(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Fornaldar sögur Nordrlanda"

Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht Goo%\'S "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at |http://books.qooqle.com/| 







■ -Jt'^, • ' ^ ^ ■• .1" tV > v •■. • ' ■ • 1 

>^' ^^vJÍ^"^^^' • W^Í'^^-?-- ■■•-■•. 

;f ■ ' í^^- v^v '^'^ ^"-.. V "'■v,>^:í,a-: 






-? 



l 






i 

t 

A 

« 



l 



1 



n 



; ^ 



^;Z>c> 






FORNALDAR SÖGUR 



NORDRLANDA. 



FORNALDAR SOGUR 
NORDRLANDA 



eptir 



GÖMLUM HANDRITUM 



UTGEFNAR ^^/^ ^V 



AF 



*:w-Y«) 



C. C. R.4FN, P. D., 



.• •• 



•• • 



Pi^fessor, Klcldara af Ðauabrógí og Leid'arst|öniúiiniv*!^ékre(érjf**; 
hina koniingliga norrœna fomfrœáTa - félags^ MeðÍk/ii ^ k^jitngl. * 
ne&darinnar til íbmgriþa vard'veizluy hins skai)difa)i]HsK& /Isr i^ * ^ 
dómslista-félagSy hius islenxka hókmenta'^félags^ k^^kol^ nnt^a'-* 
TÍsinda-félags i þrandheimi, hinnar kgl. sTSiifikuJvÚYjerbóis^';'^*';,^ 
sagna&œd'a- og fora&ædTa - akademiu , hins kgt. skandinaviska' 
aögufi-æd'a -- fékgs i Stokkhdlmi , hins kgl. þyzka fékgs i Kon^ 
lingshergiy hins kgl. höhmiska visinda - félags i Frag^ hínuar 
kgU nid'rlenzku visinda-stiptunnar i Amsterdam, jar^arfræð'a- 
félagsins i Faris, hinnar kolitmhisku visinda-stiptunnar i Wash- 
íngton, hins amerikanska heimsspekinnar^-félags i Fhiladelphiu, 
hinna kgl. visinda-akademia i Ðyflíni, Rouen, Bordeaux, Tou- 
lon og AÍY, asamt fornfræd'a- og bókmenta-féljiganna i Stettinj' 
Berlin, liriissel, Lundimum, Faris^ Caen o« fl. 



. 


þRIDJA BINDI. 






t 




« 


K A UPMANN AHÖF^Í, 1830. 


1 

« 



• • • 




PmSTADAll I «»»1 TorrSXV Hll»T81ttB«. 



- ^- -/- 



F o r m íi 1 



1. 



í 



•^ÖGiTH þær^ cr bindi þctta innilicldr, cru 'aS frá- 
sögninni ærið óáreiðanligarj en allar cru þsér 5 rÖa 6 
bundrut^ ára gamlar, ertt og Ifka at siiklu kiti til á 
gömlum og gó(3um skinnbókum, og cru því þcss vel 
\eriSar, iÍ5 útgefnar verfti í frumriti, ba?8i málsijis vegnay 
o£ eigi sítt til merkis um forfcðranna Lugnjyudir og 
Iiugaríar í fornö'ldinni. Hiun læVði og nafjiirægi fj'ssiiski 
írætima&r Depping , scm bcr er bclzt þekktr af rili 
þvi^ er líaun samið he£r um vfkíngsjeaí>^' !^íofi3i2iiuinay 
hefir nýliga metið ena dönsku útlegginj( Xyeg^ji í^^xix ; . .:; 
binda sö'gMsaÍiis þesaa \ euu ^tóra franskií,'t/oiá:iiíi /?/?- 
vué encyclopédique , Jan, 1830« og fari^ þarui'iiý'iJLip^^f. 
annars, svofeldum orðum : ..5cthva6 hsSS, .'er^iúp' nilar^'dr' . 
aldir hefir verié aðalskemtau einbvörrar þjofe'aí'; Vcife-*;' 
skuldar jafnan allra beimspekínga at^gætni^ þó cigi 
vasri aunars vcgna^ enn at kynna scr af þvlgeð þj()ðar- 
innar í fornöld," Vi8rauki sá, er sögur þcssar bcin- 
]jnis innibalda vi8 ena norrícnu sögufræðij cr að vísu 
lítilfjöriígi, og má þó i því fikyni helzt ncfna frii&ögn- 
ina úm Starkað, cr stendr i Gautieks sögu, er að ollu ' 
leili ber þaÖ sjálf mc8 scr, a6 í benni cr sönu hýsíng 
.Norðrlanda þj(S6a báttalags i forneskjuí. Aungvu a<5 
síðr gefa þó allar sðgur þcssaV mðrg og mcrkilig at- . 
riíi' hverjnm djúpsærum sagnaritara i hcndr, og aiá 
bauQ, ef við þær styl^st, 4>kapa sér Ijósa íinynd um 
mentun,. gcð, bugmyndir oj; átriniaÖ niauj^a í þaiia 
tíma; hcbr baiju þá fyr»t nuiuiö þaun lióölcik, cr 



vm 

innib«lcl«« Við þá meKferK liennar á lík« skínnbók- 
arbrotiS Sr. 357 i 4blf. (F), er bjrjer á Hrólfi fögu, 
og nanr fram í miðjan 29da kap., Tantar þó eitt b]a6 i 
fyrra hluta 25u kap.; tkinnbúkarbrot þetta er me5 
. iljótaikrift ritað, og er bao(K rángt og íUa •krífaC , og 
þvi litilsvert, t, d. atendr i npphafi þess «^jœfn töksöm 
at ráfia" fjrir: GjafW-Refa Reinssyni. 

* 3, SAGAN AF HERRAUDI OK BOSA, bh. 
191-234. Saga þessi er einnin útgefin af Ola/l f^ere-^ 
liua met sYenskri útleggínga og útskíraudi or(ai:egistri 
á látinu, ásamt ððru yfir noí'ræn nöín, og uefnist: 
Iierraitd$ ovh Boaa Stiga med en ny uUolkning 
jámpte gamhla G^tahan. Up^áUœ 1666* 8bli. þær 
Yið ^tt&^ útgáfu bagnýttn bækr eru : 

1. ^Xif;^u"dvallar er ItfgS skinubókin Nr. 577 
. . . • . %t3bVf..í^>\; Vf útJiti at rá«a frá 15du öTd ; er 
'•::*-'*'*ý^Í8ljgt ii^^rcytiHgt í rcttrilun, t. d. leit fyrir Ut, 




kyrktiy barÍ^Jagi f. bardagi, bau6u f. báÖn, 
liálftb, ailtb, villth, opptb, egh, f. h;á]ft, 
arit, vilt, opt, ek, fylldi f. fylgfii, mykill, 
niyog f. mikil, mjök^ iio f. nú, láukreykja 
f.'lokrckkja, haofi t hófi (kap. 8, bU. 210). 
Eþtir skinnbók þessaii é!r pappfrshandritit Nr. 361b 
i4blf* {Aa) skrifað; hefir Afni Magnússon getið }fM í 
athogasemd á blafti: e» membrana quam habeo ; cr 
sú afskrift'meS settietrt, og gteiuiiigu og vcl' skrifuS. 
2. Skiönbókih 'Nr. S43' í 4bif. {B) innibeldr 
eigi netná *2 litil brot sö^nnar, það iyrra tekr yfir 
nokkuS af Ista kap., en eð sít^ara irá því í 13da kap. 
og ft'ánií 'síðaia. hluta 16da kap. ; en bók þessari er á&r 
)ýst i ioA-máia 2 Bitidi«. 



' I 



I 

IX 



8. Skinnbókin Nr. 510 í 4blf. (C), nr þaraSauki 
inniheldr atrar aögur; Iiún mun y^ra ritufi á mifiri 
15du ðld; er Leuni áfir lýst vifi Frifiþjófi sögu i 2 
Bindi. Við aðguna i b<^k þessari er pappírshaudritiö ♦ 
Nr. 36la M mestu samhljófia. 

4. Pappírshandritifi Nr. 340 í 4b]f. {D), sem er 
skrífafi «ptir.J9, er þá hefir verifi hcil , er af- 
akriftin var lekin. Henui cr áör lýst viö Ketils sögu 
liængs og Grims sögu Lofiirjkinna i 2 Biudi, 

5» yereliusar útgkÍA (F). 

þess má geta, a& úr sö'gunni er hér sleppt, 
eins og hja F^ereliui^ a 3 stöfium greinum, cr 
heldr þóktu klámíeingnar til a6 prentast^ þó öU 
handritin faafa þær. og 'ér þcss vitSgetiiS * i 'athug- 
asomduuúm. Nokkuð frábrugfiin mefifcrfi sfiguiniar 
enni nii útgefnu er til i pajipírshandr. Nr. 570(4), 
586 og 591f í 4blf. ; er hún bæði mefi öðrum ort3uui 
öll og lika stuudum annars efuis. 

4. GAUNGÍJ-HROLFS SAGA, bls. 235-364. 
Saga þessi hefir eigi afir útgeíiu verifi^ eu nú eru 
haudrit þessi hagnýtt vifi útgáfuna. 

1. Til grundvailar er lö'gfi stór skinnbók Nr. 
152 i arkarf. (^A), er líka i^nuIicJdr margar afirar sögur, 
og þaráuiefial Hrólfs sögu og Gautreks, sögu> sem áfir 
er getifi. Bókin er eigi allvel skrifufi, og má þcss 
Lér getaj er helzt þykir fábreytiligt i rcttritun sögu 
þessarar, afi h0gr skrifast fyrir haugr. £ptir ^ 
cr pappírshandr. Nr. 33B í 4blf. skrifaö, 

2. Skinnbókin Nr.* 2845 í 4blf. í því eldra 
Konúngh handritasafni í Konúngsiiis sttSru bókahirzlu 
CB)f •em lýst er í Ista Biiídi vifi Norna-Gests þátt. 
I ?>ókinni eru 2 brot sögunnar, og b^'rjar efi fyrra 
fraœan ásdgunni,,og nær i'ramí 17 kR\y.^ rn þafi aífi- 
ara kemr við i 35 kap., og nær frauií fyrra hlula 
37 kap. 






3 Skiniibókin Nr. 689í. i Ahlí. (O wuu iltrif- 
uS á ofauveit^ri I5clu öld , er líka naá rába af þvi aS 
á seinasta blaðiuu atendr 1487; liúit er me^ líkii 
Lendí og réttrituD aem B ai þorsteins . sögu Vjkúigs- 
ionar i 2 Bindi ; 'erú og a henui £giÍ8 aaga og As- 
mundar, Hálídunar Brönufóstra og Sturlaugs (itarí* 
aatua aögiir. 

4. Pappíribandritifi Nr. S92e í 4blf. (D) slep^ir 
greinum úr sögunni; við þa6 eiga pappirsbandr. 
Nr. 169c í arkárf.^ sem nokku^ vantar i, Nr. .552d 
i 4b1f., er eigi inniheldr npm^ íyrsta bluta sögunnar, 
og Nr. 587c^ i 4blhy aefn inuibeldr nyrra ágrip 
sögunnar ; cru 611 þessi liandrit litils ve^ 

5. SAGAN, AF E|GI^I,EINHENDA OK AS- 
MUNDI^ RERSERK JABÁN A ,' bls. 365-407- Saga 

•þessi er á6r útgefin af Petri Salan, 0£ nefnist Fasi" 
brödernas Eigils ock jismuncl^ Sofa af gamla Gö" 
íhiskan uitolkcuL och med Anmerhningar J^rklarad aj 
Petter Salan. Upsala 1693i,4blf.; en þj6ðskáldi5 
Oehlensc?iláger beilr i sorgarspilinu Fosibröarene mjög 
Aaldliga utnialað loforS Asmundar, aS láta grafa sig 
me8 fiSstbróÖur ainum, og íyrirburSi þá er þaráept- 
ir ur8u. 

þessar bækr baía niTbagnýttar veriS vi8 útgáfuua: 

1. Til grundvallar er lögQ skinnbókin Nr. 343 
i 4blf. (y/), og er papþírsliandritiÖ Nr. 340 i 4bif. 
skrifaC eptir bcnní^ en báðum þeim er lýst i ^ Bindi 
við Sóga Ketils bængs. þeini eru að mcstu leiti sam- 
LljóCa pappiVsbandritin Nr. 168, líka 169« meÖ bendi 
Síra Jó*iH Erlendssonar^ og 169c, sem nokkuð vantar 
í, og þá 203 í arkarf., og enu 582 i 4blf. 

2. Skinnbokin Nr. 577 í 4blf. (/?), er innilicldr 
nokkiifi brot sögunnar, og áSr er getiÖ vi8 Herrauts 
og Bósa sðgu. 



XI 



3. SlLÍnnbókin Nr- ð89e í 4blf. (C); Lcanar 
er og gctiÖ viS HcrrauSs og Búsa sögu, >cn pappiiS- 
Ijaiidritiii Nr. 526 og 592b i 4blf. eru bcnni M mcstu 
lciti fiamliljóðA. V 

.4. ^íans útgáfa (S); þess niá« iim bana geta, 
að böndin á orðunnm, scm verifi munu bafa i band*-^ 
rUin^n^ er hún yar prentuð eptir, bafa optaat veriS 
iitu»t}e9in^ og befir þaxaf lcidt margar prentvilJiir. . 

Q. SQRLA SAGA STERKA, bU. 408-452. 
^"SAJU...€(r .4$r pr^tiutS iti«ð ^venakri og látinskri út- 
leggíngu i JfJ(írn4rs Iforiiíska XJimpQdaten '* 

Vi6 þeasa útgáfu a^unil^> eia eptirfylgjandi: biékr 
bagnýtUr (^:. ^ . . . 

1. Til grundvallar er lagt pappír«baiidritli.& Nr, 
82b i 4b]f». J.Handri4a-Yi(^baBilir^um (^jidditamvuis) 

i bá<ikólan9 bjðkasafni. ,.,,,, 

% Bjimsra útgáfa (fi); \e^ \4xn nnklB.fjðlorC^ri 
viða bvar. Qg a$ nokkru lciti fjqábrMgöiu , b6 er öviQa 
önnur melníng i frásögninni eða vi5i*aukar viiS b^zia, 
og þat^ -aem bún befir umíi:i|mj.^i cr þvi Jitilavert. 

' 3. Pappír^andritiö Nr. 56Qd í .4blf.; (C; 'er. a«. 
öilu sambljóða A. 

4. Paj>pírsbdndriti5 Nr. 168- i arkarf. (J)) er 
cigi nijö'g frábrugði6 ^, ferr það miðt i milJi A og 
-&# og.cr pappirabandritiQ Nr. 171 i arkarf. þvi belzt 
sanihljóSa, en aleppir þó,.greii9]am á niiiJi,. Qg cr nokk- 
u(5 frábrugðit^ er þa5 uicð ilj^taskrift og Jitils metanda* 

7. . &AGA AF HJALMTER OG ÖLVJÍR, bls. 
453-518. *$(^£A þeasi er ÁÍt út^eiin mcð svenskri út- 
lcggíiigui og .neíniat Ii//almUrs och Ölt^ers Saga^ /utnd^ 
iaftde om treqne Konungar i Mannaliem eller S%*erige^ 
Inge^ lljamter och Inge^ samt (jl^er Jarl och om the- 
ras uihresor íil Grekdand och Arabien tid pass i the 
f'órsta hu^ulrade áhren ejier Chrisii Fgdelsey af gamía 



XII 



nordiaka • Spráket á nyo p& St^eruko utfiíolkad a/ Jo^ 

han Frederioh Peringskjöld, Stockholm 1720; 4b]f. 
þetsar bækr faala nu vi6 útgáíiina bagnýttar verið : 
1« Til grundvallar er lagt pappiiábandritíS Nr. 

30 (3) í 4blf. i enu konuugl handrítaaafui i Stokk- 

hJlmi {A). 

2. Pappfrsbandrítií Nr. 63 1 aAarf. 'í'teíSa 
baudritatafni (Z^), og beiir Hra. Yfirkennari þoaoEia 
GuÐMUirÐssoN gó6fúsliga samail^horíð bándrít þeui 'fyrir 
útgefarann, er bann 1827 ferSaðiat' tii Stokkb6lmir; 

3. Pappírebandrítíð] Nr. 109 i SblK (C)/ Ine5 
háifffetlrí bendi og béria-^laattifigti 

4. Veringskjölde útgáfa (P) , er "þvíuaír ' «am- 
bljófia hiatun bandrítniiam. 

8. SAGA AP IIALFDANI EYSTEINSSVNI, 

r • • • 

bls. 519-558 Sagan er á8r útgeíin méí'svenakri og 
]dtiiiskri iJtleggínga i* *BJbrne^8 Nordiska ÍL&tnpada^ 
ter*. 'Nú eno þessi bandiít bagnytt vlðnutgáfu sög- 
unuar. 

4. Til grundvaHai' er IðgiS skinnbókin Nr. 813' 
í 4blf. {J}; sem lýst 'er ^ í 2 Bindi viö- sö'gu Kctils 
bængsy og era pappirsbandritin Nr. 342 og 59 lc í 
4bif. og þá Nr. 109' i '8b]f. henui að mcstu leiti 
•ainbljútSa. 

2. Skinnbókarbrolíið Nr. 586 í 4b]f. (C), er 
byrjar framan á sögiinni, og naix frami 7da kap. ; 
þa6 er iuc(3 sðmu bendi bg á viÖ ^-brötið seiu 'um 
er getið við Asmundar sögu keppabatia r2ni Ðindinu. 

3. 'Pappírsbandriliö Nr. 340 í 4blf; (/>) satn- 
bljúða jii, og á6r lýst þar sem frá heuni er 'sagt. 

4. Björners útgRÍtí{B)^ er innibeldr frábrugÖiia 
mcðfcrS söguunar, og aÖ því seni vir8ist, þeirri preut- 
utTu ýngri ; er biai bæði uCruvísi orðuÖ, og segir stuiid- 
uni frá ö(3rum atburÖum enn A, og er þó tnc&tr 



XHI 

munr þeirra í uppliafi söguiruar, en' þeiiu 2 aíSuatu 
kap. i ^ sleppir \^ njcS öllu. þcSsari uiefiferft aög- 
unnar cru pappírsliandritin Nr. 171b i arkarf. og 
583 i *blf. samhljóöa, og þá líka Nr. 82b i 4blf. 
uieðal bandritauna í ViÖbætir Hftudritasafnjiins. ^ 

9. HALFDANAR SAGA BRÖNUPOSTRA, 
bla 559-591. Sagan er áSr prentnS með svenskri og 
látíuskri útlcggíugu i B/örners Nordisha KSmpadaiér^ 

Nú eru þessar baekr bagnýttar Tið útgáfunii: 

1. Til grnndvallar er Jdg6 Bkinnbókin Nr. 152 
i arkarf. {A), sem á8r er lýst viö Gautreks og Hróífs 
og Gaungu-Hrólfs aögur; eptir lienui er pappirsband* 
ritið Nr. 295 i 4b]f. skrifað; en pappírsbandritiö Nr. ' 
297 i 4blf« þeim aamhljóða. 

2. Skinnbókia Nr. 671a i 4blf. {D); er hún 
allvel skrifuiS og a6 ágizkun frá 15du ^ld; benni em 
a6 mesta^leiti somhlj^Ca pappírabandritin Nr. 294^ 
297b, 5dle og 568» 611 i 4b]f., og ern þau 611 IkiU 
ijörlig og með iljótaakriftarbendi | er þaft aiSasttalda 
hálífúit og þvi vart læsiligt* 

3. Skinnbókin Nr. 589e t 4blf. (C)^ er inni- 
beldr mikinn blnta s5guttnar; bún er fremr samUjóiSa 
ji enn 2>, og er þö eigi alimikiS fi^brngfiin enni 
siðari ; benni er hér að framan lýst. Sambl jófia C er 
pappirsbandritið Nr. 296 i 4blfv, einnig att mikla 

leiti Nr. 164h í arkarf* 

4 BJörners útgáfa (^S) er lakligri enn hin 
handritin, og ferr þó nærr D enn A eöa C aÖ orfia- 
tiltæki; en bætSi i B og l) vantar einstakar máls- 
greinir, iem A he&r, og þá lika 14 kap. 

10. SAGAN AF STURLAUGI STARPSAMA, 
bls. 692-647- Sagan er á8r útgeOn, og n^ífnist 8 a g- 
an af Stnrlaugi hinam starfsama elierSiurlðg 
ihen arbeuames HUioriay Jotdom pá gammal GOihi'- 



XIV 

nka nhrijven och nu pA Spensha ulíálíad aff Gudmund 
Oiojz Son. Upsaia 1694, 4blf. 

Ná ero þcssar bækr liagnýttar \iS útgáfuna: 

1. Til grundvallar cr lagt pappirshandritiS Nr. 
173 i arkarí. (^) mefi bendi Aftgeirs Jónssonar, akrif-* 
ara þormóðar Torfasouar (^Torfæi) ; samhljúSa þvi eru 
pappírshandritin Nr« 172 i arkarf. me5 söom Lendi, 
líka Nr. 202« í arkarf. og 337 i 4blf. Sumstaðar 
virt^ist orðfærið afbaka(S og úr lagi fasrt l ji, og eru 
þá orS til leiðréttíngar tekin lír B, 

2. Skinnbókiu Nr. 335 i 4blf. (^); biin er 
bczt bandritanna, sem brúkaS hafa TcriS tí6 lítgáfu 
aögunnar^ og af réttritnn og útliti a& rá5a írá byrjun 
15du aldar, en er TÍiSa sto gjörmáð, afi me6 ðngTu 
móti mátti lesa hana alla^ TarS bún þTÍ eigi til grund- 
Tallar lögð. 

3. Skinnbókin Nr. 589f i 4blf. {C), er lika 
'inniheldr nokkrar af áCrtö'Idum sö'gum; i bana Tantar 
iiokkií5 af aögunm , a6 ö6ra leiti er bun •ambljófia 
B; pappirsbaudritið Nr. 336 i 4blf, er skriíaS epttr 
benni^ 

4* Utgáfa Guimundar Olajhsonar (C^) ferr 

meSalTcg miUum ^ og .B; þaraðauki eru meðal 

aö'gabrota i Nr. 567 i 4blf. 3 opnur úr skinnbók í 

12blf. af sögunni , en hTorki Tel skrifaðar né gamlar 

,og þTÍ einskis TcrtSar. 

11. SAGAN AP ILLUGA GRIDARFOSTRA, 
bls. 648-660. Saga þessi er áðr útgefin, og nefnist 
þar: Sagan af.Illuga Gryðarfóstra eller lUuge 
Grydarjostres JJistoria. Fordom pá gammal Göíhi^ 
ska shrifpen^ och nu pá Spénsha uUálkad aj Gudmund 
Olojsson. Upsala 1695. 4blf. 

Við þessa útgáfu em eptirfylgjandi bækr bagnyttar. 

1. Til grundTallar er l6g( skinnbókin Nr. 123 



XV 



'• 



í,8Wf. (^, ' af litTiti hennar a« ráía slcrifu6 á ofan- 
veiðri ISdn öld; Imn er meðallagi vel akrifuÖ, og 
rettrít^iiii Bennar þaieptir. SamLljó8a Ixenní cr papp- 
írshandrkiö Nr. 59 Ig í 4blf. 

2. PappírsliandriliÖ Nr. 203 í arkarf. (j?) meS 
hendi S/ra Jóns Erlendsaonar ; vi6 þaS bcr papp« 
íröLandritunnm Nr. 298, 363,' 582 og 592« í 4blf., 
aem þó er æði afbakað, óllum saman, líka Nr. 193d í 
arkarf* 

3. GiAmundar Olafssonar dtgáía (G), cr helzt 
Ber saman vi6 Bé 

12. SÁGA.AP EIREKI VIDFÖRLA, Ll«.661- 
674 j hún hefir aldregi á6r verifi útgcfin. 

Við útgáfa þcssarar sögu cru cptirfylgjaodi handrit 
lagnýtt: 

1. Til grnndvallar cr ló'gí skinnbókin Nr- 657o 

í 4blf. {A); er þafi allgóð skinnbók og vel ritntf , og 

tranttíiga seinna cnn á ofanvcrfiri I4du Ölá; á hcuni 

ér Saga GutSmundar biskups og flciri sögur; réttritnn 

í henni er b'tt frábrugíin, t. d. Erckcr^ sackt, 

akcr, spackligr, tock £ Erekr, sagt, akr, 

spakligr, tók; drykc f. drykk; rjockj-ur f. 

rekkjur; rovkscmd f. röksemd; hvogormum 

f. hdggormum; snöri, sneyru f. snéri, snoru; 

hjöröt f. hcru6; gyor6i f. gjörfii; ey.gjnm f. 

eyjum; Girkit f. Grikkir; ^crbiði f. eríitSi; 

liegat f. híngat, ek kennig, a6 ck gjörag 

o. 8. fr. Hcnni et a8 me5tu sambljóða pappírsliand- 

ririft Nr. 179 í arkarf. meS hendi Sira Jóna Er- 

lencUéonarm 

*2* Fiateyjarbók á Konúngsins stóra bókasafni 
(^/ saga þcssi er. þar á 11-14 dálki, og cr nokkuS 
fjölorfiarí þar enn i A* Af henni eru pappirshand->. 



XVI 

ríHu Nr. 193b í arkarf. og Nr. 346 í4blf., cr inni- 
lieldr 3 aÍKkriftir af sö*guniii, sprottin. 

3. Skinnbókiu Nr. 2845 í 4b]f. í enu eldra band- 
rífasflfiii í Konúngsius stóru bókabirzla (Ílf); benni er 
Átv lýst TÍ8 Norna-Gests sögu i Ista Bindi i saga þem 
er þar mjðg sambljóSa me6fqr6 liennar i jÍ, 

£ins og heitiÖ var i Ista Bindinu fylgir nú ap- 
tan viS bindi þetta Registr yfir mannanöfn og staða, 
og enn eitt yiir bluti þá^ er helzt mega gefa þeim, 
er ttliks girnist, hugmynd um fornö'id og bátta bennar, 
en öli eiga þau a& gjöra les^ndom brúkun sögafloklLs-> 
ins hægari. 

KAUfMAvvARÖPir þann 28 Janúarii 1830« 



S A G A 



GAUTREK.S KONUNGS, 



ER SUMIR KALLA 



GJAFA-REFS SÖGU. 



F0IIHAI.DAR SöGVIlNoilDAtA.IÍDA2 3Bf«DI. 



J 



Saga Gautreks konúngs^ er sumir kalla 

Gjafa-^Refs sögu*# 



iÍee 1ief]Um v^r eina kátliga^ frásogn af , 
einum koniSngi ^ ]>eim er Gauti hét j hann var 
vitr maðr ok velstiltr, mildr ok máldjarfr. 
Hann réSfyrir Vestra-Gautlandi, Jþat liggr milli 
Noregs ok Sví|>j(5Sar fyrir aUstan Kjölu aila, ok 
skilr Gautelfr miUi Upplanda ok Gautlands. 
par eru störar merkr ok íUt yfirferðar , }>á er 
felalaust er. pessi koíiángr, er fyrr nefndura 
vér, fdr optliga meS haúka sína ok hunda á mörk- 
ina, pví hannvar hinnmesti veiðimaðr, ok þóLii 
honum |>at en mesta skemtan. í f>ann tíma 
var víða hygt , |>ar sem miklir skdgar voru um« 
hverfi^, |>víat margir menn ruddu mörkina, |>ar 
sem fjarlæg var almannabygðy ok gjöi'ðu sér 
par alhýsi, sumir |>eir sem flýð höfðu af al- 
manna veg fyrir nokkur sín ránglig tiltœkij 
sumir flýðu fyrir Ijóðœsku, eða nokkur œfin- 

1) þaimig fjÁlJtógu^ yfirskrifti Sagfl aí HAl^ GaatTtbftyiii, 
hofuil^yfirékrift fyrir bii^um *6gunum ^ A\ frá Gauta kotiiiligi enum 
niílda , meS njari hendiC\ »{ Cautrekkok Hrélfi, V\ { endanum 
Cinía - Refs Saga, ötl> ^) dafilligif ^ B, v, { C* 

A2 



4 SaGA GaDTREKS KOirUNGS. 1 K. 

týri y ak pdlíust pá sfðr spottaSir eðr haeddir 
verSa, ef J)eir vœrifjærri annarrá maana athlátri, 
ok Uf8u svá út allan sinn aldr, at jþeir fundu 
aungva aSra menn ,' enn J)á sem hjá peim voru. 
peir höfSu ok ipargir leítat sér staðar lángt 
frá almanna veg, ok komu pví aungvir menn iþá 
heim at sækja, utan pat varð stundum, at vilt- 
iist á mörkum, at menn hrötuðu^ pá til feirra 
heimkinna, pdtt menn vildu par gjarna aldrei 
komit haía. pessi konúngr Gauti, er fyrr nefnS- 
um yér,. var farinn vi8 sinni hirí, at veifea dýr 
á mörkinni með sínum enum beztum veiÖi- 
hundum, Xonúngrinn gat at líia einn fagran 
hjort, okpettasamadýrvildi hann gjarnaveiða, 
ok slær lausum sínum veiðihundum , ok eltir 
petta sama dýr meh svá miklu kappi-, meSan 
dagrínn vannst til nætr. Hann var nú einn 
sinna manna, ok var kominn svá lííngt á mörk- 
ina, at hanu vissi, at mátti eigi komast til sirnia 
manna sakir náttmyrkris ok lángrar leiiSar, er 
hánn hafSi farit allan daginn; pat ok meS^ at 
hann haf5i skotit petta dýr me5 spjdti sínu, ok 
stóð pat fast í sárinu, en konúngr vildi pat 
með aungu mdti láta, ef hann mætti ná, ok 
Jólti skömm, ef hann næ&i eigi vápni sínu. 
Ilcr hafM hann álagt svá mikit kapp , at hann 
hafði af sér kastat öUum klæíum nema h'nklæS- 
úrtí; berfœttr var hanu, ok hafði aungva'skiia, 
ok bafei víSa rifit iians leggi ok iljar bæÖi grjót 

*) óvi7.ku, /?5 óvináltur, f. *) hörfuíu, r. 



1 K. SA6A GauTREKS K01IUN6S. 5 

okskógrian. Ekki náir liann dýrinu, tekc nú 
at myrkva af nótt, svá at aldrei veit hann, kvör t 
hann stefnir, nemr nii stað ok hlýðir til, ef 
hann heyr^i til nokkurS) ok litla stund hefir 
hann stað numit^ áðr hann heyrir hundsgá, ok 
^ángat gengr hann, sem heyrir hundinn geya^ 
pvíat hpnum pótti Jiar helzt manna von. pví- 
næst sér konúngr hiSsabæ lítinn; jþat sá hann, 
at maðr stóð úti, ok hélt á viðaröxi. pegar 
hann sér, at konúngr stefnir til bæjar, hleypr 
hannat, ok drepr hundinn, okmælti: eigiskaltu 
optar vísa gestum á garð vorn, f>víatf>at sé ek 
gjörla, at sj4 maðr er sv& mikiU vexti j at hanu 
mun uppeta alla eignbdnda^ ef hann kemr 
hér innan veggja, ^skalpaiok aldrei verða, ef ek 
máráða. Konúngr heyrði orð hans, ok brosti at, 
hug'sarhannl^atmeðséryathannvar líttviðbúinu 
útiatliggja, en pdttu eigi vísar vi6tökur, ofhann 
biðipessy er honum væri innboðit, gengr djarf- 
liga at dy runum. Hinnferr fyrir dyrnai^ okviU 
hann eigi inn láta. Konúngr lætr hann kenna 
ailsmuaar, okgengror dyrum, pannerfyrir stóð. 
Konúngr gekk til stofu; par voru fyrir íjórir 
karlar ok fjdrar konur j ekki var |)ar heilsat 
Gauta kondngi} "þó sezt hann niðr. Sá tdk til 
orða, erhonum sýndist búandligastr, ok mæltí: 
hví'léztu penna mann hér inn koma? prællínn 
svaraði, sá er i dyrunum hafði staðit : þessi maðr 
var svá sterkr, at ek hafða ekki afl við Fionuin. 
Okhvat gjörðir J)ú, ^á er hundrinn gó^ præll- 
ínn svaraM: ek drap hundinn, þvíat ek vildi 



/ 
6 SaGA GauTMKS KONmiGS. *1K. 

eigi| át hanií TÍsaM fleiram alíkum gauram at 
garði) sem mér Ifzt ^essi maðr vera« Btfndi 
mœlti: diggr f^rœll ertu, ok má eigi 'þhr um 
kennay pó pessir öfimligleikir liafi orðit, ok er 
vandlaunat fiér pín umsjá, ok vil ek á morgin 
gefa þix yeri^kaup, ok skaltu pá með mér fára* 
Hiis voru par vel búin, ok menn vœnir ok 
hœfiliga mikllr. pat fann konúngr, at peir 
óttuðust. hann. Btfndi lét setja borð, ok var 
matr á borinn; ok er konúngr sér, at honum 
mun ekki boðinn matr , stf gr hann undir borS 
hjá bónda, tekr til matar ok snæMr d)arfliga ; 
ok er bdndi sér petta, hættir hann at matast^ 
ok dregr hattinn fyrir augu sir. ^ Hvorugir 
tala bér viðr aðra; ok er konúngr var mettr^ 
lyptir böndi upp hetti sfnum, ok bað bera 
disk af borði , þviat nú mun eigi mat at varð- 
veita, Siðan fdr fdlk at sofa. Konúngr lagð- 
ist ok til svefns, ok er hann hafði litla hri5 
legit, pá kom kona til hans, ok mœlti: mun 
eigi ráðligty at pú f^iggir beina at mér. Kon- 
úngr svarar: fietta horfir vœnligai er 'þú vilt 
tala við mik, jþviat hér eru dauflig hýbýli: 
Eigi j^arftu f>at at undra, pviat vör hðfum 
aldrei gest átt á œfi vorri| ok pess get ek, at ^d 
sérbdnda engi aufúsu' g^^^r. Konúngr mælti : 
vel mætti ek launa bdnda fyrir allan pann kost- 
naðy er hann hefir fyrir mér haft^ |)á er ek kem 
til míns' heimilis. Húnsvaraði: til meira [get 

s) 6fibu, C', aufusa, f^. 



1 K; SA6A GAUTReKS KONUHGfS. 7 

eLmunum^ draga, enn v2^r fáim sœmd af ^^r í 
m6ti pessu tilfelli., Kouúngr mælti : ek bið, at 
pú g]örir mér kunnigt, hvörsu fölk yðvart heh- 
ir. Hún svaraði: faðir minn heitir Skafnör- 
tlíngr>9 pvl hefir hann pat nafn, at hann er svá 
glöggr um kost^ sinn^ at hann má eigi sjá, at 
pverri hvorki matr né annat, þat er hann á: 
mdðir mín heitir T&ti*a ; f>ví hefir hún f>at 
nafn, at húnviUaldreiönnurklæðihafa, enn pat 
sem átr er slitit ok at spjörum orðit , ok pikir 
henni {»at mikil hagspeki. Konúngr spurði: 

• 

hvat heita bræ,ðr pínir? Hún svaraði : einn 
heitir Fjölmdði', annar heitir ImsiguIÍ% f>riM 
GiUíngr. Konúngr mœlti: hvat heitir þú eða 
systr pínar. Hún svarar: ek heiti Snotra, hef 
ek |)v{ pat nafn , at ek |>(5tta vísust allra vor ; 
systr mlnar heita Hjotra ok Fjötra. Hér er sá 
hamar við bæ vorn^ er heitir Gilllngshamar, 
ok Bar 1 hjá er stapi sá, er vér köUum Ætternis* 
stapaj hann er svá hár, ok þat flug [fyrir of- 
an* at þat kvikindi hefir ekki llf , er far gengr 
fyrir niðrj Jiví heitir pat jEtternisstapi^ at par- 
meS f œkkum vér vort œttemi , pegar oss pikir 
stör kynsl vi8 bera, ok deyja par allir vorir 
foreldrar fyrír utan alla sdtt| ok fara pá tíl 
Oðlcsv ok |>urfu vér af aungu voru foreUri 

>) getu ninn, C. ^) þannig UííFrití epiir þvi' sem A hefir 
JfMmvegie Skafnaurtungr ^ /i^r Skafuanliíngr ^ Skafnaurriíngr, C^ 
•Skapnarlnngr, V her og framvegi%\ Skjifnarliíiigr} hin. *) Fjól- 
mócfr, hin alhia&ar, ^) Tmsígil], alUtaifar, f^ *} ofHU fyrir, C 



8 Saga Gautreks korungs. i jl. 

, 4 

pýngsl at hafa n^ j^rjóskui pTÍat þe$BÍ sflBldar-' 
staðr hefir öllum verit jafnfrjáls vorum- œtt-. 
mönnumy ok purfum eigi at lifa við i]árt)ón 
eða fæðsluleysii né engi önnur kynsl eðr býsn^ 
J^dtt hér beri til handaj nú skaltu |)at vitai at 
föður mínum |»ikja '^etta vera hin mestu undry- 
er pú hefir komit til húsa vorra, vœri pat mik- 
il býsn^ pött ótiginn maðr hef{ii hér mat etit'^ 
en f>etta eru með öllu undr,. at konúngri kal- 
inn ok klœ5alau8| hafi komit til húsa vorra^ 
þvíat til f^ssa xíiunu engi dæmi finnast ; . ok ^vi 
œtlar faðir minn ok nuSðir á morgin at skipta 
arfi með oss sjskinum, en^au vilja síðan^ ok 
prœllinn með fieim, gánga fyrir Ætterxiisstapa^ 
ok fara svá til ValhaUarj viU faðir minn e^i 
tæpiligar launaj>rælnum|iann göðviljay athann. 
ætlaði reka pik or dyrumi enn nú^njdti 
hann sælu með honumi |>ikist hann ok víst 
vitai at Oðinn mun eigi gángaí mót ^rælnum, 
neftnahannsé i hans föruneyti. Konúngrmælti : 
sé ek at ^ú munt vera hér málfrömust^i ok 
skaltu hafa mína hollustui ]þik}umst ek sjá at 
pú munt mær vera^ ok skaltu sofa i hjá mér £ 
ndtt. Hún bað konúng pví ráða. Um morg^ 
uninn sem konúngr vaknari mælti hann ; J>ik 
kveð ekat ^essu Skafnörtúngr'i ek gekk tilyðv* 
ars bæjar berfættri |»ví vil ek nú skiía af bér 

■^ hér byrjar D, enm^ 'ó&ru orlfaliliœki. ^)inálfimiist, <?, ^. 
^ j SJLapnartitngr, C. 



1 S^ SjiLGA GAUTREKS KONUHGS. 9 

]^iggía« Hann' svarar aunguy ok fœr hon- 
um skúa , ok dró úr |>vengina« pá kvað kon- 
iSngr : 

Skúatvá 

er mér Skafaortdngr^ gaf ' 

pvengum er hann par* nam^ 

[ills'^ manns kveð ek 

aldrei verða* 

grandalausar gjafir. 
SiSan bjdst konúíigr i braut , ok leiddi Snotra 
hann á götu. Konúngr mœlci: bjdða vil ek 
{>ér meS mér at fara, pvíat mhr er grunr á, at 
nokkut gjörist at okkrum fundi, ok ef pil 
^rr með sveinbamy {tá láttu Gautrek heita^ 
ok drag svá. af nafni minu, ok rekstri ^^eim, ^ 
er ek hefi haft til hýbýla yðvarra. Hún svar- 
ar^ viss von |>iki mér á pvf, at |>ú getir 
pessu nær, en ekki má ek með pér fara at 
sinni, pviat i dag skal skipta með oss arfi 
sjskinum eptir feðr vorn ok mdður, pvíat {lau 
œtla at gánga fyrir jEtternisstapa. [Konúngr 
bað hana vel lifa, ok baS hana koma á sinn 
líindj svá sem henni j^mti tími til. Ferr 
konúngr, |>ar til er hann kemr til sinna manna, 
ok sezt nú um kyrt*^. 

^3 Ska&artiSngr, C$ Ska&aKtibiga > Ð. <) niakr £, h v- K 

^) JkÍ, C^y. ^) at iUs, Cé *) ajaldan ▼erd'a váncls manns, D, 

^) Koniíugr drogr [>a gidlhríng af hendí sér , ok gefr hemii , ok 

hiifr bana þann béra til jarteigna , e£ liíenni sýndiat hans at TÍtia ; 

ok «plir þal ferr hiía heám aptr, D. ^ 



10 Saga Gautreks KONUNGS. 2 K. 

I 

2^ .NiS er frá pvi at segja', pá'er Snotra 

kom heim, sat faðir hennar^ yfir fh sínu, ok 

mælti: með oss hafa orðit býsnmikil, erkon- 

iSngr s]á hefir komit til vorra hýbýla, ok etit 

ilpp fyrir oss mikla eigu ^ ok pat sem oss henti 

sízt at látaj má ek eigi sjá at vér megum 

halda öUu voru hyski fyrir takfœðar sakir, ok 

Jivíhef ek samanborit alla mina eigu, ok œtla 

ek at skipta arfi meTS yðr sonum mínum , en ek 

œtla mhr ok konu minni ok prœli til Valhallar; 

má ek eigi prœhium betr launa sinn trúleika, 

enn hann fari ' me5 mér : Gillfngr* skal hafa 

uxa minnhinngdða, okpauSnotra, systirhans; 

FjöImöSi skal hafa gullhellur mfnar, ok f>au 

Hjötra, systir hans; Imsigull skal hafa korn 

ailt okakra, ok pau Fjötra, systir hans: en pess 

biðeky8r, börnmín, ateigifjölgið|>ér liðySvart, 

8vá at fyrir pat megi |>ér eigi halda arfi mínum. 

Ok er Skafnörtúngr hafði talat slíkt, er hann 

vildi , eðr honum líkaði , fdru |>au öll saman 

uppá GiUfngshamar I ok leiddu börnin foður 

ainn ok mdður ofan fyrir Ætternisstapa , ok 

fóru pau glöð ok kát til Oðins. Nú er pau 

sýskin voru i búi, pikíst pau purfa at hag- 

ræða fyrir sér; |>au taka shr spítur, ok spita 

vaðmál at sér, svá at ekki peirra kemr við 

annat bert, pótti peim ^i trúast um unnit^ 

at eigi mundi fölk f>eirra fjölgast. Snotra 

fann pat með sjálfri sér, at hún fór með 

>) Giilingry b. v. />. ^) Ska(jianiíngr, alUia&ar D. 



21. Sasa Gautreks konungs* 11 

heaná , ]^oka8i< hún pá spftunm i ya^máUnuy 
8V& at ná mátti hendi tiL Hún lét sem hún 
8v»fi* En er Gillingr vaknaðii e)$a raumsk- 
fiSi af svefni, varp hann hendinni frá sér, ok 
kom við kinn hetmar; ok er hann vaknaði, 
mœlti hann: hét hefir öfimliga tiltekizt, er 
flk skal hafa grand gjört 'þír^ mér sýnist sem 
'pú sér núklu digrari, enn verit hefin Hún 
svaraði: leynpúpessu, sem pú mátt. (Hann 
svairar:) ^au endemi mun ek eigi gjðra, j^vfat 
þetta má meS aungu mdti leynast, síSan er 
fölk okkar fjðlgast. Litlu síðar fœddi Snotra 
eitt fagurt sveinbarn, ok gaf nafh, ok kall- 
aði Gautrek. Gillíngr mœlti: stór býsn berr 
nú viðy ok má eigi leyna, ok skal ek fara^ at 
segja bra^ðrum 'mlnum. peir mœltu: allt ráð 
vort viU nú fyrirfarast fyrir býsnum pess- 
um, sem við berr, ok er j^etta mikit laga- 
brot. GiUíngr kvað: 

[Heimsliga ek veik 

hendi til'^ 

er ek kom vi5 

kinn konu; 

lltil líf [kve«a 

höf 8 til* 118a 8ona% 

af pví var hann^ 

Gautrekr gjðrr*. 

*) Hendi míjini ek gtœtda heimakliga þá, D. ^) til, v. / C. 
*) sonar, C. ♦) fyrír þat trá [ hgfir D: þér kwe9é lýíir 
▼era, en af þTÍ var þó. ^) getinn, C. 



I 

12 Sa6A Gautreks kohungs; 2 jk:< 

« 

peir kveða haiin ekki mega um kymia) er 
bann yðraðist, ok yildi aldrei at J>etta faefði 
orðiL Hann kveðst gjaman vilja gánga fyrir 
Ætternisstapa, ok kvað talin smærri býsn. 
' peir báðu hann bíða, hvat við bæri fleira. 
Fjölmóði sat at fé um daga, ok bar með sér 
guUhellur sínar, hvört sem hann för, ok einn 
dag sofnaði hann, ok vaknar við pat, at snígl- 
ar tveir svartir höfðu skriðit á gullhellu hans. 
Honum f>ótti dala eptir^ par sem döknat 
hafði guUit, ok sýndist honum raikit porrit 
hafa. Hann mælir: mikit er at verða fyrir- 
lessu fjártjónii ok ef svá berr optar til, pá. 
mun eigi gott at fara snauðr til Oðins, ok 
mun ek gánga fyrir jEtternisstapa , ok verða 
eigi optar fyrir fiessi fjárauðn, pvíat aldrei hef- 
ir orðit Qafn kolsvart* um mitt efniy síðan 
faðir minn miðlaði már fé. Hann segir bræðr- 
um'sinum þessi býsny er við hafði borit, ok 
bað pá skipta arfi. Hann kvað pá : 

Stuttir sníglar 

itu steina íyrir mér, 

nú vill oss hvervetna háa'; 

snauðr mun ek snöpa, 

hvíat sn(glar hafa 

guU mitt allt grafit. 
Siðan f(5r hann ok hans kona á Gillírigshaiti- 
ar, ok gengusíöan fyrir iEtternisstapa. pat 

t ) SV8 mikit , e. £) haU^ C. 



2 K. Saga Gautreks konuvgs. 13 

s . 

rar einn dag y at ImsiguU gekk um akra sfna, 
sá hann par fyrir sér {>ann fugl, er Spör heitír, 
er á vöxt er sem titling honum leizt hann nú ; 
horfa skaðvænliga^ gékk með akrinum^ ok sá 
at fuglinn hafði tekit or axinu eitt koruit. pá 
kvað hann: 

pat var spéll 

ok * spör um yann 

á akri Imsigulls 

axi var skátt ; 

or* var korn numit^ 

[|)at mun œ Tötru œtt ]im trega** 
Siian for hann ok hans kona, ok gengu paú 
glðð fy i'ir i^tternisstapa y ok vildu eigi fá optar ^ 
slíkan ska5a. Gautrekr var {>á úti, er hann sá 
uxann gdða; hann var T* vetra, honum varð pat 
fyrir, at hann lagSi uxann með spjtfti til bana; 
ok er Gillíngr sá f>etta,.{iá kvað hann: 

Ungr sveinn 

drap uxa fyrir m^r^ 

(f>etta) eru bannvœn býsn ) 

mun ek aldri eiga* 

jafn gdðligan 

grip, þó ek gamall veríi. 
Hann mælti: nú er eigi viðsœmanda, fdr hann 
síðan á Gillíngshamar, ok gekk faSan fynrÆtt- 

1) ei\ Dy V, ^) ok, C. 3) þ. nj. ei Tötra of t., D; því 
slíkt iiiun œtt vor t., F. *) 12, D. *) þannigK^ Man, 6. w# 
j4 og hin* 



14 Saga Gautb£ks KONUNGS. 2-3 K. 

emisstaipa. Nú voru {>au tvö eptiri Snotra ok 
Gautrekr, 8on hennan Hún býr sik^ ok bœði 
pau, til brautferðar, fara nú f^ángat til , er|»au 
finna Gauta konúngj tekr hann vel við syni 
sínúmj fæðist hann par upp með hirð f5ður 
sínS) ok var bráðgjörr á allan l^roska^ ok llða 
ná svá fram nokkurir vetr, par til er Gautrekr 
var mjök fuUkominn at proska; Jiá bar sv& til 
at Gauti konúngr tdk sdtt| ok kalla&i til sín 
vini sína. Konúngr mœlti : 'þhr hafið verið mér 
hlýðnir ok eptirlátir í öllu, en ná J>iki m^r 
mikil von^ at pessi sdtt^ er ek hefi, skili 
vora vingan , vil ek rfki petta 9 er ek hefi átt, 
gefa Gautreki , syni mínum y ok j^anr.eð kon« 
iSngs nafn. ' peim líkaði |>etta vel| ok eptir 
andlát Qauta konúngs var Gautrekr til kon- 
úags tekinn yfir Gautland, ok er hans víða get> ^ 
it i fornum sögum. £n nú vikr |)essi sðgu 
nokkra stundnorðr iNoreg, ok segir fi^á {>eim 
fylkiskonúngum, er par voru í f ann tíma , ok 
frá peirra afkvæmij |>á siðan vikr |>essi sögu 
aptr til Gautlands til Gautreks konúngs' ok 
sona hans }. svá hit sama gengr pessi saga um 
Sviarikiok víða annarstaðar. ^ 

3* Húnpjdfr' hét konúngr, er ráí'ít hefir 
fyrir Hörðalandi', hann var son Friðjjdfs ens 
frœkna ok íngibjargar ennar fögru; hann áui 
3 sonu} Herpjdfrhét sonr hans, ér síðan var 
kondngr á Hörðalandi, annar hét Geirpjdfr 

») Friðrþj6fr, C; HimdþjíJfr,, B, K *) Hörí'aríki, C. 



3 K. SaGA GauTREKS KQNÐNGSf 15 

UpplendíQga I^onúiigr y (riM yar Friðpjdfr pel- 
amerkr konóngr. pessir voru allir ríkir .kon- 
úngar ok hermenn miklir , en JxJ var Herí>jdfr 
konúngr fyrir Jeim at viti ok ráðagjörð ; hanu 
var laungum í hernaði, ok varð hann af 'því 
frægr mjök. í penna tíma var sá konúngr 
Á Ögðum, ér Haraldr hét, ok var ríkr konúngr; 
hann var kallaör Haráldr enn< EgSski; Vikar 
hh son hans, hann yar jþá iSngr ok efniligr. 
Stórvirkr h^t maðr, iiann var son Starkaðar 
AlUdrengs. Starkaðr var hundvís jötun, piann 
haföi 8 hendr^. Hann tóí úr Alfheimum Alf* 
hildi, dóttur Á\£s konúngs. Alfr konúngr 
hét |»á á pöf , at Alfhildr skyldi aptr koma. 
pá drap pdr Starkað, en fluttí Xlfhildi heim 
til föSur síns, ok var húu |>á m'eS barni. Hiin 
fæddi son pann, er Stdrvirkr hét, er áðr er 
nefndr, hann var friðr maSr sýnum, ok ptf 
svartr á hár, meiri ok sterkari enn aðrir merni; 
hann var víkíngr mikill, hann kom tilhirðar 
Haralds konúngs á ögðum, ok gjörSist hans 
landvarnarmaðr. Haraldr konúngr gaf honum 
ey, þá er pruma heitir, [á ögðum', ok par 
bjó Stdrvirkr. Hann var laungum í hernaði, 
en stundum var hann með Haraldi konúngi. 
Stdrvirkr nam á braut Ani"^, ddttur Freka jarlsf 
af Hálpgalandi , ok fdr siðan heim til bús síns 

í prumu« Pau áttu son, er Starkaðr hht. Syn- 

•■^^— •— — ^ii-i— — » 

* ) digri ok enn, C. « i;/» C, K. ' ^) t;. i C. •) Öimu, 
Ð, r. ^) konimgf, C. 



16 SaGA GauTREKS K0NUN6S. 3 K. 

irFreka narlsFjori ok FýriS mágar Stórverks', 
komu á bæ hans um ndtt á 'dvart með her, ok 
brendu bœinn ok Sttfrverk inni ok Api, systur 
sína 9 ok alla menn pá er (ar vorii , ' pvíat peir 
|>or8u eigi dyr upp at lúka, ok hræddust, at 
Störvirkr mundi út koma3t. peir sigldu síðan 
á braut um nöttina , ok norðr með landi , ok 
anhan dag eptir^. er áleið| gjörSi at peim storm^ 
ok sigldu peir i bo5a f jrir Staði , ok . týndist 
|>ar öll skipshöfn peirra. Starka$r , sonr Stdr- 
vÍFks j ' var pá úngr , er faðir hans l^zt , ok fékk 
Haraldr konúngr honum pá fÓstr míeð hirð 
sinni. Svá segir Starkaðr frá : 

pá var ek úngr , 

er inni brann 

frekna' fjðld^! 

meS feíJr pj(J8, 

[nær végi* fyrir 

Prumu innan% 

her hrauðtuðr.^ 

Haralds ens Egðska, 

ok mennbrota 

mágar^ veltu 

Fjöri ok Fyri , 

freka arftegar, 

O Fjönri ok Fyrvi, B, V, «) frá l v. i C 3) flokknn, 

B, C. .*) ferðr, C. -5y ginla^^ nerrfngi, A. ^^ menn r«,.í, 

C. 7) tapná-ist, C. 8) »' 9tai5 þtM fr&[i minning fyrir Þnimn 
manna hendr hersís IlaraMs Ögð'ska ok meinhrota mar^ír,. B. 



3-4 K. Sa«A GACJTREkS KONtlNGS^ 17 

Unnar bræír 

eiáu minnar^. 
4. Her|>ídfr Höriielðtids konúngr fór með 
her at Haraldi konúngi úm ndtt á dvart^ ok 
drap hann i trygSum, en tók í gislíng Vikar, 
son hans. Herpjöfr konángr lagði undir sik 
ríki pat allt| er átt hafði Háraldr konúngr, ok 
t6k margra ríkra manna sonu með valdi ok i 
gisli^^ en tdk skatta áf öUu riki. Grani hH 
eina rik^ maðr i liði Herpjtffs konóngsj hann 
vá^ kallaðr Hrosshársgrani. llann bjd i ey 
peirri á Hðr8álandi| er Fenhring hét, at |>eim 
Bæ'y ^t & Aski heitin Hann tdk át herfángi 
^ði4ii:f8 Stdrvirksson , ok flutti hann f Fen^ 
hrlng. pá var Störkuír prévetr. HaiUi var 
9 vetr i Fenhringmeð Hrosshársgrana. -Svft 
segií StárftaSr: 

pá er Herþjóír 

Harald umvelti 

sérdjafnan ' • 

' sveikitrygíum, 

Eg8a drottinn 

öndu' ræiiti, . 

en hans'soiium 

haftbönd' snéri. 

* 

prévetran* mik 
paían af flutti ;■/ ' 

— — — . :t' 

^3 «rf«>f Unnar ht69iT eíð\i ntnnar, B;/rd ntier vtgí »• ^ K. 

«) an^au,. /& 3) l,elstaiicl, Bi.hö£MwðL, V. "^(tféTetam,^. 
FoikMALOAR SöGVR NoBMirAtrVA, 3Biirbi« .^ 



IB Saqa Gautrcka roiuhos. 4k. 

% 

HrQSshársgrani 

til HörSalandsf 

natn ek á Aski^ 

uppat vaxa, ... 

[s^kat niíja* 
. á níu vetrum'. . 
Her|>)(^fr konúngr var b^ri|iaSr mikill} qk.var 
Jaung^nv ^ hernaði, okvar 'þÁ mjök herskátt { 
ríki hana. ^ann lét:hlfi$a vita á fjöllum, Dik 
;6etti iiienn til at gæta ok skjdu upp vitum , ef 
ófriðr k^mi. Vikar gætti vitanná á Feuhríng 
við priðja ntann^ ok skyldi.^aðan vita íyrst upp 
kinda^ ef: her vœri sénn, en sjiðan hyom at 
i^r^iq. , Em er Vikar haiði skanwia atnnd vit- 
'A^s ^tt^ gekk hann einií piorgin á [ask út\ 
lOjpfanu f^ar Starkað, fóstbrdSur sinn, . SförvÍFka- 
son; hann var furðuliga mikiU ; hann.var hým- 
aldi' ok kolbítr^ ok lá.í fleti við eld; |>á var 
hann 12 vetra 'gamall. Vikar reisti hann upp 
or fletinu, ok fékk honum v&pn ok klæði, ok 
mælti' vöxt hans, ^Jtyíat honum j^dtti hanu 
lindarliga mikit vaxit hafa, [síðan hann kom á 
Ask'. Fengu peir Vikar s^r skip, ok fdru í 
braut paðan. Sv^ segir Starkaðr : 

Afl gat ek æ^'itj . 

uxu tjálgur; ...... 

lángir leggir;tTrí! -* - ^ 

ok Ijdt höfuði 

• 1) •kipi^lC 2> S*Wwki liiír, B, y. •) fumnikn, F, C, ^r. 
*) v«g, C. i) linmaldi, r. 6) undMdrist, B, V. ^) v. i C. 



4K. SaoA GAVTKCKd RONUIfeS. 19 

en hýmaldi 

af hagli^ saty 

fáast'^ forvitni 

í fleti niÍM* 
Unz Vikar koin 

frá vitajnnáii^ - 

gisl UerþjétB 

gekk inn í «al ; ' 

hann kenái múcf '• 

hann kvaddi mik 

upp at standa 

ok andsvara. - 
Hann mœlti mik 

mundum ok spönnum 

aíUa arma 

til úlfliía, 

vaxit hári 

á'höku niðrif« 
Hlr segir* Starkai(r frá ^vf, at hann hafSi ^á 
skeggf ér bann yar 12- vetra. Sf 8an leis Stark* 
aðt upp 5 ok f ékk Vikar honnm vápn ok klæðif 
ok féru eíðan til skips. Eptir (etta safnatii 
Vikar lili, ok urðu ])eir saman 12. peirvora 
allir kappár ok hölmgaungumenn ) svft segir 
StarkaCr; 

pá^ safhaM 

i ok Gretfi 1 









QO Saq^l QAmtnf ii». iooji wðð. 4 K 



[Haralds arfþegi* 
Hildigrími, 
Erp ok Úlfi, i . : 
Ani* ok SkiSmij.% . 
[Hrda o\ Utotf^^^ . 
Herbrands syiM* rr. 

Styr ok Steiii|^i 
frá StaM' nor&pit, r 
par var hijgilf . (iQlaJli 
Gunndlfr þlfisii 



( t 






íá voru vér 



{>rettán saman^/ > 

fær varlig^ i ' . 

fríðri^ dy^agi*. /. 

Slðan fdr Vikar með lið sit^ 4 fMQ^ Her|>jdfs 

konúngs. En er hann spurði ófriQ .peirra, þá 

lét hann lið sitt tilbúast. Her^)d|jr konúngr 

átti mikinn húsabæ, £<}k yar f>ar :gott vígi, 

S|á [ at '|>at var n^ligp l^stpli eða^ bfA^^« j , {lar 

•W jÖ^n^ //Q. vígra. ipa^nai -qk dtali4 «Uif-verft- 

,*1^ # I>idn,nHuW¥.tt* En pegar er. YÍk- 

ip^f kpjnu at, gjörðu; Jeir svá haíífkíatgawigu, 

fltj^Jarr jiristu ^gri^dur ok bur^ir^ > [pk hjuggu 

^ .g#etf^»%í.svA at..fi:ágengtt lokiHr oki s^ag- 

brandar, er innan voru fyrir hliðun-Mt9.|,;,^ei;L 

konúngsmenn hrukku frá,> ok n4ðm víkíngar 

inngaungu, tdkst píp;!*^ ibacd^gí , p|ikill} svá 

segir Starkaðr : . . ^ 

»)Harald ok Hörfþcgi, Cj Harald ok Ariþegi, ff\ .*) Awr^ f^. 
^) Skiimi, B« *|; Skútu, C. ♦) ok Hróa-Hrotta, C ; Hrók ok 
Hrotta, B, f^ * ^) SlöíTuui, C. ♦) gotl einTÍgi, C. ^) ^, » C. 



4-fcV &MA GAV'PlfBaS' KONUHM; 21 



* 4 ■ • • 



» • 1 » 



tíl koAúngs garða} - 

biiéttitn gritíikir 

hluggum gœkti; 

brutum borglokur'y 

brugðum sverðumi ' '' 

far er sjötigi • /^ 

seggir stöðu* 

[Kostum grfðir ' 

fyrir konúngi% 

{)d var umáukil; ' ' 

öUum {irœlum^ * 
' verkalýíS ok . ' 

Vatádrágum'. ■ • * 
Hef ^rffr kónúngr vliri^ist lengi meS liði sfnu, 
jjvíat ^áftnkaflSi marga frœkna menn^ en iti^ 
pW at Vik'ár hafSi valit li8 með sér bk agæta 
kapþá^ |yá varS rírf' fyrir*^eim liÖ í)er|>jrffs 
kcmángs. Vikar vár jafhanftBtnast siiltia mannaý 
1^6' segir Starkaðr : 
^ * Vár Vikari 

vant at fy%jai 

J/víat fremstlr [ö* fyrstr** 

í flokkji strfðj 
-' ' 'bjuggum hjálma 

meft höfuð gnýpilm' 
• bi'ynjur snfddum ' 

ok brutum hjdlina**. 

») sneiddam, C. *) skjoldu, C; vK-bi V «, K. 



• ^' »-» » 



1.1 



Starkaðr siStti hart fFam 01^8 Vikari* á hendr 
Herpjöfi konúngi 9 pk jþeir veittu honúm bana. 
[Allir kappar Vikars sdttu hart írami^ föUupar 
œargir memiy en sumir voru Merðiri 8vá segir 
Starkaðr; 

Var Vikari 

vegs um auðit^ 

en Her|>]dfi 

herfur' gol(Jnar| 

aærðum seggiy 

en suma drápumy 

stdSkað ek Qarri^ 

(á er féll konángr^ 
par fékk Vikar sigr, en Herpjdfr kondngr fW, 
8V& 8em étr er sagt^ ok dO manna með houum^ 
en margir sárir til dlifi8 ^ en angir féllu af Vik- 
ars mönnum* Eptir (at tdk Vikar skip ^u 
öll, er HerÞJdfr kondngr haföi átt^ ok aUt U6 
I>at er hann fékký fdr síðan austr með landi me5 
ailt Uð| pat er hoúum vildi fylgja. Hann kom 
á Agðir; komu til hans jþeir, er verit höföu 
vinir föður lians, varð hann |>á brátt l)ölmennry 
var hann þá úl konúngs tekinn yfir Agðir aUar 
ok Jaðar/ok haan lagSi undir sik Hörðalandok 
Harðángri ok aUt ríkipati er H^rjþjdfr konúngr 
hafi^ átt. Vikar konúngr gjörðist brátt rikr, 
ok hinn'meáti hermaðr« Hann var hvört sum- 
ar í heraaðL Vikar kon^ngr fdr með her sinu 

• '} V. ^ C. ^) at bid*, C. ') ÞaHnig ágixka&^ henOr.^ C; 
ktiptir» a •♦) w'#, V. iB,r. 



9 

\ 



4.1^. $A6A.GauT1US&S KOHIUIGS* 23 

Í Víkau^tr, ok gekk á ki^d auattit ^rðar, ok 
herjaði upp á Gautland, ok vann þai'niikit her- 
virki. £n er hann kom uppí Veni',: pá kom 
f»ar £ mdt honum konungr sá, er Sisar hét; 
hann var austan or Kænugarði j hann var kappi 
mikiUy okhafði liðmikit, peirVikarkonúngr 
ok Sisar áttu jþar bardaga harðan^ /ok g^fcjSisar 
hart frami ok drap mart manna. af \\Vi Vikars 
konúngs. par var Starka& ^^ ™^$ Vikari kon- 
úngij hann gekk fram í mdt Si^ar^ pk áttust 
fieir lengi við vápnaskipUi ok þUrfti hvorgi 
öðrum at frfa stdrra höggva. . Siaai^hjií af Stark- 
aði skjöld ha^ ok veitti honum tvö sár ( höfði 
mikil meS sverðiy ok 1 sundr viðbeinlt , Stark- 
aðr'fékk ok sár fyrir. ofan mjöðmina 4. síðunni. 
[Svá segir Starkaðr :" 

Vart pá eigi 

með Vikari 

austr f Veni 

árðag snemma^ 
. pá er s<jttu vér 

Sisar á valli, 

pat var prekvirki 

pdkz megnara, 
Mik lét sverði hann 

sárum höggvinn^^ , 

skarpeggjuðu 

skjðld f gegnum^ 

hjálm af hofði. 



en baufl skorat * - 

ok kitmkjálka 

klofinn í jasda; 

en hit vinstra 

viÖbein látit>. 
Starkaiir Ukk ok holsár á annarri 8Í5uiim a^ at* 
geiri l^éÍQiy er Sisar vo með* Svá segir S carkaðr : 

Ok é 8íðu 

8verdi beitti 

inér öflugr 1 

■ 

iyrit mjöðui ofan, 

en í aðra 

atgeir lagði 

köldum bvoddi, 

svá at á kafi y4di', 

pau 8ér I>ú' merki 

á mér grdin'^. 
Starkaðr hjd Sisar með sverðif ok sneið svá um 
pvera síðu honum, ok veitti faonum mikit sár á 
fæti fyrir neðan kné, ok at lyktum hjd hann á' 

« 

honum annan fdtinn í ökla, ok pá féll Sisar 
konúngr. Svá segir Starkaðr : 

Sneidda ek honum 

síðu aSra 

[brutt með^ brandi 

um búk pveran^ 

6vá ek af heiptum 

hjorfi beittaky 

«) fra' [ V. »' hin. ^) 8tó*, C. »} i;. í C; <} vú. i/. i B, 
r. *) af, C, B, r. «J hitrvm, C. 



a» alh megim 

éfir kostaðik'. » * . 

í baztdaga ^eim Tarð aiáaAfaU inikit/ A iékk 
Vikar k.odiiingr sigr, [en ^«étiír IðgSu á fldttay 
þeir er eptirlifiu^ Zpár ttgrpenna Mr Vikar. 
koi^útigr beim i ríki tkt. . .. 

& Vikai^ konéiigr qpyiTy at Geirf»ý5f r^ kénr . 
úx%gfP hafSi liðsafnað mikÍBn á Uppl6iiduiiit. 
ok œtlaði með pann her at Vikari konúngi^ 
ok Íiefiia Herpjdb kondngs, brdSur síns. pá 
bauð Vikar konángr út almenníngi af riki sínu, 
fdr me$ |iat li6 tilUpplanda ámátGeirf>jdfi kon- 
úngi. peir áttu mikla orrestu, ok bðrðust 17' 
daga samfastý ok pá féll Geir^jöfr koiúingr, ea 
Vikar konúngr hafði sigr. pá Tanh Vikar kon- 
úngr undir sik Upplönd ok pelamðrk, pviat 
FriðJ^jófr pelamerkr konúngr var eigi heima [í 
i-íki sínu. pess getr Starkaðr y at sú. var hin 
pri^ja orrosta Vikars konúngs^ er hahn hafði 
unnit á Upplöndum : 

Lét ^reksamr 

Jþriðja sinni 

Hildar leik 

háðan verða, 

áðr Upplönd 

unnin yxfti, 

ok Geirþjdfr um 

gefin helýu. 
^ Síðan setti Vikar menn y fir Jþat riki , er hann 



!25I &&GA Gaidtebks KoirnirM.\ 5 k. 

hafiii unnit á Upplöndum', en haan fdr heim 
á AgSir, ok gjörðist bœði ríkr ök fjðlmennr. 
Haínnfikk aerkouay okátti vi6 heuni 2 sonu, 
hkt Haráldr hinn ellri, en hinn ýngri h^t Neri. 
Hánn vat manna yitrasilr^ ok varð 'þat allt at 
ráði, er hann lagSi til, enavá var hann sínkr, 
et faann mátti aungpn hlut svá ge& ^. at honum 
vœri eigi pegar eptirqár at. [S vA segir Statkatr : 

Atti sér 

erfivörðu 

tirsamr tvo 

tiggi alna, 

hét hans aon 

« m 

Haraldr enn ellri| 

aettí. haim pann \ 

at pelamörku. 
Var sínkgjam 

sagðr af gulli| 

Neri jarl, 

hýtr í ráðum, 

Yikars sonr 

vanr í sdknuxhi 

sá rcð eina * , 

Upplendí ngum * . 
Neri jarl var hermaðr mikill| [en Svá sínkr, at 
til hans hefir jafnat verit öllum peimy er sínk- 
astir hafa verit ok s{zt hafa öðrum veitt'. En. 
er Friðpjöfr frétti fall brœðrasinna^ fdr hann til 

') » sta^ þesé frá [: þárvar hin þrid'ja onottáy [ei Tikar 
bafíðri iiiiiiity Ain. ^)jrd { v* d^hin. ^) v, ^ C» 



5 k: Solga Gautuxs kohuiigs. 2T 

Ufiþláxifb, oktdK Þót Tibluiidir 8ik^ étViÍBt 
hafti'fyvr'aiiiiit* pá 'sendi hann VikBri oriS| at 
hann skyldi skatt gjálda áf afnu riki, eða'j^olaher 
hans. ' [Svá segii^Starki^: 

Réð Friðpjdfr 

fyrst at seiida : '' 

heiptar bo6 

hoskum jöfri^ • 

hvort Vikar konángr 

vildi gjalda 

hilmi skatty 

eða her fiola^i 
Ei'fKMÍ ortsendíng kom Vikari, pá slefndí hbnn 
fíngy ok átti tal við Iráðuneyti aitt^ at svara 
pessu vandmali. {Teir báru saman ra6 sín^ ok 
ri6u lengi um. [Svá segir Starkaör:- 

Réðum um lengi y 

utðum viö ekki d»lir| 

f»at kaus her, 

at konúngr skyldi 

ríkr með her 

rdmu knýa^. 
[Pau ráS voru send Fri5pjdfi kondngi, at Vikar 
konúngr skyldi verja land sitt'. Fdr.pá Frið- 
]>jdfr konángr með hersinn, ok œtlaði at herja 
á Vikar kondng. Olafr hitin skygni hét kon« 
úngr íSvíJ^jdS, [f>arsemheitirNœrrfki^. Hann 
var ríkr ok hermaðr nnkill, ok bauð útalmenn- 



•^frd [v.í hin. ^)Jrál ». VAúi. ^) v. » C ♦) |». ». B. 
Mmrriki, C; liann rn^tat iSkiy B, V. 



t 

2Gl! Saga Gautrbks jíánjmoBs' jkx. 



iag «f ifnu cfti, ok fdr til iiðveizla t» IHijar 
kooútKgk piéirhöfðUiimkitJifi, ok f ara jm^. Uar^ 

Imitai imitírtíðÞ}<^^^^ ok stiafylktu 

li&i sínu [til bardaga.: . Svll ægir StarkfiSr :. . 

Réð Ólafr 

au8tr hinn skygnl^ 

sældar gramr * 

fyrir Svíaríkij . 

hann bau6ih:. 

almenníngiy 

mikiU var hans . * . ^ 

hehningr talinn'. 
par ttfkst harðr bardagi^ ok gengu inenn Vlk**. 
ax8 kenánga. ^I fram ^ (víat par voru, margír 
káppar í li6i me&. Jieim. - pár var hinn dynú 
kappi Starkaðr Störvirksson, Úlfr ok. Erpr, • ok 
margir áðrir gdðir drengir ok miklir kappar. 
Vikar koniingr gekk hart fram. Starkaðr var 
brjnjulausy ok gekk í gegnum fylkíngar, ok 
h]ó tveim höndum, [semhannaegirr 

Gengum fram 

i glam vápna^ 

kohúngs mez^i ' . : . 

. . kappa gnflBgðir, 
. Jiar var Ulfr 

ok Erpr litinn, 

hjdek brynjulaus 

faáfeum bðndttm^. 



^) JtíÍ [ V. i hin. *) fird £ V. »' Ai>. 



, I <■ I • I ) •■ < > U I * 



íncso 'rriDDTaxr . . * ■ 



é * - 



••I » 



• • ■ • 



jftia AíiiijQadi Fr^fifitf kondiigiy ^ faelt vi6 los 
á fýlkíng faans. piiheidiði hami^ inSatf Yikaír 
konúng. i [SivA b^^^tarkáðlr r 

Aftð Friðþíitf r 

íAiax at hýðjaii ' 

^víat VJkar 

vœgði ékki^ ; 

okStarkaðr ' . 
. StdrVeksaDife 

aknátt£itam 

allan lagfiirMl . . 
p49 mi; ^feouEi mMti kaBflagi.ek faiáii aBarpasiiy 
oJt^mL VMlóXL falútiUða Ftál^íiífa konángti en 
erJbanH'.beiddi frifiar> sttiivaSi Vikar koadngr 
her. slmu gékk þáFxs^þyiU koniluvgr tiLssBtta við 
. Vikar.konáhg; Skyldi ^ Qlafr konjú|[]g|r senaja 
sáttyuél xailli ]^éirjc»ý ök T»r 6Ú>smtir^ .át J?n&- 
Jþjöfr. Imningi! gaíf npp rtídísitt allt.i Upp- 
Jönduqj lok pelanlerk« m faaom ftfr i oir. landi. ' 
$0ttÁ V^arlkQnúngr yfir Jnaasi rfidsqnu sina^ gaf 
bAiin Haraldi kbnðnga'iitaín yfir pelainfirky en 
•N09a' Jarls nafti .ok dkxcá lUpplðnduiii^ Hann 
^iageiSist við Gauinrek Jnnuúng á.6autlandi^ ok 
ýat segí)! *i sunuim^ h(5knÐii y at Nerí háldi ok . 
]|Dkkitt.)ríki aff Gautireki konúngi^ fann hluta 
Gautlands: er hcwttm mr nálægstr, .nk vœri 
hmia'Pk.|ftrt (oteiti^akeikQni&ngs, .Qk.'i ráiSuin 
Pts0 h4>nma|iÞe^í|MiaJ|yrfti vi5. Bptir ^etta 
Sót Vi)sar beian i itik^^ sitti, ,ok var& fragr mjök 

,*. i)\|. •sjft ..«,11. <»k . « 

* j í sta9 þ€$é frá [: en hann vægði eUif Cý v* » B^ rm 



30 Sasa Gaotjibics. sbiiuiroé. 6-B K. 

af sigri 'jþeixn^ ok skilðti þeir ÖlaiS^ lonúÉígr 
xne& yináttu , ok ' héldu þat . jaf&an. ^síBan ; * £6r 
hann hfiinK austr í 'SviaxIki* : 

6. Rennir^ hét mtSSntf t>k vár bdndi einti 
ríkry hanxi hafði atsetr í'ey peirri^ «r síðan^ er 
Rennisey' köUuð. S^ ,ey^ ^i^S^ Sýrir Noregi 
norðr undan JaSri. Haim.'hafði várit vlkíngr 
inikill 9 áðr hann settist í búnáð. • Konu átti 
hann sép, ok eixm son banta; sá hét>Refr. pá 
er hann var úngr , lagðisft haim í eldaskálai ok 
beit hrís ok bðrk af trjáxn( hann vár furSuliga 
xnikill vexti; ekki fœrSi hánn^saur a£ sér, ok til 
makisTteti hann sinar hsndr, avá at fiKram v»ri 
til gógns. FaSir hans var ^árorkumafir mikill, 
ok llkalli honum illa d|irifxiaSr sonar sínsi [Refir 
var& fraegr mjök at öhgum snotrleik aé frama, 
•heldr at þvi ^t hann g]örði sik athlttgi annarra 
sinna hraustra fi*»nda^y ok pdtti fMur haia 
haim dlikligr til noklnxrs framai eem öðrum 
úngum mönnum var fi titt. Rebnir bdndi 
átti eixm pann grip, er hann hafSí meiri 
mœtr á eiin ö6rum sfnum íjárhlutum j ^at rer 
einn uxi; hann var bœði mikiU ofc skiátttligr 
fyiir homa sakirý listln Toru horn á honum 
.ok rent gulli í stiklana , ok svft af silfri , rar 
festi^ meðalhoma (á) uxanum^ ok f>ará ^i^t gúU- 
liríngar. . pessi uxi bar láogt af fiSrtthi uxum^ 
peim sém í lándinu Iroru^ aakír vaxtar ok alls 
kostar umbúðar $ var Rexmir bdndi -avft vaHdlitr 

r j lUimiay, C. ♦) v. »' hin. , . T 



6-1ÍK. SaGA GaUTKBKS; tO^DJIjBlt. '31 

^ I 

um hannf at haim skyMi aldrfti feyinsluld||s 
▼efrav . Rennir var jafoan í Vardðgum meðvytí^- 
ari ki^fii^ii^ 9 ok yar |ieim vingott^ : 

7. ..yikar kosiúngr gj^irðist hermaðir mikr 
JU^ qk.faafiíi margaicappa ma( sér, ^á er ág^t- 
iU v^U}.,en.Starkaðr var mest metinn a(i>ilum 
iimmj fik ;kærastr ko«iÍÐgí| fiar hami var öud- 
. ugismaiSv hms ,ok ráðgjafi ok landvarnainiHiðr. 
Ha9n Þ^ znargar gjafir af konúngi i V^k^ir ion-^ 
. ^gr gaf Aonum guHþrfpg Jþann/er stdð Jh*? 
merkr^ ea Staricaðr gaf J|;ionum eyna. pnu^r^ 
, fá er Ha|:aldr konúngr haföi gefit [Stdrvei^, 
fðður hansf. Hann var.l2 sumur með Vikari 
lcDmiiigiy [sem hannsegir: 
' Mér gaf Vikav 
yalamábni. 
. . , hríngennrauðay 
*. . er^eká hendib^r; 
• mér piJmerkÍBg^ 
f (, <ea ek prumu honum 9 
fylgða ekfylki 
' finitán surour*> 
Vika^lfpnaíngr sigldi af Ögðum norðr 4 HöriSa- 
. Jand,. ofc baföi lið mikit, [Hann lé i hö^mum 
nokkurum lengi, ok fékkandviðri mikit'*- ptir 
feldu spán? til byrjar, ok féU svá ati ÓiSiin 
viidi,^igg)a mann at hlutfalli at hánga o^ faer- 
inu^ pá ycir aki(pt Uðiau til hluifaUa, qk kom 

i) þrumo, hifi^ «) Ikimm^ C ?) frá [ v. ^ hm. •) v. / 



32 '&Aga 0AtJirB£K5' KOimmd. 7 K. 

«tf^'h1tít)r Vikar^koÍMÍAgl Vik ]^t urStttílIr 

-Mfdfiit*, ék var aefttat mn ^tgiim eptir, atráðð- 

xnenn skyldu eigai st^fttu -um petta "tándmœli. 

*l!Jm ádttina nœr tniðri Ð<$tt vakti Hrosshárs- 

'gMni Stði^aSv tðéVté Éinn^ ok báS^Hfanii fara 

með'^^z peirtakahátéitin lítihnr^h i-^u tíl 

eyjar einiirar innfrá hölminutn. -pe^t'géngu 

'Upp'íil skdgar, ok fundu far ^dör'eítt-í-'ðkdg* 

'intnn)' f rjðSritiu var'ijofhneniii mikit, ^ tík var 

'fi&ir! þing áétt. p^xh t&VfX 11 tnenn é itdlutHy 

eh Biiiif' tdlfti var auðr. peir geAgu • f ram á 

'pjfngit, ói áettist Hrbsshársgrml á ^télinnhitm 

^téUtá. peir heilsuðu allif Óðni. -fítotí mælti, 

at ddmendr skyldi ]^á ðæma örlug StarkaSs. pá 

tók pór.til orSa, ok meelti: Alfhildr, móS- 

ir föður Starkaðs, kaus fðSur at '^ni sfnum 

hundvísan jötun, heldr eiin'Asa^r/ okskapa^ 

ek pat Starkaði, at^faaiin^'skal'hVorki eiga son 

• » « ' t 

nj^ ddttur, ok enda ^Vítk létt sfna.' 'Óðinn svar- 
aM: J)at skapa el^lionum'; at faatan skal lifa 
mannsaldra |»ná. pdr^ mœlti : hahn skal vinna 
níSíngsverk á hvorjum mannsaldri; Oðinn svar- 
*áði! JÍ^at'skaþa'ek honuthy at hatíh skál eiga 
en fcei:éu v&pn ok váðir. pdr mœhi: ^atskapa 
ekhoniim, at hann skal' hvorki eiga land né 
lá«. ÓRinn mfelti : ék gef honum JiíAt,. 'at haton 
ðkál é?ga of lausaPjár. pdf m^íti :• {íát legg ek 
á haiíh', at^hannskaí'aldrei píkjást nd^'feigá. 
08inn svaraSi : ek ^ef hpnum sigr ^ ók ^w\i at 

«) skapaá-i, C. 



7 K. SA€A GAUTaEKS K01VUN6S. 33 

hvörju vígi. pdr svaraði : |iat legg ek á lumn^ ' 
at hanu fái i hvörju vígi meiSslasir. Ó&ina' 
mælti: ek gef honum skáldskfip, at hann skal 
eigi seinna yrkja enn rnœla. pör mœlti; han& 
skal ekki muna eptir, pat er hann yrkir, O&inn 
mælti: {^at skapa ek honum^ athiann akal 
Jdkja hæðstr' enum göfgustum mönnum ok 
hihum beztum. pdr mœlti: leiðr skal hann al- 
J>ýðu allri. pá dsemdu dömendr ^llt i]þetta á 
hendr Starkaði^ er f>eir höfðu ummœlt, ok Aeit 
svá Jiínginu. Föru þeir {Irosshársgrani ok 
Starkaðr til báts síns. pá mælti Hrosshárs* 
grani til Starkaðs: vel muntu núlatina^ mér^ 
fdstril.liðsemd^ pá erek veitta ^kfT. V^l^^segir' 
Statkaðr. pá skaltu nú senda mér Vikár kon* 
ling^ en ék mun ráðin til legg)a. Starkate' 
jáur pessu. pá fékk Hr<^hársgrani getr i' 
hönd honum, ok segir atpat mundisýnast r^iiy'. 
sproti* .:pá fdru Jieir út til liðsios, pk ypir'^ái 
komit at degi. Um mprgunbm eptir g^jgu 
ráðgjalar konúngs á stefnu til umráðay kom 
]^t ásamt með I>eim, at peir skyldu gjðra nokk* 
ura minning bldtsins, ok segir Starka^ upp 
ráðagjörðina. par stdð fura ein hjápeim^ ok 
stofn einn hárnœr furunni} neðarliga af i^r^ - 
iinnistdð einyikvistr m)dr^ ok tdk i limit^ uppi 
pá b}uggu) pjónustusveinar tnat mafiina , ok vðt ' 
k41fr' éinn [skofiim ok krufðr K ðt^iAa«t4it taka^ 



.1 ,i:^. 



FoRNALÐAR SöCVnNoitDRtAVf)A^'3filirDt. * ^ MrifM 



34 Saga Gautreks konungs. 7 k. 



larmana; sí6an steig Starkaðr upp á 
stofoinni ok sveigSl ofan fiann enn mjöfa kvist* 
inn^ ok knýtti f>ar um kálfspórmunum. pá 
mælti Starkaðr til konúngs: nú er "þér búirni 
hér gálgiy konúngr! ok mun sýnast eigi all- 
mannhœttr. Ná gaktu híngat, ok mun ek 
leggja snöru á háls pér. Konúngr m^lti: sé 
pess umbdð ekki meir hœttlfg, enn mér sýni&t, 
j^ vtenti ek, at mik skaði f>etta ekki^ en ef öðru- 
vÍ8 er^ ^á mun auSna ráða, hvat atgjörist. 
Síðan steighannup pá stofninn, ok lag6i Starkaðr 
virgilinn< um háls honum^ ok steig síðan ofán 
af stofmnum. pá stakk Starkaðr sprotanum á 
kofiiingí 9 ok mœlti : nú gef ek |)ik Oðni. pá 
lét Starkaðr lausan lurukvístinn. Reirsprotinn 
varð at geir, ok stoð í gegnum konúnginn. 
Stofninn íéll undan fötum honum, en kálfs- 
f>armarnir urðu at viðu' sterkri^ en kvistrinn 
rl^is upp 9 ok höf upp konúnginn við limar, ok 
dó-faann f»ar. Ná heita |»ar síSan Vikarshdlm* 
ar. Af þessu verki varð Starkaðr mjök dpokk- 
aðt af al|>ýðu9 ok af pessu verki varð hann^ 
fyrst landfldtti af Höríalandi. Eptir |>at strauk 
hanná braut or Noregi, ok austr. i Svíaveldi^ 
ok'Marpar leugi með Úppsala konúngum £i- 
reki ok Alreki% sonjim Agna Skjálfarbdnda% 
oh KaX' í h^jsförum með |>eim.< Ok er Alrekr 
spArði SttrkAÍÍ^ hvat hann kunni tiðinda atsegja 

1) Tíngulinn, r/^*> ¥{*}«, B. '^ AlMd , B, K alUta&ar. 

^) Skjafaibóndt, C, r^ Sk^arbpnda, B. 



7 K. Saga Gautbeks KONtrirGd. 35 

frá frœndum sínum eía sjálfum sér', [pá orti 
Starkaír kvœSi f>at, er heitir Vikarsbálkrj par 
segir svá frá drápi Vikars konúngs* : 
Fylg«a ek fyDd , 
peim er framast vissak , 
pá unda ek bezt 
œfi minnij 
áSr fdr verr*, 
en pví flögS ollu , 
hinnsta sinni 
til HörSalands. 

Pess eyrindís, 
at mhr pdr' um skdp 
níðíngs nafn 
nauð margsk6nar; 
hlaut efc áhrdðigr 
íllt at vínna. 

Skilda ek Vikar 
[í viði háf um* • 
Geirbjdfsbaná 
goðumum^ signaj 
lagSa ek geiri* 
gram til hjartaý 
pat er mér harmast 
handaverka. 

paðan vappaði ek 
viltar braqtir^^, . ' ' 



«) Starkað-r tegir fvií, C. *) þannig C; or, A, ») fimtnig 
C; þKty A. *) ná yié höfun^ C. •) v. i C. *> g&liir, C. 

C 2 



36 Saí&a Gautrskb konungs. 7 k. 

HjSirSiixp leitr 

mebhng^L illanr 

hrfnga^ vanr ; 

ok hróSr kvetia 

drottimilaus 

dapr alls hugar. 
Ndsdttaek 

til Svíjíjdíar, ^: , 

Ynglínga sjdt» . 

til trppsala; 

hér láta mik, ' 

sem ek lengi mmi, 

{löglan f>ul 

pjóðan^ synir'. 
pat má finna á Starka^ií ^ at honum j^ikir petta 
[eitthvört verk sitt verst ok dskapligast"^ orðit 
hafa, er hann drap Vikar konúng, [ok ekki 
höf um vér frásagnir hejrÖar^ at hann hafi ílendr 
orðit í Noregi síðan ' . En er Starkaðr var at Upp- 
sölum, |»á voru par 19 beraexkir málamenn, 
ok voru mjðk ágjarnir ók spottsamir við hann, 
ok voru dðastir at {ivi brœðr tveir^ Ulfr ok 
Ótryggr. Starkaðr w pögull| ea berserkir 
kölluðu hann endrborinn jolun ok m'ðing, [svá 
sem hir segir : 

Hir settu mik 

sveina milli , 

heldr hæSinn 



.t)Ji,íagB,rC. í^)8jð, C. *) vimaiuir v. í B, L. ^}M^P-> 

lígt, c. *; y. »• c 



7 K. • . Sa6A GAVTREKS K0lrf7ir6S. 37 

I 

ok hvítbráaift, 

skelkja skatnar, 

ok skdp áraga . 

ofs rfiiramir 

at jafur» greppi. 
Sjá (ikjast beir 

á 8jálf um mir 

jðtun kuml , 

átta haBda, 

er HWriíÍ 

fyrirhamar norðan 

Hergrimsbaua 

höndum rændi. 
Hlœja rekkar. 

er mik sjá^ 

Ijdtanskolt^ 

lánga trjdnu} 

hángar^ tjálgur^ 

hár úlfgrátt, 

farjúfan háls, 

húÖ jdtraða^. 
£n er Eirekr konúngr ok Alrekr settust 
Heima, pá fdr Starkaðr í henoiað méi skip pat, 
er Airekr' koniiugrhaföi gefit honmn, ok hafði 
skipat með Norðmönnum ok peim Svíunum^^ 
fdr hann víða um lönd, 'ok frámdi orrpstur ok 
eiwrígi, ok hafði jafjlan si^, ofe er hann ekki 
lengr vSíi fiessa sögu. ^Aklikr'f konijngr varð 

») MÍreM fiaugar, J#. ^) /f4 [ v. v' C, C, K. '^) Eirtkr, 



38 Saga GAUTftBSð KomniGs. 7-^£. 

skammlífri en j^at var8 ,meh þeim atburð^ at 
Eirekr konúngr^ brdSir hant, b\ó hann i hel 
meS beizliy er fieir höföuriðit, at temja hesta 
sfna. Eptir pat réð einn Eirekr konúngr Svi- 
(jóðu lengi siðan, sem enn mun siSar sagt i 
fiessi' aögu [af samtkiptum peirra^ Hrolfs kon- 
úngs Gautrekssonar. 

8. Nú ferr tveim f;ram sögunumj skal 
nú seg)a fyrst frá pvi, er. áSr var jfrá >horfit| 
at Gautrekr konúngr stýrir Gautlandi, ok 
gerSist mikiU höfðingi ^ pk hinn mesti bardaga- 
maðr. . pat fiótti [konúngixium vanta mjök á 
sina rikisstjdm', at hann yar maðr dkvœndr, 
ok vildi leita sér ráð^. Haraldr er konúngr 
nefndr, hann réð fyrir Vinlandi^. Hann var 
vitr maðr, ok ekki mikiU bardagamaðr; hann 
átti sér drottningy ok. eina ddttur væna ok vel 
siðuga^ er Álfhildr hét. Gautrekr konúngr 
býr ferð sina til Vinnlands , . ok biðr ddttur 
Haralds konúngs. pví máli var vel svarat, 
ok svá margty sem peir töluðu hér um, varð 
sá endir á, at Gautrekr konúngr skal fá meyna $ 
flytr hann hana heim i Gaiitland, ok drekkr 
til hennar brúSlaupj ok er pau þöfðu ^igi^ 
lengi ásamt verit^ fœðir Alfhildr ddttur eina 
friðaý peirri var nafn gefit, ok heitir hún 
Helga. Hún vBr snemix^a bráðgjpr; hún vdx 
upp með föðtiF slnum, ok fötti hiipQL hinn 

»J V. » C. ^) V. » C. ^> lionum þ«t at, C. *) þojmig 
'óUh líkliga rktara ViiinUuvdi. qí ýi^jUaiidi. ■.'} v« > €•> 



e-ð K. .SaGA GAÐTmSES KONUVGS. 39 , 

bezti kostr \m i Gflutlatidj. Gautrekr kott* 
lingr ^haf 8i margt maana með sír , þeirra er 
mikilhsfir voru. Hrosskell hét ma&r, hann 
yar tí|u: Gautreks } hana var mikiU víkíngr ; 
]þá hann einn tíma heimboð með Gautreki 
konúngiy ok at skilnafti gaf Gauprekr konúngr 
honum sæmiligar gjafir ; hann gaf Hrosskeli 
etöðhross góð| hest grán ok raeð 4 merbross; 
jþáu voru. öU silkibleiky ok hin vœnustu. 
Hrosskell pakkaði.konúngi gjafirnar^ ok skildu 
J^eir með mikiUi vináttu. Gautrekr konúngr 
stýrir ná ríki sinu um mörg ár^ ok sitr nú 
um kyrty par til at drottníng kennir sdttar, 
ok eigi lyktar fyrr hennar sótt , enn drottníng 
er dauð útborin. Gautreki konúngí pötti petta 
hinn mésti harmr; konúngr lœtr verpa haug 
eptir drottningu $ honum fékk petta svá mik- 
ilsy at hann gáði eigi ríkisstjömar. H^nn sat 
á haugi hvöm dag, ok beitti fiaðan hauki sín- 
um j ok gjörSi .[sér ^araf skemtan ok dœgra- ' 
stytting^. 

9. Nú er frá pví at segja, at Neri )arl 
hafði ríkisstjdrn á Upplöndum^ sem fyrr var 
sagt, ok er hann frétti dráp Vikars konúngs, 
feðr síns, hefr hann stefnu við Harald kon- 
ÚTígy bi^dður sinn; ok er peir finnast, tala 
peir um arfskipti sín í milli j kemr pat ásamt 
með I^eim^ [með pví at Haraldr var ellri peirra 
bræðra^i at hann' skal taka riki {>áu öU und* 



40 SaSA GaUTUCKS KÓlTtfMS. 9 K. 

é 

ir sik, er Vikar konúngr báfSi fyrirtáKit^ ok 
vera ^ar konúngr yfir, en Neri járl skal faafa 
Upplöndy 6em áðr, ok pelamörk, [j^t ríbi 
aem áSr bafSi stfrt Haraldr konúngr^ br^Sit 
hans<, ok skildust |»eir brœðr með gððn "saifnK 
(ykki. Neri jarl var srá vitr, at eigi fikkðt 
hans maki^ varð pát allt at ráði^ er hann lagSi 
til um^ hvat sem [þeir áttu at vera^. Aldm 
vildi haim gjafir piggjaf |ivíat hann var svá 
elnkr, at hann tímdi öngvu at launa. pess er 
nú getit við, er áðr var frásagt, at Rennir 
bdndi gekk einn dag um eldaskálaj hann rat^ 
aði um leggi Refs, sonar síns^ ok mœlti ti} 
hans: mikilskömmeratslíkumsyni, er|>úvill 
{>iktil eins ills haf4, núskaltu verða á brottu, ok 
koma eigi optar mér fyrir augu eðr í augsýni 
meSan {>á ferr péssi fólsku fram. Refr svar-^ 
aði: meSr pví attu rekr mik frá pér, pá mun 
pai mákligra, at fari sá grípr með mér, er p& 
átt be^tan, okpér ^ikir mest at láta. Rennir 
mœlti: engi gripr er sá í minni eigu, at ek 
Vildi eigi til fiess gefa, at ek sœi |>ik aldrei, pví- 
at pú eirt athlægi œttar {)innar. Eptir pat 
skildu peir tal sitt; ok eigi miklu síðar einn 
veðrdag gdðan stendr Refr upp, ok býst i braut \ 
hann tekr ok uxann gdðai ok ieiðir til strand- 
ar. Hann hryndi fram einu skipi , ok setlar á 
land. Ekki hirðir haán, \6\X uxiim vökni bokk- 
'ut. Síðati sézt hazm við áfar, eil bixidr uitmn 

« ) er (wtr hðííðru iMx tx^ti^ C. ^) elga yár, B. 



nS^sKipit, ok Mr^S til lands. H^titi varf 
stuttúm feldi, ok í ðkúlbrökum, bk úr lifann 
kemr á land, leiðir haan úxann eplir s4f ; fttrí 
lyrBiaustr eptir Jat$ri, ok svá sem le^ liggr tíl 
Upplaiida* Eigi Uttir bafm fyrr sinni ÍerS^ exlft 
liaon kemr til bajar pess , er Neri jarl áttl fytit 
at.ráðá. Hirðmetm jarls sðgðu Honum , atfiat 
Tar kominti Refr Rennisfíft', ok leiðir eptir 
aér uxann göða. Jarl bað ^ ekki gabba hann. 
Ok er Reír kora at hallar dyrum peim^ 6em jarl 
Yar vanr at sitja í, bað hann dyravðrðu kallá 
jarl til tals við sik. peir svöruðu! eigi lœtt 
"þú dvöl á fÖIskunni, ok er jarl éigi |>yi vant 
at hlaupa til tals við porpárá. Refr mœlti: 
komi pér orðum mínum 5 en hann ráði svörum 
sfnum 1 Síðan gengu ^eir til mdts^ við jarl, ok 
sögðu, at Refr hinn héimski beiddi haim út 
koma. Jarl ' maelti : segi pér at ek mun hitta 
Ref, eigi veit) [hvörju heillihvörgi kemr^} 
gekk }arl út, ok kvaddi Refr hann vel. Jarl 
mœlti :. |>vi ertu hér kominn ? Refr svaraði : fað- 
ir minn hefir mik á brott rekit, en h^r er einn 
uxi, er ek á, ^k bann vil ek |)ér gefa. Jarl 
6varaði : hefir {>ú eigi spurt, at ek ^gg aungvar 
gjafir, ^jþvíat ek vil aungum manni laund. Refr 
evaraði : spurt hefi ek sínku |>ína ^ at engi f>arf 
til f jár i táóli s&tla^ |)ótt fiier sé gefit, &n "þé vil 
ek át þtt. pi^gir penna gi^ip, ok nxá vera at j^ 
gfflrir mér gftgii í 04rðuih |)ínum| hÝerr iseÁ 

s) llevAÍs aob, C ^) liiérja %eiH hvérr hbfif, C. 



42 SaGA GauTIBKS fiLONIJHGd. 9 K. 

penínga [iBun verSav. jarl mœlti; jþiggjamun' 
ek uxann við fiessi þin ummœli j ok gakk þú 
inu, ok ver hér fyrst i nöttl Refr lét pá lausan 
uxann, ok gekk inn. Jarl bað fá honum klœfti, 
6vá at skammlaust vttri- Síðan þó Refr sér^ 
ok var hann hinn drengiligasti maðr. Hann 
aat par um hriS. ÖU h^U jarls var búin me6 
•kjöldum, svá at hverr tdk* annan, |»ar sem' 
|>eir voru uppfestir, Jarl tdk eínn skjöld, sá 
var aUr lag5r með guU; pann gaf hann Ref. 
Ok er jarl gekk til dagdrykkju j horf6i hann f 
hUðity |>ar sem skjöldiinn hafði hángit; hann 
kvað pá visu : 

Skein enn skrautUgi raunary 
ekjiddr hékk áðr' á tjöldum 9 
oss verðr opt af ^ssu 
ángr mest, er ek lit pángat; 
skarð erat skapUgt orðit, 
skjótt mun ek snauðr af auði 9 
ef braut með gjöf Gautar 
. grandlaust beia randir. 
Jarl Iht snúa hásœti sínu, sv& fékk honum mik^ 
ils, at skjöldrinn var á brautu. Ok er Refr 
fann petta^ gekkhann fyrir jarL ok hafði skjöld- 
inni hendí sér, ok mælti: herra! s^ir hann^ 
ver kátr , pviat héir er skjðldr sá , er þhr gáfuð 
mér, hann vil ek nú yðr gefa, f»víat hann kemr 
xHér at aungu haldi , f»ar sem e^ hef ekki fléira 
vápna. Jarl mœlti : gef ðu aUra drengja heilastr, 

^) þatmig hin\ Una v«r^r, A^ ^} luuii vi^i C .^) •Hr, B. 



9 E. SaGA GAUf REKS K0NU9GS« 43 

fvíat pat er mikil ptýið hdll miimi, at.hafa 
hauQ aptr Ipami sta6, sem hann héfck áðr, en 
hér or eixm gripr, er ek vil gefa |>ér, ok má 
▼era at {>er Yerði at gagni , er j^ú ferr minum 
ráðumfrimi. Jarl fékk honum i hendr eitt 
beinbrýni ; ok mun pér f ikja pessi gjðf ekki 
fémikil» Refr mœlti: eigi veit ek, at hvörju 
haldjl mér kemr petta. Jarl mœlti: svá er pd 
mál xneð vexti, at ek vilaungvan mann sitjanda 
fæ$a, .SV& at eigi starfi nokkut; ná vil ek senda 
'þik til Gautí^eks konúng^, ok sel {>ú honum í 
hendr heinarbrýni f)etta. Refr me&lti: ekki 
em ek vanr at fara á milli tíginna manna, ok 
eigi veit ékj hvat konúngi skal petta brýni. Jarl 
mœlti: ekki|>yrfti at geta vitsmuna minna, ^f 
ek sæi eigi lengra fram enn "þúy en engiframa 
raun mun pér i fiessu vera , at hitta konúnginn^ 
pviat pú skalt ekki við hann mæla, mér er sagt 
at konúngr sé opt á haugi drottníngar, ok beit- 
ir ^aðan háuki síaum, ok optUga, er álíSr dag- 
inn, |>á lezt haukrinn. pá lœtr konúngr sveifa 
höndina hjá stdlnum , ef hann ,finnr nokkut at 
kasta til hans. Nú ef svá ferr, at konúngr fær 
ekkert at kásta til hauksinsý |)á stik |)ú brýn- 
inu í hönd hoaum, en tak við, ef hann réttir 
nokkut |>ér í hönd, 4>k far pá aptr til mín ! Síð- 
an idr Refr at'tilvísun jarlsy ok kom par at^ er- 
koBÚngr sat á hauginum , qk.föjrÞat svá, sem 
Neri gatiU, at konúngr. Seigði, öllu [til. hauks- 
ins jþvíy at hann fékk til* Refr settist hiá .sJbdl*. 



44 Sa6a Gautrb&s tórsvnéBi qik. 



intttti at raki koiidngi. . $1jSan tiir haiiit i 

kamit var. Kondngr reltir höndiha á hák sér 

Éfpir. Refr stíngr brýninu í hönd homuH) e» 

konúngr kastar pagará bak haukinnm, pk ilýgr 

hann uppsnarty erheininnkomviS-hann. Eon- 

^ngi póttu vel sigrast hala> ok vildi'eig^^ at sá 

misti sins, er honum hafði gjört greilta, ok rétti 

á bak sér gullbaug, ok sá'eigitil hans meðan. 

Refr tdk við , ok fdr til f undar við jarl. . Hann 

spurSi , hvörsu farizt haiSi. Refr svarar , ok 

aýndi honum bauginn. Jarl mœlti: petta er 

^öðr gHpr , ok er eigi seta nýtrí, enn afla sliks. 

parvar Refr um vetrinn $ en ervoraði^ ^á mmlti 

jarl: hvat skaltu ná athafast? Reirmælti: nú 

mtin eigi haðgt um, ek má nú selja bauginn 

til lausafjár. Jarl malti: til mun ek enn hlut- 

a6tmeð|>dr$ konúngr heitir Ella, hann rœðr 

fyrir Englandi , honum skaltu gefa bauginn, 

mun j>ér Jþat eigi færra fi verða, en kom til 

mínathausti, matok ráðmun ek eigi viðpik 

spara , |>dtt engi verði önnur uxalaunin. Refr 

mœlti : eigi vilda ek at f>ú gœtir |>ess. Síðan 

fór hann til Englands , ok gekk fyrir EIIu kon^ 

úng , ok kvaddi hann sœmiliga , var Refr þ& vel 

bninn bæði at vopnum ok klœðum. Konúngr 

spurði) hvörr ^essi maðr var. Hann svaraði: 

ék heiti Refr , ok vilda ek, at þhr pœguð af m^r 

gullhríng |>eniia , ok lagði á borðit fy rir kondng- 

inn. Kónúngr leit á^ ok mælti : petta er mik- 

il^^rsemiy 'éða hviirr gaf ^r? Refr svaraði: 



QK. Saga Gahtihvs ICðNpilOð. 45 

I 

GautrdLT kanángr gaf mht baugiiin. Kéiuingr 
^æltic itmt igafstu honum? Refr svaraði: 
^itt ^tit heinarbrýQÍ^ ^ioiiÚQgr m^lti: mikit 
er iiip örleik Gautreks^ fcímúngfi^, er liwn.gafr 
.guU VÍ9 grjtfti. piggía vil ek brdigipi; ^ aagSi 
koniin^, ok býð ek ^ér hér at vera. Refir 
tnælti: hafið|iökkyherra! fjrrj^boð^rðvarty enaptr 
sbúa ek méi: til Nerg jarb^ f<}atra xníns. Kfmr 
úngr piælti : dyeljast ver^f pú hiv i)m .^tund, 
Xenúngr lét búa eitt ekip^ ok qiinn 4ag bal^ 
liann Ref gánga œeS sér* Eonúngr mpelt; i hér 
er eitt skip^ er ek vil geffi pév tneð öUum Þeini 
farxni, er jþér má bezt henta;, ok mönnum svá 
mörgum eem.'þú parft} tíI ek eigi, at J>úsért 
Jengr annarra fhr^egi^rat far^ hvört er pér lík- 
ar, ók er |»etta þó lítít hjáþviy sem Gautrekr 
koniSngr launaði pér heinÞtbrýnit. ReCr mœlti; 
|»etta er elistdrmBn&liga launat. Síðan bjd 
Refr 'sik til skips með ndgum efnum, ok pakfc- 
aði konúngi með mörgum fögirum orðu^i. KoHr 
4higr mælti : hár er u rakkar : ti^eir, er efc vil ge& 
]^r. peir TOíru faaHSlia litlir ok f^grir^ ofc 
enga hafði Refr slika s^) viðjar voru áfieim' 
af gulli, ok spent guUhríng um háls hvorum 
]^irra , ok 7 smáhríngar á festinni miili þeirra. 
£igi jMÍttust menn séð hafa slíkar gersiiMr { 
fieirri tegund. S|ðan fóv Refr i braut, * ok kom 
i ríki Nera jarls. Hann gekk i mdt hQaum» ofc 
ba5 hann veji fcominn : ofc far til min með alla 
meuQ |>ína! Refr mælti: efc héB nú nd^an 



46 SaGA GAÚTRfiKS kONlTNOS. ^ 9-10 K. 

kaupeyri fyrír oss af leggja. Jarl mælti:' pat 
er vei ', en ekki skal pat kaupeyrir pinn skerða^ 
enafvoru borði ekaltu mat eta, 'þó eru eigi 
mikil uxalaunin. Refrmælti: |>at éina j^iki 
mér^at, er "pá getr pess'. Nú er Refr meS 
jarlium vetrinn, ok'verSr allvinsœll| ok voru 
með honum margir sporgaungumenn. Ok er 
voraðist, mælti jarl við Ref : hvat skaltu nii at- 
* hafast. Ref r mœlti : mun nú eigi hægt , pvíat - 
íé skortir nú eigi, at ráðast í vikíng e^t kaup- 
f erðir. Jarl mœlti : svá er pat , en til mun ek 
hlutast enn með pérj nú skaltu fara suðr til 
Ðanmerkr á fund Hrdlfs konúngs kraka, ok 
færa honum rakkana, 'þvi peir eru ekki dtíg-* 
inna manna eign,' ok mun eigi fœrra fé verða, 
ef hann viU piggja. Refr mœlti : þú skalt ráða, 
en eigi er mér nú féfátt. 

10. Nú býst Refr, ok siglir til Danmerkr. 
Hann finnr Hrolf kondng, ok gengr fyrir hann, 
ok fagnar honum. Konúngr spyrr hann, hverr 
hann væri. Hann kveðst Refr heitá. Konúngr 
svaraði : ertu kallaðr Gjafa-Refr ? Hann svaraði : 
pegit hef ek gjafir at mönnum, ok 'þó enn gefit 
stundum. Refrmœlti: rakka pessa enu litlu 
vil ek, herra! gefa yðr með bdnaM sínum. * 
Konúngr mælti, ok lek til: slíkt eru störar ger- 
aimary eða hvörr gaf ^ér. Refr ^varaði: Ella 
konúngr. Rdlfr konúngr mœlti: hvat gaftu 
honum? Refrsvaraði: gullbaug; e6a hvörrgaf 



r * 



10-11 K. Saoa Gaotisks líoifftrirGS. 47 

jþir baniL? Refr sraraði : Gantrekr konilngr. 

Eða hvat gaftu lionum ? Refr syarafii: heinar- 

brýzii. Rölfr kondngr mœlti: mikit er mn ör^ 

leik Gautreks konúngs, er hann gefr guU viS 

grjóti, en}>iggja mun ek rakkana, ok yer meS 

oss! Refr syaraði: aptr skal ek at hausti til 

Nera larls, fóstra míns. Rdlír konfúngr syaraði : 

syá má vel yera. Var hann nú með konúngi 

um hrið. Nú býr Refr skip sitt at hausti. pá 

mælti konúngr: laun hefi ek hugat pér, skip 

skaltu af "mhr f^iggja, svá sem af Englakonúngi, 

skal pat yera með hinum bezta farmi ok mönn-' 

um. Refr mœlti : hafið mikla pökk fyrir stör* 

mannliga gjöf ! ok bjöst síðan. Rdlfr konúngr 

mælti: hér eru gripir tveir, Refr! erpúskaltaf 

mér |>igg}a, pat er hjálmr ok brynja. Refr tekr 

við gripunum. peir yoru báðir af rauðu gulli 

gjöryir^ ok skíljastpeirRdlfr konángr^með mik- 

iUi blíðuy okferr Refr nú til mdtsyið Nera jarl, 

ok stýrði hann |iá tyeimr skipumv Jarl tdk yiel 

yið hónum , ok sagði at enn haiði heldr yaxit 

féit; ok skulu 'þír allirtil mín í yetr, ok eru 

þó litil launfyrir uxann, en eigi hœfir mér át 

spara orð míntilgagnspér. Refr syaraði: "þínB 

tilstiUis nýtek at öllu pessu; ok yarRefr par 

um yetrinn i gdðu yfirlœti^ ok gjörðist frægr 

maðr. 

If. £nn uni yorit spurM jarl Ref : hyat 
skal nú í sumar othafast? Refr syraraði: herra! 
phr skuluð fyrir s}á^ en eigi er mir ná ftfétt. 




48 Sas x GAirp]iBK9 KOKraGs. . uk: 



larl inmHii t ek mÚB pait satt nú^ ér éiii' 
sú^ er ek, vil á f>ik leggja. KonÚBgrheitdrólafr^ 
ek liggr i hernaiSi:, bami4i(eiir 80< skipá, hann 
liggt útí retr ok varmt sumar á sjó; Hánn er 
hina friðgasti herkonúngr^ honum skaltu fœra 
hjálminn ok ^brynjuna ^ ok ef hann piggr, ^þá- 
Tæntir mik.at hann bi&i |>ik kjösa launfýrir^ en 
|)ú skalt k)t5sa at ráSa fyrir liði hans hálián 
mánuðy okhalda |iángat aem^ér líkarý .enmafir 
er sá meS konúngi> er Ae£aefr< heitir , harm er 
bit mesta illmenniy • hann .er ráðgjafi konúngs, 
en pat sé ek trautt, hvört |»ar má meira geefa 
"pia eða tröUskapr hans, en par mun þó verfia 
til at hiÞttat hvom veg verðr. SiSan skaltu 
halda bingait.öUu liðinu, ok má pá verSá, at ek 
fái launat |iix uxánn gdða. Refr mælti^ .til 
Opt f>iki m^r :|>ú hans geta, Siðan skxldu ÍeÍTf 
iót Reír nú at leita Ólafa konúngs^ ok fann 
hanny.f>ar sem bannlá meSskipaflotasínum, ok 
leggr I>egar at konúngs skipinu , gengr uppá 
$kipit, ok.kvaddi konúnginn. Ólafr koniingr 
apurðiy bvörr hann væri. Refr segir til sín. 
Konúngr meeílti : ertukaUaðrGjafa-Refr? Hana 
avaraði : gefit hafa mér stundum göfgir menn> 
ok ek hef jafnan gefit nokkut i mdtj en hér 
eru tveir gripir^^erek vil^cr gefa^ I>at er hjálmr 
ok brynja, pvíat y8r mnnu^essir gripir fuli- 
71^1 h9&. Kohiingrm^lti: hvðrr gaf |>ér ger* 
tímar!I>essar, et ek hef eigi sáS sUkar, ok^t: 



11 K. Saga &Airnu^8 k0nuvgs« 49 

8Í8r $ig at ek hef autigva ipuni af haft , ok hef 

ék pó f arit ¥iSa iim löod. RefrsvaraM.: HoSlfc 

jLonúngr kraki gaf mér {tessa gripL Kónúngr 

mælti:. en hvat gaftu hpnum? Refrmœlti: 

rakka tro meS guUviðíum , er Ella Englakon* 

iSngr |;af mér. En hvat gaftu Ella konúngi? 

aegir Ólafr kenúngr* GuUbaug einn, er Gaut- 

xekr kenángr gaf to^r,. ok launaði mér fyrír 

eitt heinarbrýnii Qlatfr ikonúngr in«lti : jnikit 

er mn ðrleik slíkra komSngai ok berr Gautrekr 

honúngr ]þó yfir peirra örleik allra, eSa hvort 

ekal ek Ittggia jþessa gripiy Refnefr! eSr eigi? 

Hann evardði : eigi f>iki xnhr ráð at pú j^iggir^ 

ef '|iú héfic eigi vit til.at launa, ok í þri prifr 

hann gripina, ok stéypir.fyrír borð með sér at 

akut. Refr bikist illa leikinn • ef hann missir 

gripanna, ok ferr eptir bonumi ok er harðr 

peirra atgángry ok lýkr svá at Refr náir brynj- 

imni 9 e|i Refnefr hjálminny ok leggst til botnsy 

jokta^Uist.á honumá grunnum niðrí, en Refr 

kemr upp mjok máttfarínn ; pá var petta [kveðit : 

Ráð I>iki mér 

Refaefs vera 
/ nðkkvi verri 

né merkendii 

varpat sínu 

á sœ f é 
' Gautreks kondngSi er gaf 
guUhrfng Refi». 

*^ mikil umræ^a Á •kipíau «m vi^fskipti þeim lUfii ok 

FOMALDAII SðaVKNoBDRLAirDA^ 3B»DZ. H 



50 Sa&a GAn*fit«fis KOKOHOd; u k. 



Oláfi^ ' koiidngr Ktttlbi t (ú ert liinn ágÍBtasti 
Híath • Réfr ni€9f&i'|á : nA iilda ek at {lú |>fl^gir 
li^niia '^ipy sem ðú ;er yptir^ Ólafr i^pnúngr 
tnœltit «itYÍI vlðu ^íggjá, ok lciinMi ná eigi 
inintii þökk annars, en áit beggja y ok var ]mt 
inlasýni) er ek jþá eigi báðá í fyrstu, er |>at ná 
eigiátmiðrast, ^sem ékhlýdda sitá iUá xnanas 
rá6i, ok kjrfs j^ér laun fjrrirl Refr svatattr: ek 
vil ráðd fyrir $kipui& ]^ínum^ i einn hálian 
mánuð, ok halda þángai aem ek vil« Eoonhigr 
íhælúi kynligt kjör er (etta| en Jþö^k^Iú skip 
til reiCu. Siðan heldu peir til Gatitlands til 
mðts vi^ Kera jarK • f>eir kvomu jþar rgl^ dags. 
Reffr gj^rir Nera jarU menn á laun^ at faann viU 
hitta (bann). Hann^ ferr til fundar við Ref, ok 
iegir hann honum allt um sínar ferðir* Nú er 
j^ar komit, fóstri ! segir jarl , at nú er >i' iráiiy 
hvðrr giptumaðr j^ verðr, pvfat nú vilda ekkoma 
.{>ér i mægðir við Gautrek konúng, at|ii fengir 
ddttur hans. Refr bað^ hann einn forsjá at hafa« 
Jarl mælti: nú skaltu, n»st ^r við finnum^ 
bregðast eigi ókunnigr við , hvat sem ek mæli, 
ok endstefna, eptir pv{ sem ek bý i hendr 
hér. Síðan reið jarl í braut, ok létti eigi 
sinni ferð| fyrr enn kom á fnnd Gautreks kon- 

tSngs 9 jarl kom |»ar um miðnœtti , ok segir 

honum, at her óvígr er kominn í jíki hans: 

■ 

Refnefs, B^ V'i. Iirftgérótt rád* at ^iLki 'mér Refnefr vem nokkva 
Tem enn merkindi upp at sinu hbKi Qautsekr* er gaf giiUlirÍBg 
Refi» ajhalat^ C. . ' ' " 

ok lid^ii h. V. C. 



œtla Þ^3sk, menii at taka ]^ik af Ufi, q.^^ t^^ 
undir sik rikit. Konúngr spyrr, hyðrr er \i^oí^ 
^gi fyi:if herinum? Jarl svaraM:^ s^i er os% 
mundi pikj* eigi líkligíí til, at at aimjj^ i^undi 
yilia hafa mín ráð| |>at er Refr, fóstri uixui. 
Konúngr mœlti : ^ú munt| jar^ I en^, si^u við ^ 
hann ráða , eSa mun eig^ ráðligra at sa^pa her 
md^. J^il mœlti : ef p^r kopið ^^^uni aa^tt- 
um. á við Jþá, pá jþiki mér/mikil von, ,at í^eir 
gjöri hér 'mikin hervijfki^ áðr |;i^ \^W^ liðj^ at 
pér, vil ek heldr fara með hoðum ^f^nj^igum, 
ok vita, ef sætt tœkist með yðr, |>vi^t m^ Jþikir 
mitt ríki fyrst á forgörðum ^ er |^eir eru ^ar 
nœr komnir. Konúngr svaraði: lenpi böfum 
vér þ(num r^ðum hlýtt. £n |)at vil ek, c(agði 
jarl, at {(ú, konúngr! heyrir uppá Tiðtal vort. 
Konúngr. l^að hann J>ví ráða. Siðan fdru Jþeir 
yið nokkura menn, par til er |»eir nálguðust 
skipin, sá konúngr at jþeir hpfðu ^qlda her- 
manpa, okjxítti torfelt i mót at standa. Jarl 
mslti, ok kallaði af landi at skipamönnum : l^ivort 
er föstri ipinn formaðr hers |)essa? Svá er y{s%^ 
segir hann« Eigi œtlaði ek, fostri! at |>ii 
mimdir herja á liki mitt, eða sy&hit sama á riki 
Gautreks konijngs, skal nokkut til undanlausn* 
ar, at friðr mætti verða, vil ek pvi allt til vinna, 
at ^in sæmd væri |>á meiri enn áðr, ok jþikj'* 
ifmst ek vita, at konúngr mun svá vilja fyrír 
sitt efnif vilda ek at pú j^œgir af konúi^^ sæmdir^ 

D2 



o2 Saga Gauteeks konungs. h k, 

dk Utir 'þú l náSum hans rfki j en ék veit, at 
milil|)ægrmuncu atvera^ er {>at eigi undarligt, 
l^víát ríkr jarl var mö^útfaðir fiinn , en fiiðir 
pinn ðruggr kappi. Refr svaraM : Þiggja skal 
ék góð boS, ef mér eru boiiin. Veit ek , segir 
Jarl^ at eigi mun pik með litlu mega tryggja, 
sh ek hVar Iiugr pinn mun áhorfa um petta 
mál, 'f)ú munt vilja hafa jarlsríki, pat er ek hefí 
haldit af Gautreki konúngi^ JiarmeS muntu 
Vilja, at konúngr göfi þhr ddttursína. Refr 
svaraði: sjándi fferr f)ii, jarl! eptir um ^ettá, ok 
pessu mun ek játa, ef kóndngr vill |)etta sam* 
pykkja. Jarl mðelir til konúngs: svá sýnist 
mér, sem pat sé ráiiligra at taka pessa sætt, enn 
vér hœttim út liii voru undir pessa heljarmehn, 
ök sé eigi dlíkligt, at peir vinni fyrst ríki ftetta, 
ok taki pá ddttur |){na at herftfngi, er pat ok 
hit sæmiligasta at gipta döttur |)ína jarlbomum 
mannl, en ek mun leggja til með Ref rá5 míny 
ok sé h'ann forstjdri íyrir ríki |){nu, ok fari fram 
vili yðar um |)etta mál. Gautrekr konúngr 
svaraði: jafnan hefiross, jarl! vel dugat 'þln 
ráð, ok vil ek pína forsjá á hafa ; Ifzt mér ok 
ofrefli mikit| at eiga við her jþenna. Jarlmœlti: 
'])annveg mun ek nd helzt setja ráðin, at látá 
Ref styrkja r{ki pitt, ok hefja hann til ráðs« 
Síðan fór jþetta fram með eiðum , ok skildi jarl 
fyrir allri sætt |)eirra| ok fdr Gautrekr konúngr 
heí m. Refr mœlt i pá : ná heiir ^ú, Ólaff konúngr ! 
veiLt^mér mikit lið^ skaltunú fara leiðar j^n* 



11 K. Sa6A Gautrekb KONUNGS. 53 

ar, hvorter pér likar. Olafr konúngr svaraði: 
vitrir menn hafa hér hlut atátt, sempér eruð. 
Stöan sigldi Ólafr koniSngr á braut Ok er flot- 
inn var á brottu, |>á mælti Gautrekr konúngr: 
liér hefi ek átt yið slœga menn um, en ekki 
mun ek nú rjúfa eiða mína. pá mælti jarl til 
Refs :' nú eru pínir menn einir eptir , ok máttu 
sjá, at hvörju lifti ek hef þhr komit, ok er ráö 
|>etta þhr hentiligt , má véra at pér sé launaðr 
uxinn, pó hefi ek dframar launat |>ér, pvíat {>ú 
gafst mér alla eigu |>{na, en ek á stdreignir. 
Eptir petta létGautrekr konúngr biia til veizlu, 
ok gekk nú Refr at eiga Helgu, dóttur G^- 
reks konúngs; paimeð gaf Gautrekr konúngr 
bonuro jarls nafn, ok pdtti hinn frægasti at öU- 
um vaskleik, var ok œtt hans af tignum mönn- 
um) en íaðir hans enn mesti víkingr ok kappi. 
Refr stýrði |>essu jarls ríki, ok varð ekki gamall 
maðr. Jarl varS bráðdauÖr, ok segir ekki í 
þessari sögu frá honum lengr. Lét Gautrekr 
konúngr -drekka erfí eptir hann, tók konúngr 
{>á heldr at þýngjast fyrir aldrs sakir; varhann 
maðr ágætr at örleik sínum ok framgöngu, en 
eigí er þat sagt, at hann væri djupvitr, en pd 
var hann vinsællok stdrgjöfuU ok enn,hæversk- 
lígsti at sjíí, ók lýkr hér Gjafa-Refs sögu'. 

•J þannig 'áU, 



• .• « 



» I 



't I 



; f • f « < 



' I 



I 



• » I 



l'. * 



. > 






I > 



• I 



\ 



S A G A 



AP 



HRÓLFI KONtíNGI GAUTREKSSYNI. 



■^— ^ 



( t 



%iga af Hrólfi komingi Gatiti*e1tsi5}'m. 



Þ 



'4H* hefjum vér (essa sogu^ ejr Gau.trekr 
konúngr 9 soa Gauta )[onáag9y x^, tjrþc Gaut- 
landi } hann var ágœtr konúngr fyrir margra 
hluta sakir , vinsœll ok stdrgjöfuU ,. 8y& at haoa 
mildi erxjaínan viðbrugðit, jj^ ^r fomkonúnga 
er getit. Hann átti eina ddttur bamay ok gipti 
bann hana Gjafa-Ref Rennissyni* með 'ráðiNer-* 
a' jarls. í |iann tima hafði andazt dt ottníng 
Gautreks konúngs. Hann rar pá hnig^nn á 
hinn efraaldr, ok var 'þó enn hraustasti, Ko^- 
úngr sat jafnan á haugi drottníngar, pvíat hon- 
um pötti mikit firáfall hennar. . pjá for, ríki 
hans mjökstjömarlaust^ pieðan konúng ángr- 
aði. mest {ráfall drottnfngar. Eptir pat beidd- 
ust vinir konúngs^ at hann mundi kvœnast, 
k váðust helzt vil ja hans afkvæmi til ríkis^tjdrnar 
yGx: sér, Utu {»at líkligt^ ef hann.fengLSs^mi* 
ligt ráð, at pat mundi peim öllum til sæmdar 
ok lánggæðlisra náða. Gautrekr konúngr tdk 

*^ ^ hyrfarfiimnig i JramkaJldi^ fyrri éögwmtári Gautrdu 
konimgr v«r mjðk ágœtr* ^) Rtmitynij" C. ^} ^ttis) C 



58 Sag A Hrolfs^Áutreksson AR. 1 K. 

pessu vel, ok kvaS ^ jafnan sýna ok sýnt hafa 
mikinn gdðTÍija við sik bœði { ráðum ok hraust- 
ligri fylgðj ok litlusfðar býr Gautrekr konúngr 
heiman ferS sina me5 80 manna vel 'búna at 
vápnum ok klœðum ok hinu fríðasta liði ; vildi 
hann.^sia férSmjSk vand^i eptirj^ví; f^m vl?5- 
fng hanssdmdi. pdrir^ er nefndrhersir einn 
ríkr í Noregi } hann h»f6i atsetu í Sogni j hann 
var virðíngamaðr mikill| ^gœtr, ok hit m^|^ 
íidkiltnenn!.' Hann var kvtogaðr ma^r ; liaim 
átti ^iná ddtttir 'Barna, er' íngibjörg hét, húri 
Var bæM vitr ok vœúf ok {idtti vei^á fa^n béeti 
kostr, hðfSu iiiörgir rlkrr*menn herinar' bé^iti 
ók háfSi hÚh^BUum áfvisát, j^fat hehniiþötti 
éér hvðrgi ^likösta. Nú bérr svákil, áfc-pát* 
kemx' G^útrékr konánjgr meí$ |íessu 'sfmi'Iiði; 
var viS honUm par tekit harfclfe velj gekkpérir 
f mdt'Honam/ok batxð honum'með sínnfbr- 
úneýti svá lánga dvol, sém faonum vél Mkkhí', 
ÖáiitrtBkr koniSngr Jiiggr ^^ar veizlu fagra meft 
éniim beíttt fönguni ok ViWektum. 'Í>arr Vár 
kominnkonúng^son eihn titán'órlöndums* 'sá 'hht 
Olafi^í hatin'liaföiviðserfaundí'at manna^ f>éssi 
konúngssdn Uaf5i be$it í]!rgib}argar Porisddtttkr, 
éhhún háfðl 'pví máli vel svarat^ Var bessi 
ináíJr íSné'r' bi' VðBnH^n Ok er Gauti'ek'r spyr r 
f fetta, geft* hanh 'at |)Ví átingttfa gaum. pá 'er 
ftann hefft 'fat litla tíríð ÖValiit, kallar hann 
ptf ri á tal vi8 sik. Konúngr • mœlti : ^k vil ^ðr 



ðtfMS'eigÍT, pdrir! cMttú)r vmiq ol Viir^ ^tíh^^ 

l^g faeitír) dkfát liðfir' ek mieS 'áiir^ stáðii 

föét^ 'ék'tík 11^1 biÍQa heniiár mér til eigtfikobti^ 

ek^éfk^sta sv^ Við ^jrðl: Vénkl með vináttu. |i6rii» 

^ftíi: •gföggVafritt hef él^ af því, at f>á ^wt 

ikííKiIflfháttar höfðíngi, ók^pvi vil ek {>{titiím eyr- 

iádcfm f él svara, Jiiki m^ ÍíkUgt, at 'jtíth áátút 

éh' viV^fptj '^t hún ktemi f yðra foí-sjtf^ éttirá 

ér ináí aOs^ 'greilni, út liér er komimi diiiii'Iaiii^* 

Útígé^ók Ún^ ok tæiiligr', sá er Ólafr liétaíii) 

hknn hHÉt á9r vakit hánot^ ^8 ddttttr'tfiÍ9#, kAs, 

vi8 Hðfum fiar nokkurár ^téfhúr at ivtý «d anuq 

ék pesfiranii vanda vfkja af mht'^ ok^ iMti^ Ucna 

8)álfa K]dsa sér manti til haihdá, {%efí< húú^ís 

betetmikððr^ BáSam konfingtiin'-lfttiðu vel 

pessi ands vðr. 'Litíu sí^ar gengu ^éir állir sani-p 

an me8 vinum sínum til-skemmu íngil^}argar| 

ok er hún sá fÖSur éinn með pessum tvéimt 

faðfðhigjum par komiiln, heilsaM hán 1|^diii)nðll* 

lim með blfðu, okbalS f»á atsitja. fnirtp t^ki^á 

til oría: úik er mál meö vexti, ddttí»^ kx hhí 

erukóiknír með mér á-]^{hn'iutidf^siðr ;tvek 

kont^jai',' séminátt|>á'Ií^j er -ek 'lAttrsayyjíidi 

beggja j)eifra, atbáíirviljabiðjaíííil* : fíA'tnöð 

pví at hér'munsaniiaist hit-foríiK^eííM/ ^ieSgi 

tná'gjBffe #b mága at einni dótiiityi^ ý3 eh 

hú '^áVþá Íjds5r fárhlm tíl handk, fa^omlI>eiAfa 

at |>ú vilii et ga, bið Æ ^ ^ veitfríféí4fit<ilií 

') w. f c. 



60 Sí&ft&HaÖltFsOAIU'IVREÍíMQlfApU IIL 

I 

Qn€Ulr%r| ok patm órðkurS , at p^r 9J^ h^yriUgry 
ok otft magi öUum vel gegxui. íngibjdfg.mr- 
a6i : 8vá lízt voÁx ^ «^ pettB sé psoíra ; vanda- 
aál I enn jj^t s^ mía eða atmarrar ^iriBir konu, 
er eigi er meir reyqd. at yiti enn ek, ^t ^pa 
|^8u máli me6 skin^Qmdt eða víst siy.^^t ek 
kynni petta k)<58afyrir mínabönd^ fy&;fiem mér 
hentiy pYÍatmér þiki mikil líkindi til sti^qday at 
hToritv.eggi ^essi konúngr sé mikilshátt^^^ ok 
mér miklu meiri enn fiilibpðinn, i bvftrs |ieirra 
mn8)á er ek kemy en meS tilteknum d^emum 
má ek helzt petta enda : s vá má ek helf t til- 
lafiM Þossttxn kon^ngum tveim) %%xsx standi feveir 
apaldar i einum gArði, ok er annar úngr ok 
alUikligr, til, at fiair 4 ^a^U mörg stiSr ^Ji^.ok 
sæt% Þann tíma er hann hefir fuUan aldr 8Íns 
tíma 9 dk merkir sá Olaí konúng : \w i h}á 
er umar apaldr^ sá ^^r 8tendr meS marg- 
kvísluðum Umi^m á ser, foerandi alskoaar epU} 
sjá apaldr merkir stjdrn ok ríki Gautreks kon- 
úpg^y er lengi hefir stjdrnat sinn ríki meS ör- 
leik ok stfma^ ok stendr hans ráð aUt i fuUum 
thnay ér oes hans. hreysti ok örleikr í hvöm 
8ta5 kunnari ; ok þtfat svá foeri til, at hans ríkÍ8- 
st)ten.{>rjdtiiyrr.af sökum náttúru aldrs, pá 
má ^ vera, at hanq geti f>á hrausta sonu , ok 
er ]þá gott við pá ^X una , pött konángs missi 
vlB. Ná jj^tt Ólafr sé maðrýngrí, okselíkUgr 
tíl hðfSiagía , (á er íUt vísu von at kaupa , ^ ok 



1-2 K. SAGAEÍRÖLI^GAUTHEKSSOirAX. 61 

Tef ek eigi lengr j^etta mál at sinni, ok kýs 
ek mér til yndis ok samlaga Gautrek konúng^ 
{xStt ek vissa pat fyrr, at hann lifði fá ár^ en 
Olafr yrði gaœall sem steinabrú, l^víat fiat 
er mitt hugboð, at hahnvérði aldri sKkr hofS* 
íhgi, en allra helzt, ef hann lifir litla hríð. 
Viðr ^essi orð meyarinnar rerðr Gautrekr kon- 
úngr harðla glaðr^ ok sprettr upp|>egar svásem 
éinn úngr maðr, tekr f hönd meyunni^ ok fest- 
ir hana 9 Olafi konúngi hjá veranda. Af pessu 
varð Olafr konúngr harðla reiðr, ok kveðst pessa 
hefna skyldu á Gautreki kontingi sjálfum ok 
hans liðib Gautrekr konúngr kvaii [eigi |»ann 
likan til böl at bera, er eigi mœtti^ bregða% 
ok skildust peir við svá búit} fdr Olafr konúngr 
á braut með sínu liði , , ok var hinn reiðasti. 

2« Nú er Gautrekr konúngr hefir dvalizt 
pá stund, er honum vel líkaði, býst hann til 
heimferðar með íngibjörgu, konarefni sitt, pvi- 
at hann vildi heima i Gautlandi drekka brii8» 
laup sitt. pdrír leysti dóttur sina út meðmik* 
illi rausn^ létfylgjahenniút[mikit gullok silfr'. 
Snýr Gautrekr konún gr heim á leiðmeð sf nu föru^ 
neyti, ok er peir koma fram hjá skögí nokkrum 
um dag, kemr |»ar01afr konúngr í möti honum'' 
með sínum mönnum i tekst |>ar með peim en harS- 
asta orrosta. Ok er peir hðfðu barízt ttm farí ð, 

mælti Ólafr konúngr: viltu'*, Gautrekr koá* 

f — ' ., ^ 

■ ) þann böl hera, er haniíogjan, C. ^) Hntaári, C; ctragaj P\ 

5) «; / vf 5 b. V. c. ^y vfiítu,- c? vit púy y. 



62 SdkOAURÓhWi&Cm^KRJkSÍOSÁK: JlrK. 

I 

átagr I ^at ek g)öri jþér k^s^ é^ at hjálpa lífi Jþínu, 

ok ]gef "^ú upp xneyna 1 initt Tald, pköU |)au 

gœSi, ef benni fylgðu .heinnan, ok skaltu |)á 

fara í f ri8i , hvört er pú vill , pvíát eigi hiœfir 

svft gpmlum karli, at v&lka sy& væna meyi máttu 

nú með þessu einu piggja |>ik frá dauða. -Sem 

Gaixtrefcr konúngr hey röi' orð hai^s, msÞltihainn^: 

•pótt ek hafa lið f serra • enn |iú, ^á skaltu fiAn^y 

af> pessi hinn gamli er dragr , áðr kveld komi ; 

var Gautrekr koaúngr {»á sv& ákafr, ^t hann 

gekkoptli^ igegnum fylkíng Olafs, ok létti . 

aldrei fyrr, enn Olafr var fallizmy ok allt li5 

hans 9 eu Gautrekr konúngr fékk sigr , ok haf 5i 

feogit lítinn mannskaða. Síðan léttir hann eigi 

fyrr f^rð sinni, ehn hann kemr heim í Gaut-^ 

land, ok haföi mjök aukizt hansframi í f^essari 

fer6 i ok er hann haföi litla hríð heima verit^ lætr 

hann stbfna veizlu miklai býðr til öUu atór* 

menni í Ifmdinu, ok drekkr hann epn hit sterk* 

asta festaröl til íngibjargar ^ ok at |>ví afUönu 

vélrhann sáBmiligar gjafir öllum ríkismönnumi 

|»eim sem hann höfðu heimsötti ok óx m]'ók 

í þessn hans frami; takast svft mei jþeim gdðar 

ástir, ok sitja nú tim kyrt at ríki sfnu. Ok eigi 

miklu síðar getr Gautrekr bam við konu sinni$ 

pat var sveinbam, ok var f œrðr konúngi. Hann 

lætr panu svein ausa vatni ok géfa nafn, ok 

skal hann KetiU heitia; hann <(x par upp með 

hirðjnni. primr vetmm sii^ar fæddi íngibjöx^ 

annan svein, hann var mikill ok vœnligri er sá 



\ 



_ _ _ \ 

2-3 K. StAfiAHflÓliMGApTRBMSlí^aMl. 65 

neCn^ir. Ríílfr. • Vorv jþe^sir sveinar ti& ^rifii; 
uppirj|»ddiry sem tQgi^ngssonnm^ hgfðh e\ wA 
^a hátX var hvoyr j^ejrra, 1?ræ$ra<. K^tiU v^ 
œaona minnstr o^^nn skjdjUigafstii háfaðamaðiTy ^ 
framgjarfi ok hvatvísa ok fullr áræðia ok enu 
áleí:tnasti } hann var kallaðr KetiU kregð , {>víat 
hMtm var svá litill. Rdlfr var manna mestr ok 
sterkastry fríðr sýnum} hann var fámálugri 
£afltod5r ok dframgjarn, ok |^dtt i mdii honum 
Tœcigíört eðr mœlti lét hann fyrsty sem hann 
TÍssi eigi, en nokkru síðar, |rá er aðra varðii 
aizt, hefndi hann grimmliga sinna mdtg)örða| 
ok fidtt nokkrir peir lutir væri fyrir honum tal- 
aSir j er honum varðaði ^ gaf hann eigi gaum at 
fyrsD í stað, enstundu síðar e^a nokkrum vetr* 
um, svá sem hann hafði huxat útveg á pvj 
máliy pá har hann |>at upp, hvortsem honum 
var jþat með etia mdt, varð |>at f>á fram at gánga^ 
sem hann vildi vera látaf Hann var vinsœll af 
al|iýiu, unnu menn boiium ok. mikit. Liðr 
nú svá fram | |>ar til at Ketill var tO yetra , en 
Rdlfr 7 vetra. 

3. í I»ana tíma retð sá komSngr Danmö^k| 
er Hríngr hét; hann var ríkr konúngr ok vi^r 
sælL Hann átti sér drottníngu væx^a ok vitra* 
paitáttu einn son, eríngjaldr hétj hann var 
úngr ok hinn bfniligasti. Með peim Hrípgí 
kom'ingi var mikil vinátta ok Gautreki kox^úf^* 
me5 veislum ok fi^gjöfum ok margri l^onúngligrí 
tigui er hvorr yeitti öðrumi m^e&^n Jþej^ra 



\ 






• »-• 



^ 



62 S||ir6AHRÓLPsGAnTIŒKSS0nAR* .3 K. 

lita^i^á strfð ; höfSu peir jafoan yerit báiSir sam- 
o^í hernaði, xneðan peir Toru ýngrí^ ok skildu 
'^aldrei sína vináttu, meðan peir fundust jafnliga^ 
en nú tdk heldr at greinast< af meðalgöngu 
vondra manna , peirra er ^ rdg kveiktu i mill** 
um peirra) kom pá svð, at hvárttvegg^ bjdst at 
• stríða^ hvorr við annan. pat var einn tima at 
Hríngr konúngr 1 Danmðrk kom at. máli við 
drottníngu sína : |>at er sem |>ú veizt , at mir 
er svá flutt, at Gautrekr konúngr œtli at striiia 
á ríki vort , en pesa er ek eigi víss or&inn , hvat 
hann gefi. ois at sök. Nú œtla ek hitt ráðligray 
atverða fyrr at bragði, pvíat pat er mœlt^ at sé 
hafi annan undir, er árœðr; veit ek ok eigi^ 
hvðrt hann er sannr peirra vélrœða ^ sem mkt 
er af honum flutt. Drottnfng mœlti: övitrliga 
talar |)ú : |>ar sem pú veizt á$ry at J>ið hafift 
verít hinir beztu vinir^ at pú trúir svá rdgi 
vondra manna, at pú vilt halda stríð við Gaut- 
rek konúng, ok erpetta all dkonúngligt bragS 
at vilja fyrírkoma sfnum fdstbrdður, ok pdtt 
f>vi sé at skipta , láttu hann heldr níðast á péry 
enn ]^ú gjörir honum nokkra meingjörð^ svft 
at pá milssir fýrir pat konúngs vináttu j gjör 
svá vely herra ! at eigi finnist i f>inu brjósti sú 
greymenska , át f>ér vilið svá niðrf ella ok und- 
ir fdtum troða svá marga gdða hltíti. sem hvorr 
ykkarhefir við annan gjört; haldið, herra! vi8 

Gautrak konúng með prýði ok drengskap upp- 

^— — — — » 

•) giynnast^ C. 



3 K« 'SagaHrólfsGautrekssonar. 65 

k 

teknum gd5vilja me6 ást ok fullkomnum friM; 
ok týn eigi, fjrir rondra manna orSróm, svft, 
göðs manns vináttu , hefir hann fengit svá vitra 
konu ok göðfúsa, at allan ykkarn félagskap 
. munhún samandraga, ok í lag færa pat sem 
áfátt er. Gautrekr konúngr á ok svá proskaliga 
sonuy at|)eir munu pess skjott hefná, ef feðr 
J^eirra er nokkut misboðitj herra! haf heldr 
pat ráð, er ek kenni yðr, farið sjálGr á einu 
skipi með hinu vitrasta yðru ráðuneyti á fund 
Gautreks konúngs; bjöð heim til fdstrs meS 
jþér Rdlii, syni hans, má "þbr at honum verða 
œfinligr styrkr ok ^lnu ríki, ef peir vilja |)ekk- 
' jast, ok öllum oss útífrá til veraldligrar sœmd- 
ar. Sem drottníng lauk sinni ræðu, pdtti 
konúngi hún hafa vel talat ok vitrliga, ok 
kveðst eigi skyldu dnýta hennar rá^agiorð; 
lætr nú búa ferð sina svá sem drottníng gaf 
ráð til. Síðan ferr hann sem hann verðr bú- 
inn, ok kemr við Gautland með heilum sín- 
um varnaði. Ok er Gautrekr konúngr fi'^tiir 
kvomu hans, kallar hann Ingibjörgu drott- 
níngu á tal við sik^ ok mælti: mér er svá 
flutt^ at kominn sé í riki vort með einu skipi 
Ringr konúngr af Danmörk^ nú meðr pví at 
|>ér vitið áðr, hvorr fjandskapr oss hefir verit 
fluttr af honum til vor, |>á skal ek ná pat 
allt gjalda honum, áðr .við skiljum; er hann nú 
ok.svá fallinn i greipar mér^ at ek má |>etta vel 

FoRVAI.DAn S50irRNoilDRI.AHDA, 3Bllíl>I. ' ^ 



66 SagaHr6l9sGauta£kssonar- 3 k. 

gíöra fyrir utaa alla mannhaettu. Sem drott- ' 
niag heyrði orð hans, ma&lti hún til konúngs^ 
ins á pessa leið: litil vizka fylgir {lessu yðru 
orðaframkasti, ef þú viU gjöra Ríogi kon- 
úngi nokkut til ángrs, parsem kalla má, at 
hann sá kominn á yðvam fund, svá sem vœnt- 
andi sér sæmdar af yðr ok góðvilja, sem ]^iS 
hafið áðr saman bundit með ykkr; mátt pú á 
|>at líta , at Ringr konúngr vœri eigi hér kom- 
inn méð svá litlu liði 9 utan hann tryði Jþér 
jafnvel sem fyrr^ ok mun hann vera logina 
á ^ví, er þér er í móti} nú er {^t m(n til- 
laga: sendið menn á fund hans^ ok bjöð hon* 
um hér at drekka vi5 öllu sínu fftruneyti fagra 
veizlu^ gjör |)ik við hann glaðan ok kátan; 
ok svá sem hann er kominn í hall pína við 
sinum mönnum, leita eptir með athugasam- 
ligri vizku) ef pú finnr hann í nokkru sak- 
aðan f>eirra hluta, sem varðar, ok ef nokkur 
grein iinnst ykkar i milli^ leggið f»at alltniðr 
meS enna beztu manna ráði ^ ok háldið siðan 
ykkar fdstbrœðralag fyrir utan alla grdin^ me^ 
an {>ið lifið báðir. Sem konúngr heyrði til- 
lög drottníngar, lét hann orka til prýðiligrar 
veizlu^ biðr |>áagat íyrst at upphafi ftiiigi 
konúngi við öllu sínu föruneyti, ok |>arme5 
kallar haniíi til þessarar veizlu marga aðra rika 
menn ok vitra, |>á er konúngr vildi ráð af 
^iggja. Sem konúugar sátu^ ok glaðir vora 
i hallinniy inatust j^ir til, hvorr spik he£ði 



3-4 K, SAGAHaÓLFsGAUTRKKáSONAR. 67 

I 

I 

peirra rizlfengi, ok sem jþeir yiðkendust, at 
|>eirra 1 miUi fann^t engi ój^yktargrein með 
sönnu, ok þeir báSir fundu, át petta vár rtfg 
ok illr orðadráttr vondra manna^ endrnýuðu 
peir af upphafi sína vináttu með pví upphafi^ 
at Ringr konúngr bý&r Rdlfi Gautrekssyni til 
fóstrs, ok svá sem Gautrekr konúngr piggr 
j^tta með blíðu, býst Bingr konúngr til heim- 
ferðar, ok Rólfr með honum^ útleystr með 
virðuligum gjöfum, ok jþótti ná báðum kon- 
úngum veX hafa tiltekizt) skildu nú konúng- 
ar með kærleik ok blíðu f ok héldu ellan tíma, 
meðan ^eir lifðu. Fdr Rölfr til Ðanmerkr 
með Ríngi konúngi ; veitti kouúngr honum hit 
ágætasta föstr} konúngr fékk honum {»ann 
meistára^ er beztr var á NorÍk*löndum ^ ok 
kendi honum allar íjþrdttir', |)ær ^r vaskir 
menn ok hraustir girntust at nema í þann 
tima. Með ^eim Rdlfi ok íngjaldi trikst hin 
mesta vinátta, ok gjörðust ]>eir fdstbrœðr; 
raxa ^iir nú upp í Danmörk^ ok gjörist 
RiSUr enn mesti afburðarmaðr umfram aðra ' 
menn, bæði á afl ok vöxt. KetiU 6x upp í ^ 
Gautlandi með feðr sínum^ ok var manna 
minnstr ve3cti ok hinn k viklátasti ; p6 var hann 
ekki mjök við lyndi Gautreks konúngs sakir 
háfaða ok kappgimi. 

4. Sá konúngr roð fyrir Sví^jdð ^ er Ei- 

>) ok riddanakap, h. «< B| f^. 

, E2 



68 SacaHrólfsGautreks^onar. 4 k. 

rekr hét^ hann átti sér eina drottnfngu vitra 
ok yelsiðuga ; {>au höföu átt eina dóttur barna^ 
sú er pornbjörg hétj hún var hvðrri konu 
vænni ok vitrari, {>eirra er menn vissu; hún 
fœddist upp heima meS íéðr sínum ok mó^- 
ur; svá hafa menn sagt af mey pessari, at hún 
var hvörri konu kænni, |>eirri er nienn höfðu 
spurn af, um allt pat er til kvennmanns 
handa kom , parmeð vándi hún sik, burtreið^ 
ok skilmast með skjöld ok sverð ; hún kunni 
pessa list jafnframt peim riddurum , er kunnu 
vel ok kurteisliga at bera vopn sín. Eireki 
konúngi líkaði eigi vel, er hún haföi ^essa 
framferS sem karlar, ok bað hana hafa skemmu- 
setu sem aðrar konúngadœtr. Hún svara^i: 
nii meS pví, segir hdn, at J^ii hefir eigi meir 
enn eins manns líf til ríkisstjórnar, ok ek er 
nú þitt einberni, ok á ekallan arf eptir ^ik^ má 
vera at ek purfi J)etta ríki at verja fyrir konúng- 
um eða konúngssonum, ef ek missi ^ín við, er 
eigi öKkligt at mér|>iki íllt at vera {>eirra nauð- 
kvftn, ef sv& berr til, ok pví vil ek kunna 
nokkurn hátt á riddaraskap , piki mér pá lik- 
ara, at ek fái haldit ríki f)essu meS styrk ok 
trausti gdSrar' fylgðar^ ok pví bi8 ek Jik, fa8- 
ir ! at pú fáir mér nokkut af ríki pinu til for- 
ráða, meðan pú ert á lífi, ok reyna ok svá. 
stjörn ok umsjá |>eirra manna, sem f mitt vald 
erufen^ir^ erpat enn i |>essu máli, ef nokkrir 
menn biðja mín, sem ek vil ekki játa, |)á er 



t 



4-5 K. $agaHróí.fsGautr£&ssomar. 69 

líkara at ríkí yðvart s^ í náðum af {leirra ofsa, 
ef ek held andsvör í mdtí læim. Konúngr 
hugsar nú or5 meyarinnar, finnr |>at at hún var 
ráðgjörn ok stdrlat, pötti honum eigi dlíkligt, 
at hann ok ríki hans fengi dnáðir af hennar ófsa 
ok kappgirnd, tekr pat ráðs, at hann fær benni 
til forráða priðjúng af ríki sínu; parmeð eflir 
hann henni atsetu , sem á UUarakri heitir, |>ar- 
með fær hann henni til fylgðar harða menn ok 
hrausta, {>á sem henni voru hl'ýðnir ok eptirlátir 
at gjöravilja hennar. Sem hún hafðipetta allt- 
^saman pegit af feðr sínura, ferr hún á UUarakr. 
Síðau stefnir húa píng fjölment, ok lætr taka 
sik til konángs yfir Jiriðjúng Svíaveldis, sem 
EirelLr konúngr hafði játat henni til forráða; 
]>armeð lætr hún géfa ser nafn porbergs; $kyldi 
ok engi maðr svá djarfr, at hana kallaði iney 
eða konu, en hvörr, er pat gjörði, skyidi jiola 
harða refsíng. Síðan gjörir porbergr konúngr 
bæði riddara ok hirðmenn, ok gefr jjþeim œála 
á einn hált ok Eirekr konúngr á^Upp^ölum, 
faðir hans. Stendr nú Sviaveldi með ^essi 
skipan nokkura vetr« 

6. Nú er |>ar til máls at taka, atGautrekr 
konúngr á Gautlandi tekr sdtt. Hanja kallur 
drottníngu sína til máls við sik, ok parmeð aðira 
ríkismenu, ok segir peini: svá er mál með 
veztiý at ek hefi nokkura pýngð tekit^^ðijú ^ieð 
f v£ at ek em hniginn mjök á^aldr, fá er Jíkligl, 
at ek taka eigi fléiri sdtur, vil ek ölli\m r|[iö;in- 



70 SagaHr()LF6GaI7TR£KSSONAR« 5K. 

um |>akka me5 fögrum orSum fylgð ok f élagskap, 
er|>i^r hafiS mér veitty enpater, sem pér vitiðy 
at ek á tvo sonu til arfs eptir mik, er aímar hér 
meðossy en annar er í Danmörk meSRtngi kon- 
úngi; er pat hér landslög', at enn ellri kon- 
úngssop taki ríki ok konúngd^ eptir feðr sinn ; 
nú vil ek eigi brjrfta lög á Xatli , syni mínuiHy 
meS einrœði minu eða á yðr landsmönnum, en 
]þó vil ek biðja yðr allasaman, at sá taki ríki 
eptir mík, sem mér f>ikir betr tilfallinn. peir k v&ð- 
ust gjarna vilja athlýta hans forsjá , sögðu sér 
pat hafa jafnan vel dugat, ok kváðust eigi vilja 
brjdta hans ráð en síSustu^ |)ar sem |»eir hefðu 
haft hvert áðri ok hafi peim stdrliga vel dugat. 
Konúngr segir pá , at hann viU at Hrölfr taki 
konúngddm, lézt pess yœnta at hann mundi 
verSa ágœtr maðr ok gdðr forstjdrisínum mönn- 
uqi. Konúngr bað, at KetiU léti sér pat vel 
líka. KetiU kvaðst eigi ágjarn tilríkis, ok 
{>dtti allvel komit, |)dtt Rdlfr tœki. Eptir |>at 
f>ökkúSu ^eir ágaetan frið ok gdðar náðir, er 
'þeiv hðfðu lengi af hans herrasamligristjdrn ok 
konúngligu tilstiUi. Eptir petta skipar konúngr 
pví, sem honum {>ikir varða, ferr þ& síðanhvörr 
til síns héimilis, en peir sátu yfir konúngi, sem 
til pess voru fenghir. Líða nii eigi lángar 
stunÖir, íðr Jessi sdtt hefir konúng í helju. 
Petta|)dtti drottniiígu mikiU skaði, okpár me$ 
allri landsbygðinni 3 ver hann mjök harmdauði 

>) lög, c. 



5 K. SagaHrólfsGautrckssonar. 71 

allrí landsbjgSimii ^ pvíat engi konúngr hafói 

verit ástsælli sakir Örleiksok umhyggju.. Ept^ 

ir jþat var hann heygðr eptir fornumsiS. Sem 

eigi liðu l^aðai^ lángar stundir, býr drottníng 

feið síua œeS vegligu foruneyti^ léltir eigi fyrr 

pessari ferð^ enn bún kemr i Danmöik á fund 

Ríngs kónúngSy berr upp fyrir konúng I>ann 

harm ok skaða , sem hún haf ði beðit i fráfalli 

Gautreks konúngs. HiSn segir honum alla pá 

tilskipun, sem Gautrekr konúngr gjörði, áðr 

hann fdr at deyja. Sem konúngr hafði heyrt 

^essL tiðindi, fannst honuni mikit um fráfall 

sins fóstbröðurs, Gautreks konúngs, biðr hana 

at íngibjörg drottning dvellst með honum svá 

lángan tima, sem henni vel likar. Drottníng 

svaraði: til aimars höfum vér vora ferð giört| 

enn'dveljast i yðru riki^ en ef {>ér vilið nokkut 

gjöra vom sóma, I>á bið ek, herra! at f»^r fariS 

i Gantland at voru boði með Rdlfi, fdstra {>in« 

um, ok gjörist hann f»ar konúngr með j^inni 

umsj^^ sv& sem Gautrekr kondngr gjörði ráð 

fyrir, ok þarmeð vil ek at J>ú drekkir erfi eptir 

Gatitrekkonúng eptíríorhumsiðvana.. Konúngr 

lézt gjöra mundu, sem hún beiddif ok eigi 

miklu siðar lyptir konúngr sinni ferð við fríðu 

foruneyti, léttir eigi fyrr, enn hann kemr i 

Gautláud, ok íngibjörg drottnfng með honumi 

ok Rdlfr, son hennarj steodr par fyrirbúin 

▼eizla virðuljg) skipu^ af mörgum rikismönnum 

í landinu. Var nú drukkit erfi Gautreks kon- 






72 SAGAHRÓLPsGAUTREKSðOHAR. 5-6 K. S 

dngs} ok at f^essari Teizlu er stefnt píng fjiSl* 
ment. A |vf píngi er Rólfr til konúngs tekinn 
meS ráði Ríngs koniSngs ok samþykki allrar 
alpýðu i öllu Gautlandi. At {>essu öUu fylltu 
ok framkomnu', ferr Ríngr konúngr heim til 
Danmerkri útley str meS sæmiligum gjöfum. En 
R(51fr tekr til ríkisstjdrnar, semr lög ok lands- 
rétt eptir sínum vilja, gjörðist hann pegar vin- 
sæll af sfnum mðnnum ; hann var stjdrnsamr 
ok stdrgjöfull svá sem faðir hans. pá var 
hann 12 vetra, er hann tdk ríkisstjdrn eða höfS- 
ingskap meS konúngddmi. KetiU, brdðir hans^ 
var meS honumy eníngjaldr, fdstbrdðir kon- 
úngS) var í hemaði á sumrum, en hafði jafnan 
vetrsetu í Gautlandi meS Rólfi konúngi. Lí5r 
'nú svá frani, par til er Rdlfr var 15 vetra. 

6. Svá er sagt , at f>at var einn tíma , at 
peir bræSr talast við, spurðiRdlfr konúngr, hve 
líkliga Katli |iótti á horfa um ríkisstjdrn eða 
höfðíngskap. KetiU lét vel fjrir flestra hluta 
sakir. Rdlfr konúngr svaraði: ok f>v{at pú 
hefir grein i pessu máli, pá ertu skyldr at segja 
mér, hvörs þér fikir áfátt, J)at mér er sjfllf- 
rádt. Ketill svarar: vel má ek finnaþann hlut, 
er mér pikir vanta yðra heill', pú ert maðr 
dkvændr, ok mundir }>ú pikja miklu gildari 
konúngr, ef |)ó fengir p^i kvánfáng við |>itt hæfi» 
Konúngr mælti : hvar skal ek {>ess orka ? Ket- 
iU svaraði: {>á mundi yðar sæmd vaxa, ef |>ér 



V 

7 



6K. SagA HrÓlFS GAUTREKSdOVAR, 73 

» * 

bsðiiS jþeirrar konúiigtddttúr, er bœM er hygg- 
in ok forsjáli en mér pikir vís von , hvar sem 
jþú Yill atvikja, at ^ér mun eigi frávísat. Kon- 
úngr svarar: ekki býr mérpat i skapi sv& búit, 
erlandpetta lítit^ ok mun öagum pikja slœgr 
til vors ríkis, eSa hvar horfir pú helzt á um 
petta mál , frœndi ! RetiU svaraði : |>at hef ek 
frétt, at Eirékr konúngr í Svl|>jd5 á sér ddttur 
vœna ok vitra, "þá er þornbjörg heitir, hefi ek 
8V& frétt, at eigi muni fást slíkr kostr híngat . 
á Norðrlond fyrir allra hluta sakir, f>eirra er 
kvennmaiin má prýða , en hán hefir suma hluti 
til jafns vii hrausta riddara; pat er burtreiS ok 
at skilmast við skildi ók sverði , f^at hefir hún 
umfram allar konur, pær ek hefi spurn af. Ei- 
rekr konúngr, fa^ir henhar, er ágœtr fyrir rík- 
ddms sakir ok margra hluta annarra , peirra er 
frœgan konúng má prýSa. Hrdlfr konúngr 
avaraði : ekki berum vér (áræði) til slikra hluta ; 
er slíkt meir talat af ákef5 enn forsjá , sem fiik 
hendir stundum, frœndil er (at íllt, at œtla 
sér á dul. er vonarlaust er, at hann fáirisit 
meS, lízt mér svl, pótt ek fara at biðja döttur 
Eireks konúngs á Sví^jóð, sem 'þú vildir, f>á 
pikjumstek vita, atmér mundi synjat konunn- 
ar, ok eigi ólíkligt, at ek fengi nokkur or5 
hæSilig, ok 3rrði ek at |»oIa pat allt i með "þvi ek 
hef5i engi fong á at hefiia sakir ríkis konúngs- 
ins , ok munda ek vi6 sv& búit {>essu una ali* 



74 SagaH&ólfsGautrrkssomab^ 6k. 

iUa. EetiUf kvað ekki trk fara mundu : 'skfH^ 
0S$ ekki her af Danmörk ok Gau^andiat hhtj^. 
á Eirek kouúng , ef hann synjar |»ér me^gðan 
KóUr konúngr mœlti : ekkí parf sUkar gldsur 
fyrir mératgjöra, f),víateki>ikjumstsjá| hvörsu 
^etta mundi fara, pdtt freijtat væri^ petta fd|r 
exm sem annat eptir skaplyndi Rdlfs konúngs, at 
hann gaf at f>e$su aungan gaum^ ok lét líSa hjá 
sér sem margt annat^ Jiat sem honum var tjáð, 
ok eigi vissi atnær, hvat honum bjó í skapi ; 
tdk hann |>á til ^ess jafnan síSan, er öðrum var 
or minni liSit. ' Líðr svá fram nú um hríð ^ at 
l^eir fdstbræðr sátu ýmist i Ðanmörk eða Gaut- 
landi, en herjuðu jafnan á súmrum^ ok fengu 
of f jár^ ok vorU hinir hraustustu bardagamenni 
8V& at ekki stdð vi6 þeim | urðu |)eir harÖla víð- 
frægir af sínum fremdarverkum ^ kunnu allir 
náliga Jþeirra nafn. Svá er sagt f rá RdlG kon* 
língi, at hann var allra maxmá mestr ok sterk- 
astr, hann var svá púngr at aungum Jbest| 
mátti hahn ri5a allan dag út , svá at eigi kafn.* 
aði f e5r sprýngi undir honum j ok varS jafnan 
at skipta við hann. Rdlfr konúngr var manua 
vœnstr ok kurteis ok at öllu velskapaðr, hœrör 
manna bezt^ breiðleitr ok mikilleitr, eygðr 
manna bezt, ok fögur augun ok snör, miðmjdr 
ok herðimikiU ok manna bezt á sik kominn^ 
ok at öllu enn hæverskasti, hvörjum manni 
betr vígr ok at öUum í|Tdttum búinn umframi 
hvorn anneln, |>ann er honum var samtíða á 



6K. Sa6aHr6lfsGa(jtukssojííji* 75 

l 

Norðrlöndutnj znanna var hann vinsttlai^* 
Rdlfr konúngr var vitr ma6r ok 1 öllu forsjáll, 
akinugr ok glögg|>ekkinn , gíör&ist^hann brátt 
við£r»gr af sinum höiBlngskap bœti tiær ok 
^ærri. pat var eitt vor, er Ketill spurði, hvat 
Rölfr konúngr ætlaði at athafast um sumarit; 
Hann svaraði : mun eigi ráðligt at fara til Sví- 
f>jdðar, ok leita mægða við Eirek konúng j sv4 
8em|»ú talaðir fyrr.' KetiU mœlti: undarligt 
er yívart lyndi, pér látið fyrst hjá yír ]lða, pat 
er talat er, ok geiit aungan gaum at {>á i 
8táð) ^ö yðr sh |>at i hug, "þá minnist fbx á f)at 
siðan, pk látið pá sem nýmœlt sé, þá er margir 
vetr líðaj er mér samt i hug sem |»á, ok m: 
ekki atiresta. Konúngr mœlti: he£[r|iú nokk^ 
ut frétt af pessari mey? Ketill svarar: meS 
öllu ekki annat 9 enn |>at sem ek hefi jiér áðr 
afsagt. Konúngr mælti: frétt hefi ék at hún 
er bæði vitr ok væn, ok svá er mér flutt, at 

svá sé hún stdr ok stolt, at hún vili, at engi 

• 

maðr kvennkenni hana, ok hún sé tekin til 
konúngs yfir priðjúng Sví|))<íðar, ok hennar 
atseta sé á Ullarakri> ok faaldi f»ar hírð sexti 
aðrir koniingar; heyrt hef ek f>at ok sagt, at 
hennarhafi beðit nokkrir konúngar, ok hafi 
suma látit drepa, suma hafi hún látit klaskja' 
á einhvörn hátt, suma blinda, gelda, hand*- 
höggva, eðr fóthöggva, en valit öU orð hæðilig 

með svívirðuj ok vili hún sva afvenja; at ]^s»- 

* ■ 

1) hneýkja, C;,ineikjð, F". 



76 SagaHrólfsGautrekssonar. 6K. 

aramála s^ leitat; ^é ek óí at 'þessi fer6 
znun heffast 'mjök tveim stofnum , f>ví ef vér 
fáum j^etta ráð fengit, mun oss í aukast frami 
i ferS ^essari, hitt elligar, at vér munnm fá 
af pessari ferð skömm ok sneipu ok œfinligt 
athlœgi* KetiU mælti: litlir eruð þér margir 
bríösti, J)ött |>ér séið gildir samanreknir, ok 
er yðr |>at mikil aihlægi, at treystast varla at 
fiytja við einn kvennmann eyrindf, vdenti ek 
ok pess, ]því meira dramb sem hún hefir á 
8ik diegit, at |ivi vesalligar falli hennar of- 
stœki) pegar sá tími er kominn, er par verðr 
endir á. Rolfr konúngr mœlti: nú með f>ví 
at 'þá frír hugar um ferð pessa^ f>á vil ek 
aenda .I>ik til Danmerkr eptir íngjaldi, fóst- 
bröður mínum, vil ek at hann fari pessa ferð 
með niér. Síðan hættu f>eir tali sinu^ býr 
Ketill ferð sína til Danmerkr. íngjaldr bregðr 
við skjdtt, ok ferr á fund Rdlfs konúngs. Kon- 
lingr fagnar honum vel, ok segir honum sína 
fyrirœtlan. íngjaldr tekr vel, lézt vœnta með 
konúngs hamingíuy at gdðan enda mundi eiga 
|>eirra eyrindi um J>at er lyki, pdtt nokkut 
seinkaðist* Rölfr kouúngr segir Katli, brdður 
ainumi at hann skal vera heima ok gæia 
rikis. KetiII mælti: f>cr munuð ráða, herra! 
en undra ek at f>cr kallið mik f>at dmannao, 
at ek sé eigi hæir i yðru föruney ti. Konúngr 
mælti: eigi skaltu svá virða, bróðir! f>víat f)á 
skaltu fara Jþessa ferð, ef vér purfum við nokk- 



6-.7K. SagaHrólföGautrekssonar. 77 

I 

urra harðræSa, en vhr munum ^essara mála 
leita fyrst með högværi ok góðu þoli, ef pess 
er kostr. Var Ketill eptir enn nauSugasti, /ok 
kvaS ]>eim fyrir pat iUa farast mundu. Lypt* 
ir Rólfr konúngr ferð sinni, riðr heiman við 
60 manna; var Jietta lið mjök valit bœði at 
mannvirMng ok skartsamligum búnaði klœða 
ok vopna ; ríða síðan sem leið liggr, létta eigi 
fyrri sinni ferð, enn ^eir kvomu til Uppsala. 
7. • Nú er þar til at taka, sem Eirekr 
konúngr er; hann átti aér drottníngu vitra^ 
ok vænaj hún hendi mikit tal af draumum; 
hún hét íngig' rSr. pat var eina ndtt, er 
drottníng vaknaði i sæng sinni; hún talar við 
lEirek koniing, ok mœlti: ek ipun hafa iUa 
látit í svefni. Svá er, segir konúngr, eða 
hvat dreymdi f>ik? Hún svaraði: úti var ek 
stödd, ok póttumst ek lítast um, en |>v{ brá 
við, at sá um alla Svíþjdð, ok miklu víðara; 
ek sá upp til Gautlands, ok svá gjörlð at ek 
sá {taðan renna vargaflokk mikinn, ok hfngat 
pdtti mér |>eir stefna á Svil^jdðy en fyrír vðrg** 
unum fór hit darga dýr ; ^at var harðla mikit ; 
|>ar fár, eptir hvítabjörn, þat' var rauðkinnrf 
bæði |)c>ttu mhr dýrin sléttfjöUuð ok kyrlig, 
ok láta ógrimmliga, en f>at |>dtti mér með 
dlíkendum, hvörsu skjdtt híngat bar dýrin, 
eða hvörsu gjörla ek pdttumst þau sjá, ok eigi 
Jióiú mér fœrra saman enn 60, ek pöttumst 
vita, at þðu mundu híagat œtla til Uppsala} 



78 SagaHrölpsGaittekkssokaa* tk. 

ek þóttist kalla á f»ik, ok segja pér til, ok í 
]^ví vaknafia ek. Komlsgr mfielti : ^frú ! segír 
hann) fyrir hvörju petlar |iú slíkt vera? Hún 
STarafii: |)arsem sá varga, |>at eru manna 
fylgi^f 9 o^ I^arsem hit darga dýr fdr fyriry 
|þat er konúngs fylgja, ok mun hann vera 
formaðr hinna; rann í hjá honum einn hvíta- 
björny ^ar mun jþessum konúngi fylgja nokk* 
ur kappi eðr konúngssony pvíat björninn er 
sterkri ok merkir hann sterka fylgð^ ok piki 
mér mikil Tán, at yðr sæki heim nokkur 
ágætr konúngr i var I>etta dýr miklu meira 
ok sterkarai enn ek hafi sþurn aF, at svá mætti 
Terða. Kondngr mælti : hvaðan œtlar 'þú penna 
konúng'at koma^ eSa hvörsu skaðvænliga |>iki 
pér petta vera munu voru riki. Ðrottning 
mœlti: skylda ek nokkut um ætlai pá vænti 
ékf at pessi konúngr fari með aungri striðu 
i ^etta sinni pviat pessi dýr voru hýr, en ef 
ek skyldi geta til^ pá er pat min ætlan^ at 
f>etta hit mikla dýr muni rera fýlgja Rdlfs 
koa«Snga Gaíitrekssonar af Gautlandi, með pvi 
at paðan runnu |>essi dýr at, eu hvitabjörn- 
inn getek vera fylgjaíngjalds^ fdstbrdður hans. 
Konúngr mælti: hvat mun kappinnRdlfrvilja 
hingat á vom fund? Drottning mœlti: or 
elíku öllu verðr gáui at gjöra svá búit, en 
með pvi dýrin voru hýr i viðbragði^ get ek at 
þeic iári með friði ok gdðum hug til vor, 
jþæcti mér likast, at Rölfr konúngr mundi 



7-8 K. SaG A^HrÓLFS GAnTREX^BSOlfAA. 79 

haiá 'þat eyrindiy sem margir hafa tíSr halt, at 
biSja pornbjargar, döttur yðvárrar, er htSn nd 
frægust kvenna híngat i Norjirlönd. Koniingr 
mœlti: ekki kann ek Hrölii at œtla jþessa dul 
eða öðrum peim konúngi, er svá litlu riki stýr- 
ir, jþarsem á^r hafa be&it hennar j^eir konúng- 
ar, er haft hafa undir sik aðra skattkonúnga, 
ok far ekki, frú I meðslíka draumdraj Drottn* 
ing mælti : eigi tekr til |>ess aema þurfi , hvat 
ek ætla um ^etta. Konúngr mælti: hvörsu 
skal ek gánga í mdti Rdlfi kondngi^ ef hann 
kemr hér, eða taka faans máli, ef hanti ferr 
pessara eyiinda? Hiin svaraJ^i: vel skulu |>ér 
taka Rölfí konángi, ef hann sækir yðr heimi 
ok sýna honum ena mestu blíðu ^ pví hann er 
hinn mesti afreksmaðr um margaluti, ok eigi 
vist at yðar ddttir fái frægra mann , enn setíi 
mér er hannsagðr. Ok eptir petta skilja pau 
sitttal at sinni; líða nú nokkrir dagan 

8. Nú ér sagt Eireki konúngi, at kominn 
se i staðina Aólfr konúngr Gautrekssen með 
60 manna. Konúngr fékk menn til at bfdSa 
honum til veizlu i hoU sina. Sem Rdlfi kon» 
úngi komu pessi orð, ierr hann á konúngs fund, 
ok var honum tekit vel ok sœmiliga, en me{$ 
öngri bliðu eðr ölværð^ var hoiium skipat i 
öndvegi á énn dœðra bekkj komu f>eir sið dags. 
Voru þá tekin bor5 ok vist, ok drykkr inn bor* 
inn; ok er |>eir höfðU drukkitum hríð, voru 
margir vel kátir. Rólfr konúngr var heldr 



80 Saga Hrólvs Gautrs&ssonab. sk. 

hljöðr ok fátalaSr. Eirekr konúngr orti orða 
á bann, ok spurði tiðinda af Gautlandi e^a ann- 
arstaðar, |>ar6em hannhafði fréttir. Rdlfr kon- 
úngr sagði með öilu tíMndalaust af Gautlandi. 
Eirekr konúngr mœlti: en hvör eru eyrindi 
yðar híngat til vor Svíanna, er jþér ríðið um há* 
vetr með margmenni ? Rdlfr konúngr svaraði : 
vér höfum verit sjálfráðir ferða vorra hér til, 
hvörsu sem jpat berr til héðan af , hvort sem 
vcr höfum farit á skipum eSr hestuijÐ $ en par 
sem |)ir spyrlð at eyrindi voru, pá höfðu vér 
ætlat at bera f)au fram í meira tdmi; en nd 
par sem þá fréttir at, þi ætla ek at vér purfum 
|ieim eigi at fresta, {ivíat satt er |>at mœlt, er 
aptans bíSr óf röm sök $ er {>at eyrindi m;tt hing- 
at , at ek mœli til mægða við yikj en til sam- 
fara við pornbjörguy ddtturf)ína, vildu vér ná 
skjdtt heyra skír andsvör voru máli. Eirekr 
konúngr svaraði : kann ek glensyrðum yðrum 
Gautanna, at |>ér talið margt kátligt j pá er pér 
drekkiði ok má pat eigi allt marka, man ek 
vera nœrgætr yðr Gautunum, ok yðru eyrindi. 
Mér er sagt , at f>ar sé hallœri mikit með yðr 
Gautum, berr patmjöktil, atGautland er dvítt< 
ok lítit aftektum, en mannijöldi mikill; pér 
fœðið jafnan mikinn her á yðrum kostnaði, ok 
eruð örlátir ok gdðir af yðru, meðan til er^ nú 
pikjumst ek vita, at "þer mun |>ikja mjök at- 
skorpnaí ok munu pér pvi hafa heíman farit^ 
*) óiiytt, c. 



1 

8-9 K. SagaHrólfsGautrekssonar. 81 

at yðr xnun pikja íllt at pola 8ult ok haiðrétti j 
jfat er ok mikil vorkun, at slíkum mönnum 
sem pér eruð, |>iki |>at vera mikil yancjrœði^ at 
vera við |»at^ ef (ú mátt eigi halda proska pIn-» 
um. V Var petta ráð^miklu vitrligra^ at leita sér. 
hjálpar pángat, sem líkast J>dtti, heldr enn 
velta af út í vesöld, vil ek petta vel fyrir "þhr 
virða^ |»(Stt |>ú vœntir f>ér hér nokkimrar hjálpar 
af ossy vil ek jþat skjdtt gjöra augljdst fyrir pér, 
hvöm beina |>ér fáið í voru ríki. Vér viljum 
lofa y^r mánaðar yfirför um vort ríki , ef pér 
vilið með |>ökkum taka pessa dvöl, ok ef annar 
konúngr veitir yðr slikar hjálpir, pá er mikil 
von^ at |)ú ikomir ^essu fdlki lásoltnu beim, 
sem Jtneð pér ferr, en far ekki með pann h^ 
gtfma, at|>érbiðið kvenna, hvorkiminnarddttur 
né annarra, pvíat pat mun yðr at skjali einu 
yerðay meðan |>ér eruð isvá af yðr komnir af 
akort ok hallœri , en pá er pessi tími^ er útÍ9 
mun enn nokkut fyrirbrenna , er pér. komið 
heimi ok beri pér fyrir jþetta engan hugarekka 
8vá búit. 

9. Rdlfr konúngr hlýddi vel orðum kon- 
úngsinsj ok er koniSngr lauk sínu máli, mælti 
Rdlfr : herra I eigi er |>at satt^ at oss skorti mat 
í voru landi, eða purfum annarra ölmusa y vor- 
um mönnum til hjálpar, en pdat petta f>rot 
sækti.oss, |>á mundum vér fyrr aðra heimsækja 
eiinyðry líztpetta gjört til vor jþarfleysu kalls; 

FORVAÍDAII Sö'gVII NoKDRt AVDA| SBlVDI. '^ 



82 SagaHrólfsGaut?»ek5sonar/ 9 k. 

okfundumenn, atRólfr konúngr reiddist harclila 
mjök, pc5 hann hefði fá orS uni^ ok skildu 
konúngar í |)at sinn, ok fdrumenn at sofa. Vap 
peim Rólfi konúngi fylgt til einnar skemmu at 
sofa, Eirekr konúngr gekk ok til sœngr sinn- 
ar, var drottníng J)ar fyrir, ok tdku pau tal me8 
ser, Hún spurði : er Rdlfr konúngr kominn á 
yðvarn fund ? Svá er at v/sg , segir konúngr. 
Ilún spurði: hvörsu lízt þbr á Rdlf konúng? 
Eirekr konúngr segir: skjdtt er pat at segja, 
öngvan mann hef ek séð meirá ok sterkligra, 
ok at öllu vœnna ok kurteisara , |>at er ek má 
líta af hans viðbragði, né át öUu betr skapaðan. 
Drotmíng mælti: svá hefir mér fluttverit, e^a 
heGr ])ú nokkut við hann talat, eða reynt hans 
vizku. Konúngr segir henni allt peirra viðrtal^ 
hvörsii farit hafði með |)eim: ok |>at hygg ek, 
segir hann, at hann sá lángt umfram flesta 
menn^ bœði.at viti ok flestum í|>rdttum ok 
polinmæði, Drottníng mælti: pá hefir nú illa 
tiltekizt, er {>ú skalt svá iUa leitat hafa slíks 
höfðíngja, sem Rdlfr konúngr er, ok fyrir f>etta 
munu þbr eiga, ok yðvart ríki , von af honum 
stdrra dnáða ok lángra, þvíat pat ei* mfn^ ætlan, 
pdtt yðr |>iki hann hafa lítitríki, at meiravinni 
hans frami ok hreysti með konúngligu náttúru- 
brag.'i, enn liðsfjöldi nokkurs konúngs hingat 
á Norðrlönd; f>víat mér er svá flutt, at hann sé 
lángt umfram aðra konúiiga. Konúngr mœlti : 
.bœði er, at hann er mikit afbragð annarra 



9K. SagaHrólfsGáútrkkssonar; 83 

mahná, eqda finnst pér mikit um konúng 
[þenna, eSa hvat er nú til ráSs ? Drottníng mælti : 
skjdt er mín tillaga, herra ! ek vil at {>ér vægið 
fyrir Rólfi konúngi { orðum , pvíat með sönnu 
segi ek per þat, at þhr mun ver8a I^úngt at etja 
við hani} |>rái eðr kappi , J^vídt hann hefir styrk 
af Danakonúngi, pvíat hann rœðr öUu með 
Rfngi konúngi) fdstra sínum. Konúngr svar- 
a$i: vera má, at oss hafimissýnztum pettamál, 
eSa hvörsu iskal ek nú svá tala eða gjörai at 
honum liki vel ? Ðrottníng mælti : |>at legg 
ek til ráSS) at á morgin^ er |)eir koma í sæti, 
ok pér hafið drukkit um hríð^ |)á skaltu kasta 
gleðiorSum á Rdlf konúng^ ok spyrja at hans 
framaverkum, erhannhefir unnit; en ek get, 
at hann muni vera fár^ ok mun eigi úr 
minni liSit yðvart tdl« Síðan skaltu spyrja at 
eýrindum hans, ok láta svá örvænliga, sem 
hann hafi aldrei getit sinna eyrinda fyrir I>ér; 
en ef hann vikr á^ eða talar |>ar til nokkrum 
orðum, "þá seg pú at 'þú munir eigi^ at |>ið hafið 
nokkut viðtalazt nema vel ok vingjarnliga) ea 
ef |>at hefir nokkut verit^ seg at |>at viltu gjarna 
ómælt hafa, ok ef hann vikr nokkut á bdnorðit, 
fiávilda ek, at|>ú svaraðir vel til^ ok TÍsir eigi 
frá, ef hann fengi jáyrði af henni til pessara 
mála; gjarið yðr blíða ok auðvelda i pessu 
máli, vænti ek at pá fari vel ykkar i milli, I>iki 
mér |k5 eigi ráðit, hvörsu auðveldliga gánga 

F2 



84 Sa'GA HrÓLFS GAUTftEK.SSONAR. 9 K. 

meyjarmálin^ p6tt|>ér leggili samj»ykki til.- Ok 
eptir f>etta sofa pau af um nóttina. Ok um 
morguninn, er menn komu undir drykkjuborð^ 
var Eirekr konúngr allkátr, ok orti m)ök á 
um gleði við menn Rdlfs konúngs. Sem Rdlfr 
konúngr heyrði petta, hlýddi hann til , ok var 
heldr fá^laðr, ok er Eirekr konúngr fann 
]>etta, mœlti hann: svá er mál með vexti, at 
f»ú, Rölfr ! ert kominn i vora höU eptir minu 
boði, ok |)víat mér finnst svft 9 ^ at pér haiið eigi 
alvöru gleði, svá sem dýrra^ höföingja er háttr 
til at yeizlum, viljum vér gjarna , at pér gjöriiS 
oss kunnigt, hvat veldr yiSvarrt ógleði, svá at 
vht megum fullgiðra alla yðra gleSi meS ept- 
irlæti , svá at yðar konúnglig tign héldi sinni 
virSíng með eptirlœti peirraluta, sem vérmeg- 
um 'yðra sœmd auka $ par i mdt vildum vér 
piggi'a af yðr með gleði frásögn peirra fremd- 
arverka , sem dagliga segjast af ýðar snildar- 
verkum ok bardögum; er oss ]þar áfir allmikit 
afsagt. Rdlfr konúngr juœlti : '^at mun enn^ 
sem annat, pat sem til min kemr, at ytr Svium 
mun f>ikja litit umVert. Eirekr konúngr 
mælti: mijkit hefir oss verit sagt af vænleik 
|)inum ok atgjörfi, ok virðist oss svá, at par 
megi eigi ofsögum frá segja um allan {>iun 
vfi^nleik,. ^urteisi ok hœversku, eða hvörsu 
gattiall maðr ertu, Rdlfr ? Ek em nú 18 vetra gam- 
all. Konúngr svaraði : afbragSs maðr ertu, eSa 
hvört ætli^érriða, eðahvathafipii^eyrindumy 



9K. SAGAHRÓLFdÓAUTREKSSOHAR. 85 

er "þhr haii6 srfttá yom fund? Rdlf undraði mjöky 
er konúngr 6pur8i|ies8a, ok hugði at konúngr 
mundi yilja endrnýa sin atyrði ; hann mœlti : 
eyrindi vort var kunnigt gjört, ok œtla ek 
éiffL or minni fallit oss Gautunum, hvör and- 
svör YÍT fengum af jir par í mót. Konúngr 
mœlti: eigi man ek^ at þér hafið z)okkur eyr- 
indi við 068 flutty byrjar jþat eigi vorri konúng- 
ligri tign at mœla (nema á gdðan hátt) við jafn 
virðuligan höf ðíngja sexn þú ert , ok ef vér böf- 
um þat nokkut talat , at y ðr misliki ^ þá mun 
þitsatty sem mœlt er, at öl er annsKr maðr} 
viljum vér 'þat allt með skinsemi aptrtaka, ok 
láta sem dmœlt sé, ok pegar ek geymi at min- 
um orðum^ þá vil ek veLsvara yðru máli ; munu 
ok pau ein efni á vera, Rdlfr konúngr sá^ at , 
nú var skipat lyndiEireks koiiúngSy ok hefir nú 
bónorS í annat sinn, flytr nú bœði vel ok skör- 
ugUgay ok erhann hœtti sínum flutníng, mælti 
Eirekr konúngr: j^essu. máli viljum vér vel 
svara, pvíat pat er mikil von, at oss bjd^ist eigi 
fremri konúngr til mœgðar, enn þú ert^ en þhr 
munuð spurn af hafai at ddttir vor er eigi með 
0SS9 ok vér hi^um gefit henni loiðjúng rikis 
vors, ok ræðr hún |>vi svá sem konúngr} hún 
er rik ok stdrráð^ ok hefir hirð um sik svá sem 
konúngar } margir konúngar halá/hennar beðit 
Ok konúnga synir; hefir hún öllum frá visat 
með hœðiligum orðum^ suma hefir hún látit 
Nú með pvi al mér er hennar ^essi 



86 SagaHrölfsGautrekssoitar* 9K. 

framf erS ekki at skapi , pviat hún gjörlr af sér 
mikit ofbeldi , fivíat engi maðr skal hana pora 
^t kalla öðruTÍsi enn með konúngs nafni, utan 
bann poli af henni nokkut harSrétti; nú ét 
|>á viU sœkja Jyeesa konu |>ér til handa j hvort 
sem f^at er heldr með ráðum eða harftfengiy þk 
viljum vér til pess oirSlof gefa af vorri álf u , en 
'þav l mdt viljum vir af jiv piggja rö ok náðir 
vorum mönnum ok öllu voru ríki, |>(5ttu purfir 
me6 bardaga |iessa at freista, viljum vér ok 
henni aungan styrk veita yðr í mdti ok sitja 
svá ky rrir hjá öUum ykkrum samskiptum; Rdlfr 
konúngr kvaðst eigi framar beiðast af konúngs 
hendi, [ok bundu petta fastmœlum^ sín i mill- 
um , drukku nii glaðir ok kátir $ veitti Eirekr 
konúngr hit akorugligasta. Ok at liðnum premr 
dögum býst Rölfr konúngr í braut, ok skild* 
nst konángar með blíðri vináttUi léttir hann 
eigi fyrr sinni ferð, enn hann kemr á Ullarakr 
með sitt föruneyti , þarsem pornbjörg réð fyr^ 
in -peir komu par snemma dags^ var |>eim 
sagt, at konúngr sitr yfir borðum með allri 
hirð sinni, Konúngr valdi með sér 12 afaio* 
um mönnumy þá er fræknastir voru, ok baS 
^á gánga inn i höllina með sér með brugðnum 
sverðum: enn annat lið vort standi úti meS 
búna hesta vora 1 Ok énn mælti Rölf r konúngr 
við menn sína j pá er inn skyldu ganga : v^r 
skulum sváathátta, at ek skal gánga fyrstr, ok 

,'} hættQ nú tHli, C. 



9K. SagaHrólfsGautr£K8sona£. 87 

við íngjaldr, pá hvorr at öðruxDy ok ef svá berr 
til^ at vor verði freistat með nokkurri áleitni, 
"þá verið yðr sem bezt| ok gángi sá fyi'str út, er 
fiíðast gekk inn , förum sem djarfligast ! Eptir 
petta gángajþeir i hallina ; ok svá sem ^peir) voru 
innkomnir, sátu allir menn undir borðum á 
báða bekki, ok var hallin alskipuð. Engi maðr 
heilsaði á {>á , ok allir urðu hljöðir við f^eirra 
kvomu. Rtflfr komhigr gekk innar fyrir há'^ 
sætit, sá hann at |»ar sat harðla voldugr maðr 
með konúngs skrúða ágætum ; pessi maðr var' 
ikgur ok frfðf . Allir menn, peir sem inoi sátu» 
uodruðust vöxt^ ok vænleik Rdlfs konúngs, en 
engi maðr kastaði orðum á f>á. Rdlfr konúngr 
tök hjáUninn af.höfði sér, ok hneigði konúng- 
inum^ en stakk blöðreflinum f borðit, ok mœlti : 
8Ítið heilir, herral ok f náðum allt yðvart ríkil 
Sem konúngr heyrði orð hans , ' ansaði hann 
aungu orði, ok eigi leit hann af út« Sem R<51fr 
konúngr sá mikit ofstœki konúngsins, tók hann 
iil orða: ek er svá kominn^ h^rra! á yðvarn 
fund eptir ráði ok sampykki Eireks konúngs, 
iöður|>íns'9 atleitayðr söma, en mér framgángs, 
til ^ess at binda við yðr unaðsamligt eptirlæli, 
f»at sem hvprr okkar má. öðrum veiia eptir 
boði náttúrunnar 9 fyrir utan allt ángr eSr 
dnáðir. Konúngr leit við honum, ok mœlti : f>ér 
munuð vera hér til vor komnir svá sem eitt 
fdly á hvörn hátt sem pér eruð kallaðir^ par 
8em f>ér eruð landvanir, f^ikkjumst ek gjörla 



8ö SagaHrólfsGautrekssovar. 9k* 

ekilja, at (at unai$8aiDligt eptírlætiy erpérkrefli$ 
af 0889 er matr ok drykkr, ok ^at vilíum vér 
við aungan mann spara, j^nn er pessa er purf- 
andi, ok af 08s vill (t>igg)a) j megi þér vel f»es8a 
yðra beiðslu fram hafa vi5 |iann, er vér hðfum 
l^at starf fengit, en gefið oss náðir af slíku kallsi, 
{ivíat engis manns bryti eða pjdnustumatr œtla 
ek at vera, hjcfirki pinn né annarra y ok haf fiik 
8k]dtt,í fMinn sta6, ok f>inir 8veiti!ingar, er pú 
matt slökkvahúngr }>inn ok^orsta, en lát osa 
sitja i náðum af ySar kalsii ok alla vora vildar- 
menn. Rdlfr konúngr mœlti : eigi er pat satt^ 
at vér krefjum af yðr i petta sinn matár né 
drykkjar, pviat pathöfúm véráðr í nrfgy enmeii 
pvi at vér vitum, at f>ú ert heldr dóttir Svía 
konúngs enn son, pá viljum vér nú ok me5 
•ákveðnum orðum flytja vort eyrindi meS stöddu 
8am|»ykki föður yðvars^ ok biðja ^ln mér til 
kvanar, til styrktar ok stjdmar voru rikiy til * 
upphalds ok eflingar öllu voru afkvœmi, jþví 
sem af <^kr lifnar. Sem konúngr porbergr 
heyrði pessi orð Rólfs konúngs, var hann avá 
öðr ok æfr^ at hann vi88i trautt, hvat hann 
skyldi athafast; hann bað alla sina menn 
vopnast |>ar i hallinni , ok taka ok binda petta 
föl : er oss leitar svá mikillar háðúngar , er svá 
hyggst at ófrægja s}álfa oss ok skemma, pvíat 
eigi munu dæmi til finnast, at jafn háðulig 
orð hafi töluð verit við nokkurn konúng eða 
kempu, þ& er sin vápn kann beraj skal svá 



9*10 K. SAGAHRÓLPsGAUTREKSSOirAR. 89 

launa ok afVeiija smákon^Snga at hœSa oss e&i 

gabba, svá heldr konúnginn föður vom. péssi 

konúngr haiði alvœpni y fir sér , ok allir hans 

menn. Siðan grípr hann fyrstr til vopna , . ok 

srk hvorr at öðrum^ er nú brak mikit ok <5p £ 

hallinni, er hvorr e^ar afanan. Sem Rdlfr kou^ 

úngr sá jþessa styrjðld, settihann hjálm á höfuS 

síír, ok bað sína xnenn útgánga^ gekk sá nú 

fyrstr út, sem síðast gekk inn, en hirðin öll| 

svá sem viSkomsty sdtti at Rdlfi konúngi me& 

ákafa. Rólir koniingr hopaM utar eptir hall« 

inni, okhafði skjöldinnfyrir sir, enhannhjtf 

með sverðinuy sem hann við komst, Svá er 

sagty at hann drap 12 menn á höllinni ^ ok er 

]^ir komu út^ sá hann at engi efni voru til 

Tiðtoku sakir liSsfjðlda, var pat ráð peirra, at 

ríða undan at sinni ; skorti pá eigi óp ok eggjaui 

er staðarmenn gey stust eptir þeim , hvorr iram 

at öðrum. Rölfr konúngr bað sína menn und- 

an riða, ok skilr meS jþeim fyrst at sinni , pviat 

staðarmean hðfðu eigi hesta i hjá sér til eptir- 

reiðar; urSu mennRdlfs konúngs fiestir fegniri 

er i braut komust j er nú ekki sagt af fkeirra 

ferð, iyrr enn (eir komu heim i Gautland, ok 

undu iU^a sinni f erð. 

10. Svá er sagt| at eptírpessa eltfng Svia 
anúa f»eir til hallai" sinnar , Íœtr konúngr rœsta 
Ixöll sina ok b)sra á braut "þáj er fallit hðfðu; 
sp3rrjast nú pessi tiðindi viða, ok pdtti pessi ferS 
hin hœðiligasta. Sem konúngr var kominn í 



90 Saga Hrölfs GaUTR£KSSONAR. 10-llK. 

8œti TÍ8 hir5 sína i annat sinny spurði Svíakon- 
úngFy hvört f>eir kendi nokkut penna mann , er 
]þá hefði svá gabbat. peir svöruðu, ok sdgðu at 
hann hét Rdlf r, ok var konúngr á Gautlandi : 
er hann auðkendr, sögðn peir, sakir vaxtar ok 
vænleiks. Konúngr mœlii : skjdtt kendum v&r 
hann at'frásögn mannay ok er slíkt afburðar* 
maðr^ ok mun vera vitr msAr ok j^linn, ok 
sýndist ihaðrinn sta&fastligr, ok munda ekœtla 
at væri óbráðreiðr ok þrár á |>at, sem hann færi 
fram, ok svá skulu vér viSbáast, semfæssimaðr 
nrani vitja optar á vorn fund Svíauna^ skulum 
rhr leita at smiðum , ok láta virki gjöra um 
allan stáS vorn^ harðla styrkt ok , rammgjört, 
ok bda sí6an með peirri vdlfimi , at eigi megi 
sœkja^ hvorki með eldi ni járni, pvlat ek^ hygg 
at þessi konúngr hyggi á hendr^ oss. Sem 
|>etta var allt gjört eptir kónúngs vilja ok for- 
8Ögn, lætr porbergr konúngr par i biia me^ 
vigvélum \}æhi valslaungur okskoteld; er.petta 
vigi 8V& örugt gjört, at flestum ^ótú ólíkindi 
at vinna mætti, ef vaskir menn væri i virkinu^ 
{dkist konúngr nú hafa um örugt at sitja , bíðr 
nú kátp ok glaðr vi5 sína menn ^ess er at hönd- 
um kemr; má nú engi á hansfund komast utan 
háns órðlóf. 

11. par er nú til at taka , er Rdlfr kon- 
úngr kom heim í Gautland , ok eigi eyrindum. 
féginn. Ketill, brdðir hans, gengr i mdt honum. 



11 K. SAGAHRÖLFðGAUTHEKSSOJiAR. 91 



ok spjrrr^ hvörsu farizt haS. Rdlf» segir hon* 

um öll |»eirra viðskipti. KetiU mælti : slikt er 

xnikil skomm, at póla eizium kvennmannii 

at vera eltr sem mer i stdði eða hundr^ á 

stöðli, veit ek vist, e£ ek faefSi par verit| at 

eigi mundi f^essi ferð hafa orðit jafnhæðilig^y 

ok fyrri skyldu vér |>ar ' hafa fáUit allir , hyorr 

um pveran annan , ^ enu at láta eltast sem 

ragar geitr fyrir vargi; ok mun yðr i hug a.t 

láta l^esaa eigi lengi öhefnt| ok munu pér nú 

pegar safna li&i öllu , pvi er yðr pikir nokkur 

fylg5 at vera. Rólfr. konúngr svarar: ekki 

hirðum vdr um ákafa pinn ok álitaleysi ; mundi 

vor ferð at öUu verri, ef vér hefðum farit ^ 

rasi^ pinu ok ákafa, en vist skaltu pát yita, 

at ek œtla liði at safna^ en ekki pvi beldr 

ætla ek tiISvi|>jd&ar sumárlángt. KetiU mælti: 

I»etta er orðit allilla, at Sviar hafa elt or yðr 

hug allan^ svá at f>ir porið eigi at hefna yðar. 

KomSngr kvaðst ekki hirða um fors hans eðr 

atköst, kvaSst sínum ráðiim mundu framfara. 

Var kouúngr um |)etta fátalaðr sem margt 

annat, hvort sem honum |>dtti vel eðr iUa. 

Líðr nú vetrinn^ ok um vorit býst konúngr 

or landi, ok er hann er búinny heldr hann i 

hernað um sumarit^ ok hafði 5 skip, ol^ öll 

stiSr ok vel skipuð; voru peir báðir með hon- 

um, Ketill tík íngjaldn peir herjuðu vj[ða 

um Vestrlðn d, Hjaltland, Suðreyjar ok Otjaxr 



92 SAGAHEÖLFsGAUJRBKSSOtfAH. H EL 

eyjar ok Skotland. peim varð par gott til 

f}áTj ok er áleifi sutnarít, œtluðu {»eir heim 

at fara; ok eitt kvöld lögðu jþeir undir ey 

eina, ok tjölduSu par yfir skipum sínum« Ok 

er {leir höfðu umbúizty gekk R^SIfr konúngr 

Tið nokkra menn: um pvera eyna. peir aá 

Öðrumegin undir eyjunni^ at skip lágu 9 

saman: leir sá at Bat var vfkíngaskip. Koa- 

úngr gekk aptr til skipa sinna. Hann ba6 

Ketil, brdður sinn, skjöta báti, ok forvitnast, 

hvörr formaðr væri |»eirra skipa« Hann gjörði 

8váy réri til skipanna, ok spurði| hvörr for- 

maðr ^irra vseri. Maðr stdð upp í lyptfngu 

á einu skipi^ mikill ok vœnligr} hann tdk til 

orða : . ef pú spyrr at formanni skipá pessa, 

jj^a heitir hann Asmundr, ok er son Olafs 

konúngs af Skotlandi^ eðr af hvðrjum eruð 

'pir sendir ? KetiII svarar : mik sendi á yðvarn 

fund Rólfr konúngr GautrekssoUi at segja yðr 

at hann mun hér koma á morgin^ ok vill 

faafa fá yðvart ok skip, ok brytja yðr vörgum, 

nema ^ir gefið í hans vald allt pat, er þir 

faafið meSferðar. Asnumdr svarar: vitum 

vhr at Rólfr konúngr Gautreksson er ágætr 

at mörgum framay ^eim sem hann hefir i 

faernaði unnit, en nú , parsem ek er konúngs- 

son| ok hefi ek nrfgan liðsfjölda^ fiá segið svá 

Rólfi konúngi, at vér munum eigi uppgefast 

at öreyndu, skulum vér'ok hafa 5 skip í möti 

yðmm 5 skipum, ok viona petta með aunguqi 



11 K. SAGAHRÖLPsGAnTREKSSOirAR. 93 

tröUskap. Eptir pelta ferr Ikeúll aptr^ ok 
9egir petta Rölfi konúngiy sein háttat var, 
kvaS jþetta vera enn vœnasta mann ok enn 
bezta dreng. Um morguninn bjug^uat við 
hvorírtveggju^ lét Asmundr leggja hjá 4 sín , 
skip } tdku t>eir aiðan at berjast, var pessi bar- 
dagi bæði harSr ok langr ok ákafr^ gekk k^ 
mundr fram af mikiUi hreysti^ ok eigi póttist 
Rolfr hafa átt vi8 hraustari mennj féll margt 
af hvorumtveggjum $ sá Rdlfr konúngr at ekki 
mundi i tveim höndum mega hafai ok rœðr 
\i til uppgaungu, ok hans menn, á skip As* 
mundarj varS pá mannfall mikitj hét. Ás-^ 
mundr fast á sfna menn, ok gekk fram af 
mikilU hreysti. pá kom Rölfr konúngr mdt 
honum, f^U nú margt afhvorumtveggjum, ok 
\A fleira af Asmundi. Nú eiga jj^eir höggum 
at skipta, ok gengr hvorttveggi at me$ öllu 
afii. Rólfr biðr aungan mann skakka ^eirra 
i miUum. ^amundr varð sár m)ök i peirra 
viðskiptumy ok er Rdlfr konúngr sér hann eigi 
at síðr bei^ast með frœknu hjarta, mæltiRölfr:' 
|»at vil ek at við talimst við, ok hvilumst. Ás* 
mundr bað hann ráða. Rdlfr tfilaði |>á : ek hefi 
verit nokkur sumur i hernaði, ok fann ek aun- 
gan |iinn jafningja at hreysti; ná með {>viat 
liS pitt er margt sirt ok iaUit, ]ȇ eru nu 2 
kostir af minni hendi : at pú skipa i annat sinn 
af ósárum möimtim skip f>in, ef pú vill lengr 
berjast, reynum (á til |>rautar meS oss: hinn 



94 SagaHrólfsGautrekssonar. ii k. 

•er ánnarlcostr, at v^r setlm gri8 mei oss, ok 
víl ek pá bjdSa pér é fástbrœSralag , pk gjörum 
svá trausta vora vináttu! Asmundr svarar, ok 
kveðst fat viljá , ef þér leggiS eigi ámælisorS á 
bak mfer e8a liíi mínu. Rdlfr kvaðst eigi hafa 
fundit hraustari menn fyrrr. Eptir |)at baS 
Rdlfr konúngr pá hætta at berjast, var 'þá 
brugSit upp friðskildi , leggja pá hvorirtveggju 
undir eyna, ok bundu sársín, var|>á hroðin 
2 skip af Asmundi, en eitt af Rólfi. Eptir pat 
sver hvorr öðrúm trúnað, ok aldrei at skilja 
nema með sampykki beggja {>eirra. Eptir f»at 
skiplir Asmundr li8i |>ví, semeptirer, skipar 
eitt skip harðla vel at mönnum ok vápnum, en 
annat liS sitt sendir hann til Skotlands. Af 
honum höfðu fallit 2 skipshafnir, en ein af 
Rólfi} [en pat lií^, erAsmundi fdtti bezt 
fylgð í , ök harífengast , hefír hann meS sér á 
einu skipi , ok fylgir nú Rdlfi kondngi heim f 
Gautland, virðist Asmimdr hinn vaskasti maðr 
ok hinn fræknasti , ok gekk næst Rdlfi konúngi 
um allar íprdttir, ok vantaði hann pd mikit. 
Sitja peir allir samt pann vetr í Gautlandi í 
gdðum friði ok mikilli gleði. Jafnan minnti 
Ásmundr Rdlf konúng á, nœr hann mundi 
vitja meyjar málanna í Sví|>]d8, ok var mjök 
eggjandi |>essar ferðar. Konúngr var jafnan. 
fátalaðr um ferð |)essa, en hann hafði raun af 
•Katli, brdður sínum, er hann eggjaði á með 



11-12K. Sag A Hrólfs Gautrekssonar. 95 

» 

kappi ; ok er voraíi býst Rdlfr konúngr or 
landi, ok hafði 7 skip, ok öll vel búin, ok hit 
ágætasta lið. pá gjörir Rólfr konúngr bert 
fyrir liði sínu, at hann œtlaði pá til Sví|>j(5ðar, 
baS konúngr pá Ketil frænda sinn eigi eptir 
vera, ok fdru |)eir allir fdstbræðr i ferð {>essa; 
balda síSan til Sví])]ó8ar með öUu pessu liði. 

13. Ok pá enu sömu ndtt, er^ |>eir komu 
vií Sví|)jd8 9 dreymdi f iigigerði drottníngu , ok 
segir hun Eireki konúngi drauminn : ek f>dtt- 
umst enn úti standa, ok var mér enn víðsýntj 
ek sá til sjdfar, at hér voru komin skip eigi 
allfá.við land, en af skipunum runnu margir 
vargar, en fyrir vörgunum fdret darga dýr) f>ar 
með fdru hvítabimir 2 harðla miklir ok vœn* 
ligirj fdru fessi dýr öll jafnframt, en öðru- 
xnegin fram hjá dárgadýrinu hljdp fram göltr 
einn, hann var ekki svá mikiU, sem hann var 
vígligr, svá atsKkan hef ek öngvan.séð, hann 
rötaði hvörri hæð, ok lét sem hann mundi um- 
snúa, ok fram horfði hvört hár á honum ; hann 
lét sem hann mundi á allt hlaupa, ok bíta f>at 
er í nánd var. , Nú pikjumst ek vita, at |>ar 
sem hit darga dýr er, at |>ater fylgja Rdlfs kon- 
úngs, svá sem ek sá hana fyrr y en |>d var hún 
nú miklu dfrýnligri enn lyrr, ok öU dýrin 
miklu grimligri , ok runnu pegar á land upp, 
ok áleið til Uppsala. Eirekr konúngr mælti: 
en hvat œtlar ^ú, hvörs fylgja sá enn iUiligi 



96 SasaHrólfsGautrekssonar* 12 k. 

gdltr mun vera, er 'þá sátt, pviat sú fylgja var 
ekki nœstum í f>eirra ferð, ok eigi var |>á meir 
enn eittbjarndýr. Drottníngmœlti: sagt heyri 
ek at Hrdlfr konúngr eigi brdður, er KetiU 
heitir, manna minnstr ok sk jötligastr , fuUr 
ákefðar ok ofbeldis , ok sé hinn hvatasti til all- 
rar f ramgöngu ; pat er mín œtlan^ at pessi göltr 
sé hans fylgja, pviathann var ekki nœstum með 
B.ólfi konúngi, brdður sínum. £n par sem 2 
voru hvítabirnir^ get ek Rdlfr konúngr haC 
fengit sér nokkurn ágœtan mann til fylgðar^ 
konúng eða konúngsson, ok gjörið nú svá vel, 
herra! haldið öUu samtali við Rdlf konúng, 
mun hann nd œtla at vitja meyjarmálanna^ 
mundi margr fyrr hafa hefnt slíkrar sneypu^ 

• 

sem^honum vargjör, eptirpvísem vér héyrð- 
um^ ]>á er hann idr á Ullarakr, ok svá mikit 
sem yðr varðaði at gjöra hans vilja nœstum^ ^á 
mun yðr ná varða miklu meira , pviat haim er 
ná alliUa beygðr, ef hann náir eigi ^essum 
ráðahagy sem hann hefir tilstofnat. Konúngr 
kvaðst svá gera mundu. Nú var sagt konúxigi, 
at Rdlfr konúngr var við land kominn. Eirekr 
konúngr býðr honum með hundraði liðs til 
veizlu virðuligrar^ ok þetta piggr Rdlfr kon- 
úngr. Eirekr Sviakonúngr gengr i mdt honum 
með mikilli gleði með alla hirð ^ina ; sitja {>eir 
|>ar í enum mesta pris nokkurar nœtr, skorti pá 
eigi at Eirekr konúngr veitti* jþeim með enum 
mesta gdðvilja. Ok einn dag, er peir sátu við 



12-13k.SagaHrólfsGautretcssonar. 97 

drikk, spurði Eirekr konúngr, hvört Rdlfr kon- 
úngr œtlaði at vitja meyarmálanna. Hann 
lézt ená á |>at mundu hœtta, hvörsu sem til- 
tækist. Konúngr mœlti : nú mun svá fara, sem 
ek sagðapérfjrr, at við petta mál muntu purfa, 
ef pú skalt nokkru áleiðis koma, bœ&i ráð ok 
har&fengi , er oss sagt at konúngr hafi mikinn 
viðbúnað, heGr húnlátitgjöra et sterkasta virki 
xnéð enum (mesta) hagleik ok margskonar vél- 
fimi, œtlum vér |>at eigi auðvelt at vinna. Nú 
vil ek efnaj^at allt, sem ek hefi yðr heitit, ok 
uxmayðr, Rolfr konúngr! pessa rá2s með |>ví 
liki, sem vér höfum henni í vald gefit, þar til 
er vérlátum af landstjdmy en síðan skulu pér 
taka allt |>etta ríki eptir vomdag, ef ]^r fáið 
haaa unnit. Hrdlfr konúngr pakkaði Eireki 
konúngi herrasamlig ummœli, kvaðst eigi beið« 
ast framar af hans hendi. 

13. Litlu sí5ar búast peir i braut, ok 
'Utta eigi ferð sinni, iyrr enn J>eir koma á tJII- 
arakr. Fyrir allri peirra ferð hafði gengit hin 
Tissasta njdsn, ok haf ði Sviakonúngr látit sterk- 
liga byrgja aptr virkit, svá at par mátti með 
auDgtt mdti innkomast. Ok er Hrdlfr kondngr 
kom við sinu lið^^ skorti eigi pys ok vopna- 
brak í bœnum 9 sá |>eir par mikinn viðbúnað. 
Rrdlfr konúngr bað sina menn setja herbúðir 
sínar, bað pá svá umbúast^ at peir mundu þav 
lánga dvöl eiga. Hrdlfr konúngr mœlti J>á við 

Fo]lVAI.DAR SðGVIi N0RDRX.AVDA, 3 ÐlWDl. ^ 



98 SagaHrólfsGautrekssönar, 13 k. 

I 

Ketil, brdSur sínn, ba'S héinn nú vinna virkit 
með áhlaupum ok orðaskrumi. KeLiíl kvaðst 
œtla at gánga at eigi ( tœpligar enn einhvörr 
hans manna. peir'sofa af um ndttina, ok um 
morguninn beiðir Hrdlfr konúngr, ok segir at 
hann vill tala við konúng |)eirra Svíanna, ok 
biðr hann gánga út á virkisvegginn, syk at 
hvorr |>eirra megi vel heyra annarsorð. petta 
er sagt konúngi ; hann gengr út á virkit me5 
allri sinni hirð. Sem Hrólfrkonúngr leitkon- 
úng peirra, {)á mœlti hann: ek bið yðf, hérra ! 
tilhlýða, ok at geyma peim orðum, sem vér 
viljum við yðr talaý 'þhr megið muna næstum, 
er vér komum á yðvarn fund, hvörra eyrinda 
vér fdrum, eða hvörja smán ok svívirðu {>ér 
gjörðuð til vor, en ef vér fáum nú eigl betri 
andsvör enn fyrr, {)áskalek brenna stað penna, 
en drepa hvört mannsbarn, er í honum er, eða 
elligar skal ek deyja hér ^t oðrum kosti. Sem 
konúngr hafði heyrtpéssihans orð, mæltihatin: 
,fyrr muntu verða geitahirðir á Gautlandi, enn 
pu haGr nokkut yfirboð |)essa staðar, eða nokk- 
urs pessp er (oss) varðarj far heitnmeð öUu fdlki 
Jínu, ok verðpví feginn, at ]>ú komist klakk- 
lausl á braut, Sí an barði konúngr á skjðld 
sinn, ok kveðst ekki orð vilja héyra, |>ðt sem 
Hrdlfr konúngrtalaði, ok svá gjörðu allir hanft 
menn. Ok er Hrdlfr konúngr sér, at aungum 
flutníngi kemr á við konúnginn, biðr hann sfna 
menn vopnast ok sækja at með . karlmensku. 



13 K. SagaHrólfsGautrekssohaii. 99 

Peir gjÖrSu, $em lconúngr bauð, ok hrukku 
skjött frá, ok íengu ekki atgjört. peir fdru 
"þess aungyan veg at y at eigi kœmi ráS ráði i 
möti. peir báru eld at^ ok þá hljöp vatn or 
peím stokkumi er settir voru í rirkisveggina. 
Peir AtluSu at vinna meS vopnum qk grafa , en 
hinir heltu á (á brennanda biki ok vellanda 
vatnij ^ermeð voru fœrSir á |»áatörir steinar, 
avá at allt lamdist, ^vfat eigi skorti mannfjölda 
i virkinuy ftílu par nokkrir menn, en fjðldi 
meiddist, gengu (eirfrá bælii mdSir ok sárir. 
Gjörðist illr kur i peim Gautum, ok þötti þeim 
illt vi5 at eiga; en Sviar gengu út á virkiti 
spottuðu þáf ok hldgu at jþeim j ok f ríðu ^eim 
hugar. peir báru út pell ok silki ok marga 
dýrgripi, ok tjáðu fyrir peim, ok báðu þá eptir 
,sœkja. Hrólfrkonúngr spurðiKetil, bröðursinn, 
hvörsu honum þóui at iara. Katli kvaíst heldr 
pikja eTfvitt veita: þiki mhr konúngr Svfanna 
heldr hoitu miga. Kondngr kvað vera mega^ 
at fleiraÞyrfti viðeonorðaskrapeittsaman, sitja 
|»eir par eigi skemr enn hálfan mánuð. pá talai? 
Asmundr til Hrölfs: vér höfum sótt lengi' 
stað jþenna^ ok höfum hvörn dag' haft mikla 
mæðUy ok er eigi at nær voru eyrindí , höfum 
vér látit marga menn, en sumir eru særðir. 
Nú viljum vér, herra ! at pér leggið til nokkur 
ráðy pau er dufii) ella vilja yðrir menn frá 
hverfa^ {iviat vér höfum gabb ok athlátr fyrir 

G 2 



100 Sag<aHrölfsGautrekssonar, 13 K- 

vorá mœðu. Hrdlfr konúngr svaraSi: eigi sjá 
vér ráð til þesS| at víst sb, at pessi staSr veri^r 
unnÍQn, en ^ó skulu vér freista at fara til skdg- 
ar ok binda oss stórar by rðar j ok g)öra J>ar af 
stóra flaka ok hafa I>ar undir stdrviðu. Síían 
skulu ybv bera fiessa flaka svá hátt, at par 
xnegi menn vel sténda undir, ok styðja "þá 
stafi^ er undir standa, skal jþar til velja allt hit 
sterkasta f(51k vort. Síðan skulu sumir hafa 
graftdl^ ok grafa sv& rauf á vegginum , ok vita 
ef v&r komin^st við J>at i virkit. petta sýndist 
Öllum ráð ; ok er peir hðfðu pessa umbúð veitta, 
báru þeir petta undir vifkit , var pelta svá 
sterkt, at hvorki sakaði j^á, er undir voru, grjöt 
nh hikj svá at á skamri stundu höfðu {>eir hlið á 
virkisvegginum. Ok er porbergr konángr 
skildi pessa vél 9 hljdp haim i niðrgáng virkia- 
ins , ok allir hans menn , ok svft braut i skdg. 
En Hrdlfr konúngr með allt sitt lið sœkir inn í 
virkit, ok erpeir komapar, ^á erumenn allir i 
brottu. petta pdtti^eim undr mikit, er peir 
komu i ekki ]^at herbergi, at peir fyndi 'þat 
nokkurn mann, en matr ok drykkr stdð "þar 
búinn l hvörju herbergi, klœði ok dýrgripir 
voru par allir til reiðu. KetiU mælti : konúngr 
pessihefirverithjartaragr^ erhann hefir hlaupit 
hér' f rá svá mikilli sœlu dýrra gripa , ok þar- 
með búit sínum dvinum vist ok drykk^ eru vér 
m|ök fallnir í fullsœhi eptir vort erfiSi, tkulu 
vér hér fyrst. drsJilMi'»k* m mim f MÉ^sttaA^^fikal 



13 K. SagaHrölfsGautre&ssonar. 101 

6kipta yoru herfángi* Sem Hrrflfr koniSngr 
heyrði orShans, mælti hann: nú geintu yfir 
|iat agn, sem f>ér var œtlat , at pú skyldir meir 
gaumgefa at pinni magafylli, enn at handtaka 
konúnginn* Nú skal hér engi maðr at pessu 
dveljast, svá at fyrir (at komist konúngrinn 
undan, heldr skulu vér ransaka pennan stað, ef 
vér finnum nokkut pat jarðhús, at á braut megi 
komasU peir gjðra svásemkonúngrbauð, fieir 
finna{»ar niðrgángí virkit; ok gengr Hrdlfr kon- 
úngrjþarfyrstrinn, ok pá hvorr at öðrum^ gánga 
'þav til er f>eir koma at uppgöngu, ok voru 
{>eir pá komnir i skog. par fyrir var Svíakpn- 
ungr með alla hirð sína , slær par í bardaga, 
gengrHrdlfrkonúngr vel fram ok drengiliga, ok 
allir peir fdstbrœðr. Svíakonúngr berst djarfliga, 
ok allir hans menn ^ pvíat f>etta fölk var valit 
at harðfengi j er honum fylgði , hafði hann ok 
núklu fleira lið } en þá pegar er f>eir stöðu jafnt 
at vígi, |>ágengu|ieir fostbrœðr hartfram, ok 
feldu marga menn. Svíakonúngr eggjaði sfna 
menn með miklum ákafa, ok kvað aldrei fylgð 
at peim, ef f>eir ræki eigi smákonúnga af s&r, 
barðist porbergr konúngr af svft hvössum hug, 
ok feldi margan mann með sínum k&ppum, en 
f>ö hallast mjök bardaginn á pá Svíana. Hrólfr 
konúngr talar f>á við Ketil, brdður sinn: ]þat 
vil ek^ at f>ú ráðist í mdt konúngi peirra Sví* 
anna, ok takir hann^ ef f>ú mátt, en ber eigi 
vftpn á hann y f>vfat f>at er hin mesta klæki, at 



102 SagaHrölfsGautrekssonar. 13 k. 

8æra kvennmann með Yopnum. KetiU kraSst 
svá gjöra mundu, ef l^ann mœtti. Par nœst 
brast fldtti f Uði peirra Svíanna. Ketill var f>á 
svá nœr kominn konúngi fieirri , at hann sletti 
flötU sverði um lendar konúngi, ok greip hann, 
ok nœlti: frú! segir hann, sva lokkum vér af 
yðr lendakláðann, ok kalla ek petta klámhögg. 
Konúngr mœlii: f>etta högg skal þhr eigi til 
frægSar verða, ok slær Ketil með öxi undir eyr- 
at svá hart, at fötunum kastar fram yfir hofuS- 
it, ok mœlti : svá slám vér j[a&ian hunda vota, 
ef oss f»ikir[ákaft geigja'. ' KetiU spratt skjdtt 
á fœtr, ok bjdst at hefhasín, ok i pvi kemr at 
Hrdlfr konúngr, ok greip konúnginn, ok mœlti: 
herra ! legg vopn þin^ f>ér eru6 nú á voru valdi| 
vil ek gefa f>ér grið ok öUum ftfnum mönnum, 
ef jþér vilið játa forrá>M föður j^ins. Svíakonúngr 
mælti: mikil von er ná pess, Hrdlfr konúngr ! 
at pú }>ikist hafa vald á oss ok öllum vorum 
mönnu'm, en f>at mun yðr verða til lítils metn- 
aðar, fxStt þú f»raungvir oss til pess, er vér vilj- 
um eigji lostugir játa. Hrölfr komingr mœlti : 
við, herlpa! erum nú svá samankomnir, at ek 
vil yðr i öllu sæmdar leita, ok bið ek orskurS 
okkar málsí uradæmi föður |>fns, ok mun þat 
mœlty ef hann skipar okkar i milli, at þir halð* 
ið fullum veg yðrum með söma. Svfakonúngr 
mælti: þú munt vwavitr maðr okf>olinn> þviat 
sá mundimargr, ef|>eim hluta ætti, hyggja •at 

») áfatt vi& þ«, C. 



13 K. SagaHrólfsGautreks60nar. 103 

praungva oss til peirra hluta, sem f>ú vildir at 
gerigi framy fyrir pessa vora tiltekju. Ea ná 
parsem vér erum komnir^ ok vorir menn, á yiv 
artvaldy þá munu vér pessu játa ok leysa oss 
sváfyrst atsinni or pessu fángelsi; viljum vér 
nújHrdlfr konúngr! svágerasemkurteisir menn 
eru vanir, ef J>eirverða sigraðir ok yfirkomnir, 
at vér viljum bjóða yðr við öllu yðru liði til náða 
ok veizlu vegligrar, ok launa svá yðr, er pér 
geíið grið vorum mönnum. £n vér viijum n& 
i stað ríða til Uppsala við 'öllum vorum vildar- 
mönnumi ^eim sem eptir lifa^ okhitta konúng- 
inn Eirefc, föður vorn, til heilla umráða, ^víat 
pat er vor sdmi at halda hans forsjá. Bundu 
konúngar petta sín í millum með sterkumtrún- 
aði. Eptir p^tta snýr Hrólfr konúngr aptr ( 
staðinn, ok-svá semhannvar|>ar kominnj piggr 
hann|»ar Þnggja nátta veizlu, en Svíakonúngr 
ríðr til Uppsala með öllu sínu föruneyti, ok svá 
sem hann var par kominn, gekk hann fyrir Ei- 
rek konúng, föður sinn, lágði skjðldinn niðr 
fyrir fætr sér, tdk hjálminn af höfði sér, hneigði 
konúnginumi ok kvaddi hann, ok mœlti : minn 
kœrífaðir! ek em orðin farfldtta^ rikis pess, er 
pér gáfuð.i mitt vald, ok sökum ^ess at ek 
varð yíirstigin af sterkum bardagamönnum, 
'þ& bið ek, at |>ér gjörið pat ráð fyrir mina 
hönd, sem yðr er nú mest at skapi. Konúngr 
mælti: gjarna viljum vér at pú hættir styrjöld 

») Wfl€t»r, c. 



104 SaG A HaÖLFS GAnTR£KSS01l AB. 13-14K* 

f>e8si, ok viljum véri ^attu takir upp kvenn- 
ligar atferSiry ok farir í skemmu til mdSur 
^innar. SíSan viljum v&r gipta pik HrcSIfi kon- 
úngi Gautrekssyniy |>víat vérvitum enga hana 
íafníngja bíngat á Norðrlönd. Konijngs ddttir 
mœlti : eigi viljum vér bæði gjöray at vera kom- 
in á yðvarn fund til umráða, enda vilja pá eigi^ 
hlýta yðvarri forsjá. Eptir j^t gekk hún til 
skemmu, en gaf í vald Eireki konúngi vápa 
|)au, er hún hafði borit; settist hún til sauma 
með móður ^inuii ok Var hún hvörri mey fegri 
ok fríðári ok kurteisarii svá at engi fannst jafia 
fríð í Norðrhálf u heimsins ; hún var vitr ok 
vinsæli málsnjöU ok spakráðug ok ríklynd. 

14. Eptir petta sendir Eirekr kondngr 
menn áfundRdlfs konúngS| bk lœtr bjóða^ hon- 
um til veizlu með liði sínu; bregðr hann vi5 
skjdtti ok ferr til Uppsala. Ok er Eirekr kon- 
úngr spyrr pángatkvomu Rdlfs konúngS| gengr 
hann í mdt honum með alla hirð sína, ok leiðir 
hann í hásæti hjá sér í hall< 8inni| skipar f>ar 
útífrá hans fdstbræðrum, drekka nú glaðir ok 
kátir. Síðan inna þeir til , hvat í f>eirra einka- 
mál haiði komit, ok samdi f>eim pat allt hit 
bezta. Eptir petta lætr Eirekr konnngr kalla 
ddttur sína inní hallina. Sem henni komu or& 
föður síns, býst húnmeðenu mesta skarti, gengr 
inní hallina með mdður sinni ok mörgum öðr- 

t 

') A«r JyfTJar élinnhókarbrotiiF Aa. ^) hjó ^ Aa^ bjó^a , B^ 
C^ V\ h&t^ A. 3} þannig A, Aa. 



14-15 K« S AGA Hrólfs Gautreksson ak. 105 

um kurteisum konum. Sem Eirekr konúngr 
sá dóttur 8ína innkoma y stóð hann upp í mdt 
henni | ok leiddi hana til sœtis sér til annarrar 
handar með drottníngu [ok öUum peim konum, 
er í (eirra flokki voru^ Nú avá $em kon- 
úngar höiBu drukkit pm stund , vekr Hrólfr 
konúngr bönorðit, svá at júngfrúin^ heyrði, ók 
(arf (at eigi með orðum at lengja, at Rólfr 
konúngr fastnar júmfrúna) var pá aukin veizl- 
an, ok boðit til múg manna víða um Svíaveldi; 
varð |>essi veizla ágœt, ok stdfi hálfan mánuð; 
ok at lokinni veizlu gefr Eirekr konúngr öllum 
ríkismönnum ágætar gjafir með glöðum gdt- 
viljay ok ferr ]þá hverr til síns heimilis [me5 
blíSu samj^ykki Eireks konúngs'. Hrdlfr kon- 
lingr sitr eptir i Svfpjdð með húsfreyju^ síná, 
ok takast meQ peim gdðar ástir. Hrölfr kon- 
iJngrsendir Ketil, bidðursihn, heim til ríkis- 
stjdrnar í Gautland. íngjaldr ferr tilDanmerkr 
til feðr síns. Rdlfr konúngr tekr |iat ríki til 
forráða, er konúngsddttir hafði fyrirráðit} sitja 
nú allir saman með náðum ^ hvörr í peim stað^ 
sem kominn var. 

15. Um vorit eptir koma sendimenn af 
Danmork til Rdlfs konúngs, ok sögðu Ríngkon- 
úng dauðan, ok |>at með at f ngjaldr bað 'Rdlf 
konúng koma á sinn fund, ok drekka erfi eptir 
Ríng konúngy fdstra sinn. Ok pegar Rdlfr 

B, C; húdrá, r. 



106 SagaHrólfsGautrekssonár. 15 k. 

«pyrr pessi tiðindi j býst haan til fréssar ferS- 
fir, ok Asmundr, fdstbrdðir han$y xneS hon- 
|im. Ok er j^ir voru búnir, halda J»eir tilDan- 
xn^rkr* peir höföu 2' skip vel biiin Bt mönn- 
um ok vopnum. . Ketill kom til wóís við þá, 
okhafði eitt skip ok velskipat, kpma við Sjö- 
land síð dagSy ok leggja undir ey eina ok tjalda 
•yfir skipum sínum. Hrdlfr konúngr gekk upp 
á eyna við nokkrum mönnum; |>eir sjá skip 
liggja undir eynni öðrumegin, 5 skip samanj 
^t voru ^láng^kip 4, ok dreki hit fimta skip, 
bæði mikiU ok fagur, ok eigi |}dttist konúngr 
^éð hafa vœnna skip; svörtum tjöldum var 
.tjaldat yfir pessuiQ skipum. Konúngr roœlti: 
livörr mun stýra dreka pessum enum dýra^ ok 
eigi hef ek séð pat skip , er ek vildi heldr eiga 
.enn þetta. Ásmundr svaraði: víst er |>etta af- 
burSar skip fyrir allra hluta sakir, ok vœri 
4slíkt helzt konúngs gersemi ; en pann einn œtla 
ek stýra drekanumi at {>ér munuð fult verða 
.tíl at vinna, áðr þér náiðj pikja man peim sv& 
^öðr sem á. Konúngr mælti: veiztu, hvörr 
drekanná? Asmundrsvaraði: hann-heitir Grfm- 
ar,' ok er Grimdlfsson, hann er hinn m^esti vik- 
jdigry hann liggr á herskipum bæði vetr ^k 
^sumar^ hann er mikiU ok UUUgr, en hann er 
•{>(S verri reyndarj hann bita eigi járn ok eng- 
«n jþeirral2, ^ hoaum^ylgja, peir eta alUr 
hrátt, ok drekka bld5; er pat sannkaUat| at 



15 K* ' SagaHrólfsGautrekssoitar. ^07 

fieir fk heldr trollerin menn. Eitt sumar ixkxA- 
nmst viðvið Suðreyjar ; Íiafta eklO skipyok öll tel 
skipui^ en {)eir höfSu 5 skip. Vér börðumst 
einn dag, ok ^kiptiskjdtt um með oss; fell |>ar 
Allt lið mitty en ek hljdp á kaf ^ ok komst ek 
;svá undanj hefí ek eigi farit.verri för enn pá» 
Konúngr mælti : sýnist yðr nokkur efni (á) , at 
berjast við f)á með |)at lið, sem vér höfum t Áfr- 
mundr bað konúng fyrir sjá: munu vér treysta 
á yðra hamíngju , ef duga skal. KetiU eggiaði 
mjök atlögUy kvað'Jiar mundugott at reynasik, 
ok afla f]ár ok frægðar. pá mælti Rdlfr koki- 
iSngr: með pviat^{»eir eru iUii: okágjamir, en 
hafa jþann grip , er ek vilda gjarna eiga 9 J^ 
munu ykt bdast um ^ ok bera grjdt á skip yor. 
Nú var svá gjört, sem konúngr bauð^ . pk 
bjuggust við eptir faungum. Konúngr lét 
gánga uppá eyna, ok höggva kylfur stdrar. 
Eptir f)at herklædduSt t^eirj isiðan rda ^eir 
at ^eim hljdðliga. Svft er aagt^ at skip Grim- 
ars láu öU jafnfram, ok láu lángskipin nœir^ 
ejTJunniy en drekinn utar, ok var hlið mikit 
i miUi skipanna ok eyjarinnari ok leggja 
fyrst at lángskipunum , ok vita ^ ef f»au yrði 
unnin, áðr peir kœmi við drekanum; |»ætti 
mér pá unnit, ef peir œtti eigi lángskipia til 
annaiTar handar, [jþá er peír legði at drefc- 
anumi. Konúngr bað (á vera aem ikiifast^y 
meðan.^eir vsxi sizt við búnir, [ok viu^^ at 

'} 1/. \ c. ^) V. i vB, c. 



10$ SagaHrölfsGautrekssonar. 15 k.' 

•em 8lg<5ta8t skipti um me5 peim*; baS (á 
ekki œpa ok fara 8em hljóða^t. peir gjörfiu, 
aem konúngr mælti } Jþá var á poka, ok myrkTÍ 
TDÍkill, fimia f>eir eigi fyrr, er á lángskipuxir 
tun Toru , en tjöldin voru tekin af ^eim ^ en 
ajálfir peir barSir bœSi meS grjdti ok vopnum. 
peir spruttu á fœtr allir, ok taka í möt með 
mikilli hreysti , ]»v(at I>eir láu allir með vopn- 
um afnum} en f>d fengu fteir mikinn mann- 
akaSai áSr þeir gœti vel skipat liði sfnu til 
vamar, ok er fæir höfðu litla stund barizt^ 
réðu jþeir Rdlfir konúngr til uppgöngu ; varð par 
mannfall svá mikit, at á lítiUi stundu ruddu 
jþeir jþat skip, aem þeir voru á komnir; féllu 
aumir, en sumir hl)<^u á kaf, ok druknuðu, 
ruddu þeir 8vá 3 skip, at hvört mannsbarn 
var drepit» ViS f>etta vaknar Grímar, ok bað 
8Ína menn at leggja, I>á sem á drekanum 
▼oru. par var dp mikit, ok kall, er hvorr 
eggjaði annan. pá mælti Rdlfr konúugr til 
JLetils, brdSur síns: nú skaltu leggja at þvi 
lángskipi, er eptir er, en við Ásmundr^ skul* 
um leggja at drekanum. KetiII lézt svá gjöra 
mundu. Nú leggr á sitt borð drekanum hvorr^ 
fírölfr konúngr ok Ásmundr. peir höfðu fengit 
Iftit manntjón, ok höfSu f>ví lið fleira, fiá stdð 
Grímar upp á drekanum (ok sagði): hvörir 
leggja hér at 8vá vaskliga? Konúngr svaraði : 
ef f>ér er á pví forvitni , pá heiti ek Rölfr, ok 

^^Jrál y.iV. v^hhr tUppr ékimMlarhrotiK Aa. 



15 K. S A6 A HrÖLFS GauTREKSSON AAé 109 

I 

em Gautreksson, annar heitir Asmundri ok 
er konúngs son af Skotlandi. Grímar mœlti: 
|>ann mann höfum vér séð, ok skildum v^ 
svá næstum, at honum mætti vera lítil eptir- 
sjá' at vorum fundi, f>á er vér eltum hann 
sáran á kaf, en dtápum al honum hvört 
mannsbarn, eða mun hann nú ekki til pess 
muna? Atmundr mælti: hitt' skaltu finna, áðr 
kveld kemr, at mér er pat eigi or minni lið-* 
it. pá tók Grímar til orða: pín heit* munu 
vér svá litt dttast, en vitum vér at Rdlfr kon- 
úngr er ágœtr at hreysti sinni, ok I>vl viljum 
vér gjöra honum ^ann kost, sem öngum öðr* 
um, pvíatpat er skaði, ef slíkr maðr er drep* 
inn, bið ekattu, Rölfr konúngr! gángiruppá 
eyna við alla pína menn, vopnaða ok vel klædda; 
en penínga pá, sem |)ér hafið, vil ek taka 
fyrir menn ^á , er pér hafið fyrir mér drepit, 
ok er pat 'j^ allt of lítit ; hef ek þó öngvum 
manni gjört jafngóðan kost, siðan ek kom i 
hernað. Sem Rólfr konúngr heyrði orð hans, 
mælti hann: petta mun vist vera vel boðit| 
en með jþví at oss er pat. eigi sýnt, at vér séim 
á fiína miskun kompir, at ^ú eigir nokkurra 
kosta boð heldr við oss, enn vér við (ik, j^ 
viljum vér með öngvu móti missa fjár vors. 
Grímar mælti : sé ek at þú ínunt eigi vera ja^n- 
▼itr maðr, sem vár hugðum, er pú vill eigi vssgja 
lífi I>ínu , pvíat sönnu segi ek |»ér ena síðustu 

»j aptrtja, C. *>liól, C* 



110 $a6aHk6lfsGautr£kssonaa# 15 k. 

(íná HfSagat ef pá æiiar við mik at þrejtá, 
hafSa ek hitt œtlat^ at pd akyldir lifat hafa 
til lengri nytjay meS þvi at mhv ertu sagSr 
hraustr ok vinsœll, hafða ek œtlat at sýna á 
(ér f>ví meira drengskap enn öSrumy f>6tti 
mér aukast í pví frami, at ek miskunaði yðr utan 
allra verðleika: Rdlfr koniSngr mælti : aungva 
|)ökk hafi þir af oss fyrir petta ^ ok búið yðr 
skjdtt, þviat vit viljum á Jmt hœtta, hvorir 
eiga öðrum kosti at bjóðay áðr kveld komi, 
höfum vár ok nokkurt svig unliit á yðrum 
mðnnum, ok er yðr pess mál at hefna. Grím- 
ar mælii : nú kaus pii pann kost, er ^ú skalt 
aldrei fagna síðan, ok þit mun vera makligr. 
Ok eptir f)etta tekst parbardagi harðr ok ákafr; 
voru peir Grímar bœði sterkirokharðfengiri ok 
^vá ákaíir at konúngs menn máttu ekki annat 
enn hlífa sér , {>eim var ok öhægt til atsöknar 
atvega upp á drekamii pvíat hann var svá hár 
sem kastaliy en menn sterkir'ok kænir til varn- 
ar 9 ok áttu at höggva niðr fyrir siký en öngvan 
|>eirra 12 beit járn, sem Ásmundr hafði sagt^ 
féllu j^á menn Rölfs konúngs bœði möðir ok 
aárin Svá er sagt, at KetiU Gautreksson lagði 
at lángskipinu, pví er eptir var. Sá hét Forni| 
er stýrði skipinu , ok var enn hraustasti maðr^ 
lagði |>ar hvorr djarfliga til möts viiS ánnan , ok 
varð peirra f undr harðr , sýndi Ketill J>ar harða 
atsökn, ok réð til uppgöogu við sínu liði. 
par var orrosta áköf j skiptust jþeir KetiU högg- 



15 K. SagaHrólísGautrekssonar. 11 Í 

um vi8, ok féll Forni fyrir Katli. Síðandrápu 
peír hvört hiannsbarn á skipinu, fékk KetiU jþar 
góðan orSstýr af sínum mönnum. Eptir f>etta 
lögðu |>eir at drekanum, ok fundust peir bræSri 
spurði Kelill, hvörsu gengi. Rdlfr konúngr 
\ht lítt yíir, ok sagði at eigi mundi svá búit 
hlýða, kvað |)etta vera f jandr mikla* vi8 at eiga. 
Hann bað Ketil rda at eyjunni, ok flytja út at 
peim stdrtré, f»ví þar skorti eigi störa mörk.* 
Ketill gjörði svá, ok var í öUu hinn skjdtasti; 
ok er peir komu aptr, Iht kontjngr fella vi?u 
á borðin drekanum svá störa ok púnga at hann 
hallaðist við. Siðan réðu peir Rdlfr konúngr 
til uþpgaungu, féllu pá menn á drekanum 
bæ5i fyrir grjdti ok vápnunii hallaðist þá 
bardaginn á Grímar, ok hans förunauta. Rolfr 
konúngr snéri aptr eptir skipinu, olr hafði 
kylfu eina stdca, ok barði á tvær hendr. peir 
Asmundr ok KetiU fylgðu honum, féll {»á 
bvorr umpveran annan. Konúngr hafði mann- 
Beira; féll |>á lið Grímars, svá at f>eir 12 stdðu 
uppi, Grímar ok kappar. hans^ var f>á gengit 
at með kappi, ok barðir með kylfum, féllu pá 
margirj ok er Grímar sá at peir mundu sigr- 
aðir verða, stökk hann fyrir borð ok á kaf. 
Asmundr var nær staddr^ ok hljdp pegar eptir 
bonum, ok leggst inn eptir honum at eyjunni, 
ok er petta sér Hrdlfr koniSngr, leggst hann J)eg- 
at til lands, ok vill dnga Ásmundi, svá at fieir 
eigist eigi tveir við. Ok er Asmundr kemr at 



SAGAHAÖLFsGAnTkEKSSONAR. 15 K. 

landi, var Grímar á land kominn, ok er bann 
sér Asmund, |»rífr hann upp stein, ok sendir 
honum. Asmundr skýtr sér þá í kaf , ok er 
hann kemr upp , œtlar Grimar at senda honum 
annan, ok í pví var hann sleginn roeð kylfu^ 
srk at Ik^gaí- féll hann, par var kominn Rólfr 
konúngri ok lét skamt höggva í millum; lét 
Grímar par líf sitt. pá lögðu peir út til drek- 
ans, ok haf&i Ketill unnit |>ar allt til handa þeim ; 
tdku peir Jþá ok ruddu drekann, en köstuðu á 
kaf |)eim sem fallit höfSu. Eptir jþat fdru J>eir 
til eyjarinnar, ok bundu sár sín, voru peir 
bæði mö^ir ok sárir, en f]öldi fallinn. par voru 
'þeÍT nokkrar nœtr. Konúngr var lítt.sár, en 
{>eir Ásmundr ok Ketill voru mjök sárir. Eptir 
{>etta bjuggust J>eir á braut,. töku jþeir drek- 
ann Grímarsnaut, ok gátu valla skipat fyrir 
mannf æð| en létu eptir öll önnur skipin ; komu 
nú við Danmork. Ok er íngjaldr fríttir kvomu 
Rölft konúngs, bíðr hann jþeim til veizlu 
peirrar^ er hann haföi stofhað| erfi eptir föð- 
ur sinn} drukku |>eir nú allir samt með mikl- 
um veg eríi Ríngs konúngs, var {>ar ekki 
jafnmargt hjalat sem um dráp peirra Grím- 
arS) ^viat öllum ^dtti f>at hit mesta hreysti- 
verk. Ok er j^essu er lokit, lœtr Hrdlfr kon- 
úngr stefna píng fjölmentj á pví |>{ngi er 
tekinn íngjaldr til konúngs eptir feðr sinn 
yfir Danmörk alla. Sitr hann niS, ok semr 
ríki sitt á jþd lund, sem Rólfr konúngr gaf 



15 K. SagaHrólfsGautrekssoííar. 113 , 

fáð til. Eptir pat býst nú í braut R<Sl£r kon- 
úngr af Danmörk meS störgjöfum <6œmdr af 
íngíaldi konúngiy ferr hann nú leiSar sinnar, 
fiartil er faann kemr til Sví|)jó8ar með öllu 
heilu ok höldnuy [en íngíaldr konúngr sitr 
um kyrt at ríki s(nu í Ðanmörk, ok skildust 
með hinni niestublíSu' } fdrKetiIl til Gautlands^ 
ók sitr |>ar um kyrt. Rólfr konúngr sitr löng- 
.um at Uppsölum, ok var fiar vinátta góð 
með venslum. Rólfr konúngr lagði mikinn 
kost tii at búa drekann Grímarsnaut, ok lét 
allan steina fyrir ofan sjá með ýmsum litum 
[bæSi gulum, rauðum, grænum ok blám, 
svörtum* ok samblöndnum; gulli lætr hann 
búa dreka höfuð^ ennispánu* ok alla svíra ok 
víða renna gulli í súðina, par sem bæta JxStti } 
var hann hvörju skipi skrautligri, [þötti hann 
svá bera af hvörju skipi, sem Rdlfr konúngr 
af öðjrum konúngum , Jieim sem voru i Norðr- 
löndum, gíörðist hann f>á harðla víðfrœgr af 
sinni stíóm ok vizku , $6ttu margir ríkir menn ' 
á hans fund y ok gjörðust honum handgengnir, 
ok veittu honum dyggiliga fylgð. Höfum vér 
^t heyrt, at { pann tíma hafi eigi nokkurt 
skip verit skipat frægrum köppum enn drekinn 
Grimarsnautr, jþdtt vér kunnum þá eigi at 
nefna eða frú at segja. Sitr Rdlfr konúngr nú 
i Svíþjdð með mikilli gleði ok prís pau missiri} 

') V, » C. ^) V { C. ^} en i spónu ) C; eniiíspöiig, V* 

F0RKAI.DAR SöOUR NoRDRLASD-A^.SBlffDr. •■-i 



1 14 SaGA IIrÓLFS GAUTRfiKSSONAB. 15-16K. 

unni pombjörg drottníng KólR koQÚngi st^r- 
mikit, fann konúngr at hún var hvörri konu 
vitrari ok meiri skörúngr fyrir allra hluta sak- 
ir. Ásmundr var með konúngi vel haldinn, ok 
reyndist at öUu hraustr ok hinn vaskasti, virði 
konúngr ok hann mest sinna manna. Rdlfr 
konúngr hafði þriðjúng Svfj^jdðar til forráöa. 
Hann haf ði jafnan á sumrum útgerð fyrir land- 
inu, ok leit^ði sér frœgðar ok frama. Ok hit 
nœsta sumar eptir bardaga peirra Grímars 
hafði Rdlfr konúngr verit i hernaðij hann 
hafði viða herjat um Vestrlönd, ok orðit gott 
til f)ár ok frægðar. Um haustit heldr konúngr 
til Svipjöðar, ok sitr f>ann/ vetr i kyrðum. 

16. pá réð koniingr fyrir Garðaríki, er 
Hálfdán hét ; hann var vitr konúngr ok vinsœll. 
Hann á dóttur eina fríða, f>á er Aluf^ hét. 
Hálfdán konúngr unni mikit ddtiursinni} pdtti 
hún enn bezti kostr í öUu Garðaríki , ok pótt 
viðara vœri um leitat. pdrir hét maðr, hann 
var öndugishöldr Hálfdánar konúngs; hann 
var bœði mikill ok sterkr; hann var kallaðr 
járnskjöldr} hann hafði lengi verit þar land- 
varnarmaðr. Með Hálfdáni konúngi voru 12 
berserkir; f>eir voru iUir ok ddœUr, aungvan 
péirra beit íárnj tveir eru nefndir af fteim^ 
hét aiinar Hrosskell', en annar H^sthöfði, ^eir 
voru bræðr} svá er frá (eim sagt, at fíeir dðu 

1) Oluf, B, C, r. 5) HroMþjófr, B, C, F. 



16-17 k.SagaIJrólfsGautrekssonar. 115 

elda^ [ok gengu •jálfráðir á vApti', pá er ber- 
serksgángr kom á þá. peir drápu bœði meim 
ok fhj ok allt þat er fyrir varð ^ ok eigi vildi 
undan peim láta, ok eýrðu öngvu, meSan si 
öhugr var á fteim; en Jiá J>eita rann af fkeim, 
voru |)eir svá máttlitlir , at ]>eir höfðu eigi 
allnær hálfan styrk sinn, ok var sem j^eir væri 
{>á sv& veikir, sem peir menn er í sdttum heföi 
legit, hélzt pat um dœgr eða því nœr. Hálfdán 
konúngr hafði mikit traust á f)eirra framgöngu, 
svá at öngvir konúngar treystu við^ hann at 
stríða. Konúngr unni mikit dóttur sinni, ok 
pótt konúngar bœði hennar^ ]^á stukku allir und- 
an við gis ok gabb, er berserkir gjörðu at peim^ 
jþöttust állir hdlpniri er or pessu kallsi komust. 
Við petta gjörðist komSngsddttir kostvönd, ok 
vildi öngvum játa, JxStt hennar bæði; sitja nu 
um kyrt, pví öUum leiddist hennar andsvör« 

17. pat var einn tíma^ at pornbjörg drott* 
nfng talar við Rtflf konúng: hvat œtli j^ér í 
sumar at starfa. Konúngr svarar: i hernað 
ætla ek. Hún spurði: hafi |>ér nokkut spurt 
af ferðum Ketils, brdður píns; hann kveðst 
|>aðan hafa öngva £r2tt^. eða kanntu oss af |>ví 
at segja? Hún svaraði: þat hef ek frétt, at 
KetiU fdr austr i Garðaríki, at biðj^ dóttur 
Hálfdánar konúngs sér tilhanda. Svá hafa méc 
fréttir gengity at hann hafi pángat haldit 2 

H2 



116 SagaHiuJlfsGautrrkssonar. 17 k. 

skipum, ok hann hafi gengtt við tdlfta mann 
inní hall konúngs. pat hef ek heyrt , at hann 
bar upp eyrindi sín vel ok skörugliga, ok flutti 
8itt mál með mörgum snjöUum orðum, en hann 
fékk pau andsvör af kouángi ok júmfránni, at 
honum ^ótú sér leitat lítils metnaðar, enber«- 
scrkir hljdpu upp meS ópi ok [miklum gný% 
ok ráka |>á út úr hallinni, ok eltu þá til 
skipa með grenjun ok fáheyrðum látum^ 
j^eir voru bæði barðir ok særðir, ok |»óttusl: 
fótum eiga fjör at launa, er peir komust undan; 
slíkt höfum vér |>ar af spurt. Nú er oss svá 
flutt at KetiU uni öngvu betr fyrir sína hönd 
eða sinni ferð, enn hann undi við yðra ferð, 
J>á er fóruð fyrsta sinn til vor, ok hefir hans 
ferð orðit tniklu hæðiligri, mun hann brátt 
koma á yðvarn fund ok biðja yðr (til) pessar ferð- 
ar, at reka sin^ar svívirðíngar. Rólfr koií- 
úngr svarar: ekki er hægt at koma ráðum viS 
slíka menn, við ákafa hans. ok framgirni, er 
nú vel at hann gjaldi einræðis sjálfs sins, par 
sem hann vildi ekki með vorri forsjá fara. 
Hún bað hann eigi slíkt tala, ok kvað ^etta 
vera nauðsynja ferð, at veita bröður sínum 
fulltíng^ ok skilja pau tal sitt at svá mœltu. 
Liilu síðar kemr Ketill á fund Rölfs konúngs, 
ok segir honum greiniliga frá allri peirri 
ineipu, er hann hafði fengit í Garðaríki. Rdlfr 
konúngr kvað sliks von vera, at svft hefði far- 

■ ) tkroll^ C. 



17-18 K.Sag A 1ÍRÓLF8 G AUTREKSðONAR. 1 17 

it, f>yíat {)ú ætlar at vtnna allt meS ákafa 

pínum. KetiU bað Rólf konúng nú til ferSar 

með sér: pviat ek pikjumst hafa oflítinn siyrk 

til at ré(ta |»á svivirðu, er til znin var gjör. 

Var Ketill i alliUum hug. Konúngr kvað hon- 

un3 eigi mundu koma fyrir allt áhlaup hans 

ok orðaskrap: sýnist mér eigi Kkligt til hefnda 

við slíka menn, sem vér eigum um, þvíat 

hér mun bœði viðj>urfa fjölmenní ok harðræði. 

Nd «kaltu fyrst fara heini i riki l^itt, ok afla 

f>ér skipa ok manna, sentu ok orS íngjaldi 

konúngi i Danmörk, at hann gjöri slíkt hit 

sama, ok komið hcr báðir at sumri, ok sjám jþá, 

hvat oss þikir tiltækiligast, ok eptir Jætta ferr 

KetiII heim i ríki sitt, hafa nú allir ætlan ok 

tilbúnað um pessa ferð. 

18. Nú er frá ^\{ sagt, ]þá er sumraði, 

ok vetrinn var liðinn, at peir KetiII ok íngj- 

aldr koma , með 40 skipa vel búin at mönn- 

um ok vopnum til Svípjdðar. Rólfr konúngr 

hafði búa látit 30 skipa pk dreka sinn umfram; 

voru pessi öll skip búin með miklum herskap 

ok velbúnu liði, biðu svá byrjar. Rdlfr kon- 

língr spurði drottníngu, hvörsu henni segði 

hugr um {)eirra ferð, hvörsu takast mundi. 

Ilún kvaðst vænta y at vel mundi takast, en 

kvaðst pd svá dreymt hafa, at f»eir mundi koma 

eitthvört sinn í |)essari ferð í krappan stað, svá 

at jþeir mundu reyndir verða. Ok er byr kom 

«, tóku {)eir þegar, ok settu upp segl sín, svá 



118 SagaHrÓLFsGaUTREKSSONAR. 18 k. 

hvörr sem búinn vary ok var .heldr veSrUtit í 
fyrstu. Rdlfr konúngr varð sVShst bdinn, gekk 
drekinn Hiit, þ\l hann |>urfti mikinn hyr; 
aigldu sv'd sem leið liggr til Garðaríkis, En er 
^eir höfðu sigltum stund, tók veðrit athvessa, ' 
gekk drekinn fiá skjdtt eptir skipunum ^ g)örði 
^ ve6r mikit. Konúngr baS j)á tengia saman 
•kipin, ok vita ef |ieir gœti svá haldizt. Ok 
er I>eir œtluðu svá at gjöra , laust á ofviðri svá 
miklu, at þegar urðu skipin sundrskila, varð 
pá at hlaða seglum ok rétta. Eptir ^at kom á 
ateindðr útnyrðf ngr , mátti pá eigi lengr rétta, 
ok sigldu pá við eitt rif 9 gjörðist þá svá veSr 
mikit, at reiði fieirra slitnaði, svá át bœði gekk 
f sundr höfuðbendur ok aktaumar, ok gekk 
m]ök sjdr á |)á , svá at fáir væntu sér Kfs , þeir 
sem ^ar voru; ok er pessi stormr var sem ákaf- 
astr, sieit frá drekann Rdlfs konúugs, ok rak 
at eyju einni, en með f>ví at fiar vap höfn gdð, 
en skip örugty ok liðsmenn kœniry komustpeir 
með heilu ok höldnu at landi. pat var ^íð um 
kvöldy ok féll pá veðr, ok gjörði harðla blftt. 
Hrdlfr konúngr lézt vilja gánga á eyna, ok 
vita eí hann sœi nokkut til nýlundu. As« 
mundr fdr með honum, ok 10 menn BÍSrÍTj 
en hann bað annat lið sitt bíða við skip, ok 
bað f>á bfða til ndns [annan dag^, ef hana 
gjörði peim vissu öngvk áðr. Eptir þat gengu 
|>eir upp á eyna; jþat var mikit land ok skóg* 

<^ aptaiis, C. 



18 K. Sag A HróufsGautrekssonar. 1 19 

rftt^ ok er |>eir höfSu geagit um stuncl, 
fuúdu þeir skála einn á ejjunni, hann var 
bæði mikill 'ok rammgjörr, ^ ok eigt póltust 
jþeir séð hafa jafnhátt hús; hurð var (hniginn) 
aptr^ konúngr baS ^á uppláka, þeir hljópu 
á hurðina ýmsir, ok gekköngvum upp. Kon- 
úngr mœlti þái sá mun hafa aii í klóm, er 
(essari hurðu er vanr at lúka, ok skal ek 
freista, hvört uppgengr. Konúngr gekk pA 
til, ok hratt upp með annarri hendi. peir 
gengu síðan inn, ok lituðust um, ok fundu 
eld, ok brugðu skíði í, ok báru innan um 
skálann, sá J;eir at |)ar skorti eigi allskins varn- 
ing. Sæng var |)ar búin harðla vel; hún var 
störliga mikil. Koriúngr lagðist niðr í sœngina } 
sá hann ]»at, þó annar legðist til fdta honum 
íafnlángr, J>á var sœngin |>ó sýnu lengri, f^dtt- 
ust ^eir vita at par mundi eigi smámaðr fyrir- 
ráða. par var ein súla fyrir framan sængina 
upp undir ásinn } |>ar hékk á sverð eitt harðla 
mikit, ok var hátt upp komit, svá konúngr gat 
hvörgi nánd tekit tiL pá mælti Rdlfr koni&ngr : 
hvört skalnokkutheiF vera í nött, ok bfða húss- 
bdndans, pess er hér á fyrir at ráða, ok hætta 
til, hvörsu hann er heima at hitta, eða vili |>er 
fara til skips, ok hætta ekkitilfundar við hann. 
peir báðu hann fyrir sjá, en kváðust dfúsir at 
bfða. Konúngr mælti: á pvi em ek meir, at 
bíða bdnda , en pat' má vera at honum piki vér 
helzt fjölmennir, ok slyggist hanu við gesta* 



120 Sag A Hrölf8 Gauteekssonar. 18-19K. 

fjölda, skal nú skipta liSi^ skulu 4 mehn fara 
til skips, en við Asmundr ok aðrir fjdrir skulu 
eptir vera; pér.skuluð segja, hvat oss dvelr, 
ok ef vér komum eigi til skips fyrir dagmál| 
]þá fari jþcr ferðar yðvarrar, mun vor þi ekki 
at bíða; pvíat þat er mín œtlaui at oss tjái 
ekki fjölmenni viS Jienna mann , Jivíat jafnt 
mun hann fyrirkoma mprgum sem fám, ef 

r 

hann er jafngildr sem ek œtla, er niönnum 
^á nokkuru Ijdsara, ef pér komizt á braut, ok 
segið pat| er f»ér sjáið, hvat orðit er af Rdlfi 
Gautrekssyni ok hans félögum; piki mér vera 
raega, at pessi skálabúi hafi nokkru umráðit 
vora híngatkvomuy ok vili faann at vorn fund 
beri saman, [skal nú ok hér bi?a náttlángt'. 
Eptir pat föru peir sem konúngr ákvaddi, ok 
fdrst f>eim vel til skips, ok sögSu pat, er peir 
vissu til konúngs. AUir ^eir voru mjök 
hræddir, hve honum mundi atfara. 

19. Nú er at segja frá |)eimRdlii koniingi, 
at peir eru í skála um kveldit. Konúngr 
mœlti: fýst vœri mér á, at fá f>etta hit stdra 
sverí, er uppi hángir. Hvat er f)ar til ráSs? 
segir Asmundr. Konúngrmœlti: j>ú skalt fara 
uppá berðar mér, ok vita ef pú gætir þá ofaa 
tekii sverðit, ef pú stendr á öxlum roér. Asmundr 
mælti! þat hygg ek, ati^etta sverðsé sváf^úngt 
atek geti eigivaldit. Konúngrmælti: stySþij þik 
vi& súluna annarri hendi, en létt annarri nec^au 

^) v. *' C. 



M 

19 K. SagaHbölfsGautrekssonar. 121 

undir sverðit, ofc. pegar er pii finnr, at ]^t er 
laust uppi, láttu pat sjálft hlaupa niðr með súl- 
unni, [mun ek |>á viStaka. * Asmundr gjörirsem 
konúngrbauð, ok ferr nú á axlirhonum, ok 
tekr neðan undir sverðit, en konúngr 1 möt. 
Líörnú kveldit' ; heyra^eirútdunur miklar^ ok 
^vinœst kom |>ar inn maðr, undruðu peirpálítt^ 
þdtt skálinnværi (báreðastdrkostligr^pvíatpetta 
var enn hræðiligasti risi, svá at öngvan höfðu 
j>eir séð fyrri svá) störan', ekki var hann svá 
Ijötr, at pat væri fádæmi f)ess er hann var 
(stdrskorinn í andliti^ Vel var hann búinn at 
klœðumj hann hafSi einn grábjöm á baki ste 
ok einn boga í hendi harðla stdran. Akaf- 
líga var hann mdðr, ok pat œtluðu ^eir, at hann 
mundi lángt hafa atgengit. Hann gengr at 
eldinum öðrumegin, ok kastar niðr birninum. 
Rólfr konúngr heilsaði honum, en hann lét 
sem hann heyrði eigi. Siðan sundrar hann 
bjorninn skjótt ok fimliga^ festir síððn ketil 



«ka 



^} ... at fikala.. . .sama, ef hann sér eigi sverd*it Rísanatxt^ b» 
«. meimngarlausi A\ þvt eitthvaÍS mun þar vania\ liin hafa 
eJílert iiUvarandi. f) stórskorinn, C$ stórkostligan ^ Bf K« 
*} fru^^hefir A þannig á laujsum hlöíSum^ 6k hefir líkliga eigi meira 
or&ilf leéi& af því i shnnhólinni ; enþað, eem er innan eirilianna^ , 
er ieli^ úr B, V^ aem þar fara um s'ómu orífum, en { HatS þ—9 
frá [ hafa B, K þannig: mun ek þá STa tilsjá , at bTorugum 
okkar ver^i mein at. Ok sem þeir voru (þetta) at rad'sliga um 
slikt ok annat (þTÍlíkl) , lieyrðTu þeír brak nieáT fyma brettum^ 
svá at allt skalf , sem á Ljóli léki , þvi þat var svá til «t htynif 
sem ógnarligar dunur , ok eptir þat gekk þar inn ma^r o» f • vt* 
C hefir þvi n<xr s'ómu or^ sem iextinn, en slepfiir þó nokkram 



122 Sa'GaHrólfsGautrekssomar 19 K. 

uppv ok flýðr. Eptir þattekrhannborð, breiðir 
á duki okberr fram vist ok drykk; öUu J>ótti 
})eiai hann þvi vel skipa. Eptir pat tekr hann 
tilniatar) etr ok drekkr heldr djarfliga. Ok 
eptir f)at hann er mettr, Yarðveitir hann allt 
I^ater afgekk. Sváersagt, athann býr borð 
i annatsinn miklu kurteisligar, setr fram hand- 
laugar með hreinu handklœðL Eptir pat tekr 
hann til orða: ekki mun ek yðr pikja boðrífr 
hér til , en I>at er nii ráð , Rdlfr konúngr ! at 
gánga til matar viS menn þína ; em ek eigi svft 
vesallátr, at mér piki fyrir at gefa nokkrum 
mönnum matum nætrsakir, þótt dtignari menn 
sé enn pht ; eruð ^r m jök ágætir af mörgum 
•nildarverkumy er pér hafíð unnit umfram aðra 
konúnga. Konáogr mœlti : petta er vel boðit 
ok mikilmannliga ) sem líkligter, at þbr séið 
mikiUrar náttúru, bœði um petta ok annat, en 
mat ok drykk höföu vér í ndg, áðr vér gengim 
fr4 ikipi 9 ok þurfu vér nú eigi pess at sinni, 
eða hvört er nafnpitt? Hann svaraði : ekheiti 
Grfmnir, ok em ek Grímdlfsson, ok brdðir 
Grímars f^ess, er f^ú drapt. pú tdktfiar marga 
gripi, þá er ek pikjumst eiga. Nú er pat satt^ 
at þú ert engis gdðs frá mer verðr , ok ekki gott 
skaltu af mér hafa^ ok |>dtt þá værir hér me^ 
öUu liði pínu, skyldir |»ú aldrei burtkomast^ en 
]>ví bauð ek pér til matar , at ek [ætlaði , at þú 
skildir lítinn geig f^ar af fá; en })ann hinn 
mikla storm, sem ]þér fenguð, hann gjörði ek 



19 K« SagaHrólfsGautrekssonar. 123 

atpér ok Asmundi, ok peim sem á drekanum 
Yoru, unst at drekann sleit frá; jKStti mér lítilt 
Tert um hin onnur skipin , ok eru peir komnir 
^ngat, aem peir vildu^ fivíatek gaf peim hœg- 
an byr, en þú ert nd hér kominn með liði þína 
heilu ok höldnU) sem með |»ér er á drejcanum, 
okskaltualdregiburtkomast, þvi hann er hit 
bezta skipa ' i yðvarri íerð, skal ek ok svá greipi* 
liga hefna bróður míns, {^dtt ek hafi eigi til özi 
eða sverð , pvíat Jþat er yðr allt ofgott, at falla 
fyrir vopnum mínum, ok skal ek gefa ykkr Ás- 
mundi grið náttlángt ok hugsa ykkr ]^á pínu, 
at sem mest reyni Jþrek y kkar ; en pegar er ek 
vissa at skilit var með f>ér ok liði pínu, gaf ek 
peim hægan byr, ok eru peir komnir Jiar sem 
peir vildu, (víat ek hirti ekki at hafa doáð af 
fjölmenni pínu*. Risinn hafði skotit i eldinn 
járnteini, ok var klofinn annanenda, svá sem pat 
•væri tveir fleinar} pát fœri var geigvænligt. 

') teJLÍ& úr B, f ; { A er þeiia eHn á lamu hla&i tneÍíeytSum 

þiumig : .... li^r lítil . . . nokkurs Tert iim þina mðt «... dllti 

liá'i þúu heila ok höldnu .... skUdir þi& aldrti i bnut komaft; 

þik skal ek ok eígi leyna, at ye&r þat' kit mikla gjðr^a ek at þér 

ok at þeim , er a drekann . . » . Te^rinu , er þér ▼onié' fráskíla 

meé* drekann ; lét ek ok þyi eigi bij^ia hann y at ek aetla méc 

banD) er hann ok: á 'óífru lausu blatfi^ A: TÍssi al þii mundiv 

ei frama til hafa at neita, C hefir þannig: TÍsti at þú mundir 

eígi frania tíl hafa, ok þótt þú Tœri hér mttf öUu li^i þinu, skild- 

ir þtf aldrei burtkomast; þik skal ek eigt þTÍ leyna) at Tt^r 

tMt hít mikla gjord'a ek at þ^r ok þeim er i drekauum Tora , ok 

l^tti þegnr Te^riim, er þér Torud't fráskila med" drekann ; lét ek 

ok þvi eigi brjóta hann , at ek œtla mér hann ; ok ev haan best 

skip« , 2) hér endar lausa blaifii »' A. 



124 SagaHrölfsGautrekssonar* 19 k. 

Ekki vÍ88á ek, sagði R<51fr konúngr, atek heftSi 

'þhr s vá nœr höggvit^ ok er þat satt, sem tnælt er^ 

at ygrbœtr liggja til alls, ok €vá mun um þeita, 

'ok muntu vilja taka bætr eptir brdður|>inn? 

Risinnmælti! hrœddr ertu niS, lítill kárl! ok 

er']fSkt at vonum, pvíat nú skal ek sýna þér 

lítinn pannleik, er ek gjöri við smápilta^ er 

hér koma. Siðan brá hana upp járnteininum, 

ök rak fleinana í gegnum tvo konúngsmenny ok 

kastaði peiœ dauðum innar um eldinn. Eptir 

f»at rak hann l gegnum aíra tvoy ok kastaði 

"þeita dauðum til hinna. Síðan skdk hann sva 

teininnf at ^im sýndist 4 oddarnir á fleininum. 

Hann mæltipá: eigi l^arftu, koniíngr! at vera 

8vá hrœddr, allt skaltu hafa lengri pínu ok 

meiriy þá er morgin kemr. Rólfr konúngr 

mælti : frest eru iUs bezt, ok /þiki mér skemt* 

iligt at 8já gamanleika J)ína, slíka ok aðra. pá 

mælti risinn: par liggja dýraskinn í sætinu, því 

megi {>ið kasta undir jkkr, |>ar sem f)ið liggið í 

nátty f>viat ek em svefnstyggr , ok f>iki mér íllt 

at heyra gnyð ykkarn yfir mér. Rólfr konúngr 

maftlti : við munum hér umbúast við eldinn, 

ok, kasta ok svá skinnunum undir okkr, f>ví« 

at viS munum skjdtt sofna. Risinn mælti: 

allt eru |>ið ^á óhræddari, enn mik varir, ef 

pið sofið. Síðan rak hann hurðina í klofa, ok 

mælti: nú veit ek víst, at pið komizt eigi á 

braut or skála vorup?. Rdlfr konúngr mæUi : 

ekki munu við til ^ess leita, {^ikjumst vih nú 



19 K. SagaHrólfsGautrekssonar. 125 

hafa fengit syk góihn hdsbdnda, at okkr tjár 
ekki at giöra ððruvísa, enn hann biðr. Til 
þess megi þii ætla, segir risinn, at aá mun 
ykkr beztr, at gjöra mér öngvar ónáðir^ ok 
liggja sem kyrrastir. peir kváðust svá gjöra 
mundu. Leggjast ná hvorirtveggju til svefns. 
Risinn var 'orðinn mdSr, ok sofnaSi hann skjött* 
pá mælti Rdlfr konúngr: hvörsu j^ikist þá 
kominn^ fdstbrdðir Asmundr? Sjaldan verri 
enn svð, Jþiki mér petta tröll illt við at eiga, 
ok ekki hægt til úrrií^a. Konúngr mælti: 
aldrei mun sjá dvinr okkr fyrirkoma, ok mun 
nokkut annat fyrirliggja. Konúngr tdk ^á 
skíS eítt, ok skeldi á |>ílit hjá sér. Risinn 
vaknaði vi8, ok bað þá liggja kyrra: ella BÍm 
ek ykkr 1 hel meS hnefa mínum. Eptir pat 
sofnaði hann. Hrólfr konúngr skeldi pá enn 
skfSunni. Risinn snérist pá á aðra hUð| ok. 
vaknaði ekki, ok talaði f>á ekki um, ok sofn- 
aði fast. Konúngr skeldi hit firiðja sinn miklu 
skjallast, ok vaknaði |)á risinn ekki við. Rdlfr 
konúngr mælti J>á : nú skal fara at með ráði, 
vilda ek fyrst geta náð sverðinu, ok ^ætti 
mér líkligt, at ^at mundi bíta risann; ná 
skulu við syá at fara sem í kvöld! peir gjðra 
svSi, ok getr Rdífr konúngr ná6 sverðinu. 
Hann mælti: nú |>iki mér þegar likara okkar 
efni, ok skal nó með ráði atfaraj j^ii skalt 
reka i eldinn járaflein risans, ok gjöra gló- 
anda; ok vilda ek at |>ú færir pessa 2 fleina í 



•» 



126 .SagaHrolfsGautre^kssonar. 19 K. 

« 

augu risans, í ^vt er ek légg sverðinu á hon- 

ucn; ok ef 8y& berr til, forðum okkr sem 

tkíótast innar um sœngina! Rdlfr konúogr 

bregðr nú sverðinu. Konúngr þrífr upp kefli 

eitt, ok gengr at sœnginni djarfliga, ok flettir 

af faionum klæðum, ok sýndist har51a tröUs- 

ligr. Konúngr leggr sverðinu svá iast, at 

J^egar gengr í gegnum hann undir höndina 

vinstriy ok jafnskjdtt fœrðiAsmundrjárnteininn 

i augu honum. Eptir fiat akunduðu peir 

innár úm sængina. Hrdlfr konúngr kastaði 

keflinu utar til djranna, ok kom í skíðahlað- 

ann, ok skall hátt við. Risinn hljóp upp 

dí)dtt ok hart ok utar til dyrannai ok fálmaði 

'höniiunum ^ ok ætlaði at grfpa 'þA ok kreista 

með öngri vægð^ en með greipiligum sárum 

ok mikln umfángi fellr hann út á hurðinai 

svá.^ hún brotnaði í smá mola. peir gengu 

'þá at| ok börðu risan með stdrtrjámi par til 

er hann var dauðr, ok var honum f>d heldr 

mikit til f]örs. Eptir f»at færðu peir hann 

ut or akálanum, ok urðu peir at lima hann í 

sundri áðr þeir komu honum út. pá var 

mjök nkorgnat, ok bjuggust f^eir á braulj ok 

er ^eir voru skamt komnir, sá peir lið sitt 

koma { möti sér með miklu vápnabraki, ok 

urðu ^eir fegniri er peir sá konúng heilan; 

höfðu j^eir ætlat til mdts við risann, ok hefna 

herra sínsi ef ^ess J>yrfti við, ok f»ótti ]>eim 

eigi betra at lifa eptir konúng ainn. Síðan 



i9-aoK» Sag A HrólfsGautrekssonar. 127 

báru peir mikinn fjárhlut or skálanum ok 
xnarga ágætagripi. Konúngrhafði sverðitRisa- 
naut; þat var svá mikit^ at pat var ðngum 
manni vopnhcaft nema Rölfi konúngi, ok var 
honum 'þó f>úngt. 

20. Eptir |>etta prekvirki héldu f^eir á brott^ 
ok fengu byr göðan, komu við Garðariki nœr 
konúngs atsetu. pat var snemma morgins. par 
fyrir kendu peir sína menn, urðu ptr fagna- 
fundir, voru |>eir Ketill ok nýkomnir, spurðu 
peirpá at um ferðir Rölfs konúngs, en hann segir 
svá, sem gengit hafði. peim ^ótti honum hafk 
gœfusamliga tekizt, ok þó mikilmannliga 9 lof- 
uðu nú allir hans ferS ok fram^. Ketill spurði 
Rdlf konúng, bróður sinn, hvðrt |»eir skyldu 
eigi fiegar fara sem hermannligast , ok veitá 
konángi atgöngu, Konúngr kvaðst eigi pat 
vilja, mun ek senda menn á konúngs fund| 
ok segja honum mína kvomu, ok hvört vort 
eyrindi er; vil ek, Asmundr! at 'þá farir pessa 
ferð; seg svá Hálfdáni koni&ngi, ef hann vill 
eigi unna Katli, bróður mínum, mœgða vi5 sik^ 
at hann mun ö'riði inœta ei^a af oss, viljum 
vér bíða konúngs hálfan mánuS, ok safni hann 
liðiat sér ok búist við bardaga, ætium vér ^ö 
at vinna |>essa mey Katli til handa. Ferr Ás^ 
mundr nú við nokkra menn, kemr pann tíma 
til hallarinnar, er konúngr sat yfir drykkjuborð-* 
um með hirð 8Ína, var |)ar gleði mjkil. Áé^ 
mundr gekk í höllina at óviljuðum dyravörðum j 



128 SagaHrölfsGautrekssonar. 20 K. 

hauu gekk fyrír konúnginui okbar fram eyr- 
indi 8ÍU vel ok sköruliga, eptir pvi sein Rölfr 
konúngr œtlaði'. Hálfdáu konúngr svarar: 
8purt höfum vér at Rdlfr konúngr Gautreksson 
er ágœtr maðr, en me5 f»ví at ver höf um áðr synj- 
at Katli pessa ráfabags^ sýnist oss eigi at játa, 
pdtt pér Bhii nú komnir með meira sty rk , enn 
|)á var KetiUj munu vhr f^enna kost kjdsa^ at 
ráða til bardaga, með pví at Rdlír konúngr befir 
par vel um talat , at vér megim safna oss liði. 
pá mœlti pdrir járnskjöldr, ðndugismaðr kon* 
úngs: pat er mitt ráð^herra! at {>érstríðit eigi 
við Rólf konúng, pvíat ^at mun yðr verða allt 
um megn ; er ddttir yðar fuUsæmiliga gipt^ 'þó 
EetiU fái hennar, er hann (hinn) hraustasti 
maðr okhugfullr, munupérpáfá trausta höf- 
, uðbendu, par Rdlfr konúngr er, |>ví aungan 
TÍtum vér frægra í Norðrlöndum á allan hvat- 
leik, vit ok hreystiy ok með vísu segi ek yðr 
satt, at týni |)ér virðíng yðvarri, ef pér berizt 
Tið hann, ok með ^ví |»ér vilið eigi hlýða minu 
ráði, f>á skulu pér aunga von eiga minnar 
fylgðar,, ok mun ek eigi bera minn skjöld í 
mdti RdlG konúngi. pá hljdpu upp berserkir 
konúngs, 12 saman; var Hrossf)jdfr fyrir peimj 
hanu mælti til pdris : petta er bæði mælt ill- 
mannligá, ok ^ó ragmannliga, at veita eigi 
konúngi lið eptir megni, ok |>ora eigi at berjast 
i móti einum litilsháttar konúngi, ok dverðr 

«3 skiptíi, c 



I 



20 



K. dAGAHRÓLFsGAJDTBEKðSORAR. 129 



ertn at hafa sæmdir af vorum herra fyrir slfk 
orðy ok ^tt konóngr vor hefði eigi fleiri menn 
enn oss 12 berserki , ^á skyldi hann J^essa eigi 
at síðr til heljar færa með öUú liðisinu, ok aldrei 
héðan mannsbarnkomast; œtla ek mér atmægj- 
ast við Hálfdán konúng , en brytja Rólf kon- 
úng hröfnum ok. erni ^ en pir sendimenn verðiS 
skjtftt á brottu , ef pér villð ómeiddir vera ok 
dbarðir. Segið svá konilingi yðrum, at fyrr 
skal hann von eiga at oss snarprar orrostu, enn 
Hálfdánkonúngr gipti ddttursína "pelxn manni/ 
er vér vitum mest vesaldar kregð, ok heimskastr 
er { öllu, ef preyta skal, ok er {>át undarligt, 
er hann poriii optar pessa mála at leita, (ar 
sem faann var eltr ok barðr sem hundr hjá 
stíu. Ásmundr svaraði : pat sé ek á |»ér, Hross* 
þjdfr ! at pi? mælir feigum munni, ok pér allir 
félagar, |ivíat eigi dttast Rdlfr konúngr yðri 
])dtt|>ér væruð menn, en nú hálfu sfðr. er |>ér 
skrektið sem ragar skdgargeitur, munu |»ér iUa 
iUs bíðai ok eggið konúng yðvarn ens mesta 
dráðs. Snéri Asmundr út úr hallinni| enber- 
serkir œptu ok grenjuðu á jþá. Konúngr bað pá 
{^egja, ok gjöra ekki sukk eða gnauð af sér, kvað 
kallmannligt at flytja eyrindi konúngs sins. As- 
mundr kom aptr á konúngs fund, ok segir, 
hvörsu farit hafði, segir pá við bardagabúast 
eiga. Hálfdán konúngr lét liðí safna , kom par 
saman mikill her á fám dögum , bjuggust nú 

FoBVAlDJJI SðGVnNoRDIlLAVDÁ, SBlVDI. ^ 



130 SagaHrólfsGautrekssonar. 20 k. 

hvorirtveggju eptir ; ok ^nn sama dagy ér pejir 
skyldu berjast, flutti Hálfdáa konúngr her sinu 
i mót RdlG konúngi. Berserkirnir Toru fremst- 
ir, ok fara nokkut fráskila öðrum mönnum, 
pvíat f>eir vildu [einir kenna sik láta af ' qSrum 
hermönnum sakir ofbeldis ok mikils máttar. 
pá mœlti Rdlfr konúngr, ok bað pá.ingíald ok 
Asmund ok Ketil fylkja i möt Hálfdáni konúngi, 
en hann lézt viljafinna einnberserkina; |)eir köll- 
uðu pat öráðligt; konúngr kvaðst ráSa vil}a^ ok 
gengr einn á mdti peim; ok er peir fundust^ 
spurði konúngr, hvörir peir væri, er svá létu 
stdrliga: ok gángið fram or fylkíng konúngs- 
ins? Hross|)jófr sagSi til nafns síns. (Ilrólfr 
mælti): veit ek gjörla ættpina; Hrosskell, fað- 
ir |)inn, var mikill vin Gautreks konúngs, föS- 
ur niíns, ok skiptust peir gjöfum við; en par 
sem|)ú býðst at stríða í mdti mér, pá vilek 
segja |>ér einá litla frásögn, ok gjöra (ér kunn* 
iga ætt ])ína ý |)at var á einum tima, sem opt 
bar at^ at faðir f>inn kom við Gautland; faðir 
minn tdk honum vel, ok bauð bonum til veizlu^ 
ok pat þk hann , ok var honum veitt hit kapp- 
samligasta, sat hann par mjök lengi. Faðir 
minn átti þi gripif er ágœtir voru, pat voru 
stdðhross, hestr mikiU ok vœnligr^ apalgrár at 
lit, ok. með 4 mérhrjssi, ok at skilnaði gaf 
Gautrekr konúngr föðurpínum marga dýrgripi^ 
er ítgætir voru, ok j^essi stdðhross gaf hann 

' ) Ifíla eiuk«nna sik ixtL C, 



20 K. SagaHrólfsGaotrekssonar. 131 

honum. Föðurþínumfaniutinikitumgripina ok 
gjafimar, ok .pö mestum hrossin, ok f^akkaði* 
Jiessá gjöf Gautrekikonúngi með mörgum fögrum 
orðum ; skildu {^eir^ ok fdr faðir pinn á braut 
m^ hrossin ok heim^ hann varðveitti j^au virku- 
liga't ok gekk til hvörn dag; ok eigi liðu láng- 
ar stundir^ áðr pat fundu menn^ at föður ]þín- 
um j^ttihestrinnekki jafngd5r, sem verit hafði; 
(at fundu menn ok^ át honum j^ötti hrossin 
slík eðr betri; ok einn dag ér hann kom til 
brossanna, fannhann hestinn drepinn ok lagS- 
an með spjdti í gegnum ; at f>essu gaf hann 
ser ekki^ pat undra menny er honum f>ötti 
eigi skaði at um slikan grip^ sem hestrinn vari 
enpví optar gekk hann til meranna^ ok (eim 
fylgði faann pví fastara. Eítt var hrossit bleikt 
á lit, (at pdtti hoíium bezt allra hrossanna, ok 
nm vorit œtluðu menn, at fyl mundi i merinni 
bleiku 9 allir peir er hana sá. Svá er sagt , at 
atundir li^u, þar til er merin berj varð pat 
öSruvisi enn menn ætluðu , f>at var sveinbarny 
en eigi fyl. Faðir |>inn lét taka , ok f æða upp 
barnit y |>at var mikit ok f ritt ; hann lét penna 
tvein heita Hrosspjöf, ok kallaði sinn son; ok 
er eigi^ kynligt, at þú r^mbist með% par sem 
pú ert merarson} haiSi okfaðirpinnsjálfrdrep- 
it hestinn, ok eigi veit ek, hvört hann hefir 

') varlíga, B; Torkunliga, r. *} v. i C. ^) vift B, Vi 
ttikit, C. 

12 



. 132 SagaHrölfsGautrekssonar. 20 K. 

fleiri syni átt tí5 peirri meriy en sagt heyrði 
ek, at hanii œtti pann annan son, er Hest- 
höfði het, ok væri ok at honum hrossakyn^ en 
parsem pér eruð mjök likir#hTorr öðrum^ ok 
allir iUir ok ölíkir öðrum mönnum ^ pá er fiat 
likast, at I»ér séuð svá allir getnir. En við orS 
konúngsins hljópu fieir upp mefi grenjun 
ok ópi y alUr berserkir* peir TÍldu allir senn 
i móti konúnginum. Rdlfr brá fiá STertinu 
Risanítut, ok hjó ^aim fyrst, er f remstr Tar, beit 
pettasTerfi STápeirra búkay sem í Tatn brygM, 
fÍTÍat peir Toru allir hlifarlausir, pTÍat ekki 
vápn hafði j^eim áðr grandat} lýkr ^r svá 
peirra i millum, at Rdlfr konángr drepr f>á 
alla, ok yarð drjúgum^ ekkisár. pá sérhann 
at samansiga fylkingar |>eirra Háldánar kon- 
úngs ok peirra fdstbrœðra ; haf ði Hálfdán koii- 
úngr lið miklu fieirá. Rölfr konúngr snýr- 
uú í bardaga í mdti Hálfdáni kondngi, var 
|>essi bardagi bæði harðr ok lángr, Toru peir 
fdstbrœSr enir áköfustuý en parsem Rdlfrkon- 
ÚDgr gekk fram, Teik undan fýlkíiig Hálfdán* 
ai' konúags, ok féll par fjöldi. Svá er sagt 
írá pdri járnskildi, at hann Tildi eigi berjast 
mdti Rdlfi konúngi, fyrir pat er Hálfdán virði 
ekki hans tiUög. Eonúngsddttir gekk upp f 
ena hær'Stu turna, ok s^ til bardagans, hún 
sá drepna hrausta menn föður síns^ hún gekk 
þá heim til hallarinnar, ok inn í hallina/húu 



\ 

30 K*. SA^AHRÓLPsGAUtRBKSSONAR. 133 

sá at pörtr sat einn samt f ondugi, ok puldi 
{ gaupnir sir, hann hafði f((strat me^na. Ht'm 
gekkfyrir hann, ok mælti: {>at er rá6, fóstril 
at standa upp ok veita föður mínum , þvíat ek 
«é at hann ]^rf y^vars trausts. pörir leit x& 
lienniy ok svaraði öngvu, ok sat sem áðr^ en 
hún gekk á brottj ok er stund leið, gekk hún 
fyrir hann, ok mœlti : hví sætir {lat, fdstri ! at 
(ú aitr svá fasty ok hjálpar eigi feðr mínum, 
þicsem hann er svá mjök fiurfi, ok er,f»etta 
mjök ófaeyriligt, mun ^er I>etta ok til mikils 
4$drengakapar virt, par sein |»ú ert hans ðnd- 
ugismaSr, ok jþegit af honiim margar gíafíry 
okráðiteinnmeðhonumöUujþví, sem |>á vildir. 
Hann leit pá reiðugliga til hennar | ok svarar 
aungu, ok'satsem áðr, en mærin gekk íbraut| 
ok JþdCti iöstri sinn ófrýnligr mjök. Hún gekk 
(á at sjást um. pá sá hún at Hálfdán konúngr 
ok hans iylktngar gengu fyrir, en hún sá Rótf 
konáng hðggva til beggjá handa. Hún efast 
nú {, hvört hún skal optar biðja fdstra sinn, ok 
w5r enn pat fyrir, at hón snýst at honum 
djarfUga , ok leggr hendr um háls honum ^ ok 
mælti: minn Ijúfi fdstri! ek bið \\\ viðhjálpá 
feðr míoum, ok mér at verSa 'eigi nauðig giplt, 
hefir Jiú ok heitit at veita mér eina bœn, ]þá er 
ek vil biðja fiiky vil ek nii at ^ú gángir í penna 
bardaga , ok veitir feðr mínum eptir megni, 
ok ^eit ek at pú munir vel til duga. Járnskjöldr 
hratt meyunni á hallargólfit hart. Hann var 



134 SagaHeölpsGautaekssomaíu 20 K. 

]^á 6vá rei5ugligr 9 at hán jþorSi eigi TÍ5 hann 
at mæla« Hann sprettr pá á fœtr. pat heyrði 
hún , at hann blés við mjök. Háan grípr yopn 
8Ín , ok klæðir 8ik skjótt ok fimliga* SiSan gekk 
hann snútigt til bardagans, skorti par eigi mik* 
it mannfall ok snarpa orrostu. pórir gengr 
fram svá hart, at allt hrökk undan honum. 
Ok er stund leiðf litaðist Rölfr konúngr um, ok 
sá mikinn bug á fylkíng I»eirra íngjalds okKet- 
ilSf sncri konúngr I»á þingatj ea bað Ásmuod 
ber)ast undir peirra merki^ (artil er hana 
kæmiaptn Ok er j^irfundustbræSr, apur6i 
konúngr, hvöi»u atfæri KétiU kvað pángt 
veita: hér er kominn svá mikiU dvinr^ at ekki 
stendr vi5 , ok Ukari er hann trölli enn mannL 
Konúngr mælti: maðr mun vera, ok ma vera 
at hann sé nokkuru vaskari enn aðrir menn» 
Konúngr hjd pá með Risanaut á bá^r hendr, ok 
mætti öngvum sváfrœknumi sterkumnédrMdi* 
látum , at eigi fengi skjdtt dauðann fyrir lífit. 
KetiU fylgði fram hraustliga 1 ok drap margau 
mann, okgengu ^eir í gegnum f^kingar, ok 
eptir f»at hverfr pdrir paðan , en. konúngr retti 
aptr • fylkínginaj ok er peir höí$u barizt um. 
.stund, sá ha^n at Asmúndr lit [undanbugaf. 
pá snéri konúngr pegar aptr, ok undir merki 
^i^t. Rólfr konúngir lét ^á franqbera merkit^ 
pk fylgði f>ví með mikiUi atsökn. Hálfdánkon*- 
iSngr gekk vel fram, ok var l^inn fraknasti viS 



9ÍK. SA^AHiKSLFsGAUTREKSSOirAR. 135 

lÍ0dág» olc faÍBíi &l^«Mta8ti framgöngumaðr, ok 
feldi'margt manna. * '{HSrir var ok par kominm 
ok'gekk fram har&liga ineð 6törum höggumy 
ok gjörfii hann skjött um við alla 9 f>á honum 
vikumótj ok ^egar hann sér Hrölf konúng, víkr 
hazm skjött undan , ok f^ángat •sem |>eir KeliU 
voru íyriry gengr jþar fram me$ miklu kappi 
sem fyrr, ok fellir hvorn um pveran annan^ 
svá at ekkl stendr við. Hallast tiú skjóit bar-* 
daginh á fá föstbrœðr. Sér Ketill, at eigi mun 
gvá búit hlýða, ferr til mdts við Rölf konúng, 
brdftursinny ok mælti: undarligt f>iki mir |>at 
vera, at 'þá ra^r eigi af meinvætti pessa, er 
oss gjörir svá mikinn skaðai ok mundu vér fyrir 
löngu sigr hafáý ef petta tröU hefði eigi osé 
í móti gengit , ver höfum eigi fundit þat fyrr 
enn niiy atþú hafir eigi verit vel hugaiir/eða 
eigi jaifaan {>ar framgengit, sem mest raun hefir 
alvérit, utan nú i dag, brestr jþik áræ&i við 
spellvirkja (enaa, ok fiýnist oss svd, sem hvorr 
ykkar ior^ist annán. Nú með pví at pér viliö 
etgi fyrirkoma pessum manni, ef mann skál 
kalla, 'þá fá þú mér sverðit Risánaut, ok vita 
hvort: mér bilar áræðt 9 ef ek.^koímumst í f æri. 
Konúngrsvaraði: mikit er um^ákafa j^inn, ok 
wéL mundi þér írambera, ef ^á*^ævir eptir (ví 
fof^áll, sem pú ert framgjarný eða hyggstu 
munu vega með frVíltfSipni, er éUfæ valla borit? 
Ketill $varaði : gjörlaveit ek fat, at mér er ekki 
vápn í sverðinu, en eggja verð ek pik meðnokkt* 




,136 SaG A UaÖLPS GAUTAUðSOff AB. aoK. 

uru. Kouúngr snýst fá iMftKatla; skorta éi^^ 
at par var euu ákafasti'bardagi, ok mikiLat- 
6dkn. pórir járuskíöldr var (ar fyrir, ok bjiS 
á báSar hendr, ok feldi maFgau mauu til jarðar; 
Konúngr snýr uú mQð nokkura menu á mciti 
pöri| ok yar ^á hörð s vi pan. pat sá kouúugr, at 

r 

eigimáttisvá búit standa, en sá at pdrir vildi p6 
eigibera vápu á hann, ok fdr œ uudon. Kon- ; 
úugr gekk |)á svá nœr houum, at hanu hjd j^na, ^ 
er fyrir honum stóð, ok annat siuu seildist hai 
3rfir herSar houum með sverði, ok drap paui 
at baEi honum var. pá féll maðr fyrtr fæl 
kouúugi I ok rasaði hauu um ^uu nœr til falU, 
ok við ]^t stakk konúugr sverðiuu vi5 pörí, er þá 
barsamau írasinu, en pörir suaraðiat frá, ok 
brá at sér klæSuaum', ok nokkru síðar sá kon* 
úugr hauu hvörgi, ok var hanu horfiuu or bar- 
daganum. Konúugr eggjaði pá lið sitt til fram- 
göngu, en hauu sjálfr yíkr til mdts við Hálfdán 
kouúng ^ var jþá jþegar auðsýut er ágekk í uokk- 
uru stað, flýði pá hvorr at öðrum, ^^r sem 
Hfit jþáu. Hálfdán kouúugr flýði til borgariun* 
ar með |»v£ liði , sem undau komst| eu f)öldi 
va^ fallinu ^ margt hafði ok fallit af jþeim Rölfi 
konúngi. Kouiingr bað sjua meun lara til 
skipa , pá er sárir voru. Rölfr kouúngr baö 
Ásmund gánga með sér. peir geugu til skóg- 
ar, eu aunat'Uð jj^irra til ^kipa. Asmundr 
mœlti: hvat vili f>ér forvitnast í skög þenua. 
Kouúngr mælti> ^í er bardaginu var sem harð* 



\ 



2BK. S*»AHlélM-GAnTftBK880KAl. 187 

afttr f ikáújSk .ek iira& stmKi xnfira ^ií&. ei^A 
jBÍkla mfixiiiy cdt oss g)öi^i xnesta aansijda'^ <Qk 
hann Vilda ek gjaraa fixma^ pviataLhygg at 
haxm géngi á fieiiiia > skdg. Xsmmidr mslti: 
hyggr ^ú eigi, at faamx hafidáit if Þetau •0ári» 
en ek veit at f>ú munt vilja drepa hániL . Koti* 
úngr mttlti; Jj^at er eigi^ þri vilda ék; iiiiitt 
bann/ ök gjama Tilda ek greiða .haxm,. fi ek 
mtttti) jþviatTbetri piki mér hans fylgS entn: 10 
annarra, þdtt gildir sé. Asmundr m»ltí:. :|jM 
er likast, attröU petta sé ^eiigit [iim I liami% 
ok fittnist Mgi^. Konúngr mslti: . eigi mnn 
ará vem^ A ftkal ek íréilta^ ef hann finnst. Ok 
er ^ir hðiSu gengit nokkura stund mn .skdg<* 
ixm^ komu jþeir i rjóðr eítt^ ok undiií einxd eik| 
eá ]þ»r mann einn liggja} h}á homimyaárxn|& 
blö5ngt j hann var hadOa mjök folr ; Topd 
bans láu h}á honum. Koniingr gékk at hon* 
um^ ok maölti: hvörr er 'fiessi maSr, 'er>hér 
liggr? haxm sÝaraM : gjðrla kei3,ni ek ^iký íRólk 
konúogr Gautrekssou! ba&ði sakir vaxtdr ok 
fríðleiksy þikjumst ak ok' vita, at fivi mtlntu 
hér kominny at pú munt vHja drepa mik, má 
vera at þú kallir til |>éss nrfgar sakir, eilnafni 
minu vil ek eigi leyna ^ik^ menn kaljte; xxiik póú 
járnskjöld^ * Konúngr mœlti: hefir ]þú bar^t í 
möti oss i dag, ok felt marga voia menxu 
pdrir mœlti: |iat er satt, ok :vel msátta ek hafa 
gíört yðr meira illt| ef ék heföi viljat, eiaií^vlat 

> ) a' liamra ok drepit sii , C* 



« 

iik^ritti^ i9;IiáÍMáii ktmúágt mún^ iátSéigr fyn^ 

i^^fhf Já ?ar ek tngr £ fiemia faardaga^ j^Tsfat ek 

fHSttUQist 'iritay at aimarhvorr okkar mundi fyni 

Mriim hniga} fcSr ek {iri ua&ui^ sentek' máttai 

pÍ9Lt mhr fótd þifc <SbætiIigr akaði; xiki ((au^ 

ef^r yrðiiyrirkomiti ok 'þvl gekfc ek eigi af 

megni í mdti p2r, varS j^t ok ekki at j^íuum 

Yiljk) |dttekfengipéttaÍBár« pá mélti.Röl& 

kbnángf:']^ muut Tera ágœtr maÖr i &Eun^ 

gttbgii, ': eSa Tiltu {aggja grið at mér ? pdrir srarw 

friíi::: |Étt mtla dk isá litlu skipta.^ IConúngr 

mcBlti': ertu liqðksár. pdrir kvát iiáftbragð 

et ^ri t en "pó f ékk ek |íá dceinli ái jee^i pínu^ 

et diér er afSan nokkúru ðtirSara émafáðr^ ok 

get • ék^* át j^ö hafi litt t^it. Koniiýgr baií liann 

éféiBLSÍri Hann flétti pá af eir klaiöunum 9 sá 

koDÚngr/at ristinn var á.honum allr kvi5rinn| 

ekr Uélt ekki nema Itfhiíiaan '• Kohi|ágr mœlti : 

milit er sár jþitt, svfk at þvk nrant valla graðandi ; 

en jþarsem eigi liggjá iðr |»ín úti^ pá mun ek 

leita ^ér 'lækníngkr^iok Til ek bjöSast til at 

græða pik', ef ^ii «viB> g|örast minn mcðr, ok 

veka: m^ fylg^ ok 'f^dnuetu. (pdrír mælti) : ef 

ék skal nokkrum manni I>]öna, pá kýs ek eigi 

annan heldr til |>ess ená fiik, en meðj^vi vil ek 

líí Ifiggja,. at pú gefir Hálfdáni konúngí grið 

ok 'öUum faans mönnum j fiví ekkí afiar hann 

^vi>W'staiida i mdti yðr* Konúngr l^zt pat 

gjöra muwiu^ ef Íiann fengi vald á konúngi. 



201;. SAftAHiöiifsGáSirruKSioMAá; fSf 

SfSán fmgb: hwm sárit^ úk epltr [j^t teiocliíuiii 

nál xn^S ^illdpr^ði j ok aatama^ aptr iátit) áiSaii 
bar bana á smýi^sl öU fatí^ ar honnvi ^þStttt 
gröSnræaligusft'^ biadr um^ok býr uáaimei^öUld^ 
$vk aeín hoiram . j^dtti liklig^stý ok j>d ttá |>á alh 
an sTÍða ok taik or tak^ íík.wé3igá þátwt hann 
feeri hTört er: hann yildi; : Siðaa fdcu.'^eir :til 
akipa, ok vpru ^r umfmS^tíafl. Um wdcfpn^ 
izm ^gair i éír býr KiAB koiúingr liðiáitá^ •oK 
ferr til horgarímlar} yarð 'þar r engi yiðtakB, Tar 
Hálfdin konúngr handtekitany ok gaf Rdlfr koh« 
úngr bQnumgriðfjrrirbwsa.flakir pdriaé pamil 
háttt, •atiAdlfr ikmiúngc akyldi éinniölUii ráSa 
|airrá C'imUiimy iátar ;þá rHálfdin kombigs 
at gipta KatU ddttnr fína« Sífian ftíitr Búlk 
konúngr ^ akipa, ok «lAtr hiadct. aáil::iínaft 
mannai .0n hcíy^a |>á, aemíaUit bðfðu.^ en 
Ifálfdán konúbgr Ut bda til Teizlu^ ok hýðr . 
til mörgu ;atdrmemu f rfki;$íxm; okiatákTeðn* 
um tfma kemr.ELdlfr konúngr. með öUnm sfni 
um. mönnum * til pessárar jreislu { drekka- ;nll 
aUir samt glaiiir ok kátir með hlfðri yiHgan ok 
gdðu sampykkij stendr pessi Tieiisla7'na9trjmeS 
enum raesta .^rfs^ ok at pessi Teiatlulifafo 
KetUl Ólafar 4é<.tU koliul^með göau;.bentiar 
sam|>ykkÍ9 ok 6Tá föður hemiar; gefr hanif 
meS henni mikit.fé í guUi ok silfri.ok mörgH 
um dýrgripum. At {>eiBsi Veizlu^ gefn Bdliil?. 
konúngr brdður sfnum.aUt GauUandiok ]þ«h 

t « • 

^) gró^mlígusl) C*. ^) meéí ttíSi MfU Beiuuury C*' 



140 SASAHftÖLVsGAUTRKKMOVAR. 20 K. 

mðS konúiigs nafii. Ok át lokimii þesti mzlu 
heldr kdnúngr RtfUr braut með öUu sínu föru- 
neytii samdr af Hálfdáni konúngi mörgum 
dýrum gjttfom} éinn af jþeim gripum tar horn 
wk ágætt) erhann kallati Hrínghomaj patvar 
me5 fieirri náttúht , at svá hátt gall f því , of áf 
vardrukkity at he^rrKi um valska mflu, ef j^t 
boðatti fyrir tíðin!^^ en ekki náði jþá drykk or 
j^ heldr enn áfir, ef éigi rar rétt itfdrukkit; 
mikill gullhringr var ístikli hornsins; petta 
fitf tti Tera mikil kom&ngB gersemi. R<ilfr kon-^ 
úagt tildi ekki amiat) énn [kSrif færi 4neð hón* 
nm^ «k'Þöttt Hálfdáni kouúngi hann mest 
at. láia} skildn kondngar nú með mákilli bUðu; 
^ttist Hálfdán konúngr siá, at Kölir konúngr 
▼ar:mikiftr afbragð anfciarra koníúngay j^tti öll-^ 
om mikUs vert um styrk hans ok harðfengi, er 
hann hafði einn ýfirunnit ok fyrirkotáit 12 ber- 
serkjum ; f>eim er pe\jc ætluðu at ekki mundi 
bella y ok jainan hðfibi áðr mikina sigr unnit. 
Bptir ^etta halda ^ár brott áf 6arðar£ki meS 
feagna konu ok mariga aðra g<$ðgti^i; köma 
heim til Svfþjdðar , rerðr allt fdlk Jieim fegit, 
ok drukku f»ár fagra veizlu með (agnaði. Ok 
eptir ]^t 'fdr íngjaldr heim til Danmerkr, en * 
Setill til^GautlandSi ok set|ast i r&i sín, skip- 
vgðn ok stjdrnuðu með miklum ieg ok sdma ; en 
&rfllr konúngr sat f Svij^óhy ok þeir Asmundr. 
panh tema vetr andaðist Eirekr konúngr í Sví- 
^ð ; tök ^ Rélfr konúngr riki allt undir sik. 



20-21'K* Sa6 A HllÖLFS GAUTRBksSONÁR. 141 

ok gjðrSist einvaldskonúngr yfir SripjóiS, ok 
öllu þyí rfkiy er Eirekr "konúngr hafði stýrt. 
Rólfr konúngr hafSi getit son við drottnfngu 
siipiiy I>ann er Gautrekr hét ; hann var snenima 
mikiU ok proskarœnligr. Ráða um stund all- 
ir {æssir konúngar rikjum sfnum mefi náðam 
ok göðu sampykki , ok liða srá fram nokkiir 
vctr. 

21. Kondngr réð fyrir írlandi , er RiSlfr 

hét; hann var mikiU fyrir sér ok.ddæll, hann 

▼ar hlótmaðr. Hann átti sér eina dottur barna ; 

sá heitir íngibjjörg; hún var vitr kona ok 

yœni ok "þótú engi betri kostr á írlandL 

Hennar höf5u beðit margir ágætir konilnga* 

synir , ok yildi faSir hennar eigi gipta hana ; 

höfSu 'þeÍT {>es6a leitat í)œSi með ráðum ok 

með orrostu ; en Rdlfr: konúngr rar svft for- 

spár, at af sinni ilsku ok irondum átránalð. 

▼issi hann fyrir kvomu þeirrai ok hafSi )afn* 

an |>á her dvígan, er ])eir œtluSu at koma 

honnm á úvart. Hann sjálfr var ok hinn 

mesti berserkr til framgöngu, svá at hann 

feldi marga kappa í einvígum, pdat honum 

biði á hólm, ok fyrir slikra hluta sakir varti 

.hann frægr, svá at öngvir konúngar fýstust 

við hann at'keppa; hafði hann ok nú lángan 

tfma svá setit í náðum at engi konúngr hafði 

stridt á hans ríki, pv{at allir öttuðust hans 

harð^engi. Einn tíma er pess viðgetit, at 

Asmurfdr kemr at máli við R61^ konúngGaut^ 



14!l SAQAHnötrsGAU'rBSKSSöirABv 21 K. 

rfksspn: 8y& ei (mál) m^ð ir^xtiy herra! at 
ek yildi ataSfesta ráð mitt ok kvflenQSty g)ör- 
ist faðir mimi mjök aldraðr^ ok á ek at taka 
riki eptir bans dag, Rdlfr konúngr svaraði: 
hrar. hor(ir þú^ f<tetBröðir! á um jþetta máL 
Aamundr sraraði ; Hrdlfr heitir konúngr , er 
rœðr fyrír írlandi^ Qiikilhœfr niaðr; hann á. 
ddttur vœna ok vitrai heitir íngibjðrg; henn* 
ar Tilda ek fá, ok hafa jþar til yðvam styrk 
ok harðfengii at ná jþessu ráði mér til handa. 
RöUr konúngr svaraði : eigi mun 'þhr HróHr 
konúngr ökunnigr vera^ hann er fullr upp 
galdra ok. gjörníngai ok ,n& honum ekki á 
tfvart kottia^ er ok iUt at sttkja írland með 
her útlendum, par er ijölbygt, en grunn mik- 
il fyrir landinu^ 8V& at par við kemst ékki 
nema með amdskipum; ok hefi ek heyrty at 
aokkurijr mikilsháttar menn hafi beðit pessar 
meyfirý ök engi fengit . nema 8komm ok sví- 
TÍrðing af konúngi pessum. Nú veiztu, fóst- 
brdðir! at oss gánga ekki svá mjðk konbœnir, 
Jiarsem vér verðum at sækja með bnrdögum 
ok etyrjöld ok miklum mannskaðay ok ^dtt 
konángamir sjálfir viU eigi striða i mót oss^ 
þá taka konurnar sjálfar ok halda bardaga 
0S8 i mdti með mörgum v&lræðum } nú munu 
við leita oss léttara, enngánga i fáng Rdlfi 
koniSngi} með sUkum hug ætla ek ok vera 
Sv(a ok Gauta ok Dani^ at peim "þiTsi mál at 
létta jþessu sukki: ok hemaði^ ok hafa eigi 



21-2ÍÍK.SA6AHaÖLP8CÍACITR£KS80MAft. 143 

svá mikinA kqstnaS - suiiur frá 8uinri# P$% 
fann Asmundr, at konúngr fiSr mjiStk imdaOf 
ok taldi aUar. Jatair' ^ utn ferð j^ssa^ vissi 
bann pat ok^ at írakonúngr var iUr ▼iðreignary 
ok hann hafðx ^ kemmiliga leikit f»á, ^ fángat 
höfðu mapgða beðit; lek Asmundi ^ ekki anii- 
at i skapi , otk taldi jafoan um lyrir kojaúng^ 
ok baö hann fá sér til atyrk , jþdtt. jhann vildi 
eigi íara sjálfr^ ok leggja ráð. til með hontim^ 
Eonúngr kveðst œtla, at j^t mundu til lítiU 
koma^ utan mannskaða fengi hann þviinfiira« 
En er Áamundt sá, at konúngr var faatr fyrut 
mpEL jþetta mál^ ok dtalhlí^ÍBu um Jfsútj.s^Wk 
hanu beiddiy I>á bi&r AsmuQ,dr drottix(«gH 
túlka sitt mál, .ok segir hesmi siun viljayi-pftí 
8V& segir hann henni viðtal J^efrra konúng^^ 
Drottníng :kye8st gjarna vilja.gjöra haiia vijjaí 
{ öUu, pví er hún orkaði| entil þemst^ljfifn 
arrar beiSslu kann ek sízt at leggjai meft, j^ 
at ek kann eigi ^au réA til gefai at yiSar.&aou 
eða sœmd mœtti aukast við, j^r sem evi^ .eQ 
▼ið iUan um at eiga, sem Rdlfr írakoxriingr 
er, pvíat hann er harSr kOmSagr ok iUrar 
náttúru { s&r Rólfr konúngr Gautrekssou slSktf 
parsem hann er vitr ok forsjáU | ok . getr 
mörgu nœr. 

22. Ok eitthvört sinn er pes8 viðgetit, 
at I>au talast við^ Rdlfr konúngr ok drottníngi 
hiún spyrr, hvört hann skyti^ undan ferfiinBl 

') lehir, B. '} tkoMt, B, Ki ikenst, C* 



144 SxGAHsÖLPsGAUtUKSðONÁR* 22 K. 

Tið Asibtiiicti fÖ8tbn5!(ur $iiin, til frlatids. Hanii 
kveStt TÍst pat hafa gjört. H4n inœlti: Pft 
gjörir þá iUa 9 pvfat eigi Teit ek pann manni 
attu ættir heldr aæmdar at leita enn honumi 
hefir hann yðr lengi Tel fylgt, ok fij^nat kurt- 
eisliga ok Terit me5 yðr í margri hreystiferði 
ok fyoktmeS yðr bæði blítt.ok strítti ok reynzt 
ja&an hiim Taskasti maðr. Konúngr mælti: 
ekklgánga 08skvánb«mr.TA auSyeldliga, pött 
eigi si við slíka hdjarmenn at eiga^ sem er 
Rdlfr írakonángri munu gir létta af um kván* 
bænir þessari eða hTÖrt rá& sér J^ú til| er "þá fýsir 
svá nqttk f»essar ferðari f>at er Tænast sé til 
framkrœmdar nm Tort mál. Hún kTeðst jþar 
ébgi ráð kunna til at leggjai kTafÍ ]^at meir 
takast mundu eptir auðnu ok tilstilli yðru| 
hen^a ! ef (ér kömi5 fram f erðinnii er ]^at mitt 
ráð| M pte hafii^ ekki mikit lið til ferSar pessari 
Til flic at peir sitl eptir KetiU ok íngjaldri 
ék hafiK pér ekki lið af peirra ril^jum | f»TÍat 
peím mun prátt' f>ik)a pessi útboð áliggja. 
I>drir jámskjöIdrTÍl ek at hér sé ^tir til land- 
Tarnari meðan pá ert i bruttu. En þii Ásmundr 
skídaS farai ok hafa eigi meira enn lo skip ok 
hundrat liðsá hvörjui en drekann et elleftai 
fiikjumst ek pat vitai ef ykkar aptrkToma seink- 
ast| at peir KetiU ok íngjaldr munu pá eigi 
um kyrt sitjai Jiiki mér ok líkara at yðTar TerÖi 
hefat, ef þ» B parf tíS| ef slikit menn lifa ept- 



22-23K. SAGAHBÖLFðGAÐTREKSSONAR. 145 

ir^ sem (eir eru. Rdlfr koniSngr mœlti pá 
til Asmundar: númeS^vf, fdstbrdir! at ek 
fari (með) |>ér ferð pessa j slik sem hún verSry 
skaUu tilvinna nokkut ; m^r er svft flutt y at 
faSir pinn eigi ddttur fagra | |)á er Margrét 
heitir , pessa mey skaltu játa í mina forsjá til 
giptíngar. Ásmundr lézt pat gjarna viljai 
kveðst pví treystast , at konúngr mundi miklu 
betr fyrirsjá enn hann sjálfr« Eptir petta hafa 
peir tilœtlan á um ferð sína , ok at sumarmagni 
voru j^essi skip albúin, ok pat liS sem konúngi 
skyldi fylgia. pórir vildi fara ferS pessa j en 
konúngr vildi |>at eigi. pdrir lézt g)öra mundu 
sína ferð, sem honum líkaði, I>egar konúngr 
vœri á brottu j en kveðst eigi skyldu vera f kon- 
úngs föruneyti , nema konúngr TÍldi^ ok hlcaM 
honum iUa, er hann skyldi eigi ráða ferSum 
slnum. Komingr bað hann hafa landráð ok 
rfkisstjdrn. pdrír lézt pat hyggja, at Rdlfr kon- 
úngr pyrfti meir aSra umsjá, áðr hann kœmi 
aptr or jþessari ferS, ok skildu |»eir við nokkura 
f œð. Rólfr konúngr átti enn annan úngatt son 
vi6 drottníngu, pazm er Eirekr hét. Gaut- 
rekri son Rdlfs, var (a 11 vetra , er faðir hans 
för or landi. 

23. Nú er frá Jiví at segja, pegarpeirvoru 
búnir , héldu Jieir á brott af Sví|>)dð, ok vestr í 
haf $ gaf |>eim. heldr lítt, fengu veðr stdr, ok 
óhæga by fi y peir höfðu mikla myrkva , tdkst 

FoKSAIiDAR SöGim NOHDKLAVDA, SBllTDf. K 



146 SAGAHRÓLPeGAtrTRBKSSOtfAK. 23 K- 

peim heldr dgreitt^ lágu löngum Yið eyjar ok 
atines, mœttu |>ar íafnan TÍkíngum, förupeirra 
skipti srá, atRdlfr konúngr hed^i jafnan^igr. 
Svá er sagt at (á) áliðnu sumri komu 'peir við 
£agland« pá réð fyrir Englandi EUa koniingr ; 
hann Var ríkr konúngr ok ágætr, ok er hann 
spyrr komu Rdlfa konúngsGautrekssonar, send- 
ir hann menn á fund hans, ok býðr honum til 
vMzlu með svá mikit lið^ sem hann sjálfr vildi. 
Rdlfr konúngr bár petta boð fyrir sína meon, 
ok spuriSi j hvörsu fýsiiigt jþeim |>œtti at $ækja 
veizluna. peit báðu hann fyrirsjá. Konúngr 
kveðst mundu tilætla, ok bjdst með hunðraða 
liði. Svá er sagt, at Ella konúngr átti dýr eitt, 
f>at var svá grimnkt ok dlrat , at jþat eirSi öngu 
{>vi, sem pví var ávísat. pat varbæði mikit 
ok sterkt, ^t var leo} J»etta dýr höfðu J^ir 
svá vaniti at pát grandaði öngvu utan peim^ er 
konúnginum veittu mötgáng, ok hann vildi |>vf 
áví$a, en |>at var spakt ok kyrt við alla hirð 
konúngsins j ok alla f>á er konúngrinn vildi at 
með faonum væri í friði ok náðum. Konúngi 
|>(5tti gdðr igripr i dýrinu , ^víat f>egar dfriðr 
var^gjörr á ríkihaas^ l^t hana slá lausu dýrinu^ 
ok drap |>at niðr á HtiUi stundu f jölda manns, 
svá at hundruðum skipti, var fiat svá íirugt til 
landvarnl^r, at aungyir konúagar treystust á 
Englaiid at strí^, síðan þeir vissu athæfi ]>essa 
dýrs. Tveir menn eru nefndir með hirð £Ua 
konúngSy hét annar Sigurðri en annar Bdrity 



23-24K. SaG A HrÓLF8 GAUTfifiKSSON AR. 147 

jþeirvoruxnikils metnir; f>drgeymdu ok varð* 
Teittu |>etta dýr, var pathvörsdagliga bundit 
sterkliga með járnviðjum; {)essir brœðr voru 
öjafnaðarmenn miklir, ok heldr illfúsir; ok er 
^ir urðu ^ess varir^ atRdlfi koniíngi var pángat 
boðit með slnu foruneyti, mœlti Sigurðr: hvört 
ráð skulú við f>at gjöra , at konúngr pessi tapi 
sœmd sinni^ er svá mjök er lofaðr af öllum 
mönnum^ |»víat mér jþikir f»at íllt atvita^ ef 
hanxi fœr bér nokkturtt frama af konúngi vorum. 
Bárðr svaraði : þat er helzt mitt ráð, at vér far- 
im á skdg pann, er á leið {>eirra er, ok hafim 
með okkr dýr konúngsins , ok slám |>ví lausu, 
^á er viðsjám ferð|>eirra} mun konúngr |>essi 
eigi svá mikilsmáttar^ at hann sigri dýrit, 
heldr mun pat honum verða at skaða^ fœri pá 
se^m skyldi ok ek vildi. peir fara nú meS dýrit 
á sköginn ^ ok leynast |>eir^ f>ar til er peir sj á 
ferð Rólfs konúngs. peir höfðu áðr dýrit œrt 
með vini ok allskins drykk hinum sterkastaj 
sldgu j^eir síðan lausu dýrinu ^ ok létu hlaupa^ 
eu f álu sjélfa sik. 

24« Nii erat segjafrá Rdlfi kondngi, hann 
gengr upp við hundrat manna^ ok œtlar á f und 
konúngsins, ok er peir hafa litla hríð gengit, 
heyra {>eir á skögbrak okdgrlig læti. Asmundr 
tók til orða: herra! segir hann, hvaða látum 
heyrum við? Konijngr biðr pá stað nemá, ok 
hugsa tily hvað látum vera mun^ cn |)at kunni 

K2 



148 SagaHrölfsGautrekssonar. 24 K. 

engi peirra at skynja, utan peím prftti mikit 
ok öskurligt at beyra til pessa. Konúngr mœlti : 
pat hef ek heyrt, at Englakonúngr eigi dýr, 
J>at er sé harSla mikit ok grimmt ok íllt yi8 at 
eiga, má vera at eigi sé allt af trúnaði við oss 
gjört, nú vil ek, at fiér nemiS hér stað, en ek 
víl, at við Asmundr gángim fram, ok forvitnumsfy 
hvat látum petta mun vera. peir gjöra sváj 
ok er peir hafa litla hríð gengit, sjá peir dýrit^ 
at þat leikr sér í skdginum. Leo sýnir mátt 
sinn, ok kastar hala sínum í hríng um eikrnar, 
ok kippir svá upp með rötum. Síðan grípr 
l^ann með klönum^ ok kastar i íopt upp , sem 
f)á er köitr leikr at fuglum. Asmundr mœlti: 
hví mun sjá dfagnaðr sváláta? Konúngr mælti : 
|>at munda ek ætla, at pví mundi dýrit leikit^ 
vera, at pat mundi œrt vera áðr af drykk. As« 
mundr mœlti : sé ek |)at, at aldrei komumst við 
fram fyrir pessum dvin. Koniingr mœlti: við 
skulum taka annat ráð, hér útaf veginum stendr 
einn hár stofn, |>ar er |)raungr skögr fram at 
gptunni, par skaltu fara uppá stofninn, ok 
stanrla |)ar, ek skal hafa |)ik at agni við dýrit, 
en ek skal fela mik par í hjá, ok pá er dýrit 
geisist fram at pér, f)á skaltu hlaupa út í skóg* 
inti, en ek mun vita , at ek fái nokkut [fœri á 
pvi; pætti mér vera mega, át þat festi sik f 
skdglnum, pviat hann er mjök f^raungr^. pd 
skalt hrína, sem pú mátt hæst ok likast svíni, 

• ; leika, C. ») tílgeit, C, 



24 K. SagaHrólfsGautr£kssonar. 149 

* 

(víat Jþat má hann með öngvu mdti heyra, ok 
pat eitt veit ek hann dttastj sú er hans náttúra. 
Xsmundr gjörði, svá sem konúngr bauð. Ná 
ferr peita eptir "þvi^ sem konúngr gat til, *at 
pegar er dýrit sá mannina, hleypr f)at at með 
ákefð ok grimmleik, ok pegar fram í miUum 
eikanna. Asmundrgjörir, semhonum varboð- 
it, hrín semhann má hœst, ok er dýrit heyrir 
pessi læti, nemr {>at stað, ok bregðr höfðinu 
milli föta sér^ ok pröngvir með leggjunum at 
eyrum sér svá fast, at hann vildi eigi svíns 
hríninn heyra. Rdlfr konúngr hljdp pá upp, 
ok hjd með sverðinu , ok í sundr hrygg dýrsins 
fyrir framan mjaðmirnar, ok deyr dýrit |)egar 
í stað. Ok er petta sá |)eir bræðr Sigurðr ok 
Bárðr, hlaupa peir heim til hallarinnar, sem 
Jieir mega skjötasty oksegjaEIlukonúngi|)enna 
enn fáheyrða atburð, hvörsu Bdlfr konúngr 
hafði dýrit unnit , |>at er peir ætluðu at ekki 
mundi bella. Konúngr spurði^ hvörsu fietta 
hefði atborit, en peir sögðu allt, sem farit hafði. 
Konúngr verðr |>eim stdrliga reiðr fyrir sínar 
tiltekjury [ok kvað eigi f>eirra færi, at preyta 
hamíngju við Rdlf konúng'^ ok lét taka |>á 
báða ok setja í bönd^ en Ella konúngr sjálfr 
f err í mdt Rdlfi konúngi með miklu liði ^ ok 
kvað likligt at Rdlfr konúngr ætlaði |>etta af 
•hans vélræðum vera, er |>essir menn höfðu á 
hendr tekizt. Eptir dráp dýrsins snúa J>eir As- 
mundr ok. Rdlfr konángr aptr til manria sinnu^ 



IðO SAGAHRÓLFsGAUTEeRSðOVAR^ 24 K. 

ok mælti Rdlfr konúngrt vht skulam fara, 
6em vér höfum áðr œtlat, |>víat ek hygg, at 
|ietta té eigi ráð Ella konúngs , ok |>at er mía 
œtlani at honuín piki núkiU skaöi at dýrinu, 
ok vil ek sjálfr segja honum. peir fara nú, 
þar til er ^eiv koma fram or skögii ok geta at 
Kta, at mikit fjölmenni ferr i möti |>eim ; pat 
var vel búit at vopnum. peir fdkjast nú vita, 
at ófriðr mun vera. pá mælti Rdlfr kon- 
úngr : annathvort er nú , at konúngr þessi 
er fullr upp flœrtar ok undirhjggju, ok hefir 
|>etta hugsat |)egár i fyrstu, at svikja oss méð 
níSíngskapi eða elligar er petta ekki hans ráð, 
ok hafi nokkrir vondir menn petta tekizt á 
hendr, ok gjört petta til dvinganar vor í 
tnilli, ok pat munda ek hvðrgi siðr ætla ý gjör- 
um oss nú'^ sem traustasta, ok göngum djarf* 
liga i mdti jþeim, ok látum öngvan bilsbug á 
oss sjá, hvort sem peir vilja oss gott eða íllt, 
ok ef 'þess |>arf við, deyum beldr við sœmd, 
enn lifum við skömml peir herðu pá hugioai 
ok báðu þann aldrei firífast^ er eigi dygði 
sem mætti, peir fdru með fylktu liði. Rölfr 
konúngr fdr í miðri fylkíngu sinni| ok hafði 
bert sverðit Risanaut, ok létu allvígmannlíga ; 
ok er petta sérEUa konángr, lœtr hann bregða 
upp friðskildi, ok riðr &jálfr i mót Rdlfi kon- 
úngi, ok fagnar honum vel, ok endrnýar f>á 
enn bo6it við Rólf konúng. Ok er Rdlfr koti- 

') hir byrjar mMroiið af Dé 



24K/ SjLOAHRÖLPsQAUTRBRSS&HÁtl. 151 

i&iBgr sir bliSú bragiS á Ellu kónú'ngi, teKr hanti 

ffvi vel, lara J^á allir sabfian til borgal*, er .f>^ 

fyrirbúinn enn bezti fagnaðtv ok harð]a fc)gur 

▼ei^la^ talast konún^ar |>á við. IVölfr ko^úngr 

mælti: ek vil yðr kunnigt gjöra, at vér muwm 

hafa unnit yðr mikinn skaða, f þvi at ek drap 

dýr eitt| pat sem mér er svá flutt, at y5r mú^i 

(jþikja) svá mikill skaði at vera. Enmeðpvfatek: 

^(ktumst eiga hendrmínar atverja, ftá gjöri^um 

▼ér af pví Jþetta 9 en fyrir utan allan m(k{>rda 

við yðr, en allt þat sem f>ér ^ikír í pessu mis- 

boðit, pá vil ek svá bæta , at yiir megi vel líka. 

Ella konúngr svarar: sýni J>ér i fæssu, sem 

mörgu oðru, sanna vizku^ at pér bjdðið bœtr 

iyrirpat^ er aðrir œtti f>ér at b»ta; en sakir 

"þessy at þú eignar eigi ^etta vorri ddygð, pá vil ek 

}á menn gefa undir yðvarn ddm ok refsíng, 

er f»essu eru valdandi. Lét ,sfðan sækja p^ 

bræðr SigurS ok Bárð, voru peir báðir bundniry 

leiddir fyrir hann, ok sögðu f>eir sjálfir s(na 

ráðagjörS. Eptir þat bað EUa konúngr Rdlf 

konúng dœtma f>eirra mál, eða hvðm dauða at 

hann vildi at |>eir hefði. Rdlfr konángr svar- 

aði : öll pau lögbrot, sem y ðrir menn gjöra, ^á 

eigi pér 9 herra ! ddm á f>eim , en ef f>er vildið 

nokkut gjöra fyrir minn bænarstað, f>á vilda ek 

at f>ú gæfir f>eim líf , ok færi f>eir f brott or 

pÍDu ríki, ok hefðu f>eir f>at fyrir sinn dtrú- 

leika. EUa konúngr mœlti : f>at er f><5 satt at 

segja, at fárra komSnga itiak] muntu veraf á 



152 SAGAHaÖLPsGAUTRBKSSOHAA. 24-25 K« 

mildi pína , ok skal |ietta gjðrast eptir ^(num 
vilja. Lét konúngr leysa pá, ok fékk peim 
skip ok fé nokkuty ok fdru Þ^i^ or landi, ok 
eru ^eir or pessi sögu. Eptir |ietta taka kon^ 
i&ngar tal með sirj spyrr EUa konúngr eptir 
um f erð Rdlfs konúngs , en hann segir honum 
a}lt eptirpvfy sem œtlat yar. Konúngr kvaS 
(at vera heldr dvænliga ferð^ kvað Rdlf íra 
konúng vera heldr harSan ok iUan við at 
eiga 9 ok bað Rölf konúng eigi œtlast til ^ess^ 
arar ferðar á pessu sumri , bauS honi^m við sér 
at vera með hundrað manna, en peir vistaSi 
annat liS hans f>ar á Englandi nær sér^ ok petta 
bo8 jþiggr Bölfr konúngr. Haföi Ella konúngr 
|>ar fyrirætlan ok alFa tilskipun með kostnaði. 
Sitr Rdlfr konúngr nú á Englandi við öllu liði 
sínu með mikilli gleSi; veitti konúngr {lat hitc 
kappsamligasta. Liðr nú svá fram um hríð. 

25. pess ergetít, at peir Rdlfr konúngr 
ok Asmundr gengu úti um staðinn einn dag^ at 
skemta sér, ok er peir œtluðu heim at gánga 
til hallárinnar , kom at Jþeim kerlíng ein. Húa 
gekk vi3 tvo stafi. Kerlíng setti upp nasirnar, 
ok mælti: hvörir eru f>essir enir tígugligu 
menn. peir sögðu til sín. Kerlíng mælti: er 
|>élta enn agæti konúngr Rdlfr Gautreksson^ ok 
væra ek sæl, ef ek hefða hann fundit. Konúngr 
mælti: hvat vildir |>úRdlfi konúngi? Svá lízt 
mér, sem sagt er, at^ú sér hvörjum konúngi 
vænni ok kurteisari^ ok at öUum hlutum afbragi 



25K. SAfiAHEÖLFsGAUTREKSSONAJt. 153 

dnnarra konúnga , er jþat œtlan mín, at af ^hv 
Ujóti ek nokkut gott ok pínum ráðum. Eonr 
língr spnrði ^ hvörs hún |íy ríti við. Hún svar- 
a^: ek á lítit efoi^ er ek ein í húsi, ok ddttir 
mín, er unnit heGr fyrir mér, ok er hún en 
vœnasta kona at 8já| en nú.er Hún mér verri 
enn engin^ jþvíat maf(r venst til at glepja hana } 
er mér 'þdLt mjök i mdti skapi, gáir hún engis 
fyrir honum ; er hann mikiU maðr ok sæmiligr 
at sjá 9 en |»d er mér ékki um hann , vilda eky 
herra ! at{»ér kæmufi ok talaðir við |>enna mann j 
mun hann gjöra fyrir. yðar orð ok láta af iiflíng- 
um við ddttur mína. Rdlfr konúngr svaraði 
pá: ekskal at vísu, kerlíng! koma nokkurn dag| 
at finna |>ann. pá vísaði kerlíng peim til húsa 
sinna. Síðangekk konúngrheim tilhallar, ok 
líða nú nokkurir dagar. Ok einn dag mœlti 
konúngr til Asmundar, at vel mundi fallit| 
at vitja kerlíngar. Asmundr svaraði: |>at ætla 
ek vera illa kerlíngu.ok prettvísa, ok er mér 
ekki um hana. Konúngr kvað nauísjn, at sá 
maðr gjörði henni ekki vandræði. Asmundr 
kvaðst eígi hirða, ]>dtt hann hefði [pær báð- 
ar'. Ok eptir drykkju um daginn gengu jj^eir 
til húsa kerlíngarý |»ar var lítil stofa; jþar 
sat kona á palli úng ok vænlig ; |>ar sat hjá 
henni maðr mikill ok frekligr y hann sat með 
alvepni, ok talaði vi^ konuna. Kerlíng sat í 
palls horni, ok hafði yfir sér feld ok hökul 

>; lieaBÍ þTÍ lofal, B, K 



Sag A HaÓLPS GAUTREKðSÖM AR. & K. 

ÍÍIán. Pau fögnutn Vdl konúngi j bk er kevl- 

ihg varS vðr Við, at konúngr Var kominn, 

8pratt htki upp , ok gréip stafi siná WÍta y. ok 

för fram á gölfit, ok mœlti 2 ek biS j^k^ berra 

minn ! at þú rekir minnar skammar, ok drepir 

fienna enn vonda mann f er mér hefir gjöi^t 

8vá mikla raun^ at hann hefir giht ok gabbat 

ddttnr mína. Konúngr mælti: vertu eigi sv& 

di$, fdstra! má f>á vera, at J>ú hafir ^itt mál, 

f>ótt við leikum í tdmi við* pát er eigi y sagði 

kerlíngi enda hafa pau svá preytt mik um petta 

mál, at ekmá eigi lengr 8vá búit 'þolsíj j^gar 

ek veit mér nbkkurs trausts vánir ; hefr kerling 

upp hækjuna j ok œtlar at slá penna mann viö 

ejrrat, sá maðrbrá uppvið högginu kerlingar 

skildinum, ok Íaust hún svá fast á skjöldinny 

at i ^undr gekkstafr kerlíngar. Rölfr konúngr 

tdk kerlingu, ok mælti: pvi kom ek á pinn 

fund^ at ek skal nú sjá fyrir |^inum hlut. Hann 

setr hana niðr hjá sér. Kónúngr spurði: hvðrr 

er pessi maðr, er heldr strið við kerlingu? Hann 

svaraði: ek heiti Grímr. Hvat manna ertu? 

segir konúngr. pdrir heitir faðir minn , haná 

er bdndi hér skamt i brott í porpinu. Kon- 

úngr mælti: pú ert maðr vœnligr^ eðahve opt 

ertu vanr at koma til húsa kerlingar? Hann 

kvaðst f>ar jafnan koma. Konúngr mælti: 

kerling pessi hefir kveinat nokkut um fyrir mér, 

Íienni |)ikir f>ú gjöra serit margtalat við ddttur 

sina, jþikist hún afla oflitils á vinnu hennar^ 



25 IL SA€AH]ft^FsGiuTREKS801lAA. 155 

exL kydhr Jiar Tið liggja björg peirrá beggja. 
Nú TÍl ek biftja |>ik, attu láiir af at gtora kerl- 
ínga fiessa skapraun} er pér i pessu lltilrœði, 
en engi fratni y at gjöra henni raun .1 þesau ; et 
mðr |»6kk á , at ek purfi lítils við utntalit ^ tril 
ek bjötbst til at veita }»ér áðra bæn í möt!. 
Grímr mælti: pathafða ek ætlat, at gjöra aungra 
breitni á um fer&ir mínar, hvörir sem ^r legift 
0r6 tily en eptir bœn pin^i ok vilja skal ek g^ðray 
sem ^ér líkar bezt; mun ek ok eigi skjdtt be5- 
inn af ágætara manni^ enn þlt eru8, vil ek ok 
ekki fresta at biðja jir i mdti ; |>at er mín bæn, 
at 'þir takið við mér til hirðvistar, ok fara ek 
með y6r at sumri, et mér forvitni á at reyna 
mik, hefi ek aldrei í styrjðld staðit hér til. Kon- 
úngr mœlti: petta vil ek sannliga veita pér, 
Ifztmérvel á pik ok gæfusamliga, ok kom til 
möts viiS oss at sumri! Okjægar gekk Grfmr út^ 
ok stíldu peir með blíðu. pá stdð kerlfng upp^ 
ok pakkafti konúngi sinar tiUðgur. Hún mœlti 
'þ&z hvðrt mun engi konúngr betri bæna enn 
pú, eÍB. kunni 'þir nokkut at lyfja' elli, herra 
minn! Konúngr svarar: ekki kann ek pat, ok 
eigi veit ek, hvat pat er. Ásmundr mælti: 
opt er pat í karls húsi, er eigi er i koniings^, 
ekkann I>at, kerling! at lyfja' f»ir elli, etþú 
vill af mér þiggja. Hún kvéðst pat gjarna vilja, 
eða hvort gjörir |>ú j^at i hvílu^ ? Hann svar- 

z) þannig A; lifja mér, /); leyfa, C. ^} rann! , 5. v. B^ 
C, I>^ V. *) lyfja, D. ♦) ^a annarsud'av, *. w. C. 



156 SAGAHKÓLFsGAtlTAEKdSONAR. 26 K. 

aSi: firSu til tnín, ek mun &ra at, sem mér 
líkar. Kerlíng kastaSi frá sér bœkjunni, ok för 
til Ásmundar. Hann hafSi viðaröxi eina i hendi 
sér } liann baS kerlíngu lúta at sér'. Hún gjörði 
svá| ok bugði at hann mundi vilja tala hljdtt 
við sik } lét ^ Asmundr hlaupa öxina á 'hála 
henniy svá at aftók höfuðit. Hann mœlti f»á : 
nú lyQaða' ek f>ér elli. [Rólfr konúngr hafSi 
ekki geymt at um viðtal peirra, ok leit bana 
til, 'þÁ at afFauk böfuðit'. Rölfr konúngr var5 
^essu svá reiðri at bann bélt við, at hann mundi 
vaða'^ til Xsmundar, ok kvað petta svá íllt verk 
orðit ok öheyriligt , at ^eir mundu aldrei þdt 
bíða pessa ámœlis, ok ^eirra skömm mundu 
uppi vera, at 'þeir skyldu drepit hafa gamla 
kerlíngu ok fátœka í dkunnu landi. Ásmundr 
kvað undarijgt at verða iUa við slíkt; varð 
^eim petta mjök atsundr|>ykki; gánga eptir |>at 
heim til hallarinnar. Ok er menn voru kómnir 
undir drykkjuborð, fann EUa konúngr, at Rólfr 
kontingr varekki roeS blíSu bragM, ok spurði 
konúngr |)egar, hvattilkom, enRólfr konúngr 
sagði, svásemor&it var, ok kvað petta hafa orðit 
et mesta slis. EUa konúngr bað bann eigi |»at 
mœla, þ\l bún var en versta kerlíng, ok hin 
hreimsamasta% ok full upp flærða ok Ijdna^: 
'ok er miUu betTi at bún sé afráðin. Asmundr 



1) hir etular miShro1í& af D. ^) Uyf&n, C. 5) „. ,' c. 



25-26 K. SaG A HrÖLFS GauTREKSSON AR. 1 67 

kve^Sst aldri sé$ hafa RcSlf konúng jafnreiSan^ 
fyrir lítit efni. 

26. pat er sagt at nokkurir mikilsháttar 
xnenn i Englandi urðu til pess at rægja Rdlf 
konijng Gautreksson við EUa konúng, ok sögðu 
hann búa um svikræði viS hann; voru at pessu 
dráSi fyrírmenn* tveir jiÁrlar ok margir aðrir 
rfkir menn. peir sögðu at Rrflfr konúngr æll- 
aSi at komast at rfkinu, hvat sem hann ynni 
til. Ella konungr vildi pessu ekki trúa, ok 
för svá fram nokkura stund, at |)eir kærðu 
j^tta íhljdði fyrir konúnginum. Konúngr hMt 
upp teknum hætti vi5 Rólf konúng um alla 
gleði, ok kvað petta mundu vera ena mestu lýgi. 
Hér kom um sl6ir, at konúnginn grunaSi, }>vi* 
at (eir sönnuSu petta meS mörgum skrökvott- 
um ; fundu menn |)á brátt, at skipti lyndi kon- 
úngsins, ok gíðrSist hann fár við Rólf konúng, 
h)á f>ví sem verit hafði. Rdlfr konúngr gaf sér 
ekki at, ok li5u svá enn nokkurar stundir. pat 
var einn tima, at jarlar komu at máli viS EIlu 
konúng, ok kœrSu fyrir honum f>essi svikræSi. 
Konángr svarar: með pvi at |>ér pikizt finna 
{>enna mann at svikum viS oss^ pá gef ek yðr 
otðlof til, at skapiS honum fyrir makliga hefnd, 
en þar sém Rölfr konúngr sitr hér at voru boSi, 
pá hef ek eigi lund til at veita honum atgöngu, 
meSan hann verSr eigi ber at svikura viS oss, 
ok vil ek hjá sitja öllum yðrum viðskiptum ; 

i) V. i' C. 



158 SAfiAHAÖLPsGAVTR£K8S0VAÍ. 26 K. 

mælti konúngr af (v{ st&^ at faonum var grnnr. 
áy at peir mundu Ijiiga^ Jarlar kváðust eigi 
framar beiða af konúngi, Slðan ákváðu peir 
stefiiu til, nœr |ieir mundu veita Rölfi konóngi 
atgöngu, kváðust mundu hann s«kja bœSi með 
eldl ok járnum. Konúngr baðj^á nú gjöra) sem 
peim likaSi; ok 'þann sama aptan, er }arla var 
at von, .veitti Ella konú^gr af mikln kappi, ok 
gjörði sik enn blíðasta við R<51f konúng, urðu 
flestir allir mjök drukknir. R<$lfr konúngr- 
drakk 'þi jafnan minnst^ er aðrir voru mest 
dfúkknin Rölfr kondngr svaf við sína mena 
i einni útiskemmU'; hann var því vanr at gánga 
jafnan tímánliga at sofa^ ok svá gjörði hana 
pann aptan. £lla konúngr mælti : {>ú, Rdlfr 
koadilgr ! heBr dvalizt i voru ríki um étuadar 
^akir, höfum vér jafnan skynjat yðvart athœil 
ok yðvarra manna með göðri siðferð ok hæversk- 
ligum hvörs dags háttimi; nú vil «k sofa í 
nótt i yðru herbergi| ok skynja athæfi yövarra 
znanna eigi siðr um nætr enn um daga« Rólfr 
konúngr [svarar: pat er yðr gjaman i ti^ ef 
"þhr vilið hafa UtUœti til 'þess^ ok viljum pat 
með jþökkum taka. Ok sem borð vom uppték* 
in, gengr Ella konúngr með Hrdlfi konúngi 
tilj skemmunnar^ ok lögðust til svefns^ ok sofn^ 
uðu skjdtti. Ok er peir höfðu skalnma stund 
sofit, vaknar Rdlfr kondngr við pat, at út er 
at heyra mikit háreysti, hark ok vápnQgný. pat 



2ð K* SAGAHRÓLFsGAtTft£RSd(HIAiU 15^ 

fylgði ok, at eldr var borina at skeniLinunnL 
Rólfr konúngr h^^ sfna menn vaka ok vápna 
sik: ok er oss orðit petta mikit slis, er Ella kon* 
úngrskal hérhjá oss 9l»ddr.í Jþessum háska^ f>ví« 
at j^essir menn munu pikjast við oss sakir aiga^ 
ok er patmt| .at sv& góðr konúngr ok reUl^tr 
skal ^aldá vor« Rólfr konúngr vildi vekja kon- 
úngínni ok gat pat eigi gjort^ svaf hann svá 
fast^ at hann varS eigi var við' petta hark. 
Rólír konúngr mœlti: hér 'mun verða skjött 
til ráða at taka ^ áSr hús f»etta l^renni yfir oss, 
vér skulum rífa setstokka or húsinu, ok færa 
fram á ]^ilit| svá at undan gángi. Konúngr 
skipaði til |>á menn^ er sterkastir voru, ok lét 
taka Ellu kdnúng upp i öllum klæ&um ok. 
bera svá út| ok bað menn bera hann tii sœngr 
sinnar: ok gefið at pvi beztan gaumi ev kon- 
únginum varðar, pvíat par liggr við sœmd 
vor. Ok er peir komu út, sá j^ir at J>ar var 
komit fjölmenni mikit^ tökst par þegar en 
snarpasta orrosta; ok er EUa konúngr er út- 
konainny kallar hann ok biSr menaeigi berjas); 
leagr. SiSan segir haan Rdlfi konúngi svá 
sem &rit haf&i , ok kv#6 petta at sumu leiti 
sin ráS^ verit hafa ^ ok baS Rölf konú«^ fyrir- 
gefa sér [jþetta^ tiltaðki:, ea kvað |iá skyldu 
drep^, er fietta rög höf6u kveikt. Rólfr kon«- 
úiigr kv-að ]^á ekki fyrir petta drepa skyldu, 
va<rð hann víð |»etta störUga vinsall af £ag* 



1 60 S A6 A Hkólps Gautreksson AR. 26->27 K* 

Iftnds mðnnum, iöku konángar nú at halda 
upp teknum hœtti um síaa vináttu, veitti Ella 
konúngr RólG konúngi enn betr paSan af ena 
áSr, pvíat ná pdttist hann pat hafa reynti at 
hann var öngvum líkr at sfnum heiUeika; 
KSr nú af vetrinn, ok kom sumarit. 

27. pat var einn morgin snemmai at 
Rölfr konúngr gekk or sæng sinni einnsamt 
ok brott frá skemmunni eigi allskamt, hann 
hafði fátt klæða, en pess gekk hann hvörgi, 
at hann hef5i eigi sverSit Risanaut, hvorki ndtt 
né dag. Konúngr litaðist um víða, ok er hann 
œtlaði til skemmunnar, þá sér hann, hvar mai^r 
ríðr ákaQiga mikit, ok var vel vopnaðr, ok maðr 
ekki mikiU á baki , ok pö hinn kviklátasti -, ok 
er hann séri hvar konúngrstendriþá víkrhann 
{>ángat, ok hafSi séð fyrr Rrflf konúngi ok 
stígr af baki| ok kveðr hann sæmiliga. Kon- 
úngr t<5kl»v{ vel| ok spurði, hvörr hann vœri. 
Hann kveðst porðr heita, ok eiga bú á land upp. 
Konúngr spurði, hvört hann œtlaði at ríða. 
pórSr svaraði: ek œtla nú eigi lengra fram á 
leiSv, er ek hefi yðr fundit. Konúngr spyrr, 
hvört er eyríndi við mik? Hann svaraM: ek er 
mjök vant um kominní fyrir þrim vetrum kom 
-til mín maðr sá, er Hárekr heitiri ef mann 
skalkallai J^víat eigier hann dlíkaritröUi} hann 
er enn mesti berserkr ok djafnaðarmaðr; ek á 
systuri er Gyða heitiri ok er enn bezti kostrj 
jþessi maðr vildi taka systur mína friUutaki| en 



27 



K. SagaHrólfsGautrekssonar. 161 



ek vilda frat eigi, (á skoraSi hann xnér á hölnii 
okjátaða ek]>yí. Nú>é ek at þat er ekki.mitt 
færi at berjast við petta flagð; 'ek hejfi spurt, 
herra! til hreystiverka j^ðvarra margra. Nú 
vil-ek biSja yJSr^ at |>er leysið mik af pessum 
háska, ok ráðið af berserkinn. KoniSngr mœlti : 
litt eitu við kominn 9 ok vil ek vist finaa penna 
mann^ ok mun ek gánga inn ok taka.vápn xnin 
ok klœði. ptfrðr mœlti: ekki má svá vera, 
verðið f»ér nú ^egar at fara svá búnir^ tfttumst 
ek ok^ at berserknnn sé kominn; mun hann 
hyggja mik svá ragan, at. ek I>ori eigi at biða. 
hansy ok taki hann á brott systur mina; nú 
stigipér, herral'uppá pennahest, ok tak hér 
pegar vopn ok klœðij hafði hann f>ar Þegeu: til 
reiðU| ok var hinn kviklátasti. petta verðr 
konúngi fyrir, at hann stigr á bak^ ok ríðr^ en 
pórðr hleyprfyrir hestinum^ var pat eigi all* 
skamt á land upp. Ok er peir^ komú til bæjar 
pörðar, var Hárekr eigi komixm. Sá kotíúngr 
at f»at var göðr bær 9 gánga peir til stof u } ok 
er konúngi par búit' hásæti. . par var margt 
manna, sýndist konúngi Gyða en sœmligastai, 
Ok er peir höfðu setit um stund|. kpm (ar Há* 
rekr, ok peir 12 saman, ok létu f^égar^hit drjúg- 
ligasta, ok spurðuý hvört pórðr væri búinn til 
hölmgiHigu. Hana svaraði: ék hefi fengit 
mann fyrir mik, sem skilit var.okkar 1 millum. 
Hárekr spurði , hvörr svá mun djarfr, at byðtst 

FOKSAXOAR SilOV]lNoilDllI<AV0A, 3BlVBI. i^ 



162 $AGAHRÓLFsGAUTltEK$50NAR. 27 K. 

i mót honum* pdrðr segir hpnum , at f>at var 
/Röifr^ konúngr Gautreksson. Hárekr mælti: 
heyrt hef ek getU Rdlfs konúngs^ ok eru 
ið^rri konúngar nú ágœtari fyrír hreysti sak- 
ir ok iþrótta ok allrar atgíörfi, er pat ok 
miklu jafnligra, at yið reynum með okkr,piki 
mér til lítils vera^ at gánga í mdtí p^r, ok er 
pat ráð, Rdlfr konúngr! at standa upp, með 
]þviat f)ú viU hættavirðíngþinniundir vopnmín. 
Konúngr kveðst ætla, at honum mundi lítil 
hættu raun, at gánga í mtfti honum. Eptir 
|»at gángá •^•ir út| ok var kastat feldi undir 
fœtr |>eimy ok sagSi berserkrinn upp höIm-> 
göngu lög. Konúngr hafði ekki fleira vopna 
enn svérðit Risanaut. pörðr hélt skildi fyrir 
kowSngi, ok í fyrata höggi hjó konúngr ber- 
serkinn í herSar 4ii8r ; f j11 hann skjdtt dau8r 
til jarðar. pdrðr I>akkaði konúngi penna sigr, 
ok gafRólfi konúngi ágœtar gjafir, J»víat hann 
var stdrauðigr maðr. Konúngr bað hann eigi 
gipta systur sína , áðr hann kœmi aptr af ír- 
landi 9 ef pess yrði auSit , ok pví hét pörðr« 
£ptir pat fylgði hann konángi heim* pá var 
brak mikit £ bœnum, hafði Asmundr vaknat 
litlu síðarý enn konúngr var i Vrottu or bæn- 
iim, ok hafði |>egar leitat hans um allan bæ- 
inh, ok var eigi i göðu skapi. Ok er kon- 
úagr kom aptr^ urðu menn honum stórliga 
fegnir, spurði.Ella konúngr^ hvört hann heföi 
farit. Rölfr konúngr segir honum allt, sem 



27-28 K. Saga Hrölfs Gautrbksson ar. 163 

gengit haiSi. EUa konúngr ma^ltiy ok kvað 
hannhafa unnit mikit happ^ sigrat |>ann ber* 
aerk , er >Yerstr gekk um England^ ok meátan 
ójafnafi sýndi öllum mönnum i kúgan ok rán- 
um, ok bað hann hafa mikla pökk fyrir. Marga 
aðrá dspéll' siðaM hannpar um vetrinn, okiör 
ví5a um England með Ellu konúngij skipaiii 
hann, ok setti peim málum^^ er Ella komSngr 
átti ddm áy {>víat hann var pá gamall m)ök$ 
vildu allír svá sitja ok standa^ sem Rólfr kon- 
úngr vildi, fdr hans vinsæld um allt England. 

28. Ná er par til máls at taka, er fyrr 
var frá horfit, at pornbjörg drottnlng sitr i 
Svi|)jdð. Hún fréttirekki til ferða Rdlfs.kon* 
úngs, voru nú liðnir 12 mánuðir, siðan'hann 
fdr or landi; er hún nú mjök hugsjúk nm 
fieirra f erð. pess er viðgetit einn dag^ at pdrir 
járnskíöldr sat i öndugi i höllinni eptir vanda, 
ok fátt manna i h)á honum. Drottning >gekk 
'þá i höllina^ ok hafði i hendi hornit pat et 
gdða. Hún gekk innar fyrir pdri, ok bað hann 
drekka, kvað hann raundu pyrsta mjðk. pdrir 
undraðiy er hornit var innborit, pviat hann 
hafði ekki séð I>at , siSan Rdlfr konúngr fdr á 
braut. Siðan undraði pdrir, .er drottnihg skeinkti 
honumy pvfat ]>at haföi hún aldrei fyrr gíört; 
en pdrir hafði |>at mælt, pá er Hrólfr fór af 
vSvif))dð, athann skyldi verða pess manns baniy 

') úspekt, C. ^) þarmig C; mm) jí\ miflay B, ^. 

L2 * 



164 SagaHrölfsGautrekssoxar. 28 K. 

er bpnum segði lát Rölfs'konúng& Gautreks* 
8onar. p6rir stöð upp ( tnöti'drottníngu, ok 
fágnaði henni vel^ ok tök viðhorninuy ok drakk 
af 9 ok pá er hann hafði mjök svá afdrukkit, |»á 
gall í horninu svá hátt| seahþA var jafnan vant^ 
er eptir komu mikil tíðindi , eða ella voru þau 
umliðin; var petta íyrir stdrum orrostum ok líf- 
láti göfugra manna. pdrir járnskjöldr kattar 
horninu, ok leit rejðugliga til drottníngari ok 
mœlti: segir 'þú mér líflát Rólfs konúngs Gaut-* 
rekssonar? Húnsvaraði: eigi gjöri ek jþat, heldr 
heyri ek pat, at homit segir |>ér nokkur tíðindiy 
[hVort sem ^u erukomin fram, eða horfir til< $ 
hefir mik svádreymt, at Rólfr konúngr muni 
{lurfa liðveizluy áðr fietta sumar sé allt á ttrottu. 
Númeð|>ví^ drottníng! at pú hefir tjáð mhr 
J)ína hugsan, er pér segir erfiðliga hugr um 
Rdlf konúngy ok með fiví ek á honum svá mikit 
gott at launa y sem pú veizt , f>á skal ek fara 
brott or riki pessu, ok eigi aptr koma, fyrr enn 
ek veit, hvat orðit er af Rölfi konúngi, hvbrt 
Koniingr er lífs eða 4auðr ; má ek ok eigi njota 
matar né drykkjar, meðan ek veit eigi, hvat um 
hann ifór, ok ek hefi aungva vissu um hans 
athæfi. Eptir petta fœr hann sér eitt litit skip, 
ok þar til fá ménn, ferr við petta brott af Svi-- 
pjdðu) ok erhann kemr við England^ varRölfr 
konúngr paðan { brottu^ ok farinn til írlandð. 
pdrir dvelzt par ekki| ok œtlar nd at koma til 



28-29K. SaGA HrÓlFS GAUTRSKSSOirAR. 165 



faUtÍÐgs Ti5 Rdlf konúng, léttir eigi fyrr sinni 
ferðy enn hann kemr viS írland^ ok ekki fmr 
[inn aVy sem Rólfr konúngr kom. pdrir talar 
¥Í5 sína menn : f»ér skuluS- min hhr bíða , en 
ek einn gánga upp á land, mun ek ^kki ákveða 
fyrir y9r um mína aptrkvomu. pér- skuluS 
min at aungyu geta ^ |K$tt pér j^ikkizt nokkut 
áræðiligt' spyrja til minna ferða^'má veraat 
fara nokkru ^ví tnm^ at ^ér megið mín Iftt, 
njdta frá landsmönnum. pér skuluð segjast 
kaupsveinar, ok láta lítit yfir yðr, par til ek 
kem aptr. Við fietta gengr pörir um ndtt frá 
akipi 8Ínu svá lángt á land upp, at hann g]ör- 
ir hvörgi við. sik vartj hann stefnir pá til kon* 
^ngsatsetuj ok er honum f>ikir engi von, at 
no^krirmenn ráði i um ferö hans , tekr hann 
^t til tiisy at drepa ni5r bœSi menn ok.fé. pat 
hyggja allir^ |)eir sem haun sjá^ at ^etta muni 
vera it hraustasta tröll komit i landit. stökkr 
undan hvörr^ er pvi kemr viS, avá at engi upp- 
reist er g)Ör i mdti honum. 

29. Nú er at segja frá Rdlfi kondngi, 
Jregar er voraði, stefndi hann at sér li5i sinu, ok 
býr ferð sina til írlands. EUa konúngr býðr 
honum lið af sinu riki, svá mikit sem bann 
vildí hafa. Rdlfr konúngr lét f>ar eptir dreka 
sinn, ok öll enstœrriskip sín, ok tdkjþarsmœrri 
skipok fleiri; höi5u ]>eir af Englandi 30 skipa, 
ok öU smá. Grimr kpm til móts við konúng. 



. X 



) nærrJ, C, 



■ t 



166 SagaH&ólfsGautbekssovaii. 29 il 

sem ^ir höfðu ákveiiiti sldldtt kondngar meS 
blíðu, ok at búnu liSi 6iau siglir bann af Eng- 
landi, gefr ^eim vel byr, ok koma við írlaxul; 
jþat var síS um kveld, lágu jþeir p^r um nöttina. 
Svá er sagt > at Rölf r íra konúngr hafði vitat 
komu nafna síns af margkunnandi sinni ok vis- 
ddmi) ok hafði hann stefnt at sér miklu liSi« 
Um morguninn, er jþeir fóstbrœjir vakna, mœlti 
Rölfr konúngr vi$ Asmund: mun eigi ráð at 
vitja mey^r málanna, ok heyra svör » af Rdlii 
konúngi. Asmundr kvaðst (ess vist fýsast. 
Konúngr mæl^: vér skulum fara fríSliga ok 
méS aungvu ofbeldi eSa hernaSi^ meSan oss er 
engi dfriSr boSinn. pá valdi konúngr með sér 
hundraS manna, en baS liSit vopnast ok vera 
búit við öllum hemaSiy ef til pyrfti at taka , ok 
gángauppfrá skipum, okvera i skdginær borg- 
inni* Ná ferr Rólfr konúngr, f>ar til er hann 
kemr nœr borginni. pá sá (eiri at lið ferr i 
mdt peim , ok bdit sem til bardaga. Konúngr 
bað |)á gánga. Borgarlýðrinn stefndi til möts 
við pá, ok er peir fundust, var par kominn 
íra koniingr með 6 hundruð manna. pá mælti 
Rdlfr íra konúngr: gjörla veit ek, Rolfr Gaut- 
reksson ! hvðrr pú ert, ok Asmundr, fóstbrdðir 
pinn, son Otafs Skotta konúngs, ok veit ek eyr- 
indi, ok purfi fiir |)at eígi upp at bera j ek skal 
I>er, Rölfr konúngr! gjöra skjdta kosti, með 
'jjþviat þdert hvörjumkonúngi friðari okágætari, 
pá skal ek jþér leyfa heim at £ara með öllu heilu 



29 K. SagaHrólfsGauta^kssonar. 167 

pkholdnu liði pínU, .ok kom aldrei (essa eyr- 
indis optar, pvíat fremci ok ágætari hafa |>éir 
verit margiri er |»essa rá^s hafa leitat, ok fengit 
eigi utan skömm ok skaða; vili pér eigi |)ekk}- 
ast jþetta vort boð, I»á skulu pér fara þvi hæ6i* 
ligar, 'sem ^ér jþikist meira verðir enn aðríc 
menn. At lokinni rœðu Rólfs íra konúngs, 
svaraði Bdlfr konúngr Gautreksson: meii pví 
at þú ert svá vitr konúngr ok forspár, at f>ú 
veizt dorðna hluti, hug eða œtlan hvörs manns^ 
{lá ætla ek at J>at mundi forsjáligra, at piggia 
þettaboðý enfiarsem ek hefi rekizt heiman or 
SvípjdSy ok með nokkuru liðiy ok heitit Áa- 
mundi, fdstbrdður mínum, fyIgð>ok trygð til 
J^essa máls'y f>á nenni ek eigi at snúa áptr 
við 8V& búit ok reyna ekki framar yðvarn 
styi;k ok mátt. ira konúngr kvað hann f>at 
kjdsa-y er honum gegndi verr ok liði hans. 
Rdlfr konúngr gjör&i f>á n)dsn liði sínu, ok 
bað I>á eigi dvelja at duga sér, æilaði Rdlfr 
konúugr Gautreksson , at í ra konúngr mundi 
eigi hafa meira lið, enn þat sem f>eir S]á| 
ok f>6ttist i hendi hafa hans ráðj en íra kon- 
úngr hafði dflýanda her, ok vissu f>eir ekki 
til f>ess. íra konúngr vissi ok eigi, at Rdlfr 
kondngr hefði lið í skdginum. íra konúngr bað 
nú veita f>eim atgöngu. Rdlfr konúngr Gaut- 
reksson bað sína menn hlífa sér, ok hefjast 
undan. Litlu sfðar dreif at liS íra konúngSy 
bað hann sína menn víkja aptr til borgarinn- 



\ 



168 SA€AHRÖLFsGAUTa£K880SAm« 29 K* 

ar. pá félíu írar in)ök| Mr jj^eir kvomust.f 
borgiúa ; 8Óttu RóUb menn eptir með mikium 
ákafa, ok pegar inn í borgina. Ok er lið Ról& 
konúngs yar allt inn komit f borgina ^ pá dreif 
liii at peim öUu megin } fylgtu h vorirt^eggju j 
er 8Tá sagt, at eigi var minni liðsmunr, enn 
6land8menn Toru um einnþeirráSvíanna} skaut 
J^eim mörgum heldr skelk f brfngúy ok |»rftti 
^eim mikit ofrefli í möti at gánga svá miklum 
miíg manna , tdkst pá bardagi bœði harðr ok 
lángri sóttu írar at með miklum ákafa ok mann- 
f jöldá I pvfat 'þeix sá at höfðfngi peirra var 
harðla mannskœðr; skaut íra kondngr* svá , at 
f>eim sýndist tvœr örvar senn á lopti , ok varS 
máðr fyrir hvörri. * Rdlfr konúngr Gautreksson 
barSist / með f rœknu h jarta ; menn hans fylgðu 
honum allir Vel ok drengiliga, ok féllu meö 
góðum drðstýr, pdtt vér kunnum eigi at 
ségía frá hvörs f»eirra vðrn< ok framgönguj 
sýndist p'elm pá| at {»eir höfðu margir verit 
enir mestu garparj ok meðan peir voru d^ 
mdðiry feldu |>eir margan mann til jarðar, ok 
hopuðu hvörgi á hæl^ J^dtt f»eir œttu við mik- 
inn liðsmun. Grímr, er fyrr gátum vér, gjörð- 
ist auðkendr í pessum bardága ^ var hann bœði 
fimr, röskr ok enn djarfasti í framgöngu. Rdlfr 
konúngr Gautreksson gekk fram með mikilU 
grimd i pessi orrostu > ok hjd til beggja handa 
méð sverðinu Risanaut, hlífði hann sér hvorki 



'} þannig C; vöxt, A> 






29 K* SagAHrölpsGautre&ssonar. 169 

meS hjálmi nh skildi n^ biynju , ok fœrSi xnarg* 
an niann til heljar , ok gekk jafnan í gégnum 
fjUdngar af mikilli hugprý6i. MeS slikum 
hætti gekk fram Asmundr^ ok hjö margt ok 
stdrty ok gjörSi mikit afhroS í sinni vöm, pá 
▼ar5 bardagi ákafr, ok tökst enn hit mesta 
mannfall i hvoratveggja liði. par för, sem 
jafnankaon verða, [at landsherinn verðr drjúgr^; 
snéri pá mannfallinu á hendr Rd)fi konúngi 
Gautrekssyni ok hans mönnum; ok pegar er 
Írar funduy at mannfallinu snéri á hendr sín- 
um dvinum ^ pá gengu {^ir at djarfliga j f éllu 
]^ menn Rdlfs konúngsr Gautrekssonar hvorr 
um pveran annan. pá var gengit at ölli;i meg« 
in með öpi ok eggjan. Ok er Rólfr koniSngr 
s&j at li5 hans fMl, svá.at fátt var eptir, bað 
hann pá víkjast út at borgarvegginum , ok láta 
hann hlífa sér. pá sögðu menn hans , at peir 
munduflýja, ok vita ef-^eir nœði til skipa sinna. 
Konúngr kve5st eigi flýja vilja, kveðst heldr par 
skyldu falla með öUu liði sínu} varð ok öngv- 
um pat fyrir hans mödnum at flýja, heldr fell 
hvorr á fœtr öðrum, svá gjörsamliga at eigi 
stdð meir upp enn 12 menn , ok voru pd mjök 
sárir ok ákafliga mdðir. pá mœlti Rdlfr kon- 
úngr til Ásmundar : pat er nú vœnna, fdstbrdð- 
ir ! at hljdta at vinna nokkut til mægðanna viS 
fra konúngi er pér fýstuzt at fá yðr, |»dtti ek 

f) H hcimaherimi vwáTr ii jugr, By V i a^i ekki má viéT inörg- 



170 SAGAHaÓLfrsGAUTRBKSSOIiAR. 29 K. 

seiim ok tregr ferSar ^essar , skal ná ok ekki 
afspara atreita |>ár eptir xnegnii ok heimta út 
meyjar mundinn. Rólfr konúngr Gautreksson 
spenti ]þá tveim höndum meðalkaðann ^ ok hjó 
i báSar hendr hæii margt ok stdrt, ok yeitti ~ 
mörgumskidtt líflát. ^smundr ok Grimr veittu 
honum góða fylgð. S vá er sagt át jþeir hlö&u 
svá umhverfis sik^ at peir máttu valla vega ^ 
fyrir, ok f^lu f»á allir menn Rölfs konungs utau 
|[>eir Ásmundr ok Grimr, peir voru ^á m)ök 
sárir^ en ákafliga möðir^ svá at Jæir gátu valla 
staðit uppi. pá voru bornir at peim skildir öUu 
xhegin^' ok áðr peir nœði Rölfi konúngi^ drap 
hann 15 menn fyrir ^im ^ fór hpnum pá, sem 
'mœlter, at ekki má við margnumj voruNpeir 
allir handteknir ^ ok flettir klœðum ok vftpnum^ 
höfðu peir barizt allan daginn ok mikit af nótt* 
inni, iéll par svá gjörsamliga, at engi maðr 
komst á braut , höfðu peir ok eigi annat stund- 
at^ enn veita konúngi sinum sem bezta fylgð. 
Lið Ira konúngs hafði svá mjök falUt, at eigi 
var meir eptir enn 5 hundruð manna^ ok þó 
allir sárir ok móðir. Rdlfr íra konúngr hrósar 
nd sigri sinumj hann mælti pá við Rólf kon- 
úng : nú hefir farit ^ sem mik varði ^ at f>ú ert 
yfirkominn með öUu liði f)fnu, vœri þér nú 
betra at hafa tekitpann kost með pökkum^ sem 
pér var boðinn, ok haldit svá heilu liði I>ínu. 
Rdlfr konúngr Gautreksson svarar: éngrar 
frægðar eru J)ér af pessu verðir , hafið 'þhr meir 



29-90 K. SagaHrólfs Gaut&bkssonar. 171 

unnit petta mál meS vilum ok prettvlsi^ enn 
með drengskap eSa hr?ysti sakir liðsfjölda l^ess^ 
er l^ér'hafið oss i mdti^ enda má enn vera^ at 
yðr verði petta launat. íra konúngr mœlti: 
lengi heldr f>ú á dul pinni, þvíat fiú veixt 
tfg)ð(la, hriBLt ^ú átt fyrir höndum^ pvfat engi 
8kal< íúlari istaðnumy enn sá er pú skalt i fara« 
Rtflfr kondngr Gautreksaon mælti : p^r munuð 
nú at sinni hafa vald á oss f élögum , ok eir 'þaZ 
hraustra manna dauði^ at vera hálshöggnir. 
íra* konúngr mœlti: fyrr skal fœra yðr.i gesta- 
skála minn ^ ok skulu þer jj^r svelta i hel. L2t 
hann leiSa |iá út í garðinn, par sá peir gjörla 
eina gröf lángt í jörð niðr j purftu f>eir j^ 
margir át at gánga y áðr f>eir komu Rdlfi kon- 
^ngi par niðr^. par var harðla djúpt, ok ef 
j^ir hefðu konúnginn á höfiiinu niðr fært, hefði 
hann [skjótt látit sitt lif ', en hann kom stand* 
andi niðr. par var f ýlá mikil ; par voru und- 
ir manna búkar. peir ^smundr ok Grimr voru 
ok niðrfterðir j tök konúngr f>á á lopti^. ok setti 
niðr hjásér. Siðan var færð yfir hella mikil, svá 
varla gátu hrært 10 karlar. . Föru í'ra konúngs 
menn f>á i burt, ok töku náðir á sik. 

30. pá mœlti Rdlfr konúngr Gautreks- 

8on til Ásmuudar: f>at œtla ek, fdstbróðir! at 

————— t ■ 

«) skali skal, B, C, f^ ^)hí9an af og tógunaút eru B^ C, 
y mihtf frábrug^in A, þ6 á^alefnilf «ð þaií sama, og eru þau 
/jjölot&ari h^an og fram { 33 Aa/?«> cn úr þuí <r A lengri oðT 
fiíU'ógn. ^} liálsbrotnat, C. 



172 SagaHrölfsGautukssohíju . sok* 



snafiai muin ætli (ir fjrrr pesta hTÍIuiiA eim hjá 
ÍAgibjði^, ddttur sinniy eSa hTÖrsu ^iki pér 
hér fyrir fjrrirbiUt? Asmuiidr kyeðst fiikja ttiJr- 
liga iUt : Tilda ek heldr hafa fallit i dag f jrír 
Topnum yaskra manaai enn at vera f ^essum 
öfagnaði, mun oss hérœtlátat deyja ok svelta 
til bana. Rdlfr konúngr mœlti : mœlumst vel 
um, fdstbrdjiirl er ^t, sem mælt er^ at býsn 
skal til batnaðar^ mun enn npkkut gott fyrir 
okkr liggja. peir stdðu berum fdtum á manná 
búkum í skirtu ok línbrdkum. Ðdttir íra kon- 
úngs hafði sið á bardagann um .daginui ok sá, 
hvðrsu hraustliga Rölfr konúngr barðist ok 
hans menn^ ok harmaði mjök sva ágætan kon^ 
úng, at hann skyldi svá skjdtt tína lífinu. Hún 
átti eina skemmu , ok bygSi hana með mðrg- 
um meyum« Hiin var vitr ok vinsœl ok harSla 
væií ok kurteis. Hiin átti eina skemmumey, er 
hiin triiði betr enn ðUum ððrum; hún var 
riks manns döttirá írlandi, ok hét Sigriðr. Ok 
er lokit var bardagantimy kallar hún meyna, til 
ainy ok mælti: f>ú skalt fara til grafarinnar, sem 
Rölfr konúngr Gautreksson er meS sfnum 
mðnnum, ok spyr^ hvat hann vili'hebst, J^t ir 
ek má veita honum! Hún ferr, ok kallar at 
gröfinní, ok spyrri hvðrt par lifi nokkur. Kon- 
úngr svarar , ok sagði J^r lifa 3 menn. Mærín 
msBlti : ddttir íra konúngs bað mik spyrja yðr, 
Rdlfr konÚQgr Gautreksson! hvat "pér kjdsið 
helzt, pat er hiin má veita yðr til hjálpar. Kon- 



30 K* Saga H&ölfs Gautrbkssovab . 1 73 

úngr mœlti: f>atskal8kjdtt kjoia, ek vilði helzti 
at hún naoSi sverði mínu^ mun |>at auðkent ^ .* 
ralunmfyrir sakir vaxtar ok mikilleiks; geymda 
ek ok pat, er ek var tekinn^ at ek kastaði 
pvi i liurty aem lengst gat ek, í valinn, par sem 
l^ykkvast lá. Mærin rann til skemmunnar, 
finnr íngibjörgu^ ok sagði henni, sem var, ok 
kvað petta vera > mundu allheimskan manu) 
svá iUa sem hann var staddr, át hann kaus 
fiat, er honum lá ekki vi5 með öllu. Konúngs 
ddttir mælti: pat höfum vér|K$heyrt, at Rdlfr 
konúngr vœri hvörjum manni vitrari| skaltu 
nii fara, at leita at sverðinu* iVIærín kvaftst 
vist ikki jþora at kanna valinn, fara til ein um 
nœtr, vaSa blóð ok gánga á manna búkum^ 
kvað (at ekki kvenna ferðir. Hún^bailhaua 
fara^ sagði ekki mundi tilsaka, ok yið eggjun 
hennar fór hún^ okfdr ddjarfliga, leitar ok 
finnr ekki sverðit, kemr aptr^ ok segir at dauð* 
ir menn gengu öUumegin. Konúngs ddttir 
kvað hana vera hrœdda ok heimska, ef hún 
dttatðist doiuða menn: skal ek< nú fara með 
^ér. pær gánga nú báðar, ok leita um val- 
inn j feft konúngs ddttir hit djarfligasta y ok 
finnr sverðit, drdu 'þær {>at eptir sér til skemm* 
unnar. Konúngs ddttir mælli ena til meyar- 
innar: farðu til grafaripnary ok spyr Rdlf kon- 
líng, hvat hann kýs helzt^ pat er ek má veita 
honum. Mærin ferr, ok finnr gröfina^ ok 

») h^ (fyrjar* Mtinatta hlaiSit af D. 



174 SAGAHRÓLFsGAnTRBKSSOlfAR. QOK. 

spyrr, hvörs peir purfa helzt|.ok sagSi ^œr 
hefðu náS syerðinu.> Kont^ngr kvaS jþegar vœnt 
horfa. Mœrin mælti: hvat vili I>ér nú helzt 
kjósa, ok segmérl Konóngr svarar: helzt vild- 
um vér piggja kl^M nokkurt undi^ fœtr oss; 
er hér kalt ok fúlt at standa á dauðra raanna 
húkum, sé ek^ at loft er einu megin undir hell* 
una, .ok má par inn koma. Ferr nú mœrin^ 
ok segir konúngs dóttur ^eirra beiðslu. íngi* 
björg svarar: sýnir Rolfr konúngr j^at enn| 
at hann er hvör}um konúngi hraustari ok 
ágœtari; mundu margir bráðlátari tirhjálpar- 
innar, ef £á mættu^ ok veeta svástaddir, sem 
nú er hann, ok er j^at iilt, at slikir hreysti* 
menn skulu svá fijött endá lífiu Ná tdk hún 
peim alla luti^ er peim voru nauðsynligir, 
drykk ok visti göð smyrsl ok [lækníngs li^ 
klœði' ok Ijds, ok allt l^at er peir j^urftu at 
hafa; ferr hún nú með meyunni, ok færir 
f>eim pessa hluti. Höföu f»ær snœri, ok létu 
fiíga niðr at ^im. Með sama hœtti fœrSu 
(ær ^ángat sverS Rdlfs konúngs, Tarð hann 
]þvi stdrliga feginn, ok j^akkaði pelm með 
fögrum orðum* Tekr hann nú sár peirra ^s- 
mundar ok Gríms, ok hafði hvorgi |)eirra 
bannvœnlíg sár. Siðan bjuggust peir um,.ok 
klæddust, síðan ^tu {>eir ok drukku, pikir 
j>eim þegar vœnkast um sinn hag, en verða 
I><5 at vera samt í vandrœði sínu. 

«) lœkníng' líf, D. 



ai-32K.SA6AHR(^FsGAIITKEKSSO!IAR. 175 

31. Nú er at tala um J^at^ hvat fram-* 
ferr i Svípíóð , Danmörk ok Gautlandi. 'pörir 
)ámsk)öldr haf5i landráð í Svípjdð eptir btirt- 
ferS Rdlfs konúngs, sv& ^m fyrr var getit* 
Peir íngíaldr ok Ketill iindu stórilla, at þeir 
hefðu eptir 'setit. £n eptir burtferð pdris af 
Sv{|>jóð sendi pornbíörg drottníng' orð Katli 
ok íngjaldi , at peir skyldu sahia liða ok leita 
Rdlfs konúngs Gautrekssonar. peir brugðu 
við skjótty ok buðu út leiðángr af Danmörk 
ok Gautlandi* Drottníng dró ok her saman 
af S7{þ]6ii tdk hún pá skiðld ok sverð, ok 
réðst til ferðar með Gantrekiy syni sinum; 
hann var pá 12 vetra gamallj hann var hinn 
vænsti maðr^ mikill ok sterkr. Ok i ákveðn* 
um stað fundust f»au öll saman með miklu 
liðiy hafði drottníng ráð ok skipan fyrir [liði 
|>eirra'9 var enn sem optar, at KetiU sýndi 
meir ákaia enn forsjö ^eðr fyrirleitniy vildi 
hann at allt yrði senn um hans ferð. Látum 
f>au nú [fara, sem peim likar'. 

32. pat varð til tiðinda einn dag á ír- 
landiy eptir |>atRölfr konúngr íra hafði dregit 
saman her sinn allan, ok vissi ^bx kominn 

*) hér hyrjar patf elzia vg hezla •linnhólLarhrot Ah þann-~ 
ig : drottniiTg gerd'i þií orðT Katlí ok Ingjaldi i Ðanmörk o. #• 
fr, þvi nccr ortSrett éamhljóíUi A\ tn hin tru tnn nolJíulf fjol^ 
orífari o^ Jráhragifin, D bctlir hir mn i' þvi sem ^omi&' var 
um dryUju þórin { 28' lap. ^) feráT þeirri , Ab. ^) búaít 
fyrst At túiiu, C, V\ buast tneð' friéTi , ok liTe^fujn þar isi at 
siniii, D' 



f I 



I 



f 



176 SAGAHRckFsGAnTREKSSONAA. 32 K. 

Rtflf konúiig Gautrekfitoii af f jölkýngi sinni, ok 
heldr {>▼{ liSi eaman hálfan mánuð, i$x Rdlfr 
konúngr kæmi 9 at tröU eitt mikit kom á land- 
it fyrir' kondngt atsetunni^ svá illt ok grimt 
at eigi^ reisti rðnd yiðy drap niSr menn ok 
fénað, en brendi bygSir, ok öngvu vœtti eyrSi 
^at 9 drap niðr hvört kvikindi lifandi, ok gjörði 
hit mesta illvirki| en |at, sem eptir var, -flúði 
á merkr ok sköga. Ok penna morgun kom 
{>at til borgarinnar eptir orrostu kominganna ; 
hafði tldlfr íra konúngr lengi drukkit um ndtt- 

/ ina. SiSan sofnar hann ok allir hans menn. 
Ok.um morguninn, er mennatluSuút at gánga, 
yar tröll svá mikit komit i hallaf dyrín, at enginn 
jj^ttist séð hafa jafnmikit tröll ; ]þat hafði alvæpui 

' ok skjöld svá mikinn af jámiy athuldi' 611 hall- 
ardy rin. petta tröU var svá grimt ok ögrligt, at 
engi |>orSi til útgöngu at leita, ok svá mikil ógn 
fylgði pessu kvikindi, at aftök allan vísddm^ 
af konúnginum meS megni ok bragSvisi, sv& 
enginn varS hrœddari enn sjálfr hann viS 

• {>enna atburS 9 pötti mönnum pQtta mikil * 
fádæmi) ok hin mesta býsn, at peim skyldi 
siík fádœmi at hendi bera. Tröllit Ut, sem pat 
mundi pá ok |>á inn hlaupa i höUina at |>eim. 
Konúngr baS öngvan svádjarfan vera, at.til mdts 
gengi viS |)etta tröll, sagSistvænta, at|>atmundu 
bulk leita af stundu. Sitja menn |>ar um dag* 

«) fjarri, Ah. •) T«ttt, J. v. A\u ■) hh endar D. ♦) ok 
spnkUik Hr^lfi In-, fi. t/« Aþ. ^) imdr ok, Ab, 



32-33 k.SagaHrólfsGautrkkssonar. 177 

inn [f fot^ vi8 |>etta tröll, ok var8 inönnum 
fátt til gamans. 

33. Skemmumey íhgibjargar konúngs 
ddttur hafSi gengit |)enna dag til hallarinnar, 
ok er hún kom nærri höllinni^ sá hún |>etta hitt 
mikla trðU, hljóp hún |>á aptr til skemmunn- 
ar með dpi miklu ok gani. Konúngs ddttir 
spyrr, fví hún léti svá óvitrliga. Hán segir 
attröU eitt* var komit í hallardyrin, svá ekk- 
ert mun |>vílíkt vera. Konúngs ddttir mælti : 
œtlar Jiii víst, at tröll vœri, heldr enn mikill 
maðr? Hún svarar: ekkert tröll mun pvílikt 
vera, ok svá lætr |)at grimmliga, sem pat muni 
öngvu eyra, pvl er at pvífœri. Konúngs dóttir 
mælti: eigi mun tröll vera, pd tröllsliga láti, 
|)iki mér vera mega, at grimt sé i hug, dk 
pikist híngat eiga at leita til hefnda. Vil ek 
nú senda |>ik til hallarinnar'; pú skalt hafa me5 
{>ér mat, ok bjdða tröUinu, má vera at |>at [sé 
pá ekki svá grimt, ok» linist heldr við menn. 
Mærin mælti: nú mælir |>ú ddæmi, at ek, 
lítil meya, mundi gánga at pví tröíli, sem 
enginn^ porir mdti at sjá , |>ar sem konúngr- 
inn, faíir finn, porir ekki út at gánga, slíkr 
kappi sem hann er, ok enginn hans manna, 
ok munu heldr svelta til dauða; ok muntu 
vera heilluð af dvætti pessum , er gengr um 

«) 6. V. Ah ; V. í A', i þrá, B, C, K. ^) svá hrapá-ilígt, Ah. 
>) V. i Ah. 

FoRicALOAn SöoujiNoRDRLAiíDA, 3BiarDi. M 



178 Sa6aIIr6lfsGautrek8Sonar» 33 k. 

básumar ok Ijdsa daga, er 'þú vilt gefa ]þeim 
mat, er drepa viU konúnginity föður pinn. 
Ok {)d hún talaði slíkt, f^orSi hún ekki í móti 
at gjöra hennar vilja. Hún^ hafði disk á Idfe, 
en horn mikit í annarri hendi. Ok er hún 
kom 6vá nær, hún hugði hann mundi heyra, 
[kalláM hún: et mat l^inny tröll^ ! Hann leit 
til hennar. Hún varð mjök hrædd, hlidp aptr 
til skemmunnar með dpi miklu'. Hún feldi 
niðr af diskinum matinn^ en sld drykkinn or 
horninuy ok sagSi petta mikil^ undr, at senda 
hana í trölla hendr: eðr fyrir hvörja sök viltu 
bana m^r? Koniiings -ddttir mœlti, ok sagðist 
ekki vilja) at hún fengi mein eðr bana af sía*- 
um ráðum: ok ekkert illt muntu hér af fá; 
segir mér svá hugr um ^ at {letta muni «kki 
tröll vera, skaltu nú fara í anoat sinn. Mœr- 
in ferr, pd hún vœri treg, ok er hún kom svá 
nær, at húnsá gjðrla tröllit, mælti hún: viltu 
piggja mat^ hit núkla tröll? Hann leit viðhenni, 
ok igldist á hana. . Hún hljdp f burt, ok segir 
konúngs ddtturi at hún hafði nú gjörla séð 
tröllkallinn. Konúngs ddttir mœlti: hvörsu 
leizt þir á tröllit, eðr vildi I>at nokkut tala 
til pín? Hún svarar: aldrei hefi ek fyrri tröll 
séð , en ekki sýndist mér pat svá illiligt , sem 
{>at er mikit til , pat er magurligt ok svángt, 

(} ok fór hiin, ok, M. ^) ef kiín kallar, þá niim liiin •taðT' 
ar, ok mælti: Tiltu mat, trölir hún MÍ at, jéb. ^) ok sag^i^ 
at tröllit Tildi taka hana> b. t/« jíb. ^) tídœnii ok^ ^b. 



33 K. SágaHrólfsGautrekssonar. 179 

sem pat muni lengi soltif hafa , undra ek pat 
etr ekki dauða mennina, er liggja um alln, 
borgina. Má vera, júngfrú ! at petta sh blend- 
íngr, ok sé^ekki [fullkomit tröU'^ ok ekki varð 
ek nú jafnhrædd sem fyrr. Konúngs döttir 
mœlti: hvörsu er tröllit biSit? Hún svarar: 
loðkápu hefir |>at mikla, svá hvorkisér héndr 
^ess né fætr^ skjöld hefir |>at svá mikinn* af 
járni, at hylr öU hallardjrrin , spjdt hefir |>at 
^^grligt, ok leggr |>vi inn með skildinum. Kon- 
úngs dóttir mælti : nú mun ek leggja ráð með 
'þhri 'þúf skalt fara^ ok bjdða þvi matinn^ ok 
seg at lifi Rólfr konúngr Gautreksson, ok vit þi^ 
hvat af skipast. Hún ferr nú j ok miklu djarf- 
ligar enn fyrr, ok er hún kom mjök at hon- 
um, rétti hún diskinn, ok mælti : et mat |>inn, 
tröU! lifir Hrdlfr Gautreksson. Hann leit þá 
til hennar blíðliga, tók hendinni i mdt diskin- 
um, át ok drakk. Hún sá at hann var mjök 
lystugr ti>^matariiis, |><5tti þó ekki prœlsliga 
atfara; ok er hann er mettr, gengr hún £ 
burt, liðr af ndttin, segir hún konúngs dóttur 
sem var, ok |>at með er hann tdk möti disk- 
inum: undir kápunni var rauð ermi ok 'þav 
á digr gullhringr. Liðr nú ndttini komust 
{>eir ekki úr höllinni, ok urðu allir ráðlausir 
fyrir jötni ]>essum. Um morgunhm kom mœr- 

»3 me& öUti ad'iilltöll, Ab. ^) hir endar Iæ»iliga Mmn mf 
Jih-hrotinu ; hin er gjor^náíf og élegéilig^ 

M 2 



180 SagaHrólfsGautrekssonar. 33 k, 

in aptr me8 itiat , ok færSi honutn,- ok er hann 
seildist mdti diskinum, tdk hann meo hönd 
meyarinnar, setti hana á kné sér, en hún 
kvað vi8 hátt. Hann baS hana eigi óttast: ok 
seg mcr, hvar Rólfr konúngr Gautreksson er, 
ok hvörr honum hefir líf gefit. {Iiin svarar, 
ok segir honum allt, sem gengit hafSí, um 
peirra ferS, ok hvar komit var pá peirra máli. 
Hann mœlti J)á: seg konúngs dóttur, at ek 
muni par koma í nótt, at finna hana, vil ek 
at vi5 tölumst vi8 nokkutj léthann pámeyna 
lausa, Hljdp hún þá aptr til skemmunnar, 
segir konúngs dóttur, at tröUit hafi getat tek- 
it hana, ok kva8hann margt hafa talat við sik: 
ok hann ætlar at finna pik i nölt. Konúngs 
döttiif sag8i pat vel vera , sagSi pann einn vera 
mundu , hún mundu eigi dttast purfa. Ok um 
ndttina kom hann til skemmunnar; er svá sagt 
at konúngs dóttir brá sér ekki vi8, Jd hiin sæi 
petta tröll, toku síðan tal me8 sér, spurði hún, 
hvat hann ætla8i til bragSa at taka. Hann 
kva8st ekki heldr annat œtla , enn svelta inni 
koniínginn me8 allri hir8 sinni: en me8 |>ví at 
Rdlfr kondngr Gautreksson lifir, ok pfer hafiS 
hdlpit honum, mun ek fara fram yðrum ráSum. 
Hún svarar: önnur rá8 eru mér heyriligri til at 
leggja , enn pat faSir minn sé sveltr inni sem 
refr l skor, eða melrakkí í greni, hefir mik 
svá dreymt, at hann muni skamt dfriðar missa, 
er |>at œtlun mín, at Rdlfi konúngi Gaut- 



33-34 k.SagaHrólfsGautrekssonar. 181 

rekssyni komi fleiri dugnaðar menn , ok mun ; 
ekki lángt at biða. pórir mœlti : til pess er 
mhr annast, at ijnna Rdlf konúng, fdstra minn. 
Hún kveðst |>at vel mega veita honum, at tala 
við þá 9 en sagSi peim ekki mega burtkoma ut- 
an me5mannfjölda$ fara |»au síðan til graikr- 
innar. Ok er pdrir sá helluna, erfeirvoru 
læstir meS , preif hann til hennar með afli, ok 
kastáSi henni marga faSma 4 völlinn; síðan lét . 
hann síga inn festi, ok drd þá alla uppj varS 
farfagnaðar fundrmikiU, pdttust hvorir aSra. 
or helju heimt hafa j fdru nú allir til skemmr . 
unnar, ok drukku |>ar glaSir ok kátir. Spyrr þá 
Rdlfr konúngr, hvat |>áskyldi til ráSs taka. As- 
mundrkvaðpá hægt til ráða; er pat fyrst, at 
hera eld at höllinni, at brenna konúnginn inni 
me6 liði sínu. Konúngs ddttirgekk |>á par at, 
ok mælti: peiss vilekbiðja yðr, Rdlfr konúngr! 
at þhr gefið grið f öður mínum^ þó þhr eigið vald 
á honum. ^Konúngr kveðst þvi gjarna játa vilja 
henni fyrir hennar hœversku ok dygð, er.hún 
haf ói honum veitta, sagði hana yerðuga at |>iggja 
sína bæn. 

34. Nú er at segja frá fer§ kondnganna 
Ketils, íngjalds ok portibjargar drottníngar; 
|)au bjuggu her sinii lit , ok höfðu 60 skip, öll 
stdr ok yel skipuð, tdkst peim hit greiðligasta, 
komu við írland þi sömu ndtt, er Rdlfr kon- 
ilngr var tekinn or dýblissu, peirri er hanu 
hafði verit x settr , ok ætlaðr jþar hcefeiligr dauði 



182 SA6AH^ÓLF5GAUtREKSS09AR. 34-35 K. 

af Rólfi íra konúngi. En hann porSi ekki út at 
gánga fy rir fiví mikla tröUi , ok enginn hans 
znanna. Ok er ^eir Ketili komU) sáu |)eir 
skipastól mikinn, ok kendu mörgaf|)eim, er 
átt hafði Rólfr konúngi- Gautreksson ; enginn 
maðr var á fieim skipumj brá ^eim mjök viS 
pettdy |»dttU8t {>eir vitai hvör tiðinði |»ar mundu 
orðit hafa^ fara. f>eir nú með miklum gný ok 
'ákafa til hallarinnar, sáu skjdtt pau merki, er 
par höfðu orðit | var |>ar margr maðr hryggr. 
Spy rr pombjörg drottníng , h vat pá sky Idi til 
ráðs taka. Ketill mælti: nú skal mínum ráð- 
um fram fara, skal nú bera eld at hvörri skem- 
mu| húsi ok porpi, ok brenna allt upp, pat 
fyrir verðr. Drottníng mœlti: ekki eru petta 
mín ráð| mun hérpat eitt fjölmenni eptir, at 

m 

vér munum hafa ndgan liðsafla til við pá at 
ráða, mun Rdlfr konúngr ok hans menn svá 
hafa við skilít , áðr enn hann hafi látit líf sitt ; 
má ok ske at peir byggi hér eitthvört herbergi, 
er vér viljum eigi mein gjöra heldr enn sjálfum 
oss; sé ek ok at borgin er drúdd af.dauðum 
mönnum, peim er fallit hafa i pessum bardaga* 
Ketili kvaðst nú ráða skyldu ; var nú jþegar eldr 
kveiktr ok borinn at allstaðar, 

35« Svá er sagt af peim Rdlfi komSngi, at peir 
sátu við drykkglaðir okkátir, heyra peir út gný 
mikinn ok vopnabrak, ok pvinæst var borinn eldr 
atskemmunnifieirriy erpeirsátu inni, tdkstsvá 
til at drottningsjálf var fyrir|>viliðinU| okGaut* 



35 K* SAGAHaÖLFaGAÚTRfiKSSONAR. 183 

Te\Tj sonr hennar. Rdlfr konúngr mœlti pá: 
|»at œtla ek, pdrirfélagi! at skjöldr |>inn hafi 
litla vörn veitt konúngsmönnum ; munu peir 
nú útkomnir með liði sínu j látum pá nú 
kenna vopna vorra, áir enn vér erum yfir- 
komnir, Síðan hlaupa peir upp y ók vopnást. 
pá mælti konúngs ddttir : sjáið nú svá fyrir^ 
Rdlfr konúngr! í útgöngu ySvarri, at petta eru 
ekki íra konúngs menn heldr |>ínir vinir ok 
frœndr , ok efnið nú vel öU heit viS oss! peir 
tdku stokk einni ok skutu á skemmuhurðina, 
hraut hún |»egar i sundr , gengu ]|[>eir pá pegar 
út. Kendi Rdlfr konúngr skjdtt Gauta ok 
ávía) maðr einn stdS fyrir honum með al- 
vq^pni, ok var hinn vlgligasti, hann tdk af 
hjálminn, ok hnekti af aptr, kendi hann at 
pat var pornbjörg drottníng. Konúngr mælti : 
seint er f>d at tryggja slikar konumar, sem ^d 
ert^ ok viltu nú brenna mik inni'sem melrakka 
í greni. Hún svarar: virða mættir pú betr, ef 
þú vildir, Rdlfr konúngr! pvi vér gjörðum 
þetta ekki af iUvilja^ ok eiguœ nú öU sigri at 
hrdsa ^ er J>ér eruð allir heilir j er mest er uS 
verðir^ oktökum nú |>at rá8| er öUum er heyri-. 
Ugastl Rólfr konúngr bað slökkva sem skjdt* 
ast eldana. Fréttist |>etta nú skjdtt um herinn^ 
at Rdlfr konúngr var heiU ok dsakaðr, ok As- 
mundr ok pdrir íámskjöldr var par ok kominn, 
var5 |>á feginleiki mikiU aUra höfðingja ok Uðs- 
manna. Varð lítit fyrir at slökkva eldaua, er 



184 SagaHrólfsGautrerssonar. 35 k» 

• 

dvlða höfðu kveiktir verit. Ok er íra konijngr 
xnérkti^ at ófrxSr var kominn, ok tröUit var ekki 
í hallard^runum, hlupu peir út, ok vörðu höU- 
ina hraustliga; var KetiU konúngr par til at- 
sdknar bæði meS eldi ok járnum; varð 'þó áðr 
nokkut mannfalL enn Rolfr Gautreksson kom 

ok styrky ok Ut höndum taka Rdlf Ira konúng, 
en drepa alla pá , er fyrir honum vildu standa. 
Ok at peim verkura unnum mælti Rdlfr kon- 
úqgr Gautreksson: nú er svá komit, nafni! fýrir 
fáum ndttum áttu |»ér vald á lífi mínuy ok höfð- 
uð ætlat mér heldr harðan dauða , ef eigi hefði 

4 

hetrast vort mál; en nú eru f au umskipti orð- 
in, at ek á vald á yðr ok öllu pví yðr varðar, 
ipunu J)ér nú verða at hlýta við vorumddmum j 
vili pér nú unna Ásmundi, fdstbrdður mínum, 
syni Skotta konúngs, mægða við yðr, pk vinna 
Jþat yðr til lífs ok yðar mönnum til friðar ok 
frelsis? Rolfr íra konúngr kveðst pví játa 
mundu, Katli kpnúngi Gautrekssyni ok öðr- 
um Uðsmönnum pdtti undarligt, at Rdlf fra 
kouúng skyldi ekki pegar-af lífi taka, svá sem 
hann bafði liði |>eirra at skaða orðit; höfðu 
peir látit marga gdða drengi ok mikilsháttar 
menn; en Rdlfr konúngr Gautreksson sagðist 
pat mest gjöra vegna konúngs ddttur, kvað 
hana vel hafa gjört sér ok sínum félögum, 
sagði Rdlf íra konúng einskis gdSs frá sér 
verðan, kvað hann vera iUan konún^ ok prett-^ 



35 K. Sag A Hrólfs Gautrerssonar. 185 

é 

vísan, sagði |>at mest hafa hlotizt af pdri 
járnskildi, fdstbrójur sínum, at hann kora 
öngvu iUu fram með fjölkýngi sinni, sem hann 
var vanr, heldr fengit &kömm ok skaða, sem 
makligt var. Eptir petta greiddi íra konúngr 
dóttur sinni mikit fé 1 guUi ok silfri ok alls- 
konar dýrgripum, pvíat |>eir vildu sem skjdt* 
ast burt af írlandi, ok vildu ekki unna íra 
konúngi peirrav sæmdar^ at halda brúSkaup 
ddttur sinnar^ gjörðu |)eir hann um allt sem 
hrakh'gastan, annat enn hann hélt lífinu, tdku 
hans gdts, ok kunnu honum öngva |)ökk fyrirj 
sigldu síðan burt af írlandi með öU pau skip, 
erpeirmáttu með komast, ok of fjár; var nú 
mikil gleði í liði |)eirra, höfðu náð konángi sín- 
um ok |)eim höfðíngjum, er peir unnu stdrliga 
mikit, fengit konu væna ok vitra, sem f ngibjörg 
var, ok |)á menn er hún f ýstist með sér at hafa $ 
tðku síðan England. EUa konúngr fagnar 
harðla vel Rólfi konúngi Gautrek^syni, varð ok 
vel við J)at mannalíit, er hann hafði fengit« 
Eptir J)at sendu |)eir heim allan herinn, ok 
settu fyrir 3 höfðíngja, hét einri Aki, danskr, 
annar Björn, ok var gauzkr, priði hét Brynjúlfrj 
ættaðr or Svípjóð \ feir voru allir binir ríkustu 
menn, skyldu peir hafa landvörn ok stjdrn fyrir 
rfkjunum, til |?ess at konúngarnir kæmi beim, 
Konúngatnir höfðu eptir 12 skip harðla vel 
skipuð; , peir sátu lengi á Englandí. Grímr 
poirkelssonfékk Gyðu, systur pdrðar, er fyrr 



186 SagaHrólfsGautrbkssonaií. 35-36 k* 

I • 

var getit, meS ráði Rólfs konúngs; vildi hann 
fára meS Rdlfi konúngi, okskiljast ekki við hann. 
EUa konúngr beiddi Rdlf konúng, at pdrir 
járnskjöldr væri eptir á Englandi til landvam- 
ar^ ok styrkja ríki sitt, ok at viljanda pdri varS 
pat; ok lét Rdlfr konúngr petta eptir EUa kon- 
úngi. pdrirfékkSigríðarpeirrar sömu skemmu- 
meyar, . er fylgt hafði íngibjörgu konúngs 
ddttur, var hún ríks manns ddttir á írlandi, ok 
pdtti vera hinn bezti kosir; gjörðist pdrir nú 
hinn ríkasti maðr á Englandi, pdtti ætíð hinn 
mesti kappi ok hreystimaðr; en um ferð hans 
til írlands kunhum vár fátt at segja, ok um 
heitstrengíng hans, hvort hann hefir haldit 
hana eðr eigi; lifa menn opt lengi við marga 
|)á luti, sem eigi má mat kalla með öllu, sem 
eru grös mörg ok rætr. Skildu peirRdlfrJkon- 
úngr Gautreksson með blíðu ok pdrir, ok er 
hann or ^essi sögu. 

36. Eptir petta býst Rdlfr konúngr burt 
af Englandi, skyldu peir Rdlfr konúngr ok 
EUa konúngr hinir mestu vinir, siglir Rdlfr 
konúngr til Skotlands; ok er Ólafr konúngr 
fréttir komu Rdlfs konúugs ok Ásmundar, son* 
ar síns , ok |»eirra allra fdstbræðra, býr hann 
ágæta veizlu í mdti f>eim, býðr Rdlfi konúngi 
með öllu liði sínu; gekk konúngr sjálfr mdti 
{>eim, ok fagnar peim ágæta vel með hinni 
mestu bliðu. £n með ráði Rdlfs konúngs hefr 
Íngjaldr konúngr uppi orð sin, ok biðr ddltur 



36 K. SagaHrólfsGautrekssonar. 187 

hans shv til handa, ok við fiutnfng Asmundar 

var þetta mál auðsokt við konúnginn; var par 

búin hin ágætasta veizla, drekka peir brúS- 

kaup sín, íngjaldr til Margrétaí, döttur Olafs 

Skotta konúngs, en Ásmundr til íngibjargar, 

ddttur íra konúngs^ ok at lokinni veizlunni 

vistar Rölfr konúngr lið sitt á Skotlandi , en 

konúngarnir sátu með sæmd ok prís hjá Olafi 

koniSngi, ok undu allii: sér stdrliga vel. A 

|>eim vetri andaðist Olafr Skotta konúngrj var 

hann mjökgamall, ok hafði verit hinn ágæt- 

asti höfðíngi. Tök |>á Asraundr konúngdóm d ' 

Skotlandi^ ok gjörðist göðr höfðíngi ok vinsœll. 

Ok at sumarmagni bjuggu konúngamir skip 

s{n. Sat Asmuhdr par eptir; hann bau^ 

Gautreki, syni Rdlfs konúngs, at vera par éptir, 

ok f>at f»ektist hann með ráði föður síns, var 

hann lengi slðan með Asmundi konúngi^ ok 

fékkhannhonumskip, lagðist í hernað, ok varð 

hinn frægasti maðr j höfum vér |>at ok heyrt, 

at hann herjaði til írlands meðstyrk ^smundar 

konúngs, ok fékk parríki af Rölti íra konúngi; 

Jiöttist Ásmundr pár eiga vald á, með pví íngi- 

björg var einberniíra konúngs; unniAsmundr 

konúngr ok Gautreki |>ess rlkis vegna vmáttu 

við Rólf konúng ok|>eirra fóstbræðralags. Býst 

nú Rólfr konúngr burt af Skotlandi, gaf Ás- . 

mundr honum ágætar gjafir, ok skildu meS 

hinni mestu bHðu , ok voru ágœtir vinir jafnan 

síðan } kom Rölfr konúngr heim í Svíjþjdð, urðu 



188 SaGA HrÓlFS GAUtR£KSSONAR.36-37K. 

menn honum storliga fegnir , ok fögnuðu vel 
sínum herra. peir Ketill ok íngjaldr voru litla 
stund í Sví])j(55, fdr fngjaldr konángr heim í 
Danmörk, en KetiU til Gautlands, létti Rólfr 
konúngr hinum mesta hernaði^ ok sat heima 
ura hrí5. Ox far upp Eirekr, son hans, ok gjörð- 
ist hinn mesti afburðarmaSr, bæði á vöxt ok 
vænleik ok allt atgjörilj ok er hann röskvaðist, 
fékk Rólfr konúngr honum skip, tdk hann 
drekann Grímarsnaut ok allan pann.herskap, 
erétt hafði Rdlfr konijngr, faðir hans, lagðist 
.h^nn í hernað með miklum styrk ok harðfengi, 
gjörðist hann ágætr maðr ok víðfrægr. 

37. Sá atburSr gjörðist í Garðaríki, at 
Hálfdán kdnúngr andaðist, ok eptir pat tdku 
peir ríkit, sem ekki voru tilkomnirj ok er |)eir 
freitupat, Rdlfr konúngr ok Ketill, brdðirhans, 
fdru {leir pángat, ráku þá burt, er sljdrnat þöfðu, 
en drápusuma, friðuðuallt ok frelstu. Ketill^ 
gjörðist J)ar konúngr yfir, var hann meir ágaetr 
at hreysti ok framgirni, oírkappi okákefð, enn^ • 
vizku eðr forsjd, var hann þó vinsæll, ok haföi 
hitmesta traust af Rölfi konúngi, brdður sín- 
mn. Tdk þi Rdlfr konúngr Gautland undir 
sína tign, ok sat |>ar laungum. Grímr porkels- 
son hélt vináttu sinni við Rdlf konúng. Rólfr 
konúngr sat í Svíjþjdð, fdtti hann pá fyrikon- 
úngr allra konúnga sakir atgjörfis ok örlætis, 

*) 09 Cf V l/Ua Gn'm hafa veriif átiian iil landuaricar r' 
Gar&artki, 



37K. SagaHrólfs Gautrerssonar. 189 

haföi hann 'þat af föður sínum, treystust öngvir 
konúngar á hans ríki at seilast, varS hann hvðrj- 
um konúngi ríkari, ok vinguðust margir viS 
hann, ok væntusér |)ar 1 möt friðar ok frelsís 
af ríki hans, heldr enn ágángs ok dfriðar, sem 
margir urðu at |)oIa$ treystust |>ví öngvir mdti 
honum at striða. Varð Rólfr konúngr gamall 
maðr, ok dró* sdtt hann til bana. Tdk Éirekr 
konúngddm eptir hann, ok alltjþat ríki, er átt 
hafði Rdlfr konúngr, faðir hans, varð hana 
frægr konángr okmjök líkr föður sínum. [Svá 
segja menn, atsaga pessi sé sönn; pd húnhafi 
ekki í tabála skrifuS verit, hafa pd frdðir menn 
hana i minnum haft, ok mörg pau hreystiverk 
Rdlfs konúngs, er eigi standa hér, prýtr ok 
fyrr seinan penna, enn hans snildarverk. Maa 
svá umj)essasögusem um margar aðrar; ateigi 
segja allir einn veg, en margrer maðrinn, ok 
ferr viða, ok heyrir þat annar, sem annarheyr- 
ir ekki, ok má pó hvorttveggja satt vera, ef 
hvörgi hefir gjörla atkomizt. Undrist mena 
eigi, "þó menn hafi verit fyrr ágætari at vexti 
ok afli en nú, hefir pat satt verit, at |>eir hafa 
skamt átt at telja til risanna sinnar œttar, nú 
jafnast mannfölkit, er blandast ættirnar, erpat 
trúligt, at margir smámenn félli fyrir höggum 
stdrménnis, par sem vopn þeirra voru svá I>úng, 
at hinir dstyrkvari menn fengu varla lypt af 
jörðu } má |>ví marka, at smámenn mundu eigi 

^J þannig UifSriity drap, A, 



« 



190 SagaHrólfsGautrekssonar. . 37 k. 

standasty er peir hjuggu.til meS miklu afli ok 
biturligum eggjumf er allt lamdist fyrir, |K5tt 
ekki biti vopnit. piki mérbeztsdma, at finna 
eigitily |>eir eigi umbætaj hvort sem satt er 
eSr eigiy pá haC sá gaman af, er {>at má at 
verða, en hinir leiti annars |>ess gamans^ er 
f»eim pikir betra. Lúkum vér hér sögu Hrdlfs 
konúngs Gautrekssonar'. 

1 ) JtiÍ [ hafa B, C, V þannig : Svá tegfa foniir (fróé'iV, B, 
Y) menny at mörg fé þau IireystÍTerk Hr<Slfs konúiigs , er eigi sé 
•krífud' i þettari sögu ; kemr |»at mest þartil , at menn kafa þar 
eigi sannar Inísagnir af, þríat þessi saga kemr lítt tí^ ad^rar sðgar, 
^TÍat þesM aðgn segja eigi állir eins , þjí kenr þat fram , at þat 
^ikist annar hejrra , er annar heyrir ekki i Irásögum ; ok lykr 
hir ná HxxSlíf aögn Gautrekssonar, 



* 
/ 



S A G A 



herracðs ok bósa. 



•• 1 



Sagan af fíerraiiði ok Bosa** 



1 1 



ir íngr hefir konúngr hei tit^ er réí fyrir Eyst ra* 
Gautlandi^ hann var son Gauta könúngs, son^ 
ar Oðins, er konúngr var íSvípjóð, ok kominn 
var utan úr Asíam'^ ok frægsiar konúngaættir 
eru frákomnar bér í Norðrlöndum« pessi kon-'. 
úngr Hríngr var bnSðir Gautreks ens milda at 
ía&erni) en mdðerni átti hann göfugt. Hríngr^ 
'konúngr átti Sylgju, ddttur Sœfara* jarls af 
Smálöndumj hún var írii kona ok vel skapi 
farin. Bræðr hennar voru |>eir Dagfari ok 
Náttfari ; |)eir voru hirðmenn Haralds konúngs 
hilditannar, erf»áré8 fyrir Danmörk ok mestum 
hluta Norðrlanda« Pau áttu einn son, sá hét 
Herrauír, hann var mikiU vexti ok fríðrsýn- 
um, sterkr at afli, vel at i]þr6ttum búinn^ svá 

^^þatíHigD; Saga a^Bögu-Bósaj me^ nyrri henJi A ] v»ihin. A^ 
B, D, V btela þtésu vi^ yjitékriflina : Saga þessi heíst eígí af lokleyMi 
þeirríi sem (kátir^ h. i/. />> ^O taenn lrefaX«lu-ökkYa, By D, V.^ ser 
til gamans ed'r skemtunar iiied' ^fród'ligum setníngum, heldr sannar 
liúo sik sjalf mcðr rétliim ættartölum ok fornum oráTskviárum , er 
itienn hafa íð'ugliga af þeiin hlutum, sém i þésðU ðrfintiri^ (þessari 
•ögtt) By />.) er« skriíað'ir^ en$kinnh6Un C sUppir þvi, ') Afia| 
Z>. •) hér endar fyrsia hroi af B. *) Særara, V. 

^ORVALOÁB SaGL'Jl NOKDRLAITÐA, 3 BikOI. ^ 



194 Saga IIerrauds okBosa. 1.2 K. 

é 
/ 

at fáir menu máttu við hann jafnast. Hann 
var vinsæll af öllum monnum , en ekki haf&i 
hanii mikit ástríki af feðr sinum, ok oUi }>at J^ví, 
at konúngr ðtti son annan frilluborinn , ok 
unnihannpeim'meira} sáer nefndrSjdSr} kon- 
ú^gr átti hann i æsku sinni , ok var hann fuU- 
tíða maSr, {)á cr [Herrauðr var barn'. Kon- 
úngr fékk honum lén mikit| ok var hann ráS* 
giari.konúngsins, ok tókhann saman skatta kon* 
úags , leiSángr.ok landskyldur^ ok var fyrir 
öllum útlátutn ok inntektum, ok J)dtti fiest* 
um hann frekr i útheimtumi en.fastr l út- 
lyktum* ok launum^ en hollr var hann kon** 
iingi, ok vildi hans jafnau fullastan, ok húist 
af þvi sá málsháttr af hans nafni, [at sá er' 
kallaðr öðrum sjöðfeldr, er honum ser mesta 
hagsmimif ok geymir besst eptir« Sjdðr samdi 
til þess pánga^ f>á er siðan voru kallaðir fé- 
sjóðar, at geyma i silfr {>at, er hann tdk i 
skuldir konúngSy en f>at sem hann tok meir, 
enn lilstdð, gjörði hann (at) smápúnga, ok kall« 
aði hann pat slæg^ ok umve.nti hann pvi til 
kostnaðar, en landaurum vai* dbrigt. Ekki 
var Sjdðr þokkasæll'af mönnumi en konúngr 
unni honum mikity ok lét hann einn öUu rác^a. 
2. Maðr er nefndr pvari, hann bjd ekki 
lángt Í burtu frá konúngsatsetunni, hann yar 
kallaibr Brynpvari; hann hafði verit vikingr 



•Mi— •i^'— iM^M* 



g) sagan gjötárist, C, Z>. ^^lykHun^D. '^) þarmig C, Z> ; ok 
[)«', A. •*) slægptíiiga, f^» 



2 K. Saga Hkrrauds ok Bosa. 195 

mikill enn fyrra hluta œfi sinnar, en |>á hana 
var í hernaðiy mætti hann skjaldmey einni, er 
Brynildr hétý hiin var dóttir Agnars kon- 
úngs úr Ndagörðum^; pau börðust, ok bárust 
sár á Brynildi) |)ángat til er hún var dvíg, 
tdk þvari hana ^á til sín ok mikin Íjárlut 
ine5 henni; hann let græSa hana at heilu, ok 
' var hún síðan öUhnýtt ok baglöð^ý ok var hún 
j)ví köUuð Brynildr baga. pvari gjörði brull- 
hlaup til hennar^ ok ðat hún á brtiðbekk meS 
hjálm ok brynju; |>6 voru ástir j^eitra góðari 
Lagði pvari |>á af hernað^ ok settust |)au í 
hú) {>au áttutvo sonu, ok hét Smiðl* enn ellri^ 
liann var ekki mikiU maðr vexti, manna fríð^ 
astr^ slýngr við allar íprdttir, ok svá hagr at 
hann lagði á allt gjörfa hönd. Bósi hét ann- 
arson peirra, hann var mikiU vexti, sterkr 
at afli^ dökklitaðt ok ekki mjök fríðr, líkr 
mdður sinni bæði at skaplyndi ok sköpun^ 
kátr ok keskimáll ok |>ráfylgixin| |>vi sem hann 
tók upp, ök ekki tnjðk fyfirleitinn við hv6rn, 
sem hann átti; mdðir haná tmiii honutii 
mikit, ok voru |>au um marga hluti mjök 
skaplík; hann var kendr við móður sína ok 
kallaðr Bögu^Bdsi ^ hafði hann ok margar til- 
tekjur til pess^ be^ði i Qrðum ok Verkum^ at 
honum var jþat sannuefnii fitísk hét kerling, 
htín hafði verit frillð pvara karls \ hún fóst- 

N2 



196 Sag A Uerrauds oi Bosa; 2-3 k. 

raSi sonu karls, |>v{at hún kunni mart í t6fr« 
um. Smiðr var heani miklu eptirlátari, ok 
nam hann mart i töfrum. Hún bauð Bdsa at 
kenna honum galdra^ en Bdsi kveðst ekki vilja^ 
at |)at vœri skrifat í sögu sinni, at hann ynni 
nokkurn hlut sleitum^, |»at sem honum skyldi 
með karlmensku telja. Mjök var nær um 
aldr |>eirra Herrauðar konúngssonar ok karls*- 
sona, ok var vinngott með þeira , ok var Bdsi 
jafnan 1 konúngsgarði , lögðu peir Herrauðr 
lagsitt saman. Sjóðr vandaði umpat, at Her- 
rauðr gaf Bdsa klœði áf sér, j^ví hans voru jafnaa 
i sundr rifin, |>dtti hann ok harðleikinn, ef 
hann var at leikum^ en engi porði um at vanda 
fyrir Herrauði , pví hann mælti allt eptir hon- 
um. Nú beiddi Sjdðr, at hirðmenn konúngs 
skyldi lemja hann úr leik^. 

3. Pat var nú eitthvert sinti , at konúngr* 
inn hafði leik pat, er soppleikr heitir; ok var 
'þi leikit af kappi,' ok gjörðu fieir nú leik til 
Bdsa, en hann tdk hart í mdti, ok gekk hönd úr 
liði á einum konúngs manni; annan dag 
braut hann lærlegg 1 manni, en hinn f>riðja dag 
veittust at honum tveir menn, en margir 
d^ægðu honum i sld hann augat úr einum með 
soppinum, en annan feldi hann| brotnaði hann 
á háls; hlupu peir |>á til vopna, ok vildu drepa 
Bdsa, en Herrauðr stdð hjá honum með |>á 

•3 nieðr gölilruiny y, *) ok ger^u þ«lr leik at Bósa, 5. v. 
P. ; en peir tókn ekki guU riS ^rfóti^ á. v, Fl 



3 K. SaGA HfiRRAUDS OK. BoSA. 197 

ixienn, sem hann gat fengit, ok var búit yiS 
sjálfty at peir mundu berjast, áðr enn konángr, 
kom til; en við tiUögur Sjdðs gjörði konúngr 
Bdsa útlægan, en Herrauðr kom honum und- 
an, svá honum varðekkináð* Litlu síðar bei^di 
Herrauðr föður sinn at fá sér herskip ok röskva 
menn til fylgSar, pví hann kveðst vilja út 
landi ok afla sér meiri f rægðar, ef J>es$ y rði au&iL 
Konúngr bar pat mál fyrir Sjdð, enhann kveSst 
ætla, at sneiðast mundu féhirðslurnary áðr enn 
Herrauðr væri svá heiman gjörr, sem honum 
likaði. Konúngr segir, at þeir skyldu við 
t^at leita, ok varð svá at vera, sem konúngr 
vildi} var nú búin ferð Herrauðs með miklum 
fékostnaði, ok var hann vandr at öllu} ok kom 
|>eim (bræðrum) lítt saman ý hafði hann fimm skíp 
úrlandi, ok voruf>au flestöUforný vaskamenu 
hafði hann með sér ok mikit fé í gulli ok silfri; 
sigldi hann svá út af Gautlandi, ok suðr til 
Danmerkr. Einndag, [er jþeir sigldu með landi 
fram ' í miklu veðri, pá stóð maðr nokkur á bjargi, 
ok beiddi fars. Herrauðr kveðst eigi gjöra sér 
kröka til hans, en kvað far til reiðu, ef hann 
næði skipinu. pessi raaðr stökk af björgum, 
ok kom niðr á syeifinni', ok var |)at fimtán álna 
lángt hlaup. par pektu þelr Bósa; Herrauðr 
f agnaði honum vel , ok kvað hann skyldu vera 
stainbúa á skipi sína. Siðan sigldu peir til 
Saxlands, ok herjuðu, hvar sem J>eir fdru* 
peim varð gott tilfjár, ok fdrupeir svá fimm vetr. 

*) A. V. C, JJ, r. ^) fyrír uUn »l>nt,' h. u. C, D, K, 



198 SaGA HbrRAUDS OK BOSA. 4K. 

4. Ná er at taká til heima í Gautlandi, 
páHerrauðr \ar í burtu, skoðaði Sjdðr féhirðsl* 
ur föður sfns, voru |>á tdmar kístur^ ok svá 
töskurallar, ok varðhonum opt sama á rounni : 
m^n ek pat, sagði hann, at öðruvís var f |>enna 
sjóð at Kta. Síðan bíóst Sjdðr heiman, at taka 
sáman skatta föður sfns ok skyldr 9 ok var hann 
J>á frekr í flestum útheimtum, Haun kemr til 
pvara, ok kallar par leiðángr, sem annarstað- 
ar; Pvari kveðst fráeldr herferðum, ok pví 
aunga leiðángr gjðra. Sjdðr kvað hann .eiga 
meira leiðángrat gjöra enn aðrir me,nn, kvað 
hann pví ollat hafa , at Herrauðr var úr landi 
(farinn), ok beiddi böta fyrir pá menn, er Bdsi 
haf ði meitt ; en pvari sagði , at maðr «tti sjálfr 
at ábyrgjast siky hvort er hann gengi til leiks 
e?a glírau, ok kveðst eigi austroka^ fé sínu fyrir 
slíkt; stöð f»á í deilu með peim, brautSjóðr upp 
útibiSr pvar^ karls^ ok tcjkí burth tvær guUkist- 
ur ok meira fá annat í vopnum ok klæðum , ok 
skildu |)eir við sváb4it« F(}r Sjoðrheim, ok hafði 
mikinn ijár afhlqt; sagði hann konúngi frá 
ferðumsínum, Ko|}úngr krað Jiat illa, er hann 
hafði rænt pvara karl , ok kveðst pat œtla , at 
honuni mundi pat iUa gegna, Sjóðr kveðst 
eigi sakast um |>at. l^ú er at segja frá Herrauði 
ok Bösa' , at ^eir búast at ^igla heim úr hern- 
aði} f»á höfðu |»eir frétt, at Sjdðr hafði rœnt 
Pvara^karl; œtlaði Herrauðr pá at friða fyrir 

') auM tít , C y D. ^) ékrifast nú opiasi i A : 'hbe , ({>« e^ 
BAgu-Boti ; hh" bba. 



4 E. Saga Herhavds ok Bosa. 199 

Bdsa, dk sætta þá, ef |»e8$ yrSi auSit ; peir fengu 
veðr 8vá inikily at skip ^eirra skildust} týndust 
skip |>au öU) sem Herrauðr hafði heiman haft, 
enHerrauðr komst tvö skip íElfarsker, enBósa 
rak til Vinnlands' einskipa; par lá fyrir Sjöðr 
með tveimr skipum, nýkominn úrAustrv^, ok 
haf ði hann keypt konúngi dýrgripi ; en er Bösi 
vissi pat, hað hann sína menn vopnast, lagði 
hann til fundar viðSjöð, ok spurði, hverju hann 
vildi hætai at hann haföi rænt pvara karl^ en 
S}öðr kvað 'hann flrna djarfan, er hann |>oröi 
slíkt at mæla, par sem hann var áðr útlagi 
konúngSy ok kvað honum vel yfir at l^ta, ef 
pér mistuð eigi meira, Bósi bað hann taka 
vopn sín, sld f>á i bardag;a með|>eim, ok lauk 
svá I at Bdsi varð banamaðr Sjöðs , gaf hann pá 
grið I^eim, sem eptir voru af hans mönnum, 
en tdk at sár skipit ok allt |>at á var; en þegar 
honum gaf byr, sigldi hann undir Gautland, 
ok fann |>ar Herrauð, fdstbróður sinn , ok sagði 
honum tiðindin, en Herrauðr sagði honum, at 
pat mundi eigi bæta vinsældir við konúng : eða 
I>vf fdrt þú á minn fund, svá nær mér sem þú 
hafðir höggvit, Ek vissi, segir Bósi, at mér 
mundi eigi tjá, at forSast pik , ef pú vildir illu 
til þía snúa',. en ek póttumst par allt traust 
eiga, sem J>á vart. Kalla má, segir Herrauör, 
at ÍitiU mannskaíi væri at Sjóð, JxS mhr vœri 

t) VínUnds, C5 Vmabmdi, Z>; Finnland*, K «) »!•, C, 



• 200 Saga Herrauds ok Bosa. 4 k» 

skyldr, ok mun ek fara á fund'föður mítis/bk 
freista, efekgœtisætt ykkr. Bdsi iTveðst eígi 
vœnta mikils létta- af konúngi , en Herrauðr 
sag8i at eigi dygði ófreistat, Ferr Herr^uSr á 
fund föSur síns, ok gekk fyrir hann, ok kiraddi 
hanfl virðuliga. Faðir hans tdk honum fáliga, 
])VÍ hann hafði frétt áðr sameign peirra Bdsa ok 
Sjdðs. Herrauðr mælti til föður sfns; {>ar er 
til bdta at sjá, sem 'þhv eruð, Bdsa, félagá minn, 
hefir hent slis mikit, hanh hefír vegít Sjdð, sou 
pinn, pdat sakir vœri nokkrar til, ok viljum vér 
bjdða sættir , ok fé svá mikit, sem ^ú vilt sjálfr 
kjdsa, ok J^armeð vort fylgi ok hylli, ok slíka 
/ f>jdnustu, sem þér vilið hann krafit hafa.. Kon- 
iSngr seglr pá reiðugliga : mikit kapp leggr þá 
áj Herrauðr! at fylgja iUmenni |>essu, mundi 
mörgum pikja f>ér betr standi, at hefna brdður 
J)fns ok vorrar svívlrðíngar. Herrauðr segir 
pá: lítill mannskaði var at Sjdð, vei^ ek ok 
eigi, hvort hann var minn brdðir eðr eigi, pdat 
^ú héldir mikit til hans, pikir mér pú eigi 
I virða mik svá mikils, at |>ú vilt eigi sættir taka 

' .fyrir mínar (bœnir), en ek pikjumst pd bjóða 

betra mann f staðinn í þá Jijdnustu , sem hann 
I hafði. pá mælti konúngr reiðr mjök : allt f>itt 

I formæli, pat sem jþu veitir Bdsa, skal mikit 

I spillatil, pegar ek get honum náð, skal hann 

uppi hánga miklu hœrra, enn menn vita dæmi 

til, at nokkur jþjdfr hafi svá hátt hángit. ]pá 

I segir Herrauðr reiðr: ok ^at munu margir 



+-5K. 5ÁeA lÍERRAUDS okBosA. (201 

mæliai) at (þér) kunnið eigi sdma ySvarn at 
Ligg]a, en meS 'pyí at' Í^ú vilt mik éinkis 

virSa,' pá inátt |)ú til fésá aátla, at/eitt skal 

» • • . • 

yCr okkr gánga^ 6ósa ok mik, ok skaV ek 
syá verja Iiann sem sjálfan mik, ok mfer end- 

ist líf'tíl ok k&rlmenska, ok múnú 'pát pó 

» •« . « 

marg|r mœla, at ndgu dýr.muni |>á keyptr 
einn ambáttarson^'éf þtr gefiS oss vxð. Sneri 
Herraúðr Já í blirfu reidr mjök, ok létti eigi, 
fyrr enn* hann fann )3(5sá, ok sagði hónumj 
hversu Jéir* feSgar höfíú skílit, 

5. fíríngr 'konúngr lætr nú kalla sam- 
an liS sitt pk bíása hérbl^str, ok ferr tirtnóts 
við|iá fdstbræðr^ ok sld par pegar { barctaga 
meS |>eim; hafði konúngr li8 hálfu meira eða 
frjii' slík. peir fdstbræiír gengu vel fíam, 
ok drápu margán mann, en þd vorú 'peir 
ofrliSi bornir, ok vorii feir herteknír ok settir í 
fjötra, ok kastat í myrkyastofu, en konúngr 
var svá reiðr , at hann vildi |>egar láta drepa pá, 
en Herrauðr var svá vinsæll, at allir itlæltu 
undan, ok var |>d fyrst skipt herfángi^ ok grafn- 
ir enir dauðu j voru margir menn f dagpíngan 
við konúnginn, at hann skyldi taka sættir af 
Herrauð, 6k var hann leiddrfyrir konúng. Kon- 
úngr bauð honum grið , ók lögðu margir par 
vel til, en Herrauðr kveðst eigigrið viljapiggja, 
nema Bdsi hefði bæði lífs grið ok limá , en kon« 
língr sagði jþess aungva von} Herrauðr kveðft 

*) þreiin , ö. 



ð04 Sag A HERRA^mS OK BosA* S K. 

[úthvwf ttlúfatí} 
neniia' j^ fidsa ' < 

björg um^ véilir 

ok Herrauði ' ' 

heipt uppgefir. 
Eff>iirfglir 

slitni reiði, 

[ef stýrir^ 

stökkvi krdkar, 

rifni reflar, 

reki segl ofan , 

en akttaumar' 

allirslitni^ 

[nema pií Herrau8 

heipt uppgefir 

en Bögu-Bdsa 

biSir'* til sœtta', 

Ef pú ríSr, 
raskisttaumar, 
heltist hestar* 
en hrumist klárar, 
en götur allar 
ok gagnstigar", 
troðist tvefaldar' 
[í tröllhendr fyrir |)ér' } 
. nema pú Bdsa 



I) lit at hverfist, K. ^) en af styrí, C,' Z>, V. ^J auktaumiir, 
y. ^) bjóá^ír, Z>. ^^ nema J>ú BcJsa bjargir Teitir ok Iionum 
H. h. u., V. *) heslr J)inii, r, "^geinstigar, JP^. ») aUar, C, 
Dj á \í* |>ér, K. •) sVá þii tapir vegi, r. 



5 K. SagÁ HfiR&A9I>d ok B09A, 205 

björg um veitir^^ 

ok HerrauM 

heipt uppgefir. 
Sé þhr í hvllu f 

sem f hálmeldi'i 

en i hásœti , 

sem á haf báru ; 

[^ó skal pér síSar 

sýnu verra , 

ef ]>ú vilt við meyjar 

manns gaman hafa , 

[villr ert fú* vegaríns*, . 

vilt {>ú |>ulu lengri* 
pá segir konúngr: peigi jþii, vond vættr! ok 
vert í brutu, elligarmun ek láta meiða J>ik fyrir 
forbænir ^ínar. Svá höfum við ok fundizt, segir 
Busla , at við munum eigi skilja y fyrr enn ek 
hefi fengit minn vilja. Konúngr vildi |>á upp* 
standa, ok var hann fastr við sœngina, en 
smásveinar vöknuðu eigi, litBusla 'þá fara anu« 
an ^riðjúng bænarinnari ok mun ek láta um 
liða y at skrifa hann , en 'þó er |>etta upphaf á : 

TröU ok álfar 

oktöfra nornrri 

búar bergrisar 

brenni |>inar hallir, 

hati^ hrímþussar 



« «i • * 



[ A^r.f^; «11 jió.skal þtx seiniui .«yiiuv» Tera j yilla mfÍM »i» 
fajnao.Wa eáfa. ♦) þik, b, v. Cy D. 



* * I 



206 Sag A IIbrraitds ok Bosa« 5 K« 

[hellir Jíínar^ 

stráin stángi |>ik ^ 

[stofnar ángri * Jþik , 

ver8i pér nei, 

xiema |>ú vilja tninn gjörin 
Én pá er sá jþula var úti, segir konúngr henni : 
fyrr enn þú iUmælir meir, f^á mun ek gefa 
Herrauði líf , en Bdsi- fari úr landi, ok sé dræpr 
ok tiltœkr, nœr sem ek get áhent hann. pá 
skal taka 'þhr fram betr^ segir hún) hdf hún 
pat, er Syrpuvers heitir ^ ok mestr galdr er i 
fdlginn, [ok eigi er lofat at kveða eptir dagsetr^ 
ok er petta par i nær endanum : 

Komi hér seggir sex, 

se^ þú mér nöfh |>eirra ! 

öU dbundiil^ 

ek skal |>ér sýna ^ 

getr f>ú eigi ra&it , 

•vá at' rétt |>iki, 

{>á skultt f>ik hundar 

í helgnagai 
. en sál |>in 

sökkva í víti\ 

R* A. p. V. ^. n. iimi- LUIU\ i-i-i-i-i-i: 
mnii ^rrm! 

Ráð nú l>essi nöfni svá at rétt sé, eHigar hríni 
(at allt á |>ér, sem ek hefi]>^i' verst beðit, ok þessir 
karlar kunua yit yerst at biðja, nema |>ú gjörir 
mitta viljá'i Komingr vissi |>á varla , hverju 

■ ) hestar tto^i þík, D* «) éÁ ^tiömiiv (ttomir, D) leri, hin. 
3) toér, *. V. C. 4) þannis hin\ v. i A. •) þatfTÁ : ok cigi 
•r lolat| V. iT D. 



5-6 K. SagA HERRAUBð OK BoSA. 207 

svara skyldi fyrir forbœnura kerlfngar. Hvcrr 
er pinn vili ? sagði konángr ; sett þú |>á for* 
sendíng, (segir kerlíng), svá at tvísýni sé áj hvort 
peir haldi llfinu, okábyrgistpeirsiksjálfir Kon- 
nngr bað h&na pá i burt fara, en hún vildi ekki^ 
fyrr enn koniingr sdr henni eið| at hann skyldi 
halda |)at y sem hann lofaði, enda skyldi BuslU'^ 
bæn eigi á honum hrínaj hvarf kerlíng Jfi 
i burtu. 

6. At momi dags er konúngr snemma 
uppi , ok lit blása til J>íngS) ok voní |>eir J>áng* 
atleiddir Herrauðr ok Bósi, spurði kon]ángr|>á 
ráðgjafa sína, hvat við þá skyldi gjöra; en flestir 
báðu konúng vægja fyrir HerrauS« pá mælti 
konúngr til Herrauðs: Iftils vilt |>ú virða mik^ 
segir konúngr, en nd vil ek gíOra f>at fyrirbœn 
vina minnai at Bdsi skal hafa lífs grið ofc limaj 
hann skal fara úr landi, ök eigi aptr komai 
fyrr enn hann færir mér pat gammsegg^ et 
skrifat er nieð gullstöfum utan, ok erum við |>á 
sáttir, en elligar skal hann heita hvers manns nf ^ 
íngr; en Herraiiðr fari hvort sehi hann viU, 
fylgi Bdsa eða gjðri sjálfr ráð fyrir sér^ |>ví eigi 
munu við samvistum saman vera át svfr búnu ; 
voru ^éir fdstbræðr pá leystir ^ fdru {>eir pá til 
pvara karls', ok dvaldust hjá honum um vetr« 
inn. £n j^egar er voraði, bjuggu |>eir ferfi síná 
úr landiy ok höfðu eitt skipok á [fjdra mennok 
tuttugu<; fdru peir mjök at tilvisan Buslu^ 

> j sextigi ok trcir^ f^« 



208 SaqA HsitAAUÐ^ OK BOSA. 6-7 K. 



j^eir f»áí {, Amtzvegf ,kpmu.undlr Bjarma- 
. Iw^x ok lögSu Hn4ir ekin .eyXisWg; ,.^ 

7. Hárekr hét konúngr, er J)á réí fyrír 
Bjarmalandi) hann. v^i: kvongaðr, ok átti tvo 
8onU| hét annar Hræicekri en annar ^Siggeir $ 
Beir voru lcappar miklir ok hirðmenn GoS- 
mundar konúngs af GlæsisvöIIum, ok land* 
varnarraenn hans. Ðdttir Háreks konúngs hét 
Edda, hiin var fríð .sýnum ok flesta luti vel 
kunnandi. Nú er at segja frá peim fdstbræðr- 
um, at peir voru komnir undir Bjarmalandy 
ok ,lágu undir skdgi |>eím, er Vínuskögr heit- 
ixi |>eir reistu par tjald á landi, par var leyni 
nokkut ok fjarri mannavegum. Um marg- 
ininn sagði Bósi mönnum sínum, at peir 
Herrauðr mundi gánga á land ok kanna skög- 
inn, ok vita, hvers J>eir yr8i vísir: en fér 
skulið biða okkar hér mánuð, en ef við kom* 
um pá eigi aptr, pá skulu pér sigla, hvert sem 
]>ér viUð, pví pá erum við eigi lifs. Mönnum 
|)eirra {)ötti mikit fyrir pessu, en J^ó varð 
svá at vera, sem |>eir vildu. Síðan gengu 
|>eir fóstbræðr á skdginni ok höfðu |>at eitt 
til matar, sem |>eir skutu, dýr ok fugla, en 
stundum höfðu {>eir eigi nema ber^ ok safa« 
Skógrinn dnýtti mjök klæði |>eirra. Einn dag 
komu j^ir at húsabæ nokkrum, par stdð karl 
úti, ok klauf skíð; hann heilsaði f>eim, ok 
spurði |>á at nafniý peir sögðu til et sanna, 
ok spurði; hvat karl hét , en hann k veðst heita 



7 K. SaG A HEgEAUÐS 0& Bo8A« !^09 

* # 

Háketílli hann kvað ^éim til reiSu nmtrgtéiSé^ 
ef j^ir Tildi^ en þeit |)ðkkuðu honum^ ok 
sögðust gjaruan vilja ; fylgði karl ^eim til stofu, 
ok var f»ar fáhjúat; húsfreyja var við aldr^ 
döttur áttu f>au vana^ ok dró hún klœði af 
gestum ) ok voru peim fengin |»úr klð6ði j siS- 
an voru laugar fram lámar, ok var j^eim 
reist borl^) ok gefit gott 61 at drekkai en bdnda« 
ddttir skeínkti. Bösi leit opt hýrliga til henti* 
ar| ok sté fœti sínum i rist henni,* ok j^tta 
hragS lék hún honum. Um kveldit var ^eiitt 
fylgt at sofa með göSum umbúníngl^ bdndi 
lá i lokreykjU) en bdndadöttir í miðjum 
skála, en ]>eim fdstbrðeðtum var skipat í stafn^- 
sæng við dyr utar} en Jiá fdlk var sofnat^ 
stdS Bdsi upp, ok gekk til sængr bdndaddtt* 
ur, ok lypti klœðum af henni$ (hán) spyrr^ 
hvat jþar væri ; Bdsi sagði til. sin ^ kveðst Vilja ^ 
undir klœðin hjá henni: |>ví mér er eigi haígt^ 
Jiar sem um mik var báic, [ok gaf henni 
gullhring, ok gekk í sð^ngina tiUhennar^ ok 
fdr allt vel með þeim^ en ^ er af voru blíðu 
brögðy.birti Bósi fyrir henni um ferðir síaar^ 
ok'spurði, hvorthúnvissieigitil, hvertatleita 
skyldi at gammseggijþví^ sem tið bræðr erum 
eptir sendir^ ok gullstöíúm var ritat^ en hiin 
kveðst eigi minna mundu latma hoUum gullit 

*) þannfg y\ { hinum honúrUum éiendr hMíué frtktitA nM 
fundi þeirra^ Mgm elXi gtfif lH 9ogvtmar^ 

FoK^ALDAK Söot'nNoiitntLAirDA^ 3Rtv»t4 ^ 



210 Saga Herrauds ok Bosa. 7.3 K. 

ok g(5ða nœtrskeixitan, enn segja honuni) pat er 
hann vildi vita: en hverr var {>&r svá reiír, 
at þik vildi feigan ok senda |>ik forsendíngr 
eigi gengr álit til alls, ok ver8r engi frœgr af 
öngvu, eru {)eir ok margir hlutir, at opt snú- 
ast tií gæfu, póat háskasamliga sé stofnaMr; 

8. Her í skógi pessum stendr hof mikit^ 
J>at á Hiuekr konúngr, er hér rœðr fyrir 
Bjarmalandi, par er göfgat go8, pat er Jómali* 
heitii*, par er gull mikit ok gersemarj fyrir 
|>v{ hofi ræðr mdðir konúngs, sú er Kolfrosta 
heitir, hún er. mögnðð af bldtskap, at henni 
kemr engi hlutr á dvart; hún veit 'þaí fyrir 
með kynstrum sínum, at hún á eigi at lifa 
út allan penna mánuð, ]því fdr hún ham- 
fari austr á Glœsisvöllu, ok nam í burtu 
Hleiði, systur Goðmundar kondngs, ok ætlar 
at hiin skuli vera hofgyíja eptir sik; en í^at 
er {>d skaði mikill, f>ví hún er allra meyja 
kurteisust, ok væri betra at pat fœrist íyrir. 
Hvat er til vandhæfa £ hofmu? (segir Bdsi). 
Gammr er þar, segir hiSn, svá grimmr ok 
bölvaðr, at liann drepr allt, patsemfyrir verír; 
hann horfir beint í mdti dyrum, ok |)ekkir 
allt, pat inn kemr, ok er f>ví aungu lífs at 
vænta, er verðr fyrir kldagángi hans eða eitri; 
{>ræll einn er i hofinu, hann vakiar mat gyð- 
junni, t>'ævetra . kvigu parf hún í mál; und- 
ir Jþessum gammi er egg pat, er pú ert eptir 
sendr; grfðiSngr einn er í hofinu, tryldr ok 

• * ') þannig hin\ Jómanne, A» -» 



8 K. SaGA HfiRRAUÐS OK BoSA« 211 

hlótBÍTj hann var bundinn meh }árnvið]uni| 
bann^ skal skjöta kviguna, blandast pá dlyfjaa 
við hana, ok tryllast peir allir, sem af étay 
hana.skal matgjöra fyrir Hleiði konúngs syst- 
ur, ok verðr hún |>á líka tröll| sem hofgyðjan 
var áðr; nú þikir mér óvœnt um, at pá mun-^ 
ir sigra dvœttir pessar við svá mikinn tröll-^ 
skap, sém um er at eiga. Bösi |»akkaði 
henni sögu sína, sofa J>au siðan'til dags. En 
at morni för hann til Herrauðs, ok sagði 
honum, hvat hann haf^i frétt, dvaldust' |>eir 
par prjár nœtr, en siðc^n f dru peir i burtu $ sagði 
bóndaddttir peim til, hvat [)^ir skyldu stefna 
til hofsins, ok mœlti "vel fyrirpeim at skilnáði; 
fara f>eir nú leið sína. Einn morginn snemma 
sáu ^eir, hvar maðr fdr, mikiU vexti i grám 
kufli} hánn leiddi með sér naut, J>eir ]>dttust 
vita, at {>at mundi |>rœllinn, stiltu J>eir n^ at 
honum^ Ðdsi sld hann kylbuhögg^ ok varð 
f>at bans bani } siðan drápu J>eir kviguna^ si an 
fldu peir af henni belg, ok stoppu(^u upp með 
mosa ok lýng, siðan fdr Herrauðr i kufl Jþrœls^ 
ios, ok leiddi eptir sér kvígubelginn , en 
Bdsi steypti kápu sinni yfir J>rælinri, ok 
bar hann á baki ser, pangat til sem J>eir sáu 
hofitý þi tdk Bdsi spjdi, ok rak í rass |)ræln^ 
um, ok neðan eptir honum endilaungum, svá 
at oddrinntdk út um við herðarnar^ gengrsíðan 

*) duldiisty Cé 

02 



212 Saga Herrauds ok Bosa. s k* 

at hofinu, ok gekk Herrautr mn i hofit í bún^ 
íngi prœlsins , hofgyðjan var jj^á í svefnij Her- 
rauðr leiddi kvíguna á básinn, en leysti síðan 
gnðúnginn^ enhannhljöp upp ákvígunai mosa- 
belgrínn varS veikr fyrir, ok rak griddi höf- 
ubit i múrinn) ok braut af sér hornin^ en Her- 
rauðr greip i eyrun ok i granimar, ok snaraði 
hann úr hálsliðinum} |>á vaknaði hofgyðjan% 
ok hljóp á fætr; i jþessu kom Bóú inn, ok bar 
. Jrælinn upp yfir sér á spjdtsoddinum ; gamm- 
inn brá við skjdtt, ok steypti sér ofan úr hreiS- 
inu , ok œtlai^i at gleypa ]>ann, sem ina 
var kominn, [svalg hann nú J>rælinn ofan at 
midti'j Bösi pry sti sp jdtinu, okgekk f>atí gegnum 
háls gamminum^ allt |>ángat til at stdð í hjatt- 
anu; gammrinn festi klærnar í [kryppu Jiræls*- 
ins% en setti vænghnúann við eyra Bdsa^ svá 
hann féll í dvitj féll gammrinn ofan á hann^ 
ok voru hans fjörbrot eigi lítil. Herrau8r réð 
á kerlíngu, ok varpeirra (atgángr)enn harSastr, 
haf5i kerlíng iUa skomar neglr, ok reif hún 
hold hans niðr at beini; bárust pau |iángat 
at , sem Bdsi var fallinn, j>ar var bldSugt mjök, 
varS kerh'ngu hált á bldðinu, ok féll á bak aptr, 
voru {>á sviptingar miklar meS |)eim, voru ýms- 
ir undir; Bdsi raknaði |>á við, ok greip höfuð 
griðúngsins ok rak á nasir kerlíngu, en Her-- 
rauðr sleitaf henni höndina í axlarliðinum^, en 

') gj'ngrín, C. ^) K t/. C, />♦ *) fijúmn • þrælskrokknum^ 
C, 1>, ^) tók htnni aú at dofna leikriiin, b. v. C, D. 



8 K, SagA tfaftAAUDS OK BoSA. 213 

* 

i fjörbrotum hexrnar varð landskjálfti mikiU; 
|)eir gejigu nú um hofit ok ramisökuðu í hreiðri 
gammsins, fundu J>eir eggit^ ok var ^at allt 
með guUstöfum rítat; (ar fengu peir gull svá 
mikit, at peir höfðu nög at bera \ fieir kvomu 
at stallipeim, sem Jdmali' stöðáj af honum 
tdkupeir guUkörónU) setta með tölf gimsteinumi 
ok men (at sem kostaði 3 hundruð markai 
ok úr knjám honum töku Jieir silfrbolla sva 
störan, at aungvir f jdrir menn mundu af drekka ; 
hann var fuUr af rauða gulU| en pell {>aty sem 
tjaldat var um Jdmala^, var meira vert heldr 
enn prír f armar af drdmundi |>eim^ er ríkastr gekk 
um Grikklandshaf $ petta tdku peir allt tíl sín. 
peir fundu afstuku eina i hofinu, ok var hún 
komin mjök leyniUgai fiarvarfyrir steinhurS 
sterkUga læst, ok voru peir aUan dag upp at 
br jdta, áðr enn peir kvomust inn. peir sáu þar 
konu sitja á stdU , eigi höfðu f>eir aðra vænni 
séðj hár hennar var bundit við stdlbrúðir, J)at 
var fagurt sem hálmr barinn eða gulUeinn ný- 
skafinný járnfestur var um hana miðja sterkUga 
læst at henni} bún var grátin mjök; en er 
bún sámennina, pá spurðihún, hvat yUi dkyr- 
leika peim, er verit hefir í morgin : eða pví þik- 
ir ykkr U'f ykkvart svá íUt, at J>ið jfýsizt híng- 
at í tröUa hendr, pvíat peir, sem hérráða fyrir, 
inunu f)egar drepa ykkr, at vart verðr við ykkr j 

^) þunnis Cj Dy V\ Jónianiis, A^ ^^ þannig* 



I . 



214 Saga Herr auðs ok Bosa. . 8 ^K. 

en þeir sögðu, [at mörgu svaraði frestinu% ok 

spurtu J>ö at, hvathúnhét, - eðr {>v{ hun vœri 

par SV& harðliga haldiný en hún sagðist Hieiðr 

heita, ok vera systir Goðmundar konúngs af 

GUesisvöllum: en tröUkona sú^ er hér rœðr 

fyriri sdtti mikpángat með fjöllcýngi, ok œtlar 

at ek skula gánga fyrír b](5tum í hofinu' , f>á 

hdn er dauð, en ek vildi fyrri gánga á loganda 

bál. Góð mundir pú fieim manni, ^segir Her- 

rauðr, er pik leysti undan pessu ánauðarokiý 

hún kveðst vita, at ^at mundi engi geta gjört^ 

mundir 'þú til vilja vinna ^ at vera mín kona, 

ef ek kæmifiSr héðan í burtu? Aungvan veit ek 

pann monskan mann svá leiðan, at ekmundieigi 

heldr vilja eiga, enn vera bldtuð hér í hofinuý 

eða hvert er nafn |>itt? Herrauðr heiti ek| segir 

hann, sonrHríngs konángs af Eystra-Gautlandi, 

en eigi parf pú at dttast hofgyðjuna héðan af, 

þvíat yið Bdsi höfum [séð ráð fyrir henni% ea 

til þess mátt jþúœtla, at ek (muni) sœmda verðr 

þikjast, ef ek leysi I>ik héðan; ek hefi eigi 

meiraí veð at setja, ennsjálfa mik, (segir húri,) 

ef pat er vili frænda minna, ekki mun ek leita 

giptínga tilfrænda f>inna, (segir Herrauðr), ea 

aungan vil ek undandrátt í ^essu máli , en eigi 

fikal nauðoka {>ik til kaupa nokkra^ þvl ek f>ikj- 

umst pér eigi varboðinn, ok skal leysa |>ik sem 

i) freBt mundi ▼erd'« Á um Itrí^ á þeirr.i atgjör^iim , f. 
*) ok yera hkf abbndís, 6, v. C, Í), K» ^) siíugit yfir i)au«^ 
mi}lum beunar, C^ 1), f\ 



r 



8-9 K. SaGA HeI^AUDS OK BosA. 215 

áðr; eigi yeit ek pann naann, seg|r hiSn, at ek 
xnundi heldr kjösa enn |>ik af öllum peim , sem 
ekheGséð; eptirjiatleystihannhana, okkveðst 
(á YÍldu gjöray hvort er hún vildi, atiara heim 
með sér, ok gjörSi hann bruUhlaup til hennar, 
eðr senda hana austr á Glæsisvöllu, ok sjá hana 
aldrei $í5an ; en hún kjöri at fara me& . honum, 
ok lofaði hvort öSru sinni trú. Eptir þat báru 
fieir út guU allt úr hofinu ok gersemar, en síð- 
an lögðu |)eir eld i hofit, ok brendu upp allt- 
saman , svá at ekki sáörmul nema öskuna, fóru 
siðan í burtu meSféð, pat sem|>eirhöfðufengit) 
ok léttu eigi fyrr, enn jþeir kvomu aptr til 116* 
ketils karls, ok dvöldust peir |>ar eigi lengi hjá 
]>eim karli ok kerlíngu, gáfu ^eir J>eim fé mik- 
ity en báru á mörgum hestum gull ok gerscni- 
ar til skips síns, ok urðu menn {>eirrá pcim 
fegnir. 

9. pessunœstsigldu^eir burtaf Bjarmalandi, 
sembyrgaf,oker|)áeigigetitfyrrumfirðir^eirra, 
enn jþeir kvomu heim í Gautland, okhöfðu j^eir 
{>á tvo vetr í burtu verit; gengu Jeir |>á fyrir 
konúng, ok færði Bdsi honum eggit, ok var þá 
brotin rauf á skurninni, ok voru ]>ar í 10 merkr 
rauða guUs, hafði koniíngr skurnit* fyrir borð- 
ker síðan. Bósi gaf konúngi kerit, |>at sem 
|>eir tdku af Jómala^, ok voru peir nú sáttir. 
í I>enna tíma komu ' feir til hirðar Hríngs kon- 
úngs, Dagfari ok Nátifari, brfeðr drottníngar, 
ok voru peir sqndir af Haraldi Ilildilönn i liðs- 



2 16 Sa6 A IIerR AUDS^OK Boð A« 9-10 K. 

l)ón, jþviat ^i skyldi vera barda^ á BrávöUum, 
^r mestr befir verit 4 NorJJrlöndumy sem segir £ 
«ogu SigurSer Hrings, föður. Ragnars loðbrökar. 
Hríngt kondngr bað HerrauS fara.fyrir sik, ea 
hann kveðst skyldu geyma brúðar.Uans á með- 
an, ok skyldu f»eir þá vera sittir nm allt |»at, 
iemjþeirra hefir { millum farit. Herrau^ gjörði 
'liú, aem faðir bans beiddi, ok fdru J>eir Bdsi 
með (eim brœðrum með Gmm bundruð manns 
til möts við Harald konúng. í pessi orrostu 
féll Haraldr konúngr, ok m^ð bonum fímtán 
komingarahnarshundraðS} sem segirisöguhluis, 
pk margir kappar ^eir sem konúngum voru 
meiri; |>ar féllu |)eir Ðagfari ok Náttfari} ea 
j^eir Herrauðr ok Bdsi urðu báðir sárir , en pd 
kvomu fieir báðir aptr úr bardaganimi, úk böfðu 
þá otðit umskipti i Gautlandi) meðan jþeir voru 
burtu, 

10, Nú tokum v2r par til máls, at Goðmundr 
konúngr frá GlœsisvöUum saknar systur sinnari 
ok var hennar leita farit bæði á sjö ok á landi, 
ok kunni bana. eigi upp at frétta. peir bræðr 
Hrærekr ok Siggeir vom 'þÁ með Goðmundi 
ko^úngi, Ko];úngr bað Siggeir at bindast fyrir 
at leita Hleiðrar) ok vinna ^at til eiginorðs viS 
haua, en Siggeir kveðst ætla, at eigi mundiauð- 
velt at finua hana, ef hofgyðjan á Bjarmalandi 
idssi eigi til hennar. Siðan bjuggust peir úr landi, 
ok höfðu fimm skip, ok fara nú pángat til, sem 
þeir kvomu ,tíl Bjarmalands ^ ok f undu Hárek 



10 K. SAGA*HBaBAin)ð0KB08A« 217 

p 
I 

konúng 9 ok sögðu bonum sín er endi , en hann 
sagðiy at ^eir skyldu fara til hofsins, ok eigi 
mundi laust fyrir liggja, ef JdmaU< eða gyíjan 
Tissi eigi til. Ea litlu síðar fdru peir til hofsins, 
fundu |>eir par öskudýngju^ en eigi sáu jþeir 
örmöl nókkurs pess í hofinu átti at vera \ fóru 
peir pá um skóginni ok komu til bygða karls 
ok kerlíngar, ok ftéttu eptir , hvort |>au vissi 
eigi tily hverr hofinu hefði grandat, en karl 
kveðstei^ [lartil vita, ensagðist|>ó vita, attveit 
^uaskir menn hefði legit undir Vínuskögi Iengi| 
hétannar Herrauðr, en annar Bdsi, ok kvað 
sér |>á |»ikja Ukasta til, at hafa gjört |ietta stdr- 
virki, en bdndaddttir sagði, at hún heiði fundit 
þá i veginumi ^á peir f dru til skips 9 ok með 
peim'hefði farit Hleiðr, systir Goðmundar aí 
Glæsisvöllum , ok kvað |>á svá hafa sér sagt ^ at 
heonar mœtti til ^eirra leita , ef nokkur vildi 
eptir henni leita, Eptir |>at stefna peir brQsðr 
at sér liði um allt Bjarmaland, ok fengu peir 
pr)ú skip ok20; sigldu peir síðan lil Gautlands^ 
ok komu peir par í |>ann tima, sem peir fdstbræðr 
voru í batdaganum á Brávöllum, ok var Hringr 
konúngr fámennr heima, buðu f»eir konúngi 
bardaga, elligar gefa upp meyna. Konúngr 
kjöri heldr at berjast; urðu par skjdt um- 
skipti , f&ll |)á Hriqgr konúúgr ok mestr hluti 
Uðshans, en peirtdkumeyna, en ræntu f&nu 
ok miklnm<rersemum, okfdruiburtu síðan, ok 



\ m 



218 Saga IIkrrauds uk Bosa'. lo-ii k» 

IHtu etgi fyrr, enn þeir kvomu heim á Glæsis- 
völlu, ok varð Goðmundr konúngr fegínn syst- 
ur sinni, okpakkaðijieim fyrirferðina, okj^ótti 
J)eirra ferð or^in en fræga^a. Siggeir biðr nú 
Hleiórar, en hún var treg til pess, [ok kvað pat 
uiakligt, at sá nýtisín, sem hana hafði frelsat 
iir tröllahöndum'y en kondngr kvað hann vel 
til |>ess hafa unnit: á ek ok at ráða giptíngu 
pinni, segir konúngr, skal ok eigi útlendum 
faöföíngjum gagnast at eiga pik, ef |>ú yilt eigi 
vorúm ráðum hlýta, varS nú svá at vera, sem 
konúngr vildi ; [látum þi nú búast við bruU- 
blaupi sinuy J^víat péir hyggja gott til sín'. 

11. Tökum nú par til , at peir Herrauðr 
ok Bdsi kvonlu heim hálfum mánaði síðar enn 
}>elr Siggeir sigldu í brutu^ sakna |>eir nú vin- 
ar í stað^ takapeir ráðagjörðir sínar , sötti Bdsi 
föður sinn at ráðum, en hann sagði peim, at 
Jieir mundi ofseinir, ef peir söfnuðu miklu liði, 
ok sögðu at |>eir mundi heldr ná konúngsdóttur 
með djúpsettum ráðum ok snörum atburði ; 
varð pelta ráð Jieirra, a; |)eir bjuggu eitt skip, 
ok völdu pr játigi manna. Smiðr skyldi fara með 
{leim, pk hafa forsögn alla ok skipun á siglíng 
{)eirra, lagði hann* ok mörg ráð til með peim^ 
sigldu I>eir nú, pe^'^arpeir voru búnir. pá var 
Smiðr svábyrsœll, at hafði ndgan byr ávalt, ^egar 
hann stýrði, ok verðr ferð peirra með meira 

i) h. t/. hin, ^) en þnt mætti vev&áf at beína S]%itiU yrífl h 
bo^iuu , b. v» Cy D; frd [ i/« v JT* ^ J þeim^ o/auki& i A\ 
Kail ok iiu«li, C, X>« 



11 K. Saga Herrauds ok Bosa. 219 



flýti, enn Hkindi pœtti á vera, kromu f>eir vonu 
bráðara austr í Græsisvöllu, ok lögðu skipi sinu 
undireinn eyðiskóg. Smiðrhafðihulinsh)álmyíir 
skipi J)eirra; peir genguálandBósiokJEIerrauðr, 
kvomu |>eir at húsabœ litlum ok kyrfiligum \ par 
bjdkarl ok kerlíng; pau áttu ddtturvæna ok vel 
kunnandi^ böndi bauðpeim nætrgreiða;}>eir págu 
pat ; Jar voru gdð hýbyli j |>á var áliðinn dagr, 
ok var peim unninn beini , ok voru tekin upp 
borð fyrir |>á, ok gefit munngát at drekka, ok 
var |>ar gott öl ; bdndi var fálátr ok dspurull, 
en f>d borðaði hann með f>eim$ bdndaddttir var 
par miklu mannúðugust af jþeim, skeinkti hún 
gestum; fidsi var glaðlátr við hana, ok gjörði 
henni nokkrar glíngur; hún gjörði ok svá i 
móti. Um kveldit var |>eim fylgt at sofa, en 
f>egar at Ijds voru slokin, f>á kom Bdsi par sem 
bdndaddttir lá, ok lypti klœðumaf henni^ hún 
spurði, hvat par vœri, en«Bdsi sagði tilsínj 
hvat vilt^þú híngat? segir hún; [ek vil skemta 
pér, sagði hann, ok gaf henni fingrgull, ok 
gekk í sængina til hennar'; ^ok skemtu f>au sér 
um ndttina; hún spurði hann, hvaða manni 
hann væri, en hann sagði til et sanna, ok spurði 
i mdt , hvat |>ar vœri títt i landi, en húu sagði 
at ^dX vœri nú nýast , at |>eir bræðr Hrærekr 
ok Siggeir hefði nað Hleiði, kondngs systur, en 
drepit Hríng konúng í Gautlandi : ok |>eir eru 

*ij /mnfu'g y '^ i hinum hitndrilunum ttcndr noXlu& Jrelmrck 
umfundi þtirrnt 



220 Saga Herrauds ok Bosa^ ii k» 

nú svá frœgir orSnir af peirri ferð^ at peirra 
líkaT skal eigi vera i öllum Austrvegij ok kon<- 
úugr hefSi gefit Siggeir systur sína^ vÆiri ^at 
i móti bennar vilja, ok skyldi nú blrullblaupit 
vera innan priggja nátta; en peir eru svá 
varir um sik, at peir hef&i njósn á hverri 
götu ok í hverriböf Uy ok mætti ekki á dvart 
komai I>v{at |>eim pikir aldrei örvænt, nær 
peir Herrauðr ok Bdsi kynni at vitja meyjar- 
ionar: konúngr hefir látit gjöra sér höU svá 
miklay at á benni eru hundrað dyra, ok er 
jafnlángt i miUi allra, hundrað manns má rúm* 
liga í (vera) miUum bverja dyra } tveir dyraverðir 
eru við hverjar dyr, ok skal engi mega inn* 
gánga^ nema sá er f)ektr væri við einsbverjar 
dyrnar^ en sá, sem hvergi væri pektr^ pann 
•kyldi taka ok hafa i varðhaldi| pángat tii er 
prdfaðist, hvat manni er.hann værij sæng 
stendr á miðju hallargölfi, ok eru |>ar fimm 
pallar upp at gánga, I»ar skal liggja brúðrin 
ok brúðguminn, en hirðin öU skal vaka, ok 
mi peim því eigi á övart koma. Hverlr eru 
snenn með konúngi, segir Bdsi, fieir er hann 
heldr mest af? sá heitir Sigurðr, segir hún, 
bann er ráðgjafi konúngs, ok svá mikiU meist- 
ari til hljdcfæra, at bans liki er engi, þó aU- 
viða leiti, ok mest á hörpu slátt; hann er 
farifm til friUu sinnar, hún er ein bdndadótt- 
ir hér við skdginn, hann lætr sauma sér klæði 



ilrl2 K. Saga H£rrauds or Bosa. 221 

ok semr hl]d8fœPÍ5Ía} eigi er nú getit um skraf 
|>eirra fyrst at sinni ^ sofa |)au af um ndttina. 
12. Um morguninn snemma kemr Bdsi til 
Herrauðs, ok segirhonum, hvat bannhefir frétt 
um ndttina; en síðan bjuggust peir burtu frá 
karli ok kerlíngu' ; fdru |>eir at tilvisan bdnda* 
ddttur, Þ^ngat til sem |»eir sáu bað ^ann, er 
Sigurðar var votí; {»eir sáu, hvar Sigurðr 
fdr ok einxi sveinn með honum, ok stefndu 
heim til bofgarinnar} j^eir gengu á veg fyrir 
Sigurð; Bdsidrap Sigurð, en Herrauðr kyrkti 
sveininn til banai síSan tók Bdsi l^á^ ok fld 
belg af ^eim báðum^ ok fdr síðan til skipa 
sins, ok sögðn Smið^ hvat peir höfðu afrekat^ 
gjörðu jþeir |>á ráð sín. Smiðr færði Bdsa ' í 
nágHmunai en hann fdr sjálfr í aðra; síðan 
fdr Bdsi í klæði Sigurðar^ en hann fdr sjálfrí 
jþann bú&íng^ sem sveinninn hafði átt^ ok 
hafði hans nágrímu fyrir s^r; sðgðu ^eit^ 
Herrauði fyrir, hversu haan skyldi bera sik at, 
fara nú síðan hcikn til borgarinnar^ komu {leir 
atpeim hallardyrumi sem Goðmxindr kondngt 
var sjálír fyrir, pdttist hann f>ar kenna Sigurð^ 
ok fagnaði honum vel^ yarSigurðr nú innleiddr^ 
tók hann pagar at sérféhirzlurkonúngs^ ölgögn 
ok k)allara ^ ok hefir skipun á , hvert öl fyrst 
skal drekka , ok segir by rlurum fyrir y hversu 
ákaft j^eir skulu skenkja, segir, at f)at varðar 
mestu, atmenn verði et fyrsta kveld sem drukn* 

1 ) ok f af B6si dóttur hans fíagrguU, ok rar tyr i innatii ^. t/. C» 



222 Saga Hbrrauds ok Bosa« i2 k. 

astir^ pTÍ par eymír lengst af. pessunœst var 
höfðíngjum i sœti fJ^ipat ok bruðrin innleidd ok 
á bekk sett, ok meS henni margar meyjar hæv- 
erskar. Goðmundr konúngr sat í hásœti, ok 
Siggeir brúðgumi í hjá honura, Hrœrekr' pjön- 
aði bn'iðgumanum ; eigi er hér greint^ hversu 
höfðíngjum var skípat, en pess getr at SigurSr 
slö hörpu fyrir brúðunum; ok J)á at fuU voru 
innboriny töluðu menn, at hans líki myndi 
engi vera,^ en hann kvað par lítit mark at 
fy rst ; en konúngr bað hann eigi afspara. En pá 
inn kom |^at minni, at signat yar P<5r, ^^á 
skipti Sigurðr um slaginn, t<5k þ& at ökyrrast 
allt, |)atsemlaust var, bœðiknífar ok borðdiskar, 
ok allt pat sem laust var ok engi hélt á, ok fjöldi^ 
manna stukku upp úr sætum sínum, ok léku 
á gólfinu, ok gekk ^etta lánga stund; pví^ 
næst kom inn J>at minni, sem helgat var 
öUum Asum, skipti Sigurðr pá.enn um slag- 
ina, ok stillti f>á sv& hátt, at dvergmáli kvað 
á öUu; stdðu pá upp allir J>eir, sem í höUinni 
voru, nema brúl^rin ok brúðguminn ok kon- 
lingrinn, ok vaf nú allt á ferð ok flaug í höU- 
inni, ok gekk pvi lánga stund. Konúngr 
spurði^ hvört hann kynni eigi fleiri slagi , ea 
hann segir at eptir væri enn nokkrir slagir, 
ók bað fdlkit hvilast fyrstj settust menn þá 
niör fyrst) ok tdku til drykkjuj sló hann pá 

t)JIarekr, Wr ok /ramve-ié, C, O. ^) hir v. bla&i A; 



12 K. Sága Hcrrauds ok Bosa. ' 223 

• * . 

Gýgjarslag ok Drauœbdt* ok H)arrnndabljd8; 
en pvinæst kom inn minni, Jþat vár signat 
Oðni, ok lauk Sigurðr pá upp hörpunni, hún 
var 8vá mikil, at maðr mátti standa réttr i' 
henni^hún var öll sem á rauða gull sæi; par 
tók hann upp hvíta glófa guUsaumaða, ok slrf 
pá pann slag, at Faldafeykir heitir, stukku jþá 
faldamir af konunum, ok léku peir fyrir ofan 
])vertrén) stukku konurnar ok allir mennir- 
nir, ok engi hlutr var sá^ at kyrr Pyldi; en |»á 
^etta minni vai^ afgengit^ |ȇ kom inn ^at 
minni, er helgat var Freyju, ok ótti pat síð- 
ast at drekka, tók Sigurðr pann streng, er lá 
um alla J>vera strengina, hann hafði hann 
ekki fyrr slegit, ok bað konúnginn búast við 
raníma slag, en konúngi brá svá vi6, at hann 
stökk upp^ ok STa brúðrin ok brúðguminn, ok 
léku nú öngvir vakrari, ok gekk pessu um 
lánga stund^ tdk Sigurðr nú sjálfr hörpunai 
en Smiðr tök i hönd brúðinni, ok lék nú 
allra vakrast ; hann tdk borðbnnað af stdlnum^ 
ok kastaði upp i sœngina, j^gar hann sá sér 
færi á. En frá Herrauði er pat at segja, at 
hann lætr menn sina fara með sjónuin, ok 
meiða öU pau skip^ sem i nánd voru, svá ekki 
var sjöfœrtý suma hefir hann heima i borg-- 
inni, ok báru {)eir til sjdfar gull ok silfr, er 
Smiðr hafði lagt honum til handprgagns; var 
nú mjök húmaty sumir fdru uppá glugginni 

*) Di-ainbualag, f^. *) maganum á, b v, Cj D^ V» 



224 SagA HfiRRAUDS OK BOSA. 12-lð K» 

ok skynjutu, hvat itmi var, ok dröu út um 
glugginn^ |)at $em upp var kasut í s«ngina, 
en sumir færðu til ^kipa, ok fermdu skip, ok 
snéru stöfnum frá landi sem skjdtast. 

13. pat berr nú nœst til tíðinda^ at pá 
]^eir Uku sem glaðast i konúngs hðU) at maðr 
kemr í höllina, sá var mikiU vexti ok fríðr 
aýnum, hann v^r i rauðum skarlazkyrtli, ok 
silfrbelti um sik ok guUhlað um enni, hann 
var slippr^ ok fdr leikandi sem aðrir, pángat 
(til) hadn kom fyrir konúnginn} hann reiðir 
^á upp hnefan, ok drepr um nasir konúngí 
&V& mikit högg) at úr honum stukku J>rjár 
tennrnar. en bldð ^tökk úr nösum hans ok 
munni, en hann fell sjálfr i aungvit. Siguiðr 
&ér l^att ok kastar hörpunni upp i sængina^. 
en rak báða knefana miUi herða honum^ 
hann sn^ri undan, en Sigurðr epiir honum 
ok þeir Siggeir ok allir aðrir, sumir styrmdu 
yfir konúngi. Smiðr tdk i hönd brúðinni, ok 
Uiddi hana upp i sœngina, ok læsti hana ^nn<- 
an i maga hörpunar, en |)eir drögu hana út 
um gluggin, sem 'úti voru, ok svá sjálfan hana 
tneð^ ok flýttu sér til skipsins, g^ngu siðan út' á 
skipit) var sá jþá par kominn , er konúnginn 
háfði slegit. Sigurðr gekk út á skipit, |>egar 
hann kom, en ^Siggeir eptir honum með brugðit 
sverð. Sigur&r snérist aptr i mdti honum , ok 
hratt hdnum á kaf$ urðu {>á hans menn at 
drliga hann á land verr enn dauðan | en Smiðr 



13 K. SagA HeKKAUDS OK BOSA. 225 ' 

hjó landfestina 9 settust f>eir tilára, ok drdu 
seglúpp, ok gjörðu bæði| at sigla okrda, ok 
létu gánga út á haf. Hrærekr hljdp til skips, 
ok margir menn með honum, en pegar skipum 
var fram hrundit, féll par í kolblár sjdr, ok var 
JiYÍ eigi eptir peim farit, ok varð *|»ví svá búit 
at vera; yoru ok allir drukknir, syá at peir 
▼oru verr enn ráðlausir^ snúa nú heim til hall- 
ar^ ok var ]þá konúngr viðraknaðr^ ok |>d lítils 
máttarj leituðu f»á menn vi^ at næra hann, 
en< hann var mjök máttdreginn^ en veizlan 
snérist í sút ok sorg. pá er konúngr tdk at 
bressasty gjörðu f>eir ráð sín, kom p^im f>at ásamt, 
at slíta eigi fjölmenni, ok búast sem skyndi- 
ligast at fara eptir peim fdstbrœðrum, Láium 
J>á nú búast, en vikjum nú aptr tii peirra fdst- 
hrœðra; peir sigla ^ángat til, sem |>eir vissu, 
at vegirnir skildust, ok lá annar til Bjarma- 
lands} bað Bdsi pá.Herrauð sigla heim tilGaut- 
lands, en hann kveðst eiga erendi til Bjarma- 
lands| en Herrauðr kveðst eigi vi.ð hann skilj- 
asty ok spurði , hvat í erendum yæri y en hann 
sagði I at pau mundi síðar birtasL [Smiðr bauð 
atbíða þeirrafimm nætn Bdsi sagði, atpeim 
mundi J>at vel endast^, tdku |>eir bátinn, ok fóru 
i bruttu 9 ok kvomu nær bæ Háreks konúngs ; 
J>eir földu bátinn undir leyni nokkut, ok gengu 
til bygða; par bjd karl ok kerling, |>au áttu 

> ) hh- hyrjar aptr A, ^) v. •£ C ^ gendatt^ rángt A, 

FORVÁLDAR SöOVRNoilDllLAHDAy 3B»DI. ^ ^ 



226 Saga Herrauds or Bosa« 13 k. 

ddttur væna, |>ar var vel yi8 peim tekit; at 
kveldi voru borS upptekin ok laugar framlátn- 
ar, ok var peim gefit gott vín at drekka. Bdsi 
leit pá hýrliga til bdndaddttur , en hún veitti 
honum pat í mdti, en litlu sí8ar fdru menn til 
sængr. Bdsi komtilsængr bdndaddttur^ hiSn 
spurSi, hvat hann vildi} [en hann kvaðst mundi 
gleðja hana gersemi j léku |)au af um ndttina^. 
Ok sí8an töluöust pau við, ok spuríi hán, hvaðan 
hann vœri} hann sagíi til et sanna, ok spurði, 
hvort hún væri nokkut 1 kærleikum vi8 Eddu 
konúngsdóttur; hún sagöist opt koma í skemmu 
til hennar, ok vera par vel tekin: ek mun 
hafa {)ik át trúnaíarmanni, segir hann ; ok mun 
ek gefa pér prjár merkr gulls, en þú skalt koma 
Eddu konúngsddttur í skdgínn til mín, Hann tdk 
iSr piSngi sínura prjár valhnotur, pær yoru sem 
á rauðaguU sæi, ok f ékk henni , ok bað hana 
segja konúngsddttur, at hún vissi í leyniligum 
staS, at slíkar hnetur væri ndgar; en bdndaddtt- 
ir svaraSi , ok kvaS hana eigi upporpna fyrir 
einum, kva8 henni fylgja at jafnaði geldíng 
Jiann, er Skálkr hét, ok væri svá sterkr, at hann 
hefði 12 karla afl, hvat sem prdfa pyrfti. Bdsi 
kveSst pat eigi hirða, ef eigi væri viS'fleirum at 
sjá. Um morgininn snemma fdr hún at finna 

konúngsddttur, en feir Bdsi fdru í skdginn} 

•iw— i"^— » — — — 1 • 

i) þannig V^ en i hinum iitndr noklu^ ' frekara um fundi 
þeirra* Bir byrjar B, 



13 R. Saga Herrauds ok Bosa. 227 

hun sýndi konúngsddttur gullhneturnar, ok 
sagSiy at hún vissi, hvar at slíkar fyndist; fdru 
þær nú f sköginn, ok j^rœllinn með peim. 
Ná verSr Bdsi ok Herrauðr varir vií, hvar fau 
fara^ ok snúa til mdts við pauj Bdsi heilsa^i 
konúngsddttur, ok spurSi, ^vi hún fœri svá 
einmana; hún kvað eigi hœttligt um pat; 
hann kvað |>at vera , sem takast vildi , ok tdk 
hann |>á til konúngsddttur, pk bað hana gjöra 
annathvort, fara viljuga með sér, eðr hitt at 
hann gjörði par brullhlaup til hennar par í skdg- 
inum. prællinn spurSi, hverr pessi vœri svá 
iirnadjarfr, at slík ódœmi pyrM at tala, en 
Herrauð^ bað hann pegja. prællinn hafði 
klumbu stdra, ok sld til Herrauðar, en hann 
brá við skildinum, ok var höggit svá púngt, 
at skjöldrinn brotnaði i sundr. Herrauðr 
hljdp undir prælinn, en hann tdk sterkliga í 
md ti, voru þat sviptíngar stdrar^ ok fórpræll- 
inn hvergi á hæl. pá kom Bdsji at, ok tdk 
fætr undan |>rælnum, ok lagði hann snöru á 
háls honum, ok heingðu hann par á viSinum } 
en síðan tdk Bdsi konúngsddttur, ok setti hana 
á handlegg sér, ok bar hana svá til skips, 
létu síðan frá landi, ok léttu eigi fyrr, enn 
peir fundu Smið. Konúngsddttir barst lítt 
af, en pegar er Smiðr hafði orS við hana, pá 
tdk af henni allan dhug, ok sigldu 'þelr síSan 
heim til Gautlands. 

P2 



228 Saga HeRAAUÐs ok BpsA. 14 k. 

14. Tökum ná f»ar til máls, sem rf^ir 
Göðmundr konúngr^ok Siggeit búa lið sitt^ 
ok ðigla eptir peim í^istbraeðrurai ok höfðu 
f>eir ögr}mni hers^ en svá haf5i Goðmundi 
konúngi orðit jþúngt pústr Herrauðar, at eigi 
var hann ferðugr at fara pessa ferS, ok s^yldi 
Siggeir ok ^eir brœðr hafa v^ ok vanda af -fiessi 
ferS. ^eir höföu fjörutigi skipa af GlœsisvöU- 
um, en péir juku Jd mörgum vVS'i ferSinni; 
fdru f)eir nú, til Jiess er :peir koma til Bjarma- 
lands/ ok fundu Hárek konúng, nk höfSu peir 
Bösi ok Herrauðr fyrir litlu pa^an siglt, ok hafSi 
Hárekr konúngr f»á fuUa vissu yfir, at |>eir heiSi 
tekit í burtu ddttur hans, hafði hann f)á búit 
liSsitty okhafSi hann fimtán^ skip öU stdrok vel 
skipuð , slœst hann r\ú i ferð með f)eim brœSr'- 
um, höfSu fieir pá alls 60 skipa^ sigla nú til 
Gautlands. £r «]^at at segja frá j^eim Her* 
rauSi ok Bdsa^ at pegar fieir kvomu heim^ 
söfnuSu f»eir at sér múg ok margmenai, ok 
vildu vera búnir viðy ef ^eim vœri eptirfor 
veitt, en halda f>á [brullhlaup sitt, er færi gœf- 
ist á^. £n pvari karl hafSi látit smíða spjdt 
ok örvar j á meðan fteir voru í burtu , ok var 
nú eigi lángt at bíða 9 áðr enn par kom samau 
mikit fjölménni; en f>ann dag, sem fteir œtl- 
uðu sitt brullhlaup at setja, kvomu f>eirHárekr 
konúngr* ok sytnr hans með liði sínu^ ok var 

/3 Í2, C, 2) brullaupui^ er gott K^ gœfist^ By C, B^ 



14 K* SÁ6A Herradðs G& BoftA. 229 

niS eigi al^íngis ^ansBalaiini , Kt Herrauðr 
leggja skipum s6lum út í mdti |»eim , haf&i 
hann MB mikit ok firkt| en pd höfðu ^eir 
nlkla raeira, sem til voru komnir} Bósi lagSi 
sfnu skipi ót i mdti skipi Háreks, en Her- 
rau6p I méti Siggeiri, j^urfti eigi at aðkum at 
spyrja ^ tdkst nú bardagi með 'J^im , ok voru 
hvorirtTeggju hinir áköfustu. En erbardaginn 
bafSi eigi lengi staSit, riS Siggeir til upp- 
gaungu á skip Herrauðar, ok var5 sk}ött manns- 
hani. SniðiU. hét stafhbúi Herrauðar, hann 
skaut sp)öti at Sggeir, en hann tdk spjötit 
á lopti^ ok skaut aptr at j^im, er sendi} 
9p)ötit fld í gegnum Sniðil^ ok svá lángt í 
akípsstafiúnn , at hann nfsti hann par viS. 
Herrau(k snéri í mét Siggeir, ok lagSi til hans 
með atgeimum, hann gekk í gegnum skjöld- 
irm, en Siggeir snaraSi svá hart skjöldinn, at 
HerrauSi varS laus akíöldrinns, en faann hjó 
til Herrauðar, ok kom á hjálminn^ ok tdk 
al fjdrMnginn, ok fylgSi 'þsLr et hægra eyrat, 
^n Herrauðr greip upp ruddu störa, er lá á 
^lunum^ ok slö á nasir Siggeirs, svá at blik- 
it gekk at andlitinu, ok brotnaði i honum 
nefity ok úr honum allar tennurnar, stökk hann 
ofugr aptr á skip sitt; ok féll fiá i dvit, ok 
lá m)ðk iengi. Smiðr barðist drengiliga. Há- 
rekr konúngr komst uppá skip SmiSs við 12ta 

t) þvstilAutt, C; þausulausn, By Ð. '^ atgeirínn, S, C, Ð. 



230 Saga Herrauds ok Bosa. 14 k. 

mann^ ok ruddist um fast; Smiðr snði^ist { 
móti honum^ ok hjd til haíis með saxi pví, 
sem Busla kerling hafði gefit honum, pvf hann 
bitu eigi ákvœðalaus vopnj höggit komframan 
um þverar tennurnar, ok brotnuðu pær úr hon* 
lun allar, en gómbeinit brotnaði , varirnar báð- 
ar spEÚngu, ok hljdp jj^r úr blöð mikitj en 
vi5 petta högg brá honum svá, at hann varð at 
flugdreka, ok spjd eitri yfir skipit, fengu par 
bana margir menn; hann ste^rpti sér niðr at 
Smið) ok gleypti hann upp í kjapta sér^ ok s velgði 
hann niðr í sik , ok varð pat hans bani 9 pá sáu 
fieir, hvar fugl fló af landi ofan, sá er sker- 
gípr' héty hann hefir höfuð svá mikit ok hrœði- 
' ligty at fjandanum er tiljafnat; hann réðst í 
mdti drekanum , ok er peirra atgángr hrœði"- 
ligrat sjá, ensvá lauk |»eirra skiptumy atpeir 
féllu bá6ir niðr, ok féll skergíprinn^ niðr i 
sjdinn^ en drekinn kom niðr f skipi Siggeirs. 
Herrauðr var f>á kominn uppá skip Siggeirs, ok 
lét gánga kylfuna á báðar hendr, sld hann pá 
til Siggeirs. í öðru sinni kom pat högg imdir 
eyrat, ok brotnaði i Siggeiri allr hausinn, en 
hann hraut fyrir borð, oksökk til grunna, ok 
kom aldrei upp siðan. Hárekr konúngr rakn- 
aSi nú vi6, ok varð at einum geltij hann greip 
til Herrauðar með tönnunumi ók reif af hónum 
Qlla brýnjuna'i dk festi tennr i hans bjjdsti^ 

vjskergreppr, V* *} skergygriiúiy C okAh^. ^Jbrfngimti €• 



14-15 E. Saga Herrauðs ok Bosa. 231 

ok reif af honum báðar geirvörturnar niSr af 
beini, en hann hjd í móti i trýni geltinum, 
ok tdk af fyrir framan augun ; var Herrauðr pá 
svámöðr^ at hann féll á bak aptr, en galtinn 
trað hann undir fótum, en gat |>á eigi bitit, er 
af rar trýnit; kompá glatúngs^ hundtík mikil 
upp á skipit, hún hafði stdrar vígtenar} hún 
reif rauf á náranum á geltinum, ok rakti par úr 
|»armana, ok hljdp fyrir borð} en Hárekr var 
fiá í mannslíki, ok steypti sér fyrir borii eptir, 
henni, ok sukku |)au til grunna, ok kom h vorki 
upp síðanj pdtti mönnun^^ sem raundi verit 
hafa Busla kerlíng , fivíat hún sást aldrei siðan* 
15. Bögu-Bdsi er nú kominn uppá skip 
Hræreks, ok berst alldrengiliga } hann sér, 
hvar faðir hans flaut með borðinu mjök mátt- 
dreginn, stökkr hann par fyrir borS, ok hjálp*- 
aSi honum, ok kom honum upp í skip sitt, 
en j^á var Hrærekr kominn á skipit, ok haiði 
drepit margan mann j en Bósi kom f»á upp á skip- 
ity ok var pá ákafliga móðr, en pd réði hann í 
mdti Hrærekiy ok hjd i skjöldinn, ok klauf 
hann allan niðr i gegnum, ok af honum fdtinn 
i ristarliðnum y sverðit kom i vindásinn> ok 
stökk isundr i miðjunni. Hrœrekr hjd i mdti; 
Bdsi snérist undan á hæli, sverðit slapp af 
híáhninum, ok niðr á herðarnar, ok reif af Bdsa 
alla brynjuna, ok fékk hann $ár á b4Öum h^rð* 

«} glatimt, B, Cy D. 



232 Saq A Hbrraitds OK Bo8A« 15-16 K. 

I 

arblöðunum, gekk svk nifir um altt bakit^ 
ölP klæði rifauðu af honum, svá faann var allr 
nakinn eptir , ok af enum vinstra fæti hælbein- 
it. Bdsi preif upp vindásdökkuna^, en Hrœrékr 
œtlaði pá at hlaupa fy rir borð, Bdsi sld hann í 
6undr við skipborðinu með öUxim faerklœSun- 
umj var nú failinn mestr hluti liðs peirraj 
buðu peir peim ^á grið| sem eptir voru^ ok 
iirðu |>eir glaðir við pat ; kanna ^eit nú lið sitt, 
ok var eigi betr enn hundrað manha liðfært af 
öllum her {>eirra fdstbræðra ; áttu f>eir nú mikl-* 
um sigri hrdsá, skipta J^eir siðan herfángi^ fdru 
síðan heim til borgar, voru {>á bundin sár 
manna ^ ok græddir peir sem jþess varð auðit. 

16. Siðan bjuggust peir við bruUhlaupum 
sinum, ok skorti 'þá eigi tilfaung bæði gdð ok 
ndg^ stdð sú veizla mánuð fullaá, ok voru 
menn virðuligum gjöfum í burt leystir; var 
Herrauðr pá til konúngs tekinn yfir öU þavL 
ríki, er faðir hans hafði átt. E|i litlu síðar 
söfnuðu peir liði, ok fdru til Bjarmalands , ok 
beiddi Bdsi sér par viðtökn , ok taldi {lat til, at 
Edda œtti land allt eptir föður sinn j er nú var 
orðin eiginkona Bdsa, kveðst hánn sv& mega 
helzt bæta landsmönnum fiann skaða, sem peir 

r 

hefði af honum fengit, at hann væri konúngr 
fteirra, ok styrkja pá meS gdðum réttarbdtumj 
en með |>ví at peir voru höfðíngjalausiry f>á sán 

^) hér endar B, ^) TÍn^Mp&iuuiy C, D, 



16 K. Sag;a Hekraui^s ók Bosa. 23'á^ 

jeir efgi rafetíhá , enn taka harin til IrofíSíi]^ 
ýfir siký en feim vw Edda á8r kunnig ðft grf^*- 
um siðum; tdkBósi síðan.undir sikBjarmaland^ 
ok gjörðist konúngF y fir ý en haxm átti son yiS 
frillu sinzíiy f>eirri sem benii fann í skögin^ 
um, sá hét Sviði enn sdkndjarfi,. er var 
faðir Vilmundar viðutanj þá gerðist Bdsi höfð-* 
íngi mikill; hann fdr austr á GlœsisvöUu, ok 
sætti |>á Goðmund konúng ok Herrauð, fdr 
(Herrauðr síðan) heim í Gautland, ok gerðist 
mikill höiðingi} f>au Hleiðr unnust mikit; 
J>eirra ddttir var pdra borgarhjörtr, er átti 
Ragnar loðbrók. Svá segir, at í galnmsegginu 
'þvlj er I>eir sdktu til Bjarmalands, fyndist lýng- 
ormr'y sá er gullslitr var á, ok gaf Herrau^r 
hann ddttursinni í tannfé, en húh lét leggja 
undir hann gull| ok dx hann svá mikit| at 
hann lá í kríngum skemmu hennar, ok varð 
svá grimmr, at engi maðr f>orði, at koma í 
skemmuna, nema jarl ok sá maðr er orminum 
færði mat, oxa gamlan |>urfti hann í mál, ok 
{>dtti hann hit 'mesta meinvættr, ok heitstrengði 
Herrauðr pess, at hann skyldi |>eim einum 
manni gipta ddttur sína , sem pyrði at gánga í 
skemmuna til máls við hana, ok afréði orm- 
inn, en patporði engi, fyrr enn til kom Ragn- 
ar, sonSigurðar Hríngs; sá Ragnar var síðan 
kallaðr loðbrdk , ok tdk bann |>at nafn af klæð- 

• ) ynnLngr, C, />, y. 



1 

234 Saga Hebrauðs ok Bosa» 16 k* 

um peiniy sem hami lét gjora shry J^á hami 
vann orminn; [ok lúkum vér nú hir sögu Bögu* 
Bdsa^ 



') •em segir í Iiaiif tðgn, en frá B<Sm er eigi aimat sagt, 
ean htam yrd'i ágætr konúngr , ok at j^nuid'i vel ok lengi. . Ekki 
■egiry hTort hann œtti börn vid* drQttníugu ainni eift eigi, en 
•onr Hen*aud'ar er aagt at hafi Terit Rigard'ry faéTir Konrá^s^ 
•eni fór i Ormalandy V, 



GAUNGU-HRÓLFS SAGA. 



Hér hefr Gðungu-Hrólfs sqgu^ 



^VA bjTJar* pesjsa frásögu, at HreggviSr ©r 
konángr nefndr; hann átti atráða fyrir[Uí$lm- 

> ) C hefÍT €piirjylgjandi ixngáng : Margar (ráaagnir liafa menn 
samansett til sk,emtanar mönnum, cumar eptir fornskrtEfíínm t9t 
íro^um mðnaums ok stundum eptir fomum bitbamt eri .fyritii 
liafa settar Tetit með* stutta miði , en sið'an orð'um iyldar , þvi 
flest hefir seinna yerit^ enn sagt er^ Terð'a menn jafnan mis&óé'- 
ir, 4)vi þat er optliga annars s^n ok heyTé*) er annazs er eigi, 
p6 þebt té yiif MÚmrif atiáldSr. £r þat ok margn heimakm 
manna náttúrsi at ^eit tnU þvi einu, er þeir sjá sinum angum e^r 
heyra sinum eyrumy er þeim þikkir ^arlœgt sinni niíttiiru, srá sem 
ordlt hefir um Titra manna ráðagjðréir e^r mfliit afl edr -firá- 
liœran IMeika fyxixmanna, srá ok eigi si^r umkonaHr elTr'hiikl- 
araskap ok mikla fjölkýngi, þáþeir seiddu at sumum mönnum 
æfinliga 6'g&efu e^r aldrtila, en sumum Teraldar Tii^íng , fjár ok 
metnaiðrar) |>eir œstu «tnndnm faðfttárskepnur^ en ttWBfdum kyrð'tt) 
srá sem Tar O^inn e^r aðTrir þeir^ er af homim •Mnu •galdr- 
listir e&r lækningar $ finnst þar ok dæmi til, at sumir líkamir 
hafa hræring haft af óhreins anda iblœstri, STá sem Tar Ey* 
Wndr kinnriia i OLifs söfgu ^ryggrasonar étr Eiiiargikarfr e^r 
Freyr^ er Gunnar helmingr drap i STÍariki. NúvTar^r IxTorki 
þetta né annat gjort eptir allra hugþokka, þTÍat enginn þarf 
trunad' Á slikt at leggja, ^ieir enn fallit þikjdr, er 'þat ok best 
ok fró^gast at hlý^a, me^an fri er tagt, ok 'gtra .aér Jieldr 
gleéFi at enn ángr> þTÍ jafiian er þat, at menn hugsa eigi ai^'ra 
ay ndsamliga hluti^ á med'an hann gled'ist af skemtaninni; stendr 
þat bk eigi Tel þeim, er hjá eru, at lasta, þóat ^&tSé'liga eð'r 
óuijúkliga sé orðTum um farit, þTÍ fátt TerdTr full Taiidliga gert, 
þat er eigi liggr meira TÍðT enn um slika hluti. ^} ek, 6. v. B. 



238 GAUNGn-HRÖLFS SAGA* 1 K. 

gar^ríki, er suxnir xnenn kalla GarSaríki'; 
hann var' mikill at vexti, sterkr at aQi, manna 
vœnstr ok vopndjarfastr, hugarfullr ok bardaga- 
niaSr mikiU, vitr ok ráSugr, stdrgjöfuU vi8 
vini sína, stríðr ok refsíngasamr við dvini sína; 
voru honum flestir hlutir vel gefnir* } mikillar 
œttar drottníngu hafði hann átta, ok er hún 
eigi nefnd, [ok pví kemr hún"^ ekki viS f)essa 
sögu; ddttur eina bama átti hann við drott- 
ningu sinniy er íngigerðr hét; allra kvenna 
var hún friðust ok kurteisust, er í voru öUu 
Garðaríki, ok pótt vföara Værileitat; vizkuok 
málsnild bar hún yfir hvern mann; allar }>ær 
listir kunni hún, er kvennmanni sdmdi| [ok 
{>á plöguðu dýrar konur nœr ok fjarri'; hún 
hafði hár sv& mikit, at vel mátti hylja allan 
hennar líkama , ok svá fagrt sem guU eðr 
hálmr. Mikit unni konúngr ddttursinni} hafði 
hún sérliga herbergi innan borgar, [var pat 
ágætt herbergi at stöð ok sterkleika, ok for- 
kunnliga gert með gull ok gimsteina; sat hún 
dagliga í pessu herbergi með |>eim öðrum, er 
henni fjdnuðu^. Hreggviðr konúngr yar mjök 
við aldr i f>ann tíma. Svá er ságt, |>á er kon- 
úngr var á úngum aldri, lá hann mjök í hern* 
aði, ok hann hafði [undir sik lagt um^ ána 

I) Hólmgaré'i, C; Gar^aríki) B, D. ^^ nkr ok YÍnsæll, h. 
V. B, 3) «t fomiim sid*, h. v. B. ^} þviat hún kemr, B. 
^"^ V. i B. 6) ágsetliga Tel innan búit med' gull ok geimstein- 
um ^ keiuii þj^nud'u 30 neyja^ B. ^) sigli iy Ðy C* 



1 K. Gaungu-Hrólfs saga. 239 

Dýnu, [er fellr um Garíaríki', ok herjaSi 
paðan í Austrríki á ýmisligar pjdðir^ ParmeS 
fékk hann fáséna dýrgripi; pessi á e;: hin 
]^riðja eða fjdrða mest i heiminum. [At upp- 
sprettu ár |>essarar leitaði íngvar hinn við- 
íörli, sem segir í sögu hans^. i|>essari ferS var 
HreggviSr konúngr 7 vetr samfleytty hugðu 
menn hann {^á dauðan. Eptir pat kom hann 
í Garðariki, ok settist um kyrt; hann hafði 
fengit hest pann, er kunni manns máli, hann 
hét Dúlcefalj skjdtr var hann semfugl, fimr 
sem [leo, mikiU sem úlfr, enginn var honum 
líkr at mikilleika' ok aflij hann lit eigi takast^ 
ef sá fékk ösigr, er honum reið^ en ef honum 
varS sigrs auðit, pá fór hann [at sinum nieist- 
ara*^. Hann átti herklæði jj^au^ er engi vor^ 
pvilík} hjálmr allr [gimsteinum settr, ok dvinn* 
anligr fyrir harðleika sakir% brynja hans var 
öll preföld af h^rðasta stáli ok björt sem silfr; 
skjöldrinn var bæði breiðr ok I>ykkr, svá eigi 
bitu járn á; burstöng sú, er far fylgíi., var 
stinn ok seig, ok gaf hljdð af sér, [sem klukka^^ 
ef henni var drepit á skjöldinn, en er dsigr 
var viSy gaf hún ekki hljdð af sér; sverðit 
nam hvergi i höggi stað, ok beit með atkvœð- 
um stál ok steina svá sem blauta mannsbúka ; 

>) V. 1 B. ^) ár þeirrar o. «./r., B; þarhaf^i farit um ad'r 

Eirekr yíírórli, C ^) íkorm^ en likastr leon at grimd, 7i$ 

ikami, mikill sem lílfaldi^ en likattr Ij^ni at grimmleiky C ^) 

s)Alfr at manni, B. ^) gulllag^r ok liard^ sem lOsbein, vríi 
ekki vopn festi Á, Ð* ^) v, »' B^ 



240 GaCNGO-HrÓLFS SA6A« 1-2 K. 

\ 

J»at ysæ gert af ger)árni< ; pat íellr í firM peim, 
er Ger heitir^ þaX kaan eigi ryðga né stökkva. 
Hestrinn Ðúlcifal var af [kyni drdmedaríór- 
um*, 8vá vorínu* bestakyni. Aldri hafði Hregg- 
vi8r konúngr dsigr farit^ síðan hann fékk hest- 
inn ok pessi herklœ&in. Ríki hans var mjök 
herskátt, ok átti hann jafnan orrostur störar 

^ ok hans menn. Konúngr hafði með sér marga 
ráðgjafa ok vildarmenn; einn af jþeim hét 
Sigurðr, ok vfir kallaðr ullband, hann var 
^onarspn^ Hálfdánar rauðfels*^ sonar Brennu- 
Kára^; hann var ofrhugi raikiU, vinsæll [við 
al|>ýðu :0k gamall at aldri, hann hafði lengi 
verit með konúngii ok fylgt honum vel í mörg- 
um mannraunum^. 

2. ,£irekr er konúngr nefnd^, hann var 
[sjákPPÚngri ok' ^ttaðr af Gestrekalandi; pat 
liggr undir Svia konúng^; {>ar. ei'u menn 
sterkir'^ ok pussligiri harðir ok iUir viSreignar 
ok fjölkunn^ir* Eirekr konúngr vaf stdr maðr 
pk.rammr at afli| svartr ok störskorinn mjök; 
hann lá úti vetr ok sumar með fjölda skipa, 
ok herjaði á ý^^iss lönd| var hann hinn mesti 

' bermaðr ok mjök óeirinn; systur átti hann 
fríðai er Gyða hct, ok var hún jafnan með 
konúngi. Eirekr haft i marga berserki ok kappa 
i liði sínU) ok eru 4 nefndir af J^eimí patvoru 

a) gresjámx; B, «) Ðrehiedíóre, B. ^) heitnu, B, C. ^) 
son, C. *) nmðTs, B; rauð'nefs, C» ^) v. t B. ') ok heil- 
ra'd-p, B. «) V. i B. «) ríki, B. »o) sXÓnr, B. 



2 K. GAUIíGU-HRt)LFS SA6A« 241 

• 

brvðr tveir^ hht annar Sörkveri ^ú annar 
Brynjolfr, ZDÍklir ok starkir voru Jþeir ok iU* 
ir viðreignar, fjölkunnigir ok svá galdrafuUir, 
at peir deyfðu eggjar i orlrostum ; Sörkver var 
^eirra sterkari ok burtreiðarmaSr mikiU 9 priSl 
maðr var frœndi koaúngs, er pörSr hét, ok 
var kallaðr Hléseyjarskalli, mikill ok sterkrf 
hann var œttaðr úr Hléseyju i ÐanmörkU| 
^ar hafði hann uppvaxit; Grímr þét fóst- 
bröðir hans, ok kallaðr œgir; maðrinn vac 
sterkr ok at öllu iUr ; ekki vissil menn kyn- 
ferði hans eðr œtt, pvi Gróa^ völva hafði fund* 
it hann i flœðarmáli [i Iflésey, en hiSn var 
móðir pdrðar, ok hafði' Grím* fóstrat ok 
uppfæddan, ok kendi honum svá alla fjöl- 
kýngi, at enginn á Norðrlöndum var hans 
líki^ |)viat hans eðli var dlikt allra annarra 
manna náttúru. pat er sumra manna œtlun, 
at mdðir Grims muni sjdgýgr^ nokkur verit 
hafa, pví hann mátti bœði fara' i sjd ok vatni, 
ef hann vildi, var hann pvi ægir kallaðr^; 
hann át hrátt, ok drakk bldð bæði úr mönn- 
um ok fénaði^ý hann brást ok opt i ýmissa 
kvikinda liki, ok skipti hömum sv& skjdtf, at 
varla festi auga á} hans andi var sv& heitr, at 

•) V. »' B. *) ok fóttraíTi Grlm, ok kendi 0. «. jfr., B. 5) 
^aan, C ♦) þannig C; þö gýgr, A; sjógjd'ja, .C. ^)li£i,B. 
*) at, b. V. A, C; v. 1 B. ^) öð'ruin skepnuin, liann gT6B)adi 
Mm Targr, ok g%t&i menn.bæ^i lilinda ok daufa, B. 

FÖRITALDAR SöC1JnNoill}K]:.ASDA| 3BlKDI* X 



242 <5aungd-Hrólfs saga. 2-3 k. 

menn |K$ttu8t bcenna^ f>ö herklæddir vœri; 
hann spjó ok ýnii^t eitri eðr ' eldi á menn, 
ok deyddi með pvi bæði menn ok hesta^ ok 
|>¥Í std6u honum aungvir. Eirekr konúngr 
hafði mikit traust á honum, ok öllum ^eim, 
spörðu f>eir ok ekki íUt at vinna. 

3. í jþann tíma kom Eirekr komSngr 

með her 8inn i ríki Hreggviðar kondngs ; j^eir 

drepa menn, brenna bygðir, en ræna fhy ok 

er landsmenn verða vai ir við dfriS penna, fara 

fieir á fund Hreggviðar konúngs^ ok segja 

honum 8em vorðitvar 7 en er hann frétti I>es8Í 

tíðindiy lætr hann herðr< uppskera, ok býðr 

* öUum y{gum mönnum á sinn fund ^ fékk hann 

|>ö lítit liS , p víat herinn bar snart at , en 

flestum 8egir |>úngr hugr, hversu gánga mundi. 

penna sama morginn, áðr bardaginn skyldi 

vera, herklæddist Hreggviðr konúngr öUum 

sínum herklæðum; hann spenti gullmen at 

hálsi s^, pat var allgöðr gripr; eptir jþat girði 

hann 8ik sverðinu gdðíoiý hann tdk burstöng- 

ina, ok drap á skjöldinn, ok gaf hún ekki 

hljdð af sér. Hestrinn Dúlcifal vildi ok eigi 

láta takast , vðr hann eltr af mörgum mönn- 

um, varð honum umsíðir komit inní djúpar 

traðir, gekk pá konúngr til, ok vildi taka hann ; 

en pegar hestrinn sér konúngi stökk hann 

út [yfir grindrnar^ ok burt á skdg; |)dtti |>etta 

öUum hin mestu undr, ok hugðu visan dsigr, 

») boár, B. 8) tf g^ism, B. 



3 K. GaUNGU-HrÓLFS SA6A. 243 

ok geT6ti eigi eptir honum at (leita). Hregg- 
Tiðr konúngr lét taka sér hest annan, skjöld 
ok burstöng, en fékk ddttur sinni skjöldinn 
ok burstöngina til varðveizlu; bjdst hann 
síðan til bardaga, ok allr herinn. Eirekr kon- 
úngr heimti saman allan sinn her, ok baS 
hvern duga, sem drengr rœri til, ok spara 
nú ekki allskyns mátt, er hverr má frammi 
hafa. Grimr sgir segir: pat er skylt, herra! 
at hverr dugi sem getr, en ef vér sigrum 
Hreggvið konúng, pá viljum vér hir staðfest* 
ast, ok vil ek ^iggja einn land til yfirsóknar 
ok jarlsnafn. pórSr, frændi ])inn, skal meS 
mér fara, ok skal eitt yfir okkr gánga, en 
Sörkver ok BrynjÖlfr skulu meS yðr fara, ok 
verja land fyrir yðr. Konúngr játar J^essu, er 
Grímr mœlti, ok sagði svá vera skylduj fylkja 
nú hvárirtveggju, oksígasamanfylkíngar; Eir- 
ekr konúngr var i öði-um fylkingararmi sinum, 
en Grimr i öðrum. Liðsmunr varmikilL svá at 

4 voru um einn landsmanna. Hreggviðr kon- 
úngr fylkti móti Eireki konúngi, en Sigurðr 
ullband möti Grimi œgi ; varð par hin snarpasta 

orrosta með höggum ok slðgum, skotum ok 
grjótkasti, gengu hvorir 1 lið annars með dpi 
ok eggjan. Berserkir Eireks konúngs gengu 
fyrir fylkingar fram, ok hjuggu niðr lið Hregg- 
viðar konúngs sem hráviði, ok fellr hverr um 
pveran annan. petta sér Sigurðr uUband , ok 



244 Gaudígu-Hrólfs SAGA. 3 K* 

höggr til beggja banda, par til^er bann mœtir 
pórSi Hléseyjargkalla, ok höggr til hans, en 
hann atti i xaöt skallanum , ok beit ekki á* 
Eptir Íþat h]ó pdrÖr SigurS banahögg; fcU hann 
ineð gdðum orðstýr; petta scr HreggviSr kon- 
úngr, ok eirir iUa falli SigurSar, ok keyrir hest- 
innsporum, ok ríSr hart fram, ok höggr ok 
leggr til beggja handa bæ$i menn ok hesta, 
svá allt hrökkr undan, beit sverðit sem i vata 
brygði) umgerðin var öU guUi búin, par er 
bæta {>dtti| ok í aptra^ hjalti sverSsins voru 
leystir lífsteinar I».eir^ er eitr ok sviða drdgu úr 
sárum,. ef i voru skafnir, ríSr hann svá stvggr 
fram at merki Eireks konúngs , at hann hefir 
báðar hendr bldðgar til axla; stundum drap 
hann tvo eða prjá i einu höggi, partil er f>eic 
komu í möti honum Grímr ægir ok pórSr, ok 
^íuggtL báðir senn til hans^ en konúngr varð-* 
ist svá vel^ at hann var ekki sár} i pvi blés 
Grimr með svá miklum galdri, at hestrinn 
vikna^i, svá hann reiddi til falls f konúngr hl}dp 
|>á af baki, ok hjd |>á enn til beggja handa, 
hldS hann svá háfán valinn i kringum sik , at 
honum tdk i belti; hann hjd pá tveim höndum 
til Gríms ægis, en hann blés ímdt, svá at sverð- 
it hraut úr hendi honum i |>á tdk hann öxi 
eina, ok laust með hamrinum i skallann á 
pdrði, svá hann lá lengi i dviti. Slðan hdf 

hann sik i lopt upp, ok hljóp út yíir valköst- 

»■ ■ f '■— ^ -^ 

>) eptra^ B. 



3K* Gauwgu-Hrólfs saga^ 245 

inn$ kom ^á ixidti hóhum Eirekr konúngr, ok 

hjd me8 sverSi lil HreggviSar, svá ^at gekk í 

sundr undir hjöltunum, en ekki beit á her- 

klæ^n; í pví lagði Grímr œgir neðan undir 

brynjuna, svá í gegnum std5, með mæki} kon- 

úngrinn féll ^ar með mikilli hreysti ok gdðum 

orðstýr, ok fikir varla verit hafaífrægri maðr 

1 Garðaríki enn HreggviSr konúngrj flýði pat 

lið allt, er eptir var, en þá var meiri hlutr fall- 

inn. Mart hafði ok fallit af liði Eireks kon- 

úngs; var pá haldit upp friðskildi, ok gengu 

peir til griða , er líf var gefit , ok pat vildu 

piggía, en hinir drepnir, er eigi vildu f>jdna 

Eireki koniSngi , ok lýkr nú bardaganum. Ept- 

ir pat voru flettir dauðir menn, en koiiiSngr 

gekk í borgína með sínu föruneyti, ok höfðu 

allskyns gleði með drykk ok hljdðfœrumý 

líðr svá af ndttin, en um morguninn kállar 

konúngr á Grím œgi, ok pá félága^ at peir 

skyldu hitta konúngsddttur , ok svá gerðu 

peir. En er peir komu { herbergí hennar, pá 

heilsaði hún Eireki konúngi, ok var pd mjök 

grátin ok harmsfull. Eirekr konúngr gladdi 

hana, ok sagðist skyldu bæta henni mannamissi 

ok skaða |>ann, er hún hafði fengit : ok skaltu 

piggja af mir hverja bœn, er |>ú vilt beðit 

hafa, en oss samir at veita, ef pú vilt síðan 

OS8 samþykkja ok vorn vilja gera. pá segir 

íngigerðr konóngsddttir: eigi má sá me3 rettu 

kt)núngsnafn bera, er cigi heldrpat, er hann 



•/ 



246 Gaun6u-Hrölfs saga^ 3 K. 

lofar eiimi jángfni, mun.ek (á jir sampykkjast 
ok gera yðTarn vilja^ ef pér haldið yður orð, 
ok veitið mér bœn ^á, er ek bi5r yðr, en fyrr 
enn ek gángi nauðig með nokkrum manniy ^á 
skal ek fyrr heldr veita mér bráðan bana^ ok 
i^ýtr mín pá enginn. Konúnginum rann mik- 
ill ástarhugr til hennary ok mœlti: verði sá 
niðíngri er eigi heldr sín orS við yðr, ok kjda 
á sömu stundu , en ek skal veita. pat er fyrst 
bæn min, segir konúngsddttir , at haugr si 
orpinn eptir föður minn, mikiU ok vel inn- 
an gjörr ok hár skíðgarðr utnhverfis hauginn; 
haugrinn skal standa lángt burt i ey&imörk; 
bera skal guU ok gdSa gripi i hauginn hjá 
honum; hann skal vera i öllum sinum her- 
klæðum, ok girðr sverSi sinu ; hann skal sitja á 
stdli^ ok skipa köppum hans til beggja handa 
honum peir er fallít hafa ; á hestinum Dúlcifal 
skal engi laka af yðrum mönnum, ok hann skal 
sjálfráðr fara j ek vil ráða fyrir fjdrðángi ríkisins 
um |>rjá vetr, ok peir sem ek skipa.til með 
mér 9 ok skulu peir allir i friði ok náðum , sem 
mér tilheyra ; ek skal á hverju ári fá mann til 
burtreiðar við yðr eSa Sörkvi, kappa yðvarn, 
en ef ek fœ öngvan svá frægan af minum 
mönnum , at Sörkvi ríði af baki á pessum tíma, 
]^á skuluð f^^r ráða ^inum kosti , ok öUu rík- 
inu; en ef Sörkver verðr únninn, J^á $kuluð 
pið burtu verða með öUu yðru ioruneyti, ok 
'koma aldri i Garðariki siðan, en ektaki f»á 



3 K. Gaungu-Hrölfs SAeA. 247 

lönd ok ríki eptirföðúr mixuxy seni r^tr ^tetidr 
til. Grímr ægir xnslti: varla er pessari bæa 
neitanda^ pví hún stendr með djúpri grundan 
ok lángri forhugsan; piki mér yðr eigi standa^ 
herra! at vera svá lengi vonbiðiU eptir nokk- 
urri kvinnu, en vel megið pér treysta Sörkvi, 
8vá (ok) ráSum mínum ok vitsmunum, at ekkl 
mun tilsaka. Konúngr svarar: eigi hugM ek 
paty konúngsdöttir! at |>ér munduð|>essa bei6- 
ast, en f>ö mun ek efna orð mín við yðr, 'þrt 
ek treysti vel Sörkvi , at eigi fáið f>ér honum 
frœgramann; bundufiau petta fastmœlum, ok 
skildu nú talit. Grímr œgir mœlti: ráðkom 
znér í hug^ pat oss mun duga', vér skulum 
seið efla láta, ok seiða til f^ess, at Sörkvi skal 
enginn vinna mejga, hvárki í burtreið né ein- 
vígi , nema sá er hefir öll herklœði Hreggviðar 
konúngs, en haugrinn skal vera sv& sterkr gjörr 
með múr ok tigl , at hann skal enginn menskr 
maðr opna megaj munið f>ér vilja halda öU 
yður orð við konúngsdóttur, f>ér skuluð jafnan 
send^ menn eptir herklseðunum, ok heitaGyðu, 
systur yðarí, f>eim er náð getr, ok eru f>au f>á 
i yðru valdiy ella munuf>eir eigi Ufsaptr koma. 
pdtti konúngi J^etta vel ráðit, ok öllum peimj 
var nú ^augrgerr, ok Hreggviðr konúngr i settr. 
íngigerðr gekk síðast úr hauginumj hún \it 
jþángat færa með leynd tvenn herklœði, ok 
lagði i kné föður sínum, var síðan haugrinn 
aptrlQrrgðry ok umbúit eptir forsögn Gríms 



248 Gauhsu-Haólfs saga. 3-4 k. 

#gÍ6; 8Í8an (Yar) rikinu skipt eptir skiidöguniy 
ok allt fullgert, ]þat er fyrr var sagtj fékk kon- 
úngsdóttir aungvan f»ann, er við Sörkvi pytði 
at reyna. Konúngr sendi marga menn til haug&- 
ins j ok kom enginn aptr. Grímr œgir stýrði 
£rmlandi% þat er eittkonúngssetr^ ÍGarðaríki, 
ok undu fieir allir illa sinum hlut, er undir 
hann pjónuðu. [peir pörðr Hléseyjarskalli 
ittu jafnan mikit strfS við ]þá ofan úr Jötun^ 
heimabygðinni frá Áluborg, ok erpat margra 
frásagna vert , er J^eir. áttust við í göldrum ok 
íjölkýngi ok stórum orrostum, okveitti ýmsuni 
verr, en hvárigum betr'j peir Sörkvir ok 
Brynjdlfr voru í heruaði á aumrum, ok höföu 
landyörn fyrir Eirek konúng. íngigerðr kon- 
úngsQdttir sat í einum friðkastala^ í ríki sínu, 
ok hennar vildismenn^ ok var mjök hugsjúk 
um sinn hag. 

'4. í penna tíma, er petta var tíðinda^ 
er nú (var) frásagt, réð Sturlaugr hinn starf- 
sami fyrir Uríagaríki í Noregi. Hann átti 
Asu enu vœnu, ddttur Eireks jarls. pau 
áttu marga 'Sonu ok vel mannaða : einn faét 
Rögnvaldr, annarFraðmar^ priðl Eirekr, fjdrði 
hétHrólfr,- hann var kallaðr eptir Hrdlfi nefjU| 
fdstbrdðurSturlaugs; hann dd í hoGnu^Irlandi, 
páSturlaugr sótti^ángat [drar hornit^. Hrdlfr 
Sturlaugsson var manna mestr , bæði at digurð 

■) pannig C| Enulamli; <5^%^í A. ' «) ríkí, B. ») v. % 
B, ♦) kastala, li. ^) Framar, B. ^)þanwg Ð, égtógst i ^* 



4 K« GaUNGU-HrÓLFS 8A6Á. 249 

ok bm^j ok srá Þúngr, at engi hestr i%kk 
borit hann allan dag, ok var hann {>▼{ jafn** 
an á gaungu ; manna rar hann vœnstr at yfir* 
litj ekki var hann siðblendinn við alpýðu, för 
lítt zneð gleði ok skemtan^ utan hel;&t |)(5tti 
honum gaman at fara í skotbakka, ok vera 
at burtreiðum; var hann svá |>úngr pk sterkr, 
at enginn kom honum úr söðli, en ófimligat 
bar hann vopn fyrir sik, ok aldri bar hann 
vopn; bœði var hann meinlaus ok gagnlaus 
flestum mönnum. Ekki.var Hrölfr líkr bi^œðr- 
um sinum, var ok jafnan fátt me8 |»eim« 
Einn dag var |»at sem optar^ at ^eir 'Stur- 
laugr ok Hrölfr töluðust við^ (Sturlaugr mœlti:) 
svá lízt mér á |»iky sem lítil muni |»ín af* 
drif verða, heyrir meir konu enn karlmanni, 
at hafa pvílikt framferði, sem 'þú hefir^ 'þvi 
piki mér ráðligt, at pú kvœnist, ok setist i 
bú, ok gerir pik at kotkarli i afdal nokkur* 
um, par engi maðr finnr ^ik^ ok al par þinn 
aldr'y svá lengi sem auðit verðr. Hrdlfr seg- 
ir: eigi mun ek húekj ok eigi kvœnast, (v£ 
konur skulu mír ekki, sh ek pat ok gjörla, 
at {>ér gengr f>at til ámaélis pfnS| at {»ú spar- 
ir mat við mik^ skal ek f>vi burt verða, ok 
eigi aptr koma, fyrr enn ek hefi fengit jam- 
mikit ríki, ok f>ú átt nú, eða liggja dauðr ella f 
piki mér |>etta kotúngs eign, er pú hefir með- 
ferðar ok litil til skiptis með oss brœðrum^ 

z) fih €T Ulft bla^ rifii úr B. 



2ð0 Gaukgu-Hrölfs saga^ 4 k^ 

skal ok htarki yfir né ]^im yertia gagn at mkr 
héðan frá. Sturlaugr mælti: bœði má ek fá 
{»ér skip ok gdða fardrengi| ef ^á vilt nokk* 
ut pat fyrir ^ik leggja, er ^r megi til frœgS* 
-ar yetSa etr metnaSar. Hrdlfr segir: eigi 
hirSi ek at draga menn eptir mér, til |»e8s at 
(eir sjái [af sonum y&rum'y mér mun ok ekki 
.orrosta heyra^ ^vl ek I>ori eigi mannsbldð át 
sjáy vil ek ok eigi pyrpast útá smábáta með 
mart fdlk, svá I>á sökkvi peir niðr^ ok drukknu 
vér allir. Sturlaugr mœlti: ekki mim ek til- 
l^ggí^ >no8 Þ^9 |nríat ek si^ at pú ert bœði 
heimskr ok einráðrj skildu ^eir at svá mœltu} 
pdtti sinn veg hvorum. Hrólfr gekk 'þá úl 
Ásu^ mdSur sinnar, ok mœlti: pat vilda ek| 
md5ir! at |>ú sýndir mér kápurnar, pœr er 
Vefreyja, fdstra pín, gerði foður mínum endr 
fy rir laungu. Hún gerði sv& , lauk upp kistu 
einnistdrri^ okmœlti: hér máttu nú sjá káp* 
umari ok fyrnast pœr enn lítit. Hrólfr tdk 
upp kápurnar allar, pœr voru svá gerðar : erm- 
ar voru á, ok höttr uppaf, ok grímur fyrir and- 
liti; bœSi voru þær víðar ok síðar^ engi járn 
bitu þær^ ok eigi 'mátti peim eitr granda. 
Hrdlfr tdk pœr tvennar, er stœrstar^ voru, ok 
mælti : eigi hefi ek ofmikit úr föðurgarSi, fidtt 
ek haíi kápurnan Ása mœlti: ekki muntu 
svá sk)ott fara, frœndi ! at j^ú hafir ekki vopn ok 
ioruneyti. Hrdlfr gekk iburt þegjandi, en 

1} of sjónuin yfir mér^ C. ^) þaiaUg Bf C; lœstar, A, 



4-5 IL GAUAGn-HltÓLFS SA6A. 251 



fám dognm sífiar kvaxf hann í brutt, sva engi 
maðr vissi) hvat af honum varii hvorki baS 
hann vel lifa föSur sinn nh mdður ok öngva 
sína frændr; visðu menn ok- eigi| hvat um 
hann leiS. Ekki er ^ess getit, at Sturlaugr 
gœfi sir um burtferð Hrdlfs} leið nú svá um 
tímai at Sturlaugr aat um kyit í* riki sinu. 

5. porgnýr er greindr til sðgunnar'; 

hann átti at ráða fyrir Jötlandi i Danmörki ok 

^ar hafiii hann atsetuyen tdk hann skatta a£ 

fleirumríkíum} hann var höfiiíngi mikill, ok 

hafSi gott mannval með sér, gamall var hann 

mjökj er f>essi frásogn gerðist. Drottníng 

hans var önduð,en eptir lifðu tvö börni er pau 

áttu; Stefnir hét son hans, en pdra ddttir, 

^u voru bœði frið ok vel mönnuð. Stefoir 

jarlsson var sterkr at afli, ok hinn mesti {þráítar 

maðr^ ok var dagliga hdgvœr^ ok vel skapi 

farinn. pdra var kvenna högust, ok var henni 

skemma reist^ ok |>ar sat hdn með sínum 

pjdnustukonum* Björn hét maðr, hánn var 

ráðgjafi jarlsy okhonum hinnkœrastiy vitr ok 

góðgjaray ok kunni vel til herskapar; íngi- 

björg hét kona hansj hdn var kurteis ok vel 

ment ^ ok unni Björn henni mikit« Hann átti 

búgarð skamt frá borginniy en (d sat hann 

optast með jarlinum. porgnýr jarl hafði mikit 

unnt drottníngu sinni, ok var haugr hennar 

nær borginni, sat jarl par optliga i gdðum verð- 

«3 Þoiiiyr er j«rl ne&ulr, C 



252 Gaungu-Hrólfs SAGA. 6-6 k. 

um, eSr I>á hann hafSi málstefnur, eðr Ut 
leika fyrir sir. Jarlinn sat optast í kyrsæti^ 
ok hafði friðsamt ríki optast. 

6. Nú er I>ar til at taka, er Hrdlfr fcJr 
£r Hríngarfki , sem fyrr var sagt , ekki hafði 
hann vopna nema eikikylfu, hann var f káp- 
unni Vefreyjunaut, en bar aðra. Honum voru 
vegir dkunnigir, fdr hann optar um QöU ok 
skóga enn bygS, stefnir hann svá austr á Eiða- 
skdg) ok stlaSi upp í Svíaríki; aungva hefir 
hann vegii um skdginn, fór hann villr mjök, 
ok var lengi úti. Eitt kveld seint hitti hann 
skála einn sterkan ( skdginum} petta var um 
vortíma, hurS var hnigin' aptr; hann setr 
klumbu sína viS vegginn, en gengr inní skál* 
ann ; |>ar var eins manns sæng ok sæti utarfrá^ 
skinnavara var par nokkur , en htit fé annat. 
Hrölfr kveikti eld qpp y en er at sdlarfalli kom, 
gekk maSr inni skálann, mikill vexti, hann 
var í svörtum kufli, ok hetta mdrauS uppaf, 
svartrvar hann yfirlits, skolbrúnn ok skeggjaSr 
jnjök ; hann var girSr sverSi, en gekk viS spjdt; 
hann mælti: hverr er |>essi pjdfrinn, eSr hvaS- 
an komtu at? Hrdlfr segir: eigi |>arftu at 
vera* svá harSorSr fyrir aungva sök , en eigi 
hirSi ek at leyna naf ni mínu j ek heiti Hrdlfr, 
er ek kominn úr Hríngaríki. Skálabái seg- 
ir: enginn skyldi sá heill^ er |iaSan kœmi, 
en far ^ii burt frá eldinum, ok sit uppí sætit, 

«) þannig B, C; heíugd', ji. *) Wr er B apír htil 



6 K. Gaungu IIröles, saga. 253 

ok hvíl |»ik! Hrölfr ger5i .srá; en er hann 
yar niðrsettr, mæltiskálabúi; nuskaleigileyna 
|>ik mínu nafni; ek heiti Atli Otryggsson, ætt- 
aðr úr Hríngaríki, kenniekpik nú gerla, púert 
son Sturlaugs hins starfsama, skaltu |>ess ná 
gjaldá, er faðir '|>inn gerði mik útlægan^ f>á er 
ek hafða drepit hirðmann hans, síðan greip 
hann spjötit tveim höndum, oji lagði íyrir brjdst 
Hrdlfi svá hart, at hann öngvaði saman, ea 
ekki beitá kápuna. Hrdlfr vildi |>á uppstanda, 
en pess var engi kostr , pví hann var fastr vi$ 
sætit. pá mœlti Atli: eigi skal I>ér nú fjöU 
kýngi tjá, ok skal taka klumbu |>{na ok lemja 
{>ik í hel mei hennij hljöp hann |>á lít úr skái* 
ánum. Hrdlfrpöttistnú illa kominn, okbrauzt 
um fast, |>ar til er losnaði fjblin sú, er hana 
satá, var |>at íafnsnemma at Atli kom me5 
klumbuna. Hrdlfr hljdp undir Atlaj hana 
(kastar) klumbunni, ok tdkust^eir f íngbrögðumi 
ok glímdu sterkliga. Hrdlfr gekk at ramliga, 
okbarst Atli fyrir orku sakir, |>ar til er hana 
féll á bak aptr, lét Hrdlír ^á fylgja kné kviði, 
ok greip báðum. höndum vm háls honum ol^ 
barka, svá hann kom aungu orði upp; Atli 
brauzt am sterkliga, en Hrdlfr hélt sama taki, 
^ar til at hann var dauðr. I skálanum . fana 
Hrdlfr fésjdð mikinn, ok hafði hann með sérj 
bann tdk sverðit ok spjótit, en lét eptir klumb- 
unfi. Hrdlfr f œrði Atla úr kuflinum, ]>ví honum 
j^dtti hana létta^i at gánga i ena kápurnar, 



254 Gaungd-Hrólfs saga. e K. 

* 

ok bar hann pær« Hann brendi Atla, ok lá 

J>ar um ndttina, Jrat er eptir var; ea um 

inorgininn för hann veg sinn , ok gekk pá enn 

marga daga um skdginn. Einn dag kom hana 

fram í eitt rjóðr, ok sá |»ar ellifu menn alvopn- 

aða; einn peirra var bezt búinn, ok aá jþdtti 

honumy sem vera mundi formaðr peirra, ea 

er |»eir sjá Hrölf, |>á mœlti I»essi maðr: hir 

er kominn Atli hinn illi, standið nii upp allir 

ok drepið hana sem skjdtast^ ok launum hon- 

um rán ok manndráp. Kom Hrdtfr nú aungum 

orðum fyrir sik, en peir sdttuat honum í ákafa 

bæ8i meÖ höggum ok lögum. Hrólfr snérist 

vl8 karlmannliga, gerSi ýmist, hann hjö e5r 

íagði með spjötinu; varð hann f»eim storhöggr, 

{>víat spjötit var hit bezta vopn, en fékk Hrölfr 

sár nokkur á höndum ok fdtum; f>eir börðust 

lengi, ok lauk svá, at Hrdlfr 4rap ^i alla, var 

hann pá mjök mdSr, hafði hann sár mörg ok 

smá, batt (hann) |>á sár sín^ ok kastaði af sdr 

kuilinum, I>ví hann vildi eigi slíkt fá af hon- 

um optar. Svá ]>dtti honum sem |>eir menn 

mundu verit hafa úr Vermalandi ok farit at 

)aga dýr^ eSr um eptirleit vi5 Atla; fdr hann 

|>á 'leiðar sinnar , er ok ekki sagt frá ferðum 

hans, fyrr enn hann kom fram í Gautland 

við Ga'utelfij hann sér^ hvar skip eitt flýtr 

við land ^ pat tar lángskip mikit , skipit var 

tjaldat allt stafna í millum; bryggja lá á 

land, eh vi5 bryggjusporðinn ybx eldr, ok menn 



6 K. GauNGU-HrÖLFS SA6A. 255 

at matgerS. Hrólfr hafcfi sföan kápuhöttiniiy 
ok gekk |>ar tií^ ok heilsar á ^á, er vii eldr 
inn.voru, peir töku kveiiju hans, ok spurðu 
hann at nafni, eðr hvaðan at hann kæmi. 
Hann nefndist Stígandi', ok kominn at úr 
Yermalandi. Hrölfr frétti, hyerr skipit œtti, 
eðr hverjum jþeir |>j(5nu%u; Jieir sögðu at hann 
héti Jdlgeir, ok var œttaðr ofan úr Sylgisdöl- 
um { Svíaríki^ Hrdlfr segir: gott mundi at 
pjdna slíkum manni. peir segja f>aíin verr 
hafa, er honum pjdnaii : |>vi hann er berserkr 
fjölkunnigry ok bíta eigi járn, harðr er hann 
ok hinn versti viðreignar, vér erum áttatigir 
á skipi, ok pjdnum v^ honum allir nauðigir, 
"þyí hann hefir drepit vorn höfSíngja, er skipit 
átti^ ok n£^uðgaði oss til at sverja sér trúnaðar- 
eiðaý hefir hann |>etta allt unnit með svikiim 
ok f jðlkýngi, œtlar hánn nú f hernað í Austr- 
veg. * Hrdlfr segir f>á vel skemt haf a , gekk 
hann síðan litá skip, ok fyrir Jdlgeir/ ok kvaddi 
hann, sat hann i lyptíng á skipinu, ok sýnd- 
ist Hrdlfi hann mjök dsviplign Jdlgeir tdk 
kveðju hans, ok spurði hann at ereiidum ok 
nafni; hann segir: Stígandi heiti ek, en |>at er 
erendi mitt, at koma mér i j^jdnustu mei 
gdðum mðnnum, er mér dleitt at vinna dygg«* 
iliga, |>at er ^arf^ en engi er ek bardagamaðr, 
hefi ek gdða frétt' af yðr, at þá ert höiðfngi 

mikill ök dspar at gefa manni mat, er |>urfu. 

- — - — — 

A) Stníngiy hér B. ^) ^. v« B; v. í Ay C. 



256 Gaungu-Iírólfs saga. 6 k* 

Idlgeir s^gir : sannspurt hellr pú pat , at xner 
'er xnatr dspar^y en iUa lízt mér á |>ik j pví ek 
ætla at þú sért illmenni , en fara máttu með 
oss, ef pér líkar; Hrölfr }>akkar honum, ok, 
skil]a.me5 pví talit. peir herja um sumaritj 
býtti Hrólfr silfrinu úr sjóðnum á tvær hendr, 
ok var |>eim öllum vel til hans nema Jdl- 
geir, pví Hrdlfr var bæði latr ok svefnugr^ en 
kunni eigi í skipi at geraj aldri var hann i 
bardögum né nokkurum mannraunum. Jdlgeir 
fdr illa með herskap sínum, ok rænti mest bd* 
|>egna ok kaupmenn, en herjuðu optast um 
Kúrlöndy ok fengu of fjár. pat var eitt sinn^ 
at Jdlgeir skipaði Stíganda at halda vörð á 
skipi þeirra , lá skipit við land , ok var ein 
bry ggja uppi, veðr var íUt af stormi ok regn- 
i. Fdru peir til svefns á skipinu , en Hrdlfr 
var á landi við bryggjusporðinn ; leið svá ndtt- 
inn, en er mornaði , tdk Hrdlf r at höfga , ok 
vafði hann Vefreyjunaut utan at sér; en er 
Jdlgeir vaknaði, herklæðist hann^ ok gengr á 
land upp, ok hafói sverð i hendiý hann sér, 
hvar Hrdlfr liggr ok sefr, svá hrýtr um glæðr- 
nar. Jdlgeir varð ákafliga reiðr, hann bregðr 
sverðinu, ok höggr báðum höndum ofan á 
Hrdlf miðjan, svá ^at hefði hans bani vorðit, 
ef eigi hefði kápan hlíft honum. Hrdlfr vakn- 
ar með andfælum, ok sprettr upp, en Jdlgeir 
vildi jþá hðggva í höfuð honum annat höggj 
Hrólfr réð undirhann} Jdlgeir tdk í mdti^ ok 

*) ósiir, rtíngt A^ 



Gaungu-Hrólfs saga. 257 



urSa par sviptíagar harðar, hamaSist hann. þá 
á Hrólf 9 en hann lét berast undan ok fram 
at sjdnum, f)ar tiler|>eir féllu báðir á kaf ofan 
fyrir einii hamar, fœrði þá hvor annan f kaf, 
ok voru lengi niðri; peir tdku mörg köf ok 
stdr^ en engi vildi skakka meS fieim^ pví öUum 
Iiugnaði betr til flrölfs enn til Jdlgeirs; svá 
lauk {>eirra f undi , at f>á bar at landi upp , ok 
kom Hrdlfr fdtum undir sik , ok par var [for- 
brekt, okpverhögtmjök niðrx fyriry tök Hrdlfi 
|>á f linda stað, en Jdlgeir tdk eigi niðri , f>reif 
Hrdlfr f>á f herðar honum^ ok færði hann f 
kaf^ pk hélt honum niðri , par til hann drekti 
honum. Hrdlfr gekk pá á land, ok var mdðr 
mjöky en allir menn Jdlgeirs |>ökkuðu honum 
|>etta verk| ok sögðu hann frœgðarmanny er 
hann fékk unnit f>vflíkan berseri:. Hrdlfr 
spurði: j^ér munuð nú vilja taka mik til höf5« 
fngja yfir yðr f stað Jdlgeirs^ ok skal ek ei^ 
v«rr til y ðar gera^ vil ek nú kunngera yðr, hverr 
ek er, I>vf ek heiti Hrdlfr, en Sturlaugr er 
f aðir minn^ enn starfsami, er ræðr fyrir Hrínga* 
ríki í Noregi. peir fögnuðu honum allir^ ok 
sögðu hann eigi kynvana , I>d hann væri hinn 
mesti kappi ; gengu f>eir pá á málstefnu , ok 
reðu þeir ^at af , at péir gengu á hönd Hrólfi, 
ok tdku hann til skipstjdrnarmanns; var Hrdlfr 
dspar af f é því, er Jdlgeir haf ði samandregit; ok 

') ^Cnrberg mikit ok þar höggvity B. 

FoRVAItDAR SOOVR NoilDRLAHDA> SSlVDI. R 



258 . GauNGD-HrÓLFS SAGA^ 6-7 K» 

gaf þeim stdrar málagjafir ; varS hann skJ45tt 
TÍnsæll af peim j höfðu peir margar orrostur, 
ek hafði Hrdlfr jafnan sigr, en er hausta tok, 
sigldu ^eir austan ? sagði Hrdlfr at |)eir mundu 
hálda til Danmerkr } f>eir komu sið um haust 
til Jdtlands skamt frá borg porgnýs jarls, ok 
lögðu i einn ley nivog , f estu skip sitt, ok tjöld- 
uðú. Hrólfr segir sínum mönnum , at ^eir 
skyldi biða l^ar, til f ess er hann ktemi aptr: en 
ek mun gánga einn frá skipi^ at sjá, hvat 
igerist. 

7. Svá er sa^ einn dag^ at pat bar við i 
Jdtlandi, er porgnýr 'sat yfir drykkjuborðum, 
at upplukust hallardyr, ok maðr gekk inn í 
hallina ; hann var bœði digr ok hár p hann var 
i loðkápu siðri, ok mikit spjdt i hendi. Allir 
^eir, er inni voru, undruðust mikiUeik hans. 
Hann gekk fyrir jarl^ ok kvaddi hann virðuliga} 
jarl tók kveðju hans, ok spurði, hvat manna 
hann vœri. Hann segir: Hrölfr heiti ek, en 
Sturlaugrheitirfaðir minn, errœðr fyrirHrínga- 
ríki 9 em ek her kominn , at ek vil kanna yðra 
siðu% |>ví mér er sagt, at Jþú sért höfðingi 
mikill. Jarl isegir: gjörla kenni ek œtt pína 
ok kynferði, ok vil ek giarna at pú sért velkom- 
inn í mínu riki, ok J^iggr allt pat, er jþú vilt 
beiða, en oss stendr at veita , eðr hversu marga 
menn vilið pfer yðr láta jþjöna. dagliga? Hrólfr 
segir: áttatigir marma eru áskipimínu, enj^eir 



7-8 K* GauNGU-HrÓLFS 8A6A. 259 

sknlu xnér fylgja, ok ndg hefi ek skotsilfr at 
leggja fyrir oss, vilek fá kastala'nokkurn skamt 
frá yðr, at halda f»ar i mína menn ok hafa land- 
¥Örn fyrir yðr j ef pér viliS. Jarl segir : pökk 
er mér á ])inni hérkvomu , ok skulu allir hlutir 
í pínu valdi j er 'þín sœmd er pá meiri enn áðr. 
Hrólfr |»akkaði jarli orð sín , gekk hann síðan^ 
til sinna manna 9 fékk jarl J^eim kastala til 
fbrráða j sat Hrdlfr í kastalanum um kyrt, ok 
hélt veldna menn, en löngumfór hann í hern- 
aSSf ok varði kappsamliga ríki jarls. Vingott 
var meS peim Stefni^ ok Hrólfij Björn ráðgjafi 
var ok hinn kærasti við Hrdlf} leið nú svá 
fram um hríð, at ekki bar til tiðinda. 

8. Tryggvi er maðr nefndr, ok var Úlf- 
kelsson; hann var œttaðr af Bákansiðu^ af' 
Skotlandij hannvarhinn mesti kappi ok ber- 
serkr; hann lá úti meS fjölda skipa bæðí vetr 
ok sumar; hann átti sér föstbröður^ er Vazi^ 
hét, [hann var ok it mesta trölhnenni , bæði * 
sakir vaxtar ok sterkleika'^. porgnýr hafði 
drepit foður Tryggva^ pá hann var i vikingu. 
Tryggvi hafði nd fengit 12 skip, ok öll vel 
búin at mönnum ok vopnum ; hann helt ^ess- 
um her til Ðanmerkr, ok vildi hefna föður 
sins á pörgný jarlL Vazi var með honum^ ok 

' 1) iarluyni, h. v. B. C^ ' ^V Búkannssié'u , B; BúkkansfiðTu, 
C; V. i D. ') á, B. ♦) Vaxí, aUstaÍfar B. •) hhr vantar 
hUa i C, «3 ok var atttaéTr «f AttandaUndi í Sviaríkiy B. 

R2 



260 Gaungu-Hrólfs saga^ . SK, 

mart * annarra kappá. pegar er peir komu { 
ríki porgaýs jarls, fdru Jieir hermamiligay ok 
rœndu bygSiri en drápu mena, ok rœntu fé 
öllu, er peir náSu, en er jarl spurði fiessi tíð^ 
indi, lætr hann herör uppskera, ok stefiiir 
liði at sér, en sakir at hann var ganaall^ 'pA setr 
}iann þá Hrólf ok Stefni höfðíngja fyrir liðinu. 
petta var á öSrum^ vetri|íeim, er Hrdlfr var 
fyrst í Danmörk« peir Hxdlfr fara nú mót 
Tryggva, ok höfðu 10 skip ; f>eir fundust vi8 ej 
eina dbygða, varð f>ar fátt um kveðjur^ ok 
sld þegar i bardaga. peir Tryggvi ok Vazi 
höfðu dreka ^tdraui voru |>eir mjök ákafirf 
dhægt var at vega uppá drekana fyrir. borð^ 
hæð, báru ^eir ofan af drekanum gijót á 
Hrdlf ok háns menn; féll mjök lið' peirra 
Stefnis, en mart varð sárt, ok hallaðist nú 
bardaginn á |>eirra menn. peir Stefnir ok 
Hrdlfr voru í kápunum Véfreyjunautum, ok 
festi eigi vopn á |>eim ; leggja peir nú skipi 
8inu at drekanum, ok sækja at kappsamliga. 
HrdUr hafði sp)dtit Atlanaut ok eikikylfu 
stdra undir beltit; Stefnir hafði gott sverð í 
hendi, ok var hinn mesti hreystimaðr; en pá 
er sdknin var sem áköfust, hleypr Hrdlfr uppí 
söxinn } hann ruddist um fast y ok leggr meS 
spjdtinu SV& sterkliga, at annathvort féllu peir, 
er fyrir urðu, eðr gekk í gegnum f>á; Stefnir 

hljdp I>egar eptir honum, ok hjd til beggja 

— — ^ .^^— ^ 

s) li^uuiu^ B, 



8 K. Gaohgu-Hrólfs sá^a. 261 

handa, ruddu |>eir '&kjdtt áöxinnV ^ekk f^ sv^ 
aptr meo síau boroiúfu hvorr peirra , ok allt 
hrökk undan aptr' um siglu} * degr var ]^á 
mjök áliðinn. En er J>eir Tryggvi . ok Vazi 
B]á J>at^ sidkja peir hart fram í mdti f>eim. 
Vazi haiði atgeir í hendi, eu Tryggvi öxi. 
Hrdlfr fdr mdt Vaza, ok lagði hvorr til ann** 
ars. Atgeirínn kom í skjöld Hrdlfs, ok klofu'- 
aSi hann allr í sundr, en Hrdlfr varð ekki 
sár; Vazi kom- skildi við laginu, ok sleppr 
útar, ók kemr í lærit á Vaza, ok var pat mikit 
sár j Vazi hjd £ spjdtskaptit. Hrdlfr greip ]þá 
kylfuna, ok varðist með henni, hann lamdi 
allan skíöldinn fyrir Vaza; f>eir börðust lengi, 
J>ar til Hrdlfr braut atgeiriíin af skapti ; 1 J>ví 
hljdp Vazi á Hrdlf , svá honum lá við falli, 
kastar Hrdlfr f>á kylfunni, ok tekr í mdti; var 
glíma ^eirra laung ok hörð ; pdttist Hrdlf r eigi við 
sterkara manu hafa átt, |>ann sem einharaa 
var» Svft lauk með peim, at Hrölfr færði 
bann út á vfgit, ok braut sundr í honum 
hrygginn. peir Stefnir ok Tryggvi hSfðu bar* 
izt allan pann tíínas var Stefnir yfirkominn 
'af msðði ok |>ijngum höggum, en ekki var 
hann sár. Try ggvi var sár mikit. - Hrdlfr skuíid- 
aði toú {>ángat^ en er Tryggvi sér petta, vill 
hann eigi bíða hans, ok steypir sér fyrlr borð. 
Pcir máttu eigí eptir honum leita fyrir myrkrij 
gafst pá upp orrostani var peim öllum gejin 
grið, er eptir voruj 6 skip voru hroÖin af 



2i52 GAUHGU-EblÖLFS 9ASA* 8-9 K. 

hvorumj (ar tdku ^ir mikit fé, ok héldu 
heim við svábúit.; f^akkfu: jarl Hrólfi vel sína 
framgöngu} ekki fundu peir Tryggva í j^vi 
sinni, ok skildi 8v& meS f»eim. 

9. pat bar til tiðinda einu dag sem 
optar, at tveir menn dkunnir gengu inn í 
höllinai ^eír voru miklir ol^ f>rekligir, en lítt 
bánir at vopnum ok klœðiuni ^eir gengu fyr- 
ir jarly ok kvöddu hann ; hann tdk vel kveðju 
Jþeirra^ ok spur6i páátnafni; hian st«ri maðr- 
inn sagði: við erum brœðr, ek heiti Hi^afn^ 
en brdðir minn Krákr, ok erum við flæmskir at 
ætt. íllt var pá til göðra ngfna^ sagði jarl, er 
svá röskvir menn skyldu sv& jbieita. Hrafu 
mœlti: hér vildum við jþiggja vetrvist i vetr^ 
]þv{ okkr er sagt^ at 'þú shrt vel til peirra 
manna, er lángt eru atkomnir. Jarl segir jþá 
skyldu vera velkomnay ok skipaði |>eim sæti 
utan frá öndvegismanni á miðjan bekk} ^eir 
vo];u ]þar i göðu yfirlæti af jarli; ekki áttu 
|»eir marga gleði eða skemtan við aðra menn; 
[^ar voru knattleikar jafhan, margir menn 
báðu pá brœðr at fara til leiks' ; peir sögðust 
jafnan at leikum verit hafa, [ok |»dttu8t heldr 
harðleiknir. Jarlsmenn* létust sjálfir mundu 
^by^gjdst sik, hvat sem umliði. Um morginn 
eptir gengu |>eir bræðr í leikinn , ok höfðu 
jþeir jafnan haöttinn um daginnj hrundu peir 

») en jtrl spur^i^ hvort þeír kynni eUtí £ lcik at rera, en, 
B. ^) þótt hardleiknir menn Tfleri, B. 



9 K. GauIÍGU-HrÓlFS SA6A. 263 

1 

mðnnunay okfeldu UaííJliga, en sldgu suma; at 
kveldi voru |>rír handbrotnir, en mairgir lamdir 
eðr meiddir, pöttust jarlsmenn nú hart af fá, 
gekk svá fram nokkuru daga. péir^töku pat 
ráðs, at peir báðu Stefni jarlsson fara i leik* 
inn ok rétta nokkut peirra hluta; hann játar 
'því^ ok um morgun eptir fdr Stefnir til leik* 
vallar, ok pegar Hrafn sá hann, mœlti hann: 
hvárt ertu svá sterkr, at pú mátt ekki at leik- 
um vera með öðrum mönnum, eðr pikist "þú 
svá stdr j at engi skal {>ora at leika í móti 
fiér. Stefnir sagiíi, hvárki er ek svá sterkr 
né mikillátr, at ek mega eigi at leikum vera. 
Hrafn mælti : pá býð ek pér til leiks at I>riggja 
nátta fresti, ok peim manni, sem f>ú kýs til 
me8 |>ér í móti okkr brœðrum , ef pú trey st- 
ist. Stefnir sagiii : víst skaltu vita^ at ek skal 
kpma til leiksins. Gekk hann síðan burt, ok 
lét taka sér hest, ok reið til j^ess at hann kom 
til kastala Hrdlfs; sá v^r annar vetr, er 
Hrólfr var í Danmörku ; en pegar Hrdlfr vissi, 
at Stefnir var kominn, gekk Hrólfr mdti hon- 
um, ok fagnaSi honum með allri blíðu ; sett- 
ust {leir fiá til drykkju. Stefnir mœlti: til 
f)ess er ek hér kominn, at ek vildi biðja jþik 
til leiks me5 mér móti vetrtaksmönnum föð- 
ur míns, er heita Krákr ok Hrafn. Hrólfr 
sagði: mérer sagt, at f>eir hafi marga menn 
meidda, en suma drepna, ok |ieir sé menn 
sterkir; en ek kann ekki at leikimi, mun ek 



' 264 GAONcn-HaÓLFS 8A«a. 9K. 

fó fara meS jtVf ef pér HUS; ffdru (eir nú 
til borgarihnari tök jarl yel vi5 Hrölfi. Atin- 
an dag eptir gengu ^eir Hrdlfr ok Stefnir 
til leiksins; Toru |»eir brœtr ok par komnir. 
Hrafn tók knöttinn, én Krákr bnatttréit, ok 
léku at vanda þeirra. Jarl cat á slólii ok 
borf Si á leikiun ^ en er peir höf Su leikit um 
hrlif fœr Hrólfr náð hnettinumj hann grípr 
knatttréit af Kráki, ok fœr Stefnij leika fíeir 
]þá svá lengi, at peir brœðr ná6u ekki hnett* 
inum. pat var eitt sinn, at Hrafn bl)dp ept* 
ir hnettinumy at ma$r einn rétti fyrir hann 
fót| svá hann fell, úngr maðr ok glettinn við 
aðra menn, frændi jarls* Hnifn varð reiðr 
mjöky ok spratt upp skjdtt, ok greip f^ann, 
er hann feldi^ ok fœrði hann á lopt, ok keirði 
hann niðr at höfðinu, svá hann gekk úr háls* 
liðnum. Jarl kallar á menn sína, ok bað 
taka Hrafn ok drepa. Hrdlfr hljdp pá at 
Hrafni^ ok f>reif til hans; i annan sta5 tdk- 
ust peir á Krákr ok Stefnin Hrdlfr bannaði, 
at nokkur skakkaði með peim; |ieir glímdu, ok 
eigi lengi, áðr Hrólfr vo Hrafn uppá bríngu scr, 
ok færði niðr, svá hann lá lengi í dviti, en af 
gekk skinnit af herðarblöðunum , en er Hrafn 
raknaði við, reis Hrdlfr upp .at honum, ok 
mælti : sér ek, at |>ú hefír tigns manns arugu, ok 
biðr ek yðr, herra \ at pér gefið Jþessum mönn- 
um grið, pv íat ek veit% at peir eru mikillar 

') hir bjrjar apir C. 



9K. GAUIfGU-HllÖLPS SAGA. 265 

mtar. Stefhir hMí ok bQiit af Kráki^ ok baft 
föður sina teita Hrrflíi (ati er bann beiddií 
Tar jarl lengi enn reiíiasti, en pd gaf hanit 
Peim grið fyrir b»n Hrölfs ok Stefnis. peic 
brœðr voru stirðir mjök, ok gengu bruttþeg)-* 
andiy ok til herbergis síns, komu peir ekki 
undir borð á þyi kveldi, gafst nú upp leikrintt| 
ok ftfru menn til drykkju. Hrölfr tQmld rá 
Stefni : nú skaltu taka jþér klæSi , er yið eigum 
bezt, ok fá pöru, systur J^inni, í hendr, ok skal 
hún gera peim bræðrum klæði ok láta Tera bú- 
in árla i morginn. Stefnir gerði svft, okgekk 
til pdru með klœðit^ ok sagði henni, hversu 
gera skyldi; gekk Stefnir síðan í burt, én hún 
tök at gera klæðin ; leið sv& nóttinn , en um 
teorgian snemma sendi pdra Hrdlfi klæðin, ok 
voru f|au fullgerð; tdk hánn við^ ok fdr til her-^ 
bergis peirra brœi^ra , ok sá at peir lágu. 
Hrdlfr mælti: pví ilýgrHrafn síS upp, parsem 
ndg er ægslað', ok eru nú ernir ok önnur hrækvik- 
indi f ull orðin. Hraf n segir : varla fn á vel fl j úga| 
ef skerðir eru I eðr fjaðrsárin Hrdlfr tdk klæð- 
in, ok kastaði til peirra , en gekk burtu síðan ; 
en peir bræðr tdku klæðin, ok (dru í, ok gengu 
siðan undir borð; leið nú svá vetrinn. Ekki 
er pat sagt^ at peir Krákr ok Hrafn f>akkaði 
Hrdlfi klœðin né lífgjöGna, ok voru peir Jþd vel 
haldnir* í mdti sumri hurfu |>eir búrtu, svá 

engi maðr vissiy hvat af |»eim varð| ok j^dtti 

— * — ■ 



266 Gaungo^Haólfs SAeA. g-io k. 

mðrgum kynligt þeirrá athœfi. Hrdlfr ftfr í 
hérnað um sumarity pk j^eir Ste&ir háðir, ok 
rar gott til f jár ok> míamiórfis i jþeir komu heim 
at bau^i me6 heilbrigSu, ok er ekki sagt frá 
atdrviifkjum j^eirra. 

lö. Pat sumar var HriJlfr með porgný 
)arli í miklum metortum. pat var einn dag 
um hau8tit| at porgnýr jarl sat á haugi drotm- 
íngar sinnar, ok var leiki't fyrir honum, at 
svala eia flaug yfir hailn j ok feldi niðr ^inn 
silkiklút f kné honum , ok flaug burt slSan. 
Jarl tók , ok leysti tir, ok sá par í eitt manns- 
hár svá langt, at f>at Var mjök mannhátt^ ok 
guUslitr á. Jarl gekk undir drykkjuborð um 
kveldit, sýndi hann ^á hárit, f>at er svalan hafSi 
niðrfelt, potti fiestum^ sem konuhár mimdi 
vera. Jarl mœlti: pess strengi ek heit^ atfá 
^á konu y er hárit er af , eðr ligg)a dauðr ella, 
ef ek veity at hvers bœjar er at leita^ eðr á 
hverju landi hún er. OUum fiotti mikil heit- 
strengfngin, ok horfði hvorr til annars. Nokk- 
urum ndttumsíðar stefndi jarl píng fjölmeut; 
hann stdð upp á fyínginu, ok birti mönnum 
heitstrengíng sína, ok spurði, ef nokkur kynni 
deili á pessi konu, ok hvert hennar vœri at 
at leita ; var pá ok sýnt hárit, ef nokkur kann- 
aðist við. BjÖrn ráðgjafi mœlti: svá fegínn 
vilda ek tala ok gera, herra! at yðr ok yðru 
ríki væri til heiðrs ok virðíngar, heldr enn 
til nokkurs skaða eðr mínkanar; virðist méx 



lo-U K- GAinr6u*-H&ÖLlP8SAGA» 267 



hdtstrengíi^.pín mikil; oklaijgg ék'þesBati 
konu eigi auðnat, enneri mun ek getiEi^ hvac 
hún e^ I j^ótt ek hafi ekki fréttum íyxir hald* 
it: Hreggviðr hét koilúrlgr^ hann réð fyrir 
GarSaríÍM^ haiia átti ddttur^^ ér íngiger&r hhtf 
kvenna V0t . hún i^riSust ok bezt at sér g)ot 
um alla hluti.} }>at heiir *ek kánnspurf / at 
engi konik á Norðrlöndum háfi betr verit at 
9ir ger » ok hafi meira hár ok fegra ena hún, 
ok j^at er mitt hugboð, at ^etta hár eigi 
hún> meS hverjum klökindum sem f>at er 
til yðar komitj nú^ mutiuð pér sannspurt 
hafa^ hver tí5indi ]^ar hafa orðit^ i fráfalli 
Hreggviðar kpnúngs fyrir Eirek konúngr, meS 
konúngsddttur ; hún skal hafa mazm til burt>« 
reifiar við Sörkviy kappa konúngs, ok frelsa 
sik með pvij hygg ek fá verða til ^ess fása, 
við pvilikan sem við er at eiga ; en pdtt Sörkva 
geti nokkur af baki riðit, pá piki mér konúngs* 
dóttir eigi auðfengin úr Garðarlki heldr enn 
áðr; fiótti öllum peim, sem við voru^ semsvá 
mundi vera, sem Bjðrn sagði. 

11. porgnýr jarl J^agði nokkura stund 
af orðrœða Bjarnari ok mœlti: peim manni| 
er fara vill i Garðariki, ok riða burt við Sörkvii 
ok náir f^essari meyju mér til handa, skal ek 
gefa póru^ dóttur miaai ok {iriðjúng alls rikis- 
ins} til farar pessarar skal ek hvárki spara 
skip né manna forrœði við pann, sem til viU 
verða. Allir menn pögnuðu við j^essa rœðuy 



268 Gaukgi^-HeölpS' ba^a. 41-12 IL 

•I1: sraraSt enginn jarli^ f^t %ÍÍ er &rdlfr 6tdS^ 
npp, ok xnæltit illa 'or ^art gert, at srara eigi 
8líkum hÖfSíngjay sekn vk' eigum ^ an sakir 
J^est^ faecral at ek hefi með yihr verit um 
^kfcura) tíma i gdðu yfirlæti^ ^ márga gdða 
hlóti af yt^ Þcgt^y i^ "^i^ ^^ ^ara {)ésM ferð, 
ok leíta at ná konúngsddttur, élla liggja dauðr) 
en þ5it ek komi aptr úr jþessi fei^i fiá skulu 

. ^r gipta dtf ttur y ðra , hvetjum ðem - J>er nlVSj 
(tri hiín er vel terð go$8 gjaferðs , ' en mér 

' er eigi hugleikit konur at eiga. Jarl' pakka6i 
, Hrdlfi mikiligay ok baií hann -hafa svlt mikit 
]i2^ sem hann vildi^ cfU Hrdlír segist- eagan 
mann vildi, ^vi ttunni vari verðlp tekinn ein^* 
um ena mðrgum, hvár sem j^ir koma. Stefh- 
ir bauðst at fara með honumy en Hrdlfr vildi 
(eigi^ ok) var nú slitit fiínginui fdrHrdlfr heim 
i kastala sihny ok hverr til síns heimilis. 

12. Inn$m lijtils tima hvarf Hrdlfr i brutt 
[i!iír kastalanum^, svá engi frétti til hausy en 
Víientr haus voru Jiar eptir ; hann var i káp- 
unum Vefreyjunaut, en gekk við' spj(5tit 
Atlánaut} hann haiði boga ok örvamæli á 
^rðum sér. Ekki er sagt frá^ hverja leið 
Hrdlfr fdr, en svá sem hann hafði mjök sdlt 
úr Danmörk, var pat einn dagi at hðnn sá, 
hvar einh maðr gekk, hann var Inikill vexti 
ok herklæddr til handa ok fdta , hann hafði 
brugðit svcr S í hendi, ok gekk á veginn 

A>»f Jódandi, B. 



2 K* GAUNGU-HRÓLlfS ' 8AG A» 269 

Hrólfs;' eti hann heilsaU jþessum manni, ok 
spurSi hann at nafni, hann segir : ek heiti Vil- 
hjálmr, en forellri mitt hirði ek ekki at 
greina |>ér, en um tvo hluti skaltu kjdsa: sá 
er annar, at f»á segir raér, hverr f>ú ert^ efir 
favert |)ú vilt fara, eðr hvat i erindvm er; 
fainn annar , at ek drep l^ik^ ok * ferr f)ú pá 
ekki lengra! Hrölfr segir: aungva afarkosti 
parftu mir at gera, ]því mitt ér ekki tfvænna 
enn pitt, hvat 6em við skúlum reyna. Vil- 
hjálmr hjö til Hrölfs með 'Bverðinu ^ en hann 
hrá fyrir spjótinu, ok heit ekki á. HnSlfr 
kastar spjtftinu, ok raafSr á Vilhjálm, en hann 
tdk á móti, ok varð glíma fyeirra laung, átr Vil- 
hjálmr féll. Hrtflfr mælti : nú á ek alls kosti 
vi6f>ik^ muntu segja verða, hvert ftitterindi 
er^ eðr hvar ^ú ert landvanr. Hann segir: 
h^r er ek œttaðr i Danmörk, er ek btfndason 
einn ^ en œtlaða at fara f GarSariki ok rjúfa 
haug Hreggviðar konúngs, en ná vppnum 
hans, vinna svá til Gyðu^ systur Eireks kon«* 
úngs} núvil ek gjörast ^inn pjtfnustumaðr, er 
mér mart vel gefit, f)v( ek er bætH vitr ok 
tölugr, er pér bezt at gefa mér líf j' skal ek 
fk-r trúliga jþjdna^ mun ])ér at mér gagn verða. 
Hrólfr segir: v«œnn maðr ertu, ok víst hiríi ek 
eigi at drepa pik, ef jþú vilt mér fylgja, en 
eigi hefir fiú tryggilig augú ; l^ Hrtflfr bann 
^á uppstandái ok segir honum ánan sinn 
trúnaÖ ok tilgáng nntta f eria ) fiSru fæir nú 



270 Gauhot-Hkólfs sa&á. 12-13 k. 

leiSar sinnar. Hestr Vilhjálms yar fiaðan 
skamt í burt frá honum, poldi hann ekki 
at gánga með vopnunumy var hann skrautmenni 
mikit at klæðum ok söðulreiði ; segir Vilhjálmr 
jafnan veg^ meðan jþeir fóru um Danmörk. 

13. £inn dag litu ^eir bæ mikin reisilig* 
an fyrir sér. Vilhjálmr mœlti: hér fáum við 
gdða gisting í kveld at bœ pessum, (ví ber á 
fyrir at ráða irændi mimiy er Ölver beitir^ 
ok er göðr böndi^ pk heldr marga sveina; ok 
er jþeir komu heim at bænum, gekk bóndi f 
möti (eim, ok fagnaM vel Vilhjálmi ok peim 
báðum^ ok spurði^ faiverr sá vœri enn mikli 
maðr. Vilhjálmr segir: Hrdlfr beitir bann, 
ok er búsbdndi minn^ mikiU er bann ok 
sterkr^ vel ættaðr ok mikill kappL Bdndi 
bauS peim til drykkju} par var mart frels- 
ingja. V^hjálmr vildi ekki ððrum tilhlíta 
enn séri at J>jdna Hrdlfi, ok lofaði bann f 
bverju orði. par yar gott öl^ ok gleði mikil. 
Nd lei8 svá kveldit, drukku peir lengi áfram, 
en er Hrdlfr gerðist drukkinn, vildi bann fara 
at sofa, var honum búin sœng virðulig, kast- 
aði hann klæðum af sér^ ok lagðist í ^ængina^ 
ok sofnaði skjdtt ; en er liðin var ndttin, vakn- 
aði Hrdlfr, ok eigi við gdðan draum^ f>vi hann 
var bundinn at böndumo]^ fdtum^ ok reyrðr 
sterkliga við, ^inn ás; .bann var klð&ðlaus ok 
kominn fram at miklu báli; f)ar stdS yfir 
bonum Vilhjálmr^ svejtQ^.banSj bdndi okallir 
heimamenn; Vilhjálmr mælti: nú er svá orðit, 



13 K. Gauníbu-Hrólfs aAGA. 271 

Hrdlfr! at ek er orðinn þér yfir sterkari, ók 

mundir ]þú eigi pat œtla fyrir stundu, eru nú 

enn tveir kostir fyrir höndum: er sá annar, 

at f>ú skalt verða brendr hér á báli f^ssu, 

8vá aldri skaltu sdl sja, elligar skaltu fylgja 

xnér í Garðariki ok pjöna mér i öUum hlutum, 

ok kalla mik jþinn meistara, ok allt pat sanna^ 

er ek segi frá mínum högum; ^ii skalt allar 

jþrautir vinna, pœr sem fyxir mik verða lagJSar, 

par til er konúngr játar mér GyðU| sýstur siani^ 

til eiginorSsy en síðan skaltu laus vera úr 

minni ^idnustu ; aldri skaltu mhr ^essa vanvirS^ 

ing hef na ok aungum {leim manni , er hér hef ^ 

ir at vérit| ok hér skaltu eið at vinna, at halda. 

Jietta allty er nú hefi ek fyrir skilit, eðr nú í 

stað i eldinum brenna. pá sagði Hrölfr; me6 

pví at mér er nokkut til undanlausnar, at kom- 

ast úr ij^inni ál^ján, 'þá mun ek heldr ^essu Játa^ 

enn missa lífit ^ pviat Jþat veit ek 9 at litt nái 

ek jarlsins erindi, ef ek dey ná hérj vil ek 

ok pat tilskilja, at 'þú segir ekki mina fyrir- 

ætlun, eðr hvat manna ek er, ella sé laus 

allr okkar skilnaðr. Vilbjálmr sagði svá gera 

skyldu} var Hrólfr nú leystr^ ok sdr'hann 

eið, eptir pvi sem pá var siðvenja til; J)jdnar 

Hrdlfr nú Vilhjálmi , ok lét sem honum jþœtti 

einkis umvert^ fdru |>eir frá Olvi, ok rei5 

Vilhjálmr, en Hrdlfr gekk fyrir hesti hans. 

peir fdru um Svijþjdð, ok j^aðan til Garða- 

rikis» Ekki er (at greint^ faverja leið peir 



272 GAnNGn-HRÓLFS saga. 13-14 K* 

fóru 9 fyrr enn f^eir komu til Aldeigjuborgar j 
sat Eirekr konúngr í borginni , ok var petta á 
öndverðum yetri ; iengu f>eir sér herbergi, ok 
gengu síðan fyrir konúng. 

14. pat var um |>ann tima, er kondngr 
sat yfir borðum ; peir k vöddu konúnginn , en 
liann tdk vel kveðju peirra, ok spurði^* hvat 
manna peir vœri. Vilhjálmr segir: ek heiti 
Vilhjálmri en jþetta er sveinn minn, er með 
mér ferry ok heitir Hrdlfr, ek er son jarls eins 
úr Fríslandi , ok varð ek paðan landfldtti , pví 
ríkit var svikit undan mér af sjálf um landsmönn- 
um; ecek hérfivi kominn, at ek hefi spurt til 
yðvarrar rausnar ok mikilmensku , «k vilda ek 
hér l^iggja vetrvist i vetr. Konúogr segir: 
eigi spari ek mat við yðr, ok muntu vera ijþrdtta- 
maðr mikiU ? Vilhjálmr segir : ndgar kann ek 
iprdttir, ok sú hin fyrsta, at ek er svá sterkr, at 
mir verðr aldri aflfátt; önnur er sú, at ek hefi 
fjtáleik yfir öU dýr ok ferfœtt kvikindi. pjdflig 
ijþrott, segir konúpgr^ ok kemr þá opt at gagni. 
Vilhjálmr mælti: eigi,vantar mik skotfimi ok 
vopnfimiy sund eðr tafl^ ok burtreiðir, vizkuok 
málsnildyok öngva missi ek^á, erkarlmannmá 
prýða. Heyriek, segir konúngr, at eigi vantar 
pikskörugleik^; tel núf>Ínar listir, Hrdlfr! "þvi 
honum trey sti ek ekki verr en |>ér. Hrdlfr 
segir : eigi má ek þær telja, herra ! sem aung- 
var eru til. Mjök er pá misskipt með ykkr, 
segir konúngr, at annar hefir allar, en annar 

'í <'^''*^«á'; sLiolnglcích, A. 



14-15 K. ' Gaungu-Hrólfs saga. 273 

aungvar, en gáilgið til sætis á enn óœSra bekk 
miðjam ^^ munið ráða^ hérra! segir Vil- 
lijálmr^ en aldri haföi ek jafh dvirðuligan sess 
fýrri; gengu |»eir siðan til saðtis. Ekki voru 
I»eir Sörkvir ok Brynjdlfr heima í f>enna tíma^ 
voru f^ir famir meS Grími ægi uppí Jötim- 
heima^ peir Vilbjálmr ok Hrdlfr voru par i 
gdthi yfirlæti} skjalaM Vilbjálmr í bvern heim, 
én Hrdlfr vár jafnan bljdðr ok j^öguU , ok ekki 
at leikum méð öðrúm mönnum; drd Vilhjálmr 
m}ök undan sinar í|»rdttir $ en konúngr var veiði* 
maðr mikiU^ ok 'þóiú f>at skemtan at jaga 
dýr me4 hirð sinni; var hann jaínan i kyrr- 
sæti y ' siðati hann kom i Garðariki , pví fiestir 
voru dfúsir at herja á hans riki, sakir kappa 
peirra er með hovum voru^ einkanliga sakir 
galdra ok i]ölkýngi Grims ægið. 

i5« Eirekr kondngr fdr áskdg éinn dag 
með birS 6ína| sem vandi hans vár" til , at jaga 
dýr ok skjdta fugla. peir sáu bjðrt einn mik- 
innok friSan; ekk'i|>dttustmenn hafa séð vœnna 
dýr, ]^dtti fieslum, sem f>at mkundi alidýr, j^iat 
öU hans hbrn ^oru grafin ok guUi ismeltí 
skurðina, en stika varsettá miUi hornanna með 
silfri, léku fmr á tveir guUhríngai'} um hál^nn 
14 ein siUrfestii ok niðr af henni ein bjalla með 
silfr, ok gaf hún mikit hljdS af sér^ j^garbjörtF* 
inn hljdp) ok hrærði sik. Konúngr vildi ná 

*) r«nt i, B, 

FbBirÁi.DA]i SöGVft'NoRbxiÁirDAi SHivbi. S 



274 Gáuiígu-Hrólfs saga. 15 k. 

h jrtiaum , ok bað lausum slá öllum hundum, 
o.k svá var gert$ blupu mean nú^ ok riSu, hverr 
s^m znest gat, ;ok v^ldti taka hjörtinn, en haim 
æstist mjök und^n; huudunum 9 ; ok komast peir 
hvqrgi nærri^ eltu |>eir hann allan daginn 9 en 
um kveldit, er dimímaði^ vissu |>eir eigi, hvat 
af bonum varð^. fór svá prjá daga, at Jieir 
f undu b)örtinn , ok gátu eigi náð bonum, en 
um kveldit, er konúngr kom undir drykkju- 
borð, ok menn hans voru komnir í sqsti, pá 
mælti hann: lltit |>iki mérpú, Vilhjálmr ! sÝná 
osa íjþrótjtir f^ínary pví |>ú ert at öngri gleði oé 
skemtan með öðrum mönnumy ok «igi ferr ^ú 
á skdg meÖ pss. Yilhjálmr segir: Mtil gleði 
ir^jrðr mér pat, herra! at. reyiia í|>r(5ttir við 
mjðun^ yðrd,^]ivi ek8.ðt,hér aungv^n kunna nein- 
ar íj)r(5tiirý lét ek ok jafnan fá.mér villibráS 
aðra menuy |ðá. ek sat heima í ríki minu. Kon- 
úiigrmœltii^v&rhöfutn elthjört einnprjá dagay 
ok kunnum vér eigi ná honumji en ef þú náir 
hirtinum, ok fðarir oss hann lifanda með öll- 
um sfnum búnaðiy ^á vil ek.g^efa |>ér Gyðu, 
systur mina^ ok mikit ríkj, með> pvi ek hefi 
aungan pann hlut s^ð, at jek vildi g)arnari. 
eigaj máttu;f>ett;a v^l gera, ef |>á. ert svá fdtr- 
hvatr^ sem "þá h^fir sagt ; I>d skaltu vinna tvo 
hlutiaðra, .|iá s^sm ek legg fyrir yðr, skal ek 
|>uin heiðr ^ár^uka í öllum hlutujn, ok vinna 
ríki |>itt aptr mcð minum styrk, pat er pú he£ír 

áðr mis t ; ok er sá uokkur annar aC minum monn- 



16 Kj Gauncit-Hrólfs saga. 275 

úm, at|)etta fái gert, pá skalhánn jafnt verk- 
kaup fyrir taka. pá sagði Vilhjálmr: pat er 
bœði^ herra 1 at petta fær enginn gert utan ek, 
enda hafið 'þhr mér petta ætlat, skal ek ok til- 
yinnó, efir liggja dauðr ella; áttu f>eir at J^essu 
handfestar, sem siðr yartil. Hrdlfr gaf sik e]cki 
at j^ssu, fdru menn síðantil svefns, ok töku 
ásikn4ðir; ftjdnaMHrdlfrVilhíálmiatöIlu, sem 
ijrr yar sagt. Snemma um morgin stdðu f>eir 
upp Vilhjálmr ok Hrdlfr, ok bjuggust at leita 
eptir hirtinum. peir fdru á skdginn j ok sáu 
skjdtt, hvar hjörtrinn fdr. Vilhjálmr hefr sik 
nú til hlaups , ok ferr svá hart sem fugl fiýgi i 
hjörtrinn œsist 'því meirý Hrdlfrprammareptir 
Vilhjálmi, ok pdtti honum Vilhjálmr frár í 
fyrsta skeiði ^ hlaupa {>eir svá lengi , at Hrólfr 
er jafnan.á öðruleiti, enViIhjálmr framar, par 
til er hann kastaði sðr niðr, ok mœlti : aldri 
verði sá heill, er I>at vinnr til konu , fjár eðr 
ríkis, at sprengja sik á hlaupL í f>essu kom 
Hrdlfr atViIhjálmi, ok spurði, pvi h£mn léti 
dýrit undan gánga. Vilhjálmr sag&i: vel má 
ek hlaupa lengra, ef ekvil, enmér^pikir 'þá 
skyMr at taka dýrit, dk vinna allar ]>irautir fyr-j 
ir mik eptir skildögam y ef þú ert maðr til. 
Hrdlfr svaraði aungu, pk hleypr fiam eptir dýr- 
inu, ok eltir'pát lengi, |>ar til er saman dregr 
með I>eim, jþvi fajörtrinn gerðist .mdðr mjök; 
peir komu fram i eitt rjdðr um siðir ; var pá 

S 2 



276 GaUSGU-HrÓLFS SAGA^ 15 K» 

dagr áliðinn \ i miðju rjdðrinu stdð htfU einn; 
hann vár bœSi viðr ok liár; rfóSrit var fagrt 
ok mjök grasloðit víða} en er Hrdlfr kemr 
fram hjá holnum, pá opnast hann, oL gengr 
hann par um kríngum hann. par kom út 
kona,ok var í blám týglamötli, okheldr [á-eldi% 
ok mælti : íllt hefir |»ú at verki, Hrdlfr I er {>ú 
ert J>ræll ^rœlsins , ok pó til \^%% at stela ann*' 
arra nranna fe^ pvíat ek á dýr petta^ er Þ^ vilt 
taka, ok náir ftú þvi aldri, nema ek vili; nú 
skal gera fiérko^t á) at ná dýrinu,{>áskaltgáBga 
inní hdlinn meS mér, ek á ddttur eina, ok 
er henni pat skapaty at komast eigi frá eldi sinú) 
{>v{ hún ætti, nema menskr maSr héfði hendr 
á henni, hefir hún nú legit 19 dægr á gdlfi, ok 
má eigi léttari verSa, heS ek jþví hjörtinn sent 
i augsýn viS yðr, at ek vissa , at ^ér mundið 
vilja náhónum, ok elta hann híngatj treysti 
ek {)ér at \<3i hafir bezt hjarta til at gánga f 
hdlinn me^ mér^ en ekki mun konúngr hjart- 
arins njdtá^ .j^dhann %h fœrðrhonum. Hrdlfr 
segir: tiLmun ek pat vinna, at gánga inní hól- 
inn; með l^ér, . ef ek nái hirtinum , at fœra kon* 
úngi 9 en eigi hirði ek , h vat af - honum verðr 
siðan. Álfkonan varð nú glöð við jþetta, ok 
gengu pau inní hdlinn, voru par vœn herbergi, 
ok fagrt um at • litast, ok margir hlutir sýnd* 
ist honum |iar undarligir* Hann kom fiar^ty 
erkonanlá, ok var hún lítt haldin^ en pegar 

vií aldr b] C. 



15 K. GAUKGU-HaÓLFS SA6A. 277 

Hrdlfr ftfr höndum um hana ^ varð hún $kj<{tt 
Uttari ; fiokkuðu |>ær honum Daeð f ögrum orSum^ 
ok báðu honum virta. Alíkonan mælti: eigi 
verðr þér launat, sem verðugt er, heilsugjöf viS 
dóttur mf na j en hér er fíngrguU, er ek vil gefa 
{^ér^ pess muntu |>urfa, |>á jþú ferr til Hregg- 
viðar haugsj en ef f»ú heiir pat á heudi þér, 
þá máttu hvárki villast nött né dag , á 8)á ok 
landi, íhverjumyrkrisempúert, okyfirmuntu 
vinna |»rautir allar pær, er fyrir þik eru lagðar, 
en ekki skaltu trúa Vilhjálmi, paðan af pú ert 
fráskildr honum $ f>ví gjarna vill hann |>ik feig- 
an. Hrdlfr pakkaði henni , ok gengu (pau) út 
úr hölnum , tdk hún jþá hjörtinn ^ en Hrdlf r 
lagði hann á b^k sér^ ok ^dtti mikils um veft 
fegurð hans f bað nú hvert vel fyrír öðru j ferr 
hann nú heimleiðis, jþar til hann fann Vilhjálm, 
ok fagnaði haun vel Hrdlfi , ok bað hann bera 
hjörtixm heim til borgarhliðs. Hrdlfr gerði 
svft) en ekkisegir hann Vilhjálmi| hversu hann 
hafi dýrinu náð; komu J)eir til borgarinnar 
seint um kveldit, |»á konúngr var undir borð 
komínn. Vilbjálmr mælti: nú skulum við fara 
ioní höllxna, en ek skal bera dýrit fyrir kon- 
únginDy en þú skalt sanna sögu mína, svá kon- 
úngr trúi þvl er ek segij tdk Vilhjálmr við dýr- 
inu, ok lét á bak sér^ okviknaði í hnésbdium, 
ok pd fckk hann borit dýrit inní höUina fyrir 
konúnginn, ok kastaði niðr á gdlfitý hann blés 
mjðk mæðiliga^ ok niælli: núpikjumstek kom- 



278 GAUNGn-HaÖLFS saga. 15 k. 

inn til ráSahagar við systur j^íaaý ok er núkom- 
inn hhr hjortrinn , ok munu jþeir ekki margir 
bjóðast yðr til mága , er sKku geta orkat sem 
ek. Konúngr segir: þat virðist mér i skapi, at 
eigi haiir f»ú hjörtinn unnit, ok vinna skaltu 
fleiri frœgðarverkin ^ áðr "þá fœr hennar. Eigi 
J^urfiS pér at misgruna mína f rœgð , pvíat af • 
burð hefi ek flestum mönnum; veit pat Hrdlfr, 
aveinnminn, at f jarlægr var hann mér , pá ek 
tÖk hjörtinn. Hrdlfr sagði: bœðier, atek var 
Vilhjálmigagnlaus, enda tdk (hann) séríaungu 
at hlífa. Vilhjálmr segir: f>vi vil ek einn til^ 
vinna, at ek vil einn taka yerkkaupit^ eðr hvat 
viliS j^ér fleira fy rir mik leggja, þvi ek (er) búinn 
til at vinna, Konúngr segir: nú skaltu fara til 
Hreggviðar haugs^ ok sœkjaftángat vopnHregg- 
viðar konúngs, ok er pat litil mannraun j Vil- 
h jálmr segir : nú vilið pér mik feigan, |>vi eng- 
inn hefir sá aptrkomit, er pángat hefir farit hér 
til. Vistvilek, segir konúngr, at þú komir 
aptr, en sannindi eru pat^ atenginnhefir aptr 
komit, er ek hefi |>ángat sentj er mér mik* 
ill aptrmundr at gripum peim, er i hauginn 
fdru, skal ok sá einn fá systur minnar , sem 
frægri er enn aSrir menn. Vilhjálmi: segir: 
gera mun ek petta; J>vi mér þikir petta |>raut- 
laust, at rœna dauSa menn ok vinna |)at til mey j* 
ar. Gekk Viihjálmr nú til sætis síns^ ok 
skildu at SV& mœltu. 



16 K, Gaongu-Hrólfs sága. 279 

16. Eptir fá daga var pat* eina ndtt, at 
Hrdlfr tök á fötum Vilh)álm8, ok mælti: mál 
er at vinna til meyjarinnar, ok fara til haugs- 
ins. Vilhjálmr stóð upp skjött, ok var Hrdlfr 
pá klœddr okkomini^i Vefrey junaut ^ ok hafði 
spjdtit Atlanaut, en Vilhjálmr alva&pni; hann 
reið| en Hrdlfr gekk fyrir hesti hans ; f dru |>eir 
svá, par til skdgr varð fyrir fieim,' ok einn forn- 
troðinn götustigr; en -er peir höfðu skamt 
farit, (á laust veðr mdti peim svá mikit me5 
f}úki ok frosti, at Vilhjálmr fékk eigi á baki 
setit I leiddi Hrdlfr pi hestinn , en Vilhjálmr 
gekk eptir um stundy |>ar til at hríðin tdk svá at 
gerast sterk, at hestrinn f^kk ekki gengit, ok drd 
Hrdlfr hann flatan eptir sér, en studdi sik við' 
spjdtit; varð honum pá litit aptr, ok sá, at 
Vilhjálmr var horfinn, en hestrinn laungu 
dauðr^ skildi hann I»ar við hestinn, en gekk 
fram á leiðina« Hríðin var sv& sterk, at eikrn* 
ar brotnuðu af stofnunum, ok komu hvar fjarri 
niðr, fékk Hrdlfr paraf optliga stdr högg, svá 
J^at hefði lana unnit flestum mönnum, par með 
eldíngar ok reiðarpfumur, svá hann hugði pat 
sinn bana orðit hafa , ef eigi hefði kápan hlíft 
honumý var svá alla ndttina framan til dags. 
í móti degi varp mikiUi f ýlu mdti honum j at 
hann hefði kafnat, ef kápugríman hefði eigí 
hlíft honum. pat f)dttist Hrdlfr skilja, at 
hríðin mundi hafa drepit sendimenn konúngs, 
ok petta mundi gerníngahrfð vera; pdttist hann 



j 



280 Gauhgu-Hrölfs saga. í6K# 

ok aldri í ^víUka raun komit hafa $ en er m jök 
var Ijóst af degi , |»á tdk upp hríSixia , ok gerfir 
logny hvarf ^i burt fýlanj sá Hrölfr þábaug 
tnikinn sem fjall, ok hár stauragarðr um kring; 
hann tók hendinni um einn staurinni ok varp- 
ar sér inn yfirj gekk siðaa u^pá hauginn, ok 
aýndist honum hann mjök torvelligr at rjúfa ; 
en er hann litast utn, sér hann mann einn 
porðan undir hauginum storan vexti meS kon- 
'l&ngs skrúða. Hrölfr gekk til hans, ok kvaddi 
bann kónúngs kveðju , ok spyrr hann at nafni, 
Hann segir: ek erHreggviðr, okek byggi haug 
Jienna me5 köppum mínum, ok ertu hev vel- 
kominn, en pat skaltu vita, Hrólfr! at ek veld 
eigi liríðum f»essum, ok f ýlum eðr öðrum undr- 
um, ok eigi hefi ek menn drepit; valda peir 
{>essu öUu Sörkvir ok Grímr segir, okpeir hafa 
valdit lifláti konúngsraanna^ en pd brestr peim 
stundum vísddrarinn, pá er |>eim liggr mest 
við, ok ef jþeir vissi 9 at {>ú vœrir h^r^ Jfá vildi 
peir |>ik feigan* £k fdr í svölulíki til {{orgnýa 
jarls með hár íngigerðar, ddttur minnar^ |iv{ 
ek vissi at pú mundir eptirleita af jarlsmönn- 
um, ok pií einn vart maðr til at frelsa hana, 
ef lukkan fylgði, ann ek ^ér bezt bennar at 
njdta, ef {vú' vilt ríða burt við Sörkvi, |>víat 
J>ik vantar hvárki hug né hreysti , en f>at hefir 
Grímr œgir játat honum, at engipii skyldi 
' hann yfirvinnay nema (sá) er hefði herklœði 
mín ; er ^ví haugrinn óvinnanligr gerr^ ok pví 



16 R Gaurgu-Hrólfs saga^ 281 



éru torfœryr til hans , at hana hugSi jat en^iim 
ékyldi herklaeðunum ná znega; nd skal ek £á 
|)ér alla þá hluti úr haugnum, er þú vilt haf^i 
ek. vil fá j^ér tventjL herklæði, ok hvorr . öSrum 
lík) utan at kostum eru þau dlik} pau skaltfi 
fá konúngiy er verri eru, en önnur skaltu ekki 
sjá liiaj fyrr enn 'þú |)arft viit at hafa^ ok ^ 
sverðinu skaltu mikla vandvirkt hafa, f>vf faséð 
er annat slíkt^ íngigerðr, döttir-mín, geymir 
öll burtreiðarvopn mín ok hestinn Dúlcifaly 
iem ölíkr er flestum öðrum fyrir margra hluta 
sakir; honum skaltu ríða, þá pú átt við Sörkvi, 
ok er pér sigrinn vís, ef bann lœtr takast; bur- 
9taungin ok skjöldrinn munu ok halda sinni 
náttúru; Vilhjálmi skaltu ok ekki trúa, paðan 
af "þú ert úr hans |>í(5nustu , ^ví hadn svíkr |)iky 
ef hann getrj muntu halda vilja eiða j)lnay en 
betr (er) bann af dögum ráðinn fyrr enn síðar, 
þvi hann mun pik hættan hafa. Eptir f>at 
fékk Hreggviðr HrdlS grjpuna ok vopnin, ok 
síðast menit af hálsi sérj J>á mælti Hreggviðr: 
|>at hefir mér skapat verit, at ek skal mega 
fara prjá tima úr haugi mfnum, ok parf eigi 
aptr at byrgjast utan í síðasta sinn$ nú mun 
J»ér ekki sveigra verða, er þú ferr heim aptr; 
nú far Já vel, ok gángi pcr allt eptir vild ok 
vilja! en elþú kemr aptr í Garðaríki, pá vitja 
mín, ef J>ú Jiarft lítils viðj hvarf Hreggviðr nú 
inníhauginn, en Hrólfr tdk gripuna , ok varð^ 
veitti , fdr siðan fra haugnum aptr enu sömii 



282 . Gaungu-Hrólfs saga^ le k. 

4 

leiS, okvarS nú viS engin undr var} oker hanu 

kom úV skdginum) kom Vilhjálmr ^á möti 

honum , liafði hann skriðit undir viðarrætr , ok 

legit par um alla hríðina , f ékk hann varla talat 

fyrir kulday jQaðraði hann pá mjök át Hrólfi, 

ok xíiœlti: aldri piki mér ofsögum mega segja 

af pjnni frœgð ok giptu {>eirri , er okkr fylgir, 

par sem nu er brotinn haugrinn, ok sdtt guU 

ok dýrgripir , sé ek nú pat at okkr má enginn 

hlutr fyrir standa , en |>ö var petta mikit veðr^ 

svá varla gat ek stýrt mér 9 |>íkist ek nú kom- 

inn til ráðahags viðsystur konúngsj skaltu nii 

fá mér gripuna ok vopnin, pví ek vil sjálfr af- 

henda j^á konúngi. Hrdlfr mælti: litit vUtu 

vinna til f rægðarinnar ^ ok illa muntu mér 

launa, \ó ek leggi líf mitt í hættu fyrir Jiik; 

tak nú við gripunum , ok fær konúngi , en ek 

mun halda öll mín orð við f>ik, ok sanna sögu 

|>ína, fxJttu sért dmakligr. Hrtílfr hafði fdlgit 

hin vopnin í skdginum, ok sá Vilhjálmr ekki 

|)au; fdru |>eir nú leið sína, til |)ess er peir 

hittu konúnginn ; sat hann undir drykkjuborð- 

um at kveldmállíð. Vilhjálmr kvaddi kon- 

únginn, ok lét mjök mæðiliga; allir menn f 

höUinni urðu dkyeða við peirra aptrkvomu. 

Vilhjáímr mælti: víst trúi ek varlá, at meiri 

praut vera muni með öllu saman, þvíat Hregg- 

viðr* er it mesta tröllmenni sakir sinnar íjöl- 

k<ngi, en h augrinn torsdttligr at brjótaý heli 

'} hir endar Jyréta brot af B, 



I 



t 



16 K. GaUNGU-HhÓLFS 8AGA. 283 

• 

ek átt vi5 Hreggvið konúng f alla ndtt , (kom 
ek |»ar f mikla mannraun, áðr ek náði her- 
klæðunum , tók hann 'þá sverðit ok menit| 
lagði á borð fyrir konúnginn. pá mœlti kon- 
úngr: isóttir eru yfst gripirnir, ok piki' mðr 
nú allir verri enn fyrr, utan menit, pat er 
óspilti en pat hygg ek at Hrólfr hafi sott, en 
eigi Jú. Hrólfr segir: J>at segi ek yÖr, at 
ek fdr eigi f hauginn, ok megið f^ér* J>at til 
Ifkinda ráða, at eigi mundi ek moti mæla, at 
fá slíkar sœmdir eðr aðrar, ef ek ætti f>es8 
kost. Vilhjálmt mœlti: undrar mik |)at, herra! 
at pér grunið sögu mfna eða frœgð ok hreysti 
minnar karlmensku^ má hér skjött raun til 
gera, at við Hr(51fr reynum me5 okkr, ok 
mun hann mhr fjarlœgr standa, pví þat er 
fyrst at hann |)orir eigi mannsblóð at sjd, 
ok J)á ek fdr í Hreggviðar haug, skyldi hann 
festi haldit hafa, ok f»á hann heyrði dunr 'ok 
stdr högg f hauginn, varð hann svá hrœddr, 
at hann rann frá 'festinni, var pat eitt pá 
mfn hjálp, at ek hafði borit festarendann um 
sldran stein, ok las ek mik upp úr haugin- 
um með handafli. Konúngr svarar: vel trúí 
ek, Hrdlfr! orðum hans, en eigi mundi grip* 
imir hér komnir, ef peir hefði eigi f h'aug- 
inn sdttir verit j lætr nú konúngr gey ma vopn- 
in mjök vandliga, ok hugði, at eigi skyldi 
Sörkvi at meini verða. Svá er sagt, at eina 
ndtt hvarf hjörtrinn burt, svá peir urðu eigi 



284 GAUV€U-HáÖLF« 8ÍL«A. 10^17 K* 



irarir.YÍðf er geytna ^kyldu; pdtti konúngi 
|($i,t mestr skaíSi^ var hiw lejtat na^ pk fjarríy 
faanst hann eigí} pötti$t Hrdlfr vitai at álf- 
konau mundi hafa sótt hann. - Vilhjálmr lét 
jm vel yfir s^>^9 ok gekk jafnau til tala við 
konúiigseyatur , ok fóru yel ræSur með þeim; 
aparM, hann ekki at skjala mart af sér um 
ialla hhiti, leiS nú s¥& vetriun fram um jdly 
aft ekki bar til tiSinda, 

17. Menelaus er kouungr nefndr, hann 
r^ fyrir Tettararíkij hpun var ríkr konúngr, 
ok mikiU fyrir sér. Tattararíki er eitt kall- 
' at mest ok guUauðgast i Austrríki^ par eru 
menn istdrir ek sterkir ok harðir til bardaga. 
Undir Menelaus koniing lágu margir konúng- 
ar ok mikilsháttar menn. Svft er sagt, at 
miUi Garðaríkis ok Tattararíkis liggr ey ein, 
er Héðinsey heitir, hún er eitt jarlsriki^ ^at 
er frd6ra manna sögn, at Héðin konúugr 
Hjarandason tæki fyrst laod vi3 J^á ey^ er 
hann sigldi til Danmerkr af Indíalandi', ok 
f>a$au tók eyin af honum nafn síðan. Um 
fessa ey stríddi jafnan Tattarakbnúngr ok 
Garðakonúngr, ok p6 lá hún undir Tattara- 
krúnu. Eirekr konúngr haföi herjat um ey 
pessa, áSr hann kom í Garðaríki, ok gert 
par mikit hervirki. Menelaus konúngr hafði 
sett j^ann mann yfír eyna, er Sdti hét; hann 
var |)ar ætu ðr at mdðurkyní, cn föðurkyni 

» J cpiir tllvítan GuticUar, sem scgír i lié^núiga vígum, b, v, C. 



17 ]L . Gaijhgu^Hr<5ips SA^JU 285 

Í Hdlmgarðnrfki'* Sdti var pá eigi í landi^ 
er Eirekr konúngr kom f^ar, hann var hit 
ndesta trönmenui fyrir sakir afl8 ok vaxtar; 
yfirlitr hans var eptir na&i (hans), hann herjaði 
viða, ok hafSi jafnan dgr. Söti átti f óstru gamla 
ok í)oIk«nniga, hún haiði gert honum laug, 
fá er hanurbitu eigi jám síðanj gekk faann |>v( 
hlifarlaus i orrostumj: hún hafði oksagthoii- 
um, at á |»cssu hauati vœri honum t>ftnst til^ 
hei]idayi5 Eirek kom&ngy ok nú væri aungvir 
kappar hans heima i landiou. £n er Söti vissi 
}rat, fór hann til Menelauss konúirgSy ok^fékk 
mikinn styrk af honum, hélt síðan til Giarða^ 
rikis f ' hanzir haf6i margar Jpdsundir hermaiina« 
Sá maðr var með Sdta, er Norðri het;* hanni var 
mikiU bk sterkr, ok bar jafnan merkihans, ok 
var hina mesti kappi. £n er j£irelír kotídbgr 
frétti^ i^ Söti var við landi kominn xiaeð »átiiikt' 
ber, létr hann herör uppskera á aUa^vöga frá 
sér^ ok hauð til sín koma hverjum ^ er mðoitti^ 
oksafbaðist tíl hans.mikit i$ölmennl>< fiirekr 
konúngr kallaii Vilhj^álnii t&l. sin, ok mtelti: 
nú hefir|)ú Unnit tvo hluti, er ek hefi lýlrifpik 
lagt, okveit ek eigi, hvert púfaefir'|iat gert; 
nú skaltu^ vinna hinn priðja hlut, svá^^ ékséí nœr 
suiddr^ at drepa Sdtá berserk, mun ék* pá eigi 
í möti^ mœla^y at |>d eigirsystur mínai^ ef f»ú 
vinnr péttá vel af hendi , skal ek j^ halda all* 

») Hólmgarin, C. ^) Hélt Íann moli Sóta. þegar herinn var 
búina; var honnm mikit sagt af Sdta ok bani fi&laeau» k. v. C. 



I 

286 Gauhgu-Hrólfs saga. 17-IRK.' 

an skildágá við piký seih við ht^m áðr talat. 
Vilhjálmr segir: jþess er ek húinn^ at gánga 
f móti Sdta, {»iki mér nú gott , at ^ír megi6 
nú 8já, hverr afreksmaðr eker; ok skulið pér 
velja mér öU hin beztu vopn, ok sterkasta hest| 
sem.þér eigiðý ^víat ek mun mjök reyna hans, 
éðr }»essi orrosta lýkst ; var svá gert , aem Vil- 
híálmrbað.. Hrölfr för með honum^ ok gekli: 
eptir . váirda sínum , íór konúngr með herinn, 
tU. ]^es$:er hann fánn Söta, voru þar sléttir 
velUr, ok |>ykkr skögt öðrum megin} bjugg* 
U5t ÐÚ hvárirtveggju til orrostu, ok var |iar 
mikiU h^r samankominn , var par láðragángr 
mikiUy ok 8igu saman fylkíngarii ok* »ptu 
hv&rttveggi herdp. 

18». Eirekr konúngr var þá í miðju brjósti 
fylkíngar ^innar^ ok gekk|>ar vel frami önd* 
verðri orrostunni, 6<Sti fylkti ok mótí honuiá| 
varð f>ar hin harðasta orrosta , ok gengu hvárir- 
^v^ggíu i^el framj en J^egar orrostan tdkst, 
relð Vilhj^lmr utí skóginnií rjdðr eitt. Hrdlfp 
mælti: ná er fiéry Vilhjálmr ! at ríða fram, ok 
vinna til meyjarinnar^ ok drepa Sdta. Vil-. 
hjálmir segir : verði mér ]þat til konu ok ríkis, 
sem auðit verðr, en [þat vinn ek' iál aungra 
hluta^ at voga mínu lífi í slika orrostu, eðr 
hvat skal mér júngfrú eðr ríki, ef ek missi Ufit j 
er |iér miklu nsr at frelsa mik úr ánauð ok 

* 

prœldómi ; tak nú vopn mín ok hest| ríð fram, 

>} hit vataar hlaÍS i C. 



18 K» GauHGU-HrÓlFS ÖA6A. 287 

r 

ok drep Sdta, ella muntu mht pjdna verSa um 
pina daga. Hrdlfr tdk J>á hestinn ok vopnin 
Vilhjálms, ,ok reið til bardagans; orrostan var 
m)ök mannskæðy ok hallaðist mjök á Eirek 
konúng, þvíat peir Tattararnir gengu hart 
fram* Sdti ok Norðri ruddust um fast, ok 
hrökk undaaallt; Söti hafði atger at vegameð, 
ok gerði ýmist, hann hjö eðr lagði Nocðri 
hafði sverð gott, ok gekk hart fram.. Eirekr 
konúngr hafði^ sótt með miklu kappi, f míðjan 
her Sóta , ^ar til er Norðri kom möti honum, 
ok margir Tattarar. peir söttu fast at kon*- 
úngi, féll ^i mjök lið hans, svá hann variian&; 
liga staddr miUi sinna dvina. Hrdlfr reið> nú 
fram með vopnum Vilh)álms.svá hart, atfylk- 
íng Sóta hrökk fyrir honum , hjö ok lagði til 
b^ggja handa, ok feldi margan mann, |)ar til 
hann kom mdti Eireki komíngi. Hrolfr drap 
par meir enn 30 manna. £a er Sóti. s^ pat, 
eirir honum stóriUa,.ok 3ni^ri jþángat, sem 
Hrölfr var , . ok lagði til hans með atgernum, 
h^nn kom skildi. fyrir sik, ok lagði i móti 
fyrir br)4Íst Sóta, ok beit ekki á, en.brotiiaðí 
spjótit í falni^tn; Soti hjó tveim höndum til 
Hrölfs, híöggit ;kom á miðjan skjöldiiiny ok 
|)ar í sundr, ok hestinn fyrir framan boguna, 
svá í jörðu nam staðar^ var Hrölfr j^ á fœti 
mjök möðr,* fivíat hann hafði ákafliga. barizt 
áðr um daginn* £irekr kbnúngr barðist við 
Norðra | var |»eirra atgángr harðr. Hrölfr h jó 



' 288 Gaurgu-Hrólfs saga.. is k. 

'þá höf ui$ af hesti Sdta ; voru jþeir |>á báSir gáng- 
andi. Söti h]6 til Hrdlfs^ en hann veik sér 
undan , ok sökk atgerinn í jörðina allt upp at 
höndum faonum. Hrólfr hjö meS báðum hönd- 
um á öxl Söta, svá sverðit gekk sundr fyrir 
framan hjöltinn. Hrólfr varð reiðr mjök| ok 
hljóp at Sdta, ok setti gaddhjaltit í höfut hon- 
um I sva stöð t heilanum 9 en við fi vi gat hann 
eigi gért} fell Sóti fiar til jarðar^ ok vaf f^egar 
dauðr. Eirekr komingr hafði jj^á drepit Norðra, 
brast ^ flótti i liði Tattara ^ ok rftnn hverr til, 
sem mest mátti. Eirekr konúngr rak flóttann 
okhansmenn, ok drápu hvern, er |)eir náðu, 
fengu j^eir par mikit herfáng i gulliok silfri, 
vopnum, klœðum ok öðrum dýrgripum. Hrdlfr 
vildi eigi reka flóttann, tök hann sér hest^ ok 
hljdp á bák| ok reið útí skdginn til Vilhjálms, 
ok segir honum , hversu farit haii , bað Hrólfir 
hann taka hest ^enna ok vopn sin: lát nú at 
öUu hrðstliga, ok flýtnú bruUaupsgerðinni 1 
Vilhjálmr mœlti: v«l höfum við framgeugit, 
ok er inikils vert um ráð min ok vitsmuni| 
hirersa mikit ek gét til leiðar komit , ok mun 
ek fri^[ðarmaðr verða. Hrólfr brosti át orðum 
hans , ok sagði, at honum pdtti hann lítit gptt 
vinna til frægðaritmar. Vilhjálmr stígr nú á 
hestinn^ ok riðr með öUum.sínum herklæðum 
til Gyðu konÚDgssystur, oksegir mikit af si^ni 
frámgöngu ok hreystiverkum. Eirekr konúngr 
var ]þá heim kominn ok genginn til drykkjui 



18 K. GaUKGU-^HrÓLFS SAt5A. 289 

höll sína; Vilhjálmr gekk fyrir kornSng, ok 
kvaddi hann, ok mœlti : nœrri var yðr nú farit í 
dag, hefra! é^r ek hjálpaði yðr, |)urfi |>ér nú 
eigi at geta til, hven* ek< er, eðr hvat ek fæ 
gert, ^vf mér er^kki dmáttugt. Konúngr seg-* 
ir , fat hy gg ek , Vilhjálmr! atpfnvœri vopn- 
in ok herklæðin, en Hrdlfs hendman Hrdlfr 
segir: ^at hygg ek, at gjarna vildi ek eiga syst* 
ur pfna, ok mega kenna mér at réttu hreysti- 
rerk Vilhjálms, en ^at kemr mér skamt fram, 
at Ijúga peim sæmdum á mik , er ek vinn ékki 
til, ok ek er eigi tilborinn. Vilhjalmr mœlti: 
undarligt mun pat |)ikja , herra ! peim mönn- 
iim, sem til spyrja, at|>ér villð mína freegð ok 
hreystiverk fordjarfa, eðr pikir yðr méirí sæmd- 
arauki^ at einn drengr af kotkarlaætt haH unn- 
it jþetta ok eignizt systur yðra, slíkr sem Hrdlfr 
er, pví ósýniligr mun hann pikja til gdðs höfð- 
ingja, fólki át ráða eðr fremd at vinna; en ek' 
ér jarl at nafnbdt ok jarls son, kóminn af sjálfri 
konúngaættinni, fríðr ásýndar ok fullhugi hinn 
mesti, ok at öllum hlutum ágœtr, pat er tign- 
um mönnum berr athafa. Ná ef jiér viUð eigi 
festf r eðr brullaupsgerð fram láta eptir skíldog- 
umy skal ek í burtu verða ok bera |>inn van- 
heiðr á h vert land , at f>ér hafið níðzt á mér, ok 
rofit orð yðr ok triS ; var pat talat í mínu landi, 
at hver konúngsdóttir væri fullsæmd af ^mínu ' 
gjaforði. Eirekr konúngr mælti : eigi skal ]þat 

FoRtfALDAB SdGVIiNoRDAI^AVÐAj SBlBÍUt. ^ 



290 Gaungu-Hrólfs saga. 18-19 Kt 

frcttasti at ek níSist á pér, ok mun ek halda 
allan minn skildaga, en pat undra ek, at Hrólfr 
gengraldriúf hugmér, um meðferð ok athœfi 
ykkart, pvíat eigi |>iki mér pat at tilskipuðu 
vera. Skildu peir nú talit, en^kondngr lét nú 
vi6 bruUaupi búast, ok varpar sótt veizla virS- 
ulig^ at peirri veízlu gekk Vilhjámr at eiga 
Gyðu, systur Eireks konúngs, ok hafði hún 'þar 
engin mötmælij fékk Vilhjálmr Jþá marga 
menn til |)jdnustu^ ok léthanja númikit yfir sár. 
49. pat var einn morguh snemmai at 
Hrplf r gekk i skemmu pá ^ er Vilhjálmr svaf í^ 
ge^k atsœnginni, ok mælti: nú er svá komit^ 
Vilh^^lmr ! at pú ert orðinn konúngs mágr , ea 
ek h^efi ^pnat þhr allan tíma^ segi ek {>ir nú 
upp mína |>jc5nustu ok lausan allan okkarn skil* 
mála, máttu nú vel láta líka þhvy at við skiljum 
svá búniri virði ek meir til pess drengskap minn^ 
en píi^a tilgerS ; gekk Hrdlfr síðan burt, en Vil- 
hjálmr varð mjök hvimsa við. Gyða spyrr, pví 
Hrdlfr fœri burt svá skjdtt, eða fyrir hverja sök 
hann færi pvílíkum orðum um? Vilhjálmr seg- 
ir : pat er haps náttúra^ at hann viU hvergi vera 
í sama stað meir enn mánuð eðr tvo^ ef hann 
reði| enekhefi lengi haidit honum hræddum; 
nú er pat til |»rautary at sá hefir verr, er haua 
pjdnustu hefir^ pví honum er allt illa gefit) er 
hann bæði pjdfr ok< iUmenni, en eigi veit .ek| 
hvárt ek nenni at láta drepa bann hir í ókunnu 

*) hir byrjar aptr' C 



19-20 K, Gaungu-Hrölfs saga. 291 

» 

landiy en ^ó mun hann skj^tt birta, hverr 
maðr hann er, ok mun hann peim illa launa, 
er bezt gerir til hans; skildu|)au nú talit; Ieii$ 
veizlan vel fram. Sv& er sagt, at liS [lat, er 
undán komst af her Sóta j sigldi heim í Tatt- 
áraríki^ ok höfðu fengit ^ikinn mannskaðaj 
^dtti ÍVfenelaus konúngi peirra ferS ill örðin, 
ok varð sv& húit at yera. Snemma um rorit 
Iromu peir Sörkvir ok Bryn jdlfr áf Jötunheimum, 
olk færðu Eiréki konúngi marga fáséna gripi^ 
höfSu [jþeir Grímr átt margar orrostur ok fengit 
jafnan sigr. Hrdlfr var meS konúngs hir^ 
ok var fátt mei |>eim öllum Sorkyi, BrynjdlQ 
ok Vilhjálmi ; en vel kom Hrdlfr sér við sessu* 
naut sinn, {»ví hann gaf jafnan silfr á báðar 
hendr^ en aungum gerði hann gott, meðan 
hann var hjá Vilhjálmi. Sá var nú hinn |>riðl 
vetr j et konúngsddttir átti at f á mann til burt- 
reiSar vVS Sðrkva 9 ök hug^aði kirekr konúngr 
nú til sín, ok |)dtti sem konúngsddttir mundi 
aungvan mann fá. 

Ú,0. LitM s'íðár komu sehdimenn kbn- 
úúgsddttur til Eireks konúngs með ])eim er* 
indum , at hún beiddi at han'ú Ihi {>íng stefna 
fjolmennf mjök, ok á pví píngi vildi hún 
k]dsa mann til burtreiðar við Sörkvá, en ef 
hún fengi aungvan f>ann, er til pess vildi 
verða, pá vill hún gánga méð konúngi eptir 
jþví, sem fyri: voru skildagar ok sœttir peirra 

t 2 



292 'GauNGU-HrÖLFS SAGA* 20 K. 

í milli. VÍ8 {»eirri orSsendíng var8 konúngr 
mjök léttbrýnn, ok JxStti nú júngfrúin sér 1 
hendi, lét hann nú |>ing kveðay ok boiSa páng- 
at múg ok margmenni af borgum ok kastöl-' 
um ok úr nálægum hérúðum, svá ok it sama 
konúngsddttir af sínu ríki bauð til sín mann- 
vali fiví, er röskvast var innan landsj kom 
j>ar ok margr dboMnn, pví mörguni var for- 
vitni á, hversu til mundi gánga, voru allÍF 
landsmenn bugsjúkir fyrir hennar hönd. píng- 
it var sett skamt frá kastala íngigerðar kou« 
úngsdóttur. Eirekr konúngr kom til píngsios 
með miklu fjölmenni, var þar með honum 
Sörkvir ok' Brynjdlfr ok Vilhjálmr , mágr hans, 
ok létu allir (mikit) yfir sér; Hrdlfr var ok par 
1 för, ok hafði me8 sér vopnin Hreggviíarr 
naut, ok pótti lítils um hanu vert; var par' 
nú samankomit mikit f jölmenni. Svá var skip^ 
at mönnum á |>íngínuy at raðir voru settar i 
hrínga , ok eitt hlið á , er gánga mátti í milli. 
Vilhjálmr sat it nœsta konúnginum, pá Sörkv- 
ir ok Brynjdlfr útifrá, en aðrir vildármenn 
sátu sér. Hrdlfr sat utarliga í yzta hríngn- 
iim ok mjök lágt. At svá skipuðu gengr íngi- 
gerSr konúngsdóttir á píngit svá fögr ok list- 
ilig, at eigi mátti ofsögum segja af hennar 
vœnleik, horfðu allir menn á hana, nema Hrdlfri 
hann leit eigi til hennar, ok drd niðr hött- 
inn fyrir andlitit. Konúngsddttir gekk fyrir 
hvern mannf ok leit í augu jþeim, gekk hún 



20 K. Gaungu-Hrólfs saga. 293 

svá annan hríng ofan, en annan fram; at 
lykmm kom hún par, er HrcSlfrsat, ok |)reif 
i hönd honum^ en hann sat sem áðrj hún ' 
hnykkir J)á upp kápuhettinum , ok mælti: eigi 
er hér gott val á mönnum^ en pennan kýs ek 
til burtreiðar fyrir mi|c mdti Sörkvi, ok «kal 
sjá maðr me5 mér fara, ef hann viU. ' Hrdlfr 
segir : allheimskliga kýs f»ú j þviat ek kann 
eigi at ríða einsaman^ svá ek falli eigi ofan, 
et ek ok hrœddr, pegar menn ýglast á mik. 
£onúngsddttir segir: aldri sá ek ]^ik fyrr, en 
jþd skaltu eigi undan gánga, ef ek má ráða. 
Eirekr konúngr mœlti: þat hugða ek, )úng- 
írú ! at 'þÍT skylduð mann kjdsa innlenzkan, 
én eigi úr öðrum likjumj er Hrdlfr sveinn 
Vilhjálmsy ok minn mann, skal hann |>ví 
frjáls af I^essu. Hrdlfr segir: einkis manns 
sveinn er ek hcr í landi, skal ek ok at vísu veita 
konúngsddttur hina fyrstu bœn, er hún biðr, 
ef hánfikist nokkut frjálsari eptir (enn) áðrj 
étendr Hrdlfr upp síSan, ok gengr meí kon- 
fingsddttur, ok allir hermar menn, heim í kast- 
alann, setr hún Hrdlf í hásœti, ok veitír 
honum allan prís ok gleði. Eirekr konúngr 
fdr í annan kastala af f>ínginu^ ok var mjök 
dkátr} fleslir menn undruöust, at konángs- 
dótÚT kjöri penna mann, er ósigrstrángligastr 
var. Iðraðist konúngr m)ök| er hann hafði 
játat pessu konúngsddttur, ok bað Sörkvi nú 
duga eplir megni, ok spara engin sín konstr, • 



294 G^uHGu-HaóuPð sAjGA. ^ 20 jl 

er baiui m;et]i frammi bafi^ : hefir mér jaf oaxi 

sagt Þúngt hugr um penaa mann, skaltu nú 

ok vel geyma herklæðin HreggviSarnauta ^ at 

eigi megi. os^ jþat meina* Hrölfr var ná í 

kastalanum hjá koniingsdöttur í góðum fagn- 

a^Si^ ok ségir hann henni sitt erindi^ jarUins 

vegna^ en hjáxi, segist pat ^jörla áðr vita 

mundu, ok ^vi ráða: at ek fara með }»er burt 

héSapy en þá j^tti mér makligastr, mln a^ 

njöta, ef fyí frelsaðir mik af dvina valdij skildu 

pau at svá mæltuiv Um morgun var Hrdlfr 

snemma.á fíStu^m^ ok fdr í herl^læðin Hreggvið* 

amauta, en gijcði ;sik með sverðinu góða. Kon- 

úngsddttir fékk ho];i,i;im burstöngina ok skjöld* 

inuy er faðir benpar hafði átt, bað hún hann 

|»á tilgánga, ok taka bestinn Dúlciíal, var 

bann ' pá rekinn í sterkar grindr með mörg* 

um brossumi beit hjBíim ok^ barðiy ok drap 

mörg hrossi^; Hrdlfr gekk at grindunumi 

ok^drap stönginni á skjöldinn^ ÐiUcifal gekk 

at Hrólii^ en svá saung í staunginni ok skild- 

inum^ at öUum Jþdtti undr i, er hjá voru. 

Hrólfr tók nú bestinny ok lagði á söðulinD| ok 

bljdp upp fimliga með öUum sinum berklæð-i 

um, en Dúlcifal sprang af stað, ok stökk útj 

yfir grindrn^r^ svá bann kom hvergi nærrj^^ 

ok siðan fram á vöUinn. Nú var Sörkvir ok 

kominn til leikvallar, ok konúngr með hon- 

um, Vilbjáhnr ok Brynjdlfr ok mikiU múgr 

manns. 



81 K.' GAXJfKGV-EAÓLVS SAGA. 295 

2i. Sk]kkar«nú livorr sinni burstðng' (til) 
lags, ok rí5r hvorr mdti öSrunl', ðem hesi&ror 

, ir kunna harðast^ leggr pá hvorr tíl annara 
me& miklu affi. ðpjdt Sðrkva kom 1 skjölá 
Hrólfs, ok rendi i^taf, en Hrðlfr atákk hjálm- 
ioum af Sörkvi, átti hann pá firidjúng skeiðs 
eptir, er Hrölfr var af. Dúlcifal vill eigi 
staðar gefa^ ok snýr aptr f móti^ ok hefir 
Sörkvir eigi afriSit fjóri^úng, á6r enn fxeír 
mættast; leggi: enn hvorr til annars, ok för 
semfyrri at Sörkvir vann ekki á^ en hann 
misti skjöldinn. peir ríða pá at i priðja sinn, 
ferr |»á Dúlcifal, sem fugl flýgi, (ar til peir 
mættust} Hrölfr leggr til Sörkvis, svá festi i 
brynjunni, ok vegr hann upp úr söftinuni) 
ok hleypir með hann um v&llinn j par til hann 
steypÍK honum at höföinu í einn fúlan pytt, 
svá at Sörkvi gekk úr hálsliðnum, stiið pá Dlíl- 
cifal kyrr, sem hann vœri grafinn niðr. Yarð 
nú konángsdöttir mjök fegin, ok allr lands* 
lýðr. £n er Eirekr konúngr sér petta, verðr 
hann ákafliga reiðr, ok bað alla sína menn 
slá hríng um Hrdlf, ok drepa hann sem skjdt-^ 
ast'i ok kvað hann síðar verr gera mundu, ef 
hann yrði nú laus. Var nú sv& gert, (sem) 
konúngrinn mœlti) at sdtt var at Hrdlii öUum* 

' nieginj en er'Di&lQÍfál sér* pat, rís liann 
upp ðrSugr, ok lamdi með f ramfdtunuTn , ok 
beit meii tönnunum marga menn til bana ; 

1 } ViUijsinr sag^i þ«t nauið'iyO} h, v, €• 



i 



' 296 GAHnfSU-HRÖLPS: SAGA. 21-22 K« 

augu hans Býndost fiem bló^segar, en eldr 
^tti brenna úr i^ösum honum ok miumi^ í&t 
faann sv& hlaupandi, at hann braut menn 
undir sik} Hrölfr sat ok eigi kyrr á bakif 
reyndi hann nú sverðit Hreggviðarnaui; faann 
fajö ok lagði^ til beggja handa bœiii menn ok 
faestai var hverjum vis dauðinn, erfyrirhon* 
um varðf stökk nú allt imdan } Hrdlfr reið par 
at, er konúugr var fyrir, en hann bafði á 
hlaupi undan^ drap Hrölfr pá meir enn 
faundrc^ð mapnai áðr faann komst i skdg> ok 
var mó&i*, en ekki sár. pöttist ná Eirekr 
konúngr hafa feqgit mikinn mannskaða, ok 
fór heim i kastala sinn um kveldit mjök dglaðr;' 
petta sama kveld gerði konúngsddttir sik bliða 
við meun sína, ok veitti þeim kappsamliga. 
Ht^n gerði allar síuar skemmumeyjar 8v& 
drukknar, at pær féllu sofnar niðri en er 
skamt var af nött , kom Hrdlfr í kastalanni ok 
faitti konúngsddttut^ ok bað hana búna með 
sér at fara. Hún segir sér {>á ekki at vanbúnu. 
Hrólfr hafSi með sér tvo kistla stdra, ok voru í 
dýrgripir konúngsddttur, stíga pausiðan áDdI« 
cifal, ok riðu leið sina. Eigi er pat greint, hvar 
f^au fara, eðr hversu lengi pau voru á leiðinni^ 
en meir fdru pau um nœtr enn um daga. 

22. Nú er at segja frá Eireki konúngi, at 
hann vaknar um morguninn, ok bað menn her« 
klæðast,. ok leita eptir Hrdlfi. Var nú svá 
gert, ok leituðu hans prjá daga, bk funduhahn 



22 K. Gaumgu-Haólfs saga. 297 

eigi 9 lét konúngr ]^á* leita til kastalans kon- 
úngsddttúty ok yar hún ij^ðan í burtu , sTá engi 
maðr Tissiy hvat af henni var orSit; fékk ná 
konúnginuifit mikils ótta^ allt saman, ok var 
mjök reiSr. Hannnmlti tilVilhjálms: patBér 
ek, at |>ú hefir logit allt at mér, bæti -frá pir 
ok Hrdifi, mánú sjá, at hann er arllr annar máðri 
enn þA hefir sagt; sé ek, atHrölfr hefir i haug- 
inn farit ^ en eigi j^ú , hefir hann f engit hin 
göðu herklætin^ en ek þiu er engu eru inýt) 
mátti fiat á honum sjá, at hann var sttfrra 
manna, ctl ]þú ert dáSlaiis svikari, ragr 1 hverja 
taugf hefir j^ú vitat alla hans fyrirætlan, ok 
j^rateigiat.segja mir, hygg ek pik at heldr 
eigalrlki eðr aðra gdða hluti, 'at ek œtla ^ik 
|Hrælborinn fiorpara i allar ættir ; værir þá 
makligt, at ek léti hengja |>ik á gálga fyrir |>at 
fals ok sviky er fiú hefir mér gert ok minni 
eystur, ok mun sá dauði fyrir |>ér liggíaý pd 
hann komi nú eigi fram. Við fiessi orS konúngs- 
ins varS Vilhjálmr hrœddr m jök , ok mœlti ': ^ek 
skal pat enn skjdtt birta, hverr m^Ít ek er, 
8tig ek á stokk, ok strengi ek f»ess heit, at ek 
skal eigi fyrr koma i sœng hjá Gyðu, systur 
(inniy fyrr enn ek hefi Hrdlf af lifi tekit, ok 
fært yðr höfuð hans ok júngfrúna , skal ek hér 
einkis manns styrk til hafa nh fylgi? ^^^ ^^ 
Vilhjálmr vopu sín ok hést, reið burt sem hvat- 



296 .GADHGð'^HlMSLFS SMM 22-23 K. 

Uga(ty.<A eptir HrdlGv en Eiiokit Isonúhgr 8at 
eptir { Garðarikii ok j^tti. Há iUalatiaraw 

23; Nú vihr. sögunhr aptr* í (&uÉmörk til 
florgAýs. jarb ok hans mattna^ ok <á) f|ívli6ama 
haufití^ er Htdlir fót til Garðarikis^ór. jari um ríki 
fitt 4t v^islumy sesn si6r hans'yav tiiJ * Eiœidág 
gékk maðr ökunnígr fyrir jarlinn, ok nefhdiat 
MöoduU Pattason) ok sagSist faritihafia vlfe um 
CTpplðndS ofc l&:t frá. mðrgu segja kunna^ ok 
miklarffœg^ unnk; liafa^ Hann:varlágrá vðxt 
ok.miöJt ríðTavinn^ .fríðr at'yfirlitum^ utanejgiir 
var: ha«a mjök. Jarl rtdkl vel vi& j^saum manniy 
ok bað hann m^ éhr dveljast. p»t (ekktist 
haaaf d^emti hann jarlinuuL o^iga^ ok sagtt 
Írá' mörgu frd51iga« Par kom at jaclinn tdk 
hann í mikla kaerleika^ at hamof kelláfii hanm 
at hyerju málif ok var MönduU: á. tali váð 
hnUi nmtr ok daga, svá at jarl gléymdi J^r 
fyrii: sinni cikisstjórn, Einn tinu^ senx opiari 
er Biöirn ráðgjafíi fyrir porgný jarlii . ok ávít- 
aði hann fyrir pat) er bannf gierði .dkuBnigan 
uiami..simi tryg5amaan, okpat tídjtokisvfií úr 
hdfi at g^iiga^ athcfnn ^i eigi 9ins ríkis par 
fyrir. Jarlinn reiðist orSum Bjarn0r\i ok sagð^* 
ist geri^.mjmidUi sem hann ha£ði penkt^ hvat 
er Bjöm ssigðL MönduU heyrir orð Bjarnary 
öki ga£ sér ekki at. Bjöm talaði hér um enn 
mðrgum. orðum sannliga , ok. gekk burt siðan. 
Björn átti hús i borginni nær jarls herbergi, en 

X) útlönd, C. 



^ K. GaiuigihHii<5lfs saga. 209 

aqn^^ g»vS utan borgar^ '^em fjrr var ðagtt} 
ei^n dag kom ^ndoll svá iberbergiBjamari^at 
honn X(^r €dgi Ii^ima) O^. epgi.iqaðr an^ar^ema 
j(ngibÍ9rgy kon^ibapsi . baQn^lQ viðb^mtiznjðk 
blíöliga, i^n ^úiíx t tók Jyí vel j , i«^r IwoK ^íbwm 
leitaði við hm^t sami^ra, o)c f4r jþar, um. möcg^ 
vflk fögrum ojrðivni l^aAn. b^uð .henTii 9f si^r af 
^iggjja ^arga.gó^a gripii en lasta^i V^mi í 
^iverjuorði, Qkkvað baQn ekki at maiuu..vcm« 
íngibjörg reiddist [þessu; m)ök, ok svaraði hoB'* 
um haðiligai ok sagðist (aldri) með hQQum 
gánga skyldu. MönduU tök þ^ könQu^, ok brá 
imdan yfirhöfn sinniy ok bað hana dcekka sátt- 
axbikar ^eirra, ea hún sló hendinni ]i?ðaii 
undir kerity ok uppi andlit honumt. Hann 
^eiddist við pettai ok mæ)4v oigi §kulu viv 
fjrr skilja^ þú ok Björ% bdndi ftinni OA.ok 
l^efi ^aunat jkkr því , sem. pið eruð makligi fyr- 
ir f»á svinrðíngi er ^ið hafið mér gert| b«ði.apie5 
orð ok verk. Gekk hann slðan burt| ok.fyrif 
porgný )arl| ok mœlU : J^at vildi ek| herra ! at péc 
aýnduð y ðyart lítillæti| ok jþægið af mir belti |BÍt% 
er ek tdk í arf eptir föður minn; haxm leggi; |»at 
á borð fyrir jarlinnj ^at var allt með gulli gert^i 
ok gimsteinum sett; eigi pdttist jafl bel;ra 
grip séð.hafa. Jarl I>akkaði honum^ ok sagðist 
eigi jþvilíka gjpf fiegit hafa af dtignum mazmi j 
var MönduU, |iar um vetrinn i sömum kœrleik* 
um , en f átt var Stefni til hans ok Bimi. Jarl 

') ek ker^ b, v* C. ^} ^nSk^ b, v« C. 



300 GAUNGU-HRÖLPð SAGA. 23 K. 

hafSi znikla virt á beltinu, ok áýndi 'þat yinum 
sínam jafnan, |)áerhann hafði veizlur. íngi- 
björ^, kona Bjarnar, tdk kránkleika nokkurn 
undarligan um Teturinn, hún gerðist öll blá 
sem hel , en sinnaM* um aungvan hlut , sem 
hún væri vitstdla} varð Birni mikil raun at 
{lessu^ -því hann unni henni mikit., pat bar 
til'tum) vorit^ at veizlu einni, at beltít Mönd« 
ulsnautr hvarf burt frá jarlij var "þess ví6a 
leitaty okfannst eígij ]þötti jarli pat mikiH skaSi, 
ok lét mjök grund at gefa um eptirleitina , ok 
fannst |>at eigi. Jarl spurði Möndul, hvat (hann) 
hiígSi af orðit) eðr hversu eptir skyldi leita. 
MöndiiU segir ; vant er mér at kveða á mann 
hverr tekit heíiri pött ek pikist nærri geta munu^ 
én pat er líkara, at sá hafi ileira frá yiir stol- 
it enn f>essu einu, er beltit hefir tekit, mun 
f>at rikr maðr gert hafa/ sá er jafnan hefir 
ytarn heiSr öfundat. Nii er fiat mitt ráð j at 
fhr látið ransökn uppi hafa , pá er alla varir 
minnst, o]c lát öngvan undan gánga, þdtt 
framr^ sé| en eigi mun sá sjálfkrafí sína hirzlu 
uppi láta j er tekit hefir , en h verr , sem pat 
(hefir) gert, má át réttu á gálga (hánga). Jarli 
fiikir f>etta gott ráð , ok segir svá vera skyldu, 
Iœtr.hann ná samankalla alla sína hirð, ok segir 
peim, at hann viil ransaka hvers manns hirzlu ; 
fyrst Stefnisy sonar síns, ok Bjarn^r ráðgjafa, svá 
at aðrir menn mætti pví betr viS una. peir 

JC) vetiirínxi, C . *) frónir, C. 



23 K* GaUNGU-HrÓLFS SA6A, 301 

létust f>es9 búnír; var nú svá gert, at Stefnir 
sýndi fyrst sinar f éhirzlur ^ ok fannst par ekki ) 
8iðan var hjá Bimi leitat ok öllum , er i voru 
borginni) ok kunni pat eigi at finnast. pá 
xnœlti MönduU : eiga xnun Björn Ðeiri hixzlur, 
en hér at eii^s i staðnum^ ok hefir l^ar eigi 
leitat v^rit. Stefnir sagði : vist á Björn utan 
borgar, pk trúi (ok eigi) f>ángat leita mega. 
Jarl segir pángat fara skyldu, ok svá gerðu 
fieir; lét Björn pá uppi ransókn sem fyrr. 
Möndull gengr at fornri kistu einni, ok spyrr, 

r 

hvat f>ar er i? Björn segir, f>ari vera fornan 
skipsaum. Jarl bað upplúka. Björn leitaði at 
lyklinum, ok fann ekki. Jarl gekk þá at^.braut 
upp, pk bar upp f»at er i var, en á neðan* 
verðum botninum lá beltit. AUir menn undr- 
uðuf^etta, en Björn 'þó mest, pvi hann vissi 
8Ík saklau^^n af f)essu. Jarl varð nú reiðr mjök, 
ok bað Bjöm höndum taka: ek skal^ segir 
hann^ heingja ^ik á hæsta gálga, f>egar er 
morgin kemr, f>ví f>etta ]ie£ír hann fyrri gert, 
f>ó nú at eins sé vist orðit. Var nú Björn tek-* 
inn ok bupdinn sterkliga, f>vl eQginn f>orði 
mdti mæla, fiö hann f>ætti dmakligr pessa. 
Bíörn bauð skírslur fyrir sik, sem landssiðr er 
til, en jarl vildi f>at ekki heyra. Stefnir fékk 
f>at af fQi^ur sinum , at h^nn lifði 7 nætr? . ^f ^at 
fyndist ncikkut i , at hpnum yœri til hjálpar, 
ok skyldi- hann vera i varðhaldi Mönduls, ok 
eigi i borgina heim koma. Marglr hörmuðu 



á02 Gaungu-Hrölfs saga. 23.24 k. 

petta , pví Björn var xnjök vinsæll. Fdr jarl nd 
heim í staðinn með mönnum sínnm, ok gengu 
tindir drykkjuborS. En pegar hirðinn hafði 
kent fyrsta rétt, ok drukkit fyrsta bikar, var 
öUum horfin vinátta viS Björn, ok pdtti ^á 
öUum, sem hann mundi sannr at sök. Mönd- 
ull var nú í garði Bjarnar, ok rak í 'burtu alla 
hans heimamenn, hann tdk íngibjðrgUy ok 
lagSi í sœng'hjá s&r hverja nött, Birni ásjáanda, 
ok hafSi hún allt bliðlœti við hann,, én mundi 
ekki til B}arnár, btfnda síns: J^dtti nú Birni 
|»úngliga at fara^ ok líSa nú svá jþessar 7 nætr, 
sem frá var sagt. Vikr nú aptr sðgunni p^^g^^y 
er fyrr var frá horfit, pví eigi verír af tveinur 
hlutum sagt í senn, ||dtt bá6ir hafi jafnframoriSit. 
24. ' Nú er frá jþví at segja , at pau fdru úr 
GarSarflá, Hrdlfr ok kondngsddttir ^ at einn 
dag s)á pau, hvar einn maðr ríðr eptir peim; 
hann er í línklsBÍ^um einum^ ok girðr ðverSi i 
hann dregr skjdtt eptir ^eim; kennir Hrdlfr, 
at ]^ar er Vílhjálmr kominn, en J^egar hann sér 
Hrdlf, fellr hahn til fdta honum, ok biðrsér 
liknar á marga vega : faefir ek hart af fengit, 
síðan vi^ skildutti, segir Vilhjálmr, pví kon- 
úngr lét setja mik í myrkvastofu , ok vildi láta 
drepa mik , komst ek í burt með ráSum ', bæSi 
frosinn ok húngraðr, er ek nú kominn á pina 
misktmi Hrdlfr mihn! hvat' sem |>ú vilt af mér 
geraj vilda ek aldri gert hafa , ér |iir mætti 

*3 naúdrúB^ C* 



2éK* GAra6U--HRÖLF8 SA€A« 303 

mislíka., ök alla daga vera ^r hollr ok trúr 
hééaa frá j ef ^ú l»tr mik nú lifa ok íylgja 
pér aptr t^ Danifaerkf. Hrólfi ftkket hugar 
TÍ5 hörmúngarlæti VilhjálmS) ok segíst eigi 
nemia at dr epa hann , pd hann vœri ^ess mak- 
ligr. Konúngsdóttir kvaS, |>ví misráðit veYa 
mundn: pví hann hefir íllt yfirhragð ok illa 
mun hann reynast. Vilhjálmr fdr ml meS 
feimt ok gerSi sik mjök |>]dnustutíi}úkan/eH 
aldri var honum dhætt at koma aænri £)úlci- 
fal, f ví hann beit Vilh>álm, ok barði, ét hami 
náSiy fdru |»au til jþess^ er eÍB dagle^:¥ar 
eptir til iporgnýs jarls ; höföu pau lékit sér 
náttstað undir skdgi einum> ok likutu sér lauf" 
skála um kveldit, l^u ]>áu Hrdlfr ok kon- 
úngsddttír bœði saman hverja ndtt) ok nakit 
sverð i miili peirra. Vilh>álp3t ðtakk H^dlfi 
8vefn|iora nm nótdBa^ en um ttofgiti ^tdtt 
hann upp sbemma, ok tdk hestínnÐálci£al| ok 
lagði söðul á hanni ok Jietta eitt vihfi hann at 
Vilhjálmi Þiggja. Hrdlfr lá í herklft&um sia- 
um, ok utan yfir Vefreo^unaut. ÍAgigtrSr 
stdð upp, húnknúSi Hrdlf, ok itísk Mgi vakh 
haun, hvemvegsem hún fdrat^ gengr hún |>á 
úr skálanum, ok grætr. Vi!h)álmr sér þat , ok 
spyrry hvárt henni gætist lítt at hviibríigS-^ 
unum. Hún segir: allt má mér vei við hami 
lika , en svá sefr hann ftist , at ek f » ekki vakit 
bann^ ekskal {>á vekja hann^ segir Vilhjálmri 
gengr hann pá at , ok ryðr i suncl^ skilefaumi 



304 Gauhgi^-Hrólfs saga; 24 k« 

siSan 'hjd hann báSa fœtrna undan Hrdlfij ok 
8takk {>eim mílli klæfia sér* Hrölfr syaf sem 
áSr; Koniingsdóttir spyrr, hvat brysti. Lif* 
stundir Hrólfs^ sagði Vilhjálmr. Konúngsddttir 
segir : njdt allra manna verst lífs ok handa, .ok 
var petta it mesta öhappaverk unnit^ muntu 
illa íUs bíða. Vilhjálmr mœlti: tveir eru kost- 
ir gerfir, taktu hvárn, er pér |>ikir vildari, ok 
er sá annar , at |>ú skalt f ara með mér til por« 
gnýs jarls ok sanna pat, er ek segi, pví ek 
hygg mér litít til sæmdar, at fara aptr í Garða- 
riki, hinn er annar kostr, at ek drep pik^ sem 
pú ert kominn } hún hugsar , at k jósa s^ eigi 
dauða , meðan hún á kost at lifa , en (ikir 
fyrir Vilhjálmi einskis llls örvœnt| segir hún pá, 
at hún mun honum ' fylgja , ok éigi í mdti 
mæl4 , pvi er hann segir , ef hann gerði henni 
ðngvaa vanheiðr í sínum orSum, varð hún 
hér eið at vinna. Vilhjálmr vildi taka Ddlci- 
fal, en pess var engi kostr, þviat hann beit 
ok barði á alla yegay svá hann mátti honum 
hvergi nœrri koma, ok eigi mátti hann at 
Hrdlfi gánga fyrir hestinum, mátti hann ekki 
meS sVerðit fara fyrir |>únga sakirj lá Hrölfr 
nú par eptir, en |»au fdru leiðar sinnar ; pdtti 
konúngsddttur nú Þ^^g^ atfara, ok mikit við 
Hcdlf at skilja, svá litt sem hann var.staddr. 
Er. eigi.frá peirra ferS fyrr sagt, en pau 
komU til porgnýs jarls, gengr hann mdti 
konúngsdöttur meS allri vegsemd ok bliðu} 



24 K. Gaungu-Hrólfs saga. 305 

bann spurði, hvat nianna hann vœri. Hann 
svarar; ek er einn böndason af gdðri œi>t hér 
i Danmörku, ok kom ék 1 ferð njeS Hrdlfi, 
Já er hann fdr til Garðaríkis, höfum við par 
unnit margar Jirautir, ok at seinustu vann hann - 
Sorkvi , kappa Eireks konúngs, ok drap hann, 
pat foldi koniingrinn eigi , ök lét taka Hrdlf 
ok drepa, eru hér fœtr hans, er ek hefi með 
mér til sýnis; náSi ek síSan konóngsdóttur, 
ok fœrði ek hana híngat, heti ek lagt mik í 
margan lífsháska fyrir yðra skuld, ok l^áðir 
viö Hrólfr, var ok engi honum hraustari, pví- 
at bann gafst aldri upp, fyrr enn hann misti 
báða fætrna; pikkjumst ek nú kominn til ráðr 
ahags vií póru, dóttur yðra, er yðí smánar- 
laust at eiga mik fyrir mág fy rir œttar ok mana- 
skapar sakirý parf ^ví eigi at fresta, at nú 
sé bæði saman brullaupin. Flestum pdtti saga 
Vilhjálms sannlig, ok hörmuðu allir dauða 
Hrdlfs, mest jarl ok Stefnir, son hans. Ingi- 
gerðr grét mjök; jarl blíðkaði hana, ok spurði, 
hvort Vilhjdlmr heföi honum satt sagt. Hún 
sagði: eigi mun Vilhjálmr meira at yðr IjiJga 
enn öðrum , en j>ess vil ek yðr biðja , at Jér 
frestið mánuð brullaupunum, kann far n^art 
til at koma, at yðr pikir eigi svá mega vera. 
pdru féU ok lítt til Vilhjálms, ok be^ddi Jþess 
sama. En er Vilhjálmr heyrði petta, kjapt- 
aði hann: látið f>ér eigi á bruUaupum frest, 

F0R2fAl.PAR SöGVH NoBÐRtAVÐA^ Z^tSÐtr U 



306 Gaungu-Hrólfs sa6A« 24-25 K# 

hvatsem 'þær Begja, {»ví kvenna slaplyndi er 
dmerkiligt. Stefnir sagði : vel stendr^ atkon- 
úngsdóttír ráði pessu, ok eru petta eigi löng 
frest. Vilhjálmr segir: öhöfðíngUga er .pat 
sagt, at láta ^onur ráða fyrir sér œtlun sinni| 
eðr son sinn, ef |>au ráða þós verr. Stefnir 
reiddist við orð hans, ok sagði |>œr skyldi ráða, 
en eigi Vilhjálmrt ella skal ek missa lífit* 
Vilhjálmr segir pat skaðalaust, |>d hann væri 
drepinn. Jarl hað |)eim petta eigi at grein 
verða : en 'þó mun Stefoir ráða pvi,» er hann 
viU tilhlutasti en þúj Vilhjálmr! munt ná 
ráðáhag við ddttur mína, pví ^ú heiir vel til* 
unnit. Stefnir tók i hönd íngigerðar, ok leiddi 
bana til skemmu systur sinnar, lœsti siðan, ok 
geymdi sjálfr lykkilinn. pat er sögn manna, 
at íngigerðr konúngsdóttir hafi geymt fœtrna 
ok horit hjá pau grös, er ekki mátti deyja, lik- 
aði VilhjáUni iUa við Stefni, ok varð at hafa 
svá húit. 

25. Nú er ^ar til máls at taka, er Hrdlfr 
er; hann lá til kvelds sem dauðr^ pvi svefn- 
{)orninn lá í höfði honum, hafði Vilhjálmr hann 
ekki hurttekit. Dúlcifal stóð: með söðli ok 
heizli |>ar yfir honum, tilpess er hann gekk at 
Hrdlfi, ok velti honum með höfðinuum völlinn^ 
féll f>á burtu svefnjorninn. Hrdlfr vaknar við 
pat, at undan voru báíir fætrnir, horfinh skál- 
inn, en Vilhjálmr burt ok konúngsdóttir , par 
lá sverðit Hreggviðarnautr. Hrdlfi fdtti nií 



2Ö1L GaUJÍGU*Hr6lFS 8A6A* 307 

I 

mySii harkast um j en pd hrey fir hann sik, ok 
tekr liísteinanai ok skefr i stúfana, x6k pá 
skjött STÍða úr sárunum. Hrölfr skreið at hest- 
inum^ en hann lagðist nxðr, fékk Hrólfr þá yéll 
shr í söðulinn, stöS Dúlcifal J>á uppj rei5 
Hrdlír f^á til j^ess, er hann kom til hœjar 
Bjarnar, vinar síns^ pví hann vildi eigi ríða 
til horgarínnary en pdtti lángt til kastala síns. 
Dúlcifal lagðist, þegar hann kom i garðinn, 
tók Hrólfr ]fá heizl af honum, en skreið inní 
húsin,- ^ötti honum ^ar auðigt mjök. Hrölfr 
fór í eldaskála^ ok kastar sér niðr í sætit, par 
er skuggi har á^ ok lá par um stund, hann 
sér pá| hvar kona gengr, ok hefir eld með- 
ferðar; (essi kona var blá at yfirlit sem 
klœði 9 ok mjök bdlgin; hún kveikti eld. Litlu 
síðar kemr inn maðr í skarlatBbúnaði ok skar- 
hand um enni ai gulli gert| hann var lág- 
vaxinn ok miðdigr; hann leiddi mann einn 
eptir sér, ok var bundinn at böndum ok fdt- 
um, par kennir hann Bjöni, vin sinn, ok 
pikir hann harðliga leikinn. Hann leggr Bjöm 
niðr, en sezt niðr við eldinn^ ok setr kontmá 
hjásér, ok kysti hana. Björn mælti: illa gerir 
pú, Möndull! er f^ú.hefir svikit konu mína, 
en forlogit mik við jarl , svá hann lætr hengja 
mik á I>riggía nátta iresti fyrir aungva sök, 
mundi eigi svá fara, ef Hrdlfr Sturlaugsson 
væri innan lands^ mun hann ok míi^ hefna^ ef 

úa 



308 Gaungu-Hrólfs saga, 25 k. 

honum verSr aptrk vpmu auMt. MönduH svar- 
at: aldri mun hann pér hjálpa^ né 'þíu hefha 
héðanfrá , má ek pat af bonum segja ^þcr, at 
undan honum eru báðir fœtrnir, ok ddauðr 
at eins, mun bann aldri lífs aptrkoma. Hrólfr 
Tœrist nii á stúfana upp í sœtinu, ok tekr 
bá5um böndum um háls Mönduls, ok mœlti: 
|)at ' skaltu vita , at enn lifa hendr Hrólfs , ^tf 
fætrnir sc farnir; kippir honum ni8r undirsik, 
svá at kvorar niSr í honum. Hann mœlti pá, 
ger svá vel, Hrdifi'! at pá drep mik eigi, 
skal ek Jik I>á heilan gera , fvíat ek á 
{>au smyrsl, er engi eru sh'k á Norðrlönd- 
um, hefi ek svá mikil konstr til lœknisddms, 
at ek má allt heilt vinna, f»at lífs er vón, inn- 
an priggja nátta; ek vil pér ok kunngera, at 
ek er dvergr í jörðu byggjandi, ok dvergs- 
náttúru hefi ek á kynstrum til lækiddms ok 
hagleik; fdr ek f>ess erindis híngat, at ek 
œtlaði at heilla pdru jarlsddttur eðr íngi- 
björgu, ok. hafapœr burtu með mérý en fyrir 
pví at Björn sá gjörst, hverr ek var, pá vildi 
ek svá fyfirkoma honum^ at ek tdk beltit ok 
lét ek í kistu hans, en ek tdk burt lykkilinn, 
at hann pætti |>ví líklígri til , at hann hefði 
stolit, sem bann væri tregari til kistunni upp 
. at lúka, hefir ek snúit allra manna vináttu 
viS Björn. Nú vil ek giarna allt til lífs mér 
vinna , f>at er þú kant beiða , pvíat minii líf- 
gjafa skal ^)i aldri svíkja. pá mælti Hrdlfr: 



25 K* Gaungu-Hróífs' saga^ . 309 

pat mun ek voga, at gefa ^hr líf, én fyrst 
skaltu íngibjörgu lækna ok leysa Björn, lét 
hann |)á Möndul uppstanda, ok var hana 
svartjr ok Ijdtr eptir skapan sinni, leysti hann 
Björil, en færði íngibjörgu úr klaaöurn, ok 
smurði hörund hennar með gdðum smyrslum, 
ok gaf henni minnisveig at drekka, ok vitk- 
aðist hún pá skjótt, en hvítnaði hörundit, ok 
tók |)á heilsu sína, ok týndi allri ^ist við 
dverginn. pökkuðu {)au Björn Hrólfi^ sem 
verðugt van Eptir pat hvarf MönduU, ok 
kom aptr, pegar stund leið, ok fdr par með 
fæir Hrólfs ok stdran smyrslabuðk. Hann 
mælti: nú mun ek J^at gera verða, sem ek 
hafði áðr eigi œtlat, at græða |)ik, Hrúlfr! 
skalta nú leggjast niðr við eldinn ok haka 
stúfana. Hrdlfr gerði svá; smurði hann pá 
smyrslunum í sárin, ok setti við fœtrna, ok 
batt við spelkur, ok lét Hrdlf svá Kggja prjár 
nætr, leysti f>á af umbönd, ok bað Hrdlí upp 
standa ok reyna sik. Hrdlfr gerði svá, voru 
hontim fætrnir þá svá hægir ok mjúkir, sen^ 
hann hefði á |)eim aldri sár verit. Nú J[)ótt 
mönnum })iki slikir hlutir dtrúligir, J^á verðr 
f>at pd hverr at segja , er hann hefir séð eðr 
heyrt. par er ok vant mdti at mæla, er 
hÍBÍr fyrri fræðimenn hafa samsett^. pá 

* ) hef^i þeir þat vel" roatt segja , 'at Á aiiii;iii veg heWi atbor- 
izt , cf þeir yildi ; hafa þeir nk stiniir spekíngar T'erít y er nijök 
haía talat x figiírn um aiima lilnti , svá sem meistari Cialtcrus i 



310 GÁUIWJC-HrÖlFS SAGA. 25-26 K, 

xiiælti HtóUr til Mönduls: nú hefir pú vel 
gerty er þá heGr mik lœknat, skaltu hjá mér 
hafa nokkUra hluti^ er f»ú beiðír; |>ess vil ek 
biðja , at ^á fylgir mér til Garðarikis , ef ek 
fer |>ángat aptr. MönduU. segir^ svá vera 
^yldi) mun ek ná fara til micna heimkyhna, 
hefi ek hart af fengit okkrum viðskiptum, ok 
Pat harðakt, at ek skilda viS íngibjörgtt^ en 
^ó mun nú svá verfia vera. Fdr MönduU 
dvergr vi8 svá búity ok vissi Hrólfr ekki| hvat 
af honum varS. 

26. Um morguninn eptir stendr Hrólfr 
upp, ok herklœiiist. Hann mælti til Bjarnar: 
nú munu við fara i borgina fyrir jarl. Björn 
segirr dfús er ek pess^ |»viat nú er úti sá tímii 
er mér var griSum játat^ ok er mhr vís dauði| 
ef ek kem f>ar. Hrdlfr mœlti : til pess muntu 
hœtta verSa. Föru |>eir nú til borgarinnary 
ok gánga inni höUina, ok nánáu staðár utar- 
Uga. JarUnn sat pá yfir drykk juborSum , ok 
kendi eigi Hrölfy ok engi sá, er inni var. En 
pegar sem jarls menn sáu Björn, mæUu j^eir 
aUir til haus: djarfr gerist |>jdfrinn Björn) er 
hann gexigr fyrir augu jarls, ok iUa hefir 
MðnduU gœtt hans, er hann er laus orðinn. 
Einn maSr tök upp oxahnútu stdra, ok snarar 

Alexandrí tögu ttFr UmerU skáld i TrójumanDa sögu, ok bafs 
tptirkomudi meíttamr ^t Iieldr til tanninda fært, enn i móti 
mœlt y at «t& mtetti vera ; þarí ok engi meira tninað' á at leggjaj 
cn hala þé gle^i af^ « með'an hann lieyríry b. v. C. 



26 K. GauNGU-HrÓlFS SA6 a. 311 

at Birni, enHrdlfr tdk hana á lopti, ok sendi 
aptf {>éim, er kasta&i, kom hnútan fyrir brjóst 
honum, ok í gegnum hann, svá hún stóð föst 
ítimbrveggnum. Allir hljdðnuðu viS petta, ok 
hrœddust hinn mikla mann, er inn var kom- 
inn. Hrdlfr mælti til Bjarnar: gaktu fyrir 
sæti Stefnis, ok tala pessum orðum: bjdða 
mundi HrdlA: Sturlaugsson ^hVy ef hann vœri 
hér fyrir, en j)á kæmir til. Björn pverfet- 
ar innar eptir höUinni, fivi hann var hræddr 
mjök, I»ar tilhann komfyrirStefni, mælti hánn 
^á j^essum orðum, er Hrdlfr bauð honum. 
En er Stefnir heyrði orð hans, stökk hann 
fram yfir borðit, ok gekk utar at Hrdlfi, ok 
létti kápuhettinum frá andliti honum, kendi 
hann 'þi Hrdlf, ok fagnaði honum forkunnar 
vel, okleiddi hannfyrir föður sinn. Jarl varð 
feginn komu Hrdlfs, ok átdð upp í móti hon-^ 
um með aUri bliðu. Vilhjálmr setti nú ekki 
vel augun, er hann sá Hrdlf; var hann 
atundum rauðr yfirlits, en stundum bleikr sem 
bast af hrœzlu. porgnýr jarl mælti: h^r sýn- 
ist mér nú Hrdlfr, Vilhjálmr! en eigi dauðr. 
Hrdlfr spyrr, ef Vilhjálmr væri par. Hann 
segir: hér em ek, Hrdlfr minn! ok er allt á 
f>{nu valdi, pat mér tilheyrir. Hrdlfr segir: 
ekki skildist pú vinsamliga við mik, Vilhjálmr ! 
ok mun |>ér lengi illt innan bridsts búit hafa, 
|)d nú sé framko^it, ok er pat nú vildast, at 
|>ú segir æfisögu Jþína, |>dtt eigi sé gdð, pvíat 



X 
^ 



312 Gaungd-Hrólfs saga^ 26-27 k* 

lítill heiðr mu]} pé^ at f>íau lífi verSa ÍiéSan frá. 
Svá skal gera, sem |»ú vilt, Hrdlfr minn! þvi 
I)at mun bezt gegna, segir Vilhjálmr. 

27. pat er upphaf at sögu minni^ at faSir 
minn bjó við skdg einn hér í Danmörk, er Ulfr 
hét, hann áttt sér konu ok átta börni ok var ek 
eitt af |>eim, et elzta at aldri. Faðir minn átti 
geitr margar ok mjökdspakar, varek til|ie8S 
fenginn, at geyma f>eirra, ok allt gerða ek, ^at 
er .tilfclly ok ek komst höndum undir , en við- 
gerníngr var léttr, ok illa var ek klœddr; en 
pegar ek kom eigi geitunum heim , pá var ek 
flengðr, tdk ek |)etta illa at fola, par til at ek 
kom heim eina ndtt, bar ek eld at húsunum, 
ok brendLek pau inni, bjd ek ]>á búinu um' 
lánga stund, tdk ek þá mikinn proska. Eina 
ndtt dreymdi mik, at maSr kom at mér mikiU 
vexti, ok nefndist Grímr, hann kvað mik vera 
gott mannsefni ok mikla giptu lagna verða, ef 
ek kynni eptir at leita, ok mœlti til kaupa við 
miký ek spurði, hvernin kaup |)at væri. Hánn 
segir : ek skal gefa [þér enn meira afl', enn pá ' 
heCr áSr, par me5 vopn ok gdð klœði, ok fieiri 
hluti aðra; en |)ú skalt fara á fund Hrdlfs Stur-r^ 
laugssonar^, ok svikja hann, ef þá getr^ fivi 
hann er núá fe^ðkominn, ok ætlar hann nú til 
Garðaríkis, oknáburtkonúngsddttur, munhann . 
mörgu iUu af stað koma, ef hann er eigi af 
dögum ráðinn; má svá gera giptumuninn, at^ii 

I) áhalds, C. ' . ' 



27 K. GaDNGU-HrÓLFS SAGA, 313 

verSir mágr Eireks konúngs, en hann fái bana. 
£k. játaði |>essu. Siðan tdk hann hom undan 
skikkju sinni, ok gaf mer einn drykk; JkSuí 
mér' |)á hlaupa afl í mik; siðan skildu við at 
svá mæltUy ok er ek vaknáði, lágu f>ar bœði 
vopnin ok klœðinj fdr ek síðan, ^ar til er viS 
fundum Ölvi^ frœnda minn, voru paX allt mía 
ráð, er par fór fram, f»ví ek |)dttist vita, at f>ú 
mundir halda eiða jþlna, ok ek mundi kosti eiga 
at drepa J>ik, pá er ek vilda, ok þú hefðir unnit 
mér pat til framkyæmdar; pikist ek nú vita, 
at petta h^fir Grimr œgir verit, er mér hefir 
vitrazt, ok pví fdr ek úr Garðariki eptir pér^ 
at ek hræddumsty at hann mundi mér grimliga 
hefna, ef ek geröi pat eigi, er hann hafðimœlt« 
Nú hafði ek œtlat, at fá pdru til eiginkonu, ok 
pví færði ek íngigerði^ híngat, en eigií Garða*- 
ríki, hefðiek f>araldri dttalaus verit, ef it sanna 
væri uppi um hági mína , ok hefi ek ætlat at 
drepa Stefni, ok svájarleptir, ok taka íngigerði 
ok ráða einn fyrir ríkinu |>aðan af ; mundi ek 
hafa gengit milli bols ok höfuðs á f>ér, Hrdlfr 
minn ! í skdginum , ef ek heiði eigi dttast Dúl- 
cifal. £r nd æfisaga mín úti. Væntir mik nú, 
Hrólfr minn ! at ^ú munir gefa mér llf, |>dtt ek 
sé dmakligri |>vi mér hefir nokkur vorkun á ver- 
it, at vinna til |>víliks heiðrs, sem í boði var, 
ok sliks kvonfángs ok mikils rikis. Eptir |>at 
pagnar Vilhjálmr, enöllum feim, er heyrðu 

«) iniJt, C. 



314 Gaungu-^Hrólfs sa6A» 27 tc. 

Jiessa söguy [lötti hann vera hitin inesti svikari. 

. I^ptir |)at hefir Hrdlfr upp sína sögu , ok segir 
' irá þyif ^^ hann fór heiman úr Danmörku , ok 
tilÞesSi er |>i var komit| ðk pdtti mönnum 
mikils vert um hans frœgð ok hreystiverk, ok 
j^tti dvergrinn honum sendr verit hafa til 
happa. Tök nú Björn aptr fivílik metorS ok 
heiðr, sem hann hafði áðr haft, en Vilhjálmr 
var nú fánginui ok ér stefnt til hans fjölment 
'þÍEtgi var |>á um leitat, hvern dauðadag hann 
skyldi faeUt hafaý urðu allir á ^at sáttir, at 
hann fengi hit hrs&ðiligasta líflát, ok var síðan 
sett ginkefli í kjapt honum, ok héngðr á hæsta 
gálga, lét Vilhjálmr svá sitt líf , sem fyrr var 
sagt, ok var fiess von^ at illa mundi iUum 
lúka, fiarsem pviííkr svikari ok morðíngi var.^ 
íngigerðr konúngsddttir varð fegin aptrkomu 
Hrdlfs, ok pví at bann var heiU orðinn, átti 
jarl jþá tal við hana^ ok segir, at nú mundi 
ekki brullaupinu lengr fresta ^urfa. Hún 
segirj þat skuluð |»ér vita, herra! at eigi er 

* hefnt Hreggviðar konúngs, föður míns, ok |>at 
með, at ek skal £ enskis manns sœng koma, 
fyrr enn fiat er gert, at Eirekr konúngr er 
drepinn, ok Grfmr œgir, ok allir, peir er par 
gerðu mest at; vil ek ok eigi, at Garðaríkis 
menn |ijdni undir annan höfðÍDgja enn |>ann, 
er ek skal eiga. Hrólfr segir: meðr ]>ví ek 
færði konúngsddttur burt úr Garðaríki, ok hún 
vildi mér lostig fylgja, J>á skal hún ok d- 



27-28 K. GAU»€U-HaÖLFS SAGA. 315 

naulSug eS hverjum manniy ef ek má ráfia; eii 
bjdða vil ek y5r| herra! át fara i Garteríki 
meS styrk yðrum 9 ok Tinna j^ar jþvílíkty: er ek 
má prka. Jarl segir: ^akka vil ek yðr, Hrölfrl 
fyrir pann göSvilja, er |>ér hafiS mér téð i 
pessu ok i allri [^inni pjönustu. Ná vil ek 
gjarna pat Þiggja, at pið, Stefnir! séuS for« 
menn pessar ferðar^ skal ek ykkr sv& búa í 
^essa ferS at skipum ok liði, sem ek hefi 
framast efhi á| |ivíat ek vildi, at 'þVS kœmuit 
SV& hefndum fram, at konúngsdóttur líki, 
skal ok bruUaupit eigi fyrr vera, enn ]fiÍS kom- 
i5 aptr, ef pess verSr aufiit. Konúngsddttir 
tegir sér petta vel llka, ok var petta með 
peim staSráðit. Menn Hrólfs höfðu beSit bana 
i kastalanumi meSan hann var i burtu, ok 
urðu |>eir glaSir viS hans heimkomu* 

28. Lætr nú porguýr jarl hafa skipa 
búnaS ok vopna um sumarit| svá vitt sem 
hans ríki varj kom honum ok mikit liS af 
SviþjóS ok Frislandiy er frændr hans ok vinir 
sendu honum^ ok enn f ékk hann mikinn styrk 
ai Vindlandi*, var nú mikill viðbúnaSr i Jdt» 
landi i pessari herferS, en svá sem herinn 
var allr saman kominn^ var f>at frftt liS ok 
vel búit, peir höfSu hundraS skipa, ok flest 
stdr, voru j^ir Hrdlfr ok Stefnir formenn 
pessa liSs. peir biSu byrjar nokkura daga; 
einn dag gekk maSr fram at borSi á akipi 

>) þannig C\ Yiniiluidi, A^ 



316 Gaungu-Haólfs saga. 28 k. 

Hrdlis; hann var lágr ok digr, hafði stdran 
bagga á herðum sér ; henn gengr bryggjuna á 
skipit j Hrólfr kennir penna mann; par er kom- 
inn Möndull dvergn Hrdlfr fagnar honum 
vel; MönduU lag6i baggann af^sér, ok mælti: 
nú er ek hcr kominn, sem pú beiddir, Hrdlfr ! 
ok mun ek fara með pér, ef pú vilt, meS 
{)ví móti at ek ráSi öllu pví, er ek vil til* 
leggja, ok engi bregði af mínum ráðum, ptf 
m^n alls við purfa j at vel takist. Hrdlfr svar- 
ary ok segir, at allir skyldi hans ráð hafa, 
ok hann vildi gfarna hans foruneyti piggja. 
pá mælti dvergr: f>at er iyrst mín skipan, at 
f»ú, Hrólfrl skalt véra á pví skipi, bem fyrir 
skal fara alla leið^ pviat pú hefir gullit álf- 
konunaut; máttu eigi vilt fara) vér skulum 
tengja saman öU skip vor, hvert af stafni ann- 
arSy ek skal vera á f>ví skipi^ er seinast ferr. 
Yér skulum eigi fyrr leysa | enn undit er segl 
á öUum skipunum, ok f>dtt nokkur leysist úr 
fiotanum, þá skalenginn hjá fram sigla, skúluS 
f»ér fiessu framhalda, ok eigi af bregða, hvat 
er ánýr^y eðr yðr kann sýnast, ok mun Jiá vel 
duga; aldri skulu vér at landi leggja, né 
nokkura dvöl hafa, fyrr enn vér komum til 
Garðaríkis; skulum vérnúsegl vinda^ fivíat byr 
mun eigi skorta. Var nú svá gert, sem Mönd- 
ull hafði fyrir sagt, bað porgnýr jarl vel fyrir 
jþeim ok ingigerðr. Björn ráðgjafi var eptir 



28 K. GauNGU-HrÓlFS SJLGA. 317 

^með (íarlinum), rfkinu til gæzlu. Rann nú byr á, 
ok sigla ])eir Hrdlfr 1 haf ý peim byrjaii hæg- 
liga, en svá sýndist peim, sem annat mundi 
veSr i lopti, sjdr var úthverfr kríngura J^á, ok 
miklar dunr voru í loptit at heyra. Mönd- 
ull sat við stjdrn á síðasta skipi. Hann tök 
eitt stdrt kefli, ok batt Jiar um blám præði, 
ok dró pat eptir skipinu í vörina. Eina nótt 
.sýndist peim, sem herskip færi í mdti Hrólfi, 
ok veitti honum harða atsdkn. Möndull kall- 
aðiy ok bað öngvan gefa sik at 'pvij en |>eir 
sögðu hann svá hrœddan, at hann.pyrði eigi 
verja lið Hrdlfs. peir leystu skip eitt úr flot- 
anum, ok vildu fara framfyrir ðnnur skipin^ 
en pess var eigi kostr, |)víat vindr kom í mdti 
{>eim , ok rak |>á aptr um öll skipin, ok Jiat sá 
hann til |)eirra síðast, at einn stdr hrosshvalr kom 
at peim, ok steypti skipinu um koll, týndist J^ar 
hvertmannsbarn. Mörgundrbarfyrir|>á önnur 
ok brugðu menn sér misjafnt við ; |>eir týndu alls 
tuttugu skipum, áðr peir komu 1 Garðaríkij 
lögSu |>eir uppí ána Dýnu, ok herjuðu ^ar á 
bœði borS, brendu bygðir, en ræntu fé, |>v{ 
er peir náðu j mart fdlk gekk til handa peim, 
ok fengu |>eir meS |>ví fjölda liðs, spurðu 
peir brátt til Eireks konúngs, hvar hann var 
með f jölmenni ý lögðu peir |>á skipunum i eitt 
lægi. MönduU tdk bát einn, ok réri kring- 
um öll skipin. Siðan gekk hann á land^ ok 
bað menn tjalda við einn hamar^ er |>ar var 
nær ^eim: skal hvert tjald standa af annars 



318 GAnN€n-*HRÓLFS saga. 28 k. 

enda uppj var nii srá gert. Eptir ^at ley^ 
hann bagga sinn| ok tók f»ar úr svört silki* 
tjöld^ hann tjaldaði peim utan yfir öU önnur 
tjöldin svá breitt ok sterkliga^ at hvergi fannst 
smuga át petta var fyrir yetmætry er f)eir 
komu i GarðaríkL MönduU dvergr mœlti: 
ná skal bera kost af skipunum i tpldin^ svá 
endast megi um 3 nættj síðan skuUS |>ér i tjöldr 
in gánga, ok enginn utsjáy fyrr enn ek segi 
yiSr til ; var nú aUt gert eptir hans boði ; gekk 
MönduU siSast inn, ok fdr þó áðr umhverfis 
tí^'ldin. Litlu eptir petta heyrðu {leir,. at veSr 
'\J at hvessa, ok gnúði fast á tjoldini, þólú 
|)eim pat undrum gegna* MaSir einn var sv& 
forvitinn, at hann spretti tjaldinu^ ok sá út, 
en er hann kom inn aptr, var hann bæði vit- 
laus ok máUaus, ok innan UtUs tima dauSc 
Pessu gekk prjár nœtr, at veSritstdS. MönduU 
mœlti : éigi komum vér aUir aptr ti^Danmerkri 
ef Grímr œgir má ráða^ |>vi hann var sá hross- 
hvalr, er týndi skipum vorum, ok hefði hann 
6V& með öU farity ef ek hefði eigi farit síðast, pvi 
hann mátti aldri lengra f ara | enn at kefU f>vi, 
er ek dró eptnr mér. Ná hefir hann hrið at 
yðr gert með frosti , at allir þhv hefðuð bana 
fengit^ ef eigi hefðu tjöldin hlíft yðr, en nú á 
|>etta ofan eru komnir 12 menn i skdginn skamt 
héðan, er Grimr hefir sendt Eireki konúngi ; |>eir 
eru ofanaf Ormalandi', ok eru núatefia seið^ ok 

') Eanláttdi; C. 



28-29 K. Gaungu-Hrólfs SAeA. 319 

skulu seið œtlat ykkr Hrdlfi ok Stefni , rrÍL piS 
skulið $jálfir drepa ykkr, Nii skulum vér fara 7 
saman mdti^eim^ ok sjá, hvat ígerist. Gerðu 
jj^eir nd svá, unst peir komu i skdginn, sáu 
'peÍT hús eitt | var j^ángat at heyra iU lœti , er 
peir frömdu seiðit^. Gengu peir sfðan inní 
húsity ok sjá |)ar hjall háfan, ok undir fjöra 
stdlpa. MöaduU för inn undir hjallinn, ok 
reist peim seiðvillur meS }>eim atkvœðum, at 
|)eim hrifi sjálfum sei5mönnum; gengu |>eir 
síðan útí skdginuy ok námu (staðar) um hríð, 
en seiðmönnunum brá sv& við, at peir br^u 
ofan seiðhjallinn 9 ok hlupu beljandi útaf hs^i^ 
inu á sinn veg hverr f^eirra ^ sumir hlupu i f en 
eða sjd, en sumir fyrir björg ok hamra, ok drápu 
sik allir með f>essum hætti. Fdru ]>eir síðan 
aptr til skipa sinna, ok voru pau heiIbrigS; 
sáu peir at hríðin hafði ekki viðara tekit enn um 
kring skipin ok tjöldin. pá mælti MönduII: 
nú er svá orðit j Hrdlf r ! at ek mun ekki i orro- 
stu gánga, {>vi ek er engi at hreysti éðr fram- 
göngUy en pd mundiv J^ú liðfár hafaorðit, ef 
pd helðir einn um séð me^; ykkr« Stefni var 
|>essi dauði ætlaðr, sem nú sáuð fiér, at seið- 
mennirnirfengu. pökkuðu (^eir) honum fyrir 
'síh konstr, ok bjuggu sik til landgðngu siðan. 

29» Litlu síðar enn peir Hrdlfr fóru or 
Jdtlandi ok i Garðarlki , kom við land Tryggvi 
berserkr, sá er fyrr var getit i sögunni; hann 

') sei^zlixr sinar^ C« 



320 Gaungu-Hrölfs saga. 29 k* 

hafSi rfvígan her fyrir i]&lda sakir, hafði hann, 
optast verit í Skotlandi ok Englandi, sífaii 
hann flýðí undan |>eim Hrölfi ok Stefni, en nú 
haf&i hannspurt, atj^eir voru úi landi farnir, 
ok nú mundi h'til viðtaka, en pegar porgnýr 
jarl spurði hersðguna, lét hann safna liði, ok 
xneð |>ví at Tryggvi haföi mjök á dvart komit, 
ok |)at annat at burt var allt mannval úr land* 
inu, jþá fekk jarl litit lið mdti svá miklum her. 
Fundr þeirra var skamt frá borginni, sló |)ar 
pegar í enn harSasta bardaga, gengu hvárir- 
tveggju vel f ram. porgnýr jarl lét röskliga fratn- 
bera merki sitt, ok fylgSi sjálfr, ok barSist 
alldjarfligay ok drap margan mann. Björn ráð- 
gjafi fylgði honum karlmannlíga, ok feldi marga 
ménn^ pví peir voru vanir til herskapar ok 
fuUhúgar til framgöngu. Tryggvi gekk ok 
hart íram, ok dð í gegnum liS jarls, svá ekki 
stdðviS honum, ok hallaðist mjök orrostaná 
hans menn, jarlsins. Bardaginn stdð allan 
dag, oklyktaSist méSpvl, at porgnýr jarl féll 
með g(í8an orSstýr, ok Tryggvi var8 hans bana- 
maSr. Flýði pá Björn ráðgjafi, ok fat li8 er 
eptir var, til borgar, ok héldu sik par, en 
Tryggvi settist um borgina. Sí5 ura kveld sáu 
menn, at3^ skip sigldu atlandi, voru öll stdr 
ok svört fyrirborði. peir lögðu í lœgi ok tjöld- 
uðuý voru nú borgarmenn hugsjúkir um sinn 
hag ; en |)egar morgun kom, gánga skipamenn 

») 12, c. 



29-'30 K.' GAUNGU-HaÓLFS SAGA. 321 

heim til borgar xneS fy Iktu liði jl2 gengu freixistir, 
ok höfðu tveir af |}eim grímur fyrir andliti. 
Tryggvi fylkti ok liði sínu, en er peir fundust, 
varð par fátt um kveðjur, þyi grímumenn réðu 
pegar til bardaga, ok sdttu hartfram; ok er 
borgarmenn sjá pat, gengu peir út af borginni, 
ok komu í opna skjöldu, varð Tryggvi mjök í 
kvínni', ok féll mjök liðhansj menn sdttu fast 
at Tryggva^ ok lauk svá, at hann féll, ok mestr 
hluti liðs hans, tóku ^eir pá mikit herfáng. 
Fóru grímumenn |)egar til skipa sinna, ok áttu 
ekki tal við aðra menn, undruðust landsmenn 
mjök, hvat mönnum peita mundi vera, ok 
kunni pat enginn at segja; var nú eptir um 
kyrt, ok var porgnýr jarl haugsettr. pdru 
fékk mikit fráfall föður^ síns ok mörgum öðrum 
landsmönnum, þvl hann hafði verit gdðr höfð- 
Ingi ok stjórnsamr ok ráðit lengi rikinu , ok átt 
mjök friðsamt} var hann jþví öUum mönnum 
harmdauði. 

3(1. Frá pví er nú at segja , sem fyrr var 
fráhorfit, at Hrólfr stefnir öUum sínum her 
mdti Eireki konúngi. peir fundust skamt frá 
Aldeiubörg , hafði konúngr mikit lið ok harð- 
snúit ý margir voru miklir höfðíngjar með Eireki 
konúngi; einn af |>eim var jarl, er ími^ hét$ 
hann var mikiU ok sterkr ok vel vígr , œttaðr 
úr Garðarikij með J»einl var hálfbröðir hans, er 

*) óljóiU 1) bróð'ur, C. •).S6id, aUsia&nr C 

FoRVAX.DAB SðGVR^01lDRI.ANDA, 3BXKDI. ^ 



322 Gaungu-Hrólfs saga. 30 k. 

Röndólfr hét, hann mátti vel tröU kallast fyrir 
vaxtar sakir ok afls; mdðurætt hans var frá 
Aluborg í Jötunheimum, ok par hafSi hann 
uppvaxit^ hann hafSi kylfu fyrir vopn 6 áhm 
lánga ok mjök digra í annan enda; eigi bitu 
flest járn á ólpu j^á, er hann var íj Röndölfr 
var hamaðr, ok grenjaSi sem tröU, pegar hann 
reiddist. Brynjölfr var meS konúngiy en peir 
pörSr ok Grimr voru eigi komnir, pvíat {>eir 
söfnuðu liði et efra um landit. Hvorirtveggju 
reistu sínar herbúðir, ok sváfu af þá ndtt. par 
var sléttlenty ok skamt til sjdfar, en um 
XBorgin snemma bjuggust peir til orrostu, en 
konúngr skipaði fylkíngar tvær, ok var sjálfr 
í ^annarri, en Brynjdlfr bar merki konúngs. 
Fyrir fráman merkit setti hann Rönddlf, ok 
alla fȇ er mestir kappar voru ; en i annan 
fylkíngararm var ími jarl ok fleiri tignar- 
menn, |)d J)eir sé eigi nefndir; hans merki 
bar sá maðr, er Arnoddr hét, ok var mikill 
kappi. Hrdlfr setti ok tvær fylkíngar, skip- 
aði hann ^ér mdti Eireki konúngi, ok undir 
sitt merki Svíum ok Frísum. Stefnir var { 
annan arm ok Jdtar; sá maðr bar merki 
fyrir honum , er ÁIi hct, hinn mesti hrcysti- 
maðr. .Hrdlfr var i herklœðunum Hreggvi^ 
arnaut, hann reið Dúlcifal. Mart riddara-* 
li8 var í hvárumtveggja hernum. Stefnir var í 
annarri kápu Hrdlfs. MönduII var ekki í orr- 
ostu, pvi hann var ekki við vopn vanr. At svá 



SOK» Gauncu-Hrólfs saga^ 323 

skipuðu æptu hvárirtveggju herdp, ok eptir 
f»at sigu saman fylkingar; var pegar hörS orr* 
osta ok mikit mannfall af hvárumtveggjum; 
var fyrst atreið með riddörum, en síðan ákafr 
bardagi með höggum ok lögum* Rönddlfr 
gekk f^egar hart fram ^ ók lamdi á tvœr hendr 
með kylfunniy ok drap svá bœði menn ok 
hestdé Engi var svá sterkr riddari, at pyldL 
eitt hans högg, hrökk pvf allt undan, pat 
'er fyrir var8. Brynjdlfr bar merkit fram 
kappsamliga^ ok gerðist ná -illr kurr í liSi 
Hrölfs) hann ríðr nú fram á Dúlcifal, ok var 
enginn svá hraustr^ at i söðli ststi .fyrir honum 
ok hans höggum; hann hjd meS sverðinu 
HreggviSamaut bœði menn ok hesta , ok drap 
margan manui f>ví sverðit beit, sem í vatn 
brýgðiy ok nam hvergi í hðggi stafi} var nú 
orrostan mjök skœð, sviL hverr féll um f>ver- 
an annan. Nú er f rá 'því at segja , (at Stefn- 
ir) ríðr hart fram í lið íma jarls, ok veitir 
mörgum riddara skaða , par til at .ími jarl 
kemr i mdti honum, riðr pá hvorr at öðrum 
með miklu kappi, ok leggr hvorr til annars 
1 skjöldinn; en er f)eir mœttust, brotnaði spjdt- 
skapt íma sundr i miðju, en Stefnir hjó jafl 
aptr úr söðlinum, svft hann kom fjarri niSr 
héstinum, spratt hann skjdtt á fætr, ok brá 
sverðinu. Stefnir hljdp pá af baki, ok hjó til 
íma^ en hann hjd á mdti| ok kom sverðStefn- 

X2 



324 Gaungu-Hrólfs saga. 30 K. 

is á gaddhjaltit , ok tök af hondina meí j ept- 
ir pat lag«i Stefnir jarl í gegnum me8 sverí- 
iiíu, ok lét hann svá sitt líf, gekk hann síS- 
an hart fram. peir fundust 1 annan staS 
Áli ok Arnoddr, ok sdttust meS mikiUi hreystij 
feir hjuggust, syá af |)eim voru allar hlífarn- 
ar. Báðir höfðu peir kastat merk)unum, en 
8vá lauk |>eirra viöreign, at Arnoddr lagði með 
sverSinu í kvi8 Ála, ok út um bakit, en hanu 
dö upp á lagit, ok hjd meS báíum höndum 
1 höluS Arnoddi, sva ^ tönnunum nam stað- 
ar, féllu peir nú báðir 'dlöuSir til jaríar. Nú 
sér Hrdlfr skaía pann, er \Jlöndólfr gerir á 
liði hans, ok scr, at eigi muní\svá búithlýSa; 
hann hleypr af baki Dúlcifal, ois. veör á mdti 
Rönddlfi, en ei^ peir mætast, pá Ptestr Rönd- 
dlfr til Hrdlfs meS járnkylfunni, enByann^^íí^ 
sér undan, ok treysti eigi at standaV w^^íír 
svá |)iíngu höggi. Kylfan kom á tvo m^nn, 
er staSit höföu á baki Hrdlfs, ok lamdist h^ert 
bein 1 þeitn. Hrólfr slœmdi sverðinu á hó\^^ 
Rönddlfs , ok tdk af í úlfliðnum , ok allar tfiép^ 
af öðrum fæti. Röndölfr reiddi upp stönginí ^ 
með annarri hendi, ok laust til Hrdlfs af ölliib 
aflij íylfan kom í jörðina, ok sökk til miðsf' 
ea Hrdlf sakaði ekki. Hjd Hrdlfr pá af Rönd4^ 
dlfi aðra höndina, svá hiSn féll niðr, snéri hanny* 
Já undan^ hann veifaði stúfunum, ok öskraði\^' 
sem gríðúngr, í fví höggr Hrdlfr undan hon^ \ 
um báða fjdhnappana, svá peir loddu við í \ 



1 



30 K» GaUNGÖ-HrÓlFS SA6A. 325 

knésbótum, drd haun 'þá slóðann eptir séi", 

ok hljóp beljandi upp í fylkíng Eireks kon- 

úngs, svá allt hrökk undan; drap hann meS 

pví margan mann. Hrdlfr ok Stefnir neyttu 

pessdi ok peirra menn, höggva nú ok leggja 

hvern mann, er fyrir varðý féll ná undvörp- 

um lið Eireks konúngs. Rönddlfr gáði ekki^ 

hvat fyrir var, ok hljöp á Brynjdlf, svá at 

hann féll á bak aptr með merkit, ok komst méð 

nauðum á fætr, ok flýði síðan. En er menn 

Eireks konúngs sjá merkit fallit, j^á flýði hvérr 

einn. En er Eirekr sér pat, flýr hann sem 

aðrir til borgarinnar, en ]þeir Hrdlfr okStefn- 

ir ráku fldttann, ok drápu hvern, er {»eir náðu,' 

varð f»ar svá mikit mannfall, at varla má tölu 

á koma. Rönddlfr hljdp út á ána, ok drekti sér j 

en Eirekr konúngr ok }>eirra lið, er undan 

komst, byrgðu sik inni í borginni,'ok lauk 

með pví orrostuý var J>á komit at kveldi. 

Hrolfr fdr 'þá til herbúða sinna, ok lét binda 

sár manna sinna , hafði ok mart fallit af liði 

hans; en er áleið kveldit, saú menn-Hrdlfs 

j>rjú herskip fara at landi; jþeir lögðu í lægi, 

ok bjuggust um; eptir pat gengu frá skip- 

um 3 húndruð manna, J)at var allt vaskligt 

lið ok velbúit. Einn maðr var par stœrstr 

fyrir liði. pessir menn gengu til herbúða 

Hrdlfs, ok er ^eir finnast, kennir Hrólfr, at 

par er kominn faðir hans Sturlaugr ok Ei- 

rekr, briiðir hans ; verðr par mikill fagnafuudr 



X 



326 GAUNGn-HRÓLFs saga. . 80-31 K; 

með Jieim öUum saman. SpurSi Hrtflfr f5Sur 
sinn tíðinda, ok af ferSum sínum. Sturlaugr 
var pá gamall m jpk , ok hafði lengi aflagt 
herferðir; sagðist hann hafa spurt til ferSa 
Hrdlfs, ok hann hefði pví fárit af Noregi til 
Garðarikis/ at veita Hrólíi lið. Drukku peir 
um kveldit, ok höfðu mikla gleði. Sturlaugr 
hafði herklæði sín, ok saxit Vefreyjunaut ; með 
honum voru margir kappar ok hrejstimenn 
úr Hríngaríki, einn af |)eim hét Tjörfi' hinn 
. sterki, annar Bárðr, priði Garði, f]örði Atli, 
ilmti Birgir, sjötti Sölvi, sjöundi Loðinn', átt- 
undiKnútr kveisa} allir voru fiessir hinir mestu 
hreystimenn; f)dtti peir Tjörli ok ^Knútr bera 
lángt af jþeim , töku peir ná náðir á sik um 
nóttinay ok höfðu vörðu sterka. 

31. At Eireki konúngi dreif mart lið 
um nóttina^ f»eir úr héröðum söfhuðust til 
hans, en peir Grímr œgir ok pdrðr Hlés- 
eyjarskalli komu um kveldit með dtöluligan 
her, voru með peim margir kappar ok hei^ 
serkir, ok eru 12 nefndir: einn er örn enn 
ermski, [Úlfr, Hárr ok» Gellir, Sörli^ síðnefr 
ok Tjörfi, Tjösnir, Loðmundr% Haki^, Líf- 
ölfr ok Styrr sterki, Brúsi beinserkrj allir VGra 
pessir iUir viðreignar, ok líkari tröUum enn 
mönnum, pött fjórir vœri verstir, én ^at var 

« ) Torfi, alhta&ar C. *) dígri, h. t/. C. ') Iti&ríU ; íllr, 
Ilalli- ok, h^ A\ aiinar UUi, þrid^i nttrr,^í;6r^i» C« *) SöUi> 
C. *) Luíixiiindr, C. ^) Ilerkir , C. 



y 



31 K. 



Gaungt/-Hrólfs SAGA. 327 



TjösQÍr ok Gellir ok feir bræír Styrr ok Brúsí. 
VarS uú Eirekr konúngr feginn f>eirra komu, 
ok sagM peim, hann hef ði fengit mikinh mann- 
skaða, ok Hrólfr væri ólíkr flestum mönnum 
fyrir hreysti sakir ok herklœððí, er hann hafði^ 
var oss pat mikit dhapp, at Hrólfr náði sverð-^ 
inu Hreggviðarnaut. Grímr segir: vel mun 
duga, skulum vér pann mannskaða aptr bæta á 
morgin, er ^ht fenguð í dag. Leið náttin, en 
dagrkom, bjuggust nú hvárirtveggju til orr- 
ostu. Eirekr konúngr fdr út af borginni með 
allt sitt liðy ok skipaði sínar fylkíngar. Brynj- 
dlfr bar enn merki hans, en undir merkinu 
stdðu 8 berserkir: Örn erínski, [Ulfr, Haki% 
Sörli, Llfdlfr, Loðmundr^ Herkir, Tjörfi ok 
Grímr œgir ; stdð hann fyrír framan fylkíngar- 
merkit Í annan arminn var pdrðr Hléseyjar- 
skalli, ok var borit fyrir honum merki. par 
voru |)eir Tjösnir ok Gellir, Styrr ok Briisi ok 
martannat lið. i mdt Eireki konúngi fylkti 
Hrdlfr ok Stefnir, ok með jþeim Knútr kveisa' 
ok Torfi hinn sterki. Á mót pdrði fylkti 
Sturlaugr ok Eirekr, son hans, ok peir 6 kapp- 
arnir: Haddr, Garði, Atli, Birgir, S'ölvi ok 
Loðinn. Eigi er |>ess getit , hverir merki báru 
fleiri enn Brynjdlfn Liðsmunr var mikill, svá 
at konúngr hafði ^rjá um einn. Síðan var í 
lúðra blásit, ok eptir pat sigu saman fylkíngar 
með dpi ok eggjan, ok miklu vopnabrakij var 

1) Ulli, Hárr, C. ^) 1/. t C, ^) þannig C; ok Kesjí, A. 



328 Gaungu-Hrólfs saga. 31 K« 

fyrst hör5 skothrf S , en slian höggorrosta , ok 
gengu hrárir sterkliga á aðra, voru margir 
^eir hlutir ok atburðir ^ at jafnfram báru við, 
ok verðr |>o fram í eiuu senn at segja. Möad* 
ull dvergr var eigi í orrostu, ok stöð á hæð 
nokkurri} hann skaut af handboga, ok var 
mjök mannskœðr j gengu nú hvárirtveggi hart 
fram, svá eigi purfti sóknar at frýja. í mdti 
Grími œgi komu peir Knútr kveisa ok Torfi 
hinn sterki, báðir voru peir sterkir' ok fjöl- 
kunnigir } peir sdttu hann báðir senn lengi dags^ 
var f»eirra atgángr (svá) harðr, at menn urðu 
forða sér nœrri at vera. Berserkirnir konúngs 
gerSu mikit af sér, ok gengu i gegnum lið 
Hrdlfs, svá allt hrökk imdan, varð þar margr 
gdðr drengr riki sitt at missa; engi var svft 
gdðrhjálmr, eðr pykkr skjöldr, at eigi yrði at 
gánga fyrir peirra höggum, var liö Hrdlfs báit 
til fldtta. Hrdlfr haf&i gengit í fylking Eireks 
konúngs ok Stefnir, ok gerðu par mikinn skaðsi 
áðr jþeir sáu , hversu berserkirnir gengu hart 
fram, snéru f>eir pá í mdti |>eim, ok er f>eir 
fundust, var par ekki stdrra höggva at frýja, er 
hyárir greiddu öðrum. Hrdlfr hjd til Arnar^ 
en hann kdm skildi við, ok tök hann sundr, 
en blx>ðrefillinn reist allan kviöinn, svá út féllu 
iðrin. Eptir pat lagði hann Herki í gegnum, 
ok (hjd) báða fætr undan LífdlG. Stefnir lagði 
meðspjdti tilUlfs*, en hann kom skildi fyrir 

») liamramir, C. *} Ulln, alUia&ar C. 



31 K. Gaungu-Hrólfs saga. 329 

lágit, ok gökk { gegnutn, ok svi í lærit> vár 
pat mikit sár. Ulfr h]ó spjotit ai skaptinu. 
Hárr hljöp ok fram at Hrdlfi'y ok laust með 
gaddakylfu utan á hjálminn, svá honum hélt við 
dmegin | ok hrapaði at Uiii, ok stakk við hon- 
um sverðinui enbrynjan dugði eigi, ok gekk i 
gegnum hann. Loðmundr lagði til Stefnis, 
[^ar er kálfann tók^, ok i gegnum k4lfann« 
Hrdlfr kom at pvi, ok höggr báSuín hðndunum 
i höfuðLoðni% ok klauf hannallan niðr igegn- 
um, (svá) at i jðrðu nam staðar. í |>vi lögðu|)eir 
SÖrli ok Tjörfí at Hrdlfi. Hárr laust meS kylf- 
unni um hrygg Hrdlfs, hefSi [>at orðit hans 
bani j ef eigi hefði kápan hlíft honum ok her- 
klœðin, en hann féll á bœði kné. Hann spratt 
upp skjdtt^ ok hjd á fdt Hárs, svá aftdk i hnjálið- 
unum. Hrdlfr slæmdi ok sverðiilu utan á siðu 
Tjörfai svá hann tdk sundr i miðju. Sörli leit- 
aði pá undan^ ok hnykti*^ á annan fdtinn, ok 
laftidi með kylfunniy hvat er fyrir varð. Hann 
drap 11 menn ^ áðr Stefnir hjd hann banahögg» 
lét hann lif sitt með gdðan orðstýr, var nú hörð 
orrosta. Eirekr konúngr ok Brynjdlfr drápu 
margan m^nn, Möndull skaut Eirek konúng 
[með pilu' gegnum handlegginn. peir Hrdlfr . 
ók Stefnir sækja nú hart fram á nýrra leik, 
])vi mjök hallaðist á |>á bardáginn. peir komu 
par at , er J^eir höfðu við ázt, Grimr ok Torfi 

I) Stiirlaugi, C. *)fyrir neéTan kapuna^ C' *) Lauímundi, 
C. *) Hárr hnekti, C. *) w. » C. 



330 Gaungu-Hrólps saga. 31 k# 

ok Knútr, ok var f>ar jörðu umsnúit; lyktaSi 
8T& þeirra viðreigxi) at Knútr var dauSry en 
Torfi öfær fyrír sára sakir. Grimr var möðr 
tttjök I en Jfó hafði hann drepit þá enn margan 
mann. Hrölfr ok Stefnir höggva til hans báð- 
ir senn, en hann fdr niðrí jörðina undan, pví- 
líkt sem á vatni vœri. ^ Frá pvi er nú at segja, 
er jafnfram bar við ^ at peir Sturlaugr sækjast 
i annan fylkíngararm ^ gengu par h várir í lið 
annarra með stdrum höggum ok sterkum sp jdta- 
lögum^ var par mikit mannfalL Sturlaugr hjdy 
ok lagði til beggja handa með saxinu Vefreyju- 
nauti purfti sá engi um sár at binda, er skeinu 
^ékk af því. Eirekr 9 son hans , fy Igði honum 
yél^ ok feldi margan mann. pdrðr Hléseyjar- 
skalli gekk með miklu kappi mdt Sturlaugi| 
hann atti fram berum skallanum, en, pd á 
hann væri höggvit með sverðum eðr öxum , þi 
beit ekkiy pví mátti hann öruggr framgánga. 
peir Norðmennirnir, 40 af mönnum SturIaugS| 
komu mdti honumy ok sdttu allir at honum, en 
hann varðist með miklu kappi. í öðrum stað 
mœttust peir Styrr sterki ok Brúsi beinserkr, 
en í moti f)eim kom Haddr ok Garðr, Birgir ok 
Sölfi, gengu peir prír at hinum tveimr, ok 
{lurftu jþeir allra handa við, var |>eirra sdkn 
bæði hörð ok áköf, ok eru peirra högg ok lög 
eigi með atvikum greind ; en svá lauk peirra 
fundif at f»eir Styrr ok Brúsi sprúngu af mæði. 



áí K* GAinrcn-HRÓLFs sag a. 33 1 

höf 8u ^eir ]f& drepit [Hadd ok < Garð, ok höggv- 
it báðar hendr aí Sölva, en' Birgir var ui)ök 
6ár. Sölvi hljdp at einum manni, ok setti 
hausinn^ fyrir brjdst honum, svft inn gengu 
brfngspalimar^ var pat hans bani. Eptir 'þap 
feldi hann annan, ok beit sundr barkann £ 
peim, var hann pi Iag5r spjöti í gegnum, ok 
lét hann líf iitt með mikilli hreysti. Loðinh 
ok Atli sóttu tveir Gelli, ok var peirra fundr 
harSr^ pví hann var it mesta iUmenni^ sœriiu 
jþeir hann mörgum sámm. Gellir hjó Atla 
meS bryntröllsbroddi, en hann kom í hjálm- 
inn, ok klauf hann^ svá i heila nam staS* 
ar« Lo&inn vildi hefna hans^ ok lagði meS 
sverði til Gellis í gegnum brynjuna, ok í lær- 
it, vajrð f>at mikit sár. Gellir hjó'þi til Loð-' 
ins, ok kom á viðbeinit, ok tök þat sundr, 
ok sneið hjartat; féll hann dauðr niðr. pá 
kom at Eirekr Sturlaugsson^ ok höggr Gelli* 
banahögg. Ná finnast J^eir Tjösnir ok Stur- 
laugr, höggr hvárr til annars, ok varð hvárgi 
sár. Hann hjó af Tjösni allan skjðldinn, en 
þó hörföi Sturlaugr fyrir stdrum hðggum 
Tjösna^ MonduII sir f>exta-, hann leggr ðr á 
strengi ok skýtr einni krdkör í augat á Tjðsna^ 
svá lángt sökk uppá skaptit. Tjösnir gr(pr í 
örvarskaptit; ok slítr burt örina, ok var pariá aug^ 
at. pessu sœtir Sturkugr, ok^'haggr í pví 
Tjösna sundr i mi&ju^ svásér féll hvorr hliitr* 

>; «r. » C. ^) hjtlmiiui, C. * 



332 GaUSGU-HrÖLFS 8A6A« 31 k. 

inti. Sturlaugr sér nú^ hversn mikiaa skalia 
pórix gerir honum^ svft náliga var li6 hanskom- 
it á flöttai en sumt drepit} sækir hánn nú 
(ángat til y er pórfir er , en hann snýst i mdti, 
ok varð peirra einvígi bœði hart ok lángt , f»ar 
til er Sturlaugr kom staðhöggi á pörð, fiat 
kom í skalla honum , ok bilafti eigi heldr enn 
vant var. pat högg varð svá mikit^ at hann 
klauí höfuð pórðar ok allan búkinn niðr f gegn- 
um| svá hann féll í tveim hlutum til jarðar. 

■ 

Sturlaugi vannst at með ýkjttná, ok varð hon- 
um saxit laust| ok smaug niðr i jörðilna, ok 
Cannst aldri siðan. Um |>enna atburð grein* 
ast mjök bœkry at Jiví svá segir 'i Sturiaugs 
sögu ok fleirum öðrum sögum, at hann hafi 
orðit sdttdauðr heima i Hríngaríki, ok væri 
fiar heygðri en hér segir svá, at 'eptir fall 
pdrðar kcim Grimr œgir upp úr jörðunni á 
baki Sturlaugi, ok hjö með mæki um hrygg 
honum, svft tœki sundr i miðju ; vitum vér eigi, 
hvárt sannara er. Eirekr, son hans, sér |>etta, 
"pvi hann var nær staddr} hann hjó til Gríms 
með sverði af mikiUi reiði, ok kom á öxl 
honam, ok gnast við, sem i stein kæmi, ok 
beit ekki á. Grimr snérist i mdti Eireki, ok 
spjö eitri i andlit hbnum- svá heítu, at hann 
féll I>egar dauðr niðr. Allir menn skelfSust 
við J>essa sýn, en þó var enn hörð orresta ok 
mikit mannfalL Ok er Hrdlfr vissi ^essi tíð- 
indi, varð hann reiðr mjök, ok sparði hann |>á 



3t-32 K. GAUNGU^HaÓLFS 8AGÁ. 333 

ekki Hreggvi^arnaut , ok h]á bðÞÍÍi hart ok titt, 
svá allt hrökk undan, |>at er fyrir var, drap 
hann stundum tvo eðr |>rjá í einu höggi, ok 
dð ])Vilíkt fram, sem hann Tæði púngan ár- 
straum. Örrosta |>essi stö6 allan daginn^ til 
pess at svá var myrkt, at eigi var vígljóst, lét 
J>á Eirekr konúngr halda upp friSskildi, ok 
gafst upp orrostan. Fdr konúngr í borgina 
með sitt li<Sy en Hrdlfr til herbúða sinna , ok 
voru bundin sár manna |>eirra ^ er lífvænir 
voruj en svá hafði fallit lið Hrdlfs ok Stefnis, 
at eigi voru meir eptir enn tvœr' púsundir 
manna af öUum |)eirra her, ok fiest allt mjök 
sárty var nú illr kurr i liðinu'; tdku menn 
|)á á sik náðir, ok sofnuðu skjdtt eptir mikla 
mæðu. 

32. En pegar menn voru i svefiii , stdð 
Hrólfr upp mjök hljdðliga* Hann gekk |)áng- 
at^ sém Dúlcifal var, ok sté á bak honum , ok 
reíð til |>ess er hann kom til Hreggviðar haugs; 
túnglsljds var bjart; Hrólfr sté. af hestinumy 
ok gekk uppá hauginn; hann sér, hvar Hregg* 
víðr konúngr sitr utan undir! hauginum ok 
horiir mót túnglinuý ok kyað : 

Gleðst Hreggviðr 

af gdðri' för 

Hrdlfs hins hugdjarfa 

híngat tillanda; ' 

. ») 3, C. ^) ok eggjnd'u fleslir at flyjá, h, ». C, ^^) þanníg 
C; frœgn, jL 



834 GAiniGD-HR<SLFs sa^a^ 32 k. 

mnn rekkr sá 
; xæsis hefna 

á Eireki 

ok öllum peim. 
Gle&t Hreggyiðr 

af Gríms dauða 

pdrðar ok 'þar meS 

fnjóta lífstundir; 

mun flokkr sjá 

fjanda niínna 

fyrir Hrdlfi 

hnlga verða. 

Gleðst Hreggviðr^ 

Jfá Hrdlfr fœr 

úngrar meyjar 

íngigerSar; 

mun Hdlmgarði 

hilmir stýra 

Sturlaugssonr'i 

standi kvœSL 
Gekk 'þi f ram Hrdlfr^ ok kvaddi hann virSuliga. 
Konúngr tók vel'kveðju hans, okspurði, hversu 
honum gengi tiL Hrdlfr segir: g)örla munu5 
fiér I>at vita pikjast^ |»dtt ek segi par eigi a^ en 
púngt heíir oss orrostan veitt hér til sakir pess 
mikla mánnskaða, er vér höfum fengit, ok er 
y ðr nú til, at leggja nokkur gdð ráð^ at oss verði 
liSsemd at. Hreggviðr mœltí: nú þiki mér 
góð efni íy at þá munir geta hefht mín^ ok mun 

«) ok, b. V. c 



S2K. Gaungu-Hbólfs saga. 336 

pér sigrs avLÍit ybt^ » ^ó rfllkligt >iki. , Hér 
erutvœr byttur, er |»ú skaltvið taka okskeinkja 
öllum pínutn mönnum* af annarri, |)egar|>eir 
yakna i morgin , en af hinni minni byttunni 
skulið |>ið Stefnir drekka, ok mun ykkr paðan. 
af enginn hlutr at áskilnaði verða ; kann ek |iér 
|»at at segja, at Stefnir œtlar sér íngigerði, 
ddttur mína, pegar hann sá fegurð hennar, en 
eigi porgný, föður sínum^ eðr pér. Nú ann ek 
f>ér at njöta hennar, enda mun Stefni I>at vel 
líka, er |>i!S,vilt vera láta, pegar pið hafið af 
byttunni drukkit. Hér er ok knífr ok belti, er 
ek vil gefa pér, ok munu eigi ^vilikir gripir á 
Norðrlöndum finnast, skaltú peim einum manni 
gefa I>aty er f>ú pikist mikit gott eiga upp at 
unna, en nú munum við hér skilja at sinni^ ok 
aldri síðan sjást j skaltu nú hauginn aptrbyrgja, 
sem ek hefi pér áðr fyrir sagt ; berr pú kveðjtl 
mína íngigerði, ddttur minni, vildi ek til f>íii 
hyrfi öU sú hreysti ok hamíngja, er mér hefii: 
áðr fylgt; far nú heiU ok vel; gángi ]>ér all* 
ir hlutir eptir dskum ! Siðan (fór) Hregg viðr öfugr 
inni hauginh , en Hrólfr byrgði aptr hauginn^ 
sem honum var boðit^ ok sté síðan á Dúlcifal| 
ok snéri heimleiðis. £n er hann var m)ök 
kominn atherbúðum, för Stefnir par í móti 
honum með alvæpni mjök reiðiligry ok mælti; 
illa hefir ]>ú gert, Hrdlfr ! er ^ú liefir gengit i 
Hreggviðarhaug, ok vilt pér einum friBegða, ok 



336 GaUHGU-HrÓLFS 5AGA« ' 32 K« 

hyggst ]^ar meS at fá íngigerSa'r kondngsdóttur, 
en {>at er-J>ó eigi þess vissara. Hrdlfr segir: 
enga frægð hefi ek í pessu unnlt,|)ött ek bafiyíS- 
ara farit náttlengi$ heldr enn 'þúj hefi ek aungr- 
an hug á pat lagt, at ek mundi kondngsddtt- 
;pr fá, mun sá hennarnjdtay er lagit verðry hvat 
er hvergi hugsar. Segir Hrdlfr ]>á Stefni af 
sinni fer& til haugsins, ok sýndi honum bytt- 
urnari settust peir |>á niðr, ok drukku af bytt- 
unni, ok póttust J>eir við pann drykk mikit 
atyrkna | gerðist Stefnir ]^á blíðr við Hrdlf , ok 
segir honum makligast at njdta íngigerðar: ok 
er f>at sannligra at f>ú fáir hennar , heldr enn 
faðir minu) svá gamall sem hann er. Gengu 
þeir sí5an til herbúða sinna^ ok svófu f>at, er 
nœtr var eptir. Arla um morgin vakti Hrdlfr 
lið sitt, ok skenkti öUum af byttunni, en peg- 
ar hverr hafði afdrukkit, kendi enginn sinna 
BÍraj f>ott áðr vœri dfærir, f>egar sezt hafði 
með f>eim; eggjuðuj^eir mest, at berjast skyldi, 
er áðr vildu harðast flýja. MönduU sá i bytt- 
una, oksegir slíkahluti vinsamliga: en jþd vil ek 
ekki ^etta öl drekka, mega f>vi allir ógrliga 
framgánga^ at oss kemr gdð dagveizla, áðr 
enn sjá dagr er úti, en f>d munu f>eir tíðindi 
segja kunna* Herklæddust nú allir, ok bjuggu 
sik til orrostu. MÖnduU mælti J>á: nú mun 
sá dagr kominn, Hrólfr ! er þú munt f>urfa kápu 
fqnnar , er hir ein brún silkiblaka , er f>ú skalt 
setja innan imdir kápugrimuna^ ok aldri henni 



32-33 K. Gaungu-Hrólfs saga. 337 

frá andlitinu létta, pó "þhr kunni lieitt at verða. 
Hrdlfr tók vi8 blökunni, ok bjd svá um^ sem 
dvergr sagSi fyrir. Fóru feir nú til vígvallar, 
ok fylktu liði sinu, oksýndu sik búna atberjast; 
tóku |)eir sér annan orrostustað, |>vf sá hinn 
sami mátti eigi vera fyrir valfalli. M önduU gengr 
tysvar rángsælis kríngura valinn ; hann blis ok 
blístraði í a^ar ættir , ok puldi |>ar forn fræði 
yfir, ok sagfii pann val |>eim eigi at meini 
verSa mundu. 

33* Eirekr konúngr hafSi farit í borgina 
um kveldit eptir orrostuna, at bindá sár sinna 
manna ; hafði hann mikinn mannskaða, ok látit 
alla kappa sína, svá at Sörli síðnefr lifði einn 
eptir af öllum |>eim, er Grími ok pdrði hafði 
{>ángat fylgt, dreif til konúngs mikit li5 úr 
h&ruðum bæði nætr ok daga. pdttust peir Ei- 
rekr konúngr ok Grímr hafa ráð peirra Hrdlfs í 
hendi sér fyrir liðsmunar sakir, bjdst núGrímr 
við mörgum brögðum um ndttina, ok peir 
Brynjdlfr. Sár pat, er Eirekr konúngr fékk { 
handlegginn af pílu |>eirri, er Möndull sendi 
honum, tdk mjðk at |>rútna, ok var honum 
höndin dvíg. Um morgin árla reið Eirekr 
konúngr út af borginni með allan sinn her; 
skikkaði hann fylkíngum sfnum, ok var skotit 
skjaldborg um hann. Brynjdlfr skyldi verja 
skjaldborgina, en sá maðr bar merki , er Snákr 
hét $ Grimr œgir i annan arm ok Sörli síðnefr. 

FoHVALDAR SðOVa NoBÐRLASDA^ 3Sl»DX. J^ 






338 Gávngu-Hrólfs saga. 33 k* - 

Liðsmunr var svá mikiU) at 6 roru um einn 
Hrdlfs manna. En er hann sér pat^ segir hann 
sÍDum mönnum^ atpeir skulu ekkifylkja: ok 
raunum vér renna at riðlum 30 eða 40 í flokk^ 
at eigi verði hríagr um oss sleginn af peirra 
f jölmenni ; mun ek skipa mér mdti Grími œgi, 
en Stefni möti Eireki konúngi, ok með honum 
Torfa, enpéry Möndull dvergr ! œtla ek.atsjávið 
göldrum Gríms, at eigi geri hann vorum mönn- 
um Kftjdn með sinni fjölkýngi. MönduU gekk 
|>á f ram , ok var kominn í kúSL svartan , ok var 
hvergi bert á honum. Undir annarri hendi 
haf 6i haan belg stdran , ok var innan meS dýr- 
skinni en utan með gult klæði; boga ok örva- 
mæli hafði hann í annarri hendi; öllum j^dtti 
búnaðr hans undarligr. Grímr gengr |)ángat, 
er valrinn lá, ok velti peim, er dauðir voru, ok 
vildi uppreisa, en gat eigi ; gerist hann nú svá 
hræðiligr at í sinni ásjdnu, at flestir menn jþorðu 
'eigi í móti honum at sjá, |>ví augu hans voru 
sem eldr, en svarlr reykr úrnösum ok munni 
méð hinni sterkusta f ýlu. Skjdtt eptir þat æptu 
hvortveggju herdp, ok gánga hvárir mdti öðr- 
um. Grímr öskraði svá hátt, at hans hljdS 
.barst yfír allt herdpit. Han;a hljdp fram fyrir 
fylkíag síaa, ok hristi einn poka, en par úr 
f ýkr ein dumba svört, ok at mönnum Hrdlfs ; 
.en er MdnduU sá |»at, gengr hann fram, ok 
hristi belg sinUy ok blés ]>aF úr vindi miklum 
í mdti dumbunni, svá hún fauk aptr í augu á 



33 K. GA0N€U-Hr6lF8 SA6A« 339 

Grínis mönnum ^ svá |>eir urSu ]^egar blindir, 
ok féllu áfram, ok voru fdttroðnir til bana af 
afiium mðnnum. Grímr varð nú reiðr mjðkf 
liann léggr örina á streng , ok ftkaut til Möhd« 
uls, en hann skýtr i mdti, ok mœttust Örram- 
arí oddana^ ok féllu niðr báSar, fdr svá prjá 
f fma. pessu jafnfrara tdkst harðr bardagi með 
braki ok kalli , er hverr eggjar annan , |>vi svá 
voru menn Hrdlfs ákaBr , at {)eir eirðu aungU| 
létu sem peim vœri viss sigrinn. Stefnir gekk 
hart fram mdti Eireki konúngi^ ok með hon- 
um Torfi ok Birgir. peir ruddust um fast, ok 
er seint at telja högg ok lög j^eirra ^ er |>eir 
drápu margan mann^ svá varla mátti tölu á 
koma« Brynjdlfr gengr nú ok hart fram ok 
Snákr merkismaðri svá peir feldu i fyrstu hriS 
40 riddara. Hrdlfr kemr mdt Grimi œgi, ok 
höggr til hans » en hann barst undan i lopt upp 
t flugdreka , pk spjó eitri y fir Hrdlt. MönduU 
var nœr staddr, ok brá undir belgnum, svá hann 
fyldi af eitrinu; hann hljdp með belginn at 
Sörla siðnef , ok steypti í andlit honum^ sv& 
hann féll dauðr. Grimr varð pá at manni , en 
{id hafði hann drepit 9 menn, með eitrinu. 
Griipr hljdp pá at dvergnumi ok vildi taka hann j 
en MönduII vildi ]>ess eigi biða^ ok fdr í jörð 
ni%r, |>ar sem hann var kominn. Grjímr fdr ok 
uiðr eptir honum ^ svá saman lauk jörðina fyrir 
efan höfu6peim« Hrdlfr gengr nú fram hart^ 

Y2 



340 Gaungð-Hrólfs saoa. 33 K«. 

t 

ok höggr til beggja handa,. urðu ^eir léttir fyrir 
honunii féll nú hverr um pveran annanj aung- 
um ^urfti hanu at gefa meir enn eitt höggý 
gaf sá hverr dauðann fy rir lífit 9 er hann náði 
sverðinu til^ ok báðar hans hendr voru bldðg- 

, aðar til axlar upp, bauð nú flestum. hans fram« 
gánga dttai var orrostan mjök mannskæð i báða 
armana. pvínœst sáu nokkurir menn frá orr- 
ostanni, at 15 skip' rda at landi, sem mest geta. 
pau lögðu í lœgi , gekk mart lið frá skipunum 
ok mjök yigligtj tveir menn voru hér mestir. 
vexti, ok höfðu grímur fyrir andliti. peir 
gengu pegar til orrostu með Hrólfi , ok kvomu 
mjök í opna skjöldu £ireki konúngi , ok gerðist 
mikit fldtta roð í liði hans, voru grímumenn 
ákafastir, ok hjuggu bœði dtt ok títt; var nú 
svá aköf orrostan, at húa var aldri iyrr |>vilik« 
par mátti sjá margan skjöld kloiinn ok sterkan 
hjálm brotinn ok brynjur slitnar ok margan 
mikilsháttar mann lágt liggja. £ngi lét sér par 

" aimars víti at varnaði verða. par var skotit 
spjdtum, gaQokum^i flettískeptum, handsöxum 
ok mörgum öðrum skotvopnum. Hrölfr sœkir 
nú fram at skjaldborginni , ok varð J>ar hörð 
viðtaka. Grfmr segir kemr jþá aptr til orrost* 
unnar, ok var mjök dfrýnligr, drap hann jþá 
hvern, cr fyrir honum varðý i mdti honum 
komu J>eir Birgir ok Torfi ok báðir grimume^ni 
ok sdttu at honum allir með miklu kappi^ ok 

') /itV byrjw C (^ptr, *} gaflaukuin^ C. 



3aK. Gaungu-Hrólfs saga. 341 



komu peir aungu sári á hann, greiddi hann 
f^eim mörg högg ok stór, urðu peir bœM sárir 
ok móSir. petta var allt jafnsnemma, at jStefn- 
ir mœtti Svala, ok h]ó til hans með sverðiý 
pat högg kom 1 skjöldinn, ok tdk af pat, er 
nam, ok-isundr merkisstaungina* Svalr^ hjé 
i mdtii ok klauf í sundr allan skjöldinn, ea 
Stefnir varð ekki sárj hann hjd til Svals, ok 
koth utan á hjálminn, ok rendi af barðit, ok 
niðr á öxlina, ok tök i sundr axlarbeiúit ok 
inn í búkinn, ok fékk hann bana ; var nú merki 
Eireks konúngs i gras fallit. petta sér Brynj- 
ölfr^ ok sækir nú í móti Stefni mjök iUiligr 
ásýndar; hann var tenntr sem villigöltr, hana 
höggr til Stefnis, ok hvorr til annars, ok 
beit ekki á Vefreyjunauty beit ok ekki sverð* 
Stefnis á Brynjdlf. peir hjuggust lengi, ok 
varð Stefnir mjök mdðr, par til er sverðit gekk 
sundr undir hjöltunum. pá rann Stefnir und« 
ir Brynjólf, en hann tok i mdti mjök sterkliga, 
Brynjdlfr beit i öxl Stefnis, ok klypti holdit 
burt af beininu svá mikit, sem hann fékk yfir 
ginit, pvíat eigi tóku tennr hans igegnum 
kápuna. Stefnir varð við karlmannliga 9 ok 
{»reif hendi i munn Brynjólfs^ ok reif allt út at 
eyra, var hann "þá mjök dkyssiligr, glímdu 
I^eir SV& lengiy at ýmsir hörfuðu, par til at 
Brynjdlfr féll á bak aptrum Sval; spenti hann 
J»á báðum höndum hrygg Stefnis svá fast, at 

*) Svalr, Svula, aU*talSar C. 



342 GaUN6U--HrÖlP8 SAGA. 33 k. 

bana mátU siv hvergi vfkja, varð Hann and^ 
litinu at forðai aem hann mátti, at Brynjdlfr 
biti hann eigi. Ná er frá Hrölfi at segiai 
haAn sækir at 8k)aldborginni með miklum 
grimmleik | fékk hann par mörg högg ok lög 
ok mikla at^dkni "þvi |>ar var allt it hraustasta 
mannval Eireks konúngSi hefði hann Jiar feng* 
it mörg sár ok mikinn skaða^ ef eigi hefði 
kápan hlíft bonum ok herklæðin. pá drap 
Hrölfr einn sjötigi riddara j Hrölfr rauf þá alla 
sk)aldborgina $ Eirekr konúngr varðist vel ok 
kœnliga, hann kallar hárri röddu á Grím segii 
ok bað hann duga sér pk hUfa nú aungu. 
£9 er Grímr bey rði |>at | skundar hann 'þáng^ 
at, Hann hafði |)á drepit Torfa ok Birg]| 
ok særða grímumenninai en annan til dlífiS| 
hafði bann verit stundum flugdreki| en stund- 
um ormri gölfr ok griðúngr eðr önnur skað- 
samlig skrípi^ I>£^u er mönnum eru mein- 
samligust; ok er Hrölfr sér hann, pá mælti 
hann: enn muntu sökkva þhr i jörð niðr, sem 
í gær, er við fvmdusti núfar þú híngat, jEgir} 
o]c berst við mik! el þú poriri |>ár til erann- 
.arhvorr okkar fellr. Grímr sagði: |»at skaltu 
fjnna, at ek er hérkominni ok hjd til HrdlfSi 
en Hrölfr í tnóúj |)ar mátti s)á stór högg ok 
ákafa sókui er hvorr veitti öðrumi en aldri 
l^juggu peir svá stórt, at nokkut biti. peirra 
atgángr var svá harðr^ at allir stukku frá| 



33 K. GauNCU-HrÖLFS ðAGA. 343 

peir er f n4nd voru, en svá hrokk eldrinn 
úr vopnunum, er pau mœttust^ at atla vega 
sundraði af. Enn mikli grímumaðr mœtti Eireki 
konúngi, ok var peirra atgángr m\6k harfir; 
Eirekr koniingr hafði skjöldinn á Jieirri hendi^ 
er sár var, en.hjó með hinni bæði mart ok 
stdrt, pví hann var hinn mesti kappi. Svá 
iðndaði peirra viðskipti, at grímumaðr klauf 
af konúngi allan skjöldinn ; eptir f»at hjd hann 
t)á)$a fætr undan Eireki konúngi^ ok drap 
^hann; síðan l^ hann lif sitt með mikilli 
hréysti ; brast pá flötti í liðinu, ok flýði hverr, 
sem mátti^ tökst nú mannfallit á nýan leiky, 
er víkíngar ráku fldttann drengiliga. peirHrdlfr 
ok Grímr hörfuðu úr fylklngunni, ok börðust 
með miklu kappi, {>ar til er Hrdlfr skoraði 
sundr mæki Gríms í miðju með HreggviSar- 
naut. Grímr hljdp pá á Hrólf sterkliga ; varS 
Hrdlfr pá at kasta sverðinu^ ok tdk á mdti. 
Grfmr hamaðist pá, svá hann dS jörðina til 
knjá, en Hrdlfr barst undan', ok varð at forða 
sér við f&Uum. Grímr spfd stundum eitri, 
stundum eldi á Hrdlf, svá fat hefði hans 
bani orðit, ef eigi hefði kápan fyrir verit^ eða 
blaka sú, er MönduU gaf honum^ var 'hans* 
andi SV& heitr, at hann jKSttist náliga brenna f - 
gegnum Vefreyjunaut ok herklæðinj kramdi 
Grímr hold af beinum, par sem hann^tdk tilj 
arldri J)dt(ist Htdlfr í meiri mannraun komit 
hafa; |)at sá hann at hann mundi springa af 



344 Gauxgu-Hrólfs saga. 33 k. 

mæðif ef ^ir œttist tveir riS lengi, ok svá 

epyrudu jþeir sterkliga til, at afgekk gras ok 

svörðr af jörðinniy par er fieir geugu. Hann 

shtf hvar Möudull kemr hlaupandi ; hann jþrífr 

eitt sver$9 er lá á vellinuni, ok höggr báðum. 

höndum á föt Grims, eu ekki beit heldr enn i 

stein kœmi* MönduU hleypr aptr til valsinsi 

ok finnr Hreggviðarnaut ; hann bregðr hráka 

sínum á eggina, ok dregr sverðit pángat^ er 

fieir glímduy |»ví hann fékk pat eigi borit nh 

reittfyrir ^únga sakir j getrhann pádregitsverð* 

it aptan at kálfunum á Grfmi^ svá sundr tóku 

sinarnar á fótunum, ]þá féll Grimr. Dvergr 

mælti: haltu^ Hrölfr! svá hann verði ekki 

laus. Grímr brauzt um fast, ok sdtti i jörS 

niðr, en Hrdlfr hélt honum eptir megniý pá 

mœlti hann: mikil lukka fylgir {)ér, Hrdlfrr 

ok muntu frægr verða af drápi miau ok stdr- 

virkjum peim, er ^ú-hefir unnit i Garðariki; 

haugr mun orpinn eptir mik , ok settr við sjd 

fram, ok mun peim öllum* vís dauði, er par 

taka fyrst land 9 peir af hafi koma tiL Margar 

gildrur hefi ek sett pér til dauða, |>vi mér 

sagði laungum hugr um pat, er nú er fram- 

komit. £k sendi Vilhjálm til pín, at svikja 

pik; enpérvar lengra líf lagit. Nú hefðir þá 

, mik ekki yfirunnit, ef eigi hefði sjá óhappa- 

dvergr par i tilstilli um verit. MönduU hljdp 

pá upp, ok stakk digru kefii i munn Gríms^ 

svá at fast stdð. MönduU mælti |>á : ef Grimr 



3aK* Gaungu-Hrólfs sagA^ 345 

hefði uú mátt mæla lengra^ pá hefSi hana svá 
iyrirmælt pér ok fleirum öðrum, at |>úhef8ir 
morknat sundr , ok orðit. at öngu nema dupti^ 
ok skaltu drepa hann skjdtt ok leggja sverðit 
fyrir brjdst honum^ en aflima eigi, |>ví|)at verSr 
allt at eitrormum, er af honum er höggvit^ 
skal ok enginn fyrir kans sjónum verSa , meðan 
hann deyr, því ^at er pess bani. Hrdlfr tdk ná 
Hreggviðamaut, ok lagði fyrir brjóst Grími, svá 
út gekk umbakit, en dvergr tók skjöld einn, 
ok lagði fyrir ásjdnu, en pdtt J^t megi dlíkligt, 
fiikja 9 f>á segir svá , at hann drafnaði' í sundr 
sem snjdrí eldi, ok varð at dupti einu; Ut 
Grimr svá líf sitt með hræðiligum fjörbrotum 
ok hörðu handakasti^ en Hrdlfr lá ofan á hon- 
um, þar til hann er dauðr, hélt Hrdlfi pá 
mjök við dmegi af umfángi pví, er hann hafði 
haft við Grim ægi. Sá binn mikli grímumaðr 
snéri aptr tii valsins , pegar hann . hafði litla, 
stund írekit fldttann, kom hann par at, er 
jþeir Stefnir ok Brynjdlfr lágu, svá sem fyrr var 
frá sagt, vill hann f>á duga Stefni, ok leysti hendr 
Brynjdlfs af honumy en f>at fékk hann eigi gert 
fyrr, enn hann braut af honum sérhvern fingr-- 
inn, lömdu |>eir hann síðan með keppum i hel; 
var Stefnir svá stirðr orðinn af hans handagángi, 
at varla mátti hann einsaman gánga með öðr- 
um mönnum. Var f>essi nú hin mikla orrosta 
enduð , ok hafði par orðit svá mikit mannfally 

^) beii&ntitíi, C. ^ ancUlutfti, C. 



* ' * • 



346 Gaungu-Hrölfs saga. 33-34 k. 

flt nienn vissu varla pvílíkt, ok lágu dauðir 
mannabúkar um alla vöUu ^ svá pykt at eigi 
mátti um jorðina gánga , fyrir f>ví mikla val- 
lálli) hafði pö fleira fallit af Eireki konúngi. 
Hrölfr ok Stefnir höföu látit allt lið sitt fyrir 
utan átta hundruð manna, er eptir lifSu, ok var 
^t flest sárt) skorti par nú ekki vopn nb væna 
gripiy er dauðir menn hofSu áttj gekk Hrdlfr 
úk Stefnir nú til herbú6a sinna , ok batt Mönd- 
uU dvergr sár mannai ok lofuðu allir hans 
kunnáttu ok dugnað^ 8ag6i MönduII^ at pat 
hefSi verit hans bani^ ef Grímr hef$i náð hon- 
um, f»á hann steyptisér niðr í jörðina: naut ek 
(á 'þess , segir hann , at fleiri voru mínir vinir 
enn haiis þar fyrir. Grímumaðr fdr til skipa 
sinna um kveldit með sínu liði, ok tjölduðu 
^eir s^r herbiíðir ; tóku nú hvárirtveggju á sik 
ikiiir^ ok 'þótú flestum mál hvAdar. LiS pat^ 
er undan komst, ok Eireki konúngi hafði fylgt^ 
flýSu til borgarinnar, ok héldu sik |)ar. 

84« Um ndttina , er menn voru sofnaðir, 
gengu jþeir Hrdlfr ok Stefnir til herbúða skipa- 
manna, ok svdfu J>eir allir með herklæðum 
sfnum; tók Hrdlfr |>á knífinn ok beltit, J>at 
er Hreggviðr gaf honumi ok batt við spjdt- 
dtapt grímumanns, ok mælti: penna grip gef 
ek formanni liðs pessa j ok fíar með }>akkar ek 
honum- sína drengiliga pjdnustu ok liðveizlu, 
{»ikist ek skyldugr at gera homim allan i>ann 
gdða^ sem ek má veita honum, ok hann vill 



34 IC GAUKGU-HRÓLFð SAGA» 347 

af mðr ^iggia; enginn svaraSi ^eixn^ g^g^ 
{)eir nú til búða sinna, ok svdfu af ndttána* 
Um tnorgun árla gekk Hrölfr til borgarinnár 
með lið aitt;} :kom f>ar ok grimumaðr með sitt 
lið'j píngaði Hrdlfr |>á við borgarmémi) ok 
játaði^eipi griðum, ef peir vildi borgina upp* 
gefaj taka fteir nú þann kost^ gengu |>eir 
Hrdlfr i borgina meS öUu liði sinu , ok skutu 
á hÚ8|>ingi y ok kvað Hrólfr upp á pinginu ^ at 
jþeir voru par komnir af faendi íngigerðar ,kon« 
úngsddttur^ at vinna faennar riki aptr af henn<? 
ar dvinum y ok hún væri nú i Ðanmörk heil- 
ok vel til reiða } urðu landsmenn við þessi tið* 
indi mjök glaðir, ok ^þdttust undir hennar vald 
j^jóna vildu , gengu peic Hrólfr ná til halla^ ok 
settust til drykkju með mikiUi gleðiý tdk«hinn 
dkunni maðr |>á af sér grimuna; kendi Hrólfr. 
ok Stefnir pá, at |>ar var kominn Hrafn^ er^ 
fyrr var i Jdtlandi^ ok Hrdlfr gaf klœðin } segir 
hann |>eim tíðindi pau, er gerzt höfðu i Dan- 
mörk, faU porgnýs jarls, ok ^t at hann 
hefði par atborit. Urðu |>eir Hidlfr ok Stefnir 
hljdðir við pessi tiðindi, ok pökkuðu honum 
mikiliga fyrir sína Uðveizlu. Hrafn segist iiafa 
ætlat, at |>eir mundi hafa orðit seinir til |>eirra 
enn fycra dag: voru J>ér gdðs frá mér makUgir 
fy rir lifgjöfina ok klœðin endr fyrir löngu, er I>i& 
gáfuð mér, en Krákr, brdðir minn, féU igœr fyrir 
Grim œgi| ok j^iki .mér |>at eun mesti skaði^ 

' j ok b«f^i hann beltifc g<S^a ýzt yfir klœ^om ðíniun, b. v« €• 



348 Gaungu-Hrólfs saoa. 34 k* 

jj^tt ek verKi svá búit at hafa. Skildu fteir nú 
talit, voru peir ^ar pá ndtt í göðum fagna^i. 
Um morgun eptir létu f»eir Hrólfr [hreinsa 
VöUu^y ok skiptuherfángi með sínum mönnum; 
voru par reistir prír haugar m]ök stdrir: setti 
Hrdlfr Sturlaug, föðursiani í einn okKrák, bröð- 
ur Hrafns^ ok. ^Ua pá vildustu kappa 9 er fallit 
höfðu af peirra li6i ; var í |>ann haug borit gull, 
ok silfr ok göð vopn^ ok vel um búit} í annan 
haug var settr Eirekr konúngr, Brynjölfr ok 
pdrðr ok peirm vildarmennj i f>riðja var 
settr Grímr ægir vi6 'sjd fram , ]þar sizt pdtti 
von at skip mundi koma at, en almúgi var ^ar 
dysjaðr , er fallit hafði. Setti Hrdlfr ná stjdrn- 
armenn yfir allt rikit, til pess er konúngs- 
ddttir kæmi til , en dvergr tdk orlof af Hrdlfi, 
ok pakkaði hann honum sina fylgð, ok gaf hon- 
um pá hlutiy er hann vildi hafa. Gyða, systir 
Eireks konúhgs, hvarf burt úr Garðariki, ok 
var pat geta sumra ;manna , at Möndull mundi 
hafa haft hana burt með sér. Eptir pat bjugg- 
ust f)eir Hrdlfr til heimferðar, ok héldu burt 
úr Garðariki, ok léttu eigi fyrr, enn peir komu 
til Danmerkr i Ards. [pann stað hafði porgnýr 
mest eflt^ j gekk Bjðrn mdti J)eim með miklum 
&gnaði, ok allr landslýðr. Júngfrúrnar urðu fegn- 
ar fieir ra aptrkomu } pakkaði íngigerðrf>eimsína 
framgöngu. Björn haiði geymt pær i einu 

^ '} reyfa valíiui} C* ^} (ar lem þorgnyr jarl Laf^i baft ^t- 
sitity C. 



34-36 K. Gaiwgu-Hrólfs saga. 349 

jar?ihúsi, sföan jarlinn féll; sagSi íngigerSr nú 
einarðliga, at hún vildi öngvan mann eiga 
nema Hrdlf Sturlaugsson, f>ví hann hefði mestu 
um kostat, fðður síns at hefna, hefir hann nú. 
mist föður sinn ok brdi^ur ok aftra vini ok frændr^ 
eu komit sjálfr í mestan háskaj mæltu pessu 
öngvir í möti^ gjörði Bjorn freim nú sæmiliga 
yeizlu , ok drukku erfi porgnýs jarls. 

35. Einn dag at veizlunni stdð Hrafn 
upp, ok beiddi sér hljóðs, 6k mælti: pakkir 
vil ek gera yðr, Hrólfr ok Stefnir ! f^rrir jþann 
heiðr ok velgerníng^ er |)ið hafið til míngert, 
bœ8i nú ok fyrri, er ek var hér, vil ek mi 
kunngera yðr mitt nafn ok ætterni: Kontjngt 
einn hét Játgerr, ok réð fyrir einu konúngs- 
riki í Englandi , ok hafbi atsetu í borg, ^irri^ 
er Víncestr heitir; hann átti tvo sonu ok eina 
dóttur; hét hinn ellri son hans Haraldr, ^n 
annar Sigurðr; ^lfhildr hét ddttir hans. Ek 
er. sá sami Haraldr, en Sigurðr, bröðir minn, 
féll i GarðarXki, sem I>ér vissuð, ok er möð- 
urkyn okkart hér i Danmörk. En |)á. er 
ek var 15 ára, en brdðir minn 13 ^ var faðir 
minn svikinn. af frœnda sínumy er Heinrekr 
hét, ok er hann mikill kappi ok óeirumaðr; 
lét hann síðan taka sik til konúngs , ok heldr 
síSan rikinU) en við bræðr komumst með nauð- 
um undan; ok fengiim komit Alfhildi til 
g^ymslu i bórg f»á , er Brandifurðá heitir, ok 
hefir hún lar verit 8ÍðaxL> en við bcæðr höf-; 



3$0 GAinVGU-HlÖLFS SA6A, 85 K» 

vm ferit hiildu h8(%i um ýmsi lönd, ok nefnt 
okkr Krák ok Hrafn, höfum vi^ fengit lið petta 
ok skip hjá ýmsum höfðíngjum. með styrk 
frœnda okkara ; hefir Heinrekr mikinn styrk af 
Skotlandi, pvi hann á döttur Melans jarls úr 
Möraði) ok mikiU vin höf uSkonúngsins , er 
Dúngall heitir; vi5 hann er kennt Dúngals* 
bœr, f)ví hann hefir |)ann stað byggja látit; 
Ná vil ek |>es8 biðja yðr, Hrdlfr ok Stefnir! 
at |>ið veitið mér lið ok styrk, at ek mœtti 
föSur mfns hefna ok mína föðurleifð aptr 
vinna. Hrölfr sagSi: allan |>ann styrk ok 
fylgi skal ek |>^r veita, er ek má, ok eigi 
fyrr v\^ skilja^ en pd hefir pitt ríki aptr unnic 
ok f>{na harma rekit, eðr at ððrum kosti skal 
ek láta lifit. Stefnir talaði ok sh'kt hit sama« 
Haraldr ^akkaði peim orS ok góðvilja. pegar 
eptir veizluna bjuggust {>eir til ferðar^ ok 
völdu-með sér allt hit fræknasta lið| er fá 
kunni. peir settu Björn ráðgjafa eptir til 
landsgœzlu, ok fleiri ríkismenn með honum^ 
en áðr peir 'fóru, hafði Haraldr upp orð síui 
ok bað pdruy systur Stefhis; var Hrólfr J^etta 
flytjandi ok fleiri tignarmenn aðrir; tót pat 
iram at Haraldr fékk hennar, ok skyldi hún £ 
festum sitja , til fiess f>eir kœmi aptr. Eptir 
^at sigldu fteir af Jdtlandi, ok höfðu 30 skipa 
ok öU vel búin. peir léttu sinni ferð eigi 
fyrr, enn j^eir kvomu vestr til Englands við 
ey ^á| er Lindisey- heitirj farlögðu peir í 



*.\ 



35-36 K. Gaun6u-Hi[ölfs saga» 351 

lægi^ ok lágu |>ar nokkura daga, ok biSu byrj* 
ar, |)VÍ Jíeir vildu ejgi par herja. 

36. Svá er sagt, at með Heinreki konúngi 
var sá.uiaðr, erAnnishét; hann var gamall at 
aldri, en nýr ok forn at ilsku ok fjölkýngi; 
hann hafði fóstrat Heihrek ok verit jafnan 
hans ráðuneyti. Annis hafði sagtkonúngi fyrir 
mánuði) at Haraldr ok Hrdífr mundi j^ar koma 
með mikit lið, ok hvat |)eir œtluðust fyrirj 
sagði Annis ])á kappa mikla Hrólf ok Stefni, 
ok nú mundi ráða við purfa : er pat mitt ráð^ 
at senda til Skotlands til Melans jarls, mágs 
|)ins, ok bann komi til liðs við pik ; pú skalt 
ok gera boð til Dúngals konúngs«y at hann 
sendi |»ér lið ; qk pegar Hrölfr kemr við landy 
skaltu senda |»eim mann, at hasla |>eim völly 
ok bjöða f>eim til orro^liii^, mega ]>eir "þá ok 
herja at réttum vikíngalögum; orrostustaðinn 
skal setja við Ásatún norðr frá Kanaakpgumy 
J>ar er landslæg mest, ok verst fiótta vií5 at 
koma, en í sköginum skaltu vera láta belm- 
ing liðs vors, til |iess at Jteir veiti jþeim bak« 
slettur, ok koma Jieim i^opna skjöldu i skulum 
vér pá kringja um pá^ ok láta öngvan með 
lífi burtkomast. v Sýndist konúngi |)eUia gott 
ráð, ok lét svá meðfara, sem Annis sagði fyrir. 
Kom Melans jarl af Skotlandi með mikit lið^ 
vat |>at ok fritt lið^ er Dúngall konúngr hafði 
sent Heinreki konúngi, voru jþar fyrir liði bej> 
sefkif tveir, hét eionÁmon^ en annar Hjálmr; 



. 352 Gaungu-Hróles^ SAGA. . 36 K. 

vocu f^eir miklir fyrir 8^r at afli ok harfifengi; 
hafSi Heinrekr nii óflýjanda hér. Komu nú 

, sendimenn hahs til Lindiseyjar, ok sögðu |»eim 
Hr616, at peim yar haslaðr vöUr, ok til orr- 

/ ostu búit vi6 Ásatún. Sýndíst |)at sUmum 
dráðligt at fara með jafnlítit lið upp i megin 
landsins, svá sem par var mikit fjölmenni 
fyrir^ héldu peir til f)es8 staðar, er í Skor- 
steini heitir, ok létu f>ar eptir skip sín, ok 
bjuggu sik pá til landgöngu , ok léttu eigi 
fyrr, enn peir kvomu vií Ásatún. Var Hein- 
rekr koniingr J^ar fyrir ok Melans jarl meS 
óflýjanda hér, en í skdginum voru peirÁmou 
ok Hjálmar með mikit lið, ok vissu peir Hrdlfr 
ekki til pess. Voru uú skipaðar fylkíngar: 
Heinrekr konúngr setti pr jár fylkíngar, var hann 
sjjálfr í miðri fylkíngu, en Melans jarl í annarri ; 
1 príðju fylkíng var greifi sá, er Engilbert hét, 
ok var hinn mesti kappi; með honum var sá 
maðr, er Rauðam hét, ok var bæði mikiU ok 
sterkr ok fullhugi hinn mesti ; voru merki bor- 
in fyrir peim öllum. Annis var ekki í orrostu. 
Haraldr vildi fylkja i mdti Heinrek konúngi, en 
Stefnir mdt Melans jarl; Hrdlfr fylkti mdt 
Rauðamok Engilbert ; vareptir pat í lúðra blás- 
it, ok knúðust hvárirtveggju til framgöngu með 
dpi ok eggjan. Tdkst par fyrst skothrið, en 
siðan in harðasta höggorrosta , ok gengu hvár- 
irtveggju vel framj Skptar ok Englismenn voru 
fyrst mjök ákafir, en Danir tdku vel vi5 ok 



86 K. GaUNGU-HrÓLFS 8AGA. 353 

snarpHga. Peir Engilbert pk RAuiSam mœttu 
Hrölfi ]^ar í fyrstu ^ 'þi orrostan f estist , ok 
söttu^athonum báiiir'senny en hannvarSist vel 
ok drangiliga; var hann i herklæðum sínum 
ok utan yfir í Vefreyjunaut. peir voru bœðir 
fimir ok sterkir, Rauðam ok Engilbert, ok köm 
Hrölir Aldri staðhöggi á ^á , en klauf hann af 
peim allar hlifar. Varð Hrdlfr mjök mdðr, en 
ekki festi vopn á honum fyrir hlífar sakirj 
hann var ný ákafliga'. reiðr j honunl rarS fiat 
fjrrir^ at hann kastaði sverðinu, en rann undir 
Engilbert greifa með svá miklu skjdtrœði, at 
hann hdf greifánn upp yfir höfuð sér, ok fœriii 
hann á höföinu liiðr, svá hálsbeinitgekk í simdr. 
í |>ví hjd'Rauðam báðum höndum á hrygg 
Hrdlfiy svá sverðit gekk sundr undir hjöltun- 
um, vildi hann ^á hafa gripit Hreggviðarnaut ; 
Hr61fr< hljdp A hann, ok lét hann kenna afls 
munar, ok hnepti hann undir sik, ok setti kné 
fyrír brjdst honum^ svá hart at inngengu bríng- 
spalirnar, létu Rauðam ok Engilbert syá lif dtt, 
ok |>dttu fieir verit hafa enir mestu hreysti- 
menn. Hrdlfr tekr nú Hreggviðarnaut, ok 
höggr til beggja handa, |)dtti ^eim Skotum 
hann mjök sárbeittr , ók hopuðu heldr imdan. 
Hrölfr mat eigi muninn, eptic peim at.fara, 
ok drap hvem, er fyrir honum varð. Danir 
urSu f>ess brátt vsfrir y at J^eim bitu eigi vopn- 

1) A^ hjrjar w/mat hrot ú/ B, 

FoRtfALDAR SöOVR N0RÐBI.A«DA, 3B»DI« ^ 



í 



354 Gaungu*Hrólfs saga* ^ S6K. 

in, jþdtt þeir hjuggu prátt til, sem eigi ▼(uru 
hlífar fyrir, ok var líka seza þeir b^irSi með 
lurkum, utan Hreggviðamautr beit, aem i 
vatn brjgiSi, hafði pat ok enginn deyft getat 
utan Grímr œgir> syá at menn vissi til peas 
dœmij féllu nú meir Danir enn Englismenn. 
Pessunœst héyrSu þeir lúðrablástr ok herdii, 
hlupu pá berserkimir fram úr skdginum með 
miklu liðiy ok komu jþeim Hrölfi i opna skjöldu^ 
gerSu peir harSa atgöngu, ok féllu nú Danir 
undvörpum. Hrólfr bað sína menn snúast á 
mdti ok horfast at bökum} fdr hann ok með 
merki s(nu í mdtiberserkjunum, varð nú allhorð 
orrosta. Stefnir átti vopnaskipti^ við Melans 
jarl^ ok var þat harSr samgángr ^ jj^ví hann var 
mikiU kappi ^ en sverð Stefnis beit ekki. peir 
Amon ok Hjáhnar kvomu nú i mdti.Hrdlfi; 
jþeír hjuggu til hans báðir, en hann hafði fyrir 
sér skjöldinnv ok bar af sér drengilíga. Hrólfr 
sveipaði sverðinu til Hjálmars, ok kom á lœrit 
fyrir ofan mjððmina ^ ok ^ar undan fdtinn , ok 
dóhann eptirlítinn tíma* Annis kom Jþá fram, 
hann hafði skjöld f yrir sér stdran sem hurð , en 
lítit sax i annarri hendi ; hann lagði saxinu á 
.miðjum merkismanni Hrdlfs, svá |»egar gekk 
i gegnum, féll |>á merkit á jörð. Dönum bitu 
núvopnin, ^egarAnnis varframkominn} dugði 
nuhverr, sem mátti, fcU nú mart af hvárum* 
^veggjum, enjþófleira afOönum. Hrdlír vildi 



36 K* Gaungu-Hrölfs saga. 355 

nú hefna merkismanns síns, ok hjtf til Annis^, 
höggit kom í mifijan skjöldinn, ok klofnaM 
hann niðr at mundriðai stóð þá sverðit fast, en 
Annii héltsvásterkliga, at hvergi bifaðist skíöldr- 
inn; en Hrdlfr vildi pá sleppa sverSinu, varj^ss 
eigi kostr, pví báðar hans hendr voru fastar við 
meðalkaflann. Annis bað ^á Skotana at skripta 

'Hrólfi, jþvi ná hefir vargrínn í stiUi gengit, 
gerðu peif nú svft, at f>eir pyrptust at Hrdlfi 
mjök margir, aðrir hjuggu eðr börðu hanui 
bœði var hann grjtfti grýttr ok öxum höggvinn 
ok kylfum lamdr, grettist Hrdlfr ekki nú 
hagliga y ok brauzt um fast með hörðum fóta- 
spyrníngumy varð hann fó eigi laus. Nú er 
frá Stefni at seg)% at hann barðist við Melant* 
jarly tök nú at bíta sverðit i hann hjtf til jarls- 
ins af öllu afli ofan í hjálminn. pat högg varð 
svá mikit I at hann klauf hjálminn ok höfuðit 
ok búkinn allan brynjaðan niðr i gegnum^ svft 
í jörðu nam staðar j höfðu |>eir nú lengi barizt. 
Stefnir undraðist nú, at hann sér ekki merki 
Hrólfs nir sjalfan hann j ok leitar eptir honum^ 

. |)ar til hann sá, hversu hann var staddr, at peir 
sdttu at höggva imdan honum fœtmarj skund* 
ar hann nd at duga honum, ok kemr at Annis 
dvorum) ok hoggr með sverðinu framan á 
hjálmbarðit, ok pat i sundr^ ok par með alla 
á sjönuna, o k báðar hendmar i ölbogabifStunum ; 

I ) Ambns, b/ 1) Mclans, B, 

Z2 



356 Gadkgu-Hrólfs saga, 35 k^ 

giiíddi Atinis nú dfimliga , varö Hrdlfr nú laus, 
ok Var eigi gott fyrir honum at verða, ok snéri 
'þá at Amon , ok hjö til hans með báSum hönd-- 
um^ ^verðit kom í skjöldinni ok tdk í snDdr, 
en blóðrefillinn reist brjdstit ok kTÍMnn, srá 
út féllu iðrinn, ok féll Amon dauðr til jarSar. 
Hrölfr var *þá svá reiSr, at hann eirði aangu| 
hann hjö ákafliga sem hendrnar fengu tíðast 
reitt sverðit, en 3 e8r fjdrir féllu fyrir hverju 
hans höggi. pvf var líkast til at jafna um 
mannfallit, sem pá er ákafiigast p'rýtr [kurfl 
af stpfni', er menn gera til kola. Stefnir 
gerSi ok slíkt hitt sama, féllu nú svá skjdtt 
Englismenn, at mörgum hundruðum gegndi. 
Peir Heinrekr konúngr ok Haraldr höfðu fund* 
izt öndverðliga í orrostunni^ ok höfðu barizt 
allan daginn^ voru f)eir bæSi sárir ok m'dðir, 
en Haraldr fid meir. Hrdlfr sér nú J^eirra 
viðreign; hann hafði þá fjdrum* sinnum gengit 
aptr ok frám i gegnum fylkíngar Heinreks 
konúngs, hann veðr |>á at konúngi, ok höggr 
á hrygg honum, 6v& hann féll í tvo hluti 
dauðr til jarðar. En er Skotar ok Englismenn 
sjá konúng sinn fallinn, flýði hverr, sem fætr 
hafði, ok |>ví kom við, en hinir ráku fidttíinn, 
ok drápu hvern, er |>eir náðu, ok eigi gekk 
til griða. Hrólfr rak lángt fldttann, }>urfti sá 
enginn griða, er hann náði sverði til, ok féll 
mikiU fjöldi i fldttanum. Snéru Danir ^á 

s) kurl af kiMkki, C ^) 5, B; sjö, C. 



36-37 K. GauN60-HrÖlF8 SA6A. 357 

aptr, okflettuvalinn, oktdku parmikitherfáng. 
Annis var fángaðr í orrostunni, ok lét Hrölfr 
eykr spretta honum í sundr, ok lauk svá hans 
æfi. Hrólfr var sár mikit, bœði á höndum ok 
iiiStum, [en víða um búkinn blár ok lerkaðr' 
af stdrum höggum, pótt eigi hefði bitit. Fdru 
|reir Haraldr nú til Vincestuborgar', ok var 
hún uppgefin fyrir f>eira, ok gekk allt lands- 
fdlk glaftliga til handa Haraldi; var hann ná 
til konúngs tekinn yfir allt pat riki, sem faðir 
hans hafði átt, pakkaSi hann f»eim Hrólfi ok 
Stefni, sem vert var> sína fylgð ok framgöngu*. 
Skotar J^eir, er undan komust, fdru á Cund 
Dúngals^, ok sogSu honum sinar dfarir, ok 
mannskaða, ok at Hrólfr var likari trónum 
enn mönnum fyrir afls sakir ok vaxtar. Lík^ 
aði DúngaP mjök illa mannskaði sá, hann 
hafði fengit, ok varð |»d svábúit at hafa. 

37. peir Hrdlfr ok Stefnir sátu nú um 
kyrt með Haraldi, Jjat er eptir var vetrarins; 
lét Haraldr sækja Álfhildi, systur sína, [til 
Brandfurðaborgar, ok fdr hún<^ með gdSu för- 
uneyti ok sæmiligri fylgS} var8 Haraldr feg- 
inn systur sinni, ok svá hvárt jþeirra öðru, var 
hón en fríðasta júngfriSý ok vel at atburðum, 
sem konúngsbarni byrjaði. Stefni rann skjdtt 
ástarhugr til hennar, ok gekk á tal við hana, 
ok virtist hiSn honum bœði vitr ok hœversk- 

») liamlaír, C *) Vínkcstr, C. ^^) Jrd [ v. i B. *) 
Ðúiiga^ar konúngs, JS. ^) honitm, 13, *\ v. i B> 



J 



358 Gauitgu-Hrólfs saga. 37 k. 

lig; hafði Staíáir þi uppi btfnorS ttl hennar, 
en hún svaxar þvl vely ok veik þvi mjök til 
brtfður siuBi var þat au&ótt við .Harald^ f^ví 
honum var Stefnir kunnigr at göðum dreng- 
skap ok míkilli hreysti} för {mtfram^ atStefnir 
fastnaði Alfhildi^ ok greiddi Haraldr út mund 
hennar f gulli ok göðum gripum. Bjugguat 
þeir ná allir, (egar voraði aptr til Danmerkr^ 
ok hlöðu skipin neð malt^ mjö5 ok vín ok 
dýrum klæðum ok öUum ^eim varníngi, er 
dýrmœtastr' var í Danmörk, ok fá knnni f 
í Englandi, héldu siðan aptr til Danmerkr, 
ok var Alfhíldr nieð jþeim; varð allt fölk f 
Jötlandi fegit f>eirra aptrkvomU| töku íúng- 
friTrnar vel við (eim oj^ Bjöm ráðgjafi. Fdr 
Alfhildr til þeirra íngigerðar ok pöru, ok' var 
nú mikill fagnaðr með |>eim öllum saman, letu 

r 

J)eir nú ryðja skip sín, ok efna til ágætrar 
veizlu með öllum sínum^ beztum tilföngum, 
er i Danmörk mátti fá eðr nálœgum lö^dumj 
varpar enginnhlutr tilsparaðr um hallirok hús- 
búníng [okalla hluti, pá er mátti £á á Norðrlönd- 
um' 9 voru til jþessarar veizlu boðnir burgeysar ok 
hirðmenn, greifar ok jarlar, peð hertugum ok 
'konúngum ok öllum öðrum mikilsháttarmönn- 
um } voru flestir tig^arinenn at pessi 'veizlu^ 
er f voru Danmörk; ok at öllum samanskip- 
uðum ok |>ángat kom^um, var mönnum í 
sœti skipat, ok |)éntu par kurteisir júnkerar 

>3 torigætnstr, B. ^) 6h6l eé'r a^ra liluti, er at Noré^rlöndum 
voru «t f« rrtr ineð" penín^um tit knupast, C. 






37 K. GAnN6U-HRÖLF8 SA6A. 359 

[ok hœrerskir hófmenn^. pár voru frambornir 
alðkonar réttir me5 htnum dýrustum ' íurtumi 
[allra ha^da dýra hold ok f ugla af hrehium 
ok hjörtom ok* vœnuni villisvfnam, gœs ok 
rjújnr^ zíieð pipruðum páfuglum } eigi vant- 
áði |»ar hiiin dýrasta drykk^ ál* ok enskan 
m}ðð méð vildasla vini, píment ok klaret y ok 
at brbUaapíno settn ok veizluani svá 6kipai(ri% 
mátti heýra aUkonar ^rengleikay hörpur ok 
gig)ur,.6im'phdn ok salteríumj par voru bumb- 
or barðar' ok pípnr blásnary með alskyns list* 
iligum leikumi er líkaminn mátti við gleðjast. 
Eptir fíat voiú júngfrúmar innlelddar með 
sínum skrautligum skara ok skemtiligum k venna 
ijölda^ 'Lei<ldu tveir tignarmenn hverja peirra, 
er bi^úðguma^mir áttn at eiga} var yfir peim 
boi^it [á steindum stðngum^ klœði', hvat er 
skyggja skyldi peirra bjartá búnað ok fögru 
ferðy til þess er ^r voru f sæti komnarý var 
]þá klœðit bnrttekit^ bar JA eigi lit af lit, hörund 
ok hár dkínaada ok guU gktanda með gim*^ 
steinum bei^anda. Sýndust *þé öllum Alfhildr 
ofc ptfra foIVar á lit hjá íngigerði. Var nú 
veizla hin virðuligasta , ok at ^ssari veizlu 
gekk Hrölfr at eiga ingigerði, en Stefnir Alf- 
hildii Haraldr póru. pessi veizla var 7 nætr 

atandandi með sama sœtt ok skipan verandi, 

■ ■ ^ 

• ) t/. » Ð. «) tronur, C. ') kal, C. ^) þut undanfarw 
ftá [ V. i' B. *) ok irumbur, h. i/. C* *) «;• »' B, ^) þ«t «r 

siklad'i beilir, h. u, C. 



] 



360 GAÐfiGU-HRÖLFð SAGA. ' 37 K. . 

sem ek er nú greinandi meS .heiSr ok ptis 

endaniiiý brúSgumar me5 góSum gjöfum alla 

tSgnar^ienn reifandi ok peim sína þarkvomu 

^akkandii en hverr til sinna heimkymia far- 

andi, peirra ráð sem ok mikihnensku lciándii 

ok allir me5 vináttu skiljan^i. - T.<ikust nú 

með peim gdðar ástir. Var Hataldr konái^r 

ekki lengi i Danmörk, áðr^haniíir, bj^t heim 

tíl En^lands. Skildi hann við Stt^fiú 9 mág 

sinn, ok Hrdlf með vináttUy ok , f 4r. ' síSan i 

ríkí sitt| var pdra drottning með honumi ok 

^ettustum kyrt} áttupau.böm san^ao^ f>ötc^a 

sé eigi nefnd. England er kállat gagnauðigast^ 

land af Vestrlöndumi pvi f>ar er blásinnallr' 

xnálmr, [ok {>ar fellr hveiti ok vin*, ol^ alls^ 

konar sœði má fiar hafa} [eru par. ok klœ$i 

gerð ok margháttaðir vefir meir^enn i öðrum 

stöðum^. Lundúnaborg er |>9r' höfuðstaðr 

okKantaraberg^, j^r er SkarSabprg^ ok. [Hels- 

ingjaborgy Vincestr^ ok margir aðrir stað^r ok 

borgir, er hér eru eigi nefndir. Stefnir var 

gefit jarlsnafn yfir allt Jdtland| ok sat hann 

optast i Ripum. [Danmörk er' mjök sundr- 

lauSy ok'* er [par Jdtland mestrhlutiríkis'i* 

Pat liggr et syðra með hafinuj Jótlandssíða er 

^) ifr »' B. «)'me6tr, ». ti. B. ^) KantaraJjjrgii B; KntU- 
borg, C. ') Skannaborg, C. 8) Brandfuría, York ok Vin- 
oéttr, B; Honingaborg, Brandfíiré'vborg , Jork ok Yincéstr, C. 
*) mikii riki ok, b. v. C. >o ) v.tB. tt^þannig C; lótland 
. . • at riki, B ; þat vip' Jótland mestr bluti, A. 



37 K* GAUfijGO-BÍRÓLFS SAGA. . 361 



; [vestan irá * hafinu^ Vandilskaga ok suðr ^ 
til.Biípa*. I Jötlandi em margir liöf uðstaSir ; 
8yð8t? /í' Heiððbœ, annar í Ripuxn, |iriðl i 
ÁtÚ^í^ ildrði 1 Vebjörgum; |>ar ta&áÐanirkon- 
úngsinn. Litna{|ö|'ðr er á Jótlandi} hann geiigr 
af noi^ri til 8u6rs, en í innanyerðíiun firðinum 
gengrHaraldseið.Testr til hafsinsj par létHaraldr 
konúngr SigurCNarson draga yfir ^ip sín, ]þá 
baim iót undan öíri&i Sireins konúngs'. Fyrir 
Te8tan Limafjorð liggr Vandílsakagi $ honum 
Wkr til norðrættgr, i Jörúngi er |>ar höfuð* 
staðr.' MiUi Jdtlands ok F)öna^ gengr inn 
Álfasund'v A Fjóni er höfuðstaiJr i ÓSins- 
ej. Milli Fjdna ok Sjálands gengr Beltis- 
sund. I Sjá^andi er höfuðstaðr i Röiskeldu^. 
Fýrir norðan S}áland gengr inn Eyrar-, 
sundy. ok ^ár fyrir norðan Skáney$ par er 
höfuðstaðr [i Lundum'. Milli Jötlands ok 
Skáneyjar liggja mörg stdr eylond^ par ex 
Sámsey, Alsey, Láland', Lángaland^; Borg* 
undairhdlmr liggr austr í hafitzo. Höfðu Skjöld- 
úngar i penna tima f>etta riki, en pd höfðu 
aðrir konúngar ok jarlar ekki minna riki at 
ráða enn I>eir i Danmörk, Þ<^^^ Skjöldúngar 
bflBri hœrri tign fyrir sakir nafhs ok œttar' '. 

1) 1 vestr frrf, B. •) enn fyrsli er, 2? ; hijin S)mnsli, C. 
3) Ulfaionar, b, w. JB, C. ^) Fjóns, hiru ^) Mcíalfararsun J, 
C. *) þannig C; Rinskcldu, A. ') v- i. C; Lundi, 
eitihvert. 8) er 1 þórslund, h. v. C. ^^) Mun, Falstr, 
h. V. C. »0) írá Skáney, b. v. (T. »*) þaí! unOanfama jr&y 
i Jöníngi, V* i Bm 



362 GADlffGD-HRÖLFS 5AGA. 38 K* 

38. Svli er hér sagf, át Stefnir jarl mum 
ekki lánglífir rerit hafa^ ok œtti ekki barh, 
avá ixt bammku kæmist. peir Hrtflfií A 
Stefnir skildust með mikilli vináttu, ok h&ldú 
sfnum félagskapy meðan ]þeir lifSu báSir. 
Ekki er fiess gétit, at^ Hrólfrkæmi til Hrínga- 
rikis síðan. En f»at er sagt, at j^at sunaar 
för Haraldr vestr til Englands. Slgldi 
Hrölfr af Danmörk austr til Hölmgai^a meS 
10 akipum, ok íngigerSr með honmn; var 
Hrölf r J^r til konúngs tekimi yflr allt Gar8a* 
líki « með rá5i konángsddttur ok annarra rfk* 
ismanna. priSjúngr Garðaríkis er kallaSr 
Kœnugarðar'y pat liggr með fjallgarði peim^ 
er akilr Jötunheima ok Hiílmgarðaríkiy [jþAr 
er ok Ermland* ok fleiri önuur' smáipíki^. 
Hrólfr stýrði nii ríki sfmi með mikilli virðfng; 
var hann bæði vitr ok atjdmsamr, j^riSu 
^ungvir höiRSÍngjar á hann at herjai sakir faans 
írœgðar ok hreysti. Unnust pau mikit Hrdlfr 
ok fngigeiiir, ok áttu ]^u mörg böm. Hregg- 
viðr hét 8on peirra^ ok var mikili' fyrir sér^ 
hann fdr f hemað f Austrveg, ok ekki aptr 
afðan. Pat er frdðra manna sögn^ at annar 
sonr Hrölfs hafi verit Ólafr koniingr f Dan* 
mörk, er Helgi enn frækni herjaði á, en Hrd- 

^) Ka^nugarð'r, B. ^} ok Liflancl, 5. v. C. ^) þat eru 
mðrg, Zí. ♦} í HólmgarðTahorg cr mest atsetr Garðakonúngs, 
þat er nii (allt C,) kallat Nógar^ar (ok RuiTzaland, CJ 6. ^. 
B, C. ') hhr endar B óldúmgU. 



f 



38 R. Oauw6o4Ir6lifs saga. 363 

mundr €irei|]f$son Teítti Ólafi, sem segir f sogu 
hans^okdrapHelga; okpœrPagnýokDagbjtirt 
v»ridœtr Hrölfs, ergræddn Hrrfmund, en ]þat er 
eigirkat,' hvártpærvorubðrnfngigerSáreír eígi. 
pri» són Hrdlfs hét HöriJt/^faðir Kára, föíur* 
Hör^a - Kn á'ts. pat- er «agt , at Hrdlf r yr8í 
gamall maír,* en eigi 'er fat greint, hvárt 
haim var sdtítdaúíJr eðr raeÖ vopnum veginn; 
Nú ptftt l^essi saga (iki eigi samhljóða verða 
öðrum sögum, peim er atgánga f»es8u máli 
um manna nöfn ok atburði, hvat er hverr 
vann eSa gerði með frœgð eðr vizku^, f jölkýngi 
.eðrsvikum, eðr hvar höfðíng)amir riktu, ]þá er 
f>at likligast, at peir, er skrifat hafa ok sam- 
sett pessi tíðindiy muni eitthvert hafa fjrir 
sér haft, annathvárt forú kvæði eðr frdðra 
manna sögn. Munu pær ok fár eðr aungvar 
iornra manna sögur, at meiln vili með eiðum 
aanna, at svá hafi verit, sem sagðar eru, ^ví- 
at flestar verða orðum auknar^ verða oíl eigi 
811 orð ok atvik greind f sumum stöðum, pvf 
flest er seinna enn segir. Stendr Jþví bezt 
atlasta eigi eðr kalla lygð fróðra manna sagnir, 
nema hann kunni með meirum Ukindumatsegja 
eðr orðfæriligar fram i at bera, hafa ok fom 
kvsáði ok frásagnir meir verit framsett til 
stundligrar gleði enn œvinligs átrúnaðar , verðr 
ok fátt svá ölíkliga sagt, at eigi fiunist sonn 

«) h, V, C. *) Ur endar C. . 



V 



364 Gaungu-Haölps sasá. 33 k* 

d^^^i tily at annat hafi svá^orSít', j^t.er ok 
94Pp^Jga ritat, at gjLi^ hefir lánatheiðaunirm0zm<^ 
^m^fipnveg semijiristnum, vit ok ^kilníng um 
jai^Íí^ hlutx, far ipj^Ö f rábœriligau fr^kleik, 
auð»fi ok dgœta skapan. Nú verSr héi:, eiidir 
á þessu máli frá Hrdlfi Sturlaugssyni okhans 
afreks verkum ; hafi hverr f>ökk, er hlýðir, ok 
aér gerir skemtan af, en hinir dgle^i, er, á^r-* 
astvið, ok ekki verðr at ganini. Amen« 









Sagan af Eigli einhenda ók 
Asmmidi berserkjabana'. 

•Hertryggh hefír konúngr heitit, hann reS 
fyrir austr í Rússíaj |>at er mikit land ok 
fjðlbygt, ok liggr xnilli Húnalands ok GarSa- 
rfkis. Hann var kvongaSr; hann átti 2 dætr, 
hét . hvortveggi Hildr; paðt* votu vænat ok 
vel skapi farnar, ok voru sæmiliga uppfæddar; 
konúngr unni mikit dœtrum^ sínum. Einn 
tíma bar jþat til tíðinda, at konúngr; fdr á 
dýraveiðar, en hin eldri Hildr á hnotskdg, ók 
konur hennár; hún var kölluð Brynhildr, kom 
pat til pess, at hún vaudist við riddara íprdtt- 
ir. Nú sem pær búast heim úr skóginum, 
kemr eitt mikit dýr, pat hjassi' heitir, fram 
at peim. pat var mikit vexti' ok grimt ; pat 
á lengstan aldr af dýrum, ok er |>at forn- 
mælí, at sá, sem gamall er, sé aldraðr sem 
einn hjassi; fiat er skapt sem glatúns hundr, 
ok eyru svá stór, at pau nema jörð. En er 
Jær sáu dýrit, hljópsíns vegar hver, en dyr- 
it greip konúngsddttur ^ ok hljdp í skóginn? 

* ^ 

• ) þonnig af$1iriftirnir ; hér Byrjar sogu af Eigli ok AjiDundi 
fóstbræd'rui&^ 5; v. i hiiu '^) þannig hin^ h)asi' aUtia&ar, A» 



366 SaGA 'EgILS ÖR ASMnKDAR. 1.2 K. 

en konumar sogðu heim ^essi tíðindi; varð 
konúngr mjök hryggr , ok lætr leita , ok finnst 
hún hvergiy kemr engi sá^ at honum kunni 
{>ar til at segjaj do&iar hht yfir sem annat^ 
ok lí6r til jóla. 

2. Á jölum hélt konúngr ireizlu dýrliga. 
Hildr hin ýngri nam hannyrðir, ok sat f 
skemmu, ok var hún Bekkhildr kölluS; hún 
var vitrj hinn fyrsta dag jóla sendir konúngr 
eptir döttur sinni , ok nu býr hún sik ok 6Ín-> 
ar skemmumeyjar^ ok gánga út á strœtit , ok 
fylgðu ]þeim -sæmiligir Jbofmenn. £n er ^œr 
voru komnar fyrir grasgarð mikinAy heyrðu 
j^œr gný mikinn ^ ok sáu fljúg^ einn ögrUg- 
an gamm* Sýadust jj^eim hans vœngir hreið- 
ast út yfir borginay ok kemr mikit myrkr, 
en pessi gammr tók konúngsddttur^ ok flýgr 
burt með hana • en laust til bana . tvo hennar 
jþjónustumenny en allir urðu ögrliga hræddir; 
kvomu pessi tíðindi nú í höUina^ ök varð kon- 
tjngr dapr mjöL Hann mœlti: seint viU frá 
heija um pann mannskaða, sem vér fávmy 
kann ek eigi atskilja, hverjar dvættir á munu 
liggjai pví skal pau mín orð mega bera^ at 
hverr^ sem ]^at vill vinna til minna dætra, at 
leita eptir peim^ pá skal sá, sem pær finnri 
eiga jþœr ok priðjúng míns ríkis, en. efpær 
finnast dauðar, skal sá hafa hinn bezta jarls- 
döm í mínu ríki ok pá gíptíng, sem hann 
villi en margir sögðu, at milAt væri útgefit^ 



2r3'K. 5a0a Eeiis OK AsMumDAB^ 367 



i væri til mikils at vinna. Lí8a nú jdlin, 
ok ferr hverr heim til sins heimilis, ok j^ikir' 
mörgum mikils verð pessi tíðindi. Líðr nú 
vetrinn ok sumarit eptir 9 ok áli'Snu hausti bar 
{>at til tiðínda, at fiar kom skip eitt Utit vextiy 
eh allt guUi búitfyrir ofan sjó; parvoru áao 
manna ok Jijönustumenn at auki. Konúngr 
var fyrir í höfninni; |>eir gengu fyrir kon- 
úng 9 ok >vöddu hann j hann t«5k vel kveðju 
^þeirra, ok spurði, hverlr peir vœrí^ en sá 
kveiist Asmundr heita, ok kaUaðr berserkja- 
bani 9 er fyrir peim var. Hversu gamall maðr 
ertu? sagSi konúngr. Sextán vetra^ sagði As- 
mundr, pik befi ek gildastan séS^ isagði kon- 
úngr^ á ^im aldri^ eðr Hvaðan ertu atkom- 
inn? Ur hernáði^ sagði Ásmundr, en nú er 
komit at vetri^ ok viljum vér hafa hér frið- 
lánd f vetr^ skortir oss eigi tó at leggja fyrir 
vora menn j konúngr segir fiat til reiðu. Lœtr 
Ásmundr fœra faung sínaf skipi, ok var|>eim 
fengit sœmiligt herbergi at geyma sitt göts, 
en optast drakk Ásmundr í konúngs höU; 
hugnaðist Asmundi par vel ok hans mðnnum. 

vd. pá er Asmundr hafði verit par mánuð, 
var pat einn dag, at konúngr sat yfir drykkju^ at 
menn kvomu í höllina átján saman allir mjöksár* 
i r. Sá hét Rögn valdr, er fyx*ir peim var, landvarn- 
armaðr konúngs. Hann kvaddi konúng ; kon- 
úngr tök vel kveðju hans, ok spurði^ hverr hann 
hefir svá harðliga leikit. Maðr er einn kom« 



368 Sa6a EgiLs ok Asiif uhdar. 3^ K. 

inn í land yðvart, aágSi Rög&valdr, $á heitir 
EgiU) hann er illr vifireignar^ hann rœsti land 
yfivarty okfór ek til mdts við faann, ok hafSi 
ek 5 skip velskipuðy en Egill hafði eitt skip, 
ok á 30 manna ; f^ottutnst ek hafa ráð hans f 
hendi mér, en svá skildu við, át ek kom á 
fldtta , ok voru drepnir menn míoir allir .utan 
|)essir; en Egill pessi hefir aðra hönd, oker 
kallaðr EgiU einhendi, ok vinnr hann meira 
sigr með peirri j sem af er; er |»ar búit um 
eitt sverð , ok er |>at d verga smíði , ok er f>vi 
læst at fyrir ofan úlflið 9 en hans högg standast 
aungvir menn. Gekk Rögnvaldr pá til smúSf 
ok datt dauðr niðr. Konúngr mælti: eigi má 
ek þsLí f ola j at pín sé dhefnt. Asmundr svar- 
ar: svá mætta ek helzt launa yðr gott yfirlæti, 
at finna Egil penna. pat vil ek gjarna , sagði 
konúngr, ok hafið svá mikit lið, sem þht vilið. 
Ekki er ek vanr at auka liði við jafnmarga 
menn, sagði Asmundr, en ef EgiII hefir meira 
líð, f»á munu landsmenn> veita oss. 

4. Asmundr fdr nú til mdts við Elgil ^ ok 
bað sina menn rda vopnaða at ^eim } EgiII var 
ekki varbúinn y ok spurði 9 hverr par gerði svá 
gildan atrdðr; Ásmundr segir til sín: ok á ek 
við pik erindL Lát heyra pau, sagði EgiII. 
Ek vil skipta við f>ik vopnum , sagði Asmundr, 

■ 

ok gefa sverð tndt öxum. Ei viljum vér |>ess . 
synja, sagði Egill, eðr er mikit fé á skipum 

') y&tk menn^ C. 



4 K. Saga Egils ok Asmundar. 369 

» r 

j9rnm. Asmundr aagði eigi vera; Tiljum vir 
afla |»ar nokkursi sem jþér eruð, e6r hverju vili 
pérbatakonúngifyrir rán. Ekkierum vér vanir, 
8ag5i Egill, at leggja penínga fyriry þStt sveinar 
taki sér slátrsauði. pá mtmU vér eptirleitai 
sag6i Ásmundr , jþvfat konúngr sendi núk eptir 
höfði |>inú. Hann viU I>ik jþá feigan , sagSi 
Egill, ok gjörumst heldr fdstbrœðr, ok drepnm 
konúng, ok gaungum at eiga dætr faans. Eigl 
eru J>œr lausar fyrir, sagði Ásmundr, (vlat ]þær 
hafa verit stokiar frá honum. pat er skaði^ ef 
menn okkrir drepast niðr, sagði Egill, ok berj« 
umst tveir heldr« Ásmundr* kveðst ^ess al* 
búiim} peir gánga nú á land^ ok reyndu sinar 
ll^röttir, ok var nær um með liStaifionum jj^irra, 
ok um kveldit settust ^eir í sanoidrykkju , ok 
svöfu af um nöttina. En um morguninn tdku 
peir Asmundr ok EgiU vopn sin, ok bðrðust 
sterkliga, ok primr skjöldum spilti favorr fyrír 
öðrum ; var pá sdl i f uUu suðri. EgiU mælti 
]þá: viltu eiga leik pennalengr? Eigi er enn 
siiikit umþreytt, sagði Asmundr, ok eigi mun 
iLonángi ]þikk)a rekit sitt erindi, ef við hætt- 
um svft búit. pú munt ráðai tagði EgiU. 
Hversu gamaU maðr ertu, sagðiAsmundr) átján 
vetra, sagSi EgiU. Nú tak vopn ^in, ef pá 
vilt lengr Ufa, sagðiXsmundrj berjast peir nú 
öðru sinni , ok sýnist nú sem I>eim si dauðinn 
Tis, sem tiler höggit) ok sem sdl er komin { 
útsuðr, mælti EgiU: betra ætla ek okkr at 

FoEMAIDAm SðOVRNoiiMlASDA^ 3B|VDI. ^A ft 



370 Saoa Egils ok AfiMtivDAR. 4.5 K» 

hsstta J^ssum leiki HirœSsla gengr pér til pess, 
sagði Áamundr; hann hafði j^ fengit eitt sár. 
Ver fiik há ^, sagði EgiU; sdttust (eir jþá í 
^]>riðja sinhy átti Xsniundr "þá ekki annat at 
gjöra énn hlífa &er9 ok fengit hafSi hann nú prjú 
sár{ sir haim ná| at eigi itaun svá búit duga^ 
kastar nú sverSinu, ok hleypr á Egily vetðr 
honum ná bág hðndin y ök berast ^eir viða um 
Töllinn^ m .svá kemr^ at EgiU féllr^ haföi hvorr 
slitit híálmimi af öðrum. Eigi nenni ek^ sagSi 
Asmundr^ at bíta.sundr í (ér barkann, er sverð 
liiitt er f}ak'ri» 8á er |iér nú beztr, sagtti EgiU. 
pat mun nd voga verða^'sagði Asmundr; hljdp 
liailn þá eptir :sverði sínUi .ok hljöp at EgU, 
en haíin lá sv&. kyrr , sem hár hans vœrt skorit* 
;i4smund]^ ' úmíú : aungum manni ertu líkr^ 
E^UI stattu nú upp j ok vil ék ná boð ^t, er 
pá befir áðr bððit mör, at vera |>inn föstbróðir. 
Mikitl»iki:méi: fydr pvíy sagði EgUl, á ek þá 
iJú lauiiá pér lífgjöf. Eigi mun ek drepa jþik, 
segSi lÁsmundr y en pat vU d^ , at f>ú farir með 
mértU koKiúng^;; kvomu pá mennpeirrabeg^ai 
ek báðu f^á «ættast 9 takast peir ná í héndr^ok 
sYérjast f íÖstbMðralag eptic fornum si& . . 
5« peir búd ná ferð sf na f ok koma til 
'Tryggva' konúf^8« Ásmundr kvaddi koni&ng^ 
én hann tdk honu&n vel, ok spurði, hvort hann 
hefði futfdit SgiL hinn einhendaj Asmundr 
ÍLv^ðst hann fundit *hafa:; ok hefi ek ei si5 



5 K< SagA EgILS OK A31IUKDAR. 371 

Taskara mami^ ok viU hanii ná gánga í staS 
Rögnyaldsi ok við báðir^ at verja land fiUt. 
£f {»ú villt selja mir trú J>ípa t sagði konúngry 
at pið gángið í bans stað ^ jþá mun ek taka sætt 
af yðr. Asxíiundr kveSst fiat gjöra vilja, var 
EgiU pá tilkallaðr ^ ok gjörðust (eir Ásmundr 
landvarnarmenn konúngs, okrótu par um vet- 
urinn. At jdlum bafði konúngr vinaboð, ók 
jöladag hinn fyrsta spurði koniSqgr eptir^ bvort 
nokkur vœri sá þar kominn, at honum kTnni at 
segja j bvat orðit muudi af dœtriim. Jbiajis , en 
Jiat kunni enginn at segja ) Iffiú konúngr jþá 
J)eim skilmálay sem btann haiði ágjört* EgiU 
sagði : |>at vœri röskum mönn)im ^ott tU Qár 
at vix)na. Eptir jdlin för hverr ti}.^(ns heixful- 
is. pegar hávetri var liðity settu j^eir EgUl ok 
^smúndr skip sitt á sjd, ok völdu 4 fjdra iq/enn 
ok tuttugui en sá hét Víglog'^ swi|>eir settu f jrir 
]þá| sem eptir voru, en fuðir siigSust mundu 
leita konúngsdætrannay ok eigi aptr ko^a/ 
fyrr enn I>ær fynðist annathvort Ufs eðr dauðar, 
Sigldu |ieir nú i haf» pk yissu aldri| hvert ]þeir 
skyldu fara^ kðnnuðu ^eir eyjar ok útsker ok 
f jaUbygðir , ok fót »rk allt sumarit j en at vetri 
voru peir komnir norðr at Jötunheimum, ok 
Iqgðu jþeir par undir skdg einUi ok bjuggust 
(ar um| ok settu upp 8ki|> sitt; sögðu jþeir 
sinum mönnumy at fieir skyldu ^r dveljast 
i^m vetrinn: ..skulu við EgUl, VSlM^ Ásmundri 

") Tislogij C. 

Aa 2 



372 Sa6A Egils ok Asmundar^ 5 k* 

kanna land petta ^ ' en ef vi5 komum eigi aptr at 
sumri, pá skula "þhr fara, hvert sem yðr lyst-* 
ir. Gánga peir nú á m&rkina, ok skjcita dýr 
ok fugla til matar sér, voru peir á mörkum^ 
svá at mánuSum skipti, ok fengu stundunt 
aungvan mat. Eitt sinn kvomu peir i dal 
einn ; á ein var par , ok ey rar sléttar , en upp 
yfir skdgr ok hamrarj par sáu peir' mart 
geitfé ok feita hafra, ráku peir saman fMt^ 
ok tdku einn feitan hafr, ok sðgSust skyldti 
skera hamii ok pvinœst heyra |)eir kvæklat 
upip ySr sik} stukku pá burt allar geiturnar^ 
ok varð ]^eim laus hafrinn. peir sáu kvik^ 
indi uppií hömrunum, pat var meira á |)ver- 
veginn enn hæðina; pat var svá hvelt sem 
bjalla, ok spurði^ hverlr svá djarfir vœrí, at 
stela vildu hafri drottníngarinnar. Asmundr 
mœlti: hver ertu hin fagra [ok hin bólfim* 
liga*, eír hvar rœSr drottrifng Jíh? Skinnnefja 
heiti elj sagði hún, en möðir mín Árinaéf|a'; 
hún er drottníng hér i Jötunbeimum, ok 
býr skamt burt héðan, mættu' f>i5 finnaí hana 
heldrean stela. Sat segir pú pat , sagíi Aa- 

r 

mundr, tdk hann pá ffngrgull, ok gaf Skinn- 
nef]u. Eigi pori ek at Þ^ggja, sagði hún, at 
pér, [pvi ek veit, at mdSir min segði, at pat 
sh hvílutoUr minn*. Eigi er ek vanr at táka 
aptr pat, sem ek gef, sagSi Asmundr, en 
piggja munti IviB , at þú umgángir okkr greiða. 



■ 
1« 



1 



5 K^ 3a6a£gil5 okAsmundar^ 373 

Sfðan fdr hún heim undan, ok finnr xndður 
sína. Kerh'ng spurði^ pví hún væri sv& sein? 
Hún kveðst hafa fundit tvo menn beina|>urfa: 
ok gaf annar (eirra mér gull, ok baS mik 
yisa peim til gistíngar. pvi páttu gull, sagði 
hún? Ek œtlaða hjá f>ér til launa, sagði Skinn* 
nefja. pví bað f»ú pá ekki híngat fara y sagði 
kerlíng? Ek vissa eigi, hversu pér var Um 
|»at gefity sagðihún* Bjöðpeim híngatlsagði 
kerlíhg. Skinnnefja hljóp |>egar, ok mælti: 
móðir mín bað ykkr koma til sín^ skulu þið 
vera léttir af tíðindum, mun hún á flestu 
kunna grein at gjöra. ÞÍú finna peir kerlíngu« 
Hún spurSi pá at nafniý peir sogðu et sanna 
til. Kerlíng var starsýn á Egil. peir sögðust 
ei hafa etit mat & 7 dögum, Kerlíng var at 
at renna m j(51k $ húnátti 50 geita, okmjdlkuðu 
sem kýr. Hún ^tti ketil störauy oktdk hann 
allá mjdlkina. Hún átti hveitiakr störan, tdk 
hún par sy& mikit mjöl, at hún gjöcði hvern 
dag graut í katlinum, ok höfðu pær pat til 
viðrlífis. púy Skinnnefja! sagði hún, tak hríS) 
ok gjör eld brenniligan 9 [mun eigi of vel plag- 
at^i pdtt peir eti grautinn, Skinnnef ja ! hér í 
ilýti;.en kerlíng bað |)á [herða á pat iyr^v^^ 
sem til vœri'; kom fár fra'm dýra hold ok 
iugla. Kerlíng mælti: verum eigi hljdð, {)dai; 
eigi verði svá vel plagat, sem veraskyldí, m\xi\ , 



I ) muHu eigi of vel gcsticnii , C. ^) Iirífa h því, C« ^3 kcrlíy 
dúktd'i bor^, ok bjó til lagliga, b. i/. 5« 



1» 



374 Saga Egils oíl AstttiiÐAH. 5.« k. 

r 

láng^ áSr enn grautrinn er búinni ok seg 
f>ú æijsögu (ína, Asmundr! en pá skal Egill 
viðtaka, en bá mun ek skemta til borðprýði af 
f)ví, sem yCr mik hefir borít| og forvitnar mik' 
at vita, bverrar œttar pi8 eru8| e8r hvat niidír 
ferðum ykkrum býn 

6. Asmundr ttfk þá til orSa: Óttar hét 
koDÚngr, hánn réð fjrrír Hálogalandt; Sigrfðr 
hét drottníng hans, dóttir Ottars jarls af Jdtlandi 
í Danmörk* pau áttu einn son, sá hét As- 
mundrj hann vat mikiU vextí^ vandist hann 
við í|)rdttir| ok j^á hann var 12 vetra, pótti hann 
afbera öllum |>eim, sem f ar voru ; hélt hann 
marga* leiksveifia. Eitt sinn^ er f>eir voru & 
skógriðnir, fann Ásmimdr einn^héra; hann 
alepti hundum sínum til hansj hérinn hljdp 
undan, ok gátu hundarnir ekki fráit hann. 
Asmundr gaf ekki fyrr upp^ enn hestrinn féll 
af mœðiy hljdphann pá, ok elti dýrit með hund- 
unum ; lauk sv& at hérinn steypti sér ofan fyr- 
ir sjdfarhamra. Asmundr snéri pá til hests- 
ins, ok fann hann eigi, var f>á komit kveld; 
svaf Ásmundr af um ndttina^ en at morgni var 
komin poka sv& myrk, at hann vissi eigi, hvar 
hann var kominn, 3 daga viltist hann á skdg- 
inum. pá sá hann mann gánga á mdti sðr 
mikinn ok fríðan í skarlats kyrtliy en hárit gutt 
sem silki. Eigi I>dttist Xsmundr vœnna mann 
séð hafa; heilsar nú hvorr öðrum} Asmundr 



AK* 3A6A EoiLS OK ASMUHBAR. 375 



•porS hanii af nafoL Hann kveSst. Aran^ 
heitBi, 8onr Roðíans konúngs af Tattaría* : hefi 
ek verit i herna^. H versu gamall ertu ? sagði 
Ásmundr; 12 vetray sagði Aran; ^ar munu 
ekki fleiri pfnir líkar, sagði Asmundr. Engum 
▼ar ek (ar líkr, sagSi Aran, ok ]því strengða 
ek pess heit, at koma eigi aptr, fyrr enn ek 
hefða fundit annan minn lika at aldri ok í|>rdtt- 
um. Nii hefi ek frétt til eiíis manns, er Ás- 
mundr heitiri son konúngs af Hálogalandi, 
eSr kannt'u uokkut at segja mér til haús, þvf 
mér er sagt, at par muni skamt vera á milli. 
pann mann pekki ek gjörla, sagði Ásmundr, 
ok taljalr hanu ná við |iik. pá géngr at óskum, 
«agði Arauy ok megun vi5 nu^ prófá okkra 
Íimleika. Asmundr kveðst jþess búinn. Síðan 
frömdu peir allar í|»rdttír, pær úngum mönn- 
um voru tf ðar ! í pær mundir, ok voru fteir 
svájafhir, atekkimáttiámiUumsjá. Siðast tókií 
(eir fáng, ok voru harðar sviptingar með þeim, 
ok mátti eigi mun gjöra, hvorr sterkari var, 
ok skildu svá, at peir voru báðir mdðir. pá 
talaði Aran til Asmundar: ekki skulu við 
vopnaskipti pröfa, pvi pat verðr skaði okkar 
beggja, vil ek at við sverjumst i fóstbræðralag, 
at hvorr skal annars hefna, ok eiga fé saman, 
fengit ok öfengit} pat fylgir ok svardaga peirra, 
at hvorr, sem lengr lifir, skyldi láu verpa 
haug eþtir annan^ ok láta par'ísvá mikit 

*) Axan, alsta&ar C. } Aron, S. ^) Tiírtaría, 5. 



376 SA^AEGlLSOKAfiMUVÐAB. 6r7lL 

föi sein Þeim ^ætti siSma; síiiaii skal 8Í| sem 
lengr lifiri sitja hjá hinam dauiSa 8 tmtt 
í haugi^ ok fara siðan burt^ ef hann Tildi) 
vökva sér siðan hlóHj 6k létu renna samaUf 
héldu menn ^t f»á eiiSa. Aran bauS honum 
nú at fara til skipa með sér^ ok sjá sinn farap- 
Udmaj en með ^ri at Asmundr var |»á í 
Bretlandi með Ottari jarli | móðurföður sinumi 
pá lét hann Aran ráða. 

7* péir fara ná til skipa Arans, ok vom 
^u 10 lángskip með gdðum drengjum skipuð. 
Aran gaf Asmundi helming liðs ok skipa; 
Asmundr bað at peir mundu sigla tii Háloga- 
landS| ok viidi hann hafa fiaðan sitt lið ok 
ekip. Aran sagðist fyrst vilja sigla til sfns 
landSi ok koma svá til Háiogalandsi ok at 
landsmenn mætti sj&^ at f»eir vœri ekki staf- 
karlar. Asmundr bað hann ráða; sigldu peir 
siðan i haf| ok gaf fieim vel byri. Asmundr 
spurði, hvort Bdðían konúngr œtti fleira barna } 
Aran sagði^ at hann ætti son, er Herrauðr hit, 
við ddttur konúngs af Húnalandi: er hana 
bæði vaskr maðr ok vinsœll| ok stendr hann 
til ríkis i Húnalandi. Faðir minn á brœðr 2, 
heitír annar Hrœrekr, en annar Siggeir, 
peir eru berserkir ok illir viðreignar, ok ekki 
{>okkasælir af landsmönnum; konúngr hefir 
mikit traust á peim, þviat j^ir g)öra "þat^ er 
hann vill; þeir liggja í hernaði ok fsBra kon- 
úngi gersimar. Er nú eigi gelit um peirra 



7K. S4iGA EðlLS 0& AsMUffÐAR. 377 

ferS^ fyrr enn jþeir koma vi6 hafnir Rtfðians 
konúngs^ ]^ sáu f^eir fljöta 12 herskip ok i^ 
dreka^ srá vœna at aungva sáu ^eir 8lika« 
Par voru komnir bræðr tveir utan af Blöku- 
mannalandii h^ annar Bolabjörny en annar 
Vísinni j Gormr^ )arl hét fafiir peirraj peis 
hðföu drepit Rtfðian konúng, ok eytt viða land- 
ity ok gjört mikit hervirki. Ea er J>eir fdtt* 
brœðr verða pessa varir,^ pá létu |>eir kveða 
við lúðraj en ^egar landsipenn vurðu vaiv 
ir, at Aran var kominn, dreif at honum 
mlSgr ok margmenni. Vikíngar drifu til skip- 
Bf ok tökst bœði harðr bardagi ok mannskæðr, 
ok var ^t lánga stund, at eigi mátti miUum 
8)á. Aran hljdp á skip til Bolabjarnar, okrudd* 
ist um fasty ok hrökk allt tmdan honunL 
Bolabjöm réðst mdt honum. Aran hjö til 
hans f beran skallann^ ok stökk sverðit sundr 
'undir hjöltunum. Bolabjörn hjd i mdt í 
skjöldinn Arans, ok klauf hann at endilaungu, 
ok fékk Aran sár mikit á bringuna. Stokk- 
laust atkeri lá á (ilfarinu, ok greip Aran |>at 
upp, ok rak i höfuðBolabirni^ sv& fljdt' sökk, 
ok kipti Aran honum út af borðinu, ok sökk 
hann til grunna. Visinn hljdp á skip til Arans, 
ok skaut at honum 2 kesjum i senn. Aran 
skaut skildi'fyrir aðra, ok'hljdp hún i gegn- 
um skjöldinuy ok i handlegg Arans fyrir fram* 
an olbogann, svá at i beini stdð; aðra kesj-: 

*) VíiÍDgnimaðrr^ aUtaifar, 5. ■) Gromr^ C ^) flyt, A. 



878 SA£A EgILS OK ASMUHÐAR. 7 K. 

utiá trfk Aran á lopti , ok skaut aptr á Vísini 
okhœfði { ginit á honum, svá útgekkumhnakk- 
^nn, ok upp á mitt skaptit. Spjdtit hljtfp í 
tíglutréð^ 8Tá lángt gekk uppá f]öðrina| ok hékk 
Vísinn j^ár dauðr. Eptir ]þat gáfust vikíngar 
upp, en Aran lét hSggva alla fyrir borS ; gengu 
dðan í borgina^ ok fögnuðu landsmenn Aran, 
ok voru bundin sár peirra; en síðan er Aran 
gefit konúngsnafn; lýsti hann jþá skildaga 
peirra Asmundar, ok gaf honum allthálftvið 
8ik. En er peir höföu eigi f uUan mánuð heima 
verit, f>á va):ð Aran bráðdauðr einn dag, er 
faann gekk í höll sína, var f>á búit um I(k hans 
eptir l^eirra sið. Asmundr lét veirpa haug 
eptir hanui ok setti hjá honum hest hans með 
söðli ok beizli, merki ok öll herklœði, hauk 
ok hund} Aran sat á stöli í ðllum herklæðum. 
Asmundr lét ftera stöt sinn f hauginn^ ok sett- 
ist f>árá ) haugrinn var þá byrgðr. En hinu 
fyrstu ndtt reis Aran af stdlinum, okdrap hauk- 
inn ok hundinn, ok át hvorttveggja. Aðra 
ndtt stöð Aran upp, ok drap hestinn, ok sunðr- 
* aði| ok tdk á tannagángi miklum, okát hest- 
inn, svá blöð féll um kjapta honum; bau6 
hann Asmundi til matar með sér. Hinu príðju 
ndtt tdk Asmund at syfja, varð hann f>á eigi 
fyrr var við, enn Aran greiþ f eyrun á honum^ 
ok sleit f>au af hofaum bœði Asmundr brá I>á 
8axiy ok hjó höfuð af Aran, tok hann sfðan eld, 
^ brendí Aran at ösku, okgekksíðan til féstar; 



_ 

7-8 K. SaGA EélLS^ 01? ASMTNDAR. 379 

I 

I 

rdr hann pá uppdregmn, en haugrinn l^yrgSr^ 
ok haí%i Ásmtindr mefi s^r {>at fi, sem lagt var 
i hauginn. 

. 8. 'Lillu síðar hafói Xsmundr |iíng viS 
landsmenn^ ok spurði, hvat peir vildu halda af 
'þvlj sem ^eir Aran höf ðu samanbundit ; en menA ' 
logðu j^ar misjafnt til) peir menn, er Aran ^ 
hafði géiit Asmundi, vildu honum atfylgjs. 
Pessu næst varð peim litit tilhafs, ok sáu menn 
|ȇ sigla skip at landi, ok voru par komntr (peir) 
bræðr, berserkirnir Hrærekr ok Siggeir, ok 
hugðu allir ÍUt til ^ess. Asmundr bauð peini 
sína forstöðu, en aungvir voru til at risa á mó% 
(eim. Fdr Ásmundr til skipa sinna við sina 
menn. £n er berserkimir vissu pau tíðindi, 
sem par ^ voru orðin, kölluðu |>eir sér land 
allt. ' Asmundr sagði peim einkamál jþeirra 
Arans, ok kallaði sér hálft landj berserkirnir 
báðu hann burtverða, ef hann vildi halda Í(f- 
inu; Aamundr bauð einvigi hvorum,- sem 
vildi, ok lægi par land undir, en |>eir grenjuSu 
í mdti, ok báðu menn sina vopnast, ok (tdkst) 
pá bardagi með peim, hafði Asmundr li5 
minna, en landsmenn porðu honum eigi lifS , 
at veita; féllu menn Asmundar allir, ok var6 
hann handtékinn, var f>á komit at kveldi^ 
urðu l^eir á |>at sáttir, at um morguninn 
skyldi höggva hann á haug Arans, ok gefa 
hann Óðni til sigrs sér; var hann pá bund- 
inn við vitídásinn, en menn fórú allir til 



880 SaGA EgILS OK ASVUJBÍD.AR# 8 VL 

I 

ísnáSf tík svdf u af um ntfttine f herbdðuxny ok 
bundu .sár sín. peir bræðr láu í lithi tjaldi 
skamt frá herbúSunumy ok fátt manna með 
l^eim* Nu er at segja frá Asmundi| at hann 
sat upp við vindásinn; hann sá jámloku 
einai er framstdð úr vindásnum, parhaf5i komit 
' bögg mikity ok reis á röndinni úfr hvassy 
^r gnéri Asmundr viS strengnum, ok skarst 
hannísundri pví járnit varhvast; varAsmundr 
l^á laus; braut hann nú fjöturin aí fótum s^. 
Vindr stóð á land; Asmundr hjö strenginSy 
ok rak skipit upp at skdginum, ok J^ví nœst var 
Ásmundrá landi; kom honum nú í hug,at glettast 
nokkut við berserkina^ áðr hann fœri í skdg- 
inn, ferr hann nú til tjalds f>ess, sem peir 
avdfu inni, ok fellir á pá tjaldit; |)eir spruttu 
uppi sem inni voru, .ok varS peim .dgreiS 
útgángan, pvíat tjaldit flæktist fyrir peim. 
Asmundr hjd f höfuð Hræreki, ok klauf niðr i 
jaxla ; Siggeir komst ut, ok vildi hlaupa í skdginn ; 
Asmundr hljdp eptir honum; Siggeir drap 
fæti, en Asmundr hjd eptir honum á hryggimii 
fyrir neðan pat^ sem hann var mjdstri ok tdk 
hann fiar sundr. SÍSan fdr Asmundr f skdginn ; 
drepit hafði hann 10 menn með berserkjunum. 
Menn leituðu hans, ok fundu hann eigi, en 
áðr enn (dagrinn) var úti, kom Herrauðr kon- 
fíngsson með 20 skipumy ok urðu honum allir 
fegnir. Spurt hafði hann öU |»au tíðindi^ sem 
Jþar höfðu orðit, en síðan átti hann ^ing við 
landsmenni pk lýsti sinni eigu á landinu^ ok 



8 K. SaGA EgiLS OK AsMtNDAR. 381 

beiddist yiiSt&ku, en engiun mœlti á mót/ ok 
Tar hann til S;onúngs tekinn yfir állt landit; en 
menn peir, sem fylgt höf&u berserkjunumy 
Toru burtrekiiir, en Herrauðr tdk fé |»eirra. pá 
kom Asmnndr á fund Herrauðs, hann kTaddi 
kondngf Herraúðr spurSi, hvat manna hann 

w * ■ 

tærij hann sagði ti^ hitt sanna, hann spurði, 
hvoi't hann heiði drepit berserkina ; hann kVað 
pat satt vera ; fvi fdrtu pá 'á minn fund? -sdgSi 
&ann$ ek sá méraungan betra^ sag9i Asmundri 
én ek )þc5ttumst pádrepa Seski í kál pitt$ féi^ ek 
pTÍ ápinn fundy at ek Tissa, at mér mundi eigi 
ijáj at forðast pik, ök Til ek nú Titá minn hlufi 
brerr Tera skalj mun ek Terja mik, meiíatt ek 
get, ef ek á líii bt forða, eá f^iggja betíri ko«ti) , 
ef bdðnir éru. Frétt hef eft unmí æli ykkur Arans^ 
óágði HerrauSr, ok ætia ek' Vél fallit, at takfl 

■ I _ __ ^ 

jþik f brdður -stað, pTÍat miklar meiuTettir j^dtti 
mér afriðnar,' «r berserkiitír Toru dre|>nirir 
SiSan Tar -A'stnundr me5 Herrauð, ok kom 
|»eim Tel saman; |>vinæst bað Ásmundr^hann 
fá sér skip, ok tíII fara i hemað^ okHerrauðr 
baS hann Velja bæði skip dk menn, STá marga 
Áem ek Tilda^ ok baðhann sitja hjá sir ^eim 
stundum, sem hann TÍIdL Ásmundr Taldi 30 
manna af liði hans, ok hafði eitt skip j skildu 
{>eir með Tináttu, ok loftíðu, at (eir skyldu 
bráíðr hittast, hvar sem peir fyndust ; kölluðu 
J>eir hannnú Asmund bersericjabana, qk endast 
par nú mín saga,/at ek et j^easi sami Asmundn 
Mikil piki met saga pín^ sagSi kerling, eðr 



382 Sa6A EeiLS ok Asmuhðaíu 8-9 lu 

* 

hvat Ií8r nú grautai;im^ geata? Nú er komiii á 
vella, ^agði Skiimnefja; lángt mun pá, áðr enn 
búinn er, 8ag6i drottníng^ eSr hvat se^ j^ 
til, Egili; 

9. pat er upphaf minnar sögtu, sagSi 
Egill^ at Hríngr hét konúngr} hann ré& fyrir 
Smálöndumj íngibjörg hét kona bansj hún 
var ddttir Bjarkmars^ jarls af Gautiandij |>au 
áttu 2 börn j EgiU hét son |>eirray en jEsa dött^ 
ir ; EgiU ögs upp>iueð hirð föður síns, ]þar til at 
hann var 12 vetra gamall $ hann var mikiU fyrir 
séti ok <(stýrilátry kappsamr ok ddœll} hann 
lagði lag sitt við drengiy ok lagðist út áskdgai 
at skjöta dýr ok lugla. Vatn mikit var i skdgin- 
um^ ok voru þwi eyjar margai^. par föru 
jþeir EgiU á sund jafáan , pviat jþeir vöndu sik 
m)ök við íjþrdttir; eitt sinn rædi^ Egill um við 
}á| hverr lengst mnndi geta lagizt i vatnitf 
pvíat svá var lángr vegrinn i pá ey, sem firsl; 
var' landi, at hana sá eigi , ut^n þ^ir gengi 
upp i há tré til. Ná leggjast f»eir á vatnit| 
ok voru saman 30^ skyldi |>ar hveirr eptir vera, 
sem hann treysti sér eigi lengra at faxif leggj-* 
ast peir.nú um vatnit, ok voru sum sundin 
breið mjök. EgiU var fljótastr á sundÍQU, ofc 
gat engi fylgt honum, ok er jþeir voru lángt 
frá landi komnir, "þá kom |»oka svá myrk^ at 
engi sá annaui A>k gjörði ^á vind kaldanj 
viltust peir nú Á sundinUy ok eigi vissi Egill| 



9 K« SagA EgILS OK AdMUVDAB« 383 



hvat af sinum mönnuin varSy hvarflaði hann 
nú um vatnit tvö dœgr, kom hann f^á at 
landiy ok vai; f vá máttdreginni at hann varð at 
skríða á land, ok reitti hann á sik mosa, ok 
lá |iar um nöttina; en at morgni var honum 
nokkut hitnat, kom pá úí möFkinni risi einn 
mikill} hann tök Egill upp undir hönd sér^ 
ok mœlti: pat er vely Egill^ at við höfum hix 
fundizty eru 2 kostir við Jiik af minni hendi, 
annathvorty at ek drep j^ik, elligar hitt^ at 
pú geymir geita minnai svá lengi sem ek liGy 
ok sverlr mér parat eið. *£giU dvaldi pat 
eigi, f»vi pá var úr vöndu at ráða; föru fieir 
nú margar dagleiðir, ok par til er peir kvomu 
til helliS) er jotuninn átti fyrirat ráða. Jötun- 
inn átti hundrað haf ra ok margt geitfé annat, lét 
hann pat standa á niðrlögum sínumi at |ieir 
sky Idu aldri f œtri vera. Egill tdk við fj árgeymsluy 
ok voru geitrnar dspakary fdr svá fram lengi. 
En er EgiU haföi |»ar verit 12 mánaðiy . |»á 
hljóp hann burt eitt sinui en er jötuninn 
var varr Jþessy fór bann eptir'honum, j^viat 
hann var svá margvís^ at hann rakti spor líka 
svá sem á fönnu. Jötuninn iann hann i heUi 
einumi hafði hann nú fjóra' daga á burt verit. 
Jötun sagði, at hann hafði verr gjört, .enn 
hann átti skilit: skáltu nú^ sagði hanoi hafa 
{>at| " sem pér er verra. Síðan tok hann 2 
steina, ok vögu hálfvœtt biðiri par vorii lastar 
við járnhespur^ hann lœsti .pær 0t fótum 



384 SagA EgILS OK AsMVlfDAR* 9-10 K. 

I 

Egils, ok ðagKi at hann skyldi fietta draga. 
petta erfiði átti EgiU 7 Tetr, en jötuninn var 
svá varr um sik^ at hann sá aldri færi sitt á^ 
at drepa hann. 

lO^ pat var eitt sinn, at Egill frfr at 
leita geita sinna ; hann fann einn kött i sktfg- 
inum ; EgiU gat nÁS kettinum, ok hafSi heim 
með sér, kom hann nú seint heim um kveldit. 
pá var fallinn fölski á eldinn. Jötun 
spurÍSi, |>ví hann hefði svá seint heim komit^ 
en Egill sagðist eigi vera létt búinn til gángsins^ 
en kvað geitrnar vf6a rasa. Mik undrar^ 
sagSi jðtuDi at f>ú finnr pat, sem þú leitar 
at í myrkrinu. pvi valda gullaugu mfn^ sagSi 
Egill. Attu önnur augU| enn pau sem ek 
hefi sdð? sagSi jötun. Á ek vist, sagði EgiU. 
Sýn mér, sagM )6tun, gersimar pessar. Rœntu 
mik peim |>á eigi, sagM EgiII. Mér mun 
,eigi g^g^ ci^ peim, sagM jötun. Aungum 
gagnast |»au , sagði Egill, nema ek búi um. 
SíSan fletti EgiII upp staknum, sá }ötuninn 'þá 
i glyrnur kettinum innar yfir eldinn, ok var 
sem stjörnur skini. petta , eru fagrir gripiry 
sagði )ötun| eðr viltu sel ja mér augun ? pá er 
ek verr birgr eptir, sagði EgiII^ en ef pu vilt 
gefa mér frelsi ok leysa af mér ^ötrana^ pá 
mun ek selja' þhr augun. Muntu koma peim 
svá til lags, sagði/jötun, at mér verSi gagn at? 
Við ^at mun ek léita , sagði EgiU, en sinasárt 
mun ^érpikja^ sagði EgUl| at ^ola atgjörðirnary 



10 K. Sa6A Egils ok Asmuhdak. 385 



l^víat spretta verðr til iiatt b6rmuiHim, ok biSa 
f>ar um^ sem |>au skulu liggíaj skaltu |>au 
ávalt burt taka, "þá et lýsir, ok eigi innsetja, 
fyri^ énn dimmt er, ok mun ek binda pik hér 
▼i5 súluna. pá muntu drepa mik^ sagði jötun, 
ok er pat niðfngsyerk. pat skal ek eigi gjöray 
sagði EgilL pessu kaujpa (eir j tekr jötun ná 
af honum hespuraar. Nú hef ir pú vel gjört, 
sagði Egill, enda vil ek nú f)vi heita pér, at ek 
skal pér pjdna ^ meðan Jfú lifir. Siðan bindr 
Egill jötuninn^ ok tök einn tviángaðan fiein, ok 
rekr f bœði augun á íötuninum, svft ]þau liggja 
útá kinnarbeinunum* Við j^t varð jötuji 
svá illt, at hann brá ^$v& hart við, at hann sleit 
af sér öll böndin, ok fálmaði til EgilS| pk reif 
af sér< alla yfirhðfnina. "Nú ertu gœfulaus, sagði 
Egilly ]^ féllu gullaugun ofan i eldinn, ok 
nýtr ^irra nú hvorgi okkar. Illa heiir 'þú mik 
dárat^ sagði jötun^ ftkaltu hér nú inni svelta, 
ok aldrí út komast. Hljdp j5tun I>á i dymar^ 
ok lœtr pœr aptr sterkliga. pikist Egill nú 
illa staddr, er hann ná sv& 4 nœtr i hellinumy 
at hann f œr aungan mat, {>viat jðtuninn geymir 
at hellinum, pat verðr nú hans r^ðy at hann . 
drepr hinn atœrsta hafirinn, ok flær af honum 
belg^ ok ferr f sjálfr, ok saumar at sðr sem 
|>raungvast. Hinn f jórða , morgin rekr hann 
hafrana til dyranna) jötuninn hafði spennt 

^y honuniy C» ' 
FORVAIDAH SöOVA N01lDn£jUI|>A. 3BltfDI. B b 



386 Saga Egils ojl Asmumdak^ m k. 



^umalfíngrÍBum upp undir bergit, ok tiSk ' |)á 
hiqn miaiisti ^auápressköldiim^ok áltu hafram* 
ir at reana i greipr honutty ok' [hlammaði 
mjök vih á hellia g|élfiauT. Jötun maalti: vind 
veít ná á 9 at brakar i klaufum á kjappa minumf 
renpa qú hafrarnir út milli handa . honum. 
EgiU fór «einasty ok beyrði ekki klaufagáng 
haii^. HægthokvarÞú núf Hornskeggi! sagði 
jöitun, ok heldr ^ykkr um bógana i tdk hann f^á 
i lagSana Xteim höndum^ en Egill brá ýð svá 
barty at rifnaði hafrstakauy ok var$ hann laus. 
Nau2»tu nú ^^St at ek yar blindr, sagði jötuni 
ok er fiat illai at við skulum svá skilja^ at J>ú 
haíir peM aungar menjari sválengi seoi^ú hefir 
jþjidnat, gk pigg hér nú guUhríng. pat var 
mikil gersemi* Eigli sýndist fagr hringrínn^ 
ok ^iJidís^ i midliy w er jötun fann^ at hann 
tdk; i hriagiim, pá kipti hann at s^r, ok hjö 
úl 6gí3ð^ ok af honum eyrat hit hægra^ naut 
Egill ^e$$| at jötun vút blindr. Egill bjö af 
jötun bendina bœgri, ok náU hxíngnum. Nú 
skal ek halda oir& mín^ sagði EgiU^ ok dcepa þik 
ekl^ $)caltu: li£a vi6 harmkvœli, ok se.aá f>inn 
dagr y erstr, ei; slSast hemv yfir pik $• skildi I>ar 
nie^f»ei9ft, ok f^r'^^gill i buiui,. M haon úti á 
skögum^ Eni er hanoi kom fram úr skóginum, 
iíoru.fyrir honuiia; vikíng^skip nokkur^ h«t sá 
Bor^r^ erfym imm iféð. EgiUgekk í Uðmeð 
l^eimy ok reyndist hinn vaskasti maðx} vorú 



10-11 k. Sag A Egils ok Asmundar. 387 

peir L hema%i um $umarit. peir botðust í 
Svfaskerjum við berserk f^ann^ er Glainmaðr 
hét, hann átli kjörvopn einn brunþvara^^ ok 
xnátti kíósa mann fyrir, j^egar hann vissi nafn 
hans ; en fiegar i ötidverSum bardaganum hljdp 
Glammaðr á skip til Borgars, ok lagSi bryn* 
pvaranuxíi í gegnum hann. Egill var nœr 
staddr, ok baföi brotit spjdt sitt af skapti. Hanil 
reiddi upp spjdtskaptsbrotit, ok rak vi8 eyra 
Glammað, svá hann fauk útbyrSis, ok sökk 
Glammaðr ok brynf>varinn , ok kom eigi upp 
síðan. Vikfngar gáfust ná upp j gjöra peir nú 
Egil höfðíngja sinn, ok valdi hann af peim tdlf 
Cmenn ok 20); herjaði hann siðan í Austrveg, ok 
bar matgt til ti6inda í hans hernaði. 

11. Eina ndtt lá EgiU i höfn nokktírti, 
ok gaf honum ekki at sigla ; hann gekk á laud 
einn^aman , hann kom i eitt rjdðr i skdginum ; 
hannsá |>ar á hdl einum jðtun mikinn ok eina 
flagikonu , |)au drdgúst um einn guUhring, ok 
varð hún orkuvana fyrir henum ^ ok fdr hann 
hrakliga með hana, ok mátti ]>ar sjá viðrlita 
niikil skðp, "þrí húnvar stuttklœdd; hún loddi 
á faríngiilum eptir magni. Egill hjd til jötuns- 
inSy ok kom áðxlina; jðtuninn snarast f^á við^ 
ok rendi sverðit ofan eptir handleggnum, ok 
tdk or aflvððvann, ok var pat svá mikit stykki, 
at einn tnsíir mundi eigi meira lypta. Jðtun 

Bb 2 



388- Saga Egilb okAsmumdar. u k* 

hjö til EgilSy ok koin á höndina við úlfliðinn, 
ok tók af, féU á jörð bœSi höndin ok sverðitý 
jötun bjóst til at veita hðgg annat, sá. ElgiU pá 
ekkiannan sinn kost enn atilýja ; elti jötun hann 
at skdginum, ok skíldi par með |»eim9 ok komst 
EgiUundan i 'skóginn^ kom hann nú svá til sinna 
manna 9 at eptir var hönd hans j sigldu peir Jþá 
í burt ^aðan. Egill fékk mikinn verk í hönd- 
inaj en er 2 nætr voru liðnar, kom hann { 
T^öln eina , ok lágu ^ar um nöttina 9 gat EgiU 
pá ekki borit af sér verkinn , stó5 hann f»á upp 
úr sœnginni , ok gekk EgiU uppá skdginn, kbm 
hann |»á at læk einum, pdtti honum Jþathelzt 
fróiy at hafa höndina niðri í læknu'm , ok láta 
strauminn leika um sárit. pvinœst sá EgiU 
út úr einum steini hvar kom eitt dvergsbarn, 
^at sdtti vatn í skjdlu j EgiU tók fíngr- 
guU af hendi sér með tönnunum, ok lét reka 
i skjdluna fyrir bamit| en pat hljdp inn í stein- 
inn. Litlu síðar kom dvergrinn út, ok spurði, 
hvarmaðr væri, er glatt hefði barn sitt} EgiU 
sagði til sín^ ok sagði s^r (lítt skulu) gull| 
meðan hann væri |>annin farandi. pat er íUt 
at vita I (sagði) dvergrinni ok f ar með mér innf 
ateininn ! EgiU gjörði svá 9 tdk dvergrinn þá 
at binda um stúGnn^ ok tók úr verk allan, ok 
var grdinn um morguninn, tdk dvergrinn þá 
at smíða honum eitt sverð , en uppfrá hjöltun- 
um gjörði hann fal suá lángan ^^ at upp tdk yfir 

«J þannig C\ digraB, ^ 



N, 



11-12 K. Sága Egils ok Asmundar. 389 

olbogaziúip j mátti þat spenha at , ok var svá 
hægt at höggva ixieS pví sverSi , sem heil. vœiri 
hðndÍD. Ðvergrinn gaf honum marga gdða 
gripi^ ok skildu I>eir «ieð- vináttuý fdr EgiU pi 
til sínna manna ; ok er nú saga (mfn úti svá), 
sagði EgiU^ at ek er J>essi hinn sami EgiU, sem 
nú faefi ek frá sagt um stund. í miklar |kraut- 
ir piki m^r þú komit hafa, sagði drottníng'9 
eSr hvat líSr nú grautnum genta? Ek œtla, at 
hann sé fuU velgdr, sagði hdn, en[|^ er hann 
svá heitry at hann er aungum manni œtr^ 
me6an hann er slikr. pat mun nœrri fara^ 
sagSi drottníng, at hann sé kdlnaðr, er ek hafi 
sagt mín œfintýri, pvíat ekki hefir margt yfir 
mik drifit. 

12. Oskrauðr hét jötun, sagSi hán^ hann 
var kominn dr Jölunheimum ^ Kúla hét drottn** 
fng hans} brœðr hans voru peir Gautr ok Hild-^ 
ir; faðir minn Öskrauðr ok mdðir mín áttu 
18 dætr, ok vár ek ýng6t af peim, ok varþat 
allra manna mál, at ek vœri vœnst af þeira. 
Faðir minn ok mdðir tóku ' sdtt saman bæðiy ok 
voru pau tyrfð* ok tröUum gefin, en viðsystr 
tdkum allt silfr ok guU, en þeir Gautr ok Hild* 
ir áttu landit, ok urðu |>eir lítt ásáttin Faðir 
minn hafðiátt 3 kostgripi, {>at var horn, tafl 
ok guUhringr ; peir bræðr tdku hornit ok iaí\X\ 
af oss systrum, en hríngnum gátum við haldit, 
OK (var) þat gdðr gripr. Systr mínar. vildu 



i) kcrlíng, C. ^) trylld, C. 



AJ4 ' 4> 



i 

390 SaGA EgILS OK ASMUNDAR. iSK. 

I 

bjdða yfir xnik, ok varS ek ein at þ}6nm allt^ 
6k ef ek mœlti á máú^ þá börfiu pær á tnér^ 

í[>(5ttumst ek fiá eigi mega við vera ; hét ék þá 

' i pór, at gefa honum haír paan j er hann TÍldi 
'velja ) en hann skyldi jafna me6 oss systrum. 

' pör kom til vor, hann lagSist meS systur minni 
hiiini elztu, ok lá hjá henni um ndttina, en þœr 
systr öfunduðu hana, ok drápu hana um morg- 
uninn. Svá gjörði pör vi6 allar systr mfnar^ 
at faann lá ^œr allari ok voru allar drepnar^ 
en pat kunni hver peirra at mæla við aðra^ ef 
nokkurri yrði pess auðit at eiga barn vi6 pdr, 
^t |)at skyldi hvorki vaxa né vel dafna* Sfð* 
án lá pdr hjá mér, ok gjörði mér stúlkú> f»essay 

' sem nú megið pið hér sjá, ok hefir þat hrin-^ 
/ it á henni, sem pær báðu henni, fivfat hún 

' er nú alin minni, enn "þá er hiin kbm til. pdr 
gaf mér allan arfinn eptir (þœr) systr, hefir 
hann ávalt verit mér í liðsinni sfSanj tdk ek 
|)á undir mik alla peníngana} sd^ti mik nú 
svá mikil ergi, at ek fidttumst eigi mannlaus 
lifa mega. Hrfngr hht son konúngs af Smá- 
löndum; hann einn sá ek svá af xíiönnum, 
at mér leizt vél áj gjðrða ek |>á ferð mfna 
til mdts við hann, en hann var ^á farinn til 
Gautlands at biðja íngibjargar, ddttur Bjark- 
mars jarls, flytta'ek þi ferðinni, ok kom ek 
til Gauilands, var Hrfngr konúngsson at drekka 
f>á sitt brnllaup, ok kom ek, f)á ér brúðina 
skyldi innleiða; lögðumst ek f)á niðr [á strœt- 



12-lSK. SaGaEgILSOK ASMDIIDAK. 091 

it',' ók 9^Iá6á ek gfðra henni nokkur Télmdí^ 
en hún sá mik fyrr, ók spymdi sínum fótum 
víð^mér, ok braut i m&r báða lærleggina; 
var faún si^n leidd i höU ok sett i sœti sitt. 
£k kom inni höUina^ ok rarð ek at einni 
flugu, ok fdr ek upp undir hennar klæði, ok 
œtlaða ek at rífa hana á holánáranum; hún 
pekti mik ^egar^ ok keyrir kn:Sskapt sitt á 
si<Sn mér^ ok braut i mér 8 rifin, bk Var mér 
til pess V annast at fara i ' burtu. Li8r nú á 
daginny ok var brúðrin til sængr leidd, en 
|)vinœst var brúðguminn útleiddr^ tdk ék 
hann pá i fáng mér, ok Jrötlumst ek hlaupa 
fram á sjófarhamra^ ok ætlaða ek at drekkja 
honum, svá engi ^kyldi mega nj(5ta hans; en 
]^á er ék póttumst slepþa honum ofan fyrir 
hamrana, {»á varð eigi betr enn svá, at ek 
kastaði honum |>á upp yfir fortjaldit, ok kom 
hann niðr i sængina hjá brúðinni, en ek var 
fángin griðalaus, ok mátta ek f>á hvergi und- 
an komasty skylda ek f>á leysa lif mitt, ok 
skylda ek fara i uírdirheima , okTS&kja 3 kost^ 
griþi : skikkju þá, 'semr éigi máéttl l eldl 
brenna, ok horn l^at, er aldregi yrði allt af 
arúkkit, ók tafl Jiat, sem sjálft léki kér, |>eg- 
ar nokkur léki annars vegar. 

13. Nú fdr ek i undirheima, ok fanii 
ek^nia^ konúng, ok gaf ek honum 60 hafra 
ok pund gulls, ok keypta ek svá hornit; en 

1) fyrir fœlr henni, C, *) þatmig e&r Svía, -4 5 þac, C; 
niyrkranna, 5. 



392, Sága £gil8 ok AsBiuirDAA. 13 e. 

drottníngu hans var búinn eitrdrykkr f - [tdlf- 
tunna bikar^i ok drakk ek pat fyrir hennar 
skuld, ok hefi ek 6j[ðaa haft nokkurn litinn 
brjóstsviSa. paðan fdr ek i Lúkanus fjally 
]þar fann ek 3 konur, ef svá skjrldi kalla, ^yi" 
at ek var barn hjá |leim at vextr, ^œr höföu 
taflit at geyma$ ek gatnáð ^vi hálfu frá peim, 
en pær söknuðu y ok f undu mik y ok báðu i^ik 
leggja aptr taflity en ek sagðist f>at eigi gjöray ^ 
ok bað ek eina peirra af mér taka^ ok leggja 
par undir taflit^ en.ek byrði mína af guUi, 
|>Qtti þeim ]>at ekki ofrefli; hljdp |>á ^in á mik| 
ok greip í mitt hár^ ok reíf af mér öðrumeg* 
in reikar^, ok par með alla vángafylluna ok 
eyrat hit vinstra, varð hún mér harðtæký ek 
stóð eigi fyrir, ok rak ek fíngrna í augun á 
henni, ok krækti ek pau bœði úr henni, snéra 
ek henni pá til sveiflU| ok festi hijn fdtinn í 
bjargrif u , ok sleit ek hana úr augaköllunum^ 
ok skildi svá með okkn önnur hljdp nú at méry 
ok rak hnefann á nasir mér, ok braut í mér 
nefjt, ok pikir pat npkkur lítil lýti á mér sföan, 
ok..par fylgðu með 9 tennrnar, en ek greip í 
brjóstin á henni, ok reif ek pau bæði af henni 
niSr at brínguteinum , par fylgði ok.með naa^ 
állinn. Síðan hljdp at mér hin priðja, ok^var 
sú ^minnst fyrir sér^ ætlaða ek at stínga úr henni 
augun, sem hinni fyrri, en hún beit af mkic' 
2 fíngrna, lék ék benni pá hælkrdk% ok feldi 

') merkrslaiipi, C. *) reika, C. ^^) þannig C; hætktok, A, 



13 Ktf Sa6A Esils ok Ashunbabv 393 

I 

haxi^ 'bak^^pfr^ ]ián,bA&i»iJk^á mi^Itunzi^r) en 
ek . sagða at hún fengi ekkl líf^ utau ihúja , Íezig^ 
mér allt iB^ty en hún dyaldi pess ekki^ lét 
ek hana ]^á upp standa^ ok gaf hún xuér at 
akilnaði: eitt gler, ok p£kt uieð ]>eirrí náttúru, 
at hverr, sem i pat lítr, má vera jþeim líkr^ 
sein ek vil, en ef mik lystir^ pá má ek Jiapn 
verða láta blindan. sem í lítr. Fdr ek ^ú niðr 
í undirdjiSp I at sœkja skikkjunai fann ek pá 
höfðingja myrkranna^ en er hann sá mik^ mælti 
hann til samfara við mik,, ftötti mér sem ^t 
mundi Oðinn vera, pvíat hann var einsýnnj bað 
hann mik eiga skikkjuna, ef ek vilda|>at til-» 
vinna^ at sækja hana ])ángat, sem hún vaeriy var 
.pángat at hlaupa yfir eitt mikit bál j lá ek fjrst 
bjá Oðin^ ok hljdp ek síðan yfir bálit^ ok fékk 
ek skikkjuna, ok er ek síðan skinnlaus um allan 
kroppinn. Fdr ek við svá búit heim aptr; 
fann ek pau Hring ok íngibjörgUy ok færða ek 
Jfám gripina, ok skildu vér eigi fyrr , enn ek 
svör at hefna pessa aldri ; fdr ek |>á heim eigi 
erindi^ fc^ginn^ ok skal pk muna pá hina; gauzku 
menn^ meðan ek má lifa; en frá smáleikum 
fteim, sem.ekhefi átt við.brœðr mínai mun ek 
siðajr segjaj eðr hvat liðr nú grautnum genta'? 
£k ætJ|a| |it hann sé iiú. hófliga heitr^ ^agði hún j 
ber hann híngat ]þá / sagði kerlíng. Siðan luku 
pau máltíð sinniy ok var< Jþeim föstbrœðrum 
fenginsæng, oksvdfu afumndttina. 



304 Saga Egils ok 'AsMuíDAá; 14 ic 



14. Um morgumnzi *V6'fcnT:áfti ípefíf' IjWbW 
snemma, kom kerlíng pátfl peirra, 'okspiirSu 
beir, hversu framórðit væri, éir hiltt sbgði, at 
j^ir mættu fiar dveljast um dagintí. ' StdSu 
fieir I>á úpp, ok klæddu isik/ ok var kie^lttíg tiin 
beinasta í öllu; fdru |)eir pá til borðá, faaffii 
kerlíng nú mungát ok gdða matg)(h-ðj sptirði 
kerlíng nú, hvert peir œtlúSu at fara, eðr hvert 
erincti peir œtti ; peir sögðu henni nú öll sin ér-» 
indl, ok spurSu hámx, hvörthún kyhni aungva 
grein Æ át gjöra^ hvat orSit vœri af döetrum 
Tryggva kónángs. Eigi veit ek, sag8i hún, 
hvert ykkr verSr um auðit at ná f»eim , en J>at 
znún ek fyrst segja ykkr, at eptir andlát Ösk- 
ratlSs jðtunsy pá urðu peir bræðr ekki ásáttir, 
hverr koAángr skyldi vera ; jKSttust báíir til- 
komtlir , ko'm ^eim ásamt með , at sá skyldi 
konóhgr verðli , setn ' ágætari ' konúngsdóttur 
gœti fengit ok hagari, ok'fdr Gautr lieiman 
fyrrí, ók tdk Hildi hina eldri, ddttnr'Her-* 
tryggva kóntings , en Hiidir fdr sertma, oktdfc 
Bekkfaildi, ok eru f>ær hú báSar hélr.l Jöttm- 
heimum, en eigi veitektnS, hvort Jiáer liggja 
lausar fyrir, en nú i vetr á jdluiti á at*Vera 
brullaup ^eirra, ok eiga f>á oll tröll saman 
at kóma, ok dæma, hvór feirra systra faagari 
er. Mikit batnar niS ura, sagði AsThttndf, 
^egar vi8 vitum, hvar Jíær eru níðrkomnar, 
ok væri mikít úndir um i ef jíá Vferir 1 Hfeihní 
með okkr. Svá at eíns er f^œndsemi vor gdð, 



. 14 k: Sagá Egils ok Asmumdar; 895 

sagSi hún^ at ek á'^im lítit gott upp ao 'bnna,* 
ef eígi nyti meir xnanndygi^ar minnar enn til^ 
rerknáðar fieirra, en héi* mxmii |iið ^hi'íiaat | 
dag y ok mun ek sýna ýkkr féhirðskkr minár^ 
pietr lértu rel yfir |r^i ; en þá börS voru' ofari 
tekin y leiddi kerlíng |)á i afhelli inikinn , voru 
^ar miklar f járhirðslur, ek lauk hún |ieisB upp, 
ok Voru par i mavgir gótir gripir ok fásenir^ 
fótú peim ]fBt gott á at lita. pvinsst tók 
k'etiítig upp eitt eski^ hún lauk Jnd upp^ ók 
kéndi' pafr gdðan ilm at. par jþekti EgiUhönd 
ðina^ ok þat guU , sem á henni átA ; at vera^ 
sýndist' honum>böndin heit, ok rafuk al, •ok 
|yðfta<"ðð6arnal:. Kcrlfng mælti: pikist 'pá 
liokkut) ÉgiU! pekkja hðhdina} at ^isu, sagfii 
Egilij ok kenni ek guU þetta, er mdðir min 
gaf ^mér^ eðr hversu komstu* %i hendinni^, 
Se^9 'má ek pér fat, sagði kerling; Gautiv 
'bróðir minn, Jcom til min, dk íalaM at (mér) 
gullhrhi^nn hinn- gdða, sem ek .vUda eigi 
seljá honum ^ en nokkuru siSAr, ^er döttir nÍM 
fi5r ^til geita^ kom hann at henni, ok gaf 
Ikeum pann drýkk^ at hún œpti einatt^ ok 
dkylcK aldri huggast mega, fyrr enn ekfaerða 
henni hribginn jiáiiigat' á hdlinn, sem hún 
lá, én f>á ek kóin tn«ðjbringinn, kom Gautr 
jþar, ok vildi taka' af mér hringinn, en ek 
^oraaða vi$ , ók urðu mei okkr sviptingar 
miklar, en erviðlá| atekmunda missabring-- 



þaufta; A; '^ofta, fc, ' 



.4 



396 SaGA EgILS OK AsMUlfDAR. 14-15 K# 

izin, kommaðr. úr skögiilutti, ok sýndift m'&r 
pér líkr^ Egilll' ok.bjó .jötun mikit högg^ esi 
jötun hjó af honum hondinay en síðan hlúpu 
jþeir til skögari en ek tök upp höndina, ok 
hef ek geymt hana fiíðan y ok lagða • ék • hjá 
li&gröS| 8vá hún mátti ekki dcjrja^ piki mér 
bera saman með okkr, Egill! at 'þú mnnir 
jþessi mafe verit hafa $ eSr mimtu roga 9 at ek 
▼ekja upp undinai ok ber ek mik at græfia 
▼ið höndina ? Mér pikir litlu til tina , sag6i 
EgiU. SíBan tök hún fálinn af Eigli, ok deyfir 
hikidinai ok varð Eigli ekki sárt viS| at hún 
skar af framan. Síðan lagði hún yfir IffsgröSy 
ok sveipaði um silki , ok hélt at allan . daginn, 
&nn Egill j^á, at líf færðist í. Sföan lagði 
kerlíng hann i sæng, ok sagði at peir skyldu 
par dveljasty ]^r at hann vœtí gnSinnj en at 
liðnum premr ndttum var EgiU gróinui ok 
▼ar honum eigi dm) iSkari höndini enn 'þá hún 
▼ar heíly en «vá var, sem rauðr práðr lægi 
um) sþurðu ^eir þá kerlfqg, hver ráð hl!in 
leggi. til .me5 f»eimy en hún 'segir, at f»eir 
skyldu þar biða brullaups: er héðan skamt 
fylgjumaðr minn, er Skröggr heitir, 0k cíf 
▼ér ynnum nokkut á við þá bræðr , þætti mér 
vel tilstanda,.at við nytum pesaj liðr nú til jóla. 
15. par er nú til at takaý at peir bræðr, 
Gautr ok Hildir , láta f>ing stefnay kom |>ar til 
fólk um. alla Jölunbeimay (ar var ok Skröggr,. 
fviat hann var lögmaðr tröUanna, ok voriT 



k 



15 K. SaGA EgILS OK ASMUVDAÍU 397 

nú þángat leiddar koni^ngsdeetraar, ok ger- 
simar þær^ sem pær höfSu gjörfaré Bryn- 
luldr haf 61 gjört eitt kls^ði $ I>at var með |»eirri 
náttúru^ at jþat mátti Uða í lopti, ok ]^ar niðr 
koma sem vildi ; mátti {lar færa á mikla byrði. 
Bekkhildr haföi gjört eina skyrtUy ok festi 
ekk^ vopn á, ok eigi mátti aá á sundi mœð* 
asty er i henni var. Nú er i orS lagt^ hvor 
peirra systra hagari væri, var |)á lagit i ddm 
^llra trölla, en |>au urSu eigi ásátt, ok dæmdu 
undir Skrögg lögmann, en hann lagði sinn 
iSrskurS á, at Brynhildr væri friðari, ok á klæð- 
inu .væri meiri hagleikr : ok pvi skal Gautr 
ko.núugr vera^ ok eiga Brynhildi, en. hálfu 
landi skyldi stýra hvorr j sleit nú með ]>vi þin^ 
inu« Bufiupeir brœðr |»á höfðingjunun i brull'- 
aup síaf ok ^eim sem mest mark var at« Kemr 
Skröggr nú heim, ok sagSi kerling, hvat dæmt 
ha^ verit á pínginuy ok nœr . bruUaupirí eiga 
at vera. SiSan voru þau lengi á tali , ok sagði 
hún honum , at hún viU veita |>eim bræSrum ; 
biðr hann svá búast við um Qölmenni ok. aðra 
hluti) e^ Skröggr kvað sv& vera skyldu. . £n 
mdti^vi brullaupin skyldu vera, býst kerling 
heimani ok peir íóstbræðr með henni; skal 
annar heita Fjalar, en aimar Frosti Kerl- 
ing l^t 'þá lita i gleriti ok sýndust peir 
pé syá s>t(5rir9 at ^eir.voru tröUum likiri en 
miklu voru peit friðari enn aðrír menn. Hún 
fékk peim sœmilig klœði,^ ok fara j^au nú, ok 



398 Sa6 A EciLS OK ÁBMUlfD AR. 15 K. 

ko.ma fiar aem peir brttðr réðu fyrirj pat 
hét á GjalIaQdibrú, sátvt ^eirþá vi5 drykkju. 
Kerlfng gekk i hellimi, en leit til amiara } hún 
gekk fyrir Gaut, ok kvaddi hann vel ; hanu tók 
kveöju hennar, ok mœlti : hér er nýtt at komity 
' at þú gengr hfngat á vorar náðir; hún svarar: 
J>at stendr eigi svá af sér^ sem vant erj me8 
oss hdfir verit fssS nokkur hér til^ ok dyl ek eigi^ 
at ek sé þess valdandi, si ek nú, Gautr frœndi! 
at gæfan styðr |>ik, ok hefir ^ú nú fengit ágœtt 
kvonfángy ok ná vil ek tilleggja af mínum 
mun, pat sem vor hefir áðr í millum farit; vil 
ek ná gefa ^þer hrlnginn gö6a , sómir hann vel 
konu pinni { bekkjargjöf, ok með vináttu mlna, 
heyrir pat okkrar frændsemi^ at við skiptumst 
göðu vit. Gautr sagðíst J^ess pakkir kunna: 
eSrhvaF hefir þú fengit menn |>essahinu vsmu; 
hún sagði^ at þeir væru synir Dumba' konúnga 
úr Dumbshafi^: ok munu slíkir menn varla 
finnast i Jötunheimum, ef hæversku* paif ^t 
reyna y hef ek œtlat f>á til at |>)<5na i bruUaúpi 
{>(nu. Tekr bún nú hriúginn, ok fékk Gattt, 
en hann |>akkaði henni, ok skal húft |>|ölia f 
bruUaupinu , ok öllu skyldi svá haga^ sem' ^eir 
Fjalar ok Frosti vildi vera láta ^ ok voru {>eim 
fengnir lyklar at öHum, féhirðslum» pvínœst 
koqia boðsmenn, ok vet^ |^r f)ðlmehni mikit, 
skipaði kerling fyrir , • ok varð pat at standa^ 
aemí húii talaði. Skröggr Iðgmaðr var par f remstr 

i) SMy C; ðugans, & >)' BitiisUiidi/ 5. ' 



15 IL: Saga Egils OK AsMUHBAa. Sd9 

Tifðítagaqmnna. Kedfng sagði penn sýstram. i 
Hljdðiy hverlr {)eir.mena voru, er meðlienni 
fóxa : megi ^VS vera glaðar. Urðu þær . nd 
fcátar ^ pvi I>œr hugðu iUt til ráðahagsins , en 
)ð^l|il þ^tti mikit batna ^- ]þegar pœr voru kátar^ 
ok fwiUuðu pat frœndkonu sinni ok ^nn.um- 
gájHjg. £n er fdlki rar' niðrskipat, ok.brúðgum- 
armr mðrsettir^ 'þá voru brúðimar ianlei^dar, 
ákorti f>á eigi skjarkala ok galaskap'i er flögð*^ 
in hö£Su« Skröggr lögmaðr sat á -annaa 
bekk ok bændasveitin með honum, e^ Gautr 
ok Hildir á annan ok peirra meno^ Arin- 
neija sat h)á brúðum, ok baföi allan aetníng á 
J>öirca háttumy ok toargar aðrar suSrskornar 
konur.1 Fjalat ok Ffosti skenktu brf^ðunuiQy 
ok skorii eigi áfengan drykk; Kðr nú i kvield^l) 
ok g}6rast menn drukknir. pá 'st^dr Arin- 
nfifja.tupp^, ok kallar til sín logmÞnuian ok 
"þi föstbr^ðr, ok segir, at peir skulu faera 
inn bekkjiurg)aJSr. Voru pá innborín kleeðit ok 
akyrtan, tafl pat hit gdða, er bfœði: höfðu 
átt^ ok hrfngrinn. hinn góði 9 er kerlíng hafði 
átt^ ok margar gersimar aði:ar^ Sfcfi$ggir Uogr 
mBÍt aShonti h^kjargjafírnar, en.kjerlHng tö{c 
vjji, ok gey mdi. l'ök hún ])á klœðit> ok breiddi 
niðr á.völUnay ok let {>ar uppá g^ðgfipinay 
setti hún þat tU.$kjganiie^u^ döttu^* sniiáy at 
boca þángai gull ok ^ilír^re^ hún geUt í helit- 
inni ok biðir Frostac gáng«.. m^ð ser, kQtná ftati 



O AtV byr/íir J?. /*) faláánnlig laatí,' S.* 



« 1« 



/ 



* 

400 SaGA EgILS OK ASMUIIDAR* 15-46* K. 

nd ^BTj sem p'áti skyldu liggja, Gaul^ ok Biyn- 
hildr; segir hún honum, at þar me5 hans 
sængrstokki skal hann finna sverð |>«t hit gdða, 
er Gautr átti , segtr at ekki vopn biti á •hann 
annat; en Fjalar< ok Hildir munu fara í ann- 
an staSy ok sagði) at peir munu svá við mega 
búast, sem peir komi - i mannraun^ mikla. 
Síðan f err kerlíng inn í hellinn , * ok kallar, at 
brúðunum vœri mál til sœngr. Taka ^ir 
Fjalar ok Frosti í hendr brúðunum^ oL.leiSa 
pœr úty ok setja "þær niðr á klœMt; síðan les 
kerlíng upp klæðit , en fœr dóttur sinni glerit, 
ok biðr hana gánga til hellisdyra, ok bera gler- 
it y fir hvern mann, sem útgengr , en |)œr liða 
upp í lopt meS klœðit, ok allt I>at sem á var. 
Nú kemr mikiU dansleikrí hellinni er brúð- 
gumana skal útleiða. 

16. prjár^ voru dyr d hellinum, ok var 
Skröggr lögmaðr fyrir einum meS sína sveit, en 
Skinnnefja var fjrrir peim dyrum, sem almiiginB 
skyldi útgánga ; bruðgumarnir vdru leiddir nm 
hinar priðju} |iar úti fyrir var sinn afhellirtil 
hvorrar handar^ ok skyldu 'þeir þar hvíla ; voru 
peir vel tjaldaðir. Ná er {»eir skyldu útgánga, 
fdr í sinn belU hvorr, gánga |>eir Egiil ok 
Hildirí annanj Egill gekk fyrir; enerHildir 
gekk inn , snérist EgiU aptr ímdt honum , ok 
greip 1 hár honumi ok reiddi upp saxit^ er hann 
hafði við sik, ok œtlar at höggva á hálsinn ^ en 



15 K« SaGA EgILS OK AsMUfDAR. '401 

Hildir kippir honum 8v& snart, at hann hrapar 
á heUiabergity ok sprakk á l^num ennit, ok 
Várl^at aár mikit^ ok blœddi mjök. Saxit kom 
á nef jötunsy ok tók af nefit ^ ok var pat sv& 
mikit stykki, ok ^t var ndg klyf, komst Hildir 
nú út, ok sagSist vera svikinnj heyra petta 
triUliny ^u sem i hellinum voru, ok hlaupa út, 
okvarð^im eigi greiðfært um pœr dyr, sem 
Skröggr Iðgmaðr var fyriry |>ví hann drap hvertí, 
sem út vildiy en Skinnnefja var fyrir öðrum 
dyrunum^ með glerit, ok setti hvern blindan, 
sem f»at leit , hvarfla |)eir aptr ok fram , [ok 
fátu hvergi'9 ok var pá at heyra dp mikit ok^ 
gný. Heyrir Gautr nd ^at^ ok pikist vita, 
hvat um er j en er hann kemr í sitt hús , sdr 
hann^ at brúðrin er eigi ]^ar ^ hleypr hann pá 
at sœnginni, ok vill taka sverð sitt, ok misti 
hann f>e88. Asmundr reiðir upp sverðit, ok 
hjd til Gauts, ok gáði eigi at hellirinn var4ágr, 
ok kom sverðit f hellisbergit, ok beit pat bjarg- 
it , en blóðréiillinn kom á brún Gauts , reist 
niör í.augati ok niðr allt kinnbeinit ok viðbein- 
it^ ok reist mðr alla brlnguna^ ok tdk sundr 
Hiin., Gautr komst út^ ok fékk einn steih 
störan ^ ok kastaði til Xsmundar , ok kom fyrir 
brjóst honum ^ svá hann féll. Gautr vildi 
hlaupa 'at hofium, en xðrin flœktist um fætr 
honum, ok íéll hann dauðr niðr. Ásmundr 

f ) þúHáig Ay C; máske sáta. 
Fo»*A&DAir $ðov|illbilD]iLJkir»A| aBxvÐi. C C' 



• • t 

• r • • 



402 Saga Egils ok Asmubtdar. í5-16 k* 

stöð upp ok leitar at Eigli, Íom hann þar, 
sem peir gengust at} blöð rann í augu Eigli af 
sári |>ví 9 sem hano hafSi fengit j ok varS faann 
pd sýnt orkuvana* Ásmundr greip undan 
Hildi báða fætrna, en EgiU hélt i höfuðit^ ok 
brutu fieir hann úr hálshliðunum,' ok urSu I>at 
hans œfilok. En sfðaq fara peir pángat, sem 
Skröggr lögmaðr var, hafði hann drepit níutigi 
tröUa^ en pau báðu griða, sem eptir voru, ea 
pau, sem eptir voru, ok f>ar vildu útgánga, 
öem Skinnnef ja var fyrir, gengu fyrir hamra, ok 
drápu sik. Voru J>eir par um nóttina, ok kom 
Arinnef ja til peirra. Um morguninn töku ^eir 
£e úr hellinum , ok rentu ollu, ok fóru siðan 
heim með kerUngu, ok voru pœr sjstr par iýr- 
ir , ok urSu I»œr fegnar peim. Sátu peir par 
um vetrinn í gdðu yiirlœti; en um vorit bjugg- 
úst peir í burt, at finna menn sína, en at skihi- 
aði gáfu peir Arinnefju ok Skrögg lögmanni 
Jötunheima^ ok skildu fiau m^ vináttu; höfðu 
^eir í burtu pœr gersimar allár , sem áðr vora 
greindav. Siðan föru peir möts við menn sina, 
ok kvomu til {)eirra i siðustu viku vetrár, ok 
urðu með |ieim fagnafundir miklir^ - en jþeg- 
ár byr gaf^ sigldu fieir i haf , ok léttu eigi fyrr^ 
enn peir fundu Tryggva konúng. 

. 16. Tryggvi konúngr iagnaði |)eim vel ok 

, dœtrum sinum. peir fœrðii kohúngi margar 

gersiinar^ ok sögðu honum allt hitt sajona^ta af 

ierðum sinnm. {>akkaði kouúngr fieim marg- 

falliga sina ferð. Litlu siðar lét konúugr 



16 K. ' Saga Egils ok Asmunðar. 403 

ste£aa 'þing ^' ok á Þvi Þ^ngi lýsti konúngr fy rir 
möunum f^eim einkamálum, sem hann haföi 
loiát fieim, sem fyndi dætr hans^ nema |)eir 
vildu anni^t heldr , pá viU hann launa peim f 
gulli ok silfri,. en fieir svðruðu báSir senn^ at 
peir vildu pœr eiga , ef |)at vœri peii¥a viU , en 
])œr |>dttust peim lifgjöf launa eiga^ ok sögðu 
at eigi mundu fiœr aðra menn kjdsay ^ef peirra 
væri kostr, ok urðu pær endalyktir, at EgiU 
fckk Bekkhildi, en Asmundr Brynhildi; lét 
kotxángr nú búast vii$ bruUaupi^ en Egill kvefist 
fyrst vilja fínna föður sinn, ef hann lifði^ ok 
vita^ til hvers hann mátti ætla um ríki pat^ sem 
hann |«ittist eiga, en Asmundr sagSist! vilja 
fara austr i Tattariaý at bjóða Herrauð, föst- 
bröður sínum j i sitt bruUaup. Var ná ákveS- 
in brullaupsstefna, ok nœr peir skulu aptr 
komaj er eigi annars getit, enn |>eim tæki^t 
pessi íe^rð veL EnerEgillkom tilGautlands^fór 
hann á fund föður sins, ok brást hann dkunnigr 
við, J^vi haim hugði bann laungu dauðan. 
SagSi hann nú f ö8ur sfnum allt, hve farit hafði^ 
ok éáir hefir sagt verit, ok sýndi honum örit 
á hendi sinni , par sem hiSn hafði vérit afhögg- 
in, ok svá sverð .Jþat^ aein dvergrinn hafði gjört 
honúm,. ok falrínn var á ; Ihn jþeir Rjegin dverg 
^jora n;á á pat meðalkafla, ok var fíat góðr 
gripn EgiU bauð nú föSur sinum til brullaups- 
insy ok fdru j^eir ok möðir Egils ok systir. 

C 2 '^'"' 



404 SaGAEgILS 0K.ASMÐNDAR. 16 K. 

^ 

En er jþau komu á fund Tryggva konúngs, Toru 
{>eir Henauðr ok Ásmundr par komnin Kon- 
úngr fagnar peim nú öllum vel, ok var eigi 
lángt at bíi^a, áír fiar reis upp sœmilig veizla; 
mátti ^r heyra margskonar hljöðfæri, ok sjá 
margan hof mann , var I»ar ok engi hlutr spar- 
aSr af {>eim beztum faungum, sem fást máttu 
i þeim löndum. At pessaii veizlu hofðu 
menn (at til skemtunar., at peir EgiU ok Aa« 
mundr sögiSu frá ferðum sínumy ok til sann* 
inda um sögu peirra segir svft, at þæx voru 
I»ar báðar Skinnnefja ok Arinnefja, ok sönn- 
uiiu sögu peirra, ok pekti íngibjörg drottn- 
ing Arinnef ju , ok sœttust þær þá heilum sátt- 
um} stdð veizlan yfir fullan mánuð. En at 
liSinni veizlunni fdr hverr til síns heimelis^ 
ok voru . mönnum valdar sœmiligar gjafir. 
Egill gaf Herrauð skyrtuna, ]þá sem Bekk- 
hildr hafiii gjðrt, en Asmundr gaf honum 
hrínginn kerlíngamaut , ok sverð {)at sem 
Gaulr hafði átt. Tryggvi konúngr var j^ 
maðr gamall, ok bað hann Egil þir sitja, 
kveðst hann ekki lengi mundu liía j^ðan af. 
EgiU kveðst fyfst vexSa at fara heim til Gaut* 
lands, en koma aptr- innan 12 mánaða^ lof- 
aði konúngr honum pat. Asmundr bað Her- 
rauð fiara með ser tíl Hálogalands, ok veitti 
Herrauðr honum pat. Arinnefja fdr heim 
aptr t Jötunhéima , ok gaf íngibjörg drottning 
henni smjörtrog svá mikit ^ sem hún gat lypt. 



16-17 K, Sa6A Egils ok Asmundar. 405 

ok sagði húsk^ at sá gripr mundi torgætr þikkja 
i Jötunbeimum, en V^smundr gaf henni 2 
galtarftikki, ok voru þau svá púng, at ^au 
vogu $kippund. pdtti kerlíng þessir gripir 
betriy enn jþött ^ir hefSi gefit henni byrði 
fiina af guUi} akildu bau me6 vináttu. 

17. pvi naost f dru Jieir Ásmundr ok Herr 
rauðr á skip, ok höiðu fieir dreka þá hina göðu, 
8om |>eir höfðu átty Visinn okBölabjörn^ ereigi 
getit '^ at um jþeirra ferð, fyrr enn^ fieir koma 
norðr.áHálogaland) ok er landsmennsáudreka 
jþessa, ^á sagðist Ottar kondngr vita, at pessir 
menn mundu lángt at komnir; en f>égar jþevr 
voru landfastir^ sldgu þeir tjöldum. Asmundr 
gekk á f und foður sins við tölf ta mann ; hann ^ 
kvaddi kouúng virðuHga ; konúngr pekti hann - 
eigiy en móðir hans f>ekti hann, T^egar hún sá 
hann, okhvarf tilháns. Óttar spurði, hverr sá 
maðr væri, er hún Utí svá likliga ' við, enÁ smundr 
sagði tilhitt sanna; reia parnu upp ágæt veizla, 
ok sátu Jþar mánnð í miklum fagnaði, ok sögðu 
konúngi frá ferðum sinum, ok fxStti konúngi 
^im vel hafa tiltekizt ok gœfusamliga. Sagði 
Herrauðr pá Ásmundiy at hann vildi) at jþeir 
sigldá austr til Gautlands^ at biðja Æsu'y dóttur 
Hrings konúngs ; Asmundi fidtti {>at vel stof nat. 
£n I>egar peim. gaf byr, sigldu fieir austr i 
Gautlandi ok fagnár EgiU j^im veU ok' peir 
Hríngr konángr; hafði Herrauðr J^á uppi qrð 

■) kunnUgtt, Bj C. ^^ Afn, É, C, 5. 



406 SAéA£«IL8 0KAsMUroAR. 17 K. 

eÍÐy ok ba5 Msuj ok var ^eim xnálum rel svarat, 
ok var húa honum gipt með sœmiligri heiman* 
fylgju, var Þ^gar drukkit bruUaup peirra^ ok 
íór pat vel fram. En at peirri veizlu liSinni, 
l^á sigldu l^ir Egill ok Herrauðr f Austrveg^ en 
Ásmundr skyldi hafa vald yfir Gautíandiy Þ^gar 
Hríngs konúngs misti'yið. En pá (eir kbmu i 
Tattaría, pá var Try^^ kónúngr ándkðr, ok 
var Egill par til konúngs tekinn, ok^bjxtggu 
(au Bekkhildr þar síðan, en Herranði^ settist 
at rlki sínu síðan, ok kvomu j^eir ékki norðr 
híngat síðan. Asmundr fór heim til ,fíáloga7> 
landsi ok stýrir hann j^ar len^. Árméit^ hét 
son hans ; hann átti Eðnýju^ ddttur Hákonar' 
konúngs Hámundarsonar úr Danmðrk'^, 'ok 
er paðan mikil sett komin. 'penna Annóð drap 
Starkaðr hinn gamli í laugu, ok var pat hitt síðasta 
dskapaverk hans. Brynfaildr lifði ekki lengT, 
ok giptist Asmundr síðan> ok fékk ddttur Soð- 
dáns^ konúngs af Serklamdi, ok átti at' sækja 
brullaup . sitt á einu skipi, pvíat ^peit vildu 
svíkja hann, ok lit Asmundr þi gjörá skip þatj 
er Gnoð hét, ok hefir ^at skip stœrst g}öit verit, 
sv& mennviti fyrir norðán Orikklandshaf. Af 
f>vi skipi tdk Ásmundr nafn, ok var kallaðr 
Gnoðar-Ásmundr, ok j^ikir hann hafa rerit 
mestr af fornkonúngumpeim, ^sem efcki stýrSu 
f>ídðlöndum. Hann tapaðist viðHléssey^ *ok 

'«) Anbnód'r, Bj Ögmundr. C. "^) Oddnyju, B, C. ^ Haka, 
B, S. ^; Sviþjód-, 5, *) SoliÍiiiS} C, 5. 



17 K« Saga Egils ok Asmundar* 407 

meðhonum meir ennprjár pusundir manna, ok 
segja menn, at ÓSinn legði bann með geiri í 
gegnum, j^á hann hljóp.fyrir borð, en Gnoð 
sökk til grunnæ með öUum farmi sínum^ 
ok hefir síðan engi hlutr fundizt af henni, ok 
aungu pvi, sem par var á, ok lúkum vér ^ar 
J^essi sögu*. 

I } fyrir I>TÍ at bókfellit minkar^ en blikkit þykknar, augun þ^^ng)- 
ast, titngan trénar, höndin mœd'ist, penninn sljófgast^ ok bila 
öll rit£erin ; bafi þeir þökk, er skri&t hafa, ok svð sá er las, 
ok þeir, ertilhlýddui ok aá, er þessa sögu hefir fyrst samaasett, 
amen ! 6. v, C* 



• / 



I— MP—i I 



Sörla saga sterka. 

I pann tfma ^em Hálfdán konúngr Bronufdstri 
stýrði Svl^j<58 [hinni köldu, er hann vann af 
ágn^ri hinum auðga', en settí Astro^, mág 
sinn, yivc England, ok ^örði hann hertoga ^ar 
yfir, réði sá konángr Upplðndum% er Erlíngr 
hét*; hann stýrSi ^riðjdngi Noregs, en Har- 
aldr konúngr Valdimarsson tveim hlutum ríkis. 
ErUngr konúngr ^dtti höfðíngi mikiU ok stdr* 
auðigr, |)ví hann hafði lengi verit með Knúti 
konúngi htnum rika, ok haf ði ððlazt af honum 
mikin auðyfé o^ gdða gripL Drottníngkonúngs 
hét Daguý, komin af iEsum' ; xneð henni átti 
hann tvo sonu, ok eina ddttur, er íngibjðrg héc 
Konúngr lét gjöra henni eina höll meðsterkum 
steinmúr, ok vel vönduðum skíðgarðL par 
seitist konúngsddttir með mikin skara hinna 
fríðustu meyja okherligra hofþénara. Sá eldri 
son konúngs hét Sigvaldi, en hinn ýngri Sörli ; 
peir voru báðir hinir gjörfugligustu mena ok 
vel at íf róttum bánir; en pd hélt konúngt meir 

») t/. i' B. a) Kasto, alsta^ar^ B\ Asm, D. ^) £ Noregi» 
h, w. D, *) hanii var koininii af Od"in koniingi, ^. v» D. *) 
luiklum œitum, B. 



1*2 K. SíhULA 8ASA STERKA. 409 

« 

tál SÖrla enn Sigvalday ^vi haim var malir 
friiiari sýauxn^, en svá tammr át afli, at honum 
kotnst enginn til jaina wn allan Noreg, ok |K$tt 
^m lengra, væri leltat. Eonúngr fékk honum 
éinn [manni sem hann menta skyldi'i hana 
b&t Earmon} hann kendi Sörla konúngssyni 
allar liatir^' pœr sem einn karlmann máttii ramatC 
prýða; ok er Sörli var 15^ ára gamall^ var 
llann 1 flestum listum vel lœrðr, ók svft rammr 
«t afii, at sá var enginn maðr í Noreg, at 
hann (yrfti við nema aðra hönd sína i senU) 
bsBÍði til. vopnaviðskipta^ ok allra annarra. 
í^röttaj en sv& var hann púngr fyrir vaxtar' 
sakiry at enginn hestr bar hann nema 
hálfan dagy svá at eigi spríngi þeir af mæði; 
var hann pvi Sörli hinn sterki kallaðr. 

2« Einn dag mœlti konúngsson við föður 
ainn: sv& lizt mer, sagði hann, at lítill frami 
muni {lat fy rir mér, at liggja heima hir h já 
yðr sem múnkr i klaustri [eðr mœr til kosta^ ; 
fivi sé yðr kunnigt, at pegar i stað vil ek úr 
landi halda með 5 skip ok margt vaskra manna^ 
flkal ok Karmon, idstri mimii fy^í^ ™^^ >^®5 
8vá mikin farargreiðay sem I>örf giörist. Ok 
«r konúngsson endaði sína ræðu^ mœlti 
konúngr: petta allt, 8em ^ér umbiðið, skal 
gjaman yðr veitt vera. Fékk hann nú syni 
aínum 5 skip, ok margan velvaskan dréng. 
Karmon, fdstri Sörla^ var i ierð með honum| 

«3 meiiUn, B. *) 14, B. ^) «£U, B, C. *) v. i Ð. 



* ' 



410 SÖALA SAGA STJUKA^ . 2 K. 

* 

kvaddi Sorli fiiSur sinn ok álla borgarnieitii) 
áðr hann feri i burt; hélt síðan úr landi^ ok 
háffii Bigr f hverri orrostu^ er hann til œtlaSi^. 
Ok er mjök var á sumar Iiifit| haf Si l^onúngsr 
ean fengit 8 skip, ðU vel hlaðin jneS gull ok 
dýrmœta gripi^ ok allt hrat er kjdsa mundi| 
haföi hann ok fengit ijölda röskra manná; 
viU nú konúngsson jþví aptrsnúa til NoregSy 
töku þeit sér stefnu rétta lei5 til austisi ok 
vmdu upp hvert segl viS húna, ec á var 
skipunuuL Ok er f»eir höfðu svá siglt £ nokk«' 
ur dttgr, laust á fyrir f>eim svá mikilli Þoku, 
at enginn sá neitt til réttrar leiðar j gekk petta 
avá nú í núkkra daga, at enginn vissi| hvat 
j^ir halda mundu, ok um siðirprfttustfieirvitay 
at f>eir vœru at landi nokkru komnir ; spurSi 
f á konúngsson^ hvort nokkur sinna manna 
Tissi skil á| hvar ^eir vœru atkomnir^ en eng** 
inn var sá^ sem frá kunni greina^ bað kon- 
úngsson pá kasta atkeri ok búa um skipini 
kveSst par dvelja vilja, par til ^eir sœu sér 
fsm burtferðar. Var nú svá gert^ sem kon«- 
úngsson sagSi fyrir; ok er þat var albúiti 
kvaðst Sörli á land gánga vilja^ ok vita, ef 
^eir kynni ac líia mannabyg^irj gekk kon- 
úngsson nú á land viS 12ta mannj veðr var 
allblitt, sáu j^eir, at landit var mjök skdgi 



') ok er nd konúagMon komÍAn nieéT sínn Iier allt úfc i 
Affrika, b. V. B. 



2S. SÖRLA dAOA STERkA. 411 

vaxft; ffeif^ gengu áiranl, piðlaÉígat til peh: korhu 
i nánd fjallshlíS eiimii nam konúngssoa 
par staðar í einu rjö6ri, 'ok menn JianS| ok 
haf^ eigi nema sverð sitt. í pessu bili ðj A 
l^eir ' 1)2? menn stefna á móti sér^ forkuhnar 
atdrð, ok' tflíka oðrum menskum mönnnm; 
svartir voru |ieir ok iUigir ásýndum> ékkert 
hár á höfði, brýrnar h&ngu allt á nef niðr, 
auguxi gul sem i kettíy en tennMiáf s^ná 
kalt járn; fieir höfðu allir járnrenda .skildi ok 
6t<6rar stetígur, stáli spengðar'. Ok ér peirlitú 
kotiúligsson ok hans menn, tdku |>eir allir 
fit hrina mjök grimmiliga, ok eggjandft hvorr 
anhðUi én konúngsson bað menn siná eigi 
bligððst við fetta, heldr verða- við vðskUga} ok 
gengu: nú'ihvorir ímöt öðrum. £n séat'koii" 
^ng^on mætti pessnm miklu Blámðnnamy 
eld i hinn sterkasta bardaga með stdrri atsdkn^ 
8v^< át allt ^tti sundrbresta, nam hvert^eirra 
högg 'Staðar 1 jörðui ok eigi leið lángt, éAt 
kotiúngssoaar menn voru allir fallnir, en hann 
éjálfr 8vá ákafliga mdðr^ at honum hélt viö 
spreng; sdttn f>á BUmenn at honum með 
inikilli eggjan ok dlmligum hljdðum ok ðskri, 
én hfe^nn varðist vel dk drengiliga, ok hl)dp i 
lopl'típp yfir :^eirra stdru högg, |>ar meS 
skipti hann i höggutn sverði ok skildi, ok greip 
J^at ymsum höndum, er honum sýndist, ok 
eáu peir títt við I>ví, stýfði^ hann nú af peim: 

») sUgnár, n. 2j skif^i^ ^, c, Z>. 



412 SÖRLA 8A6A 3TERKA. 2*^ K. 

hendr ok fetr, þryiqur ok búkfty ctí at eftgm 
]|^irra hlif dugSi peizn ; meir eim brunnit 
hálmstrá, ok svá lék hann viS pá, sem letfn 
Tið sauðij ok eigi létti hann fyrr, emi hann 
haf6i alla pá af dögum ráðit, Tar hann pi 
oríiinii ékafliga móix^ en lítt sár, ok er J^etta 
yar afstaðit, sem nii var aagt^ settist koniings^ 
•on niðr i rjóðrinu, ok lát sér xenna *m»ði 
wn stundarsakiri hyggr :nú til skipa at gánga. 
8. Pessu nœst heyrir hann dunr ok dýnkl 
ettfra mjök nœrri séri ok fýsir nú at vita^ 
hverju slíkt gegnirj gengr hann nú nokkut 
leng^a fram á skdginn með fjallshlíðinnlf fiar* 
til er .hann kémr at helU stórum ; hann Iftr 
nú um glugganui er var á hellinum^ ok sér 
um hann allan ; lítr hann einn hrsðiUgan jötun 
liggja í sinni rekkju. Aldrei hafði konúngsson 
s&ð starri mann $ hans búkr tdk beggja veggja 
á miUi með svá herfiligri ásýnd ok dskapligri> 
at konúagsson undraðist þat stdrliga} hann sá 
(ar ok eina kerlíngu heldr stdrmannliga $ hún 
stóð við pverpall einnV ok var at brytja fAr niðr 
mannakjöt ok hrossa , ok var hwla atdrvirk at 
(essu. Sfðan heyrði . konúngsson, at . kerlíng 
mœlti við karl sinn, ok nefndi hann Skrfmmr^ 
á jþessa leið: nú eru eigi| sagði hún, matvœli 
meiri f helli okkrum^ en nú hefi ek biiit til 
máltfðar. Skrfmnir kvaðslíkt eigi dlíkligt, ok 
sagði pat vel endzt hafá i ók f»at skaltu vita, 
sagðihann, at, f>d ekliggi nú lágt, skal enn 



3 IC SoRLA SA«A 8TEBKA. 413 

]þá itokkut fjrrirrerðay nœr piltar okkar koma 
heim i kveldy f>v{at nú eru hér skip at landi 
komin, eigi fœrri enn 8^ ok er f>at at minum 
vilja, pvíat ek gjörði peim^megnan vind með 
poku^ 8vá at |>eir skyldu híngat viliast, ok skulu 
^ir allir helju gista^ áðr enn pessi dagr er á 
enda« Kwlíng gladdist mjök við f>etu, ok 
gekk siSan f einn afhélli* Nú sprettr konúng8* 
8on upp af hellisglugganum> ok gengr i hellir-^ 
inn $ berr hann oú sitt spjöt i hœgri hendi^ ta 
ðverðit i vin^tri, ok leggr siðan spjdtinu báðum 
höndum i kviS risans , sv& at útgekk oddrinn 
um bakit ; i öðru lagi eðr sinái leggr konúngs^ 
8on báðum höndum sverði 5Ínu i kjapt risans) 
enrisinn, er hann fékk lagit, brausst um mett 
öskn ok ólmligum hljöðum, partil er sœngin 
bromaðiy en risinn ateyptist á gölf niðr með 
slórum umbrotum ; ok i ^essu bili kemr kerl- 
íng aptr i hellirinn, ok sér nú, hvat um er, 
gripr hún pá eina bitrliga skálm , bregðr henni 
aiðani ok hðggr framan at konúngsðyni, svá at 
hún klauf allan hans skjöld at endilaungu , ok 
nam oddritan brjdstic^ svá at i beini stóð, höggr 
hún |»á hvort högg at öðru^ svá at konúngsson 
hopaði á hœl viö sérhvert, ella hefði hann 
dauða beðit , ok svá ákafliga fast fylg^í faún sér, 
at ||vi dlmari var hún, er hún sdtti lengr j Var 
hún með beli ok háum hljöðum, svá eldr |>6tti 
brenna úr augum hennar ok kjaptij ok svi. 
mikil dgn stóð konúngssyni af dvin jþessum, 



414 SÖRLA SAGA' ^TERKA. .ft R. 

at eigi J^rSi hann í tnóti at sjá p^im 'éldliga 
auda, er af hennar kjapti gaps, ok eigi gat 
hann staðizt pau dgnarligu hljdð, sem hún 
hafðij sér nii konúngsson eina gjá. f hellis* 
gdlfinuy svá djúpa, at bann hyggr peim dauða 
búinn) er^ par i fellri er hana nú svk sem 
kominn á gjáarbarminn,. ok hyggr^.atskessaa 
muni vilja bægja sér í gjánay snarar. fa^aiiú 
sínu sverði^ ok hleypr undir tröllkonuna) en 
hún preif í mót allgrimmliga, ok rak klærn- 
ar allt inn at beini| komu nú í. með J>eim 
harSar sviptingar, ok hrakti hún konúngsson 
um hellirinn} en {lóat hún vœri míök tryld 
at afii, pá gat hún ]þd aldrei komit hcmum 
af fdtunum, hafði konúngsson náð hrýggspennu 
á henniy ok sá nú eigi annat visara fjrxiri 
enn b«8i skyldu fiau i gjána fallay sté þá tröU- 
kouan i gdlfit allt til knjánna, ok togaði kon- 
úngsson at «ér, svá at hann kom nú öngri 
hreysti^ viS, numu pá hælar henjaar viÖ gjá- 
arbarminui ok hljdp Sörli nú i fáng henni| 
svá hart| at bæði duttu pau i gjána, svá (au 
komu djúpt niSry ok numu staðar við stall 
einn, er i var gíánaiy varð Sörli nú. efri. 
Kerling haföi læst síaa aðra hönd i hári kon« 
úngssonar^ en aðra i hans brjósti, ok með 
^vi henni varS dsvipt viS biltuna, pá slepti 
hún |ieirri höndinni, er hún hélt i hárit 
meS , tdk Sörli pá báðum höndum fyrir kverk* 



I 

3-4 K. SOrla saoa sterka* 415 

ar henniy ok Aró eigi af, Ut hfinn nú hnh 
fylgja kyiM, drö |»á allt xnegn úr henniy svá 
hún tók til át biSja sér griða, ok mœlti : gef 
mér grið, konúngsson! ok skal 'ek allt til- 
▼inna, pat er {>ú vilt at ek gjöri, nppá J^at 
'ek haldi Kfinu} en koniingsson kvað fiat fjærri 
fara, at hann léti hana lifa, ok sagði hana f 
jþessari gjá skyldi deyja án allrar dvalar hitt 
snarasta , en hún bað sér á marga rega lifsins^ 
sem hún kunni. En um sfðir mælti Sörli: á 
pat mun ek hætta, at fiú haldir lífi pfnu með 
slikum skilmála , at pú sœkir mér herklæði svft 
góhj at aldrei kunni neitt sverð á peim lesta^ 
ok sverð pat er eins bfti stál sem stein , ok f»at 
skaltu gjört hafa innan mánaðar^ fylgÍA s^al 
hér með ok liðsemd pfn, nær sem ek vil ok 
með kann |>urfa. Kerlfng mælti: allt skal 
I>etta g)&rt , sem pér biðið , ok öllu tilkosta, 
at endt verði. Lét konúngsson hana f)á upp- 
standa, ok gengu nú bœði um hellirinn; beiddi 
hún 'þáy at hann liðsinnti sér at koma karlin^ 
um dauða f gjána, ok |iat veitti hann henni, 
ok er pvf starfi var lokit^ lét kerlf ng einn hlemm 
y£ir gjáarmunnann. Sfðan leiddihún konúngs- 
son til sœngr, ok |>dtti hpnum sú sæng svá vel 
tilreidd, sem einum konúngssyni mundi vel 
hœfa at sofa. Tdk nú kerlíng eitt horn, ok bað 
hann af f>ví drekka , ok évk gjörði hann , |>dtt- 
ist hann pá Iftt kenna meina , ok sofnaði skjdtt. 
4. £n at morgni y er konúngsson vaknar, 



416 SÖRLA SAGA STEBKA* 4 K» 



litast Uaim ínnar um, hellirmni ok jþikist nú 
sjá par nægS auðœfa^ hugsar nú með séri at 
eigi miini meiri ríkddmr í Arabiaríki í einum 
$ta5 4samankomit, enn nú sá hann; kom pá 
kerlíng at sænginni, ok mœlti: hversu hefir 
yðr^ konúngsson! sofnaztí helli mínumpessa 
nótt? Hann svarar: ærna vel) spyrr hann |>á 
kerlíng at, hvert land |)etta séy er hann er á 
kominnj enhún segir honum: |)etta séBláland^ 
ok pví stjörni sá konúngr, er heitir Estroval 
hinii mikli| eiún hinn mildastii herra í pessum 
parti heimsins; en mitt nain er Mána^ sagði 
.hún, höfum við Skrimnir minh haldit helli 
(e^nan i 40^ ár^ ok œoiokkut til matfánga orð* 
it, |>viat á hverju ári höfum við seitt híngat ð 
skip með mönnum ^ höfum við ok einnin bygðir 
rd^ndar hestum, úlföldum ok ösnum allra mest| 
^armeð höfum við ok töfrat hingat marga göða 
gripi frá /msum herrum | ok get ek nú, sagði 
'hún, sýnt yðr hér til nokkur merki. . Sörli 
kvað hana kunna sér margt at greina, klædd- 
ist hann síðan skídttj en er hann var klæddri 
settist hann undir borð, ok bar kerlfng fram 
dýrliga fæðu með allskonar ilmandi drykk } dúk*- 
ar voru par af pelli ok purpura ^ en ker ok 
skálir af gulli með gimsteinum sett. Ok er 
Sörli hafði etit ok drukkit| sem hann lysti, 
leiddi kerling hann 1 aihelli einn^ ok sýndi 
honum þax störa nse^^ gulis ok gimsteina* 

> j ToMvcMl^ B. ^) 60, B. 



4^ K. SÖRLA SAGA STERKA. 

« 

ok ]^r af gaf hiSn honum eitt tafl af guIU 
gjört, oi fKSttiflt hann aldrei f»vílíkt séð hafa 
annat) akikkjti gaf hún honum hlaðbúna i 
iskant iii6r, ok guUhríng einn^ aem at var 
Bamánskrúfafðr í 9 sfSSum, ok mælti : « berir pú 
fiénnáh hríng á fnnni hendi, munt 'þú hvorki ' 
á 'sjd fih Íandi villast mega. pá mælti Sörli 2 
aldrei páM 'ok slika gjöf fyrt af nokkrum 
maniii) ok [þakkaM h^nni nú grípina me9 
fðgrum oitum ok mörgum* Slðan bjdst hanii 
til burtférðar^ ok fylgAi hiSn honum lángt A 
leið. pá mœlti kerling: far |»ú nú vel! ok 
g)ör azmathvorty at (ú bi5 hér við land, par 
til ek hefi gripina útvegat, ella at ^ú halt 
heim til Noregs^ ok vitja svá hingat aptr, 
nær f»ér sýnist. Kondngsson kveðst s^á gjöra 
mundi; héllt nú konúngsson aptr til sinna 
manna^ ok urSu honum allir fegnir^ en kerlr 
ing för heim til hellis sinsj innti 'þá Sðrli 
mönnum sinum allt af sinni ferð ^ . ok spyrr 
Karmon, fdstra sinn, hvat honum |>ikir rá&« 
ligast ^arum, at hann héldi ^egar heitn til 
NoregSy eSr biði ]þar við land, til pess kerl- 
íng hefði gripina útvegat; en honum |>ótti 
bezt fallit) át hann dvaldist par um mánuð 
nœstan, til {>eS8 er k^rling hefði gripina út- . 
vegat, ok leið nú svá pessi tfmi^ fram til fiess 
at konúngsson hugði al vitja gripanna. 

$. Einn dag i allbliSu veSri kvaddi 

FoftKAI.DA1l SöGVnNonDlllAXðAy 3B»DI. D d 



418 SÖELA SJÍQA STBRKA. 5 K. 

Sorli konúngsson QieS s^ 12 meim.,. oli huglii 
ná at finna kerlÍQgu at máli} gengu jþeir allir 
ásamty til |i^s at |>eir fitndu heiUipnni gfík]( 
konúngsAon pá im fyrstr ) ok er hw^ kemr 
inn um dymarf heyrir hann brak mikit i hell- 
\nvm ok skarkaUi sv& honum |K$tti . ^s^oi allt 
Uki;á j^rœði, (at er var i nán4}.ok j^liwst 
^^r hanx^ , hvar tvœr ilagðkonur ei^u at gUma 
mejS sldrum atgángi , ok reif bvor af annarri 
hár pk klæðiy svá báðar voru pœr alhl^ðigar; 
v^ikist hapn ná kenna^ at önnur ^eírr^^ erMána 
flagðit, vinkona ha|i8> ok f»at |KSttÍ8t hann $]ii 
fyi^r víst, at hún mundi hinn l»gra blut úr 
bitum bera ^ ok át hún vœri nærri pvi at prot- 
um komin af mœði, var ok vi6a klipit hold 
h?«iinar frá beinupi y br^ðr Sörli pá sverfii sinví 
\Mt skjdtastaf ok býðr sínum mönnum at velta. 
Ifð M4auj höggi* haQQ framan at skessunni á 
þrjdstit, svá ati beini stdðj við ^tta dlmaSist 
l^ún ^vá mjök, at hdn setti sínar klær fyrir 
brjiíst Mánu , ok við pat fellr Mána i dvit niðri 
greip tröllkonan f»á einn ásj oklamdi meðhon* 
lun alla menn kondngssonar til dauðs i einu 
böggi} en konúngsson höggr tveim höndum 
á vánga skessunnar, svá aftók alla vángafylluna, 
ok hljdp þar útaf sverðit, svá at J^at tdk snndr 
i miðju ás þann, er hún varðist með; við jþetta 
dlmast hún, ok setr sínar klær fyrir brjdst Sörlay 
svá hann fellr viS í dvit, ok í Jþvi kom Mána á 
fætr aptr, ok réðst f móti skessunhi; raknar 



S^ K. SÖRLA SAGá! áTEEKA. 4,19 

pá SSrlt vMS, ok lagði síriu srerii í kvi5 skesð- 
unnáir^ srá útgekk oddrinn um bakit, ok varS 
|>at hennar bani, varii niS Máíia hárSla fegin, ok 
pakkaði Konúngisyni fnörgum fögrunx orðum 
liðveizlmia*, bað kerlíng hírnn fiá með sér gánga, 
ok kvnlS hcnum mál |>ikja xhundi at sjá grípina. 
' 6. ' Sfðan tók kerlfn^ npp hérklæSi ok 
s^er^ Mtrligt. pessi hérklæð!, ét^i hún, 
sdtti ek út á Sérkland. tiIMáskabertis kéisarai 
pk f^áu" bar foríum hinn íniklí kappi Pantí- 
partis^, ^étn eptir Agameáinon keisBya* stýrSi 
Gfikkla^di, eru ]þau sv& gdð^ at aldreí mun 
xrókkut sverS á jþeim lésta, hvar sem f>ú 
firáinkeínr undir menskra manna efir' trölla 
hðtidum, ók enginn vœtta mun svá heitt eitri 
sfpýa eSr eldi, at (eim granda kunni; en 
éverðit bítr allt eins stál sem strá. Konúngs- 
*sön tdk nú við gripunmni ok |iakkaSi henni 
irhe^ mðrgum orðum jþessa útvegu, leiddi 



1) ok'dnSa Mm ktarlfaiga í gj^a , r» koiubigttMi ' aijl 

•'•tiv^r ; g«kk lianii nú til Mengry ok tyaf af iim náltiiuu 6 kap. 

At momi spyrr konúngsson Mánu, hyer sú kafi verit, sem vi^ 

'lmna líafi leik átt, en hiin kvktF þat haía Terít systur'sina af. 

TrolIaki)öÍ ár Mundiaíidlluin ; er þat efni til deilu okkár, at yUí 

feilf^um eimi gullhríng eptir íb^ur okkar^ en fyrír þat at ek 

rar eldrí, na'^i ek hríngnum fyrr, ok hefi ek honum síd'an haldit 

méd* slyrk Skrímnid, karb mihs; þ^ hefir hihimlk jafnailáklagaty 

' te' hefir þ6 aldxi' alvamga sik í frammi halt, fyrr eott . ^txlmil- 

it' yar dau^r, en nú hefir þii vxttí fraegðf þinni ok hreysti leyft 

mík úr þessum vanda,. ^. v. JS. >) Pandarus, B. SJ kon- 

I> d 2 



420 SöKLA- SAi&A STORiCAk (^7 K. 

kerUng hann út iqe^ ^aratiUgum gjöfuxD) bk 
skildu pau með . vinátt4;ii ste koniingsaoi^ |^i»r 
á. skip^ pk siglijti hitt bei^asta, $eix|. þyr ga^ 
heim. til Noregs, hitti Ipiann ^r ;{0i^r sinn 
heilau á bófi, ok alla vini s£aa$; ^pg^i ^^á 
Sörli allt hitt sanna af sífiifm f^rð^ipiy' okpeim 
frœgðum er hann vann 4 ^l^l&9.^f ^ Sa|; kon* 
úngsspn nu faeima hjá föðifr sínuQL ^^.vpti^ 
inn,:ok bareiffi neitt til frétta. 

7. Nur víkr sögunni \i\ HaraJl^ l^qwog^ 
Valjdimarssoinari er stýi^tveimhlutumNoregs, 
á.mói;8 vii^;Erlíng konúng, sem fyrr er ^ umgetit, 
,at eum 4^9 ^^^ hann .aat;við drykkjuhor^, 
.gengu 12 menn í höUina, ok kvöddu; koif- 
'iin£ : sniöUu málii svá mælandi: tveir brœðr 
eru :hér rkomnir vi$, la^d J>itt, v^tc^ allt ^ 
Morlandi, m^ð 12 |>úsun4ir .manna vaskr^ t^ 
'$trið^y annar : peirra . b.rœðra heitir Qairð^y.eiL 
annar TjcSEl; viU nú Garðar .festa ddttur |>lDia 
Steinvöru, ok er |>at allra manna mál, at 
aldr^ iái hi&n vaskara mann^ gef nú,-herra 
konúngr! skjdtt svar til raððu minnar ! sagði 
sá, sem frambar erindin. Konúngr svarar: 
fyrr skal hverr maði: hér . í Noregi dauðr at 
velii hníga, enn ek gefi svá leiðu trölH ok 
mögnuðum berserk ddttur mínay ok seg j^ú 
(eimbrœðmmy át ek muni koma til mdts við 
'liá strax at morgni með allan minn stríðsafia* 
Sendimenn gengu nú til tjalda| ok kunngjorðu 
fieim brœfirum s{n erindisIoL £n Haraldr 



7-8 ÍC SöllLA SAGA STERKA* 421 



' • f 



lonúngr Kt hérboS uppékerai' ok* baí hvérn 
xnann koma ' til nidt3 víð sik, er skiliii kynní 
at valáa; fékk kondngr vel 4 J>úsundir< 
strfSsmanna, liélt konungr nú útaf borginni 
með allan |»ennan her mdti peim bræðrum. 
Eh er peir urðu slíks yarir, héldu peir pegár' 
á mdti með allan sinn her, ok sldu ná saman 
fylkíngarnar ; urSu pár skjdt umskipti, ok er 
'þat ffjdtast af at segjá, at f>eir brœðr éyddu 
8vá Íljdtt liði konúngs, at fátt stdð eptir lífs 
áf hans hermonnum; en sem konúngr sðr 
pettáy bfðr hann sínum mönnum, sem eptir 
eru, at shúa heim til borgarinnar, hafði hann 
jþá eigi nieira enn 3 f>iisundir>, ok hleypti 
konúngr undan meS |>etta liS í borgina, en 
peir brœðr eltu fldttann aUt at borgarportum, 
ok lauk svá stríðinu. 

'8. Hataldr konúngr hMt nú ráðstefnu 
viS liS sitt, hvat til bragðs skyldi taka f peim 
vanda ok nauSsynjum, er peim voru nú at 
höndum komnar, eh pat gjorSist á peirra 
atefnu, at öllum pdtti ráSligast vera, at sendt 
væri til Upplandarfkis; ok gjörS orS [meS skrif- 
ligum boðskap' Erlíngi konúhgi oksonum hans, 
svá J>eir kæmipeim til hjálpar, meS svámiklum 
her erpeir kynni til at fá hitt snarasu; ok var 
núj^ettastaSfest. Sendikondngr núl2 menn til 
Upplandaríkis ; tdkst |>eim vel ferSin, ok báru 

«) 12- þ., B, 40 þ., C, Ð. •) 3 hundru* ok 30, B, ^) 



422 SÖELA S^GA STBEKA^ þj^ 

Jeim f eíguni brófinT, en feir br»gíavi|f ^^ijitt, 
er peir fengu pennan bQfiskap, ok bM^U e{ 
stað frá Upplöndum^, ok léttu eigi fyrr, enn 
J^ir fundu Harald kpnúngi urðu nú fy^ 
peim bliðar kyeSjur, pk bjuggust ^gar ás^mt 
elUr til bardaga, riðu siðan útaf bprgÍQn| ( m^t^ 
leim brœ^i:u|n% en |æir brœðr kpmu' senn i 
jnóú ])eim frá herbúðum s(nun:]| n),e8 l^lfiTpfi^ep^ 
ok bansettar h^tjur.. Einn mað^ í };ði ^iira 
br^ðra hét Lo&inn, h^nn bar nierki |ieij^a> þanii 
yar ff Polexi% stór yar hann sem .ri$^ qk plíkr 
dllumxiiönnum fyrir sakir^fls ok iilili^)?ar ^sýjKid- 
^r} bansspjötvar sex' álna á len^^ en j^riggJA, 
spanna á digurð } hann reið eí|)ui^ fíl, o^ lamdi 
ineð sinni staung bseði menn qk hesta,. syá qllum 
stóii af pessu^i dvin mikill dtti;^ai^ði b^nn 
lángt undan hernum, ok var orSinn 15 m.anna 
þani, áðrennfylkíagarkomusa^an* En erSörli 
sá fiettajreið hann Þ^ng^^ ^^ ^^V^ Lo^infi var f^rír| 
ok lagði til hans noLeð sinni staung^ vegr l^ani^ 
^fðan Loðin upp, ok snarar honum. úr spMiniim 
xneir enn }5 fet, sv& brotnaði í honum bv-ert 
be^n'i en $em |>eir br^eðr lita, at Loðinn fellr| 
tdku l^eir til ákaQiga at dlxnast með J^ ^Íu 

') boðr, B. ^) metf 18 hundruð* manna, >. i/. B. ^) i énnan 
lýlUngar arm gekk fram Erlkgr komingr, son hins Aii^á AMm>-^ 
nkenvs hertuga} hann var lir ^aumudal aíyitaj^ lir Noregiy þn^ 
aæst Sigvaldi, son hans ; en i annan lylkingar arm^Tar Harald|p 
konúngr, en Söili hinn ster^ gekk fram* undir merkí, allr 
•táli klœddr til handa ok fóta, b. v. B. **} Falsler, B. ^) Í2, 
Bi 5, C; 15, />. 



, » 



8 lE*. ^ SÖILA 6A«A 6T£AKA. 423 

•t JAetfQ hu|^u eigi auaat) enh þeir dlmir 
V0ri orðniJtS ok ríflr Ttffi pá par at) seiii Sig* 
valdi koxlupgsðoa var fyrir, ok hyggr, at baná 
flkyldi aitt líf látai en i pessari svipan kemr,at 
Sðrli hinn aterkii ok höggr til Tófa, en petta 
var •em tfgjdrt, pvi eigi beit á hans batisettan 
búk meir enn á stein kœmiy ok nú stiga fieit' 
báSir af tinum bestum^ ok gángast at knáligá^ 
8vá at hvor^ sp^ði annan^ hafSi Ttffi btögð í 
frammi á ymsa vega^ ok tfð nú íörðina allt 
til knjánna sem blautan snjtf, en Sörli sttf6 öU 
brögK hans af sér hreystiliga) pá mœlti Sörli: 
|»at hugði ék at si^num^ at ongvir i heimin- 
um mundi meiri menn enn ]^eir af Affríka, 
en nú lízt mér ]^t lygar, ok hitt mesta drafl^ 
ef 'þú he&r eigi meira fnrtftty enn nú hefír 
^Q i frammi látit, svá mikill gárpr sem þá. 
|iikis( vera} ok við petta hamaMst Ttffí, sem' 
2nest hann kunni. pá mselti Sörli : pú, bitt. 
blauða itf I ok hin fordœmda fýla ! skalt nú |>at 
reyna, hvat vér norskir veitum slikum gestum, 
eem þú ert, sv& ]þá purfi síðr at lánga til f undar 
við oss i preif Sörli |>á i eyra á Tófa, ok reif í 
burt af honum alla vángafylluna ok skeggit 

') B &• auk meira þe*m ^Uí : Ri^r né. Gtr^n' at, |iiir seiu 
Haraldr konángr er fyrir. ^ Nd kemr at T)örli liinn íinuski, 
hana ^ar Lonúngsins rentumeístari, ok höger til Gard'arsa Yiíng- 
ann, ok aí eyfat m»tS ▼ángafyninni ok ftkegginu, ok á ðxlinsf, 
svá «1 i beini ttód*, skein mí bera jaxla hans sem eina haiiiargja. 
N« snérist Gar^ar vid" Tjörfa, ok kiyfr hann sundr í miíju, i - 
(lessu kcmr atSiggeir, sren^kr maá'r at œlt, liann var koiiúiigsiiis 
kanflelBr> liann hjó til Gar^ars þvert um herd'amar, en Gar^ar 
an^rist vi^, ok' klauf Siggeir at endilaiingu. 



424 SÖBtA SASA STEftKA. 84 R. 

dk niír at brfngu, varS Táfi fá mjök öfrifo 

ísýndar, brást hann fá £ dreka líkfag, a£ f v£ 

liaiui var mjök hamramaír, ok bWs nú framan 

tSðrlasvámiklu eitrij atundrum gegndime^ 

Tartrifivælu, enSörli hjd í^essudrekannsundry 

ok lct Tófi par líf sitt; féU Sörli þA i övit fyrir 

hans umbrotum ok eitrsblæstri } en er Garðar 

g^ stan brdðurat velli hníga, varði hann ofrmáta 

tryUr, ok reiS nu 'þar at, sem Erllngr kpnúngr 

var fyrir^ loggr hann f>á til konángs sinú spj^Sti, 

ok snarar honum úr söðlinum meir enn 20 fet', 

svft at ð rifin brotnuðu í annarri siin konúngs. 

I pessu raknar Sörli viS, ok er hann sér föður 

sinn feldan, reiö hann pángat at, sem Garðar 

var fyrir, ok höggr til hans sínu sverði, svft at 

hann klauf höf uðit ok búkinn allt at söðli nij$r, 

ok féll Garðarpá dauðr af hestinum; ráku peir 

hú pegar fldttann brœðri Sörli ok Sigvaldi, ok 

drápu hvern, er peir náðu, svá at fátt eitt 

komst með lífi á burt. 

9. Síðan hvurfu peir aptr til valsins, ok 
Utu kanna valinn; voru pá heim fœrðir til 
borgarinnar konúngarnir Haraldr ok Erlíngr, 
ok jþat sárra manna, er græðandi var, ok varpeim 
öllum grœðsla fengin^ urðu peir brátt heilir 
sárra sinna konúngarnir Haraldr ok Erlíngr, 
ok var þi pegar tilbúin ágœt veizla öUu stdr- ' 
menni ; |)akkaði konúngr peim feðgum frægi- 
ligt fylgi| f>d einna mest Sörla hinum sterka, 
jþótti f>á eigi á Norðrlöndum vera frœgri maðr 



enn S6rlL Haraldr koBÚhgr 'mfáki'tiliS&las 
hver laua villð ]þér nú af oss k)é8a.fyriryðra 
liðveizluy tem pérhafið* oss sýnt^ ]>ví.ef véc 
heföum eigi yðar vBskleiks atnótiity ' mundi 
Norvegr allr úr hendi. oss f skál ncb . yðr ^t 
kunagjðrai at Öngvan hlut veit ek pann i minni 
eigU| er yðr skal ofgdfir vera, hvers sem óska 
vilduðj var pat allra manna mály. at koniíhgc 
mundi vilja gipta Sörla ddttur s(na9 '^f hann 
vildi hana kjdsa, en Sörli svaraði .máli koor 
úngs á jþessa lei5: herra kondngrl sagðihanzii 
eigi em ek svá náumlátr^ sem. jþræll j^urfandiy 
at ek vill mútur taka á afli mínu, QiAtti ose 
heldr meiri sdmi j at vor fraðgð mætti . sem 
víðast útborin verða j heldr enn I>igg)a gíafic 
af ySr hér fy riry ^at (er) i f jarlœgar álfr fœr^ 
ast mœtti'. Eptir petta. var lokit veizlunni, 
ok heldu allir höfðingjar á burt, hverr til sína 
heimkynnis ; för Erlíngr ok synir hans til Upp- 
landaiikisy ok voru áðr með sœmiligum gjöf'- 
um útleiddir af Haraldi konúngi ) ok sat nii 
Sörli um kyrt I»enna vetr. 

10. En er vora tök, Ut Sörli báa til 
ekip sín^ ok lýsti |yvi yfiri at hann vildi í 
hemað halda um sumarit^; sigldi hann síðan 
hurt af Noregi^ var Karmon, fóstri hans^ me& 
honum sem fyrrj herjaði Sörli nú um vestr* 
dtt' [veralda r, ok* helíst um AfFríkam allt út 

<) heldr |»stti oM þat meici list» at frvgéT Yor aiikist, STÍ 
niargir mœtti þat fregna, heldr enn þiggja fégja£r af yðTry B^ D, 
^) hafé'i hann 4 skip úr landi ok60 manna, h, v» B, ^) þann^ 
»^ '-'; Eystrasalt, A^ D. *) », ií I>r fywt um Frisknd ok 



1 



42$ SöftLA 8A6A; STEaKJu l(Mi K» 

at RAuSahflfi; í<hm&i8t fiokiuiii tnaif^; 'gdiír 
gripir á 8jó ok lándi, hafði hann nú fengit 
trflf ^ skip, öU hlaðin tneð guli ok dýrm«^ gripi» 
•k vafít fitlk hitt Taskasta. £n ar jnjök irar 
áli|iit aumarit, vildi konúilgsðon heim aptr 
anúa til Npregs. pat var eitt kveld «)ök 
seinty at J^eir komu vi5 Morland hitt eystra^ 
par tdk Sörli^ strandhögg xnikit, her)a& á 
borgir og kauptún, ok rœnti slíku, er fyrir 
var&, ún h]ó til bana hvern, er fyiir atdð^ 
þir tdk*Sdrli konúngsson tdlf > menn ok tvo 
VraSry er hétu Börkr ok Bölverkr^ f»eir voru 
hin mestu iUmenni ok einnin hamramir 
mji&. patian hélt Sörli konúngssQn til Dan- 
merkr ok allt at Eyrarsundi; köstuðu þeir 
jþá atkerum, ok láu^ ^^ um nóttina. 

11. EUi at morgni^ er menn/ vakna á 
skipum konúngssonar, s]á jþeir inn á sundinu 
lengra liggja sjö^ skip, ok |iar í er sv& listiliga 
skrautUgr dreki, at hans líka pdttusl: peir 
aldrei fyrr séðhafa^ hvörkiat stærð uj^búnaði^ 
allr var hann stáli sleginn, ok guUi laugaSr'^ 
fyrir ofan sjdmál, |armeð stafnar^ hans. út- 
akomir meS miklum meistaradómy ok prýddir 
hinu skœrasta gulli, ok v^ svá f skurð^ 
inn silfri smelt ^ hann var ok fagrliga 
ateindr ok málaðr me^ állskonar ýmisligum 
litarhættiy grœnum ok hvítun^ý gulum ok 

, ■) 7, B. ») 7ih- hyrjar apir C. ^) 4 |,„„crrud', B. ♦) 8, 
C ^^ l'S^fi -B, D ; pendr, C. 6 J ok ve^rvitar, b. v, B. 



. ■ X # • • 

r 



I)|4uni| ,b)eikuffi q}; STprtuiiv -A fwsu^ fr% 
|(l|öf 8tóð iQ^$r '^ fúglu^ mikiU at Texti pl( 
%lílr^Sr >ft títaj jbifnn yar í Mjm* '^vnh ^r.öU 
^^F; :tí^?W 1>4»n»'pvetó íiaf^i hsm^I hendj 
l^pr|; ok Ijitrjiglíj pk er Sötli nálg^ðist drekr 
Vmn I heflsar haqi^ uppá . f enrni xnikla ni^ni^ 
q|c ^|iyfr; 'hverr er fessi hini^ stolti maðr, ei; 
f^r^i:, Jþe^um ítdra dreka rœSr, fr svft.fjrajn 
j^wpflj: iqe^ toikilli prýði ok pragt, at ðngVT 
af^,,hefi,fk. slíkan fyr^ seð? Hinn ipikU Tm^x, 
fJC ^ di:Qk9num 6tdð| znœlti: ^essi ini:|n eint^ 
(já.ver^^ ^lj ^isi Witii [þi^ dttasty né hrœddi^ 
y^ra fyri? ^r f$8a fr^Blum jþínúm, er fé^p 
f jlgja^ qk mun ek y$r lítit fleira segja. SorU 
Bofpltit. J^t ^ikjuipst ?k heyra, fit |>ér |»ikizt 
q^dði^ til at mœla við psS| en hverr sem (»4 
et^^.. munum vér pora at sjá yðr. áðr enn úti 
9^1 en f»at er helzt minn grunr, at |>etta muni 
veva Hálfdán koiiúngr Brönufdstri Hrí|igsson 
af l^í|ijöð hinni kpldu> hverja pú yannst af 
^^iari, hintim auðgai föðurbrpður mínum^ 
en gjörðir hann at slá', ætti mér pví eigi at 
|iikja kosta vant við jþik^ vil ^k mi bjdða yðr 
{«u^l f^o^ty at gefs^ \ mitt vald pennan gdð.a 
dreka, ok Jiér Jbr^ð s.yáj. hvert f>ér viUð. Hálí* 
dáu konúngr úxm\C\ \ lc^ngi höfum vpr (essium 
4i[^k«) stýft| ok^^b^iir hann ætið hajppsamx; 
y«i;ity .b^efir meK Qk ;opt mjBÍxa . fy^dr hann boð- 
ýj^í* .'^m ge fa \ix^ 4..)^»¥i'í íyrir öngy^ muni| 

') þtum^ A, C; mi, V, O. . i 



tóS SÖRLÁ SA6Á^ ' ÍJTÉRKA. 11 r; 

ok pdtt ek hafi land unhit áf , fððúrfrœnda 
]þmum, muntu svábúit'Eafá verðá. Var ]^á 
konángr œfareiðr vorSixm',' ok gekk liaíin ]^'i 
aptr ok fram um drekann, 'f^auð hann mözin- 
um sínum, at peir hitt' inárasta 'byggist 'til 
orróstu móti péssúm prfótum,' ók dráepi ]^ 
hitt fyrsta, var |)á mikít hark á drékáBumy 
ok var skotit fyrst [stdruni ásum^'ók grjdti, 
flettiskeptum ok örvumi gáílokum ö^ öxum, 
rkesjiim ók pálstöfum< ok allfahaiida vcipti* 
mn; yarð' nú mikit mannfally ok leið eigi 
Jengi, áðr öU skip Sörla voru eyddók'í siúidí' 
hrotin, útan pat eitt erhannsjálfr stýrSi, ekí 
Hálfdán konúngr hafði mist 3. Eiiín var sá 
maSr með Hálfdáni koniSngi, er pdri^ hét 
hinn sterkiy hánn var soni' porviðs ]ár)S| ok 
var 15 vetra at aldri, en pd hitt mesta mann" 
val ok fuUhugi, svá at enginn var hans fafn- 
ingi at hreysti ok drengskap um allt Svfávéldi. 
Nú er at segja frá Sörla, at f>egar hann slr at 
eigi mátti svabúit standa., pá hleypr hann 
uppá drekanuy er minnst varM y ok peir Börkr 
ok Bölverkr með honum ^ komust úpp í öðrum 
8ta8 enn Sörli y ok börðust par nú allir drengi^^ 
liga, éptir pví sem hverr hafði prek' til ok 
karlmenskuy hjd Sörli ok lagði hvern sem 
fyfirstdð, ok pyrmdi öngviim, en Jteir BÖAr 
ok Bölverkr gengu með ðtSru borði', par '^éiti 
pdrir var fýr ir. Hálfdán koniinjgr Br^tifóstrí 



^UxrMann. uíl fmm/ mtffi Sörkiy ^vhöggvMt 
^ir í ákali^i , málll jþar qá bfl»ii mlSítig biigg ok 
stdty * gðUc:> ^at 8yá UiigQDi tbm^. ^t hrwgi 
j^irra tiopaði á. h^aL hitt . taiiton$ta íyrir ^UÍrixiDy 
en Þ^ l^^^un heldr svá nm • aíðiiry. at HáU^jín Jqovr 
úngr t^ nt m«ða&tt .pv(aí;.haan var mSx; mjök 
zmtiUgP .gaipally enr Sðrli: rar 'þyl U^tugn^ti^ 
hQgjgAtrftstnnnar, seisK hann .sdttist langt i t^k 
Hú ,9t%: J^rast ídll^ 6 Hálfdán. konúng fisvk bann 
hor&ðJL-aptr at lyptíngunni^ ok var,.nœr þwi 
sem { at' .^rotum .komina af me^M^ P4i29œ)t4 
Södi : .(igg nú gri$| Hálídán konúngr ! ok.fiœttr 
umst við, Til ek ;(at. eigfr undir drfil0skaf 
y^Tí^mf, ,hy9r)» smt^á:/þpr :/fíU$ :»ér..gjöra. 
'&99Ú^&í m^lÚ *^ nú, fívMr ek með Jf^Xil&ilwiA 
l^l^Xdpfaugf: iOk mun :I»ik n^ hr^ðslní >9ta9d«^ 
aem S^iri aorAka fratndr f^tna > ok $k(^lta :«rft 
yiðbúast^. 4t liar ek.hefi aldrei gið mitt )»ffi 
yi$ .n^kktítn mannj ,pá mnn -svá. eim veira 
YÍðj þik^ : Sorli msdti ; :I>ú muaty konúngr ! vá^^ 
ver^ci, en ]|^ö aegi ek þét griðin vís. Siðayi t<$ku 
peÍFjeipr^aptrat berjast i anfipat 6inn ,s^li;ákafl- 
ígai .#$ livarg^ sparði appaxi) ok var J^ lánga 
]irið } , cm 6vá fdr sem fyrr at konúngfr >iv)paði> 
o^ var Jivinaer sem komi^n at aptara ^tafni 
djrekans, ok sigraði hann |»4 syá miki^ige.mofði^ 
at valla mátti hann halda avepðinu. p4 ms^ltí 
Sörli: enn býi^ ek p^ gicið^ konúngr! ok sætt- 



436 SMtlA SAfiÁ ST£ftKll 11-1^&. 

iiitittti^,rvil eli {iáirfcð^nflðtt arc^Mp ^yðr- 
Itta, jhireéýBi smtktá >^hr^viM vi$i mik akka. 
Ilálfdáá feönúágp m»lti:* tcftd^mii' rei^S}'^, 
ídtti l^igg^ nofeknt' jíkí Ifoijók fyrt slial ek- lífit 
láitfiMðilir^yttti oli^rettgskap, antí. d& gálig4 
a«peðftari»J^íhlim>boÍhiítfi' pá 'niækif^flir/ úk 
Tk^9^ hÁÉm ötígTM brú uevðan af sét upp firi 
}iésá«r9^1x^ babíi fiá' sví^ faart ók tftt, at kon^ 
lAngtf ktm: ðfagri^ttm vi^ffrif mfieQi sakÍTy til 
péss at '8^?t0it ^ám 4&r iMndi haiis, henÍiSorli 
frat pégnr á loptiv^k l0giti. f^ví fgégnunl korí'' 
úngvliafei Hálfdán kondngr ald^'éi ' f engit sár 
ri& kn^ig «f nokk^uni mannL Lát koiíiúngr 
}aif &f*8iitt rtieð g<58a)í orSstýr. ? ' 

' 12. 'Ná er at gréinafrá póii áterka, at 
hðfnn;h}ö hiðr menn Sörlá, sém' hrátf' hría Tvri, 
6t>4'at^öHum var dauðiiin'vfe, er'eigi faopatð á 
hð^l 9fm honum j nú sér Bðrkr ^ettay tifet nú 
ftamj (ok'höggr til:)pc5rísi sem méstkann kannj 
en ér pdrir ^ðr vfðán dauða sinn, hle^r hann 
í lopt upp aptr á bak yfir slána ^ ok kotn jþar 
Hiðr í sVerðit , ok • váiCS {»ar' faðt ; yúí^ Berki 
seint uni , at ná aptr sVeVðiiuu i éa> er ' ptfHr sér 
^t, greip hann upp mikit tré , ér hjá honum 
▼ar^ ok laust pví i' höfuð á Berki, svft hauánn 
brotna^; laut nú p<$rir við böggit, ok í j^ví hjd 
Bölverkr um |>verar hérðar honum>'svá pdrir 
var nær sem fallinn^ en eigi beit á'hans brynju. 
Nú snérist ' pdrir við Bölverki , »greip sinni 
hendi um hvorn fdt á honum ^ ok sieingði hon- 



V 



var |>á svá xnárgt lið Sö^la koxpit^á.drekmin , a^ 
Pdiir $4 ^i.tt Qyæmia ^ ok ^at hapA I9pndi ; brátt 
ídvh&l bQrinn vefða^, okJ^nÐ^b s^í^fam,Héi^ 
dáU kon4og falUn^, tdj^^ianDf 41>at rá^, at hatttf 
}^p fyrir borö. áid^ekanunaií ^ok syjwJti b4t( 
}iiawa5ta til landsi [|>e$3 er ríð* fyrirj^igurjSri 
^:er.lexigi haiði fylgt Hilfdáni kfmiingi BíTöqu- 
fd$tr^9 pk tdk hann vxð honuxn allvel'. En 
^ptir hfl^dagan tdk Sörl^ drekann á *9itt. yald^ ok 
«lla þ^ . gripi er Hálf dán koaáiigr hsdii átta^ 
'SÍigldi haan nú heisi til Noregs^ pk hitti brátt 

föfiur sinn, frœpdr pk vini heila á h^« ok 

> 

Varðrp^r fagnaðarf undr j innir |>á Si)rli kpQ^ng^r 
soa allt l^itt Ijdfiiastii af ^ínuxn f erðun^ f^tí pdtti 
n^rgum h<9ium n^ikil frægð aukis^ hffar j þes^ 
^x'i ferS) girntust |i4 sexn fl^stir fít Bfik.ár^lu^vi 
.Skpauta;» var l^at allra maxma má\,i at c^i 
xxu^adr fíiiiDfli^ be^ra jaðr vegligra skip>>i l^vorki 
at stærfi né. bdnaði. . . i. . 

4, 

; 13w Eittsizm var j^at atpeir gengu.á.tal feðg^ 
at^ Erlípgr konúxigr ok Sörli; Þá mæltiflirlíxigr 
konúngr, at sv& inæUi Sprlij við bii^st^ sem af 
hrátt mundi honuxxi diíriðar von af ^eim brfððr? 
um Hálfdánarsonum , er fregnuSu liflái föður 
sins. Var nú skjdtt viðbrugðit, ok sOfnuðn 
J)eir feðgar liði um allan Noreg, gjörðu ^eir ok 
Haraldi konúngi orð^ at hann sendi |>éim 
nokkurn liðsafla. Ok er (essu ,var öllu ráðit^ 



48& SðHlA'SAÖA STfcftRA. 18-14 IC 

hðfM pe$r sWkaii vúíta á sj^f ^ag ok B(fet,'^ 
væn(ti*á liTéifi ttunda tffriðar. 
' ' ' '14: IBnéer ná at geta pesau na^ffty at pdr- 
irðtérk! kbmðt til laddð, [Mm fýrr varfrásagt'^ 
hSlfti SigUfK kénúng, 'ok inti honum alit hitt 
safi^á uttlfráfkllHiálfdánar konðngs ; Iirf.tti*^eim 
ðllutn^ átiHkir ft^ttir ^ ök þó einna mest SígnHii 
konúngl; Draldist pdrir ]^ar eigi lengi, á6r 
konúngr f^kk hbnum ákíp'ok inenn til Svfarík- 
is; sigldi þtf rir pi hitt heinasta til Svi^jtfSar^ ok 
ttfk hðfn nœtri borgihm Litidorum^y er f^ var 
höfuðáteðr rfkisins; Hálfdin konúngr átti ^r 
tm 8jni$ hét annarH6gni, eh annar Sigmundrj 
dtfttur átti hann, sem Marsibil hét sem.mtfð* 
ir hennar. En er ptfrir hitti menn at máli, 
fregnar hann at Högni ér sigldr úr landi til 
Astro, hertogans af Englandi i gengr nú ptf rir 
heim ' til ' hallarinnar , ek sfðen inn fyrir Sig- 
mund kondngs^on, {>areð hann sat með hðfö- 
ingjum öllum ok vildislýð, kveSr J>á ptfrír 
konúngsaon, en hann spyrr pegar fréttá, ok 
hvort at tlálfdáh konúngr værí með . heilu ók 
höldnu aptrkóminn , en ptftir svarar máli hans 
svá : mikil ok ill tíðindi er nú w greina af vor- 
um fer5um; fráfall Hálfdánar konúngs, fðður 

<)á Ejranundí hitt beinsta til lands, létti hann eigi, fyrr enn 
liann kom tíl Damnerkr; en þTÍ líki styrð>i Sigurðrr, ér lengi 
liatt^i á&t fylgt Qiardám koni&ngi; þat xiki rar errd-aland Hálf* 
dánar konibiga, ok hafið'i hann sett Sigurð*, fóstbród'ur iinn, þar 
yfir, ok gjört hann þar at konúngi; þórir létti eigi sinni ferd*, 
fyrr eaii haan hittiy B« ^) þannig Ay.Cy Ð; t/. i B. 



14-15 K^ SÖKLA SA6A STBAKA. 433 

yðvtrs j rán ok missir drekaiis Skrauta ok allra 

konúngsins dýrgrípa. Innir nú pörir allt hitt 

sanna frá 9 hversu at Hálidán konúngr var feldr 

af Sörla hinum sterkai ok allir hana menn 

deyddir} brá öUum mjök lítt við fiessi tíBindiy 

ok allrahelzt drottníngu , (viat hún fikk hvort 

ömegin eptir annat , til pess at hún sprakk af 

harmi} varS nú exm meiri sprg enn áðr; var 

hiSn heygS at ^omum si8 virðugliga, ok erfi 

. drukkit eptir pau^ bœði konúng ok drottningUy 

var ]>ar mörgum innanlands höföingjum tilboS- 

it. Ok at afrunninni hinni mestu ökstinni ok 

)iarminum eptir jþau konúng ok drottningU| 

'þá hélt Sigmundr koniíngsson rátstefnu um 

|>at, hvat tœkiligast vœrí i sliku tilfellii sem 

nii var peim á höndumj en öllum (dttiráUig^ 

ast, at sendt vœri hx&f með boðskap á fund 

Högna ok hertugans Astro til Englands sem 

skjötast. Yar nú svá gíört| fdru sendimenn 

aina leið, ok sigldu til Englands, tdkst f>eim 

vel ferðin^ ok báru bréfin ^im Högna ok her* 

tuganum. £n er Högni fékk tiðindini lét 

hann sitt skip hitt snarasta tilbúai ok baðhertug* 

ann eptirkoma me5 svá mikinn heri sem mést 

hann kynni til at fá. Játaði hertuginn pvi 

brátt| at svá vera akyldi. 

1& En áHr enn . Högni skyldi til skips 
gánga I fdr hann at hitta drottningu Marsibili 
er átti Astro hertuga^ ok innir henni allt um 

FOMVA&DAB SfSVa NoADB&AVSAi 3 BiMhU E ^ 



434 SöRLA SAGA STKRKA. . 15 K. 

fráfall Hálfdánar kondngi, fö6ur f)eirra ; bu er 
hún Heyrti pat, varS hún svk .rei& ok sorgbiún^ 
at hún féll 1 ÖTÍt hvort at öðru $ en er hún yitk- 
-aðist ok raknáði við| baö hún pángat kalla 
iiertugann ^ ok kom faann jafnsnart á hennar 
(und, tdk hún jþá til málsy ^ok sagSi: glöggt 
^ik^nmst tk j^atsjá, at hvorugum ykkarUögna 
finnsft* mikit til uin fráfall f&ður mins , ok er 
]>at auðséS, at allr dugr nnm úr ykkr vera, 
at vekja hefndir eptir hann, ok sú skömm 
mun uppi vera , á mefian Norðrlönd byggjast, 
ok i allra 'minnmn höf$ at aldatall^ at Hálf- 
désk konúngr hafi eptir sik látit avá dygKar- 
laúsar* liddur, ok leiðar geitur, sem pér emð, 
er allt kunnið hrœðaat sem hinn blauðasti 
héri^ ok Vœri pat nœr mfnu skapi, at |i%r 
fengjuð mér vopn ok herklœi^i, ok mundi pá 
aldrei kttiina miðr at fata , enn y ðr f err nú öU- 
um han6 vandabundnum ^ mœtti pat svft verSa, 
' at ölluln yfir mundi ^at til öeúdanligrar skamm- 
ar dk svívirSn snúast| svá lengi sem liiðuS, ok 
setn meira, {kí um er vert, eptir dauðann, 
ok vttri pá betra með seemd aft viera fallian fyr- 
ir vopatnín dvina sinna. Ok er faenni var Tunn* 
in hín mesíta reiði^ stdð hiSn npp^ tdk hertug- 
ann í fáng sér, ok lag% faeiidmar um tiálB 
hpnniá grátaxidi, ok tnœlti: virð jþú til elsku 
mfna ok mannddm ^lfs ^ínft^ at iþú 'faefnir 
fððrur míns'á peim Ijótb ok le^ þfeaí^fnhj sem 
hann hefir aíf dögnm ráðit, pá mœiti Hogni: 



15-16 K. SÖRLA> 8Á6A 8TERKA. 435 

▼ertu AæVj sjrstir ! pvfat svft skulum vér hefhd* 
ir vekja^ epiir föSur vorn^ at pér skal vel Ifka. 
Húnmwlti: helzt treysti ek p2r, bróðir! hér 
til, at jj^ér muai bezt fara hér um af ná.úngum 
Torum. Gptir ^tta kvaddi Hðgni hertugann 
ok ayatur sina, ok sigldi heim til Svíaríkis; 
^ drrf hann nú saman múg ok margmenni , ok 
•íiiaa mœlti Högni: ek mun á burt verða héð- 
an*, ok vita^ hvat ek kann finna til Sörla hins 
eterka, fivf eigi mun hann vísari vera í Nor- 
egi enn annarstaðary en Sigmundr, brdðir 
minn^ skalJbafa hér laQdstídrn^ ok halda stríS 
ivi6hann, kmuii hann hlngat vitjai me6 styrk 
pdris sterkay ok annarra hðfðfngjay ok vera 
Tii6 honum búnir nött sem dag, ef hnnn kann 
her atatbera, en ek n^un hitt snarasta ^ptrkoma, 
er fceri gefst. Öllum pdtti jþettá bezt fallit 
vera, sem Hðgni mælti fyrir, sigldi hann nú 
burt af Sví]þjd$| ok hildu hitt beinasta undir 
Noreg. 

16. tíins er nú at geta^ at Sörli kon- 
úngsson satheima hjáfððursínumíUpplanda- 
rf kiy ok hðfSu þeir feðgar samandregit ögrynai 
bers. Einn dag mœlti Sörli konúngsson 
Tið föður sinn: nú vil ek, sagSi hann) héðán 
burtsigla til Svfpjdðar, ok leita um sættir 
við |)á brsajSr, ef kostr er á, en ^ir skuluð 
bér eptír vera n^eð helmíng liðsins^ ásamt 



mttí þría-jibig U&áin», h, y. B. 



E e 2 



I k 



436 8ökLA 8AGA STERRA. 16 K. 

Hafaldi konúngi ok Sigvaldaf naínum brdiiur, 
en drekinn Skrauti skál útskipaSr iiggja til 
varnar hér fyrir staðnumj öllum |K$tti ftetta 
ráðligt. Eptir 8vá talat sigldi Sorli konúngs- 
son hinn sterki burt af Noregi austr fyrir 
landy ok allt at eynni Mostur' f sú ej erlukt 
hömrum stdrumi ok skdgi vaxin, sigldi miU- 
. um landsins ok eyjarinnar. En i peim sama 
púnkt^ sigldi Högni konúngsson framanvert 
við eyna, pk fdirust svá híá, at hvorugir hittu 
aðraj sigldi Sörli beint at Svíariki| ok t(& 
höfn nœrri borginni% ok lét hann par reisa 
herbúðir sínar. Nú er hins at geta, at Högni 
konúngsson sigldi beint undir Noreg, gaf 
peim vel byri| ok komu við land at höfnum 
peimi er láu i nánd Upplandaríkiy ok er Jþeir 
nálguðust, litu |>eir |»ar jFyrir sér liggja 40 
skip, ok sáu f)eir J>ar ok kendu drekann 
Skrauta; kom ]þá reiði ok grimd í hjarta á 
Högna, ok mœlti hann síðan:.auðséð er pat 
nú, at heiína mun vera Sörli hinn sterki, pvíat 
hér kenni ek drekann Skrauta, bað Högni 
[j)á skjdtt^ leggj^ A^ $kipunumj ok svá var 
gjört. Sá maðr, ,er yfir var settr drekann, 
hét ívar, [hann var af Finmörk austant, einn 
gdðr riddari. pá mæltiHögni: pér, hinir leiðu 
J)rœlar ! skuluð pat vita, at ek býð tvo kostiy 



») Monstr, TÍtngly D. ^) þat s. sinn, B, ^) höfuá'borgiiini, ^ 
B. ^) festa rau^a skjölfcla vid' ti hverja, lag^í nú skjótt til- 
hafnar^ ok bau^' sinum mönnum at^ B. ^) v, / 2?« 



16 K. SÖRLA SAGA STEaKA. 437 

annar er sá^ at þér gefiS á mitt vald pennan 
giS5a*dreka, en sa annar, ef jþér ?ili8 eigi ^enn- 
an^ at þbc yerið |>á fét ok Qör^ meian .^rek 
tilvinnst fyrir oss. ítar' svaraði hans málii 
ok sagði pat ongva von at hann uppgœfi 
drekann. ViS j^etta varð Högni æfareiðr, tókst 
nú at skömmum fresti með j^eim hinn snarp- 
asti bardagii ok var þi eigi at söki^m at 
spyr ja $ eggjáði pá Högni sína menn til atsökp- 
ar, ok mælti við einn sinna manna, er Svalr 
hét': pat hugða ek, at 'þú mundir vera gdðr 
riddariy en nú vill mér eigi |]þat reynast. Svalr 
mælti: ef ^enginn pinna manna, konúngs- 
&on! gejt^r tæpiligar fram enn ek^ pá má 
ek makliga sneipu liðaj ok i ^essu hljdp 
Högni fyrstr uppá drekann, ok með honum 
Svalfi hjó Högni þi ok lagSi hvern sem fyrir 
st^dð, ok |>yrmdi aungvum, en Svalr gekk með 
öðru borðiy kpm ívar þá ímdti Sval, ok höggr 
til hans, svá at Svalr féll flatr niðrý ok bldð 
rann ákaft . af inunni hans ok vitum. pÍL 
mælti ivar: segðu heim til Sví|>jóðar, pi þú 
kemr þar, at þú hafir hitt oss Norska fyrir, 
ok vil ek nú þó bœta j^ér, ef pér |>ikir eigi 
duga. pá niœlti Svalr: lítt veiztu pat, löðr- 
menni' 1 hvort við erum skildir at svábúnu 
eðr eigif spratt nú Svalr fimliga^ á fætr, 
greip sinni bendi um hvorn fót ívari , ok 

*) iWski, b V, li, ►) iinnn var hnllenzkr ok góé^r riddaríy 
í. V. B.' \) lodUari, B. ♦) /iir v. bla^ i C. 



438 SÖRLA 8A6A STBBKA4 16*0 K. 

[slengSi honum mtr'^ STá hausinii brotMði I 
^niátt. þá mœlti Svalr: Btk plttgnm TérSventfc- 
ir mt gjöra refunumy nær peir gánga I gildp* 
una, ok hlœgír mik ^at^ at eigi munfir þú 
frettir heimsegía Erlingi konúngi En er ívar 
var falUnn, hafdi Högni gagnrudt drekann, ok 
var ^etta allt ja&isnart i semii gengu nú 
állir á hönd flognay aem eptir voru^ tók 
Högni . pá drekann á sitt vald, sigldi ^ siSan 
heim til hafnar, ok lét ná pegjar reisa her* 
búðir sinar skamt frá borginni Erliogs koa- 
iSngs. 

17. En at morgni komanda, er Utt vnr 
Ijdst, sendi Högni 12 menn til hallarinnari ok 
var Svalr fyrirliti ^eirra, bað Högni at ^eir 
segSu |>eim Sörla hinum sterka ok Erlingi konr 
úngi, föður hans, at hann biði þeim bardaga 
]^egar samstundis } föru nú sendimenn, ok létta^ 
eigi fyrr, enn peir koma i höllina, {>areð Erlingr 
konúngr inni sat meS öllum sinum höfóingjum 
ok lendum lý^^ heilsar Svalr uppá konúng^ ok 
mœtti svá: Högni, sonr Hálidánar konúngSy 
hefir oss hingat sendt, ok lætr kunugjðra |»é*| 
koniingr ! at hann býðr Sðrla hinum sterka bar- 
daga, ef hann er hér innanlands, ella sjálfum 
t»vr| ef hann er eigi heima^ ok vill nú Högni 
hefiia á ykkr feðgum makligra svivirðinga^ uggir 
mik eigi muni ykkr betr faray enn jþeim leiða 
J)rælum, er verja skyldu land J)itt ok drekann 
Skrauta, hverir fljdtt fcllu fyrir oss, sem ragar 

I) sló vi^ farstoLLíiin, 1>. 



17-18 K. SÖELA' SAGA^ STCft&A. 4Si0 

akógar^Hr ; lítisl; wki ^init meno, kpndngrl 
heldr fauglausir rerá, ok h«ldr hendtir til 
at þídna hér i höU l^ianiy heldr é&á faardagá ' 
þalda vi6 vaska iBtri&menni pá af Kúrlandi^ 
ok Köldu-Sví|i)ó6» þvi er I>at mitt hitt bezu 
ráð| at f>ú gefir |ák fánginn ok allt j^itt ríki á 
vald Högna undir pá miékun, seni honum þikir 
pú makligr til vera at |>igg)a, p4 mæltí Erlíngr 
konúngr: eigi var luikan fráUorfin Höffiáy 
er haannáSieinum f>TÍlíkUm, senr|>i&' ert^ þvíat 
mörgum mundi miðr iara at fiytja erindi berra 
síns eniil>dr| skraCarÞu eigihiig úrossNorskum 
með f tdryrðum Jiímim 'ok drembilæti, vœri þaZ 
makligast, ek léti heing)a pik á gálgafyrir d)örr- 
ung JfioMj ok kendi þhx sra, at ItíLka eijgi pvilikt 
við fleiri. Svalr ínælti: ejigi er ek hræddr iim 
^at^ eðr fyrir pvi, ^tt &amkomÍ9 núihdi {>ín 
þá at illu meir ok framar getit verða^ enn ano*- 
arra höfðingja allra^ sem^úsi&r grið gs^r sendfi- 
mdnnum. Erlingr konúngr mælti: gakkburt, 
pk seg.Högnáy at vér muniim' )coma til móts 
við faann. Gekk 6vahr;I>á |ir horginnií ok hitti 
Högna at máli| gifeindi.bann hönum ipá ixuáliga 
frá viSræðum (éirrá Erltngs konángi;: en. eptir 
fiat ^tSvalr var i :burt úr böllinniv árnuðu hori- 
WBBL aU|ir ills^ peir er eptir voi^u. ' 

1& Nú' seqiiiögiá hafði pedta heyrt, sem 

návarifrásagt, Jklæddi^t. hann skyrtUteinni^ er 

engin járn'kunnu á atbíta, ok spenli sik sverði 

Jjví, er Sigrljdmi bét, ok forðum átti Hídlfr 

'J Ky-rííindi, fí. 



440 SoftliA SA6A 8TUKA« 18 C 

konúngr krakL Sffen kvaddi Högm alteu wn 
her til^orrostu^ ok stiSð nú fremstsinna manna; 
kom ná Erlingr konúngr úr borginni meS allan 
8inn her, áfiamt Haraldi konúngi ok Sigyalda^ 
syni sinum. Maðr sá^ er merkit bar fyrir £r» 
língi konúngiy hét Sverrir'^ hann var af Finn- 
mörk austan^ göðr riddari. Högni rei6 nú 
fram i fylkingar Noregs manna, hjd ok ' lagfii 
hvern er fyrir yarð| ok fiyrmdi öngvum$ ok f 
l^ssári svipan mætti hann Sverrj, merkismanni 
Erlings konángs^ ok hjó til hans mei sfnu 
sverði, enSverrir brást ( jörSniðr, ríðr niiHögni 
. um ^verar fylkingar, ok fellir hvora um annan* 
£n sem hann er ákafastr at höggva niðr liöit| 
kemr svá mikit ledn upp úr jöpSunni^ at öllum 
6tdð f elmtr af dgxí ^irri^ snérist lednit ^á brátt 
i mdti Högna, ok laust sinum hala á hesthan^ 
svá hart at Högni hraut lángt i burt ok i eintt 
akógarrunna. Nii spratt Högni fljdtt ok fim- 
liga á fœtr, ok höggr i mdti dýriau^ en f>at 
varsemdgjörtvÞvieigi beithittniinnstaá lednit^ 
0k tdk pat vi5 hverju hana lagi'. Nii raarar 
Högni sinu s verftiy resSr i mdti dýrinu, ok sviptast 
nú harUiga, svá at allt gekk úr lagi, ^át sem 
fyrir varfi, jafnvel eikmar af stofnunum; stdS 
|>essi glima um heilar 8 stundir, neytti |»ákon«> 
úngsson orkn ok ills kraptar, tók dýrit upp á 
bringu shr^ ok sleingSi ^vi niðr við einn.eikar- 

') Svifhéldy íUhiadar B; Svaiir, D. ^) nied' kjapiinum} 



iS k; SKUA BA»A' 6TBUA. 441 

Étb&^ svá at í Aandr fdr í pvl hryggrinn, en viSf 
j^tta spýrTdýritéitri með ögrligiim frýsíngum' 
ok di«iiirÍ8v«lU| en tkyrtUiiiier dugneSr hlifSi. 
konúogssyniy ^t lianu aakei^i ekki, en ^ó leiSt 
hann f dmegin otan i leönit. Erlíhgr kouK 
úngr Mt U&. petta, ok ziðr |»ángat| sem Hðgni 
lá,. ok iijó pvert um herfiar Iians prjú bbggf 
en: eigi at heldr beit á'liiinn sverðit. Ná sem 
kobúngr verðr (essa vis, et- eigi híta hanni 
vopn^ ^ kallar hann á einn sinna mannai 
er Ge^< hét^ ok báS hana Ijösta Högflía til 
dauðs méð kylfu sinni' j en er Svalr sér Er*. 
líng konúng standa yfir Högna . meS nöktU/ 
averðí^ þá setti hann hest sinn á skeið, sem 
mest mátti hanui reið at Erlíngi konúngi^ 
lagði til hans sínu spjdti, ex minnst var|ii> ok 
snaraði konúngi úr söðlinum meir en 40 fet^ 
sví^ at brotaaði i honum hvert bein. . Nú 
snérist Gellii í mdti Sval^ hefir upp kylfuna^ 
ok vildi l),dsta hann til dauðs } sér Svalr f»á 
visan bana sinny ef ákssmi, hljdp hann J^ví 
úr söSUnum aptr á bak, ok kom kylfan á 
hestinui svá at i sundr gekk hryggrinn. Ná 
rœðr Svalr á Gelli, ok sviptast jþeir harSligay 
jþartil er Gellir féll til íarSan pá mælti. 
Gellir : nú vildi ek fdstra min ksemi, pvinœst 
fann Svalr, . at kipt var i heiðar honum he^dr. 
ö^yrmiliga ábak aptri svft nú; varSSvah: undiri 

') Uiin farífki, b. V. S. .') Hf nú Gellir fram me^ gadcU* 
kylíu slegniiy ok Img^i jiú þetta at gera^ 6. v« B. 



én Oallir ofimi^ ök húglSi ntt Gelliiv .at Sral^ 
•kjrldi lífit láta* f peiw Mkilflr Hd^ii rll^ 
gifipr otot6 titt, ofc httggv Gellimiidpl midjtt, 
koflksé Svalr á fætr yíi^ Þetto^ p6|t hatoi leifc 
atKrfit nBrii eh. er Högni laut viS httggit, h)ö 
HaraUr Jconúngr pven utn heH^r á faonato^ 
a?á Bögoi var nær sem faUínn. JNá 'SHrkiat 
Hðgni rið, reiðir nupp 'averðit^ ok hSggr til^ 
Haralda Jdonúiigs^ svA at hanii kiauf haan allt 
at afiMi ni6r. 'Sífián rtBÍð'Httgai |>ái^at pt^ 
aatn ^valdi var fyrir, ok setti svei'Sit á hála 
honumy svÍl aftók höfuðit^ var ná fáu eptir 
orðit af peim Norsku % en }»eir| sem eptir 
tíbifkij fiýðu allir í borgina, ok intu drottníngu 
allt um <frá&Il konúnganaa ok Sigvalda $ var 
nú svá«mikil aorg ihorginni, at enginn gáði 
hvorki svefna né matar at neyta* 

19« • At morgni eptir órrostuna , sem Uit 
var ljö$t^ hf^t'Hö^ni í bórgina me5 oUu liði 
sinu^' gekk hann fyrst f höU konúngsins, ok 
fann ^t ^ngvan mann inni, utan tilkomulausa 
|»'æla) frétti Högni þi at^ hvar drottníng vœri| 
en fæir ^ögðu hana gengna í höli ddttur ainn* 
an En er {>eir Hogni hugðu {lángat at vitjay 
ok ^eir voru kðmAir at^péim skiðgarði, er var 
í kr^hgiskemmúiia^'láust á svá mikiIUp]^kU| 
at engihn sd ántian) -ok fnndu ^ir bvorgi ^ð^ 
garðinhné skemmuna^ fetu$u þéiir jþá tivergi ) 

hvdt Iianu ok fékk^'^. u. 0« 



\ 



19 K. SttWUA SAS^Á 8TSRK:A^ 443 

en um tíðir varK srá mikil möSa fyrir faerttavni 
at margir duttu 'þn ofa&i á kaf > - ok svötnluður 
par svá innauum^pá udtt alla með stdrum erfið* 
ismunum^ varð J^eim torsdtt at Myfrúst neð-^ 
an þ& hamra , er tveimmegiti voru mdðcixiiiar {j. 
gekk petta allt til dags^ En 8em dagaðiy «)á 
menu Öngva mdðu , ok böfðu ^r vetit at kldrn 
ast neðan skiðgarðinn allt um kríagy ^ar Jþeiif 
hugðu hamra vera,. duttu svA ]«r 4ifáa 'fyrir^ 
ék gátu eigi atgjört. • Ok er |ieii: eán slikt défiu; 
i hafaorðít) bauð Högni at brjdtfi portin^ olc 
Aá hurfiinni af h)örunumf ea ^ ^t var gjört, 
gánga ^eir Högni i skemmunai ok er |eit< 
komu jþar^ sáu |)eir öngvaamann, tdk fá^ 
flfsta at stansa af sliku. Lét^ög-ai j^á uþp* 
iNrjdra allar iéhirðslur , ok taka |»0San gull okr 
sílir ok dýrlig klœði, fdr haM ti8aa á« hmt 
meö öUu liði sinuj ok er |>eir 'vorn skamrt 
kbmnir œ)ök, verðr Högna aptrlitit^ 4>k sérá 
múrnum standa konu dfriAs efc mj&k ^ldraiBa 
ásýndom, ok hjá henni eina jióm&riSy sv&fagm* 
ok dægiliga ásýndam, at H6>gfta tfé-U vel \A 
ge6s hennar prýði pá m»lti H4^ití4 fSvals:' 
hvorgrunar ^ik atJ^esÍBÍ'sé hin^&gra^^Mi par^ 
stendr hjá ^eit^i'^jc^vu kerliagu á ttúmum?' 
Svalr mælti: fsíl tnua. veva ddttir (Eirlfngs koiA-* 
^g^ 'ítigibjörg^ ékitfdstra hennftr^ ok muutt' 
UM brógð búa yið^^ik^ ok vilja oséfeiga^ tíð^nii 
mælti: aptr skulum vér hverfi^^ ok ná jþeij^i* 

I 

í) h»- hyrjur B aptr. 



444* SíJBLA SAQJL STEftkA. 19-20 K* 

» 

I^niii fögru mey. Sválr mnlti: eigi má svá 
▼era, herra! pviatindU fengum vér hrs^kning 
með stórum erfiðismunumy en.nú munum vér 
fá daufiann visaui ef við aptrsniiuni. HögnibaS 
^, at Svalr ráða skyldi, KiSu j>eir nú til tjalda^ 
ok^kipta öUum sinum herbúðum. Síðan stigu 
^ir á skip) létu frá landi, ok sigldu burt af 
Noregi sinum skipaflota y voru jþau 50' at tölu 
með drekanum Skrauta. Sigldu fieir nú bein- 
leii^is hægan byr, allt til |>ess 'þeit komu til 
Sviav eldis. 

20. HinB er nú at geta , er áSr var f r^ 
horfity at Sörli konúngsson kom i Sviariki, tök 
hann höfn nærri borginni, ok lit reisa ^ar sin* 
ar herbúðir. ]^ann hafði i sínu liði margt 
vaskra manna. Tveir bræðr voru með bonum 
finnskiri hilt annar I>eirra Falr, en annar FrrfÖT 
el ; jþeir voru báðir vel mentir i kýngikröptum 
ðllum ok forneskjui svá at| nær |>eim sýndist^ 
voru peir aðra stund i jörðu } en svá fidtti 'mönn* 
um, sem ör flýgi af hvérjum peirra íingriy ok 
fjrrir hverri ör maðr til dauða kí.örinn. Meði 
Sörla voru ^eir prir brœðr aðriri sem aldrei 
höfðu mssðzt né sigrazt i neinni orrostu } |>eir 
hétuAmundi'i Auistmundr*okArnlj<Str gauzki^} 
en er peir höf ðu sinar herbúðir sett » konúngs- 
aoui ok hans menui sendir hann 12 menn til 
hallarinnari ok var Sverrir formaðr ferðarínn- 

9) 31, Bm ^) Ofifcf liiiiii norski, Amundi anstiuad'r; B. ') 
Avitinad'r, Ð^ v. i B* ^) AUjólr guf ti^ D \ Ljotr gauBÍi, B. 



20 K. 



SÖRLA SA6A STERKA. 445 



ar. Ok er sendimenn innkomu í hollina, j^r 
er Sigmundr sat nieð sfnum hoföíngjumi ]þá 
mælti Sverrir: SOrli hinn sterki , son konúngs- 
ins af Noregi , hefir oss híngat sendt , ok lœtr 
I^r Jcunngjöra , at hann bf ðr þér sátt ok sœmld 
fyrir kouúnginn Hálfdán^ ioður J^inn, okpat 
allt fh er konúngr átti, j^armeð vináttu aína, 
ok föstbrœfiralag, ok alla pá sœmd er hann 
kann frekast at veita ykkr brœðrun^. . Ok er 
Sigmundr heyrM pessi orS .ok boð, pá varS 
hann óðr ok ær, með ákafri grimd ok forsugu 
hjarta, ok mælti svá: pakkið ySr skj6tt hiðan, ok 
inniS |»at Jiessum nffiíngi , er "þhr eruS frá send- 
ir, at hann skal höggvinn verfia fyrir hund ok 
hrafn , ok síðan á eldi brennast , bseiii faalin ok 
allr hans her. Sverrir mœlti : eigi mun Sörli 
hrœðast j^essar hdtanir. Sigmundr mœlti : ver- 
i5 skjött burt frá augum mínum, þer leiðu 
Jþrœlar! ok innið slíkt Sörla, at hann á öngrar 
vægðar von af oss, ok skal hann fordæmdr fá 
makliglaun sinna skammarligra hryfijuverka, 
pau sem fœsta skal eptirlánga. Gekk Sverrir 
nú burty ok innir Sðrla allt af viðræSu peirra 
Sigmundar, svá sem tilbar, ok kveðr Öngra 
sátta framar von vera meSal ]^irra. Eptir 
I^etta svá talat býr Sörli hinn sterki allan sinn 
ber til orrostu; en |>eir Sigmundr ok pdrir 
sterki ^ey stu sitt lið allt útaf borginni , ok var 
nú hitt mesta herdp gjört af hvorutveggjum, 
xneð miklum lúðrapyt ok trumbuhl)d5um. Ok 



.446 SjÍþBhK SAGA STHRKA. . 20-22R. 

•er fylkfagar komu eaman) hjó Sörli 6k lagSi 
'hvem^ sem íyrir 6tö6| ok rauf hann fylklngu 
Sigmundar mörgum sinoum bœði um |>vert 
•ok at endilaungu. £a er Sigmundr konúnga- 
aon sá ]>at, hugði hann at rétta við fylkíng- 
.aurarminn, ok reiS nú fram ákafliga^ mtetti ^ 
i hemum þ^m bræðrum Fal ok FröSel, ok 
sá bann þeir drápu 6v& liðit niiir , at undrum 
^gndi i vildi nii Sigmundr hefna sinna manna, 
reiddi upp sve'rfiit , ok h)ö til Frdðels , en hann 
;bra8t 1 )örð niðr við höggit, náði Sigmundr 
]þá tiL hans í því, ok vildi hann upptogai koQi 
'þi Fálr at í þessu, neðan úr jörðunnii á bak 
til við Sigmund, ok lagði hann neðan i kvið-~ 
in undBr brynjuna, avA at {»at varð haas bani; 
féll nú Sigvaldi dauðr niðr, ok fót þat allr 
hans ofsí. £n er pörir hinn sterki leit ^tta, 
ok 6á at eigi mundi tjá at berjast lengr t% 
Sörla, pá flýði hann aptr f borginai með 
]^t tttt liðs, er eptir var orðit. 

21. £n er Sörli sá |>at) fœrði hann 6Ín* 
ar berbúðir nær borginni, ok gengu nú at 
með oddi ok' egg, at br)dta múrinn, en .prfrir 
rok hans menn báru út á fiá af múraum vell- 
andá bik ok brennisteiny svft at Sötli fékk 
|iar af mikit mannspélly Iht hann pá aptr 
iipptaka sinar herbúðir) ok f œra f^r lengra í 
burt frá borginni| ^ángat er fyrst höfðu p»r 
*8taðit. 

82« Núsem^ttavnr tíðindai kemr her- 



82-taX« .SÖRLA AA«A ATlttlCA» -447 

t 

toginb AsKrb af Bnglaikdl með éflýandi ber á 
mörgum skipum^ ok tökat aú af nýju hib 
snarpasta prpneta mefi (eim Sörla konúngð^ 
syni^ féll |iá 9^4 liðit.niftr af hvorutveggiu|i|, 
æm htátt htís^ ntsr þat er i skdgi. kvistat. 
Reið nú Sörli hinn áterki fitom ikftfligai júk 
feldi liS á báter hendr. ok «líkt hitt ðáma her- 
teginn Afero eptr i. knrft, 8td6 aá oirrosta A 
næstti tVo ciaga'9 avá mvjfmt (dtli, hvorA: sigra 
muqdu* '::..» 

, 2^ Ok er hirín íþciði doigr komy ^áu 
menn tnðrg «kip af hafinu siglay ok fiángat ^ 
at landi stefha} ]þau voru fiU velbúin^ en (fi 
bar Bitt lángt af öUum öðrumy þir .^dttnsti 
snenn kennai drekann Skraittayok gátu. msnn 
]>á til, at {^etta mundi (vefa) iei« Hðgna Hálf- 
dánar wnkv Brönufdttra. £n er Sðrli vissi 
peíta^ brá hpnnm svá nokkut við^ ok ma&lti: 
nA~'munU' fiau umskipti aokknr vera orðia 1 
Noregi 9 'ét eas mnnu enn eígi opinber^ l^ví ek 
keniá hér ^rekann Skrautaii ok mun |»á enn 
eigi endat deiia vor á meðal; skidum ver 
fyrr lalla meS'farejati, cmi vér ragjir reyn- 
niÉst^ Aflir hteu kíen^gssyni faér vm göðuy 
M htanum fylgja skylAu ^ ok eigi .viS * hann 
8k»lía<9 fyrr 'enn denjttut skildi þái bar nú 
pessi ^ip i^TÍítL iBjt landii ek lagti Efógni drek-. 
airam á gdtia faefn eem <niest horginnL^ ok. evft 
glðrSu áttir akipst|dtnarmenn. Létnú nðgni 
atk?rmq hasi|a i .^grann •saCa&^ ók eptb ^t. lit 



448 ' SÖAIiA 6ASA STBRKA* 83r-24 K. 



Bann tjalda sfnu gullófiiu ailkitjaldi, ok gekk 
J^ar inn síðan með öUum sfnum vildustu 
mönnum; drukku (eir par, ok voru glaðir. 
Nú er peir ajá jþetta, hertoginn Aatro ok 
pdrir sterkiy at Högni er við land kominnf 
ök fieir |»ektu pat gjörla, at drekinn Skrauti 
var fjrrir landi, pá urSu (eir mjök glaiiir við 
kdmu hans. Riðu nii til herfaúða Högna^, ok 
varð par mikiU fagnaðarfundr meðal'' peirra 
allra ; innir nú pdrir Högna sdlt frá viðskiptum' 
(eirra Sörla ok Sigmundar, brtfður hansi ok 
8vá um boS f>au, er Sorli bauð SigmundL 
Hogni hlýddi á petta, ok lagM fátt tiL Eptir 
]þat gengu |»eir allir með liðit heim til borgar- 
innary ok drukku listiliga i ^tjá daga hina 
n98tu í höUinniy ok voru glaiiir ok kátir. 

24 £n pi hinn fjdrði dagr kom, sendi 
Högni 12 menn til herbúða Sörla^ ok bað hann 
viftbúinn vera, at mæta sir^ ok hetjaenn á nýju 
orrortu , kvað nú fiennan dag enda skyldi verða 
á jþeirra máli. £n er Sörli heyrði ^etia, kvaðat 
hann í stað til reiðu vera 9 ok eigi dvelja skyldi. 
Fylktu f>á f>egar hvor utveggju afnu liði , ok varð 
nú hörð orrosta ok grimmilig i ok með pri at 
flest var manna fallit af liði Sörla , pá hallaðist 
brátt á hann bardaginn, en fátt var lið hans á 
f«ti eptir. pörir sterki reið (á ^r at, sem 
fyrirvar Karmon^ fdstri Sörlai ok veitti hon- 
um bana; en er Sorli sá þat^ varð hann éfar- 
reiðr, ok hleypti sinum hesti efftíx pdri| ók 



^446 K« SöRLA sAga sterka. 449 

hugði faann skyldi bataa dljdta, e?r sjálfr'sitt 
Hf láta, iyker {)dt sér Hogni, mœlti h^nn: pat 
mun uú ifaðy SörU! at vi5 reynum með okkr, 
]^at eigi mun seinna betra. Sðrli lézt {>ess 
albúina Vera. 

25. R^ið nú hvorr |>eirra svá hart f mdti 
öfruitoj áthestarnir beggja voru nœr sem' falln- 
iry ok hjúggu (eir nú stmdr hvor annars hest 
í bögunum, en hvorgikom sári á annan, 'pví- 
al hei^klefeSin hlífðu I>eitn svá ágæta vel, okvar 
j^tiekigi at l^eir hjuggust pannin^ ök hvortigan 

* 

var^iat áfrýfa um votn ok sdkn. Nú sér Sörli» 
at eigi tnuni tjá,^t skipta lengr höggum við 
Högnai snarar hann fiá sverSinu l^ngt frá sér 
i burt^ ok ræSr ^egar á Högna, en hann grípr 
i mdt af öUu afli , ok s viptast f>eir nú harðliga, 
pnrfti I>á eigi at sdknum at spyrja, hirtij^á hrorgi 
friðar né griða annan biSja, ok var þeirrá at- 
gán^ hinli grimmiligasti| svá át öngvir fKittust 
síikar sviptíngar séð hafa fyrr miUum tveggja 
m^ski'a línanna. Nú lítr Sðrli einn lækjarfárveg 
mjttk djúpan |iar skámt frá sér, dk hý^^ at 
Högm skuli Þar í fklTaV ki|)þir nii fíögiia'át s^r 
sem har5fengiligast, er peir nálguiius£ skurðinn. 
Eil er Htigni sér, hvat hann muni áformat 
hafa, f>á kleypr hann^sem harðast ifáng honúm^ 
er haan 'máttiy varð nti meira kastit á'Sörla, 
enn háiifti átti til von; ók fellr hann f»á öfúgr 
á bák afftr, ok hley{>r nú Hðgni á hann ofan| 

'Í'oltKAl.DÁá'SðÓVBN^^DALAVDAi 3 BXSDI* ' ^ 



450 SÖRi:.A SAGA STKRKA. ^ 25 K« 

ok l«tr kni fylgja kvi^ pá in«lti Hðgiii: 
f jasrri mér er nú sverftit Sigrljómiy ex eli: pess 
hel£t viðpar^ ok mun |>at I>ik)a iUa atunnit, 
ef ek bítjþik á barkann, sem tröU giöra, ok ef syk 
er, sem sagt er, at pú sért mannaliumðastry 
qk fuUhugi kallaðr, pá lígðu hér nú kyvr, ok 
bí6 míi^ á meðan ek tek Qveir&it ! i$t^ Hiögni 
j>á upp, ok gekk pángat^ sem sverðit Ijá,- en 
Sörli lá kyrr sem áðr. Sér nA Högtii fiat, at 
hveirgi dignaði hjarta Sörla við Jietta, ok owlti 
hann f»á: eigi á ek^ Sörlil stórrar svívirðíng^r á 
^v at hefaa^ ok kalla ek nœrri jafn teflt meS 
okkr, skaltu ná piggja af xj^ér Uf^ ef 'þú vilt, 
ok skalt |iat mest iríkjas at pú bauðst |irisyar 
lif föSur míaum, en Jidtt hann eigi þín bo5 
|>ig^a v^4Í9 ok var |>ér pat yorkun á , |K5tt svlk 
lenti meS ykkr| sem forlögin höfðufyrirhugat; 
föc {\^^'Pk allvell í boðumpínum viðSigmund^ 
bróður minn^ en t>ött hann eigi ^ekkjast vUdi, 
býð ek ^vl|>ér nú hér á ofanyináttu mina ok 
^óslbr^Sralag;, ok g^ (Ú Qair svör i m^ti b|oð* 
um.^níd)^ hversu I>ér likar pistta. Sörli 
n[i6?ltl:/f94ginn mundi z^ sli^t bo$it ha&^ ok 
mim mér saðmd vera (, al;]|^)ggja pi^i bo& af 
slík,um manni| sem ek hygg jþik vera i|t|u^i^} ok 
eptir petta let Högni l^ann upp standfp Sqnt-. 
ust J^ir |>á sín á^ miU^ hpilum sittiiip,^ S^^g^ 
|;eir i^ii Jay; tilj sem Ififrtoginx) Ástip.q)^ pórir 
sterki yoru,; ok saptti Högni S^Sfl^ hinnjStcirka 
við báða ^á ^ svá at nú likaði hvorutveggjun 



26-2S1C SÖRLA SAGA STERKA« 451 

betr efin áSr. Hir eptir gengu peir allir saman 
heim til hallarinnar, ok drukku nú glaðir ok 
kátir i marga dagahina nttstu, syáatöU styrjöld 
var á burt horfin. 

26. Slðan sigldu þeit af Syí^jöð á burt, 
ok komu til Englands, gaf ]^eim yel byri^ ok 
Jcomnst með heilu ok höldnu pángathitt fyrsta. 
Ok er Högni hittir at máli systur sína, drottn- 
íngu Marsibil, segir hann henni allt frá Tið- 
skiptum peirra Sörla hina 'sterka, ok Bvi- pat 
með| at hú eni I»eir sáttir^ ok ídstbraðr orSnir. 
£n er hdn heyrti þat, irarð hún svft full harms 
ok reiti, at enginn fékk hana stiltáj lét hún 
pá^ at aldrei mundi húu til friSs terða upp 
frá peim degi> fyrr enn Sfirli vseri áf dðguúl 
ráðinn^ ella hann skyldi í sundr dráfnay o^k 
áldrei friS hafa, Sörli heyrði nú petta, pareð 
hann sat, ok mœlti nú petta með sjálfum sér 
bljótt, sVá enginn heyrði: pat vilda ek nú, 
lít Mána kerlíng, vinkona mfn, vœri koínin 
at stilla ofsa (inn^ ök éptir pát gekk Sörli 
pángat at, sem drottníktg sat^ ok lagði hðfuS 
í kné henniy mælti byin ^á^r^^svá er nú komit^ 
drottníng ! at hér máttn fá at líta SÖrla hinn 
aterka ér menn kalla, ók gjor nú úl vi6 hann, 
hvat J>ér líkar* £n sem drottníng sá hann,' 
rénaði henni öll reiði^ pk varS meS öUu orð- 
fall. Siðan sætti Högni Sörla við dróttníngUy 
systur sína^ ok var nú drukkit listugt vfn^ ok 

F f2 



452 SöRLA SA6A STERKA. 



26 K* 



leikar framdir meS kurt ok hæfersku f »hiiia 
nœstu prjá daga. £n at liðinni veislunniy 
8igldu feir burt til Noregs, ok sdttu jþingat 
pðer íngibjörgu ok Steinvöru, kohungsdœtmaic 
Erlíngs ok Haralds Valdimarssonarj sigldu 
síðan af Noregi aptr, ok heim til Svíaríkis 
meS öUu sínu fpruneyti i var þá haldin veizla 
dýrlig, ok at boði gengit. Fékk Högni ^á 
íngíb}argar, systur Sörla, en Sörli íhkk hans 
systur^aptr í möt, ok er hún eigi nefnd, en 
pdrir sterki f&kk Steinvarar^ döttur Haralds 
konúngs Valdimarssonar. Voru þessi brullaup 
öU haldin, í einu, meS glebi ok gdðum fagnaðiy 
ok allskonar listiligri skemtan, er j^ var tfð 
mönnum * í pví landi. Ok at endaðri veizlunni^ 
hélt Sqrli ^ptr heim til Noregs, ok gjörðist 
fiar konúngr yfiry en Högni gjörSist konúngc 
yfir Svíaríkiy ok stýrði |>ví allt til dauða- 
dags} gjörði hann pori sterka at jarli Jþar £ 
rikinu. peir Högni ok Sörli slitu aldrei sina 
vináttu, meðan peir lif^u báðir^ ok er eigi 
getit 'par um, hvort jj^im hafi bama auðit 
orSity eSr eigi^ eptirsik. Lýlrhér nú sögunni 
af Sörla hinum s^terka ok hans miklu afreks- 
verkum/ n^ð svá sögð^ niðrlagi ok endalykt. 



'. I 



. * 



« • 



■ 

Sagan af Hjálmtér ok Ölver. 



1. j^ESSisaga byrjast af einum ágœtum kon* 
iSngi; er Yngi hét, hann var velbúinn maðr at 
öUum íjþrdttum, meiri ok mektugri, vðsnni 
ok .vitrari, stœrri ok sterkari enn hverr annar 
znaðr f yerpldinni honum samtíða. Hann lá i 
hernaði fyrra lut ^fi sinnari ok vann undir sik 
naörg konúngariki<. Hann átti. at ráða fyrir 
Mannheimum, hvert er var öllum löndum 
meira ok gagnau5ugra. Konúngr átti ágæta 
drottníngy er Marsibfl hét, hún var döttir 
Margarius^ konúngs af Syría' j hún var prýdd 
öllum kvennligum listum? peim varð sonar 
aiiðit^ er Hjálmtér^ hét; hann var vænrí, stdr 
ok sterkr, ok fimr við allar ifiróttir, pegar á 
únga aldri. Konúngr lét kenna honum allar 
mentir, þær sem úngum mönnum var titt at 
læra. Einn jarl var í rikikonúngs, erHerrauSr 
hét, hann kunni allar listir, sem |>á voru tiðar, 
klókskap ok vitrleika hafði hann yfir hvem 
mann. Hann var hinn æðsti vin konúngs. 



t } ók voiH Iionnm akattgildir, /i. v, C. ^) AfargaUis, C« ^') 
.Syríe, C. **) llj.dntljer, C\ Jljalmþjér, P, 



454 HjALMTBU Ok ÖLTBR8 8A6A» 1-2 R. 

Hann átti einn son, úngan ok ysnani er ölver 
fa^t; jarl kendi honum allar ípröttir; hann 
haRi 30 leiksveinay ok reið á skög dagliga, at 
skjdta dýr ok fugla } liðu svá tímary at ölvir var 15 
vetra, var hann |>á mannastœrstr oksterkastr^ok 
faár af hverjum manni tafl, sund ok i tumiment at 
ríða. pat var eitt sumar at Yngi konúngr lét 
faúa veizlu með allri makt, er fá kunni ; ^ángat 
var boðit jarlinum ok syni hans ok mörgustdr- 
menniy ok yar veizla hin bezta. pat var einn 
dag, er konúngr ok jarl sátu undir borðum, 
ok voru glaðir, þi mœlti konúngr: pat vil ek^ 
)arl' ! at pú takir vi8 syni mínum til fdstrs. Jarl 
bað hann ráða. En at liMnni veizlunni - gaf 
konúngr peim feðgum gdðar gjafir;f6rHjálmtér 
nú með jarli, ok nam allarpær listir^ sem Her- 
rauðr kunni. pát var sagt, at kært vœri með 
peim Hjálmtér ok öiver^ en jarl skipaM honum 
at pbnsi Hjálmtér í öUu, ok vœgja fyrir faonum^ 
ok SV& gjörði Ölver. 

2. En er 3 vetr voru liðnir, sendir kon- 
úngr eptir syni sfnum. Hjálmtér gekk fyrir 
jarl, ok mælti: pess vil ek faiðja pik, at þá 
látir ölver fara meí mér. Jarl faað Ölver pví 
ráða. peir gjörðu nú sv&. Jarl var sjálfr í 
ferðjnni með peim. Konúngr haiði veizlubdna, 
hann tdk við jarli ok syni sfnum með allri 
vegsemdj en á priðja degi veizlunnar var át- 
fa'oðin turniment á völlu^ ]þá sem nœr láu faorg- 

■; íó*lbróð-ir, C. 



2 K. ^ H/ALMT£Rð OK ÖLTfiRS SA6 A. 455 

ínni; par var margt hoffdlk samankditiit; 
Hjálmtér reið fram á milli þj&irra, leggjandi 
rinni'staung til begg}alianda,kastandí mörgum 
riddará til }arSar% ok var enginn svá röskr 
efia ríkilátri mikill eða mektugr, at honum 
{>yr8i í mdti at rí5a. ölver sér petta, ok hafði 
hann áðr margan ridd^ara af s{num besti felt| 
ríðrhann sem snarligast at Hjálmtér, ok hvorrá 
mrfti öðrum, ok mátti þar sjá vaena atreið, á 
flugskjdtum hestum; leggja f»eir nú hvorr í 
annars skjöld með miklu afli, gekk svá lengiy 
]^ar til at Hjálmtér reiddist, ok keyrir nú hest- 
inn* sporum, ok ríðr at ölver, leggjándi sinni 
staung mitt i skjöldinn ; en Ölver sat svá fast, 
at sundr gekk hryggr hestsinS| en Ölver kom 
standandi niðr j fdru síðan heim til borgar, ok 
vdru allir kátir. En erHerrauðr jarlbýstheimt 
gekk hann at Hjalmtér ok Ölver, syni sínum, 
ok kvað, at eitt mundi yfir {lá ganga : vil ek at 
fiiS sveiizt í fdstbræðralag, svá at ykkar vinfengi 
haldist. Hjálmtér kveðst fiat vilja, síðan gjörðu 
I>eir 8V& ; fdr jarl nú heim. Eptir f)at lét 
Hjalmtér afla at smíðum, gjörði hann sér einn 
kastala út í skdgi, ok sern hann var gjörr, fdr 
hann fiángat með hunðrat riddara. Hann bað 
jþess sína menn, atpeir skyldi læsa kastalann', 
f>á hann sæti inni. Litlu síðar tdk drottníng 
sdtt, ok andaðist; var haugr gjörr, ók hiSn í 

' ) farandi sem björn i sand'adiini, b, t/. C. *} ersit, C. ^) 
kástalauuni, C. 



» 



456 Hj ALMTKB8 OK ÖlYERS SAGA* 2-3 X. 

settí (etta var konúngmum xnikill harmr ok 
öUum öðrum. Hjálmtér lét ^á veizlu giöra eptir 
móður sf aai en eptir etfit ga£ hann öUum 
gdðar gjjaíir. Var hann opta$t í ríkiaU| ea rei6 
á skdgi at skemta sír. Konángr Ut selja stdl 
á haug drottm'ngar, sat hanxi par. naptr ok 
dagiay sorg ok harm berandi fyrir drottníngar 
missir. pat bar til einn dag, sem sdlin var 
fagrliga skínandiy en konúngr hugsar marga 
luti með miklum harmi, sér hana son sinn 
gángandi me^ mörgum öðrum hoSLýð, fagrliga 
prýddum. Hjálmtér gekk fyrir föður 'sinn^ 
ok heilsar honum bliðliga, úi mœlti: skulu 
^ér hér lengi sitja eðr preyja eptir yðar drottn- 
ínguý er slíkt dkonúngliga gjört, vil ek heldr 
halda í burt af ríkinu, með yðar styrk^ ok fá 
. yðr drottníngarefnii ok sœkja með oddi ok 
eggjum, ef eigi vill öðruvísi fást. Konúngr 
svaraði aungvu. Hjálmtér stóð lengi fyrir 
föður sínum, ok gekk i burt siðan, mjök 
teiðr. 

3. Liðu nú lángir tfmar, {)ar til at pat 
bar til einn dag snemma í björtu sdlskini, at 
konúnginum varð litit til sjdariíis. Hann sér 
einn lítinn bát bruna at landí, hann var sem 
gull álits. Konúngr íhugar mjök pessa sýn; 
tveir menn voru á skipinu. Konúngr reikr 
ofan til strandar með mikilli sturlan ok áhyggjUf 
hugsandi, hversu veröldin mætti brigðul vera. 
Hann sá mann einn gánga^ hann bar konu 



3K. HlALMTBBa'OK.ÖLTJnSSA&A. 457 



eioa á lieiidi sSlr fotkunnar rmnaj svá at kon* 
úngr ^Oást aungva . slika sM hafa at alld 
kurteisi ok ákftrugleik^ ok ránn honUm f»egar 
mikill ástarhugr til hennar, ok heiUár henni 
Hiin tók kveðju hans. Konúngr fr^ti hana. 
at nafiii, ok at tiðindum. £k heiti Lúða, 
segir' hán^ en ndg eru yðr tíðindi at segja, 
herca! Lúcartus^i minn eiginn konúngr, er 
réS #yrir borginni BdÓ8Ía^, var helsleginn í 
sínu eigin riki af koaúnginum af Serklandi) 
aem Núdus' heitir^ hann er hverjum manni 
meiri ok sterkari ok at allri atgjörfi umfram 
hvern mann í ]þeirriálfu heimsins. Hannhefir 
meðsérallrahandalýðy Blámenn oktröllokber- 
serki ok risa^ ok dverga ok annat f ýtonsandafölk j 
'þvi mætti enginn menskr maðr i móti honum 
standa ok hans arma lýð, drápu peir kon* 
únginny en tóku borgina f sitt vald| en vildu 
hafa nauðgat mér til eiginorðs yið ^ik, en ek 
Yildi eigi. Næstu nótt eptirfarandi komst ek 
leyniliga, í burt úr minni skémmU| ok ^rœl 
sá er hér stendr, voru við til sjdar gángandi| ^ 
ok híngat i yðar ríki flýjandi, ok er ek nu 
komiu á yðar náð% I>ö með |>ví möti, at ek 
vil yðar eiginkona vera, en eigi friUa. Kon- 
úngr segir : hér hefir m jök lukkúliga at borizt, 
pvi min drottníng deyði fyrir skömmu, ok 
munum við gjðra |>etta at gdðu ráði , ok 

i) Lúcralus C, P. ») Bóccía, C. ^) Rúdua, P, *») v. i P. 
^) ok vald, 6. u. C. . 



458 HiALMTits o& Ölteis SAeA. 34 K. 

gaungum heim til faallaif. HAn jáilar ^eðtu. 
Gánga pau nú httm, ok var viV briMkaupibúizti 
ok gekk j^t fram með heiðrL Ekks i^arHjálm- 
tiv ac Teizlunni prftti mörgum i rikinu frúin 
atdrlynd ok ráfig)öm. Leit eigi lángt, álBr ena 
matr hvarf hverja nátt, ok prftti petta mðrgum 
kynligt. prml ^ann, sem drottnfitig hafiii |^g- 
mt flutt| lét hún geyma svín ^ hann var atðr ok 
sterkr sem tröU ok fri6r sýnumj lei5 ná rrá 
fipam i rikinu lánga tima. 

4. I>at var einn dag, er konúngr spásém 
úti, at Hjálmtiri son hans, kom til mdtsvið 
hann meS sínum sveinum , ok heilsar fðður sín- 
um. Konúngr tök vel kveðju hans. Hjáhntér 
mœlti : til pess er ek hér kominn, herra ! at ek 
vil , pér fáið mér 5 skip með vopnum ok mönn- 
um til bardaga vel búna , vil ek úr landi faray 
át afla mér i)ár ok frægðar , ok vil ek ^ ^etta sé 
allt búit innan mánaðar* petta vil ek gjaman 
gjöra, minn kæri sonl segir konúngrinn. Var 
nú |>íng stefnt , ok pángat boSit múg ok marg- 
menai. BaS konúngr nú son sinn at velja sit 
6vá marga menn, sem hann vildi hafa y ok 8V& 
skip ok f^. Hjálmtérgjörir ná sváyok velr fimm 
hundruS liðs, allt iSngt fdlk. Ok sem petta var 
sýslat, stígr Hjálmtér á skip , ok Ölver, með 
ÖUum sínum mðnnum, oksigla i haf, okverðr 
Jieim gott til f jár, f vi peír brytja niír Blámenn 
ok berserki, en láta friSmenn aUa i náðum. 
Sið um haustit koma peir við ey eina, ok lendtu 



4K. "^ HjALMTERS «fK Ö1.VERS 8M3A; 459 

íeiniim leyiiivog, ^at var síð um kVeld^ pst 
vairakögisva^it ok httmruo:!'. peir gengu á 
laiid>. Hjálkntér ok Ölver , ok upp í mðtkiiia- á 
einá hœð f f)ar sáu |ieir skipáfiota mikiziti ÖlStuh 
snegin undir eyjuani, ok drekaeinn mjökstdr*- 
an ok vœnan, ok parmeð 15 lángakip, ok eitt 
tjald var mikit á Idndi, ok rauk j^ar mjðk^ 
Hjálmtévmælti: hverlr munu jþessir veroy 8em 
6Ík halda svá ríkugliga y ok vil ek fara ok fiSnn^ 
'þáj ok vita hverir eriu Gjör 8v& ! segir ölvev. 
peir hldSu sik nú nœfr um, ok tdku sér lurka i 
hendr, ok stumruðu fram at tjöldunum, par 
var reykr mikiU ; {»eir settust í dymar* peir 
hé&VL pá úr dyrunum gánga, eem inni vom. 
Hinir sogðust pat eigi mega fyrir kulda sakirs 
en hvatheitir höfðíngi^ er fyrírpessum skipa*- 
8tdl rsiSlr? pið spyrlzt heimskuliga y segja hin^- 
ir^ eðr hafið þér svá í fjarska fæddir vérit^ at 
þéc hafiö aungva fregn haft af okkar ágœtum 
húsbdnda, hann heitir Kollr, en hans/brd&ir 
Tdki} Jþeir eru mestir ágætismenn at öUu^, 
peir hafa légit i vikíngu , siðan l^eir voru 12 
vetra, bæSi vétr ok sumar; aUar skepnur eru 
við þá hrsíddarý bæði konúnga ok jarla faafa 
^ir undir sik lagt^eð herskildi, ok peirra riki} 
en ná skildu |>eir i sumar, hélt Tóki til Eng- 
lands^ en höfðínginn KoUr er nú hér kominn; 
höfumté^r nú verit í'hálfan mánuð i pessarri 
höfn^ Vel hafi pi5 skemt^ segja |>eir. Siðan 

*} bygt, i. V. C, ^) atgjörfi, b. v. C, 



N 



460 HiALMTERS OK ÖLTBR8 SACA* 'tK. 

gengu ]^r aptr til skipa siniia j ok ségja sín* 
um mönaum allt 9 hvat ^ir lioíðu íregnBt $ 
skulum vér, segir Hjálmtftr, vifibúning veita í 
niStt, ok bera fjárhlut vom á landy en grjöt á 
akip, ok veita vikfngum roskligan atrdðr á 
morgun; þeirgjora nú 8vá. En er morgnatii 
ok 801 rann upp*9 róa peir at skipunnmy ok 
g)öra haiða grjöthríð á 8kip víkínga , ok vakna 
^ir við vondan draum. peir föstbraoðr höfSu 
unnit 5 skip af vikíngumi áðr en peir voru her* 
klseddir. KoUr spyrri hverr svá öfæliliga fæti 
at peim: akulu pér hér at visu viðnám ti. 
Hjálmtér segir til sin. Ttfkst nú hðrS orrostai 
bafði Kollr harðsnúit lið ok margt| gánga hvoru- 
tveggju vel fram, ok fellr margt lið af báðumi 
en pd ileira af liði KoUs, f>vi peir fdstbræðr 
kvistuðu pá niðr 8em hráviði| en pd leið eigi 
lángt, áðr enn |>eir Hjálmtér ok Ölver hofðu 
mist sin f jögur skip , ok fölkit með $ höf ðu peir 
|iá ok drepit hvert maunsbam á skipum KoUS| 
utan pat sem flýði til hans ádrekann. pá mæltí 
ölver: bezt er okkry stallbrdðir! at prdfa^ 
hvort við komustum ekki á drekann til Kolls. 
Pat skal vera, segir Hjáhnter; f>eir gjörá svá^ 
ok komast á drekann , ok svð hvorr at öðrum ; 
tdkst nú enn at nýju harðr bardagiý feUr nu 
hvorr um annan j par til peir iinnast Hjálm- 
tir ok KoUr, ok höggr pegar hvorr til annars 
með bi trligum sverðum ^ j^ar til at höggnar eru 






4^ K. Hjalmtbrs ok ÖLvras &á«JU 461 

hlifar af hvorutTeggjum. Hjálmtér hugaar ná 
meS ser, at avá búit má eigi leugr standa, reiðir 
upp sverðit , ok höggr á hál^inn, 8V& aftók höf- 
uSil;. SíSan bauð hann Iþeim 9 sem eptir li^, 
at vinna sér trúnaðareiða ; |»eir játuSu pvi. par 
fengu |>eir mikit f é í gulli ok gersimum ; hélduT 
síSan heim til Mannheima í ríki feðra siima. ok 
sátu í kastalanum um vetrinn. 

5. At vordögum héldu peir f hemað, ok 
höfðtt 10 skip ok drekann Xollsnaut. Peirher)- 
uðu víða um ^umarit » ok varð lítit til fjár. En 

» 

en I»eir fdru heimleiðis , láu peir eitt kveld £ 
einum leynivog ; peir sáu sigla inn á vogina 
dreka einn stdran ok með honum 30 skip. peir 
lögðu inn á voginn' heldr gildliga, ok kasta al> 
kerum. Maðr , stóð við siglu á drekanum ^ stör 
ok iUr yiirlits , ok kvaS vísu : 

Hverlr eru skálkar, 

er skipum ráða, 

heldr harðsnúnir^ 

happalausir ? 

Vér skulum lýði 

lífi rœnai * 

ok meft qS6 ollum 

auði skipta* . 
HiáUntérheyrðiy ok kvaS: 

Hjálmtér heiti ek| \u 

hverr spyrr at fví, 

seggr hinn ðvaril^ili- 



. 463 HlALMTBRS OK ÖlTBRSSAGA. 5 K« 

á mdýri? 

Drepaskulum drengi^ 

en dýrgripi eignaBt, 

f áll bilUATÍj 

ella flý i burtu. 
Tóki svarar : ertu sá Hjáltntirf sem drapst brdð- 
ur mitm Koll í .fyrra sumar ? Sá er raaðrinn saxni^ 
segir Ijljálmtér. pat er vel við höfum fuudizt^ 
86gir ;röki: Ekki lasta ek ^at, ^ú lofar svá 
mjöky ffegir Hjálmtér. .Gfid skulu standa til 
uorguns, ^egir Töki. 'Svá sbal vera, segir 
Hjáhntér, þeir taka nú á sik náðir. En ar víg* 
Ijrfst var, tdku þeir til bardaga meS skotum ok 
gríöti f en þegar pvi linti , töku p^ir til vopna, 
ok börftust drengiliga i skorti ^ar eigi stdrhö^, 
sem hvorir veittu.öðrum, fKSttust peir fóstbrssSr 
aungva. kappa hafa slíka fyrri fundit^ sem 
})essirvoru, féllnú hvorrum annanf börSust 
peir ^nn dag til kvelds^ ok var fri&fcildi uppi 
haHit j voru 3 skip eptir af skipum peirra fdst- 
brœðra , en 4 skip Tdka ^ leið svá ndttin. En 
at komanda moi*gni taka fieir til baxdága j gekk 
Töki röskliga fram/ ok vo til beg'gja handa;; 
hann hafði stór^n amgeir ek' stevkao' í hendi^ 
drap hann á lítilli stundu SOmenni petta sér 
ölver, ok hleypr á drekann mreð' mikilli grimd^ 
ok ruddist fast um j ok drepr hvorn um |>veran 
annani þar til hann raéetiv Töka, ok höggr til 
hans { skjöldinni ok kl^.hann niðr i gegnum. 
Tdki apennir tveim höndum arngeirimiy: ok 



I^ K. HfAlLllTSIS OIK ÖlYBM 8A«A« 463 

' f 

Ipggr í gegnum skjötd ölvers^ 6k íbvA^ í gegnum 
báða handleggma , ok kastar honum í lopt upp, 
ok fleygiir honum niðr á þiljumar^ 8v& hann lá 
f pyi^i. I pyl kemr HjáUntér at , ok höggrá . 
hön^inA T<$ka , 6v& af tdk , ok datt amgeirinn^ 
ni$r. Vikr Töki nú imdan, ok ateypir sirfyrir 
Ipíprð í ijdimi«^ Hjáhnt^ hlejrpr eptir^honum, 
^ndir '](*<(ki wdan hart.ok r^skliga^ en Hyilm* 
tér eptir., Þnr til at Tdki mfldddiat; drö þá sam-, 
an m^^yo[^t r^S Hjólmfeir Pegar á hann, ok 
komu jpnSi l meðf^fim harðar sviptíngar ok laung^ 
l^S^ Þvi hvq^rr fœrði annan til grunna^ fiar til 
at T4kai m?eddi bkSðitfs» og gekk HjáhnÉiÉÍr af 
hoo4i|i dQ^ðvuq; kom aH^ aptr til sfcip^ sinna^ 
-fogpy^H haUrS ip^nn honjDm ve), oki jj^^ust 
hsMM 4r helju heimtm hafa. Bíndr Hjálniér 
nú isáf <^lvei;s* peir l^ngii |ar mikit gdta i fá-^; 
sámwnr gri|mmi guUi .ok gæðum ok garsimum. 
InnMl /4rm dftga halda j^ir heimleiðia,^ stíýiðl 
l^jSlait^ drekanum KoUsnaut, en ÚHyerTdka-: 
nauty •ok a^tu i kastalawm umvetrimi* 

. 6« Aiii sumri kQniApda halda peir I b<Hr»aiV 
ok l»«r)a yjlð^y ok yj^ffðr gQtt til Qáiv fin er. 
^c^ð spm^rit) koma:^ir a^ einulandi, ^r-sáa 
Þei,r:]sr9mir borgir ok fagra kastala efc l^emiiiga 
aj(s^t\;i« KQxijííngr sendi númeoin ofafttH statodr 
ar^ Qk býðrj^eim heim tiL Teizlu;.. j^fBÍr.játa 
þvt Komu &e«4m9im^ptf> ok segíai fca^iSmgii 

var Bá viðbuizt með ö^um kpsti. Komingr áiti 

s) atgeiriiiOy C« 



;^ 464 HMLMTBktS OK ÖlTEES 6AéA. 6K. 

I 

gér eixia dóttur, er Díana' hét, hún kuimi állar 

iókligar lístir. En at ókveðnum tfmá geogu 

leir' fófitbræðr heim til hallar með 2 hutidruð 

manns ^ en sumir voru eptir við skip. Kdn- 

úngr gekk á mdti |»eim met fríðtí fylgð, ok fylg- 

ir^eim tilhallarj settist' kbaúngr ( hásœti,- en 

Hjálmtér oköbrer útífráf var veialá^'hili beasta, 

ok menn kátir. En er-IeiS at kÝeldi, gengu 

menn til svefns , ok sváf u af um ndttitf á. En 

at morgni gengu menn til drykkju , rar kon- 

úngr hinn glaífasti, ok allir i hölIinníS Nú 

sendir konúngr eptirtddttúr sintii| ok kenjr hiín 

með afemm kvennaskara ; leikarar sldu hörpury 

gýgjur, simfón^ salteríum ok allrahándahljdð* 

fœri; %x pá mikiU prís ok gleði íhðllitínii Jdng- 

'fráia gekk ná fylrir sihn fffSur, ok heilsar hon- 

unl, ok öllum S(^i^um útffrá; jiSngfrúiik yar 

^lltö Tið alla. Hjálmtér ok Ölver 6ög8u kon- 

ún^ margt frá f erðum sínum , ok ' lofaM hann 

mjök |>eirra frœkleik. pau töluðust nfatgt' viðy 

Hjálmtér ok jungfrá'Díana^ gekk 6v& l^e^si^agr 

til kveldfi. Hinn priðja dag var hixí sœnkilig- 

asta veizla me5 márgskonar akemtaú.' . Sföan 

voru borS upptekin)' gekk konúngr' útr^ ' ok 

apáséirar, ^ Hjálmtér ok Ölver ' iil' ðkéiiiinu 

konúngsddttur, Hún tok I»eim bUtÍligaf bk* 

býðr Hjálmtfer at .tlefla; og «vá gj&ra {»au^ en* 

Ölver sketnti sér vSð sk^mmumey jamar } f>œr 

- 

1} sýngandi cantílenor ok fbgtir kvœð'ij h» v« C *) mfcrgar 



6^7 K* tíjALMTERfi OK ÓlYBKS SA6A, 465 

voru^} páögat gengu feir hvem dag; lí8t 
srá {nokknrh tíma' • pat var einn blíðan veðr- 
dag, at sdlin var skínandi tun borgir ok )cast« 
aláy sáu peir«at fjöldi skipa hMdu at landi, ok 
lögSu til hafnár , ok báru tjðld á land f ok reisa 
sínáir héfbúðir. ' peir sáu nú hundrát mannsfrá 
strðttdú' gánga, ok |>ángat sem konúngr var} 
Jeir Híáímtér ok Ölver voru nœr konúnginum. 
pessir líienn gengu fyrir konúnginny ok talar 
éitiií áf 'Pehn svá: kondngsson af hinu mikla 
Serklandl, érNt^dus' heitir, sendir yír, herra! 
sína kvei^u; honum er sagt at f>er eigið vœna 
dóítM^ hami vill fá hennar með heiðr ok œruý 
énief pét viUð ekki gipta, honum júngfrúúa^ 
fcfðr faatin y€r til bardaga, dt ][)riggja nátta fresti; 
Væmirtmk eft f>ér missið þá með lltinn heiðr 
yðer d^ttur' ók ríki ok lífit meðj er yðr éigi 
ráð at hætta til (ess, ok láti6 hann heldr fá sinn 
vilja* Köttúngr svarar*. seg pat aptr J>ínum 
hernty ðt ek gipti honum ekki ddttur mína^ 
skal ek koma með pann her, er ek fœ til, á 
pessa v^lla at ^ ákveðnum degi. Gengu send' 
hnenn í burt, ok sogðu konúngssyni ^ hvar 
komit van Lætr kohúngr ná skera upp her« 
ör um allt sitt rlki) ok býðr til sín múg 
ok margmeniii; kom pár dgrynni hers> var 
viðbúnfngr (véittr) af hvorutveggjum. 

7. At ákveðnum tíma f](*lkja hvorutveggju 

•) tt»rgir dagar, C. ^) núáuBy P. 

¥0RMAL9ASL SðOVK NoR]»R&ASDA| S BlSÐI. G g 



4Ö() UjALMTERti OK QlYERS SAf&^. 7 K. 

liði s{au til orrosta, ok jþar eptir Toru. li&ðrar 
peyttir^ ok 8Íga saman fylkíngar meS öpi ok 
eggjanf flugu fyrst allskonar ^kptvopn svá 
hart, at |»ar af varð gnýr mikiUf r^rSust 
sumir^ en sumir fengu bana. Eptir |^t bi8r 
konúngi: Hjálmtér ok Ölver at slá upp her- 
dpi) ok gQÍsast svá á f>á me5 höggorrostu. 
peir fóstbrœðr voru á sínum hestum ok meS 
peim mikil riddarasveit 9 báSir peir höfðu 
bitrlig spjdt sér i hendi, ok slá upp heróp, 
pk hlaupa svft fram á þÁ. Tókst orrosta hin 
snarpasta, ok svá hart gánga peir fram, Hjálm« 
tér ok ölver ok peirra menn, at.fylJsíQgkon- 
úngsfonar bpgnar fyrir, ok fell í.jþe^rri ^pan 
margt ma^na af konúngssyni, sér l^^nn at 
bans fylkíngar eru á bak gengnafi ^n^ lið han$ 
margt fallit; fylltjst hann mikiilj^ar relðiy ok 
kaUar á sína menn, berserki ok:31ámenn| ok 
biðr |>á í móti snúa konúnginMQi ok haus 
^rma lýð^ biðr ^á eigi hræðast. peir gjöra 
8yá| ok gánga fast fram, með ^pi.mikJa ok 
ilium látum^ kemr á ]^á berserksgángr , 
höggv^ ok leggja, berja ok bíta' I^onúngsins 
hirð til beggja handai ok gánga í gegnum 
fyikíngar, ílýr margt vndan peim af kónángs*^ 
mönn\im fyi^ir hræ$sl,\i sakir. petta líta |>eir 
Hjálmtér ok Ölver, at konúng^men^ flýja^ 
en sumir eru drepnir. Peir . snú^ mdt 
pessu ilIþýSi, ok yar j^ar mikill atgángr; en 

*) bejsta, C. . 



s 

91^ HMi.iirrEM OK' Öltkes sagaJ 467 

i«lk lýliri' at ^éir ðrépei alla Mátn«iin ok 
bei*4eiU konúngMðéa^^-én rétta aptr - f jlk- 
íiígiiiMráiSnn* • -^etta Aéf Núdus konún^ssortý 
Élí;;haii^'li6^tiP eiruí fallnar { 8trá niir, ok at^ 
fltt«('|MAlm tíi^mt^^dk' Öltrers^ > ok íikugfiar 

trayiltr*^imti' i^i^fij^ iflflí ok h^Ílé^^^H 
^^iP'Mif "ác^kJji^á h«r^-iién beð ^pllrdm; 
i&B ri9ýifiteðjálM4r}'^8emhatk^^^^ 
(Mcð'rlkilátiIlEiiniÚágséOtt ri6r áem lcrgrfÍjÚgT, 
|«kk^Mfa&r«ki)5é^ at hlmn tíU á' lAik'fun^/ 
|^:1>ýriMMn Éik hraSMgtt é mátl hoáiiitr, ok 
éki^Viðiit'íq^t gtimmliga) ok keytír Héðtinú: 
i{{d Ami')'ok rí6r xndti kt>búng9syni^'*ok lágKi' 
]kr4i¥;|'jahiiars' akjSlð. 'Eh avá. sátu jþdk' fást| 
jt' brbr^ biíáðiMÍ--{ sfnum sö6li| 'm' báJÍM 
sCéðgtn^ brottmðc^ ok flúgu bi^fn aptt fýrir 
HMtít^ f^irtii fiéir'taka nú til svérða sinna, 
ék ^M^gvá bd'hVdrr^til annárs meS mikln afli- 
ök ' fiéSlellía ; eíi sStem (éirrá tf^igu bresta, 
séM^UiVti^af peiiií'a !hÖggum, œdtitYst hestamir 
Viú^*'' fiehn, sfá' fftlt 'máttu elgi h2%giim 
^ÍTl6á:íttÉ^ < stigvi < af ! Vfntitn hestum, ok fengu 
8fAiSn/<^ ákfiácbvWftúin^ ' 'ok gengu' samah, ok 
lÍAMu^* svft áfcifliga, ' át Við himiki ' rar at 

S}á Ilattf '^af It)ainkum péirr^ 9 ^^ "" ^^^^ 
«*J'^hjíMön4''peíí^''%n ' sv^tWn ' iíýTiaust 
f)8gu!eirlöpil.- ^E^n ';^Í(ttist áéð ^ 



4@3 H(i^».MTB«i^.<inOi«v.«it«<»Ai9A!i ra^ 

ligra ^toyígji!^ 4Ítve«aV'liiöftnftzij(Oktt4fle«gi 
bör&asti.j^r, at ftUum .fwbiti:iúndií, fítvffM 
voru eígl /spjfúrtgnir iy?ir .l}5iungtt:;]|£iiPMi^ii 
I])álmtér . If í^di^t^ at . ^yft /stfl^ ^^npf$ :b% («%m 

um#W»ti;;yr8^. ÍlQÍrfa jtiiiiiJJÍinlWÍ í ri«4Aiqhllwt 

(ar :vm|iiti 'i sMini franiga.íwign, iw^cttkomiiigpB 

i bart% ea :kDni40gi?Dk haiis^.nMiini&ngVr^ 
gdts 'mj!4t. Sjiian wýr iallc lýÖt ^^imi t|l 
hallar, ok vairwjök H^tr'i.vftr.,Fel»ltf ^)iii{M|«ta« 
ok ekki spa«at, hv^tifoip ,þj^^rín.9iilupii«^i.ali 
bíiöa., ! Qekk, .Hjilmt^r ,9ki-;0}«er, . til.^dEe«||D|U 
konúngs^í^íttur} hún tökr^MP>^^l'i89»NJ^lbfi| 
fá sitja,. Hj^lmtér sa^jn; r.yiljftt J^l^^þ^^ 
Hún gewpgr í ,burt, ok Jlf^jpr,';aptr,. ^ n^lfA 
hér er eitt .^jald, Hi41m%!l8ri9k viljgf^{fj(^i 
s4 .n^ttúx4;^)5^;ir |ví, , at ]^rffl>4;el^ffl gW9^ 
á me8an ;^li..i|rt,:l. tjftjdiijuintflt ^,^ll|t,riinfj| 
guUi ^jört,.ok .gima^eiiNujflnfspj iHawjJakJf?? 

konúngr þar Íf^i S^^ hann jþeim fdstbræðrum 



I I 

dkíUluit :xáeS kmrMkýr^ stigu -e^n'á skip, 
•lc-.l^l^ htAmy ók'iáúi i kastalð ■ sírium um 
»«tíiiui.[ tm ^ham Hiálttitir t& eaá stjúp- 
todSiur. 8Ína. ....> :* 

i ' / th- pat var»ei|áh fnef^tm, ér konéngr ok 
dnttúfajg láu { sœiig.sinni) hún mœhi: tierra! 
f e^ir 'liiiny' áttu aungvan erfingia? á ek hann, 
Beg^ ikanángrý ok* héldr éinn kastala á akögi. 
Pvif .skal hanit eigi heima vera? segir drottn- 
íng. "^ki.vðl bann ii Vorri höU drekka, segir 
konúiigr, én "þó berr haftn listir ok ptýSi af öUum 
ttMumum; S|á verS ek hann, segir drottníng ^ 
þdoi; hœtcu taUnu. • pat bar til einn dag, at 
frúin iakipaSi pUum afnum mejjum út á skdg, 
ait henta sér epU ok aldinj {>œr gjörðu svá* 
£n drottning för einsðmul til skdgar, eigi 
iyrr 'Uttandi, enn hún kom at kastalanum, 
ok .gekk inn at læstum lokum. Hjálmtér sat 
•t.'borSum ok hans bofflýSr, hann sá konuna 
kingánga, ok þdttist kenna at annarra manna 
irásögn stídpmdSur sina', ok heilsar henni 
UH^Iiga, ok setr hana í kné sér. Hún tdk I>v{ 
rél, litaúdi tii faaas meS blíðri ásjdnu, ok svá 
til háns talandi : minn sœti son ! hvat veldr f»vf, 
at^á yilt ' eigi heima vera með f>{num föður? 
^r ^r "þó skenktiligra at sitja enn hér fjsBrri 
Q8rdm iriöiumin.: Hjálmié^r mælti : tneir berr 
^rta ffis fca .ŒiÍÐti enn iUviU. Hún mælti: 

' ) haiin »]iraii^ Þ^gM fraiii yfir hop^it« b, u. C* 



470 H^MTBASi éK.ÖLT«M Sl«á# i AC. 

mikit.er.Mgt; af. þiitiiliUstt tík j^xf^sAfynA 

yæri 9Ú kojpd gipt, orslikan «ai. Haatt • 'kváS 

|iat eigi yjera. Eu er j^n jtöluðuat vifl^.^ilhigpi 

allirú^l^astalan^Bii .iEuai40Íci^ {irf8ttl»& 

Drottníng mælti ^á: hvernin lýst {lir á mik^ er 

ek ekki .breiulig% kvennlig ok kiurteis? Vel 

yíst, ^egir iljálmtér* . Háai xúwlká : kuvi ttran 

m&r SV& bamíngjuhjtfUt valt orðit hafa? betr 

hefiii okkr saman verit hentf ÚBgtei^'ok til 

aUrarnáttúru skapf eldligum, ok| miankam! f»at 

má ek^r sa tt segjai at Jþinnbi6irhefir.iii2r ekki 

enn spilt, því hann er maðrörvasti okná^tdru^ 

laus^ til alka hvllubragða, en ek haii mjðk 

breyskt lif, ok mikla nattúru. i mínum kvenn«» 

ligum.limum, ok er ]>at mikit t)dn .veröldÍÐai> 

at sv^ Ijrstugr líkaoii skal spenna svá gamlan 

mann, sem pinn faðir er, ok mega éigi bltfmg^ 

ast heiminum til upphalds, mœttu við heldr 

okkar úngu likami saman tempra, eptir náttúr^ 

ligri holdsins girnd| svá ^ar mœtti &grligr 

ávöxtr útaf frjdðgasti en við lúœttum sk>óttgjöra 

ráð fyrir f>eim gamla karli, svá hann gjöri osa 

^ aungva skapraun. Hjálmtér mœlti: er ]þ&t 

I>etta alvara ? segirhaun. Atvisu,segirhán. pat 

œtlaði ek, segir hanni at ]>ii mundir iU)* eu 

aldri svá svivirðilig^ sem n/ii Veit ek f>ii ^rt^ 

Hann hratt henni fram fyrilr bortit,* ok sld 'é 

hennar nasir, svá blöS féll lim hana idla. Hún 

jnælti: yið skulum finnast i.annat sihn. Hann 

^■^— ■■ ■ ■ t ■ 

*J V. i C. ^) ok Mxffii dadaitfe, K i^^ C« 



B^9%' HlMjrrM» OK ÖlTVBS 8A6A. 47 1 



kvað ^aná |>vf eigi 'fogna skýlda} sSlkk hdn 
jþar nitr í -jér6ina, sem bún var komin. Litlu 
aíðar 'koma menn i k'astalann. Hjálmtérvar 
^m 6vá reifr, at hann mátti ti8 aungvan mœla; 
Öiver gekk þá at honmn, ok bað hann elgi 
reiðan vera, hefir stjápa pín pessu oilat. Hjálm*^ 
ler s^gir ^t satt vera. 

9. 'Einn dag vill Hjálmt^ rfða á skög, ok 
Ölver me5 honum, en sem f»eir riðu um skdg« 
inui sáuj^ir hind eina stdra ok væna, ok rfða 
]»ar eptir, en hán leitar uAdan} jþeir hleypa 
J>ar til vpeir sprengja bæSi essin. pá hlaupa 
]^ir bátir eptir dýrinu, ok urðu skjöit möðir, 
ok kasta af aér klœ5um, nema skyrtum T>k 

» 

línbrökum. Sfðan drd upp skýfldka mikinn af 
útnorðri me5 regni ok krapa } gekk f»at allt til 
nætr^ g)öríS j^ frost mikit með kulda ok hríð, 
voru peir pá komnir i fjaíUhlfð eina. Ölver 
mœlti : kaltpikki mer gjörast, f óstbrdðir ! H jálm^ 
tér bað hann eigi æðru mæla, var "þá lángt af 
ndtt. Litlu síðar varp af illviðrinu, voru ^ir 
fiá komnir áthelli stdrum. ölver mælti:mjök 
erek af mér kominn. Hjálmtér segir: hér 
munum vi5 láta fyrirberast. peir gengu inn 
undir hellisbergit, peir sáu einn stdran jötun 
át)aviðelds gldr; reykr var mikillíhellinum} 
eitt kyikindi sat við eldinn, ok kld jötninum^ 
með kiktibum% en hann ýtir höfðinu á móti, 
ok skældi sik allan, hann mælti: Skinnhúfa! 
farf)ú nt, ok gæt glöggliga at, okgengðu ræðu 

') tilUrknmhiiin, C. 



I 

472 HjALMT£afi OK .ÖlYXES SAfiiÍ A K* 

mmniy ok vit, hrort ^ú sér til nokkr^ nÝ^^^^j 
^ikki mér ^eir menn seint koma, s^m sysút 
mln lofaSi mír, at koma skyldu i kveldy {»ví ek 
vil ^kjött fara til náða^ gjörist ek beldr kveld- 
$v«fr. Hún för lit^ ok sá |>á fdstjbrœðr, bún 
brá yfir ]þá hendi sinnjy ok b^ð l^á- verSa at 
hönum^ tveim, okfljúga uppi hellirimi. - litlu 
«(J6arf(irhúninn. Jötuninn mslti : . s4stunokkut 
tilnýlendai fdstra? segirbann. JP jærrierjþvf^ 
legir hí&n'. Síðan leggst hann niðri ok hrýtr 
hátt. Skinnhúfa mœlti við hanaaa : verði J^iðl 
liú Mt mönnum aptrý ' þá . varð J>at. Hjálmtér 
inælti : p;ér eigum vér lífgjöf at pakka ok launa. 
Hvat viltu núathafast? segirfaún; drepajötun* 
inn, segir hann, ok lúka .svá stjúpm(^ur minni 
sendiförindi J^á sem hún hef ir sendt okkr híngat 
tilhans. .Hraustr maðrertu, Hjálmtérl segir 
hún, . pau fara ná innar i hellirin^. Sver5 
hékk yíir sœng jötunsinSf búit allt mefi |;ulli. 
Hún mælti : ekkert sverð bítr á haiw> nema 
petta. Hjálmtér gat náS undir kldtit á |>vi, ok 
rann f^at f^egar úr sliðrumy en Skinnhúfa henti 
paty ok mælti : heppin varð ek oss, en ek mua 
vitai hvort hann sefr. Hún tdk tre mikit^ ok 
lamdi um sænginai hún mœlti: pat vil ek, 
H)álmtér! at |>ú stigír uppá stokkinn> ok leggir 
djarfliga á hann, ok stökk síðan upp yfir sængina. 
Hjálmtér gjörir svá, ok leggr til jötunsinsy ok 

^) haukum; C. ^) Svik þti mik eigi^ segir hann) 'wi mvn 
«k gjöra, .segir hún, 6. t/. C. 



blðjrpr i kldtÍQii, 5v&'at 1 beðinu s%46. jHJipjjt&n^ 
mœlti; sveikstu znik nú, Skinnb^a?..8p^t|¥ 
Xiann upp úr sængiiiBÍ^ ök lœtr ný, söpa til 
greipurnar um hellirinn;; . litlu si^ar.^dd hann. 
Hjálmtér tök sverðit, q}c lelzt.vel á. -^kinnhúfa 
mœlti : ekki skaltu eiga |>etta 8verð| ölver skal 
f>at eiga, en láttu pá^ qigi litit í stoAda, ef "þú 
sér betra sverð, 'pyi svA •hef'r jþat ^f öðrum 
sverðum, sem 'þú af « öðrum konúngasonum. 
Hiin gaf jþeim marga ^fáskia grípi, iok bað pá 
nefna sik, ef ]>eir j^yrfti lítils liðsinnÍB . viik 
Síðan föru peir heim^ ok urðu allirpeimfegnir. 
10. Um vorit halda |»eir i hemað^ ok 
drepa niðr Blamenn ok berserki, ok iá ;mikit gdta 
i skipum, klœðum, gulli ok silíri 3 en at hausti 
halda peir heimleiðis [með dgnfjár' ; jþeir komu 
at ey einni síð um kveld, hún var skógi vaxin ; 
þeir tjalda par á landi, ok hlutuðust um vöku j 
hlaut Hjálmter at vaka. En er peir voru sofn- 
aðir, gekk hann frá tjaldinu á hœð eina, ok stfi^ 
hann f>ar lengi^ ok sistum. Hann heyrðimikin 
gný með störum brestum í skdginuip, svá at 
eikrnar bif uðust. Lillusíðar kom fram úr mörk 
eitt fingálp' mikit ok gildligt, pat h^ði hross- 
rófu, hdfa ok fax mikit^ augun voru hvít, en 
munnrinn mikill, ok h^ndr stdrar ; brand haíði 
hún i hendi sér vænan, sv& aungvan J^af ði hann 
sHkan séð. Húp. gekk, at honum; ea hann stöð 



t V 



474 HlAlMTERft 6éL ÖlVÉM eA€AÍ 1« K. 

lynf^ hénn ktigsary át ser AtíH ei^- oriE&il 
▼erfef ok íráfS rÍB\x : - 

Hvör er sú ddttíry 
* - er dijtigtum næt;^ 

&öktir 6k flanar ' 

meS ffls hala ? 
' dlik Þikkir mér ^ú 

ttðrum Tif um, 

eSif hvaðau kóm 

hundvis mær? 
Hún svarar, ok kya8 vísu: 

Vargeysa ek heiti , •" 

heyr þú^ hilmis^ son! 

viltu, at sjálf ek 

jþér i sinni sé ? 

allra j^inna 

tel ek [^ik jþurfa mun 

vií ok týra 

trárra vina. 
Hann kvaS: 

HræSilig muntu Þ^kja 

hölda mengis 

'þó 'þú oss [sért 

i sinni frá pessu* ; 

auhgvan vom seggfa 

pá |>6* svikja munt 

vösk* vinkona 

[vor hin harSleita*. 

O VMÍW, C. *) li*i, C. 3) f sinni sitir, C *) v. í C. 
*) þannig B, C\ tösk, /»; TöUk, A. ^) muat lurá-|eít, C. 






JDiB. H lÉMirWB' Ofc'ÖMWtt 8A0AI i7S 

Ránmalti: eigiiniiiteKSiadDsvÍkjébiínaTÍxiiy 
enn pú j^ina^ má ekvek tmí }^i tnády ^ ek 
^ftieitktl áidf rr]^ tfi Hbiuí'ixMltis ðmv bnnd 
^innVi^i^ Þ^*>íeiv 3iié6d .At;iríiu> iségb bn^u 
^ltiiaelítfwibJiannl'nglifiltttiii. Mett duifgfnl 
nuSti^ aBf^tliúfa. 8kal ek. {nel anngvnmrftiiá 
haniL? ^éeglrHjáleiteili Skki^ákal Þ«t]itf^ knrti 
matoii aegiriftún: l^&^tkaltiikywa miky'iB^pt 
hún} ok var9 henni Ijöð at munnis 

Sœk pá Snamendi), , 
' 8igr muta honom • *fylg}a| • -* 

hoskr, ef þii, hilÁirl vilt 

pér í hendl képa \ 

ko88 vil ek af ^te* ' 

klénanpiggja, 

^á- muntu mimmúng 

mér úr henidi ÍJL ^ 
Eigi vil ek kyssa trjtfnu fiína^ segir Yljtflttitií*^ 
^ví kannske ek verBi &8tf viSmk, Htetta verðr 

* 

jþá á f»at, eegir hún, enrát \6 ijáifrj hann 
8nýr í burt frá hennié Nii kemr honum i hug, 
hvat Skinnhúfa hafiii aagt^ ok v(kr^^ aptr, ok 
kvað vísu: 

Kanstu mjúkligar^ 

mœr hin harUeitai ' 

leika at hreskerti 
• ' . ennhöldarafirirsexi ^'^- -*'*^ 

seft ^ú mireárGgan< 






;.4Í ki«,<»;fa ^«m^íÍ'JZm«> ' -' •!•* 



gveif ' ornié ^dýnu | 






«) sárlogB, C. •) viwfÝ^yVi 



47C HiAMi wumfi lömiðBiBDwiBwaAL jdk. 

Háa9Mdtí: |iá wiaSn|án atUfuýttébilknikv 
ifyrf «k,]Bft8ta uppjJ^alidéBnmy 'en l^fí'Q^ýieÍAr 
(ik^ fþáerl^aft ^ii 3mi.^ i. Hánlnil^irvú tipp 
•teisSiiiui; 'i Þvi iile)ritt» faaám á UálsíÍMuuv ok 
I£jí9d þaliay eti húiL tenlt' atrbi&it'i^vír .aptaa 
iiiak honum. Hún nbttic ^ú at koniun btand* 
inn) ok kv«5 viiuc . "^r,./ ! . 

Sel ek þ^. JSnarvesidil^ • A 

8igr ^utv iionuin íy Igía, • ' ' : 
, jöfur bina^tdtr^! 

um þína alérdaigBy 

anúist |>ín œfi . 

9 til sigrs ok gmbif 

hvar sem "þú heim kannar^ ; 

hugr er í kdngs bami. . 
Qk eon kvað hún : . . ! 

Vertu é^i svftæc , ma)ir! 
. at pú Ölver grandir 
:.' vertu honum heill hilmÍT4 i< 
. . ^ : í h^nn er J^ér hallr ly Ikir ; : ' 

láttu eigi iUmæli 

œða lund ^a^ 

vel pér vlni tryggva , i 

vert |)eim hoUr drottinn ! 
Eru engin álögá bnndisnm? segir.hann. Eigi 
xiein, segir hún, en ]^ muu ék; ttd áleggja: 
jþat fyrsta v fg, er pú vilt vega, 6kaltu -Jiat 



■ 

lnmrgií fáthneit ^ Insf laBÍÍát shm ribll iþit «Ui 
lilii^^ :gá&gi< fftr .nú dlliitiD<iigr9 oUdíma,: dk 
sé&idik Iniky é£ |(«blÞa^^ Tið^r^k helm 

miniai xná> éús^. ; Míftiii.' ^civsB wft vdsiaUr! ok legg 

akttCilráV^c^^'"''^^^^'^ sMf^háfa laf ihiiKÍ fö&9 
uriním aifti sumrL ' Húii ÍTBðrsvlh veiai^ldii;^ 
enioái^ikfiélíktj miiift |M fóUL^á itingúm .^ikum^ 
éukU^kufOÚi^éAsnókinVj^ dkr iiidiijB&ðáDi.hoar 
úégssbu- Jbeití ihik.oáM^MenffK$}*niun>!f»ir jþ^Ua 
framgeiigt<t>>erSli^ i'rfHeuha !ÍÐUntu.áLviéth {véra, 
éi^ atiimrdögum sk^llagángafyririfððlir j^inxi^ 
efc rk&tjid haim liðs^Jháim niunisyára^natihaaliit 
báfirf^ftt'^s Q&gs) : ViStib) hftnaa-vatlifá.Ifár^ 
etnhlmfl9Á'i «tt h^xln /mun^ Bíömt^féinrðiírff 
slncUttisMiljiÍ, en: fateflTiLltatintu .fc)4éiP Ha^ 
hfdínt^mítí iémii háfa 1 ivilíaw i £fcki di&lto 
kaáxi- ; títíarimségir ' hiimi ! vlH*S henni , .}á Ijdft 
á«ikNmniii> ^^r . ^" ^j -*'i--V'i i.::. il .íi''i> j • f.j 
^a líiJiíj K)dstUtf)0nn<-^^cisei"'''i -. • i/'^^ i; ... 
íí'iutí ci.éf |iengilS''ivSi,'' -f ''•^•v' *• í:»'-'.',í'^.'- ! 
Ay Il:1'. issimgefreTfeiumisoðy ^' > ''. r.; :.- " -i 
iirit) rinlmlin j^dr (eiitnáðtiAuga^. 1 f> ^i^'.tM i:'.j 
J ij :i^iuafiimldfiig$lhir&^' '; i' '* } «:' .* ^: 
jf./J L'' ef j^r giapvigv. gjðrisi:* : "' < » »:» í.-j • 
^ilán ^l^ldh |iau.f ölViv Takasakt, \ak> sér iat^ 
H)áUbtí^r.{é9.ibuct^.ili«^ii klsl«isi,;ok {nrífiflsax^ 
itp akr gdpcifirá tjaláittd; iiaim sáf Ivrar Hiálm-^ 
tkz jgekioIm^'rei8r9<hhnmfMi:upp tabidÍBny 
ent:hamiiIvasB.;ev&ítc|AÍMgv^n. arlmnn^tfiil inlðif 



47S ftAMTktt.dÍ QtMjmn BMmÁl lodii!. 

fýiir fflfr rktamn.' iÚlKK\gpkk iandtDKqnnl 

Wðliga^iBb niy«fÍB«i>iií!kann, ol; niEBkc: dikt 

^ðrá áœtrfiMir ]^fna^:4£tfs|bíiéð]rl 11^^^ 

miBltibiIiaiBlB inÍBa(haHii|i:VhirgeyáaJ; éttn iranrtu 

ttié^ iailllti 1 jáiiulnl.í iVwm 'morgomikm ifaalda 

jMiiit .Uaimy oM /sáCQTÍ kéáflalanimi.vaa Tatiann. 

'.il. li At Tdrdy^Hú^ h^ HjálnitariáíiÉi^pa^ 

flMai, iók f^ékk HiOm fyxií föður -siimy •.!>]& baii 

Jianii( fá'jsév: tnéi^!fiokkte..:;.Koiið!iigsi<JKTefcl 

etgi^l'kafaj Hjálmts&i&iœkit *fá^il|te aimi 

IDani| af' hiri' ^nLiVHafifrti haanv':aam;.|á 

Tiiit,^: dama i Bjöm i -sagfiirík^mingci i! HíáiAitif 

gálkijtibavinaS' cki sáí fif r niann li|;g}a; ' znik> 

ilm lök'ilstdrap ok ' Aiirðnligá starHlígm^í i iloð^ 

kápdJ 'Hmitatér atakkiiáifaámrspMfsVai^liik 

asteltfe stbttu uppy jþrasUli Hann ]ág|ri eigli af 

síðrí 'ipjálmtér létv k|Mria! við kainpndiáptit i 

annat sinn. Hann settist pá upp, okimMliit 

mun eigi vera, senl.jaffer aý|iial) laf petta si 

konúngssoa ? H jálmter, . mœiti ^^ é^i hai hann 

uþp standa^ ok .ina<*niað'aér) g^im skal ek 

þéc kost á I>ri j aegir hanii), elt iriLTeinn öllu 

ráSa^ en ^ú aungvi). : íHjáhiit&íriitmlti: 'þat 

vinn ek eigi tii npkknta nkBnni^ i «8a hvst 

haitié JAÍ lianii /mslfii Því.|kalfe.fá ctfa, 

an Hðr&r kaiti ak. : iiíáimtéa.^akkvlitort 

Hann: lima. ^t eittauá h^kk^ ok ^^^nty Varg^ 

^au atadda;.; haabmr kb^ í * :hiig^iliiát.iiún< 

haffi itijplt4 Hann gakk a|itií^ ak'nnltianatkttu 



upf, frmlU ok gak)L /m^ ip^r, lot rí&eimi 
pJiu.! Hann segir : ek mnn til skipa génga, en 
l^á munt iinila atjúpu. J^ína, ; Hj^l^r gekk 
h^^ a^t.lipllizmi) bann sá:M^ti(kpu.9tvAíf^nsA, 
4.m<^t^ s^r; honum l^i^^t hiia ekki/rýjiíiligy.lliin 
yw þá ba^ði l}dt ok leiðínlig yíirJitfi:, pk^ öfögr 
láftidnu. Hún mœlti.: vel er þaitt Híálmtérl 
9t. yiS höfum fundizt. Hann kréðat þat eigi 
)fi3ta kunna. Hún segir: nú skal laiúa Jner 
piiatrion^y er pd. gafst mér f jrir laungu i }>at 
l^gg ek á piky at.pú skalt hvergi kyrr jþola^ 
I^yprkíntfK ni dag» fytt enn ^ii sðr Herröru 
lifiBdÍQgsddttur, nema á ^kipum (ínum ok í 
tJAtdii! . Hjálmtér mœlti: ekki skaJtu fleira á 
VÚ}^ 'i^ggi^ , iþyiiii^pt^ þinn skal o]dna atanda^ 
(in.fat'.Þ<kiurmér einskis v^. at.JtfejjaiieptÍE 
eilid ]|eaKáiigsdóttnr« HamaFaV: háír standajiúSt 
yi$i^k}pá)ngit} J^ar d^ajtu áfitijga, ísíaíiimi fsiti 
á hvom hamarinn, en fjórif.þrœlar'föðunimína 
skulu kinda eld un^ir.pér^ cfn við ekkért skaltu 
lifai nema pat sem hrafh^r. fsira fiér^ þar til ek 
kem aptr. Siðaagekk.hAntt til ski][Mi; var pá 
hryggjum kippt; hann hatii finun skip úr landi, 
ok skipuð völdum drengjum, ok halda siðan 
hurt; Fyrstu máltíð hað H] áimtér < HiirS at sitja 
biá scr^. Hann kveðst J^t eigi vilja: aiasam^ 
an vil ek mat eiga , en soSa i rekkjugólCv |ami« 
Hjálmter hað haQiL sáðaii ; 

12. .Halda |ueii: nú siða.um; sufnarit, ok 
varS peim gott til fjár^ ^n.. íengu ^ .at^ouKok 



480 'HiALMTEM dfi ÖLTERð SA6A. *i2X:. 

« 

Morinti* mftla^ 'En nm haustit kómu þeir at 
stórulandi^'Þar varijörðr xhikill ok fjbll stdr. 
HorSr ^mserhi:: • hér munúm vér á laiidi sofa. 
H jálmtér mtelti í mdti; Hörðr kveðst ráða tiija ) 
var svá gjertj'voru tjðldá landborin. - H)á}D> 
tér ségir: iHá skal irið {»á gjöra, seui á skipum 
érú. Eigi skal|>at, segir Hðrðr. Hatín gekk 
út á skipih, ok bað menu gjöra sik lystifiga^ ok 
gaf jþaimlvín at drekka; sinn' gri{» gaf'henn 
bverjum peirraj uréu ^éir skjdtt drukknir. 
Hor9r tók 'mat ok öl, ök gekk á Janil. Hjálm- 
térgekk í* burt ^r tíaldiuu^ er peir fotví sofo- 
aðir^ fram ijneð sjjdnum. Fjallniikit (ok) ögna- 
hátt siÖð :vi6 sjdibn, 'eh i ^miðju fjallinu leit 
hann standii tröllkouti istóiískoma:, 'hún 'háfói 
gullofinki ddik'á knjáWsirf'ok.-kenMli $ér inoS 
gullkamiii.' ''%rbnar<^VQ]^ niðr lift sJNÍmnff hdn 
tdkhcoidiainm í handy ok pvbii -með Mr' aitt 
Hjátmtér kvBð vísut' • ' ?• • j* 

-iHvért erpatbákn^ • • ' • í í ' 
' i bjargi sitr, »: •• 
.. : ok sér^af konúngs » • * ? 
i. ðngva veit.ek . * l , 
i áiáátligri 
, i • aldía fyrir jðrð o&á. ^ 

Hán greiddihárit frá apgam.-sér^ ofc varK reii 
við orð.hana,. okikvað.i , ) 

Illa kveðr jþú tíl mifiy 
.(' '. . ^ munttt .hinn úngi 

.l«>Sk g«kk ai;5k á iklpin'i S. :vw C« 



é • t 



• « t ' 



I í ! ,•.'•'.'-... 



V 



12 K. Hjalmters ok Ölters saga. 481 

fyrstr hafSr á seiíi 

af seggjúm pínum ; 

með guUofnum dúki 

má sjá hin hoska mœr 

f>erra sína Ijósa lokka. 
IUa er s'á dúkr kominn, er pitt hár perrar, 
ok at |)ínum glyrnum gengr, segir Hjálmtér, 
ok kvað: 

pik mun snerta 

SnarvendiU fyrr, 

enn pú á,sei8 aHa 

setir kóngsarfa ; 

hendr muntu missa 

ok hátt æpa, 

svá munum skilja, 

skauð hitt aumasta! 
Húnsegijr hann margt orS tala svívirSiliga} vœri 
hitt .tilhe^rriligra mannligum manni, at hafa 
aSra viðleitni við únga stúlku ok hreinliga, 
énn tala iUa, pikki mér pú efniligr maðr, en 
mér væri forvitni á, at prdfa úngan mann, 
ok missa minn meyddm, ok láta handtéra mik 
um mittit. Hún seildist nú hendinni í brunn- 
inn. Hjálmtér brá sverSinu, ok hjö af henni 
hendina í úlfliSnum. Hún rak upp skrœk 
mikinn, ok leit í stúfinn^ ok mœlti: lítit 
framaverk er petta einum ágœtum koniSngs- 
syni, at leynast at mér, en f»at hlæiif mik, at 

FoRKALDAti SöGVR NÓRDR LAtfDA^ 3 BlKDI« H 11 



482 IfjALMTERS OK ÖtVERS SAGA. i2 %. 

hefnt muni pessa verks ^ ok mun eigi lángt til. 
Uúnkyað: 

. Víst g4e8r mik eitt^ 

pó I»ú vitir eigiy 

jöfur hinn dgndjarfi! 

h vat um er at vera , 

munu systr mínar 

at ná gjöra 

útá herskipum 

alla menn pína. 
Hjálmtér sá á sjöinn^ ok sá níu tröllkonur, svá 
stórar ok iUúMigar at aungvar |KÍttist hann 
's^ð hafa peim líkar; pær höfðu rifit í sundr öll 
skipin, eh. drepit alla mennina ok l)orit góts 
allt á land, ok voru eígi litlar í starfinu; fieer 
höfðu heyrt öll orS |)eirra Hjálmtérs ok Ymuý 
pær hhlvL svá : Hergunn, Hremsai Nál okNefja, 
Runa' okTrana^ Greip ok Glyrna, Margerðr 
hin níunda, hún hafði krippu störa, ok bar 
hana hærra enn höfuðit. Hán hafði eitt auga, 
ok stdð pat í miðju enni, ok var kella ekki 
frýnilig yfirlits j hún gekk fyrir peim systrunii 
hún hafði nef ok klœr af íárni , ok tvær tennr 
álnar lángar^ ok stöðu fram úr kjapti hennar, 
en vörin hin neðri tök niðr á brínguna. pat 
sá Hjálmtár , at hdn mundi mega gefa gildaa 
kossy ef hún kynni svá fy rir sik at koma vörinniy 
sem húa var stdr tíl. pær voru stutt klæddar, 
píkurnar, ok göptu kjöptunum, en skdkuböf- 

1} RauD, C. 



r 



12 R HjALMTERS OK ÖlTERS SA6A. 483 

n^&OL H)álmtór hngsaSi^ at sér mundi eigi 
svábúit duga, ok geik úr fjallinu, ok fyrir * 
tíalddymar*. paer gánga síðan at tjaldinu. 
Hjálmtér hngsar^ at hana má eigi yið f>eim 
ölluqi} hann kvaðv&u: 

Vak pá , ölver! 
ef viltu víf sjá, . 
pú ert kossmildr 
við konuT harla ; 
[hér býía pín 
Hundíngs meyjar'i 
hverf {>á vi$ , 
ef |>&r hugr dugir! 

Ölver kvajS : 

Hvat skal kals petta, 
hvat ^arftu mér bregðai 
kdngr I um kvennsemi^ 
kátr um miðnætti j 
en hverja hýsnöppu 
aem (|>ú) á heiðum iinnr 
viltu 'þhv i sinni 
séu allar'. 



t) þá kTað' Hergiimi visii : 
Tólvuai ek treysti , ikwlmn tíl skiílái 

•t tala ▼id' hö£íin0Hf skimda gaungu, 

þ6 muniun yét Utit ok menn mildingfl 

þat til rega kðria^ Mtkja á sei^y h. tr. C* 

^) keyrd'u , hranann bý jTr þé» Hundltagf meyjn^ C *) muHu 
mir nii of Íáar þikja, h» v. C. 

Hh2 



.* 



484 HjALMTERS OK OlVERS SA€A, UIL 

Hörðr mœlti: stöndum uþp, nokkurs mua 
Hjálmtér nú úmvert pikkja. Hergunn k?aj$, 

Heldr upp hrömmum: 

hirmáttUy jöfíir! lita 
' hendr Hergunnar, 

hef ek. negl öskorna, 

rifna mun pín dlpa^ 

efvið,]öfur! finnumst, 

I>ér skal eigi kyrt klappa, 

konúngr hinn suSrœni! 
Hann kvað : 

, Gakk Iȇ framar hdti, 

fyrr enn fiú á seið dragir 

pennan |>jóðkonáng, 

fiú ert flagðit ferligasta < j 

ettu fram hrömmum^, 

ef þú afli treystiri 

drds hin dulrífa ! 

en ek mun dverga smíði. 
I pví komu peir út j Margerðr rœðr pégar á Öl- 
ver 9 en hann tekr fast á mdti. Hún kvað: 

lUaleikr^ú, ölver! 

eigi ertu hœfr vífum , 
^ má eigi fáng f esta 

á fylkir velbornum, 

eggjar eru eitr blatiidnary 

^fr er döglíngr^ 

-od^ar alblóðgir ■ 

eigi^ munii vér sigrást. 

/ ^ » 

^) hraiuU, C« 1} j árnhrpnuiiuiii , C^ 



!• ' »• 



■ •• « 4 



if K; iBjALVetSLM OÉ^ ÖLYfiAS SA6A. 48S 



\r harðist við systrhársjö, 'þæt yoru fuU- 
íkVi^Vf.ok hótin störar .skálmir, hvor |>eirra, 
0k: sdtQi'ákaft at hQnum.. Hann varðist dreng- 
^liga f ók j^ar kom . um síðir , at hann drap papr 
allar, eilda var hann. f»á m)ök móðr. Hjálmtér 
4.ttir)aajök harðan leík við Hergunni, hafði hún 
yeBXkt sax í hendi , ok varðist veL Hann pöttist 
^Ur^i i meiri manaraun komit hafa^ sa*kir 
mjúkleika hennar, pví hvar sem hann hjd til 
hennar, kom jafnan ét saxit, par til at hún 
mœddist^ bárust pá sár á hana , svá hún flakti 
qU í sundr af sárum. Hún kallar ^á hált upp, 
ok kvaiS; 

Hvar ertu, Margerðr ! 

mœr öflugasta, 

vinnr^þú sigr h'tinn 

á siklfngs liði ; 

hryggr er hálflestr', 

en herðar brotnar^ 

sterkr er stafnblíiy 

stökkva mun J^ví verða. 
pðer bregða við hart^ ok hleypr hver, sem meira 
mátti y ok stigu mjök stdrum , en Hörðr eptir 
upp undir fjallit. . Hergunn snéri pá i mdti 
honum; hai^n hjó til hennar, svá afhraut höf- 
uðit* Högg þú allra manna armastr, sagði 
Margerðr^ minasystur! Skamt mun þcr til 
slík% segir Hörðrý hanaslæmdi til hennac.með 
syeirðinu, ok tdk hana sundr i miðju > veik bann 

') halflamiiin , C. f 



486 HlALHTERS 0& ÖlTERS SAeA, tZ^f^ K. 

aptr til ^aldsiiis. peir Hjálmtér ok ölver Totu 
komnir inní tjaldit, ok sváfa. Hör5r gekk til 
sjóar, ok safnar saman akipviðum ; ^ar af gjorK 
hann hús lítit ok fagurt, Jþar sem mest skýldu 
bjðrgin^ |)ángat bar hann mat ok öl ok öU 
|»eirra íaung*. Síðan gekk hann aptr til peirra. 
Standa fieir fóstbrœðr upp sí6aoy ok gánga |>eir 
frammeð sjdnum. Hjálmtér eá hús upp undir 
bjarginu, 'hann mœlti: hús er þarna. ílörSr 
svarar: mun hún ekki par Hervöri sem fá 
}»reyir eptir? peir gánga i húsit, fiar var s»ag 
ein« ok tafl á stóli. ok könnur ok ker með. Hörðr 
gaf peim at drekka, en pá er pá varði sem 
minnst, gekk hann út, ok skeldihúsinu í lás« 
Hjálmtér mœlti: sveikstu mik nú, Hörðr! ok 
er íllt at eiga j^rœl at einka vin. Hann vildi 
höggva upp húsit, en sverðit beit eigi heldr ^ 
enn hann hyggi i stein. Sátu peir ^ar um ky rt, 
glaðir ok kátir. 

13. pat er frá Hðr8i at segja, at hann 
gekk fram með sjdnum, hann sá einn stein 
störan í i)örunni, ok gat í. Hann litast um, ok 
sér, hvar risi einn dgnarligr kom fram á bjarg- 
it^ ok var eigi sveinsligr yfirlits, pvf aungvan 
pdttist hann slíkan séS haia sakir stdrskorins 
^ höf uðs. Hann hafði há staung í hendi^ ok fram 
úr flein tvíeggíaðan', i^ögra' álna lángan, hann 
tdk niðr at fjorunni^ pá hann stdð á bjargínu. 
Jötuninn mælti: hvar er kögrbcrn pau^ sem 

*JÍ Þi»8> C. i> tvíángaían, C. 



16 K. HlAtMTERS OK ÖLTER8 SAOA. 487 

t 
I ' 

\ 

ijrepit liafia dætr mínar? gáagi |)eirnú frám, ef 
^irpora, f^ví'slíkt eruhinmestu níðíngsverb, 
avá ángar sem pær voru , pví sú var elzt sem 
var 12 vetra. Hér em ek kominn , segir Hör^^, 
ok drap ek f>œr dætr |>ínar , ok voru p«ir 
heldr n|iklar fyrir sér, en etvilleita' trausts 
til |>ín. Risinn mælti: vel sé pér, vinr! ok 
vert vel kominn, okfarhíngatl Hörðr mælti: 
I»at get ek með öngvii mdti, mb: faefir ávalt 
illt verity én nú batnar lítit ' um ,• síðan f vot 
at ek fdr í* sjðinn meS J^eim föstbræðrum ^ 
r^tu heldr til mín staung pína, ok mun ék 
taka ^r í. Risinn mælti: I>at má ek vel 
gjöra, því ^u ein skip hafa hér komit, at ek 
hefi rekit flein i gegnum frnuy ok dregit pati 
svá upp at mér, ok mun ek retta staungína 
otan atv j^r. Hörðr tók f -, sem hann gat. En 
á meðan þeir höfðu viðtalazt, hafði hann reyit 
6ik vi6 steininn með kaðli. Jötutiinn rikti á 
mjök fast. Hörðr mælti : tak f>ú á fastara ok 
betr, félagi! ekki e'r ek a]lléttr. Jötuninn 
reiddist, ok rak fleininn niðr í bjargit^ ok 
rykkir'svá fast til, at hann sökk í hamarinn 
allt at brtfklinda, en Herði var við |ivi biiit, 
at hann mundi slitna i sundr bein frá beini. 
Risinn mæltí: pú ert I»úngr jafn lítiU. Van- 
hertr ertu |)á, segir HörSr. Jöluninn herðir 
BÍk jþvi meir, ok brauzt um, |>ar til at upplosn- 
ar steinninn, sá sem Hörðr hafði reyrt sik 

') haihls ok, b. i;. C. ») a, C. 



488 HlALttTElð QK ÖlYERS 8>eá. 13-14 K. 

vi5, ok háí hann &á jðrHSu eigi nuniift,.taíi sex 
faðma i i p^^ slapp ai fleininum ^ en jötuiiiim 
datt ábak aptr, en Hörðr ofan með fiteinihum, 
ok lá hann lengi í öviti. En er hannrakaaði 
við, sagði hann: miklu österkari ertu, ennek 
imeinti, jafnstör, ok kannt lítit, er^ti kepir mér 
eigi upp á bjargit j hafðu mín ráS, ók gakjc niðr 
i tdna í bjargit^ ok lút vel áfranl^ ok teig þik 
6em mest. Risinn l&t at j^ssu giima$t/ jOk ferr 
ofan í tdna^ ok teigir hálsinu) en:rittirstaung*^ 
ina ofan fyrir. Hörðr tók í staungina | ok 
kipti rí.sanum ofán fyrir bjargit^ svá'brotnaði 
í bonum hvert bein, en Hörðr leystisik, ok 
rann J^egar uppbjargit, okkomat hellic atör- 
um, f>ar var Yma fyrir ; ok iéll Ul föta honum; 
hann gaf henni líf . par var hann um vetrinn 
í hellirnum. par var ndg guU ok sil&' , er 
jötuninn hafði átt. En at vori komanda, tók 
hann |>ar hríng mœtanok skikkju ok sjöð störaa 
með guUi. Ymu gaf hann hellirinn ok góxs 
allt. Hún bað hann nefna sik, ef hann pyrfti 
liðs við. Hörðr gekk þaðan, ok lauk upp hús- 
Inuj Hjálmtér varð honum feginn. Eligihafði 
hann munat til Hervarar á ^eim vetri. Skip 
hafði Hör9r gjört |>eim um vetrinný peir létu 
{»á í haf , skipit fdr jafnhart í mdti vindi sem 
undan. 

14. Um haustit komu peiratlandi stdru. 
Hjálmtér mœlti : hér vil ek á land gánga* 

*^) ok klæc^i ^ó&y 6, V, C, 



14 R. JIjAi/iirraiis.Oic Öltbrs saoa,. í|69 

Hör8r kvaS svá vera skyldi, ^pér láu {)€ir 
hállir stdrar; Ujélinthi maAú: |ietta munu 
vera hallir Hundtegja Ironúngs. . .pú segir 
satt, segir Hör5n j|)«ir g.engu .tiþfr at höll- 
inni} hún var g^'óf, méð.steinunii ; í einum 
staS sáu ]^eir hús: eitt gjört' með^ rakiða guUi. 
Hjálmtér segir : pctta mun veratiiríi HerVarar^. 
Hörðr kvaS svá. verá' mundi. peir gengu 
undir turninn; par sáu ^eir sitja mey svá 
væna, at aungva höfðu peir slifea séö, hár 
hei^nar var gulli Ifkt, eh ásjánen hvít sem 
snjör, en holdit var skært sem lilje, augun 
fögur sem karbúnkulus, en kianr* líka sem 
rdsa. Hörðr gekk at faenni, ok kvað- visu : 

Hver ertu prifn^ist fljóða^ 

hýrlunduð með kinn fagra^ . 

ok Ijdsgult lokka frdn ; 

ekkert vífa 

ek leit hæverskligra » 

[fœdt við foldar fröm*. . 
Hún kvað" 

Hervör ek heiti, 
: Hundingja ddttir, 

minn fQftur röskvan 

ef þú réðir lítaf 

Hf 'pitt ári/dvöl . i j 

J)á láta.niundir, 

ef |>ú geng^r - 

gegn döglíngi. 

') Herborgar, C^ *) fytir jöríT ofan, C, 



490 Hjalmters or Ölvbrs saga. m k« 

Ok enn kvafi hún: 

Allt ferr eptir einu 

er marg^ vita. frœgra 

Teita vinum listír 

[ok val á tafni fttðiiv ; 

fyrr skyldir (ú hánga 

á háum gálga, 

enn i glaum tíum'^ 

gaktu eigi framar höti ! 
Hjörðr mœlti: 

Hinn hyggjustóri : 

pvi hrekr "þú mik 

Herrör { orðum } 

vœri heldr nœrs 

vlfi skœru^y 

at vera hoskum dreng 

hoU í ráðum. 
HörSr mœlti pá til Hjálmtirs: msíiry muntu 
sýna li8t |)íaa við Hervöru, ok blíðka hana 
{ orðum" pínum. HÖrSr fékk honum gripi 
|iá, sem hann tók úr hellirnum, ok segir, 
hann skyldi fá henni pá. Hjálmtérfœrhenni 
öll pessi gersemi) en hún varð glöð við, ok 
(akkar honum forkunnar vel, ok kveðst hon- 
um dugnað veita skyldu^ ok segir hon* 
um frá mörguy hvernin j^ár var háttr á 
einu ok öðruf hjá föSur hennar, ok öUum 
vandræðum sem par vœri at forðast. pegar 

*) af NiitíU fólki, (íiaiui P), c; P. *) Ugum, C. ^) v. .' C 
*) aksrra, C. ^) Miu þn var veA, h. v. C. 



14 H HliULMTS&ð OK ÖlTERS SA6A« 491 

faMr minnyeit^'segirhún^ at^úhefir mikfundit, 
pá vill hann pik feigan, pví hanu verðr alls vía 
af fýtonsanda innblæstri ; en hún kvetst honum 
ráð leggja mundu, sem hún kynni, én nú skaltu 
senn^ segir hún^ g&nga fyf ii* föður minn djarfliga, 
ok kveð}a hann kurteisligaj hann mun taka 
f>ér vel ok 8pyr]a|>ik margs^ en |>ú skalt vel ofe 
vitrliga drleysa. RálSgjafa á hann mjök sttfran 
ok illúðligan, er Hástigi heitir, hann er síót 
sem risi, en máttugr sem tröll, hann veit allar 
T&i^f^óTÍir koaúngsins ; hann er svartr sem jörS, 
með hárlausan haus ok glitrauð augu, fúll ok 
fláráSr } ekki er Hástigi betri át reyna, ennhann 
er at yfirlitum. Hiin kvaS vísu : 

I höU skaltu gánga) 

ok hilmirlúta, 

ok kveðja kurteisliga 

konúng hinn störráða } 

láttu eigi œSru 

á 'þhr finna, 

f ótt pú 1 höU lítir 

háa stdrgarpa. 
Bið pA konáng vet*irviétar, en hann mun 
svara ^hty sem hann vill. En er f>ú hefir 
mœlt, sem pér líkar, pá gaktutil bekkjarhirö- 
manna, ok vert eigi féspar! 
Hún kvað vísu: 

Gef fá au6, jöfur! 

ef ^ú ör {likkist, 

r 

^áðu gull gumnar, 



'. 



492 H^ALMTBES OK QlVEAS S4á^; 14 K. 

ok gjorast ^ht ^el holUr ^ . 

en ef maSr m«taa$t| , 

við mildíngs Muf 

sýn leiðum |»itt lyndii 

ok láttu ha^n sneipu hjjdta; 
Hjálnjtér gekk til félaga sinna, ok, sí S^n til hall- 
9X9 ok gánga inn. Hörðr dvaldist eptir í hallar 
dyrufflj en 'þeit geagu fyrir kopiiínginn. 
H}41mtér kvað visu : ' 

Heill sittu, Hundíngi! 

hef ek aungvan J>ér 

æðra hitt 

undir heims skauti ^ 

ferr pín frægS 

um fégjafir, 

pví kom ek híngat 

hilmis at vitja. 
Kondngr t^k kveJíj^ h^ns, ok kvað vísu: 

Hverr er sá kominn 

úr Mannheimumy 
iSngr at aldri,. 
oss at kveðja? 
berr fii, hinn úngi ! 
örnfrán^ augu, 
mun ek við brogðum 
búast mega. 
Hjálmtér kvað: 

Hjálmtér ek hertí, 
hirð i ek fátt segja 

*) ðm framar, P. 



14 It* HjAXMTKRS -OK ÖtVERS SA6A4 403 

fylkir framvíðum 
á fyrsto kveldi; 
hirði' ek ei hvarfla 
á hallargólfiy 
, seg mér til sœtis! 
sonr er ek grams Ynga. 

• w 

Konúngr mælti: frétta muh ek fleira 'jj^urfa 
áir, ok kvað vísu: 

Hverr er sá hoski 

er hjálm ok gjörÖ stýrir, . 

sterkr ok stdrmannligr 

stendr |>ér á hlið aðra? 

gloggra máitu greina mér 

f rá görpum f>ínum 

j)á veit ek gji^r,' 
• hvar gestum skal skipa. '. 

Hjálmtér kvað: ..... 

ölver hann heitir, 
' ^er aldrei hræSist 

eld né eggjar ' 

eðr hergengi; • , 

horinn sem buSlúágr 

{>eir beztir eru, 

icnœtri enn mildíngar', 

minn er fdstbróíir. 
Ýél er frá manni sagt, segir konúngr, ok kvá8- 
vísu : 

. . ... ..... N- • • • 

^ Hvérr er sá gaur, 
sem í gáttúm stendr, 

^) vil, C. ^; mildúiigr, B, C. ' ^, - -^ 



494 HlAUf TSRS OK ÖlT£R8 8A6A. 14 K. 

ok TÍs röskliga 
yVS' rdtakylfu; 
gnapir með hettu , 
ok hyggr at gumna meagi^ 
lítt er skúmr sá 
at skapi mínu. 
Hjálmtir kvað vísu: 

Hörðr hann heitir 
hefir fátt prýði| 
velr nm vopii sjaldani 
vill ei skart t»iggjaf 
Öldúnga einnin 
ekki hrœðist 
maSr mjök snarligr, 
met ek hann mikils. 

« 

Xonúngr kvað visn: 

Lltt honum sœmir 

hjá seggja liíi, 

Jieim er í guðvefumy 

gloa allir j 
siti hann yzt 

af seggxum mínumj 

skal honum veita vel 

með vorum ^egnum. 
Eigi munu jþér pví ráða, segir Hjálmtér, ok 
munum vér annatbvort sitja allir^ eða enginn 
vor. Slíkt eru mikil undr, segir konúngr. 
Hjálmtér bað konúng yeturvistar. Kpqúhgr segir 
peim-til reiðu drykk ok vij^t :. en til muntu vinna 
litit prekverk} horn tvö skaitu aækja á kálf 



14K* HjALMTEAS OK ÖLTERd sAeA* 495 

I 

imna, vil ek af peim drekka átta dag jdlay ella 
xnuntu missa lífiL pettcr á mikils at kosta, 
aegir H^álmt^, eða hvert á |»essa kálfs at leita? 
,Seg8uÞ^r pat sjálfr, segir konúngri Hjálmtir 
mælti: herral skipa oss fyrst sæú. Konúngr 
segir svá skyldi vera, ok kvað vísu » 

Harðr muntu heima^ 

f>ú hyggst öllu ráöft 

oss f fajá 

f höUum vorum; 

hefir |iú brahd hvassan, 

brynju ok híálm vœnan 

ok fofnisbýn^ atira^ 

en set j^ik aptr af pvL 

H jálmt^r kvað : 

Ungr var ek heima^ 

ok öUu skipaiii 

skatna liði 

at skapi mínu; 

gegndi jþat f uUvel 

fylkis sveinum^ 

brögnum vel bornum, 

ok buðlúngsUM. 
Konúngr leit til Hástiga, ok kva5 visu: 

Statt upp^ Hástigi ! 

ok gef rdm gestum, 

furðu farmöðum 

ok frekum í rœðuj 

mik hafa ei öðlíngjar 

áðr heim sdttaui 



496 Hjalmters ok Öltcrs saoa. 14 k. 

peir mér sýnzt hafa 

meS svinnra bragði. ^ 
Hástigi leit til konúngs mjðk dhýrliga^ ok 
kvað vísu : 

Hafir {)d fytr úr sœti 

mér eigi boðit « 

upp atv standa 

fy rir dkunnum } 

en feigð mun vondslig 

vísir granda, 

hánga skyldu hinir 

á hinii hœsta gálga 9 

'heir munu þik. svíkja, 

J)at segi ek fyrir g)örla. 
Konúngr leit tií hans reiðugliga^ ok kvað visu : 

Ertu' illr gestum ? 

opt hefír ]þú hölda, 

J>á mik heimsdttu 

tilheljar fœrðá; 

gakk á bekk annan^ 

garpr meinhugaðr, 

hnýttr hinn harðleiti! 

hraðr^ á borð annat. 
Hástigi stdð upp, ok gekk um fivera hölHna, 
ok settistniðr. Hjálmtér gekk til sœtis, ok purf ti 
tveggja manna rúm, en ölver Þriggja ; Hörðr 
var jafnmikill, sem peir báðir föstbræðr^ var 
^'þeim'þó sœtit ndg> sem Hástigi hafði áðr isetit. 
Litlu síðar tekr Hörðr sjd6 fuUan með gull, ok 

») £i •rtu, C. »J er, b. v. C. 



14 K. HjALMTERS OK ÖlTERS fiAGA, 497 

I 

gefr til beggja handa ; ok er hann haföi öU- 
um gefit í höUinni nema Hástigay var gull* 
hringr einn eptir. Hann gaut augum til 
hríngsins. Horðr sá pat, ok rétti at honum^ 
en hann aeildist i mdti. Hör5r stakk tr& i 
hrínginn, ok pat sama kefli isetti Hörðr fram* 
an á tennr Hástiga, en hann sá óglöggt til, 
jþvi sölin skein á glúggana ^ en keflit kemr á 
tennr Hástiga, srá hann dettr j^egar á bak 
aptr með allmiklumhljóðum, ok hnúskar óhægi* 
liga^ höföinu, en sessnnautar hans hldu at hon«> 
um, [en hann* rumdi &8t; um 8Í5ir raknar 
hann viðS skýtr hann augunum^^ ok maslti: 
aleginn var ek, sveinar! 'péir báðu hann jþegja. 
í pvi réttir Hörðr at honum hringum i ann- 
at sinn, en hann tdk þá við hrfngnum^ ok 
géymdi. Hörðr mœlti: opt hefir hundr, (at 
hafna sessunautar. peir sögðu um Hástiga : 
makliga var qú leikin manniýlan. Konúngr 
skipar ^iip eitt lopthús vs&nt , at sofa i Kon* 
i&ngr spyrr Hjálmtér margs, en hann leysti vel 
úr öllu , {>vi Hörðr hafði frætt hann á mörgum 
hlutum , pvi hann kunni af öllum löndum at 
segja. Jafnan var Hjálmtér i skemmu konúngs* 
ddttur^ ok tefldi við hana; hún var öllum 
kvennmannligum listum prýdd j hún kunni ok 
allar st)omulistir ok steinaijþrdttir. 

>) óhagliga, C, P. ^) tt Lanii skar allólagliga hðfd'ínii ok^ 
C* ^} er Terr my 6. v. C, ^) en aker grefnmar, b* v. C. 

Foil«rA&PAA 850VRN0ADRIfASDA| S BlMDI* I ^ 



/ 



498 HjALjMTERS OK OlVEILS SAGA. 15 R. 

15. pat var einn dag^ at Hjálmtér sat 
nær'konúngsdóttuí', ok tefldi vi5 hana. Her- 
vör spurði Hjálmtér, hvat hann ætti til vetr- 
vi5tar,at vinna. Hann kvaðst éiga at sækja 
kálf einn. Hvort áttir púþann at sækja? seg- 
ir hún. Konúngr vildi mér |>ar aungva grein 
á gjörai segir hann. Enginn kálfr er þettai 
segir hún, beldr er pat gamall uxi, nírsBÍr at 
ðldri I faann etr f énað , en drepr memi ok 
hesta, pv( hann er hverju dýri grimmari; 
hann hefir drepit alla fiá menn^ sem -ejptir 
honum hafa farit, ok föður minn.hafa be6it 

. vetrvistar. pat er bitt mesta bldtnaut, ok 
fæðist mesl^ á mannaholdi} hljdS hefir hann 
hvellt ok digurt, svá eiiginn maðr stenztj J>at 
er í einum garði, háum ok sterkum^ midt hér 
á landinu^ hann má éigi laus vera^ ]^vi þá 
brýtr hann niðr borgir ok kastala, ok vinnr 

. mikinn skaða á mönnum ok fénaði; öll kvik- 
indi^ era hrædd við J^étia arma náut. pau 
lintu telmu) ok gekk Hjálmtér heim í lopt 
sitt, ok sagði peim kompánum sínum, hvat 
konúngsdöttir hafði honum sagt ; leið sv& vetr' 
inn fram til. jdla. En tveim ndttum fyrir 
hinn fyrsta jdladag stdð HÖrðr upp úr sæng 
sinni) sVá at þeir fdfltbræðr vissu ekki- til. 
Hann tdk sax Ölvérs, ok gekk útsiðan^ ok til 
skdgar, parsem stdrar brautir lágúj gékkhátin 
svá lengi um ndttinai ]þar til at brautirnar 
kvísluðusi Hann húgsar mjök un MWi htgf 



15 1: Hjalmters ok Ölters saga. 499 

hvemm gánga xxiandi; reikar hann forntroS- 
inn götustig f |>ykkva mörk, ok eigi fyrr 
léttandi, eun hann kemr fram á annes eitt< 
fagurt yfirlits; hann sár par garð háan, gjöriSan 
með múrsteina^; |)ángat gengr hann, ok hefir 
kylfu 12 álna lánga með stdrum jgöddum ok 
laungum ok ileinn fram úrý hann seildist upp 
jahihátt garðinum með henni; hann gengr 
með garðinum nokkra stund, ok herr allsta^ar 
jafnhátt. Hann sér, at eigi muni svá búit 
standa itiega, pví tekr hann kaðal^ ok bindr 
um einn stein stdran, ok kast-ar inn yfir garð- 
inn, ok les sik svá upp á garðinnj en uxinn 
lá á vellinum fyrir innan, ok hafði snúit um 
allri jörðinni, hann hrýtr ok sefr ok sníðir^ 
illa, 6vá tíörðr pdttist eigi vita, nœrennhann 
mundi hrjóta inn at garðinum fyrir nasalát- 
um gradda^, ok sá, at pat mundi margan liáfa 
til bana leitt ; J>ví leysir hann steininn úr fest- 
inni, ok fleygir honum á stað, ok kom hann 
á síðu nautsins. Hann vaknar við með œsla- 
láium, spríngandi J>egar á s<tað9 ok skundar 
alla vega, ok dregr veðrit af manninum, ok 
hleypr at garðinum, par sem Hörðr var fvrir; 
hann vill eigi lengr bíða, ok reiðir upp gadda- 
kylfuna, ok rekr í hausinn á bola, sva at allir 
sukku gaddarnir, en hann hristist við, ok skekr 
hðfuðit, ok lét dlmliga, svá at Hörðr misti 

") TÍtl ok, C. .*) ítriarir, C. " ÍJ griddí, C. 

Ii2 



500 Hjalmters ok Ölyers SAGA. . 15 K, 

kylfuna, ok hraot hún lángt á vöUinn, en 
uxinn skopar nú skelS at garðinum , ok flensar 
lúngunni eptit: Hörði, ok drd hannatsár; hann 
f ær eigi annat ráS , enn hann kastar sér flötum 
ofau á milli hornanna á uxanum, ok spenti 
hönduniím niðr um hálsinn, en boli brauzt 
um fast, heimskliga hlaupandi aptr ak fram 
um garSinn með hræi^iligum hljdðum, berjaudi 
fötunum, ok hristandi hausinn; vissi Hörðr at 
pát mundi sinn bani , ef hann ditti ofan ; verðr 
f>at um siðir, at boli m^ddistaf miklu umfángi 
ok bldðrás j hann hleypr at garðinum með ill- 
um látum ; ok kemr upp framfdtunuro á garð^ 
inn. í ^ví leggr Hörðr með saxinu undir bdg- 
inn j svá at f hjartanu stdð ; brauzt uxinn um, 
par til hann dd , ok haf ði hann |>á brotit mikit 
hlið á garðinn í sínum f jörbrotum. Hörðr fld 
uxann með öllum leðrumi ok fylgðu homin 
húðinni. Hörðr leggr hana á bak s2r, ok bar 
heim, ok fleygir henni niðr fyrii: loptsdyrnar. 
Hjálmtér vaknar viS dýnkinni oksprettr á fœtr ; 
í |>ví kom Hörðr inn, ok varð Hjálmtér honum 
allshugar feginn. Hörðr var heldr skapstyggr, 
ok bað Hjálmtér útgánga. Hann gjörir svá, ok 
sér húðina. Hörðr mælti: taktu upp húðina, 
pví pú fiikkist vera sterkr ndg. Hjálmtér tdk 
til húðarinnar . af öUu sínu afli, ok gat hvergi 
hrœrt hana úr staS. Hörðr segir, at hann 
mundi í fram krdka leggja f»urfa. ef dugaskyldi. 
Hjálmtér segír, fram vera komin sín mesta 



15-16 K* Hjalmters ok Ölvers saga. 501 

aflraun. Pat mœli ek nú um, segir tíörðr, 
at |»ú takir við afli okkar Ölvers beggja, nema 
úr minnstum ííngrum okkrum, {>á |>ú gengr - 
fyrir konúnginn í dag, ok hann sitr yCr sín- 
um borSum, ok berr inn húðina á Idfa f>ín- 
um. petta verSr svá, sem Horðr mælti : gengr 
Hjálmtér fyrir konúnginn; ok voru allir í höll- 
inni við hann hrœddirj hann kastar húðinni 
uppá borðit fyrir konúng svá hart, at I»at 
brotnar { sundr i tvá hluti, ok gekk i burt 
sföan. Tdkufteir aptr afl sitt, Hörðr okölver. 
Konúngr bað Hástiga bera á burt húðiná, 
en hann tók sjálfr af hornin. Hástiga gjörði 
svá, ok veitti honum hitt versta, ok gekk mjök 
hokinn í knjáliðum; var tekit borð annat. 
peir fdstbrœðr gengu báðir í höllina, ok var 
veízla hin bezta, ok drukku allir af horn- 
unum um jdlin. 

16. Einn dag spyrr konúngr Fljálmtér, 
hvort hann vill aungva skemtan hafaj hann 
bað konúng ráða. pá muntu glíma við pilt 
minn á morgun, segir konúngr. Hjálmtölr , 
bað hann gjöra, setn hann vildi. En at morgni 
dags standa |>eir upp kompánar, ok gánga 
fyrir konúng. pá var fram leiddr Blámaðr 
furðuliga stór, svartr ok digr^ sem naut; at 
öllu var hann ámátligr. Konungr maélti : hér 
er nú kominn piltrinn, Hj'álmtér! Hörðr fiágðl: 
við penna svein skal ek glíma , pvíat vér höf- 

■) þunnig C; dríúgr^ /iin. 



502 Hjalmtejis okÖlvers SAGA. 16-17 K. 

um eina narnböt bá5ir^ at yiS erum ]^rælar. 
Ekki fdr HörSr af loSkápu sinni. SíSan ráS- 
ast peir á með stórum fángbrögðum ok börS- 
um bnykkíngum, er bvorr veitti öðrum.með 
bnefaböggum ok kinnskotum, kldri ok kreist* 
íngum; gekk jþetta lengi dags. pdttist kon- 
úngr ok peir sem i böllinni voru aungvan at- 
gáng slíkan séð bafa. Stdlpi einn lágr stdð í 
höllinni; pángat bar BlámaSrina Hörð, en 
hann snérist við glímumannliga , ok faer neðri- 
tökin. Yið J^essu sá Blámaðrinn ekkí, bann 
preif bann upp á bríngu sína^ ok brá honum 
magabragð, ok rak bann ni5r á stdlpann'i svá 
bart at bryggrinn brotnaði, en Blámaðrinn 
öskraði ekki vel, lét tlörðr fylgja kné kviði 
með fúlmannligum kverkatökum^ ok kreisti 
hann til dauðs. Við petta varð konúngr mjök 
reiðr, en allir aðrir J^ökkuðu Herði. Var hinn 
4auði útdreginn. Konúngr segir: mikinn 
skaða hefir |>ú mér gjört ok minu riki i dráiÁ 
pessa mannsy pví skulum við toga geitstðku* 
um eld hér i böllinni á morgun, ella sá sem 
«k skipa til. pér munuð ráða vilja, berra! 
segir Hörðr, pvi mér líkar hverr sem er. 

17. Um morguninn eptir árla gengupeir 
til.ballar; ^ar var gjört bál mikit. Litlu si6- 
ar,keipr konungr pk mælti: Hástiga fœ ek til| 
at stíma við.pik, Hörðr ! Vel er |>at, segir 
bann, at við skulum reyna skinndráttinn , ok 

9) 8tobb«num, C. ^} geiti, C« 



.17 X- Hl ALHTEirS 0% ÖlTERS 8A6A. 503 

lMÍ{»tkta, Hástigil segir Hörðr. Hanh fór 
<af glluoi síaum kláíuxn, m ekki for Hörðv 
af loðkápu.siimi.^ peim var fenginn i faendr 
>y6i&r alUtei:^ $ koma |>á í ái ök stör ok miklr 
ar sviptíngaty ok voru uppi á peim ýinsir 
endar^ kiptu {>eir snart i sundr sverSinum i 
milU sin, bað konúngr at sœkja uxahúðina 
ok fá Igeim. Tdku peir pá á með öllu afli 
0k voru hnyUíngar ramligár , sv& ýmsum var 
búitat hrjíótafram á bálit^ var Hástigi sterk- 
ari, en Hörðr heppnari ok mjúkari. Konúngr 
mœlti : litt er átekit, Hástigi , er ^ú Isetr barn 
{>etta svá lengi streitast á mdti {^ér'. pat mun 
I9)gi lengi vera ^ segir Hástigi , ef ek herði mik 
tíí f uUs. En á meðan |>eir töluiSust við 9 kon- 
lingr.okHástigi, tdk H jdlmtér sveriiit ok saxit, 
ok stakk niðr fyrir fætr Herði , ok sá þit eng* 
inn, pvi loðkápan skútti fram yfir. Hástigi 
idk "þi í SV& fast, at Herði var eigi annát búit, 
enn bann mundi tumba fram á eldinn j pdttist 
Höxðr aldrei í pvílikar bnippíngar komit hafa, 
irar sv& átekit af báðum, at öllum i höllinni 
'þótú mikil undr gegna, at fieir voru eigi af 
mœði aprúngniri ok hvat fieir |þola af ainum 
mikla atgángi ok aterkum átökum. Hör5r seg- 
ir |>á til Háatiga: bústu nú við^ f>vi ek mun nú 
bficða mik^ ok skaltueigi lengi lifa. Svá mun 
ek gjöra, segir Hástigí. Hörðr tók pá til með 
ollu 'Afli 9 ok kipti Hástiga f ram á bálit j ok 

*) ok eigi han^rtí enu iippris, b, v, C» . ^ « 



504 HlALMTBlS OK ÖlTBRS 8AeA» 17-ffi K. 

fleig^ hdtinm o&ná hanoi ok Ujöp sjálfir o&n 
ábakit á honum, ok gekk síðan til bekkjar. Koa- 
úngr bað taka manninn af eldinum. Hástigi 
var mjök brunninn. Konúngr var rei&r mjök, 
en InStti sír pö mikit at kenna. 

18» Um kveldit gekk k^múngr saemma 
til fiœngr, ok voru slökt Ijds öU ok eldr í borg- 
inni. Hjálmtér kveSst til sœngr vilja; Hðrðr 
brá Snarvendli j ok lýsti af honum sem IjósL 
Gengu I>eir i loptit 9 ok sáu umbúníng nýkom- 
inn i< ssengina. pat var stokkr ok sverðsegg 
bitrlig y einn mjrfr strengr var i endanum- stoks* 
ins* Hörðr mælti: ekki skulum vh^ nifirleggj* 
ast, þvi sá hefir œtlat oss bráðan ti^a, sem 
hér heíir up^ibúit* peir lögðust niðr i ^^^ ^^ 
sofnuSu peir skjótt, en Hörðr hraut fast, Hk let 
sem hann svœfi. Litlu siðar heyrði hanij^ ^^ 
xnaðr gekk úti hjá loptinu j ok ^reif i stréPg* 
inn j ok kipti niðr stokknum, ok tók sverðse^' 
in i sun4r öll sængrklæðin. peir brutust u? 
mikiliga. par næst var f jölum úrkipt^ ok kon 
inn höfuð mjök störskorit ^ sá þrífr i sængina 
pá höggr Hörðr pann-i sundr i miðju, ok dettr 
út hvorutveggju hlutrinni leggjast jþeir niðr. 
£n um morguninn var konúngi sagt, at Há^* 
stigl var dauðr fy rir svik jþau , sem hann hafði] 
gjört við Hjálmtéri gaf konúngr ser fátt umi' 
leiS svá vetrinn. \, 

19. E n er prjár nœtr voru til sumars , pá 

I) yfi/, C. 



>á 



.é9>Ki ' HiAuiTsa»ótK Ölyers saga. ð05 

lniili Hfálmtðx^ Hervttru. Hun znœlti T muntu 
nokkut vera leBgrhjá föður mínum? nei, ^eg^ 
XP'tífáltolíir. Hún sagðii i kveld skaltu gánga 
{jrir h^úti^ ok pakki^ henum vetrvistiha y pyfat 
lunm séfr 6 dœgr :fyrir sumar, ok verðr ]þá alls 
vísf jðrSu ok á, ok ekki má honum 'þá neitt 
dvarrkúm'a; vil ekat^Úsiglir á hurt á morg- 
'vín' Métema, f»vf faonuni er ekki vel til |>ín. 
'Haán fiekkar henni sfn gtfð brð okráð, okskildu 
pau talit. En um kveldit gekk Hjálmtér fyr- 
ir konúnginn , ok jþakkar honum vetrvistina : 
skal ek j^fna íræg^ ok rausn hera á öll lönd. 
Konúngr mœlti: f>etta eru ráSHervarar, ddttur 
tíiinnar , verfium Við nú svá búit at skilja 9 get 
ek ekki'at sinni atgjört. Sváfu tnenn af um 
ndttina^ en um morguninn árla, bað Hjálthtér 
allá metan vél 'lifa i hann bað Hervöru með sér 
fara , en hún kv'aðst f>at eigi vil ja : pví pat er 
bani yðár, vil ek heldr láta mitt líf, pvf faðir 
minn vœgir aungUm manni', hvorki vinum nft 
frœndum. Hjálmtér bað hana vel lifa, en hún 
bað'hann vel fara^ ok allah heiðr njdta ok œru, 
ok fólt hAn f dvit við peirra tkilnað. En er 
Hjálmtérok Ölver kómu til skips, segir Hörðr: 
ekki 'héf ek héilsat Hérvöru. Hann tdk svarð- 
refip ttiákit, ok gekkheim, ok kastar pvf um 
turninn Hervarar,- ok berr svá allt ofan Jtil 
skipa, ok á sitt skip. peir fdstbræSr voru i 
öðru akipi. H}álmtér épjrt HörS) hvat hann 

f ) fyrst er haiui vakiuuri &• v» C. 



^OQ HjALMTERfi OK OfJTm ^JéB^ l»Mií. 

))9ri? hir fer ek meS Henrðt u^ m|^. ^WII, 
fjrrir uUa vilja föður heiiBiir^ írspxiAa, ók lÍWh 
mun hún n4 með mér &ra} vill jiól^ 4l|dit 
baia jþinn fund. Slíkt er ritrligft ffi^ «^ 
^jálmtér, ok röskli^a hfjSr {>|!i af fyrri iVKtan* 
um gjörníng |ie^nan. D)álmt2r fcjr á ^l^ip til 
Hervarar) hún 8töð upp f mcjti ^Mntiq^i ok 

• 

talar til hans blitUigai ok m^Hú: erUt efin 
eigi á stað kominiiy vinr? segir hún« Ekki 
ennt kœra íómfrúl segir hanni qk vil ek 
at |>ér gápgið á mitt skip. Qjarnani aeg^ 
hún, e^ mikinn skaða hafi þbc gjört föður 
minum, at J^iS .takið mik i burt utan hans 
Tilja^ ~en pd vil ek heldr i^eð yðr fan enn 
vera eptir. pá kom snart bláfiandi b7r|.8]gla f»eir 
i haf } en s^ J^eir sáu ekki til landdf. tiSk af 
byrinni ojí rak þá nim hafit með ^traumum í 
4 dægr, en hitt fimta dægrit stöðu skipin kyrr. 
fiervör mœlti: faðir minn ræðr v^^áttu ]þ?sa- 
arri ^ ok sv& pví at . skjpin ^anda kyrr.i . mun 
hann nu vaknaðr, ok eigi allfátt dreymt hafa^ 
yeit hann nd allar yðar fy^irætlanir , ok at 
{lér haíið mik i burt tekit| pk piu|iu . ^r haf^ 
ntfgar r^unir, hversu þer hafið gíört. 

20. Litlu síðar sáu l^eir, hvar cpon •^tör 
hrosshvalr lagðist með miklum bpðaföUum'9 ok 
dgrligum látum at |»eim^ Hörðr malti ; þar er 
^ú skepna , at inér er n^innst um » ok ek má 
£^pjjá|verði ^Viifáj iósthræiðr! nokkursstyrks 

^) foMafuUuiu, C, 



f 



20 K. HjAUf TEáS QfL QlVBAS SAG A« 507 

ytðat njotay ok ?igi Bfiegi þið nöfda mk, á 
mdðan liapa er hei;, pvi £á dej ek. Siðan leggft 
hann oiðr í .kel* I^r.\Þökw bann. kl^ðlimb 
Síðan ^u^eir sjceljúagrennui undan$kíp»]þeirra^ 
pk'ft l^valnum mjök snarliga , ok neðr |^gar A 
hann, komu j^ar í kaiFerðir stórar. Litlu láðar 
6áu jj^ir renna undan Aipi Hervarar vög«buf 
eina vspna ok fagra, hán réð |>egar á hvalÍQia^ 
voru 'þéL aviptíngar miklar, ok harðar árásif^ 
er hvorir veittu öðrum, varS skeljúngrinn ok 
vagnan skjdtt möð, |»ví hvalrinn var ]>úngr ok 
sterkri en kastaSipeim af sér, svá at ^u komu 
ijœrri niSr á sjönum. Hjálmtér (öttist þ.á sjá 
fyrir, at pessi iUa skepna muni jþau sk)ótt: 
yiirvinnai þá mœlti hann: hvat mun ner i 
annat sinn meiri |x)rf Skipnhi&fu ok Vargeysu 
enn nú, at pœr komi oss at hjálpa, , En er han^L 
hafSi Jietta mæltv sá hann fljiigá tvo gamms^ 
{>eir höfðu járnnef ok klær } |>eir settust á hrossr 
hvalimii ok kroppuðu eigi miskimsamiigat I>ví«- 
at stdrar|>)6sir töku^eir. af hans vpndum kroppi; 
hann veitti miklar árásir í mótá. |>eir rifu ok 
slitu hvalinn , sem p^ir gátu. pá bar pá ^ 
skipununi, ok feng^ |>^u áföll stdr. Hí^Imt^r 
sá, at allia^ pessar sl^epjqiur létu undan iUhvelt^ 
inu, hann tók br^ndinn, ok mœlti: fyrr skal 
ek missa ^ik^ enp^^ hjálpi eigi pessum skepn* 
um; ^aut. ^ar'^br^ndinum niðr i gc^num 
hausinn á hvalnum. . Olv^^i' sá f>etta 9 ok skant 

') vegnuy P. 



508 HlALM TERS OK ÖlVERS SA6A« 20-21 K. 

•axinU) ok koni 'þat i annat augat á hy£^lnum'. 
Við ]^étta dapraSist heldr hvalrinn, ok yissi 
▼arla, hvernin hann skyldi látai ok velti ser 
Á ýmsar síSur^ ok beit ok reif , hvat sem liann 
koni við, en blóðit rann sem Ittkir niSr af 
gömmunum , f»v{ þeir flöktu allir sundr af sái^ 
um, ok svá skeljúngrinn ok vagnan^ varfi pat 
um síðir, at hvalnum dapraðist sundit*, ok sökk 
hann til gruns, en gammarnir flugu { burtu 
mjðk yfirkomnir, svá bldð rann undan hverri 
{leirra Qöðr j þeir flugu seintoklágt. Hjálmter 
gekk par til, sem Hörðr lá , ok sá at hann var 
▼otr. Hörðr mælti : er dauðr hvalrinn ? Hjálm- 
tér segir hann horfinn: hef ek par mist brand 
minn, en Ölver saxit. Hér er hvorttveggja, 
segir Hðrðry ok er mikit atgjðrt, at Hundíngja 
koniingr er af dðgum ráðinn. peir |»akka hon- 
um lífgjðf , at hann hafði peim bjargat úr slík- 
um háska, sem I>eir voru {komnir. Hörðr 
mælti: kom til Hervarar, 'þvi nú mun jþurfa 
|»{ns dugnaðar. Hjálmtér stökk á skip til henn- 
ar, hún U þá i dviti, ok mjðk til reika. Hjálm- 
thr drey pti á hana víni , ok raknaði hún skjött 
við. Síðan rann á byr, ok vinda f^eir upp segl $ 
ok voru skipin ^á laus^ ok sigldu um allt 
aumarit. 

21. Ná er leiðat hausti, komu peir at 
einu stdru landi ok ágœtu, f>at var með stórum 

■) ak þat fór sem Litt íyrra^ b, v. C. ^\ oL n^aB riÍA þ«« 
lunm til dauéTa, 6« u. C 



21 K* HjALMTERS OK ÖlYERS 8A6A. 509 

borgum ok fogrum ökrum, miklum ok fögrum 
skögi) ok með allrahanda dýrum ok fuglúm; 
ekkert land póttust peir f dstbræðr pvilíkt ' séS 
hafa, ná spum af hafa haft. peir spurðu HörS, 
hvat land pat vœri. Hann kveðst pat eigi vita : 
en hér munum vér á land gánga. Hjálmtér 
kveðst pat eigi vilja, en Hörðr segist r&^a mundi. 
Skutu peir bryggjum á land, ok gánga svá á 
pat. Hörðr mœlti : kanna skulum vér land 
petta. Hjálmtér sagði: Hervör skal meS oss 
fara, pví hana vil ek eigi eptir skilja. Hörðr 
kvað pat eigi vera skyldu: vil ek ráSa, pvf vér 
munum ekki lángt fara. peir génga allan pann 
dag , en at kveldi koma peir at hi^si einu litlu 
ok vœnu. Hörðr lýkr upp húsinu , var par 
sæng ein ok kostr nögr ok öl. Um kyeldit 
talar Hörðr ]^á fleira^ enn hann var vanr^ ok 
mælti: undarliga >rá mér við^ er ek kom 1 hús 
pettaj leggjast |»eir niðr ok sofa fast, en um 
morguninn sem Hjálmtér vaknar, lá Hörðr, ea 
"þyi var ekki vant. Hjálmtér segir við Ölver^ 
at hann skyldi sofa f náSum j liðr svá á daginn. 
pá gekk Hjálmtér at Herði ^ ok tók á honumy 
ok bað hann vakna. Hjálmtér fann, at hann 
var dauðr^ ok féll hann á bak aptr í sængina, 
ok spratt honum blöð undan hverjum nagli, ok 
úr nösum. ölver spyrr, hvat honum væri. 
Hjálmtér gat lengi aungvu svarat ^ en um sfðiir 
sagði hann, at Hörðr sé dauðr. ÖXver mælti: 
j^at veit trú mfn^ ef Jþú vœrir ekki piinii fóst* 



\ 

I 



61Ö HjaLmtkks ok Ölvers SAG A. 21 k, 

%r<$5ir, slvldir |)ú skjdtt deyja. Hjálmtér kvað 
tísu : 

fteruin tí8 á baki 

brodda fram keyri, 

launum svá lít honum, 

látum hann eigi* eptir ; 

heygjum MörS hvergi , ' 

fyrr enn heim komum, 

gröfam hann heima 

hallarveggjum undir. 
Kjdstu nú^ Ölver! hvort |>ú vilt bera kylfu 
hans ok kápu, eðr hann sjálfan. ölver kveðst 
kylfuna bera vilja. Hjálmtér flettir' hann loí- 
kápunni, en hann var undir í rauðum skallats 
kyrtli, ok'hafði silfrbelti um sik, en gúlíhlað 
um enni. Hjálmtér mœlti: sjá pú niS, ölver! 
at jþetta er konúngsson framar enn favorr 
okkar, en eigi præll sem við höfum lengi œtl- 
at; leggr hann pá Hör5 á bak sér, honum 
(ótti faann léttr. Gánga peir |)ann dag til 
kvelds, ok komu at Öðru húsi, ok fengu par 
gdðar náiiir; fdr svá tvo daga. Hinn Jiriðja dag 
tök ölver til orða: ekki ber ek lengr kápuna 
né kylfuna, |)V{ full lúinn er ek af {íessarri 
byrSi, en pat J)(5 meiraat J)ú berrsválengidauð- 
an mann eptir J[)ér; mun {)etta verk uppi vera^ 
ámeðanheimrinn siendr. pú talar mikil œðru- 
orS, ségir Hjálmtér, ok fá mér hvorttvéggja, 
Ölver gjörir svá;' gánga peir til kvelds, ok 
koma at faiSsr hinu ftriðia. Hjálmtér lét Hörð 



21 K. HjALMTERS OK ÖlTERS SAGA. 5Í1 

'f ret:kjug(Ílf 6Íit um kveldit. Ekki hafSi 
' H)álmtér soGt, sHSáxí BöfSr dd. Hann vakiry 
sem hann var vanr;^ utan í tnóti morgunsári* 
rann á hann svefnhöfgi. En ^r Hjálmtét 
vaknar, var Hörðr iburt, varð honum pá eigi 
betra við, enn í fyrra 'sinni, ok pá mœlti 
Hjálmtér: aldrei verð ek glaSr upp frá pessum 
degiy fyrr enn ek iinn Hörð. peir stdðu upp, 
ok gánga leið sina, pángat til |)eir koma fram 
á völlu eina fagra ok vœna. peir sáu borg 
stdra ok harla væna^ alla gagnskorná ok rent 
gulli ok silfri i skurðina; hún var fagrliga múr- 
uð meS rauðum steinum, blám, gulumi grœn- 
um^ hvítum ok svartum} heilnar turnar.voru 
háir ok f>aktir með guUi. peir gengu til hall- 
ar, ok inn í höllina, ok fyrir koniSnginn« Olvelr 
heilsar honunl j en Hjálmtér pagði. Eonúngr 
tók vel kveðju hans, ok bað at taka stöl ok 
set)a frammi fyrir sérj peir settust niðr; ^at 
sáu I>eir, at höllin var ðll skipuð áf sæmiligu 
fólki. Konúngr bað pá at vera kata ok glaða 
eptir mikla mæði. Hjálmtér át hvorki nh 
drakky hann var stundum bleikr, stundum 
, rauðr sem bldð. Litlu síðar lukust Vipp hurð- 
ir hállarinnari ok þegar gengu |>ar inn 30 
meyjar, tvær báru f)d lángt af öðftitti, vat 
önnur pd miklu vænni, pdttist ölvér aungva 
slika séð hafa at allri skðpun ok fegtirð. Fyrir 
I^eim var básúdat Hieð, álli'ahánda Uljdðfærumj 



') þantíig\ moi^giu^ árit^ * 



4 « 4. 



512 Hjalmters OK Ölters >saga^ 21 k. 

Tar ]þá mlkil glefii í 'jþeirri hðU. Jomfrúruar 
gánga fyrir koniinginn, ok kalla hann brdSur 
8inn, ok settust niðr. Ölver sá, at Hjálmtér 
roSnaSi mjök, ok.drd Snarvendil úr sliðrum, 
ok lagði niðr undir stdlinip. Konúngr leit til 
Hjálmtérs, ok kva& vísu: 

Hvað er pér j Hjálmtér ! 

befir 'þá lit brugðit, 

stdrt er pér í hug, 

pú starir á mik laungum. 
Hjáhntér tdk undir, ok kvaS hálfa vísuna: 

Hvarf hinn hugprúði 

Hörðr úr för minni, 
* greitt ertu likr honum 

gái ek ei pví drekka. 
Konúngr reiddist, ok kvað visu: 

Lægast mun sœmd pín, 

ef líkr skal ek vera 

aumum illliræli, 

er ekki prýðir^ 

ragr i hverja taug, 

nema reiða mat svinum^ 

halr hinn hrafnsvarti 

i hrœfar skruði. 
Hjálmtér vill þá preifa til sverðsins, ok yar 
]þat i burtu. Hjálmtér kvað : 

Burt er Snarvendill 

úr sliðrum borfinny 

má ek eigi ySg vekja^ 

veldr pví Ö^verj 



21 K» HjalAiters ok Ölvers saga. 513 

. ^ ^ . hefna xnundi ek Harðar^ 
ef hann hér væri, 
ok rjdða minn mœki 
i manna blóði 
Eptir |»at gekk önnur mærin at Ölver, ok 

kvaS vísu: 

Sax hefir pú, Ölver! 

slík eru vápn fœrri 

bana veitti bendlii 
. barst p^t úr hellij 

brá ek hilmis sonum 

i hana líki. 

forðaði ykkar fjörvi 

fegri er ek nú hdti; 
ölvermælti: satt segir |>úy júngfrá! Hann tdk 
meyjuna, ok settí í kné sén Ldtlu siðargekk 
önnur jiSngfrúin at Hjáhntér, ok kvaS: 

Eeyptir pu Snarvendil 

með kossi einum, 

var .J)at verS lítit 

vel frá ek mér kæmi; 

6r mundir pú af auði^ 

ef optar svá fengir 

jöfur hinn dgndjarfi 

ok einka heppni. 
Hjálmtár lét sem hann heyrði ekkí^ ok f»?gði. 
Hún gekk^aptr til sætis.sins. Eu er konúngr 
sér petta, gekk hann undan borðum^ ok tök 
«).i>cd-n, c. 

FOKVALDUÍ SÖOVR NoRDRLAtDA, 3 BlVDI. & ^ 



I 

514 HjALMTERS OK ÖlVERS SAGA. 21-22 K. 

horn eitt , ok rendi á riai^ ok gekk at Hjáhntér, 
ok kvað TÍsu: 

Tak hér rið horni^ 

er (ér Hörðr fœrir, 

gef nú rtf reiði, 

ok rœðum pá 8Ít$an! 

pú hefir OS6 hjálpat, 

en vér yðr bjargat, 

öUum úr ánauðum, 

yndis yér njdtum. 
Hjálmtér stöð ^Á upp í mdti Horði, ok mjnt- 
ist hvorr yi5 annan; var par fagnaðarfundr, 
var (á drukkit fagnaSaröl^ ok hin bezta 
veizla» 

22. Pat var einn dag veizlunnari at kon- 
úngr sat í sínu hásœti, ok peir fdstbrœðr naest 
honum, en júngfrurnar á stóli framan fyrir 
hpnum ; voru pá allir glaðir með orðum fögr- 
um., ölvœrS ok gleði| gamni ok allskonar 
skemtan. Hjálmtér spurði hina fríðari jiing- 
frúna at heiti, eða hvert hennar faðerni vœri. 
Hdn kveðst Alsdl' heita: er minn faðirlátinn^ 
er hér stýrði landi| en bröðir minn tdk ríki 
eptir haím, s^m Hörðr hefir nefnzt, en hann 
heitir Hríngrj Hildisif heitir systir mín, en 
land {>etta heitir Arabia; kann brdðir minn 
at segja yðr slíkt frá vorum forlögumi œtt ok 
uppVexti. Skildu pau svá talit. Biðr þá 
Hjálmtér Hríng at greina sér gjörr paty sem 

«) Alfso*!, C. 



22K; HjALMTPRS OK ÖlTERS SAGA. 515 

« 

hún liafði honum sagt. Hrfngr konúngr kveðst 
pat gjarnan g)öra vil)a^. Konúngr hefr svá 
sitt mál: |>at vil ek yðr kunngjöra, at minn 
faÖir hét Ptdldmeus', ok stýrði hér,ríkÍ5 hann 
átti drottníngu harla væna, ok við henni átti 
konúngr oss Jirjú syskinj liðu svá lángir tím- 
ar, f>ar til mdðir vor tdk sótt ok andaðist, var ^ 
haugr orpinn yfir hanaj práði konúngr mjök 
eptir drottníngu sína. Konúngr átti sér ráð- 
gjafa trúan ok dyggvan^ hann gekk einn dag 
fyrir konúng, ok kveðst vilja leíta honum at 
kvánfángi, ok ^ví játar konúngr. Ráðgjafinn 
ferr^ ok kemr aptr at hausti, er 'þi drottn- 
ingaref úit í fór með honum , hiSn hét Lúða j 
er pegar brúðkaup gjört; leizt öllum vel á 
|)essa konu; ekki vildu vér syskin sitja brúð- 
kaupit) gekkyeizlan vel fram. Leið eigilángt, 
áðr enn peim |>ótti drottníng iU/ bseði í 
skapmunum ok orðum, en i gjöroingum verst $ 
réð hún skjótt foður mfnuni bana, pví henni 
pdtti hann gamall, en hán úng ok lystug; 
vildi hún siðan mik átt hafa, en ek vildi ekki 
hennar Ijótum vilja sampykkja. Lagði hún 
síðan á mik, at ek skyldi |M:æll sýnast^ svartr 
ok iUúðligr, ok aldrei.skylda ek mat mega 
eta , nema á miðju gölfi, ok aldrei úr fiessum 
álögum komast, nema nokkur konúngsson 
vinni |>at til min, at láta mik öUu ráða, ok 

<) er núá bljótt ok tviit i boUiiiiit^ h. v, C. ^) Tolomeua^ C 

Kk 2 



51G IIjalmtkrs ok Ölvers SAGA. 22K» 

\ 

bera mik á bakí 8ér |)rjá daga dauðan^ nú 
hefir |>ú f>etta hvorttveggja gjört. pat eitt 
lag'ði hán á mik til liknar, at ek mætii gjöra, 
hvat sem ek vildi orkat hafa , ok aldrei skyldi 
mér afiafátt verða, ok alla hluti yfirvinna, 
Jiat'sem fyrir mik vœri lagt. A Alsólu^syst- 
ur mína , lagSi hún » at hún skyldi verða at 
fingálpi' y ok aldrei úr sínum álögum kom- 
ast , nema nokkur konúngsson vildi kyssa hana. 
pá fékk föstra mín henni Snairvendil, var hún 
hanu at henda ýmist me5munni eðrhöndum. 
En Hildisif skyldi sýnast aiollum yfirlitum sem 

• 

tröllkona/ ok yera nœr brdður hennar. Hann 
átti byg6 i einum helli störum, ok skyldi hann 
ekkert graad mega gíörahenni. Hiln átli ekki 

. fyrr at komast úr s/num álogum, ena hann 
vœji drepinn mQ& |>vi sama STerði^ sem hékk 
yfir sœng hansý var jþat'svá margt, segir hann, 
b»ði fl^ira ok verra af henni. En eptir þetta 
fdr húnlburt með mik, ok er j^essihin'sama pin 
stjúpmdðir ; er nú eúduð min œfisaga. Hjálm* 

"^tír ^^kkaði honum pá gdða skemtun; varð pá 
allt fólk gladt. Eptir petta hdf Hjálmtér upp 
orð sía^ ok biðr Alsdlar sér til handa; fýsti 
konúngr |>es8 mjok. Qlver bað ok svá Hildi- 
sifar , ok var petta afráðit. Hér eptir vilja ^eir 
Hjálmtér ok X)Iver heim halda, fékk konúngr 
peim 20 sjcip, ok léttu eigi fyrr, emujieir komu 
at Mannheimum. £n er Hjálmtér leit stjúpu 

í ) fiugnlkm, C- 



22 K. Hjalmters ök Glvers saga. 517 

slnsLy féll hún niSr í eldinilÝ en faðir hans 
yarS honum allshugar feginn;* sat Hjálmtér 
|>ar nokkra stund. Hán^ bauð föður sinum 
til brúðkavps síns, ok ]>á koniingr pat. Sigldu 
peir á hundrað skipum til Arábía; en at peim 
par komnum gekk Hríngr í mdti peim, ok 
leiddi pá tilhallar með miklum prís ok skemtan. 
Gekk hann þli at eiga Hervöru, ok voru pessi 
"þr'jú brúðkauþ setin með miklum mannfagn- 
aði, ok at |)eim enduðum voru allir með ágæt- 
um gíofum útleiddir; ok fdr svá hverr til síns 
heimilis. En þeiv Hríngr konúngr, Hjálmtér 
ok Ölver mœltu til stöðugrar vináttu með ^sér, 
ok gefr hvorr öðrum gdðar gjafir, ok skilja með 
þvi. Siglir Hjálmtér pá heim til Mannheima, 
stýrði hann f>ví ríki eptir föður sinn. Ölver 
sezt ok at peim ríkjum , sem faðir hans hafði 
at stýra* Hjálmtér matti hann til alls, ok 
jþdtti vera hinn mesti afreksmaðr. Hjálmtér 
átti tvo sonu við drottníngu sinni , hét hinn 
eldri íngi, en hinn ýngrí Hlöðver; hafði kon- 
úngr síðan margar orrostur, ok hafði í öllum 
sigr, stóð honum enginn á sporði. Ölver 
styrkti hann í öllum mannraunum. En eptir 
Hjálmtér tdk íngi, sonr hans, ríkit, en Hlötf- 
ver var hernaðarmaðr mikill $ hann bar Snar- 
vendil eptijr föður sinn. Ölver áiti ok son, 
hverr eð RauSr' hétj hann lagðist í hernað 

«) Herraiid'r, C , P» 



518 Hjalmters or Ölyers saga. 22 k. 



me6 HlöSver; urðu þeir miklir kappar, ok 
er margt fólk komit frá |)eim ; unnu (eir 
undir sik morg konúngaríkij ok lúkum vér 
J^ér sögu Hjálmtérs , Ölvers , Hrfngs ok 
Hervarar', 



'^} ok samdi m, er t«1 kmmi ok vel Tildij h, v. C 



Hér hefst sagan af Hálfdáni 

Eysteinssym. 

1. ^RANDR hefir konúngr heitit} viS hann 
er kendr prándheimr í Noregi j hann var sonr 
Semings konúngs^ sonar Oðins, er réð fyrir 
HálogalandL Semingr átti Naumu^ er Nauma- 
dalr er viSkendr. prándr var mikiU höfS- 
íngi i hans kona hét Dagmær j systir Svanhvít- 
ar, er HriSmundr Gripsson áttij [»eirrá son 
hét Eysteinni en annar Eirekr hinn viðförli, 
er fann Odáinsakr> hans móðir er ekki -nefnd. 
Eysteinn giptist^ ok fikk ddttur Sigurðar 
hjartar^ er Asa hét} hennar mdðir var Aslaug, 
ddttir Sigurðar. orms-i-augaj Eysteinn fékk 
með henni Finnmörk ok Valdres, potn ok 
Haðaland} hann var rikr ok stjdrnsamr} pau 
áttu son, er Hálfdán hét} hann var ok stjdrn- 
samr ok stiltj^ vel, ok friðr sýnum, ok vand- 
ist snemma við allar i^róftir , (œr sem karl- 
mann mátti friSa, ok betra var at hafá enn 
missi^; hann var vinfastr bk trúlyndr ok vina- 
vandr, gleðimaðr mikill, sv& at alla gleði 
mátti yið h'ann eigaý en ef honum mislikaði| 



• I 





520 QalfðanarsagaEtsteinssonar. 1-2 k. 

^ var hann ^úqglyndr olí lángrœkr^ eu eigi 
xnjök bráðskapaSr. Hann dx upp meJS föður 
sínum, par til hann var 15 vetra gamall, \k 
tók mdðir hans sdtt, ok andaðistj pdtti kon- 
úngi f>at mikiU skaði, ok öUum ö5rum| ok 
var hennar útferð sœmiliga búin^ konúngr undi 
lítt i Tíki sínu þaðan í frá^ ok fdr hann i 
hemað hvert sumar. Maðr er nefndr Svipr; 
hann var ríkr bdndi ok meðallagi vinsœll } hann 
átti f»rjá sonu : einn hét Ulíkell, ok var kallaðr 
Snillíngr; hann var mikill djafnaðarmaðr, ok 
eigi mj5k vitr; hann var í hernaði með Eysteini 
konúngiy ok hafði 5 skip sinna vegna; kon- 
úngr hélt mikit af honum. Annar son Svips 
hét Ulfar, hann var ráðgjafi konúngs; hann 
var vinsœll maðr ok trúlyndr, ok pdtti hann 
allstaðar bæta til bæði fyrir konúngi ok öðrum. 
Ulfr hét hinn ýngsti son Svips; hann var 
kallaðrUifr hinn illí; hann herjaði um Eýstra- 
aalt ok um Bjarmaland; hann hafði mikla 
rœníngjðsveit, t)k var alldvinsæll. Eitt sum- 
ar herjaði Eystelnn konúngr í Austrveginn; 
Úlfkell snillíngr var |>á með honum, ok 
Hálfdán , son konúngs ; f»eir höfðu 30 skipa vel 
skipuð, en Úlfar, brdðir Úlfkels, hafði vald 
yfir ríki Eysteins koniings, meðan bann var 
£ hernaðinum. ; •. 

2. . í j^enna tíma -léð fyrir Aldeigjuborg 
konúngr sá, sem Hérgeif hét; hanh var við 
aldr^ ísgerðr hét kona hans; hún yar ddttir 



2-3 K. HALFDANARSAGAEvSTfilNSSOIiAft. 521 

\ 

HlðSvers konúngs afGautl'andL Bræ^ henn- 
ar Toru peir Sigmundr, er var stafhbúi Har- 
alds kdtiúngs hins hárfagra , ok Oddr skrauti, 
faðir Gu^l-picSris/ er getr *i Landnámabdk á ís- 
laikdi. paiu áttu eina d($ttur, er íngigeriir hét) 
hún var allra meyja f ríðust , ok svá stör vexti, 
aem -karlmaðr; flestir hlutir voru henni vel, 
gefnir; hi^ var at fd^tri^með jarli peim, er 
Skúli hét, hann réi fyrir Álaborg ok jarlsriki 
yá', sem par lá tilj hann var sagðr bröðir 
Heimess, fóstra Brynhildar Buðladdttur, er 
getr í. sögu Ragnars konúngs loðbrdkai^ Skúli 
var kappi ipiikill ok manna vitrastr. Kohr hét 
maðr, hann var {>rœll Skúla; hann var mikiU 
maðr , ok svá sterkr at hann hafði i2 karla afl 
til hvers ^ sem hann gekk. pat mátti kalla^ at 
hann faefði mest ráð með jarlinum ; hann var 
honum dyggr. Döttur átti hann sér^ sú hét 
íngigerðr, ok var allra meyja friðustok mjök 
lík íngigefði konúngsddtturi bæði á vöxt ok y íir- 
lit, en eigi var náttúra jj^irra lík, pviat íngi- 
gerðr konúhgsddttir var vel siðuð, en nafna 
hennar var hin mesta fála , en \b var hún vel 
mennt , ]>viat konúngsddttir haf ði kennt henni 
hannyrðir^ ok var iiún iðuliga f skemmu 
hennar. Skúli farl iinni mikit fóstru sinni; 
eigi var Skúli kvongaðr; ij>rc5ttamaðr var hann 
8vd mikiU, at engi niaðr komst til jafns við hann. 
dii Eysteinn konúngr ^r nú kominn fyrir 
Aldeigjuborg með her sinn; Hergeir konúngr 



522 HalfdanarsagaEtsteimssonar* 3 k. 

var fáliðafir fyrir; Eysteinn konángr gakk at 
borginni með li&i sinu ; Hergeir konúngr varSi 
vel ok drengiliga, en ^ var hann eigi yi$ 
bardaga búinn, ok urðu (sr málalyktiry at 
Hergeir konúngr féll ok mestr hluti Uðs hans. 
En ^BQBa konúngr var fallinn, bauð Eysteinn kon- 
úngr grið öUum f>eimy sem eptir voru ; gafst ^i 
upp bardagini^i ok gengu fæir til griða, sem 
eptir voru ^ lét konúngr pá hreinsa borgina. SíS- 
an lét hann leiða drottníngu fyrir sik ; en hún 
var í hðrðu skapi. Konúngr horfði á hana 
um stunfly ok mœlti síðao : vorkunn er pat^ sag&i 
hann, at j^ér liggi i miklu rúmi pau tiðindi, 
sem hér hafa orðit öU samany en bœtr liggja 
til alls, ok vil ek nú vera pir i bdnda stað| 
ok er ^igi vanfenginn maðr á möt honumi 
|>vi hann var gamall. Engi lýti vóru honum 
at elli sinni, sagði drottníngi en pat^ uggir 
mik , hvort ek verð jþeim trú , sem hann hefir 
drepit. Nú er um tvo kosti^ sagði konúngr, 
sá annar at ek mun taka pik frillutaki^ ok 
heldst þat slika stund^ sem auðit verðr^ hinn 
annar at j^ú giptist mér^ ok gef ríkit allt i 
mitt vald, ok skal ek g]öra I»inn söma mik- 
inn, ok óttumst ek eigi^ at syik ^ín muni 
mér at bana verða, [|>á ek skal deyja^. Drottn- 
ing segir: pat mun sannast hitt fornkveðnai 
at hörð verða dyndisúrræðin j ok mun ek |)ann 
kjdsay at eig a pik; konúngr segir sér jþat nær 

») V. i' is. 



3-5 K. HalfdanarsagaEysteinssonar. 523 

skapij sfSfein var petta mál til lykta snúit, ok 
tökust pessi ráð, ok er allt seinna enn segir. 

4. £n pessu næst kallar konúngr sam- 
an alla sína menn; hahn mœlti pá til Ulfkels 
snillíngs ok Hálfdánar, sonar síns: svá er mál 
meS vexti, sagði hann, at Skáli jarl rœðr fyrir 
norðr í Alaborgj jþar er á fc^stri með honum 
íngigerðr, dóttir Hergeirs konúngs; Skúli er 
kappi mikilly ok er oss von at hann muni 
koma á hendr oss með her, pví skulu þið 
fara austr ámót honum, ok leggja landit und- 
ir ykkr, en fœra mér konúngsddttur, ok ef 
'þii g^tið. unnit landit, f>á skal Ulfkell vera 
par jarl fyrir drengiliga fylgð^ er hann hefir 
mér (veitt), ok skal ek fá honum sœmilig^ 
kvonfáng; en Hálfdán skal eiga íngigerði, ef 
honum hugnast f»at ráð. peir bjuggu nú her 
8inn, Úlfkell ok Hálfdán, ok létta eigi fyrr, 
enn fieir koma til Alaborgar. 

5. Skúli jarl hafði nú frétt f>au tíðindi, 
sem gjörzt höf^u í Aldeigjuborg , ok pví safn- 
ár hann at sér liði mikluj ok er liðit var 
aamankomity tdk Skúli sóttmikiaj hafði hann 
}>á sanna frétt af her f>eirra Úlfkels ok Hálf- 
dánar. Hann mœlti pá við Kol: pat vil ek, 
sagði Skúli, at pú gjörist höfðíngi fyrir Iiðinu, 
tak f>ú upp merki mitt ok klœði^ ok skal ek 
fá pér jarldöm , ok skal ek gipta pér íngi- 
gerði^ fdstru mfna, ef |>ú fær sigr; Kolr 
kveðst ^ess albáínn. Sagði Skúli nú fy rir mönn- 



( 



524 HaLFD ANAf^ SAG A EYSTEINðSOIf AR. 5 K. 

X 

nniy^ hVersu breyta skyldu; hugSu liSsmenni 
eigi annat, enn Skúli munái |>at vera, sem 
Kolr Tar. Hann férr nú með liðit á mdti 
(eim Háifdán ok Úlfkel. Skúli jarl lá í 
porpi einu, ok var honum nú heldr í aptr- 
i)áta. íngigerðr konúngsdðttir kallar nöfnu 
sfna íngigerði Koladdttur til sín, ok mœlti 
til hennar : ek vil at f»ú takir vi5 trúnaði mín- 
um , . sagði hún , ok látir aungan vita y meðan 
]þá lifir; f»4 skalt taka við klæðum mínum, 
|>v{ vi6 erúm mjök líkar, skaltu kallast ddttir 
Hergeirs koniSngs, en ek taka vitS pínum klœð- 
um, ok f^)ra á fldtta með öSrum ambáttum, 
ok skaltu þenna trúnað aldri láta uppi, á með- 
an vi8 lifum báðar^ en ef þeir sigrast, sem til 
eru komnir, pá mun Hálfdán koniingsson biðja 
Jiín, ok ertu þá fullgipt, en qlligar UUkelI, ok 
er ^á gdðr^ hvorr sem upp kemrj hún kveðst 
petta gjarna vilja, ok för petta fram. Nii 
koma J>eir Hálfdán ok Úlfkell at með $inn 
her^ Kolr lætr lúka iipp borginniy ok gengr 
út með allan sinn her, tekst par bardagi, ok 
stendr hann með mikilli maiínhættu $ Kolr var 
bæði sterkr ok stdrhoggr^ ok hugðu aliir ]^r 
Skúla jarl vera, ok gekk hahn í gegnum fylk- 
Ingar ptírrft. Herbjöíti hét frœndi Skúla jarls, 
bann hafði fylkíng imdt Hálfdáni, ok yoru 
^eirra skipti all hraustlig; eh svá lauk með'peiniy 

at Herbjörn fell, brast fiá Hdtti í li&i feirra. 

-^— — — — -. » 

•) landsiueun, C. ' , • * • 



5 K. HalFDANAR SA6A EtST£1IISSONAR. 525 , 

HáUiíán rak flöUann 'allt ti{ skdgar. ' Nú «r - 
at Ségja;frá viðskiptum j^éirra Utfkels ok Kols; 
hafði Kolr pá drejiit láargan mánii ; Shæúlfc' 
hét merkismaðr Ulíkelsj hánn bal^ djarfliga 
frain merkit, ok bar5Í6t drengiliga ; peir mætt- 
ust nú', Kolr ok Ulfkell, ok voru |>eirra við- 
skipti ftU hraustligy ok börðust|>eir svá lengi, 
at engi' skakkaði meS peim, ok bjugguát- af 
I>eiih allar hlffarj Kolr hjd I>á mikit högg til 
Ulfkels , pat kom á hjálminn utarliga, ok tdk 
af, Jiat er nam, ök var jþat fjdrðúngrinn^ ok 
|>ar með eyrat hitt vinstra, ok var höggit -svá 
mikit, at Ulfkell féll, en Snæúlfr kom |>á at, 
ok hjd til Kols, ok kom á andlitit, ok tdk af 
nefit ok báðair varirnar ok hökúna^ ok féllu 
tennrnar niðr í gras. Kolr stdð eigi kyrr^ f>d- 
át hann hefði fengit sárit) hjd hann til Snæ- 
iSlfs á hálsinn,' SV& af .tók höfuðit; Úlfkell 
var þár á fœtr kominn,.ok lagði til Kols fyrir 
brjdslit, svá út gekk- um herðarnar, féll hann 
|>á dauðr niðr; brast pá fldtti í liði jþeirra, 
Úlfkell rak flóttann, en Hálfdán snéri aptr; 
hann sir, hvar 2 menn gengu, |>at var karl 
ok kerlíng, mœlti hánn mál af peim, ok spurðu 
pau, hversu bardáginn hefc'i gengit) en peir 
sögðu af hitt Ijdsasta,^ ok síðan skitdu l^eir; 
karl var svá stirðr, at hann lá á herðum kerl* 
ingu, dk drögnuliu pau svá til skdgar. Hálf- 
dán spurSi menn sfna, við hvern |>eir heRi 
talat/ ea |>eir kyoðu ^at stafkarl vesluganl 



526 IIalfdarar ðAG a Eysteikssonab. 5 E. 

At fá verðr of vanliga hugat , sagði hann, I>ar 
er sá karl^ er mér er aptrsjá at, ok betr væri 
drepina; en |>eir kvoðu J>at níðíngs verk} var 
hann pá kominn i skdginni ok tjáði pá ei^ 
eptir peim at leita<. Riðr Hálfdán nú heim 
til borgarinnar, var Úlfkell pá kominniborg- 
ina, ok gékk at skemmu peirri, er íngigerðr 
var i, var hún ^á leidd fyrir hann. Hún 
mælti pá til Ulfkels : |>ú hefir nú unnit mik* 
inn sigr, sagði hún^ drepit hölðingja borg- 
arinnar. Nú ef {>ér eruð réttir hermenn, pá 
munu |>ér eigi niðast á mér , eðr |>eim möna- 
um öðrum er hiér eru höfðingjalausir, ok láta 
mik ná at finna mina móður. Uifkell sagii: 
|iat skal satt verai en pat sem vér höfum af- 
gjört, skulum vér gdðu bæta, bœði ]^r ok 
Jiiinni móðuri ef þá vilt vera oss tvú| holl, 
hlýðin ok eptirlát, ok pá varðist eigi við oss. 
Svá er nú komit^ minu máli, sagði hún, at 
ek œtla metnaðrinn hafi litit at gjöra. peír 
hétu henni gdðu par umy ok voru ^á loknar 
upp fjárhirðslur; tóku |>eir guU ok silfr, ok 
pat annat er f>á lysti, en gáfu grið mönn- 
um öUum; síðan var veittr umbúningr peim 
dauðuy ok var bdit virðugliga um leiði Skúla 
jarls, er Kolr var reyndarj lögðu |>eir slðan 
land allt undir sik, ok bjuggust sfðan móts 
við Eystein konúng, ok var íngigerðr 1 fer8 
með þeim. 

■J 7tir vamar hlaií % A, og er ttpp/yUíngin itkin úr D. 



6 K« HALFDANARSAGAETSTEIllSSOJfAlL 527 

6. Nú fréttir kqnÚBgr heimkomu peirra, 
ok hversu mikiiin sifrr peir höfðu fengit, fagu- 
ar haxm |keim sæmiligð^ ok skemtu Jieir hon* 
um frá ferðum 8(num $ |>ðkkar konúngr p^im 
Yely ok spyrr Hálfdán eptir, hversu honum 
lízt á konúngsddttur, en hann kvefist eigi 
mjök kvennskygn, en s^gir ]^óf at hiin væri 
vœn kona. íngigerðr var nú komin í höU til 
drottníngar, ok fagnar hún henni vel^ en "þó 
með minni blíSu, enn margr ætlaði. pá l^t 
konúngr senda eptir |>eim mœðgum; en er 
pær komu fyrir hann; mœlti hún til ísg^rð- 
ar drottn(ngar: nú er hér komin döttir þín^ 
sagði hún , ok vil ek nú með yðru ráði allan 
sóma gjöra bæði pér ok benni, vili Hálfdán 
mÍQum ráðum fara fram, ]>á vil ek at^hann 
fái hennar, ef hennar vill fellr jþar til ok I>íny 
drottníng! Svá er hún viti borin, sagði drottn- 
ing, at hún má sjálf hafa ráð fyrirsér ok 
svör um slík máL pá mœlti Hálfdán: ekki 
hefi ek mjök huglagt at k vænast svábúit , hefík 
ok ekki margar konúngadætr séð , ok vel I>iki 
xnhr sé giptr, sem íngigerði á, ok eggjandi 
vil ek |>ess vera, at pér sjáið gott ráð fyrir 
henni. pá mælti Ulfkell: lengi hefi ek yðr, 
herra! f>jdnat, ok vænti ek af yðr gdðs, ok 
J>ætti mér mikiU sómi, ef p^r vilduð gipta 
met pessa mey, hefi ek ok nokkut talat við hana 
áðr, ok hefír hún engi fjærtœki haft um |>essi 
máL. Koniingr spyir nú íngigerði^- hversu 



528 HaLI'D AN AR SA6 A EtSTEISTSSONAR. &.7 C 

henni váeii mn ^at gelit , e^ hún kvaS. hann 
mestu umráða, ef mdðir hennar vildi, ok legði 
eigi móti: ok síðan vill þirj konúngr! auka 
nokkra nafnböt vi9 Úlf kel. En konúngr spurði 
drottníngu, hversu henni vœri umgeiit. Hún 
kvað sér |>at bezt lika, at hann sœi fyrir^ 
sem honum Kkar. Eptir fietta gipti koniSngr 
Úlfkeli íngigerðiy ok gaf honum jarlsnafn ok 
Alaborg til forráða , ok |>at ríki sem jþar lá til^ 
ok var ]>á drukkit brullaup peirraj ok sfðan 
fdr Úlfkell til Álaborgar, ok tók undir sik rik* 
it, ok gjÖrSist þar höfðingi yfiry ok galt kon- 
úngi skatty ok fár svá lengi fram^ ok tökust 
upp ástir meS peim íngigerði. 

7. Eysteinn konúngr sitr í sínu ríki^ hann 
imni mikit ísgerði dróttníagu. Hún lét sér 
alla hluti kvennmannliga verða til hans, ok 
li6a nú svá prír vetrar. ' pat bar til eitt ainn^ 
at kaupskip mikit sigldi austan fyrir BálagarSs 
sí5u í stóru veðri^ pat skip hvarf ^ o\ fannst 
ekki mannsbárn af ^ ok œtluðu menn at strfr- 
viðri mundi hafa brotit petta sama skip. EUi 
eptir um haustit var |>at einn dag, at tveir 
menn komu til hirðar, peir voru miklir vexti, 
en eigi vel klœddir; ekki sáu menn« gjörla í 
andlit peim , pvíat þeir höfSu síða höttu. peir 
gengu fyrir konúng, ok kvöddu hann virðugliga, 
I>víat hann var optast bliðr i máli. Hann 
spurði, hvat manna peir vœri. peir sog&ust 
báðir Grimar faaita, ok vera settaðir utan af 



7-8 K. HALFDANAR^AGAflTSTEIBrSSONAB. 529 

Rdssía ok bafa mÍ3t penínga Mna í skipreika. 
peir báðu konúng vetrvistar. Konúngr spurði 
drottningUy hvat henni {>œtti ráð um, en hún 
sagði þann mundi sjálfr ráða slíku , en kvað þó 
marga vetrtaksmenn misjafnt gefast: er mér 
'þá ekki af . at kenna , ef ek legg ekki til. Kon* 
úngr kvað hana jafnan litlu skipta sár um ráða- 
gjörðirnar : nenni ek ekki at vísa |>eim f rá mat| 
par peir vpru svá lángt atkomnir ) var peim nú 
skipat sœti |>arsem mætast gestir ok hirðmenn. 
peir voru fáskiptnir við menn, en komu sér 
við alla vel. Grímr hinn eldn var stór maðr 
vexti| atfáirvoru hans líkar, hann var sterkr 
ok fimr við alla leika, ok var opt at leikum 
með konúnggmönnum í skotbakka ok at kbatt* 
leiki; hann fdr vel með afli sínu, ok lék. á 
aungvan, en var eigi aflvana, ef leitat var i 
hann. Grímr hinn ýngri var mjúkr í leikum 
öllum^ fimr við skot, en prd&ði lítt aflrauhiri 
en skaut allra manna bezt af handboga eðr Iáb* 
boga'i en tefldi sv| vel^ at engi komst tiL.jafns 
TÍð baxm.v Hálfdán konúngsson lagði opt leik 
8Ínn við hann, bæði tafl ok skotfimi^ en sv& 
mikla vörð hélt hann á fieim Grímunumi at 
aungvanött sváfu |)eir sv&í at hann vektieigiy 
ok hefði ej^ vitund af ]|eim 9 ok lei&iBy& fram 
vetrinn at jölum. 
.u 8:; p^b >var einn dag írjólumy at xnenn 






6 30 HaLFÐ AN AR SAG A Er.^TEINSSON AR. 8 K. 

léku knattleik fyrir konúnginum^ hann sat á 
stóli, en drottníngin á öðrum. Grímarnir voru 
at leiknum , ok gat enginn leikit til jafns við 
hinn stœrra Grím nema Hálfdán konúngsson. 
Aldrei höfðu Grfmar talat orð viS drottningu 
á peSm vetri. Einusinni sl6 Grímr hinn eldri 
út knottinn, ok átti Grímr ýngri at sœkja. 
Knöttrinn rannallt upp at stdl drottningan 
Grímr gruflar eptír knöttinum, ea 'þá hann 
ráttist upp, talaði hann nokkur orð í eyra drottn- 
íngunni, en hún brá nokkut lit við. Á tnáti 
dagverðardrykkju gafst upp leikrinn^ tóku 
nenn pá til drykkju.. Konúngr véitti ^kapp- 
samliga um daginn , - ok f éll hverr maðr soCnn 
i sfnu sœti niSr, sá sem eigi færSi sik sjálfr 
til sœngr. Konúngr dr$kk lengi um kveldit; 
drottníng sat hjá hónutn $ konúngr spurSi, 
hvat Grimr hefSi talat viS hana , en hiSn kveðst 
eigi faafk bent reiSur á pvi. Konúngr sagSi, at 
hún vildi flestar sagnir Hjá sér geyma, ok um 
fátt sér visbiendíng gjöra. JDrottning bað hann 
vera sem'varastan um sik, gekkihún^piá burt. 
Grimar voru ]>á sofnaSir; gekk |>á konúngr at 
sofa ok Hálfdán , son hans, meðhonum; en er 
peir komu til skemmnnnar, var drottníng eigi 
|»ar. Konúngr lagðist i Sftngina i klaðtum >sin- 
um, ok lagSi sverS sitt fyrir framán sik;i:::iR6r- 
bergissveinamir drömippvkriSljésiiif en Hálfdán 
gekk inn i höll, ok láu Grimar j^arok.sváfu. 
Hálfdán sá, át Grimr hiiin niinni Jiafði. driegit 



V 



8-9 K. HalfdanarsagaEysteinssonar. 531 

af ^^r glófann, ok var höndin beT>; aungva 
xnannshönd {KSttist hann slíka séð hafa fyrir 
fegurðar sakir, par fylgði gull, ok svá vœnt at 
eigi f>öttist hann slíkt séð hafa fyrr, mest fyrir 
aakir steins pess sem í f>vi var, ok hann skildi 
eigiy hvorrar náttúru hann var. Hann lokkar 
nú guUit af fíngrinum, ók lét í glófann, 'en 
sfð'an bað hann draga upp Ijósin, ok settisthann 
niðr h)á Grimunum, var f>á myrkt hitt neðra i 
'höUunni; hann hélt á glófanum ihendi sér, 
skjótt féll svefn á hann^ en vaknaði viðpat, at 
l}ösin voru slokin, en Grimr hinn minni vatt 
upp Ijös fyrir augu honum svá björtu, at hann 
|»oldi eigi i mdti at sjá, en greip af honum 
glófann, ok mælti síðan: eptir f>essari hendi^ 
guUi ok glöfa akaltu leita ok firey ja , ok aldrei 
náðir £á, fyrr enn sá leggr jafnviljugr aptr i 
pinn lölá, sem niS tdk á burtu, én 'siðan snar- 
ar hann Ijtfsinu til fieirra dyranna^ sem skemra 
Tartil, en hleypr til hinna sjálfr, sem leflgra 
var til, ok par út. 

9. Hálfdán sprettr nú á fætr, ok hleypr 
til j^eiira dyranna , sem Ijósinu var til sn^rat, 
ok voru f>ær læstar, snýr hann pá til hinna dyr- 
annay ^okhét á menn ]þá, sem inni voru^ at 
fieir skuli vakna. Dymar voru læstar, ok varð 
at brjdta f>ær upp, áðr fieir koihust út. Hálf- 
dán vitjar f>á skemmubúrsins, ok varkonúngr 
pá dauðr dk laginá sverði i gegnum , ok prir 
' - Ll 2' • ■' ' ' • 



532 HalPDANAR SAG A EYSTEmSSON AR. 9*10 k. 

sntiásveinany én sá fjöriU koœst á þvertréS, ok 
sagði at Grímr hinn meiri heffti par komit ok 
drepit konúngínn, ok "þá alla sem dauðir vorQ, 
ok kallaði síðan : segið Hálfdáni sv& , at Vigfús 
ok Ofeigr hafi befht Hergeirs konúngs, ok gekk 
ijt síðan. í jþessu kom drottnfng í skemmuna, 
ok fengu henni |>es8Í tíðindi svá mikils, at hún 
féll í ómegini ok {xitti við dauða búit} var nú 
ys mikiU í hollinni ok borginni, ok foni menn 
at leita Grí manna á s)ó ok landi , ok f undust 
peir hvergi, ok stöð pessi leit mánuðy ok var 
víða getf é tildreift ; fw5 dy rglaðist yfir Jætta um 
síðir, var |»at *]^ flestra manna viU, at Hálfdán 
vœri til konúngs tekinn. 

10. Litlu síðar lætr HáUdán kveðja þfngs^ 
en er höfðíngjamir voru samankomnir, Iðgðu 
menn baenarstað til, at HáUdán vieri kontingr 
peirra, enhann svaraði svá; |>au tiðixidi haia 
hér gjörzt fyrir stuttu, at mér sömif eigi kon* 
úngsnafnat bera , meðan sv& stendry. {>víat ék 
er ekki óðalborinn til pessa ríkis, mun mörgum 
pikkja m&r betr sdma at hefna föður mins, ok 
leita at þeim, eem hann hafa drepit^piki mér 
rið, at drottníng sendi eptir Sigmundi , brdður 
sínum^ at hann komi híngaty ok stýri {lau 
landi, |>ángat til ek kem aptr, hvemin sem |>á 
breitum vér, eik ek mun burt fara, ok eigi 
aptrkoma , fyrr enn ek hefi fundit minn föður- 
bana, hversu sem mér irerðiirum hefndina auðit. 
Drottníng sagði, at henni pætti sitt ríki hvergi 



10*llIcHALFÐANAmSAGAEYSTE19rSSONAR.533 

betr komit) enn hjA lionum$ en hvat þar er 
umtalaty ^á er f>ataf. Hálfdán býst úr landi 
m^ 5 skip, ok valdi mdi sérgdða drengi, sigldi 
hanki fyrst 1 Austrye^nn y ök var5 .honum bæði 
gott til f)ár ok mannorðs j en aldrei lá hann svá 
'vakandiy at væri eigi' honum fyrir augum sú 
f agra hönd ok þat vœna gull , sem hann misti 
i Aldejuborg f látum hann nú sigla alla 5 vetr, 
sem hann vilh 

11. pair tökum vir nú til, sem Úlfkell sitr 
ttorðr í Alaborg, ok kona íngigerðr } |>au fréttu 
nú lát Eysteins konúngSy ok svá með hverjum 
hætti ]^t hafði orðit, talar íngigerðr pá við 
Ulfkel, hvort hann vill ekki kalla til ríkis eptir 
Hergeir konúng, foður hennar. Hann kveðst 
'þess albúinn. Siiian bjuggu {>aufer5 sína, ok 
léttu eigiy fyrr enn|iau kvomu til Aldeigjuborg- 
ar. Sigmundr var ^ar fyrir með drottníngu. 
Úlftell kallar til rikis í hönd |>eim drottningu, 
en hán segir at f>au hefði ndg ríki, þó f>au 
ágimtust eigi meira enn ^au heföi áðr , ok láta 
pd vel yfir, ef |>au héldi þvi, sld fiá i heitíngar 
með peinu Fdr Ulfkell ^á heim ok safnsír liði. 
Sigmundr fór Þegar. norðr eptir honum, ok f und« 
ust fieir f>ar sem heitir Krákunes , ok sld f>egar 
i bardaga með I>eim , ok lauk svá at Ulfkell flýði 
einskipa nieð konu sína, sigldi hann pá fyrst 
norðriNorig, ok fann f>ar Úlfar, brdður sinn, 
ok segir honum , hversu f>eir Sigmundr höfðu 

') htr byrjar apir A» 



534HALFDÁ]f AR SAGAETSTXIirSSOHAR. ll-fZK. 

ekilit, ok ðll I>au tíSiiidi •em gxörzt hölSa i 
Austrveginum , ok baS nú at hann skyldi gefa 
upp ríkit'í hans vald| ok sagSiat hann hafi þá 
meira hans ríki í Austrveginum. Ulfar hað 
hann (eigi) tala 8vá mikinn ödrengskap við &kf 
athann muni giörast drottinssviki^ ok bað hann 
heldr eflast at liði ok saakja með stríði f»at ríki, 
sem hann {lœttist eiga f Austrveginum y ok 
kveðst vildu styrkja hann til f>ess. Ulfkell lét 
sér pat ekki nœgja, ok sld pá i kappmœli meS 
þeim, ok lauk svá deilu peirra, at Ulfk^ll drap 
Úlfar, brdður sinn, en lagði landit allt undir sik^ 

# 

ok gjörðist hann par höfðíngi ufir', ok fKStti 
ollum I>etta hitt mesta iUvirki , ok varð hann af 
(lessu öþokkasœll öUu saman. 

12. Ok sem Úlfkell hefir at sér tekit ríkit, 
safnar hann at sér liði ok skipum, ok hélt hann 
. J^eim í Austrveginn. IJann hafði 30 lángskipa, 
ok dreka einn sjötugan at rúmatali } hann 
haföi meS sér víkínga ok útilegumenn ok hvert 
iUmenni sem hann kunni at fá. ívar böggull 
hét sá, er stýrði drekanum y hann var bei^serkr 
ok hitt mesta illmenni. Brdðir hans hét Hrafn* 
kelljhann var TnerkismaðrUlfkels, ok var manna 
6terkastr. Marga hafði hann aÖra stdra menn 
ok sterka með sér. peir fdru öspakliga, ok 
herjuðu á hvertland, par sem f>eir komu, ok 
töku dsparliga strandhögg. peir voru nú komn- 
ir austr fyrir Hlynskdga, |>ar sem heitir Klyf- 



12 K. HAI^FÐAKAa SAGA £irST£IllSSONAR. 535 

andaneef fraðan er ekki lá&gt til BjarmalaiKk. 
par sigldu á zndti |>eim. 10 skip, f>au voru öU, 
skipuð brauslum dreugju&^ ok var |>ar komÍDu 
Hálfdáu, somrEysteins konúngs^ okhafðihann 
frétt allt um ferðir peirra Ulfkels^ en f>egar 
peir pektust , spurði (hann) , jþví Ulfkell hef ði 
Hiðzt á hrdður sinum > eðr tekit riki sitt Úlf- 
kell segir ^ at ^eir hef ði meira sitt riki í Austr- 
veginum> ]^at sem hann œtti. Hálfdán sagðist 
aunga vpn vita fiess, at hann stæði til nokkurs 
gdðs rlkis. Siðan brutu f>eir upp vopn sin , ok 
sltf f>ar j^egar i bardaga; en með ^vi at liðs^ 
munr var: mikiU, f>á varð skjótt mannfall mik* 
it i liði Hálfdáxian Sviði hít sá maðr , er mest 
ráð hafði með Hálfdáni j hann var sterkr maðrf 
hann sagði fyrir, hversu tengja skyldi skipin, ok 
lagði hann f>eim svá kænliga saman , at Ulfkell 
kom ekki öUum sínum skípum við, ok lágu sum 
f.skotmáli} tókst nú liarðr bardagi , ryðstHálf* 
dán um fast ; sér hann at f>eim mun eigi duga' 
at berjast til mæði 3 f>vi rœðr hann til uppgaungu 
á drekann til Úlfkels , ok f>eir Sviði báðir. pá 
ki>m fyrstr á moti f>eim ívar bögguU, ok áttust* 
jþeir við hart vöpnaskipti. ívar hjd til Hálfdánár, 
ok kom á hjálminn utanverðan ^ ok tdk af f>dt 
er nam^* enf>at var kopprinnfyrir ofan höfuðit,. 
ok rakaði um höfuðit á Hálfdáni. Hann.hju 
á mdti til ivars , ok ai honum hdndina vi5 Öxl 
uppi ok sundr merkisstaúngina. Sviði drap 
stafnbúa Úlikels, er Egill hét. pá lagði Úlfkeli: 



536 Halfdahar sagaEtsteimssoiiar. 12-13 K. 



* \ 



til Hálfdánar, ^k kom á hann övaran f gegnmn 
skíöldinn ok brynjuna, ok rendi út undir hond- 
ina} fékkhannsárá siSunni, okbrotnuSu íhon- 
um S riOn. Sviði lagði til í vars bögguls ^ ok 
kom í augat, ok var þat hans bani. Hálfdán 
hjó tilúlfkels, en hann snérist undan á hæli^ 
en sverftit kom í piljumarý ok tdkaf Úlfkeli 
hina stœrstu tána á hinum hœgra fœti* Úlfkell 
lagði þi með kesju tilHálfdánar; hann stökk upp 
yfir vindásinn. Kesjan kom í lokugatit. Hálf- 
dán hljdp á skaptit, ok braut i sundr. Sviði 
hjtf fiá 'til Ulfkels um pverar herðarnar , ok var 
(at högg sv6 mikit, at Úlfkell féU á b««i kné. 
pá kom steinshðgg fyrir brjóst SviSa^ svá hann 
hraut útaf drekanum, ok kom i bát, er flaut 
með skipinu. í pessu slö Hrafnkell til Hálf* 
dánar með kylfu svá mikit högg, at hann fauk 
útbyrðis. Sviði var I>ar nœr staddr, ok greip 
bátshakann^ ok k(ækir Hálfdán upp úr kafinu^ 
haiði Hálfdán pá fengit sex sár, ok var ^ dvigr 
ok id viti. 

13. Nu urSu morg tiðindi senn. pá sáu 
menn^ at rendu fram fyrir.nesit hálfr j^riðl tugr 
skipa $ fiau voru öU stör , ok herklsddir menn. 
á öllum. Maðr stdð við siglu, mikiU vexti| á 
einu skipinu, ok silkitreyju ermalausri vel 
brynjaðr. ' Hann spurði, hverlr hér ætti svft 
(Sjafnan leik. Sviði sagði til hitt sanna, ok svá 
hvar þA var komit. Mun Hálfdán vilja f^iggja 
lið (af; oss? SyifSi spyrr, hvat manna hann væri. 



13 K« HALrojJrAll8AGA£TSTBIll89QffAR« 537. 

Hinii krBÍS haim fat áúngu var^* Snðl Ive&t 
gjarna li8 vilja j^iggja af peimf tökst ^á bardagi 
i amialt.sínn, ok ernú ákafari ennfyrr. Menn 
Ulfkels varu 'mjök sárír. Hinn 'mikli maðr á 
drekanum lag&i at drekanum Ulfkels^ en Sviðt' 
lagði at hinum smærrum skipunum^ ok hruðust; 
^u anart} sniri nú mannfallinu í lið Úlfkels. 
Hinn mikli maðc' réð til uppgaungu á drekann« ^ 
Ulfkell k^m fyrst á mdti honum^ ok TÓru 
peirra .viðskipti horð ok laung. Hinn mikli. 
maðr hjd mikit högg til hanS| ok klauf fyrir 
honum allan sk)öldinn/ ok kom sverðit á fdt* 
inn 9 ok tdk af 3 tœmar utanfötar. Ulfkell hjd 
á mdti) ok kom í h jálminn , ok stökk sverðit i 
sundr undir hjöltuiium , sá UlfkeU pá aungvan 
sinn kost annan j enn f orða lífinu, stdkk hann 
pái pat skip, sem nœst honum var^ ok flýði« 
Hrafnkell skaut tveimr kesjum senn at hinum 
mikla manni^ en hann tdk báðiar á lopti, ok 
skaut aptr, ok hafði mann fyrir hvorri, Siðan 
lagði hann með atgeir til Hrafnkels í gegnum 
skjöldinn ok báða handleggina, ok vo hann - 
uppi ok kastaði honum út á sjdinn. Siðan 
g^nga peir (svá) hart at mönnum Ulfkelsy at 
|ieir urðu þrl fegnastir , at biðja griða. peim 
var þat vertt, sem báðu, en eigi vildi hinn 
mikli maðr hafa peirra pjönustu ^ ok var J>eim 
slept fatlausum á land upp. Úlfkell flýði und- 
an einskipa^ ok kona hans með honum, en. 
hinir töku skip öU ok herfáng , - en. fieir, sem 



• 
/ 



d38flAXPDAN AH SAG A EYSTSUTðdONAm. 13-ilÍL 

' eptir lifStt áf mönaum Hálfdáijfar^ gengu i ^rald 
bins mikla manns. 

14to Hinn mikli maðr kom Jtar 'at^ sem 
Hálfdáil lá , ok fiakti { sundr af aárum. Haua 
mttlti til Sviða: svá Kzt mér á sár Hálidánac, 
at pau mælti græða , ef pau tekr grfðr laeknir, 
en eigi ætla ek honum henta hræringar e6a 
8)dferðir, ok því mun ek senda hann á land upp 
til vinar míns, er Hriflíngr heitir; kona hans 
heitir Arghyrna , þau eru lækaar göðiry en 
eiga ómegð miklá, ok lifa viS handbjörg sÍÐay 
ok er sllkt kðlluð hriflínga björg, sem ])au hafa; 
nú mun Hálfdáni ekki lífs auðit^ ef pau geta 
ekki atgjört , ok mun hann ^á koma tíl okkar. 
Hann fékk liú til trúnaðarmenn sína , at flytja 
Hálfdán á land upp, ok fékk peim hundrat 
merkr silfrs, ok bað segja peim karli, at|iau 
legði slíkan hug á at grœða hann sem sjálfan 
aiky ef hann kæmi til peirra^ ok |»au skulu 
segja honum fuUa vissu , hvert hann ætti pess 
at vitja, sem hann hafði látit græða. Fara peir 
nú| ok iinna karl ok kerlíngu, oksegja peim {lat, 
]þeim var boðit, ok færðu |>eim féit, ^n pau 
sögðu bæði at ^etta vœri ^eim fuU skylda ; ióru 
sendimenn í burtu y en pau hjön töku til at 
græða Hálfdán, ok var pat torsótt, I|viat sár 
hansvoru mjök soUin, ok lá hann átján vikurf 
aárum, ok varð pd grœddr at heilu, en 12 mán' 
aði varð hann |>ar at vera, áSr enn hann fékk 
aptf sinn styrk , ok fótti honum sá tími lángr, 



14^15JC HiLLPÐdUf ARSA6 A EySTEINSSOHAH. 539. 

pp<rÍBt;^imuÐr Kom ifafnán i hug «ú hÍD - &g^a' 
hönð/:»li;r^lit^ll.okgIdfÍ8€»\lianir hafSi mist. 
• i5i 1 /Tökumvir/.aáiliarftil, sem Úlfkell 
sniUiíigr^ýSi'rúr'bsrdag^ntiin-^ hann kiOímfil!> iál' 
landá vi&íimtánda mann. en mistiallt aittJiJL 
ánhat; 'diaþn hélt ni^' spurnir til, hvar Ulfr^ 
hi^í iiatts, fmundi^ vpray ok spyrst hohnm' 
svá ttt^át.'hénn sé á Bj^cmal^di; fdr.faáiu 
hd áifaans.Jun4- Harfdu.h&t tk konungr, ^rr 
Iiaktrefiifyrii^^dóttir hansfaétEðný. Úlfr háfði' 
beíit hehnar^ eti koni&ngrvildi eigi gipta hana« 
pá herjaði: Ulfr á land hans. Semat J>eir br«s5r. 
&indust, bera ^eir ráð sin saman, at peir skuli 
fara á /únd Háreks konúngs'j peir höfðu.fiO^ 
dcipa. ^ En er ^eir kv^mu 1 hafnir .}Ⱦr, eri 
lágu: fjrrir konúngs •hallinkii, |>á fdir Ulikell 
sniUíngr á f und konúngs, ok kveðr hannssnn- 
iliga. Konúngr spyrr, hvat manna ha^iL. 
vœri. 'Hann sagði til hitt sanna. Konúqgr 
spyrr, hverr stýrði peim hinum mikla bei:) sem 
par varkomínn; en Úlfkell sagði, at honum 
stýrði Úlfr hinn illi: en vií erum brœSr, iix 
ek pviá ýðvamfund, at viðviljum bídða^tU ajt' 
vera yðrir menn; ef .|>ú vilt gipta Ulfi ddttur 
^íná^ ^á vil ek leggja til ntreð Alaborg ok Aldeigj u- 
borg, ok öU |)au ríki sem /þar fyigjay pvi f>dt 
er mín cdgn j vœntir mik . at yðr verði mikiU . 
styrkr at okkr bræðrum, en mörgum mvm 
j^ikja þraungt fyrir. dyrum, ef vér skulum íUt 
j^eyta. ^Konúngr bað hann fresta til umi:áiiau 



540 HALFDANAKSÁGAETSTEimSOaAK* 15 K. 

viS meiin siiuL Ulfkall yeitti fiiat. Konúngr 
tpyrr döttur 8Ína| hvat hún ieggr tily en hún 
sagði^ at henni jþætti mikill nmdi, nm hemaS 
peirn bffte5]i^a : en eC viat væfi riklt, ]þá pœtti 
lAér áajá vert| en kveSst einskii ílls 8 jn|a fyrir 
fiáy ef |>eim vœri synjat; ok urðu þser :enda* 
lyktir at Úlfr fékk Eðnýjar, ok töku fieir bræör 
landvöra fyrir Bjarmalandi. UlifceUhilt ipum- 
f RgiHn tily hverr sá mundi vera, at barizt heði 
vi5 faánn, j^á |>eir Hálfdán áttust viS^ én Hár^r 
konúngr 8tig6\ honum, at sá h^ Grímr, ok 
ræ5r fyrir au8tr i Kiríálabotnum, . ok hefir brot^ 
i£t ]^ar til ríkisy ok vita menn eigi^ hvaðan 
haim 'er œttaðr.' Honum fylgir fdstrddttir 
han8, 8vft fögur mey, at menn hafa eig^ 
spurn af ánnarri jafnvænnL par er sá maftr^ 
8ag5i Úlfkell, at ek vildi á hefnileii rda, ef 
ko8tr væri| ok vilda ek par til hafa hjálp ok 
styrk af yðr. Konúngr mælti: pat má psa 
vel samankoma , pvi J>ár er sú mær, at* ek 
ætla mér at biftja. peir sögðu báðir^ at f»eir 
vildu honum fiar til standa, ok sðgSu at ^im 
pötti f»at vel stofnat, ok saðfesta m'e5 sér, at 
l^eir skulu pángat fara, J^gar sumar kemr, 
ok eigi fyrr i burtu, enn Grimr væri í helju^ 
en konúngr hefði fengit júngfrúna; sátu peir 
nú um kyrt. En er voraSi^ bjuggu Jieir skip 
sin. peir hiifðn dgrynni hersj með fieim 
voru 2 konúngar fi^skir, hét annar Fiðr^ en 
annar Flöki; pdir voru galdramenn. Fara 



15^16 K.HALFDAirAR SA6AETSTBIH8SMAR.541 

peir nú pásgat tily at f>eir koma austr í Kir- 
jálabotna, ok fundu Gríoi^ |iurfti ^r eigi at 
aökum at spyrja ; buðu jþeir Grími |»egar bar- 
daga, eðr hitt at hann g»fist upp i fieirra vald, 
ok gœfi konúngi rikit allt ok fdistrddttur slna. 
Grímr sagði , at þeim skyldi meira fyrir yerða : 
á konúngr f^essi aungrar sakir Tið oss^ en (d, 
Úlfkelll munt fara verri för enn fyrr, Sofa 
peir i náðum um ndttlna, en um morguninn 
gekk Grimr út af kastalanum með öUu sínu 
li8i| ok tókst par en snarpasta orrosta^ ok 
hélzt sá bardagi til kvelds, hafðft Grimr »i$t 
pá margan mann, fdr hann þá aptr i kastal- 
annj en at momi dags töku peir til bardaga, 
ok vav pá engi vopnf ær maðr i kastalanum. 

16. Nú er par til máls at taka, sem 
H^lfdin konúngsson er, at hann ernúgröinn 
sára sinna, ok hefír fengit allan sinn styrkj 
íemt hann nú at máli 7^6 f>au karl ok kerlingu, 
ok aagSi^ at sik lysti i burtu ^ðan, ok spuir 
eptb| hyatmanna pat mundi vera^ er hann hafði 
fiángat sendt til lækniagar ^ eðr hverjnxti hann 
mundi lífgjöf eiga at- launa. Hrifliagr svarar : 
með pvi at ek treysti f>ér til drengskapar, pá 
má ek g)öra jþér avisun um, livar hann erj 
Grtmr heitir maðr, er rœðr fyrir austr i Kirjála- 
botnum; hann er kappi mikiU , hann sendi f>ik 
bingat til min^ m«Qttir f>il nú launa honúm líf- 
gjöfina^ ^inhomiia er nú fiörf göíra drengja^ 
f>ar er nú koininn Hárekr kanúngr af Bjarma- 



642HALindAii AR SAOA Etstbinssonae.. . . 16 k. 

landi, IJlfr hinn iUi ok Úlfkell miUfagr^ ok 
vilt hefna peirrar svívirðíngar, er hann fikk l 

. yðrum viðákiptum; eru |)eir nú á vég koronir 
met hér sinn , ok e^ mér sagt, at Hárékr kon- 
úngr vili fá föstrdóttur Gríms, er íngigerðr 
heitir, ok er allra meyja frlðust. Vel^segir fiú, 
fdstri minn! sagði Hálfdán, en pá er þect ann- 
at at mér pikir eigi minna áliggja, ot pú segðir 
mir^ hverr drepit hefir föður minn. Glðgt má 
ek pér ^at segja, sagði karl^ sá maðr hét Skúli| 
ok ef ek skal |>ér satt segja, ok eigi Ijúga at 
fiér, þá er f>etta sá hinn sami Grímr, sem jj^ér 
hefir líf gefit, ok er nú mikit undir drengskap 
{»{num, ér pið finnizt; en svá mikiU 'kajfpi er 

' Skúli, at fullskipat er hverjum manni,: s^m ein- 
vígí á við hann. Kanntu nokkut at seg}a mér 
veg pann skemstr er, sagði Hálfdán, pví jþáng- 
at vildik koma sem skjótast; Torsdttír eru hér 
flestir vegir , sagði Hriflíngr , en á skipum má 
ekki fára skemr enn 5 vikur, ok er 'þat hin 
mesta mðnnhœtta fyrir sakir víkínga ok her- 
manna. Annar vegr liggr hitteystra, ok er|>ar 
'þó at fara f jöll ok eyðimerkr , ok er ^at lángr 
vegr, ok torsdttr , ok ovíst at f ramkomist. • Hin 
priðja leið er skemst, ef hún tækist vel^ |>vl hana 
má fara áSvikum, en margt er partiltálmanar, 
fyrst er skögr 20 rastalángr^ er heitir Kol«k6gr $ 
par liggr spillvirki sá,. er "Kolr heitir, 'ok ddtt- 

'ir hans er Gullkúla ^heittr; amngmn er íþeim 
l^ at v«nta, er ^au -finnr. Annar skdgr* er 



16 Xl HalFDAIKA R S A6A ET8TBIN8SO]f AB* 543 

paðan 6kanit, er heltir Klifskögr fjögra rasta 
ok 2O9 þar er spéllVirki sá, er Hallgeir heitir j 
meS honum er einn . villigaltr , verri víðreign- 
ar enn 12 karlar. pamœst kemr á |iann skög, 
er kallaðr er Kálfárskdgr sextán rastir ok ^O; 
|iar fæst eigi til matar utan ber ok safi , er 
^ar sá spillvirkiy. er Selr heitir^^ ok með hon- 
um einn hundr stdr sem naut; hann hefir 
manns vit, ok er betri til vfgs enn 12 karlar; 
en er f>á kemr af skdginum^ fellr lögr austan 
af kíölnum; engi veit hvar hann sprettr upp^ 
pat er peirra einna manna sund^ sem best eru 
sypdir^ at leggjast yfir. löginn, en jþaðan ex 
eigi láng( til kastala j^ess, sem Skúli .rœik 
fyrjr? bœri pér ekki til döla, pá væri pat 
nœr hæfi, at "þú kæmir par, þá barda^inn œt(i 
at vera« Hálfdán bað hann þúa feró sína. At 
morni dags. býr Hálfdán ferð sína, gekk han^ 
til kerlíngar, ok bað hana vel lifa. Kerlíng 
mælti mörgum fögrum orðum yfir bQUumy 
tök hún }>á undan höfðalagi sínu tötrabagga ; 
fiar tdk hún úr sax , pat var fínt sem spegiU, 
.o^.sýndist honum eitr dlrjúpa úr eggjum |>ess. 
Hán sagði honum, at sá mundi jafnan sigr hafa, 
eem ]>at bæri^ ok pat mundi eigi f höggi staðar 
jaemai ef vel er til höggitj hún tök eittsteina- 
sverfi, ok batt um bákhonum,. ok bað hann 
þésÁ^ at >kt:skyldi ^eígi ^ stað hi«ærast. .&($4n 
kyati hantt.keclíngvu wKarLgekk á Yegine^.lbpu- 
uta, ók seg^r honum^ iiyatihanJxitJiy^^lJlt^tHI, 



■^ • 

544HALPDAn AR SAG A ETSTfiUrSSONAR. 16*17K. 

hann gaf honum skilkjuraUa 8\nnj ak baS 
hann {>ar eptir fara, sem hann fœriundan, ok 
fara aldri ]>á götu^ sem hann yildi eigi fara, 
-ok kvað hann kunna at forðast bygfiir peirra 
illvirkjanna. Hálfdán kvað ekki spiUvirkja verSa 
aérat bana: en ef |>ér verðr féfátt, |>á vitja (ú 
til skálanna, 'því ek inun ekki meðmér bera, 
JkS ek gæta kleimt einnhvern þeirra/ SíSan 
skildu peir karl, ok bað hvorr^ vel fyrir öðrum. 

17. Hálf dán snýr nú á skdgiqn^ ok er hann 
hafSi gengit tvo daga, þá sá hann einn leynisUg. 
Hundrinn vildi stiginn j en Hálfdán gekk iram 
brautina, þángat til at hann fann skála. par 
var hnigin hurð á klofe ý Hálfdán hratt henni 
uppy en í pví hann gekk inn , þi var Gullkúla 
^ar fyrir^ dtfttir KolS| ok hjö á háls honum 
með bitrligri skálm^ en |>ar var undir steina- 
averfi kerlíngar y ok brast við hátt , en skálmin 
atökk i sundr. Hálfdán greip hana upp^ ok 
rak hana niðr fall mikit j ok greip síðan i aan- 
an fótinn á henni, ok reif hana sundr at endi* 
laungUy ok kastar henni síðan út fyrir dyr. 
Kolr kom heim á mdti dagsetri| ok er haon 
laut i dyrnar, |>á setti Hálfdán saxit i hálsinn, 
ok var pat hans bani. £n um nöttina, ^á er 
Hálfdán var i svefni, kvomu |>au inn basði 
Kolr ok dtfttir hans, ök sdttu þau bœði at Hálf- 
dáni. Hiindrinn hljép iipp 9 ok.raif GuUkillu 
á náranutiif ok'rakti-úrheBaipármaiias ^l Hálí- 
dán 'hlji5p'>imdir sUUabúann^ ok glimdu i>eir 



17 K» ^HALFDAliAR8AaAEYST£IHSSOl9AB. 54d 

lengi^ en ðyá lauk) at Hálfdán feldi hahn, ok 

braut hann á hálsj síðan tók hann eld, ok 

brendi pau upp bœði. par var hann tvœr 

naBtr« SiSan fór hann á burtu, ok látti eigi fy rr 

enn hann kom á Klifskdg; ^s^ fann hann skála 

störati, ok var huiíiia svá f>iSng, at faann varS 

alji máttal* at kosta,. áðr hún gekk upp. H&nn 

sá par rúm eitt, |>at hafði 2 álíiir yfir hans 

leugð. Bdl sá hann par svá mikit^ sem bás 

vœri. pá var sýnt húmat* Hann heyröi út. 

gný Aiikinn, okheyrði^nn atgöltrinn greQj- 

a$i, ok lét dfrýnliga, gekk Hálfdán 'þá út úv 

3kálanum. Hundrinn hljóp gvöUrahdi at gelt-« 

inmn i ok göltrinn snérist undan. Hálfdán hjö 

eptir honum, ok úr honum rdfpna. Göltr- 

ijin sn^rist aptr, bk stakk trýninu á millum 

fdta Hálfdáni^ ok vatt honum á lopt^ svá at 

honum varð láust saxit^ en |)ö kom hann stand" 

andi niðr. Skálabúi kom ^á at, ok sló til 

Hélfdánar meS gaddakylfu^ en hann snérist 

undcul högginu 9 ok gat eigi náð saxínu. Hann 

greip i fötinn á geltinum , ok kipti honum at 

sér$ höggit kom á milli^m hlusta géltinum, ok 

brotnaði hausinn i honum. Hálfdán r.eif fdt- 

inn und^n gelíinum^ ok rak hann.við eyra 

spéllvirkíánum ^. ^v^. hann. féll ^ kné* Hálf- 

dán hljdp pá .athonum,.,o)^ hratt honum um 

kolh Hann greip J)á til Hálídáaar, ok svipt- 

ust peir fast, ók urðu ýœsir undirl pá hljöp 

FoBXAlikAR S&oiTitNohDRfcAirDA. dSivDi.lVIni 



f 

í 



/ 



546 Halfdaii AR sag a Etsteiiisson AR. 17-18 K. 

at rakkinn karlsnautrý ok béit í nefit á skdla* 
búa , ok reif af honum nasirnar. pá gat Hálf- 
dán náS saxinu, ok hjó af skájabúa höfo}Kt« 
ok brendi hann síðan típp at 'báli^ var hann 
|>á stir5r ok möðr. patr dvelst hann vm hdtt* 
ina. ^íSan kom hann á Klifskdg, ok kemr 
at skála Sels9 hurft vár hniginá miðjan klofa$ 
hann hljóp á hurðina |>risv:ar^ áðr enn upp^ 
gekk. Hann settist i rdm skálabúa; hann 
hafði eikarkefli í hendi , ok tálgaði hvast í báða 
endana, ok sveið í eldinum, hann sá út um 
dyrnar, hvar skálabúi ferr^ ok hljdp hundrinn 
fram undan. Hundr Hálfdánar brá við Þegar, 
ok hljöp uppá {>vertréð, Hálfdiin gekk út á 
móti bóndanum $ en {>egar hundrinn sá hann, 
hljdp hann á mdt honum með gapanda ginit^ 
ok lœtt allolmliga. HálidQn rak höndina imi f 
kjaptinn á honum, ok snýr keflinu, svá at 
annar endlrinn horfir upp i góminn , en ann- 
ar niðr,\pk kom hann ekki saman kjaptinum. 
Selr kom at í pessu, ok hafði bjarndýr á 
herðunum, en hvalkálf i fyrir. 

18. Selr kastar niðr byrðinni, en lagði 
bjarnsviðu til Hálfdánar. Hann hjó á möti 
meðsaxihu, ok sundr sviðuskaptit, ok af hon- 
um alla fíngrna á annarri hendinnL Selr greip 
upp stein, ok snarar at Hálfdánij hann skauzt 
utidan, ok varð svá nœr Sel, at hann greip i 
tönnina, er fram stóð úr múlastykkinu á hon* 
um. Hann brá svá hart við^ at úr honum gekk 



lft-19K.HALFDANAR8AGAEY8TEIlliSSONAR.547 

tonnin. Hálfdán laust henni á nasir Sel, ok 
braut í honum nefit, ok allan tanngarðinn, ok 
var pussinn pá aungtim likr nema sjálfum sér; 
greip hann |>á til Hálfdánar, ok kreísti svá fast 
at síðum hans, at blöð féll út um eyru hans ok 
nasir. Hálfdán lék I>á Sel hælkrdk, ok féll 
hann á bak aptr; tðnn hans kom á steina- 
averfit^ okbrotnaði einn steinnihn. Hálfdán 
gat nú hvergi hrært sik. Rakkinn karlsnautr 
hljöp pá framan { nasirnar á Sel, ok kldraM úr 
honum bæði augun« pá varð Hálfdán laus, 
ok hjó hann höfuð af Sel| ok kastar honum svá 
útá móðuna , er |>ar féll nær. Hann gekk ni^ 
athundinum, ok mælti til hans: aldri skal |)etta 
kefli úr pínum kjapti gánga^ tiema pú S( rt mér 
jafn hollr^ sem {>ú vatt áðr Sel. Hundrinn 
skreið at honum , ok snéri upp á sér maganum. 
Hálfdán tdk {>á keflit úr kjapti honum, en 
hundrinn varð svá feginn^ at vatn rann ofan ept- 
ir trýninu á honum. Hálfdán fékk sér mat, 
ok ftfrsfðan at sofa; en um morguninn bjdst 
hann í burtu^ ok fór pángat til , at hann kom 
at leginum. Hundrinn Selsnautr rann fram 
með vatninu, þar til at hann fann eina mosa- 
hrúgu; hann krafsar sundr hniguna, ok var 
|>ar í bátrj Hálfdán tdk hanu) ok fdr yfír laug- 
inn ) ok gekk eptir |>at |>ann dag til kvelds. 

19. At morni dags sá Hálfdán kastalann, 
f>ann sem honum var tilvísat. penna morgun var 

M m 2 



548 HalFD AN AR S AG A EySTEINSSONAR. 19-20K. 

iSkúli jarí farinn til tardaga d mííti Háreki 
konúngi ok þeimbræðrum, ok var |>at lángt í 

burt frá kastalanum. Hana hafði liS miklu 

» 

minna. Kastalinn var eyddr af úngum mönn- 
um) en konur stdðu í vígskörSum, þi Hálf- 
dcin kom par. Hann sá par eina júngfrú, Jrá 
sem honum fannst mikit um. Hiln gekk ofan 
at portinu, ok heilsaði Hálfdáni með nafuL 
Hann tók vel kveðju hennar. Hún mælli pá 
til hans: mál mun |>ér {>ikja at sjá glöfann, ok 
gullit pat sem |>á mistir i Aldeigjuborg. 
'Muatu mega |)ví valda, sagði Hálfdán. Miklu 
muntu mega um f»at ráða, (sagði) hiiný ftfstri 
minn er nú i bardaga, ok væri honum nú liðs 
{)örf ok góðrar hjástöðu, ok mundi ek ílest 
til f>ess vinna , at hann fengi sigr. Ekki á ek 
gott at launa fdstra pínum , sagði Hálfdán, en 
ef f>ú vilt handsala mér trú f>ína, J>á mun 
ek fara til bardagans með fóstra f>ínum. Hún 
kastar f>!Í út til hans glófanum, ok bað hann 
hafa f>at i festapenínginn: en gullit mun bffia 
hjá mér, pángat til við finnumst næst, en aldri 
verðr kastalinn af mönnum unninn, ^óat ekki 
sé til varnar í honum nema konur. 

30. Hálfdárí för nú til bardagans, ok var 
f>á mikit mannfall. Sviði bar merki Skúla 
jarls, ok gekk fram sváhraustliga, athann drap 
merkismann Háreks konúngs, er Krabbi hét. 
Hálfdán var eigi istöðulaus; hann réð f>ar fyrst 
at ý sem fyrir var Fldki FinnaÍcpnúngr. Kon- 



20 K. HalfdanarsagaEysteinssonar. 549 

lingrinn skaut af boga jþrím örum senn , ok var 

maðr fyrir hverrJ. Hálfdán ré8st á móti hon- 

um, ok h]ó með saxinu á bogann, svá harin 

brotnaði ok tök höndina af Fldka , ok flaug hún 

í lopt upp. Konúngr rétti stúfínn upp á móti, 

ok kom höndin par niðr á, ok var pá heil- 

petta sá Fiðr^ Finnakonúngr, ok var5 hann at 

hrosshvaly ok hljdp uppá pá, sem hörðust á móti 

honum, ok urðu undir honurn fimtán menn, 

ok fengu allir bana. HundrinnSejsnautr hljdp 

at honum, ok reif hann í sundr með tönnun- 

um, en hvalrinn s16 í sundr kjaptinum. 

Hundrinn karlsnautr hljdp in^í kjaptinn, ok 

alla götu niðr í kviðinn ok reif hann innan, ók 

sleit ÚT honum hjartat, hljóp ilt síðan, ok féll 

pegar dauðr niðr. Hálfdán reiðir nú saxit, ok 

hjd til Fldka í öSru sinní, en hann blés á móti, 

svá at .saxit (hraut) úr hendi Hálfdáni , . ok kom 

fjarri niðr. Fldki hjd til Hálfdánar, ok kom í 

steinasverfit , ok brotnaði skálmin, en Helf* 

dán fékk sár á hálsinunn, par sem steinninn 

var iir brotnaðr, en mist hefði liann höfuðit, 

ef eigi hefði steinasveríit borgit honum. HáK- 

dán greip til Fldka, ok rak hann niðr fall 

míkit. í ^ví kom at Úlfkell sniUíngr, ok átti 

Hálfdán pá við mörgu at sjá. Hundrinn kom |)á 

at, ok reif allt andiitit af Fldka, en Fldki íirygg- 

spentihundinn,okbrautí honiimhvert bBÍn, ok 

lágu j)eir þábáðirdauðir. Hálfdán sáj[)á ekkisitt 



550 HaLFDAII AA SA6 A EtSTEINSSON AR. 20 K. 

færi annat, enn hljtfp á Ulfkel, ok greip af hon- 
um sverMtt ok sld |>ví flötu um nasir faonum, 
ok bað hann verja sik j ok þi gat Halfdán náð 
•axin'u, genga f>eir |»á saraan, ok börðus^ ok 
lauk syá me6 |»eim, at Úlfkell snillingr. f^k 
bana. Skúli jarl haf5i pá drepit Ulf hinn illa. 
pá kom at Hurekr Bjarmakonúngr^ ok sótti at 
honum, ok áttust |>eir við hart vopnaskipti. 
Hárekr hjö til Skála^ ok af honum allan skjöld* 
inn, ok fékk hann Sur á fíngrna, ok ekki mikit. 
Skúli bjó í mdti, ok af konúngi eyrat ok vánga- 
fylluna', svá at berir skinu við f)ví jaxlarnir. 
pá varð Hárekr at flúgdreka^ ok sld Skúla œeS 
spor5inum j svá hann lá i dviti* pá kom at sá 
kappiy erGrubs hét, ok hjd fótinn undan drek- 
anum, en drekinn krækir annai/ri kldnni til 
Grubs, ok reif hann á holá náranu^m. pá kom 
at Hálfdán, ok hjd til drekans á hálsinny ok 
var f>at hans baniý brast |>á fldtti í li&inU| ok 
flýðu víkíngar til skípa, ok komust undan á 
premr skipum. pat sk^p, sem íngigerðr Kols* 
ddttir var áy hljdp á sker, ,ok druknaði hvert 
mannsbarn sem á var. Hálfdán snýr nú páng- 
at , sem bardaginn hafði verit, ok var |)ar miklu 
herfángi at skipta. Ekki fundu peirSkúla jarl, 
ok fara svá heim til kastalans. Voru nú bund- 
in sár manna, ok fluttr heim fjáraflinn. íngi- 
gerðr fagnar þúm vel, ok er 3 nœtr voru liðnar^ 
kvaddi hún f>íng$, ok komu f>ar allir peir, sem 
i kastalanum voru. íngigerðr kom ok á l>ingit. 



20r21 K. Hai/FDAnar sAg a E yst£insson ar. 55 1 

Hún ^^Uist á. ki|é Hálfdánar, ok gaf sik ok alla 
siaa eigu honum í vald, ok fékk honum gullitý 
pat sem fyrr var frásagt. Sátt eru yiði nú, íngi- 
gerðrl sagði Hálfdán^ ef þá segir mér, hvat þú 
x^œltir við mdSur pína , áðr ennfaMrminn var 
drepinn. £k bað at hán skyldi Idta opnjSL 
skemmuna um ndltina, ok vil ek pat nú allt 
bætd) sem þér f>ikkir at um ]>etta ok allt annat, 
en f>ó muuu hér i heldrumlögumhvoriitveggju 
hafanokkut til síns máls. ' 

21. pessu nflest sáu peir, hvar maðr gekk, 
ok Ikendu menn par Skúla jarlý hann var her- 
klœddr vel. Hann gekk fyrir Hálfdán^ ok tók 
af sér hjálminn, ok mœlti: nú ^r svá komit, 
Hálfdán! at ek bjóða |>ér sœttir ok sjálfdæmi 
fyrir pá hluti, sem ek heii af brotit við ]>ik ý hér- 
meÖ vil ek bjóða bér fdstbrœðralag ok gefa |>ér 
J>armeð íngigerði, ftSstrU mína^ en ef |>ú vijit 
ekki |>enna kost, j^á mun ek ekki hœtta til 
ileiri funda við pik^ ok mun pá hvorr fara með 
sínu máii sem kann. Ekki munpat duga, sagði 
Hálfdán, renna ok aptr at sjá, niund ek ekki f rá 
mörgum tiðindum sagt hafa, |>á vér Ulfkell 
sniUingr áttumst við, ef jþú hefðir ]^á eigi sýnt 
mér drengskap, Aptr heíir |)d nú hann launat, 
sagði Skúli. ' pá lagði íngigerðr til, atpeir vœri 
sáttir, ok var þat |>á auðsótt^ ok pdtti flestum 
mönnum J>ar hvorumtveggja fara drengiliga, 
ok urðu menn fegnir sætt |>eirra. Var nú síðan 
skipt herfángi , ok var |>at svá mikit fé , at nú 



552 HALPDAHARSAGAETSTEIirSðOllAII. 21-22K. 

« 

var sá margr fuUríkr^ sem 'fyír hafSi verit fá* 
tækr. Hálfdán lét 'þi búast við brulláupi sten, 
ok á meðan |»at var gjörty lét Hálfdán sœkja fi 
sitty patsem spéllvirkjamir höfðu átt, ok var 
{>at SV& mikit fé, at 15 stórskip voru hlaðin af 
allra handa gersemum. Hann Ut ok sœkja 
Hriflíng karl ok allt hana hyski, ok gjðrði hann 
fullríkan. Hálfdán hélt ná brullaupit sitt, ok 
bauð til öllum höfðíngjum{ hafði Skúli jarl for* 
sögn hir fyrir , ok fdr veizlan sœmiliga fram) 
voru allir menn með sœmiligum gjöfum útleyst- 
ir, ok varð Hálfdán af pessu vinsœll, svá at 
allir vildu honum |>j(5na. 

22. pessu nœst hafði Hálfdán |>íng við 
landsmenn , ok lýsti því , at herför skyldi vera 
til Bjarmalands innan mánaðar. Menn t<Sku 
vel úndir pat , ok bjuggust allir af skyndlngiy 
ok komu til Bjarmalandsy ok var Skúli jarl 
{>ar í ferð. Var {)ar ekki mikil mdttaka, Iðgðu 
I>eir land alt undir sik. Hildigunni, ddttur 
Háreks konúngs j tók Hálfdán á sitt vald. 
Grundi hét son Háreks konúngS| hann var 
{>á prévetr, hann var á fdstri með Bjarkmari 
jarli, syni Raknars konúngs, er gjðra lét 
Raknarssldðann. Hann gjörðist Hálfdáni hand- 
genginn. Eptir {>etta bjdst Hálfddn á burt 
f>aðan, ok heim til Aldeigjuborgar, hafðihann 
pa, i burt verit 5 vetr; urðu menn honum 
|>ar fegnir. Drottnlng tdk vel við ddttur sinni, 



22-23 k.Haifdanar8asa£tst£inssonar. 653 

f 

ok Bikkadi bœði H^fááni ok Skúla jarli; hversu 
yel |>eir höfðu til hennar gjört. 

2BC ' Sigmundr Hlö^versson haföi j>á land* 
vörá fyrir Garðaríki, bröðir fsgergar dro'ttn- 
ingar; hann kom til mdts vi5 Hálfdán með 
xtiiklu JFjöknenni, ok var honum vel fagnat. 
pá lét Hálídán ])íng8 kveðja, hann tdk svá til 
méls : nú hefi ek hér verit í Austrveginum 
16 vetr, ok var pat hvQrttveggja , at vér kom- 
um hér harðliga inn> enda fengum vér hér 
mikinn mannskaöa, ok hafa hér ýmsir aðra 
af baki riðit, ok munu vér |>at nú at léttu 
leggja, ef vér skulum vinskap saman eiga.^ 
Nu viti |>ér, at sá orðrómr hefir hér áleikit, 
at Ulfkell snillíngr hafi átt íngigerði, ddttur 
Hergeirs koniings, en pau eru nú dauð^ Ulfkell 
ok hans kona, pví vil ek nu vita sannindi 
fiessa máls af ísgerði drottníngu ok Sigmundi, 
brdður hennar, okSkúla jarli, fdstbrdður min- 
um , hvort pat sé íngigerðr, er ek hefi hingat 
flutt^ eðr ddttir Eols eðr Hergeirs konúngs, 
pvi ek hefóa œtlat mér betra kvonfán^, ef kostr 
hefði verit, enn eiga ddttur Kols. pá svárar 
ísgerðr drotmfng; pdat vér höfum lengi harð- 
liga saraan keypt, pá vil ek Jþik i aungu prbtta, 
Hálfdán ! bviat bú hefir valit bér hinn bezta 
hlut af vorum viðskiptum , pvi segi ek J^ér, at . 
pessi íngigerðr er mí n ddttir ok l\ ergeirs kon- 
úngs, ^em |)ú hefir hingat fært, ok hán ein 
er erfingi réttr til pessa lands^ ok pvi lýsi ek 



554 HalFB AH AR SAG A EY^TEIHSSOflAR. ^24£. 

hiry at ek gef mik ok miiia dóttur ok þetta 
riki Hálfdáai til fuUrar eignar, ok þœti 8vá 
hvorir sinn skaða, en gjarna vilda ek vita, at 
Skáli jarl hefði sœiniliga kosti, pá sem bon- 
num vel Uka^i. 

24. Skúli jarl hefr nú upp sína s&gu, 
ok sagði frá |>ví, at hann setti Kol höfðingja 
fyrir liðit, ok hvernig ^œr nöfnur breittu^ ok 
at J^au íngigerðr höfðu verit sá karl ok kerl- 
íngy sem flýðu undan Hálfdáni við Álaborg^ 
ok hann vildi náð hafa; segir nú 8Ík ok sitt 
ríki í valdi Hálfdánar. Hálfdán mœlti pá: nú 
er svá komit , át lönd pessi öU lúta undir mik, 
'þvi vil ek nd birta yðr, hversu ek vil vera 
láta; ek vil gefa Skúla jarli ísgerði drottn- 

^g 9 ^^ Þ^^ ^^i ^6™ ^^ á ^^r í Garðarf ki. 
£k hefi nú í mínu valdi Bjarmalandok Hildi- 
gunniy döttur Háreks konúngsj Jiat ríki vil 
ek gefa Sigmundi ok megna |>ar með, ef pat 
er |)eim báðum viljugt. Sigmundr lét sér petta 
vel lika, ef meyjan viU |>ví sampykjast^ en 
Hildigunn lézt eigi framar bonorðs sérvœnta: 
ok mun mér |>etta vel lika. Hálfdán sagðist 
mundu vitja |)ess ríkis, sem (hann) áttiíNor- 
igi: ok mun |>at hverjum hepnast, sem hann 
tilborinn ^r. Fdr þettaí nú fram, atpessi bruU- 
laup voru drukkin með mjök miklum prís, ok 
at peim enduðum fdru höfðíngjarnir hverr til 
sius heima; en Hálfdán sat f>ar um vetrinn, 
ok voru góðar ástir með peim íngigerði. Sviða 



I 

2A-2& K. Halfdanar saga Etsteihssonar. 555 

t 

I 

hinn 'Sdkndjarfa sendu jþeir austr í Kirjála* 
botnay ok skyldi hann vera par höfðingi yfiry 
ok hafa- pat riki af Skúla jarli. £n um vority 
pegar isa leysti, safnar HálfdáU'^t sér bœði 
skipum ok mönnnmy ok bjuggust |>eir Sig* 
mundr til Bjarmalands ok Skúli jarl j ok tdkst 
f>eim sú ferð vel, ok lá landit laust i f>eirra 
Taldiy ok gjörðist Sigmundr |>ar höfðíngi yfir, 
en var "þó með Hálfdáni; Skiili jarl fdr heim 
f Alaborg, ok unnust |>au ísgerðr dro^m'ng 
mikit. peirra ^on var Hreggviðr, faðir íngi- 
gerðar, er Gaungu-Hrdlfr átti. 

25. pat er ná at segja af Hálfdani, at 
hann býst til Noregs, ok fdr Sigmundr með 
honum ok Oddr skrauti, bróðir hans. peir 
hofðu frítt lið, ok er Hálfdán kom i Norigy 
fögnuðu frœndr hans honum Vel, ok var hanii 
til konúngs tekinn yfir prándheim, ok ðll J>au 
riki er Eysteinn konúngr, faðir hans hafði 
átt^ ok var hann mikill vinsældamaðr af sínum 
undirmönnunu pau íngigerðr áttu 2 sonu, 
hé^t annar pdrir hjörtr^, en annar Eysteinn 
glumra^* Oddr skrauti gjörðist landvarnar- 
maðrHáIfdánar,ok var hinn mesti hreystimaðr j 
hann fdr til íslands i elli sinni, ok er |>ar mikil 

ætt frá honum komin. pessu nœst kvomu aust« 

- ■ __x 

') hann stýr&i Halogalandi , l^ v B. ' 

^) B endar hh þannig: hann tók ríki ok koniingdóm cptir 
fiiá'iir sinn Ilalfdan* En dóltir Hálfdánar hét Ingibjörg, hverja 
síd'an átti Agrippa komuigr, sem var Mit Fertram« uk Flalo. 



556 Halfdanar saga Etsteihssonar. 25*26 1(- 

an af Bjarmalandi menn Sigmundar, ok eögíu 
at víkingar heríuSu á Bjarmaland ok NdgarSa; 
peir höfÓu drepit Sviða hinn fid^ndjaria, ok 
lagt undir sik Kirjálabotna ok míkit af Rússa- 
landi; en er þeir fréttu |>etta, Hálfdán ok Skúli, 
söfnuðu jþeir liði^ ok fdru austr til Bjarmalands. 
26. í |>enna tíma réð sá konúngr fyrir 
Gestrekalandi ok öUum ríkjum fyrir austan 
Kjöl, er Agnar hét. Hann átti Eðnýju, systur 
Háreks heitins Bjarmakonúngs. pau áttu tvo 
sonu, hét annar Raknar, en annar Valr; þeir 
voru víkíngar, ok lágu úti i Dumbshafi, ok 
herjufiu á jötna. Raknar átti skip pat, sem 
Raknarssldði var kallaðr, f>at var tírœtt at rúma 
tali; pat hefir verit mest lángskip gjört í Nor- 
egi annat enn Ormr hinn lángi; |>at var skipat 
allrahandaiUraönnumý |>ar voru 15 skækjusynir 
i hvérju hálfrúmi Raknar lagði undir sik Hellu- 
lands óbygðir, ok eyddi {)ar öllum jötnum. 
Valr, bröðir hans, lá i Dumbshafi, ok er mikil 
saga af hoaum. peir bræðr þóttust rétt komnir 
til Bjarmalands eptir Hárek^ afa sinn. Valr 
atti 2 sonu , hét annar Köttr , en annar Kisi ; 
peir voru stórir menn ok sterkir. Valr hafði 
drepit Sviða, ok lagt undir sik Kirjálabotna. 
Hann hafði fengit svá mikit guU, at pess kunrd 
engi markatal , ok tök hann þat af Svaða jötni, 
erbjóifjalli því, sem Blesanergr heitirj pat 
er fyrir norðan Dumbshaf. Svaði var son Asa- 
pors. Valr átti^verð J^at, sem Hornhjalti hét, 



I 



26 K. IIalfðan AR sagaEysteinssonab^ 557 

« 

pat Tar mjök gulli biSit, ok nanot aldri í hðggi 
stað. peirHálfdán okSigmundr koma uú austr 
til Bjarmalands, ok )ialda fréttum til, hvar Valr 
er, okfundu hann fyrir norðan Gandvík^ ok 
8l<5 "þav pegar. i bárdaga. Tveir menn era 
nefndir me5 Sigmundi , hét annar Haukr , en 
annar Gaukr ^ peir yoru stafnbúar á skipi bans. 
Agnar, son Raknars, lagði skipi sínu á mdt 
Hálfdílni, ok voru |>eirra viðskipti allhraustlig. 
peir Haukr ok Gaukr léku lausir við, ok lögðu 
at {>eim skipum, sém yzt voru, ok hruðu f>au ^ 
öll. Valrhljdp upp á skip til Sigmundar, ok 
J)eir Köttr ok Kisi raeS honum^ ok ruddust um - 
fast. Valrhjö til Sigmundar, ok klauí fyrir 
honum allan skjöldinn; sverðit kom á fötinn 
utarliga, ok tók af 2 tærnar. Sigmundr hjd 
á mdti ý Valr hafði gufdan hjálm, ok kom sverð^ 
it i hann, ok stökk i sundr undir hjöltunum. 
Valr yar {>á búinn til höggs, ok stóð keikr. 
Sigmundr hljöp á hann, ok hratt honum á bak 
aptr út yfir borðit, ok fór hann niðr til grunna* . 
£n er hann kom upp úr kafinu, drdgu menn 
hans hann uppi eitt skip. peir hrukku nú ofan 
af skipinu, Köttr ok Kisij en er |>eir kvomu í 
sitt skip, |>á lagði at peim Oddr skrauti, ok 
Gaukr ok Haukr, ok varð þar hörð sökn níeS 
peim ; en með|>vi at Valr var uppgefinn, |>á flúðu 
J>eir einskipa, en Oddr lagði eptir|)eim, ok 
elti þi\ til lands, |>ar sem á mikil féll af bjÍHrg 
um ofan, ok frai^ i sjó. Valr var í ferð með 



558 Halfdanar sag a Etsteinssonak. 26-27 K* 

peim; hanti greip upp guUkistur trœr; {>œr 
voru svá |>úngar , at tveir jnenn höfðu ndg at 
bera pær. Oddr hljdp eptir^honum, en er peir 
kvomu at fossinum^ steypxi Vblr sér ofan í hann, 
ok skildi svá með peim ; pá kvomu peir at, Köttr 
ok Kisi) Gaukr ok Haukr, ok sem peir komu 
at fossinum, pá greip Köttr Hauk^ en Kisi 
Gauk) ok steyptust með f>á ofan í fossinn, ok 
drápu |>á báða. Hellir stór var undir fossinum, 
ok köfuðu peir fegðar ^ángat^ ok lögðust á guU- 
it, ok urðu at flugdrekum; ok höfðu hjálma á 
höfðum, en sverð undir bæxlum, ok lágu ^eir 
par, til pessat Gullf»drir vann fossinn. Snéri 
Oddr f>á aptr einnsaman. peir Hálfdán ok 
Sigmundr höfðu pá drepit alla víkíngana , en 
Agnar flýði einskipa; hann kom til Háloga- 
lands, ok var hinn mesti spéllvirki ; hann drö 
aaman fé mikít, ok at síðustu gjörði hann sér 
haug mikinn, ok. gekk f>ar í kvikr, Sem faðír 

■ 

hans hafði gjört, með alla skipshöfn sína, ok tryld- 
ist á fénu. 

27. peir Hálfdán ok Sigmundr fdru ná 
heim til Bjarmalands, ok settist Sigmundr f>ar 
atríkisínuy en Hálfdán fdr til Noregs, ok er 
mikil saga frá honum. Hann varð ellldauðr, 
ok svá íngigerðr drottníng^ ok er margt stör- 
menni frá péim ko^iití Noregi okOrkney]um; 
ok lúkum vér f»ar f>essi frásögu ^ ok sitið í 
frið! 



Hálfdánar saga Brönufóstra. 



1- riRÍNGii er konúngr nefndr, er réS fyrir 
Ðanmörkuy hann var vitr ok vinsæll; hann 
átti drottníngu, er Signý hét, hún var dóttir 
Ulfhéðins^ konúngs af Reiðgotalandi; hún var 
allra kvenna veenst ok vitrust. Hríngr kon- 
úngr dl bráðliga viS henni |irjú börny sonu 
tvOy ok eina ddttur, er íngibjörg hét, húa 
var prýdd öUum kvennligum listumj svá var 
ok skær hennar ásjdna sem skínanda guU, ok 
at öllu var hún sv& sköpuð, sem hverr mundi 
sik kidsa vilja. Synir Hríngs konúngs hét 
Hálfdán ok Asmundrj peir voru fríðir sýnum^ 
f>d var Hálfdán fyrir J^eim um alla hluti. As- 
mundr var f)á tíu vetra, en Hálfdán níu', er 
hér var komit sögunni. [Konúngr lét ddttur 
sinni skemmu reisa, pat hús var gjört meS 
miklum hagl^ikj konúngsddttur J»}dnuðu tdlf 
skemmumeyjar, ok voru J)œr jarla dœtr ok 
hertuga; konúngr unni harla mikit ddttur 
sini^iy stendr nu hennar lif me$ pvilíkum 

") Vínijálmi, B, Di Ulfliam«, C •> H , B, D. 



560 HalfdanarsagaBiiÖnðfostra. ik* 

4 

blóma) sem fyrr var sagt', var konúngr mjök 

gamlaSr-. Jarl er nefndr porviSr, hann var í 

riki konúngs, ok einn hans mesti vin, ok hoh- 

um hoUr ok trúr i öUuqi ráSum; jarl var manna 

vitrastr, ok pví Ut konúngr hann jarnan meS 

hirSinni vera, hann fóstraði konúngs börnin, 

ok unni f>eim harðla mikit. Jarl var einn me5 

konúmgi, er pdrir hét, hann var kallaðr hinn 

sterki, hann var svá sterkr, at enginn var 

sterkari í ríkinu, jarl var landvarnarmaðr kon- 

úng$» pat hafði ein flagðkona lagt á pdri 

jarl, at hann mátti eigi mannsblóð sjáj [^d 

var hann mikils metinn $f konúngi' ^ hann 

sat par optast, er [á Fjdni^ hét. Eina ndtt 

bar svá til, |)á er íngibjörg lá í sæng i skemmu 

sinni, ok svaf, at hún lét illa i sVefni, ok 

eptirlángantíma liðinn vaknaði hún; skemmu- 

meyjarhennar spurðu, hvat hana hafði dreymt, 

en hún vil^i eigi segja |)eim. Ánnan dag 

eptir kom pdrviðr jarl i skemmuna, ok settist 

niðr hjá konúngsddttur , f>au taka tal sín á 

- milli; íngibjörg mæhi: ék vil segja pér draum 

minn, fdstri! hvcrsu er hann? segirjarl! hún 

svarar: |)at er upphaf í draumi mínum, at ek 

pdttumst iSti stödd, ok varð mér litit tiLhafs; 

par sá ek dökkva nokkum , ok var f jrst fjarri 

mér, en-pó færðist mcr hann nærr ok nærrý 

um siðir sá ek at petta voru skip mörg, ok 

— ■■ ■ » — — ^ 

') V. » B, D. ^) hnígandi af œsku ^keid'i , C> aldn^r, B, 
P. ^í «. i JB, D. *3 Fjóni, X>. » . 



IK. HaLFDANARSAGA BaÖNUFOStRA. 561 

r ' 

ui^n hét landróst, ok af fieim runnu dtal 
▼arga, ok ^tefndu híngat til borgarinnarj tveir 
melrakkar runnu fyrir yörgunum, ok roru 
báðir ó|iokkaligir , öll voru þessi kvikindi 
grimmligy ]þau létu ekki (5g)ört| ok rifu bæði 
xnenn ok hesta, ok allt ]>at er þeir náðu; ok 
J>ar kom at síðustu, at f>eir söttu at pér, föstri 
minn ! ok at fÖSur mínum ^ ok í Jiví vaknaM 
eky ok ráð ná drauminn, fö$.tri minn! segir 
fngibjörg. Jarl tók til máls: |>e8si draumr 
er auðráðinni segir hann: . oss mun skjótt 
koma hersaga^ en ]>á vil ek eigi ráða hann 
lengr; féll par niðr tal J>eirra} gekk jarl í 
burt. Eitt kveld bar sv& til , at konúngr sat 
yfir drykkjuborðum , at upplukust hallar dyY^ 
gengu .|>ar inn tíu menn, kendi konúngr jþar 
pdri jarl ok hans kumpánaj konúngr spurði 
tfðindaj jarl segir, at víkíngar voru við land 
komniry peir er ekki létu ógjört. Konúngr 
spurðiy hvat peir hétu; ' )arl se^r, at annar 
^eirra hét Sóti, en annar Snœkollr. Sóti ferr 
^ess erindiS) at hann villbiðja dóttur J>innar*. 
Konúngr spttrði, hversu Söti vœri at sjá. 
Jarl svarar: Sóti er bölvaðr berserkr, hann er 
hálflitri er hann öðrumegin blár, en öðru' 
megin rauðr; hánn hefir [ekki klœði' á búkn- 
um, hann er skölldttr um allt höfuðity nema 
eitt hár stendr uppúr miðjum hausi hans. 

*j e^a ella niun hann hóta (mimttt þoU, D) liCMiiim her, 6« 
1/. C, D- »)"kLíía, C. 

FoRVAftDAR SðaVft NoRDRIiAVDAy 9 BlSDI* N U 



\ 
I 



564 KALFÐANARSAeABaÖNUP08TRA« 2^3 K. 

fram ( fyrstu', pví na^t h]ó SnœkoUr til fylgSar- 
manns pdris iarls, hann fé^k I>egar bana^ en 
pegar jarl sá blóðít, hljdpjarl úr borgarhliðinu 
ok inní borgina. SnœkoUr gekk Jþegarmmbliðit 
með aína menn, ok svá i borgina^ ok drépr par 
pdri jarL petta sér porSðr jarl) ok snýr þegar 
í möti Snaakolli [með nökkra menn^, e&Hálfdán 
varði ámeðau pat hliS, er jarl haföi áðr varit. 
Nú var bardagi hinn harðasti; jarl sérj^á, at 
Sdti sdtti fast at konúngi , ok víkr pángat til, 
ok í pví bjö Sóti til konúngs, jarlbrá við akildi, 
ok klauf Sdti hann allan at endilaungu^ ok kom 
svQrðit á'föt^ konúngi, svá at aftök. pá féll 
konúngr; jarl var bœði sár ok móðry ok fellr 
f valnum um siðir} f>á var svá myrkt af nótt, at 
hvergi sá frásérý enginn stdð uppi af konúngs- 
mönnum. Vikíngac gengu til skipai bœði möðir 
ok sárir; [drekka peir lengi á fram um kveldit*,, 
en fóru síðan at sofa , ok tóku á sik náðir. 

3. . Ná er at segja frá porfiði jarli, at hann 
rís upp í valnum, hann tók fyrir brjdst kon- 
útígiy qk fann at bann var dauðr, hann gekk 
pá f>ángat| er f>eir Hálfdán ok Ásmundr lága; 
hann sér, at Asmundr var dauðr,, hann spyrr, 
hvort Hálfdán mœtti uökkut mœla^; hann kvaS 
[eigi trauða til pess'. Jarl spjrr, hvort hann 
vœrieigisárj Hálfdán kveðst eigi sár vera: en 

. *) ok rekr faann tvÖfaldAB (þre&ldan, B) B, D^ ^) þannig 
hin\ hönd A) fyrír ofan kné, h. v. B, D, ^) «. i By Ð. *) 
uppstanda^ D, ^) {lat ▼æri, D« 



3X:» BALFDANARSÁGfABftöVDPO&'tRA. 565 

< 

ftíl æk af t«»$i t M^tftttifi^ ^r hTát kaiuu at 
aegia'Bair til Ásníubddry brdður mlns. Jarl svar- 
ar: iiáim érnú dautir. '^ Vi^a ek þaty segir Hálf- 
, dán ;> ií ibatin Var ekki at inanni. Jarl bár Hálf- 
ðán^f valmim, Jivíat hann var mj&k stirSr, svá 
hnin niátti eigi gán^a* Jarl gekk til skemmu 
íngibikrgarV ^n er húh'9á jarlj fagnalii hún 
faimum vélTy ok sptirSi: tftínda. Jarl segir kon- 
úq^< ok Aamundy brdSút hennar) dauðarÉ, ok 
aliir ' borgatmenn. íngibjðrg var9 mjðk hrygg 
yVSj ok grét. Jarl segir'annat betra eton at 
gFátav jarl kvað ná' skemmumeyjar hennar 
verða atikilja við hana. Jarl tdk pá fngibíörgir, 
ok bárr hana á hendi sðr, ok Hálfdán öðru* 
xnegin ^ ' ger^gu siðan lil'skógar, ok finnr fyrii^ scr 
lltiian bæ, ok klappar á liyrum; kona gekk |)ar 
útf dk heilsar jarli j hanrítekrvel kveðjil henn- 
ar$ s)ákona hélGríma. Jarlmælti^á: petvilda 
ek, Grima ! segir liann , at pú takir vift börn- 
wcá {lessum, ok geymir, par til er ek kem eptir 
}>éiai; fiví ek veit, at þa\i eru hér geymd fyrír 
vfkKngMtíain ; eru hér {ir;ár merkr silf rs , er ek 
vil géfa pér; hún^tdk vi)^ hvorttveggja y íena 
ok bömunum ; enJsir) föi^' heim til borgaii ok 
lagKsk; iriðr í valitin; engi maðr varð vár' vi6 
hans ferð. Söti ok háns menn vákna ^nemina 
um 'morguninn, ok hugíiu gott til koniings- 
déttúr^ 'gengrhann pegar frá 'skipunnni ok 
hans menn, alUr til borgarinnarj ok ér pcir 
kome 'peLVf ransaica fieir valinn,* ok finría 



568 HALFDAVAKiAGABlÖNDFadTmA. 4K. 
f 

iim$ fár hana tiSan til ekipa, ok^ ingibfð^ 
aystir bans^ meé honum. pá va^ Hálfdán tólf 
▼etrai er hann lét'frá landi| ok i haf$ hMt 
hann yiða um 6umaritf . en er baustalii, vildi 
hann halda aptr tíl Bjatmalandst kvomu ^ á 
fjrir honum jK>kur ok hafvilluri oh rakst 
hann um haf inaan^ , þá gjörSi at ^im stdr- 
viðri svá mikit, o^. skipin öU týndusty nema 
dreki Hálfdánár% ok [lét hann reka atfaonuiii 
marga anarvölu; ok er fietta var gjört^, rekr 
drekann at björgum stórumy ok upp á sand 
sléttan, Hálfdán segir > at peir manu j^ar um- 
búast, en peir báðu hann fyrir sjáy peir setja 
pá upp drekann. Vi8r var par rekinn mikill á 
sandinn , ok taka peir par til skálasmíðar, ok 
varskjdtt algjön . Hálfdán gengr á jökla jafnan, 
ok nökkrir menn meS honum, ensumirvoru 
eptir híá íngibjörgu við skála. Menn Hálf- 
dánar spurðu, hvat land f>etta vœrL Hálfdán 
kvað f»á mundu vera komna at Hellulands 
óbygðum. Einn dag gekk Hálídán einn á 
íökla, at afla fángaj hann fdr pann dag allan; 
um síðir kom hann at einstigi nökkru ^ hana 
haf ði öxi eiha i hendi , er Ottar jarl hafði gefit 

') en á^r hann fór^spiiV^i jarl, hTOrt Ingibjðrg, systir hans, 
akyldi fam m^ðr honttni eé'r vera eptir. Ilálfdan kvaðT þat iindir 
henni vera skyldl. þetia var þegar sagt Ingíbjorgu, en hún TÍldi 
ckki annat, emi at fara med' btód'ur síiium. Ilalfdan kvað'haDa 

■ 

rtí^a skyldu , ok f<ir , C. *) víé"a, B. ^ *) a' hoBum vont 
Luadrad' ^aniia mfök v»ldir , «6. v« B. C. ^) dveif nú ai drek- 
anum laarga ísniola. li^ 



4i^ HALFÐÁBAll«AGABftÖM1IVy6TaA; 569 

biuciiiBau Hálfdán. g^kk. i eimtigit^ sþoir.yara 
klöppuð i.beygimi^.en i milli spocaana yat eigl 
skemri mn f)9gra< áliia/ . Hál£iáii:kj!«kJá (fix^ 
hyTwmxá upp í spótin^ ok las «ik ayá^ujkp 
eptiJr ^skaptiaui /^r til er hann: kpnuít -uppA 
l^jargit) {>ar sá. hw^. belU störan^ óki b|actan 
eldy hann gengr. at hellisdyrttniy ok-s^ afi 
tvö tröU sátu vi5 eldinn, annat kvennaripty en 
anntft karls vipt } ok böfðu soðketil i milii slUf 
^ var i bœði hroasaslátr ok mannay karl 
hafði krök i nefinu, en kerling bringt ^tvar 
gpman peirra, at hann krækti krtfknum i 
hringinn, ok var |>á upp á -jþeim ; ýipair end-^ 
arnir} en f»á krókrinn slapp úr bringnUm^lékk 
kerling bakfallj hún mœlti pá: eigi vil ek 
^étta gaman bafa, Járnnefr minn aœll! svá 
skal vera, Sleggja mínrsegir bann^ ok höíðu: 
]þá lokit úr katlinum. Járnnefr tekrr^ til 
orða: .er nökkut eptir., Sleggja! segir han% 
af peim hálf um .|^ðja tigi manna |. éðr ek.seidda 
bingat i fyrra vetr^j hún segir alUitit um 
fiatj hdu gekk "þá innar eptir hellinum, ok 
kom syft aptr^ at bún hafði sinn mann Undir 
hvorri ^endi sér, ok leggr niðr h)á ^ldinum, ok 
segir at eigi voro fleiri eptir. Hálfdán sir nú, 
at petta voru röskligir menni ok sv& likir., at 
bvoiágan mátti Þekkja frá öðrum^ pk œtlaði 
Hálfdán at f^eir vœii tviburan Hálfdán snar- 
ar pé^ inni helljnn, ok at tröllkarlinumi ok 



570 HAI^PÐASARSAðABÉtfAUFOSTftAÍ. 4-&C. 

m 

hjó á bá^ honuoi me^ ðviittii^ syI at «A6k 
höfttSk^ M luim 6Íiari8énH'4|r; ÍKeriÍbg sprettr 
J^á upp^iolLinælti: (at er' vél^ HálMáii I éegir 
hátíjý 'at 'Vi6 iiöfttm fmidiet; lláxm hefir si): 
aú mdflxiv^n:húa wkir epfcir^ partil «r faib 
ttáði' flaki ékm; hún^edkfci^M lionuni fart^ ee 
han»'Tár6Í8t vel. Sleggjá ka$tar saxiátty ok 
hleypi^ nndir Hálfdátt} Jieirra gUma var hinð 
•k lauttg^ ok rak Sleggia'hann umallánhell* 
Hin) efíísrií Var hann mjúkr, at kdn 'kom 
hoaiittj aUtei eíf fdtunumf ^rtil rekst haaHi 
at pau kvemii at gjá einnij hún var beeði djúp 
ok breið^ . pá várð Slieggja framar á gjábakk- 
anum^ í þvi var kipt undan henni fötunum, 
ok dattitián oSsní gjána. Hálfdán hélt jA i 
hárit á henni, hana' aá eitt $ax guUi búit 
llgg}á bjá <ðéT, hann brá þ^i ftkjdtt, ok fajó af 
áleggfu^ h^Sf ulðt. Hálfdán> spuiði, hverr hon- 
um hefiíl.'dugnað veiit, eðr saxit gefit, en eng- 
inn svaraðí honum ]^4 um ssiian. 

! 5. pá er Hálfdán háfði' {>etta unnit, gekk 
hann tnnar eptir faellinutn, pai til er hann kom 
at efhelli einum, Þkrsá hannkonu eitja á 
atdli; hár henoar var bnndit vi6 stölbrúiNimar, 
£»tr henaar voru í köldu jftklavatni^ hún 
mealti, ' er hiin sér *^anninn^> skjótt drepr 
járnnefr f)ik, maðr!' ef hann veit, at þú ert 
hte'* Hálfdán mælti: ek hefi dreþit hann ok 
svá Sleggju , e«r hvat heitit- þÚ ? Hún kveSst 
Hildr heita, ok vera ddttir Angantýrs jarls 



A 



^6 K.^ H!áun)AirAiisÁV>Á6i(dinn>o6t*4il' ^i 

Sigurðrj 'Péi^^VóJ^U^ t^bukn ^véi: 'hélájLilh^á^fifli^ 
landi'fMlií í^íy'téei kvlAiaj[^''^{4úi' Jaténeii* mik 
híngtfrj dk«ll'A89f '^áfflaði^haiin 'Éilr'ét mgá 
ffiil:^ étti^dire^a lMftfiígil'i«tÁay ten\ák'M\éá'^ 
«igirt ^flálMiá léjrsllí^háiá ]^, ei^ getigu |mi 
filikttYt'hélDlitt'/ dk/>0M'I^ir brœð^'^tfifðfi'M 

akorpit ^tiidriiTÍd béðfiiiíi < Húht séltisf ' ^cftlf 
hertátMSiguiðir en 'Hálfdán 'uh^r hí^ar Aig- 
mtxa^j i ^ok-' dre^ii* iíni á ^varir '|ieinl j tík 
nní^év^ti'skjáít^ ' ivkl ^ ]»0ir níátto mélúi 

Hitöritegir^ irt haiáá; . Hkii 'tííjif dán j «Á V^i 
gðdrlSMn^ kobúhgs úir ÐkilttiöÉktl^|>eÍ9'^í*du 
{»v<iih&i:$k>&gnir, et (pkit Bákx(§féti<%'kié:héi\tii . 
ok p&lðui;^]^á:&li^Hálf&tii) 6k Votti ' fðiti! |íar * 
fimmlttœti?! > EH' f áftn«ti^4isið afc* át 'ségja frá 
knðsiitinv if4lfdánar|llit |ttiv tm^u nijök' bng^ 
•)úkiir(iuu'hanhf( ,M Ím^VfSpgi fcyikir:háh«i 
vakiti^ ibfeðii móttókdBgY ^*ioáýítl hVóAt: ^x^fHB 
ké^fqwfaa'xAt'finíin ndiiuinl liJínum h$UigguM 
^áuiöll'i lÁ&t iSc h^1knim^tok:baf«i tí^rdáá 
psAam gii^ Qk ailfr 'ékiimargar gersiníár^ ^^k 
koin ^ iUfeiIl ítiX sinaá: «iaana f uröu < j^eit hðn4 
aiin'iÍegsQ^y iok fi6 xficæl; sytttirhaná; Mt^iiiínú 

f>eittir^miiniá!'fé^ði0^'iiivarí^ KMelk&r .^ikliv 

, . . , . % 

•y ok pWpíndí hann kiík 'syriy'en ék Irúi Lræí^r miiia^ l>a<)'a 



^T^ EM^MfA^^i^Bw\iWMQ»TWil 54K. 



mMOk q)^ ^ fraaia^tjf^f idk Ji^lt ^liawa .4.» VlWt at 

Iqöi^uJiumy er öðruiiMgiii yopk ! :l)lirfbirio$. 
H41f4áa MgiiCf ' at ^ek ^muni |iár T imMMtt 
ok vQru,|»f9Í|r pfff.y?tr ftitPMi; fóru ptír i.|okk 

, h¥ora..d«gi liálídáfl^ Sigmuadr ot Sigur&r, at 
«fla XJ^tiÁfig%i fikorti (^iekki vœttA i^.ákálan- 
uou £MU).4agy ;Þá er |i^ f^stbræðr. Sdm ^á }§klai 
heyr&u fteir akellihláfr^i^ mikla un^ k^eldit y *{▼(* 
imat i(i4 Þ^iif* prjár, fli^g^oiiuri pk ;var «i í 
rauðuni kyrtlii es f^rst gejik,. ^at ;ðái:HÍllfiáii9 
at háa var m^^ifúfintksi mdti , . enl eig^. Iiliiar; 
en fiegar /er .^ati fanðijíðtt mnlti.J^aufifcyrtla: 
h^ er^tvel -tilc iindiatiakipaty ok attlft ek 
mér: við konúngsaOnJ ^cH^Udán .$pýn þmt at 
nafoi: .ek heitir J^f ájtní eegir, Raufikyctle:, ea 
aystr laioar Molda ok^M^na. ! Skamm Jiafi^ 
ar sysjteri Mgir HAlfdáta*; rBranatsfir þegar á 
Hálfdán,: ok gUmai Þa^' lehgL :Mána hleypr 
d Sigurð) en MoldaiávSigmundi fmz vefyi^ 
þeitíí UUp um sik^. en gátu eigifdlt^Iíá, f«a 
Hálfdán ok BpaxiattáWaí láíigan atgá^' Brana 
mealti: ertu gamall víMÍnf Hálldán?. >SeKtáA 

^vetra , segir hanuy ok ertu Jd ejnn eigi kyejnn- 
styrkr, segir hún, pví skal pat eigi •prdfámi ? 



I 



6 K. Tf HjLLiKf>AttÁRÁXAA8lt(^DF0STlL&» 573 

€vá húft fellr; ' Hálidáii spyrr, hvem hÚM 
mundi hané *g)dra > ef hann vœri svA kömiiln 
sem hibi^ Brana ávairar: hvorki er ék ^blidft- 
drekkr, nð mannœta, ok eigi munda ek-dtepa 
jþiky er ek gaf p&r iff í hellinúm Sléggjú^ ok 
kipta 'ek undan henni 'ftftunumi ok gaf 'ek 
|>ér sax Jþát, er pú' l^<kt hana með. pvi 8ag6- 
ir |»ú mér petta svá seint? segir Rálídán, bk 
skaltu &t VÍ6U upp standa j töku pau pá tal 
sín á miUi. Brana mælti; pat skaltu vita^. 
Hálfdán, at mensk er ek i aðra œtt, pvfat 
möðir mín vair döttir Vilhjálms konú&ggi úr 
Vallandi. Járjohausy faðir minn|.nam hanai 
burt^y átti hann mik við henni, o& bregðr már 
m^ir til hennar, en 'þó nokkut til hans'^j átt^i ek 
at pjdna hundrað flagða. Hálfdán mœlti : illa 
piki mér |>ú stödd vera , en nú skaltu h<M:fa á 
grúf U| meðan ek leik vi6 systr pinar ; luin kvað' 
svá vera skyldu. Hálfdán ierr j^ngat , er |>an 
Sigurðr ok Mána glínidu , hann hriádir henni 
iyrir bj&rg ofan heldr hraparliga , ok svá gjörir 
hann við Moldu, [ok sá heiðarliga i gafhlaðit i, 
henni^ Bi'ana litr ]þá upp^ okspyrr, hvarsystr 
sf nar sh. Ek hratt peim oian fyrir björg , segir 
Hálídán; Jþat var ^ér lítil fremd, segir hún^ 
J»víat <innur jþeirra var fimm vetra, en önnur 
sex , ok mun ek gott af þhr hljöta, ok svá ^d b£ 

t) jarU, B. ^) þriat hann í6r íafnan jfir haf (Iiamíoruiii; 
C) &. V. By ti. >) I,. i Bf Ck 



574 IUl>roAllABi4^ftABj|tílKW09TAA. 6-7 K. 

s 

lagfir l^oiniS til b^llU ttltef ^ er ' batMB. . béiían 
ekiait i burt. Hál&Un inaelti> at svá skyldi 

vm9 |grSraiia|4til b^UíftsíiUb Qn |eic f ^g- 

iftrJiieicA tilskála^bip.; 

7. pAerliíiiir.rQriRpeir^ dagar^ b),tiggust 
{>eic . fóstbrœiir heinMnilr^' ^káiatiam, ok Toni 
velvopQaðiri oklétM fÁf^\f$tt enaj^ir kooia 
til BcQoti.: pá kom Brnaa i mdd ^ísxí^ ok 
k?a.dðiJM.glaðliga$ biÍJOirmselti: núyil^, Hálf- 
dánl at'^u veitir m^ My ok drepum við fiðg6* 
iil öU^ Jnvíat ek heS.:mX dr«(pitiiökkur með pvi 
móti, ðt.ek hefi gjOrt Þau drukkiji öU, svá 
pau dripuat.mðr sjálf^.efi faSir miuA Uggr í 
eixmi kerru^ hann.befir prjú höfujSy. ok öU 
ósýniUg.. . Hiin stendr á miðju helUsgdlfinuy 
hún: er stör, en honum kemr ekki « dvart) 
ea þö: attu getir drepit.hann, pá vil ek ekki 
^ I>Atren ek xmm. verS^ at fara ttl xii9$ Þ^r, 
ef vel fk9l..fara, >9k.^]þiki ínér pat erfitl^, en 
ekki vopn'xqá haxin ^bita> nema sa^ ,pitty ok 
vil ek p^thafa. Hálfdán. kva6 svá vera. skyldu^ 
ok fékk henni saxit; en hún fékk hverjum 
Jieirra bræðra kylfur stórar, ^r voru.aUar 
með janii slegnar; pau gengu innar í .heUinn. 
Brana för fyrsty hún slökkvir Ijósit ; peir félag- 
ar slá pá flögðin .b9^5i hart ok tíðum; |>ar 
tíU margr tvíhöfða&r jðtua. Hálfdán sér ^i^ 
hvar Járnhaus lá i kerrunni, hann hörglaðist' 
]þegar á fœtr; Hálfdán.slö| sem hoQum. var 

«) iVtM B. *) örgliiðt, fi, C. 



gtSKb HALPBAIIAftBASABAðmiF08T«X. 375 



haégast y >i6 ▼áBgHnii á houum meSS HýVímlúj 
en haun brá wit hvergi tijS, ok.mœItJK svikít 
hefir j^ mik uAy BrBna ddttir { veit lek^t^ ac 
Ii^ éc kotDÍnn nálfdán Hríng^oay .SigPniiKÍr 
'Ok Sigur5r« peir brœðr sldgu þá; bátiv s^nu tn 
hans míéð kyirunum, en hann ttúb'séai áhwy 
]þá voru- drepin ðll önnur iilögfiiiL ' J^&haiis 
ttfk til Sigurðar, ok brá honum á loptfl |»Vi 
slær Hálfdán i knésbœtr honum^- svá hann 
fóUry ok verSr Sígurðr undir hónum.. ' Rálf- 
dán veit '|»á éigi, hvat hann skal tii gjöra« 
pá kom Brana at, ok mœlti: ek muit ajálf 
verða at drepa foður minn, jþvíat ek 'séy art 
J)ér geti5 eigi banat honum , bk - muu |>at 
iUa fyrir mælaðt, ef ek ver$ honum'- at 
bana; en p6 skal pat nú vera. Biraiila 'faleypr 
nú at ^ ok höggr á háls honum með saxinu , ok 
lét hannsvá sittlíff Hálfdán velti^hohuiú þá 
ofan af Sigur5i} [í f^ví kom dagr yíir> htílis* 
gluggannj ekkibráBranaservi$f»at< ; htlitkipp- 
ir upp einum hlemm úr hellisgdlfiuuf'l^ar var 
imdír sjávardjiip, par riðr hún niðr í' flögðun- 
um* pá er Jþau höiftu petta gjört , ^akkair hiin 
peim l^etta verk^ ok ba6 |)á vera h}á sér um 
vetrinn. Hálfdán segir svá vera skyldu ; firana 
var Já allkátj pœr HiUdr ok íngib jörg ^ fdru 
ok í helUnn. Hálfdán lá hjá Brönu hverja 
nótt, enpeir fdstbraöiSr tefldn um dagá^. • 
• S. Brana hvarf £ burtu hvern ttiorguil^,' en 
»yv. í o. . •• • • ■ ,•..... (í 



576 HAXFBAHAR8A6ABBðHU?0ST&A. - 8BL. 

kom ekki fyrr heim enn at dagsetri. [Eimi 
tíma' apyrr Brana ttálfdán, hversu lángt véri 
til ^utaaars f séx vikur ^ segir hana. pá er vely 
aegichúny et (ér hefir eigi lengra |MStt í hell- 
inum, eim er^ (ví nú er sumardagr hinn 
íyrsti á morguni ok muntíu hiðan vilja hurt 
halda ^ ok skal pat - Terai |MStt mér |>iki annat 
hetrá } en ek f er eigi kona einsaman ^ ok er 
ek með hami, ok ertu íaðir at jþvi. Hálfdán 
kveðst þess eigi þrœta: ok yil ek, at ^ú sendir 
mer, segir hann, ef fiat er sveinn, en ^or 
sem |iér líkar^ ef |>at er mey. Hún kvaÖ 8v& 
vera skyldu : ok muntu sigla héðan til Englands, 
|>ar ræðr fyrir sá konúngr, er Ólafr heitir, hann 
á sir döttur, ,er Massibil* heitiri hún er nú 
vœnust köUuS allra meyja í heiminumy hún 
kann allar kvennligar í|»röttir , ok |kat Vilda ek, 
at j^ fengir hennar, pú skalt ]þar nefnast einn 
kaupmaðr , ok hér eru grös pau, er ek vil gefa 
|>ér, ]^u skaltu gefa kotiijngs ddttur, ok muntu 
(á £á hennar ást, pau hafa f>á náttáru, ef háu 
leggr pau undir höfuð sér^ ok sefr á peim ^ pá 
i^nn hún ^ér sem líii sínu ) ok hér eru klæði, 
er ek vil gefa |»ér ; á f>au bíta engi járn 9 nema 
sax I^itt} aldri muntu á sundi mœðast, ef ]þú 
ert f peim^ ok eigi eldr granda; hríngr er 
hinnpriði grípr, er pú skalt eiga, hann heitir 
Hnituðr, hann er sundr tekinii f |>rem hlut- 
um ; ef dvin pinn er hjá pár, ok hafir pú hrfng- 

*} eiaa aótty cr þau Toru i fekkjuy B. ^^ UutShÍl, B. 



8-9 K. HalpdanarsagaBronvpostra. 577 

inn, ^á máttu vita^ hTem dauðdaga hann »tlar 
pér } ef hann vill jþik meS vopnum vega j ]>á er 
hríngrinn rauðr sem blóð $ en ef hann viU ^ik í 
eitri 8vikja, pá er hann svartr sem bik. Gengu 
pau nú til sjövar, |>ar attfð skip á sandi; Brana 
mœlti: hér er skip, er ek vil gefa j^ér^ Hálf* 
dánl- |iat l^efi ek smíSat í vetr, hefir jþat 
byr, hvert sem pú vílt sigla, drekinn heitir 
Skrauti; Hálfdán pakkar Brdnu gíafirnar} hún 
mælti : héðan af muntu kallaðr Hálfdán Brönu- 
fóstrí } Al^i heitir landvarnarmaðr Ólafs kon- 
úngs, hann er iUr maðr ok dtrúr} hann er, 
kallaðr Áki hinniUi, i|>n5ttamaðr mikill; láttu 
hann ekkí svíkja |>ik. Hálfdán hH gdSu um 
pat , {>au gengu {ȇ heim til hellis | ok sofa af 
fi nótt. 

9. Um morguninn stendr Hálfdán upp 
anemma ^ ok klœSist. pá hafði firana búit skip 
hans at ðllu • ok tilkomnir menn hans ; hann 
bau5 Bronu at fara með sér, en hiln [kvaðst 
par vera verða', en bað pá fóstbrœðr at bera 
byrðar sinar af gulli til skips; ok svá gera 
peir. Brana tdk sér byrði, ok var sú meiri 
enn peirra allar , ok fara pau nú með pat ofan 
til skips. Hálfdán stfgr ná á skip, ok [varð 
skilnaðr |>eirra Brönu bœði harðr ok l^ngr', ok 
Brana ýtti drekanum frá landi. Hálfdán sigldi 

>) kya& þat forlog banna, B. ^) skilst Brana þar TÍ^ Hálf- 
dán njök harmþnmginy B. 

FoiiVAiOAa SðovB Noiii>»i.An>A| 3 Bmu O O 



57S IIalfdanarsagaBrövufostea* 9 il 

• 

i haf , ok rann j^egar, á byr. Brana bafii eptir 
hjá sér dreka Hálfdánarj haQn sigldi, . j^ 
til hann kom at eyjum peimy er Hlatteyjar 
heita^ I»ar réS fyrir sú kona, er Hlaðgerðr 
heitir; þar dvaldist Hálfdán um hríSy pk gaf 
henni mikit féý en hún bað hann sfn vitjaj ef 
hann pyrfti lítils við. Hann játar pri, ok 
heldr siðan burt frá eyjunum, ok léttir eigi 
fyrr , enn hann kemr í England fyrir borg Ólais 
konúngs. Hálfdán gengr fyrir konúnginn , ok 
kveðr hann, konúngr tekr hbnmn vel, ok 
spyrr, hverr hann sL Ha^n kveðst Hálfdán 
heita, ok vera einn kaupmaðr: ok vil ek biðja 
ySr vetrvistar. Konúngr veitti honum ^t. 
Hálfdánf&kk eina skemmu.at láta 1 li sitt, ok 
skipaði par mönnum sínum at geymaj feir 
Sigur$r ok Sigmundr gengu meS honum, hvert 
er hann fdr« Einn dag gengu ^eir allir sam- 
aa^ ok kvomu ilt skíðgarði einum|í garðinumsáu 
jþeir skemmu eina mjök ágæta, garðrinn var 
svá. hár, at öngvir parlenzkír menn kvomust 
inn yfir; í garðinum var einn lundr pijök fagur ; 
Hálfdán spurði pá brœðr, hvert peir mundu 
jipp geta ' runnit garðinn* Sigurðr bar sik at, 
ok rann upp til priðjúngs, en Sigmundr til 
miðs; en Hálf dán (rann upp á garðinn, ok) gengr 
til lundarins ; par sér hann eina júngfr ú , hún 
lék sér at guUi, ok kastaði hún pv{ upp, ok benti 
sfðan, eitt sinn misti hún ^^t, jj^á jer hán 
vildi henda, ok féll j^at Qiðr f garðixm} hún leit- 



9-10 K* HalfdanarsagaBböitufostra. 579 

ar at gullinu, Hálfdán gengr at henni, ok 
gefr henni annat gull , ok var {>at stœrra; hún 
pakkar honum' vely ok mœlti: öngan iiiann 
hefi ek séð vœnna enn ]>ik^ ok J>at vilda ek , at 
]>i5 Massibily frændkona mín, œttizt, pvíat jþið 
eruð alllík. 

10. Eptir petta gengr hún inn f skemm- 
tmay en Hálfdán ferr aptr til peirra brœðra; 
sjá mey hét Alfífa, er Hálfdán gaf gullit, hi^n 
var ddttir Sigurðar koilúngs af Skörðubórg, pat 
var fóðurbröðir Ólaís koiiúngs. Alfífa afhend- 
irMasslbil gullit; húnsegir petta eigi pat^uU^ 
er hún heföi fengit henni : en pd erj>etta betra, 
eðr hverr hefir gefit |>ár? hún kvaðst fundit 
haia einn mann úti í garðinum , ok hann gaf 
mér guUit, ok engan hefi ek séð vœnna- mann 
ok kurteisara utan I>ik eina, ok (œtti mér f>iS 
mega vera hjónj Massibil varð svá reið vi5 
hana, at hún sld hana pústTi svft hún grét, 
ok féll svá peirra taL Einn deg gekk Hálfdán 
til skemmu konúngsddttur einsaman , pá var 
opinn skíðgarðrinn ; hann gekk inn í garðinoi 
ok at peim lundi, er fyrr sá hann; f>ar sat 
Massibil konúngsddttir, enga mey pdttist hann 
hafa séð vœnni, hi&n kembdi sér með gullkambi j 
'en er hún sá Hálfdán^ mælti hún: far brutt, 
maðr I ef þú vilt ekki vérða drepinn , ok ertu 
furðu djarfr, er pd gengr inn orlófslaus. Hálf* 
dán lét eigi sem hann heyrði^ ok settist niðr 

Oo 2 



580 Halfdantar .sagaBrönufostra. lo K. 

bjá henni , ok leysti til hnýtilsslauta eins ; par 
voru í grös pau, er Brana haJcM fengit honum, 
ok bað konúngsddttur eiga, en hún vill eigi; 
hann leggr á kné henni, ok gengr í burt sið- 
an ;, en hán tekr upp grösin, ok gengr í skemmu 
sína , ok leggr knýtit undir höfuð sér , ok sefr 
aiþA ndtt. Um morguninn kallar hún Alfífu til 
málsviðsik, ok segir: pú, frændkona! skalt 
' gánga til þess kaupmanns, er |»ú fannt { garð- 
inum, ok seg, a^ hann komi sem snarast á 
minn fund, ok gjör petta leyniiiga! Alfffa 
mælti: mun nú svá, at þhr hafi ekki verrá 
hann litizt enn mér; en nú skal ek fara. Hún 
skundar nú mjök sinni ferð, ok finnr Hálfdán, 
ok sagði honum, ok biðr hann flýta sér) hann 
gerir svá , f err meS henni , ok finnr Massibil 
konúngsddttur. Hún mœlti: mikil náttúra 
fylgir grðsuip |>eim, er |>ú lag5ir í kné mir 
ígœr , fivíat ek ann phr svá mikit , at ek má 
eigi af pér s]á$ ok í stað vil ek, at hvort okkar 
játi öðru (sfna trú). Hálfdán kvað svá vera 
skyldu, ok för |>at fram; kontSngsddttir baS 
hann opt par koma, ok eiga tal viS sik; hann 
játar þvi^ ok gekk i burt síSan. Liðu nú svá 
tímar, partilsemÁki, landvarnarmaðr konúngs, 
kom heim. Hálfdán var 8v& mikils metinn af 
konúngi, at hannsat honum it nœsta. ^ki færSi 
koni^ngi margar gersemar, ok var hann vanr 
at sitja honumitnœsta, ok öfundaði hann mjök 
Hálfdán , ok vildi hann gjarna feigan ^ ok setr 



10'-í1K,HalfdanarsA6aBrönufostba. 581 

menn til höfuðs honum, ok varS fiat pö uldrei 
fram gengt; opt rægði Aki haun við konúng^ 
ok vikli hann {>at eigi heyra. , 

11. Á einu kveldi var {laty er peir Aki ok 
Hálfdán drukku i höUinni) en konúngr vpr far- 
inn at sofa; Áki mælti: ertu mikiU í|>rdtta- 
maðr , Hálfdán ! eigi er pat, sag&i hann , viltu 
reyna sund við mik? sagði Aki^ má J>ac, sagði 
hann. Áki varð glaðr við |>etta . .|>vi hann var 
sundmaðr mikiU; síðan fdru menn at sofa. 
Um morgunimi stendr Aki snemma upp^ ok 
hyggr gott til at reyna sundit við Hálfdáuy 
gengr fyrir konúng, ok sagði honum vií>Lal 
peirra Hálfdánar, ok biðr hann til fara, ok b'yA 
penna leik með alla hirð sina, konúngr játar 
pvi, ok er nú útblá»it allri^hirðinni, ok ferr nú 
konúngr sjálfr át sjá ]>enna leik. Vatn eltt 
var skamt frá borginni^ þar ætla peir at reyua 
sundity ok svá gera|>eir, ok kasta sér til sunds. 
Hálfdánvar i hrynjunni Brönunautj leggst Aki 
ná at honum, ok fœrir (Hálfdán) haná i kaf, 
ok hélt honum niðri meir en eykt dags ; siðan 
kom Aki upp , ok marði (par á vatni) at kalla ý 
fylgðarmenn hans færðu hann at landi, ok 
fyl^ðu honum i sitt herbergi, ok var honum 
svá kalt, at hanngat eigi mælt. Hálfdán lék 
j^á enn marga leika á snndi , ok íór siðan at 
landi, ok gekk heim með konángi til hallár, 
ok virti hann Hálfdán meir enn áðr. Um 
morguninn eptir ferr Ilálidán til skemmu koSL- 



582 HALFDANARSAGABRÍmUFOSTRA. 11-121. 

úngsddttúr, ok segir henni frá sundinu \ en kún 
lét vél yfir, ok bað hann ptf varast Aka, «^ir 
at hann muni svíkja hann; en Hálfdán sagði 
6vá vera skyldu , ok gengr i brútt siSan. kY\ 
|>öttÍ8t nú verr enn skemdry ok vildi uú gjarna 
svíkja Hálfdán með einhverju mÖti; ok einu 
sinni býðr Aki honum burtreiSy en Hálfdán 
játar I>v( skjdtt , Áki varS nú haríla glaðri ok 
aegir konúngi svá búit. Aki átti ess sv& gott^at 
ekki var betra i Englandi/ nema ess konúngs- 
ddttur j ess Aka hét Longant ■ , en ess konúngs- 
ddttur héc Spdliant^. Hálfdán gengr nú (til) 
skemmu konúngsddttur) ok segir henni frá 
yiðtali f^eirra Aka> hún lœtr litt ySr pessu, 
hannbað hana atljásir, ess sitt, hún kve6st pat 
gera vilja, ok baS hann [hylja I>at, svá f»at 
vœri hvergi bert^ hann játarpvi^ ok gekk í 
burt síðan. En konúngsddttir kom at máli vi5 
Alfifu, ok mœlti: ek vil senda pik til karls 
{)ess , er héSan e^ skamt i burt , hann heitir 
Ulfr, en geymir e$% mitt, pat skaltu sækja 
leyniliga, ok fá í hendr Hálfdáni. Alfifa flýtú 
ferSinni, ok kom til Úlfs, ok bar honum er- 
indi sinnar friírí hann fékk henni essit, en 
hún fœrði Hálfd<tni'. 

12. Nú kemr sá dagr^ er |»eir Aki ok 
Hálfdán skulu á burt ríðaj tók Áki ess sitt| 
ok rífir [á skdg^^ en Hálfdán á mdti. peir 

«) Wr hyrjar D apir. *) Spolent, C. . ') » Mtaif fiesi Jrá 
{ héfir By Ð: sja vidT svikum Aka. ^) ut af boisíaiii, B^ D, 



12 Kt HALFDAlfARMGABRÖNnFOSTRÁ. 583 

'rffhi át eintt díki; Hálfdáii leggr til Áka bur- 
stöng sinhi, ok faefir hann burt úv söMinum, 
Ók kastar honum niSr f díkit, svá hann stendr 
fastr í leirnum^ [ok kemst hvergi í brutt} 
fylgðarmenn hans hlupu at, ok drdgu hann 
uþp'y ok lindi hann nú verr sínum hlut enn 
áðr, en Hálfdán fékk af f^essu Trama mikinn. 
Ákí hugsat um pat nótt ok dag, at svíkja 
Hálfdán. Aki hafði frin át Hálfdán átti syst- 
ur eina, ok œtlaM hann hennar vilja at fá 
til övirðfngar vi5 Hálfdán, ok stendr upp eina 
n6tt úr ðæng sinni^ ok gengr til skemmu 
{leirrár, er íngibjörg ok Hildr lágu i^ hann 
var í skyrtu ok línbrökum, eigi voru fleiri 
menn { skemmunni; en er Aki klappaSi lófa 
sfnum á hurðina, ok mœlti hljdtt, at pœr 
$kyldi upp lúka, ok kvað Hálidán par vera^ 
bað hún Hildi at fara tii dyranna, Hildr fdr til 
dyranna, ok lýkr upp hurðunni, ok sér at petta- 
er Ákiy verða pœr nú svá hræddar, at pœr 
vita ei0i, hvát f^ær skulu hafa sik, en Xka varð 
bilt inn at gánga , ok studdust f ram á dy rastaf- 
inn. íngibjörg mælti : |>at vildaek, át Brana, 
fdstra H^Ifdánar, hjálþaði mér; en er hún hafði 
petta mœlt, var Aki fastr við hurðina^. svá 
hann mátti hvergi I>aðan fara , en veðrit tdk át 
hves^^a ok ffysta, ok tdk Áka at kdlna, svá hann 



i**" 



* } ok allr ▼ard' hann þrekkiigr (þrekkr , D} , ok var liani^ 
dregínn úc díkinni ódaué^r at eíns, B, D^ ^) hjönirnar^ B\ 
Íör^ioa y C, 'D, 



584 HalPD ANAK 8A6 A BaÖSDFOSTRA. 12-13 K« 

t ■ 

I 

ékalf af kulda ; ]þar varS hann al; standa alla 
Ðdttina; ok um morguninni er mennHálfdán- 
arkvomu til skemmunnar^' sáu JieirÁka, ^ar 
er hann 8t($ð| ok 8ögðu Hálfdáni) en pegar 
hann kom til , varð Aki Jþegar lau8| ok mátti 
hann eigi mæla. Hálfdán lét fljtja ];iami til 
hérbergis sjálfs hans; en j^egar er Akimátti 
mœla, ásakai^i hannsik mjök, ok J>(5ttist mjkla 
8neipu fengit hafa y hann hug^M nú at svíkja 
Hálfdán sem mest. • 

13. Einn tíma býðr Aki koniSngi til 
veizluy konúngr fdr við margan manh, ok 
var par Hálfdán í ferS| Sigurðr ok Sigmundri 
ok veitti Aki vel, ok var kátr við Hálfd^n; 
einn dag veizlimnar var Jiat^ er peir Hálfdán 
ok hans félagar drukku i einum kastala^ ok 
Aki hjá f^eim, en konúngr ok hans menn Toru 
í öðrum 8ta8, Áki var allkátr, ok bar peim 
ákaft drykkinn; ok með jþví at drykkrinn var 
áfengr, duttu |)eir skjdtt niðr sofandi. Áki 
kallar pá at sér sína menn, ok lætr bera eld 
at kastalanum | ok ætlar at brenn^ pá inni; 
eigi vissi konúngr petta $ kastalinn tekr nú at 
loga^ ok svá klaði J^eirra fóstbræðraj í þvíbili 
kom kona ein fram úr skdginumy hún var 
stdr vextiy ok veðr |)egar eldinn, ok tekr pá 
fdstbræðr alla í fáng sér, ok berr pá útdr 
eldinum fram á skdginn. par vaknar Hálf- 
dán^ ok sér at Brana er par kominn; hún 
mœlti: pat er forn orðskviðr^ ok er sannr, 



13-14 K. Halfdasjlr aAG a Ðrö^ufostii a. 585 

_ * I 

seiiiJ: G^ fafglapa at snotrfi^y par sem .^ átt 
hlut at} ek raraða ^ik, at |»ú skyldir eigi lita 
Aka syik}a ^ikj Jiefir ^ek hú gengit frá xaeyj- 
uDni »viku gamalliy ok trúi ek at hún áh 
orS^^ f Ifl^ 0(k méí ek eigi hér vera leng^ ; skildu 
pavi jþi fit aýn^ en. eigi at vináttu. pá vakna 
fieir brœSry ok fara heim með Hálfdáni, ok 
sögðu kQfíúngi^ l&vat Aki hafti gjörty .en kon- 
úngr gaf s&r fátt atí þvl hann var vin Aka. 
N|i.s)cc|l segja frá Ak^ ok hans mönnum, at 
(egar þeir sjá konnna , hlaupa ^eir í skdginn 
m}ök .hræddiry ok er i^ki. nú fyrst úr sög* 
uxmi; konú'ngr kom heim eptir tíðindin* 

14. pat er nú ^ví nœst at segja, at kon- 
úngr efnar jólaveizlu miklai ]>ar kom Sig- 
urðif konúngr af SkörSuborg, ok mart annat 
stórmenni^ ok et fyrsta kveld^ er menn voru 
Jcoxmiir i ssetiy gengr innar Marsibil konúngs* 
ddttir með sinn skara, pær Hildr ok Íngibjörg 
Toru ^ar. i for meS hei^ni, ok sat á sína hönd 
henni. hvx)r |>eirra ; en ^r útífrá sátu skemmu- 
ineyjar hennar. AUífa lék ser á gdlfinu. 
Signrðr . konúngr , faðir hennar, kaliar hana 
til siui pk ,setr hana í kné sér^ ok mælti; 
seg . mér y hvat konu pat er sem sitr á 
hægifi hönxl frændkonu ^inni?" Hún heitir 
Íngibjðrgi segir Alfífai ok er systir kaup- 
inanns pess, er hér.kom i sumar. Konúngr 
mœlti: |>ú skaltfara til Marsibil konúngsdótt- 



^ 



s) bafgLipa át snytra, C. 



V 



586 HaLI^BAH Aft SA6 A BftÖHUFOSTHA. 14-15 K. 

ur, olc 'fieg at hún láti pat fram gengt verÍSa, 
at ek eigd pá kontu Alilfa ferr,' ok fram 
, kemr til sinnar frúry* ok berr hénm boðskap 
sbis föiur. Konúngsddttir [bað haná' vi5 
Hálfdán petta rœða. Líðr nú af ntfttin^' ok at 
momi dags gánga I»aú á máhtefnUy konángs- 
döttir ok Hálfdán, bk Sigurðr konðngr; hana 
biSr pá systur Hálfdánar; konúngsddttír flytr 
jþetta mál með honum; Hálfdán œœlti: full- 
kosta piki mér konúngi^ 'þó hann eigi Hildi. 
KoniSngr byrjaSi 'þi at nýju bdnorSit'j Hálf- 
,dán tök jþví yel; ok með sampykki brœtra 

hennar var pessu ráðity ok var þá jdlayeizl- 

f 

unni snúit' uppí brullaup, ok var at seth hálf- 
an mánuð. Ok eptir veizluna gaf Sigurðr 
konúngr mðrgum góðar gjafir, ok fdru heim 
til Skörðuborgar með drottníngu 'sfna. Sig- 
urSr for me6 j^eim, en Sigmundr var eptir 
hjá Hálfdánit. 

15. At sumri komnu býst Hálfdán í 
burt af Englandi , ok einhvem dag gengrhann 
til skemmu konúngsdóttur, ok segir hénni at 
hann ætlar í burt , ok hefna föSur síns. Kon- 
dngsddttir mœlti : tuttiigu skip eru hér í höfn- 
inni, er ek vil gefa þhr. Hálfdáh (akkar 
henni, ok kvað systur sína'^ skyldu hjá henni 
eptir ver a $ hún játar fiví , tekr hann pá orlof 
af henni ok systur sinni , ok gengr burt síð* 

^) ok imdí, b. V. Dy Ð. 



I 



15 K« HALFDANAaSAfiABAÖKUFOðTXA. 587 

aii| ák fyrir konúng, ók pakkar honúm vetr- 
visdnaiy ok tekr af honum orlof y^ ok gánga 
^eir Sigmundr síðan til skipa^. .Ea er HálJ- 
dán var i burt farinn, kemr Aki at máli vi5 
^onúng, ok mælti: vitiS Jii^r, berra! at Hálf- 
dán hefir barnat döttur yðra ; eigi véit ek |>at| 
segir konúngr, ok bað Aka í stað fara eptir 
faonum viS marga mehn^. Hann var^essarar 
ferðar fús, ok fdr eptir Hálfdáni með tiu' 
rnenn. Nii er frá })eim Hálfdáni at segja, at 
f»eir gánga eptir einni skógarbraut; Hálfdán 
gat pá at lita ferð Aka y hann var |>á i herklœð*- 
unum Brönunaut. Aka berr bráðan at, okstíga 
f»egar af baki , ok sækja |>egar at Hálfdáni ; en 
f>eir Hálfdán ok Sigmundr snúast at bökum, ok 
yerjast allkarlmannliga ; ok |>ö kemr |>ar, at 
Aki drap Sigmund með |>eim hœtti^ at bann 
höggr undan honum báða f ætr , ok eptir faU 
Sigmundar reiðist Hálfdán ákafliga, svá hann 
drepr alla menn af Aka^ en handtekr hann 
€]álfan| ok skér af honum nefít, ok (stakk) bœði 
augun/úr honum y ok sker af honum bœði eyr- 
un ) ok geldir hann $ siðan brýtr hann i honum 
báða fdtleggina , ok snýr aptr tánum , en fram 
hælunum, ok setr hann siðan á bak,- ok snýr 
éssi hans heimleiðis til konúngshallar. Hálf- 
dán var [^bvorki móðr né^ sár , hann heygir |>4 

* ) en Sígurd'r var eptír hja fngíT)|örgii ()úngfrúnnin , D), h, 
t/. B, D. ^) ok drepa hann, *. i/, D. ») 30, By D. *) mód'r / 
en ékki^ B^ D. ^ 



588 HaLPD AH AR 8 A6 A BaÖNUFÖSTAA. 15-16 K. 

SigmimGU ok ferr>«{San til skipa, ok segir ^nöim- 
um 9 hvat i Íiafi g]orzt meS |>eim Áka, en þeir 
Utu vel jfir. . Hálfdán siglir nú meS túttugu 
akip af Englandii ok dreka ainn um fram, hann 
kemr til Hlaðeyja^ ok fagnar HlaftgerSr hon* 
um vel, ok gaf honum tuttugu skip meS 
mönnum ok fé. Hálfdán jþakkar ' henni |>essa 
gjöf. Nú skal segja frá Áka, at hann kemr 
heim^ [ok rembist ekki alllítit^i ok sjá kon- 
úngsmenn hann, ok segja konúngi^ at hann 
er heim kominn ý konúngr sér nú Aka, hversu 
hann er útleikinn j rekr konúngr>hann i burt, 
ok kemr Áki ekki siðan vi8 pessa sögú. 

16. Ná skal víkja aptr til Hálfdánar, at 
hann siglir i burt frá Hlaðeyjum méS fjöra 
tigi skipa, ok heim til Danmerkrj ok er vfk- 
ingar vita, at úfriðr er kominny skunda j^eir 
til bardaga} aungvir landsmenn vildu berjast 
meS fieim; fdru f^eir til Hálfdánar, [ok finn- 
ast peir á sléttum vöUum'^ ok tökst par bar- 
dagi liarðr; gengu vikíngar' hart fram, verðr 
skjdit mikit mannfall i her Hálfdánar; hann 
mœlti |>á við men^ sína, at f>eir skyldu hlifa 
sér, en sœta eigi mjök áverkum við vikínga; 
liöit Hálfdánar gengr f>á hart fram, ok finnast 
f>eir SnækoUr ok Hálfdán i bardaganum^ ok 
lýkr srk peirra viðskiptum, at SnækoUr feUr 
dauðr til jarðar; en er Sóti sér faU brdður 

I) V. / hin. ^3 Þ^^^^r iai*l kom til bans med' miklu li^iy 
IS, D. ') AtíT éUppr D at /uUu. 



16-17 K, Halfdan AR sAe aBrönupostii A. 589 

I 

sfns^ veífr hann fram et HálfSáni, ok hðggr 
til hans, Hálfdán hlidp í lopt upp, ók misti 
Söti hansy en mœkir Sdta hljdp niðr í völlinn, 
ÓV laut hann eptir hSgginu; í {>ví slœmir 
Hálfdáir qndan honum báða fætuma í knjálið^ 
unum, haan féll f>á/ok rar [pegar litlu^ dauðr^ 
ok mælti: mikinn sigr héBr 'þú nú unnit, 
Hálfdán! segir hann, er "þú hefir mik at velli 
lagt, pat mæli ek um, at f»ú munir ekki til 
Massibil konúngsddttur, heitkonu |>innar. Eptir 
Jietta dö Sdti, en Hálfdán drap hvert manns- 
bam, er Sdta, hafiSi fylgt} en Hálfdán gerðist 
konúngr yíir Danmörku^ ok mundi ekki til 
Massibil koniingsddttur. 

17. Eina nátt^ pá er Hálfdán lá i sæng 
sinni, vaknaði hann viS pat, at par var komin 
Brana, fdstra hans, at honum, svá mælandi: 
stattu upp, Hálfdán! segir hún, ef þú vilt 
eiga Massibil konúngsddttur , f>viat Eirekr 
konúngr úr Miklagarði er kominn i England, 
ok biðr hennar, en hún læsir sik i skemmu 
sinni^ ok nær konúngr hennar málialdrei, ok 
far pú á Skrauta, drekapínum! Hálfdán stendr 
]>á upp, ok man allt, sem hann vakni af svefni^ 
hann férr til skips einnsaman, ok hrindir 
fram drekanu'm , kemr pegar á blásandi byr, 
lottir Hálfdán ei^ ferð sinni, fyrr enn hann 
kemr til. Englands í pá höfn, er fyrr hafði 
hann útlagt , ok var bá komit at kveldi ! Hann 

• ) þ6 eigí, B, C 



590 HALPDAHAaSAGABRÖNUFOSTRA. 17 K. 

gengr upp frá skipi^ ok kemr at skfögarði 
konángsddtturi hann rennr |>egar upp garli- 
inni ok klappar á hurðina^ pœr«Massibil qk 
íngibjörg heyra höggit. íngíbjörg mœlti: ygii^ 
Jietta högg var6 mér gott, ok vilda ek upp* 
láta } Massibil bað hana ráða ; hán lýkr nú upp 
hurðunni) ok sa par kominn Hálfdán, brdðir 
8inn« Verða þær honum harMa fegnar. .pegar 
um morguninn gengr Hálfdán fyrir Olaf kon- 
úngy ok biðr Massibil sér til handai en kon- 
úngi brá svá við J^essi orð 9 at . hann gipti 
honum ddttur sína^ enhafði áSrœtlatat drepa 
hann. Eirekr konúngr bað nú íngibjargan 
Hálfdán gipti honum hana. pá var par kominn 
Sigurðr konúngr af Skörðuborg, [ok með hon- 
um Sigurðr, fdstbrdðir Hálfdánar, hann bað 
Alfifu til handa honum, ok var hún honum 
gefin, ok;. voru ^essi brullaup ðll í einu', stdðu 
'þavL hálfan mánuð með mikinn prís. £n eptir 
veizluna afliðna gaf hvorr konúngr öðrum gjaf- 
ir gdðar, fdr Eirekr konúngr ok hans drottníng 
heim i sitt ríki', ok ríktu |>au ^ar til eUi, ok 
er mart manna frá peim komit. pau Sigurðr 
ok Alfifa fdru heim til Skotlands, [ok stýrði 

*) ok bttðr Hildar; Hiafd«n Mgé'i þat skyldi Tcra, ef hana 
viKU gipta AUKuy dfSttvr sina, SigurðTi, fóttbnSd'ur tinum, en kon- 
éngt játar þvL Yar nú bi&it tí& bn&éílaupum ^ ok skyldu þau 
Tera ðll i einum staé*; kom til þetsarar Teixlu fjolmenni niikit. 
ptLT kom jþonrid'r jarl, fóstrí Hálfdánar^ þar kom ok Brana me^ 
d^ttur tina; þótti biin Tera bin vœnsta kona, þo bemii Teni 
ei fisat aaman. þorvidV ba^ benaar sér til bandaj ok Teilti 
HálldÍB bonum þat, B. ^) Grikkland, B« . 



17 K. HalPÐANARSAGA BnÖNnFOSTRA. 591 

I 

pYÍ Hki.til dauðadags^. Var pá andaSrÁng- 
antýri faSir hans* Hann átti sár ^ann 8on| 
er Ángantýr hét, sá t^k ríki eptir hann^ ok 
var5 frœgr maSr^. pau Hálfdán ok Massibil' 
fdru til Danmerkr^y ok riktu par, til er Olafr 
konúngr andaðisti en pá fdru ]þau til Eng- 
landsj ok ríktu |>ar til elli. pau áttu pann 
son, er Rikarðr hðt; hann varð konúngr i 
Englandi eptir fðður sinnj pat segja sumir 
menn, at sá Rikarðr vœri faðir Alaflekks% ok 
lýkst hir nú saga Hálídánar BronufóstriEi. 

> ) ok Tar íiann þtr tíl koni&iigs tekinn , því , B. '^ N^ 
Sigttf^r koniiiigr ok Hildr dz^ttnfng fóra keim til SkörðTtoborgar 
en^ h» V. B. ^^ ^\ •Uppr C ^) þorrið'r jarl ok Brana fóm 
med* þeim , ÍHIX Hálfdán þeim bezta jarUdœmi i Danmörk , ok 
▼ora þau lians rád'aneyti, med'an þau h£&u, B. *) tn tá 8em 
fékk d^ltur Brðna Tirtf kon^bgr ÐavmArk 6* v^ B« 






Sagan af Sturlaugi starfsama 

Ingólfssyni 

i B-iilfiH menny peir sem sannfróðir eru [at 
um^ . tíðindi, vita, at Tyrkir^ ok Asiamenn 
bygSu Norðrlönd'; hdfst |>á túnga sú, er sfðan 
dreifðist um öU lönd. Formaðr ^ess fdlks 
hétOðinni er menn reka œtt til.. í |>ann tíma 
réði sá konúngr fyrir prándheimi í Noregi, 
er Haraldr gullmuðr^ hét^ hann átti drottn- 
fnga; ekki er getit bama peirra. Jarl einn 
var f rfki hans, er Hríngr het, hann sat [fram 
við sjd f Kaupángi*} hann átti ddttur eina, 
er kölluð var Asa en fagra, pvf hún bar af 
öllum jdmfrúm henni samtíða sem rauða guU 
af eyri blökku , eðr sem sdl af himintúnglum 
öðrum. íngólfr het rfkr maðr^, er réð iyrir 
Naumudælafylki ; hann átti pann son, erStur- 
laugr hét, hann var snimma mjök mikiU á 
vöxt', Ijós á hár ok hörund, kurteisUgr f öU- 

^^þannig B, (r ; ok þaii , uf. ') Gríkkir, B; GnkkUnas, 
G' ^) i fyrstn Norðrralfunay G. ^) giillmaiuir, G; guHkambr 
337 s'4 6(^. ^) inn i héméri Kanp^ga/B; ánamrí i Kaupimgi, 
G. ^) liann Tar hertir ágastr^ b. i/. G. ') tterkr at afli b> 
V. B, G. 



IK. Stdrlaugssagastarfsama. 593 

um háttum > ok allr var bans Ifkami vel skap- 
aSr, blíSr í máli viS sina menn, hægr i skapi, 
ok ör af penfngum ; 'pvi var hann stórum vin- 
sæll. Hann vandi sik við skot ok sund ok 
allskyns iprátÚT. íngólfr, faðir hans^ hafði at- 
setr á ^eim bsBi^ er heita Skartastaðir^ j hann 
var hinn mesti rausnarmaðr j ok hafði^ f]ölda 
fólks með sén Annat bú átti hann sér i ey 
^eirri, er Njarðey* heitir^ var pap ok fjöl- 
meni^ mikit, ok enn átti hann önnur fjögur* 
bú. Maðr hét Asgauti-^y hann bjd á bœ (eim^ 
er Túnglaheimr h'eitir, bann var mikilshátt*. 
aj maðr, hann átti pá konu, er Gríma hét; 
pau áttu tvo sonu > hét annar Jökull, en annar 
Guttormr, jþeir voru gildir menn ok velment* 
ir sem faðir Jieirra. Maðr hét pdrgautr, hann 
bí<S á eyju peirri, er Loka heitir; kona hans 
hét Helga) ]^u áttu tvo sonu; hát annar son 
]þeirra Sótiy en annar Hrdlfr nef)a; |»eir voru 
miklir menn ok sterkir. Hrafn* hét maðr, 
hann var bdndiy hann bjd í eyju f^eirri^ er 
XJrga* heitir} kona hans hét Helga, (au áttu 
einn son, er Sigvatr hét; hann var sterkr at 
afli ok menntr veL Jámgerðr hét kona ; hún 
bíd á peim bæ ^ er á Bergi' heitiri skamt frá 
tngdlfi} hún' átti sér pann son^ er Aki hét, 
hann var mikiU maðr at afli , hann gekk nœst 

a) hkælastn^ir^ G. *) Maríey, D; Mæpsey, G. ') bitt 
|>ríd]a, G, ^) Asgautr, B. ^J Hemingr, B. ^) Ywrgt, G. 
7} M^ii B^ Bjargiy G» ^) Tar ekkja, ók^ h* v« B. 

FosvAiDin Söavm VömDAUurDA, 3 B»di. F p 



594 Sturlaugs sagX STARFSAMA. 1-3 k. 

Sturlaugi um allar {þröttir af péim mönnumy 
sem honum voru samtíðaj peir lékust við 
bamleikum, Aki ok Sturlaugr, pessir menn 
lékust allir bamleikum, er nú vora taldir, 
ok námu allskyns íf^rdttir, |»œr sem mönnnm 
voru pá tíðar at kenna sonun#^{num ^ ok sdr- 
ust peir í fdstbrœðralag , voru þó allir saman 
qaeð feðram sínum í gdðu meðlœti. 

2« Véfreyja hét kona [mikilhæf ok auð- 
igi ok hafði búit á ^eim bæ Vé'; sonu átti 
hún tvO| hét annar Rauðri en annar Hrafn'; 
báðir voru peir miklir ok sterkir menn ok 
vel búnir at [vopnum ok klœðum'. Fdstrí 
Véfreyju hét Svipuðrj pau voru bæði marg- 
VÍ8 ok frdð í flestuj hán átti bæ gdðata, ok 
voru tvennar dyrá, [sat hún ^ar hvern dag^^, 
ok horfði sinn dag i hverjar dyr, koni henni 
fátt dvart; jafnan spann hún linj hún sat á 
stdliy hún gerðist mjök rauðeygð af elli, en 
pd sá hún ^ er nokkut fdr at garði, hvat sem 
atfdr> pví fátt kom henni dvart. Asa hin 
fagra vár par á fdstri^ méðan hún var úng, 
ök nam ^ar kunnáttu« Véfreyja unni henni 
mikit, ok hvor annarri peirra. 

3. Einn tíma talar íngdlír við pá Stur- 
laug ok f dstbræðr : h versu lengi skal svá fram- 
fara^ (sagði hann)^ at |»ið fdstbræðr leikizt bárn- 
leikum við^ sem meyjar til manna? væri f>at 

«) Yie, A; húnhi6yi& fjöU nppi Á þeiin bæ, er { Dal heilír. 



3-4 K* Stublaugssagastakfsama. 595 

heldr rÖskra drengja sifir, at fremja^ nokkut 
til frama y eðr biðja ser kvenna at minnsta 
kostí^ ok setjast i bú ok stýra ríki ok fé meS 
föður sínum. Sturlaugr sagði: hvert skal ek 
mér konu biðja, er 'pú eggjar pess svá mjök. 
íngölfr mœlti: 'Hríngr jarl á sér döttur, er 
heitir Ása hin fagra^ hún er vœn kona ok 
vel viti bprin. Sturlaugr segir: ek em ena 
eigi mjök gamall til konbœna, ok lítt ráðinn 
í skapi| en f>ö mun ek pessa leita, ok œtla 
ek pd til lítils koma muni. Nú búa þeir 
ferð sína, ok eru samán 60 manna velbúnir 
at vápniun ok klæSum ok hestum; ríSa nú 
leiS sína, ok koma at kveldi dags til Hríngs 
jarls, ok fá par viStökur gdSar } gerSi jarl veizlu 
gdSa ok merkiliga 1 mdti ^eim ^ sátu f^eir far 
3 nœtr. Ok einn dag gengu fieir meS jarli 
til skemmu* Asu^ ok hefir Sturlaugr frammi 
erindi síui ok biSr Asu sér til handa. Jarl vikr 
til sjálfrar hennar. Nú segir jarl ddttur sinni 
til ^eirra, ok mœlti svá: biðli áttuf hér at 
svara, ddttirl Asa mælti: hvat heitir sá ? hann 
heitir Sturlaugr) segir jarL Ása segir: fyrir 
hvi munda ek eiga {>ann mann, er jafnan vinnr 
heima búverk meS mdSur sinni , ok gerir ekk-. 
ert til frama? ViS|)essi orS varS Sturlaugr reiSr 
míðk, oktiSr i brott ok.heim. 

4. Um vorit búa peir fdstbræSr 10 

P p 2 



596 SturlaugssXgastarfsama. 4-.5K» 

or landi, ok herja um Austrlönd, ok haFa jafn- 
an sigr^ kvar et |>eir koma; peir létu fara í 
friði kaupmenn, enbtutu undir sik spellvirkja^, 
ok voru úti á sumirum í viking, en heinaa um 
vetrum*meS feðrum sínum. Nú fýsir |»á' firá 

« 

pessari iðju, ok skipta nú ollum herföngum; 
taka peir fóstbrœðr lausafé% ok fara 'með til 
feðra sinna, en peir láta liðit^ liggja'í hernaði 
með skip sín, silja peir Sturlaugr ok ftSstbriBeðr 
nú um kyrt. 

5. Pat er nú hir næst at segja, at drottn- 
ing Haralds konúngs tdk sdtt ok andaSist^ pat 
p(5tti konúngi mikill skaSi, pvi hann gerðist nú 
svá mjök gamall, ok varð hann hryggr vi5 
líflát hennar. Ráðaneyti ok hirðmenn kon- 
úngs segja honum ráð, at biðja ser kvennu 
til drottningar: ok megi 'þhr |>á afhyggja af- 
gángi frúinnar, enprá haua eigi lengr. Kon- 
úngr segir: hvar skal ek mér konu biðja? 
Peir segja: Hringr jarl á sér ddttur, er Asa 
heitir, hana máttu fá, ef J)ú vilt, |>egar þhr 
lízt. Konúngr segir svá vera skyMi; búa nú 
ferð sina, ok hafa hundraS manna. Nú ríða 
|»eir par til er |íeir koma á fund Hrings jarls; 
hann var úti, ok voru menn á leiki fyrir hon- 
um. Konúngr reið at svá snart, at menn 
stukku frá tve^gja vegna. Konúngr gerði tvo 
kostiy' at festa honum ddttur sina, elligar 

»3 riínsinenn ok illTÍrkjay G. *) Sturkug, at kœttft, jB, 0* 
^) hvcrr sínA hliit af ftnu, G. ♦) h^ byrjar C. 



5-6K. StDRLAUG8 8AGA8TARFSAMA. 597 

V 

mundi hann |»ar drepinn í stað. Jarl segir: 
förum vér til skemmu Asu, ok tölum við hana, 
svá vér vitum, hver svör hennar eru. Nei! 
segir l^onúngr, eigi vil ek vera vonbiðiU ddtt* 
ur ^iiínar, ok kjðs skjdtt annathvort! Jarl 
ihugar nú, ok pikkist vita, at hann muni 
ofrliði borinny rétti fram höndina, ok festi 
konúngi ddttur sína; skyldi hún sitja i fest- 
um 3 vetr; snýr konúngr pegar i brott, ok 
riðr heim^ unandi vel við sina ferð. Járl er 
eptir, ok unir heldr litt við sinn hlut, stendr upp, 
ok gengr til skemmu Asu, settist niðr, ok 
blés raaeðiliga. Asa mælti ^á : hvat er |>ér at 
meini^ faðir minn! er pú ert svá fálátr', eða 
hefir pú nokkur nýtiðindi oss at segja. Tíð- 
indi pikkja mér, segir jarl, at ek hefi {>ik 
nauðigr manni festa. Hverr er sá ? segir hún : 
Haraldr konúngr, segir hann, hefir fest pik, 
ok skaltu sitja i festum 3 vetr. Hún svarar 
]þá: eigi valdist sá hinn minnsti* til, en eigi 
má vita, hvat ^á er tiðinda, kaun vera öðr- 
um sh œtlat, ok skipast* má á skemmri stundu, 
ok ver kátr, faðir! Jarl mœlli: belr pættt 
mér pú gefin Sturlaugi. Hún svarar: eigi veit 
ek, hvat fyrir beztu má verða; nú Ilða stund- 
ir, ok er nú kyirt um hríð. 

6. Einn dag er pess getit, at Hríngr 
jarl var úti á leikvelli, ok hirðmenn lians meS 
Ijouum; f>eír sáu kouia riðandi matin af mörk- 

i) l.iUl»> />, r. a. ») »kc/iuilíi;aslú C, G, ^) hicylast, C* 



598 Stdrlaðgs saga starfsama^ 6 k* 

inni fram, mikinn Texti, keitr hans var allr 
brynjafir, ok srk sjálfr hann, svartr skjöldr á 
hlit^y höggspjdt i hendi; hann reiS srk snarty 
at menn stukku undan tveggja yegna; hann 
reiS svá fram , ok sat á hesti sfnum, ok lagði 
spjdtit fram á milU eyma á hestinum, ok 
mœlti: heill herra! Jarl tók kyeSju hans, ok 
spyrr, hverr hanu ▼0rí. Hann segir: ek.heiti 
Kolr krappiy en pat er erindi mitt híngat, 
at biSja Asu, ddttur j^innar, mér til handa. 
Jarl mœlti: yeiztu pat eigi, at hún er festar- 
kona Haralds konúngs. Kolr segír : eigi ^ikki 
mér verr at eiga hana, ok gjör i^ú annathvorti 
at þá gef fram festarnar, elligar rek ek spjdt- 
it i gegnum ^ik. , Jarl íhugar nú f>etta, ok 
f)ikkist nú vita, at eigi muni kostrinn góðr', 
kýs |>at af at lifa^ ^tti [einskis utan iils ^að- 
an af vbn^y fiótti honum eigi undir, hversu 
illt peir œtti tU samans Haraldr konúngr ok 
Kolr, ok selr nú fram'festaraar. Kolrmslti: 
seg Haraldi konúngi, at ek skora honum hólm* 
göngu austr viS Gautelfi ^ pá er liðr hávetrimi ; 
hafi sá meyna^ er sigr fær^ [en komi hann 
eigiy né vogi at berjast, I»á' beri hann níðínga- 
orðfyrirhverjum (manni), svá lengi sem hann 
lifirj sitiðheilir, herral Síðan snýr Kolr heati 
sínumi ok reið brött^ ok fKSttist^rel hafa fram* 

i} at leggjft hana a vald hant, ft. i/. G, ') éinakis flli or-> 
vSPnt fyrir.þenna óvín , er hverretna (allt^ íllt gjörd'i, By C$ v. 
»' G. 3) ella, B, C, G, 



6*7 K. StdalaugssagastaafsAma. 599 

gengit. Jarl unir iUa vi5 8inn )ut , ok 8itr ept- 
ir nokkura stund , stendr síðan upp^ ok gengr 
til skemmu ddttur sinnar, ok settist niðr hjá 
lienniy ok má valla mœla. Asa mœlti: ertu 
sjúkr^ faðirminn? Jarl mœlti: betr vœri sdtt 
ok bráSr dauði^ enn fá slíka skömmy at gefa 
nauSigr ddttur sina. Ása mælti: hverjum er 
ek nú gipt? Jarl mœlti: bann heitir Kolr 
krappi. ,Háusegir: bregSastmá til betra^ enn 
eiga hinn versta mann, ok verSa mun betri 
vor hagry enn svá sem nú er œtlat; ok eiun 
mun hljdta penna kost, en eigi tveir, má ok 
sváverða, at hvergi |»eirra hljöti, ef vel viU, 
ok ver kátr, faðir! segir hún. Jarl mœlti: 
.vœri vel ef ena^ væri^ sem ^ú mœlir^ en pat 
uggir mikf at eigi [hljdtist pat af^, ef {)eir 
drepastsjáliir, en ^á yrði, sem ek vildi. Nú 
skilja |nau at sinni. 

7. Haraldr konúngr £:egnar nú {^essi tíð- 
indiy ok J)ötti eigi betr enn áðr fyrri, leitaði 
nú ráðs hér um við sína viai. pat kemr upp, 
at konúngr sendi menn sína á fund Hemíngs, 
at bjdða honum til jdlaveizlu , ok |>at með at 
hann mundi eigi gjafalaus' i brott fara. Hann 
f ékk pann mann^ er Kolli"^ hét, at fara pessa sendi- 
för. ' Ná fara peir norðr i Naumudal' á fund 
Hemíngs^ ok kvöddu hann, ok bera f ram eyrindi 

») eíun, G\ SYo, /?, C *) þarmig hin\ hljód þcir, \^. ^j 
þannig iiin \ gæralHiis, A. ^) Kolr, C J KoUr,' G, *) iUums- 



600 STÐRLA068ðAGA8TARPSAMA, 7K, 

konúngs. Hemíngr hafði Terit hinii mesti 
hdlmgaungumaðr 9 en gerist nú hniginn xA 
aldri ok haföi verit i missœtti nokkura stund 
við Harald ' kónúng. Ni& segir sendimaðrinn f ram 
eyrindi sín. pá svarar Hemíngr : eigi man ek 
at konúngr hafi mftr fyrr heimboðit; nú eru 
tveir kostir fyrir hendi, at sitja heima ok van* 
rækja konúngs bo5, eðahœtta á, hvat undir býr^ 
ok ^vfat nú er eigi í hœttu um gamlan mami| 
pá fari sem má } er eigi enginn eptir^ meðan 
Sigvatr sonr minn lifír. Nú býr Hemfngr ferð 
sfna á hans fund viS I2ta mann^ ok koma þeir 
jöla aptan hinn fyrstay ok gengu i höll fyrir 
konúng, ok kvöddu.hann vel. Konúngr tdk 
vel kveðju peirra, ok ruddi^ öndvegi, oksetti 
Heming hitt næsta sér, ok drukku glaðlxga af 
jólin i g<58u yfirlæti. ' £n afgöngudag' jdlanna 
gekk konúngr á málstefnu, okHemingr. Kon- 
úngr mœlti: bólmstefna er á hendi mér^ ok 
'sé ek l^ar til at pú munir l^ysa mik undan vi6 
KqI krappa. Hemfngr segir: eigi veit ek pat, 
at |)ú hafir veitt mér sv& mikit y at ek muni 
leggja lif mitt í hættu fyrir pik, j^ikki mér eigi 
[örvœnt (sé) við hraustan mann*^, at eiga heldr 
viS trölL Konúngr mælti ; j^vi leitaði ek pess 
við f)ik » at mér jþikkir pú mesta kempa verit 
hafa nœr allra hér i landi } Jþikki mér |>ess von, 
at engi yerði til, ef ^ik brestr, sem pú ert; 

M Olaf, C. i) T>'nidí, B; V. » C, G. ») affAradas,.B, C, 
G. ^) tem vid' h. m. ae, B^ 0» G, 



7K. StURLAIJGS SAGA STARFSAMA. 601 

en ef (á kemr aptr or þessari ferð , jþá skal ek 
fhc yei íauna með §uMi e&r silfri. Hemingt 
segir : ]^t er sannast , ét hér er lítit í htettu um 
gamlan mann, er falls Ton at fornu tri, ok 
mun ek fara sendifor pessa. Kontingr segir: 
(mæl) alka drengja hráustastr á sjö ok landii 
var pess Ton, at ^ér mundi vel fara. Nú b'ýr 
Hemíngr fer6 sína, ok ríðr í burtu leiðar sinn- 
ar, ok littir eigi fyrr, enn hann kemr til Gaut- 
elfar austr; rar ]^r Kolr fjrir. En er f»eir 
fundusty spurði Kolr, hvat Hemíngr skyldi« 
Hemíngr segir: ek sstla at g^ga á hdlm viK 
]þik. Kölrmælti: Iftit legg8t|»áfyrir ibik, ef pú 
leggr mik tft velli, felda hefi ekpá, sem sterk- 
ari eru, ok hafa verit líkari til frama/ enn pd 
ert^ ok Ux heim apti*^ en fálnir vápn I>ín, ok 
segst yfirstiginny ok pat at pú porir eigi at 
berjast vi^ mik. Hemíngr segir: heldr vil ek 
dejrja^ enn bera níðíngsor5 fyrír hverjum< 
manni. Kolr mælti : eigi skal ek |>inn hund 
spara at drepa^ er f>ú vilt pat eina. Um kveld* 
it tjölduSu peir sér bá8ir| ok sofa af um ndtt- 
ina. Um morgininn stendr Hemíngr upp , ok 
sér at Kolr er kominn til hdlmsins, ferr hann 
nú til hölmsins með sína mennj nú kasta ^eir 
feldi undir fœtr sér^ ok segir Kolr upp hólm- 
göngulög; síSan gánga ^eir saman, ok börS^ 
ust, en svá lauk, at par féll Hemíngr fyrír Koli. 
Kolr mælti við menn Hemíngs: nú skulu j^ér 

<^ liintun versUlj ^i .C> 



602 Sturlausssaga starfsaha.* 7-8 k. 

«ptr fara á kouúnga fund, ok segía faonum, at 
hann geri annathvort, komi ajálfr til 'bardagi 
Tit mik 9 eða fái j^ann mann fyrir úk» at nakk- 
* ur l^róttr sé í, ef hann œtlar sir koiiuna, e$a 
ihun hann af henni sitja. Menn^ f^eir^ sem 
höf$a heiman farit^ sn^u aptr hvatUga, ok föro 
noirðr í Naumndal á fund Haralda kondngS) ok 
segja honum fiessi tíðindi öll^ ok unmiœli Kols 
krappa. 

& pdtti konúngi petta ill tíðindi^ ok leit- 
^r sér enn ráðs , ok fiat tekr hann enn til ráðfy 
hann sendir KoUa sendimann til Sturlaugs ok 
föSur hansy ok bjóða |ieim til hálfsmánafiar Veizlu 
til sín, með srk margan mann sem peir vildu 
með sér hafa. pes$i orð [fara á XDÍllum^ (eirra 
f eðga« pá spyrr Sturlaugr f eðr sin^, hvert f»eir 
skulu I^iggja veizluna. Faðir hons segir: pat 
vilda ek at við sætim heima ok færim hvergi. 
Sturlaugr segir : eigi nenni ek at vanr ækja kon- 
úngsboðity en veit ek at nokkut muni undir* 
búa^ en þó vil ek fara j mun lítil saga frá oss 
verSa, ef \hr skulum eigi koma til annarra 
manna, pá við erum boðnir, má pat eigi vita^ 
[hvat verðr í vorri íerð, ^at at oss verði til sæmd- 
ar*. ingólfr segir : pér munuð ráða vilja ffer<5- 
um yðrum, hvert sem ferst vel eðr iUa. Ept- 
Jr pat búa peir férð sína, ok eru saman 60 
manna vel biinir allir at vopnum ok klæðum* 

• ) fiaimig á^izlalí; Srá ok Prtlr, A. ») koma tíl, B, C 
'^yþatinig ByhvT ▼eré'r vor feré', |i^ sá té eigi tæm«ianiia^r, A. 



8 K. StORLAÚGS SA6A ST ARFSAMA. 603 

peir rflia nú á fund Karalda konúngs, ok koma 
^ar jólaaptan hinn fyrsta. Konúngr tók bliS* 
liga við peim ^ ok setti |>á i hásæti h)á sér^ 
ok var j^á búin hin fegrsta veizla. £n at 
líSnum jölum gekk kónúngr á málstefhu, ok 
{>eir feðgar íngdlfr ok Sturlaugr. Sturlaugr 
msalti Tið menn sina: búi {>ir hesta vora, 
meðan við . tölum $ ^eir gerðu syá. Konúngr 
m»Iti: hdlmstefna er á hendi mér| ok sé (ek) 
'f>ar tily Stutlaugr! sem þú ert^ at f»ú munir 
leysa mik undan, pviat ek em ganlall maðr 
at gánga á hólm við Kol hinn krappa. Stur* 
laugr mselti: sel lyiér i hendr festar ps^r, er 
pú tökst af Hríngi jarli, ^vi pat mun eigi 
kauplausty aegir Sturlaugr. Mikit f^ikki mér 
til kaups mœlty segir konúngr. pá mun ek 
tilhœtta^ segir Sturlaugr, hversu sem ferr 
með okkr KoL Konúngr segir: eigi varði 
mik, at |>ú mundir f>etta tilmælai er mér er 
m&sta svivirðing i at játa'. Sturlaugr segir: 
hér er um at kjdsa^ hvert yðr f)ikkir betra. 
Ko&úngr mœlti: ^at mun ek f>6 kjósBy at p& 
gángir á hólm við Kol, f>at ferr með okkr 
sem-auðnar. Sturlaugr svarar: sel fram iest- 
arnar áSr; kbnúngr gerði nú svá^ |>d nauðigr 
væri, þvi honum sýndist óauðligr^ ilokkr|>eirra 
föstbrœðra. Riða peir á burt, ok á fund Hrings 
jarls^'hann tekr vel við |>eim| 6k býSr f>eim 
f>iggía þar veizluj peir segja, hvar nú var 

O látii, By C. >} ekki eyd'Uígr, B, C; tJ16h\i&ry G. 



\ 



604 SfURLAUGSSAGASTURPSJIMA. 8-9 K. 

komit þeirra máli, ok hversu farit baSSi meS 
j^im Haraldi konúngi. Jarl rarS nú gla&r yí5 
f»etta^ biðr f>á gánga til skemmu Ásu, ok svá 

gera þeir ; en er ]^ir koma f^ar, j^ íagnar Ása 

• 

Jieim veL Hríngr mælti : biðli áttu hér at fagna 
ok svara 9 ddttir ! Hverr er sá maðr ? segir hún* 
Hann heitir Sturlaugr. Ássl mælti : eigi mun 
méir nú manna skortr, segir hún. Sturlaugr 
mælti: svá hefir ná verit tilætlat, at ek mundí 
eigi vera vonbiðiU pinn lengr. Asa segir svá. 
vera skyldi , sem þeir yildu. Nú er búizt vi5 
ágætri veizluy ok eigi tilsparat pat hafa purfti; 
gengr Sturfaugr at eiga Asu hina fögru^ ok er 
"þegar leidd í sömu sæng i veizlan fdr vel framy 
ok voru menn með gdðum gjöfum útleystir* 9 
ríða |»eir íngdlfr heím, en pau Ása ok Stur- 
laugr eru eptir j ok undu allvel sínu ráði. 

9. Einn morgin, er pau Asa lágu í sæng 
sinni, mælti Ása við Sturlaug: er hdlmsteiha 
á hendi jþár, Sturlaugr? Satt er fiat, segir 
hann; við hvern? segir hiinj við Kpl krappa, 
segir hann , eða hvat kantu þar til leggja? 
Hún svarár: far pu, ok iinn Véfreyju, fdstru 
mína^ haf hennar ráð^ ok mun pér vel dugaj 
hér er fíngrgull, er J>á skalt henni færa til 
jarteikna, ok seg at mér pikkir mikit undir, at 
hd|i taki vel við |>ér. Sturlaugr ferr núy ok 
(eir .12 saman fóstbræðr, ríða nú til pess^ er 
i þeir koma at bœ kerlíngar. Sturlaugr hleypr 

*) uUciddir, C, (7. " 



9K. Sturlaugssagastarfsama. 605 

af baki, ok inní dyrnar at kellu, ok leggr 
hendrnar um háls henni, ok kysti hana, avá 
mælandi : heil ok sœl, kerling min ! hún anar- 
ast við honum fast^^ ok rekr upp á hann aug* 
un; hverr er f>es8Í hundsins* sonrinn, er 
mik leikr svá háðugliga, ok engi hefir slíkt 
j^orat at gera fyrri, ok skal ek petta grimmr 
liga gjalda. Sturlaugr mœlti: vertu eigi syá 
reið j kerlíng mín ! pvíat Asa sendi mik híng- 
at til pín. Hvat er ^ht at Asu? segir kerlíng; 
hún er koná mín, segir hann. Hún mælti : er 
lokit hoðinu? svá er j^t, segir hann$ nú eru 
brögð f , segir kerling, er mér var eigi boðit 
til boðsins; |»(5 skal gera sem Asa biðr; far 
pú af klæðum 9 ok vil ek sjá bolvöxt pinn ; 
hann gerir svá; hún strýkr hann allan, ok 
pikkist hann mikit styrkna við; síðan gefr 
hún honum ker at drekka or, gánga siðan til 
stofu. Kerlíng var hin bezta til beina um 
kvelditV hún spyrr^ hvert Sturlaugr viU liggja 
einn um náttina, eða hjá sér: en eigi skal ek 
at'heldr svíkja As\x mína. Sturlaugr segir: 
|»ess betr f)ikki mér^ kerííng! sem ek er nær 
pér. pá lét kerlíng einn stokk á miili peirrai 
en fiau lágu á einu hægindi bæði saman, ok 
áttu tal saman um ndttina. Sturlaugr mælti: 
hvat leggr pú mér til ráðs ^ pvf hölmstefna er 
á hendi mér við Kol hinn krappa. Ovænliga 

m 

I) þvi hiia LorfdTi Á^t baU yi^ honximj h. v» B, C. ^) 
hundsemÍAy B, C ; liuiidiiigja> G* 



606 Sturlaugs s ag a st arps ama. 9 k. 

Jiikki mhr ^t horfe^ 'wgir kerlfng, piri á hann 
bfta engi járn , ok kann ek hér varla ráS til 
at leggja. tTm morginin bjöggust ^eir fóst- 
br»Sr til ferðar^ ok er ^eir voru búnir, fiá 
mælti kerKng viS Sturlaug: tak hér við loS^ 
kápu< einni^ er lángfeSgar minir hafa átt, [ok 
8axi*| ok he&r jafnan gœfa fylgty ok reyU) 
hvert nokkur firdttr er i pér'. Sturlaugr tdlc 
viðy ok h)d í einn stein, er stöS í hlaSinu, ok 
tdk af steininum hyrnuna } rið féll af sverðinut 
ok var bjart eptir sem silfr. pá mœlti kerling: 
|>etta sverð skaltu bera á hdlm við Kol krappa, 
[en eigi máttu sýna hönum petta sv^rS^, ef 
hann biðst at sjá pat, er pú átt at höggva með. 
pá mœltl kerling : far pú nú vel, Stnrlaugr minn, 
ok gángi fiér allt til sigrs ok tfma, á me^n fiú 
liíir , ok alla gœf u |)á er vorir f rœndr hafa haft| 
{)á legg ek til |>in, sem ek má framast j |kí er 
ek hrœddy hvernin ferr með ykkr Kol krappa; 
én tvo sonu á ek 9 er ek vildi , þú tœkir í föst- 
hrœðralag. Svá skal vera, segir Sturlaugr. Nú 
averjast peir i fdstbrœðralag. Siðan snda ^ir 
ífarottj en er peir voru skamt farnir, kallar 
kerling eptir peim y ok mœlti : viltu, Sturlaugr 
mirmy at Svipuðr 9 fdstri minn j fari með péri 
liann er frár áfæti. pat vil ek, segir Sturlaugr. 

») ryískálm, By C. ») v. { B, C, ^) v. ÍB, C, O. ^) 
en ek Til s)« þat rreré'y er þA beir l&r^ haim sýtdt benDÍ, 
en liim mslti : eigi •kalku þetta. •yerð' bem á h^lm Ti^ Kol 
kmppt, ea þó mátta BýMi honum þtLi, b, v. Bj C. 



9-10 K. Sturlaogssagastarfsama. 607 

Kerlíng seldi Syipuði f hendr ptfng Htinn, bann 
stakk honum næst sér, ok sfðaii Ijdp hann fyrir 
hestum |>eirra; rí5a nú leiðar sinnar^ ok létta 
eigi fy rr j enn ]>eir koma austr til Gautelfar, 
ok er Kolr eigi kominn. Sturlaugr tjaldar hiíð^ 
j^ ér Koh: rar vanr at tjalda. 

10. Litlu sfðar kom Kolr. Sturlaugr gekk 
í mdti honum, ok heilsar á hann. Kolr mælti : 
hverr er |>essi hinn vondi hykk jusonrinn , er 
pbrir at tjalda búð |>á , er ek er vanr at tjalda, 
ok hann er svá djarfr. Sturlaugr mœlti: |>ú 
munt vitá glöggvast, hverr bykkjusonrinn er, 
j)ví hann var hér engi , áðr ]>ú komt hér , en 
ef |>ú spyrr at nafni mfnu, (á heiti ek Stur- 
laugr. Kolr mœlti: hvat œtlar J>ú pér, er pú 
ert hér kominn. Sturlaugr mœlti : ek ætla at 
herjast við pik. Kolr mœlti: nú eru brögð f 
tafli^ ok ofd)arfr ertu, at pú ætlar J^rpann 
mikla dtil ^ par sem ek hefi svá margðn dreng 
feldan, er við mikhefir barizt, eðrhvat dregr 
]>ik til pess? Sturlaugrsegir: l^athelzt^ at Ása, 
hin fagra er eiginkona mfn, skaltu |>ar eigl 
við meyju taka ^ pdat ek f alli fyrir p2r. Kolr 
mœlti : heyr hér á f ádæmi , hvat pínum herjans 
syni hefir f hug komit at gera j ok fyrir petta 
hitt sama, skal ek |>er eigi pyrmay ok skjdtt 
skaltu |>itt lif láta 9 ok er |>ö ofseint j en ^ó er 
^at skaði um slfkan mann sem ^ú ert. Stur- 
laugr segir : hvergi skal ek á hæl fyrir pér hop». 
N4 tjaldflír Kolr sér aðra b&ð um kveldit, en er 



608 StURLA068SA0ASTARFSAMA. 10 k. 

Kolr var komiim til ^atar, kemr Svipuir i 
húh hans, ok tekr púngihii kerlíngar or akikkju 
aér, ok skekr í búðinni, ok varS af ^esau reykr 
mikilL Kolr rekr upp augun , ok m«lti : far 
i burt, hinn vondi hundr ! ok kom hér eigi síS- 
an , pví pá munt nokkut illt gera. Svipuðr 
snýr i burt , svá at engi viasi j hvat af honum 
var5, sofa |>eir af um nöttina. Um morgininn 
stendr Sturlaugr upp snimma, ok peir fdst- 
bræSr, fara til eyjarinnar, setjast niðry ok biða 
Kols, Hrölfr nef ja stendr upp, ok gengr i 
akdginn, ok höggr sér kylfueina stdra ok mikla, 
ok hefir í hendi sir, ok gengr til filaga ainna 
aptr. Kolr stendr upp um morgininn, ok 
skein pá sól um alla völlu. Hann mælti f»á: 
]^t, ætl^ ek sá binn vondi præll, er hér kom i 
gœr kveldy hafi nokkura töfra haft, "þá er oss 
hafa IftiU f ögnuðr at verit , ok |>etta má sann- 
^liga heita dauðasvefn, er vðr höfum sofit, ok 
iorum til hölmsins 1 peir fara til hdlmains, ok 
kasta feldi undir f ætr sér. Kolr segir upp hóhn- 
göngulðg í miUum peirra^ ok skyldi hverr við 
leggja 20 merkr silfrs , skyldi petta hverr eigai 
sem sigr fengi. En er peir voru búnir, tekr 
Kolr til orða : Sturlaugr sveinn ! sýn mér sverð 
^itt , ^at er |>ú hefir ; hann gerir svá. Kolr 
litr í eggina^ ok rak við augun, ok mælti: eigi 
muntu mik með |>e8su sverSi sigra, far (ú heldr 
heim, segst yfirkominui enfá mér vopn 'þiUf 
okaend mér Asu hina fógm^ ok ség benni) at 



10 K. StU11LA17€8SA6A8TAAPSAMA. 609 

.'þú porir eigi a% ber^ast vi5 mik, eSr halda henni 

fjrir mér. Sturlaugr segir: [eigi sigrar 'þú 

mik með^ orðum einum, J^víat þú ert yiirkom- 

inn af hrœSslu, ok mun ^ér skamt tilílls dau8a« 

Kolr varð reiðr vi8| cr5 hans , ok mælti : pat 

skaltu finna, hinn vondi hundr ! at ek skal J>ér 

eigi pyrma $ pá kastar Sturlaugr pví sver^i , er 

hann haföi Kol sýnt, en tdk Vírfreyjunaut und<*> 

an feldi sínum, ok brá. Kolr mælti: hvaðan 

kom jþér Véfrejrjunautr, ok eigi munda ek á 

hólm við |)ik hafa gengit, hefSa ek þat viiati 

Sturlaugr svarar, {)at skiptir fiikengu, ok er 

}>ér illa farít, at |>ú hræðist fyrr enn {)örf ger- 

ist. pá hj<5 Sturlaugr til Kols, ok klauf skjöld* 

inn allan. Kolr h jó í mót, ok klauf hans skjöld 

i sama máta; pá hjó Sturlaugr í annat sinn til 

Kols utan á hjálminn , klauf hann allan, ok af 

vángafylluna,. ok svá á ðxlina, at iherðarblað- 

inu nam staðan Kolr stöð réttr, ok gaf sik 

eigi at, pá Ijdp at Hrdlfr nefja með kylfuna, 

ok rak á blúðrefilinn, svá at sverðit gekk niðr 

i búkinn , ok féll par Kolr , en Sturlaugr f^kk 

sigr, ok varð f rœgr af pessu verki. Reið Stur- 

laugr til Véfreyju, ok var kerlíng úti, ok fagn- 

aði vel Sturlaugi. par var fiá fyrir Svipuðr} 

}>ar ^voru f^eir um ndttina, ok lét kerlíng vel 

yfir pessu verki : ok er f>at satt, segir kerlíng, 

* ) feígum munni fleíprar þú nú , er þú þikíat mí [ÍMfa tígrV 
mik í, B. C. 

FORWALDAII SirHrit NaK DR L AKD A. 3 *$IirDI. Q Q 



610 Sturlaugssagastarfsama. 10-11 k: 

at sœl er Ása min, at hún á sKkan manni sem 
j^úert, ok mun pér háían af hefjast allhyggi- 
ligt ráð^ ef [>ú kðnt til at gœta, en par er ek 
hrædd umf hyersu ferr, en vilda ek at ]»er 
gengi vel | en eigi skal j)ér kerlíug pessi verri 
éan engin. Nú ríSr Sturlaugr burt til mdts 
við Hríng-jarl} tök hann blíðliga við|»éim öU- 
um^ ok varS'Asa fegin bónda 8Ínum« Pessi 
tiðiadi koma fyrir Harald konúng. Kondngr 
varS svipligr við penná atburð, sem síðar berr 
raunir á, en allir frðendr Sturlaugs |K$ttust hann 
or helju heimtan hafd« 

11« £inn dag sem Hríngr jarl Var á leiki 
með menn sína^ er léku fyrir jj^eim Hríng ok 
Sturlaugi^ I>á sáu peir riða mann af mörkimii 
i rauðum hesti at lieimi brynjaðr allr) hann 
var mikiU vexti^ hjálm á höfði| en girðr sverði, 
gullsmeltan skjöld á hlið^ ok spjdt^ i hendL 
Hann reið fyrir jarlf ok kvaddi hann vel ) hann 
tök ok honum i sama máta, spurði, hverr hann 
væi*i} hannsegir: övant er nafn mitt^ ek heiti 
Framar*, en við erum hálfbræðr^ Kolr enn 
krappi ok ek j en pat er mitt eyrindi híngat| at 
ek vil bjdða þir hdlmgöngU| Sturiaugrl Jiví 
ek vil eigi bera bröður minn í sjöði. Sturlaugr 
segir: til hdlmgöngu em ek albúinn, pegar 
|)ú vilty ok eptir iUan áttu at mæla, {>ar sem 
^olr var. Svá var þai^ segirFramari en pd var 

\ ') liöggfpjót^ B, C, G.' «) Frað'iiiar, B, C, G. *) hr^t, 
B, C. 



ÍIK. * STURIiAUGSSAGAStARFSAMAé 611 

hunamht íikyiár, bk vii ék ^ví l^erjast Við .f)ík^ 
J>ar et Kolt* féll öUstt- vii!i Gautelii, ^egar Itbt 
hávetriíid. SVá skal vérá^ stfgir StuHaugr. 
Ná feirr Frartiat Wiiat sitinar ^ 6n ^eir et*u ept- 
ir^ ok leið af siiiíiarit. Eina hdtt) er J>aú Ligu 
hæiii hvttu sintitv StUrlatigr ok Áisa) mælti 
JKsai er hólmgÁtigBí a Íiendi þet^ Stiirlaugr? 
Bégxt húxíi sVá er víst^ tegít hanil: eit hvert 
tÁ9 Iftggr |)d á itieð rúht bm |>etta? Áia fcégiri 
far þú ok fitmVéfteju^ fdstrtt tniná, ok haf 
hexíhat ráð Utii' |»fettá i Svá skal vera^ segit Stur^ 
kugi*a Uúúh hrt nú á fund Véfi*eyjU, vot 
kérlíug úii^ok Iðgtláði |>einl vél, ok erU Í>eii^ 
Jiai* um nóttiná. Unf morgininil ðpyri* Stur* 
laugf kei'líugu iráðs utti péttð. Kdrling mæltií 
Vi'^ hVeriiskaltU nú á hdlm gánga? Ft'amátheit'' 
irhattn) Ségii* Sturldugf^ bt-dðit* Kols krappa^ 
Kerlíng segir: d^ííkit menn^ sagði hdn, ök et 
{>dt iWtf at Í)ið skuluð bérá baiiáspjdt^ hvorf á 
móti öðfutii^ ^vlát Fi'amar er hitin vaskastimaír^ 
okaf hiiium beaitu sfettum^ én Kolr Var hinxl 
versti maSr^ ok prœla ^ttat^ ók s^U v^H sá^ 
er ^ví k^mi til löiðai*, at i>ið Væt'uð héldr.viniif 
erin fjaúdmenn^ ok kðun ek eigi til at lc^ggja, 
ok niuii htá at auðtiu með ykkri en lára skal 
Svipttðr^ fdstti iniiln, með þht. - Nú fará þeiif 
leiðar sinnar^ ök létta eigi fyrf^ euii i>eir íiomá 
austlr til Élfdr^ ok réið Frainar pá at ö'rum 
megiH) hittast |>eii'>ök fréttaðtalmðfeltra tiðinda, 

Qé|2 



612 StDRLAB09SAGASTAAFSAMA. 11-12 k. 

stfga af baki ^ tjalda hvorir búft mei^öðrumy ok 
sofa af nöttína. 

12. En um morgiaimi atanda f>eir upp 
snimma, ok fara til.hölmsins, ok setjast niir 
á lág eina. Framar mælti^ hvert viltu at viji 
reynum með okkru fyrr enn menn okkar? Stur* 
laugr mœlti : gott f^ikki mér* at hafa gaman af 
mönnum mínum. Hrólfr neí)a stöð upp', ok 
mælti: ek skai |>^r i mdt, Blámaðr! Hrolfrbjö 
sik til gltmu alljéttliga' $ síi^aa xáðast ^eárá, 
ok takast fángbrögt^um alldtejrkliga ^ ok var 
peirra atgángá bœði hörð ok.lSng) tnikiU var 
afismunr með peim^ |>víat Blámaðrinn máiti 
bera Hrölf i fángi sér, hvert er hann vildi. 
Berserkrinn vildi fœra Hrdlf J^ániðr^ hami kom 
pá jafnan fótum undir sik; pessi Blámaðr var 
mikill sem risi, en digr sem naut, blár sem 
hel; klær hafði hann sv& miklar, at -f)ær voru 
likari gammskldm' enn manna nöglum; núbar 
hann Hrdlf at láginni, ok viIdiBláma^rinn færa 
hann niðr á kylfuna^ en Hrdlfr istakk fdtum 
við svá fast, at peir hrukku irá i burt báðir, ok 
fcll Blámáðrinn á bak aptr, ok varð undir hon- 
um steinn, ok brotnaði hryggr hansy en Hrdlfc 
fjdp skjdtt á fœtr^ t)k Jþreif k}lfuna, ok lamdi 
filámanninn skjdlt til heljar, en Hrdlfr var 
allr blár ok bldðugr, ok rifit hold af beinum 

') ok mælti: hveri' skal mér imótíP JRliínia^r eínn sXúlF npp, 
6. t;. Ji, C. ^J hmin lag^i niOTr kylfuna Á ein« lag^ 6. v* lí, 
C *) jatnkömbuiii^ B, Cj rtrmirkióm, Cr» 



12^13 K. StCELAUGS SA6A STARFSAM A. 613 

hans. Sturlaugr pakkatSi'honum vel sfnQfram* 

göngu. Síðan* var sá maðr með Framari austan 

af SvíJ))dð, er.párðr hét, mikill maðr ok sterkrj 

honum í mót gekk Hrafn hrnn háfi, ok höfu 

peir 8itt einvígi með stdrum höggum, en svá 

lauk, at Hrafn fill fyrir pdrSi. * Nú gekkfram 

JÖkull, ok mœlti: hverr skal m^ i mdti? Maðr 

«td5 upp^ er Frosti hét, ok mœlti: mun eigi 

|>at makligasty at ek gángi pér i mdti y {>viat 

frostit herðir jökulinn. peir berjast lengi, f>ar 

til at Jökull féll fyrir Frosta, ok fidtti Sturlaugi 

mikiU skaði at um fdstbrœðr sína ; en pat var 

tilskilit , at engi skyldi öSrum Ji8 veita. Finnr 

einn var með Framari, ok var honum skipat i 

mdt Svipuðf jþeir gángastnú á mdti| okberjast 

hart ok titt, svá at eigi fékk auga áfest, ok 

hvergi kom sári á annan; en er J>eir iitu þar 

til i annat sinn, ^á voru peir ^egar horfuir} 

en par voru komnir hundar tveir, ok bitust 

ákafliga; ok er minnst varði , voru hundarnir' 

horfniry en nlenn heyrSu f lopdtupþ dlæti 

nokkur, ok Hta menn vii^^ ök sáu at ernir 

tveir flugust á iloptinu; ok {rifu.af hvorr ann«i 

ars fjaðrir með kldm ok' nefjúm, svá at hldðit 

féli á jörð; en svá lauk með peim, at anaar 

f éll .dauðr niðr á jörð , en annar fid i bratit y ok 

^ssn.ménn eigi> hvorr sá var' 

* 13. Framar mælti: nú er ráð, at við reyiif4 
im me$ okkuriý ibúinn em ek fiess^-segir 



I) rtfu^t iiPlMirirna 4iie#) 4?,*^.' 



♦. j » ' • 



.w. 



614 STURLAUG8ftAGA5TARFaAMA. 13 K. 

Sturlaqgr. Nd k^iB I>eir feldi uttdir fœtr sir. 
Sturlaugr 1>regðr j^ Véfreyjitnaut^ ei| er Fram- 
ar sá jættQi m9&Iti b^nu: hviiðaii kom ]>ér 
Véfreyíunautr? S^urlaugr segir ; hirðtu éldrí, 
hvQ^an h^nu kom. Framar mælti : eigi muQcla 
ek hafa gengit á hölm vi8 I>ikt ef ek hefiii 
petta vitat, ei| |i<5 fékk (ek) e}gi fyrr «eðru í 
mitt br)(S6tf Framar segir upp holmgönga- 
Jög, pk 4 Sturl^ugr at böggvii fyrri; haQnbjii 
til FrQiiiarS| ok i hjáltp hans^ ok af hjálmin- 

um» |Hit er n^m^ ok fivá í skjöldipn, ol^ klauf 

hanii alUki niðr í sporSy sv& fit i jörðu |iam 
stafiar, en bl({8re£ilUna u^fn brínguiia í gegn- 
um bi^nju^a^ ok í bniniua) ok hljdp í beipiti 
6k ratia j>egi^r bldð í augun, svá at hr.nn sá 
eigi^ ok parmeS bl^str mikiU. Framar bi<( 
fjÁ til Sturlaugs, ok klauf i5k)tild hf^ns ^llan. 
Sturlaugr bjd þi ti} Framars { annat sinn, ok 
fdr 4 sömu }eiiy ok var Framnr f^á dyígr. 
yi^ni\ setr sik þú iiiðr, qk m^ltit pú h?fif ^ 
he^zta l^egi dvin f he|idi fíér,^ fvíat sverð Jþitt 
ftr fuUt af eitri ok ilUku, ok högg af mér 
höfuðjt sem fyr^t, |>v(at eK yil ^igi lifi^ vi6 
haruikvœli. Sturlaugr mo^lti ; yiltu ]>iggja Uf 
fkfmér? Framar segir : gott f>ikki mér at |)iggja 
llf af f>ér, en fyrirkomit gerist nú líf mitt 
peÍF flytji^ hann utau or eyjuqni, ok inn í 
)iil(i sína^ ol^ erf>á ipínni yon n^aiius;. pk er 
tvá var kQUiit, |>á heyrir \\% dunr miKlar, en 
er !Ít var komit, |>á var [)ar konun Vcfreyja í 



13h14K. STnALAU6S3A6AdTAR7SAMA, 615 

Tagni) ok spurSii bversu (eim færi at; f>eir 

sv^ra, at Framar var komÍQa at dauða* ^ Kerl* 

íag segir: berið haQQ úi híagat! eigi er und- 

ir pv|, hvar hann áeyvi svá var gert> sem 

húa bað. Sturlaugr mœltíi viltu láta fara ' 

nieS pér fleiri mean. Eigi vil ek pat^ segir 

kerlíngy ek er vel íœr ein, segir húaj ekr 

kerling Framari af stað, en ^eir sitja eptir, 

li'ðr nöttin} en um morgininn býr Sturlaugr 

ferS sína. Frosti gengr at Sturlaugii ok mœlti : 

gjarna vilda ek vera i ferS með |»ér ok pia- 

um fóstbræSrum, Sturlaugr mælti; ek œtla 

vel goldit fyrir Jökul, {>ar }>ú kemr í staöinn. 

Nú gjörist hann fdstbrd^r SturlaugS} ríKa sí5- 

an í faurtu, ok léttu eigi fyrr, enn peir komu 

til V^freyju} ok er |>eir koma par, eru I>eir 

Svipuðr ok Framar albeilir báðiri voru peir 

par'um ndttina ( gd6u yíirlæti. Um morgin- 

inn tók Véireyja til orða: |>at vilda ek, Stur- 

laugr minn! at pið Framar svœrust i fdstbræSra- 

l^g9 W hann er hinn fræknasti maðr fyrir 

allra lutá ^akir. Sturlaugr svarar: pú skalt 

ráða, kerlíng! patmun mér beztu gegna. Ná 

sverjast |)eir í fástbrœðralag , Sturlaugr ok 

Framar, ok skal hvorr hefna annarS| sem ^eir 

séu skilbornir br«eðr. 

14. Eptir |»at riða peir í burt) til pess er 
peir koma nær bygðum Hríngs jarlsj pikkir 
|>ei;n kynli^a viðyinda} höUin er öU J»akin 
mönnum ; |»ar var j^ komina Haraldr konúngr 



616 StURLAD€8 SAGA STA&FSAHA* léK. 

Ti8 4 hundrui^ inanna y ok œtlaSi at brenna inm 
Hring jarli ok A6u hina fögru, dóttur hans^ 
8já nú at logi leikr um allt, ok brennir Haraldr 
konúngr bæinn allan. pá sáu peir Sturlaugr, 
hvar menn gánga nevan or íörðu í rjöðri einu, 
ok |)ijngat SDÚa peir^ kenna at |)ar er kominn 
•Hríngr jarl me6 alla slna hirð j ok par var Ása 
bin fagra með honum} varð Jþar fagnaðarfundr 
með I>eim öllum ; ok eptir petta ríða peir aU*> 
ir á fund konúngs , par er hann var at brenn* 
unni} peir voru alvopnaðiry ok hestar |>eirra 
brynjaðir« Sturlaugr segir pá : heldr finuumst 
TÍ& nú hér ^ konúngr I enn í hafinu | en illa 
ferr pér, |>viat ^ú ert bœði huglaus ok lymskr'. 
Konúngr svarar : eigi hirði ek um iUmœli |»{n, 
en pat er per at segja , Sturlaugr! at pú skalt 
aldri óhrœddr vera hér i landi, nema |>ú f»rir 
mér Úrarhorn pat ^ er ek týhda forðum , en 
nafn mun ek gefa pér með sendiförinni , skaltu 
heita Sturlaugr hinn starfsami, |>at mun við 
f>ik festast, pvi [hér ofaná^ mun yðr [starfs 
auðit' fdstbræðrum verða, á meðan |>ér lifiðy 
ef |>ér komið aptr or pessari för| sem eigi 
skyldi vera. Sturlaugr segir: hvert', skal ek 
eptir |>ví leita? Konúngr segir:. hygg pú sjáUr 
fy rir |>ví ! Sturlaugr segir : öfaUit er, at ek farí 
sendiför pína, seg)rhann, en aUthvat þú J)ikkist 
|>úngt'^ fyrir núk leggja, {>á skal ek Ufi^u voga. 

») svikuU ok h'ágUáud'r, B, C; heimskr, G. ^J iafnim, ^, 



14-15 K*3tÐRLAO€8^A6A8TARF8AH.A% 617 



R&ð konúngr eigi þrí tU bardaga við.fáv at 
honum pdtti flokkr |>eirra fóstbræðra barðsnú^* 
inn bœði í afli ok herklæðum; báðu l^vorigir 
aðra vel lifa, ok skildu viðfiyá búit. .Sturlaugr 
ok |»aa öU saman riðu norðr til Naumudala^ ok 
sátu Jþar um vetrinn. 

15. Ok einn dag kom Asa at .máli viS 
Sturlaug^ ok mæhi: er sendiíör á hendi j^éx? 
eatt er |>at, segir hann, eðr hvert rá& leggp,^ú. 
á með mér , h vert ek skal leáta at |>essu horni* 
Asa segir: £inn VéfreyjUy fóstru mínai'ok haf. 
hennar ráð ! Ok pegar eptir annan dag bjögg* 
ustpeir heiman, ok ric^u til Véfreyju, ok er 
hún úti , . ok fagnar peim vel , ok eru j^eir par 
um ndttina, en um morgininn mœlti Sturlaugr 
til Véfreyju : hvat kantu at segja mér af horni 
pvi, er Urarhorn heitin Kerling mœlti: pat 
er bæði ek kann j>ar eigi frá segja , enda vil ek 
eigi. Sturlaugr mœlti: veiztu nokkurn pann^ 
er "þeLt' kunni frjá at segja , pviat ek vUdi pat 
gí arnan vita. Véfreyja segir : Járngerðr heitir 
kona, ok er systir mín, far til hennar, ok vit, 
hvat hún heiir at segja ! peir riða nú; á brott> 
ok létta eigi fyrr sinni ferð, enn ^eir koma 
'þat sem. Járngerðr á fyriratráðai eru |>ar um 
ndttinat Sturlaugr spurði Járngerði, hvert 
húnkynniat.segja frá Urarhorni. HiÍQsegir: 
l^ kann ek eigi frá at &«g)aie;én veií^e^.ikona* 
pá, er vit^ .mun. Sturlaugr spur^jt- hver sú, 
væri. Snœlaug heitir systir iníui^ hann á firdy r 



618 STU&LAU6SSA6AðTj[LRFdAMA. 15-16 K. 

» 

konúhgr á HundfngjalandS ^ en yðr ér eigi f ært 
at fara |>ángat| pví til niikils mun ver5a sá 
ferS um j^t er Þ^r komið aptr} ríða peir föst- 
brœðr heim at svá fregnuSu. 

16, þat er pessu ne^st at segja , at Stur'- 
laugr býr fer5 sina litlu sfðar , ok (eir-allir ftfst- 
brœðrt iok hafa hundrað manna, ok eitt skip. 
Sturlaugr ma^lti við Hríng jarl, ok sv& föður 
sinni biðr I»á sjá fyrir ráði Asu, meðan hann 
er burt| ok gdzi' hans öUu þvf sem eptir var. 
Nii sigla peir norðr fyrir Hálogaland ok Finn- 
mork ok Vassnesi ok inn á Austrvík^, ok kasta 
atkerumi okliggja|»ar um nóttinai ok bjögg- 
ust um } eptir J>at hlutá peir um vökU| ok hlaut 
Aki at vaka hinn fyrsta priðjúng nœtry en 
Framar annaui en Sturlaugr hinn siðsta. Ok 
er menn voru sofnaðir á skipinu alliri nema 
Akl| tdk hann bát, ok rœr með landi fram út 
með nesiau} hann heyrir at geqgit er uppi 
i grjötinu} Aki tók þá til orða ok mœlti: 
hvert skal ek hér heilsa karlmanni eðr konu? 
j^á var honumsvarat: vfst er|>etta kona. Hvat 
heitir J»ú| drds? segir Aki. Ek.heiti Torfa% 
segir húui eða hverr er A bátnum? aegir hún. 
Aki heitir sá| segir hann. Eigi mun Aki 
Jfirngerðarson hér kominui segir bún? sá er 
maðrinu sami| segir hann. Viltu eiga kaup 
tið mik| Aki mina? segir hdn? tivert er kaiip 
]^at? aegir hann. pat at pá flytir mik til eyjar 

m 

•) Wi, JB, C, %) T*íw VanuTÍk, B; Yaivik, C; OUli- 
▼ík, Cf, J) þannig B, Cj Totflja, -#, G. 



16 K. . SrmLAUGSSAGASTARFSAMA. 619 

« 

peirrar, et hér er skamt frá landi} par heEír 
látizt faðir minn fri tniklu fie, ea véf erum 3 
systr, ok eigum arfi at skipta með oss} vildi 
ek fyrri koma ^nn {>«Br, mun ek gefs^ pér tveggja 
dœgra byr, þá er bezt kemr TÍð, Sv|i skal vera, 
segir Aki* Nú stígp hún úXá bátinn, en hann 
réri út á suhdit, ok er hann hefir skamtröit^ 
tök hún til orða : ná mA ek v^l vaða til lands, 
én pi^ far heiU ok bappadriúgr', ok skal ek vel 
efna vi5 ]>ik^ Nú styitir Ivíu upp skinnkyrtil« 
inn, ok stfgr fyrir borð. Aki réri eptir Jtat til 
skips, ok vekr upp Framar, en leggst niðr síálfr^ 
ok sofnar skjott* f'ramai' siígr i bátinn, ol; 
rœr út mei nesinu. Haqa heyfir i gr)6tinU| 
«t gengit er í f jörimni, Framar m^^lti : hvert^ 
er karlmaðr eðr konii Jl landi? ]^á var svarat: 
eflaust er þeH^ kona. Hvat heitir ])ú Jún fagrci 
ok fés^ela? segir hann! (lildr heiti ek| s^gir 
hún, oK hvat h^itir pú , piltr minn? kvað húu^ 
Framftr heiti ek, segir hann. Eigi niua b^r 
kominn FramaF, brdSir Kols ens krappa, ^^g- 
ir bún, Sá er maðrinný segir hann. Qlikír 
tveir, segir hún; ek vilda eiga kaup við |>ik| 
segir hún. Hvernin er kaupi Jví hátti^t? segir 
Framar, Hún segir: pti skalt flytja mik til 
eyjarinnar hér er nœst4a'ndi) |iar befir andazt 
faðir minn frá miklu fé| en vir erum systr 3 
at taka arf, en ek mun ^fskipt, pf ek kem 
síðar, segirhúu. Fri^mar segir: viltu ^á gefc^ 



1 

620 STURIiAneflSAGASTARirSAHA. 16 L 

siér.tiíéggiá dœgra.byr? pat skal rera, aegir 
hátu Nú ferr hún í bátinn, ok pótti honum 
mrit tnjök siga bátrinn, er hún kom fitá. Hún 
xnælti : viltu at ek rdi meS pér? Eigi eru pau 
efni í 9 segir Framari en er eptir var friSjúngr 
tundSy pá tdk hún til orðá: eigi parftu nú 
lengra út atflytja mik, eru nú }>eir éinir álar 
tillandS) at ek get vel vaðit; hiín sth þá fyrir 
bor^, ok d(S 8vá til eyjarinnar. En Framar fór 
aptr til skips, ok vekr upp Sturlaug. Hann 
sprettr skjdtt á fœtr^ en Framar leggst til s vef ns. 
Sturlaugr stígr á bátinn, ok rœr fram ineð nes- 
imiv ok er hann kemr norðr um nesit, heyrir 
hann^ at gengit er uppi í grjdtinu, ok sér at 
eldr hrýtr or grjdtinu undan pessu kvikindi; 
pat heíir í hendi atgeir' einn ; |>at |>dtti hon* 
um sem |)at mundi eigi al|>ýðu' vopn vera^ er 
petta skripi berr. Sturlaugr * spyrr : hvert á 
ek her at heilsa, konu eða karlmánni? Hún 
segir : [veiztu eigi, hvat pú sér ; kona er |>ettay 
segir hún, eða hvat heitir f>ú? Sturlaugr 
heiti ek, segir hann. Hvaðan ertu kominn, 
éðr hvert ætlar |>ú, Sturlaúgr hinn starfsami ? 
segir hún, en^ Hornnefja-^ heiti ek^ segir 
hán. Hvat er manna með f>ér? kvað hún| eðr 
er Hrdlfr neíja nokkut xheð f>ér? svá.er.mér sagt, 

* »; áJdgcir, 1/5 arngeir, G. * ^) alþ/á^llgt, BfCy G. •) all- 
lueimskr gMpr (óglöggþekkiun , . Gy, er ^yþú'.; ' ^segtit hi&n \ er þú 
vewt figií hvort jþu.sér úngar meyjar e^a Iwatliiienn* StiirlaMgr 
Biælti: Lrilt lieitir þú Ijútan? U^ C. -*) llrJueíjn, (IIrúUieíj»Jr&- 



ICIS. .ETIiRLAI7GSSA«A9TA]iPaAMA. 621 



sagfii : hi&n 9 . at. bann tó.;[mikit maiinVal^ ok 
hrer)u kÝi^indi fljötati^*; r Milut er tíl Jwas 
hœft, segir hami. páecu brögS í, aeginhiSn) 
vjUu eigalcaup Tið mik? hverju viltu kaupa? 
segir hanii*.i.£k vil at|yú koinir Hrdlfi nefju til 
(bin, aváat ek megi s)á belvðxt hans okjfirlhi, 
pvíat m&r er mikit sagt-af hans. andlits íegurð| 
mun ek gefa.{»éF til gdp^. fienna , er ;ék hefiLi 
hendi ntér^ . en pat er einn* atgeir. Stuclaugc 
Siegir: hvat prý6ir gríp penna, er pú býðr tnén? 
Hún mæUi : i^n^ bítr^t pat honunl er högg^ 
YÍt tily >hánn tnú tera fvá -litilly at þú. mátt 
mita honum í klœði þínn Mxa dragnál^, ^ar 
múntuthvedrgi. komu^i at |»ér mun eigi hœgt 
veita .at Vinná túéb honum^ Uvat J)ik giniir^' 'ok 
{>örf geríst. . SCurlaugi^ segir: pá mlintim við 
kaupast vi8. . Sturlaugr. för. nú til föstbrsetra 
sinua, ök. ivekr upp Hrdlf nefju., ok biðr hann 
fara með sér, peir fara nú burt á bergit , |>ar 
sem kella var undir niðri^ Hrdlfr sezt á fram^ 
anvert bergit^ ok lætr.siga fætr fram. ;. Hann 
var svá^ búinn, at hann var í geitbjálfa loðnum^ 
ok digr kálisbelgr á höfci honum, ok stdð 
upp ró/ánn pr. mið)u höfói^ en ketil hrím var 
núit' Vim andlit hans allt^y. ok skotit' kefli i 
munninn^ svá at stdrar kúlur voru útaf kinn-* 
unumý uxahocn eitt hafði haon í [hendi sjinni% 

• ) hverjiim manoi nefljótarí (nefstœrrí, C) y 'B , C, G. *) 
þanníg fiín\ ái^rum tly A. ^} þanwg B, C\ mikit, Áy G. ^) 
eti 6iiiíít um kTurmujtum, 6. v. B, G. '} í euiii sitt, Bf C 



622 StURLAOGS SAX: A 8t ARPSAMA. 16 K. 

iTÍnsbelg' liafSi liaiiii 4 hirdhitn fæti^ dc er 
hann var stá biíiiKh, (á ]>ötti liaíiii eigi at öllu 
s)áligf, ^at eir fattiiti Mt á berginUf ok gapti við 
tánglitiu, |>víát |>at skeiu glatt* Eptir petta 
fór Sturlaugr til fuádat við tíornneQu, hún 
fagnat faonum vel^ ok mftlti^^ bvai!er Hrölfr 
ne^a? StuTlaugr mœlti! líttii faér uppá beigtt, 
öksjáy favar hann ^itrt húti Stiaifast við fast, 
ok aér ^ hvar hanti éir kömitm* Hún heldr \i 
hendi fyrir titigat, ok hyggr ai vandliga^ ok 
mæíti! ^at er ^ satiat segjáf aegir hún, at 
allgerfiligr er maðtínn « ok hefit eigi ofaögum 
trerit fMsagt pessum tnanni, er svá ef tíguligr^ 
[Ná ^rútnar hdn i Vetti in)ök\ ðí&in teigir 
kella 6ik itpp í bergit^ ok j^dttist aldri geta 
hanii fuUkomliga Sið ^ ^ar ef hatiu Vár. Eigi 
kann ek hér ötmur. Ummæli at hafa , enn œíf 
^ pætti sú kona sæl ^ er |>enna mann hlyti. pá 
sér Sturlaugif, at hán muiii fá prifít í fætr hon^ 
um^ ok viU eigi j^esS b(ðA, ok hle^rpr oi* b'át- 
inum utan^ ok á einn stein^ ok leggr at henni 
meS atgeirnumi svá sttfð i gegnum hana. HiiH 
lét. |>á fallast á hann ofan, ok för hann þegar 
í kaf| ok kafaði út und^n henni, en bátnum 
hvolf&i. Hún lét |>ar líf sitt ^ en hann téttir 
bátinn; íeira J^eir aptr við svá báit til félaga 
sinna 5 ok segja |>eim 1 hversu farit hefin peir 
láu vel yfir. 

• •) sínn kál&elg, (Íclg, i^, lí, tt ^) /urlígf, «, t* ^J 
tanni^ B, C; Inér tr baiin fi(f t&xí Injök til| jL 



17 K« Stxjklaugssagastarfsaiia. 623 

17. Eptir (etta rennt á blásandi hyt fyrir 
fietiú) ok sigla pá jþar til et jþeir sjá laniL pat 
vat mjötk skcjgi raxit ; par Vdt einH leyniíjörðry 
er f>eir komu át, ok sigldu Jieir inn eptit firð- 
inuro , ok lögðu i einn leynivog , ok kastá at« 
kerum. pa var sóí 1 8Uðrí| ok gengu |»eir á 
lánd. Sturlaugt spurj^i: hvert land œtli pét 
petta, et vét erum við komnir? í*ramar segir: 
HundíngjalandatfrásöguKoIs^ brdðut míns, ok 
munum vét á land gánga f»rír| Sturlaugt^ Áíif 
ok ek, en fiér skuluð biða vor hét^ fiar til et 
(riSja $dl et af himtli ; en ef vét komum ^á 
eigi aptt, jþá hljdti |>ét at sjá táð fyrit yðr« 
Peir gánga nú á land^ ok i einu skóg ^ykkvan, 
ok merkja á eikum^ hvat peit farai ok um 
siðir koma {>eir fram ot skdginum^ ok sjá mörg 
ok stdr hiruði botgir ok kastala^ peit sjá eina 
horg ok höU miklu meiri enu aðra} ^ngat 
fdru "þeit^ ok stdðu menu i dytuui^ ok vat haka 
peirra gtdin í bríngunðj peir gjölltusem hund- 
ar I pdttust jþeir nú vita $ hvat þeit voru komn-* 
ir. peir bönnuíiu jþeim inngöngu. Sturlaugt 
brá Hornnef)unaut, ok böggr duravörðinn í 
tvent, en fdstbrffiðt hans drepa annan. Eptit 
])at gengu ^eir í höllina^ ok standa á utanvetðu 
hallargólfi. Akisér, hvar konur sitja á palli; 
ein af |>eim var auðkend, þvi hún vat miklu 
fegri enn aðrat. Ákí keunit f^essa kdnU| at 
frásögn mdður sinnat^ gengt at pallinum^ ok 
uppá skörinaf ok leggt báðat hendr um háli 



y 



624 STt>RLAU66SA^ASTAKMAMA.' 17K, 

lienni, ok mœlti : •æly frændkona ! segir hann. 
Hún t<{k kveSju faans,' ÓK hvarf til hans. Hund- 
rflfr konúngr sér petta ^ 'ok br^Sr eigi vel viíS, 
pvíat hann mátti eigi sjá, at menn horfðu* á 
drottningu hans; nú má œtla, hversu grímt 
houum mundií hugy ereinn útlendr maðrhljdp 
á háls benni, ok kysti hana fyrir augum hon- 
umy ok gjðrði slíkt ödedmi, hratt hann ná fratn 
borðum, ok kallar út hirðsveina, ok kváðu við 
lúðrar um öU strœti. Áki mœlti: hér er ek 
komínti i pinn fund, frœndkona! viida ek at 
}>ú ségðir mér.af Urarhorni, eðr hvert pat er 
át stekja. Hún mœlti: hverir eru þessir meniit 
|>eir sogðu nö.n sín. Hiin mœlti: illa er |)at, 
at fiér eruð h^r komnir, pvíat öUum yðr er 
ætlaðr dauði, ok |)arf pví eigi at segja yðr frá 
Úrarhorni. iíki mælti: |>ö at ver séim pegar 
drepnir^ f>á f>ikkir oss betr at vita it sanna, hvat 
})ú kant at segja oss frá horninu. Hún segir: 
pat er til máls at taka, at hof eitt stendr á Bjarma- 
landiy |>at er helgat pdr ok ÓSni, Frigg ok 
Freyju, gert með hagleik af dýrstum viðij dyr 
eru aðrar á hofinu or útnorðri, en aðrar or út- 
suðri) par inni er [pór einns, ^far er Úrar* 
horn ál)Orðifyrir honum^ fagurt at sjá semguU; 
en Sturlaugr einn skal í hofitgánga^ |>víat hon- 
um einum mun gœfa tilendast, ok skal hann 
|>ó cigi berum höndum* á horninu taka , pvlat 

') LyrfáTi, I?, C, G. *; Oáriim, G, þ^r ok Od-inii, B, C 
5) þeim, B, C. 



I STUALAITGSeAGASTARFSAMA. 625 

ftit ér fttUt «f ekri ok fjölkýngU en til lÍLÍb 
mun* yfir koma^ ef 'f»ví pér ertið altir réSniir- 
til datíðay ok w mikiU skaði at um slíka menn^ 
sVá vaskir seml^ér eruð^ fóðtbrœðr! Sturlaugr 
mælti: ]>at skulu f^eir finnaHundfngjar, um Jsat 
er vér erúm aUir faUnir, pdtt vðr séum fáir, 
at þeir skulu nokkurir rauSu snýta. Ok i þvl 
drífa j^eir iqn í höUina Hundíngjar aUir alvopn- 
aiSr^ ok sskjaatpeim karskliga^ enpeir verj* 
ast vel ok drengiUga ^ ok dreþa 30 manna, áét 
J^eir voru handteknir, ok voru f»eir flettir klœð-* 
um öllum nema línbrtfkum einum^ ok reknir 
út af hcUinni me% svipuni , ok stángaðir mett* 
spjötsoddumi ok keyr^ir út til skdgar. péir 
lcomu í rfdðr eitt^ par voru tveir steinar hoUr 
innán i peir voru látnir í hinn minna sieininni 
en hvelft yfir enum meira, ok Var J>eim œtV 
at at svelta par til> bana. Steinar ^ir^ er 
par voruy stöSu á höl* einum. • Nú gánga 
Hundíngjar i burtu, ok ^dttust -vel hafa hefnt 
sinnar * svívirðingar. Nú er ^r til máls at 
taka, at |>eir Sturlaugr voru í steininumi 
Sturlaugr mslti: hversu pikkiryðr nú komit 
vera. peir létu vel yfir^ á meSan peir væri 
aUir heiUr vel. Sturlaugr msslti: á hvevju 
stakst ek áðan par aptan ikálfann, |»á vi^r 
vorum fiettir klœðum. < Hann tdk til hendi 
sinni, ok fínnr par járn Iftit, sem* dragnál væri^ 

s) holknl, B; haulkiil, C ' 
FoBVAItBAll Sénvn NoHDRtAHDAi S Bivfit. H f ' 



/ 



626 STD«LAne$8A6A8TAtF$AMA. 17-18 E. 

ok var ^tta atgeir bam. Hanii mœlii pá| 
at hann skyldi yerða ^vá mikiU) at iionum 
vœri heegt at yinni^ meðy Jiat er hann þirfti) 
ok l^rátt varö hann svá mikiU » at hann höggr 
steininni ^r til er hann komst út^ ok jþeir all* 
ir, ok hlupu nú til filaga sinna, ok vaið ]>á 
fagnaðarfundr með peim. 

18» Búast ^eir nú í burt, ok flytjast út ept- 
ir firðiiium. Aki mtelti : Jiat œtla ek at mér 
•vœri eigi meiri j^örf byrjar enn nú. pá rennr 
^egar á blásand^ byc, ok siglá J>eir par til er peir 
koma við Bjarmalandi ok framai} at ánni Vínu. 
peir s)á á landit upp fyrir vestan ána^ atpar 
voru sléttir velUr, ok par var hof aUglæsiUgt, 
svá at Ijdma ^tti um alla vöUunai |)víat ]>at 
var með guÍU búit ok steinum, Sturlaugr 
mælti: ná skulum vér'snúa skipinu, ok skal 
skutstafn horfa at landi » ok einn strengr á 
landi, ef vér j^urfum skjdtt til at taka, ok 
hafaiorka útif ok verum búnir at öUuj ea 
vér skulum gánga á land, Framar ok ek. Ná 
gánga f>eir á land upp , ok Hrdlfr nef ja , ok 
fárn til ho&ins; ok er ^r komu at hofinu, 
var fiar sváháttat dyrum^ sem (eím varsagt; 
gánga fieir at dyrum peim , . sem or útnorðri 
á hofinu voru, (ví (œr einar voru opnarj J>á 
sáu I^eir, at fyrir innan pröskuldinn var gröf 
f(iU af eitri) ok jþamæst ein slá stór, ok feld 
[ofan ^yrir inngánginn', en i dyrunum var 

1} i o£ui iver^segg, Bf C; i Haiui smáTilegg at o£ui > 6» 



18 K. STnRLÁUGSBAGASTARFSÁMA. 627 

mdrat tnnhverfig gröOna/syá eigi skyldi spill- 
ast umblSnaðr af ofgángi eitrtins} ok svá sem . 
|>eir voru komnir at dyrum hofsíns, pá kemr 
Hrölfr nefja }>ar. Sturlaugr spurði, f>ví hann vœri 
J>arkominn>(hann sagði): ek vilda eigi fyrirmuna 
mér frœgð, at gánga í hofit með ]>ér. pest 
er eigi von^ segir Sturlaugr, elnn skal ek í 
hofit gánga. Fyrirmuna viltu mér frsgðinai 
segir Hrölfr. Eigi gengr mér pat til^ segir 
Sturlaugr. Hann lítr nú inn í hofit) ok sér^ 
hvar pór sitr allvöxtuligr' í öndvegi; frammi 
fyrir honum var eittfrábœrt borðmeðsilfri laug^ - 
at, ])ar sér hann at stendr Urarhornit frammi 
fyrir pdr* á borðinu, ]>at var svá fagurt, , sem á 
gull sæi, ok fuUt at eitri. TafIbor& ok tafl^ sá 
hann |>ar standa' hvorttveggja af lýsi gulli gert^ 
skínandi klæði ok gullhríngar Toru festir uppá 
steingr. 6(H kvenna voru inn í hofinu, ok 
var sú ein, er afbar öUum , hún var svá stpr 
sem risi, ok blá sem Hel, en digr sem meri% 
svarteygð^ ok svipuð iUa , |>ó' var sú kona vel 
búin; hún f>jóna&i fyrir borði. pá kvY>5u f>œr 
kveðlíng penna^ er pær sáu Sturlaug: 

Kominn er hér Sturlaugr 

hinn starfsámiy 

horn at sækja 

») iiUvcgligr, B, C. *)^. if. B, C. •) Langii, B^ C, G. 
♦) 30, B, C, G. í) naut, J?, C, Gi ^írlita mikil, h. v. B, . 
C ^) rrört til lýndar, Gi luiuuivíd', h, v. B, C, 

Rr 2 



C28 Stdrlaugssagastarfsama. iSK. 

ok hringa fjölda| 

hér er i f horni 
. ok at hofbldti^ 

guU ok gersixnar^ 

grimt er os8 1 hug. 
pá svaraM hofgyðjan, ok sagM: hann skal 
aldri með lifi á brott komast, ef ek má [ráða^ 
eðr minni trú eðr fyrirbö|ium fyrir koma^, 

(ok kvaS, : 

Hánti skal . í helju' 

. hvíldar njdta 

ok [margskonar 

meina biða'^; 

pá mun Sturlaugr 

hinn starfsami 

me5 góma knífum' 

[grafinn i stykki^. 
Eptir.petta býr Sturlaugr sik til inngöngU| 
fyrirbjdðandi sinum föstbraéSrum sér at fylgja^ 
en { hofínu stdðu hellur prjáry svá háfar at 
tdku undir bríngspalir, ok djúpar grafir fyrir 
innan í milli^ fullar af eitri? ok har var «at 
hlaupa inn yfirt áðr enn hann komst ]þángat| 

•) biisi al liöfíLWlí (böruðrbUt míkit, C), B, Cy G. «) 
minni ani fyrír bord' koma, By C* *) bömlu, G. ^) m. ni« 
kenna, B, C; med" konuarmi kn;^ttr vm verd'ai <?. ^) kreiii, 1/, 
Cy G, ^} grípinn i alokk, G, Ok ætlar bann sér ofdul , yre^ 
aæll karl , ok m^gu batt takft slikir <tt geysaat, ef bann byggr 
brtíá^i baugum rama y ed'a bann krepi (krefi) vængrinu, HrfWri' 
nefja, er þar bænigt b)a' bonum , ok er eigi þyngri enn balm- 
visk^ ok banu ætla ek i dug fyrir vist at snæð^a^ b, v. B^ C* 



18 K. Sturlaitgssagastarfsama. 629 

sem Urarhoxn stöit.' Ná befr Sturlaugr sik 
uppy ok stökkr innyfir allar hellurnar vel ok 
ir»kiliga, grípandi homit af borðinu með 
skyndi^ án nokkurs tálma, faafSi sik i burt 
aptr í veginn; hofgjðjan stendr hjá^ bólgin, 
ok heldr á saxi tvíeggjuSu, honum pikkir eldr 
brenna úr eggjum |)e8s$ hún grenjar illa á 
hann , ok nystir tennum á hann allgrimmligai 
en verðr hó bilt til hans at ráða; ok er Stur* 
laugt kemr at hellunum, sér hann at Hrdlfr 
nefja. hleypr inn yfír hellumar, snýr hann 
Jiá pángat at, er f»eir pdr ok Óðinn voru fyr- 
ir^ greip taflit ok steypir í kjöltu ser, ok 
hleypr fram eptir hoíinu} ok sir hann nú, 
hvar hofgyðjan hleypr eptir 8^r gnístandi) 
hann hleypr nú á hellurnar, ok ætlar út yfir, 
en hofgyðjan þrlfr í kyrtil hans, ok bregðr hon- 
um á lopt^ ok rekr niðr viS hellurnar, svá at 
pegar brotnar i honum hryggrinn, let Hrólfr 
nefja |»ar líf sitt með mikilli breysti. Eptii* 
Jxetta bleypr hofgyiíjan út^ ok œpir me5 svá 
miklum drum ok œslum ok <Sgn| at dverg- 
mála kvað í hverjum hamri ok púfu^ er ( 
nánd var. Hún sér mii, hvar Sturlaugr ferr, 
ok sækir eptir honum, ok leggr at lionum; 
hann verstvel með [stdrri hreysti' ok kænsku; 
ok parnæst sér Sturlaugr, hvar maðr ferr or 
skóginum, annar ok hinn f>riði, ok þvinæst 

■jlila okj //, C, ^)liolUiiii ok liæíTum, C; liuíluiii ok Loia<^- 

UUIy IS, O, ^) kuVlclbÍf Uy C\ G« 



630 StURLAUGS SAGA STA1F5AJWA, 18-19 K» 

koma menn or öllum áttum* Sturlaugr hopar 
undan, en hún-sœkir at með {kví meiriíllsku, 
sem hún sht mennina fleiri atdrffa. Hann 
hleypr nú at henni með Hornnefjunaut, ok 
rekr á hana miðja, svk at oddrinn sttfð iSt um 
herSarnar^ h^n bn^gSr viS svá fast^ at hann 
lœtr lausan atgeirinn, ok dvelst hannþar eptir, 
en hún fœr |>egar bana$ Sturláugrhleyprnú á 
skiji útj ok höggr ^egar strengin^, en Bjarínar 
leggja at með magni á skipum at skipi Stur* 
laugs. Framar mœlti pá: ]>at mæli ek um^ 
at ná komi byr sái er Grímhildr^ hét mér} 
ok Jþegar rann á blásandi byr, svá at stóð á 
hverjum.streng9 ok sigla á burt, en Bjarmar 
hcldu eptir, á meðan f»eir*máttU| svá atauma 
xak undan fyrir ofveðriy en aumir létust fyrir 
vopnum, jþöttust jþeir gdðu bœttir, er aptr 
komust. 

19. En |»eír Sturlaugr sigla nú i haC 
Ekki er nú getit um ferðir Jieirra, fyrr enn 
peir koma við V^rmaland, lögðu at landi, ok 
spurSu líðinda. peim var sagt at Hríngr jarl 
var farinn or landi til Svípjóðar. Síðan fara 
])éir á fund Haralds konúngs, komu i höll, 
ok gengu fyrir konúng, ok kvöddu hann. 
Sturlaugr stdð fyrir konúngi^ ok hélt á'Úrar- 
horni. Konúngr sat 1 hásæti'sínu, bölginn 
af reiðii svá.hannmátti eigi orð mæla. Stur- 

laugr segir: nú em ek aptrkominn, konúngr! 

--- 

') en aáfrir forka út, 2S, C- ^) HiímLildr,' B, C, Ilfldr, G. 



ia-SÐIIU STURLA-UGðSAGA ðTAttPSAMA., 63 1 



or j^Msari tenðifitr* » (^ ]^ éBtlaðir éigi y 6k 
tínahn ]Mit «ántia^ ok tak bér við horni pví, er 
ek Jer með. KoniSngr svarar engu^ ok hélt 
«t aér böndunu Sturlaugr kastar pá hominu 
á natir konúngii ,^á at pegar stökk blöS or 
nftaum hant| ok brotnuðu Qdrar tennr or 
höfði honuai« Eptir ]>etta fdr Sturláugr austr ^ 
til Sriþ]óteít, ok fann par Hríngy mág ainny 
ok'Asu, konu sínai ok fö^ur sinn, í J^nn 
t{$ rut sá konúngr í Svíaríkii er íngifreyr^ 
•faét. Sturlaugr tók landvöra fyrir riki hanSj, 
44c ^eir fóstbr«Sr alliri ok heríuðu víSa um 
)önd| ok fengu jafnan sigri hvar j^eir komU| 
ok gékk ^etta 12 vetn pá gaf íngifreyr kon- 
úngr Sturlaugi konúngs nafn ok miktt riki 
^ar með séri en j^eir ftSstbrœðr höfðu land- 
vðrn, 

20. Á einusinni lýsir Sturlaugr pvíiyfiri 
at hann viU til Bjarmalandsi ok safhar hann 
at thr liði miklu i ök komu ^á til hans fdst- 
brœðr hans. Ok frá peirra f?rð er eigi sagt, 
fyrr enn (eir koma til BjarmalandS| ok brenna 
|>ar allt ok bræla% sem peirmega} þeirgerðu 
hvert illvirki at öðru. Böndölir^i konúngr 
Bjarmalands | varð varr við f>etta i ok saf nar 
I»egar liði| ok verðr heldr liöfári ok jþegar |>eir 
fundust, slaér par-pegar í harðasta bardaga; 

par miStri sjá marga jþykkva skildi klofnai.en 

\' ■ 

») lor»cmliiig, B, C. ») YnRyifreyr, G;lngihr, C. ^) hilii, 



632 STUat AlÍGS SAGtAdTABmjklA. . >i Sfr S. 

Lvynjur höggtiar, faög^pjpt.i^ijMptuia^bv^ttni 
ok fiundr svterðin, éa aail'gap liQfu6iafi$cui; ál 
)ar5ar hniga } en svá lauk; þe^ari. or rosM 9 .at 
|»ar féll Röndólfr konúngr, okfafact liS'með 
honum. £n eptir petta yerk ii miklai:i«ggr 
Sturlaugr undir 8Ík allt Bj^rmali^idy fékkbaM 
ok náð aptr atgeirnum Ho'rnoefjunauli ok 
mörgum öðrum gdSum gripum} okerJieásUm 
hinum miklu störvirkjum var lokit ,' þá.œUr 
áði hann at h^fa her sinn til Hundíngjalands 
á hendr Uundíngja' konimgi. Epttr petU 
býr Sturlaugr ferð sína at nýju með her ^inn, 
ok er eigi afsagti fyrr enn hann kom á Hund- 
ingjaland, peir drepa menn, en taka fé^ 
(brenna) besi ok bygð alte, Jiar ^em peir 
koma. petta spyrr Hund^fr konúng^*;, ok 
safnar liði, ok ferr pegar í móti Sturla^igiý 
en I>egar |>eir finnastý slær pegar í bardaga 
^ieð J>eim meðhörðutá atgángi ok ^törum högg* 
um. Sturlaugr gengr opt í gtígnum fylkiogar 
J)eiiTa, hann hefir báí^ar hendr bidðugar til 
axla , greiðandi |>eim stdrlig liögg , svipandi^ 
mörgum hlfuðlausum til jarðar, ok (töku) 
íjaudr vi&^eim. pat er sagt, at Hunddlfr koo- 
úngr gengi vel fram. Sturlaugr sér at konúngr 
höggr merki hans niðr, |)etta eyrir honum iIU, 
ok veðr fram með brugðit saxit Véfre) junaut 
ok at Hunddlfí konúngi, ok.höggr til hans 
með svercinu í hjálminn, ok klauf hann all* 

•) UmiilólH, /J, C, 6. •) sieypaiidi, B, C, (r. 



an ettth^iiaiiin .:dk bi&kiitir fflr.:'br)m]im» - ol 
he«tinn sundr i miðjumiU ifcter&it liam á )örðu 
etðöbcý'^íob'ffsjði iSntrl^i|gns ok hAn$ fástbrœðr 
áuí.ilHiuMbgíay ok^dékk iSiubkugr.kon&ngr 
htgran úffeíhnhrnL^úr'fiU^nAmpíry ak Us&nm- 
Iðttgípáiflóie&tij^rfim, ér núlieígi áagt; icá ferð 
^rrá , ifyitr: enH-peir rkoltiu:Iheim í Svipyói. 

2íii : -Ea' (uiD. ' v^rÍQiii^^ttf .ha£5i. Storlaúgr 
'jöIaveizItj(,o^pk. bftufi %iti8[^i^Ur6tdcmeiini; .ok 
«r^eiinlvjtou,JcrC(iviii/r, ( ipNiifbinn iyissta °|t51á 
^ptan ; eliiði r&tHrlaugri App itíQÍk .mélti ; v f^t er 
.Tani«alliaíi'fmaa|iar| lat! ef^iQýili gleJ^r.nol^kucf 
iun. þ'^i«(^ilidie(ntiiiiaf(t smiifkbnwir, eru.j ná 
fikal heQa ^hS^mtr^^gi^ii oKn^x liÁii fjdti þvf 
mdtiyatíiekfkkAl yif)ii^^&ð; «f vhwríam vttHfti 
Úrairharn: M% uppvuf mt.ífyfiíf hM þriíi^. }qI^ 
eðr dfiyli^ jeSfi Þá;aten(fe:^raiii4r 'Mpp^j.ok 
aegisfe ^vi hqíiiay at Jbann'$ic9l!komiani,rekk}u 
íngibfjargar; i^ id^ittur íogvaíH;kekiúngs ]4 : G^jrðum 
austr > ok hioia Jcyst .hofa< iyrir.ihi^ •^iii}tt j41» 
éSr deyáa ellai Sigvatr hima œikli ,8.tfQ«gir 
Jyeta heity. at.'fylgja þ^'m fóatbrœ:ðrum^ hvert 
er þeir viljafara, eit k^íjaím^é N4 .^rreigi 
getit fleiri mannðl h^t^ti^ngmga i líik^nú jöl-^ 
in^ ok berr eigi til tí6inda,!en $ ptir veizluna 
iör hvétrr heim nfceð gQ^iQí.giðfum» pexs er 
^elit at Sturlaugr fór til.l V^freyju, ok |dk 
hdn vel viS honum. Hann ^egir henni heit- 
fitrengíag sína; hún lagði f>á holl.ráS tilj |>au 
sem síðar munu birtast} ferr Sturlangr •beim 



** 



634 STimUkllGMáLCASTAftSSáMJr: ZÍ-22K. 



|»a9ainy ok unfii rel viií dna féil} Ifia nú 
stundiri ok er alk fcyru 

22« pat var saigt) at einhvéra di^ kall- 
ar Sturlaugrtil ftfh jTróstá ^ ok talar.TÍS'hana: 
sendifor hefi ek j^íir'Mllat; V^am spuifi 
at) hver sú vœri;' ^ ^pú sk41t fára nor&r 
á Finnmörk^ bk^tkoáia kefli pessu i knc 
[ddttur 8nœs kowáo^gg^i Hann jácar ferftinai. 
Epttr j^tta býst Frostí á burt, ok [ferr ná í 
haf*. Hann kemV á Fiinfi6i&rk>' okfyrtr Sns 
konúng, ok heilaar 'ií; hana. Konibigr tókvel 
kveftjU'hanSi ok spyrr* hann at-nafaL Hana 
kveSst Géstr heiMr ek biðjti verft ek yðr, at 
'þéi: takið við nsér.'' ^ Kpnúngr kvéðst svá gera 
skjldi,^ hann Var fáskiptinn ok tf blntsamr um 
j^at sétn viðbar^ rar haiifl J^ar um vetrinn, ok var 
kdniiagi vel til hai»8r- Skamt £rá höllinni var 
skemtna ein , ok 2 skfðgarðar si^á^ háfiri at eigi 
kom&t yfrr utanfoglfljtigandi; jafnan sitrFrosti 
um skíðgarfiinnv ék vildi sj^ Mj5ll konúngs- 
ddttur, ok gat pat éldri leikit, líðr vetrinn, ok 
gertst eigi til tíSitada. Ok einn dág , er mena 
^voitt á leiki með kontSngi, gengr Frosti til sk{5- 
garSsins, ok tkt at opinn er skiðgarðrinn, ók svá 
skemman. Hann.gengr inúy ok sér at I>ar 
sitr kona á stóli, ok kembir 9ér meft gullkarabiy 
hárit lá á dýnunni hjá henni fagurt sem silki'. 

■ 

■ } Mjallar, dóttur l'iniinkomíiigð , C; ilÓMur koiuiiigíiiny, ^r 
5>n»kolh* heilír, Cr. *) tekr tór kiiti|miHiitið gerfi, C. ^j eír 
kj«boirí nykariiui^ 6« v. C 



22 K. STl7HLAU€SSAeA3TARF$AMA. 635 

Hann shr nÁ yfirlit hennairi ok |45ttÍ8t hann 
eigi hafá séð fegri konu enn ^essa. Hazm má tti 
eigi k}rrr yera^ er hann mátti eigi fram koma 

. 'þrler hann ▼ildi,^ tekr nú kefiitV ok kai^tar i 
lcnh hennar« Hán s|<5par frá sér hárfau, ok 
tekr keflit, ok litr á} ok er hún hafði álítit ok 
lesit, lítr bdn út til akiK^^rfisint, ok brostt^ 
ok pótti allvænliga *um j^at, sem á rar risttt 
keflinu{ komu ná pjdnustumeyjar hennar í 
skemmuna, en Gestr gekk i burt, ok beim 
til hallar , ok mátti hverki njöta svefns nét.mat- 
ar fyrir áhyggju peirri, er hann halii^.á feriS 
sinni. Ok er allir menn voru i avefni , var tekit 
á brjdsti Frosta; hann fylgir upp hendinni, 
Gullhringr féll frahi af handleggnum , hana 

^ atendr upp ^ ok gengr út. par ér pá M)öll kon^ 
úngsdóttir, ok mœlti: er ^at aatt, er riut er 
á keflit ? segir hún ; satt er pat | aegir hann. 
Hún mœlti : saman' kemr |>at með okkr Stur» 
laugi, pviat sá er engi malSr undir heims sdl- 
unni^ at mér iinnist meira til, vilda ék g}arnán . 
vera hans fri&la , ef faann vildi svá j istinda ek 
eigi spara alla bliðu honum at veita með faðm<- 
lögum ok hæverskligum blíðubrögðumi kpssum 
ok kærleikum. petta vill hann allt blíðliga 
piggja , segir hann , ef J^ú kemr til hans. Ertu 
pábúínn, Frosti! segirhún. Fyrir löngu em 
<ek all)úinn, segir.hann, Hdn gengr pá at 
hallardyrutn , ok hefir ^ar hokkurn fórmála, 
áðr hún iari i burt. Eptir ]þat fara t>au, ok 



I 
\ 



636 StDRIiAQ6S&4««1STASFSAMA. 22 k. 

gat Frðsti valla fylgt henni. HtSn mœlti : harSla 
seittfær ertu , - Fro$ti nrinn ! ok taktu undir belti 
mér; hann fiöuist vindfulhr verða, svá fdr hún 
faart^ ^ok er eigi éagt frá ferð ^eírra, fyrr enn 
|»au. komu í Svi|>}(55;. töku konur pá M]ó\\ 
komingsddttur til sín f skemmu, én Frosti fana 
SturJaugy ok segir honum frá férðum sínum, 
ok'svá sem pá er komit. Sturlaugr mœlti: nú 
er gengíha refr [or skörum' y skaltu nú drekka 
bruUaup til hennar, ok &ra i skrúSa níinn binn 
beata;. níiun hán hyggla ek si^ |iv{ vi5 erum 
ménn m)ök líkir at. öIIiíi. áliti. Frosti mælti: 
^£num ráðum öUum vil ek fram fara* pá segir 
Siurlaugi:: pat vil ek^ Frosti! pá ^ú kemr í 
sœng hjá MjöII kondngsddttur , at pú spyrir 
hana at, ðf hverjum rökum Úrarhorn sé komit, 
J^viat húa ein veit ]þa(, en ek mun standa undir 
t)áldinu , me^an |>ið talið petta. Hann kveðst 
svá gera skyldí« Ná gengr hann inni höUina 
mttð' fjðlda manns í fögrum skrdða, ok sezt í 
há&œti, ok œtla allir Sturlaug. Mjöll Iftr all- 
hýrfígatil brúðgumans^ ok hyggr allgott til 
ráftannaj líðr á kveldit^ þat til er þau koma í 
eina sæng. pá snýst brúðrin at bdnda sinum, 
ok talar allbliðliga við hann. Frosti segir til 
hennar: hversu pikkir pér sndi t ráði piau ? Nú 
{likki mér at dskum gánga, Sturlaugr minn! 
sejgir hún, eða {>ikki fiér eigi svá. Svá er mér 
ok einninn umgefit, segirhann, en einn er sá 

■ ) í sJloi', 2iy C',i kró, G. 



^ « 



22 K. StURLAUGSvSAGASTABFSAM^. 637 

t 

Iptr, er ek rilda at þú segSír m^c; hyerr er sá? 
segir hiiú) ]þat er með |>ví mdti, segir hanti, 
at heitstrengíng er á hendi.mér, at ek skylda 
vita, BÍ hverjum rökum Úrarhorn er komit* 
pat kann ek at segja ]»ér, segir hún j ar.par 
|>á fyrstfrá at segja^ at Haraldr konúngr faerj* 
a^i víða um Iðhd ^ ok fékk jafnan sigr , ]>ar sem 
hann kom, en jafnan kom hallœri mikitvíifa' 
um lönd^ ok mest á Bjarnpaland, svá at bœði 
eyddi fi ok mönnum. pá toku |>eir dýr eitt^ 
ok blötuðuy okkölluðu patUr, ]>atgapti á |>á 
kjaptinum , ok köstuSu |»eir bfán í pat gulli ok- 
sllfri, ok svá mögnuSu {>eir pat, at|>atvarS 
hverju dýri meinna ok verra, pat tók pá bœSi 
at eta menn ok fánaiS, ok allt braut f>at lindir 
sik, ok eyddi allt fyrir vestan óna Vínif , svá 
at ekkert kvikindi komst imdan. Engi var iá 
kappiy at f>yrði at gánga á mdti pessu dýri^ 
f>ar til at Haraldr konúngr frét^i ^essi tið* 
indi, ok pat at |>ar var févon mikil, ok heldr 
f>ángat með 3 ^hundruS skipa, ók'komu at Bjar* 
malandi. par bar svá til, at Haraldr kon- 
úugr sofnaði, kom at honum kona, ok lét 
heldr rikuliga j hún mœlti við konúnginn: hér 
liggr pú, ok œtlar at sigra dýr vort, er Ur 
heitin Konúngr mælti: hvert er heiti |tttt? 
Goðriðr, segir hún, ok er ek skamt á land 
upp, jen ef ^ú vilt m(n ráð hafa, pá skaUu 
fara á land upp á morgin með helmíng liSs 
|>ins, ^á muntu sjá dýritj f>at'mun óttast mann- / 



> I 



^^ _ 

638 S'fUELAUGSSAGASTARFSAMA. 22*23 K. 

fjSMana^ ok taka undan tll sjöfar, pá akaltu 
athlejpá öllum hinum hernum, ok bera at 
stortré, ok lemja |»at með; dýrit mua hlaupa 
undan útá sjóinn, {»á mun Goðríðr^ renna 
sér fyrir fiat, en I»at mun hneppa mik á kaf 
undir sik^ ok halda niðri) J>at mun eptir pat 
(dautt) uppkoma, J>á skaltu taka þat| en ek 
akal eiga kjörgrip af.dýrinu, en pat er horn 
er stendr fram 'or höfðinu. Svá skal vera, 
aegir konángr; lei5 af nöttin, ok allt för á 
aömu lei5, aem hún sagSi, at peir gátu unnit 
dýrit; ^á kom þar J>essi kona, ok tdk hora 
pettai f>at hitt sama sötti^ f>ú, Sturlaugr minn! 
til BJarmalands í hofit. Nú hef ek sagt f^ir, 
af hverjum rökum Urar^ora er' upprunnit. 
Hann segir : vel hefir ]»ú nú gert , segir hann, 
ok'eptir pat gengr Sturlaugr i burt| ok er 
nú eldr lagðr í skemmuna , ok brend at köld- 
um kolum Frosti ok MjöU ; Utu Jiau par svá 
Uf sitt; voru petta allt ráS V^freyiu, j^víat 
MjöU var avá fjölkunnig, at hún mundi þegar 
kastat hafa fjölkýngi einhverju á fiau Stur- 
laug, ok Véfreyju, ef hún hefði ^etta íyrir 
▼itat. 

23« pat er fiessu næst at segja, ai Stur- 
laugr konúngr ok Aki senda Sigvat hinn mikla 
[auatr til Gar6aríkís', at biðja íngib).argar kon- 

«) Gein^eid'r, B, C, G^ *) Testr tfl Gard'aríkiSy B; veslr 
tfl Geutlaadf, C,* vettt tÚ. Ganllaiida • fimd Ðagt Gautakopi- 



23 K.' STIZBLAfIfiSSA61^STABF8AMA« 63.9 

úngydcttturV/ Hc^na helirl&tkipi [okeplirj^t 
siglir hanu lil GButlands^. Honum ferr vél ok 
drengiliga^ unst hann kemr til Garðaríkis' ^ ok 
ferr á konúngs fund^ ok kveðr hann vel ok 
Tirðuliga« Koniíngr tók vel kveð)u hans, ok 
spyrr hverr hann vœri. Hann syarar: ek heiti 
Sigvatr^ ok er pat^yrindi'mitt, at biðja iugib)arg- 
ar, ddttur yðary til handa Aka, fdstbrdöur min- 
urn. Bæði er pat, segir konúngry at .^ér eruS 
miklir fyrir yðr^ föstbrœðr, enda |>ikkizt þir 
konúngum meiri, ok fiér œtlið at ek muni 
kasta svá út fb okkonunniy löndum ok pegn«- 
um 9 at gefa ^rælum Sturlaugs konúngs ddttur^ 
minay ok takið þá höndum^ ok skulu |>eir 
spenna^ hinn hœsta gálga. Sigvatr snaraðist 
út or höllinniy komst undan til skips, biðr sina 
menn ferðast skjdtt^ unst [>eir koma heim , t)k 
segja Sturlaugi, hvat tilbar i reisunni ; býst 
Sturlaugr nú skjdlt, ok Jieir fdstbræðr fylgja 
honumi ok fara vestr til Gautiands. Sturlaugr 
konúngr tdk Ðag konúng höndum, f>vi hann 
hafði eigi liðsafla á mdti "þeim^ ok gerði hon*, 
um 2 kosti, at hann skyldi gipta Áka döttur 
sina, eða deyja ella; en með |>vi at konúngr 
sir sik yfirkominn, |>á kaus hann at gipta Aka 
dóttur sina. Aki festir sér íngibjörgu , ok J>vi 
nœst var búit til veizlu ^ ok gekk Xki at eigi 
^ngibjörgu konúngsddttur, ok dvelst hann jþar 

>) tfl handa Aka, h. v. G. '^J v. i B. ^) Gantlands C ^) 
^róUf B, C; gifla, G. 



640 STUELAUGSSilðASTAllFIUlMA* 23-ð4K. 

ep(ir, ok ir hante -tín ^tdMri tt^iu ' ' Sitáii fór 
Sturlaugr heim í ríki sht,*ol mt um ísjru 

24* Nú er par til niáls at taka^ art Framar 
TÍU efna heitstrengíng sina^ bý^ hann nú ferð 
aina or landi, ok hefir 60 skipa^. ok ha]da í 
Austrv^gý ok herjuSu um sumarity .ok héldu 
herliði sinu til Aldeigjuborgar. par réðí fyrir 
fngrar konúngr; hann var vitr maðr, ok höfð- 
íngi mikiIL * íngigerfir^ hét ddttir hans, hún 
Tar hverri konu friðari at sjá j en* spök at viti| 
leknir göðri stfktu ok margir mann til faennar, 
]þegar jþeir purftu við græðslu. Svá er f r^sagt, 
at hún sjálf skyldi kjósa sér mann til eignar. 
Margir höfðingjar hðf ðu beðit hennary ok hafíi 
hún peim öllum með hœverskligum svörum 
fráyisat« Framar sendi menn sina til Aldeigju* 
borgar á fund íngvars lonúngs , at biðja.ddttur 
hans honum til handa. Konúngr segir peim 
orðum í mdti^ at hann mun j^ing stefna, ok 
biðr hann f»ar koma: ok skal hún sér sjálf mann 
kjösa. Framar dvelsc nú par^ til at kemr sá 
dagr^ er pingit skyldi vera, býr Framar sik meS 
öUum konúngsskráða , ok sœkir á þingit með 
mörgu liði. Hann lét setja stöl undir sik. 
íngvar kondngr kemr 'par með mörgu stör« 
menni. Konúngr spyrr: hver er sá maðr, er 
svá lœtr rlkugliga? ek heiti Snsekollr, segir 
hann^ kpminn pess eyrindis hingat til yðar, at 
bíðja döttur yðar. Konungr segir: hvar eru 

1) lugibjörg, B, C, G. ' • 



24-25 K.StURLJlUG8SAGA8TARP8AMA. 641 

lond f»ín ok pegnar^miktir f}árh1utir okfremdir. 
£k ætla b$eði fratna ok fjárhluti til þín sækjay. 
ef ek mæg)umst við fik, segir Framar. Kon* 
úngr segir: heGr pú eigi þat spurt^ at hún skal 
s]álf kjdsa sér mann? Heyrt hef ek |>at, segir 
hann. pá ér sendt eptir íngigerSi, ok erhún 
kom á |>íngit, kvaddi hún foður sinn; hann 

. tók henni vel ok viríuligaj biSli áttu hár at 
heilsa, ddttir, segir hann; hverr er sá? segir 
hún. SnækoUr heitir hann, segir konúngr. 
Svá má jafnt vera, segir hiin, ok gengr fyrir 
|)enna mann hinn mikla, ok horfir ú hann 
um hríS, ok mælti síðan brosandi: alldrengi* 
Irgr'maðr ertu, segir húu, enda ]>ikkir ytSr 
pat föstbræðrum^ at j^er þikkitt konúngum 
meiri at metorðum $ kenni ek j:ik gjörla, Fram!- 
ar! segir hún, ok |)arftu eigi at dyljast fyfu 
ir mér. Eptir "þat var slitit {linginu. 

25. Fór Framar til skips, ok halda út 
undir eyjar, pær er lágu næst landi. par _ 

' lét Framar tjalda yfir skipum sínum* S/ðan 
tók Framar sér kaupmanna gjörðS ol^ g^^g^ 
til hallar, ok biðr sér vetrvistar. Konángr 
veitir honum pat, ok er hann nefndr Gestr# 
Opt sat hann um at komast i skemmu kon- 
ijngsddttur, en pat gat hann aldri leikit. Sv& 
bar til einn dag, at hann gekk i burt frá höll<^ 
inni , ok eptir braut einní} hann heyrði manna 

»)) gci-fi, J5> P\ •knW'a, O, « 

FoRVAi/DAR 8(1nvR Nnnop.LA9fOA. 3 TSikdi. ^ ^ 



642 Sturlaugssagastarfsabia. 25 K. 

I 

mál niíiri i jöréitmi hjá s2fr$ hann sér jarð- 
hiiss muuna, ok gengr niðr, ok sér at J»ar 
eru seiðmenn prín Hann mœlti: þat er vel, 
at vér höfum hér f undizt 5 ek skal segja eptir 
yðr. peir segja! gjör eigi pat, Framar! ok 
munum vi8 tilvinna, J>at er 'þú vilt, ok meS 
hverju möti sem {>at er. pá svarar Framar: 
'þú skalt kasta manna l{k|>rá á mik| en ek 
skal pó {legar heiU » er ek viL Svá skal vera, 
segja I>eir5 ok er oss eigi fyrir pví at vinna 
petta til. pá snéru Jþeir um holdi hans öllu, 
svá hann var eigi nema hrufur ok prymlar 
einar á miUum' hæls ok hnak^á, ok hverfr 
hann í burt, ok til skemmu konúngsdöttur, 
ok seitist undir skíðgarðinn. Ingigerðr kon* 
úngsdöttir sendir skemmumey sina eina tii 
hallar, ok er hún sér f)enna hinnauma mann, 
snéri hdn aptr, segjandi konúngsddttur petta 
nm |>enna mann: ok mun hann purfa ^innar 
miskunnar* pœr.gánga til garðsins, ok horfði 
konúngsddttir á hann lengi, |>enna mann hinn 
vesæla^ -er {>œr höfðu engan hans líka scð, 
sökum sins kránkdæmis. Konúngsdöttir sagði: 
aumligr er sá maðr^ ok sdttligr mjök^ en þó 
muntu meira purfa við at hafa at vinna miky 
áðr enn |>ú fær mik svikit, J>víat kenna mun 
ek þik, Framar! meðan heil eru 1 {>ér augun 
bæðiy hverjum fyrnum sem þá slœr á ])ikf 
gengr hún til skemmu sinnar aptr, en Fram- 
ar ferr á burt til seiðmanna 9 ok taka peir 



25-26 K. SrURLAUGSSAGAStAtlFSÁMÍé 643 

af honum mein pat it illa ^ ferr bðnii í l^urt^ 
ok hirSir aldri hvat umlívír. 

26i Hann gengr til skdgar, ok fratn á 
brautina^ hann sér hvar rnaðr gengr á moti 
sér, mikiU Ve^cti, ök héldr háðum hOndum at 
kviðnum^ hann var i hrynju^ ok hjálm á 
höfði, en sverífetillíttn hekk við brjdstit fram- 
an. , par var kommn Guttormr^ fdsibrdðir 
hans; Varð |)ar íágnafundr meS þeím. Framat 
spyrr^ hvaðan hann var atkominn; hann lézt 
hafa bari2t við Snð&koll vikíng, kveðst haTa 
látit |>ar bæði menn ok fé^ en komizt sjálfr 
með sundi i burt^ ok spyrr hversu lángt ná 
er til skemmu konángsddttur* f*ramar segir : 
|)ángat er nú daggánga'. pat er harðla lángt^ 
segir Guttormr. Þramar segir: hversu loiigi 
hefir |)ú svá gengit Guttormr segir: tvo daga, 
áðr við fundumsi Framar mð^lti: mikill er 
munr hreysti okkar, ek ðyrgi eina jdmfrú) ok 
fæ hana eigi, ok hef ek ekki i nokkurn bar- 
daga ratat, en |)ú gengr, sem sjá má, at úti eru 
í f^ér'iðrin, én ek vilda, át |>ú ks^mir mer í 
skemmu hénnar ^ ef hdn taki við |>ér* Svá 
skal vera, ef ek má , segir Guttormr. t^ara |>eir 
nú pann sama veg, sem Framar hafði áðr farit, 
unst peir koma til skíðgarísins) ok er þá minni 
von manns^ Jar et Guttormr varj ok sem |)eir 
eru par komnir, ferr Framarí burt. í |>enna 

') <'*g>-g«ng«, B, C. 

S8 2 . 



644 StORLAUGS5AGASTARFSAMA. 26 K. 

tíma var einni sLemmumeyjuiim gengit út { 

gárSinn sinna eyrinda, ok leit |>enna mann, er 

Lítí lágu iðrin, ok géngr inn aptr í'skemmuna, 

pk segir konúngsddttur^ hversu sá maðr var 

kominn. Konúngsdöttir bregðr við skjdtt, ok 

J>ær 12 saman, koma at hurðinni^ sér 'nú kon- 

úngsddttir þenna mann hinn aumliga , ok 

hversu sárliga hann var útleikinn, at iðrin lágu 

úti; Húnspyrr hann at nafni. Hann kveðst 

Guttormr heita. Ertu fóstbröðir Sturlaugs kon* 

tíngs? segir hún. Sá er xnaðr hinn sami^ segir 

hann, ok vilda ek vera biðjandi, at {»ú veittir 

mérnokkura hjálp: Hún segir: hvat mun ek 

nær mega komast Sturlaugi, enn græSa fdst- 

brd^ur hans, en svík pú mik eigl! Eptir pát 

bera |>œr hann inn f skemmuna. Kondngsddtt- 

ir átti sér læknishús lítit , ok var .par harðla 

ununarsamt inni fyrir sjúkar mannskepnuri , 

at vera hjá mjiiktœku kvennfdlki ok meðaumk- 

unarsömu at lifa. Guttormr var í læknishúsi 

konúngsd(>ttur nokkura hríð, harðla vel hald- 

inviy var konijngsddttir par.sjálf lönguln me$ 

sinum skemmumeyjUm^ ok lœknaðí Guttorm 

með peirri list ok kænsku, sem hún ndgliga til- 

hafði, ok hafði margan ríkan ok fátækan, konur 

sem karla læknat ok heilbrygða gert. pat var 

einn dag , at konúngr sendi boð ddttur sinni, 

fdr hún, |)egar með skemmumeyjar sínar heim 

til hallarinnar, ok verör opin skemman eptir- 

^láiin^ en aptr skíðgarðrinn , en hliðit var eigi 



2ÍS-27K. Sturlaugssagastjlrfsama. 645 

læst. Frattiar sc&tir j^essii y ok kemr par Gutt- 

ormr, ok leiðir hanrt inn í skemmuna, ok 1 

Ið^knishúsít, ok ttendr |>ar undir tjaldínu; líðr 

á daginn , |)ar til konúngsddttir kemr í skemm* 

una, ók |»egar gengr hún til Guttorms, ok 

leysir til sáránna, ok voru' f>á mjök grdin: 

úti hefir |>ú verit i dag, segir konúngsddttiri 

ok muntu nii hafa svikit mik ; en er jþau tal* 

ast svá vif^y hleypr Framar fram undan tjald* 

inu, ok tekrannarri hendiundir höku henni, 

ok annarri undir hnakka, ok kystí hana einn 

koss. 'Hún varS vi& iUai ok biðr pá i burtu 

vera skjdtt: vil ek eigi at J>iS séuð hér drepnir 

fyrir augum mér, sem makligt væri; Gtitt- 

ÍDrmr heiir hér verit um hríð, ok nýtr hann 

Sturlaugs at pví, en œrit haii þér nnnit til lif- 

tjöns með pessu ykkar tiltœki, enmér er vel 

i pokka við Sturlaug sökum hans atgerfis. 

peir gánga nú svá sem him mælti; fdr Fram- 

ar |>egar í burtU) ok út til skipa sinna, ok 

halda nú til Sví^jdðar, ok segja Sturlaugi 

kontSngi svábúit sitt mál^ biðja hann nú lið^ 

semdar. " ' - 

27. Hann verðr vel við, ok lét safna liði 

um allt sitt riki^i ok búa skipaflota mikinn, 

8vá hann fær 3 hundruð skipa vel búin at 

öllum kostum; halda.síðan til Garðarikis með 

mikilli gleði ok prýði^ ok er f>eír koma við 

land, hlaopa peir upp með herinn, drepa ok 

deyða, brenna ok bræla líienn ok fénað. Kn 



646 StÐAI'AÐGS SAG A STARF5AMA. 27-28K' 

er svá bafSi framfarit um ht&f verKa ^ir 
yarir viS liðsamnaS, ok er J>eir SnækoUr ok 
[íngvar koQÚngr' yer$a varir vi5 þetta, Já 
búast hvorir á móts við aðraj gk sem þeir fund- 
ust, varS f>ar hinn harSasti bardagi ok snörp 
atgánga, at hvorir veittu qSrum. Sturlaugr 
gekk fram hlifarlaus, sem hann var vanr. peir 
fóslbr^eðr börSust af mikiUÍ dáð ok drengskap; 
orrosta sá atöð yfir 3 daga með miklu mana- 
faUi$ þarmeð féU { pessi orrostu fyrir Sturlaugi 
íngvar konúngr pk SneekoUr} Hvitserkr komst 
undan á flcitta, ok tnart manna með honum. 
Sturlaugr lét |»á bregSa upp friðskildi, ok fór 
til Ald^igjuborgar með aUan sinn ber^ var par 
mikill glaumr ok gleði ok sigróps háreysti í 
Uði |ieirra Sturlaugs, ok horgin öU var í þeirra 
valdi; gekk f^lk aUt til griðaok handa- Stur- 
laugi^ Þ^t er i var borginni. 

28. Síðan gipti SturÍaugr Fram$ri íngi- 
gerði konúngsddttur^ var sú veizla virðulig 
fyrir allra luta sakir, er til |)urfti at hafa, en 
eptír veizluna voru Jíeir fyrirmennirnir burt- 
leystir með gdðum gjöfum, skildust svá, ok 
fór hverr heim til s{ns heimíUs* Stqrlaugrgaf 
J>á borgina Aldeigju með öUu fé á vald Framars, 
er Ingvar konúngr hafði átt, ok parmeð kon- 
língs uafný sezt Framar nú at löndum ok laus- 
um aurum, okstýrir ríki sínu með beztu manna 
rá^i í því landi, ok erfrájþeim Framari ok íngi- 

>; llvúseikr, JS, Cy G, \ 



28 K. Stdrlaugssagastarfsama. 647 



gerði kominmikU ætt ok mart stdrmenai, j^ó pat 
greinist eigi í'pessari sögu. Eptir petta fór 
Sturlaugr aptr til Sví|>jóðár, ok settist at sínu 
riki, ok [var margrróðr ok fjáðr', ok alla stund 
var Sturlaugr i sœtt viS stdikoniiaginn í SvíJ)j(5ð> 
ok |>dtti konúagi hana vera harðfengr i öUum 

, raunum^ |>víat fdstbræðr hans héldu vináttu 
ok trygð , á meðan ^ir lif ðu allir. paU Stur* 
laugr ok Ása áttu tvo* sonu, hét annar' Hein- 

* rekr, e'n annar fngólfr^} j^eir vorubáðir' mikl*' 
ir menn ok vænligir, [ok koma við margar 
sögur'^ I námu allskonar í|»róttir pegar á únga 
aldri. [peir voru báðir konúngar eptir Stur- 
laug, foður sinn, ok era margar stdrar œttir frá 
peim komnar. Sturlaugr varð ellidauðr eptir^ 
Friðfrdða konúng j [endast hérmeð sagan^. 

*) vainn mörg frapgðrarrerk^ By C, (?. ^) sex, C, Gr^ ^) cinn 
Ilemúigr, C, G. **) þrid'i RögnTaldr, (jórd'i Frad*mar, fimli Ei- 
rekr, séui Hrólfr, C, G, ^) allir, C^ G, *) i/. i Ai , C, 
G» ^) Á dögum, By C, (r. ^ ^) ok Ifkv her »ögu Sturlaugs 
^larfsama eptir £.oU)ein9 j^eykjjabók «knfa^n, G, 



■ 'I ' 



Sagan af Illuga Gríðarfóstra. 



»^A konúngr helir rá(;i8 fyrír Danmörku, er 
Hringr hét, hann var Sk}aldar son, Dags son- 
ar. pessi Skjöldr bar.Sist viS Hermann, sem 
segir i 8ögu f»eirra. Hríngr konúngr var yitr 
maðr ok vinsæll, ok mildr af fé, ok hinn xpesti 
bardagamafir. Hann átti drottníngu, er Sig* 
ríSr hét, hún var ddttir Vilhjálms konúngs úr 
Vallandi. Við henni átti hann pann sony. er 
Sigurðr hét; hann var allra manna fríSastr, ok 
at íl^rdltum bezt búinuý hðnn var blíðr við 
vihi sína, [ör af fé, en grimmr' sínum dvin- 
um. Sviði hefir karl nefndr verit, hann átti 
eitt garðshorn harla skamt frá konúngsböll- 
unni^ý hann átti kerlingu, er hét Hildr, viS 
henni. átti. hann einn son, er Illugi.hét, hann 
var mikiU vexti, ok stérkr at afli, fimr var 
hann á alla leika. ^ Faðir hans var kallaör 
Sviði enn sdkndjarfi*. Sigurðr konóngsson 
ok Illugi lögðu .leika með sér, átti Sigu^-ðr 
marga leiksveina, ok bar hann lángt af |)eini, 



1 1 » 



») •tríárr, JB, G. *) Mki,- B, G, ^) •óknandi, i/, G. 



1-2 K. Illuga SAGA Geíjdakfostka. 649 

hvat 6em ^eir akyldu rey^a, en Illugi vann 
hann í ölluj ok svá kom ^t beii' sdrust i stall- 
bræSralag'^ ok skyldi hvorr annars hefna, ef 
f>eir vaðri með vopnum vegnir^^ var nú all« 
kœrt' fkeirra á níilli. 

2. Björn hét maðr, hann var ráðgjafí kon- 
úngs.) honum var allt iUa gefit, er honum 
var sjálfrátti hann var lýginn ok limskr at 
öUu I en |»ó eigi at si&r var hann hinn mesti^ 
kappi% ok varði land konúngs fyrir víkíng* 
um| ok |>ví mat konúnjgr hann mikils. Björn 
öfundaði þat mj[ök| at .IUugi var svu kær Sig- 
urði konúngssyniý ok sva kqm at hann rægði 
hánn við |>á feðga , ok ^agði llluga v.era dlrú- 
an kohúngssynL Konúngr hlýddi á f>etta| en 
Sigurör trúði pví ekki. Ferr nú s\á fram um 
nokkra tima, at Sigurðr konúngsson er héima 
.hjá föður sínum i mikilLi sæmd ok virðiogu. 
Elnn tima bað Sigurðr fö5ur sinn at fá sér 
skip ok ménn, ok segist vilja úr landi, at 
afla sér fjár ok frægðar. Kohúngr sagði., at 
]>at skyldi á mánaðar fresti búit vera : ok Björn 
skal fara með pér, segir konúngr, en Illugi 
vil ek heima sé. Sigurðr svarar: aí visu vil 
ek at lUugi fari, en konungr sagöi, Björn 
skyldi fylgja honum: ^ví hann er hverjum 
kappa meiri, ok bilar aldri i striði; hann 

*) fóstbrœd'ralag , 1?, (7. *> vökvuðTit þoir sér Mtin blóáT, 
*• V. G. *) kyríy B, C, •*) hir v. blatS i A\ l>uí5 ^em vatit" 
*^} ^t tehi úr B. *) bardagftimiðrr, Cr. . ' 



650 IllugasagaGríðarfostra. 21L 

mun pér vera hollr ok'trúr, sem faann heCr 
mer verit, sagði konúngr^ ok skilja J^eir nú 
tal sitt, Eptir |>etta gengr koniíngsson til 
Svi5a, ok segir Hildi tal fieirra feSga. Him 
segir son sinn úngan vera, ok eigi í hernaS 
fara mega: er hann ok ekki re^ndr, segir hún, 
vilda ek ok ekki beldr, at Björn brygði honum 
"þvij at hann |^yrði ekki at berjast með þhv í orr- 
ostu$ lýkr Hildr sv& máli, en konúngsson 
ferr heim til hallar, ok er mjök óglaðr, Am* 
bátt sú vaf hjá Hildi, er Sunnlöð'. hét, hún 
var fjölkunnug, 6k en mesta öldriða^. Hún 
hafði margan mana illa leikit Hildr kemr 
at máli við Illuga, ok biðr hann s^kja pál 
í sel, er Sviði Ih eptir. Hann játar pví, pat 
var síð dags, er lUugi gekk heiman. Hann 
fór hart, ok kom til seljanna^ ok íann I>ar 
pilinn; pa var myrkt af ndtt^ ok ferr fxS frá 
selinu; ok er hann var skamt kominn^ var 
hlaupit á bak honum svá hart, at hælarnir 
Jcomu framan á brínguna. petta kvikindi 
hafði vönd { hendt> ok barði lUuga með, Hér 
var komin Sunnlöð'. lUugi gengr ekki at 
síðr, ok bar flagð petta lánga leið, f>ar til 
hann kemr at einum stdrum steinT, Hann 
keyrir flagðit niðr við steininn, svá hart at 
hryggrinn brotnar, ok lét hiSn svá líf sitt. 
Lfetti hann eigi sinniferð, fyrr enn hann kemr 

•) Suaiiilot)-, lM3t/ f'«rXíír/.f SímloíV, G. ^)kví>I(Ii Í(Vh, 5^1 
í 4; galdia&kessa j ld3J. '») cða S\iuló^ c^u öumlöd, ftir lU 



2-3 K. IwOGJL^GAGsiWXIktOSTAA. 651 

I * 

kom húimK lUugi v^r j^. óírjnn^ Hildr var 
Jiá blíð«. : Haf^ ookkur nýtiðmdi gjörzt { I>inni 
ferS^ $Qn n\inn\ sagði :hún|. íannstu pálinní 
sem ek vísaði. jþér á? Já! segir lllugí« Húu 
xnœlti; fafnq^M .'Pokkuð stúlku mtna) . er ek 
sendi at ajQa m^r ^ldiviðar. lUugi sagði: valla 
iBila ek verri ^túlka finnist., |>viat bi^n reiði 
mér, en ek banaði henni m^$;f)eim hætti^ at 
ek braut i henni hrygginn yið stein. Hildr 
kvað hann mega vera i .sendlferðum; pk vil 
ek| segir húh> at pú J^jdnif iSigurði konúngs^ 
syni, ok fylgir honum i vík/Pgu* Illugi játar^. 
{>vi blíMiga f ok gladdíst við jþetta, ok gengr* 
inn með möður sinni | ok . sef r af nött, At 
morgni býst JUugi at fara tU koniingshallari 
kveðr éAr föður sinn ok mdður, gengr síðan 
til hallarinnari ok kemr |»ar, þá konúngr er 
yfir dagdrykkiu^ hann gengr fyrir konúng^ ok 
kveðr hann vel, Konúngr tekr honum vel. 
£n er Sigurðr konúngsson sér IHuga, íagnar 
hann honum .forkunnar vel, ok biðr hann 
sitja hjá ser. lUugi g)örir nú svá. Ferr s\h 
fram nokkra daga, at Sigurðr er heima með 
föður sinum, ok lUugí, 

3. Nú kemr sá tími, er skip Sigurðar 
voru búinj hafda peir frá landi^ var {>at jþá 
ráðit, at Björn ok lUugi sk)ldi báðir iara. 
[Tekr konúngsson nii orlof^af feðr síamn-} 

*) /i^ byrjar A apir, *} i/. » lí, ó*. 



- m 

652 Il:.LUGA&i&GA@áll>AJtJk082r]W4.i aK. 

6l^k- nú fyrst til OdtlMÍjrjii ók< Skotlááds v ok 
gjðra hvortiveggja margar upp^sir^-ok vinna 
mikinii sigr á Sk<ittutny fá.nit^of i^&r,- leggja 
feir hvergi par til, fft eigi hafi' p«risigri vaii 
allt föik við {>á hrœtt. At haústi viU Sigurðr 
heitíi haldá, 'ok |>árekr á stórði mikinh ; tók 
pa skipit at ganga of mikit, rebp {>á^norðr í haf; 
herti seglit, svá Kdlt við rif, tekr uú hyert baud 
atsiitna, peir sjá h'i^ergi landa lil; sjdrinn tekr 
nVi at dkyrrast, okgýörði svá stdran storm, at inn 
rahn á baeði borðy ensvíá voru fieir Éillir. hraust- 
ir, setti á pessu s^kipi vbru, at engi talaði œðru- 
or^.- ^kipit tekt'ná mjök at leka, ok standa 
állir í austri ð dðegiT} skip rekr lángt norðr i haf 
f >vík {)á, er G^ndvík hét.- peir herða |>á seght 
með sterku bandi, ok fá nú stdr áfoll, svá búit 
var við at brjdta skipitj flestir voru pá móð- 
ir.- " pvínœst sjá |yeir land, pat var björgum 
lukix; síöan rekr Vipp skipit í eina vík, héldu 
|>eir hellu skipi qk möntium. Konúngsson seg- 

. ir, at Jþfeir skuli par bíða byrjar. Flestirhans 
menn voru at protum komnir af érfiði ; peim 
vár,ok 8vá kalt, at j[)eim pdui dau'irm sýnn ok 
vera fyrir hendí, pvíat peir höfíu aungvan eld. 
Sigurðr koniíngsson bar sik iur^u vel, en allir 
vildu gjarna ná eldi, ok fengu jþd eigi. Björn 

' tdkpá mjök at kala, okmælti svá: pú, Illugi! 
segir hann, skalt rJa yfir fjörS penna, ok leiia 
at eldi, ok, ef þá finor liann eigi, fá slíal 
ek ráða fyrir höfði |»ínu, en, ef |)u náir eld- 



3-4 K. IllugasagaGkíbabíostba. 653 

inum, pá slcaltu eiga hríngpenng, er ek held 
á. ' IUugi svarar : vís^ eigi vil, ek veSja 
höfSi mínu við |>ik, Björn! en g}arna skal ek 
' at eldi leita> ef vorum mönnuni má gagi;i at 
verSaj rær hann nii einnsaman burt frá sin-' 
um mönnum. • • ^ 

4. Hellij: nokkur SLÓ8 öSrumegin fjarSar 
pessa ; . er réð fýrir tröUkona sú, er GríSr hét; 
hún .var hin mesta tröUkona. Illugi kemr nú 
at landi ^ ok festir bát sinn , ok gengr li land 
vpp, ok kemr í hellirinn, J)á var komit kveld. 
Ilann heyrir ]>á, at hart er stigit til, jaréar, 
ok kemrGriðr heim. Hún frétti hann at heiti; 
hann segist IUugi heita, en honum pdtti sem 
hrí8 eöa hregg' stœíi úr nösum hennarj hor- 
inn hékk ofan iyrir munninn, hún hafdi skegg, 
ok sköllótt um 'höfuðit^, hendr hennar voru 
sem arnarklær, en ermar' báðar brendar, en 
sá stakkr, er hún var í^ tdk henni eigi lengra 
erín á lendar á bakit, en Qllt á tær í fyrir} 
augu hennar voru græn, en ennit braif*, 
eyrun fellu [víða; éngin mátti^hana kalla fríða. 
Illugi segist vilja eld sækja til hennar. Gríðr 
svarar: aungan eld fær |>ú ef mér, nema |>ú 
mælir ^rjú sannyrði^ ok ef |>ú gjörir |>eita 
skjdtt, ]>á skaltu liggja hjá ddttur minni^ en 
ef pú vilt eigi |>ennan kost, |>á hirði ek eigi^ 

>) Bagl, B, 0, ^) meé' akríngiligum hiínadTi, B, O. ^) 
t/. r «, Gf. ^) helblatt, jR, G. *) iim vanga^a hvar vill, 



654 Illuga saga'Grídarfostra. 4k. 

« 

}>($ BjÖril kali til dauSs. íllugi 8egist ]^eua 
vilja* Éptir |>etta gengt fram ein kona, hún 
er $vá fríð, at Illugí fdttist auUgva fríSari séJ 
hafa; ok j>egar er hann sa hana, feldi hann 
mikla ást til faennar; hiin var hljdð ok fá- 
rsBðin. Illugi tdk pá til tnáls: mér mun mdl, 
segir hann^ at fá< sannyrðin: hellir }>inn er 
hár ok breiðr, at ek h^fi eigi s^ð hús meira 
nh sterkara; svá er ok nefit á þir mikit, at 
ek hefí eigi séð meira skrípi'^, enn |>ú ert, ok 

. ^ svá svört^ at fagurt er gdlfit hjá I>ér, ok aungva 
hef ek ámáttligri seð enn |>ik) ok víst er 
döttir fín fegri, ok ykkar hefi ek s^ð mestan 
muui ok svá munu allir segja, er ykkr sjá. 
Gríðr mœlti þ&i víst er pat) segir hún, at 
hvorki viltu lofa mik^ né hæla mér, ok ekki 

' Ifzt 'þhr ivá illa á mik) sem |>ú Isetr, en })at 
fiki mht ná ráð, at J>ú farir í hvílu (mei 
dcittur minni)) ok leik allt |>at, er |>ik lystir, 
J>víat |>&r lízt beir á dáttur mína enn á mik. 
Ná mun skjótt at öUu farít, segir Gríðr, ok 
j>arf ekki lengí lýsíngan lllugi segír svá vera 
skyldui gengr hann at hvflunni, ak kastar 
klæðum, en kerlíng |>j6nar ddttur sinni, ok 
komu f>au í eina hvflu bæði« lUugi snýst at 
henni, ok gjörir sik blíðan, en hiín gerir 
aungva gleði* af sér; prífr Gríðr J>á í hár 
IUuga, ok kippir honum fram á stokkinn^ en 

• ) niœU, n, G. *) fcrlíki, J5{ ferlíkaii , G. ^) bWa' 
kik, n. 



4k. IllugasagaGbídarfostra. 655 

« 

annarri hendi brá hún björtu saxi ok mjök 
bitrliguy ok reiddi at höfði hoÐum, en Illugi 
lá kyrr, ok hrœrði hvergi i sén Gríðrmælti 
pá nijök reiðugliga: heyr J)ú, vondr herians-^ 
son ! hví hugðir J>ú ek munda' |)ola, at þú bligð« 
aðir döttu^ mína; neil segir hún, |>ú skalt 
fá dauðann í stað« Ulugi mðslti 'þá: mítt 
hjarta hefir aldri hrætt orðit^ ok þ\i kom ek 
i belli pinn^ at örlögin hafa svá fyrir ætlat, 
J)<S deyr engi optar enn um sinn, ok |)ví hræð- 
umst ek ekki fínar dgnir. Við |)essi hans orð 
kastar Gríðr honum crptr. Hann sn^rist pá 
at brúði sinni, ok var |)á allglaðr; ok erhaun 
var , sem blíðastr við hana^ vefr Gríðr hár 
hans um hön'd sér^ ok kippir honum á stokk- 
inn frara/ ok reiðir saxit allt at höfði honumj 
djarfr ertu, ok ná i stað skaltu dauðann fá, 
en Illugi sagðist eigi hræðast dauc^a sinn« Htín 
mœlti |)á hlæandi'í aungvan hefi ek slikan 
hitt, at eigi hafi hræzt dauða sinn, nema ^iky 
far pú nú til svefns, ok sof vel! FerrlUugi nú^ 
ok snýst at konu sinni, ok er ná allra blfðastr 
við hana* Gríðr hleypr ])á enn at sænginni, 
ok kippir honum fram á stokkinn; hún reiðir 
nú saxity ok mjök er hnn dfrýnlig at sjá^ en 
allt fdr sem fyrr^ at Illugi kvaðst eigi hrœðast. 
Gríðr mælti pá: eigi ertu sem aðrir menn, 
pínar æðar skelíast hvergi^ ok pú hræðist ekki; 
nú skaltu |)iggia líf af mér^ ok |>armeð gef ek 

*) nied' nukliim ógáiigi, h. t/. JÖ, (r- 



656 Ill?6AsagaGríðirfostra. 4-5 k. 

^r ddttur inína, er Hildr heitir^ ok fœ fBÍk 'þó 
aldri launat þir jþinn ▼elgjörníhg, þvíat þú hef- 
ir koniit mér úr miklum álögum) pvíat me5 
sllkum hætti heii ek margan myrt ok 4répit, 
ok hafa allir hræðzt mitt hitt dgrlíga sax, 16 
vaska menn hefi ek drepit með |)essusaxi, ok 
væri slíkt pó eigi kvenna verk; nú mun ek 
segja per aefisögu mína, en þá hlýða. 

6. 'Konúngr sá réS fyrir Alfheimum, er 
Ali hct^ h^nn' átti sér drottníngu, er Alfrún 
hct, þau áttu döttur eina, sú hit Signý, hún 
var at öllu vel at sér'. • pegar Signý haf^i aldr 
til, var hún gipt peim konúngi^ er Eirekr hét, 
hann féll i vestrvíkíng^. Ddttur áttu |>aii s^m- 
an, |>á er Hildr h^, ok var hún meyja frfðust, 
.ídr Signý pá til föður síns, ok var með horium. 
Drottníng fékk jótt, |>á hana leiddi til bana, 
en konúngi barst Htt af, enSigný var ískemmu, 
ok hafði sorg mikia eptir koniSng sinn ok mdð- 
ur. Konúngr fékk pá drottníngu, er Grímildr 
hét, hún var fögur at sjá^ en innan' var hiin et 
mesta flagð. Konúíigr unni henni mikit ; 'þau 
gátu at eiga 7 dætr, ok brá peim öllum til 
móður sinnar, ok urðu enu mestu flagðkönur, 
pat bar til i rikinu við kvomu Grimhildar, at 
maðr hvarí* hverja nött, ok ætluðu allir, at 
Grimildr mundi |)vi valda. Kondngr tók nú 
at eldasty ok ^otti drottníngu minna verða af 

») ok nam, h. v. 2?, G. »J orrostu i Aiistrrikí, B, G. ^) 
rauna^, /J, G. ♦) finjtu, b. v. S, G. 



5K. IllugasagáGrídarfostra. 657 

hjáhyflum) enn hún TÍldi; hugsar hún ná at 
svíiija konúng, ok fá sér annan úngan, ge{r húa. 
honum nú eitr at drekka, ok fœr hann |)egar 
bana af, ok varhannheygðr hjá drottníngusinni. 
Grimhildr ilskaðist nú svá 9 at hún eyddi allt 
rikit bœði áf fé ok mönnum. Eptir pessi verk 
Grimhildar gekk hiin til skemmu f>eirrar, er 
Signý sat ok ddttir hennar, en er hún kemr 
'þavy mælti hún svá: þú^ Signý! segir hún, 
hefir léngi í sœmd mikiUi ok sœlu setit, en ek 
skalpat allt aíþhr taka^ ok patleggek á |>iky 
at ^ú hverfir í burt^ gk byggir f helli, ok 

verðir hin mesta tröUkona, |)ú skalt GríSr 

« 

nefnast; dúttir pin skal fara með pér, ok hverr 
maðr, sem hana lítr, skal fella til hennar mikla 
ást,-|>ú skalt hvern myrða^ er þá sér i hennar 
sæng; þú hefir átt þér 7 systr^ f>œr skulu 
hvérja nótt eiga við |>ik bardaga^ '|>œr skulu 
allavega |>ik sundra, höggva ok meiða, en 
aldri at heldr skaltu deyja, ok aldri skaltu 
fyrr frelsast af |>essum álögum j enn þá hittir 
pann mann, er eigi hræðist |>itt hitt ögrliga 
sax, pá er |>ú reiðir f>at} en með pvi at |>eim 
mun I>at dgrligt sýnast, mun sá ekki finnast. 
Signý mátti ekki mœla fyrir harmi ok gráti. 
Hildr mælti |>á: vilda ek, Grimhildr! at ek 
launaði þhr |>ín álög, ok f>at mæli ek um, at 
öðrum fæti standir þú á skemmu f>essari, en 
öðrum. heima á konúngshöII| ^rælar skulu 

FoRKALDAK 8ö01'H Noii DIiL AJTDA* 3 UlKDt* -i t 



058 Illuga sagaGrídarfostra, 5-6K. 

I>ar kyuda bál midl' f milli fdta ^erj ^atbál 
skal standa bæM nætr ok daga, ok öU ^keltu 
neðan af eldi brenna, en' ofan frjdsai at 
aldri fáir þú pína ró ; en ef við mssðgur kom- 
umst úr |>essum álögum , þá skaltu deyja) ok 
detta ofan í bélit. Grímbildr tök þá til máls: 
mjök heimskligt er okkart tal, ok vil ek at 
f>etta haldist hvorki. Hildr sagði^ at patyrM 
at standa. Hurfu |>ær mæðgur pá burt i helli 
penna, ok (er ek sú hin sama Signý), ok er hir 
Hildr, dóttir mf n, ok vil ek nú gipta f>ér hana, ok 
launa þhr svá^ at f>ú hefír mér úr álögnra kom- 
it. Ok at endaðri pesari sögu koma i hell- 
inn 7 skessur me5 bitrligum skálmum, ok 
hlaupa at Grfði, ok höggva til hennar bæSi 
hart ok tfðum. Hildr var nú ákafliga hrœdd. 
IUugi veitir Griði dugnaS , ok höggr til |>eirra 
bæði ött ok tiSum^ ok eigi léttir hann fyrr, 
enn |>au hafa drepit pær allar, ok brennr 
f>ær allar á báli. Griðr mœlti þá : nú hefir 
J>ú, Illugi! frelst okkr bæði af f>essum skess- 
um, ok heli ek við pær átt 11 vetr. Illugi 
segir pat ndgu lengi verit hafa. 

6« Eptir f>etta fylgir Griðr peim til báts 
Illuga , ok gaf hún |>eim gull ok marga dýra 
gripi, ok hafði hann nii met shr eldinn, ok 
skildist hún par við pau. Illugi rœr aptr til 
ainna manna } f>eir úrðu við |>at glaðir ^ ok létu 
sér hitna* Mánuð lá konúngsson jþar^ ok gaf 

a) mikit, By G. 



6K» IllugasagaGbídarfostra. 659 

honuxn aldri byr. Bjöm kendi j^at Hildi , ok 
kvað Hluga hana hafa sötta í hella, ok segir 
Björn, at hún sé hin mesta tröUkona. Sigurðr 
hsA Björn f^egja^ ok ekki vildi hann því trúa^ 
er Björn sagði. Eina ndtt var pat , er menn 
konúngssonar stáfu á skipi; en er f>eir vakna, 
sjá 'þeÍT at Bjöm er horfinn , ok leituðu, ok sjá 
um siðir^ at hann hángir upp við siglurá. peir 
vissu ekki, hverju t>etta gegndi um liflát Bjarn* 
ar^ en Gríðr hafði hengt Björn á peirri ndtt, 
fyrir pat hann kallaði Hildi tröUkonu. Eptir 
|»at siglir Sigurðr frá Finnmörk , ok gaf hon^ 
um |>á vel byr, ok kom heim til Danmerkr, 
ok hafði fengit of f]ár, ok gaf guU á tvœr hendr. 
]&r hann nd heima með föður sínum. Illugi 
var laungum með Sigurði, en pd átti hann stdr* 
an búgarð aœrri konángs höllinni. Litlu s(ðar 
tdk Hríngr konúngr sdtt, pá er hann leiddi til 
bana. Sigurðr lætr f>egar erfi drekka eptir 
föður sinn^ ok lœtr tilbjdða öllum beztu mönn- 
um i Íandinu^ ok var Sigurðr ^á til konúngs 
tekinn yfir pat ríki , er faðir hans hafði átt. 
Hríngr konúngr^ hafði verit fylkiskonúngr í 
DanmÖrkU) ok hafði hann ráðit fyrir Skaun<« 
Signý kemr nú til Danmerkr, ok tdk Illugi vel 
við henni , ok pau Hildr. Illugi segir J>á öU 
deili á henni. Sigurðr konúngr bað hennar 

sér til handa. , Signý segir, at Illugi skuli vera 

— « 

») Skatiey, /i, O. 

Tt 2 



600 IllugasagaGríðarfostaa. sk. 

hennar giptingarmaðr. SigurSr talar þá |>etta 
mál viS hanny okmeð samþykki hennar giptir 
Ulugi honum Sígnýju. Voru |)eirra samfarir 
góðar^ ok áttu pau mörg börn^ ok urðu öll 
mikilsbáttar menn. Sigurðr konúngr ok Signý 
drottníng [lifðu mjök lengi, en< Illugi lifSi 
lengr; en ekki hefir verit getit barna peirra 
Hildan pesai IUugi varð síðan fdstbrdðir Gnoð* 
ar-Asmundar} ok lúkum ver |»eS8Í sögu. 



I* 



Hér hefr sögu Ereks víðförla. 



iVoNUNGR hét prándr^ er* r&8 fyrir pránd- 
heim í Noregi; hans son hét Erekr'^. vœnn 
maðr ok göfugligr, ok úngr at vetratölu. 
Ok einn jóla aptan strengM hann heit at fara 
suðr Í heim, unst hann fyndi Odáinsakur [á 
heiðinna manna tíðsku'; ok petta fréttist um 
Noreg víða. Ok á nœsta sumri íór hann suðr 
til Danmerkr, ok valdi sér úuga menn ok vœna 
til farar ok tolka j |»eir voru 12 samap. Dana- 
konúngr tdk vel við Ereki ok hans mönnumi 
ok var hann með honum um vetrinn í góðri ^ 
sœmd. Sonr Danakonúngs hét ok Erekr, 
ok lögðu |>eir saman lag sitt nafnar, ok voru 
at mörgu skaplíkir menn. Erekr danski fdr 
^með honum at vori, ok sigla til Garðaríkis, 
ok pvínæst til Miklagarðs, ok voru nd 24^ 
saman, ok allir afbragðsmenn at atgjörfi ok 
vigkœni, Ok í pann tima hafði Girkjakon- 
úngr* boðit út her sínum i mdti dvinumy ok 
bað J>á nafna herferðar , ok |>eir fóru með hon- 

I ) fy rstr, h. t/. l\ ^) Erckcp, A* ') er 1x61^*1)» menn kalla, 
^n kriáUiir iikmhi jiii^)* lífdiidi luatini) e^r ]*;ii-a(]ís(tiii , f. ^) 
/junni^ /', Ai; 15, -f/. •) (iiikkjakgjiiíii^r. F, M* 



662 Ereks saga vídförla. » 1-2K. 

um , ok var hann vVS fiá allyirSuliga , ok frétti 
fy rr túlkinn , hverlr . f>eir vœri , eSa hvaSan 
^eir ktemi, eða hvert peir vildi fara. Ok er 
hann varð ^ess viss^ at ^eir voru Norðmenn, 
ók œtluðu víða at kanna heiminn, þi hélt 
hann |>á vel i öUum hlutum; en |>eir veittu 
honum mikit lið í sinni framgaungu. Ok er 
Girkjakonúngr sá^ at styrkri var einn af 
þeim, enn tveir eSa firír' Girkir í orrostU; 
ok voru í öllu trúlyndiri |>á gerði hann (á 
sfna píónustumennkœrasta) ok [gaf Jieim mest* 
an mála^ allra sinna mannai ok páhofst fyrst 
Norðmanna sdmi [i Girkjakonúngs ríki'. 

2. Einn dag spurði Erekr þTœnzkx^ kon- 
Angf [hefir nokkur gjört' himin eða jorð? 
Konúngr segir: einn gjörSi hvorttveggja. 
Erekrmœlti: hverrersá einn? Konúngr segir: 
guð almáttigr, er einn er i guðdómi, [en prennr 
i grein^. Erekr segir: hverjar eru J>ærgrein- 
ir? Kondngr segir: hann^er faðir ok sonr ol^ 
heilagr andi. Erekr segir: með hverjum 
hætti eru |>rjár greinir eins guðs? Konúngr 
segir: líttu sdlina á himni, hún er prír hlut- 
ir| eldr ok birti%' ok vermi| ok er hún ^ó 
ein' sdl i sínu e'Ii| svá er ok, at sama haii 
einn gu8| faðir'ok sonr ok heilagr andi f sínu 
almætti. Erekr mœlti: ^ó er mikill guð, 




2k. ^ ErEKS SAGA YÍDFÖALA, 663 

sá er g)ðr5i hiinin ok jör5, seg mér nokkut 
afMRÍkUleik hans. ' Koaúugr mælti: guS er 
öumræðiligDok [öætlanligr, ok óskiptiligr, ok' 
er haxm yíir öUum hlutum^ ok alla veröld 
heGr'hann ^ér i gaupnum. Erekr mœlti: 
veit guð alla hluti? Konúngr segír: guð veit 
allt |>at er nti er orðiti ok yerða mun. Ok 
pá er koniSngr hefir petta mœlt, ^á undraðist 
Erekr mjök almátt guða, ok mœlti síðan: 
. bvar hjggir Kristr? A hinmum er hans veldi, 
|>ar kemr eigi sött'y nh dauði^ né hrygðy ok 
er par eilíf sœla ok Í5gau6r án enda. Erekr 
segir: hverjar «ru par< ágœztar sveitir hans* 
KQHÚngr segir: helga engla skapaði hann til 
þíönustu við sik^ ok 1 fyrstu setti guð sér al« 
bíacta bölly sem máttugr koniingr^ f»at kall* 
aði hann himnaríki. Síðan gjörði hann myrkva- 
stofu, þat er beimr fiessi^ ok i honum setti 
hann bemdargrof , {mt köllu vér helvíti, en 
til himins hallar sköp haan fyrA skíra tölu 
valdra riddara, er eigi. er lofat af at sniða, 
en tfaiiðsyn at fyllai eo i peirii tolu- vildi 
hann saman$etýa af mönnum ok englum uiu 
fylkingar englai setti hacnn ok ena tíundu 
maixna, Bt ]>renníng i einingu, ok einíng i 
prenníngu .ioraðist ok dýrkaðist af englum ok 
mönnum of aldr. Erekr mœlti: hvater hel- 
viti ? Konúngr segir : Jiat er dauðajörð , en o^s 
tviföld kvöl, par er dslökvilígr eldr, er djöfl- 
ar kveljas t i ok íllir menn. . Erekr segir: 

») 'iyijr»ligtuiligt-^ r. ^; II é j.yii, b. i. F, 



604 ErEKS SA6A TÍDFÖRLA« 2 K» 

hver)a kallár pá iUa?. KonÚDgr segir: heiS- 
íngia ok rœkiliga kristna txienn. Erekr mœlti: 
er eigi jþat gu5 9 er vér göfgum , eða hví eru 
allir hei5nir m^nn itlir? Konúngr eegir: f>v(- 
at peir vilja eigi göfga Jesum Krist) ok iUa 
er frá ]»eim sagt, er go6 yður eru eptir gjöri 
hve glæpiligd |>eir lifðu, eða hve fúUiga |>eir 
dduy ok eru nú l eilífum eldi« Erekr mælti: 
ekki heG ek slikt hejrt fyrr sagt. Konúngr 
segir: þvi vartu viltr) attu heyrðir eigi fyrr 
et sanna^^ dk ef |iá irill trúa á einn guð í 
prenníngu, f>ámuntameð honum eptirdauðann 
fara í eilífa fuUsœlu. Erekr segir: pat »ski 
ek mér, at ek eignumst eilíft h'f. Konúngr 
segir: pessi <5sk geÍBt ^hr, ef þú trúir á einn 
'guð^ föSur almátkan, ok á Jesum Kri«tuni, 
drottinn vorn ^ ok á helgan anda j ok tekr 'þú 
helga skirn; ok Tesðr-^il lifgaðr af hans holdi 
ok bldði, ok gjörist algjörr kristinn Hiaðr i 
öllum hlutum. Erekt segir: svá hæfir mér 
at gjöra^ sem |»ú' eggjár^ en segðu m&r^ hvar 
er faelviti? Konúngr eagði : |iaterimiðri jörðu 
eða undir. Erekr segir: hvat er yfir jörð- 
unni. Loptit, sagði koniSngr. Erekr segir: 
hvat er yiir loptinu? Konúngr segir: festning 
himinsins, i peim himni eru Öll himintúngl 
sv& sem eidr brennandi. Erekr segir: hvat 
er y£r festningarhimni. Konúngr segír: vötn 
eru þav yfir uppfest sem ský. Erekr segir: 
hvat er yfir peim vötnum? Konúngr segir: 



2iC £rEKS SAGA TÍÐFUnLA, 665 

t 
/ 

afadligr ' heimr^ é . |)éim tfú,É .meim, . ;«t. biii 
ándari, j^eir er. vhr köllum engla gúU. Erékr 
segir : iiVat er y fir (eim ^ hiœni i uppi ? Kon- 
úngr segir: skilnfngarhimin, á •jþeim.himni 
, m& líia Igu5 sjálfan í sínu* veldi. pá undrai^ 
ist Erekr mjök speki koTiúngs^ ok'mœlii: 
harðla'mikil ok háleiLok öyfir^iíglig er speki 
yður) seg núj kondng! ef þú vetzt, hversu 
mikil ec breidd jarðar? Kom&ngr segir: forvit- 
inn ertu i mart! iriltu vita |)at| er eJgi er 
naúðsýnligt^ ok flestum mðnnum eru peita 
fáheyrðir hlutir ok dkunnir, en at ek g)ðra 
gndtt spurafng pinci| pá heyrþit^ er eksegi 
þkr: umhVerfis jörðmœla'menti at sé huiidrað 
j^iisunda raata, ok 6t2^r pdsundaf ok halda 
öBgir étdlpar henni upp, heldr guðligr al- 
máttr. Erekr melti: hversu lángt er mill* 
um himins ok'jarðar? - Konikigr 'segir: éa af 
)örðu mt' talit tilf UimÍQs hundrað púsnnáa 
milna ^ [ok hálfr uiutdi ' tugr mflfia^. Erekr 
mselti:.hvat er um jarðirnar* utan. ; Konúingr 
segif : mikill sjdr) er kallaðr er .Oáianum. 
Erekr segir: hvert er land yst i ' Suðrhálfu' 
heimsins? Konúngjr .segir: Indíaland seg}u 
vér' enda á londum i þann liluta heims. 
Erekr segir: hvar er Odáinsakur, frá honum 
heyrðu vér sagt á voru laadi. Koni^ngr segir : 

*) allt tiHiíns cfsla, Jlf. *) ok 3 hunJruá' ok liálfr níniiJi 
tiigr mnna, F) ok 9 |iÚ9undn* iiiilua uk CCC mílna ok 60 
ok 2, Nr. 179 £ arkarf. ^) jöríTÍJia , l\ 



6dd ErEKS 9AGA VÍÐFÖKLA. 2K. 

fat tttla .ek; y8r kalla Odá|náakur ^ op vir tkoll- 
um Paradf$^ ok NovfinieDti kalla )ðr5 .Hfandi 
xnanna.i .Brekr segtr: bvar er sá staðr? Haim 
er i iatistrieigi lángt: Crá Jndíalandi^^- Erekr 
segirs -má. nokkut* komast |>ángat? Kenúsgr 
segir 2 yígt eigi , JtTÍat eldligr veggr stendr fjr- 
ir , sá m tekr af jörSu •tiit>hitliin& Síðan peiu 
ok tnart annat hafði Jceáiingr sagt Ereki ^ þá 
lét Erekr fallast til fóta honum^ ok mælti: 
bi6 ek f>ik, inn beztt kohiin^r ok innspakasti! 
at fyrir fujltíng jrivarar sæmdar^ greiSi þér 
mfna ferð^ pviat mdr er nauðsýn at enda heit- 
streni^ng mína, ok.leitá Odáinsakura^ eack 
má at öngQHi kosti kotaaat, nema ek ii}óta yð- 
vars fulltíngs. Kofaángt segir: v»tu bir meS 
mér þr)á vetr etia xnte^tMXj ok farfiá sffian, ok 
er naufisýn. at f>ér verfii xkýtt at mfnúm iundí, 
ok káðum ykkr nöfnum^ ofc má ek þá nðkkut 
yðr f ttll^íngja. Ok J^ir liétu því^ ok • ^ir. voru 
'þn. pá spurði Erekr Jirænzki túIkinuF van- 
liga at Um dýrS gufia ok at ömben réttlátra 
matma ok -piíslum vondra i hann spyrr ok frá 
greittum landa ok yfirbf agSi ^jdSa úr. Yitlöad- 
um , ok atöðum þeim er ^eir áttu farveg bjá, 
um s)d eSa ár, ok of alla 'Austrálfu heims- 
ins, ok Suífrálfu heiitosins^. frá sk^um stór- 
um eSr eyjum eía auðnastö&um, frí yfirsýnd- 
um manna ok búníngi ^k si6 margra f)jú5a ok 
fró hög^ormu m maFgháttuSum ok frá dýrum 

I) kuAmigiiiii , F. 



2-3 K. Ereks saga vídpörla* 667 

ok fuglum ok gndtt gulls ók gessima bk gim* 
8ieina. Allar spurningar Ereks .lieíysti kon- 
úngr vel ok fróUiga. 

3. Ok at liðnutn -8 vetruni ^á'er Erekr 
hafM numit slíkan irdi^ik, ok margan ámran^ 
'þk ferr hann með sínu föruneyii til Sýrlands, 
ok haföi tneð aér bréf Grrkjakonúngs ok • inn- 
sigli, en af Sýrlandi gekk hann á ski|> með 
dkunnum Austrvegsmðnnum. Siðanförhann 
stundum á hestum, ok miklu optargengu peir, 
ok föru svá^i unst peir kvomu loks út ti) India- 
lands ; en hvarvetna par er (eir kvomu á dkunn 
lönd, ok fyrir ina œztu böfðíngja, þá var vel 
við |ieim tekit, ok lýðir greiddu lert^ peirrai 
j^víat bréf Garðskonúnga^ ok patr(ai*cita or 
Miklagarði ^ (á) mörgum túngum rituð, fttrðii 
f^eir öUum enum rikustum mönnumi pau » 
er voru um ferð {^eirra, ok bu6u allir at 
veita peim, f>'gar er menn sá bréfin) ok af 
^essum sökum gerðu öngvir |)eim grand, ok i 
öngvum kaupum voru peir véltir, en guÁs 
miskun hlífði |»eim Ereki ok hans f&runaut» 
um miklu framast, |»öat gœfa ok röksemd 
GarSskonúngs hlifði |>eim m)ök af spakligum 
hans ráðum við erbiði ok háska , er varð i pessi 
inni löngu leið. Ok pá er peir höfðu lengi 
farit of hjöröð Indíalands, [fjóra daga' ins 
iimta tigar, kvomu peir um síðir til.myrkra 
héraða; þav sá peir stiörnur of alla daga^ ok 

1) iioÍLkui'a \e\vy h: v. F. *) þannig A\ (JiíLl.jakoiiiíiigs , /'. 
^j fjórar mílury V, 



/, 



668 ErEKS 8AGA VÍÐFÖRLA. 3R. 

j^ar sá fiair gullstein^ miMtiii, ok undr önnar. 
Ok pá ér {>eir hofðu marga daga Tillzt á skdgum 
ok undarliga háfum fjöllum | ok 'þá hafSi skilit 
hekt á um leifiinay pá kvomu fieir um sföir «t á 
[jþeirri, er fellr or Paradia, ok Phison heitirs 
yfir pi á var steinbogi| ok á steinboganum stdð 
dreki undarliga mikill| sá er itieS gapanda 
munni dgnaði ^eim j ok vildi bfta pá , en öSru- 
megin árinnar sá jþeir land meft öllum blöma 
grasa ok gndtt hunángs, ok kendu peir |iaðaa 
sœtan ilm , ok œtluSu (eir pá at skil)a mundu 
hjörö&in. Erekr prœnzki SQÖri f>á til brúar, 
ok flstlaði yfir ána, en er ^at sá Erekr danski, 
(á bannaði hann honum, ok mœlti: sé viS 
jþú , ok far eigi , pviat pú mátt sjá, at drekinn 
mun svelgja þik! pá svarar Erekr f>rænzki: 
ekki dttumst ek drekann, ok eigi skal hann 
hefta för mina. Erekr danski segir: bi8 ek 
pik y ínn bezti vin ! at eigi sellr þú pik til bana, 
heldr hverf J^ú aptr, með |»vi at, ef þá kemr 
Bokkut framar, þá muntu þegar deyja. £n 
er Erekr danski haf5i |»eita mælt, |»á vildi 
Erekr jþrœnzki vist eigi aptr hverfa , ok mœlir 
siðan hv&rr f>eirra vel fyrír ö5rum , ok skildust 
þafi ok pvínœst brá Erekr þrœnzki sverÖi, ok 
haf<>i fyrir scr i hœgri hendij en vinstrí tök 
hann i hönd einum förunaut sinum, ok runnu 
}>eir síSan í munn drekanum, ok pegar svalg 
drekínn þá, at J>ví cr Ereki dunska sýndÍ6ií 



\ 



) 



3-4 K. ErBKS SAGA TÍÐFÖRLA. ^ 669 

en pat g]ör6Í8t annan veg, enn peim sýndist^ 
]>víat f>á er^ Erekr ok hans förunautr höfSu 
falopit í munn drekans^ |>á pöttust |>eir fara 
i gegnum myrkva míkinn. Erekr danski hvarf 
{>ar aptr, ok snöri leið sinni, ok eptir nokk- 
ura^ vetr kom hann til sinna áttjarða, ok sagði 
penna atburS, líflát Ereks prænzka, öUum 
f>eim er vita vilduy at drekinn hafði þi sölgit, 
ok Þrýtr par frá Ereki dauska at segja. 

4. En er Erekr ^rænzki leið or myrkv- 
anum , ^ sá hann (ar land me5 allri fegurð) 
ok grösÍB voru svá fögur sem purpuriy ok 
gi'din með öllimi blöma^ ok flutu hunáng^ 
lækir um alla teigu. Landit var lágt, ok 
slétt mjök, STá at ekki mátti fjöll S)á fiar nh 
höla ^ ok var jainan adlskin án skýi ok nótt^ 
ok án myrkrum, ok löngum logn it mesta 
i lopti, ok er á vindsgol lítit, f>at er fieir 
kendu f>á meir enn áðr af )arSar bldmanum. 
Ok er ' peir gengu meft völlum fieim mjok 
lengi ) ok hugtust ef peir sæi nokkur hus eSa 
bæiy eða (eir mœtti ritaj hversu vítt f>at land. 
vœri; f>á sá fieir um slðir pvílíkast, sem hjálmr' 
héngi or lopti , ok snéru peir til Þ^gat , ok 
, vildu sjá. Ok er f>eir nálguðust^ pá sá ^eir 
at þat var turn einn^ ok stóðu ðngvir stdlpar 
undir, ok er f>eir gengu nœrr, f>á sá f>eir 
stiga háfan, aettan sunnan viS turninn; ok er 
peir kvomu tíl ^ess staðati pá undruðuat fieir 

■) hir byrjar M aptr* ^^ niarga, JW. *) tlöpully t\ 



670 ER£K5 SAGA YÍDFÖRLA« t 4K. 



mjök (vilfkan kraj^ty w «v& máttí veiÆa at 
turninn héngi í lopti, ok gengu síðan tilstig- 
ang, ok upp eptir honum, |iá sá Jieir bús 
eitt me& inum dýrligstum tjöldum innan búit; 
þar stöð silfrborð, ok áskipat brauði hariila 
Víörtu með sætum ihn$ j^r stdS diskr af 
gulli gjörr^ á honum var allskyns slátr meS 
inum bez^a aldini j þar var kanna sett j með 
gimsteinum búin, ok kalekr^ af guUi gjörr, 
stó5 I>ar ok hjá, með drykk einkar g<$ðum 
hvárttveggja 9 ok rjokkjur voru par breiSar 
ineð inum dýrligustum pellum. peir undr- 
ast ná mjök^ er peir sá Bessa hluti; (há mœlti 
Erekr): sé hir Odáinsakr,. ft ek leitaða með 
miklu erbiði ok torveldí marga vetr. Síðan 
lofuðu þeir guð) ok mœltií: mikill er almátt- 
igr guð^ ok dýrligr í öllum hlutum, aá er osi 
lét finna jþetta land. Eptir |iai neyttu ^eir 
]^ar fæslu ok drykks^ ok fdru sföan at sofa, 
ok í svefni vitrast Ereki ongr maðr ok all- 
bjártr, ok mœlti við hann {>essum orðum: 
mikil er trúa þíui Erekr! i staðfesti leitan- 
ar þinnar; nú seg mér, hversu likar péf jþetta 
land. Hann svaraði: dska vel, hverju landi 
sýnist mér petta betra; en hverr ertu, er við 
mik mœlir^ okskilr mikit okkra vizku, er|iú 
kveðr mik með nafni^ en ek kennig |>ik eigi. 
pá leit inn úngi maðr við honum bliðliga, ok 
mælti : ek em engill y einn af |>eim er varð- 
veita Paradís, ok var ek nœr ^ddri ^^ Þ^ 



4 K. EnEKS 8AGA VÍDFÖRLA. 6^1 

I 

strengðir heit -at fara suðr i heim , ok' ék egg]* 
aia yik at sigla lil IVIiklagarðs at guðs bdði| ok 
mefi minni forsjá tdktu skírn ok trú rðttá , ok 

' fyrir ^vf tel ek I>ik sœlan, attu hlýfrr |>Yilsam- 

ligúm ráðum Garðskoni'mgs'y ok tdkt bréf 

ok innsigli af honum, ok si^an pötiu ^ik i 

Jorðan, en drottinn setti mik varShdlðsengil 

, )>inn, ok hefi ek hlíft ^er á landi ök sjd ok f 

hverfum háska ferðar }>inn)ar, ok ek t-ari^veitta 

pik yiS ölli^m iUum hlutum. Nú vill guð 

marga vega verða láta ok atberaát um náttúr- 

ur manna , ok skal |>vi eigi undrast, pdtt m«irg- 

ar sýnir beri fyrir menn; en vér erum eigi 

m^nn, heldr eru v^r atidar liimnéskjar föstr- 

jarðar, en sjá staðr er |>ér sýnist inn fegursti, 

er at virða við Paradis sem eyðhnöfk J^á er 

byg^u inir fyrstu menn, ok nú byggja andar 

yiirfeSra ok spámanna^ en sá staðr er skanrt 

héSan, ok paðan fellr ású, er |>ér/(5ru8 yfir; 

en á>r þér komuð hegat, ]þá banð guð oss at 

vökva ok bldmga |>enna stað^ til at sýna þer 

jörð lifandi manna með nokkurri mind ok lík* 

ingy at gjöra pér veizlu ok launa pér svá er- 

biði pitt. pá mœlti Erekr: Kvar búi |>ér? 

Hann segir: vér byggjum á himnumy {>ar sem 

vér sjáum andligan guð^ en fyrir nauðsynja 

sakir eru vér opt sendir i heiminn, at vér veit- 

'im f>eim fulltíng e)$a |>)dnustu við menn, sem 
nú við I>ik. Erekr mælti: hvat heldr upp 
hiisi þessu, er mér sýnist hánga i loptinu? 

*) GaroakouiíiigSy A/; Giik.kjakoniuigs, K 



. f 

672 . ErEKS SAGÁ VÍDFÖRLA. 4K. 

Enj^llinn segir : einsatnan kraptr guSs^ e^ at 
sénu fiviliku tákni œáttu at sta^fastligar trúa, 
at almáttr guða muni alla.hluti skapat hafa af 
öngu efni^ e5a viltu vera hér eptir, eða hverfa 
aptr til œttjarSa pinna? Erekr segir: aptr 
vil ek hverfa. Engillinn segir: fyrir hví gim- 
istu nú aptr til ættjarða (inna vesaligra? 
Erekr segir: atek megi segja kunníngjum mín- 
um frá fer$ minni ok frá stdrmerkjum Jæim, 
er ek hefi séð eða hey rt , en ef ek f er eigi aptr, 
pá munu allir pví trúay at ek hafa iUum dauöa 
dáit. pá segir engillinn: p6(t skúrgo^ablöt 
sé á [pínu landi', ok ei^i sé exm sú tið kom- 
in, er jþeir menn snúast til réttrar triSar, pá 
mun \& 8ii tið koma, er guð mun |>á leysa frá 
sinni viUu, ok kalla ^á til sinnar miskunar, en 
geíit er j^r leyii til aptrfarari at |)ú segir fri 
göigan guðs peirrí , er ^ú hefir séð í Austrlönd- 
um, pviat berast má svá at, atf»eir trúiskjót- 
ara [guðs dýrð^, \Íl er peir minnastpeirra hlutai 
er \ht segið% En 10*^ vetrum siðar enn pú 
komir aptr, pá mun ek vitja ^ín [sem Abba- 
kuggs okÐanielsspámannSi erekfœrðahannyfir 
mörg lönd'; þá mun ek koma ok færa pik aptr 
tílpessa staðar, pvlat penna stað valdi guð til 
pessy at bein þin skulu hér hirð vera framan 
til ddms. Núskaltu hérvera sjö^ daga, siðan 

>} Nord'rlöndum , F. ^} giid'sp)alla orá'ttm, Af. ^) Tjiré^' 
Teít þik vcl (ra öllum löstum, |>eim er kriitiu lög^ banna J)ér; 
gef fé þitt ok fæzlu fatckiim monnilmy ok Tet opt a bæouint 
, h, 1/, M. ♦) nokknuiiy ¥. ^) w. < Fj ok, v. { M. ^) 6, f- \ 



4 K. Erek s s a g a vídförl a. 673 

takiS ið leiSarnest , ok fariS aptr norðr ! S{San 
▼aknar Erekr at morni) ok pakkaði guði 
háleitum ^ , ok gerði hann alla hluti, sem eng- 
illinn bauð honum. Nú er ekki aagt frá 
nor5rfer&' hans^ fyrr enn ijdrum vetrum siðar 
kom hann tU Miklagarðs, ok sagði Girkjakon- 
úngi frá ferS sinni. Konúngr segir: mikithef- 
ir guð veitt pér, er hann hefir sýnt pér leynda 
hluti, ok er {>ér |)at vanlaunat. Erekr var 
par tvo vetr, en á inu 7da ári aptrferSar sinnar 
kom hann til prándheims, ok var |>ar (10) vetr. En 
á inu lOda ári^ okat morni dagS| erBUrekr var 
til bænar búinn, |)á greip hann guðs andi', ok er 

I) engiUiga vitrun , jlil ^) ellípta Tetri, F. ^) F tndar hkr 
þfinnig : ok yar hans leitat , ok fannst liann eigi. Eyrekr haf^i 
sagt fbrtindut sitium drauin sinn , þann er haun haféTi dreymt 
i turnínum, ok þctta sag^i sa mað'r, ok tn&d'i sá mad'r, at eng-» 
iU guð^s niundi tekit haia Eyrek, ok Tar^Yeitt hann; þessi £y- 
rekr var kalla^r Eyrekr hinn ▼i^iorli; þessa sögu hafa margir' 
sannfr<$dlign eplir ord'um hans sjálfs ; nú liikum yér þar sögu þesst* 
Sn þvi setti sá þetU æyintir fyrst {Col. 11-15} i þessa b^k, •■ 
hana skrifad'i, at hann Tilly at hverr mad'r yiti þat, at ekki e* 
traust trútt nema af gué'i, þviat þ<S at heid'nir menn fái fr»g^ 
mikla af sinum afreksrerkumy þá er þat mikiU munr, þá et 
þeir eilda þetta hitt stundliga lif , at þeijr hafa. þá tekit sitt Terd*-* 
kaup af or^lofi manna fyrir sinn frama, eo eign þá tob hega^ 
iujgar fyrir stn hrot ok tnileysi| er þeir kunnu ttigi skapan 
sinn $ en hinir , sem gud'i ha£i unnat , ok J»ar allt tnust haft, 
ok barizt fyrir frelsi heilagrar kristniy hafa þ<S af hinum Titr-M 
astum mönnum fengit meira lof^ en þat at auk at mest «r, at 
þií er þeir hafa franigengit um almenniligar dyr dau^ans, Sem 
ekki hold má ford'ast, hafa þeir tekit sitt ▼erð'kaupy þat er at 
skilja, eylift riki me^ allsvaldanda gud'i utan enda, sem þessi 
Iiyrekr, sem nn var frásagt* 

FoHKALUAR SiÍWVA NenDRLAVDA. 3 BlKBI. U U 



674 Ersks saga yíðförla. 



4L 



hann aldri sén hér í heimi sfSan, ok lýkr þar ná 
frá honum at segja. En drottinn Jesús Rristr 
efli þessa ritníng meS sinni röksemd, at hún 
verði sannheilög í hans augliti, ok[svá ok heil- 
agr andi gleói hann er skrifar, ok svá |>ann er 
segir okallaJ>áertilhlýða|>essari sögu, (at þeir* 
hafni þeim hlutum, erjognir eru, en elski 
]>á, er sannir eru, ok vegsami guð almátka æ 
ok œ at eilífu amen. 



*) ok .«ð nndí htilagr i bjarta lesandiins ok hcy-rnniLinSy at 



R E G I S T R 



YPXR 



ÖLL MANNANÖFN, SEM HNNAST I 

FORNALDAR SÖGUM NORÐRLANDA. 

Merki þetta * itendr wi& nðín goiía, jötna^ trolky 
dverga^ Talna o. ié ír« 



■•MMi^»SAii*«H« 



AbbaknggT, 3, 672. 
Afialbrigt Aðalmandarson, 
1 > 356. 



Agnar kappi, 1, 384. 

- Bragason, 2, 9. 

- Hr(Sars6on, ±, 26-2& 
ASalbrikt Englakonúngr , *- konú^igr i Gestrekalandx, 



AiSalninndr Englakoliúngri 

1, 356» 
Adam, 2> 13. 14. 
ACels (Afiils) Svíakonúngr, 

1 , 29. 30. 32-35. 36- 

42. 44-46, 76-93. 106. 

110, 
AöjIs ofláti, 1,381: 2,12. 
AgamemAon) 3> 419. 
AgtSi þrjmsson^ 2, 5* 
Agnar, 2, 220. 



3, 556-558. 
^ konúngr or Nöagörttttmj 
3, 195. . 

- Ragnarsson, 1,242.251. 
259.260.261.263.265, 
266. 268. 306. 346- 
350. 

- Sigtrygsson, 2, 104. 

- þrymsson, 2, 5. 

Agni skjálfarbóndi, 2 12: 

3, 34. 
Agrippa, 3, 555. . 



- eiSa An6abró«ir, 1, 166, Aki karl, 1, 230-Í34.246- 



336. 

- hinn an«gi, 3, 408,^427. 

- lerterkr, 2, 194. 195. 
276. 526, 549. 



249. 257. 

- kappi, l,38tý 

^ kappi, 2, 467. 468. 
470. 471. 
Uu 2 



676 



Mannaköfií. 



Aki danskr, 3> 185. 

- hiimilli, 3, 577. 580- 
585. 587. 588. 

r 

- J/irngei'i^rsoii I 3» 593, 

594. 618. 619. 623. 
C24. 626. 638. 639. 

- konimgr i Saxlandi, 1» 
455. 457. 458. 527. 

Akjar (Kjar) komaigr, 1, 
490. 

Alaflckkr, 3, 591. 
Albrikt, 2, 15. 16. 
Alfarinn, 2, 105. 

- Gnndálfésoii , 1, 380. 
Álfar GandálfMon, 1, 380. 
Alfgeir Alfsson, 2, 11. 
AlfbildrAlfadóttir, 1,376. 

387. 413. 514: 2, 11: 
3, 15. 32. 
.r Haraldsdóttir, 3, 38. 

39. 43. 57. 
-> Ivarsd(5ttir yíiSfaSniay í, 

509. 

- Játgeirsdóttir , 3, 349. 

357-359. 
Alfífa. 3, 578-580. 582. 
585. 586. 590. 

AllnýEyinundardóttir, 2t9. 
Alfr Agnarsson, 2, 9« 

- berserkr, 2, 220. 

- lierserkr, 2, 194. 195. 
276. 526. 549. 

.bjáJki,2,282, 286. 287. 



289. 290. 292. 320. 

552-556. 
Alfr Danakonúugr, 2,467- 

470. 
.. binn gamli, 1, 140. 180. 
376. 388. 413. 514 ; 2, 
11. 383. 384: 8, 15. 

- 'binn gainli, jarl, 2, 3& 

- H jálprcksson , 1, 146- 
149.166. 205. 206;s}^ 

* HíUfr. 

- Hundíngsfon, 1, 137. 

323. 

- Uifsaon, 2, 7. 
Alfrekr Eireksson, 2, la 

- binn frækni Englakon- 
[ úngr, 1, 490. 
♦Alfrigg dvergr, 1, 391. 
Alfrun, 3, 656. 
Alfvör (Ölvö'r) 2, 198. 

199. 201-204. 312. 

528. 529. 53 L 532. 
Algauti, 2, 103. 
Ali, 2> 220. 
-,«, 322. 324. 
-. binn írœkni , 1, 381* 

- konúngr, 1, 331* 

- konÚDgr i Allbeinmoi) 

3, 656. 657. 
. Uppdalakappi, 2, 12i 

126. 132. 
Alius, 2> 463-466. 472. 
Alrekr Agiiason, 2, 12« 
'3, 34. 37. 38. 



MANlTANÖFir. 



677 



Alrekr iiiiiii frsekni, 2, 10/ 

26-27. 
AJrcks synir, 4, 382- 383. 
Alsól (Alfsól) 3, 614. 515. 

616; */« Vargeysa. 
AIsviSrHeimisson; 1^174- 

176. 
*Alsvinnr, 1, 169.* 
Aluí (Olnf) Hálfdánar. 

dóttir, 3, 114-116.128. 

129. 132-134. 139. 
AlvÖr, sjstir Alh hins 

gamla, 2, 383. 
Alöf OJafadóttir, 2, 103. 
Ama A6a1briktsson, í, 38 S* 

- Ymisdóttir, 1, 412. 513. 
Amon, 3, 351. 362. 364. 

356. 
Amr Ðagsson, 2, 9. 
Amnndi, 3, 444. 
An, 3, 20. 

- bogsveigir, 2, 326-362. 
*Andvari dvergr, 1, 152. 

163. 187. 188. 
Angantýr Árngrímsson, 1, 
415-417.420-429. 431. 
435-441. 444. 616-617. 
519-622:2,9.210-217. 

- Greipsson^ 2, 365. 

- Heiðreksson^ 1^451-454. ' 
456-458. 489-495,497. 
499-610. 626-528. 

- Ilernmndarson, 2, 443- 
446. 449-454 



Angantýr Hðfundarson. 1, 
444-448. 523-524. 

- jarl i Orkneyjum, 2, 
81-84. 89. 491. 496- 

• 497. 

- jarl af Skotlaudi, 3, 
670. 691. 

- SigurSarson^ 3, 491. 

Angar (Angantýr, Agnar) 

1, 104. 

Annis, 3, 351, 352, 354- 

367. 
Aran RoSíanssou, 3, 375^ 

379. 381. 

Arghyrna, 3, 638. 641. 

643. 
Ari, 2, 220. , 

- eineygi, 1, 379. 

Arínbjö'rn AuSbjarnarson, 

2, 6. 

*Arinne£ja, 3, 372. 373- 
381. 389-399. 402. 404. 

. 405. 

Arneið Asbjarnardóttir, 2, 
157. 

Armóðr Asmundarson, 3| 
406. 

Arngrímrberserkr, 1, 413. 
415-417. 419. 421. 442. 
514. 615. 517. 520. 
622:2,9.211.212.214. 

- Ðagsson^ 2, 9. 

- risi, 1, 412, 613. 



678 



Mannaiíöfn. 



Arngunu Guiinarsdóttir, 2, 

156. 
Arnoddr, 3, 322. 324. 
Arnljótr (AUjótr# Ljótr) 

gauzki, 3| 444. 
AraviSr tréserkjabiini,2, 6. 
Asa Eyateinsdóttir, 2, 101. 
> liin fagra^ 3, 592. 594- 

599. 604. 605. 607. 

608. 610. 611. 616- 

618. 631. 647. 

- Haraldsdóttir , 1, 510. 

- Olafadóttir, 2^ 325. 348. 
350. 360-362. 

- SiguxSardóttir, 3, 519. 
52a 

- liiii AórrMia, 2, 10, 105. 
Asbjfirti jarl sLeijablesi, 

2, 156. 157. 
Aagauti, 3, 593. 
AiíbiJdrEytteiiudóttir, 2, 4. 
Aslákr bóndi, 2, 36. 54. 

- Bjarnarson, 1, 511« 
Aslaug Sigui-ðar dóttir 

Fofnisbana, 1, 187. 229- 
233. 257-259. 262-267. 
269.277-281. 292. 293. 
309. 346. 349. 351. 
352. 358: 2, 10. 11. 
(Kráka, i, 233. 234. 
243-250. 255-257. 
Randalín, 1, 270. 273.^ 
277 fg. 361). 
^slaug Sigarðar dóttir 



onui-í-auga, t, 293. 
é58: 2, 10. 11., 14: 3. 

519. 
Asmundr berserkr, 2, 194 
105. 276. 526. 549. 

- berserkjabani, v'<í Gnoð- 
M-Asmundr. 

- á BA-urjúðri, 2, i53> 
. ióstbrófiir FritSþjófs, 2. 

65. 76. 85. 488. 489. 
493. 

- Hringsson, 3, .559. 562- 

565. 
. Ingjaldsson, 2, 154 162. 

166. 169-172. 174. 175. 
177.179-181.183.184. 
188. 190. 195-197. 199. 
200." 209. 279.300-302. 
312.504-509.512.514- 
518. 522. 526-53ti. 535. 
551. 558. 

- kappabani, 2, 468. 470- 

487. 

- koiiiaigr,- 2, 35. 38- 39. 
43. 47. 57. 59. 

- Oddssou, 2, 298. 321. 

322. 

- OJafsson, 3, 92-96- 99. 
106-112.114. 118-121. 
123. 125-130. 134-137. 
140-145. 147-150. 152. 
153. 155. 156. 162. 166. 

167. 169-172. 174.181. 
183. 184. 186. tó7. 



A-B 



MAlfMAirÖFN. 



679 



Astro, 3, 408« 432-435. 

447. 448. 450. 
Astromenus hertogi^ 3, 422. 
AstrúCr Njálsdóttir, 1, 511. 
Atli bcrserkr, 2, 22a 

- berserkr, 3, 826. 3)27. 
331. 

- Bu6lason , 1 , 178. 181. 
187. 201-203. 207--211. 
213-223. 227. 335: 2, 
11. 

- Olryggsson, 3, 253. 254. 
-' hinn syartiUlfsson, 2, 48. 

- Yikingr, 2, 82. 495. 
Atra, 2i 13. 

Attill BuUason, 2, 11- 
Autbjörn Frejbjarnarson, 
2, 6. 

AnSiHálfdánarson, 2^9. 10. 
Auftleifr Guftbrandsson , 

2, 7. 
Au6r(Unnr) bin djúpiii^ga 
Ivars dóttir víOfai^ma, 
1, 363-371: 2, 11. 14. 

- (Uunr) Lin djnpúðga 
Ketils dóttir flatnefs, 2^ 
104. 

Austœundr, 3, 444. 

« 

Oai3i Risakoniíngri 2, 517. 

519. 
Bagi (Ðragi, Ðófí) Ani- 

gríinssoii, 2, 212. 
♦Jialdi , 1. 111. 309. 372. 



487: 2, 63.69. 70.71. 
72. 86. 87. 139, 491. 
Bár«i'(Bár6r) Hálfskappi, 

2, 36. 46. 

B/ir6r bóndi, 2, 123. 

- biriSmaSr, 3. 146: 147. 
149, 161. 152. . 

. (Haddr) 3, 326. 327. ^ 
33b. 331. 

- þorkelsson, 2. 153^ • 
Barri kappi, 1, 379. 

" Arngrimsson, 1, 415* 
515; % 212. 

Baoggeztr Starkafisdóttir, 

1, 514. 
Beaf (fljár), 2, 14. 
Beftúis^ S9^13. 
Beiga^Sr kappi, 1, 379. 

- Svipsson, 1, 35. 41-44. 
75. 81. 82. 92. 100. 

Beiuir, 2> 220. 
Beiti Gorsson^ 2, 5. 

Bekkbildr Bu51adóttir^ 1, 

174. 

" Herlryggsdóttir, 3, 365. 

366. 369. 371. 394. 397. 
399.400.402-4(U. 406. 

Bfla drottníng, 2, 488. 
Beli kappi, 1, 379. 

- komíugr i Sygnafylki,2, 
63-65. 71. 431. 432. 
434. 439-445. «0.455. 
457 459. 488. 489. , 



680 



Mankakqfv. 



B 



\. 



Bcra karUdóttiry 1, 49- 
56. 58 -6a 

- systir Orkninga, 1, 214. , 
Bergdis þrymtdottir^ % 6. 
pergíjiiiir þryms&OÐi 2, 6* 
Bergliildr^ sy'á noighiidr. 
*B<írlíiigr, 1, 391. 

Bersi liáifskappi , 2y 56. 

- Helgason, 2, 7. 
Bikki, 1 , 203. 224-226. 
Bíldr, 2, 365. 372. 373. 

- Ariigrimsson, 2, 212. 
Birgir, 3, 326. 327. 330. 

331. 339. 340. 342. 
BjáJki, kappi Urólfa kon- 

úng« kraka, 1, 44 
Bjarni, 1, 381. 
Bjár, sjá Beaf. 
Bjarkniar (Ðjartmar) jarl, 

3, 382. 

- jarl Raknarsson, 3, 552. 
Bjartniar jarl, 1, 419. 420. 

429-431. 444. 517 523. 
♦Bjólvi, 2, 517. 
Björii, 2, 421. 

- 3, 185. 

^ bóudi, 2, 110. 111., 

- bóndi í Rafuistu, 2, 
326. 347. 

• blátöuri, 2, 390-392. 409. 

• byrÖusmjör, 1, 511. 

- féhirðir, 3, 477, 478. 

- ióslbróðir FriSþjófa, 2, 
65-69. 71. 73-75. 77. 



78. 80. 83. 85-90. 99. 
488-4ð5. 497-499. 
. Hálfskappi,2,36.46.56. 

- Hríngison, i, 47. 49-53. 
55. 56. 58. 59. 

- járnsíða , i, 251 - 254. 
265. 267. 269. 272-277. 
283-288. 290-292. 294 
298. 338. 339. 346. 347. 
349-357. 510. 511. 

- konúngr at Haugi, 1, 

öia 

- N jCrfasou, 2, 404v 

- ráSgjaii þorgnýs jarls, 
3, 251, 259, 266. 267. 
298-302. 307*311. 316. 
320. 348-350. 358. 

- ráðgjafi Vilhjálnis kön- 
luigs, 3, 649-651. 653. 
654. 659. 

• binn stcrki, birðmat^r, 

2, 325. 333. 334. 

* Öuundarson, 1, 510. 
Biindr Bavis, 2, 376-380. 
Biót-Sveinn, 1, 511. 512. 
Blæja Eiludóttir, 1. 355. 

358. 
Blængr kapx^i, 1, 379. 
Bóíi, 2, 103. 
Bolabjörn, 3, 377. 405. 
Borgar kappi, 1, 379.385- 
^ víkíugr, 3, 386. 387. 
Borglaidr Eystcins dúuir 
' bcla, 1, 347. o48. 



B 



Mannanofn. 



681 



Borgliildr(Ðergbilclr), kona 
Sigtnnndai: konihigB, 1, 
i'óe. 141. 142. 323. ^ 

Bósi^ ajái B6ga-Ðód. 

*Brflgí, 1, 169. 

- liúIfdáQaraony 2,9.' 

- skáld, 1, 310: 2, 6Q. 60. 
Brái, SæHits fat^ir, 1, 385. 
Brami ArngrímsBOii, 1, 415. 

515. 
*Brana, 3, 572-578. 580. 

583-585. 589-591. 
Brandr berscrkr^ 2, 194. 

195. 276. 526. 549. 

- kappi, 1 , 379. 

Brani Arngrimsson, 1, 415. 
Bralr írski, 1, 379. 
Braut-Onuudr Ingvarsson, 

2, 12. 
BráviÖr Arnvi^arson, 2, 6. 
mcti þræll, 1, 115-116. 
Brennir Vífilsson, 2, 446. 

448-450. 453. 
Brenuu-Kári. 3, 240. 
Biuni, 1, 378-380. 386. 

- 2, 117. 118. 122. 124. 

161. 
Brúsi beinserkr, 3, 326- 

321. 330. 
Bryngcrör Olafsdóttir, 2, 

404. 
~ Haumsdóttir, 2, 384. 
Brynliildr BuÖiadúttir, 1, 

1G4-172. 174-204.229. 



257-259.333-338.346: 
2, 11: 3, 521. 
Brynbildr Grimsdóttir, 2, 

153. 156. 

- Hakadót tir, 2. 51. 57-59. 
• Hertryggsdóttir, 3, 365. 

366. 369. 371. 394. 397. 
399.400.402-404.406. 

- Vemuhdardóttir, 2|156. 
Bryniidr skjaldmey, 3> 195. 
Brynjólfr Háliskappi, 2, 

36. 54. 

- bcrserkr, 3,. 241. 243. 
248.273.291.292.294 
322.323.327.329.337. 
339. 341. 342. 346. 348. 

- Ulfssou, 2, 48. 

- 3. 185. 

Brynþvari , 3 , 194. 195. 

198. 199. 202. 207. 218. 

228. 231. 
Bu«li koniingr, 1, 178. 184. 

187. 191. 195. 222. 259. 
2, 11. 

- konúngr i Sviþjóðu, 2, 
463-469. 472. 473. 485. 

- Hálfdánarson,2, 9. 10. 11. 
Búi Arugríoisson, 1, 415. 

515. 

- Brámuson, 1, 379. 

- Uifsson, 2, 48. 

- Yesetasou, 2, 385. 
Bur, 2, 12. 

Burri (Fiunr), 2, 12. 14. 



Ö82 



Mannanofn. 



B-D 



' ' ; 



Bosla, 3, 195. 202*207. 

230. 231. 
Bö6mó6r FiamarMoii, 2> 

132- 134<13& 139. 155. 

326. 
Böfivar bjarki, 1« 53. 55« 

58-78. 80. 81. 83. 84 

85. 87. 88. 89. 92. 94. 

95. 100. 101. 103-109. 
Bðgu-Bósi, 3, 195-234 

(Sjgorír, 3, 221-224). 
Bölyerkr, 3, 426. 428. 

430. 

- Hálfskappi, 2, 36. 54 
Börkr, 3, 426. 428. 430. 

- Hálískáppi, 2, 36. 54' 

- Ul&son, 2, 48. 

Cípriis, 2, 13. 
Cretus, 2> 13. 

Dagbjört Hrólfsáóttir, 3, 

363. 
Ðagfari Stefarason, 3i 193. 

215. 216. 
Dagmær, 3, 519* 
Daguý Asmiuidardóttir, 2, 

153* 
. drottning, 3, 408. 442. 

- Gnoðar-Asmundárdóttir, 

2, 372. 

- Hrólfödóttir, 3, 363. 
Dagr koiuiugr, 1, 357. 

- koinijigr^ 3, 648. 
-- Dciiiugssou, 2, 7. 



Dagr Iiina dígri, l^ 38L 

- Dyggvason, 2, 12. 

^ Gautakouúngr , 3, 638. 

639. 
« Ilálfdánarson, 2, 9. 

- lífski, 1, 379. 

• Olason, % 9. 

• liinn prú6i Hálftkappii 
2, 36. 55. 

Dau kinn mikiJIáti, 2, 12. 
Dauíel 8páma6r, 3, 672. 
Darfus, 2, 13. 
Dcllíngr, 1, 468-470.485: 

2,7. 
Díana, 3, 464 465. 468. 
Dís drottning, 2» 325. 

- Kolsdóttir, 2, 390. 39Í. 
396. 396. 398. 399. 

Dóinaldi Visburs8ou,2, 12. 

DcSiuar Doinaldason, 2, 12. 

Drii'a karisdóttir , 2, 340. 

341. 343. 344. 360. 

- Hrólfs dóttir kraka, 1, 
44. 45. 76. 109. 

« 

- Sua3sdóttir> 2, 3. 

Diikr vindv«rski, 1, 381* 
Dumbr konúngr, 3, 398* 
*Dulinn, 1, 514. 
DúngalISkottakonúngi', 3| 

350. 351. 357. 

"^Dvalinn dvergr, 1, 161- 
391.414.436.473. 514. 

520. 



/ 



D-E 



MAMNANtíFN. 



683 



I^yggvi (Tryggvi) Dóm- 

arsson, 2, 12« 
*Dýrinn, 1, 414 

£dda HáreksdÓMir, 3, 208. 

226-228. 232. 233. 
Eddval (Odaal) konúngr, 

2, 294. 

Eðiiyja IlákoiiardiSttir, 3, 
406. 

- Háreksdóttir , 3, 639. 
540. 556. 

Egöir Skýlason, 2, 10. 

Egill, 1, 30L 

- 1, 306. 

- 2, 221. 

- 3, 535. 

- Aslák^son, 2, 36. 54. 

- einhendi, 3, 368-374. 
382-406 (Fjalar, 3, 
397-400. 

- skjálgi, 1, 381. 

- Tunnadólgr, 2, 12. 

Eiiiar cgÍSski, 1, 381. 

- þrjiigr. 1, 381. 
Einiyrja Hálogadóttir, 2, 

384, 385. 388. 389. 

Einar skarfr, 3, 237. 
Eiríkr Agnasou, 3| 34. 
37.38.' 

- Agiiar.'ison, 2, 104. 

- Alisson, 2, 9. 

- iijuriiar sou járiisíðu^ 1, 



Biríkr blótex, 2, 16. 

- danski, 3. 661. 668. 669. 

- helsíiigr, 1, 381. 

- jarl. 3, 248. 

-t.jarl Hákonárson^ 2, 15. 

- konúngr af Gestreka- 
landi cða GarSari'ki, 3. 
240. 242-248. 267. 269, 
272-298.305.312.314. 
317. 818. 321. 322. 325- 
329. 333. 334 337-343. 
346. 348. 

- koniingr, 3, 656. 

- konúngr úr MiklagftrSi, 
3, 589. 590. 

- lángihertogi, 2, 14. 

- Magnússon, 2, 15. 

- hinn málspaki, 2, 10; 

- Myndilsson, 2, 431. 

- Ragiiarsson, 1,242.251. 
259. 260-266. 346-349. 

- Refiisson, 1, 510. 

- Róiísson, 3 , 145. 188. 
189. 

- hinn sigrssli, Ir 510. 
' 511. 

- Skjaldarson, 2, 10. 

• - Sturlaugsson , 3., .248. 
325.327.330-332.647. 

- Svíákonúngr, 3, 67-69. 
73-75. 77-90. 95-97. 
102-105. 141. 

- at Uppjiðluin, 1, 339. 
510. 

.- Vatiiarssou^ 2, 10. 



Oó-i 



Mannanöfn. 



E 



Eiríkr þrújidartoii , hitiii 
ví«fðrU, 3» 519. 601- 
674. 

£iaa Hálog^dóttir^ % 384. 

ȣkkin, 1, 263. 

- MynáilHon, 2» 5. 
ElgfxóiSi, is 52-53. Sé*69. 

61. 62. 63. 109. 
Ella, 1, 385. 

- AðalbriktsBou , 1, 388. 
" kouúngr, 1, 855. 

- 1, 388, 

- konÚDgr í Englandi, 1, 
280-292.309.310.352- 
354. 

- konángr i Englandi, 3| 
44-47.49.146-153.156- 
160. 162. 163. 165. 185. 
186. 

♦liudill, 1. 306. 
Engilbert greifi, 3, 352.353. 
Enoch, 2, 13. 
£no0y 2> 13' 
Eredcí (Eindrifti), 2, 13. 
Eritbóníus, 2, 13. 
' ErlendrErlíugssou, 1,395. 
Erlingr (£rleudr) Asláks- 

, son, 2, 36. 54. 
^ snákr af Jai^ri , 1 , 381^ 

- steinvcggr, 2, 15. 

- Uppleudíngckónúngr, 1, 
395. 397: 3, 408-410. 

420-425.431.435.438- 
441. 443. 452. 
Erpr, 3, 20. 28. 



Erpr karl, 2, 356. 361. 

- Jónakurssou^ 1, 224. 
227. 228. 

EstroTal, 3, 416. 
Eygrimr Bólmr, 1, 412. 

413. 513.514. 
Eylinii konúugr, 1» 143- 

145.147.180.322.323: 

2, 10. 
EymóíSr, 1, 206. 
Eymundr, 2, 220. 
• konúngr or HólmgarSi, 

2,9. 

- Olafs son sænska, 1,511. 

- þjónnstumáðr y 2, 387- 

389. 
*£ynefr, 2, 47. 

- Heimarsson, 2, 11. 
Eyólfr Hnndíngsson , 1, 

137. 323. 
Eysteinn Aðilsson, 2, 12. 
^ Alfsson, 2, 7. 

- beli , konúngr í Svíþjóð, 
1, 254. 255. 257. 259- 
262.266.267.270.272. 
302.347.348. 350.351. 
510. 

- birkibein, 2» 15. 

- glumra, 2, 21: 3i 555. 

- Hálfdánarson, 2, 12. 

- Hognason, 2, 105. 

-. ilífáði. 2, 8. 104. 106. 

- illráði Haraldssou, sjá 
Eysteiun beli. 

- jarl af Valdresi, 2, 2a 



E-F 



MANRANÖFir. 



685 



£y«teinii koniíngr ( Dan- 
mörk, 2, 40. 47. 50. 59. 

- konúugr Haraldason, 
2, 15. 

- konúngr i HeiSmörk, 
2, 4. 

- konúngt MagniÍMoUf 
2, Í6. 

- kónúngr i VettmSmm, 
1, 388. • 

- Vikíngsson, 2, 405. 

- þrándarson, 3, 519'523. 
526-533. 535. 5^ 551. 
555. 

EysðSuU berserkr, 1, S79> 
£y vindr kapþi , 1 , 381. 

- kinnrifa, 3, 237. 

- skinnhöll, 2, 470-472. 
Eyvör (Eyfnra), 1, 415. 

416. 435. 515. 520: % 
9. 212. 214 
Eyþjófr víkíngr, 2, 242. 



Fáfnir, 1, 111. 150-164 
173. 175. 184. 187. 188. 

190.192.322.324 329. 
336. 

♦Fála, 1, 303. 
Falr, 3, 444 446. 
»Farbanti, 1> 392. 
*Feinia, 2 , 14S-14Ó. 
*Pengr (OSinn), l,l57.32á 
•Fenja, i, 111. 
Fertramr , 3, 555. 



Pi«r fiiíski, 1, 381. 

- Finnakonúngr , 3 , 540. 

549. 
Finna Refilsd<$ttir, 2, 404. 
Finn-AIfr Raunuson, 2, 

6.7. 
Finnbogi Vikíngsson/ 2, 

405. 
Finnr, 2, 242. 

- hinn au6gi, 2, 26. 

- Vikíngsson, 2, 405. 415. 
Fjalar, 2, 220. 
Fjölmöíí, 3, 7. 10. 12. 
FjSlmnndr, 2, 2201 
•Fjölnir (OWnn), 1, 157. 

309. 325. 
•-Preysson, 2, 12. 
Fjöri Ftekason, 3, 16. 
Fjörnir, 1, 214 
Fjösni, 2, 242. 
Fjetra, Q, 7. Ift 
Flöki Finnakonúngr, 3, 

540. 548. 549. 
Flosi, 2, 22a . 
F'ofnir, Bji Fáfnir. 
»Forat, 2, 127-13L 
Fomi, 3, 110. 111. 
»Fomjötr, 1, 475 : 2, 3. 17. 
FraSmar Stnrlaogsson , 3, 

248. 647. 
Framar Hrrfinsson, 2, . 

391. 
> (Frafimar) 3, 610-615. 

618-2a 623. 626. 630. 



686 



F-G 



633. 640-643. 645. 64& 
(Snckollr, i, 640. 641, 
Ge«tr, 3, 641). 
vFramar TÍkiajakonúngr , 

2. 132. 133. 135-139. 
Freki jarl af Hálogalandi, 

3, 15. 

Freybj5rn Freygar&Mon, 

2, 6. 
Freygarfir.GaHSr-Agfiason, 

2, 5. 
*Freyja Njar&ardóttir, 1, 

391-394. 463: 2, 26: 

- 3, 223. 624 

Frejr konúngr, l, 303« 

- 3, 237. 
/-Njarfiarsoni 1^391« 531t 

2 1 12. 288. 289. 291. 

555. 556. 
♦. Oðinssoii, 2, 12. 
Frcysteinn gamli á Gaul- 
• u(», 2, 6. 

Fri5fró6i,l,395:2,12. 14. 
Friðleiír Fríðfró6aaon , 

2, 12. 
Friðleifr Frófia 6on Irina 

friSsama, 2, 12. 14. 

- Skjaldarton , 2, 12. l4 
*Fr%r þjassadóttir, i, 415« 

Friftþjófr Iiitiii frækni, 2» 
63-100. 455. 459. 488- 
503: 3, 14. (þjófr, 2, 
91-95. 499-501. Her- 
þjiSfr, Gcirþjófr, Guun- 



þj6fr,EyþÍQfr,He1þjófr, 

Valþjófr, 2, 92. 
Frifiþjófr Húnþjóissoni 3, 

15. 25-29. 
*Frigg, 1, 117: 3, 624. 
Frjáláfr (Bors), 2, 14 
Fröðel, 3> 444 446. 
FróSi Aufiason, 2, 11. 

- Ðanakonúngr, 1, 3-16. 
.- liinn fri&ami^ 2,12.14. 

- hinn frækni, 2, 12. 14. 
« HávarSarson, 2, 12 14» 

- konúngt í Noregi, 1, 358. 
Froömar, 1, 431. 

* jarl, 1, 463. 
Frosti, 2, 17. 

- 2, 220. 

-3, 613. 615. 634-638. 
(Gestr, 3, 634. 635). 
Fullafli, 2, 423-426. 
Fýri Frekason , 3 , 16. 
Fönn Snaðsson, 2, 3. 

Galterus meistari^ Ij 108: 

3, 309. 
Gandálfr konúngr, 1, 380. 

- Alfgeirsson, 2, 11. 

- Rólfgeirsson , 2, 105. 
Gandálfs synir. 1, 329-331 
Garan, 2, 344-346. 357. 
Garfiar, 3 , 420-424. 
Garöar, 2, 240. 244-246. 

252. 254. 257. 318. 
Gar8i (Gar6r)í, 326. 327. 
330. 331. 



G 



Mannaröfn. 



687 



Garír kappi, 1, 379. 
Garör-Agði, 2', 5. 
Gaukr,' 3, 5S7. 558. 
Gaungu-HróJfr, sjá Hrólfr 

Sturlaugsson. 
GauUn, 2, 410-412. 415. 
, 431. 
Gautbildr snót (mjðll); 2, 

103. 
Ganti, % 220. 

- Bálfskappi, 2» 36. 55. 

- konúngr, 2, 383. 

• konúngr, 3, 3-9. 10. 14. 

57. 193. 
Gantr, 2, 103. 
*- 3 , 389. 394-401. 404. 

- Greipssou, 2, 365. 

- ^ubi, 1, 381. 

- á Hamri, 2^ 326. 347. 
Gautrekr konúngr binn 

niildi Gautason, 2, 103 : 
3, 9. 11. 13. 14. 29.^ 
38. 43-45. 47. 49-53.^ 
57-67. 69-7t 130. 131* 
103. 

- Bólfssou, 3, 141. 145. 
175. 182. 183. 187. 

Geirálfr, 1, 379. 
Geirbrandr, % 220. 
Geirfaildr Drifsdótlir, 2, 
25. 26. 

- Sölgadóttir, 2,143.144. 
Geirmuudr beljarskiim, 2y 

59. 60. 

- liersir, 2, 7. 46. 



Geir berseVkr, 1, 379. » 

- Njörfason, 2, 404. 
*GeirríÖr Gandvíkrekkja, 

2, 149-151. 
*- GeirröÖsdóttir. 2, 253- 

255. 257. 
*Geirrö»r jötun , 2, 253. 

254. 
Geirþjófr Hiinþjófsson^ 3| 

14. 26. 35. 
Geitir Gorsson , 2, 5. 

* Njöríason, 2> 404. 
Gellir, 3, 326. 327. 331. 

- hinnfœriski,3,441 442. 
Gerðar glati, 1, 361. 
Gestr hinn blindi, 1, 463- 

487. 531-533. 
^ Olieifsson, 2, 157. 

* sjá- Norna-Gestr. 
Gillíngr, 3, 7. 10. 11. 

12. 13. 
Gissur, % 220. 

- ióstri Hoifireks, 1,444 

445. 

* Gautakonúngr, 1, 490. 

- GertingaUfii, 1, 495. 500- 

502. 504-507. 523. 
Gjafa-Refr,3, 3^40-53.57. 
Gjaf ar, 2, 25X>. 
Gjúki konúngr, 1, 178. 

181. 182. 183. 191. 195. 

332. 335: 2, 11.54. 
Gláma, 2, 22a 314. 
Glammaðr berserkr , 3 1 

387. 



688 



Mannanöfn. 



Glammi Geifísson , 2,5. 
GlaiimTÖr. i, 211. 213. 

214. 
Glismakr gd«i, 1.381. 
Glúmr yermskiy 1, 381. 
*GIyrna, 3, 482. 
Glö6 Grímsdóttir, 2, 383. 

384. 
♦Gneip, 2, 517-519. 
Gnepi liinn gamli, 1, 379« 
Gncpja kappi, 1, 385. 
GnoSar-Asmundr, 2, 153: 

3, 367-407. 660. (Frosti, 

3, 397-4O0)* 
Gnœvar Högnason, 1,214 
^GoiSmandr, 2, 232-234. 
*^ af GlæsisTöllnm, 1, 315. 

411.442.443.444.513. 

522. 523: 3, 208.210. 

214. 216-218. 221. 222* 

224. 228. 233. 
GoWlfr, 2, 14. 
Go6rí«r (GeírríÖr) 3, 637. 

638. 
Gói þorradóttir, 2, 3. 4. 

17. 20. 

Gormr liinn gamliKnúta* 
8on, 1, 355-358. 

* jarl af Blökumannalandij 

3, 377. 

• Kuútsson liins fandna, 

1, 355. 
Gor porrason, 2, 3-5* 
17 -21. 



Goti, 2, 220. 
Gramr Hálfdánarson, 2,9. 
Grani Njörfason, 2, 404. 
Granmar konúngr, 1, 137. 

139. 140. 375. 
♦Greip, 3, 482. 
Greipr bóndi, 2, 365. 
Grér, 1, 391. 
Grettir, 3, 19. 

- rángi, 1, 382. 

- aterki, 2, 362. 
*Grí«r, 3 , 653-656. 658. 

659. (Signý, 3, 656- 

660). 
Grífir, 1, 155. 156. 
Grfma, 3, 565. 566. 

- 3, 593. 

- kona Aka karls, 1, 230- 
234. 243-246. 249. 

Grimar Grímólfsson, 3, 

106-112. 114 122. 123. 
Grímliildr hin fjölkunniga, 

1, 178. 181-185. 187. 

190.192.199. 203.20')- 

208. 

*- gygj*, 2,241.243. 

- Jösursdóttir , 2, 144. 

148. 151-153. 
Grimildr drottning,3, 656- 

658. 
Grimnir Grímólisson, 3, 

122-126. 
Gr