliOta.
Nec alitcr Chaeremon consimili Oenei loco de Bacchis ap. Athen. XIIJ,
p. 60S B (Nauck. p. (ilO):
txtito 8 )j utv Itvxov tig 6tXi]v6(fcog
cpccivovOcc uaOtov ktlvuivrig ijtcJniSog,
et Apollod. Caryst. ap. Mcinok. 4, 'i'jO — Ty]v tJcco^lSa
TCtv^ccg 8l7C?j]v avco^tv ivtxou^jcoOautjv ,
postremo Plutarch. in Eum. 7 7CtQiQQ)]yvvvttg ix tcov i7coo^u8cov tovg %6Qcaiag.
\n ([uibus locis omnibus ap[)aret non de [)cculiari ([uodam mulierum vesti-
mento cogitandum esse , quamquam non negaverim ejusmodi ([uid recte
indicatum esse a Polluce VII, 49: Tial Wta 8t yvvccixcov' i^cco^ig etc. Dcae
Modae onim innumeros foetus quis aut noverit aut nominaveritl
Rectius igitur, ([ui Plutarchi locum [)rimus attulit, Musgravius scripsit
yv^vag fc^ i7co3^i8cov %fc^c^b^ quod haud improbahilc sane [)rimo ads[)ectu
— 15 —
receperunt Seidlerus atque Hermannus, hic etiam contra Matthiaei dubitatio-
nem vindicare sibi visus eo, quod «;c^9«S saepe non solas manus sed brachia
significare» monuit. Quae res utrum successerit criticorum principi necne,
facile intelliget quicunque alterius adnotationem accuratius pensitaverit: «Atnum
litco^iSag statim attingunt x^^^Q^S, "t nihil inter l7t(Oiii8a et x^~^Q^ interjectum
sit? Tum x^^^ag ri^ftWs eos habuisse, facile credimus etiam non moniti;
dicendum erat yvavag c^Uvccg vel yv^vovg ^Qaxlovag.^^ Imo verissime hic,
sed addi etiam poterat hic quidem x^~^Q^^S proprio sensu intelligendas esse
propter sequentia yccS^crj TCQO-aQuoOavtsg, quippe cum manus non brachia
remorum manubriis api^licentur. Nec minus recte idem alteram scripturam
iy.j^aXovteg, quam explicationis causa ad ^CQoOccQiioOavttg adscriptum esse
nemo Seidlero credet, amplexus est yv^ivag iK^alovteg colevag scribendo,
qua scriptura cum veri partem repperisset, ipse tamen jure dubitabundus ad-
scripsit: «At unde iTCco^ii^ag exortum dicas?» Et magis etiam de sua con-
jectura dubitaturum fuisse prudentem editorem arbitror, si eam cum sequente
versu componere haud oblitus esset: duo enim participia yviivag Ix^aUvteg
^Uvag KcoTCr] 7CQoOccQ^i6occvteg quomodo nulla interposita coinila juxta [)oni
potuorint, nemo facile dixerit. Sensit hoc Hartungus, qui Matthiaei atque
Musgravii commentis conjunctis yv^vccg ^livag e7Cco^i8cov scripsit, fehciter
[)rofccto, quanH[uam ei quoque illud iy?al6vteg merito dubitationem movit,
quod ex dlivag corm[)tum esse satis improbabiliter demonstrare studet.
Et obstat ulriusque commento idem, ([uod modo memoravi, non brachia
sed manus romis injici.
Vcrum hoc i[)sum nos eo ducit, unde ccrtissima petenda est medicma
dcs[)orato loco, in quo [)lura otiam , ([uam (piao adhuc ofTendorunt, labo-
raro ipso narrationis ordo docot, ad quem nomo intorprotum attond.t. Nam
quid ([uaoso, hoc est, ([uod nautae virglnis procibus paoana acclamasse
dicuntur, postquam manus remis injecerint ox celeusmate? Nnm
tand(Mn romis incumboro cossaverunt rcmigos, ([uos et vocc illa exc.tatos stat..n
ae([uora [lulsasse v. 1390 sq. et cont.-a vo.itum .^e[^onto obortum strenue
remi^ando pugnasse v. 1395 sq. modo audivimus? Et, si quidon. .11. n
remigando cossavorunt, cujus rei in tanto poriculo im[)ortun.ss.mae noc mo.i-
tiono^^m nec cansam vidomus, cur [)aoana tum domum inson..oru..t, [)o>t<[na.n
ad vehemontissimum redio.-unt romigandi lal)orom, ([uo ipso labo.o el vocum
concentum probe modulandum [^raopodiri ot n.anus ex sollemni r.tu ad (^ae-
- 16 -
lum toIleiKla'; occupari necesse erat? Imo hunc ipsum morem etiam a nautis
extrema ncc<3ssitate op{)ressis observatum et remigandi lahorem, dum paean
Iphigeniac piecibus accineretur, paullulum intermissum tum vero novis viribus
receptum esse ut jam per sc patct ita ctiam ex discrepantis scripturae
vestiiiiis apparet. Quis enim semel monitus dubitct, (piin Euripidis locus non
solum corruptus sed etiam mulilatus oHm hoc fere modo scriptus fucrit:
vcwTca d' tTtevcprjutjOav evxcdOLV 'AOQrjg
Ttcacivcc, yv^vag co?Avag tTtcoaldcov
[jtodg al^tQj tx^alovTBS, [elz av^ig] %tQag
xamrj TtooOaQuvOavttg t/. '/.tltv3^arog
[TtaXiQQo^' oiOiv avTtrtivov y.vp. aCiv.]
De usu verbi ly^iaD.uv bene jam adscripsit Schoenius Ilerc. fur. 933 Qit,ag
T Iv otjOotg cd^caconag i'/.^aXc^v. Et cfr. Or. 527 l^t{hilkt xov ^ciCTov
r/tTtvovOci 6t. Ad rem propius accedit Hel. 1095 ahov^itxf' oQx^cig coktvug
TtQog ovQavov QiJtTov%\ Lv oUstg—, nec dissimile est quod supra Iphi-
genia dixit v. 362 ooc^g ytvtiov xtlQag t^ijnovTiOa , quod ipsum verbum
ad vehenu^ntcm pedum motum transtuht nuntius in Bacch. 664 sq. cd Tr]odt
yijg — '/cokov t^rjyovr LOav. x\ha sciens praetereo.
mi)EX LECTIONUM
IN
LITERVRlll liSlVERSlTVTE TIRICE^SI
INDK
A UIE \1\ . MENSiS ArilllJS
USQliK
Al) UIEM Wll. MENSIS AUGUSTI MDCrCL.Xl
llAUlNDAKUiM.
INKSr
EMENDATIONUM IN EURIPIDIS IPHIGENIAM TAURICAM
pAKs m.
ri luci,
K% OFFICINA /iJRCHKRI Kl H RRERt
1861.
X
fi
H
Jam ad rarniina chorica trariseo iicc libenlor nec confidentcr. Ea enini
cum ita et corrii[)ta et inutilata ad nos pervenerint. ut nec tenacissinia qui-
dein traditae scripturae superstitio inutationuin conjecturarumque abnuere
queat pericula. his tamen, etiamsi summa dihgentin instituantur loi egre-
iiiorum virorum acumine adjuta, plerunupie non altius emergi potest, nisi ut.
(piae desiderentur sententiae. probabihter indagetur, sed , eae quibus ex-
pressae fuerint verbis, in obscuro maneat. Verum enim vero cum tragoe-
diae editio perpetuo commentario adornanda inihl sit. etiam ad hanc mihi
progrciheiHhuii fuil provinciam, quam adininistrare jam animus esthocmodo.
ut non eos tantum locos, in quibus n o v i (juid nieo jure intulisse mihi videor,
recenseam atque pertractem — qua adhuc usus sum ratione — , sed ui, tota
carmina (pieinadnioduni cx niea quidem sententia optime restilui possint.
notatis (!liam alioruni. (]uac inihi «pjidem probantur. emendationibus breviter
iiidicciii. Ceterarum vero inaiziiaui conjecturaruin nuiicin consullo praeter-
inisi, (juas si omnes enumeraie ^luduissem, migrarc inultum coactus essem
hujus hbelli Hnes. (piem (piasi comitem scholasticae edilioni ut initio desti-
navi ita etiamnunc habeo haliendunique volo. Ouarc •tiain, quae in com-
inentariis meis interpretando vindicavi hic itonnn tractare nolui.
Initiuin i^itur lacio statim a [uiino caiimne v. 123 — 235, (piod ^<ex cor-
ru[)tissimis esse et diriicilhmis • jam olim Seidlt^rus verissime pronuntiavit :
dubitatur enim non solum de sin2;ulis ejus quibusdam \erbis \ersibusque,
sed etiam de majorum ejus parlium et tota sententia et Chorum inter atque
Iphigeniam distributione: postrcmo mctrum spondaico-anapaesticum. (juam-
(juam cst ex simplicissimis, habct lainen et i|)sum in[)rimis a variante ver-
suum longitudine (piasdam difficultates , quas olim auxenml Seidlerus al(]iic
Hermannus eo, (piod partiuin (juarimdam res[)()nsione dcc«^[)ti totum carinen
in strophas at(|ue antistrophas cogere sagacilcr ([iiidem sed frustra studue-
runt. Sed ab hoc ([uidem conatu postquam i[)se postea llermannus in edi-
tione et se et alios re\ocavit, jurc reccntiores abstiterunt omnes. nec quis-
quam ad [)ristinuin errorem redibit. qui divcrsum singularum partium argu-
mentum perpenderit. Sed restant bene multa, de (juibus «^xplicatius di-
cendum sit.
/
D —
\v piiinuiu (lUKJeiii cinu Aldina ipsuni initiuni v. 123—136 Iphii^eniae
tribuisset — nam de rodicuni /iC auctoritate hic ut ahbi non satis constat — ,
prinius Tvnvhittus contineri iis vidit Chori paroduni, eumque duceni secuti
sunt ceteri omnes praetei- unum Seidlerum. (|ui cum inprinn's propter voces
TToScc jTciQ^yiinov hanc orationem Choro abjudicandam putaret constanti scihcet
e\ muhcr.bus. quibus hberi tribuantur infra v. 1071 et quae v. 1144virgines
se adhuc esse ipsae nciient. rem jam ab ahis rectius judicatam nuper Kvicah»
]). 22 s(i. et b4 s(|. })roniga\it ita, ut nihil dul)itationis relinquatur et de his
\erbis Choro adsiiznandis et de Choro o solis \irginibus eomposito. E\ (|ua
disputatioue umim hic attulisse satis est , (piod jam Dindorfius perspexit ver-
.Num illum u^^rocjs- :tciTo6^ ti xra tUvcov otco kvqh
uicptum esse ra5v tv doaonk rfilTCiTcov interpretamentum. I)r altero vero
versu postea dicetur.
Sed in ca Chori paiodo lo\(^ pnmum est . (juod v. 128. cum non satis
simpliciter a[)posita (piadrare \ideantur verba cndccv, evOTvkcov vacov ^rQiyxovg.
^cripto y.tvOTvkcov copula addenda videtur. (Iravius (;st . (juod v. 130
TCoda 7iaQ%^tviov oOiov oOiag,
H pio paroemiaco liabeatur. '< ineleiiantissimos niimeros )> habere jam olini
Seidlerus monuit, nec (fuiii corruptu^ sit nuper dubitavit Kossbachius m
libri. quem cuiu Westphalio de re metrica scripsit. vol. III. p. 12f) sq.
Sf^d incerta nuHhcina. Scidlerus quidem de transponendo coi^itabat
oaiag ooiov Tioda :taQ^lv(ov ,
III (pja \erborum collocatione -enilivus initio positus atque a suo nomine
inale divolsus placere non potest. Sed displicet etiam cum in hac scriptura
lum in \olizata epithetorum ad TToda adjectorum duplicatio, (piae idem ferc
si^Miilicare verba oOiag y.hidovxov docenl. E\ilatur id IIartuni;i commento .
(Tui (MToic scilicct inductus jani a nobis remoto
Tioda . ^taQ^^ev, o6iov oolag ,
M-ripsit. ubi ctianiM tripodiam ana[)aesticam feras. allocutio displicet post
sollemnem illam J ^^^i rag Jatovg
JiKTvvv ovQeia
inter alias voces denuo illata. Ouare vide, an TtaQ^tviov iilossema sit et
pocta sim[)licitcr scri[)serit
Ttod OOLOV (J(5t«C.
ritimi versus in libris sic leguntur :
w Ttal roi) r«s TQOiag nvQyovg
ik^ovTog xXtiva 6vv KiOTtct
liliovavTCi iiVQiOTtvxoig
'ATQtibav Tcbv yilHvcbv ,
in anibus et .a.y.orfuxo.,- voccn ..iliili esse et posl eam certe metrun, l.iare
iam Seidlerns inteilexit. qiii ot iivQiox^viovi scripsit refcrendum a.l ro„
;;»,Wos et oxtremi versus initio r»,. reli.,nll. (|no.l Aldina et altera cod. li
n,anus «htulit. ,\d i;onitivos vo.-o rdr 'ArQU&iov r^v y.luvow snpple,-, volu.t
hk sive ....tius ro^ kmv. <.)..od .un, lier, ..o„ possil. Dn.dorl.us ct al.,
yivo, 'JryHdav. Schoenius o^ie.u ^^'lr<>Mv sc,-ipsernnt, p,-ovocans l..c ad
Soph Anti^. m, quo.l miro,- prohatun. esse al, aliis : ,.rofocto cn,.n res
p,.o,-sus alia ost, .llic si dc t).',thyia .l..-atnr ,< di O^tQ^ia ulv uQxcaoyovo,v
SrT«o"ft-(.EX*f'd«v. 1'i'^ voro si l,.l.igcnia cniQa 'ArQuSuv appcllotur.
nuasi ve,o Atreus non ipsius avus sed totius gc.oris auclo,- fu,sset Multo
.octius i^itu,- IIor,na„nus. .ju. sn..ul huic Cho.i ad l,.l.i,.cnia... allocnl.on.
V. 137-142 rcs|,onde,-e ,.erspexit 0,-estis invocationem ah l|.l.,ge„ia ,..onu„-
tiatan, \. 170- 1T7 lotum vei-sum excidisse monnif lalom fc.-e :
lihovavra uvQioriviovi
6rQaTi,a<; rayov to.; TfQ^Oiivyivov^i
Tt.Ji' 'ArQiibav roh' y.Kiiviov.
Unu.n est. <|uod i.. .uulilnU. loco ce.la s,.nte,.l,a dclinin ..e.,...l . an |.oti,,s
nnn,n >nl,slantivn,„ xci^. duo hal.nori. ..,'^11'^''^' 5('^-™'^^'-' ^^-^'or.vxs.
,,„od auclo,o lia,'n,.sio nui.er Klolz.us .•oc..|„l. Kaclc cnin, pol,n^ 1,,1.. .lu.d
sequi ,iolc,'at:
(ityccXov liaou.ia; roo :,Qi6livytvovi.
Conna .|Uod Schocn,,,. .Iclil X'>-'"^-avra t,vQiorevxo6i. .d ul ad ;A»ci.m.s-
,;,,•„.,,,„■. sinc dnhio ,c,i,cic..l.u., fuit. .,..om .•onstans ,.oCac .'^'-^ cu,„
„0.. i,...clura.n ,,os,nlct: clr. .\.„l.'on.. lO.i .-. x'l''-'<^^ «-^^^;''' ^^^ ^^^^
(), 3V> ,1,. Mcn,.|ao <^ X'^-'"«"' «^i'"-'" "'^>''''''" "' ^"" '"""'
,,o' i,,so A^a.„....,n.,..c o, k fav TQotav ,a,.',..«o>. Ijlv^' tx^ov OrQar.av.
,,,,,i.,,,na,„ V. 143 di,.odin ,'..5 fiucoal .■,.s,,o.,dc,.l. ,uit,n„, la,.:c,.,.. cu„,
,„ |i,„.is''« d,.al lc,alnrc..„, 6vO^QH''>^ro,, n, lcl,a|,...lia„, co„,..„.l.,„,. |..>^l
Sei,llc-n,n ..| Il..r,„a„nun, onmcs i.,tcllexerunl. T..... hao,. hhr, ,,ra,l.c,t:
t) —
vdg ovA tv^ovOov aoXndg i^odfv
akvQoig tltyoig.
nuoruiii coiTupteia aeque aperta atque eniendalio, cuui uniunierahilia lentari
possint. incerta est. Sed (juam pleriquc receperuiit Heathii conjecturani
HolitaiCi ^odg. ca (juidcni ferii ncquit et [)ropter dativuin importunc! i^^e-
nitivis inter[)Ositum ct [)roptcr juncturam ovk tvaovOov ^occg. qua quaesitum
acumen tollitur m lihrorum scriplura rdg ovk tv^ovOov y.ol7tccg non minus
«onspicuum (piam in illo Plioen. 807 dc Sphini^is carmine: tciiovOoxdzaiCji
6VV (odcdg, Proptcr easdein causas etiam andacius Schoenii conamcn tyKti-
aai itlo ovz tv^ovCov ^okiTaiai ^odv rcjicicndum est, (juanKpjam pcr
se haud disphcet participium simih in loco Hcl. 18^ roaoi- itloa yotQov obla-
tiim. (juo rcccj)to multo probabilius tentare posses tyxtiuai itio ovk tv^aov-
oov aoATtccg laxdv. ita ut hujus vocis /3o«r. (juod i|>suin in cod. B lei^itur.
i;lo.^sema hierit. Vcrum alio ducit et\ mologica oppositorum ratio, (juam cum
modo in dv^^Qtiv^roig ^^QVivoig habuerimus, eam etiam sequenlibus ap|)lica-
tum fuisse verisimilc est, iit Euripidcb scripsis^e videatur rccg ovk tv^ov6ov
aov6ag aoATiaig d/,vQoig tktyoig. Adju\atur hoc cum iis, (juae infra legimus
v. l^^li, tiii I aliis quibusdam exemplis, ut llei. 184 oIktqov o^adov lyJ.vov
dkvoov tltyov , IMioen. 1028 dXvQov d^cpl ^aovOciv. ibid. 784 S(j(|.
(0 TTolvaox^&og "-^Qtig, rt nod^' cdiaaxi
KCi) }^ccvdrcp Kartxti Bqo^lov naQa^ovOog toQxaig :
ovK tm KccllixoQOLg ^rtcpdvoiOi vtccvidog d)Qag
jioOTQvxov dantrciOag kcorov y.ard nvtvaara ^tkmi
aovOav, tv cc ji^tt^trac,' ^o^o^roro/.
bi >c(^iientibus omnes pro oiKTOiOiv recte orKxoig receperunt metro postu-
latum . scd male nonnulh' pro nominati\o KaraKkcao^iva ad ^Vxf/ura referendo
dati\um re(^>perunt male dc causa luctus intcllecto a'i ^ioi r)v^^aivov& drca,
quo membro |)otius Kt]8tioi oiktoi iil cahmiitates scelerum culpa contractae
describuntui'.
Tum \. 150
t,a}dg , o'iav ido^iav oil'iv oveLQCOv
simul cum metro >ententia claudicat. Ilh tantum succurrerunt Seidlerus at-
(jue llermannus, (juorum iile ovtiQcov deleri jussit j)rorsus necessarium ad
somnii mentionem ii^naro clioro faciendam, hic otW dupiicavit, quod proban-
4>
— i
dum esset, nisi postularet aliam sibi vocem tcodg genitivus . quem non posse
ita jungi cum avyyovov aiidv yMraKkaio^iva . id ut significet luctum de IVatris
inorte^susceptum, recte monuit Hartungus, modo ne proptcr lianc ipsam
causam cum Elmslejo ^codg delendum |)utasset. quo deieto, (juid dc fratris
sorte ex somnii viso conjecerit, Ijihigenia jirorsus reticeret. El jHoptcr eandem
jam causam ctiam rejiciendum esset, quod nuper Kvicala p. 24 conjecit
Ovyyovov d^ov KaraKkaio^ai ccldtova\ si quidem hoc metn gralia fcrri
posset. SiK) hic quidem acumine gaudere sinimus Witzschelium cvyyovov
d^ov liodg jungc^ntem scilicet meae vitae agnatuml Ne multa: recte sine
dubie vidit Sciloemus post tcodg participium quale est ccnkaKlyv^' excidisse,
ita ut iphigenia fratrem se lugere dicat vita privatum.
Ipsam Iphigeniae querelam v. 152-155 rectc addito uno «o. Hcrman-
nus distinxit hoc modo :
okoyLCcv , okonaV
OVK t(6 OLKOi ncCTQCpOt'
oi>oi fiot, (pQOvdog yivva'
q)tv (ptv Tcov "jQyti ^ox^cov.
Secjucnte versu, quo libationi praefatur Iphigenia, cnm in codicibu'^ vitiose
lc-atur (« dra>07;. og roi^ -. o|)tionein habemus, utrum cum Hermanno U^
ll dcciacov. os' t(W - an cum Fixio deletis postremis vocabulis ico dcclacov
scribamus. Posterius cum Hartungo j^ractulcrim etiam i^roj.tcrea. quod m
hac quidcm cantici partc v. 156 169 non tam dacmon fatah^ invocatur (juam
lii.ationis mixtura atque ratio exj.licatur.
Sed ei mixturae (juamquam satis copiosac tamcn niMipcr etiam aquam
additam hiissc jam mira illa docel v. 162 locnitio
nrjycxg r ovQtiow Ik ^oOxo^v .
qua lactis notioncm apte cnuntiari ncmo demonstrav(.rit. Sens.t hoc mcom-
modum sed lollcrc ncscivit Kirchhollius conjiciendo yaiccg ivvoriovg ni^ag
ovoticov r iK a6oxcov. (jnod quibus prcmatur (lifhcultatil)us. d.ccrc n.h.I att.-
,uH \Iio duc.t ille Acschyli Pcrsarum locus, (jueni ab Euri|).dc im.tando
cxpressum esse et cadem li(juorum coj.ia et similis vcrborun. deleclus docct
V. 606 sqq.. ubi Atossa dicit:
TOiydQ Ktktv^ifov r)]vd' dvtv r oxn^arcov
Xkid)]g Tt Tr]g naQOi^ittv tK do^cov ndkiv
iCirtLku nciLdog TCarQi notv^tvtig x^'('-?
- 8 -
(pBQOvO\ uTieQ peKQoiOi f.ieiXLKTyJQ va'
^oog T c((p' iiyv rjg kevKov 8V7tOT02> yakcc,
Tr]g T dv^euovoyov OTCiy^a, na^cpalg ^iiki y
hjiaaLV vdQt}?.aLg TTCiQ^lvov ntjyrjg nita.
aKrjQatov Tt urjTQog clyQiag aito
TtOTOv Ttakaicig a^nikov yavog Tods ,
quibiis olcuni insuper atque llorea serta adjiciuntur. Patet ex his v. 16'>
connatum esse e\ duobus. qui priniitus hoc fere niodo scripti fucrint:
nrjyag %' vbdtcov xQtjvalcov,
ycika T ovQEicov tK ao(JX«v.
Poslrenio \. 176 [)ro hbrorum corruptchi dom^a Porsoni inventuni
doKriuaO' recte Klotzius Hermanniano doKrj^uTa practuht.
Sed phirimis difhcuhatibus ea premuntur, quae jam v. 179 sqcp legun-
tur. Quorum initium . (juo Chorus v. 179— 185 se Iphii^eniae (luerehs respon-
surum esso promittit , omnium facilhme et simphcissime , itaque, ul in re
per(juam incerta. optime constituit Hermannus Musgravii atque Marklandi
emendationibu^ receptis :
clvTLil^dk^ovg cjddg v^vov t
' A^LiiTav ooL , i^aQliaQov la%dv ,
deOn Oiv\ tt^avddocj . Tdv Iv
^Qr^v ocg uovGav vIkvOl ueko^kvav,
Tdv tv (.loknaig "AcSag vfivei
blxa na.LCivcov.
Unum corrigendum rehquerat laidv altero \ersu posilum. pro (juo Xauckms
recte d^d > scripsit. Hic idem vero quod cum aliis sequente versu deanoivc:
-' e^avddou) retinuit, jure mirari subit, cum et particula ye ut toties ita hic
(juoque importunissime intrusa sit et herae diserta allocutio desideretur nec
obscure turpem interpolationem indicet ipsa librorum scriptura , de qua hoc
modo retulit Kirchhoflius : ^deenoiva r tt^avddaco (sed htteris « t deletis a
m. sec.j li dionoLv dy it^avddoco C sec. Furiam, de6noivcf y i^avddoco sec.
Victorium et app. Parr.o Tum (juod post viKvac in libris legitur ^ikeov recte
m uekouivav mutatum esse locus, quo usi sunt, consimilis docet in Phoen.
1301 sqq. ^oa ^aQfldQO) laxdv OTevaKTav ^eko^ivav veKQolg daKQvai ^Qr]-
vriOco. Schoenius quidem ex Alc. \. 453 Toiav ekLneg ^avoi)0a ^okndv ft£-
^^
i
— 9 —
kicov cloLdolg hic quoque ^ekecov pro uikeov scripsit, sed (ims hanc lerat
contortam synonvmorum cumulationem: viKv6iv uekicov Tav iv [loknalg "Aibag
viivel biia nacdvcov hoc sensu : u den Trciuergesamj . ivelchen der Uades in lonen
von Liedern ohne Pdanen fur die Todten anstimmU^ Hoc recte qui improbat
Kvicala p. 25 haud melius profecto viKv6Lv uedicov scripsit, et verborum
conjunctione non minus dura et ipsi mortuorum regi insolita cantoris provincia
data, cum potius haec sit audacioris metaphorae sententia, funebrem Musam
uiortuis atque Orco propriam esse. Melius fecissent critici, si de verbis
iv uoknalg amplius quaesivissent , (luae quamquam intelligi possunt tamen
haud injuria suspicionem Hartungo moverunt, ut ea cum antecedenle Tdv ut
dittographiam priorum rdv iv %QrivoLg tollenda judicaret at^jue ab hi> ipsis
uno tenore omnia usque ad biia ncadvcov dedficeret:
— — TCiV iv
^Qrjvoig fi0v6av, viKv6i utko^ivav ,
"Aibag v^vel bi^a nacdvcov.
Ferri hoc posse (piis negavcrit'^ Sed omnino in loco versamur. qui variis
modis adornari possit. Licet igitur aliam apposuisse conjecturam. Vide enun,
num Euripides dederit:
Tdv iv ^oknalg uovvav uov6av
viKv6L utkouivav ,
rdv iv xt Q ri v o l g ^'Aibag v^vec
bi%a nciidvcov.
Sollomnc.n ^Qnvcov aUiue Miavav o|ipositiononi ncmo ignoral. nt li-anspo^^ilio
certc perqnam proliabilis vidcatur.
Sed hi versus. quomodocunquc scril)nnlnr. tamcn ncc qualcn, scn-
lentiam habcant nec a quo rccitati sint, in ohscuro situm cst. .Multo
pcjor cst scquentium inde a v. 18G condilio, ubi non solnm dc smgulornn,
verbornn. ct scriptura ct intcrp.-ctationc mai^na csl conti-oversia, sed ct.ain.
utrun. Choio an Iphiw-niac adscribcndi sint. adhuc au.bii;itu.-. I.ibi'. (i.mlcn
quae scquunt.ir omnia lph.i;cniae tribuunt, scd edito.cs indc ab Elmslejo ct
Hermanno v. 186-202 ol><oi - M aol daliiu,v Cho.o rcliqucrni,! cu. Iph.gcman,
inde a n 203 tj «ez«s t^oi etc. respondentou. faciu..t, posl(|uai.. jam .Musgra-
vius quoniam « (p.od p.o...isisset Chorus , se lamcntis dominae dvrtHduov,
a55«S redditurum, nuspia... praestiterit, .< ccrtc vcrba oru«>, ro^r ^^rQubav
6of.«r- -ioQH <?('.«,• (sic libril) o^n^TQoyv cidcm adsignav.t. tontradiv.t his
— 10 —
iiuper Kvicala p. 25 sq. etiani aliis intcrdiini locis promisso ejusmodi Chorum
non stare ratus. Quod quarnquam Klotzio persuasit, horum lamen locorum
longe aha est ratio. Nam in Aeschyh Persis v. 898 scpj. (juam promittil
Chorus xcrKO(fciTidci (hav , ea dubitari non pot(^st (juin contineri putanda sit
repetito lortasse ololol lamento. (juo percontationi de sini^ulorum ducum sorte
|)raefatur v. 916 et 928, quamquam hanc ipsam j)ercontationem interruptorum
lamentorum causam esse non nnnns sonticam quivis concedet (juam Creontis
adventum in Phoen. v. 1307, (juo animadverso Cliorus se ah incepta jam
naenia ipse revocat disertis verbis :
cllkcc yciQ KQtovTCi kevCOoj Tovde devQo Cvvvtxpij
TToog do^ovg 6TdyovTa, navOco Tovg TtaQsOTCJTag yoovg.
\n Sophoclis Trachiniis vero cum Chorus v. 210 s(j. vcrbis
ouov 61 TtaLava , Tcaiciva
avayi.T a3 naQ^evoL
j)aeanem indicavit, hunc ij)sum sollenmi ej)ij)honemate lch , ico naLccv \. 221
contineri Mon cst quod ambigas. Longe alia est nostri loci ratio , nbi, si
librorum auctoritatem sequaris, post indicatam et descriptam sex versibus
cantus funcbris rcsponsionem ipsa Iphii^enia v. 186—191 earum, quas
supra jam v. 152 155 effudit, querelarum ct verbis el sententia simillimas
rej)etit. IIoc vero absonum csse imo hanc ij)sam i-epetitionem a Choro
necessario j)ronuntiari tam aperte primo ejus verbo ccvTLi^ccX^ov g cpdag
indicatur, ut ad hanc (juidem rem conliciendam ne Hesychiana (juidem i;lossa
opus sit: (::vTLil^a?.aovg' clvTHJTQocpovg. EvQL7Ci8)]g lcpLyevELcc t(j Iv TavQOLg.
Cui i;lossat , <jua ad demonstiandarn totius parodi strophicam rationem olim
abusi sunt, (juamquam certe non hoc inest. quod illi voluerunt. j)Otest tamen
inesse indi''ium Chori naeniam accuratc istis lj)hiiiem'ae querelis respondisse,
cujus rci etiam signa habemus in iisdem \erbis repetitis o'(aot , "AQyu, iioi^tcov,
ut de itciTQ^^icov oUcov taceamus, (juod Kvicala j)erperam pro argumento habuit
haec ab Iphi2;enia cantata esse, quamquam et Hermannus et Hartuni^us suo
(]uisque modo hunc scrupulum excunerant, ille Tcbv (Jwv j)raemittcndo, hic
\erba ut cx v. 154 desumpta delendo. Neutrum sine probabilitate, ut in tanta
responsionis incertitudine, (juid veruin sit, discerni nequeat.
Incertior etiam est scquentis membri emendatio, (juod in libris ita legitur:
TLV fx Tcbv fvokiicov "yiQySL
^aCiktcov ccQxci,
'■' I
- 11 —
- • ' " ' i^ imnnrtime interrosationem infert ab
„bi ,M,(nl llcrM.nnmis scnpsit tig sr fx impoUunt ^
n,li oxchma.ioniluis alienam, «adhan.iann.n vcro ru-os .x, quod .<
eiusmodi cxclamai.onn i ....oximc a.l litlera.-um duclmn
•i wintyhm mc .101. mtcHi2Cre fatcoi. lioMmc
ccp.t klotzms. . Mnsuravius co.. ."Ctum postea
.eecdit -^-;;,~ . os I sccurus p.. .V l. m.n„t. ../v...
Zt n: ::::: pJ^c.; ,mpcr.cto ad,n..ct amat,nc n, ,.,s c,.,s-
-/"oe^ rcpcl,tioncm Kur,m.s. nt .^^^^
eum alii loc. cvi..cunt, tum And.omachae v. 1-^- sq.
OVHtT tOTL ^lOi 7tO?jg,
6iC7]7tTQa T. iQQtTCO TCidt.
Postrcma verba , ' ^,,,, ;^r,r,pi
LioY^og d tTi ^ox^iov ciOoei
practer Se,.llcr c.no ed.toruu. ,ol.,c,tav,t. ^'^'^^^^^ZT^:^:^-
ibus a.cte i..ngcnda an plcna d,st,nct,one »''.-- «f ..^,.^,, .,„,,„,„„,„
,.,.„t. Mihi quidem. .,.,m P-'7'"%'''''-",,:,; ;:,".; c ,,rop,c, scab.an.
..dctur et p,optcr absolutun, v'l>n„..,s s tc U ac o b l^, ,^ ,^^^__
,.ontortan,4uc cons.ructionc.n. ,,uac o,.„.a c.. ,1 . ^
,.«, cum dativ,s 6,..vo.;..,s- ^-o. ct ^^^^^-^^^^l^ ,,„,,,o„s,o.,c,„
Nam,ut,,amd,.,. '■ n-"--. - p.-o,- ..r;.a.^
.ninatas et p.-oi.tcr a.-gumcnl, Nubo,n„,q ^ „„,,„,„ olim rcs,.undisse.
vidctur Iphi^eniae quc,-elis Chor,ca... naen.a... a d v rb n
;:!, Ic s,.:picari lieet, rest,.„crc non licct .„s, lu.lcudo.
VC...0 ad se,,..entia . .le q..ih..s dic, „o,, ,,o.c.t ...^^^
•r.c Fv nuibus hic quidem unu> llaitun-,u^ uj)i
asitatac s.nt a '•'--;;,,^'^ ;.,;,,„ Lru,. „„„dcm d,. solis co.,ve,.s,.mc
monst..av,t eo. quod al,o..in, Lu.,p, ,,;ii„p„„o,.em <ina„, cctc-i ratio-
atquc aurco a.no invcnto "'y."-"' '-f- ^;" , '' ^ bi parc.nns solnn.,
..eln habuit. .M. his igit.,r locs. ut ,n "''^ ^ «T^ .,^ ,,,„ F,„.„„des
- '."onuc exordiamnr. '^;';;;;;;;';; l^ , o^^.Jtav,., con....o..c acc,..,t.
easdem in dive,.s,s tragocdns la bn.as d, ua ^^^^^^^^^ ^^ ^^ ^^^^^^.^ ^._ _^^,^_^^
,,„od in hac ipsa t,.agoed,a ml,a v. > - .^1. eo.nm,M.,oral:
esse com,,.obet, casdcm i..as comnmms gcn.,s a„.,qn,.a
12 —
OP.
10.
0P.
10.
OP.
10.
AtQtco^ 0vb6rov T oiO^a ytvoutvr^v sqlv;
yjxovCci, XQ'^'^^1^ (XQVog f^vU i]v mQi .
ravT ovv vq^ijvao' ol6^' h' ^v7T}]vois vcpcdg;
o3 (pUTaT, tyyvg rcov t^cjv xauTiTeLg cpQti>(Dv.
HKCO T tV i6T0lg ijklov (MBTa6Ta6LV ;
vcpt^va Tica rod' tibog ev^LTOLg nloyialg.
Totuni adscripsi locum. c\ quo ap[)arerot arctissime fatale tratrum de aureo
agno certamen eum solis conversionc conjunctunj fuiss(\ Tractantur tum
hae res. quae Euripidi propriae fuisse videntur, pluribus Orestis et
Electrae locis, quos locos, (juoniam non solum scholiastae sed etiam re-
centiores interpretes aliena quamquam Euripidea et ipsa scilicet cx Cressis
sive Thyeste petita admiscuerunt. paullo accuratius excutcre placet, ut, quae
in nostro Chorico poctae mcns fucrit. emendaturo intcrj)reti pateat. Initium
facimus ah Orestis prologo. :Vi (juo \. 14 sq. Electra haec refert de Atreo;
co 6TtauaTa ^}]va6' t7ttyJ.co6tv ^ta
toiv , 0vi6Tij Tcoktuov ovTi ^vyyovio
^t6^ai' t/ TCiQorjT clvautTQ}'j6a6&ai ut dtl;
tdai6t d' ovv VLV Ttxv a7to)iTtLvag \4TQtvg.
Uuae jccte hoc modo intcrprctati sunt: cui stamina nens dca adsiiinavit
certamen, ut Ix^llum Thyesti (juamvis fi-atri infcrret, cum jam scho-
liastac insolita vocis Or/«(Ka«. pro qua fortassc v}',uaTa scrihcndum , si^nifi-
cationc permoti xftci^EQcg scribcrent locumque ita cxplicarcnt : w Ti^v (ia^iXtLav
:Ttoi7TOL}]6auiv}] }] ^tcVEQLg t7cix?.co6t 7i6ktuov &vi6T}] &i6^aL, a (juibus scri[)turam
mutuatus llartuniius. vol.uarcm verborum ^riuuaTa ^}']vcc6a dum rctinet sentcn-
tiam, Eriilcm nobis propinat fatalia stamina ncnteu), scilicet quia Euripides
Parcas hoc muncrc funiicntcs ignoravcrit. (pias quivis cx Ilomcro suo novit:
Moloa y.oaLcu}] — ytLvouivcp t7civ}]6t /Jvio Sl '209, Ai6a xaTaxXco&ig re
liccQtica ytLvouivcp v}]6avT0 kivcp y] 197! Contra quod certamcn F^arca Atreo
rt Tlncsti adsignav(Mit. cx iis intelligcre licet, quac infra v. 807 sqq.
r.horus de fatalibus malis Tantalidum domum vastantibus conqucritur:
o uiyag okl^og a t aQtTa
{.liya cpQovov6' ca>' 'Elkcida xal
TtaQCi l^L^uovvTLOLg ox^Toig
810 TCakLV clvrj^.d'' i^ tVTvxiag 'ATQtidaLg
TtdkLV TtakaLccg i7t\ 6v^q)0Qa g do^cov,
— 13 -
oTcoTt xQ^^^^f^? ^^Q^S KQVog
}]kv^B TavTakidaig^
olxTOOTCiTa ^OLVCi^iciTa xa\
815 6cpciyLa ytvvaicjv Ttxicov ,
o^tv (povcp cpovog itauti-
^coi' dc ciYuaTog ov rcQokti-
TttL dL660L6LV \4TQti6ciLg.
V. 811 volgo (p)idcm Icgitur 7takaL ^takacag ccTto 6vucpOQCig douiov , ^cd
pro postremis restituendum esse . (juod supra posui, cx uno scholiasta-
rum post Hcrmannum Hartungus dcmonstravit. (pii primus insuper Ttcckiv
scripsit. Tum aliquid vitii subesse in v. 813 et antistrophica
^avatov yccQ c<^cp\ cpoficp
et scliohorum notationes - ixtiv}] yccQ fj tQig y TitQl tov xQvOo^icckhw (iqvov
tLQyci6ato ekttLva ^Qcouata et fjtig avtolg 7tQ0v^ivL68 — tcov olxtQOtatav
Ttaidow — indicare videntur, sed medicina incertissima, nec ea utrum stro-
phicis an antislrophicis applicanda sit. certo pronuntiari potest. Nobis qui-
dcm. (pjomodocunque scribitur, res eodem redit: certamen illud inter
hatres de aurco agno agitatum non sohim nefandarum epularum sed om-
nium omnino mutuarum caedium in Tantalidum domo causam et mitium
fuisse certissimc edocemui'. Sed id ipsum arietis portcntum unde orinndum
iucrit, sequentc ipsa Electra dcclarat cantico, quo postquam optavit ul co-
ram Tantalo gcntis auctorc lamcntari sibi liceret, ita pergit v. 986 sqq.
Ob^ tttxtv tttxt ytvitoQcig i^i&tv doucov,
ot xattidov atag,
Ttotavov iitv dicoyua Ttiokcov
tt^QLTtTtoiia^OVL Otokcp Uikoxi) OTt
f)9() 7Ctkciyt6L dLtdicpQtv6t, MvQTikov cpovov
dLKiov is oidua 7t6vTOV
995 oxftv do^oL6L TOLg t^ioLg
i^kxf aQCi 7tokv6Tovog,
k6xtvua 7tOLUvioL6L yiaicidog t6xov,
, 1 \ r r ■}
T() ;(9l'(50U«AA0]' UQV og 7tOT
lyivtTO riQccg okoov okoov
KHKi ATQiog iTiTtolkoTa '
- 14 —
od^tV eQig tO T£ TtT^QCOTOV
aki V uETkiiaktv ao u a ,
rav TTQog tOTttoav 'Atkiv^ov
ovoavov 7CQo6aQ^6oa6K
UOVOTtCO^yOV 8q acj,
100.") iiiTanoQov Tt dQout^ua Hekbiadog
' elg odov akXav Zivg u tT a^i a?.kEi ,
Tijjvbh T a^ueiihi d^avaTovg ^avatcov
Ta T tncjvvua btiTtva SvtOTov
ktKTQa Tt KQr]66ag AtQOitag do?u-
lOjO ag dokioi6L yauoig , Ta 7tavv6TaTa d'
tlg tui xa\ ytvttav t^ov rj?.v^t
doucjv TCokv^Tovoig dvayjiaig.
A Mercurio iij;itur, cujus filius Myrtilus a Pelo[)e oliin in mare praecipitatus
essct, aureus ille agnus Atrei i^rei^ibus immissus est, de quo ut de rei^ni fatali
signo cum certamen eum inter atque fratrem Thyestem orlum esset nefandis
sceleribus ut adulterae Aeropae perfidia atque Thvesteorum puerorum mac-
tatione conspicuum , Jovis numine solis currus retro cessit ab occidente ad
oricntem conversus nec Pleiades suun» cursum lenuerunt, ad indicandam
scilicet |)er{)etuam malorum seriem tunc postremo in ipsam Electram ejusque
patrem iniiruentium.
Accuratius etiam haec carmine exponuntur, quod Chorus in Electra
V. 699 s{|(j. canit. Ibi postquam aurei agni prodiiiium a Pane Mercurii filio
i<regibus iinmissum praeconis elogio atque totius populi choreis sacrificiis(|ue
exceptum narravit, ita pergit de Thyeste agni raptore v. 720 sq([. :
720 /CQvcpiaig yaQ tvvaig
7tti6ag aloiov cpikav
'yJTQtcog TtQag tKy.OUittL TtQog
dcjucaa' vtoutvog 6' tig clyoQovg avTti
tav xtQ6t66av t~
72'» ;tfM^ ;f9i;(5o^«AA(jr xaTa dcjua itoluvav.
tott dt) t6t£ cpatvvag
a6tQC0v ^stt^ao' odovg
Ztvg Kal cpiyyog dtXlov
?.tVK6v t£ TtQO^OTlOV clovg ,
\ih
1 J —
quae solis si.lerumqiie conversio tiuomuuu oUcclu.n u, plagarum tcmpera-
t„ra habucrit, plurihus persccutus postromo v. 737 sqq. haec adcht:
kiyma. rctv di xlenv
au.iXQchi TiaQ iuoiy ix^i,
OTQif" 8"f£>,"f<i' ciikiov
TK 6v6rvxici liQmtiio
»£i«S (sicl) iVixtv diyuis.
Patet ,uitur ct,a,n cx h, l iilau, sohs convcsioncu et statim post au,-ci agui
immissioncn ccrlau.cnquc ejus g,-at,a cxorlu.n ct aisiuae vin.hctac ,„ mortalcs
exerccudae causa laetam cssc,
ConMilto hacc omnia transscripsi. riuoniam plu>-imu,n facunl a,l cun,
iphigcuiae locum, a quo progrcssi su,uus, ■■ecte ct intolli,cn,lu,„ ot const,-
.uemluu., Hoc igitur .jan, agamus, Ac pri.uu.n «lui.lom patot SiVivovac.is
rn^oi, nrcivcil, o,,uos dcsiguari non Pclopis sive Oouon.ao s,vo Mvrt,lo fatnles,
quac adoo Ile.-manni atque Schocnii fuit scntentia , sc.l ,ps,us hohs, ,,„.
iu Orphico hyn,uo, ,|uem reclc in oan, rcn. jau. M,.sg,'av,us altuht, a..d.l
^d,u|3o,) ciXUQtoiov biViV{iciOiv oiuov llavvav.
Ul opithctou ,,uo„.o.lo iu Pclopis c,,„os, quibus Mutiluu, in ma,-e praccp.
.avcril, .,uadra.i ,,ossit. ncuo .lo,noust,a,e potcit, Una , qua -lc ,lhs cqu,s
iutelligatur, .■cstat ,-atio oa, ,,ua,n in.licavit .<cl i|,se ,-ojo..„ ll..,„,an„us, ,„
.■u,n l^usauia VI, 20 dc cc,-ta,uino cogitomus intc,- I'olo,,cn, at,|uo Oeucuauu,
,„ i,,so Ohm,„ao l,i,,podro,no iust,luto, Sed ,n-olecto ,,uan, N,l,..sa,u ,.„,h,.
„o„,iu,l,us \u„, nancisca.uur o,-at,onc,u , v,dc: uox^o, d ,.. uox^cv c^oOt,
6iVivovaa., im nravai,- clnaias 6' i^ iSoa, ct .|ua.. sc.,uunt„r, I ,„„„„,
,<,ui co„,mc,..o,autur lan,.,..a.„ .,u,ui,"u cala„,ilal„,u lous. „esc„„„s .,,,, et
qu', rationo, .,uod longo alitor est iu iHo qucu s„,u-a ad<crips, O.-cl,. loco
cl In consi,uili So|)hoclco l-:iccl,-ac \, o04 s.,.,,
w nilojroi a TiQoO&iV
.•,(l.', n:.Mi''."roi'Oi; iTiJtiia,
ag iuolii cdctv))
riiSi r« ■
tVTt ycCQ 6 7tOVTi6d^tig
yivotilog 'c/.oiuci^rj
- 16 —
510 JzayxQvOecov dicpQov
dvOtccvoLg aly.laig
TtQOQQLtog ly.QKpxfclg,
OV xi TtCJ
sXLTCtv l/, tovb' or/.ov^g
.■)15 TtoXvTcaaovas alxia.
nciiKle nota illa solis coiiNcrsio adnectitur, nescirnus, quo jure. quom eani
nec ad Oenomai nec ad Myrtili caetles a Pelope perpetratas, sed potius ad
arietis aurei Atreo et Thyesti fatalis tempora pertinuisse et ceteri loci doceant
et hic ipse sequentibus verbis quamvis mutilatis haud obscure indicet. Solem
vero non tantum oculorum aciem TtavdeQxta sed ipsum radiantem currum
scilicet alatis equis junctum t^ tdQag h. e. e consueto cursu avertisse cum
haec ipsa locutio docet ex Electrae v. 740, cui concinit Herod. VII, 37 ab Har-
tungo allaius : coQuyjtitvip dt oi 6 tj?uog txhTtcov ry)v l/ rov ovQavov tdQiiv
cicpav)]g ijv, pro Aldinae tU^Qao' — nam de ij)sis libris non constat ! cer-
tissime reposita . tum illi iidem loci modo adscripti. Undc nemo non videt
equos supra dominoque jugo(]ue carentes Soli aurigae ejusque non oculo
sed cuirui adjuni^endos esse, quem cuirum facile revehemus suo splendore
ornatuni . >i pro itQov o^ii avyag etiam metrum pervertente rescripserimus
itQccv ciQ^i avyciv. Tum sefjuentia akkoLg d' aXXa TtQoOtjkc longe aliter,
atque adhuc factum (>st , tractanda esse itidem e\ locis supra adscriptis ap-
paret. ut >oIus jam perspexit Ilartungus. (jui, cum ceteri oinnes Seidlerum
secuti mutato akloi; in aXlaig contenti fuissent, quo posito aureus aries
<(belli illa teterrima causa» male tamquam aliarum calamitatum appendix de-
signaretur. verissime lUlcc TtQoatlialtv scv\\)s'a, expuncto aXloLg. quod haud
improbabiliter pro dittographia antecedentis AAlOi: habet, nisi forte ortum
est ex alloot, quae aut glossa fuit aut varietas genuini alXci. Eo pejus
idem criticus in postr(»mis lapsus est. quae o6vvcc dativo posito ita inter-
pretari susiinuit . ut ille i{)se scilicet causa(5 dativus a atTt^iakt, aQvog vero
genitivus ab aklcc {)enderet:
« Ind wandte des heiligen Strahls Blick
Verschwindend hinweg
Aus Schmerz rom goldenen Lamm im Palast.»
Belutare haec eo minus opus est, quoniam hic quoque loci modo adscripti,
(^uomodo {)robabili nonnullarum syllabarum supplemento aurei arietis adventus
1
cum solis conversione jungendus sit, satls aperte produnt. Nc multa, totus
locus, donec meliores libri dctegantur, hac facillinia ratione restitui et potest
et debet :
dLVtvovOaLg
"TtTtOLg Ttxavalg dkkcit,ag
k^ tdQag itQav ccQfi avyav
akLOg akkcc TtQoaitiaktv, ot tjia
lQV<5tag ccQVog atka^QOig obvva,
cpovog tJtl cpovcp, aita r aymv.
Postremum versum male pro spurio habet Ilarlungus . cum is versus
,)rorsus quidem necessarius cum ipsius agni commemoratione malorum inde
oriundorum molem statim eodem modo conjungat atque in chorico Orestis
cantico factum est supra p. 13 adscrq)to:
oTtott xQvotlag tQLg ccQvdg
TJkv^t Tavtakibaig,
olxtQorata %OLvaiLara xal
CcpayLCi ytvvalcov rtxtcov.
Cum iis vero, quibus modo p. 14 Electram querelas suas concludentem
lcgimus, quam accurate consentiant quae hic sequuntur, vide:
tv^tv rcov TtQoOxttv ducc^hrcov
Tavrakiddv txi^aivti noiva y
tlg oXxovg ' OittvbtL (V a^Ttovdaar
tnl 00/ dcci^icov.
Inde igitur, !i. e. ex ista scelerum calamitatumque serie, Tantalidum
olim {MMcmplorum vindex poena domum invadit, ([uibus verbis
4)sam. in qua sola totus hic locus versatur, Orest.s morten. indicari cum
apertuni sit, ul in altero loco Electra palrem memurat, mirum proleclo esl,
({uod nec illc aeque diserte memoiatur atrjue in altero loco ah Electra
pater, et statim. ut quidem Nolunt, Chorus ad Iphigeniam (;onverl.lur verb...
ejusmodi. quae huic quidem haud satis, o,)time ve.-o O.-Ccti convenire .mma-
tura nece abrepto .ecte demonstravit KNicala p. 27. Jam si me.niner.mus
m libris omnia inde a v. 186 l,)higeniae, non Cho.-o t.ibui . .Il.us pe.sonam
non post \V1. demum sed jam posl VI. versus ante dLVtvovOcag rodu-
cendam esse eo certius pi'onuntiabimus, quoniam Choro (juid.Mn, quem
(.uerela v 186-191 p.ofusa p.-omisso suo satisfecisse supra vidi.nus, ({uom
— 18
nec ex Antivis solummodo compositus sit mulieribus et famularum non ami-
carura niunere funi^atur, multo minus conveniat scelerum poenarumque in
Tantaliduni domo vices et accurate scire et aperte memorare, (juam ipsi
Iphigeniae haec omnia postremo primum ad Orestis mortem tum ad suam
sortem referenti eodem plane modo, quo eadem supra Electram vidimus
cum suis atque paternis casibus jungentem.
Quod si verum est, in Ttolva y\ quod Badhamus in -xolvaii mutabat ,
importuna particula in copulam mutanda eademque haec post antvdsL pro
adversativa conjunctione inferenda erit, ut extrema addito ipsius fratris no-
minc ita soripserit Kuripides :
ev^ev rcov TtgoC^sv dua^ivtcov
Tavtakiddv iTi^aivu Ttoiva t
sig orAOvg , CitBvdsL t a67tov8a6t\
Im 60L dai^cjv \,(pik' '0Q8Cta\.
Nunc demum Iphigenia phiribus demon strav i t , quod v. 147 sq.
6£ ev KrjdeioLg olKtocg ,
a'l yiOL 6v}i(3aivov6' atac
eam breviter indicasse supra p. 6 vidimusl/
Respirare nobis videmur. cuin ex hisce tenebris in postrcmam hujus
canlici panem emcrgimus. Quac quamquam et ipsa h)cos controversos haud
paucos continet, hi tamen nec nimia sensus certe obscuritate laborant et
partiju saltem ab interpretibus expediti sunt. Ita statim initio quin v. 206
pro hbrorum ^criptura koxdav recte Ilcrmannus loxLai scripserit a Schoenio
et Nauckio receptum, dubitari ne(|uit: recte etiam v. 208
a fivcc6tev^Bi6' e^ 'Eklavcov
alieno loco positum et animadvcrtit et suo loco post v. 220
cr/auog, atexvog . aitohg, acpL?.og
reddidit Scahger, rui adstipulati sunt plerique nec debebat obloqui Klotzius,
((ui cum v^rsum tradita in sede rehctum cum se(juentibus junxit et ad Cly-
taemnestram retuht a multis Graecis in connubium expetitam, non cogitavit
hoc (juideni nec inesse posse in verbis a fiva6tsv&8i6' e^ 'ElXdvcov et, si
posset inesse, Clytaemnestrae ut 7toXv^vt]6t)]g ^a6Lleiag — si quidem um-
<{uam hn't, (juod Klotzius ex Orestis v. 20 sq. conclusit, non certa fabula
demonstravit — mentionem ab h. I. ad Iphigeniam omnia referente omnino
ahenam esse et perquam importune vero relativi membri initio
— 19 —
«V %QC3tbyovov %akog Iv ^ala^oig
Arjdag a tka^icov aovQa
praetrudi. qua scihcet amphssima subjecli notatione media (juasi di\iditur
«forlissima Tyndaridarum!)) Sed id ipsum quomodo de Iphigenia dicatur.
monendum est Hartungi gratia, qui post eum, de quo agimus, versum exci-
disse alterum suspicatns cst, quo diccretur Iphigcnia a primis omnium
Graecorum heroibus in connubium cxpetila. MuUum ille falHlur:
hoc enim nec ahbi usquam traditur et ab ipsa hic Iphigenia diserte negatur,
dum se appellat
vvucpav. oi'fiot, ov6vv^cpov
ta tdg NrjQlcog KOVQag.
Potius huic sc quasi totius exercitus auctoritate et voluntato uxorem ex-
petitam esse dicit, quod quo jure faciat, ex Iphig. Auhd. v. 98 sqq. intel-
haere hcet, ubi ipse Agamemnon refert:
— — Tidv dtXtov Tttvxak
yQaipag ene^i^a itQog dduaQta t))v ^ir)v
uteuTtELV 'Jx^Uei ^vyateQ cog yauov^evriv ,
to t d^icoiia tdvbQog tKyavQovuevog ,
av^TtXelv t 'Jxciiolg ovveK ov %lloi leycov,
el ^r) TtaQ rj^c^v el6LV elg ^^iav lixog-
Ttec^cj yaQ eixov trjvde TtQog dd^aQt e^nv,
ievdfj 6vvdtpag d^cpl 7taQ%i:Vov ya^wv.
Ita siille versus intehigitur, jam majorc etiam altcrum, (pii antecedil. verilate
ei oppositum esse patet:
dya^og dtexvog aTtoXig acpi/.og.
Rectc otiam in soquentibus v. 215 Cantcro auclore Schoonius Nauckius
Hartungus t«./3«a«i/ scripscrunt pro libroruni scriplurn iTtijiaaav. quaui
retinuisse Ilermannuu, ot Klotzium iHnm quidcm t.ir' anlo, liunc vcro 6
post sv,,T<xiccv a.ldenton. ^ paullulum mircris. cu>u ot ac.ivus illc aor.st, prnn,
usus a tragicorum consuctudinc abhorrcat ot miram co nanciscanuu- dc do-
losis paranymphiis uotationc.n, quasi ii currn advoclam sponsam Aulidis haronac
imposucrint. qucmad.nodum Ulixcs m Ilomc.ico, qucm Klotzius addu.xn , loco
?j 223 ad Phacaccs convc.-sus precatur:
Hg X iu8 rbv Sveu/vov i(ir',g tm/SiyOfrf naryijg.
^ 20
Ceteruni K'erinannuin maxime id movisse videtur, quod sane in v. 205 syllaba
desideratur. quae cuni varie suppleri possit, mihi quidem niaxime prohahile
videtur Euripideni scripsisse :
Kca ^v(x ovx evyad^iiTov
tZBKEV tXQBCpEV £VXt aloV, T CC V
ITlTltiOig iv dl(pQOL0iV
il^aucid^cjv Avlldog tTt l ftccOav
vvucpav, o\'uoi^ 6vOvvi.i(pov
rw TC(g NrjQ tjd O'^ xovfjcp.
Ila enim ultinia scrihenda censeo, cum in lihi"is vvacpcaov et NrjQtcoi; xovQa^
leiiatur. Et illud fjuidem jam Scaliger correxerat, cum Musi,'ravius vv^-
cpBtov y conjiceret, quod a (luihusdam etiam ah llermanno adoptatum video,
perperam: nam nec particula placere potest et, num vv^icpHov singulari nu-
mero de ipsa sponsa dictum liierit, magnopere duhito. Alia enim in ejus-
modi vocihus pluralis est ratio, ut \\\ Sopli. Ant. 568 ktbvh^ vv^cpua, in
Eurip. Troad. 252 OKoTia vvucpBvTriQia et Andr. 1273 yBvvaia OvyAOi}u]^aTa.
Postrema \ero propterea mutavi, quod saepissime (|uidem omissum patris
matrisve nomen. nuuHjuam tamen omissum vidi il)i, uhi qui ex ea cllipsi pendet
genitivus inutililer circumlocutione continetur. Ita li. I. nec in rw tag NijQi^^do^
oftenderem nec in tco Tcig XtjQtcog zovQag zovQcp. Ouod ipsum si qnis nostro
loco inserere voluerit. recte jam monuit Hermannus, si praecedens versus
admisso viucpca' catalccticus sit, hunc quocpie co metro essc dehere. Sed
cadem d(3 causa a nohis admitti nequit , quod liermannus recepto vv^cptlov
y adnutter-e poterat,
ro3 Tag Nr^Qttijg KovQag , cdal,
liic quidem adnexa pailicula, quae in lihris sequenti versui praemittitur, sed op-
lime prolecto cum Seidlero inter praeteritae atque praesentis vitae dc^scriptio-
nem a metio separata inteiponitur. Nostrae conjccturae etiam ceteri Euripidis
loci . in (pjihus Achilles a matre denominatur, conveniunt ut NrjQijdog nalg
infra v. 537, Iph. Aul. 819. S3t) — ytvog in Iphig. Aul. 626, et ~ tbtcvov
ihid. 896. Nec aliter Theonoa in Ilel. v. 318 Trjg jtovTiag NrjQijdog et
i!)id. 1646 '&Bdg NrjQrjdog txyovog Koorj appellatur. Eo lacilius autem Nrj-
Qtjdog xovQcp intrusa |)rioiis vocis glossa Nr^QBcog xovQag exturhari po-
terat , quoniam et sollemnis haec est omnium Xereidunj et haud rara ipsius
Tlietidis dcnominatio: vid. Eurip. Androm. 1224. Iph. Aul. 701,
21
Sed insuper (piaedam emendanda restant, de (luihus jam dicendum. Ac
primum (juidem v. 208 ab Euripidc hoc modo scriptum arbitror
JVIoLQai ^ ( OvvtbIvovOl ^Bcd ,
,luo pronomine eX metri scabrities abstergitur et relativum , (piod scquitur,
niembrum commodius introducitur.
Tum V. 219 recte oflendit Ilartungus in voce dvOxoQTOvg nec alibi obvia
et miro modo cum oixovg conjuncta. Seidlerus, « orxoug dvOx^oTovg^K mquit,
« interpretor steriles, omnis amoenitatis expertes.» Hoc si fieri pos-
set, ne aedes quidem, sed tantum campi ita dicerentur. verum nec fieri potest:
dvOxooTog, si ex usu Euripideo explicatur, quo x^Q^og e<iuorum pabulum
denolat Alc. 495 et Rhes. 771 et in Cyci. 507 a Polyphemo comica transla-
tione - xoQTog bvcpqcov - ad suum cibum transfertur , nihit aliud sigmticare
potest nisi: pahuli inopia aut mala conditione lahorans, sin llo-
merico exemplo yl 774 et Sl 640 avh)g Iv xoQrcp vel ^6oro^o-. , .piod secutus
Euripides supra v. 134 xoQtojv tvdivdQcov de arbustis dixit septo cinctis, in-
telligitur, aedes sigmhcat malo septo sive stahulo instructas. Sive
hac^^sive illa ratione interpretamur, vaccae tum non virginis nomine et sensu
con(iuerisacerdotemrusticesedhaudinjuriamonuitIIartungus. Ipse quod scripsit
dvoxaoltovg, et a forma aliquid oOcnsionis habet nec quod sententiau. atlmet
dubitatione caret. Propius accederet probumciue sensum praeheret dvOxc^Q-
rot^g. quam(piam nec hoc alihi invenitur. No multa : Euripides h.c (,uo(iue
consuetum OvyxoQTOvgscr\})sd. quod Aeschylus Suppl. 6 x^ova OvyxoQTOv
yivoia dativo, Euripides Herc. fur. 371 OvyxoQroi &' 'Ouolag 'Bvavloi et
km\viym, 16 s^p miag 6t TnObt Kcd nolBcog O^aoOallag OvyxoQra m6ia
vcdco genitivo junxit.
Frustra deni(iue defendcre et explicare studuerunt liaec v. 224 sqq.
cd^oQQCiVTOV dvOcpoQUiyya
^tivcov cdudooovo' aTCiV ^co^ovg ,
ubl aliquicl pcccatnm esse jam '.nctrum ostcndit unn .luahnsve s^llabis onc.a-
lum Ouo minus cni.n cum lil.i-is, <|uos Hc.-n.a..nus aL.q.ic scc.,1, sunt,
iia,i,ovs a,l sc,|ucnlia l.-aha..,us, t.-iu... ,l..i s,.,i,.u..t,..' vc.-s..u,.. absol..la c...
metro sententia . , ^. 'v '
oiKTQav T caatovTCOV avOav
OIXTQOV T BK^alloVTCOV 6ciKQV0V
xal vvv KBivoJV ^iiv ^oi id^^a.
22
tam aperte clarnat, ut tle horum quidem inutanda distinctione hodie neminem
amplius cogitaturum arbitrer. Nec minorem dubitationem illa verbi altiaO'
(581V cum duplici accusativo hlvav axav et pioyiovg conjunctio facit, ad quan»
lirmandam quae allata sunt exempla «piantopere diflerant, non latuit Seid-
lerum cate haec adnotantem: «nostri loci difficultatem aui^et minus usitatus
verborum ordo. Praecedere enim debebat /3waoui,-, postponi «W.., Scilicet
cum suis epithetis! Unum adscribere sufficit m re aperta locum simillimurn
e\ Oreste v. 960 sqq.
TtaraQXOuai atBvay^ov . tj nsXa6yic4 ,
tL^el6a ksvzov ovvia dia 7iaQi]id(ov .,
ai^ati]Qov atav.
Itaque suo [irofecto jure Hartungus i^iD^oxx^ deievit scilicet a quodam inter-
polatore profectum, qui insolitum illud sed aliis locis ut Phoen. 1.299 ni6ea
dca — al^ud^stov, lon. 168 sq. ai^a^aig tag xaUicp^oyyovg cpddg, EI. 573 S({.
ovXr]v -— itidx^r] satis defensum aijid66ov6'' atav repositis simul dativis hoc
modo emendare studuerit: dv^cpoQ^iyyi ^slvcov aL^d66ov6 dtcc ^co^ovg.
Et accedunt alia, quamquam a nemine dum aiiimadversa. Ac primum
ffuidem, qu; non solum trai^^icorum sed omnium poetarum constantem usum
bene noverit, non poterit non in vitiosa ejusdem otymi repetitione — at-
^oQQCivtov i'.iud66ov6' dtav — ofTenderc, pro qua poeta ai^oQQavtov cpoLVi6-
6ov6 dtav jertissime scripsisset, quam repetitionem mininie mitiges redeundo
ad hbrorum scripturam ai^oQQdvtcov , quam cum accusativo commutandam
esse jam Canterus olim intellexit. Et nimium profecto hic est nrofusi san^uinis
ut lere m lepido illo insulsi cujusdam antiquarum tra-oediarum simii cantico,
quo homo ignavus sic a sanguinario socio increpatur:
« So vergossest du nie Blut Blut Blut Blut,
Und subeltcst nur
Der Gefallenen stumme Geheine ! »
Vcrum Iphigenia sua manu sanguinem ipsa numquam profudit sed mactandos
tantum sacra aqua adspersa initiari solet, quod ipsum, scilicet ne sanctissima
virgo teterrmo sacrificio maculata introducatur, pluribus iocis disertisque
verbis inculcatur, ut statim initio v. 40
TcataQxo^ica ^h, 6cpdyia 6' dkloi6iv ^itXH.
V. 00 sq. xdyco tsxvrjv trjvd' rjv sxa ^evoxtovov
ti^co6' vdQalveiv avtov ag %avovu.evov.
23
Et cfr. 244 sq. 617 — 624. Eo minus igitur de se aiiidcaovG' dtav hic
({uoque dicere potuit, sed aliud potius ponere debuit verbum humectandi
vel irrigandi notionem continens, quod ipsum vdQaivovd' fuisse aliquis ex
loco modo allato haud inepte conjiceret, nisi et additi vocabuli ^ioytovg ratio
habenda esset et probabilius etiam foret verbum id fuisse ejusmodi, (|uod
facile ab inepto glossatore per aind66ov6 explicari potuerit, Quae cum ita
sint, mihi quidem Euripides scripsisse videtur:
^eivcov teyyovC^ dtav ^co^olg.
Postremo In v. 222 sqq.
tov d' "AQyei 6ua%evta y.lalco
6vyyovov, ov eXiitov e7ti^a6tidiov
eti l^Qecpog eti veov eti ^ciXog
ali()uid turbatum esse jam metrum clare indicat, cui nemo addita post £;rt-
^a^tidiov particula ye satis prospectum esse Schoenio crediderit. Nec quis-
quam Rossbachio Westphalioque fidem habebit, (jui neglecto 6vyyovov hunc
incredibilem nobis 1. c. p. 124 propinaverunl tetramctrum trochaicum ;
oV eliTtov e7ti^a6tidiov e \ ti (iQecpog, eti veov , eti ^dXog
Accedit, quod jam Seidlerus animadvertit prol)ante Hermanno veov a ^dlog
non disjungendum esse, quoniam nec hoc solum per se pucrum infantem
denotare potest et illud post pQecpog, quod multo signilicantius est. illalum
mirifice languct. Recte etiam iidem e\ consimili loco v. 819
tote 6e tot eti ^Qecpog eXiitov d:y/,dlai-
6i veccQov tQOcpov , veciQov ev do^oig,
qui, quomodocun(jue scribitur, initio particulas tote ct m conjunctas certis-
sime habuit, hic quo(}ue priorem infcrcndam esse vidcrunt. Sed cetera
({uomodo adornanda sint, in diversorum remediorum multitudinc difficile
dictu est. Et Scidlcri (juidcm ratio
Tor' eti pQecpog, eti veov eti d^cckog ev
X^Q6\v iiatQog TtQog 6teQV0i6iv t ,
incommodis, optime cxplicuit llermannus, qui quod ipse
quii)us prematur
scripsit
xkaiw 6vyyovov, ov D.iTtov Iti jiQeq^og
e7Ti^a6tidi0v tote, veov eti %dlog ,
— 24 ~
jain propt( r pravain antececlcntiiim versiiuin distinctionein , de qua modo
di\iinu.s, fiMTi nequit. Aut i^Qtcpog pio i^lossemate vocis eTa^aaridLog haben-
duin est, ({uorn etiam Aeschylus in Sept. v. 331 (iXaxcd d' cdaarotCGai rcov
t7iiua6TidL0)v hanc vocem substantivi vice usurpaverit, ut scribendum sit :
Ovyyovov, ov IXitcov
iTn^aOridLOv rore, vtov trL d^akog .
aut e contrario plura etiam ohm hic posita hierunt, quod cum loco in Orestis
ilhi pristina conditione hixurianti map:is convenire videatur, supplementorum
tanien hceutia indubitatam excludit emondationem. Tta haud inepte ahquis
(•onjecerit Huripidem scripsisse :
Ovyyovov . ov ilLitov l7TL^a6rlbL0v
rort (^Qtcpog trL, rore vtoyovov tri ^cc?.og.
149 ut facilhmum atque omni offensione vacuum restituen-
Sed coHato \
dum duxi :
6vyyovov a^ov^ r (Vi' thitov tn (^Qtcpog
t7iLi.icc6ridLOv rdrts vi^ov tri ^akog.
INDEX LECTIONUM
IN
LITERARM OIVERSITVTE TIRICE\S1
INDR
A DIE XIV. MENSIS OCTOBRIS MDCCCLXI
US(}»'K
AD DIEM XVII. MEXSIS MAllTU MDCCCLXIi
IIABKNDAKUM.
I
'.ST
EMENDATIONUM IN EURIPIDIS IPHIGENIAM TAURICAM
PAHS IV.
TllRICI,
EX OFFICINA ZiJRCHKRI IvT Fl RRFRI
1861.
Vitiorum, quibus scatet primum stasimum v. 392-455, majorem par-
tem jam priorum editorum sustulit industria: eorum quae aut leviora sunt
aut ita certa , ut ab omnibus deinceps recepta sint, denuo examinare niliil
attinet, de his vero, quae aut dubitandi materiam praebent aul a me demum
remota sunt, paucis dicendum videtur.
Et initio quidem cum Hermanno scribendum fuit
Kvccvtaij Kvdvtai Cvvodoi ^aldooa^^
iv oiOtQog 6 7Cota)(jiEVog '^(jyo^tv
cithvov In oidfia 6it7ciQa6iv lovg^
ubi cum in B mutilato metro tantum di^TttQaCBv extaret, defectum \ario modo
explere studuerunt. Quorum chorum C et Aldina ducunt exhibendo dieTit-
Qa6tv TtoTS, quod vitiosum et ipsum cum ex aperta correclione i^rofeclum
sit, nihil inde aucloritatis trahunt conjectnrae litteris c\jus ad(Jilanjenli accom-
modatae , quales fecerunt Schoenius 6it7ctQa6t novxov Qil^ovuy\u> 6itT[iQa6t
TCoQtiv scribendo, sed alia circumspicienda sunt inthcia, ex quibus quid ipse
poeta dederit perspicialur. Quorum primum eo coiUinetur, quod lonem
aut nominari aut diserte innui necesse erat, quoniam oi6tQog 6 7Tot6^tvog
'jQyo^tv sive proprio sive translato scnsu intellegendus ad eam lem non
sufiiciebat. Rejiciendum igitur eam ob causam Schocnianum Ttovtov otiosum
insuper propter antecedens ^a?.d66ag. Alia causa Bergkiano TcoQtiv obstat,
constans apud Euripidem verbi 6ia7ttQdv usus, quo illi per accusativum
semper res ipsa , quae trajiciatur, additur, sive regio est, quam (piis tiansoat
aut permeet, ut infra v. 1392 (5ro^t«, Troad. 1151 ^^Ka^avbQiovg Qodg, Suppi.
117 'EUd8a, sive vila ipsa, quam quis transigat, ut Ilerc. fur 504 coll. ib.
830 iioi%ovg, sive corpus, quod telo Iransverberelur, ut Phoen. 1394 xv^a/^r
T£ 6it7CtQa6tv 'jQytiov doQv, ubi male i-ecentiores ex A nv^jaijg edidenmt.
Sin vero dtaTCtQdv ex prosaicoium consuetudine activo sensu cum accusativo
personae jungeretur, quae allerius opera ex alio in ahum locum transferrclur,
poterat id quidem de |)ortitorc dici lonem «super alta celeri rale maria»
trajiciente, nec vcro de oeslro stimulis eam inciiante, ut ipsa frelum Irans-
naret. Ila una restat certissima Erfurdlii emendalio dit7ttQa6tv lovg ydm a
4 —
Seidlero Hermanno Dindorfio Hartungo recepta, quam a Kirchhoffio in Iw
detortam esse mireris.
Deinde v. 399 insolentiorem formam SovaKox^ocCy quam Musgravius ex
Nicandro Ther. 676 tyxloa cpXoLov et 885 tyx^oa Qitav adstruxit, cum Elms-
lejo in consuetam dovayioxloov eo confidentius mutandam esse, quoniam
eandem accurata antistrophae responsio reddi sibi postulet, recte jam obser-
vavit Hartungus. Nec hoc nec , quod deinde eundem Elmslejum aliosque
secutus iv\fa '/.ovQa j Jici rtyysi \ ^co^ovg ncd TtsQLKLOvag | vaovg ai^a ^qo-
xELov scripsi, quemquam improbaturum arbitror.
Primae antistrophae initium volgo sic editur:
r] Qod^iOLg dXciTLvaig dLXQoroi^L TCCoTtaLg
87tXev(jav tm novtLcc Kv^ata
vccLOV oxrjucc XlvoiioqolOlv avQaig ,
levioribus mendis abstersis, cum in libris rj — dlcctlvoLg ~ iLvonoQoig
lcgatur. Sed de gravioribus adhuc sub judice h's cst. Ac primum quidcm
jure jam priores editores in illo hnXiv6av vaiov ox^^^a ofTenderunt, quod
frustra defendere studuerunt detorquendo aut verbi enXevaav aut nominis
ox^^<^ notionem. ¥A illam sane rationcm, qua Reiskius olim BTtXevaav pro
tcXhv bnoLrj6av accepit hoc sensu «in cursum navalem adegerunt»,
nemo probavit, Hermanni vero opinionem oxt]Lia vectionem significare pu-
tantis integram repetiit Schoenius, verborum ambagibus pauhulum immutatam
rctinuit Klotzius oxv^'^ vcclov non quidem «plane vectionem denotare», sed
«vi ac potestate ita accedere ad nomen vecturae, ut fere ipsam navigandi
actionem denotare videatur» miro quodam acumine demonstrans, cui intelle-
gendo imparem me esse ingenue fateor. Recte igitur has machinas sprevit
Kvicala p. 38 sq., qui tamen mehora ipse afFerre non potuit : quis enim
cum eo vcclov oxw^c aut pro appositione habeat subjecti verbo InXtvCav in-
clusi aut pd ipsum subjecti gradum eflerat scribendo tnXEvasv vel adeo
tnXsvo ccQ, ad quod subjectum plurahs av^ovreg ut appositio pertineat?
Quale hoc loco verbum desideretur, pcrspexit Guihehiius Dindorfius, qui
noQEvOav scribendum esse censuit, quod quamquam et ipse oh'm mihi
adnotavi, nunc tamen non magis placet, quam quod Rauchensteinius p. YHI.
proponere videtur earsLXav. Contra ab omni parte commendari videbatur
ejusdem enE^Tpav, quod idem postea invenit privatimque mecum communi-
cavit. Itaque recepi.
- 5 -
Restat in hoc membro adjectivum XcvonoQOLg, quod de ventis vela
transeuntibus vel intrantibus itaque promoventibus inte legere solent
nova profecto miraque ratione. Nec ad defendendum aut exphcandum dlud
adject vum quidquam valere quas citant locutiones nXarag vav<5LnoQovg
tL ^Vul. 172 et vavnoQco ayuv nXarr, Troad. 877 cu.v.s patet. Itaque
cum^emendatio circumspicienda sit, primum in disceptationem ven.t Musgra-
vianun. An.^0,0.,, quod tamen et exemplo caret nec sat.s apte forn.atum
est Nihil contra oftensionis habet quod Rauchensteinius mvemt UvotovoLg.
quamquam et ipsum ana^ X.yo,.vov est. Unum tan.en restat, de quo am-
plius dicendum sit. Metro tantum respecto cum fere XLvonoQOL^Lv avQccLg ed,-
dissent Marklandus primus copulam deesse conjungendan. cum .conccLg su-
spicatus e.t quem post editorem Cantabrigiensem secutus Rauchenstemms
LrM^cci^QccLg scripsit. Mihi vero ventorun. mentio non tam conjun-
Zl cuu. remis, quam ab iis distinguenda esse vidctur, ut h.c quoqu
^anden. praepos.tioncn. quam infra v. 418 recte ex C receperun ccvQcc.g .v
ZrL^ Ib Lripide profcctam arbitrer. Itaque A..0.6.0., Iv ccvQcc.g scr.ps..
In scquentibus
cplXa yaQ iXnig lylvet enl nri^cccjL ftQotcov
anXri^rog av^Qconocg
intolorabilc essc (^^orcov Musgravius ct Hartungus intellc^crunt cctcr,s s, cn-
, Scd iliorum rcmcdia malo vi. mcliora: Musgravius (J.or^. lcgcndum
i ■ i gusvcrodCcto ^,0... adco ^A.l, ^|.,o.o ^.U,,««... scnp-
i ubi - ut cctcra taccam - vcrbum finitum acgrc dcs,dc,.atur. Latcr ,n
;';nit,vo notioncm apte cum ^n^.ro, con,ungendan, v^^ " -m ..^c^^^^
„ec aliud cjus notionis vocabulum inven,n possc qua.n »«e«v a,l„t,or
rod nuan. uam fcrc pedcstris orationis esse solet. tamcn ut ln,,usccmod,
ab Turi idis.usu non alienun, fuissc docct illud Supp 9,. ,m^ar.v
6 1-ot XI, hic vcro absolute poni post ,aonUn,ro. «>.Uc«. ncmo, op,-
"°"'' ITaltTr-am stropbam transeo. Ubi cum , <,uac v. 427 s,,. in . .e-
.ilur scriptura , non congruat cum anfstro,.l„c,s
onov nevrrjKOvra ^AOQav
JSr^Qrjldov x<^Q^'^
HtXnov6LV tyxvKXioLg
tXLX^d6a XaiLioroiicp
d£6noLvag x^Q^^ ^^'^^V
noLvag 8oi}6' avrinccXovg,
UiAnOV6LV byKV7ir.iuv^ . ., . I ^/
jam dudum llermannus ve,-um invcnerat post Ny,y5.. (s.c!) msercndo .o..
- 6 —
7 -
quod quam egrei^ie etiam a sensu antistrophico x^Q^ respondeat, neminem
latet. Recentiores tamen recepto ex C rav ante NtjQrjldav metri vitiuin
obiter obtegere , deinde autem lyxvxXioLg aut cum Heathio in fc/xi^xAtoi
mutare aut pejus etiam recepto ex Aldina — nam de Cdubitatur — Kal ante
TthjaiOTLOLOi Ttvocdg cum his ipsis vocabulis conjungere maluerunt.
Sequentibus cum secundus ventus memoretur, quo juvante Graeca navis
pcriculosum a Bosporo ad Tauricam usque iter confecerit, is venlus ulrum
Notus fuerit an Ze|)hyrus, quodammodo dubitari eo minus i^otest, (juoniau]
neuter eorum fuit sed potius is, qui mediam inter utrumque regionem tenet,
quem ventum Africum dixcro Latini. Id ipsum igitur ut debuit ita potuit
indicai"i sciibendo avQaig Iv Aoriaig aal nvtv^aGL ZecpvQov.
In altera antistropha magnopere offendit quod legitur v. 444 sqq.
— — l'y a^cpl %aixav
8q66ov aiucctyjQav
tXLid^alOa lai^oto^cp
d867Coivag xeqI -Ot/v^/.
Cum priores editores in Marklandi interpretatione acquievissent, qui parti-
cipium thx^^ioa (pro quo Bihx^H6a habet B) « circumspersa» vertit, —
ut etiam Schoenius hac nota adscripta: « iAt^^. vom Wciliwasser umwunden,
d. h. rings hesprengt ; ^y — laudandi sunt Kirchhoffius et Nauckius, quorum
ille «vocem corruptam » csse pronuntiavit, hic notionem conspergendi
requiri recte monuit. Kvicala tamcn , ut fere solet, hic quoque p. 39 inau-
ditae significationis tutelam suscepit his verbis : « tiki66E6xrai hcdeutcl auch
zuweikn aumgeben, umringt werdcn», so Orest. 350 f. xuxAw yaQ Bihx^tL6ccv
clxfXioig 'AaKolg ovnconox akhjv ^aklov ddov t6tiav. Es hcdeutel an unserer
Stclle nicht (ihespritzt)\ sondern (.n'i?igs herum mit einem Wasserstrahl [xor]] he-
gossen^>\ das auf das Opfer ausgegossene Wasser hildete eine Kreislinie u?ul darum
ist tihx^£i6a gerade sehr hezcichncnd.» Ilaec (juam temere pro[)Osita sint, vide.
Verbum 8ki66Hv enim ut in solo iilo Orestis loco solitam suam abjeccrit
sisnificationem tantum abesL ut translatum habeat eundem sensum, (pio [)ro-
piio ut alibi ita in Ilerc. fur. v. 926 sq. Iv xvkXco 6' }jd)j xccvovv | tlhTcto
^couov dictum est : domus intellegitur malorum tempcstatc vehementissime
agitata ei quasi in orbem jactata. Deinde etiamsi circumdandi sive
circumveniendi notionem accipere illud verbum potuisset ita , ut TcvKkcp
Hhx^d6a Ka-Aoig t6tia diceretur de domo undequaque malis cincta, inde
tamen minime efficeretur, ut recte diceretur a^cpl x«^W 8q66ov aiuatrjQccv
khx^tl6a Helena ipsa, cujus scilicet circa comam in orbem circun.fusa esset
aqua lustralis ! Et, ut a verbo ad rem transeamus , haec ipsa res qualem
hiculenter nobis descrips.t Kvicala , tam portentosa est, ut, ejus [^erfic.endae
.i .uctor ille periculum fecisset, intellexisset haud dubie ipse rem. quae fieri
nequeat. verbis, quae eam significare nequeant , designari falso s(^se piiUisse.
Suo iure i^itur Rauchensteinius Nauckii desideriun. ami)Iexus p.IX ^v Qccv^t.6cc^
con.ecit, quan.quam eum Euripidis manum non restituisse vel adverbuun ..
a,./uit quod Nir amicissimus acutius quam verius ita exi^Iicare studmt . ut eo
do!-eri moneat « animos feminarum exacerbatos ultionisque sitiontes cupcrc, ut
Helena aqua funesta pr obe conspergatur.« Nec alia conspergendi aut u-r,gand.
verba ulli. hic nu.chinis inferri possunt, nisi unum illud. quod proi^runn est
de hac re, ayvL6^tl6a. Id igitur quin scrii^serit Euripides , dub.tan plane
non potest : vid. infra v. 704 sq.
c^yytlU 8\ cSg oag)A' vn 'JQytiag tLVog
yvvaLKog ccucpl [icouov ayvi6!&tlg cpovcp.
Et cfr. AIc. 74. sqq. ubi Thanatus dicit:
6ttixi0 d' In ccvt?]v, cog xcctaQtcoucci tlcptc-
itQog yccQ ovtog rcov Kata x^ovog ^fwr,
'6tov tob' tyyog KQcctbg ccyvi6r/ tQixc^.
Similiter de sacra facturis dicilur El. 793 sq.
. — r^yv i6^t% a
XovrQol6L y.a^aQolg noraiiicov Qti^Qcov ano.
^ua^ Xaira soeunclum B, qui a,f\ lalra prnebet, senbendum Mt. ecHo .1,,
finH ne,u'it: ec,ni,le.n pvopter v. 622 ,«,V,. «,«,1 o,}. xn-4-o.- aeeusat.vnn,
'""'venin,us jam a,l difficilliu.am hujus caruunis chuu ula,n , quae v. 4,V2 sqq.
in n sie le^itur: ya, ^v.i,aO. 6v,liainv Souo,, .Uu r. naro.a reo.ro,.
LL: a.ola..r .o.rav ^a^nr ol^a. F.x his unuu. incer.un. est nun, h.aUu-
; eodice .o«o.-, quod sane habet C. sed illato propter n,etr,un o..o„ -
",it Mnsuru . Deinde pro ultin,a voee C .Ufio, l.abet. qu, an enu, Al.hna
i.io x«l auto ya, addat et deinde Mn.r habeat I';" — ^ '
,.sus nesctur: Qua,uqna,u qu,<l p,-aebeat, non nn.Unu, -'-.'"•-
tisquo dinicultatibns. Quarnn, pr.u.a cuu, pos.ta esset ,n .< verb.s nec scn-
— 8
9 -
tentiae nec metro aptis» ovelQaOi 0v^^aL7]v, quae frustra conatus est
defendere Seidlerus cum aliis, qui prorsus alieni sunt, locis tum Aristo-
phaneo illo Ran. 807
ovTB yccQ \4%rivaiOL6L 6vv8paLV AlCyylog ,
Ilermannus Euripidem scripsisse pronuntiavit Ka\ yaQ ovelQoig iTtt^ aiyjv ,
quo cliorum optantem fecerit , ut vel in somnis sibi videretur pedem ponere
in patria. Eandem sententiam intulit Hartungus legendo jcki yaQ ovblqolOl
aoL elr] V do^OLg. Fortunatos profecto moitaies, (jui nunquam, Ovidianum
illud -
«nescio, qua natalc solum dulcedine cunctos
d u c i t e t i m m e m r e s n n s i n i t e s s e s u i »
— quam vim habeat in exsulum animis, ipsi experti sunt ! Scirent ahoquin
iis, qui sive caeca fatorum iniquitate sive mahgno inimicorum odio per longam
annorum scriem erepti sint Itj ^y^TQi, (pLkrartj tQocpcp, non necesse esse
optare somnia vano dulcis imaginis blandimcnto in patriam ipsos reducentia,
quippe quae o})tato frequentius iis superveniant acriores desiderii stimulos
cxpergefactis relictura. llermanno vero fausta haec ignoratio majori etiam
fraudi fuit: ad somnia enim chori vota spectare cum semel sibi persuasisset,
consequens erat, ut absurdum ei videretur optare eum esse in patria ut
h\mnos canat, quia non sequatur, ut, qui se in patria esse somniet, som-
niet etiaui se canere. Ilinc scripto vitvcov pro v^vov hanc portentosam
procudit sententiam : utinam vel somnio pedem ponam in domo et
patria urbe, ut ex suavi somno communi cum felicibus fruar
gaudio. Quam sententiam pluribus si refellerem, injuriam mihi inferre vi-
derer sunmii viri Manibus, cujus pia numquam animo meo excidet memoria.
Quid potius necessario h. I. desideretur, unus optime perspexit Kvicala
p. 40 sq., (pii il yaQ ovslqol av^^alev scripto rectissime in universum
haec interpretatus est ita: «o wenn doch die Truume in ErfiiUung ginyen, auf
dass ich in der Heimat der siissen Gesdnye mich freuen konnte.y> Yirginibus
Graecis autem nihil in vita aut splendidius fuisse aut jucundius quam
choreas ab ipsis saltando cantandoquc in festis deorum diebus ductas
itaque has potissimum delicias earum animis patriae desiderio sauciis
obversari jam ante Kvicalam recte notaverat Ilartungus : neuter tamen me-
mor fuit Euripidem ipsum infra v. 1143 — 1152 chorum fecisse idem hoc
optatum pluribus etiam verbis repetentem. Verum, ut ad Kvicalae conjec-
turam revertar, nec quomodo metro ea conveniat ostendit auctor, et aliud
in sequentibus rcstat incommodum, quod Chorus domi ut pulchris hymnis
fruatur optat, quos in publico cantatos esse inter omnes constat. Utrique
malo satis probabili medicina mederi mihi videor emendando
bI yaQ oveiQOLg i6a 6vy.-
^aLY] ^IOL 7t6Xl]L TtatQCp-
a rsQTtvav v^vcov ciTtolav-
BLV, yiOLvav xccqlv lllfiov,
quam scripturam pluribus in editione scholastica enarravi. De genetivo, quem
pro dativo adscivi, nemo, opinor, crit qui adversctur.
Y. 657 sqq. Chorus, postquam ex Pyladis rcsponso v. 650 ab]?M roi
cpiXoLCL ^vi]6x6vrcov cpllcov cognovit eum ex amici morte nmlto i)lus doloris
quam ex sua salutc delcctationis capere, jam ambiguum animi sensum pro-
dit dicens: ^ r ,,,
TtorsQog ^tAAcov;
tn yccQ a^cplloya didvna ^elwvb cpQyiV ,
6l TtaQog ij 6' dva6rtva^co yooig.
^ Ubi ineptumesse illud o ^iUcov , quod intellcgcndo SLoUv^^aL cx antece-
dcntc versu 652 exDlicare solent, jam Ilermannus satis demonstrav.t . qu.
quod reposuit Ttor.Qog o ^dUov scil. dLoUv^Evog jam a Musgrav.o uncnlum,
id ipsum simili aut majore etiam laborat incommodo , quod et pcr se dunus
est ad articulum illum suppleri cx infmitivo participium ct augctur scrupuh.s
eo quod pai'ticipium diverso sensu, atque supra inlinilivus d.ctus crat de
vero interitu, hic intellegendum esset latiore sensu de pcrdita utr.usque ado-
lescentis conditione. IIoc qui pcrspexit Ilartungus longius cx morc p.o-
gi-essus est conjungcndo haec cum antcccdcntibus sic mutatis :
dLollv^svog, alal,
TtiksQog 6 ^allov av\
Infoliciter profecto. Nani, alia .,t tacean,. q.iis tam pervorsw,, ferat verl,orm„
or.linem ' Alian, viam sed iisdem saiebris obsitan, ingressus S<'l,oe,„ns no-
«005 6 u»} iiUlcov scripsit l,ac addita explieatione: ««cA, ach, ivelcher
von Ueiden ware als nicht dazu beslimml (t.UKc.v se. tiuM.va»ra, an-
-usehn? D h. Beider Lage ist der .irt , dass man ron keinem allem sagen kann,
er sei der dem Vntergamj yerfallene.» Sententia ab o,n>„bus quaes.ta genera-
2
— 10 —
lioris significationis verbo , quod ad utmmque commode referretur, expri-
menda fuit, quod verbum non dubito quin fuerit JtorsQog 6 iiaXeog Sv.
V. 834 sq. in libris sic leguntur :
t6 db Tt ^Qtcpog tkiTCov clyKakat- '
0t VEaQov TQOcpov VEaQov iv do^ioig ,
ct mctro prioris vcrsus ct sensu pessumdato. Primis verbis latere tot' en
rccte jam dudum intollcctum est, nec Hcrmanno pronomen oe dcesse pro-
nuntianti quisquam contradixit. In ceteris vero ita disccsscrunt critici , ut
Klotzium « inccrta pacne omnia vidcri» diccntcm nec mircris ncc improbcs.
Profecto enim, num Ilermanno duce rote 0e, tox Iti jiQtcpog scribendum,
an aut cum Schocnio tot' m, tote ^Qtq^og 6 UiTtov aut cum Nauckio tot'
hi ^Q^q)og l'h7iov bXiitov dyyicdaig (5 £ 7/£«^6v pracfcrendum, an adeo Kirch-
hofOarmm tore 6 iti i^Qicpog ilinov tv dyjcdlcaGi rccipicndum sit, non tam
« sub judicc hs» vidctur csse quam ah.-ac pcriculum, nisi quod in his om-
iiihus particuha tott mcrito (hsphcct primum locum sinc uha causa oncrans.
Vcrum ad antccedentia, quibus adnectitur Iphigcniae oratio , si attcndisscnt
intcrpretcs, facilc, quid ejus orationis initio dcsidcrctur, pcrspcxisscnt. qua cum
illa — . liQo o' 'OQtCta ri]lvytrov ct 'Aayco Ot rtiv ^avovOav — continucntur ,
patct hoc modo incohatam oh"m fuissc : 6t, t6v tot' tn ^Qtcpog, simihtcr at-
quc supra v. 230 sqq. Iphigenia nlalcx}, dixit, Cvyyovov d^iov, rov thnov
Iri i^Qtcpog I tTtiLiaarldiov rort , viov tn xtdlog, quibus de vcrbis cxpositum est
in disscrtatione III, p. 23 sq.
MuUo difficihora sunt, quac statim sequuntur in cod. B corruptissimc
sic scripta:
w KQtl66ov 7} k6yoi6iV evrvii^v ly.ov
iwxd. OP. ri cpa; W. ^aviidrcov
TitQa y.al loyov itQo^co rd6' tnt^a.
PauUo mehus in C ccterisque hbris, quos editores secuti sunt, omnia Iphi-
geniac continuantur, maham corrcctionem sapit, quod in iisdem tvrviav (sic?)
iaov iwya legitur. Nec melius rem gcsserunt, qui interpretando contenti fucrunt,
Seidlcrus atque Klotzius, quorum ihe versus w y,Qu66ov rj l6yoi6iv tv-
xvicov iaov Orcsti dati hunc sensum esse voluit: o magis me felicem,
quam in vcrbis meis, i. e. quam verbis dcclarare possum, ubi vel iiiov
aptum ilhn ex l6yoi6iv ferri nuUo pacte potcst; Klotzius vero, cum rchcto
Iphigeniae versu eam Oresti dicentem fmgit: o plus quam pro ratiocina-
— 11 —
tionibus meis fortuna valens, qua fortuna fortunam intulcrit, ncscire
me fateor. Nec emendando plus profeccrunt, ex quibus plcrlquc Ehnsk^ji
vestigia secuti sunt, qui delelo i^iov ut gk^ssemate retenti tvrvic^v, quem
aenetivum plurahs esse voluit, pro ivid primum tvxai tum postca tv^a
proposuit Ejus emendationem pcrhcere sibi visus est Ilermannus scr.bendo
Kotl66ov i] l6yoi6iv tvtvichv tv^dv, quod cohaercrc cum praeccdcnt.bus
ipse vohiit, Ilartungus vero, qui iHud quamquam pcrpetuus Ilcrmanno-
mastix recipere non dubitavit, pro accusativo cxclamativo habuit. D.sphcet
in his praeter aptissimum iv^d praetcr ncccssitatcm mutatum genct.vus
ti^Tvic^v nimis ^cncraliter posilus, quam ut ad Iphigeniac fratr.s advcntu
recupcratam bcatitudinem commode refcrri possit. llanc cnim ab ip<a di-
serte praedicari cx fratris rcsponso patet, quo is, ut iUa beatitudo ulr.que
communis servetur, subtimidc optat :
t6 loiiiov tvrvxoi^ev dXhjkaw ^itra.
Ex quo rcsponso simul intchcgitur in iho tvrvx^^v sivc evrvxdw non adjcc-
tivum scd verbum latcre. Ilinc magis ctiam improbandus cst Schoen.us, qui
c^ ',otl66ov ij l6yoi6iv ivrvx^v h^ov scripsit, quod vcrnacuhs vcrb.s uUcr-
pretatus cst his : «o der du glucklichcr . als mit Wortm beschricben xccrden kann .
mich aurgcfunden hast.; in qua scriptura nec ml<^6ov rcctc dictum esse qm-
' vis videt Ncc quisquam accuratius re pensitata iHml ij l6yoi6iv probalut
a ccteris silentio transmissum, a Klotzio locutione y ^ard l6yovg exphcatun.
non vindicatum. Scd hic quidem verum felicitcr invcnit Ilartungus scr.bcndo
,] ; iyoi T/s ex Ilippol. V. 1186 ^ai %d66ov ij liyoi ng ItriQrv^tvc^g \ nco-
Aoi^g naQ avr6v bt6n6rnv i6rn6a^tv , et Bacch. v. 746 sq. ^d66ov dt dacpo-
godvro 6aQK6g ivbvrd, \ >] 6v Ivvdiaig lUicpccQa, pro quo quod m t lcg.-
tur ij 6t lvvdi'^i fcrri et ipsum potcst, quemad.nodun. in al.o loco nostn
simdhmo Suppl. v. 844 sq. tl6ov ydQ avrc^v .Qtl66ov .} A^^c. loyu. \ tol-
amia^\ olg n^m^ov alQn^siV n6liv scripsit. Ilartung.ano .g.tur rcceplo s. vcr-
sum ad Orestis responsum accommodatc rcfingere volucr.mus, qu.d ahud
cxcogitari possit non video nisi hoc:
J XQtl66ov, rj liyoi Ttg, tvtvitlv i^ii.
V. 857 sq. in hbris quac leguntur:
dvvaivcaog, 6vyyov, 'Jx^^filicog
elg Kh6iav lixtQCJV doUav oV dy6^cxv,
quatuor dochmiis constare recentiores intcHcxerunt onmcs. Quorum doch-
12 —
miorum primum adjecto o) ante vocativum recte jam restituit Seidlerus,
postremum Hermannus scribendo doXi' oV ayo^av sanare et sibi visus est et
iis, qui eum secuti sunt, editoribus. Verum enim vero et praemissa fratris
allocutio et ea , quam libri praebent, conjunctionis orf positura ante ultimum
loniiioris membri vocabulum rejecta ct ipsum hujus membri argumentum satis
clare ostendunt, non tam recordationcm illam eyco 8r) ^tlsog old', ors (p(x6yavov
I dtoa d-ijKe ,aot ^eXBocpQcov TcarrjQ pcrturbato rcrum ordine continuari, quam
justam summae rei narrationem fratri referri. Quapropter deleto oV simpliciter
d6?.L0v dyo^av scribendum est, quod ab Hartungo occupatum video.
De V. 864, qui in libris sic legitur :
c^TTccroQ ccTiaroGa iror^ov iXaiov ,
is bene meruit, qui pro duobus primis vocabulis scripsit itarbQ aTcar OQa,
quainquani impi'obatus ab Hermanno. Qui quod eandem sententiam eam-
(\\w niulto elegantius dictam contineri dixit librorum scriptura , id assequj
studuit Schoenius ita . ut anaroQa Ttoraov interpretaretur sortem haud
})aterno modo i. e. facinore non paterno paratam. Quod nemini
probatum iri confido. Imo ccnaroQa nor^iov nihil nisi orbitatis sortem
desii2;nare posse recte nionuit Hartungus , qui emendationem illam consumma-
\ it addito aitotuov post Jtor^ov, sed initio aTtccroQa male praemisso ante
TtarbQa versum ex duobus dochmiis constare voluit, sequentia akXa — Ttvog
uni Oresti tribuenda ratus. Quod quibus de causis ferri nequeat, dicere
supcrvacaneum. Mihi potius propter apertam versuum alla 6' It, allcov
KVQ£i — daiuovog rir/a rivog responsionem cum Hermanno facienduin vide-
tur, qui «a[)ertissimum esse» pronuntiavit versum esse trimetrum iambicum.
Itaque tale quid Euripidem dedisse arbitror:
TtartQ aTtdroQa Ttorfiov aTtoruov llaxov tots.
Aliam viam iniit Rauchenstein. p. \IV, (pii ccitaroQa TtccrtQa norucp "kaxov
scripsit, ut dochmius existat cum cretico, in quo nor^cp mirum quantum
Iani2:uet.
V. 875 sqq. riva 6oi TtoQOv BVQo^tva
TtdXtv dno TtoXscjg, ditb cpovov nt^4^'^
narQid^ eg 'jQyeiav.
Nemincm oiTendisse mirum est in ccno noXscog, cui certe pronomen demon-
strativum necessario addendum fuisse ipsae editorum interpretationes docent.
Sed potius adjectivum desiderari , quo peregrinae sive longinquae non
13 —
tam urbis quam terrae notio contineatur, ex oppositis nccrQid' Ig \4Qydccv
apparet. Hinc non dubito, quin Euripides dnb ^ivag scripserit. cui quod ex-
plicandi gratia male adscriptum est noXmg genuinam lectionem expulit.
Difficillimus est ad restifuenda verba Euripidis locus v. 895 — 899,
quaniquam quae ejus sententia sit dubitari nequit. Is in cod. /i hoc modo
legitur :
Ttg av ovv rao av i] 'uiog 7] pQorog rj
rl rcov ddoxTjrcov
noQOV anoQOv itccvv6ag
dvolv roiv ^iovoLV
'y^rQEidaiv KancDV rKXv6LV ;
Verbum finitum, quod desideratur, Aldina addit cp av8L \)Osi ^JrQiidaiv , quod
etiarn in cod. C legi ex apogra()his Pai-isiensibus liaud satis certo concludunt.
Qua incertitudine ornne certae emendationis fundamentum sul)tralii liic ut
multis aliis locis magnopcre doleas. Kirchhoffius quidem illud cpavEL inter-
polationem esse ratus probabiliter b^avv6ai reposuit, qiio recepto ccrtc
unuui av in antccedente versu servari poterit, quod cum cpavsL conjungi
posse hodie quidem nemo amplius contortarum explicationum machinis per-
suaderi sibi patietur. Initio vero quin recte Nauckius Badliamuni secutus
rlg ccQ ovv rcstituerit, non magis dubifandum est, quam (luin Hermannus
pro noQov dnoQOv, quod falsum esse et seiisu et uK^tro evincitur, veruru
invenererit scribendo noQov EvnoQov. Cui et alterum, quod proposuit, ccno-
QCDv noQov et Blomfieldianum jro^oi' £| dnoQOJv postliabendum esse ex an-
tecedentibus verbis twi' ddoKrjrcov apparet, (piae necessario cum noQov
conjungenda esse non dubitaturum, qui meminerit Euripidei illius rcov ddo-
Kr)rcov noQov evqb ^rbg, suo jure pronuntiavit Seidlerus. Contradivit (luidem
Hermannus, quoniam «istis verbis significari deum affcrre inopinata altera
pars sententiae doceat rd doKffilvr ovz lriXt6^r].y> Sed quidni eodcm modo
Iphigenia desperans interrogare poterit : «quis igitur aut deus aiit mortalis
ut inopinata felicem exitum habeant invenerit?)) Eo magis autem haec ver-
borum junctura probari dcbet, quod post r] f^^bg r] ftQorbg nullo pacto tam-
quam tertium, de quo cogitari possit, auxilium inferri potest rj ri tw7' ddo-
Kr]rcov, id quod recte jam indicavit Seidlerus. Fallitur enim Herniannus
nec mirum ncc difficile intcllectu in hoc iiiesse putaiis : «Quis vcl deus
vel homo vel quae rerum inopinatarum nos ex his malis expe-
- 14 -
— 15 —
diet?» Nullus enim post conjunctam deorum atque mortalium mentionem
aut aliquo casui aut fortunae relinquitur locus — nam ovk earcv ovdev
XcoQlg dvQQOJtolg ^eov — , ita ut etiam Seidleri commentum tj zvia
suadentis rejiciendum sit. Placet quaedam, ut commode succurrunt, adscrip-
sisse: flV ovv %i.og bItb [^qotcjv y]v o ravra 7CQa66ci)v Soph. Ei. 199 sq., ix£-
TBVOyLBV 0B — dlxijV TLV BVQBLV yUlV , bYtB TOV ^BCJV I g)y'illijV CCK0V6ag , BLT dll
clvdQog olc^d Ttov id. Oed. R. 41 — 43, ^u) — dnoXBO^/T 'Odv6aBa \ vii dvdQog,
to f^BCJV ovdiv rj i^oorcoF ubIbl Eurip. C\cl. 604 sq. Itaque non dubito, quin illud
7] Tt fortasse ortum ex bItb ad alterum ij adscripto simpliciter delendum sit.
Unum jam restat, de quo dicalur, unde pendeat rccdB. Posse id simul
cum TtoQov ot scquente BTilvOLv icferri ad B^avvOaL non nei^averim, sed tamen
in hac cumulatorum accusativoi*um uiultitudine, cum nec metrum satis cpjidem
incertum piono cursu lahi \idealur, idem, quod jam novimus, consuetum
verbum hic (pioque ad tioqov additum fuisse arbitror, ita ut totus locus hoc
modo scribendus videatur :
TLg ccQ ovv Tab" ccv i] d^Bog bItb ^QOTog
Tcov ddoKr^TCOV
BVTtOQOV BVQCJV TtOQOV Bl^aVVOaL ,
dvoh^ TOLV ^OVOLV
^Atqbl^cclv y.ccjicbv IkXvOlv.
Si quis vero cpavBl incerta auctoritate oblatum retinere praetulerit, ei etiam
in tccS' dv |)articula celeberrima removenda est. Fecit hoc Nauckius ex
Badhauii conjectura xdlav reponendo, infeliciter, si quid video : quis enim
post Talaiva, xdlaiva illatum stirpis ejusdem masculinum ferat? Quare
hoc ipsum qui improbavit Rauchenstein I. c. Tlg aQ ovv vcpv jj ^Bog \)vo-
posuit de ceteris sccurus. Nec quin pronomen recte per se poni potuerit du-
bito, sed si positum esset, non initio post rlg ccq ovv illatum sed extremis fere
verbis dvolv toIv iiovolv 'ATQBldaLv adjunctum foret. Innumera cum tentari |)0S-
sint, nihil tamen ad traditam scripturam accedere videtur propius , quam hoc :
xlg ccQ ovv xdbB y rj ^Bog bltb ^QOTog
Tc5v ddoxrjTCJv
noQov BvnoQov l^avvOag
dvolv TOlv ^OVOLV 'ATQBibaLV (p aV BL
xaxcjv B7ckv6LV.
Id igitur in editione scholastica recepi.
a. s
I
Jam ad alterum tertiumque stasimum cum accedo, breviore etiam
uti placet scribendi ratione, ut et mendis, quae pleraque jam ab aliis ani-
madversa sunt, et potioribus tantum editorum sententiis breviter indicatis
atque dijudicatis, quam ipse in editione secutus sim rationem. paucis illustrem
et defendam.
Et in altero quidem stasimo v. 1091 cum Barnesio Hartungo Nau-
ckio ex Barnesii conjectura necessario scribendnm fuit Bleyov oIktqov
dBldBig , cum, quod in libris legitur BlByov oItov dBidBig, nullo pacto de-
fendi possit locis, (piales Seidlerus attulit ex Aeschyli Agam. 1191 sq. v^-
vovOl 6' inivov 6co^a6LV nQ06r]UBVca \ nQcoTaQyov cariv ct Sophoclis Trachin.
49 sqfi. nolld ^dv (j' lych \ KarBidov yd)] nccvdccKQVT odvQaara | Tr)v 'HqcckIblov
fHodor yocouBvr]v. Tn his enim iisque, qui addi possunt satis multi, cum ejus-
modi cantandi verbo duplices sane accusativos, rci quae canitur argu-
mentive alterum, alterum generis ad quod cantilena pertin(H, junctos habe-
mus, sed eos fcre et separatos a se invicem et epithelis accuratius distinctos;
nudos accusativos altcrum alteri succedentem verbo aut praemissos aut post-
positos invcnies nusquam.
Tum v. 1096 sqq.
no^ovo' 'ElldvcDV dyooovg ,
no^ovd' "Aqtbulv loylav ,
a naod Kvv^lov oy^ov ot-
KBL CpOLVLKa ^' dl^QOKo^av
ddcpvav T BVBQVBa Kal
ykavKag ^akkov lqov bIccl-
ag, AaTOvg co^lva cplkav ,
jeviora quae libri tenent vitia lox^ccv, ^td.Xog {B) \q] ^dcXXog {C) , lbqov —
jam dudum editores sustulerunt; remansit gravior de ultimis verbis duhitatio.
De quibus cum Ilermannus iniquior interdum Euripidis censor ita statuisset,
ut eum vidcri sibi «audacius partum Latonac (lixisse arborem, cui obnixa
pcpererit Apollinem et Dianam» scriberct, inauditam interpretaiionem amplexi
sunt Schocnius, cujus verba haec sunt : ^<daher hcisst hicr dcr OeWaum in kuh-
ner Bczeichnung AaTovg cobig. d. h. ihrc Stutze bci dcr Gch^irt,>^ ct
Klotzius, qui tamen non ipsam arborem sed tantum ejus ramum appellari
putat; sed suo jurc breviter rejccit Kvicala p. 66, postquam plurihus Mat-
thiaeum confutavit, qui acobiv locus», inquit, «ubi Latona partum edidit, a
- 16 —
quo u«u non multum discrepat alter, quo res venales nominantur pro loco,
ubi prostant » Et recte idem Jaroig >iSlva ^ikav tantum ipsam Dianam dic.
posse admonuit, eam vero h. 1. ita dictan. esse, ita ul verbis "Jqts^^v
loiiav duae adjectae sint appositiones, nna n.e.nbn a naQu - iQov aacag,
aitera illorum ipson.m dc quibus agimus vocabuloru.n, id vereor ..t cui-
quam sit persuasu,..s, quonia.n post lo...^ius illud .nc.nbru.n .•elat.v,.... a naga
Kvv»iov h^ov oiKH etc. si alia.n ins.,pcr Dianae appellat.onem addere vo-
h.isset facicndum id erat nominativo cuni piono...inc a a.-ctius conju.igcndo.
Contra quid I.. I. post co.nn.en.o.atas a.bores intulcrit, ex consi.nil. loco
Hec. 45S sqq. facile inlcllege.c eiat:
ivrya TigaToyovoi r£ (poivii,
8aq>va *' liQOvg uvioii
XTOQ&ovg /Uaol tfii.u ,
aSivoi ciyaf.ua Jiag.
Recte i^Mlur jam Portus aivi cor.iecit, (luac conjectura perfici debebat
scribenck) cpUa,, quo adjectivo tres sacrae arbures , pahna laurus olea, de
adnnniculo parturienti Latonae praebendo quasi inter se certantes des.gna-
rentur Ftenini cum plerumquc secundum livnnum Ilomer.cum v. M^ W^
dl wolviKi ^cde nioj^^ palmam tantum Latona ami^lexa pe,lul)eatur m fatal.
discri.nine, ut a Theognide 5 sq. - ^o^^a ^..|, or. ,dv c. ^.^ rUe no^vic.
Arjrco , (^omxo, Qc^divi^, x^QCHv lcpa^^a^iv^ - et Calli.nacho .n hy.nno Del.
909 sq - ciito 6' txli^ri t^Ttahv «uoic; | cpolviycog Ttorl nQtavov -, Lu.-.p.des
in Hecubae loco laurum, in nostro loco praeter laurum etiam oleam add.d.t
tamqua.n adstantes atque Latonae partus in doloribus ma..us extendent. ^^-
tum ad,.,iniculum p.-aebentes. In antist.opha v. ill6 ^co^o6, r. urf.o.^vrccg
«mini.ne convenire a.'ae, ubi ho.nines du.itaxat iuunolan n.os e.-at>>, .TCte
jam persDCxit Musg.-avius, dummodo meliore.n invenisset med.c.naml Ljus
enim inventu.n iico^ovs r ov ^riko^vrag ne.no p.-obaverit. Acute accu.ate-
que illud vitium coan^uit Schoenius, cujus nota.n i.i scholast.ca ed.t.one de-
lenda.n hic repete.-e fas duxi: «|3«^uol ^^-o^vrai vom Allare der taurtschen
Goltin und in diesem Stucke , in welchem der grausame Gcbrauch der Menschen-
opfer uberall so grell hercorgehoben wird , und cjar in diescm Zusammenhange , leo
der Chor sein Loos in ein solches Land enlfuhrt zu sein beklagt , ist hochst auf-
fallend und schiverUch damit zu rechifertigen, dass wahrscheinlich ausser Menschen
auch an.a dort geopfert seien. Man erwartet ein gerade den taunschen Brauch
— 17 —
bezeichnendes Beiwort , z. B. hivo^vraq.)) Conjecturam a sensu commendabilem
frust.'a supei^ai-e studuit Kvicala p. 66 iiik^o^vTaq confidenter impe,-ando,
vere superavit vco invento ^coiiovg ^' 'ElXavo%vrag censor Kvicalae Zainc-
kianus, cujus notitiam Klotzio debeo. Id igitur, cui etiam Rauchensteinii
conjectura p. XVI. prolata ^coiiolg naQ avdQo^vrai^ cedere debuit, volgari
formae redditum recepi.
De sequentibus, quae hoc modo in libris leguntur :
t?^Aou(j' [tr^rovO B) arav 6ia Ttav-
Tog 8v68ai^ov ' Iv yag dvayKaig
OV KaflTEfg OVVTQOCpOg c5V .
fi£ra/3c^AA£t 6v68ai^iovla.
xo yciQ [61 fortasse B) ^sr ^mvilag xazov6^ca
^varolg fiaQvg alcov ,
magnopere dubitatum est a novissimis inte.-piTtibus in eo tantum consen-
tienlibus, quod cum Reiskio xa^vei pro xa^vHg et cum Seidlc.o ro 61 utr
pro ro yaQ fi£r' scripscrunt, quarum emendationuiu posteriorem confirniari
putant codice B. Sententia quidem quae subsit, satis apparet: chorus, post-
quam quomodo ab hostibus e pat,-ia ab.-eptus atque ad hoc l)a,bari sncerdotii
ministerium venditus sit descripsit, jam ita fere pergit, se scilicet e secun-
dis rebus in tantam miseriam depressum vitam perpetuo miseram huic
sortis mutationi praeferre, quoniam miseriarum necess.tat. ad-
suetus minus ea laboret, ex rebus vero secundis malo opjirimi
gravissimum sit mortalibus fatum. Sed ei sententiae quomodo duo
iMla verba ^Brai^akkei dv68ai^cnna adaptanda sint, incertum est. Plericp.e
interp.-etes alios similis sententiae locos adduxerunt. quorum ope ea verba
emendarent. Ita Ilermannus ex Ilerc. fur. 1291 sq.
xtxkr]^bvcp 61 ^wrl ^iaMtQiip Jtors
ai iiera^oXai IvnrjQOV cp 6' ch\ yiaxcbg
E6r\ ov8h' akysl 6vyy8vcog 6v6Trivog Sv ,
post Lentingium iieraPakku 6' ev8ai^ovla scripsit, quod v.x minus abrup-
tum est volgato nec a sententia uliam habet commendalionem, ita ut frustra
sit Schoenii^ion tam perspicua interpretatio quam obscura excusatio: c^Diese
Worte leiten den Gegensatz zu dem rorhergehenden Gcdanken vcm der arr^ 8ta-
navrog 6v68al^cov ein.n Nec p.'aestat Kirchholhi ft.r«(ioA.} 6v66caaovia.
Alii loco Ilel. 417 sqq.
— 18 - , ^ ^
— — — otav civrjQ
XQahj Tiuyccog vil)}]k6g , slg drjxflav
%i7izH y.aKicj tov ndXai bv6bai[iovog,
usi. Badhamus ta ndkai dvodai^ovia, Umiuiv^us 6vvtQC(pog, w ^tta %dUu
dvGdaiuovla scripserunt, quorutn inventorum neutrum probabile utrumque
tamen melius est eo , quod Kvicalae p. 66 in mentem venit ^etd nokkfj
dvodai^Lovia h. e. <iinmillm der Mass3 des UrKjliicks ,^> cui vel inauditus prae-
po^itionis usus obstat. Longius a librorum scriptura recessit Rauchenstei-
nius I. c, cui deleto ^utaiidkku ut glossemate d^invevaag dvadaLuovlag
scribendun» videtur hac senlcntia: «nam rebus angustis innutritus quum sit, non
afTli-itur. ((uod contra iis contingere solet, quibus interdum a malis respirare
licet.» Rectam viam ingressus sed non persecutus est Klotzius sublata inler-
punctione scribens uetai^dkksiv dvcdai^ovlav, quod his verbis inlerpretatus
est: In necessitatib u s enim, qui una cum iilis adultus est, non
fatigatur novam usque calamitatem subire. Ubi non solum sollem-
nis verbi xafxvstv usus sed etiam sentenliae perspicuitas participium ^ista-
^dkkcov sibi restitui postulant, ut dicalur is. qui in perpetuis adultus
sit miseriis, non eo laborare, quod pro felicitate calamitatem
subeat. lloc ipsum cnim omnium tristissinium esse ut aliis, quos modo
adscripsi, locis, quibus addi potest Troad. 639 sq.
6 6' evtvx)](jag eig to bv6tvy}g neOMv
^vx>]i' dkdtca tr]g naQOi^' evTiQa^iag,
Euripides pluribus docuit, ita satis clare indicavit sequentibus: to 61 ^et
ivtvySav Ka-^ov6%ai ^vatoig ^ccQvg ai6v. Ubi evtvxiav pro volgato evtvxic^g
scribendum esse jam Scaliger vidit, cui ex nostratibus Nauckius demum obse-
cutus est, cum etiam Schocnius illam formam jam ab ambiguitate rejiciendam
pro plurali haberet, qui nec ipse apte diceretur de una perpetuaque felicitatc.
Ilac iiiitur, quam modo restitutam illustravimus, raliocinatione chorus
probavit, quid sit quod supra de se dixit: ^r^kodo dtav dtd navtog bvadai-
^ova, quibus verbis quin infelici fortunae commutationi vita opponatur per-
petuo tcnore infelix tam cxtra dubilationem positum est, ut interpretes
sententiae perspicuitate rapti singula verba accurate perviderc supersederint.
Vidissent enim alioquin ferri non possc in ea sententia verbum dtav, quod,
sive de culfua dicitur caiamitalem trahente sive de calanntate per culpam con-
tracta sive de calauntate ex quocunque casu oborta, sempcr tamcn de sin-
— 19 -
gulari quadam non de universa tolins vitne fortuna dicitur. Id patet dicen.ium
fuisse per aloav, quod sine dubitatione recepi Proxime accedit Sopliocieum
iUud ex Trach. v. 110 sq. ycaxdv 6v6tavov iknilov6av alaav.
Alterum stropharum par extremis partibus nndlifariam ial)orat. ut
de iis ita ut omnibus satisfiat, restitueudis fere desperandum Nideatur. Piacet
ipsa, de'quibus agitur, verba ante omnia secundum i.bros dcscrips.sse ser-
vata etiam versuum distril)utione :
XOQOig bl 6taii]v , oO"' xftl
nag^ftvog tvboKi^av yciucjv
1145 ^«^« 7ro6' tLki66iw6a q^ikag
^atlQog '^iatQog Wd.) i]kUcov ^id-
Ig duikkag ;t«()/TG)i' [<5oys
Xaitag dliQonkovtoio
dg [ig Ald.) iQiv oQvv^iiva, nokv-
noiyjka
1150 cpaQta xai nAoxa-
^org ntQii^cdko^iva
yivv6iv i6Kiai,ov.
6 (Poijiog d-' o ^dvtig txov
Tiikabov intatovov kvQag
1130 dbibcov dtti kinaQav
Ig [ug k\i\.) 'A^rivaicov ln\ ydv
iul ()' avtov kinov6a
^!i6rj QO^ioig {QO?^iaig Aid.j nkdtaig
deQi b' tOtia nootovog inQorovoL
Ald.) Katd
1135 nQiOQav vnlQ 6t6kov
bKnbtd6ov6i noba
vaog cjKvnoi-inov.
,n his prinum, v. tt'29 verbornm orciincm ■MUlavi cum Iloru.nnuo qu.
.nulla». iuquit, « inveniri c.usa potoM. quao movori. poo.am ut triluaohum
d„.tylo, .,ui in anlislropha ost. opponcrot, qnum posset sor.here ^nua,..ov
M^v A^pas» Doindo V. 1131 supervaoaneam praopos.l.onou, .s vc as
prolu,hilius in pronomen aegrc desi.leratum C ohbrcviari quam cum Se.dlero
ct Schoouio in sv mutari advorhium et om.uno iuutilo nec apto loco po-
situm ita ar,uit. ut jam ex nK.r.ca ratione suspootun, fi.^' ----.•'';;-
„arok vol uarloo,, quod otian, a sensu laborarc s.a.un vulehunus. Qu
,i,;, seqm,u.ur 1,16' .^roO U.o.Oa fl!,C,j ^o./c. .A.k... oorun. seu.out.a
qnidem plaua est. n.e.rum ve.-o autis.ropl.uis adaoquar, uou prms ,,., u. .
',a,u a. haec i,,sa aecesserimus. De ul.in.is ve.b.s o,,.,mc .ucnut S.udl.,
li acou,a.a ,ernm co,u,.ioue , quo.l uuu.u cor.iss.mu.u est ,n ojusn.od,
uuaestionihus fundan.eutun, , iuuivus locum hoc ,uo.lo ,os.,.u,i :
atQi 6' leria Jtp.' 3ry.iT(',ro,; xara ^
vav? dxvTtofixov.
I , '„,1., ■„u.i-la est - a Soidloi-o his verhis ox|)lica.a;
In quibus non solura seutontia aptna t^si
20 —
21 —
((vento vela ante mali funeni a prora super stolum explicabunt
pedes navis celeriter euntis» — , sed etiam emendatio facillima utrius-
que coii'uptcIae mala conjectura invectae. Nam cum propter litterarum
repctitionem ante TtQorovov prono errore omissa esset praepositio tcqo,
paene necessarium erat in genetivi locum nominativum pro subjecto sub-
stilui, quo adrmsso consequens erat, ut \erum subjectum in accusativum
mutaietur. Doleo igitur, quod Ilermannus conjecturae illi , (piam ingenio-
sam ipse vocavit, tamen adversatus est, magis etiam doleo , quod advcr-
satus est dicens « sic nimis accurate omnia describi», (pionlam lioc ipsum
proprium mihi videtur Graecorum poetarum media in vita variis(pie liominum
nciiotiis versantium, ut , quomodo ali(pia res administrelur. (Iescri[)turi lias
ipsas imaiiines ad verum habitum suis oculis cons[)ectum clarissime expri-
mant. A quo realistico, ut bnrbaro hoc utar aesthelicorum nostrorum
vocabulo, antifpiae poeseos studio nihil magis alienum erat, (juam \erborum
cerlas artis ciijusdam machinas machinationesve deslirnantium vitiosus abuj»us,
quem hic (piidem Euripidi irifulit IIei'mannus scribendo :
cltQL 6' knla t 8 TIQOTOVOI KCiTCC
Tcocooav vTclo OtoXov iy.TTBTccOovOi TtoSag T£
vaog coAVjrouTtov ,
ita ut vTToorovoL , ut sae|)issime non, quae pro|)iia signiticatio est, dc illis
rud(M)tibus, (piibus malus aflirmatur , sed de iis, quibus vela vel contrahuriiur
vel (*\panduntur . dicti »> sint. Id eiio contendo nec alibi factuiri essc nec ,
quo loco abutitur Ilermannus, Ilec. v. 11 l sq.
TC(g TiovroTTOQovg 6' bOiE cjiibiag
lalcftj TCQorovoLOLV BQtido^ivag .
ubi pi'orsus similiter, at(pie nostro loco vcla pedibus ex|)andi dicuntur ante
protonum. eadem eodcm inniti dicuntur quippe a summo malo versus
proiam extensa. Recte igitur et Klotzius et Schoenius Seidleium secuti sunt
no\as tuibas movente Ilartuniio, (pii, cum TCQorovovg et ;r(j6«g eosdem essc
at(pie Ttoda vaog ipsa vela dici rudentibus innixa sibi persuasisset, hoc modo
locum corrupit:
5 / i' ' ^ '' •»
caoi d iOtl bTCL TCQorovoig 'Accra
Tcocooav vjclg 6ro?A)v txTCt rciCjBig,
7C 6 d a vaog cj kvtc 6 i.i7Cov.
In anti s t roph i c i s primum ferri nullo pacto potest v. 1144 7cc(QT^tvog
ivdoKi^cjv yaf.icov, sive genetivi a 7caQx)ivog a[)ti intellegunlur, quibus verbis
indicetur, ut Schoenii vcrbis utar, virizo nobili coijugio destinata,
sive cum x^^Q^^^ jungunlur, cui constructioni vel particulam o^l adversari
ad verbum tOKiat^ov pertiiiens monuit Seidleius, sive cum hoc ipso jtendeie
[)utantur a se(]uente o^iaOovg. Nec vero verendum, ne quis abusus ejusmodi
tenqioris genetivis, quales ad firmandum illud dtivf^g clnkoiag allati sunt
- de quibus vide harum emendationum part. I. [). 6 — , absohite dicta [ujtcl
verba fi'^()oxi'/uo7' T^f^ao??' hoc fere sensu: in celebrandis nobilibns iiu[>liis.
Nihil ju\ant conjecturae adhuc tenlatae aut [)riorum , ut Musgra\ii 7Cc(Qdivog
7]vdoxlaovv yauio, hoc ad sequcMitia relalum ut esset in festo iiu|t(iali,
vel Marklandi JcaQdivog tvdoKi^og yciuav, aut recentiorum, ut Kii ( hlioClii ,
qui in alia omnia abiens 7cc<Q0id-' tvd ok t uovo' iuc}g [)i()[)osuit sciIic(H de
S(H[uciitiI)us unice securus. Quod vero Nauckius niqicr adco lcvhii iiihilil
7tc'iQoyog tvdoKiucov yaucov , memor fortasse Aristophanei illius iiiAw. tTiU
sq., ubi A m o r
Zr]vog TCa.Qojiog yat^iov
T?yg r tvdaifiovog "llQag
dicitur, id magno[)ere vereor ut cum Graecariim niqilinrum cerimoniis nlla
ratione conciliari [lossit. Milii ([uidcm, cuin nec 7caQ\)ivog a[)to carcrc athi-
buto nec ([uid([uam a[)tius excogitari [)ossc \i(lcalur ([uam nobilis generis
mentio, verisimillimum est dedisse Euri[)idcni TcaQ^ivog tvdoKUuov doucov,
quod salis (irniatur loco Androm. v. T()6 s([([. y ^n) ytvoi^ia.v | rj ^cariQcov
(xyaxfiov I thp' TCokvKrrjrcov rt doucov iJtroyog.
In scquentibus egregie rem gcssit Ilcruinnmis , qui et locutionem TcaQa
7t6da ^iciTQog . quod mutilo Qiiinti Sm\rnaci loco \, 61
t?' dt xoQOL 'laravTO lioiv TcaQcc tcoooX yvvaiKcov
abusi male dcfcndcrunt, nihili esse demonslra^ it et i[)suiii iiarQ()g e\ eri'ore
scribae :r^()^ [)ro ^Qog U^gcntis nuxisse [lulchre inlellc\it (t TctQi (sic ille qui-
dcm ex ^iio more!) ^cod' ttliooovoa consucto de saltalionc sciisu scri[)tiim
fuisse vidit. Unum tantum reli([uit \iliuni cpilag e\ corru[>tcIa uarQ(')g nahim,
quod cum ille ad a^ilXlag laQircov rcfcrcndum [lutavit, neglcxit iiilolcrabi-
liter a suo substantivo se[)arari interjectis TCQog rikiKcov idic'(Oovg c[)ithclon
his i[)sis vcrbis accommodandum , quod facilc licri [)olcst sive cpilovg si\e
q)ilav scribendo, ([uorum tamcn illud ut facilius [iraftuli.
/
— 22 —
Et huciisque quidem, si etiam v. 1143 cum Badhamo solemne illu^
XOQOvg 6' LCTttlrjV pro volgato xoQoi? ^f OTCilrjv receperimus, res jam per-
acta videtur ita , ut haud magna dubitandi rehnquatur materia. Incerlior est
cxtremorum medela verborum , qnae nec singula omnia bonum sensum prae-
bent nec a jte inter se cohaerent nec cum antistrophicorum metro con2;ruimt.
Ac primum quidem ferri non posse ;tatr«g afiQonXovroLo jam ohm viderunt
interpretes, ex quibus Marklandus pro priore vocabulo fehciter invenit %Atdas,
quod quin verum sit nemo dubitabit, qui rcputaverit duplex omnino virgini-
bus has choreas duccntibus fuisse certamen et forniae ipsa natura datae
XaQLtcov — et ornatus parentum opulentia praestiti — %A(d«g. Verum hoc
quantumvis fehci invenlo loci vexatissimi emendatio non perhcitur: nam et
copula desideratur, qua x^^^^S cum ;t«9'T«^ jungatur, et ^iiQonkomoLO perti-
naciter metro laborat nec ejusdem vocabuli sequente Ig hiatus ferri potest et
verbum eOKiatov justo objecto caret. Quodsi ex Hermanni conjectura ytvvv
Cvveo/Aatov infertur, id non solum strophae satis probabihter restitutae metro
adversatur, sed ne a sententla quidem magnopere placct : cpaQsa enim hic
noii vestiinentum esse, quo corpus tegatur, sed quam injecit chorus , ut cum
Homero loquar, xecpaXij lcpvniQ^e %alv7ixQnv, ex conjuncta cum ilhs cin-
cinnorum apparet mentione, quibus obumbrari genas ut commode per se
dici potuit ~ nec deest locus haud absimihs ex Euripidis Bacch. v. 455 sq.
ubi de muhebri Baccho dicitur:
TtloKaLLoq X8 yaQ ^ov xavaog, ov 7taXt]g vno
ytvvv TiaQ avxrjv nexv^tvog, tio^ov Tikkcog — ,
ita mirum profecto esset, si solae genae obumbratae dicerentur. Praeter
cas quid commemorandum fuerit , vel ex Ilomerico illo satis apparet, ducit-
que eodem de Phaedra quamquam aho modo sese vehante fama Ilippol. 13;J
sq. XeTtxa de (faQrj '^av^fav xtcpaXav OKLatnv. Ilinc totius carminis clausuhim
probabihter hoc modo restituas : nsQLfiakko^bva ytvvCLV \ ycQax tm-
Ciiiat^ov.
Inde ad proxime antecedentia regressi si corrupta verba j^atVag a{^QO-
%Xovx{oLo Ig) tQLV in examen vocaverimus, facile, opinor, ad eam pervenie-
mus sententiam, ut htteras canceHis circumscptas pro malo supplemento mu-
tilati a^QonXovx habeamus, poetam ipsum autem ohm haec omnia ita
scripsisse putemus : '
~ 23 -
' Ig a^lXXag ;|^«9trG3i;
xXLdag afiQOTtiTiXov x tQLV
OQVV^tva, TtoXvTtoixLXa cpaQta
xal TtXoyiaiiovg ntQL^aXXo^iva yLvv6LV
%Qax tTttCmatov.
Quibus apprime concinunt strophica, dummodo syhaba brevis, quae v. 1132
deest, restituatur, quod non tam Hermanniano 7tQoXL7tov6a recipieiuh) qnain
pronomine secundo inferendo probabihter fieri videtur, ita ut illi versus hoc
modo scribendi sint:
t^it d' avTOV 6v XL7tov-
6a ^ti6]j Qo^iOLg 7t?MxaLg.
Sed haec de hoc stasimo sufficiant. Ultimum uUima cmendationum partc
traclaturi sumus.
i^.^^"<^.^^
INDEX LECTIONUM
IN
UTERAKIM INIVERSITATE TII{H;E\SI
INDE
A DIE XiV. MllNSlS AIMIILIS
l SQIE
AD DIHM Wll. MENSIS ALlGLSTI MDLC( LXII
HAHKNDAIUJM.
INKST
EMENDATIONUM IN EURIPIDIS IPHIGENIAM TAURICAM
PAIiS V
-i:5=<?^j^^xa^
Tl RICI.
tX OFFICINA ZiJRCHEKl Kl Fl KHKHI
1862.
Perventuni jani est ad ultimum stasimuni. oinnmm pessime hal)itum.
Quod quoniam non solum i^ravibus variisque eorruptelis sed etiam inter-
polationihus atque lacunis lal)orat, numquam ita poterit restitui. ut nulla du-
bitandi relinquatur materia. Bene tamen actum est, quod ea menda. (pii-
bus ipsae sententiae obscurabantur, ferc sublata suiit, ita ut de aiiiumenti
^ane reconditioris tenorc omnia perspicua esse videantur. Ita ego (pioque
satis me fecisse arbitratus sum, si in editionc commodae discipulonim lec-
tioni destinata siniiiila verba ita constituissem, ut et aptam sententiam con-
tincrent nec a tiadita scriptura justo nimis recederenl. accuratins autcm
ipsam cantici fabulam a nemine praeter Euripidem traditam enarravissem.
Dc illis vero singulis verbis quo melius judicetur. totum carmen. (pialc in
libris l(jij;itur, retenta etiam versuum distributionc praemitt(Midum du\i ita. iit
stropliica et anlistiopliica, (piorum rationem libris iimoratam prirmis demon-
stravit Tvrwhittus, c rt^gione componerem.
Evncag o Aaxovq yovo^. ov noti pjoo SUnv d' 'c7t\ yd~^ icov 7i(dd amvii-
Oaro .
Vi'Sb dt]kiag -ia Brubach.) iv AaQiio-
(pOQOL^
yvcckoLC, iQvCoKo^av
0oi^OV tV KLT^CCQCi ^tM^C^QCi B)
oocpov^
a T tTtl TO^OW
avOTOxicc ydvvvTai
1240 (pbQbL viv ano 6tiQabog IvakLa^
\HvaUag C),
Ao'itla xltiva h7tov6\ a-
OTaXTCOV (iaTtjQ vduTOv,
clno tax^kov xQy]6Tr]0\(ov vvyja
X^cov tTtKvacjaTo cpaouaT ovti-
Qcov sic C cpaO^iaT
ci B cpc'iOyLaTaX\c\.]
01 TtoktOLV UtQOTtCOV
ta Tt TtQCOTa, TCi T tTttcd^ ,
o6a T tutllt TVitiv .
12G5 vnvov KCiTa dvocptQdg yci^,
tvvdg tcpQCi^ov. ycda dt tyjv
add. C)
__ 4 —
uavtELOi' dcpdktro xi^av,
0oiPov cp^ovM 'dvyaTQog. taiv-
Tiovg
d' ig oAu|U7ro?^ oQfian^elg avat ,
1270 x^9^^ tedvov /li^aidvov C) llti
[Uit: C; lyi Jiog
^QOVCOV,
TlVx^LCJV d6tJ.CDV
l^oinav dcp^kHi'
^Bccg arjvLV, vviiovg t Ivonag .
ytkaOb 6' oTi TirKog ("ccpaQ tjia ,
127.-) TtolvxQvOa ifUcov kaTQEv^iata
OX^v.
Ittu 6 f0£tof yjniav,
TtavGt vvxiovg ovbioovg.
djTo dl ka^fvovviv
VVKTCJltOV iulA!: fioOTCOV.
1280 y-r^'^ TLudg :ic'chv >t>]xf Aoiia,
Ttolvdvooi d Iv iivo-
tVTi \fo6vci ^doon i^QOToig
xtiOcpdTCOv dotdaig.
\Li\ iiiciil(Mitissiniuni liahos oxempluin ojus tahi> . (juar pcr ^(Mihar-unt
ii4nurantiain at(ju(> n^i^loirontiain haucl pauca Iraiiiconnn (iuitM-a in\asit ot
(levastavit ! In qua sananda cuin lau(hihih'm jam prioros ukIc a Scidloro
oilitores posuorint operam, oorum (pias adoptarc non duhitavi mc(lcla< hro-
\itor onumerasse satis ost, accuratius iis, cjuas ah illi> rclicta^ ip<c adluhui.
enarratis. Ac primum cpiidom \. 1235 JtjkLdoLV pro ditliccg tv Scullorus
scripsit. (luod , cjui socuti sunt cditores, juro rocopcrunt onmcs. Tum ad
XQvOoy.oLiav vorhum pariendi rK^cossario desiderari roctissimc momn! Schoc-
nius. cpiod cum partici[)ium TiKTovOa i'uiss(^ ircopto \. 1240 Soidlcriano
cpcQtv iviv conjecit, [iropius mihi ([uam Kirclihofrms « vorhum {initum la-
cuna haustuni)) esse ratus ah Kuri^iidis monto ahliiisso vidotur. Is cmm
([uoniarn hoc (luidem carmine chorum celehrantem fecit non tam A[)ollmis
incunahula antecedontc stasimo canlata, (luam ojusdom infantis recens nati
Tav ftay-XtvovCccv Jlovvoco
llccQvdoiov KOQVCpdv,
•.>ir. 0T>< TtoiKLlovcjTog oivcoTtog dQa-
KC01\ OKIEQLJ: KCiTCiXalKOg
tvcfvU.iJ [tvqjvkkcov Ald.) dcccpvci,
ydg
TtelcjQLOv TbQag du-
cpbTtei. uavTHOV j^O^ovtoi^
I2.^)t) i^TL uiv, bTL liQtcpog, tTL cpikag
inl uccTtQog ciyKCilaiOL ^qcoOkcov,
ty.avtg lo (Polftt. uavTtion> d tni-
\]ag 'Ca%i:COV. TQiitobi t tv XQ^'^^^p
^('caottg, tv dil^Bvdti -^q^voj
125.') ^avtdag [iQOTOig dvacpaivcov.
'&tC}Cp('cT(OV luCJT ddvTCJVj
vTttQ KaOTaliccg otlz^Qcov
ytiTCOv. uioov ydg txcov ui^ka^QOv
,1 —
facinora Delphis non Deli perpetrata ciuam ipsam oh causam statim ini-
tio tvTtaLg 6 Aarovg yovog dicitur - . probahile est membrum relativura
non duabus partibus conslitisse continens prima parte dei partum. cui deinde
scriptc) cphQE d' IvLv sive 6' vlov adjecta fuerit ejusdem Del[)lios a matre
transportati mentio tarnquam secundaria, sed potius unum fuisso id mombrum
atc[uo a inatre Deli natam [)rolem Delphos [lortatam osso indicasse. Itaque
[)OSt KaQTCocpoQOcg yvdXoig in editione scholastica riyTovcja insororo pro
ojns libri ratione non magis dubitavi, quam [)Ost j^oi^cJoxcmfa' dolere OoL{iov.
quod i;lossema esse post Musi^ravium viderunt omnes. Sequentem Dianae
mentionem veluti in parenthesi [)onendain esse, quoniam historia non soluin
A[)ollinem sod simul cum oo Dianam Deli natam — de natis enini. non de
translatis in Parnasum geminis hic sermo — retulerit . rocte jam moiiuit Seid-
lerus. Sed ea [)arentheseos ratio quo inolius in oculos montom(|uo incur-
rerot, intor ^^p l'(5o jc(m«'?' ot tv KL%ciQCi Oocpov addonda orat co[)nla t, cui
altora in d t tm Totojv tvOTOxJci yccvvTaL respondoret. Conse([uens orat. ut
cuni Schoenio aliis([ue Seidlerianum cptQtv Iviv a(lo[)taretur. Postromo
motro juhente cum Hormanno t6v pro ov scribendum hiit. lA consontil fere
Kvic'ala [). 71, nisi c[uod ille yovog de utraque Latonao [)role, non de solo
A[)ollino dici contra nsum lMiri[)ideum ratus altoram Soidlori conjecturam.
([uain auctor ipse rejecit, tcptQtv vlv temere adscivit.
Et huc usque quidem antocessorum vestigia [»reinere licebat. \orum
in se([uontibus [)rorsus ab iisdem mihi dissontiondum hiit. Quicunquo eniin
non [)raoin(licata captus opinione illa [)erlegerit loxda yJ.tLvd MTtoOo aOTdK-
Tcov ^ciTiiQ vddTcw, is genetivos ab inclnso vocahulo uct.vc) [)ondcro neces-
sario judicahit, cpiod cum sane lieri non [)ossit. nisi ma)0!e facta mutatione
[lositoque accusativo {.laTtQa haoc ad ii^sixm HaQvccOLov Koovcpdv reforantur,
oditoros do hac quidoin modicina satis dubia recto non co-itaverunt, orrave-
runt vero oo , quod g(Miotivos aut ah antecedontihus loxda KltLvd aut
a sequentibus nccQvciOLov KOQvcpccv aptos esse [)utavcrunt. Kt hoc (pndem.
si solam rcm s[K^ctamus. (|uin vorum sit duhitari non posse evicit Seidh^rus
adscri[)to Pausaniae loco X 32, t, ubi do antro Corycio ad Parnasum mon-
tom [)ertinento haec le-untur : ()' rt oQOcpog Ig avTaoKtg dn6 tcw tddcpovg
dviOTirKt, Kcc\ vbcoQ TO ^lv civtQyM^n^ov Ik Ttriyc^v, Ttltcn' dl hi dit^ tou 6q6-
cpov OTdttL, SOTt KCil driXa tv Tcp Iddcpti 6Talciy{icdv rd Lyjni dcd TtavTog
tOTL Tov dvTQOv. Eu vcro conjunctio, (juae sano [.ro[)tor ropuiinantom ver-
- 6 —
boriini ordinem forri non potest, displicuit Matthiaeo , qui ad Markianduni
rediit genetivos cuni koxelcc yikuva jungentem; eumque secuti sunt Herman-
nus, Klotzius. Hartungus , quorum duo priores de Inopo tluvio cogitavermil
apud Callimachum in hymno Del. 206 sqq. liis verbis mcmorato :
£^£ro 6' IvcoTCoio TCCiQc/. Qoov, oyr£ ^a^iOtov
yalcc xoz b^can}]6iv, ors itXifiovri QetxfQiO
Nelkog ciTto XQrj^voio xccttQxerca Jl^LOitfjog,
llartuniius autem ad ll^vav HU66ov6av vdom ■/.v/.liov \. 1 1U3 sq. pio-
vocavit. Sod nec thivio nec lacu verba cloraKrow v6arcov conveniiint. ot iio
m hac quidem constructione genetivorum incerte putideque achiexorum sa-
tisfacere potost positura. Itaque ad Seidleri interpretationem rogionum na-
Uira unice commendatam redeundum fuit, ita tamen, ut transposito uno
vocabulo additaquo. quae aegre desidoratur lacillinKHjue ante aOxdyacov omitti
potuit. praofiositiono justus verborum restituerotur ordo. Scripsi igitur ^a-
niQ tlg aaxaKxcov v8cacov xav [^ay,itvovc5av Jiovv6ui riaQVclOLOv zoQVcpav.
Sed ne antecessorom, cujus in locum ipse succossi, debita laudo fraudom.
viam jani praoivit Schoenius scribendo XiTtovO elg aOxaxxov uaxtiQ vda-
rcov rav ^a/.itvov6av JLOVvCcp flaQvaOLOV KOQVcpav. Sed hic (juoque nonii-
nativus uar^iQ intolerabiii modo ceteris verbis arcte cohaerentibus interjoc-
tus est.
V. 1246 adjectivum Kaxaxakxog, quod coteri critici damnavorunl.
explicare solus sustinuit Seidlerus, cujus notam in brevius contractam rope-
tiil Klotzius : aPoota tinxisse sibi videtur draconem istum aenois squamis
obductum vel certe aeris speciem prae se ferentibus. Voce ycaxccxcdKog «-o
signihcatu. ut sit aere obductus, utitur Nostor in Phoeniss. v. 110.»
Hunc locum nihil facere, ut hoc epitheton recte transferatur ad draconem
squamis quasi aereis obsitum, nemo non videt : prorsus enim deest pri-
maria squamarum notio. Nec si quidem ojusmodi hic legerotur adjectivum
de squamosa draconis cuto dictum , probe id quadrare cum dativis, quibus
inclusum ost. 6KL8Qa — evcpvkkcp dacpvci, qui conjocturis locum sanaro stu-
duerunt recte intellexerunt omnes , ut jam Musgravius, qui Kaxciuakkog
— foliis lauri, tamquam vellere, obtectus — legendum putavil. Nec
hoc probaturum quemquam arbitror, nec quod Hermannus scripsit Kaxa-
ikaivog scilicet « addendum lexicis vocabulum >>, aut Hartungus naxacpaQK-
ro^. quod tum tantummodo recte diceretur, si draco ille sacrae laurcae
foliis frondibusque abunde fartum ventriculura gestavisset. Optimum sane
esset, si quidem metro adaptari posset, Heathii ytaxaKakvcp^elg. Ita sane
Schoenius de ejusmodi, quod accommodatum esset, adjectivo desperasse \i-
detur. cum hanc notam conscriberet : « t/ie Bedeuhmg ron Kaxaxcckxog, bc-
panzeri, d. h. mit Schuppen , widerslrebt der Verbindufig mit 6mtQa dcicpvcc.
daher kann dieser Dativ nichl fuglich anders als lokal gefasst iverden in dcm
Smne von xa^^rj^svog Iv dacpvci. » In qua oxplicatione quam male haboat
dativorum per intermissum adjectivum diremptio. nemo non videt. Itaque ejus-
modi, quod dativis congruat, opitheun([ne non ht a critico lacunae sus|)icionem
[)i()[)onente. eam sns[)icionein nihil esse nisi haud ob.>>eurum crilicae « j)au-
|i(M'tatis te--^liinoniuin'' [^ronuntiare non dubito, ([uain [)au[)ertatem a[)(>rte
prohteri (|uain Irivoia conjecturae . quae nulla est. s|)ecie obteiiere iiiauis
tlecet. Va sane si ei-iticoruni varia |^ercenseinu> tenlainina . alium al) alio
rehitatum. nullum vero eorum ciTtoQLCiu, solutionem in\enisse \ideinn>. .Mn>-
ura\ium. (|ui /.tijttTai cominendavit Orotem aibitratu> dicere « hoc iinum
in malis >ol,itii sibi relicluin esse, ([uod non [)ro[)ria im[)rudenlia, sed va-
lum inonitis oblein[)erando se i[)sum [oerdiderit » — eum ([uidein rccte re-
hitavit S(;idlerus, sed ipse ([uod letinuit kvTttiTaL de Oreste intelh^i^enduiii.
([uam intei[)relati()nem Klotzius ado[)ta\it. id suo jure rejecit Heiinannus.
Nec hic lainen seribendo tr bt kvTttia^aL aovov vernin invenisse [)Ulan-
dus est. ([uanu[uam obse([uentem adeo habuit acerrimum obtrectatorcm iiar-
lunLmm. Nam nec sententia ilia universalis . ([ua rccte sane diceretui ' in
humanis rebu> nilui inesse quam dolore allici " , nlio [lacio etiam ad ie>
divinas translerri [)otest, el eidcm sententiae haud a[)le [)ei .solam eu[)u]am
Tt adncctitur ultimmn membrum [)lane aliam .-(Mitentiam tenen>. nuid li. 1.
i;i
necessario dicendum luerit . [)robe inteile.xit Scliocnius, qui sci'i[)to VV dt
kvTtil TOL (.lovov Iiaec enarravit ita : ^'^ Auch (lic (iiitlcr sind licfjenhafi und rs
hvrrscht (jrosse Ycrivirrung in yoltlichen und incnschlichcn JJingcn. Mutj dies
cther liun cinrnal dcr Fall sein . Fincs nur bctruht dahei frcilirh. u-mn
'oTt, nicht oTij man ndnilich . ohwohl nicht unrerstundtg . auf das WOrt ron
i^rophclrn gchaul hat tcnd in Folgc darcjn untcrgchl > . Sed ul de im|)rol)a-
biii \(Msus moduiatione laceam, ferri non [)Osse iiie quidem [)articulam loi
vei cx i[)sa Sclioenii int(M'[)retatioiie a[)[iaret. \(^ mnlta '^(M-i^isil in eandem
siMitentiam Euri[)idcs 'tv 61 kvjtyoov uovov , cujus inter|)retatio kvjtti cum
[)oetae \erl)is illata essel . melii iiialia ialso in [)assi\iim mutala est. ([uod
tuin s(Mitentiae causa int(M-|)olatori> im[)oiluiii inami in /uiTrtTai abii!. In ejus-
modi locutionibus adiectivnm omi>so \erl)o tOTi non minn.^ u.>italiim esse
([uain [lerfectum verbum alii loci demonstrani. iil Mcii. ^^i akk tv tl uol
TtooOavTtg . llere. lui'. 19h 'tv utv tlj kojoTov.
V. 731 s([([. l[)iii-enia de nnntii fide si- dubiiare jirolitelm liis \erl)is;
tyco dt TafJiko. utj aTtovoOTiiOag Z^ovol;
^ijTaL :r(/o ()i"'dH' tc}^ tac\g tTtLOrokag
o T)[vbt utkkcov dc/.Tov ti^ ./o;'<>r-" (ptQtiv.
.Mirum |)roleclu esl. ([uod e\ tot editoribus ante Kirchhoflium iKMiio in
ueneti\o yxrovog oflendil, ([ni si. ((mMnadmodum \oliio heii solel, de 'Jaii-
rica terra intellciiitur. |)atel aul Ti]odt aul i[)-uiii TavfjLKr^g nomeii adjiCKMi-
dum hiisse. uli liel. 47 i Acr/.tdaiuovog yrig dtvQo ro6T>]oaO aito dictiim esl.
l)(MnonstratiMim \ero [ironoiiKMi eliam. si cum Kir(hliol!io y^ova scribatiir.
necessario des!d(M-atur : neqne (Miini /Dw?' sinqiliciler dc paiii) <li' i i.otuil.
Non dubito. ([uin y^dovog e\[)licandi eausa ad anovoOTiiOag adseri|)tum jic-
miinain elausulam ex[)ulerit. qua olim [)oeta aTtovc^OriiOag diluov scii[)seiat.
uti su[)ra \. 53 j ovitco vtvoOrrf/. oi/.ov.
V. 735 s([f[. INlades hanc sibi sacrameiili hberatioiKMn [)0stulal ;
t^atQtTov aoL dog T(')d . )jv tl vavg Ttci^)/ ,
yy) dtkTog tv /.kvbcovL yQnuc''T(.ov utTa
(lcpccvrjg ytv)iTaL, Oioaa 6 txOioooJ <{o?'0?',
ro?' oQ/.ov tivaL rovdt ^nyKtT t^Tttdor.
Ouamquam non nei,'averim \)vr se ([uidem dici [lo^^c \)vni'' hiuias yQtiU(--'
Tcov utTa, h. e. cum cet(M'is. ([uae na\i ii»![)Ositae Mnl (!|)ibns. haec i[)^a
tamen o [) u m inentio [)otius mercatori ant opuhMito [)eregriiiaton convenire
videtur ([uam Pvladi. ([ui nanirairus et liaiiebntiii et iiabeii v..luil ^- omma mi;i
14 ^
soeuiii portans ». Ita(|uo haud scio an Euripidos potiiis OiX^atcov ^ka
scripsorit navis in tabulas suas dissolutao interitum accurate indicaturus.
Et clr. Cycl. 144, ubi de vino rjuaeritur : tv 6i:?Mcc6Lv vmg lariv yj cpBQHg
6v VLv;
('orrup'us adhuc forobatur v. 912, cpioni H hoc niodo exhibot :
ovdtv a l7ii6p] y oud' aiio6z}i]6u "koyov ,
idji nihil juvat tTti^xt] ot ano6r}]6]] codico C oblaturn . ot toIerantioi'os aequo
fuorunt anticfuioros editoros, (pii lopositis o\ Aldina indicativis contonti luo-
runt. Vitiuin subesse Hlmsloius sonsit, sed in oo tollondo subtilior (piam
tolicior cxstilit. cum ov ar] a lni6x)j y ov6 ano6Tr]6ti loyov conjocit. (Juem
(pii r(,M'to rolutavit Hormannus mai^nopore voreor ne scribondo ovbtv at ^r]
^^Xii y^ *^''^ (':7ro6Tr'i6ti loyov iion lam ' rarius dic(MKli iionus « , sed prorsus
soloocum inluloiil. (jiiam(piam id etiam Schoonius socui'o rocepit. Unum
recto \i(lit llartuiiiiu^ torri non posso [)articulam yt. sod i|)so (pioquo (piasi
modicato pociilo obcaocatu> l-llmslojanum ov ar] pro corta modi(3ina habuit,
ita^uio 1' iiri a t7ti6x]]b or'd' a7io6Tr]6t i g loyov scripsit. l)i\ersam, >0i\
non molioroni viam monstra\it Kvi('ala [». ."i4 ov dti a tni^xtiv ovd ano-
6tr]6ai loyov conjicions. Hocte ov6tv rotimiit (i. Dindorlius, sed \ersimi
insolita ciasi corru|)it (H)rrigondo ocdn' a litL6x)]6ti ov6 djto6Tr]6tL koyov.
Kt ioiiiio alio (iucit trai^ici soi'nionis diliiions observatio. In ([uo sormone si
({uis lestinanti(Mem altorius aut in dicondo aut in ai^ondo ardorom quacunquo
de causa ro[)rimoro vult. ics^ionsi iiiitio tTti^xtg [ironuntiaro solot. ([uom
sollomnom im[»orali\ iim hic ([iKXjiic in librorum tnioxr] latoro hi loci oston-
flimt :
Phoon. 452. cJti^XB^' ovt oi to Ta^v Tr]v 6iKr]v tx^'-
El. 962. tjti^xtg' ta{idlcoatv elg allov Xoyov.
lon, ri2(). i-Ttioxtg. co Tcai ' Toi7to6a ydo ;^o>|(5r^/o<()?'
}A7tov6a x^oiy/.ov roud' v7tto^dXho ito^a.
(Jr. 101)9. Ini^x^g ' ^c ^dtv tcoio Ta 6ol aoa^r)}' txco.
Androm. n.iO, Mtvirlcd, t7ti6xtg' ar] rcixvv dvtv 6ixr]g.
Sn[)[)!. .^97. — t7ti6ytg. rjv 6^ caca/.AdSrj Ttdvoi'
aokcov v7tavra rolg taolg \^ovktvaa6LV.
\\\\)\). .)H7. cTti^xtT ' av6r]v riov 't'6o-)d^tv r/Md\^io.
Hcl. 1184. tTti^xtr' ti6oocd ydo ovg 6idr/outv.
.Ibid. 1642. t7ti6ytg dc^ydg . ai6iv ovx ogd^cog cfigtL.
— 15
Hos locos si contuleris, non dubitabis. (juin Euri[)idis manum restituonmu-
scribendo :
£7ti6x^g' ovdtv ydg ju' d7to6rr]6tL kdyov.
(Juibus statini Iphigenia haec subjicit :
ngcotov 7tv^t6xfaL , tiva Tiot 'HltKtga 7tdtaov
ulr]xt f^LOtov ' (piXa yccg t6tai Ttcivr tuoi.
Ita libri. Sod frustra ultima oxplicaro conati sunt. Et voliialam ([iiidcm iii-
ter[)rotationom — ((acce[)ta onim mihi erunt omnia, sci!. ([uac do
Electra mihi narrabis ^ — locto rolutavit Kvir^ala I. c. sed quam ipso sibi
confinxit sentontiai'um cohaorentiam — ov 6ti u tTciOytiv Ttocorov atv riva
Ttdt^ov tilr]xtv 'HktKtga. tTttita 6t xal dlXa' cpila yc<Q Iqtcu Ttdvr t^ioi — .
haec voro tam incredibilis est, ut miror Klotzium I.atini^ \crbis oam vo\^e-
tiisso. Nec virorum doctorum conjocturao satislaciunt . iil Mai-klandi cpika
ydg t6Ti ravt t^oi . quam roce[)tam ab llartiiiii,^o laiiiiiioro dixil IhMiiian-
nus, rocto sano, sod [x^jus otiam ost propter inusitatani loculionem, ([uod i[)se
scripsit cfika ydg tg rd %dvr t}ioi . id iit essel «oninino ciiim hoc
mihi cordi ost. » (^)ui(l dici dobuorit , unus Soidlcriis sonsit, sed rito id
ex[)rimoro non valuit. cum in montem sibi venire [)assus est cpika yccQ t6ri
7tdvr t^d. Viam tamon monstravil eo. ([uod [)iactoi ^rrii-rr: (>tiam [)Ossossivimi
[)ronomon necossarium esse vidit, dummodo ne id cxpuiiclo iaoi intiilisset.
([uod non minus nocossarium est. Pronomon [)Ossossivum roclc articulo in-
struxit sed male 7td7'ra ejocit Schoonius conjiciondo : cpika yc(Q lori rda
ilioi. Potius patet jiLorov additamentum esso intoipolatoris metrum , [)ost-
([uam pronomon [)Ossessivum excidit , sanaturi. ruri[)iilciii vero dedisso : fl'-
krjyt ' cpika ydg t6Ti rd^id Ttcivr t^oi.
Eerri sano [)otost ([uod Orestes v. 956 s([. dc so dicit ;
ijkyovv 6t 6iy(i KCi^oKovv ovk ti6ivai .
aiya 6rtvcii^cov , ovvtK r]v ^u^TQcrg cpovtvg.
Sed cum ille i^ravom aninii moerorem occullare studuerit. probabilo osl eum
non tam valido. quam tacito ingomuisso. ne ([ui adorant suspiria oju^
audirent. Inde haud scio an kd&QCj: 6Ttvc^gcov scriliondiim sit , ([uam([uam
in editione scholastica traditum fiiya consulto rotinui.
Sed non ferondum orat, quod \. 1046 Orostes intcrroi:;abal :
Uvkcidrjg 6' '66 i]^iLV tcov rtrci^trai (pdvov\
Ultimum \ocabuIum quam non quadrot , optimo o\ Schoonii intoi[»rotatione
— 1 b —
intclleiiilur. .luaiii illc Marklanduiu ^eculus liis vtMhis coMcepil : ^^(povov
a>rnh>n >nM dn dirst-n hrinrn hct dem Morde » , d. h. hn dmi Vonrandr. dcn
du in Ikinif mpinn mn der Bejlecknng durch Mord hcrnchmm wtUst r,jl. V. 1031
nnd 1033 . Ihr rnts,nrch'ndc Sinn dcr Antwort {tavrov 6o\ aia6aa) bcscitigt
allen Anstoss . den nmn an dieser Lesart (jenommen hat >k lloc ipsinn rcs[)on-
Hini tn{um m .•onsidcnisscnt accurate intcrprct/,'s . non soluin nun.piain <lc
infrc.lil)ili Ha co-itasscnt intcrprctatione. secl etiain conjccturis abstinuissent
,,or sc (piidcni luuul ah^onis sed ncc r.-i r;itioni ncc illi^ Ipln-eniac verhis
COnurucntil>u>. <Juat> cuin rcspondct
TccvTin> yeQoiv do\ Ati^Tfn aiaija ciiov .
.;iti- o<t(Miiit ctiaiii ()rc-ti> intcrro^iationcin tantuni in dolosa sororis ora-
hr.ti.- x.M-atani csse, cujus ar-uincntuin antcccdcntihus mdc a \. 1031 p.'r
r,,.>t.'ra. H .pii.lcni mmtn f>\iadcin exce[)eris . onmia cnarratuin cst. Huic
ii:itur ..ratiom .p.oniodo ctiam IMad.s mfcrri |)0sset. nt .'l H^sc cjus hcn.'-
MMvarctur. .juacrcn» dchcl.at ( )rcstcs, non .pia>i illi aut in o[)crc aut
inl.. perlici.Mi.l.. partes essent irihuendae, .juas .[iiidem partcs sola adhuc
l|,ii!-.«ma >u>cc[)it. Iii.l.' [)atct ncc cmn Hr.).laco ttovov nec cuin Mus-ra\i..
iSalov <('\'\\n [)0ssc, scd loyov nccc>>ario rcstitucmluni esse.
In ea. .[uac ^tatim -uhsc<[uitur. colloquii [)arte.
OPKlTlll^. /jc^oa ()' avaxTO^ )j cidoTO^ dnccanr; Tccdb:
[(l^irESKl l. TfH6aC)a ur'ttoK' ' ov ycco (iv )M%oiai yt.
Iici.»
in i
opk2:tiii..
laUFKSKl /.
opk2:tiii:.
u):j.».
m ^a-
■/.o:\ urjV CKOs yt ztiTvlo^ ft'/yo>/b' :?rf^o<"^-
(io! ())) uirk^i]' XQU ^''-'^^' o.Tw^' c^i-i y.aho^:.
i-rij^ <o>?'()t' d^i . TC(6d^- ovy/AWil^ai TC(df.
(iU: avticui y.ca loyov^ Tcei6T)ioLOVL;
'cvoio/: ■ r/ei Toi dvvaaiv r-u' oixTOv yvvij.
Tic fV (U^: ioiO:: av TticVTa ova{iai)^ >Cf^/.o3i,- "
ncmo criticorum ollcndit |.ra<'tcr llcnricum ilirzclium Li|)sionsem. .[iii
uaci, ([uam - <lc Kuri|)idi- m comi^oncndi^ .livcrhiis arte » scri[)tam Li|)Siae
lioc i[)SO anno cdidit. disscrtationc |.. :)4 ..[. accurate deinonstrax it \. lOr^l
uon quadrarc ah l[.ln-enia ivlatum Orcsti navem [)aratam csse asseveranti.
quoniam Hmi. rr: alka h. c. aliac n- [)racter nQN is a[)[)aratinn ad rujiain nc-
cessariac .[ualcs ^mt. xi\ vidcatur dici [)0.ssc. idcm([ue rcctc pcrs[)eMt ct
\. 10r)2 Iphmcnia.' esse, quac nt oinnino consiliorum invcntrix sit. ita nunc
,,uo.[u.^ !,.>a de niulicrihu> .•..-itct. ct nnum in ha.^ rciiionc excidis^' \crsum.
1
Sed nec iibi hie versus exoiderit et «ujus fuerit . intellexit et toto loco er-
ravit sic constituendo :
0PE2:TH2:. x(u ^yiv vHog yi niTvko^ ^v))Qr]g jraga.
l0irENETL •***.•
0PE2:TH2:, oo\ dti uikiiv iQYi tixlK omo^ t^tt xcUwij.
I^IFENETL iviu uiwov dei. zciOde 6vyy.ovtai Tccdt.
0PE2:TH2:. (}X/: avTiatt A. T. A.
In his Iria suut. ([uac uialc hahcant : priuiuin Orcstis dc instructa [)arata.[ue
navi lucntio adse\erandi [.articulis y.a\ u)]v sinc ullo \crhorum sentcnlia-
ruuive couuexu j)0St Iphiireniac res[)onsum TttiOaOa av^oi^ . ov yico dv la-
xfoiui y\r illata: deinde quod. .[uid ad hanc navis paratac mcntioncm rcs[)on
dere de!)uerit I[)higcnia. vix excoiiitari |)0test: [)ostreuio, ([iiod \. 1051 Oresti
tribuitur. ita ut relatis Ta akka ad ca . .[uac Iphii^cuia jain .^xcoi^ita\('rat
ipsa. hacc eadeiu. (^uae -^(^ lacturaui certissime simul pronuntia\crat. ul [)er-
se([uatur. ille quasi novam vom couuueudaturus inutilitfT im[)ortunc<[u<' stre-
uuissiiuam sororein adinoueat. Quid (juod . si lotuin locuin iiulla [)rac[)cditi
opinione siiupliciter perleiieiiinus. rectc illuui versum I[)higcniac trihui atqu.'
ta akka de iis potius. ([ua.' |)Osl Iphigeniam Oresti facicnda restant. intel-
lej^i d(d)(MM' facilc [)crspici(Mnus, <ui inlcrprclationi unicc convenii ultiimj^
Orestis \(Msu>
Ti( d akk iiJio^ clv navta 6v^^ai)i xfd^o^',
<[uo a[)crte ad illain sororis re->[)onsioneiu res[)icil. Patcl iicitHr [)Otius post
v. 10 i9 unum Orcstis versum interii-^sc hujus tere sentcnliae: «haec vero
ubi facta vunt. <[uid lum I a c i c n d u m .'' ^ cm jam li^hii^cnia \. 10.^1
respondet
(jof d>} aikcir /^tjy Ta.kk oTTiO':: i-^ti /.akio^,
c|uac jcsteut po>t simulacrum a.l litus ua\is([ue [)ro[)in([uitatcm liah>[.orta-
tum. Orestis esse ejusque sociorurn declaratiira. scilicct ut lui^ati.^ harharis
ipsani cum <imulacro navi intVrant ancoras([uc soKant. Con^cntKm'; Oro^tcv
V. 1050
>ia\ ii))v vtixj^ yir TiiTvko^ tv)'iQ)i^ naoa
uavem ccrte. ([ua ante omnia ad i<l ncirotium 0[)us ^ii . m>tru<'lani [.raol..
. esse. «[uod >U[)ra \. 981 -.q. hivviter tantuni indica\it. iiuik' diMi!.' aflirmat
Ila ii<itur huuc locuui in scholastica editiono ordiiwui.
18
\. 1056 M\. iij iii>ii> ^u- leguiitur :
(o (plkxatai yvvcdKB^. oj ^ v^a^ ,^/i;rc.j .
Ka\ rau Iv v{iiv tOtiv )j xakoyg '^X^iv .
ij }i)jdh' ilvai nai 6tiQ)i^y)]vai itatQa^.
K(3>liUMM..luu. osse d^ v^a^ |i/./jr« prinuLs Mclit Hermamius. queiii ctUn
r(lil()i.'> rertc seculi suut oiunes. Sed illud co,- uou siiuplici eiToir illatuu.
<c<l .'\ .ilia s(;.le trau>latuui \i(letui : uain proiecto . (^uae jaiu ^equcutibus
.'xpumt Iplu-euia. >uaui saluteui ui chori p(»testate positaui (3sse. aperte eau-
..lUi couliueiit. propter .piaiu a.l euiu respiciat. Ila.pie pro copula hi.- qui-
<i(Mii iniuu- apta scrijjciv iiou duhitavi io^ ta^' iv vuiv tOtiv.
Hcli.pii i .tactum ut in editi.)ue scholastica, \. 115.^
advtoi ^ T h' ayvoi^ 6 co a a k cc uno vt a ( tzvoi ,
(piam.puim .M 6mia Mugular. poMtum mai^noperc oiVeudit [uolecto emm
nnra .«st. (piam admittmnu> necesse est. locutio of Uvoi launovtai. cnoua -,
,.( vrrl.! ?.au7tovtca mcdia lorma dubitatiouem movet. cujus alterum tantum
u, M.',i. 1194 evstat e.veiupluin Ttvo d\ inn y.oLDp' '^6ti6[ . uCdlov b\g to-
dw,- T ika^:iiTo, nc illud .pudein satis cerlum. Hanc tanlum , uon illam
nn.M.M(mcm t..llil .lacobsii conjectura ; Oc^ma 6c'.7ttovtaL . quam non debebat
icciperc .Nauckiu-. Uuare \idendum. au owuf-:r' f/F ^oi^Tf^/ >tl'o/ poeta >crip-
>,Mit Aliam viam Kaiichcn^tciniu^ iniil. (pu. cum coj^ulii t pobt ddvtoi^
non lil)roruu, auctoritatc nitatur. sed e Bothii demum con|cct.ira iHai;. mI,
iino teuoiv hunc \(Msum anteccdenli adjunxit hoc mod.' :
_ . — {j§ri Tcov SivLov zati^Qt^ato
ddvtou iv dyvoig 6oiuat iu7tQr]6ai TtvQi
s,Mt. iit d.- auda.Ma huju^ conatu> taceam ip>;i illa (•on|um-ti<. yMt)^Qiato
iujtQ)]oai ah.piid .onlorti continere \idctur .pi;iM n.)i. sacriiicium, sed c(U--
porum coml u>tio re> primaria iuis;?cl.
Locum .litii(Mleui. .pii \. 1209 I2l4 h-itur uidc a Marklando \ariis
trauspositionibu> malc vexatum e^^rci^ie vindica\it Kvicala j). i)9 vcpoMto
V. 1213 .'t >auacit(M cvplanato ■acA cfllcov y ov^ dti ucihota pro librorum
scriptura xra cfUo^v y ovdng uddi6ta. Kum i-itur )ure secutu^^ .-^t Klotzius.
S.mI se.pienKMu \ersuin, (pieiu ut trimetrum
cog f/xoTWcj 6b 7td6a %av^dc,i:i :n:c)Au
Thoanti continuatum nol)i> praebeut lil)ri. ueuter eorum sanavit. ac.pues.^en
— 19 -
tes in Hermanni invento. (pji repetito BixotoK atque Tphiizeuiae dato vcr-«uni
ita explevit :
l<^irENElA. tiKOtojg. 0OA2J. cog tiKcWcoig 6i Jtaoa dcw^dCti itoki.^.
Et illud uKotorg (piin vere Iphigeniae adtribueril aptissiiue ita ad Thoantis
w yt /Jidtvtig Ttokiv respondenti, dubitari non potest. Sed (^jus.Umh parti-
culae in Thoantis responso repetitio rern eo minu- poluit . (pi<.)niaiii aliain
desideramus particulam urbis rcverentiam cum lphii;cniae pictat. c(mij)oii(Mi-
tem. Ne multa, Kuri|)ides scripsil ad\erbio. .piod iii deliciis habei . illato :
JcPlfENElA. tiKotojg. HOIZ. cog Kdota Kcd 6i 7ta6a '&av^dUt Tiohg.
Cfr. . ut alio.> h)co> laceam , llippoi. 1041.
y.a\ 6 1) yi KCiQta tavta ^av^dto)., TtdttQ.
Ketinui ct delendi. uti par eral m «(liliouc \. 1299. tpi.Muadmodum
volco e\ Markiaudi .orrectione lemtur.
aitt6ti %Vkih' tCOV TttTtQCXyUiVO)!' UcOO^.
cum libn aittatl tt' ivur?' [)racl)canl, Scd mihi .juo.ju.' ii( \auckio vaiv
tiovdt tioi' TttTtQayuivo))' [iropoiKMili mu>itatuiii m hm l.).iilione ^tQog su-
s|)ectum e.s(. ujcpie eo inaiii>. <|uo iaciliu^ etiam aiii.- rationii)u> oimlii pote-
rat, ut aut Ta3i' TttTtQayuivoiv \'6o}g aut nittOti \f vuiv yai r/ rw?- TaitQa-
yuivo)v aut a.Jo utcog yaQ v^uv tcbi' jtiTtQayaiviov ^ita S('ribei"elm .
Hectejam antiquiorcs critici iu \. l^^Sj) ^ yii^ ^ E}.?.ddo^ vcvtat i'tiog ol-
fenderuut. >ed male scribendo j)r<> yii^ aul tijc aiii T>]i>() hm^^mdmn miulc-
runl :>u|)[)l(Mi.(M.tum conlra i|)>iu^ [)octac coiiMictudiiHM.i <jii.i «pii^i hic ([uo-
([ue scri[)tuiu liierit . satis a[UM'le declaratur. (',om[)aia 'm.imi n)ifii quaeso si-
miles ad[)eliationes in Hei. l.")9.> m[. ti ^ikktt . w yiig Ekkabog kiotiouccta, I
Ccpcittiv qovtvtiv liccQiiccQovg .'I Vhoen. 1225 co yvjg 'Ekkc/.do^ atoatr^krTai. sta-
tim([ue mtelleges liic .[UO.[uc po^l lo yifj Ekkddo^ ,[uadri.^vllal)um po^idim
fuisse .•^ub^tantivum, ([uo })uculian> naularum comiitio dis(Ml< mdicarclur.
Id vero aou vtaviai fuit . <[Uod Nauckius conje.Mt. -.mI vt)ikatai. cuju,-
\()cabuli uo^tris iexicis i^norati memoriarn servavil llc^vch. \(tl. II [>. ^62:
1't )jkdt)ig' o i\yvvcov )j i/.avi'o)v t6 Ttkoiov. Kjusd(Mii vocabuh siniili> i;lossa
h. I. hiit vavtai vtug. Idem vilium olim in Maueth. II. Iki expuli ikdtai
mjcjv [>r(» vcwtca v)jcov scrilxMido.
'^ ^*^ ^
r
:^^s
g'-
i^
iX
\^'
i^i:
k<%*
p','.'^ .-"■•i".
*«•'
f .'».
«.», «■-*'
:'*-f
sor*.-
r^
.':#
•^^ ^
■**.■
H«%-^'
*%- --
Hsa*"
.%.
■*^#
%- w
* /* 1
r«**j
l:-:<c;
•»>•
-■>'
-.^
.-«.
'*.^^
***■•
»-<■•- ^
U'.
&f
.<«?'•;
'A-'
- V
.-,#
%■:.