(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Glasnik"

?t*:i'T 




MmiOlS 



^PyiUTBA CPBCKE CJOBECHOCTH 

i' 



KftHTA XII. 



» 



^ S¥.OVPAJi,y 



y ^ P }K A B H O J 111 1 A M n A. p n J H 



1860. 



/•ii lUiTAnii'inij^i 



]>LlETAMKOri> APXHBA. 



nPEnncAo 



^|)i> Hhko IIJaa>ai>HK'K. 

(ITpo^yMteHO. Bh/^h r.TacHHKii XI crp. 317 ^o 462). 



MONUIMENTA HISTORICA SERBICA 
ARCHIVI VENETI. 

(Continualio. Vide: Glasnik XI pag. 317 usque 462) 



4 CPBCKH HCTOPIHCKH cnOMEHIII^H 

eis quae poJeriint , et rescribant expectanfes 
noslrum mandaUim , procurantes siio posse, 
quod inferim a no\ita(ibus ex u{raque par- 
te cessejup. Quibus et coiiiiUahir quod bonum 
et coiiservationem dictorum nostrorum fide- 
lium de Ragusio procurent in ista ambaxala 
sua, tarn apud dictos dominos, quam alios si- 
cut viderint opus esse. Et fiat dictis amba- 
xatoribus commissio circa praedicta in ea 
forma quae doniinio apparebit. 

Et habeani dicti ambaxatores libras 11. 
cent, pro duobus mensibus pro quolibel , et 
si uKra steterint, habeant libras L. pro quo- 
libet in mense liabendo lill. famulos pro 
quolibet, inter quos sit unus expensator, unus 
notarius cum uno famulo et unum cocbum, 
et possint expendere sold. II grossorum pro 
quolibet , in expensis oris pro se et familia 
sua. Nabula vero et agozia habeant a comu- 
ni. Et quia expediiio eorum est ulilis et ne- 
cessaria, teneantur respondere die qua eligen- 
tur vel altera. Denarii vero pro expensis 
ambaxatae accipientur cum ordinibus terrae, 

Capta: Quod dicti ambaxafores non pos- 
sint refulare sub pena librarum C pro quo- 
libet. 

Misli del Senalo XXVI. ch 30. 



MaETAqKOr-b APXHBA. 



CII. 1350. indict. IIII. 28. Septembris. 

SaKaiOMeHo: ocTasHTH Ha BO.ibii noc>iaHHi^HMa ko/^t. Kpa- 

.m Cp6cKor'B ii 6aHa BoeancKor'b, /\a ce wory epaTHTH y 

M.ieTRe, aKO Bn/^e ^^a nocpe/^oBanb Hbioeo 3a wnpi. hh- 

KaKO HcycneBa. 

Capta: Cum per litteras ambaxatonim nos- 
frorum missorum ad regem Raxiae et ba 
n u m B o s s i n a e habuimus, quod nullo modo 
de concordio inter partes sperant, et quod mo- 
ra sua est cum expensis maximis et in mi- 
nus honoris nostri dominii; vadit pars, quod 
rescribalur dictis ambassatoribus, quod liben- 
(er voluissemus, quod aliqua compositio fac- 
ia fuisset inter dictas partes, ut cesassent er- 
rores et scandala inter eos. Sed intellecto 
tenore litterarum suarum confidentes de pro- 
\ identia sua , relinquimus in discretione et 
arbitrio suo, si per ea quae habuerint , vide- 
rent posse procurare aliquod bonum inter 
ipsas partes, eundi et faciendi sicut eis vi- 
debitur pro honore nostro. Et si viderehir 
eis, quod mora eorum non esset opportuna, 
et quod dicta nostra intentio fieri sen obti- 
neri non possit, volumus quod recomendatis 
instanter domino regi Raxiae terris et locis 
noslris et omnium subdi(orum nostrorum cum 
verbis decentibus e( accepto comeatu decen- 
ti, Venetias revertantur. 

f Misti del Senato XXVI. ch. 46. 



6 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H ' 

CHI. 1350. 6. O c f o b ri s. 

Ha.iaH<e ce riocianHi^HMa ko.^t. Kpa.ia Cp6cKori. h 6aHa 
liocaHCKon. , fl,A ce HeBpahafO , Hero /^a ^.ley^e vmhhhth 
uiTo ^o/^b Mory , ^a CpScKiii Kpa.ib ocxaBH rpa^ii Ay~ 

6pOBHHK'I» H CxOHb Ha MHpy. 

Capta: Quia pridie scriptum i'liit ambassa- 
toribiis nostris missis ad regem Raxiae et 
ad baiium ISossinae, quod remaneaf in eoriim 
discFflione secundum ea quae haberent, re- 
deundl Venelias vel manendi, sicut eis \ ide- 
refur. Et pro nova quae habentur de volun- 
tate regis Raxiae, qui forte attendit ad ocu- 
[)ationem punctae Stagni , mora eorum utilis 
et tVuctuosa existal, \ adit pars: Quod sci'iba- 
tur eis, quod non debeant recedere de illis 
()artibus, nisi [)rimo videant maniteste civita- 
tem Ragusii et punctam praedictam remanere 
et esse in statu securitatis; sed potuis procu- 
reni omnibus modis quibus melius poterunl, 
consei*\ aiionem et bonum nostrorum lldeh"- 
um de inde, ubi et sicut honori nostro \ ide- 
rint convenire. 

Misti del Senate XXVI. ch. 46. 

CW. 1351. indict. HIT. 20. August i. 

3au.)K)MeHo : Ha.ioaiHTii i;ne3\ lUnoeHHMKOMb , ^a AP^" 
Miip-b OT. BocancKHMi. fianoMT., a 6aHy nHcaxn o to^t. h 
Mo.uiTH ra, ,^a h oht, hcto xaKO nocxyna npema Ivr.ieraM- 

KHIVI'b JHO^HIVia. 

Capta : Et scribatur c o m i t i n o s ( r o 
S i b i n i c i de receptione lifterarum domini 



M^ETA^KOr'B APXHBA. 



bani Bossinae, qiiariim exemplar (rans- 
mittatur eideni, mandando ei, quod uiium nun- 
cium bene informatiim de damnis sibi ilatis 
ad ipsum dominum baniim debeat destinare, 
petiturum restidilionem damnoriim praeniis- 
sorum. Et quod e converso ipse comes resli- 
tuere debeat eidem domino bano servos su- 
os, si in suo districtu contin§^erinl reperiri; 
narando eidem comiti de amore inlimo in- 
fer nos et ipsum dominum banum serva(o, 
et quod debeat secum pacifice pertransire 
quia (empus non est ad praesens discordias 
suscitare. 

Capta: Et scribilur ipsi domino bano 
de receptione liC.erarum suarum regraliando 
sibi de bona \ oluntate , quam vidimus eum 
liabere el eidem narrando , qualiier noslro 
comiti Sibenici dedimus in mandatis, u( se- 
cum et cum ^entibus suis pacifice debeat 
se habere, abstinendo se a qualibet noxifale 
fienda subditis ipsius domini bani, rogando 
eum quod erga subditos nostros similiter de- 
beat se habere. 

Misti del Senato. XXVI. 

CV. 1354 indict. VIl. m. Februarii. 

HsBecxie HiauHHa Hoee.i.io noc.iaHHKa ko/^t. i^apa Cp6- 

CKori. , o TOMT, uiTa e cBpuiio sa naKHa^y HeKH uiTCxa 

M.ieTasKH. 

Relatio Zanini Xovello , niissi domino Imperatori 
Sclavoniae. 

Cum zosia che per la Signoria vostra io 



8 CPBCKH HCTOPIHCRH CnOMEHHI^H 

Zanin IVovello fosse mandado a miser lo Im 
perador de Sclavonia , a demandar satisfa- 
cion de le robason fate per lui et per lo pro- 
vistial e per Liize de Chimo a i nostri mer- 
candanti da Venesia li qiial usava in le parte 
de Sclavonia , de che io fu la in corte del 
dito miser lo Imperador, e fu dananti da lui 
cum quela salutacion reverente, che me par- 
se per parte vestra, ei demandando humel- 
mente e reverentemente per parte de la vos- 
tra Signoria , che a lui devese plaser de pa- 
gar, over far pagar i sovrascriti mercadanti 
de la dite robasson. De che molte parole 
defo, in lo fin elo ordena a Piero fio, che fo 
de miser Nicola de Buchia, che a tute ques- 
te cosse elo devesse pagar e satisfar, de che 
lo dito signor Piero de Buchia, fo contento 
de de^ er pagar a futi i \ eniciani, che se tro- 
vase, che se pare miser [\icola protoAistial 
dovese dar , de che dener algun io no avi 
ni no e posude aver, salvo queste parole. — 

De la robason che Luce de Chimo fese 
a sr. Polo Quirin, miser lo Imperador dise, 
ben aver lo sapudo mostrando che lo li sa- 
vesse nio nienle, ma dise che Ser Polo Qui- 
rin vada in corte a far raxon con lui, che le 
lo paii^ai'a\e de ze chelo li doverave dar. e 
fara che Lu/e de Chimo lo satisfara de la 
dita robason : e io moslrando li (u(e raxon 
segondo che Ser Polo me de in nota. lo non 



M.^ETAMKOrii APXHBA. 



piiti aver altri da liii, si che vegando /o e 
chele spexe i era grande e che niente pote- 
va aver, son vegnudo anemosia adar ve a sa- 
ver ze, si die la vostra Signoria se sovigne 
ra li sey mercadanti, como ii plasera. 

Commemoriale V. cli. 27. 

CYI. 1354. indict. VII. 9 J u n i i. 

SaK-iiOHCHO , ^^a ce o xpoiuKv HeKH M-iexaHKH H^iiTe.tH, 

iiMaiohH iipifiMaxH HOBi^e oat» C|)6a , noui.rb e^ant no- 

c.iaHHKT> y Cp6iK), p;MH tott. noc.ia. 

Quod in servicium infrascriptorum nostro 
rum nobilium el aliorum mercatorum con 
versantium in p a r t i b u s R a x i a e et de- 
bentium recipere a rege vel de dicfis parti- 
bus magnam summam pecuniae, pro quarum 
satisfactione saepius scriptum est et usque 
nunc tamen non pofuerint habere, possit mitti 
aliquis nuncius ad expensas eoruni, quin pla- 
ceat dominio ad procurandum satisfactionem 
eorum, cum verbis et mediis honestis et decen- 
tibus, sicut convenit statui et conditionibus 
noslris cum ilia comissis quod videbilur do- 
minationi. pro Nicol. Faletro 

— Paulo Zeno 

— Franciscus Ru/ini 

— Tadaeus Zantani 

— Zanius Goutier 

— Nicolaus iMighorati. 

Misti del Seiialo \XVII. ch. Z, 



10 OPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI](R 

CVII, (1354.) i n d i c f, VII. 6. A 11 g 11 s t i ; 

in C o n s I a n t i n o p o 1 i. 

Haeecrie Maiie BeHepio, 6aH.ibHH IVIjiexaHKori. y ll,apH- 

^'V'^^Ay, iior.iaro A> '''AJ AH/^pi^i ^-^WAy-'o, o oraHio CTsapH 

y FpiKOMi. napcTBy. 

Exfiis: Serenissimo et excellentissimo do- 
mino suo, domino A n d r e a e D a n d n 1 o, 
dei g^ratia Veneliarum, Dalmatiae atque Cro- 
liatiae inclilo duci et domino qnarfae partis 
et dimidiae (o(ius imperii Romaniae. 

Serenissimo segnor mio , per la via de 
Salonichi, die 8-vo Lnio, le condition de ini- 
misi el de I imperio a la serenilade vostra per 
mie lettere plenamente scripsi, quel die de 
novo e ocorso a la celsitudine Aostra per 
queste faro manifesto. 

Segnor mio , como per altre scripsi i 
Zenoesi de Per a navega solicifamenle 
non liahiando respetto ni dubio die galee 
vostre per la presente mudlia debia qua 
\egiiir, le duo galee suo, le qual slette 
fuora mesi 111 , et phi ef nessuna nova 
i ne saveva in conser\a cum nna altra 
de ponente clamada galla die VllI dito, 
come plaque a dio soura el cavo de la grea 
prexe per bataya una \ oslra nave, de la qual 
era pati'on ser Tomado da olto, in la qual era 
eciamdio moKi merdiadanti et auer assee, 
zomsse in Fera la dite II galee , die 15 del 



M-lETAqKOr-b APXHBa. 



11 



dito: et cum ^rande ale^reze et feste come 
suo cosfume digando aver \adagnado per 
la prexa de la nave praedicta diicati do- 
ro CL. millia, o lo valor de qiiev; molto ar- 
gento elli ave sula dita na\e, tro^ado in cas- 
se et in balle de drappi, molto e confortada 
la universitade de Pera per la \ egnuda de le 
galee praedlclae etper lo \adagno clion elli, 
a t'atto , desponudi de tornar al vadagno, in 
le parta praedictae, o la che meyo i tro- 
vasse, et za messe hamcho et arma sollicita- 
mente. Queste nove, me par esser zerte de 
ne aver ma niente men , \ o yo che ala siibli- 
mitad vostra per mie lettere el sia pallesse. 
Molto se meraueia lutti chu aide , die tal 
nave e de tanto valor, co ssi mal compagna- 
da na\ egasse a qiiesli tempi , el fiol de dio 
sia benedetlo. In Pera parlide le dite dnae 
galee non restera homeni darme III cent, et plii 
et men, secondo i nav illii suo che va et a ien, 
se Constantinopoli a^ esse mior condition, 
assee fameye et burgesi de Pera vigniria ad 
habitar de qua, ma feme de pizorar per lo 
mal stado et rezimenlo che questi segnori 
a, et ancora cum tuto zo e \egnudi et vien. 

La condition de questo imperio alpo- 
stuto non poria pezorar, misser 1" i m p e r a- 
d o r C a t e c u s s e n o parti de quest a terra 
die 'Z2 di /ugno , cum galie XI, et fo a Te- 
nedo , et la troA a messer 1' imperador 



12 CPBCKH HCTOPIHCKH cnOMEHHI^H 

P a 1 1 e o 1 o go, el qiial no lassa, che le galee 
se acostaxe al porto ; ma a una altra parte 
del isolla le galee messe scalla per levar a- 
qiia, el Palleologo cum homini L. de cavallo 
et pedoni fo a quelle parte et fese barsayar 
in le galee et vasta et delli algun dampno, 
de quelli de le galee che iera andadi per 
levar aqua parlisse da homini C. et inclina 
al PalleoUogo, se lie dite galee non fosse le- 
vade, la plu parte de iuasmuli et altri seria 
partldi, vna nave de suriani avea cargado pan 
in Constantinopoli per portar a le galee pre- 
dictae, et siando per far vella, Zenoesi arma 
in Pera suo barche et tolsse la nave et me- 
nalla zosso , trovando caxon a quey, che su 
la dita nave era aver de \ eneciani, et per 
questo modo inpaza chel pan non anda ale 
galee, per la qual cossa et per la caxon dita 
de li homini che fuziva i qual eciam dio era 
mal pagadi. Misser V imperador predlcto 
torna cum le galee suo a casa die Will lu- 
io. Per lo viazo dito a pizorado forte la con- 
dicion soa et dubia, sel Paileollogo vegnisse, 
chel no i toya la signoria, et credesse , che 
Zenoesi el voya faxorizar, per la qual cossa 
el Cataciisseno se vora andar cum Turchy et 
mefterne in laUerra per soa segurtade et 
deffenssion, de ques(o la Vmussitad de Griesi 
dubia lanlo , che considerando el perigollo 
che i porra sallo zasser et la malla dispo- 
sitione et calivo rezimenlo si del Cantacus- 



M.lETAqKOri. APXHBA. 13 

seno coiTia del Palleollogo , elli e disponiidi 
no voller per segnor , nun I' un m V altro, 
ma s u b i u g a r s s e a i a d o g a 1 S i g n o- 
ria \ o s t r a, se i lo podesse far et die I' 
aida et deffession de vostre galie elli podesse 
aver, se la lor' intention se po fornir de es- 
ser subiecli a la signoria el comun vostro, 
a\er alio per gratia special, quando questo 
no i podesse vegnir fato , elli e disponudi 
clamar re domgaria, vel quel de R a x i a. 
Azo che i sia deffesi et varentadi da i Tiirchy 
et enssir de la signoria che i tien et simel 
de Zenoesi de liqual molfo dubita. Palese- 
menle a mi e dito da molle parte et per 
notabel persone, quamvis dio che piiocha fe 
de Griesi se po aver , ancor ad caiitelam e 
ben die a la sereiiilade voslra sia manifesto. 

Per lo armar de le galee II, die se fase 
al presente o mandado una barclia armada a 
Negroponte , scrivando et avisando el bello, 
ducha de Crede et i altri reclori et canitani, 
azo che ino rezeiia dampno ni in navillii ni 
logi voslri , el camin e mal seguro a poder 
scriuer per terra per caxon de i Turdi>, ma 
niente men, je no vardo azo ne rest, de scri- 
ver sempre , ma per segurtade de le lettere, 
o trovando questo modo, die como je man- 
dava per altre fiade uno messo no maiido II 
per die i va de note per lo temor de i Tur- 
chy , et plu seguri et plu presti va II, che 



14 CPECKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

lino. Formenio val anchiio perperi VII, et 
lion e per men vallor fin al novello, ingaza- 
ria e formenio assee et bone derade. — 

Vester Mailieus Venerio de vosfro man 
dalo bainlus Venelorum in Constantinopoli. 

Datum Cons(antinopoIi die VI Aiigusfi 

VII indiclion. 

Originale in charta. 

CYilfl. (1355). 17 Jiilii; in Villa nova 
A V i n i o n i s , 

nana HHOKeHxie VKopaBa ji,yiiifl,a lOBaiia Fpa/^OHuro, iiito 
ce C/^p^Hiio oa Kpa.vhMi. CpCcKHMt npoxHB'b i;pa.i» > rap- 

CKori.. 

Exemplum quarundam liiterariim papa- 
lium deslinalarum ducali dominio, pro factis 
regis Hungariae. 

I n n o c e n I i u s episcopus servus ser- 
voriim dei. DilecJo filio noblli viro lohanni 
G r a do n i g o diici Veneliarum , salulem et 
aposlolicam benedictionem. Ad audienliam 
nostram pervenil , quod hi ej dilecti filii co- 
mune Veneliarum, cum dei et fidei Catholi- 
cae inimicis et hosiibus, rege aliisque Rase- 
nis sisma(icis et hereticis manifestis, confe- 
derationcm inistis et li. am, illamque juramen- 
torum inSerposilionibus et penarum adiectio- 
nibus roboraslis. Quod licet attenta sinceri- 
late de\olionis et fidei , quam (u et dictum 



M.IETAIKOri. AFXHBA. 



15 



comune semper ad deiim , qui eiusdem fidei 
actor et capud est , habiiisfis , credere facile 
non possumiis , tamen tiiis et dictorum co- 
munis super hoc fame et saluli consulere 
paterna sollicitudine cupientes et attendentes, 
quod huiusmodi liga inter carissimum in Chri- 
sto filium nostrum Ludovicum regem Hun 
gariae illustrem, qui Rasenos eosdem, ad ex- 
tirpandum de partibus illis pravitatem hereli- 
cam , fa\ ente domino expugnare proponit et 
(e , invicem dissidentes , ad quorum pacem 
procurandam enitimur , seminarium maioris 
disidii esse possit , nobilitalem (uam attenle 
requirimus et hortamur , illam atiente rogan 
tes sibi tibique svadentes paternis consiliis 
et tuae sakitis intuitu, expensius injungentes, 
quot ab omni consilio , auxilio, favore ac ad: 
jutorio, hereticis et sismaficis ipsis occasione 
huiusmodi confedera(ionis seu lige , aut alte- 
rius cuiuslibet paccionis , quocunque titulo 
seu nomine censeatur prestando, prorsus ab- 
stineas, et subditos tuos omnino compescas. 
Nos enim ligam confederal ionem, et quascun- 
que pacciones alias Inter le seu predecesso- 
res tuos, duces Veneciarum et dictos comune, 
initas factas habitas cassamus et irritamus, et 
nullius esse determinamus roboris vel mo- 
ment!, penas et juramenfa huiusmodi rela- 
xanles. Ceterum huiusmodi praecibus nostris 
adiicimus, ut ea quae venerabilis frater no- 
ster , episcopus Paccenus , apostolicae sedis 



16 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHMI^H 

niintius , lator praesentiiim (ibi super hoc 
pro parte nostra retuleril , credas indubie, 
illaqiie ad effecliim voti\e consumatioiiis ad- 
ducas. Datum apud Villam novam . Avinionae 
dicione. XVI Kalendis August! , ponliticatus 
nosiri anno quarto. 

Comm. V. ch. 79. 

€l\. 1355. indict. IX. 31 O c t o b r i s. 

3aKaioqeHO, HaJiOHtiiTH npoee/^HTOpHMa C.iasOHie, fl,a caa- 
KOMKO r.ie/\aK) K^niiTii 3a M.ieTamjj /^pHiaey, no/\'b h3.to- 
JKenHMi. jciOBHiwa, o/^-b rocnol^e KnerHHlij TepAHU-fe K.ihc^' 

H CKpaAHHT.. 

Capta : Quod respondeatur provisoribus 
nostris qui sunt in partibus S c I a v o n i a e, 
quod recepimus litteras suas datas die XIII 
et XVI. mensis Octubris. Quibus et in ipsis 
contentis cum omni diligentia intellectis, eo- 
rum providentiam et sollicitudinem comen- 
dantes rescribimus: (|uod in casu quo nondum 
rex R a X i a e de fac(o habuisset \ el haberet 
castra c o m i t i s s a e, quam citius esse potest 
per ilium modum et cum iliis verbis quae 
eis convenientla et ufilia ^idebuntur, recor- 
dando dictae comitissae magnam dileclionem 
et karitalem, quam babuimus et f*^essimus er- 
^a ^ irum suum , et per consequens quam 
babuimus et babemus ad eam et tilium suum, 
propter (|uam dilectionem tirmifer sperare 
potuil al(|ue potest, quod bonorem bonum 
et augnientum eius et tilii sui praedicti pure 



M^ETAHKOr'b APXHBA. 17 

et sincere amavimus et procuravimiis , et sic 
semper ainare et prociirare iiitendimus in 
fiitiirum ; et ostendendo ei magnum dubium 
et periculum , quod sibi et filio provenire 
posset , si castra et loca sua ad alias manus 
quam ad nostras, modo aliquo pervenirent, 
dicant quomodo tempore elapso, propter ma- 
gnas gra\ itates nostras quas tullimus, non po- 
tuimus sic plene intendere ad factum castro- 
rum suorum sicut optabamus , sed nunc per 
dei gratiam, postquam status noster reforma- 
tus est , contenti sumus accipere castra et 
loca sua praedicta, in protectionem nostram, 
cum illis paclis et conditionibus , quae per 
earn alias fuerunt quaesitae; et hiis dictis pro- 
curent inducere eam, quod contentetur et velit 
nobis tradere castra ipsa. Et si viderent, 
quod ditTerentia remaneret in facto pecuniae, 
damns eis finaliter libertatem, ut nostra inten- 
tio valeat obtineri , possendi promittere pro 
ambobus castris, usque ad quantitatem libra- 
rum, CXX. mille parvorum, cum aliis condi- 
tionibus omnibus in sua comissione contentis, 
et si ambo forte dare noluerit, sed tantum 
unum, tinaliter possint promittere pro Clips- 
sia usque ad librarum LXX. mille, sicut po- 
terant promittere L. millia, et pro S c a r d o- 
na usque ad libras XL. mille, etiam cum aliis 
pactis et conditionibus annotatis in eorum 
comissione praedicta ; remanente etiam eis 
firma libertate , possendi expendere in illis 

r.iaCHHB'b XII. S 



tH CPBCKH HCTOPlfiCKH CHOMEHHU^H 

personis, quae essenf favorabiles hiiic noi^ft'ae 
intentioni proui eis comissum fuit. 

Capfa: et si forte a se dicta comitissa 
nollet contentari dare nobis castra praedicta 
vel alteram ipsorum , quia percepimus quod 
sun! aliquae persoiiae apud ipsam, quae sunt 
ita cum dicta domina et habent sic sua ca- 
stra in manibus, quod absque ipsarum perso- 
narum consciam vel contentacionem, non tra- 
deret seu non posset tradere dicta cas^^a, 
volumus quod procurent per ilium modum, 
qui eis melior apparebit cum personis prae- 
diclis, quod ipsae personae eam hortentur et 
inducant taliter, quod contentetur et velit da- 
re nobis castra praedicta vel eorum alterum, 
ut est dictum ; possendo promittere dictis 
personis, quod si operarenfur et facerent, us- 
que ad ducatorum II. millia, sicut promittere 
poterant librarum III. mille, quae pecunia 
dari debeat solum in casu quo hebeamus ipsa 
loca , vel ipsorum alterum ut est dictum , ut 
nostra effectum intentio sortiafur. Et quia 
bonum est experiri per omnem modum et 
viam quibus fieri potest, ut intentio nostra 
valeat adimpleri, videlicet ne castra praedicta 
ad alienas manus , quam ad nostras perveni- 
ant , in casu quo comitissa praedicta nollet 
exire de locis suis, sed contenlarelur potius 
sustinere et tenere loca sua , el habere ali- 
quam provisionem annuafim , possint dicti 



M.IETAIKOn APXHBA IB 

provisores nostri , quando tractatus ad hiinc 
terminum perveniret, promittere ei omni anno 
pro sua provisione, usque ad (erminum quin- 
que annorum libras II. mille parvorum , vel 
inde infra qiiam melius poterunt , quae qui- 
dem provisio disiribuafur inter dictam comi- 
tissam et suos sicut melius videbitur provi- 
soribus, pro majori avantagio et securitate 
nostra; et solvatur dicta provisio complecto 
termino anni, II. mille librarum, quas recepit 
a '^r. M a p h e o E m o, hac conditione appo- 
si<a, quod ipsa domina contentetur, in omni 
casu quo vellemus et nobis necessarium es- 
set, possimus ponere de ^entibus et stipen- 
diariis nostris in burghis Clissiae et Scar- 
donae, in ea quantitate, quam ponere vole- 
mus occasione paysenalici, quod fieri facere 
intendimus , pro securitate et conservatione 
sua et aliarum terrarum et locorum nostro- 
rum partium earundem. 

Capla: (alii) volunt partem suprascriptam 
per totum, sed volunt quod provisores noslri 
possint promittere cum omnibus condicioni- 
bus supradiclis usque ad libras III. mille par- 
vorum in anno , ^ el inde infra ut melius po- 
terunl. 

Capla: in casu vero quo tractatus prae- 
d i c t a e c o m i t i s s a e cum r e g e p r a e- 
d i c t o , f r a t r e s u o, complectus esset, ita 
quod haberet vel habiturus esset procul dubio 

2^- 



so CPECKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

loca iam dicta , et hoc (iirbari vel impediri 
non posset, modo ullo, ex nunc capliim sit, 
quod unus ipsorum provisorum nostrorum, 
videlicet ille , qui approbatis omnibus tribus 
in isto consilio habuerit plures ballottas, ha- 
bendo majorem partem consilii , ire debeat 
ad ipsum regem, ad procurandum, tractandum 
et comparandum cum illis verJ)is , quae do- 
minacioni convenientia lidebuntur, quod ipse 
rex contentetur et velit, quod habeamus loca 
et castra praedicta; vel quod saltem sibi pla- 
ceat ea sustinere ita, et taliter, quod ad alie- 
nas manus non perveniant ullo modo ; et ut 
rex praedictus inducatur ad contenfandum 
de dando nobis castra praedicta , habeat dic- 
tus provisor in omnibus et per omnia illam 
libertatem , possendi promittere totam illam 
pecuniae quantitatem , quam habent in pos- 
sendo permittere comitissae. Praefatus nam- 
que provisor iturus possit expendere ducatos 
quinque in die in omnibus expensis pro se 
et familia sua, ducendo secum notarium suum, 
unum interpretem, unum chochum et qualvor 
domicellos. 

Capta: et si primus ex praedictis nostris 
provisoribus, qui remanebit in hoc consilio, 
non posset ire ad istud noslrum ser\ icium, 
pro exequendo hoc mandatum noslrum, prop- 
ter manifeslum defeclum personae, ille alter 
qui habuerit plures ballofas alio terlio, debeat 
ire loco primi praedicfi ; et si secundus qui 



remanebit ob defectum similem ire non pos- 
set, alius fertius vadat et exequatur manda- 
tum nostrum praedictum. 

x4pprobati fuerunt provisores praedicti 

ad unum ad unum. Sr Jacobus Delphino Imus, 

Sr Dominic. Michael 2dus, Sr Mapheus Con- 

tareno 3ius. 

Misti del vSenato XXVII. ch. 39. 

CX» 1355. indict. IX. 7. De c e m b r i s 

HacTaB.ieH-b iiociaxo Hkob^ /l,e.i*HHy noc.iaHHK^ ko^i 

Kpa.ifl Cp6cKor'b, xHi^he ce tbp/^hhh K.iHce h 

CKpa^HBa. 

Capta: Quod scribatur Sr. Jacobo Del- 
fin o pro^ isori et ambaxatori nostro ituro 
ad partes Rasciae , quod intellectis litteris, 
missis nobis per eum et socios , datis Spale- 
ti die XVII. Novembris, mentionem agenti- 
bus de ambaxatore d o m i n i regis K a s- 
c i a e venturo ad nos et c. Mandamus ei, 
quatenus si nondum recessisset de S p a 1 e- 
to, sen non transiset R a gus i u m pro eundo 
ad praesentiam regis,pro exequendo mandatum 
nostrum, debeat in Ragusio, vel ubi se repere- 
rit quando recipiet hoc mandatum nostrum, 
suspendere viam suam, et non ire magis ul- 
tra, donee a nobis aliud receperit in manda- 
tis. In casu vero quo jam transisset Ragusi- 
um et aplicuissel in curiam regis praedicti, 
si nondum se elargaverit et non fecerit ali- 



22 CPBCRH HCTOPIHCRH CHOMEHHI^H 

({nam promissionem specificatam regi in fac- 
to pecuniae pro casfris C I i s s i i et S c a r- 
d o n a e secundum libertatem sibi per nos 
concessam; volumus et sic ei mandamus, quod 
nullo modo se elarget de faciendo aliquam 
promissionem specificatam pecuniae dicto 
reg^i, sed tantum tangat sibi verba tractahis 
dictorum castrorum, et Irahat quidquid pote- 
rit de intentione dicti regis , et de petitioni- 
bus quas faceret pro dictis castris , et quam 
velocius poterit nobis scribat, quidquid habu- 
erit, ut possimus postmodum melius delibe- 
rare, quid erit superinde agendum , et nos- 
trum praestoletur mandatum. Si \ ero jam 
forte fecisset promissionem specificatam re- 
gi pecuniae , scribat velociter responsionem, 
quam habuerit ab ipso rege et in quo statu 
remansit negotium et non procedat ulterius, 
absque mandate nostro. 

Capta: Quod poslquam negotium istorum 
castrorum C I i s s i i et Scardonae, pro 
quo negotio erat necessaria praesencia alio- 
rum duorum nostrorum provisorum Sclavoniae 
finem recepit, Vadit pars: quod alii duo pro- 
visores nostri licentientur, quod possint re- 
verti Venetias , cum eorum mora in dictis 
partibus , non sit ulterius opporluna. Et in 
re\ ersione sua vadant Jadram el J\ona m, 
et informent se tam de facto Cave Nonae, 
quam etiam de omnibus aliis cjuae essent ne- 
cessaria pro salute et conservatione ipsarum 



M^ETA^KOn* aPXHBA. 23 

terrariim noslrarum, siciif in eonim comissi- 
onibus pleiiifer dedimus in mandatis. 

Misti del Senate XXVII. ch. 49. 
CXI» 1355. IE. D e c e m b r i s. 

HsBecxie npOBH^^TOpa CiaeoHie noc.iaxo J],yHifl,y M.ie- 

xaMKOiMe, THqjhe ce paxa H3Me^y i^apa CpCcKori, h Kpa.ifl 

yrapcKor-b, OKO TBp/^HHfl K.iHcce h CKpa/^HHa. 

Excellentisime domine noster. Novif ves- 
tra excellentia quod die nono huius praesen- 
tis mensis recepimus qiiandam litteram a 
eomite Paulo, continentes quod illi de Scar- 
dona, non conlentantur s(are sub dominio 
domini imperatoris Raxiae, sicut 
per litteras in praesentes interclusas videre 
poteritis. Scivimus etiam quod in Tinino fit 
maxima congregatio gentium , sed ad quid 
nescimus. Ex quibus novis visum fuit nobis, 
quod unus nostrum iret Sibenicum et cum 
eomite Sibenici notificare haee omnia, cas- 
tellano Scardonae eo modo et via, ut ei me- 
lius videbitur, et vadit illuc Maphaeus Conta- 
renus. Ego vero Dominicus Micbael rema- 
neo in Spaleto. Et responsum fecimus c o- 
miti Paulo praedicio (enori suarum litte- 
rarum cum illis verbis prout nobis visum fuit, 
dando ei prolongationem \erborum, et sic 
facimus donee a vestra dominatione habebi- 
mus responsi\am. Rocba autem castri Cliss- 
cii prout ^obis alias scripsimus, tenetur per 



Z4 CPBCKH HCTOPIHCKil CnOMEHHI^U 

d o m i n u m P a I m a n vi m, nomine d o m i- 
ni imperatoris Raxiae, .suburgium 
autem cum porta siiperiore et cum saxo 
quod vocatur Op rack, tenet dominus b a- 
n u s nomine regis H u n g a r i a e. Aliqui 
ex istis partibus allocuti fuerunt nobiscum, 
asserentes quod si vellemus aliquam pecuni- 
ae quantitatem concedere domino IVicolao 
bano praedicto , quod ipse diniitteret dicto 
domino Palmano totum quod tenet de 
Clisscio, ut ipse Palmanus primitus tenebat 
et ipse banus reverteretur ad suas partes, 
quas tenet pro domino rege. Quibus verbis 
responsum fecimus , quod ipsi deberent per- 
sentire ab ipso domino bano de sua intenti- 
one et quod exprimant quantam pecuniae 
quantitatem vellet et notificent nobis , quos 
intendimus ducere in prolongatione verbo- 
rum , donee a a obis super hoc habebimus 
responsivam. Nihilominus idem dominus ba- 
nus fortiticat se in dicto saxo Clisscii. quan- 
tum potest, tarn de hedificio muri, quam lig- 
naminis. Omnia autem haec nova tam dicto 
domino i m p e r a t o r i Raxiae, quam eti 
am domino .lacobo Delpliino per plures manus 
nota fecimus , nova ^ ero alia non habemus. 
Si qua vero poslmodum alia occurerent con 
scribenda statim dominationi vestrae procu 
rabimus denofare. Suplico tamen ego Domi- 
nicus Michael quod si \ estrae dominationi 
placet, quod remaneam in partibus istis, 



MJETAHKOr'b APXHBA 



quod dignemini ad me iiniim iiotariiim trans- 
mitfere , quia non possumus hie habere ali- 
quem, qui michi scribat, cum est necesse. 

Dominicus Michael f ^^ ^'^^t^io manda- 
-. , ^^ > to provisores ad 

Mapheus Contarenus partes Sclavoniae. 

Data Spaleti die XII Decembris. 

A tergo : lllustri et excellenfissimo do- 
mino domino lohanni G r a d o n i g o, del 
gratia Venetiae Dalmatiae atque Crohaciae 
inclyto duci dominoque quartae partis et 
dimidiae totius imperii Romaniae, eorum do- 
mino reverendo. 

Spalletum per 
provisores Sclavoniae pro novis. 
Lillerae originales cancellariae secrelae. 

C\il» 1355. i n d. IX. 16 Decembris. 

3aK.iio>jeHO Ha.iOHiHTii r.iaeHOMi. boJ;h KoficKe IVLiexaqKe 

BepHapAj fOcTHHiaHiio , ^a npiixeqe y noMofcb xepy^HUH- 

Ma Kjhcch 11 CKpa/\HH^' , ii ano e HKaKo Mor_>he ^a r.ie^H 

flodbiTH ifi no^-b M.iexaMKy aauiTHxy. 

Capta: Cum propter nova quae nunc ha- 
bita sunt , requiratur subita provisio, propte- 
rea vadit pars: Quod hac nocte mittatur una 
persona sufficiens ad capilaneum nostrum ge- 
neralem S r B e r n a r d u m .F u s t i n i a n i 
per quam ei significenfur nova praedicta quae 
habentur. Et mandetur eidem capitaneo, quod 



26 CPBCRH HCTOPIHCKH CDOMEHHI^B 

cum galeis sibi comissis, non intelligendo ga 
leas quae fuernnt ad mercatum, quam citius 
poterit vadat ad terras nostras Sclavoniae; 
videlicet Spaletum, Tragurium et eti- 
am S i b i n i c u n, si ei videretur esse neces- 
se illuc ire , et habita collatione cum recto- 
ribus nostris illarum terrarum , et percepta 
ab eis omni informatione quam poterit su- 
per no\is praedictis et super provisionibus 
quae viderentur fiendae , provideat per om 
nem modum et viam, quibus melius fieri po- 
terit cum suis consiliariis , de dando subsidi- 
um et favorem , sicut dicto capitaneo et 
consiliariis seu maiori eorum parti videbitur, 
castris C 1 i s s i i et S c a r d o n a e , ut se 
suslinere possint ; si hoc facere posse vide- 
bimt cum salvamento et securitate gentis 
nostrae sibi comissae. Et si dicta loca seu 
castra habere possent vel per modum trac- 
taUis vel per alium modum, cum securilate 
tamen genlis nostrae praedictae , ea suscipi- 
ant in protectione et custodia nostra. Si ve- 
ro non viderent posse succurere castris prae- 
dictis , stent apud terras nostras praedictas 
pro confortatione fidelium nostrorum illarum 
parlium , pro\ idendo de omni subsidio et 
auxilio , quod esset oportunum terris nostris 
])raedictis. Et licentiando armatas nostras 
a mercato ut possint venire directe Veneti- 
as , et scribaiit nol)is \ elociter quidquid fe- 
cerint et habuerint , non recedendo de die- 



M^ETAIKOrii APXHBA ^ 

(is partibus absque mandato nostro. Et pro- 
\ideatur nihilominus interim de hiis quae \i- 
derentur proAidenda pro honore nostro et 
conservatione terrarum et locorum nostro- 
nim partium praedictarum. 

Et portet dictus itiirus iitteras nostras 
continentes nova habita et hoc mandafum 
nostrum, et eas dimittat in qiialibet terra et 
loco nostro ad quam \ el ad quem ibit, ut in 
casu quo non posset reperire capitaneum no- 
strum predictum , idem capitaneus per rec- 
tores nostros habere possit ipsa noAa et 
dictum mandatum nostrum. 

Misti del Senato XXVII. ch. 50. 
CXIII. 1355. 17. Decembris 

Ha.iaase ce KaneTany Mopa h H'feroBn.M'B caeeTHHi^HMa, 4a 
TAeft,e ao6hth xepAHBt K.ihccv h CKpaAHHi. h 3a HOBi^e; 
a aKO OHH . ^ hIhm'b cy p^Kajia , He6H ^pyrme HHKaKO 
xxe^H, OH^a ^a ifi ysMy h xaKO no^i. M-teraHK)" aaiuxHT}', 
^a oee ocxaH^ i^apa CpScKon ; ca>io ^^ He6bi na.ie 
y ynrapcKe pyne. 

Capta : Quod Capitaneo nostro maris et 
consiliariis suis scribatur , quod in casu quo 
castra C I i s s i i et S c a r d o n a e non pos- 
sent habere per modos quibus tiaberi scrip- 
simus , et \ iderent ea posse habere promit- 
tendo aliquam pecuniae quantitatem , possint 
promittere et expendere pro habendo am- 
bo ipsa castra cum fortiliciis suis, usque ad 



28 CPBCKH HCTOPIHCKH CDOMEHHI^H 

libras C. mille parvorum , et in casii quo 
ambo baberi non possenl , possint promitte- 
re pro qiiolibet ipsonim usque ad libras. L- 
mille parvorum. Verum si forte illi qui te- 
nent ipsa castra , recusarent ilia dare nobis 
absolute, et vellent ea nobis dare, ut ea con- 
servaremus et teneremus nomine d o m i n i 
imperatoris Raxiae, sumus contenti, 
quod ipsa recipere possint et recipiant mo- 
do praediclo , quia quocunque vitetur quod 
non vadant in manus Hungarorum , satis ha- 
beremus nostram intentionem. 

Capta : Quod in casu quo capitaneus no- 
ster nondum applicuisset ad dictas partes 
Sclavoniae , comittatur pro\ isoribus nostris 
et rectoribus nostris S p a 1 e t i, T r a g u r i i 
et S i b e n i c i , quod cum omni sollicitudine 
et diligentia oportuna , per maiorem partem 
ipsorum, exoqiiantur hoc mandatum nostrum 
praediclum. In casu vero quo praedicti pro- 
visores nostri iam de dictis partibus reces- 
sissent , rectores nostri praedicli per maio- 
rem partem ipsorum exequantur dictum man- 
datum nostrum. 

Capla : Ut non sustineatur gravitas expe- 
diens propter moram galearum noslrarum in 
parlibus Sclavoniae, vadit pars: pro faciendo 
ipsas galeas nostras ad ])ropria remearum, 
([uod armendir cum ilia sollicitudine, qua fi- 
eri potest, duo ligna sublilia cum, illo soldo 



M^ETAIKOr-B APXHBA. 29 

quod dominio apparebif , pro miftendo ipsas 
ad paries SclaAoniae praedictas. 

Misli del Senalo : XXVII. ch. 50. 
C\IV. 1355. 19. D e c e m b r i s. 

3aK.iK)MeHO ca nociaHiiKOMi, Kpa.iH CpScKori. onpaBHXH 
e^^Hon 6e.ie>KHnKa ki. M.ieTaqKOMi. noc^aHHKv Akobj /!,e.i- 
•tHH^-, cb Ha.ioroMT. ;\a OBati caaKonKo r.ie^H /\o6hth K.iho- 
cy H CKpa^HHi* o/^T. Cp6cKOri» i^apa , 3a HOBi\e 5 aKO .ih 
we^VTHM-b CpficKiK Kpa.11, H3ry6H oae TBp/^HH%, OH^^a 
noc.iaHHKT. ^a ce Bpai'H y JM.iexKe. 

Capta: Quod pro hiis quae exposuit am- 
bassator domini regis Raxiae, mitta- 
tur unus notarius noster plene informatus de 
ambaxala died domini regis , simul cum die- 
to ambaxatore ad capitaneum nostrum ge- 
neralem maris et consiliarios eius , vel ad 
rectores noslros Sibenici , Tragurii et Spa- 
leti et provisores nostros, si capitaneus no- 
ster nondum applicuissel ad partes illas; per 
quem quidem notarium nostrum detur plena 
informatio ipsi capitaneo nostro et eius con- 
siliariis. Videlicet recloribus nostris et pro- 
visoribus in casu quo idem capitaneus no- 
ster nondum illuc applicuisset, ut dictum est, 
de ambaxata praedicta domini regis. Et co- 
mittatur eidem capitaneo nostro . vel recto- 
ribus et provisoribus praedictis , quod cum 
omni sollicitudine et diligentia opportuna pro- 
curent et studeant de babendo et obtinendo 



30 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMRHHI^H 

castra C I i s s i i el S c a r d o n a e , vel alte 
rum eorum, si ambo haberi iioii possenf; of- 
ferendo tenere oi custodire ac conservare 
ea nomine dicti domini imperatoris 
p r a e d i c t i , possendo promittere ob hoc 
isli ambaxatori, si erit sausa faciendi ob(ine- 
re hoc, ef illis personis quae eis vel maiori 
parti ipsarum viderentur, usque ad libras. III. 
mille parvorum. Et viso fine istius negotii 
tam si oblinuerinl dicta castra, quam non, 
deinde dictus nosier notarius simul cum am- 
baxalore praedicto vadat ad Sr Jacobum Del- 
phino , ambaxatorem nostrum, cui informato 
primo de ambaxata praedicta , comittat pro 
nostra parte , quod cum omni soUicitudine 
vadat ad praesenciam domini regis praedic- 
ti, el procuret quod ipse rex contentetur 
quod castra praedicta libere in manus no- 
stras deveniani , possendo finaliter promitte- 
re pro habendo ambo ipsa castra cum bur- 
ghis suis usque ad libras. C. mille parvorum, 
et si ambo haberi non possent , possit pro- 
mitlere finaliler pro Clissia cum burgho us- 
que ad libras. LX. mille, et pro Scardona cum 
burgho usque libras, XL. mille, cum condi- 
cione quod dicta pecunia dari vel solvi non 
debeat , nisi primo dicta castra cum burghis 
assignata t'uerint in manibus nostris. In casu 
vero quo castra praedicia essent subfracta 
de manibus regis Raxiae, comittatur Sr Ja- 
cobo Delphino , quod redeat Venetias. Et 



M.lETAMKOrii APXHBA 



3i 



pro honore nostro , siciit etiam pro dando 
omnem bonam caiisam isfi ambaxatori , co- 
mittatiir praedicto notario nostro, quod con- 
tinue faciat expensas isti ambaxatori et co 
miti\ e suae , quousque applicuerint ad prae- 
dictum Sr Jacobum Delphinum. 

Misti del Senato XXVII. ch. 50. 

CXV. 1355. E8. D e c e m b r 1 s. 

3aK.iiOMeHO , nociaxii noMohb y opxjKK) h HOBi^y y xBp- 
AHHH) CKpa^HH'fc, H Ha.io^iHTH KanexaHv aewafe C.iaaoHie, 
p,a r.»e;^H Hoei^e.M'b ck^ohhth bohck^- yrapcKv h C.iasoH- 
CKj, fl,a o^cTjnH H31. BapouiH K.iHcce kok) e aayse.ya, a 
HCTO xaKO Aa ce noxpvAH ck.iohhth rocn. ITa.iMaHa. koh 
^pa«H TBp,^HHK) K.iHCcy 3a i^apa Cp6oKor'&, ^a obj ycry- 
na iM.iexuHMa. 

Capta: Quod mittantur infrascriptae res 
quas comes noster S i b e n i c i et provisor 
noster Sr. >I a p h e u s C o n t a r e n o instan- 
ter petunt, pro mittendo eas S c a r d o n a m; 
videlicet: 

Tabulas de Tayola: . . . m. 

Trabessellas cc. 

Clares Mezane c. 

Item Cla^'orum Barillas . . III. 
videlicet duos de sexcentis , et unum de 
sexena. 

Item : Ballistae a turno . . II. cum ve- 
retonibus 

Item: Ballistae ab uno pede. X. 

Item: Capsae Veretenorum . IV. 

Item: Pavessos XX. 



32 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

Capta: Item provideatur de mittendo pe- 
ciiniam pro solvendo banderiae, quae est in 
Scardona, pro mensibus fribiis. 

Et in quantum tieri potest sollicitetur 
recessus capilanei nostri j)aysenalici S c 1 a- 
V o n i a e, ut ipse recedat omni occasione 
remota ad terminum ordinatum et cum con- 
ditionibus, cum quibus capfum est , et provi- 
deatur de accipiendo quam solicicius fieri 
potest, gentes ordinatas accipi. Informetur- 
que capitaneus noster praedictus de hiis quae 
nobis miserunt dicendo rectores et proviso 
res nostri partium Sclavoniae , videlicet tam 
super facto (ractandi de faciendo removeri 
et recedere exercitum Hungarorum 
e t S c 1 a V o r u m , qui est in burgo Clissii, 
cum promissione pecuniae , quam e(iam de 
fraclando cum illis Ciprianicis e( aliis Scla- 
vis contrale, qui hostendun( se dispositi et 
aHecluosi veniendi ad g;ratiam noslram et 
cet . Et propterea ipsi capitaneo commitatur, 
quod applicato ipso ad partes Sclavoniae, 
provideat (raclarc per ilium meliorem e( cau- 
liorem modum , qui suae j)ru(lentiae appare- 
bif, (am cum bano, quam eliam cum comile 
lolianne et aliis personis, quae sibi viderentur, 
\i\ faciant remo\eri e< recedere exercitum 
praediclum de C 1 i s s i a, ita et taliter, quod 
dictus locus Clissii remaneat bene securus 
ab eis, et possil linaliler pro hoc obtinendo 



M.lETAqSOrii APXHBA. 3S 

cum effeclu promittere ill is personis , quae 
sibi videbunlur, u( dictum est, usque ad li- 
bras X. milh' parvorum. \ erum antecjuam 
faciat promissionem praedictam per ilium 
dextruMi modum qui sibi melior apparebil, 
procuret tofo posse seu procurari faciat cum 
illo P a I m a n o, qui esi pro r e g e R a x i a e 
in castro Ciissii, quod in casu (|uo idem ca- 
pilaneus noster obtinere valeat id quod su- 
perius dictum est , scilicet de laciendo rece- 
dere dictum exercitum cum promissione pe- 
cuniae pro liberatione casfri , ipse dominus 
Palmanus otferat et promittal dare et consi- 
gnare libere in manibus ipsius capitanei nos- 
(ri, nomine nostro, casirum praedicium Clis- 
sii cum conditione , quod restituente nobis 
domino rege Raxiae pecuniam praedictam, 
restituemus sibi castrum praedictum. — Su- 
per facto vero illorum Ciprianicorum et ali- 
orum Sclavorum, qui dicuntur quod Ibenter 
adhaererent nobis et c. Comittatur dicto ca- 
pitaneo , quod per ilium meliorem modum, 
qui sibi videbitur, det operam de conferendo 
cum eis et ipsos audiat et trahat ab eis quid- 
quid poterit de dispositione eorum et de bis 
que peterent, ac de cautelis quas nobis praesta- 
re vellent, et scribat nobis quidcunque ha- 
buerit et sibi videbuntur in liis, dando eis 
omnem bonam spem et confidenfiam de no- 
bis. — Procuret insuper Capitaneus noster 
praediclus, quod castrum Scardonae libere 

FiiacHHK'b XII. 3 



34 CPBCKH HCTOPIHCKH CIIOMEHHl^H 

remaneat in cusfodia et protectione nostra, 
e( (|uod ^enfes re^is llasciae , quae sunt si- 
mul cum nostris in caslro praedicfo, recede- 
re contentenfur. 

Capta: dominus dux vult partem praedic- 
jam cum ista addifione: Quod non possit pro- 
rogari terminus recessus dicti capitanei sub 
pena rd)rarum HIT, cent, pro quoJibe( consi- 
liario e( capite, vol alio qui poneret seu con- 
sent ire( partem in contrarium. 

Mist! del Senalo XXVII. ch. o'l. 

C WI. 1356. indict. IX. 10. J a n u a r i i, 
i n c a s t r o S c a r d o n a e. 

yroBop-b o npe^^^aH Tsp/^HH'b CKpa^HHa, kok) K)pa Hcexe, 
KacTCiaHT, i^apa Cp6cKor'i. Cxe^aua, npe^ae y M-iexaHKe 

PJKe. 

Instrumentum traditionis castri suprascripti 
Scardone. 

Christi nomine Amen. Anno nativitatis 
ejusdem millesimo (recentesimo quinquagesi- 
mosexlo, indicione nona, die decimo lanuarij, 
in castro Scardone, apud portam ipsius 
castri, presenlibus nobilibus viris dominis 
presbyfero Petro \ enerio ecclesie sancti 
Haphaelis de Venetiis, Nicolao Justiniano 
contrate sancti Panlaleonis , ser Matheo Fa- 
xuol de Clu^ia , ser Jacobello Barozi de Ve- 
neliis. magistro Hendrico de la motta curay- 



M^ETA^lKOr-b APXHBa 35 

CO, quondam domini Gabrielis et aliis pluribus 
testibus. Cum dominus J u r a s Y s e I e fili- 
us quondam Helie de Raxia, castellanus in 
castro Scardone pro serenlsimo domino do- 
mino S ( e p h a n o i m ]) e r a t o r e K a x i a e, 
habuerit in mandatis a diclo domino impera- 
tore ejus domino, cum sibi commilteret cus- 
lodiam dicti castri Scardone , quod si casus 
occurreret quod ipsus dominus J u r a s e s 
non posset tenere , regere, et sahare ac de- 
fendere dictum castrum Scardone nomine 
dicti domini imperatoris , quod ipse deberet 
dictum castrum ponere et dare in manibus 
dominationis et comunis V e n e ( i a r u m, de 
qua dominatione plenissimam fidem habebat 
idem dominus imperator, tenendum custodi- 
endum et salvandum per ipsam dominatio- 
nem, nomine dicti domini imperatoris, et ca- 
sus presentialiter instet talis, quod dictum 
castrum ipse castellanus dominus Juraxes te- 
nere defendere et sahare non potest nomi- 
ne dicti domini imperatoris, propter potenti- 
am domini regis H u n g a r i e , et gen- 
tis ejus, que est in castro C I i s s i e, queren- 
tis et volentis occupare dicium castrum Scar- 
done nomine domini regis Hungarie, et ideo 
dominus Juraxes castellanus predictus consi- 
derans et \ idens ac cognoscens clare , quod 
non posset se et dictum castrum ab ipsa gen- 
te dicti domini regis Hungarie defendere et 
sal\ are nomine dicti domini imperatoris , el 

3* 



36 CPBOKH HCTOPIHCKH COOMEHHUH 

volons omne periciiliim ovifare, et mandahim 
(licJi (lomini imperaforis fideliler ol)ser\are, 
i"(}c(^|)it in dichim casfrum nohilem et sapipn- 
lem viriim dominum Bernardiim .hislinianiim, 
procura(orem sancli Marci de Venetiis, o( 
f^eneralem capKniieiim maris pro dominalio- 
ue diicali , ac nobilem el sapientem virum 
dominum Laurentiiim Celsi, dic(e dominajio- 
nis in pariibns Sclavoniae generalem capifa- 
neiim, nee non nol)iles et sapientes viros do- 
minos Fan(innm Mauroceno Jet ohanem Dan 
dulo, dicli domini capitanei maris consiliarios 
})ro dicta dominatione, ac etiam nobilem el 
sapientem virum dominum Marcum Justinia- 
num comitem Sebenici , et nobiles et sapien 
tes viros dominos Dominicum Michaelem , el 
Mapheum Contareno provisores in partibus 
Sclavonic pro dicta dominalione ducali, el 
ipsum castrum eisdem dominis capilaneis, 
consilio, comiti, et provisoribus predictis re- 
cipienlibus vice el nomine dominationis et 
comunis Veneliarum, tradidit et consi^navit, 
Siuiendum, cuslodiiMulum et salvandum pro 
dicta dominatione, nomine dicti domini impe- 
ratoris ac ipsi domino imperatori , sen ejus 
lilio per dictam dominalionem restituendum, 
(juandocumcpie ipsi domino imperatori sen 
ejus lilio de ij)so casiro possil iacere omni- 
modam voluntatem suam, quod domini capi 
lanei, consiiiarii, comiles, et provisores pre- 
iali diclum casfrum receperunt nomine su- 



maETAHKOn. APXHBA 37 

prascriplo , ac etiam promiserunt eidem do- 
mino Juraxes castellano praedicto recipienii 
vice pt nomine dicti domini imperatoris et 
ejus /ilii, dictam restitutionem dicli castri fa- 
cere eidem domino imperatori sen ejus filio 
quandocumque sibi placuerlt , ut promissum 
est. Et ad corroborationem dicte restitutio- 
nis, et pro ipsa restitutione firmiter facienda, 
ut promissum est, ipsi domini capitanei, con- 
siliarii, comes et provisores predicti nomi- 
ne d o m i n a t i o n i s ej comunis \ e n e t i a 
rum corporaliter j u r a v e r u n t a d s a n c i a 
Dei evangelia, tacfis scripturis. eidem domino 
Juraxes predicto castellano, nomine dicli do- 
mini imperatoris seu ejus tilii, dictum sacra 
menfum ])etenti et recipienti dictam promissi 
onem et restitutionem dicli castri Scardone 
libere facere , ut superius diclum est , dicto 
domino imperatori vel ejus filio. 

Ego Lanzarotus de Contrariis etc. 

Cominemor. V. ch. 48. 

C\\ II. 1356. indict. IX. 10. Januarii 
in Scardona. 

riHcMo i;oHMT> M.^exMiitiH oC)eh^io Kacxe.iaHv CKpaAHH- 

CKOMTi IOpn UcexH. ^'^a fce^y ce 3a Htra nocTapaxn, aiio 

6bi Cp6cKiH i^api, H.iH irbroBi. chhx. iierO/'\OBa.iH 

s^ori. npe^ae C'KpaAHHa. 

Instrumentum promissionis fade castellano ca- 
stri Scar done pro tradilione ipsius castri. 
In Cbrisii nomine. Amen. Anno nati\ita 
tis ejusdem millesimo trecentesimo quinqua- 



38 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

gesimo sexto , indicione nona , die decimo 
mensis Janiiarij , in S c a rd o n i a in eccle- 
sia sancte Marie' de dido loco Scardone, 
presenfibiis venerabili viro domino Georgio 
archidiacono dicte ecclesie , et nobili viro 
domino Nicolao JusUniano de contrata sanc- 
ti Pantaleonis de V^eneliis, Mattheo Faxuol 
de Cliigia, presbyfero Petro Venerio ecclCwSie 
sancli Haphaelis de Venetiis , Bartbolomeiis 
Thomaxii de Sacillo . ser Mapheo Ardizano 
de Venetiis habitatore Sibenici et aliis. 

Nobilis et saj)iens vir dominus Bernar 
diis Jnstinianus procurator sancti \Iarci et 
maris capitaneiis generalis pro dominatione 
Venetiarum , nee non nobilis et sapiens vir 
dominus Laurentius Celsi Sclavonie capita 
neus generalis pro dominafione predicta, ac 
etiam iiobiles ej sapientes \iri domini Fanti- 
nus ^lauroreno . et Jobannes Dandulo consi- 
liarii domiui capilanei maris pro dicta do- 
minatione. ac nol)ilis \\r dominus ]\larcus Jn- 
stinianus Sibenici comes, nee non nobiles et 
sapienles viri domini DominicMis Micbael , et 
Mapheus Conlareno in partibus Sclavonic 
provisores pro dicia dominatione. Conside 
rantes liberam reassignafionem quam eis no- 
mine dicte ducalis dominationis recipientibus 
t'ecif dominus J u r a s e s f i 1 i u s quon- 
dam H e 1 i e d e R a x i a, c a s t e 1 1 a n u s in 
castro Scardone pro domino imp era 



MJETAqKOrit APXHBA 30 

tore Raxie de dicto castro Scardone no- 
mine dicti domini imperatoris, promiserunf 
e'dem domino castellano, recipienti pro se ef 
ejus filiis et familia ac \ ice et nomine Nicolai 
et Blandini ejus fratrum, et fiiiorum ipsorum, 
quod si casus ocurreret quocumque , quod 
idem d o m i n u s i m p e r a t o r, si virus 
esset, seu ejus filius, si reperiretur 
m o r t u u s dictus dominus imperator, grava- 
retur et indignaretur contra dicfum domi- 
num luraxes pro dicta reassignatione dicti 
caslri, sic facere et curare, quod dicta domi- 
natio Venetiarum eumdem dominum castella 
num cum filiis et familia ejus, ac dictos ejus 
fratres cum filiis et familiis eorum. recipiet 
in brachiis suis, ac eis et cuilibef eorum sic 
et taliter providebif , quod ex ipsa pro^ isi- 
one vivere poterunt cum filiis et familiis eo- 
rumdem, et merito seu rationabiliter conteiita- 
ri debebunt, ef ad maiorem firmitafem omni 
um predicforum . predicti domini capifanei 
consiiiarii, comes el pro\ isores. ef quilibef ip 
sorum, Sacramento ad sancia Dei e\ angelia tac- 
tis sacrosanctis scripfuris presfito per eos- 
dem, firmaverunt dictam eorum promissionem, 
et dido domino castellano stipulanfi et reci- 
pienti ut super obbligaverunt omni modo et 
jure, quibus melius potuerunt , omnia bona 
dominationis ducalis ac etiam ipsorum et cu- 
juslibef eorum, pro omnibus et singulis pre- 
dictis firmiter attendendis, et observandis. 



40 CPliCKIl IICTOFIHCKII CHOMEHHl^H 

Ego Lanzarotiis de Contrariis de Ferraria, 
publicus imperiali aiictoritale notarius , nee 
non nolarius et cancellariiis dicti domini ca- 
pitanei 8cIavonie, prediclis omnibus et singu- 
lis inlertiii, et rogatus scripsi, et publicavi. 

Commemor. V. ch. 48. 



1358. 6. O c t o b r i s, T y n i n i. 

lop.aHT, 6aHi. /l,a.iinaTHHcKiH h XopeaxcKiH aaxTesa o^t. 

IVIjeTaMKe B.ia^^e , ;\a iie (IpaHii ra.iiniua h .ho/^hmh Htro- 

uiniT, Hhii niopewT. npoTHBT, K|)a.ia ii.ih i^apa CpficKorii 

ii.iii PauiKor-B, KOH 6 y paT_y ca Kpa-i-bm-b yrapcKHWh 

H'broBHM'b rocno/^a|)OM-b. 

Exenipluui lilerariim lohannis t n t i ii s I) a I in a 

tie. et Crohatie bani. dominique lerie 

Halme honorabilis. 

Cum dominus noster rex H u n g a r i e 
ad presens habeat guerram cum rege s i- 
V e i m p e I* a t o r e R a x i e s e u S e r \ i e, 
et aiiqua ligna nostra intendamus mittere 
conira emullos domini nostri regis per mare. 
Quare amicitiam vestram j)resentibus requi- 
rimus diligenJer, (juatenus placeat veslris ga- 
leis sci'ibere, uj nosfris hominibus per mare 
euntibus ne velint nocere , nee eosdem ali- 
quo colore impedire. Nam ipsi homines nos 
Iri nulli nocebuni , nisi ennillis dicti domini 
nos(ri regis prenolatis. 

Data Tinini se\(o die Octobris. 
•' (1358. annus in indice expressus) 



M.lETAIKOr'h AFXHBA 



41 



C\l\* 1361. 5. Decembris 



3aK.>K)MeH0 nocpe,^OBaT» aa nOMnpeirh HSMel^v A.V^'ipoB- 

•laiia H Koropana, koh cy ce aapaxH.m, ii Tora pa,^H no- 

ciaxH kij HbHMa 6;\Hor'i> nociannKa, 

Capla: Quia ma^no honori esset nobis 
si nobis mediantibus posset tratari concordi- 
um e( pax inter Ra^iisinos et Catarinos 
de guerra existente inter eos, et siciit senli- 
ri potest hoc esset gratissimiim utrique par- 
(ium; Vadit pars, quod mitladir iinus nobilis 
eligendus in isto consiiio, ad dictas partes, 
qui pro parte nostra faciens ambaxatam uiri- 
que parti procuret et taciat, quidquid boni 
poterit, ut possint venire ad reconciliationeni 
et pacem; et facto per eum quidquid fieri po- 
terit cum honore nostro in facto praediclo, 
Venetias revertatur. Et possit expendere die 
tus ambaxator ultra nabula navi^iorum, quae 
solvanJur per comuno, ducatos III. in die, et 
respondeat die qua eligetur vel altera. 

\listi del Senato. XXX. ch 41. 



A\. 1361. 6. D e c e m b r i s. 

3aK.iiOMeHO, ;\a OHan nociaHiiK-b , koii Ke hKh ji,a noopc- 

Ave 33 wnpi, H.HMel^y Jl,y6poB'i!iBa ii Koxopaiia , h^c h 

Kneay Bonciaey ii /^pyrofi oKo.nion ^oc^o;^ll. iicxor-h 

noc.ia pa^^H, ai;o 3a ^odpo nat>e. 

Capta: Cum pars heri capta de mittendo 
unum ambassatorem ad H a j? u s e o s et C a 
tarinos non contineat , quod si expediet, 



42 CPBCKH HCTOPIHCKH CDOMEHHI^H 

posslt ire alio pro tracfando concordio inter 
eos , et dicatiir quod est quidam comes 
V o y s c I a V 11 s et aliqiii alii , ad qiios esset 
necessarium ire pro bono fine dicti tacti; Va- 
dit pars, quod comittatur dicto ambaxatori, 
quod tarn ad dictum comitem , quam ad ali- 
as personas ibi circum stantes possit ire, si- 
cut pro bono reconcillationis et pacis dicto- 
rum comitum et Iionorem nostri viderit con- 
venire. 

Ellectus ambaxator: Sr. Paulus Quirino Sr. 
Thomae. Sr. Andreas Grino et Sr. lohanes 
de Priolis. 

IVlisti del Senate XXX. ch 41. 

CWI. 1362. indie. XV. 3. J u li i, 

V e n e t i i s. 

Jl,yiKji,'h (VLieraMKiH 4ap\6 iipaBo rp.iljancrBa KHesv Bo 

HiMaBV . Be^^iiiKome t^aHOBHHHy napa CpficKon ; a hoto 

raKO H 6[taKn CpannMitpy . t)0\^])\ h Ba.iuiH BiiXvre.iHuia 

ii|iHMopcKe C.KtBOHie 

Privile^iuin c o m i I i s V o y "^ ' a i. 

li a u r e n ( i u s Ceisi Dei g^ratia dux 
Vene(iarum el c. Universis et singulis lam 
prest-njibus quam futuris et tam amicis quam 
fidelibus presens privilegium inspecluris salu- 
(cm, el sincere dileclionis affectum. Tanto be- 
nignius ducalis providentia consuevil personas 
bonorabiles sibi devolas et lideles bonoribus 
pre\ enire , ipsorumque Hdem et devotionem 
dignis retributionibus compensare, ac ipsas 



M.IETAMKOri. APXHBA 43 

dotalibus favoribus convallare , et ipsarum 
petitiones liberalius exaiidii'e, quanto ducatui 
nostro devotiores fide et operibiis se os 
tendunf : adendentes igifur muUiplicis fidei 
puritalem et devotionis plenitiidinem, quam 
mag^nificiis et potens vir V o j s 1 a ii s comes 
e t m a cr n u s p r o c e r s e r e n i s i m i do 
mini imperatoris Sclavonie, ad nos- 
fre magnitudinis excellentiam habere promp- 
tis afferfibus se ostendit. Qui in a^endis nos 
diicalum nostrum et singulares personas du 
catus ejusdem tangentibus, devotum et promp- 
tum laudabiliter et incessanter se prebuit, at- 
que prebet , suplicationibus nobis sua parte 
porrectis gratiosius annuentes, eum cum su- 
is filiis et heredibus, nostrorum omnium con- 
siliorum et ordinamentorum necessaria solem= 
nitate ser^ata, perpetuo in nostrum ci\ em et 
V^enetum recepimus at que recipimus et \ e- 
netum et civem nostrum fecimus et facimus. 
et pro Veneto et cive nostro in Venetiis et 
alibi deinceps tiaberi e( procurari omni effec- 
tu et plenitudine volumus et tractari; ipsuni- 
que sincere benevolentie brachiis amplec- 
(antes, et firmiter slatuentes, quod singu- 
lis libertatibus , beneficiis , immunitatibus 
et honoribus quibuscumque , quibus alii ci- 
ves Veneti gaudent et perfrui dignoscun- 
tur, prefatus magnificus et potens vir Voy 
slaus comes cum dictis suis filiis et lie- 
redibus in V enetiis et extra, perpetuo gaude- 



44 s CPRCKH HCTOPIHCKII CnOMEHHI^H 

at ef iitatur. Idem qiioqiio nobis per nobi 
lem virum Paiilum yuirino, honorabilem ci- 
vem nostrum prociiratorem eius, solemniler 
ad sane! a Dei evangelia prestitit fidelitatis de- 
bidnn juramendim In quoF'um omnium fidem 
e( evidentiam pleniorem presens privilegium 
fieri jussimus , bullaque nos(ra pendente au 
rea comuniri. 

Datum in nosfro ducal i palatio , anno 
dominice incarnationis millesimo tercentesi- 
mo sexagesimo secundo, indictione quinta de- 
cima, die tertio mensis Julii. 



Eo die factum tiiit simile privilegium in 
personas egregiorum virorum S t r a z i m i r i 
(ji e o r g i i et B a I s e f r a t r u m, m a g n i fi- 
c o r u m I) a r o n u m maritime S c 1 a \ o- 
n i e, et bullatum bulla pendente; argentea, pre- 
stito juramento fidelitatis pro ipsis , et ipso- 
rum nomine per nobilem virum Andream Hon- 
/i ci\ em \ enetiarum procuratorem ipsorum. 

Commemop. VI. ch. 13i). 

CWII. 1363. 27. Aprilis. 

IThomo KOinn. re HiiKo.ia JOcrnniaHii iimeHye KatieTa- 

HOMT. T|)iio ra.iifl , i;oe he;^y iihn no KopKy ,'l,u;e /Upan- 

Kort, i;oio yainia ;ja iKCHy Hamu^-B j\e .la lllKa^a. 

Nos Lauren t ins C e 1 s i dei gratia 
dux \ enetiarum etc. Comittimus tibi nobili 
\\ro Nicolao lusliniano dilecto civi ef fideli 
nosjro, quod de nostro mandato vadas et sis 
capitaneus istarum trium galearum quas mu- 



M.lETAMKOri. APXHBA 45 

tuaviiniis ef de gratia concessimiis arinari 
hie, per dominos de la Seal a, pro einido 
in Apuleam ad levaiidum filiam eondani 
domiiil Duche Duraeliii, qiiam doniiniis C a n i s 
Signorius d e 1 a S e a 1 a i n u x o r e m a e- 
cepit , regeiido et gubernando eas et geii- 
fes earum ad honorem nostrum et habendo 
el haberi faciendo bonam ciiram et diligenli- 
am lam ad conservalionem gentis nostrae, 
qiiam ipsarum galeariim et corredorum, sicul 
pro bono nostri comunis et noslro videris 
convenire et cet 

Originale in pergamen«? 

CWIII. 136^]. i n d i c (. in. 7. S e p f e m- 

b r i s, V e n e t i i s. 

Jl,yjKXh M-ieTaMKiH A^p^e npano rpaf^aHcxna 6ah\ Booan- 

CKOMT, TBpTKV , H'ferOBOM'b f)paTV Bj KV , !i llhiOMOH 

MaxepH 6.ieHH. 

Privilegium civiiilalis de gratia domini b a ii i 

B o s s i n e, ejusque IValris, et matris 

eorum. 

Ii a u r e n t i u s C e 1 s i Dei gralia dux 
Veneliarum e(c. Universis et singulis tarn pre- 
senlibus quam futuris , et tam amicis quam 
fidellbus presens privilegium inspecturis sa- 
int em, et sincere dilectionis atTectum. Tanto 
benignius ducalis proAiden'ia consuevil per- 
sonas il lustres et magnilicas sibi devotas et 



46 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

fideles honoribus prevenire, ipsorumque fidem, 
pt devolionem dignis refributionibiis com- 
pensare, ac ipsas dotalibus faxoribus conval- 
lare, et pelifiones earum liberaliiis exaudire, 
quaiilo delecJiii noslro devoliores fide et ope- 
ribiis se ostendunl. Aftendenfes igitiir miil- 
liplicis fidei piiritatem et de^ otionis plenitu- 
dliiem quam illuslres et ma^nifici d o m i n i 
T u e r t c o d e i gratia t o ( i vi s B o s i n e 
I) a n u s, comes W o 1 f e j u s f r a t e r, e t 
Helena comitissa eoriim genitrix, 
ad nostre magnitudinis excellentiam habere 
promptis afTectibus se oslendunf, qui in agen- 
dis nos ducajum nostrum et singulares per- 
sonas Venetas tangenlibus, devotos e( promp- 
tos se incessant er prebuerunt laud abil iter at- 
que prebent, eorum suplicalionibus gratiosi 
us anuentes , ipsos et ipsorum (juemlibet 
cum suis heredibus nosJrorum omnium con 
siliorum , et ordinamenlorum necessaria so- 
lemni(ate servafa, perpeluo in nosfros cives 
et Venefos recepimus atque recipimus , et 
Venelos e( cives nosiros fecimus et facimus, 
et pro Venefis, e( ci\ ibus noslris in Venetiis 
et extra , ubi libet, deinceps liaberi et pro- 
curari omni efTeclu el pleniludine volumus 
et tractari, eosdem sincere l)enevolentie bra- 
cliiis amplectantes e< firmifer staUientes, quod 
singulis beneiiciis , libertatibus , et immunila- 
libus ac honoribus quibuscumque, quibus alii 
nostri cives Veneti gaudent , et perfrui dig- 



M.lETAHKOri. APXHBA 47 

noscuntiir, prefati d o m i n i Wolf et H e 
I e n a cum dictis eoriim heredibus, in Vene- 
tiis et extra perpetuo gaudeaiit , et utantur. 
Nobis quoque per nobileiii viriim Marcum 
Bonsii civem nostrum eorum fidelem famili- 
arem , solemniter ad sancfa Dei evangelia 
prestKerunt fidelitatis debKum iuramentum. 
In quorum omnium fidem, et e\ identiam ple- 
niorem presens pri\ ileg;ium fieri mandavimus, 
noslraque bulla pendente aurea communiri. 
Datum in nostro ducali palalio, anno domini- 
ce incarnationis millesimo trecenlesimo sexa- 
gesimo quarto, die septimo mensis Septem- 
bris, tertie indictionis. 

Commemor. VII. ch. 37. 

CX.\I\ • 1366. d o m i n i c a p a 1 m a r u m, 
datum i n B o s i n a. 

IIhcmo BocaHCKorii 6aHa TepTKa h H-feroBe Maxepe 6.ie- 
He Jl,ynifl,y M.ieTawKOMi, MapKy Kopnapy, y komi. ra yae- 
paeaio o cbomii npiaxe.ibCTBj , h iwo.ie ji,a ce npexpnH 
36or-b yepe^a HaHemenn l^LiexinKHMa o^i> BocaHCKH eaa- 
cxe.ia, H aSon, hbkh (i>a.iHLUHH Hoeai^a , ^a he ny a^xh 
jAOB-'exBopeH'fe aokt. oe 6o.vh yxnp^e y B.iacxH , y kom) 
cy nOBpaheHH noMohy itpa.iH JrapcKori. Jy^BHra, tio- 
•leiMTi cy in Baacxe.iH BooaHOUn Cw.th npoxepa.in, 

Litera bani Bosne misse ducali domino, 
cui suprascriptio talis est: 

Insigni et glorio.so domino domino Mar- 
co Cornario Dei gralia duci \ enetiarum, 
ac laudabilibus viris consiliariis , et univ ersis 



48 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOIUEHHl^H 

civibiis de fadeni, dominis ef amicis ipsoriim 
plurimum lionorandis. 

Heverendissima salutalione, laiidabiliquo 
reconiandalione pretnissis, noverit veslra ho- 
norabilis niagnificeutia nos \<\s(re magnifudi- 
nis liloras credendales in corda canaparii 
sigillo plumbak) ro!)oi'a(as, per honorabileni 
viriini m a g i s t r u m A n a s t a x i u m vestre 
niagnificentie nobis reverenter direclas, omni 
quo debet Jionore plenariaqiie cordis jocun- 
dilaie uti tenemur recepisse; sub (juarum li- 
terarum credentia ipsius magistri Anaslaxii 
dicta et per ipsum vestras honorabiles rela- 
tiones seu legationes perfecte percepimus, ad 
quarum tenorem vestre laudabili amicilie se- 
rial im taliter duximus respondendum. Quod 
nos omni b)co et jempore oportunis ad om- 
nia vestra jura jusliliay et equitates sicuti 
promisimus ila tenemur, et toto cordis aflec- 
tu, labori non parcendo, th>^saurum exponen- 
do , imo si necesse Fuerit usque ad mortem 
corpori non parcendo , vestra Jura , justi- 
tias ut promi((i(ur adimplere conamur , et 
volumus plene et integre; porro de veslra in- 
juria propter f a 1 s a r i a m m o n e t a m, 
ei ini{|uam aclionem per homines nostrorum 
nobilium vobis illafa multum agravamur et 
Deo celi tes(e dicimus , sicut nos proprie in 
personis contrislamur. Cum enim ipsi nobiles 
nostri regni sint primo Deo et nobis aliqua- 
liter infldeles, el nosque miserabiliter d e 



M^ETAqKOr* APXHBA. 49 

no stro regno una cum nostra ge- 
ni trice pepulerant, et lotaliter 
e j e c e r a n 1, nosque per misericordiam omni- 
polentis dei et gratia inclrti principis d o m i- 
ni Lodovici dei graJia regis Hiinga- 
rie, justitia nostra et fidelltate requirente, 
s i m II s i t e r II m i n n o s t r u m r e g n u m 
a I i q u a 1 i t e r r e c e p t i, licet non in toto, 
non valentes ita subito ipsos nobiles, pro 
nostra et eliam pro vestra injuria , punire 
et incarcerare, Igitur \ est ram reverendissi- 
mam rnagnificenliam presens postuiamus val- 
de, dignatur e( diligenter quousque simus sta- 
bilili , et in nostro regno bene confirmati, 
nostram voluntatem bonam perfecte reput.a- 
re vellitis. IVos itaque deo permitrente de 
omni vesfra injuria parvo tempore expectato 
omnimodam justiliam f'aciemus ; plene e( in- 
tegre sperantes a vestra magnificentia in cen- 
tuplo similia sen maiora nobis afluisse. 

Scripta in B o s i n a, dominica ramis pal- 
marum, anno domini millesimo tercentesimo 
sexagesimo sexto. 

T u e r t c o dei gratia, et domini no s- 
t r i L u d o V i c i regis b a n u s H o s n e, ac 
domina Helena genetrix ipsius ca- 
rissima, vestri intimi amici. 

Commemor. VU. ch. 58. 



r^aCHHKT. XII. 



50 CFBCKH MfvrOPlfit'KH CnOMEHMt\H 

CWI . L30S. Indicf. Vll. 8. Junii. 

3aK.iiO'ieno o/^roKopnTii l^>'p!;V rsaaiuH. j\i\ my M.iexqHhn 
HcCpaHC , /\a MOw;e na Mopy iiniaxH Haop};HaHe ra.iie Ha 
lUKOiy CBOH HenpiHTe.ia , no j\a He'iiiHH iirreTe iM-iexa-i- 

KHMT. II flpyrHM-h TprOBl^HHia. 

Capfa : Quod respondeatiir isti ambassa- 
ior'i J u r a e d e B a 1 s c e, quod attenta bona 
disposijione et fideliiale sua, nos non prohi- 
bemus ei, quod possit armare in mari ad da- 
mnum solum suorum inimicorum , dummodo 
non damnificel nee ofTendat aliquem nostrum 
Veneium \e! fidelem nee aliquem mercato- 
rem vel alium navigantem per mare in ali. 
qua parte. Et ex nunc scribemus et sic scri- 
batur, capilaneo nostro Culpliy quod, in easu 
quo non damnificel aliquem navigantem per 
mare exceplis suis inimieis , uf dictum est 
non molesiet nee intromiitat navigia vel gen 
tem suam. Et si consilium et. c. 

Misti del Senato XXXIII, 22. 
CX^> i. 1369. 8. F e b r u a r i i. 

3aK.iioqeHo, ^T;a ce ca I^ypljesn. Ba-miHhe^nj yrBp^n yro- 
Bopt o c.io6o^^aMa xproRana M.^exaMKn^ Tory.'ohM 
y H'broBOH 3eM.ihn. 

Capta: Cum ambassator Jure d e B a I s a e 
mulla dicat et promittat pro parte dicti do- 
mini sui, \idelicet: quod esset valde conten- 
lus, quod nostri\eneti com ersarentur in par- 
tibus suis,et quod mittemus consulem nostrum 



MJETAqROr-b APXBBjI 51 

ad dictas partes , et conversatio nostrorum 
ibidem Aalde possit esse iifilis el tructuosa 
pro bono ef dexfro nostrorum mercatorum^ 
vadit pars, quod postquam dictus ambaxator 
est contentus redire ad dictum dominum su- 
um, nulla habita responsione super facto guer- 
re, quam petebat , et ferre secum et prae- 
sentare domino suo praedicto, copiam liber- 
tatum et franchisiarum, quas habere volumus 
in dictis partibus. Dominus , consilarii, capi- 
la et sapientes ordinum , habeant libertatem 
per majorem partem , dare dicto ambaxatori 
ilia capitula , quae sibi utilia videbuntur , su- 
per facto diclarum franchisiarum et liberta- 
(um. Et habila responsione superinde veni- 
entes postea hue, et fiet sicut videbitur. Ve- 
rum dicatur dicto ambaxatori , quod j)rimo 
et ante omnia nostrae disposilionis et inten- 
tionis est, quod satisfiat per dictum domi- 
num Juram nostris \ enetis, quae habere de- 
bent ab ipso de debitis et damnis suis, ut ju- 

stum est. 

Misti del Senato XXXIII. ch. 45. 

CWVIK 1369. Indict. VIII. 18. 
S e p t e m b r i s. 

Ha mo.i^y noc.iaHHKa i^apa CpocKori. , fla He^onycxe 
M^iCT'inhH ocBOHTH i^apCB'b rj)a,\7> KoTOp-b, koh e 63 h- 
TOBHHK-b uapeBT. ^^'pa^-j, Ba.iuiHh'b o6ceo, saK.iioMeHO e 
iiociaTH noc.iaHHKa, ^a nocpe^ye n.3Mel;V l^vplja h Ko- 
Topana, 4a oe cMHpe 11 fl,a npecxaHv paToaaTH, 

Capta: Cum dominus im p er ator Ras- 

4- 



52 CPBCKH HCTOPIliCKH CnOMBHHU(H 

ciae ad nos miserit ambaxatorem siiiim, ro- 
gando nos iit sua civitas C a t a r i, obsessa 
per mare et per terram, a Jura de Balse 
rebelle suo, sit nobis comendala , ne veniat 
ad manus dicti Jure; per quern ambaxatorem 
ipsi Catarini etiam hoc a nobis suplicant et 
superinde etiam nobis scripsit dominus Papa, 
et bonum sit super hiis, pro bono et securi- 
tate nostrorum mercaforum etiam providere, 
ne dicta civitas Catari vadat ad manus dicti 
Jure, quod verteretur in maximum prejudici- 
um nostrorum in diclis partibus conversan- 
tium. Quia totum Irafig^um mercalus, quod fit 
in Cataro, fieret in U a g u s i o ut est notum.Et 
inter alia magnus honor esset nobis, si nobis 
mediantibus, possit tractari concordium et pax 
inter dictum J u r a m et C a t a r i n o s, vadii 
pars : sequendo in hoc vestigia nostrorum 
progenitorum , quod mittatur unus ambaxia- 
tor noster ad dictum Juram et Catarinos, qui 
pro parte nostra super hoc laciat ambaxatam 
utrique parti cum illis verbis, que sibi vide- 
buntur, et informet sedediscordiis existentibus 
hinc inde , procurando cum omni studio et 
solicitudine, quantum pkis poterit cum ]io- 
nore nostro, pacem et concordium inter dic- 
tas partes, et quod primo e( ante omnia ab 
stineantur al) otTendendo se iuA icem, penden- 
te tractatu concordii et pacis praedictae. 
Eundo tociensad utramque partem, quotiens 
opusluerit pro bona conclusione negotiorum 



M.IETAHKOr-b APXHBA 53 

praediciorum; et obtentis pace et concordio 
praedicfis infer dictas partes, tunc noster am- 
baxator praedictus in bona gratia Venetias 
revertalur. Si autem per ambas ipsas partes 
remanebit de volendo ipsum concordium et 
pacem , vel et utraqiie ipsarum peteret et 
vellet inconvenientia , tunc ipse ambaxator 
facto per eo siiperinde quidquid boni poterit, 
similiter redeat Venetias. 

In casu ^ ero quo remaneret solum pro 
Jura praedicto , tunc dicat ei dictus noster 
ambaxator, cum illis verbis quae sibi videbun- 
lur, quod postquam non ^ ult condescendere 
ad pacem cum Calarinis , nostra injentio 
omnino est, quod galeas, Hgna e( navigia sua, 
quae tenet armata in mari ad damnum et 
otfensam ipsorum Catarinorum, removeat et 
disarmet omni causa remota, nee ipsa vel 
alia navigia, galeae sen ligna , de cetero ar- 
mata in mari teneat ad damnum vel otfensam 
aliquorum. Et quod jam comissimus nostro 
capitaneo Culfi, quod in casu quod dicta pax 
remaneat solum ])ro dicto Jura, et quod ipse 
non removeat et disarmet dictas suas galeas, lig- 
na et navigia, ut est dictum, ipsas galeas ligna 
et navigia cum personis super ipsis exis- 
tentibus , intromit (at, offendat et damnifi- 
cet, tamquam publicos et manifestos cursarios, 
et si per dicta verba dictus Jura conten 
tabitur et condescendet ad pacem bene- 
quidem; alioquin dictus. noster ambaxator. 



54 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

qiiam cilius poterit redeat \ onelias, scriben- 
do capitaneo Culfi e( dando ei informatio- 
nem, qualiier pax remanseril solum per dic- 
tum Juram , u[ idem capitaneus facere et 
adimplere possiS mandaUim noslrum. 

Cui capitaneo Culfi mandetur auctoritafe 
istius consilii rogatorum, quod qiiam citius po- 
(erilhabifa dicta int'ormatioue ab ambaxatore 
nostro , cum galeis cum quibiis se reperiet, 
vadat ad partes dicti J u r a e, et in casu quo 
idem Jura non removcrit et disarmaverit ga- 
leas ligna et na\ igia sua predicta et sibi con- 
staverit, quod damnificaverunt aliquos nos- 
tros Venetos vel tideles, ipsas galeas ligna et 
na^ igia cum personis super ipsis existenlibus 
in(romittat, oiTendat et damnificet , tamquam 
publicos et manifestos cursarios. Si vero non 
constaverit dicto capitaneo, quod damnifica- 
verunt aliquos noslros Venelos vel fideles, 
tunc ipsas galeas ligna et na\igia comburat, 
et homines abire permiltat, dicendo eis, quod 
si amplius venerint in forciam suam . de ip- 
sis laciet, prout de publicis cursariis. Et si- 
militer observet et I'aciat diclus capilaneus, 
si decetero ipse Jura armaret in mari aliquas 
galeas ligna et navigia ad danmum vel ofen- 
sam diciorum Catarinorum , vel aliquorum 
aliorum. Verum apponat diclus capitaneus 
bene mentem , de faciendo hoc cum 
bona provisione et cum securitate arma- 
tae nostrae sibi comissae, et praedicta eti- 



MJIETA'iKOn, APXHBA, 0.> 

am addanfiir in comissiones aliorum capita- 
neoriim CiiHi iuliirorum, quae .similiter de- 
beaid observare. 

Ambaxatori autem domini r e ^ i s H a s- 
c i a e et C a ( a r i n o i" u m respoiideadir cum 
illis piilcris verbis, quae dominio \idebuniur, 
quod intendimus miHere ambaxalorem nos 
trum pro pace et coucordio (raclando inter 
partes praedictas. 

- Misti del Senate XXXIH. ch. 32. 

CW^> Mi. 1369. 18. S e p i e m b ris. 

HnoTaB.iCHa 3a noc.iaHUKa koh iiMa nocpe^OBaTH 3a MHi>T, 
HSJiel^y I>vp5>a Ea-iiunha li KoTOpaiia. 

Capta : Quod ambassaior nosier ifurus 
C a t a r u m habeat liberlatem in casu quo 
pax remaneat solum pro Jura de Balsce, 
dandi terminum XV dierum vel in infra ei- 
dem Jurae, ad rem oven dum et disarmandum 
sua navigia. 

Item in casu quo pax remaneat solum 
pro Catarinis , vel quod nollent condescen- 
dere ad pacta alias habita cum dicto Jura et 
dictus Jura vellet et esset content us habere 
et observare ipsa pacta, quod dictus amba- 
xator facto superinde quidquid boni poterit, 
Venetias revertalur, et pro lioc non intelli- 
gatur quod pax remaneat pro ipso Jura. 

Item possit dictus ambaxa(or accipere 

unum interprelem ullra familiam et expen- 

sas sibi limit atas. 

Misti d Sen. XXXIII. ch. 33. 



56 €PBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHi;(H 

C\XIX. 1370. Indict. VIII. 7. Mail. 

3aK.>iioMeHo o/^^OEopHTH noc.iaHHKj tfypljs Ba,iLUHK«, aaxxe- 

BaioheM'B fl,a OBafi nionie no c.io6o^h uuane AapoeaHofi 

iMj, ^p»aTH opyHKane ra.iie Ha wopy, /^a iwv AOSBO.jaeaio 

nJOBHTS ca CBOHM-b raaiania no Mopy, sah xaKo ^i^a 

HHKorii He^Hpa. 

Quod isti ambaxatori Jure de Rai- 
se a e, petenti uj gralia alias sibi coucessa 
de possendo armarfi in mari, ad damnum so- 
lum suorum inimicorum et ceJ. confimieiur ei, 
nee liabeatur pro revoeata , respondetur: 
quod sieut ipse seit nos fiumus prineipalis cau- 
sa, ut pax lieref inJer ipsura Juram et Ca- 
t a r r i n o s et speramus concedente domi- 
no, quod per Caiannofi obser\ abilur ipsa pax; 
quapropter non videfur nobis, quod foret 
honor nosier conHrmare sibi dielam gratiam, 
ante quani per Catarenos contrafiat paci 
praedielae. Sed tamen considerala bona dis- 
positione sua erg^a nos , sumus eonlenti et 
eoncedimus ei, cjuod possit cum navigiis su- 
is navigare per mare honeste, dummodo non 
damnifieet nee ofTendat cum dictis suis navi- 
bus aliquem nosirum Venetum vel fidelem, 
nee aliquem alium mercalorem vel partem, 
in aliqua parte ullo modo , qui si contrarium 
faceret, non possemus transire super inde, 
quin provideremus prout noslro honori con- 
veniret. 

Misti del Senato XXXIII. ch. 47. 



M.lETAqKOrt APXHBA 57 

1370. 7. M a i i. 

3aK.!K)4eHo noe.iaHHKj l^yp^a Ba.iuiHha o^rOBopHxn, 4a 
OBOMii o;^npe ;\aTa c.\o6ofl,A , ^pjKaTH opjHiaHe ra.ue Ha 
Mopy, Hie yaeTa Haxpart, ^oK-ie ohi> 6y/^e HcnjHHBao y- 
c.iOBifl, no/\'b KOHMa wy e ;iapoBaHa . ho fl,s\ M-jexquJiH 
HURaKO Hehe to, ^a oht. no/\'b HsrOBopoMi, one c.io6oAe 
Hapjmii MHp-b ct KoTopaHHMa. 

Capla: Quia Jura d e B a 1 s c a e, c i v i s 
a o s t e r misit quendam suum ambaxatorem 
ad nos, offerendo dominatioui muUa que spe- 
ranius fore uii!ia vaide pro stafu iiostro, et 
requira{ ut certificenius ipsum si gratia alias 
sibi concessa per nos, de navigando in mari, 
non oflfendendo aliquem mercatorem vel Ve- 
netum, sed lanlum suos iiilmicos, est revoca- 
ta vel non. Vadit [)ars: Considerata bona dis- 
posiiione sua, et quod dicta impeiratio , tali 
genere, cedit ad augmenium honoris noslri, 
habitoque respeciu quod non invenitur, quod 
dicta gratia sit revocata, quod respondeatur 
sibi, quod nos non habemus, quod dicta gra- 
tia sit revocata ipso observante clausulas con- 
tentas in concessione, alias sibi facia. Verum 
non est noslrae intentionis, quod sibi colore 
dictae gratiae dictus Jura frangat pacem Ca- 
tarriuis. Et scribantur litterae ipsi Jure et 
Catarrinis , hortando eos ad observationem 
pacis. 

Misti del Senato XXXIII. ch. 47 



- / 



'58 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

. 1372. 23. Marl ii. 

KaKO !)ypaJ)T. Ba-iiuHh-b nie njiaxio IMjieT'iHhHma iiiTexe^ 
K06 HaKHa/\HTH o^oesao ce yroBonoMT., to oe najawie 
KaneTany Kyjj^a , /^a ^Je/^a 40 HeKorii poKa /^o6HTn 
0,1,1. irbra OBy HaKnaAy , a nocie xora fla 10 cH.ionn. 
ysMe 041. yi,o5apa ^y|>l)a h HbroBsi no/^anHKa. 

Capfa in ro^alis. Cum alias Jura d e 
B a 1 s e, d o m i n u s A v a 1 o n a e, B u d a e 
et aliorum locorum ibi circumstantium, mise- 
rat ambaxatorem suum Venetias pro confir- 
mando certa pacta, in quibus inter alia con- 
tinetur: quod primo et ante omnia deberet 
••^atisfieri per eum, ac fieri plena solutio civi- 
bus et fidelibus noslris de omnibus debitis in 
quibus teneretur eis, ac plenaria emenda et 
satisfactio omnium damnorum ipsis noslris 
civibus et fidelibus illatorum, per ipsum Ju- 
ram et gentes suas in partibus et locis sibi 
subdilis Quam quidem solulionem emendam 
et salisfaclionem idem ambaxator nomine ipsius 
Jurae facere promisit, et propterea ipsinoslri 
cIa es, aliqui personaliter, aliqui per procurato- 
res suos, plurles ipsum re(|uisiverun(. ut adim- 
pleret id quod per suum ambaxadorem praedic- 
tum promiserat, quod minime facere curavit. 
Imo quod pejus est, de novo intullit cerla damna 
alitjuibus civibus et mercaforibus nostris Su- 
per ([uibus omnibus omnino est providendum 
pro lionore nosiro el indemnitate ci\ ium et 
iidelium nostrorum. Vadit pars: Quod scriba- 



M.IETAqKOrii APXHBA. 59 

tiir et comitiatiir capitaneo nostro Culphy, 
quod efficaciter procuret habere ab ipso Ju- 
ra solutionem , emendam et satisfactionem 
plenariam de omnibus debitls e( damnis prae- 
dictis. quorum copia sibi mif(alurpro sua in- 
formatione. Quod si poterit obtinere bene- 
quidem. Alioquin assignet ilium terminum 
qui sibi videbilur, civibus et fidelibus nostris 
in locis et partibus ipsius Jurae conversanti- 
bus, infra quem debeant cum personis rebus 
et bonis suis de dictis locis et partibus 
recedere , quo termino elapso si non fuerit 
adimpletum ut est dictum , idem capitaneus 
intromittere debeat , cum securitate tamen 
^alearum et gentis sibi comissae, bona omnia 
et havere ipsius Jurae et ci\ium et subdito- 
rum suorum, ubicunque poterunt inveniri, us- 
que integram solutionem , emendam et satis- 
factionem damnorum et debitorum prae- 
dictorum 

Misti d^l Senato XXXIV. ch. 2. 

CWXII. 1373. 15. M a r t i i. 

liaho ^vpal^T. BaJiuHliT. Hcle HrKai;o fl,a i)af;Ha,i,B uiTere 
M.iGTaMKe, luxa bhuic ioiUTt ii Hoee uixexe muhh ALiex- 
MHbHHa, TO ce Ha.ia>Ke Kanerany Kv.i<t>a, 4a aaxTesa o^^-b 
tfy\)})^ no,i,nyHy HauHa^y OBbi iiiTera, HHa-ie 4a ce Han^a- 
TH o^-b CH.iOM-b aayse-ibi ^ouapa ^ypl^a h ntroRbi .no^ifi. 

Capta : Quia Jura de B a I s a e , domi- 
nus A V a 1 o n a e, B u d a e et aliorum loco- 



60 CPBC KH HCTOPIHCKH cnOMEHHlHH 

rum ibidem circumstanliiim , pliiries requisi- 
(us a nobis, noii curat facere solutionem de- 
bitorum in quibus teneJur civibus et fideli- 
bus noslris, ac emendam et satisfaclionem dam- 
norum ipsis nostrls civibus et fidelibus illa- 
torum per ipsum Juram et Rentes suas in 
partibus et locis sibi subditis , imo continue 
procedit de maio in peius. inferendo damna 
et injurias noslris fidelibus antedictis, super 
quibus omnino providendum est pro Jionore 
nostro et indemnitate civium et fideliiim no- 
strorum; vadit pars: quod comitatur capila- 
neo Cully, quod procure! habere emendam, 
solutionem et satisfaclionem plenariam ab ip- 
so Jura , de omnibus debitis et damnis prae- 
dictis, que ascendunt ad summam ducatorum 
circa novem millia, quorum copia delur die 
to capitaneo pro sua informatione. Alioquin 
inlromitiere debeat, cum securitate tamen ga- 
learum el gentis nostranim , bona omnia et 
havere ipsius Jurae, civium et subditorum 
suorum ubicunque poterunt inveniri , usque 
integram solutionem emendam et satisfaclio- 
nem damnorum et debilorum praedictorum. 

Misli del Senalo XXXIV- ch 43. 



M-IETAMKOrt APXHBA. 61 

1373. Indict. XI. 12 Maii. 

KaKO e Kap.io Tonin KHe3i> A.i6aHie, aa^pHtao HCKe >Kte- 
TaiKe .lal^e, no^-b iiaroBopoMt 4a hhcv n.iaxH.ie i^apHHV, 
3a KoK) noTsp^yio rocno/\apH HbioBH , ^a hhcv k) obi.ui 
^ysKHH n.iaxHTH, TO ce Ha.iaaie KarieraH} h'j ,i*a, ;i,a hsbh^^h 
OB)' cTBapb, B aKO e TaKO Kao mxo M.iexaqKH .iioah Kaa^iO) 
OH^a /^a r.ie^H CBHMa cpe/^CTBH«a, ^^o6biTH Hcxe .lai^e. 

Capta : Cum per K a r 11 1 u m T o p i a e, 
principem Albania e, retenta sit una 
cocha et unus panphilus nobilium virorum 
Andreae ei Gratoni Dandulo fratrum civium 
nostrorum, sub praetextu quod non solverit 
doanam suam de lignaminc, posito in dictis 
na^igiis, laboraiis in illis pariibus, quam do- 
anam dicti nobiles asserunt non debere sol- 
vere , eo quod habuerinf pac;um cum ipso 
liarulo , de non soh endo aliquid pro dicto 
lignamine, verum solum unam petiam panni; 
propter retentionem quorum navigiorum ipsi 
nobiles maximum damnum suslinuerunt et bo- 
num sit nostris civibus subvenire; vadit pars: 
quod scribatur capitaneo CulH . quod in casu 
quo per lilteras quas dirigimus dicto Karulo 
superinde, quarum copia ipsi capitaneo trans- 
mittatur, dicfi noslri nobiles, non possent 
suam inlentionem obtinere , tunc ipse capita- 
neus facia diligenii inquisitione et habita ple- 
naria informatione de hoc facto, si invenerit 
ita esse prout asserunt dicti nostri nobiles, 
procuret efficaciter, relaxationem et recupe- 



62 



CFB<;KH HCTOPIHCKM CnOMEHHl^H 



rationem dic(oruni navigiorum cum omnibus 
iliis modis ai experimentis, quae sibi videbun 
tur, pro bono tatti praedich*. 

Misli del Senaio XXXIV. ch. 50. 



. 1375. Indict. XIIII. 29. 
J a n u a r i i. 

/I,03BO.'iaBa ce Kap^iy Tonln , ^a MOHie ca fl,Be Ha- 

opjaiaHG ra.iie n.iOBHTn MopeiMi. , ^"^a HrnynH ceoe 3a- 

Rexej HO j6,;ho Ba.ia aaxxeBaxii 0^1* Htra, fl,a ce iiasiHpH 

oa HCKiiMb M.ieT'uihHiHa aa urrexe obhmt. npHMHH'bHe. 

Capta: Quod pro multis respectibus con- 
cedalur isti domino K a r u 1 o T h o p i a e, 
possendi ire cum una sua galea armata dup- 
pla et cum uno alio suo ligno armato , ad 
percomplendum vota sua, non eundo ad dam- 
num alicujus nee pro faciendo mercationes, 
sicut petit, concordando se primo cum nobi- 
libus Airis Andrea et Gratono Dandulo fra- 
Iribus et Philipo Sanuto, civibus nostris , vel 
cum eorum mmcio , quem cum comissione 
sua ad plenum mitlunt ad dictum dominum Ka- 
rulum , de bils quae ab eo petunt , vel quod 
jusle deberent habere ita quod sini contenti, 
alioquin dicta concessio sil nullius valoris 
el scribalur superinde ipsi Karulo cum ill is 
verbis c| u a e d o m i n i o v i d e b u n t u r. 

Sr. DonaJus Mauro consiliarius et Sr. Vi 
lalis Lando capilaneus loco consiliarii volunt* 



M.IETAyKOri. APXHBA. 63 

Quod fiat ista concessio isfo nobili in to 
ium, siciit consuliiiit sapienlrs ordinum . (a- 
ceiido illud verbum ullimum , scilicet: alio 
qiiin quod ista concessio sit nuUius valoris, 
rogando quod teneat modum de concordan- 
do se cum nostris nobilibus praedictis sicut 
scribit. 

Misti del Senato XXXV. ch. 80. 

CWXY. 1375. Indict. XIV. 13. Martii. 

KaKO ^ypa^ij Ba.iuiHhi. m nferoBi. uf)aTT> HHKaKO HeKe^y 
;\a HaKHa^e luxexe npuMHH-feHe M.ieTaqKHMi. xproBi^HMa, 
TO e saK.iHDqeHO Ma.ioH^;KTH reHepa.n>-KaneTaH v Mopa, A3 
aaxTCBa o,;-!! ncTOri> l^ypf^a no.^nvHj naKna^v iiireTa, 
KOK) aKO ac,;o6ie He^a ce ch^iomt. nan-iaxH o/^-b 
Ao6apa niirOBbi h HtroBbi no,T,anf!Ka. 

Cap(a: Cum aliqui nobiles et cives nostri 
babere debeant aJurade Balsce et 
f r a t r e s u o, d o m i n i s A v a 1 o n a e, cer- 
tas pecuniae quantitates , occasione damno- 
rum ipsis illatorum in parlibus et locis ipsi 
Jurae et fratri suo subditis et etiam occasi- 
one aliquorum debitorum confractorum cum 
praedictis. Kt pluries requisiti de solutione, 
emenda et satisfaclione fienda de dictis dam- 
nis et debitis, hucusque ipsam salistaclionem 
t'acere non curaverunl. imo dicunl ipsos nos- 
tros nobilos e\ cives per verba in p;ra\ e dam- 
num et praejudicium suum. E( bonum sit turn 
pro lionore nostro, tum pro subventione nos- 



64 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHIlI^IH 

trorum superinde providere. Vadit pars: Quod 
comitiadir capiiaiieo general!, sicut alteri 
capitaneo iac(um fiiit, €|iiod quando sibi (em- 
pus videbitur, vadat ve! miltat ad dictum Ju- 
ram et fratrem suum, et ab ipsis requirai vel 
requiri faciat, emendam el satisfactionem ple- 
nariam dictorum damnorum el debitorum, 
quod si obliuere polerlt bene quidem, alio- 
quin intromittat bona et havere ipsius Jurae 
et fratris sui ac subdilorum suorum ubicun- 
que poterunt reperiri , usque ad integram 
solutionem et satisfactionem damnorum et de- 
bitorum praedictorum, habendo (amen sem- 
per respectum ad securilatem armatae nos- 
trae sibi comissae, et rescribendo nobis quid- 
quid fecerit in praemissis. Et detur ipsi ca- 
pitaneo copia dictorum damnorum et debito- 
rum in scriptis pro sua informatione. 



Misti del Senalo XWV. oh. 82. 



M^ETAqKOrii APXHBA. 65 

CXXWI. 1375 13. Martii. 

KaKO ov y Ab.iohh y6iGHH h iioapaHH hckh iVI.ieT'jHKH, 
a HbioBa Ao6pa 3a\3eTa Ha saKxeBaHt rocno^apa 
Tora Mecxa Ea.ime , a h HHaqe MHHe ce xaiHO M.ieTaH- 
KHM-b ^Hj^Ma CBaKoaKa 3.ia, to oe na.ia/Ke reHepa^Tb-Ka 
neTany Mopa, fl,a saKTesa sa cee to o/i'b HCTon. rocno- 
fl,apn Mecxa y/^OBJeTBopeH-ii , Koe aKo oeaft He^a, y^OKi, 
ce OHT. noBpaTH o^t. PomaHie, OH^a /\a CM.iOMb Ha6aBn 
3a CBe TO y/^OB^ieTBopeH-fc. 

Capta: Cum in paribus Avalonae per 
illos dicti loci, nequiter e( malo modo in- 
(erfecli fuerinf viri nobiles Girardus Dandii- 
lo et Paiicratius Contareno cives nosiri, et 
eorum bona intromissa ad petitionem B a 1- 
scae doniini illius loci, ad summam ducato- 
rum V. mille, intus pannos, setam, folexellos, 
botas C vini, salem, pisces salitos, pannos, ar- 
ma el arnesias suas de domo, lam de sua ra- 
tione propria , quam de ratione aliorum. El 
ultra hoc liant noslralibus mullae novitates 
el extorsiones in diclis parlibus ; videlicel in 
faciendo ipsos solvere dohanam el arboraci- 
um conlra franchisias et consvetudines suas 
anliquas; et super praediclis sit penilus pro- 
\idendum pro lionore nos(ro el securilate 
noslrorum mercalorum in diversis mundi 
parlibus conversanlium; Vadit pars: quod co- 
miltalur capilaneo generali maris, quod in 
via sua ire vel miltere debeal ad diclas par- 
ies Avalonae, e( se nomine noslro vehemen- 
ler ^ravare de excessu comisso in personis 

r^acHHKi XII. 5 



%S! CPBCKH HCTOPlilCKH C[10MEHHI](H 

iiobilium nostrorum, et prociirare cum domi- 
no dicti loci vel ojiisdem locumtenente, 
quod fiat justitia de culpabilibus et restitutio 
rerum intromissarum et ablatarum , ut est 
justum. Et quod nostri conserventur in con- 
svetudinibus aniiquis et franchisiis et liberta- 
tibus suis solitis , et eis restituatur quod in- 
debite acceptum est, contra dictas consvetu- 
dines antiquas, assignando ad faciendum prae- 
dicfa iHum terminum, qui dicto capitaneo vi- 
debitur. Et in reversione sua de partibus 
Romaniae , si invenerit praedicta adimpleta 
fore etfectualiJer ut est dictum , bene qui- 
dem. Alioquin elapso fermino superius dic- 
to, cum securitate armatae nostrae, intromit- 
tere debeat illos de A\ alona et dominum 
dicli loci realiter et personaliter, ubicunque 
poterit reperiri, et omnia bona quae habue- 
rint, tarn per\iam concordii quam per intro- 
missionem, penes se conservare debeat, res- 
cribendo nobis quidquid fecerit in praedictis. 
Misti del Senalo XXXV. ch. 82. 

CXXX> ll» 1375. 1 n d i c t. XIII. 9. J u 1 i i. 

SaKJioMCHO iiHoaxH ^yplj.v lia.uuHhv , Kaito cv paa^Me.iH 
o/^T. cBorii K0ii3Y.'a ii cboh Tj)roBai^a hst. ^^ii^hha, fla e 
OHTb no saiJTeHaHio ,/l,Yf)poBqaHa . naMeTHVo M.ier'iHhHMa 
HCKa Hoea ;\aKaH;r . iipoxHBua HbioBHsii. vroBOj>eHiiMT> 
c.ioSo^ama, h mo.ihth ra ^a ohi. to HemiHK , ho a^ o^e 
Hoae iiape/^6e HaTpari. ysMe , a !M.ieTa«iKHMi. xproBi^HMa 
j\^ orxaBH jroBopene Hhiose c.\o6o,\e. 

Capta : Quod scribatur domino J u r a e 



MJIETAMKOr-b AFXHBA. 



de B a I s c t» in hac Forma. \ idelicof : Nuper 
cum maxima displicentia reoepiraus a coiisu 
le et mercaforibus nostris, in Dulcigni par- 
tibus commorantibus, liKeras continentes, quod 
raajs^nificentia vestra ad Rag u s i n o r u m in- 
stantiam , ipsis nostris consuli e( mercatori- 
bus literas suas scripsif, per quas videtur fo- 
re intencionis ^eslrae, velle taliter ipsos gra- 
vare novitatibus insvetis, contra f'rancbisias 
libertates et bonas cons\ eludines solitas, quod 
de IJulcigno recedere compellantur. De qui- 
bus quidem novitafibus et gravaminibus ve 
hemenfissime turbamur et gravamur , consi- 
derantes liberates promissiones per a os et 
nuncios ac ambaxatores \estros nobis ac ca- 
pitaneis et ambaxatoribus nostris facias , nee 
unquam credere potuissemus, quod a magni- 
ficentia vestra (alia processissent , imo era- 
mus certi, quod si per alios talia contra no- 
strates facta forent , vos ipsa turbare et no- 
stros juvare et defendere contra quoscunque 
debuissetis , et sperabamus, vos ipsos conti- 
nue prosequi et agenda sua favoribus et be- 
neficiis amplioribus, attento specialiter, quod 
civis noster estis, et vos et negotia vestra 
semper favorabiliter et benigne tract avimus 
et tractamus, et etiam quantum commoda et 
utilis est conversatio nostrorum in terris et 
locis A estris, magis quam alicuius alius gene- 
rationis. Quai'e magnitudinem vestram atten- 
te requirimus et rogamus, quatenus novita 



68 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUH 

tes praedicfas, si factae sunt, revocare et re- 
formare placeai et velitis , et ab ipsis vel si- 
milibus , de cetero vos abstinere , permitten- 
tes cives et mercatores nostros morari et mer- 
eari in terris <^t locis vobis subditis , salvos 
et seciiros, ac tractantes et conserv antes, ac 
tractari et conservari facientes, ipsos cum eo- 
rum bonis et mercationibus, favorabiliter et 
beni^ne, secundum bonas consvetudines, fran- 
chisias et libertates solitas, prout de ma^ni- 
ficenlia vestra plene speramus. Super quibus 
quidem omnibus , nobis per vestras litteras 
intendonem \ estram placeat reserare quam 
cicius esse polest, qiias consuli nostro prae- 
dicto assignare velitis. 

Mist! del Senate XXXV. ch. 35. 
CXWYIIL 138E. 29. A prills. 

KaKO e RiiOB-b fl,e Piiniia KacTe.iaHi, KoTOpcKifi aBio, 
^a Hivia 3naTHy nomohb o/^-b PauiKori. Kpa.ia y bohhhu^h- 
Ma, paaHH h /^p^thmt. noTpefiama , TaKO fl,a ce cb TOMt 
noMoh;^ morao o/\p;i;aTH , aaK.iiOHeiio e iiHcaTii hctomt, 
upa.iio , H iiaaBHTH mv Kai;o e xa vKasana noMohb 
npiaxHa h ko.ihko ce i^ghh. 

Cum nobilis \iv Sr. Jacobus de Rip- 
pa, exposuerit dominio, quod existens de no- 
stro mandalo caslellanus Catari recipit ma- 
gnam e( uotabilem subventionem a domino 
rege R a s s i a e, (am de ^entibus, quam vi- 
ctualibus et aliis rebus, faliter quod median- 



MJiBTAMKOr'b aPXHBA. Oil 

{(^ subvenlione sua sustinuit locum ad hono 
rem dominii: a adit pars : quod possint scribi 
litterae praefato domino re^i , Iiostendendo 
habere ad boiium et ad complaceiitiam sub- 
ventioiiem praedictam, in ilia forma quae vi- 
debitur dominio. 

Misti del Senalo XXWII. ch. 73. 

CXX\i\« 1382. 25. Julii. 

3aK.iio<]eHO oAroeopHXH noc^anHK^ Kpa.iH PaiuKonb, koh 

HiMTe fl,a Mv 3a HOBt^e fl,afl.y fl,Be naopvJKaHe ra.iie. H3ro- 

Bapaiohii ce , ^a to Heiviory yqanHXH luxo rawH Tpe6aio 

Te .la^e , aSort cboh nocjiOBa Ha ocxpoBy Tenej^y. 

Capfa : Quod respondeatur istis ambaxa- 
toribus domini regis Kaxiae, qui cum 
maxima instantia nomine dicti domini regis, 
requisi\ erunt a nobis duos brigentinos fulci- 
tos suis rebus et arnesiis pro sua pecunia et 
cet. Lutanando nos a facto, pro multis bonis 
respectibus cum illis verbis, quae videbuntur 
collegio vel majori parti, monslrando quod 
ipsi brigentini sunl nobis neccessarii pro fac- 
tis nostris Tenedi. 

Misti del Senato XXXVII. ch. 99. 

CXL. 1.383. I n d i c L \ I. 26. M a r < i i. 

SaK.iioqeHo na M0Ji6y Kpa.iH PaiiiKori. , npo/^axH obomi 

3a roToee HOBi^e e/^Hy .laKy onpenM-bHy ra.iiio, h noK.io- 

HHTH my Gfl,am, xoni., koh e npBH nyxi. Hiwao MapKO 

IlaoKa.iHro y paxy npoTHBx, Fenye. 

Capla; Cum serenissimus et excellentis- 
simus d o m i n u s rex R a s c i a e, qui est 



70 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOHEHHI^H 

chis noster , cum maxima instancia fecerit 
nos rogare et a nobis requiri per viam emp- 
(ionis, per iiobilem viriim Sr. !\ i c o 1 a ii m 
B a s e i o . civem nostrum , unam galeam 
subtilem, cum coredis et arnesiis suis , sol- 
venclo nobis staJini praecium et aestimatio- 
nem galeae praedictae ; vadit pars : pro con- 
templatione et amore suae regiae majestatis, 
et quia est ci\ is noster , quod complaceatur 
sibi de dicto corpore galee cum suis corre- 
dis et arnesiis, sicut requirit; solvendo sta- 
tim precium , ut dictum est secundum ordi- 
nes nostros. Et ex nunc sit cap(um , quod 
detur ei unus falconus, quem Iiabuit Sr. Mar- 
cus P a s q u a I i g o, supracomitus noster, su 
per riperia Januae prima ^ice, cum Sr. K a- 
r o 1 o Z e n o , et patroni nostri arsenatus 
dicunt et laudant, hoc esse bonum nostri co- 
munis. 

Misti del Senato XXXVIII. ch. 15. 

CXLI. 1383. Indict. VI. 30. Julii. 

J\jmfl,'h MJieTaqKiii AnTOHie Benepio fl,apye npaeo rpa- 
l^aHcTBa CTea>any TupxKy Kpa.uo PaiiiKOMT. h IiocaHCROiU'B. 

Privilegium illustris e( exceisi d o m i n i 
S t e p h a n i T u e r t c h o regis et cet. de 
civililale sua, aique suorum tiliorum et he- 
redum. 

A n t h o n i u s V e n e r i o Dei gratia dux 
Venetiarum et cet. Universis et singulis pre- 



MjETAqKOr-B APXHBA 71 

sens prn ilegiiim inspecturis salutem et sin- 
cere dilectionis affectum Ducalis benignifas 
in liberalilijUs operibiis solita celeberrime 
conversari. Tanto personas illustres et excel- 
sas prevenire studet honoribus et dotalibiis 
ampliare favoribus, ipsarumque petiliones li- 
beraliiis exaudire, qiianlo se nostro ducatui, 
devotiores fide ac charitale laudabiliiim ope- 
riim ostenderunt. Verum cum s e r e n i s s i- 
m 11 s d o m i n u s S t e p h a n ii s T ii e r t h c o, 
d e i gratia rex R a s s i e, B o s s i n e, 
maritimarumqiie parti iim et cet. 
bonoris et nominis nostri zelator assiduus, 
qiiem semper cum ejus progenitoribus indi- 
te memorie, se verum expressit Venetum et 
perfectuni, se penes ducatum nostrum senti- 
ens, suis meritis gratiosum plurimum et ac- 
ceptum, nostram fecerit magnificenliam ami- 
cabib'ter rogari, ut nobis placeret, ipsum ejus- 
que tilios et heredes, aliorum nobilium Ve- 
netorum nostrorum et fidelium numero gra- 
tiosius aggregare, ut beneficiis citadinatus do- 
tal i, nobilium et civium Venetiarum privile- 
gio congauderent. Nos attendentes dilectio- 
nem' ingentem ac gratum affeclum et since- 
ritatem , quam semper prefatus d o m i n u s 
S t e p h a n u s rex. ad nos el ducatum nos- 
Irum et singulares personas ejusdem, ferven- 
ler el laudabiliter ostendit, acceptorum ope- 
rum per effeclum, benemerilas preces ipsius, 
duximus digne retribuentes munere , gratifi- 



72 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOIUEHHI^H 

cabiliter acceptandas; notum igitur fieri vo- 
lumus universis et singulis , jam presentibiis 
qiiam futuris , quod omni juris , consiiiorum 
et ordinaiiieiitorum iioslrorum infegra solem- 
nitate servala, prefafum domiiuim Slephaiium 
regem, cum suis filiis ei heredibus , in Ve- 
netos et cives nostros recepimus aique reci- 
pimus, et Venetos et cives nostros fecimus 
et facimus, et pro Venetis et civibus nostris, 
in Venetiis et extra ubilibet haberi volumus 
et traclari, ipsos sincere dilectionis brachiis 
amplexantes, ac firmiier statuentes, quod eis- 
dem libertatibus, beneficiis , grafiis, honori- 
bus ac immunitatibus , quibus alii nobiles ci- 
ves Venetiarum gaudent, prefali dominus Ste- 
phanus rex et sui filil et heredes , in Vene- 
tiis et extra ubique gaudeant plenissime et 
utanfur. In quorum omnium fidem testimoni- 
um et evidentiam pleniorem presens privile- 
gium fieri mandavimus, et bulla nostra pen- 
dente aurea communiri. Datum in nostro du- 
cali palatio, anno dominice incarnationis mil- 
lesimo trecentesimo oct\ agesimo tercio , die 
penultimo Julii, sexte indictionis. 



Millesimo trecentesimo nonagesimo pri- 
mo, mensis Junii die primo, indictione quar- 
tadecima, simile privilegium factum fuit d o- 
m 1 n o S t e p b a n o d e B i s s a, d e i g r a- 
tia regi R a s s i e, B o s s i n e m a r i t i m a e- 
que et c e t. punclaliter ut factum fuit do- 



M^ETAIKOr'b APXIIBA 73 

mino Stephano Tuertcho, mutato solu- 
modo nomine partis et tempore. 



Millesimo quadringentesimo qiiarfo, men- 
sis Augusti die septimo, indictione duodeci. 
ma, factum fuit simile privilegium serenis- 
s i m o domino T ii e r t k o , quondam 
Tuertkonis regis, dei gratia regi 
R a s s i e, B o s s n e , m a r i t i m e q u e e t 
cet. mutato nomine ducis et tempore. 

Liber Privileg-iorum I-mus, charta 56. 



C\LII. 1383. Indict. VII. 5. O c t o b r i s. 

4,03BO.inBa ce Kpa.iio PauiKOMi,, /^a Mo;Ke o cbomi. Tpoui- 
Ky /^axH rpa^HTH /\Be ra.iie y JM.ieTi^HMa. 

Capta: Quod complaceatur serenissimo 
domino regi Raxiae, honorabili ci- 
\ i n o s t r o , hoc \ aide amicabiliter requi- 
renti, quod possit facere fabricari duas gale- 
as in Venetiis ad suas expensas. 

Misti del Senato WXVIII. ch. SO. 

C\LIII. 1384. E2. D e c e m b r i s. 

3aKJioqeHO nHcaxH Kpa^io PauiKOMt h mo.ihth ra, ^a n.ia- 

TH Hhko^h Baceio cbomt, KanexaH^ a M.ieTa'iKOiwb 

rpaJjany, HOBi;e Koe wy Hsia ^aBaTH. 

Capta: Quod scribatur domino regi 
R a s s i a e in hac forma. Videlicet : Si- 
cut regia maiestas vestra novit , ipsa tenetur 



74 CPBCKH HCTOPlfiCKH cnOMEHHI^H 

nobili viro sr. N i c o 1 a o B a s e o capita- 
neo suo civi nostro, in ma^iia pecuniae sum- 
ma , caiisis eidem maiestali nolis. Et quia a 
lias excellentia Aestra scripsit et subsequen- 
ter per ambaxatorem suum nobis fecit ex- 
poni , quod redderet ipsum sr. Nicolaum 
bene contenfum , sperabamus quod boc mo- 
do factum esset , consideratis justis causis el 
longo tempore, quo satisfactionem suam pa- 
tienter praestolatus est. Et quia ipse sr. Nico- 
laus ob negotia serenitatis vestrae est diver- 
sis personis in multis pecuniis obli^atus, et 
ipsi pluries soludonem suam coram nobis in- 
stantissime petierunl, praedicfus sr. Nicolaus 
non audet jam diu comparere , qui non ha- 
bens unde solvere , timet carceribus manci- 
pari, quod nos agravat et per(urbat, praeser- 
iim pro Iionore regio , quem (antum diligi- 
mus, et pro damno el incommodo civis no- 
slri et aliorum ci^ ium noslrorum , debenli- 
um recipere mercedem suam. Quare cum 
propingAi sui saepe comparuerint coram no- 
bis requirenfes , quod provideatur ul diclus 
sr Nicolaus possit suam satisfactionem babe- 
re, ut comparere possit Venetiis et salisfacere 
quibus causa majestalis veslrae (enetur, eel 
siludinem vestram regiam instanlissime de- 
precamur. qualenus pro bonore maiostafis ve- 
strae , el ut praodiclus ci\ is nosier exeat de 
laboribus istis, el ul illi qui habere debent 
possinl habere solulionem suam, dignelur te- 



M.lETAHKOri. APXHBa. 



7S 



nere modiim , absque aliis induciis, quod ip- 
se habeat in omnibus merito contentari, quod 
si fief plurimum nobis placebit et erit mag- 
nus honor majestatis vestrae. Et in casu quo 
non fieret ci\ ibus nosti'is in iurlbus suis se- 
cundum justitiam, defficere non possemus. 
Misti del Senalo XXXIX. ch. 27. 

CXLiy, 1385. 3. Junii. 

SaKJioieHO onexTj nHcaiH Kpa.iK) PaiiiKOJii. h oiiOMeHv- 

TH ra. A3 n.iaTH luto e 4yH;aH'b Khko.ih Baceio , Knane 

^a he ce mopaxH npeAjaexH cxoy^He jiepe, ^a ce 

HCTbiH Han.iaTH. 

Capta : Quod scribatur domino r e g i 
R a s s i a e in hac forma. Regiae majestati 
quam plures litteras destinavimus et ultimo 
unam datam vigesimo secundo Decembris 
proxime elapsi, amicabiliter rogantes ac in- 
stantissime requirentes, quafenus pro debito 
justitiae et honoris regii, placeat tenere mo- 
dum absque aliis dilationibus , quod vir no- 
bilis Nicola us Baseio, civis noster et 
majestatis vestrae capitaneus, realiter recipe- 
ret integram satis factionem suam, de nonnul- 
lis pecuniae summis , in qiiibus majesfas ve- 
slra tenetur eidem pro faclis regiis sibi co- 
missis , pro quibus quidem pecuniis ipse est 
quam pluribus personis obligalus, qui solu- 
tiones suas coram nobis cum continuis in- 
stantiis pelierunt et petuni adeo , quod idem 
Nicolaus timore carceris comparere non po« 



7G CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMRHHI^H 

test, pro qua qiiidein salisfactione p^oping^i 
Nicolai saepe comparenf coram nobis supli- 
cantes, ut proA ideatur de remedio oportuno, 
ut exeat de tot laboribiis, et ut illi qui habe- 
re debent, possint consequi soliitiones eorum. 
Substinuit quoque idem civis noster graves 
expensas in mittendo litleras occasione prae- 
dicta. Sperabamus autem atlenta justitia ci- 
vis nostri, quod absque tot laboribus et dila- 
tionibus majestas vestra et pro honore suo 
satisfecisset eidem. Tandem ab eadem maje- 
state litteras datas die 2. Aprilis nuper elap- 
si recepimus, responsales ad nostras , conti- 
nentes quod in brevi majestas Aes(ra mitte- 
ret suos ambassiatores, qui satisfacerent in 
omnibus civi nostro , qui ambaxatores non 
apparuerunt nee apparent, de quo non modi- 
cum admirari compellimur. Et licet absque 
ulteriori requisitione teneamur ci^i nostro 
secundum justiciam providere, (amen non \a- 
len(es aliter perlransire declaramus , quod 
si in brevi dicta satistactio realiter fac- 
ta non fuerit, oportebit seu invite, ut sine 
ulteriori notificatione provideamus indemni- 
tati civis nostri de remediis opportunis. 

Misti del Senato WXIX. ch. 87. 



M.IETAlKOr'b APXHBA 77 

C\Ly. 1385. 20. Julii. 

3aK.iioMeHO nociarrj sAHori. nOc.iaHMKa ispa.iH) PauiKOMi. oa 
xproBi^HMa M.iexa'iKHM-b , koh naMepaeaK) hKh v lioTopt, 
Koe HecTO ^ao e Kpa.ib yrapcKifi } p} ne Kpa.ia FaiuKorh, 
KOH nocaaHHK-b fl,A r.ie/^a o6hoi}hth e.io6oA«i M-ierauKH 
xproBai^a v Koxopv. 

Capta : Cum ad praesens sint itiiri aliqui 
riosfri mercatores ad partes C a t a r i, cum 
aliquibus suis mercimoniis , et secundum \e- 
teres consvetudines , nostri semper fuerint 
t'ranchi et liberi in partibus praedictis, et nunc 
de novo sentiatur . quod per serenisslmam 
dominam reginam Hungariae praedictus locus 
C a t a r i, datus fuerit in manibus d o m i n i 
regis Rassiae, pro omni bono respectu 
mercatorum et mercationum nostrarum eunti- 
urn ad illas partes; vadit pars: quod dominus, 
consiliarii et capita de XL, capita coiisilii ac 
sapientes ordinum habeant libertatem eligen- 
di unum de nostris nobilibus euntibus ad 
illas partes, quod habeat libertatem tractan- 
di pacta et franchisias nostras, consecutas 
cum domino rege Rassiae sine expensis nos- 
tri comunis, prout per dictum collegium fu- 
erit ordinatum. 

Misti del Senate \X\IX. ch. 112. 



78 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

CXLYI. 1385. 25. Julii. 

HafipaxT. e 3a uoc.iaiiHKa kt. PaiuKOMi. Kpa.iio Cxe^au;^, 
, , rocnOAHHi> BjiaHKjTb ^e PHnna. 

Ellectus ambaxalor ad illustrem d o- 
milium S { e f a n 11 m r e g e m R a s s i a e in- 
ter collegium domini, consiliariorum, capitum 
de XL, capitum consilii , et sapientium ordi- 
iium, Sr. B I a n c u s de R i p p a. 

Misti del vSenato XXXIX rh. 113. 

CXLYII. 1385. Indict. Vlll. 8. AujS^usti. 

Kauo ce t^h;h Ba.iiua Ba-uuHhTb, rocno,VTi> ScHxe . Ka- 
HHHH H AsjOHe, ^a iviHoro cxpa^a o^t. uana^aa TypaKa, 
H MoaH , ^a My ce fl,aji,y qexHpH raji.iie , KOe fee oht. y 
iVl.iexuHMa HaopyjKaxH o obom'i> xpoiuKY, fl,a ce moH^e 6pa- 
HHXH o/\'b Tjpaiia, aaK.iioneHo e OAroBOpHXH my, HeKa hbh 
T/^e H Ka/^T. ohe xe ra.iie ^a yrioxpefiH , na he ;^o6hth 
; o/iroBopi. Cb KOHMTb he 6bixH aa^OBo.iaH'b. 

Capta: Cum magnificus dominus Balsa 
B a 1 s i c h, Z e n t e , C a n i n a e et A v a I o- 
11 e d o m i n u s , c i v is n o s t e r et carissi- 
mus amicus uos(ri dominii, ])pr suam ambaxi- 
atam exponi t'ecerit , quod conlrate suae ita 
colidie opprimunUir et molestantur a Tur- 
chis, quod nisi providea! de remediis oppor- 
(uiiis, ponenl conlralam suam in maximam 
confusionem et destructionem, cum maximo 
damno subdi'Jorum suorum el etiam nierca- 
torum nostrorum conversantlum in parlibus 
et (erris suis, el in uotabilem ignominiam to- 



M.lETAHKOfb AFXHBA. T9 

tins christianifatis. Ad quorum Turcliorum 
perfidiani reprimendam necesvse essei, ut ha- 
beret galeas armafas, quas a se niinime ha- 
bere posset, et propterea recurrit ad domi- 
iialionem iiostram requirens cum magna in- 
stantia per dictos suos ambaxatores, ut con- 
cedere debeamus sibi quatvor galeas , quas 
intendil armari facere in Venetiis per quat- 
vor menses, et cum ipsis resistere iniquitati 
dictorum Turchorum. Vadit pars, pro expedi- 
tione dictorum ambaxatorum , quod respon- 
deatur eis , quod quociescunque magnificus 
dominiis suus declarabit nobis locum, in quo 
viilt tenere et operari dictas galeas, et dici 
t'aciet nobis , quando erunt eidem necessa- 
riae , nos dabimus ei talem responsio- 
nem, quod magniludo sua Iiabebit merito 

contentare. 

IVlisti del Senato XXXIX. ch. 123. 

CXLYIII. 1385. 23 August!, in 
S u t i s k a. 

ripHBH.ierifl , KOK) 6 ^ao M.ieTaqKH.Mi. xproBi^Hsia Kpa.tb 

PauiKifi II BocaiiCKin TBpxKO, j\a y\ory y Koxopy c.io- 

6o^HO xpiOBaxH. 

Tmmunitas V e n e t o r u m in C a t a r o, con- 
cessa per dominum r e g e m R a s s i e. 

Nos S t e p h a n u s T u e r t c h o dei gra- 
I ia rex R a s c i e, B o s i n e, m a r i t i m a r u m- 
q u e p a r t i u m etc. I'niversis et singulis 
Cbristi tidelibus, quibus presenters ostendun- 



$0 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

tiir salutem in eo, In quo in ferris re^nanti- 
um solia siinf erecta , liinc vestre uni\ ersifa- 
tis fraternitati eliicescat per presentes, quod 
perceptis et infellecds ambaxiatis et lega- 
tionibus serenissimi ac illustrissimi domi- 
ni domini Anton ii Venerio, eadem del 
gratia ducis Veneliarum etc, ac ejusdem du- 
calis dominii per nobilem et sapientem vi- 
rum eorum civem et ambaxiatorem dilectum, 
dominum Jacob um de Rippa, nobis grati- 
ose et sapienter expositis, videlicet quod 
mercatores ejusdem ducalis dominii cum su- 
is mercimoniis semper de consuetudine anti- 
qua fuerint in c i \ i t a t e C a t b a r i liberi, 
et exemti ab omni dacio et gabella, nosque 
volentes cum eisdem unilatem fraternitatem 
et antiquam amicitiam sincere et sine fallo 
oDservare et in omnibus Iici(is sui ducali 
dominio graiissime complacere , matura deli- 
beratione ac puro corde ad ipsius dominii 
ducalis sincerissimam monilionem concessi- 
mus presens instrumenlum. Quod cum per 
gratiam lai'giflue dei disposilionis , et p r e- 
c 1 a r i s s i m e s o r o r i s n o s I r e d o m i- 
n e regin e U n g a r i e , c i v i t a s p r e d e- 
c e s s o r u m n o s t r o r u m ( ' a t h a r e n s i s, 
f e 1 i c i t e r ad m a n u s n o s r e m a j e- 
s t a 1 i s p e r p e t u a 1 i t e r p e r V e n i t. Sit 
ad laudem et gloriam summi creatoris 
omnium, qui suis cuncla bona invisibilia pre- 
paravil amicis. — Vero e( benevolis nostris 



M.lETAIKOr'B APXHBA. 81 

ad gaudiiim ef exulfalioneni , ul et ipsi sint 
particlp«^.s doijo divint* disposilionis, nobis ce- 
litus concesso. Idcirco iit prelerdir, ad ejus- 
dem diicalis domiiiii sincorissimam inoiiitio- 
nem, uiiiAersos sing^ulos€|U(3 mercatores <*jus- 
dem ducalis domina(ionis , presentibns asse- 
curamus , qiia(eiuis iideiii mercatores cum 
ipsoriim mercimoniis cujusciimque coiiditio- 
nis existant, possint semper libere ac secure, 
e{ absque omni pavore, ad prelatam nostram 
civitatem Cathai'i , et absque omni dacio et 
gabella, venire intrare stare et morari , tarn 
per lerram quam etiam per mare, cum ipso- 
rum mercimoniis Inteliigendo etiam de omni 
inguedine , cum autem eisdem placuerit ad 
propria remeari, sah is ipsorum rebus ac per- 
sonis, liberam et securam, plenam et expedi- 
tam Iiabeant facultatem. Item quod si aliquis 
civis nostre civitatis Cathari vel quiscumque 
fidelis noster teneretur alicui Veneto debi- 
tum cujuscumque conditionis contracto, quod 
regimine dicte nostre ciAJtatis vel alii subditi 
nostri, quibus ratio perlinebit, teneantur ei- 
dem omnimodam satisfactionem adbibere, vi- 
delicet quod predicti debilores realifer et 
personaliter constringantur carceribus, mobilia 
ipsorum , et immobilia a endantur ad solven- 
dum debifum, et de carcere non dimiltantur 
usque quo non sit integra satislactio. — Et e 
converse, si aliquis Venetus \e\ subditus du- 
calis dominii, dare tencM'entur alicui Catliare- 

FjiacHBKi XII. 6 



8E ' CPHCKH HCTOPIHCKH CHOMEHHI^H 

nensi vel fideli nostro debitiim quociimque 
modo colli racluni, (juod deh^^al ip.snm citare ad 
preseiitiani consuli V eiielorum, iiiorand in pre- 
dicla nostra civKatc, o( quod predictus consul 
Veneforum lenealur oninimodam ct j)lenam 
satisfactlonem super predicfos debitores ad 
liihero, videlicet quod prefali debitores reali 
ter et personalifer carceribus constringaiitur, 
mobiliji ipsorum et immobilia vendantur ad sol- 
vendum debitum, et de carcere non dimiltantur 
usque non fit integra salisfactio debitori. Si 
vero prefatus consul in predicta nostra civi- 
tate time temporis non reperiretur, ex tunc eli- 
getur unum Venetum, alium vero Catbarense, 
vel quiscumque noster fidelis , et bii duo 
inter ipsos judicent de dicto et de facto. Si 
autem illi duo ipsos concordare non pote- 
runt infra octo dies, tunc adbibeant sibi ali- 
os duos, quod illi quatuor inter ipsos judicent, 
et usque ad viij dies vel terniinum per ipsos 
depulatuni, per majorem partem de predictis 
quatuor plenissima satisfactio adbibeatur. In 
cujus rei testimonium bas presentes nostras 
lilteras fieri jussimus sigilli nostri appensione 
roboratas. Data in aula nostra regali Sotes- 
c a, XXIII die mensis Augusti, sub anno domini- 
ce incarnationis millesimo trc'centesimo octua- 
gesimo quinto. 

Commemor. VIII. ch. 105. 



M-lETiMKOrii APXHBA, 83 

C\LI\. 1385. In did. IX 25. S e p- 
t e m b r i s. 

3aK.ifoqeHO o^roBopHTH noc.iaHHnn.>ia Kpa.iH BocHe, 
KaKo cy no.iOiKH.iH Hoei^e 3a ;^Be ra.iib , Koe e HHKO.ia 
Baceo ;\ao rpa/^HTH aa paqjHi. Hoxori. Kpa.in, ra;^i. ^a Mory 
ca one ^ee ra.iie pacno.iararH KaKO ih^i'b e bo.ih, a 3a 
ooTa.ie flyroBe iiiTO Hwa hctsih Kpa.ib /^aBaxH Hhko.ih 
Baceio , OBafi 4a r.ie^H cBoe npaso Ha Apy^H HaMiiHi>, 
epT> ce HeMory ct Mauihy aa^pjKaTH one fl,Be ra.iie. 

Capla: Quod pro dando expeditionem i.s- 
tis ambaxatoribu.s do mini r e ^ i s B o .s i- 
nae pro honore nostri dominii, de differen 
tii.s , qua.s babent cum Sr. N i c o 1 a o B a- 
s e i o, ordinetur: quod po.stquam dicti amba- 
xatore.s depositaverunt apud patrono.s ar.se- 
nafu.s omnes denario.s, pro expen.si.s facli.sper 
Sr. Nicolaum Baseio occasione duarum galea- 
rum domini regis praedicti, quae .sunt in nostro 
ar.senatu. quod dicatur dictis ambassatoribus, 
quod de dictis duabus galeis et corredis su- 
is, dominus rex potest ordinare et facere ut 
sibi placet, quia sunt ad omne beneplacitum 
et mandatum suum. De aliis vero differen- 
(iis, quas Sr. Nicolaus Baseio babet cum die- 
to domino rege, ipse Sr. Nicolaus u(a(ur jure 
suo ut sibi placet, quia non inlendimus, quod 
ipsae duae galeae, nee coreda earum, prop- 
(erea stent impedili ullo modo, pro bonere 
nosfri dominii. 

Misti del Senalo XXXIX. ch 152. 

6* 



84 CPr.CKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

CL. 1385. I n (1 i c (. IX. 5. O c t o b r i s. 

3aK.iK>MeHo iioc.iaTH fl,RU iioo.iaHitca , koh ^a riorpe^^io 
3a iviHpT. H3Me{)y iipaJH PauiKori. h rocno^apa Ba.iiiie. 

Capla: Quia secundum morem progenito- 
rum nos(roruni soinper fuil et est, procurare 
pacem et concordiam inter haben(e.s ditf^eren- 
tias et discordias inter se , et specialiter in- 
ter illos dominos, qui semper I'uerunt et sun( 
bene dispositi erga nostros honores, et com- 
moda ac ujili(ales mercalorum nostrorum; 
et sicut babuimus per li(teras speciales, ma- 
xime ditferenjiae et discordiae fuerant et 
sunt inter d o m i n u m r e g; e m R a s s i a e 
ex una parte, et d o m i n u m Balsa m ex al 
tera, propter quas ditTerentias subditi et el- 
ves nostri, conversantes in terris et partibus 
maritimis praedictorum dominorum, portant 
dampna maxima; et utile sit et pro honore 
nostri dominii faciat , inlerponere nos et 
tractare pacem et concordium inter dominos 
praediclos , cum Iioc sit de mente et bene 
placito domini re^is Raxiae, qui nobis scrip- 
sit cum maxima instanlia super hoc , vadit 
pars: pro faciendo dictos dominos nobis pro- 
pitios et benevolos; quod elligantur duo am- 
bassatores per duas manus i'leclionum, mis- 
to consilio, rof^^atorum et addilorum, el unam 
per scruplinium inter diclum consilium capi- 
funi ('( sapientum consilii et sapientum ordi- 
num. Qui habere debeant de salario vel pro- 
visione pro lota ista ambaxata ducatos quin- 



M.IETAqKOri. APXHBA. 85 

quaginta pro quolibef, et deheanf habere et 
tenere famiilos quinque inter ipsos duos, et 
iiniim notarium cum uno famulo ; et possint 
expendere in die in omnibus expensis oris 
et a^atiorum, et omnibus aliis expensis quo- 
modocunque occurentibus, ducatos duos pro 
quolibet. Et non possint refutare, sub pena 
librarum C. pro quolibet. Et teneantur res- 
pondere die qua fuerint ellecti vel alia ad 
tertias; non possendo accipere aliquem a 
banclio ducalis dominii, pro non impediendo 
Facta lerae; et debeant ambaxatores praedic- 
ti ire ad dictos dominos cum ilia comissio- 
ne, quae videbilur isti consilio , pro bono 
agendorum praedictorum. 

Ellecti ambassatores: sr. Georgius Laure- 
dano et sr. Andreas de Bernardo. 

Misli del Senate XL. ch. 7. 

CLI. 1386. 8. Ap rilis. 

3aK.iioqeHO oAroBopHxH Ka^yljepy noc.iaHHKy y^OBHi^e roc- 
no^apa Ba.iiiie Ba.uuHha, /^a MOHie oisa rocnoa Ka/\ro/\'b ohe 
AotiH y MaexKe h othKh. h /i,a he 6hiTn .leno npiHM.i-^Ha. 

Capta: Quod pro expeditione istius c a- 
1 o j e r i, qui venit ex parte u x o r i s c o n- 
dam do mini Balsae de Balsa cum 
ambaxiata, et specialiter ad illam partem per 
(|uam ilia domina petit, quod placeat nostro 
dominio concedere , quod ipsa cum filiabus 
suis et havere, possit \ enire et stare pro ha 
bitatione V eneliis, in casu quo sibi videatur; 



86 CPBCKH nCTOPliiCKH cnOMEHHI^H 

Respondemiis : quod dispositi praedictae do- 
minae in cunctis possibilibus complacere, 
sumus contenti et placet nobis, quod ipsa do- 
mina possit venire et stare et redire, cum fili- 
abus et familia sua, et cum bonis et havere 
suis, ad suum benplacitum et ad suam volun- 
tatem, quod ipsam et res suas tractabimus 
amicabiliter ef benigne, et habebit continuo 
honorem suum. De aliis vero expositis per 
dictum calojerum , contentis in cedula sua, 
dicalur quod informabimus capitaneum nos- 
trum Culfi, in proximo recessurum de Vene- 
tiis, qui ibit et loquetur cum praedicta do- 
mina , et sciet intentionem suam , et postea 
providebitur, sicut videbitur cedere ad hono- 
rem et bonum suum et nostrum. 

Misii del Senato XL. ch. 25. 

Clill. 1386. Indict. IX. 12. Augusti. 

OAroBOicb M.-iexaiKe B^ia^e Ha iipe^.tOtKeHH noc.iaHHKa 
KHCsa A.idaHi'e Kap.^ia Tonie. 

Capla : Quod respondeatur isti ambaxa- 
tori domini K a r o 1 i T h o p i a e, p r i n,c i- 
pis Albaniae et domini Durachii: 

Et primo: ad oblaliones quas idem am- 
bassator, pro parle dicti domini Caroli nobis 
tacit, (juae sunt primo : de a oiendo obligare 
se , ad solvendum nosiro dominio quolibel 
aimo ducalorum VI. centum, pro qualibel nos- 
(ra guerra generali durante ipsa guerra : se 
cundo: quodsi dominatio nostra volet habere 



M.lETA4KOri> APXHBA. 87 

fracfam frumenli in suo dominio , ipse sibi 
concedet illani, et non permittet quod aliqua 
alia pars habeat dicfam (ractani. Tertio: quod 
nullus mercator possit stare nee traficare in 
suo dominio praeter V'enetos. Respondeatur 
ei: quod de dictis oblationibus valde regra 
ciamus magnificenciae suae, quia cognosci- 
nius illas procedere a magna dilectione et 
perfecto amore. Et propterea illas accepta- 
mus alacriter. sperantes firmissime, quod ip- 
sum dominum Carolum inveniemus semper 
prompte dispositum ad quaelibet nostra be- 
neplacita et honores. 

Ad petitionem vero quam dictus domi- 
nus Carohis, sen dictus ejus ambaxator pro 
eo nobis tacit, de possendo extrabere de Ve- 
netiis arma , gentes armigeras et balistarios 
[)ro sua pecunia et cet. Respondeatur quod 
sumus contenti complacere sibi , verum in- 
tendimus quod ballistarios vel cujuscunque 
conditionis bomines , quos extraxerit , si 
erunt \ eneti vel babitatores \ eneti , ipse te- 
neat eos in fortaliciis suis, et quod non mit- 
lat ipsos extra ad campum aliquomodo ; de 
aliis vero ballistariis ^ el gente armigera , qui 
non essent Veneti vel babitatores Venetia- 
rum , possit ordinare et disponere ut sibi 
})lacuerit. 

De galea vero quam petit dicalur, quod 
sumus contenti complacere sibi de una galea 



88 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^II 

cum siiis fiirnimentis, pro sua pecunla, secun- 
dum requisilionem suam. 

Ultimo dicalur dicto ambaxatori , quod 
in slgnum sincere et perfectae amicifiae, vo- 
lumus quod dicfus dominus Carolus promif- 
tat et se obliget nostro dominio , de haben- 
do omnes nos(ros amicos pro amicis et ini- 
micos pro inimicis. IVos vero offerimus et pro- 
mitlimus dicto domino, quod quandocunque 
ipse liaberet guerram vel novitatem cum ali- 
quo domino vel persona fideli vel intldeli, in 
mari et in terra, mittemus suis expensis , illi 
domino vel personae, si placuerit ipsi domi- 
no Carulo 3 nostras litteras vel ambaxiatam, 
ad procurandum de pacificando et concor- 
dando ipsum cum illo vel illis, cum quibus 
diclam guerram \e\ novitatem haberet, Faven- 
do sibi ubique, tamquam chl nostro. 

Misli del Senato XL. ch. 41. 

Clilli. 1386. 1 n d i c t. IX. d i e Veneris 
17. A u g u s t i. 

II^iiOMoKie ji,Aro noc^anHKy M-ie'raMKomi Hhko.iii 4*yc- 

KapH, ^a mo5i;e yrOBapaxH ca njKOMohHHKOMT. u noc.ia- 

HHUOM-b Kap.ia Tonic , khcsh A.i6aHi6 h roctio^apa 

/IiPa^Kor-b. 

Sindicatus pro factis d o m i n i C a r o 1 i 

Th o p i a e. 

In Cbrisfi nomine. Amen. Nativilafis rjus- 

dem millesimo lercentesimo octuagesimo sex- 

(o, indictione nona, die Veneris decimo sep- 



MJIETAMKOn. APXHBa , 89 

timo mensis Aiigusti. Serenissimiis ef excellen- 
tissimus dominus, dominiis A n t o n i u s V e- 
nerio dei gratia dux Venetiarum etc. 
Una cum suis consiliis , minori , rogato- 
rum, XL et zonte, habentibus ad infrascrip 
ta et alia plenissimam libertafem, ad sonum 
canipane, et voce preconia specialiter con- 
gregalis, et ipsa consilia una cum ipso domi- 
no duce unanimiter et concorditer nemine 
discrepante, per se et successores suos, ac 
nomine et vice comunis Venetiarum, e( omni- 
bus juribus modis et formis , quibus melius 
potuerint, fecerunt constituerunt et ordinave- 
runt, suum et dicti comunis Venetiarum sin- 
dicum, actorem, procuratorem, negotiorum 
gestorem et nuntium specialem , et quidquid 
amplius dici posset, nobilem et sapientem vi- 
rum dominum N i c o 1 a u m F u s c a r i, ho- 
norabilem civem Venetiarum , absentem ve- 
lut presentem , in omnibus eorum et dicti 
comunis Venetiarum causis, lilibus questioni- 
bus etquerelis civilibus et criminalibus, prae- 
senlibus et Futuris, et specialiter ad tractan- 
dum paciscendum couAeniendum et firman- 
dum , ac trac(alus pacta et conventiones fa- 
ciendum, cum ambaxatore et procuratore ex- 
celsi et magnifici domini, domini Caroli 
T li o p i a e A I b a n i e p r i n c i p i s e t I) u- 
r a c b i i domini e < c. sub quibuscumque 
arliculis, proniissionil)iis , modis vt conditio- 
nibus, que dicto sindico \idebunlur, cartas et 



iSV CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

instriimenia ro^andiim, faeiendiim et recipi- 
endum, cum slipulationibus , obligaJionibus, 
juramenti prestationibus, penis, renuntiationi- 
bus, caulelis et clausulis opportunis, et gene- 
raliter ad omnia alia et singula gerendum et 
faciendum , que in praedictis et singulis et 
in dependenlibus et connexis et prorsus ex- 
Iraneis necessaria fuerint et oportuna , et 
que merita causarum et negotiorum exigunt 
et requiruni , et que ipsimet constituentes 
facere possent, si adessent; dantes et conce- 
denles dicto eorum sindico et procuraiori in 
prediclis et circa predicta, et in dependenti- 
bus et connexis, et prorsus extraneis, plenum 
liberum et generate mandatum ac etiam spe- 
(iale, ubi exigilur cum plena, libera, et gene- 
rali administralione et potestate, et promit- 
(entes firma rata et grata habere, tenere at- 
fendere observare, et adimplere quecumque 
dictus eorum sindicus in praediclis, et circa 
predicta el in dependenlibus et connexis et 
prorsus extraneis duxerit facienda , et non 
conlrafacere vel venire sub obligatione omni- 
um bonorum comunis Veneliarum. Actum 
Veneliis in ducali palatio, presenlibus nobili 
et sapienle viro domino Rapliaylo de Care- 
sinis, lionorabili cancelliario \ enetiarum, et 
providis el circumspectis viris ser Oesidera- 
(o Lueco, ser Petro de XL. ser Guillielmo de 
Clerutis e( ser Peiro de la Costa, omnibus 
ducatus Veneliarum nolariis, testibus ad pre- 



M.lETAMKOri» APXHBA. 91 

missa ^ocati.s speciallter ef rog^ads, e( aliis. 
In premissorum aiitem fidem, et evidentiam 
pleniorem prefatiis sudilus dominus dux pre- 
sens insfrumentum sindicatus fieri mandavU, 
et bulla sua plumbea pendente muniri. 
Ego Leonardus de Anzolettis el c. 

Commemor. VIII. ch. 115. 

CLiy . 1386. Indict. IX. 18. A u g u s ! i. 

^ roBOpT> aaK.iioMeH'b H3Me!)y ]Vl.>eT»inha h Hap.ia Tonie 
KHeaa A.i6aHie. 

Pro domino Karolo Topi a. 
In Christi nomine, Amen. Anno nati\i(a 
tis ejusdem millessimo (ercentesimo oc(ua- 
gesimo sexto, indicione nona, die sabbati de- 
cimo octavo mense Augusli. Nobilis et sapi- 
ens vir dominus Nicolaus Fuscari hono- 
rabilis civis Venetiarnm , syndicus. et procu- 
rator serenissimi et excellentissimi domini, 
domini A n t h o n i i V e n e r i o, dei gralia 
illusfris ducis \ enetiarum, et cet. ac comunis 
Venetiarum ad int'rascripla, el alia exercenda 
specialiter constitulus, u( constat publico in- 
strumento sindicalus scrip! o per me Leonar- 
dum de Anzolettis, publicum imperial! aucto- 
ritafe notarium et ducaUis Venetiarum scri- 
bam, suprascriptis anno et indicione , die ve- 
ro ^ eneris decimo sept i mo presentis mensis 
Augusli: sindicario el procuralorio nomine 
prefali domini duci el comunis Veiieliarum 
omnibus modis , jure , forma ^ et causa (|ui- 



92 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHlJ(H 

bus melius potuil, ex una parte , et reveren- 
dus pater domiruis J o h a n e s del gratia 
V e r g^ a II e II s i s e p i s c o p u s , a m b a x i- 
ator, procurator, et negociorum 
§^estor excellentissimi principis 
e t d o m i n i, d o m i n i K a r o I i T o p i a e 
A 1 b a n i e principis, e t D u r a c h i i do 
mini et cet. ad infrascripta et alia exercenda 
specialiter constitufus, ut constat instrumen- 
lo publico scripto manu Liberaiis de Bachi- 
nis de Feiraria, publici imperiali auctoritate 
notarii , suprascriplis annOj et indicione, die 
\ ero primo mensis Julii, a me notario infras- 
cripto viso et lecto , procuratorio nomine 
preFati domini Karoli, et omnibus modis, jure, 
Forma et causa quibus melius potuit, ex par- 
te altera ad infrascripta pacta, conventiones, 
promissiones, et obli^ationes concorditer de- 
venerunt , videlicet. Primo: idem ambaxa- 
tor et procurator dicti domini Karoli dicto 
nomine sponte obtulit, promisit et obliga- 
\ it eumdem dominum Karolum , quod ipse 
dominus iiarolus solvet prefato domino du- 
el et comuni Venetiai'um, quolibet anno du- 
catos sexcentos auri, pro qualibet guerra ge- 
nerali ipsius domini duels et comunis Vene- 
tiarum dui-ante ipsa gu(u*a. Secundo: obtulit, 
et ])romisit dic(o nomine, quod si ducale 
dominium et comune Venctiarum volet ha- 
bere (raclam riMimenIi in dominio ejusdem 
domini Karoli, iuse dominus Karolus conce- 



M^ETAIKOr-b APXHBA. 93 

del diicali dominio ipsam traclam , et non 
perniittei , quod aliqua alia persona liabeat 
ipsam tractam. T e r t i o: obfulit e( promi- 
sit dicfo nomine, quod nullus mercator pos- 
sit stare, nee traficare in dominio dicli domi- 
ni liaroli prefer Venelos. Quas quidem obla- 
fiones idem dominus dux, e[ sindicus predic- 
fus acceptaverunt , regraliantes valde de ip- 
sis magnificentie domini Karoli prelibali, co- 
gnoscentes illas procedere a magna dileetio- 
ne et amore perfecto , ac firmiter tenentes, 
quod ipsum dominum Karolum in venirenl sem- 
per prompte dispositum ad quelibet benepla- 
cita, et honores ducalis dominii Venetiarum. 
Preterea predictus ambaxiator et procurator 
jam dicli domini Karoli dicto nomine petiit, 
quod idem dominus Karolus , vel nuntii sui 
possint extrahere de Venetiis arma, gentes 
armigeras, et balistrarios pro pecuniis pre- 
nominati domini Karoli , de quo prelibatus 
dominus, dominus dux Veneliarum, et sindicus 
suprascriptus dicto nomine contenti fuerint 
complacere sibi cum tali conditione, videli- 
cet quod balistrarii, vel cujuscunque conditi- 
onis homines exlralierint , si erunt Veneti, 
vel habitalores Veneliarum, ipse dominus Ka- 
rolus (eneat eos in foi'tiliciis suis, et non mit- 
tat ipsos extra ad campum aliquo modo; de 
aliis vero balistrariis, et gente armigera, que 
non essent Veneti, nee babitatores Venetiarum 
possit ordinare, et disponere ut sibi placuerit. 



94 CPBCKH HCTOPIHCKH CHOMEHH l^H 

Item petiit clictus ambaxiator, et procu- 
rator nomine dicti domini Karoll, quod pos- 
sit extrahere de Venetiis unam gal earn cum 
suis t'urnimentis, per pecuniam ejusdem do- 
mini Karoli, de quo prefatus dominus, domi 
nus dux et sindicus suprascripti dicto nomi- 
ne, content! fuerunt complacere domino Ka 
rolo antedicto. Dltimo ambaxiator et sindi- 
cus dicto nomine sponte obtulit, et per pac- 
tum expressum convenit , et promisit in sig- 
num sincere et perfecte amicitie , quod dic- 
tus dominus Karolus habebit omnes et singu- 
los amicos ducalis dominii Venetiarum pro 
amicis, et inimicos pro inimicis. Ipse autem 
sindicus domini ducis , et comunis Venetia- 
rum dicto nomine obtulit, et promisit dicto 
ambaxatori et procurator! ejusdem domini 
Karoli , quod quandocumque ipse dominus 
Karolus haberel gueram , vel novitatem cum 
aliffuo domino \ el persona fideli vel inlideli, 
in mari, et in terra Illuslris dominus, domi- 
nus dux et comune Venetiarum mittent ex- 
pensis dicti domini Karoli illi domino vel 
persone, si placuerit domino Karolo supras- 
crip(o, literas ducales vel ambaxatam ad pro- 
curandum de ])aciricando, et concordando ip- 
sum cum illo \eA illis. cum quibus dictam 
gueram vel noAilalem Iiaberet , favendo sibi 
ubique , tamquam civi Venetiarum. Et pre- 
dicta omnia et singula, suprascripti sindici et 
procuratores utriusque partis sindicariis, et 



MJETAMKOn APXMBA. 95 

procuratorlis nominibiis, qiiibiis uf supra pro- 
misermit sibi luvicem, una pars alteri , pf al 
tera alteri, per slipulaliononi solemnem, huic 
inde intervenienfe , attendere , obser\ are , ef 
efficaciter adimplere bona fide, sine fraude, et 
in nullo contrafacere , vel ^ enire aliqua rati 
one vel causa, de jure vel de facto, sub peua 
dupli damni et interesse, et refectionis dam 
norum , et expensis , totiens comittenda et 
<'\igenda, quotiens fuerit contrafactum , qua 
soluta vel non, presens contractus, ei omnia 
et singula in ipso content a, inviolabiliter ob- 
serventur , pro quibus omnibus , et singulis 
observandis predictus dominus Nicolaus Fus- 
cari, sindicario nomine suprascripto obliga- 
runt omnia bona comunis Venetiarum. Et 
dictus dominus Jobanes episcopus, procura- 
torio nomine aniedicto, obligavit omnia bona 
predicti Karoli. Preterea suprascriptus domi- 
nus Jobanes episcopus ambaxator, et procu- 
rator, ac procuratorio nomine prefati domi- 
ni Karoli, sponte et ex certa scientia promi- 
sit suprascripto domino IVicolao Fuscari, sin- 
dico, et sindicario nomine prelibati domi- 
ni, domini ducis tM comunis V^enetiarum, sfipu- 
lanti et recipient i, quod idem dominus Ixaro- 
lus Topia presens ins(rumentum et omnia 
et singula in eo contenta, approbabit emolo- 
gabit, confirmabit , et ratificabit usque duos 
menses proximos venturos, per publicum in- 
strumentum , in quo sit insertus totus tenor 



96 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

presenfis insh'umenli sub penis et obblig^afio- 
nibus Huprascriptis. Acta fuenint suprascrip 
ta omnia in ci\ ilafe Venetiarum, in dncali pa 
latio, in cancellaria comunis Venetiarum, pre- 
senlibus nol)ilibus et sapienlibus viris, domi- 
no Raphaino de Caresinis Iionorabili cancel- 
lario Venetiarum, ac ser Francescbino Minio 
tiiio nobilis virl ser Mapbei Minio, ci\ e Ve- 
nd iarum, nee non providis et circumspectis 
viris, ser l^etro de XL. ser Guillielmo de Cla- 
rutis, et ser Petro de la Costa, omnibus no- 
tariis ducatus Venetiarum , ac honesto viro 
domino Tbeodoro de Albania, filio quondam 
Ser^ii de Amissa, ambobus familiariis supras- 
cripti domini episcopi, omnibus testibus ad 
suprascripta ^ocatis specialiter et rogatis, 
et aliis. 

E§^o Leonardus de Anzoletisde Venetiis, 
imperiali aucloritate et ducatus Venetiarum 
notarius , suprascripiis omnibus et singulis 
presens fui, et ipsa de voluntate et mandato 
suprascriptarum parlium scripsi, et publica- 
vi rogatus , signumque meum notariatus in 
(idem et testimonium premissorum apposui 

consuetum. 

Commemor. VIII. ch. 116. 

ilj\ . 1387. 22. Mar til.. 

yl,03B0.iHH.'i vG ,\a nor.iaHi<K7> i;|)a.i}i PauiKori. mOHje othIjH 
na iM.ieTa<ii;im'i> ra.iinMa j\o ocTpoBa Bpaua. 

Capta: Quod unus ambaxator serenissimi 
domini regis H a x i a e possit levari su- 



M^ETAHKOr-B APXHBA. - 9f' 

per galeis Culfi et duci ac depoiii ad Krazi 
am cum ejus famulis et arnesiis levibus. 

Capta: Similiter possit levari et couduci 
ad partes Sclavoniae Sr. Johannes de Ymola, 
nuncius serenissimarum dominaruni retina 

rum Hun^ariae. 

Misti del Serialo XL. ch. 6t 

CLYI. 1387. 30. Martii. 

^osBO.tflBa ce ^a noc.iaHHKii imeaa o^Tj Bepone, i:oh H,!^e 

y PaiiiKj aCM.lio , Moa;e npetiH Ha M.ieTa4KHHh ra.iifl«ia 

y C.iaeoHiio. 

Capta : Quod quidam nuncius magnlfici 
domini comitis Virtutum , nomine Guldotus 
Plato, qui mlttitur ad partes Rassiae, pos- 
sit levari super galeis Culfi cum famulis et 
arnesiis levibus, et conduci ad partes Sclavo 
niae, iu illo loco qui videbitur, non sinlstran- 
do armatam. 

Misti del Senate XL. ch. 56. 

CLTII. 1388. Indict. XII. 30. Januarii. 

3aR.iio<ieHO noc.iaTH noo.iaHHKa Kpa.iio h Kpa.ibHi^H J'h- 
rapie, n cao6iiiTHTH hmtj oho ujto ce Aoanae hst. Bocne. 

Capta : Sapientes Consilil. Quod pro 
reddendo informatum r e g e m e t d o m 1- 
n a m r e g i n a m H u n ^ a r i a e, de his que 
sentimus de partibus B o s s i n a e, et etiam 
de nils duobus Cardinalibus, qui ituri sunt ad 
coronandum filium quondam domini regis 

r.iacHHKii XII. . ^ 



9S CPr.OKH HCTOPIHCKH CnOAIEHHI^H 

K a r () I i. collegium doiniiil , consiliariorum, 
caj)ilum o( sapienhini amharum manuuin, ha- 
bea{ liberfafem miflendi imam sufficientem 
personam ad ])aiies Him^ariae, ad si^niflcan 
d«im sibi praedicia , pro bono agendorum 
nosfr'orum, per ilium modum , qui dido col- 
legio iililis apparebif. 

Seer. cons. rog. lib. III. E. (in copia ch. 14.5.) 
C'LT iff. 1388. In did. X11.3. F e b imi a r i i 

HacTan.ieH'b an noo.umnKa H/^}'her'I> K|)a^K» ^ rapoKonn.. 

Tn collegio domini, consiliariorum, capi- 
(um et sapienlum ambarum manuum, vigore 
suprascriplae libertatis, capta: 

L a u r e n f i \ ade ad praesentiam domi- 
ni regis et excellentissimae dominae 
r e g i n a e H n n g a r i a e, cum nosiris litte- 
ris credulitatis , qiias tibi fecimiis exhiberi, 
cpiibus el ulrique eoriim facia cordiali salu- 
lalione el genei'ali oblalione cum illis ver- 
bis, quae hiae sapienliae videbuntur, expo- 
nes, qualiler inlendentes perseverare in sin- 
cera disposilione noslra et cordiali caritaie, 
quam babemus ad majeslates suas et slalum 
suum , dedimus (M continuo operam damns, 
de senliendo de bis, quae Iraclanlur et fiunt, 
et praecipuc^ tangentibus conservationem reg- 
ni et coronae suae, ut possimus eos reddere 
de omnibus inrormatos, ad finem quod pos- 
sint provider** secundum quod viderint opus 



M^ETAMKOrt APXHBA. 99 

esse. E( j)ro])(erea nolificamus eisdein, quod 
noviter informati fiiimus, quod domiuus 1 n o- 
centius Papa in publico consistorio pro- 
nuncia^it el publicavK in re^em Apuliae, 
filium quondam domini regis K a r o I i, et 
deliberavit mittere duos de Cardinalibus suis, 
qui sunt de proximo recessuri ad coronan- 
dum eundem de regno praedicfo. 

Item sentimus quod d o m i n u s rex 
Bossinae de novo aquisivit ei liabuil cas- 
trum Clissae, el similiter caslrum 
Vranae, et multum vigilal, ad aquisitionem et 
occupalionem terrarum et locorum Dalma- 
t i a e, in tantum , quod apparet dictas civita- 
tes et loca esse in maximo dubio et timore, 
dubitantes non posse resistere potentiae 
dicli regis et oporlere subjugare sibi. 

Et ul audimus ipse rex dicit facere su- 
pradicta pro filio praedicli domini re- 
gis K a r o 1 i, et quod quidquid aquirit ... — ; 
et licet certi sumus quod dictus rex et domina 
regina praedicta haec per alias vias etiam 
babere potuerint, tamen moti sincera carila- 
le noslra, quam indefesse habere intendimus 
ad conservationem status sui, timenles dubia 
et pericula, quae judicio nostro videre vide- 
mur, si filius quondam domini regis Karoli 
intraret I) a 1 m a t i a m , deliberavimus ipsa 
parte ser'enitatibus suis facere manitesla, ul 
possint anle tempus occurere , et sic suffici- 
enter de ulilibus et necessariis remediis pro- 

7- 



100 CPKCKM HCTOFIHCKH CnOMRHHI^H 

vider«% quod non occuiTaiil aliqua, quae sint 
slatui suo importabilia vel moles(a. 

Et expositis praedictis ac liabita respon 
sione ab ipsis domino rege et regiua, redeas 
Venelias . suposito amicabili comeatu, quam 
cilius poteris, de omnibus informafus 

Si \ero ipse dominus rex \el domina 
regina, donee ibi eris, dicerent tibi vel face- 
renl aliquam mentionem de faclis I) a 1 m a- 
t i a e, vel de aliquibus aliis , quae possent 
spectare et langere statum nostrum , debeas 
respondere, quod super talibus nullum man- 
datum habes a nobis, nee ullam responsio 
nem dare posses , sed si plaeet majestatibus 
suis aliqua tibi comittere vel dicere, ipsi pos- 
sunt dicere quaeeumque eis plaeent, quando 
tu venies ad praesentiam nostram et referes 
quaecumquae eis plaeuerint, et nos postea 
providebimus secundum quod nobis videbi- 
lur opus esse, pro lionore suae excellentiae 
et nostro. 

Verum quia leviter propter verba alias 
tibi diet a per dominam reginam, ipsa posset 
petere a te, si (u dixisti nobis ipsa verba, et 
quid nos respondimus , debeas respondere: 
quod tunc , quando majestas sua tibi dixit 
verba praedicta, si bene recolis, voluisti de 
elarari, si majestati suae plaeebat, quod ilia 
nobis referres, et ipsa non respondit , ])rop- 
ter quod consideranfe te, quod ipsa majestas 
sua dixeral tibi in magno seereto, tu noluisti 



MAKTA^KOTTt APXHBA. 101 

facere menlionem; sed bene ])o{es (estificari 
serenitati suae et muiido , quod dominatio 
nostra est talis naturae , quod si promitlere- 
mus sibi, a el alteri cuicumque propter ali 
quam causam, nos infallibiliter omnibus propo- 
sitis attenderemus, quecumque promitteremus. 

Secr. consil. rog-. lib. III. E. (in ropia rh. 145.) 
CLI\. 1388. Indict. XII. 20. Februarii. 

,.l,03B0.iflBa oe ^a noc.u.HHmt /T,paMKn ii ro«"noe Ah-ioh- 
vne Mory othKh K>hH na M.ieTaMKH.Mii la.iinMP. 

Capfa : Quod ambaxatores Durachii 
qui hie sunl. personae notabibs cum .sua Fa- 
milia, et quidam nuncius d o m i n a e A v a- 
lonae, intimae amatricis nostri dominii, pos 
sint le\ ari super ista nostra galea armala. 
cum levlbus arnesiis suis, et conduci Dura 
chium et A v a I o n a m, \el ad ilia loca 
quae essent ma^is accomoda galee praedic 
tae. Verum comilatur supracomiti ipsius, 
quod facial expensas oris ambaxatae prae- 
dictae Durachii et suae familiae , quae sol 
\onlur per nostrum comune ut est justum. 
Misli del SeiiaU) XL. ch i:>i. 

CL\. 1388. 2(). F e b r u a r i i. 

roi'nofl \R.!OHe. Ha Mo.ir)v Hliiion, iioo.iaimK.T. npiiiH.". co, 

IIO/^T. .3aiIlTHTV [M.ieTBMKV. H AOSBO-lflBa JOH ce ^a MOHIe 

KviiHTH V M.ieTi^HMa «AHv opvHiaHV ra.iiKi . ,^a im' (ip^iHM 
o^-h Hana^aHH 'J'ypaKa. 

(^a|)ta: Cum r^re^ia d o m i n a A \ a I o 
n a e per suum ambassatorem humiliter expo- 



102 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

n'l fecoril noslro dominio , quod attenf is in- 
suKibus T u r c h o r II m et alioriim, qui earn 
el res siias molestare noii cessant, considera- 
la alTeclione maxima, qiiam habiiit et habet 
ad lionorem nostri dominii, qiiodqiie intendit 
se fenere et tueri sub uomine et protectione 
nostri dominii , placeret nobis quod possit 
emere in Venetiis unum brigantinum pro ar 
mando, ut possit substinere el conservare se 
et loca sua , ad nosfrum honorem. Insuper 
(juod placeat nobis facere sibi litteras nos 
sti'as patentes pro ipsa domina et subdilis 
suis, qualiler ipsa est sab protectione et obe- 
dientia nostra, ne molestetur a quocumque. 
Etiam ipse ambaxator se offert quod faciet, 
(|uod ipsa domina in recognitionem Sasni a 
nosh'o dominio, erit contenta de dando omni 
anno (res ex suis hominibus a remo, capita- 
neo nosiro Culfi , qui stabunt super galeis 
nos(ris Culfi, donee erit in actu redeundiVe- 
ne(ias, et stabunt ad expensas ipsius dominae 
de soldo. \ adii pars: Considerata sincerita- 
te et laudabili disposilione ipsius dominae, 
(|uod fial sibi sicut petit. Videlicet, quod pos- 
sit emere unum briganlinum in Venetiis et 
conduci Facere eum ad partes Avalonae, pro 
conservatione el bono ipsius dominae, ut die 
iuni esl. K( lianl sibi lilterae patentes in t'or- 
nia o|)portuna, ut ipsa domina tractetur tam- 
(|uam domina existens sub protectione nostri 
dominii , ut superius dicitur. Quae litterae 



y M.lETAHKOn. APXHBA. 103 

noil debeant assignari dominae praedictae 
nee iiiinciis suis, nisi prius faceref promissi- 
onem dictonim friiim hominum pro Cult'o. 
Et comi(tatur provisori nostro Sr. Pecatio 
Malipetro et Sr. Leonardo Tre\ isano , a ice- 
capitaneis Culfi, quibus assignendir liferae pa- 
lentes , quod dictam promissionem debeant 
acceptare et recipere a domina suprafala. 
Insuper comittetur capitaneis noslris Culfi, 
qui erunt per tempora, quod quando erit re- 
diturus V enetias aliquis eorum, debeant depo- 
nere illos (res homines in terrain in illo abi- 
liori loco, quem peterint , u( redeant domum 
si\ e ad partes eorum , quomodo comodius 
fieri polerit. 

Alisti del Senato. XL. ch. 158. 
CL\I. 1388. Indict. Xll. 17. A p r i 1 i s. 

Hpa.iH) PauiKOJiT. ^osBO.iHBa ce , 4a MOJKe Hsuexii hst. 
MaexaKa BHua .Ma.iBacie. . . ;. 

Capta : Quod serenissimo domino regi 
H a s s i a e, hoc amicabiUter requirenti con- 
cedatur, quod possit facere extrahi de Vene- 
tiis et conduci ad partes suas , vinum Mono- 
vasiae ad valorem ducalorum ducentorum. 
Misli (lei Senato XL. ch. 112. 

CL\II. 1388. 3. Maii. 

/^osBO.iHBn ce ^a iiociaHHUh iipa.fa PaiiiKor-b mo/KO upe- 
liH Ha ra.iiH M.ieTa'iKoii } C.iaBOHiio. 

Capta: Quod unus ambaxator serenissi- 
mi domini regis K a s s i a e, possit levari 



104 CPBCKH HCTOPIHCRH CnOMEHHUlR 

super praesentibiis galeis Ciiifi, cum famulis, jo- 
calibus etievibus arnesiis eldeponi inSclavonia. 

Misti del Senato XL. ch 113. 
CL\I!I. 1388. Indict. XII. 29. A p r i I i s. 

3aK.iK)MeHO o/^^OBO[)HTlI nociaHiiKy Kpa.iH PaiuKon.. 3a- 
KreBaioheMT. ^a M-iexqwIiH noui.iK) Kpa.iio noc.iaHHKe, neKa 
ouafi noiij^i-fc cBoe noe.ianHKe y M-iexKC, aKO Hie.ni uiTO 

Cao6uJTHTH M.ieXMHhHMa. 

Capla: Cum serenisimus dominus rex 
R a X i a e scripserit nostro dominio rogando 
cum inslantia , quod nobis placeat ad j)rae 
seiitiam suam mittere unum de nostris, ad 
audiendum ea, quae sua regia majestas dice- 
re vellet. Vadit pars: pro miiltis bonis res- 
pectibus, quod pro modo non mittatur ali 
quis de nostris ad ipsum dominum re^em 
Raxiae, quia non est neccessarium; quia nos 
misimus alias ut notum est, et mittendo de 
novo et redeundo, et iterum remittendo ad 
ipsum dominum re^em, perderetur multum 
de lempore. Sed si regiae majestati suae 
placet aliquid dicere nostro dominio , ipse 
potest mittere ad nos, quia audiemus alacri- 
ler e( libenler omnia, quae sibi placebit di- 
cere. Et sic respondeatur is(i suo ambaxa- 
lori , qui est hie. 

Seneta Cons. Hogatorum Lib. IIL E. ch. 15. 

(lAH • 1389. Indict. XII. 6. Julii. 

O^KOBop-b B.ia^e lYLierawKe Ha iipeA.ioateHH nocianHKa 
Kpa.iH RoraHCKor-b. 

Capla: Quod resj)ondeakir ambaxalori se- 
renissimi domini regis Bosnae, et pri- 



lI^ETA>lKOri» APXHBA. 105 

mo: ad primam partem , de possendo extra- 
here de V eneliis sen de aliis partibiis per 
civitatem nostram, libere ceria arma sibi ne- 
cessaria, pro faclis suis; quod libenter com- 
placeremus majestali suae in cunctis possi- 
bilibus, sed civitas nostra est ita conditiona- 
ta, datiaque ordines nostri ligati, quod nullo 
modo lioc tacere valemus; et proplerea ipse 
sol\ endo datia nostri comunis, potest hoc fa- 
cere ad beneplacilum suum. Cno ro^amus 
suam exceilentiam ,quod non gravetur si ip- 
sos nostros ordines infringere non ^ alemus. 

Ad aliam partem, de j)ossendo extrahere 
galeas suas , quas habel in nostro arsenatu, 
et conducere ad loca sua, respondemus quod 
, de hoc sumus valde contenti; sed ad partem 
de faciendo eas sociari per galeas nostras 
Culphy, propter cursores qui sunt intra Cul- 
phum, sic dicimus , quod galee nostrae ad 
praesens non sunt in istis partibus ; sed in 
partibus valde remotis, pro arduis factis nos- 
tris , itaque hoc facere non possumus , et 
propterea rogamus, ({uod placeal habere nos 
merito excusalos. 

Ad id autem quod ipse ambaxiator dixif 
de inlerpositione quam ipse dominus rex of- 
fert se facluruni inter dominam reginam 
M a r g a r i t a m et nos, ac \ erbis sibi diclis 
per ambaxatorem ipsius dominae reginae; 
respondemus. quod nos rt nostrum comune 
semper optavimus et optamus \i\ ere pacifice 



106 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

et qiiiete cum omnibus , et [)ropterea quan- 
documque nobis aliquid dicetup , de factis 
ipsius doniinae reginae , nos aiidiemiis id, 
quod nobis dici faciei, 

iVIisti del Senate XLl. ch, 19. 

C'LW. 1389. 20. Julii. 

.'JaK.iiO'ieiio 0/\roBO[)HTH l^opl)^ C|)annMnp^, rocno^apy 

y.miiHfl, iHCieheMT. ^a ny /^o3BO.ie y^pHtaxH hb Mopy ^bc 

opyHiawe ra.iie, /^a to aa ca/^-b neMory ymhhhth. 

Capta : Cum per ambaxiatores domiiii 
G e o r g i i S t r a z i m i ?\ d o m i n i I) u I c i- 
g n i, sit requisitum ducali dominio ex parte 
domini praedicti, quod possit lenere arma- 
tos in mari et in tlumariis suis duos brig^an- 
(inos, pro securitafe suarum partium et flu- 
mariarum pro facto salis , V'adif pars: quod 
respondealur sibi ad istam partem, (juod si- 
cut nolum est, nos essemus semper dispositi 
alacriter complacere dido domino in cunctis 
possibiiibus , jamquam intimo amico nostri 
dominii. Sed sicu{ est manifesium, aliqui bri- 
ganlini parlium Apulee, discurrunt per mare, 
inferrendo damna muKis personis , contra 
quos nos intendimus penttus procedere et 
providere superinde. El ne aliqui alii amici 
nosiri, sub prae(ex(u lalis concessionis , si 
eam faceremus, Faciant nobis similes requisi- 
Hones, (juod cederel in maximum delrimen 
(uin nniKorum, rogamus praedictum domi- 
num , ({uod placeat babere nos a dicta re- 



M.lETAMKOri. APXHBA 107 

quisifione merito excusatos, cum hiis et aliis 
verbis, quae videbuntur. 

Misti del Senato \LI. ch. Z'i. 

CLWI. 1389. 23. Julii. 

3aK.iiOMeHO riociaxH ocoSiiTOri, nocJaniiKa y HapHrpaAii 

H KTb TypcKO.MT. Cy.rraHy , koh 36on> CMpxn IMypara fl,a 

T.\efl,a v.a HacieAHHKoMt OBora jtbpahth yroeope o rp- 

roBHHH. nocToeKe H3Me})y .M.ieTMiiha h TvpcKii Cy-'xaHa. 

Cap(a: Quia nos praesentialiter habemus 
multa a^ere in i m p e r i o Constantino- 
p o I i t a no: tarn super facto Ireuguarum nostra- 
rum, quam super reformalione multarum ex- 
torsionum, quae fiun( nostris in imperio prae- 
dicto; est etiam habendus respectus ad n o- 
V a, quae habentur de morte Morati et 
filii, et de novo dominio alterius filii, et do- 
minatio procure! de habendo nostrum nobi- 
lem sufficienlum e( experlum in dictis parli- 
bus, cui bene omnia praedic(a comilli pos- 
sent, et sine expensis nos(ri comunis. Vadit 
pars: quod pro utilitate agendorum praedic- 
torum, })ono eJiam dicJi nostri comunis, quod 
in casu quo dominatio possit adimplere dic- 
tam intentionem, de babendo diclam perso- 
nam , quod fiat ei comissio in Iiac forma: 
Videlicet. 

Nos Anttionius \ enerio, dei gratia duv 
Venetiarum et cet. comiltimus fibi nobill vi- 
ro A n d r e e B e m b o, dileclo civi et fideli 
nostro et cet. 



108 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEBHI^H 

— — ■ — . (ci-bA^e o ll,apnrpaAV h rpro bhhh Mjc- 
TaMKofi. ■ — ■ — . na HHH;e:) 

Capta: Ceterum quia est valde necessa- 
riuni, j)rovidere ad Tacta Turchiae prop- 
ter mulationes secutas in illis partibus, co- 
mil tatiir vicebajulo qui erit in Constant i- 
n o p o I i, quod con\ ocare debeat consilium 
de XII, in quo propositis et examinatis omni- 
bus , quae haberi poterunt de dicfis factis, 
debeant videre et examinare , si erit utile 
pro faclis noslri comunis e( mercatorum nos- 
trorum , quod vadat ad praesentiam i I 1 i u s, 
qui erit in imperio loco M o r a t i, et si 
deliberabunt quod ire debeat, tunc in bona 
gratia vadat et se praesentet cum nostris lit- 
teris credulitatis , quae ad cautelam fiant in 
personam amborum t'i I i o r u m M o r a t i 
separatae, ut praesentet illam , illius qui do 
minabitur. Quibus litteris praesentat's, et fac 
ta salutatione decenti et oblatione ^enerali 
cum illis verbis quae sibi utilia videbuntur 
dicere debeat , (juod subliis [)arlitam ^alea 
rum praesentium de Venetiis ad audientiam 
dominationis nostrae venerat, sed non clare, 
bellum et novilas, (luod fuerat inter magnifi- 
cum dominum Moratuiu. qua patrem suum, 
e I c o m item L a z a r u m, de quo di> ersa 
dicebantur, quibus tides bene praeberi non 
poterat. Sed tamen dominatio nostra audi 
v e rat d e m o r t e i p s ins d o m i n i M o- 
rati, de (jua niaxlmani displicentiani liabu- 



M^ETAHKOn 4PXHBA. lOST 

era(. quia semper eiim hahuimus in singula 
rissimum amicum, et dilexinius euin e( sta 
turn suuni. Similiter audivimus de felici cre- 
alione sua ad imperium et dominium ipsius 
patris sui, de quo nos fueramus valde laeta 
ti, quia sicut sincere dileximus patrem, ita 
dili^imus, et diligere dispositi sumus filium et 
suum dominium, et habere ipsum in singula- 
rem amicum. Ltendo his et aliis verbis perti- 
iientibus et bonis, quae suae sapientiae vide- 
buntur. Et ante suum recessum debeat pro- 
curare, de obtinendo omnia ilia bona , quae 
poterit pro franchisiis et libertatibus navig^i- 
orum et subditorum nostrorum, ut secure et 
sine impedimento possint ire ad partes et 
loca sua , charichare et mercari sicut pote 
rant tempore patris sui et melius, si melius 
poteris obtinere. Et his factis, accepto lio- 
norabili comeatu redeat in Constantinopolim, 
de omnibus informalus et nobis scribat, quid- 
quid fecerit et habuerit pro nostra informa- 
tione. Et in hoc casu eundo ad ipsum Hlium 
Morati, possit ipse Aicebajulus, ultra salari- 
um vicebajulatus, expendere ducatum unum 
in die, a die quo recesserit de Constantinopo- 
li donee rediverit. 

Et si per ipsum filium Morati tieret 
mentio d«? facto Petri Geno, qui ivit cum ga- 
lea una et insignia nostra ad galeas Morati, 
debeat dicere et respondere, quod ipse non 
est sub nostro dominio, ymo est sub alia ju- 



110 CPnCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

risdiclione , el si i^ il cum nostra insignia, 

ivit conira nostram infentioneni, quia do hoc 

nihil unquam scivimus , faciendo excusatio- 

nem cum isfis el aliis \erhis, sicut sibi vi- 

debuntur. 

Misli del Senalo XLI. ch. 23. 

CLWBi. 1389. 29. Julii. 

3aKwiiOMeHO fl,a noc.iaHHKTj koh he hIui k-b chhj Mypaxo- 

Bo^tiT., MOH;e iioTpoiiiHTH 300 nepnepa Ha ;^apoBe , fieai. 

nera CJbi n^T-b nbrOBi. 6bio o^t. c^iafie KopHCTii. 

Quod vicehajuhis ConstantinopoHs , qui 
per partem pridie captam ire debet ad fili- 
u m M o r a t i, si dehberabitur per consiliiun 
de duodecim , pro bono el utih'tate agendo- 
rum sibi comissorum, possit expendere usque 
ad summam yperperorum trecenlorum, pro 
donis laciendis in illis rebus quae videbun- 
tur, quia aliter a ia sua esset parvae utiUtatis 
sicut omnibus notum est. 

(Ambaxator ad filium Morati electus fu- 
it Franciscus Quirino.) 

Mist! del Senate XLI. ch. 25. 

CLWIII. J3S0. Indict. Xll. 5. Augusti. 

3aK.noMeiio, /^03bo.ihth rocii. I>op};y Cpai^HMHpy Ba.iuiH- 
hy, fl,n MO/KG Haop_VH;aTH ji,ne ra^iie, ;na ce 6pa»H na cbo- 
HMT» pcKama ii o6a.iaivia o^^t, HeKori, CBOr-b c.ijre, koh ce 

O^'^MCTIIJO H UoHYHio IipOTHBT. Htra. 

Capla: Cum ambaxiatores domini (j e o r- 
g i i S t r a / i m i r d e Balsa exposuerint 



M^ETA'lKOr'B APXHBA. Ill' 

inter alia ducali dominio e\ parle praedicfi 
domini, quod di^iiaredir concedere, quod ip- 
se dominus possel armari facere duos bri- 
ganfinos, pro cusfodia flumariaruin et perti 
nenliarum suarum, el pro resislendo cuidam 
servitori suo, qui facfus est sibi rebellis. Vadit 
pars: quod pars pridie capta de dando sibi res- 
ponsionem revocetur et ordinetur et sic res- 
pondeatur ambaxiatae praedictae. Quod surnus 
coiitenti complacere dicto domino, quod pos- 
sit armari facere duos brigantinos pro cus- 
lodia dictarum suarum flumariarum et per 
linentiarum et pro resistendo , ut superius 
dictum est. Intelligendo quod ipse non pos- 
sit se exiendere in mari, nee intromitfere in 
marl aliquid uUo modo ^'ahis et reser\atis 
pactis et consvetudlnibus, quas ipse d o m i- 
nus Georgius haberet cum civitate D u- 

r a c h i !. 

Misti del Senate XLI. ch, 2(i. 

CLXIX. 1390. In did. XIII. 21. M a i i. 



Cy.iTant liaaaHTi. saGpanioe /^ijpaTH M.ieTMHhe saxo ujto 

ry ce xyiKH.iH Ha M.iexMHhe hckh Typi^ii ToiMepi^ii 

H KasH SBUHH, 4a cy ifi ohh y lipHxy iioapa.m, epi. 

cy TO yHHHiMH ApyrH .iio;^h. oa ra.iie Khoi^h^ckc. 

Del gram signor, et grande a r m i r a i o 
Baisit signor. al mio Zaiabi Curbeij. Lo i 
de voluntade de la mia signoria , che algun 
Venician non habia alguna briga ne ques 
lion per casom de queli de T u r c b i, i qua- 



\\Z CPBCKH HCTOPIHCKH cnOMEHHI^H 

li se vene a lemenlar avanti a la mia signo- 
ria, clie e el so nonie Thomerci et Chazi, i 
quali veii(» a lementarse , como in Crede in 
lo castello del Silia jera stado (olto el so 
haver; la mia sigiioria si I a examinado. i o 
troA ado, chi diseva biixia. ma jo sapiido che 
lo legno da Enocidi li prese e tolse el so 
haver. E de qiieslo non habia algun impa- 
70 i Viniziani, e altramente non li sia fato. fo 
scripio di XXI Mazo Indicione xiij del 6898. 

Coinmemor. VIII. ch. 150, 
CLW.1390. Indict. XIII. M e n s e Maii. 

Cj.ixan'h rtaHSHTi. noTBp^}'6 M.ieTiHJiHMa xprOBaMKe >ro- 
Bope, Koe cy iiua.iH ca npe^auinhHiwi. rocnoAapHMa Aai- 

aTCKHMl>. 

Copia literarum missarum dominio per 
magnificum dominum Bayssit hey. 

Del gram signor et grando a r m i r a i o 
Bayssit signor. Al magnifico fradelo de 
la mia signoria doxe de Veniexia A n ( h o- 
n i o V e n i e r saniiade et saludi asse. Debie 
saver de qua si e vegnudo el nobel homo 
Francesco Querini ambaxialor vesfro a 
lamia signoria, ha me dicto voslra scriptnra, 
et vosire ])arole. E domanda me li pati, li qual 
vui havevi cum lo signor de la Palatia et sig- 
ner d' Altoluogo de quel tempo, lo nome so 
jera Chedir Zelebi, cum suo nevodi. Tuti 
quali pac(i, che vuj havi cum queli, contento 



HJBTAqKOr'b AHKBBA. 113 

che viii debie haver cum la mia signoria, et 
che el vegna i Venician de Veniexia, de Cre- 
de, Negropoiite, Modon et Corom , chadaum 
che per Venitiani se spaza, se diebia venir 
in li luogi de la mia signoria , cum lo so ha- 
ver et mercar , sensa algun dubio et sensa 
alguna contradicion. E par fermeza de zo, io 
fato questa scriptura de la mia signoria et 
per fermeza T a e scripta del mese di Mazo, 
Indicione XIII. del millesimo del 6898. 

Commemor. VIII. ch. 150. 

CLXXI. 1390. Indict. XIII. 21. Maii, 
inCaraseri. 

Cy.ixaB'b Bafl3HTii noTsp^^e M.ieTHHfeHMa TproBanKe yto- 

Bope, K06 e saR.iiOHio Ch Typi^HMa Hbios'B noc.iaHBK'b 

AHTOHie BeHiepi>. 

Del gram signor el grando armiraio 
Bay sit signor, al magnitico et amado fra- 
delo de la mia signoria, doxe de Veniexia 
Anthonnio Venier sanitade et salude 
asse. Debia saver la vostra nobilitade, che 
de qua e vegnudo el nobel homo messer 
Francesco Querini ambaxiador vostro a la 
mia signoria, ha me portado scriptura \ ostra 
et parole de vostra voluntade, tute le suo 
parole ho aldide et anchor a lute parole 
resposta, ch' io li ho dado al dito, ello fara 
assaver a la vostra nobelitade. El comanda 
la mia signoria, che d' anchuo in avanii, che 
in tuto quello mondo, ch'jo signorizo, in Gre- 

rjacRHE'k XII* S 



114 CPBCKH MCTOPIHCKH CIIOUEHHI^H 

cia, et in la Turchia, et in lo mar et in terra, 
che tiiti i Veniciani, et clii Veniciani se spa- 
za, cum luto so haver, ch i possa mercar in 
li luogi de la mia signoria senza diibio et 
condracion alguna. E per zo di questo conten- 
ta la mia signoria, che li diti pacti e con\ en- 
cion, ch o fati cum lo voslro ambaxiator el 
nobel homo misser Francesco Querini sie 
fermi et rati in 1' anema mia, et per le teste 
de mie fioli. Scripta li XXI de Mazo, in Caraseri 
Indicione XIII del 6898. 

Commemor. VIII. ch. 150. 

CLXXII. 1390. 8. Julii. 

0/^roBopi> Kpa.iH) BocaHCKOM'b, ^a cy nucMa H-troBa npifi- 

HHJH, H a,A fee no HtrOBofi H;e.ibH M.texaMKa ra^ia one- 

KiiBaTH HbroBC nociaHHKe y lOHfieHHKy. ^^a lU npeeeae 

y M.ieTKe. 

Capta: Scribatur domino regi Bossi- 
n a e in hac forma: Majestatis vestrae litteras 
datas Seteske XVII. Junii proxime praete- 
rifi, sospitatem atque felices successus sereni- 
tatis vestrae fraterno more distinctius nunti- 
antes, leto corde suscepimus. Quae profecto 
nobis consolationem maximam attulerunt et 
gaudium , cum per ipsas lilteras etiam per 
earum latorem noverimus, serenitatem regi- 
am fore incolumem et jocundam, ex quo- 
rum nolificatione gratiarum acfiones exolvi- 
mus majestafi vestrae, cui placuit de premis- 
sis efticere nos fraterne participes. Ceterum 



' M^ETAqKOn APXHBa. tl5 

cum in ipsarum litterarum serie cavebatur, 
quod cum serenitas regia proposuerit ad 
nos ambaxiatam suam transmittere, placeret 
nobis quoddam ex nostris navigiis ad partes 
S i b e n i c i, sive T r a g u r i i vel S p a 1 e t i 
destinare , ut securius praedicta ambaxiata 
possit ad nostram praesentiam se conferre, 
praesentibus respondemus , quod dispositi 
benplacitis regiis sincero affectu dilpctionis 
annuere , mandamus quod unum ex lignis 
nostris armatis ad partes Sibenici usque VIII. 
diem Augusti proxime propere se reducat, 
super quo poterit ambaxiata vestrae majesta- 
tis ascendere, Venetias protectura , quam ob 
intimum ejusdem \'estrae serenitatis amo- 
rem, illari mente videbimus. Placeat ergo ma- 
jestati vestrae taliter mandare, quod dicta am- 
baxiata ad illud tempus se reperiat Sibinici. 
IVos quidem offerimus lete paratos ad quae- 
que conformia regiae celsitudinis vestrae, 
quam conservet altissimus feliciter et longeve. 
Et ex nunc captum sit, quod lignum nos- 
trum riperiae Istriae mittatur usque Sib in i- 
cum, ad levandum ambaxialam praedictam et 
eam Venetias conducere. 

Misti del Senato XLI. ch. 92. 

CLX\III. 1390. Indict. XIII. 30. Augusti. 

O^roBop'B M.ieTa4Re B.ia;^e na npeA'io»:eHH noc.iaRHKa 
Kpa.ifl BocaHCKon>. 

Capla: Quod respondeatur istis ambaxia- 
toribus d o m i n i regis B o s s i n a e de 

8* 



116 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMERHi;H 

ambaxiata per eos exposita ; et primo: ad 
p r i m a m partem, per quam ipse dominiis rex, 
comunicat nobisciim prosperitates suas tam- 
qiiam cum carissimis amicis siiis et cet. Quod 
nos regraciamur multum majestati suae de 
amicabili et fraterna participatione, quam fa- 
cit nobiscum de exaltatione coronae suae et 
status sui, de quo nos recipimus laetitiam et 
consolationem inmensam, propter singularem 
amorem, quem semper habuimus et habemus 
ad excelsam domum suam , et quanto pros- 
peritas et exaltationes suae forent majores, 
tanto nos essemus magis content!; supplican- 
tes altissimo, ut majestatem suam conservare 
et augere dignetur, secundum desiderium men- 
tis suae. 

Ad aliam partem, per quam ipse significat 
nobis, quod intentio et dispositio sua est, vel- 
le acquirere civitatem Jadrensem, sicut 
aquisivit alias civitates Dalmatiae, et propte- 
rea nos rogat quod debeamus sibi dare auxi- 
lium et favorem, ad possendum implere istam 
suam intentionem et cet. Kespondeatur els, 
quod sicut majestas sua plene novit, nos su- 
mus in bona pace et benivolentia cum domi- 
no r e g e e t corona H u n g a r i a e, et in 
bono amore cum J a d r a t i n i s, quam in- 
fringere non vellemus , nee possemus nisi 
cum magno onere nostrae comunitatis et nos- 
tri dominii, quod non dubilamus ipse domi- 
nus rex nullo modo veliet; et propterea ro- 



M.IET.AHKOri, AFXHRA. 117 

^amiis excellentiam siiam , quod si in hoc 
non condescendimus votis siiis , habere nos 
placeat merito exciisatos. 

Ad t e r t i a m partem, per quam se oifert 
velle se interponere ad (ractandum concor- 
dium ef pacem et bonum amorem inter do- 
minum r e g e m L a d i s 1 a u m, filium condam 
doniini regis Karoli, et dominam M a r- 
g a r i t a m ejus m a t r e m ex una parte, et 
nos ex altera et cet. Respondeatur ipsis am- 
baxiatoribus, quod teste deo nos semper sin- 
cera mente dtleximus serenissimum quondam 
dominum regem Karolum, nee unquam \ o- 
luimus potentes habere mulias praerogativas 
et avantagia , aliquid facere v el procurare 
cum adversariis suis contra statum suum, nee 
similiter contra statum dictorum suorum filii 
et uxoris , quae disposilio nostra , excepto 
quod intervenerit postea aliqua materia scan- 
dali et erroris, semper fuit bona et sincera 
versus eos, eritque in futurum , quare quan- 
tum erit in nobis, quandocumque sibi place- 
bit nos dispositos inveniet et paratos ad vo- 
lendum cum eis vivere pacifice et quiete, ac 
in bona benivolentia, uti viximus cum domi- 
no rege Karolo supradiclo. > 

Ad q u a r t a m partem, per quam ipsi am 
baxiatores nobis significant, quod dominus rex 
praedictus est contracturus parentelam 
cum domino d u c e A u s t r i a e, et licet sci- 
atj quod inter ipsum et nos sit sincerus 



118 CPBCBH HCTOPIHCRtt cnOMEHRI^H 

amor , tamen se offeri prociirare et facere, 
quod dictus amor ef caritas de bono in me- 
lius au^ebitur. Respondeafur ipsis ambaxia- 
foribus: quod nos volumus esse manifestum 
excelentiae regiae , quod nostra comunitas 
semper conjuncta fuit singulari benivolentia 
ei amore cum excelsa domo Austriae, et ad 
praesens notanter est cum domino d u c e 
Alberto. Sed si deo placebit, quod istud 
matrimonium compleatur , nos recipiemus 
tan(am consolationem , quantam recipere \a- 
leremus, quia unitis ad invicem duabus ami- 
citiis nostris ila perfectis , certi reddimur, 
quod ntriusque partis amor augebitur versus 
nos, si augeri po(erit, et nos etiam majorem 
causam habebimus , conservandi amorem et 
benivolentiam utriusque. Refferentes infinitas 
grates excellentiae regiae, quia ita vigilat ad 
bonores et comoda nostra , ad eaque procu- 
randa ita offert liberaliter se paratam. 

Ad u 1 1 i m a m vero partem, quam ipsi am- 
baxiatores exposuerunt , per quam videntur 
innuere et requirere ligam generalem; vide- 
licet quod amici unius partis, sint amici alte- 
rinset inimici inimici, et cet.Respondeatur ipsis 
ambaxatoribus: quod sicut domino regi et to- 
ti mundo notissimum est , civitas nostra est 
taliter situata et tundata, quod ex solo exer- 
citio mercaturae alitur et nutritur. IJnde prae- 
decessores nostri \igilantes ad conservatio- 
nem dictae nostrae civitatis , procuraverunt 



„ .. MJIETAlROri. APXHBA. 119 

habere cerfa pacta et conventiones cum om 
nibus, ad quae pacta partes obligatae sunt, 
ita quod nullo modo ad istam ligam attendere 
valeremus, quia posset nimium praejudicium 
nostro statui generare: et propterea rogamus 
ipsum dominum regem, quatenus nos habere 
velit excusatos. Redda( tamen se cerfissi- 
mum, quod terras et subditos suos nos sem 
per habebimus ut nostros proprios, benigne 
et t'avorabiliter recommissos: rogantes ut ver- 
sa vice terrae et subditi nostri recomissi sint 
majestati suae. 

Secret! Rogatoriim. Liber HI. E. ch. 59. 

CL\X1\. 1392. Indict. I. 7. Octobris. 

KaKO ce hjs fl,a e ^op^e Cpai^HMHp-b Ba.miHKi> aapo- 
6.\-kH'b o^Tb Cj.vraHa BaasHTa, koh aaHTesa oa'b Htra, ^a 
My npe^a obok) aeiwaio h rpa^oee, saK.iKmeHO 6 Ha.io>KH 
TH KanexaHv Ky.t*a, 4a ha© ki. HtrOBofi cynpysH . h 4,a 
K) xpa6pH H O/^Bpaha oat. rora npeAaaauA 3eM.1t ceoe. 
H aKO OHa 6\/i,e HCKa.ia nOMohb, jya iofi o6eha. 

Capta: Cum propter nova quae haben- 
(ur multis modis et ^ iis , de retentione d o- 
mini Dulcigni e( cujusdam con- 
sang u i n e i s u i , facta per B a y s i t h T u r 
chum, et de convenfionibus factis inter dic- 
tum Turchum et dictos dominos; a idelicel: de 
dando et ponendo D u I c i g n u m et S c u ( a- 
r i ac alia loca sua, sub potentia et dominio 
dicti Bay sit h, pro liberfatione et relaxatio- 
ne eorum. Omnino sit providendum super 



120 CPBCHB HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

hoc. Vadit pars: considerato quantum redun- 
darei in praejudicium et damnum statui nos- 
tro et nostris navi§^iis, euntibus et redeunti- 
bus per Culphum, si dicta loca pervenirent 
ad manus et sub potentia Turchorum. Quod 
mandetur capitaneo nostro Culphi , quod 
quam cicius poterit debeat ire Dulcignum 
et omnino det sibi operam, de essendo in 
colloquio cum dicta domina, et osten- 
dendo dicere a se, et se movere sine aliqua 
conscientia nostra , dicat quod juxta requi- 
sifionem magnificentiae suae, licet usque tunc 
fiierit pro multis aliis negotiis nostri dominii 
valde impeditus, non potuit cicius ire ad prae- 
seniiam suam. Sed providit ad earn mittere 
virum nobilem Sr. Nicolaum Belegno , tunc 
vicecapitaneum, cum quo ipsa poterat omnia 
conferre, tamquam cum ipsomet , quem ipse 
sensit decessisse, antequam aplicuerit Veneti- 
as; itaque dictum colloqium non potuit habe- 
re aliquem effeclum , nee de ipso nostrum 
dominium potuit inl'ormatum fuisse. Propte- 
rea quod et quia sensit , virum suum domi- 
num G e o r g i u m S ( r a z i m i r et quemdam 
ejus consangvineum retentos fuisse aBa^sith 
bey, et ipsos cum eodem convenisse et pac- 
tum fecisse, pro eorum libertalione , de dan- 
do et ponendo loca sua sub potentia et do- 
minio ipsius Turchi; accessit ad earn ad hor- 
landum et svadendum , quod sit constans et 
fortis ad manutenendum et conser\ andum ter- 



MJETA^KOr-fc APXHBA. 



f^l 



ras et loca sua, ne perveniant ad manus Tur- 
chorum, quia si per\ enerint, esset totalis des- 
tructio status sui et suorum filiorum; et etiam 
ivit ad praesentiam suam pro audiendo, quid 
sibi velit dicere, prout eum requiri fecit. Au- 
diendo prius omnia quae ipsi dicere volet, et 
in casu quo dictus capitaneus requireretur 
a dicta domina, de subventione ballistariorum, 
et per verba dictae dominae et conditionem 
illarum partium, videret quod dicta loca sub- 
jacerent illi periculo quod dicitur, debeat dic- 
tus capitaneus ostendendo dicere pur a se, 
offere et dare dictae dominae si voluerit, vi- 
ginti usque tri^inta ballistarios nostros, ad ex- 
pensas dictae dominae, pro custodia illius vel 
illorum suorum locorum, pro quo vel quibus 
dicto capitaneo videbitur ipsos ballistarios 
fore magis necessarios. Si vero dicta domi- 
na non requireret capitaneum de dicta subven- 
tione, tunc capitaneus non faciat dictam obla- 
tionem. Sed in omni casu informet se plena- 
riae, de intentione et \oluntate dictae domi- 
nae, et cum praedictis verbis et aliis oblatio- 
nibus generalibus, quae dicto capitaneo vide- 
bimtur, procuret ut supradiclum est, taliter 
hortari dictam dominam , quod sit constans 
ad substinendum se et loca sua , ac habeat 
et capial bonam et confidentem spem in nos- 
tro dominio. 

Misti del Senalo XLII. ch. 82. 



ISS CP60KH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

CLXXV. 1392. Indict. XV. 8. M a r ti i. 

Haaaase ce KaneraHy Iija*a , ^3 ^X^ rocno/\apa fl,p»i- 

Kon, noATj yc^iOBiflina HSwioaieHuMT., r.ie^^a 4o6hth rpa^f* 

/^pa'^'b y M^exaqKe pyne, KaKO ^a Hena^ue y 

pjKe Tjpi^Hiwa 

Capta: Cum c i v i t a s D u r a c h i i, ad 
ciijus conservationem tanfo tempore vigila- 
vimus cum tot laboribu.s et expensis, subia- 
ceat manifesto periculo perveniendi nunc ma- 
g-is quam numquam , ad manus in fid el i 
u m T u r c h o r u m, nisi salubriter bene et 
presto provideatur; quod si ocurreret , quod 
Deus avertat, quantum cederet in damnum 
et dedecus totius christianitatis, et damnum 
et incaricum praesertim nostri Communis, 
sub cujus vexillo civitas ilia hucusque dici 
potest, fore protecta et protegi , imo ut ve- 
rius loquatur , ascriberetur nobis in maxi- 
mum peccatum, permittendo tot animas Chri- 
stianas eftici infideles, nam scimus quod huic 
inconvenienti possumus obviare. 

Vadit pars: pro evitando hoc et pro bo- 
no nostro, quod mandelur capilaneo nostro 
Culphi, qui cum erlt in partibus illis, debeat 
primo se plenarie informare , a consule ci- 
vibus e( amicis nosfris de inde, de c o n d i- 
t i o n i b u s d i c t i d o m i n i e( dicti loci, 
qua informatione habita, debeat ire ad prae- 
sontiam dicti d o m i n i cum nostris litteris 
creduillatis, cui facta salutatione et visitatio- 
nc decenti , pro parte nostra , cum verbis 



M^ETAMKOrii APXHBA. 123 

fantum amicabilibus et benevolis, qiiantum 
poterit, debeat exponere. 

Quod Dens novit , et suae magnifi- 
cent i a e patenter et ab experto constare 
debet, quod propter sinceram caritatem et 
dilecfionem, quam continuo gessimus et ge- 
rimus , ac perpetuo gerere intendimus suae 
magnitudini, statui suo et civitati suae D u- 
r a c h i i, ad honorem suum, ne dicta civitas 
perveniat ad manus infidelium T u r c h o- 
r u m. Cognovimusque expresse bonam et 
oportunam voluntatem suae magnitudinis er- 
ga nostrum dominium, et fuisse et esse vigi- 
lem et attentam ad conservationem suam et 
dictae civitatis suae , que quidem nostra et 
suae magnitudinis intentiones et optime vo- 
luntates apparuerint hinc inde operis per ef- 
fec(um; nam nos et sua magnificentia tuimus 
content! , quod turris ilia custodiretur per 
nostros et staret fulcita nostris expensis, 
quae vere usque nunc fui( conservatio dic- 
tae civitatis et obstaculum intention! Turcho- 
rum, sed consideranfes conditionem suam et 
illarum parfium, et quod Turchi non cessant 
procurare de habendo dominium diclae ci- 
vitatis per omnem viam el modum , el impo- 
tentia suae m a g n i f i c e n t i a e et stimulo 
ac damno , quod conlinuo paliuntur subditi 
sui, tenemus pro constanli , quod dicta civi- 
tas omnino perveniet ad manus Turchoruin, 
nisi apponatur unum solum salubre remedi- 



1S4 CPBCKR HCTOPIHCKH CnOWEHIIt^H 

um, cum omnia alia nihil prodessent in hoc 
facto ; quod solum salubre remedium esl; et 
sic rogamus magnitudinem suam precibus 
amplioribus quibus possumus , quae pro bo- 
no christianitatis et conservatione sui et dic- 
tae civitalis placeat et velil asKsentire. 

Quod castrum Duratii fulciatur 
et custodiafur nostris expensis, sicut fit ilia 
turris, ad honorem suum et status sui, et 
se reducat ad habitandum in civitate cum 
familia sua, habendo regimen et gubernatio- 
nem ac introitus , et faciat justitiam , et sit 
dominus ut est ad praesens , concludendo 
quod faciendo magnificentiam suam hoc, 
nunc cognoscetur per etfectum bona intentio 
sua, quam semper asseruit et ostendit se ha- 
bere , er^a christianitalem et specialiter ad 
nostrum dominium. Et cum de his verbis et 
rationibus et aliis quae dicto capitaneo appa- 
rebunt circa hoc, inducere dictum dominum 
ad praedicta, pro obtinendo dictam intentio- 
nem nostram; quam si oblinere polerit, subi- 
to et sine mora debeat fulcire dictum cas- 
trum balisstariis et omnibus aliis necessari- 
is, ut melius poterit et sibi videbitur, et com- 
mitlere illls, quos deputabit ad dictam custo- 
dian! , quod custodiant diclum castrum tali- 
ter, quod nulla alia persona habeat poten- 
tiam in ipso, nisi nostrum dominium, facien- 
do tamen in node et in die et quolibet ser- 



M^BTAMKOn APXHBA. IZo 

mone eorum clamari custodias sub nomiDe 
et ad honorem praefati domini. 

Verum si dicto capitaneo videretur, quod 
diclus dominus esset difficilis , aut durus in 
condescendendo nostrae intentioni praedic- 
tae, vel etiam faceret aliquam excusationem 
circa hoc, tunc pro obtinenda dicta nostra 
intentione habeat libertatem dominus capita 
neus noster, promittendi de provisione an 
nuali inter dominum dicti loci et illos ci 
\ es de inde , ac alios qui ei videbuntur 
usque ad summam ducatorum quingento 
rum et minus , si cum paucioribus fa 
cere poterit , ultra tamen alias prov isiones 
quas nostrum comune dat ad praesens illis 
de inde, que remaneant firmae. 

Quando vero facta omni experientia pos- 
sibili, dictus capitaneus non poterit obtinere 
dictam nostram intentionem ullo dictorum 
modorum , et videretur dicto capitaneo et 
supracomilis, qui cum dicto capitaneo se re- 
perirent ibidem pro tempore, vel majori par- 
ti eorum, et diclus locus esset pro veniendo 
ad manus Turchorum, tunc debeat dominus 
capitaneus supradictus per omnem modum 
et viam , quae videretur dicto capitaneo et 
supracomitis, qui ibidem secum se reperi- 
rent per tempora , aut majori parti eorum, 
procurare et facere , quod dictum castrum 
sit in potestate nostra , et perveniat ad ma- 
nus et sub custodia nostra, fulciendo et faci- 



ISO CPBCKH HCTOPliicRH CnOMF.HHI^H 

endo custodiri ipsiim et servari ad nostrum 
mandatum, et exclamari ciistodias sub nomi- 
ne et ad honorem dicti domini , dimittendo 
ipsum dominum habitari cum sua familia in 
civitate, et habere introitus dictae terrae, et 
esse dominum ul est ad praesens , sicut in 
primo capitulo continetur superius , et ultra 
praedicta etiam, habendo dictum et omnes 
alios , omnem illam provisionem , quae pro- 
mittetur vel fuisset promissa per dictum nos- 
strum capitaneum eis. 

Insuper debeat capitaneus noster prae- 
dictus, videre et examinare turrim nostram, 
quam ibi habemus, et si fortificari et claudi 
possit a parte interiorl, ita quod sit bene for- 
tis et bene secura ab utraque parte, tunc 
quocunque casu occurrente, debeat dictus 
capitaneus facere fortificari dictam turrim a 
parte interiori et ab omni parte quantum 
plus poterit, ita quod sit bene secura et for- 
tis, et pro dictis expensis faciendis dentur 
dicto capitaneo ducatos ducentum de pecu- 
nia nostri dominii in fornenseli aut aliter, ut 
videbitur dominio nostro. 

Seer. Cons. Rogator. Lib. Ill seu E ch. 74. 
CLXXVI. 1392. Indict. XV. 10. Martii. 

ripHBH.ierlH Ha rpa^aHcxBO M-iexaHKO l^op^a Ba.iuiHha. . 

Frivile^ium civilitatis ma^nifici domini Ge- 
orgiide Balsa, nati quondam do- 



M^ETAHKOr-B APXHBA. 127 

m i n i c o m i t i s J u r e d e B a 1 s a, cum su - 
is filiis et heredibus. 

A n t li o n i u s V e n e r i o dei gratia dux 
Venetiarum et cet. Universis et singulis, tarn 
amicis quam fidelibus et tarn presentibus 
quam futuris presens privilegium inspecturis, 
salutem et sincere dilectionis affectum. Tan- 
to benignius ducalis providentia consvevit 
personas honorabiles et magnificas sibi be- 
ne\ olas et de\ otas, bonoribus prevenire, ipsa- 
rumque fidem et devotionem dignis retribu- 
tionibus compensare, ac ipsas dotalibus favo- 
ribus convallare, et ipsarum petitiones libe- 
ralius exaudire, quanto ducatui nostro devo- 
tiores fide et operibus se ostendunt. Atten- 
dentes igitur multiplicis benevolentiae puri- 
tatem et devotionis plenitudinem , quam m a- 
g n i f i c u s e t p o t e n s \ i r, d o m i n u s 
G e o r g i u s d e Balsa, n a t u s quon- 
dam magnifici domini Jure de Bal- 
s a, intimi et carissimi nostri, ad nostrae ma- 
gnitudinis excellentiam habere promptis af- 
fectibus se ostendit, qui in agendis nos duca- 
tum nostrum et singulares personas ducatus 
ejusdem tangentibus , promptum et devotum 
laudabiliter et incessanter se prebuit atque 
prebet. Supplicationibus nobis sua parte por- 
rectis gratiosius annuenles , prefatum magni- 
ficum dominum Georgium , noslrorum omni- 
um consiliorum et ordinamentorum necessa- 
ria solemnitate servata, in Venetum et civem 



128 CPBCKH HCTOPIHCRH CnOMEHRI^H 

nostrum cum suis filiis et heredibus, perpe- 
tuo recepimus atque recipimus, e t V e n e- 
tum et civem nostrum cum suis filiis et he- 
redibus fecimus et facimus, et pro Veneto et 
cive nostpo cum suis filiis et heredibus in 
Venetiis et alibi deinceps haberi et procura- 
ri omni effectu et plenitudine volumus et 
tractari, ipsum sincere benevolenfiae brachiis 
amplexantes et firmiter slatuentes, quod sin- 
gulis libertatibus, beneficiis immunitatibus et 
honoribus quibuscunque , quibus alii honora- 
biles Veneti et cives nostri gaudent et per- 
frui dignoscuntur, prefatus magnificus d o m i- 
n u s G e o r g i u s, ejusque filii et heredes in 
Venetiis et extra, perpetuo gaudeant et utan- 
tur , idemque dominus Georgius per 
suum procuratorem legilimum, nobis fideli- 
tatis prestitit debitum juramentum ; in cujus 
rei fidem et evidentiam pleniorem presens 
privilegium fieri jussimus ei bulla nostra au- 
rea pendente muniri. Datum in nostro ducali 
palatio, anno dominice incarnalionis millesi- 
mo trecentesimo nonagesimo secundo, die 
decimo mensis Marcii; indictione quindecima. 



Liber privilegiorum I. ch. 100. 



!i ... 



ii. 



MJIETAHKOr'b APXHBA. 1S9 

CLWyil. 1392. Iiid ict. I. 30. No- 
V e m b r is. 

IIpHBH.ieriH Ha rpa^aHCTBO M.ieTaqKO Pa^Hha IJ,pHoe. 
rorno^apa SeHxe. By/^ae h /^p. 

Ppivilegium magnifici do mini RadiQ 
de C e r n u e, d o m i ii i Z e n t e, B u d ^ e et 
c. p a r I i u m 8 c I a v o n i a e; de gratia intus 
et extra, cum suis fiiiis et heredibus. 

Anthonius Venerio dei gratia dux Vene- 
tiarum et c. Universis et singulis tarn amicis 
quam fidelibus et tam presentibus quam fu- 
turis, presens pri\ ilegium inspecturis, salutem 
et sincere dilectionis affectum. Tanto benig- 
nius ducalis procidentia consvevit personas 
honorabiles et magnificas , sibi devotas et 
fideles bonoi'ibus prevenire, ipsarumque fidem 
et devotionem dignis retributionibus compen- 
sare, ac ipsas dotalibus favoribus conval- 
lare, et ipsarum petitiones liberalius ex- 
audire, quanto ducaUii nostro devotiores fide 
et operibus se ostendunt. Attendentes igitur 
multiplicis fidei puritatem et devotionis ple- 
nitudinem, quam magnificus et poteni 
V i r, d o m i n u s R a d i z d e C e r n u e, do- 
minus Z e n t e e f B u d v e e t c e t. i n t i- 
m u s amicus noster, ad nostrae magnitudi- 
nis excellentiam habere promptis affeclibus 
se oslendit, qui in agendis, nos, ducatum nos- 
trum e( singulares personas ducatus ejusdera 
tangentibus, promptum et devotum laudabili- 

raacuHKb XII. 9 



130 CPBCKII IICrOPTHCKH CHOMRHHI^H 

ter e( incessanter se prebiiit atqiif prebet: 
supplicatioiiibiis nobis sua parte porrectis 
gratiosius annuentes , prefalum magiiiHcum 
dominum RadiQ, nostrorum omnium consilio- 
I'um e( ordinamentorum necessaria solemni- 
tale servata , in Venetum ef civem nostrum 
cum suis filiis et heredibu.s perpetuo recepi- 
mus a(que recipimus, e( Venetum et civem 
nostrum cum suis filiis et heredibus fecimus 
et facimus, et pro Veneto et cive nostro cum 
suis filiis et heredibns in Venetiis et alibi de- 
inceps haberi e( procurari omni effectu et 
plenitudine volumus et tractari, ipsum since- 
re benevolentiae brachiis amplexantes el fir- 
miter statuentes , quod singulis libertatibus, 
beneficiis, imunitatibus et honoribus quibus- 
cunque, quibus alii honorabiles Veneti et el- 
ves nostri gaudent et perFrui dignoscuntur, 
prefatus magnificus dominus Kadic; ejusque 
filii et heredes, in Venetiis et extra , perpe- 
(uo gaudeant et utantur , idemque dominus 
Radig , per suum procuralorem legilimum, 
nobis fidelitatis prestitit debitum juramentum, 
in cujus rei fidem et evident iam pleniorem 
presens privilegium fieri jussimus et bulla 
nosira aurea pendente muniri. Datum in nos- 
tro ducali palatio, anno dominice incarnatio 
nis millesimo trecentesimo nonagesimo se 
cundo. mensis Novembris die ultimo, indicti- 
one prima. 

-J. Liber Privilegiorum I. ch 104. 



M^BTAlKOrii aPXHB4 131 

CLXXVIII. 1393. Indict. I. E9 Aprilis. 

OAroBopit KHe3^ loBany 6aHy ^a^iuai^ie, ua H-feroBO npe^- 

.lOHteH'h, ^a he tioope^oBaTH y saK^ioieHio caioaa i'swe- 

^y M.ieTdKa h Kpa.iB ynrapie. h ;Ha aanxeBaH^, ^a mv M-ict- 

4HbH A^A} I'PH fa.iis npoTHB-b 3aApaHa. 

Capta: Quod respondeatiir ad istam am- 
baxiatam nobis expositam per ambasialores 
m a g n i f i c i d o m i n i c o m i t i s J o h a n- 
nis; et primo: ad primam partem de liga 
tractanda cum domino re^e Hungariae 
contra T u r c h o s, ad quam offert se in- 
terponere inter ipsum dominum regem et 
nos, in casu quo nobis placeat attendere ad 
illam, non dubitans, quod domiiius rex erit 
contentus mittere suam ambasiatam ad (rac- 
tandum ilia, et cet. Quod nos clare et mani- 
teste cognoscimus, quod motio verborum is- 
tius tractatus ligae, quam I'acit magnificus do- 
minus comes praedictus , procedit a sincero- 
amore et tenera caritale, quam semper porta- 
\it et portat nobis et nostro dominio, et si- 
militer a solito fervore , quem habuit et ha- 
bet ad conservationem honoris et status 
regni et coronae Hungariae, de adversifalibus 
et persecutionibus cujus regni, teste deo nos 
gravit et gravat immense. Sed sicut magnificen- 
tia sua, cui patent ut nobis omnia quae fecimus 
et operati sumus pro augmento et conserxa- 
tione illius regni, plene novi(, in(er ipsum do- 
minum regem et coronam Hungariae, et nos 

nostrumque comune, \ iget ila bonus amor el 

9^ 



132 CPBCKH HCTOPIHCKH cnOMRHHI^H 

sincf^ra dilectio, quod el propter istam caii- 
sam et pliires alias ratioiiabiles et hoiiestas, 
non videtur nobis necessarium intrare ad 
tracfatiim lig;ae. Sed si ipsi domino regi pro 
conservatione re^ni sul foreni aliqua neces- 
saria, quae per nos fieri possent, nos quoci 
escunque fuerimus requisifi, para(i invenie- 
mur ad complacendum suae majeslati, facien- 
do Aersus nos de rebus juslis rationabilibus 
et honestis. Re^raliantes immense ipsi domi- 
no comifi de bona dispositions quam omni 
die evidenfius habere co^noscimus ma^nitu- 
dinem suam ad honores et beneplacita nos- 
tra, ad cujus quoque grata sumus vice versa 
prompta mente dispositi. 

Ad alteram partem de tribus gale- 
is, quas ipse dominus comes requirit a no- 
bis pro damnificando J a d r a t i n o s, ut sint 
obedientes d o m i n i r e g i e t c o r o n a e 
H u n g a r'i a e, ac sibi tamquam b a n o D a 1- 
m a t i a e et cet. Respondeatur, quod nos su- 
mus satis certi, quod dominus comes non du- 
bitat, quod nos libenter complaceremus ma- 
gnificentiae suae, de cunctis nobis possibili- 
bus cum nostro honore. Sed in veritate is- 
tud foret cum nimio onere nosiri dominii, 
et contra id quod quaerimus et quaesivimus 
tola die; scilicet vi\ ere in pace et benivolen- 
tia cum omnibus et praecipue cum circavici- 
nis noslris, nam non est dubium, quod si da- 
remus diclaesuae magnificentiae galeas prae- 
dictas, Jadratini possent juste et rationabili- 



M^ETAMKOr-B APXHBA 133 

ter gravari de nobis ; et propterea rogamus, 
quod islis consideralis et aliis, quae dici ne- 
cessaria non sunt, habere nos placeat meri- 
to excusatos. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. 111. E. ch. 81. 

CLXXIX. 1393. 27. Junii. 

O^rOBop'i. Ha npe^.iOHieHb noc.iaHUKa f)ana Toeaiia , o 
caway ALiexuuha ra Kpa.itii\ri. BeHneciaBOMT*. 

Capta: Quod fiat responsio ad ambasia. 
tain nobis expositam per hunc fratrem 
minorem, pro parte Job annis 15 a- 
n i, nostri amici carissimi , per quam ipse 
nos requirit deliga cum regeVenci- 
s 1 a o et aliquibus baronibus regni Hungariae, 
otferendo facere venire litteras opportunas, 
et dicendo, quod attendentibus nobis ad dic- 
tam ligam, erunt dispositi de faciendo de re- 
bus nobis gratis et cet- Quod rei Veritas est, 
quod nos sumus amici domini regis Sigis- 
m u n d i et similiter domini V e n c e s 1 a y, 
et per dei gratiam sumus in pace et bona 
benivolentia cum omnibus . itaque non face- 
ret pro nobis nee pro statu noslro , attende- 
re ad ea, de quibus nos requirit, quia ex ip- 
sis comuniter pervenitur ad guerras; salvo et 
reservato, si no(abilis causa nos moverel. 

Alii volunt: Quod respondeatur ad istam 
ambasiatam: quod plene audivimus et intele- 
ximus omnia, quae nobis dixit ef quae osten- 
dere \olui( iste frater minor pro parte 
domini Johannis Bani, quem in rei \e- 



134 CPHCKH HCTOPIHtKH (^nOMERH I^H 

ritate habemiis et tenemiis in amiciim nos- 
trum praecipuum; sed sicut sapientia sua ple- 
ne videre et sentire potest, totus mundus ad 
praesens est in magno motu et diversis an- 
tVactibus, quibus consideratis non videtur no 
bis aliquid respondere super hoc. 

Alii volunt: Quod respondeatur ad amba- 
siatam quam nobis portavit iste frater mi- 
nor, pro parte Johani bani in istis pau- 
cis verbis , quod nos bene et diligentur in- 
telleximus ea, quae nobis dicendo mittit ipse 
.lohannes banus, amicus noster carissimus, et 
propterea ipse potest redire ad eum , et sibi 
dicere parte nostra: quod cum domino rege 
e t r e g i n a H u n g a r i a e, ac i I 1 o regno 
nos sumus convincti singulari beni\olentia et 
amore; similiter habemus et tenemus r e g i- 
nam Margaritam et ejus natum do- 
mi n u m V e n c i s 1 a u m in caros et singu 
lares amicos nostros, sed quia nos videmus 
ea, quae nobis dicit fore multum nuda , non 
apparet nobis de taciendo sibi aliam res- 
ponsionem. 

Alii volun(: Quod respondeatur isti fra- 
tri minori, quod intelleximus diligenter ea 
quae nobis exposuit, quibus intellectis roga 
mus J o h a n e m b a n u m , carissimum ami- 
cum nostrum , quod non displiceat sibi, si 
propter aliquas justas et rationabiles causas, 
pro praesenli non facimus sibi aliquam res- 
ponsionem. 

Seer. Cons. Rogat Lib. HI. E. ch. 81. 



M.tFTAqKOr-b APXHBA. hij^ 

CL\XX, 1393.. I n d i G t. I. 13. J u 1 i i. 

UpHBK.ierrn na rpa^anrxBO M.ie'ra'iKo BOHBO^e BocarfCRcrri. 
Xpsoe, N 6paTa mv fiawa ByKa. 

Prhilegium magnifici domini 
Cheruoye voyvode Bos sinensis, 
cum suis heredibiis, grafie de intiis et extra. 
A n t h o n 1 u s V e n e r i o dei gratia dux 
\ enetiarum. Lniversis et singulis tarn ami- 
cis quam fidelibus et tarn praesenlibus quam 
Futuris praesens privilegium inspecturis salu 
tern et sincere dilectionis affectum. Tanto 
benignius ducalis pro\identia cons\evi( per- 
sonas egregias et honorabiles , sibi amicabi- 
les et devotas honoribus prevenire, ipsarum 
que fidem et devotionem dignis retributioni- 
bus compensare, ac ipsas dotalibus favoribus 
convallare , et ipsorum petitiones liberalius 
exaudire , quanto ducatiu nostro devotiores 
fide et operibus se ostendunt. Attendentes 
igitur multiplicis benevolentiae puritatem et 
devotionis plenitudinem , quam egregius ac 
m a g n i f i c u s v i r, d o m i n u s Cheruoye 
V o > \ o d a, f i 1 i u s c o n d a m ^ o y v o d e 
B o s s i n e n s i s , ad noslrae magniludinis 
excellenliam habere promptis affectibus se 
ostendit, qui in agendi.s nos ducatum nostrum 
et singulares personas ducalus eiusdem lan- 
gentibus promptum el devotum laudabiliter 
et incessanter se prebuit atque prebet, sup- 
plicationibus nobis sua parle porrectis gra- 
tiosius annuentes, praefatum magnificum do. 



f3B CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

minum Chervoyam voyvodam, nostroriim om- 
nium consiliorum et ordinamentorum neces- 
saria solemnitate servata , in \ enetum et ci- 
vem nostrum cum suis filiis et haeredibus 
perpetuo recepimus atque recipimus , et Ve- 
netum et civem nostrum cum suis filiis el hae 
redibus fecimus et facimus , et pro Veneto 
et cive nostro cum suis filiis et h(jredibus in 
Venetiis et alibi deinceps haberi et procu- 
rari omni effectu et plenitudine volumus et 
tractari, ipsum sincere benevolentiae brachiis 
amplexantes et firmiter statuentes, quod sin- 
gfulis libertatibus , beneficiis , immunitatibus 
et honoribus quibuscunque , quibus alii ho- 
norabiles Veneti et cives nostri gaudent 
et perfrui dignoscuntur, prefatus dominus 
Cheruoye voyvoda cum suis heredibus in 
Venetiis et extra perpetuo gaudeat et uta- 
tur; nobis quoque prefatus dominus Cher- 
uoye voyvoda per suum procuratorem le- 
gi.timum soleniter ad sancta dei evangelia 
prestitit fidelitalis debitum juramentum. In 
cujus rei fidem et evidentiam pleniorem, pre- 
sens pri^^legium fieri jussimus et bulla nostra 
aurea pendente muniri. Datum in nostro 
ducali palatlo, anno dominice incarnationis 
millesimo trecentesimo nonagesimo tertio ; 
mensis Julii die tertio decimo , indictione 
prima 

Simile privilegium factum fuit de verbo 
ad verbum, egregio et magnifico v i r o, 
domino Vole ho bano, filio con- 



M.lETAIKOri. APXHRA 



137 



dam \ o y A o d e B o s s i n e n s i s, f r a t r i 
s u p r a s c r i p t i d o m i n i C h e r u o y e. 

Liber Privilegionim f-mus charta 107. 
CLWXI. 1393. Indict. II. 3. Febriiarii. 

O^roBopt eniiCKony CKa^apcKOMi. , noo.ianHKV roono^apa 

y.mHHCKOn>. Ha npe^.iOHjeH-fe ;^a H;e.in npe,i,aTii ('Ka^apii 

Al.ieTMnhH.Ma. 

Capta: Cum jam multis diebus comparu- 
erit ad praesentiam dominii reverendus pater 
dominus e p i s c o p u s 8 c u t a r e n s i s, tam- 
quam ambaxiator domini Diilcigni, 
offerens dare nobis nomine dicli domini lo- 
cum Scutari et aliqua alia sua loca infra 
terram, volentibus nobis providere de eo se 
(undum quod erit rationabile atque justum; 
ic requirens superinde nostram responsio- 
aem, vadit pars: considerato quod dicta loca 
Qon sint ad marinam , ymo valde remota, et 
forent potuis damnosa nobis quam utilia, con- 
siderato etiam , quod dictus locus Scutari 
praesentialiter est in manibus Turcliorum, ita 
quod male sine scandalo intromitti posset, et 
quampluribus aliis rationibus, quod cum istis 
et aliis utilibus et bonis verbis et rationibus, 
quae dominio videbuntur, tiat responsio ipsi 
domino episcopo, lutanando se a facto, pro 
utilitate a^endorum nostrorum. 

Seer. Cons. Hogat. Lib. III. E. ch. 91. 



138 CPBCKH HCTOPlficKH CriOMEHHl^H 

CLXXXII. 1393. 18. April is. 

3aK.iio>ieHO ^a KHesi. Hmjexa •moh;h rpa/|HTH o rBOM'b rpoin- 
Ky TBpAHHio Ha fiper^f ko^t. Jeme.iie. 

Capfa: Quod comes Nicheta possit 
coiisfriii facere ad caput de L e m e 1 i e, om- 
nibus suis expensis, unum caslrum, quod cus- 
todire debeat ad honorem dominationis nos- 

trae e( eel. 

Misti del Senate. XLII. ch. 108. 

(*L\X\III, 1303. 20. A p r i I i s. 

ypoBopt »a rot'no^i^apoiwB 3eH're Pa^HhoMt U,pHOfcMTi, o npe- 
4an THpfl^Hwk AeiUKe ko^'h /^pa'^a. 

Capfa : Quum tempore quo provisores 
nostri steterunt in Dura c h i o, facta et fir- 
mata sint certa pacta cum ({uodam barore 
de partibus Zentae, qui v^ocatur Radize 
C e r n o j e, qui tenebat et tenet c a s t r u m 
de L e e X i o , et sicut patet per praedicta 
pacta, firmata et ratificataper provisores nos- 
tros et ij)sum domlnum seu ambassatores su 
OS, praedictum castrum cum foto suo terri 
torio et villis, debet pervenire in manibu* 
nostrae dominalionis , cum pleno domini* 
quam cas(ri tam territorii, et ex certa oppa 
sitione ipsi domino missa lon^issima adscr> 
bendum, |>roul isti consilio divulgabitur, con 
cbisio in facU) praedicto non exstiterit, e 
quum caslrum sit positum super forum sa 
lis, qui mittitur S c 1 a v o n i a m, et est ocu- 
Uis dexter Duracbii , sine ipso nihil dici po- 



W.tETA'lKOr* APXHBA. 



139 



test valere D ii r a c h i u m, et secum D u r a- 
chium omnes pa«sus mercatorum habebit. 
quae mittuntur S c 1 a v o n i a m et exinde 
conducuntur , et per ipsum locum totus sal 
Diirachii ef aliunde dispensatur et cet. 

Misti del Senato. XLIl. ch. 109. 
CLWXrV. 1393. 6 Mali. 

3aK.iiOMeHO ;^aTH K}'p«'aJi_v. MTiKy BoHc.iaBe cecTpe l^op^a 

Toni«, no.iOBHHA ^oxo^Ka. koh e VHiHBao noKOHHbiii H^op^**. 

H cBpii Tora 100 /^jKaTa Ha ^api.. 

Capta: Cum per provisores novstros exi- 
stentes in Durachio provisum fuerit de quo- 
dam C u r s a c h o, marito domine V o i s c I a- 
vae, sororis condam domini Georgii, quod 
de omnibus utilitatibus, quae perveniebant ip- 
si condam domino Georgio ex possesionibus 
suis, ipse haberet medietatem pro usu et sub- 
stentatione sua et familiae suae, considerato, 
quod in maxima paupertate deductus est et 
multum est obediens omnibus mandatis nos- 
tri dominii. Vadit pars : postquam de aliis 
nobilibus provisum est, quod dictus Cur 
s a c h o gaudere debeat medietate omnium 
rediluum et proventuum spectanlium et per- 
(inentium condam ipsi domino Georgio , et 
hoc ad beneplacitum dominationis nosfrae; et 
ultra, quod pro dono sibi denfur ducati cen- 
tum auri , cum quibus polerit suis maximis 
necessitatibus obstare. 

Misti del Senato. XLII. ch 109. 



140 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOIUEHHI^U 

CLX.X\y . 1393. Indict. I. 26. J ii ii i i. 

O^roBojvb iioc.iaiiHKj i'ociiok AB.ioiicKe Ha nena iip»*,^.iOH;eHa. 

Capla : Quod respoiideaUir ad ambasia- 
fam nobis facta m pro parte dominae Ava- 
1 o n a e, et p r i m o : 

Ad p r i m a m parlem: in qua ipse facit 
mentionem , quod domioa sua praedicta est 
disposita, observare et dare nobis sen pone 
re super nosfris galeis Culphi, illos homines 
quos dare nobis promisit omni anno pro 
T u r r i del P r e g o et pro S a s n o, exibi- 
tis sibi per nos et ce(. Quod dispositio suae 
dominae supradicta est justa et rationabilis, 
quia debitum est servare promissa, et maxi 
me recipientibus personis, et habentibus cau- 
sam propter quam, sicut ipsa habet, quia be- 
ne novit , quanto placibiliter et liberaliter 
complacuimus sibi de dicta (urri, et non du- 
biJamus, quod ul promittit e( tenetur, invio- 
labiliter obser\abil, tarn pro salisfaciendo de- 
bito suo, (juam ut habeamus causam , sicut 
intenfio nostra es(, conseriandi secum bene- 
volenfiam et amorem. 

Ad a I I eram par(em conh'nentem, quod 
ipsa domina est disposila dare nobis c a s- 
f r u m s u u m A \ a to n a e, in casu quo veli- 
mus facere versus eam de rebus ralionabili- 
bus el honestis et cet. respondeat ur eideni, 
(|U()(1 (es(e deo nos sumus satis avidi , quod 
quicunque et specialiter amici nostri , qua- 



M^ETAHKOri. AHXHBA 1'41 

lem earn fenemiis, stent in domlniis et re^i- 
minibns siiis , et ])otiii.s po.ssideant ef ^iiber- 
nent loca sua , qiiam nos; et propterea nos 
regratiamur satis ma^nificentiae suae de bo- 
na sua infentione et disj)osition8 : rogando 
earn instanter, quod placeaf revere et guber- 
nare castra sua , sicut hucusque fecit, et si 
])Pop(er hoc foreni sibi necessarii de ballis- 
tariis nostris, nos sumus contenti et sic sibi 
ofTerimus , quod pro sua pecunia possit sol- 
dari et accipere de terris nostris , usque ad 
numerum de vigintiquinque , cum quibus at- 
lendat ad custodiam et conser^ alionem loco- 
rum suornm predictorum, et si hoc accepta- 
bit, scribatur nostris rectoribus, quod sic de- 
beant observare. < 

Ad t e r t i a m partem de f a c ( o C e n s t a n- 
t i n i, continentem quod ipse est dispositus 
munire quinque vel sex de locis suis bene 
et sufficienter de omnibus pro qua{\ or annis, 
et recedere ac se reducere ad fxabitandum 
in N i g r o p o n t e vel in C o r f o j cum uxo- 
re, familia et rebus suis , et quod propterea 
nobis placeat hoc sibi concedere et cet. 

Respondeatur: quod in his quae honeste 
et habiliter possemus, complaceremus liben- 
ler dic(o domino Constantino, sed 
nos non videmus bene modum, quod in illis 
locis istud facere possemus , nihilominus si 
placeret sibi se reducere ad civitatem nos- 
tram V e n e t i a r u m, hoc satis placeret no- 



CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

bis, et honoraremus personam suam in cunc- 
tis nobis possibilibiis, tamquam amicum nos- 
trum carissimiun, et secundum quod deceret 
ma^nitudinem suam. 

Secret. Consil. Rogat. Lib. III. 
seu E. ch. 81. 

CL\X.WI. 1393. Indict. 11. II. Sep- 
t e m b r i s. 

3anoBecTb BimeKancTany Ky.i*a , ;^,a He^Hpa y nor.iaHHKa 

TypcKort Cy.ixaHa KaHSUTa, koh n^e Mopewb v Any.ibCKj 

KpaaH) Beni^eciaBy. 

Capta: Quod scribatur sr. Francisco 
Bembo vicecapitaneo Culphi in hac forma. 
Intelleximus litteras vestras quas misistis no- 
bis, datas supra Spalatum E8. mensis Augusti, 
in quibus inter alia fit mentio , qualiter ille 
INicolaus de Tragurio vobis dixit, quod ha 
bet in mandatis a domino suo , de faciendo 
poni cum uno brigentino, unum T u r c h u m 
in A p u 1 e a m, qui est ambasiator d o m i n i 
jB a s a i t i et \ adit ad dominum regem Ven- 
c i s 1 a u m, p r o c o m p 1 e m e n t o n u p t i a- 
r u m, tractatarum i n t e r ipsum dominum 
r e g em et filiam dicti Basaiti; e( quod 
vos estis dispositus ire ad apostandum eum 
in aquis Manfredoniae, quia liabelis quod de 
beat illuc capitare , et si casus dabit , quod 
veniat in manus vestras , reddere sibi meri- 
fum, pro suis bonis operibus. tinde conside 
rat is omnibus quae consideranda sunt, super 
ipsa intentione vestra, et maxime quod die- 



MJETA<iKOri> APXHBA. 143 

tus Tupchus ambaxafor non vadit in ciirsnm, 
nee pro aliqua alia, quantum ad nos, causa in- 
honesta, fidelitati vestrae cum nostris consi- 
liis scribimus el mandamus, quod in casu quo 
venire! in manus vestras, eundo ^el redeun- 
do, vos non debeatis ei nee suis in personis 
vel rebus, nee dicto brigentino aliquam inju- 
riam ^ el violentiam facere , sed debeatis ip- 
sum honorare cum illis verbis et per ilium 
modum, qui vestrae sapientiae videbitur, ita 
quod habeat causam laudandi now, dominium 
nostrum et vos, gerendo vos taliter in exe- 
cutione istius nostri mandati, quod possitis 
apud nos de bona obser\antia comendari. 
Misli del Senato XLII. ch. 129. 

CLWWII. 1393. 26 Sepfembris. 

0^\roBop'b BvK> BpaHKOBHh} Ha Hferoao aaxTeeaHl;, 4,a wy 

oi- BpaTc ,^par<)i^(;HHe OTBapn, Koc cy 6bi.\e MMpaaii Hi>ru- 

ee ceoTpt^^. >,i,aT(' .ja Ijopl^a ToiiIk). 

Capla. Quod respondeatur magnifico do- 
mino Volcho de Branch o. intimo 
a m i c o nostri d o m i n i i , quod in • 
telleclis lideris suis nos instantissime depre- 
cantibus, quatenus nobis placeal sibi facere 
consignari res, existenles in manibus castela- 
ni nostri 1) u r a c h i i, quae t'uerunt datae 
condam domino Georgio Tliobie, pro 
dote s o r o r i s suae; quod scripsimus su- 
perinde etdedimus in mandatis praefato nos- 
tro bajulo et capitaneo Durachii, quod faci- 



144 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

endo ma^nificentia sua erga nostrum domi- 
nium ei subditos et fideles nostros de rebus 
rationabilibus et honestis , quod ipse noster 
bajulus laciet , quod ipsa sua ma^nificentia 
habebit se merilo contentari. Capitaneo Aero 
nostro praedicto mandelur , quod cum illis 
sapientibus, bonis et dextris modis, qui suae 
sapientiae videbuntur, debeat procurare cum 
domino Vole h o, quod ipse sit conlentus, 
quod itinera currant et stent apperta et quod 
cives, mercaiores et fideles nostri tractentur 
in locis et terris suis dulciter et benigne , et 
quod eis confirmentur solitae liberlates et 
iranchisiae, et meliores si poterit obtinere, 
t'aciendo quod de praedictis apareat scriptu- 
ra in bona forma; quibus sic pactis et in eis 
conclusis, debeat idem noster bajulus Du- 
rachii consign are facere u n a m c o r o n a m 
a u r e a m e t p a r i a q u a t \ o r c e r c e 1 1 o- 
r u m p e r 1 a r u m, existentes apud castella?ium 
nostrum Durachii praediclum , quae fuerunt 
praefatae dominae, cui praedictae res spec- 
<ant de jure. 

Mist! del Senate XLII. ch. !31. 

CLXWYIil. 1394. 2. Februarii, 
S u t i s c a e. 

IlncMO Kpa.ia IiooaiK'Kori> OrO'i^ana ,1,'"'>'""^» Ay^AJ' "^l-'e- 

Ta'iKtnn> AHTOiiiio Benepio , kohmb my npeiiopviye HeKor-b 

c'ReiiiTCHHKa MiixaH.ia, CBori. MOBCKa. 

Copia literarum missarum ducali domi- 
nio per dominum r e g e m B o s i n e. 



MJIETAHKOri> APXHBA ; r . 145 

Exct^lleiifissime frater carissime. Quia jam 
dudum, siciit ivcolimiis alias excelentiae ves- 
trae scripsisse , comrnisimiis e^re^io viro 
domino Geor^io p r o ( o v es I la r i o nos 
t r o, dileclo sibi nolo, quod d e ^ a I e i s n o s- 
tris istic V enofiis apud vos exisk^ntibus, si- 
cut scilis. ^ ice nostra ordinare disponereque 
deberet et posset , prout viderelur e( place- 
ret eidem, e\ tunc nos ralum et {^ratum ha- 
bere, quidquid super inde faceret, promi! ten- 
do. Et nunc ipse comissionem nostram bujus- 
modi sibi factam, licet alias earn prius fece 
rit, sicut refert nobili viro Marino de Caboga 
bonorabili civi et factori Kagusino, istic idem 
\^enetiis, ut nostis tunc el nunc etiam exis- 
tenti; venerabilem virum dominum Micbaelem 
Dominici presbyterum Ragusinum capellanum 
suum, exebitorem scilicet harum, isluc idem 
ad vos mittit specialiter exequutum. IgiUir 
ipsum ipsi excellentie vestre recomendamus 
attente requirentes eamdem, eum in sibi com- 
missis per ipsum fraternitati vestre orelenus 
exponendis, nostri consideratione recommen- 
datum habere, et dirigere, et sibi demum fa 
vorabiliter assistere dignemini in eisdem, sic 
quod vestro mediante lavore, finem exinde 
celerem et oplatum, sicut de dicla IValerni- 
tate vestra conlidimus, consequi valeamus, fa 
ctura nobis in eo complacenliam specialem^ 
adscribendam inter specialia beneplacita nos- 
tra. Et tandem vice a ersa, vobis et a estris 
in omnibus vobis gratis, libenter et lib ere re- 

rjiaCHHKli XII. 10 



I4t> CPr.CKH HC'TOPIHCKH CIIOMEHHl^H 

pendendam, proul idem dominus Michael de 
omnibus excel entiam informabif eamdem, cui 
que circa hec referel ei, viva voce nostrique 
vice, credulam fidem placea( adhibere. Data 
in nostra aula 8 u t h i s t e, die secunda men 
sis Februarii, anno MCCCLXXXXIIII. 

IS t e p h a n u s D a b i s c h a dei gratia Ka- 
sie Bosne Maritimeque etc. rex. 

A tergo: Excelentissimo fratri nostro ca- 
rissimo , domino Anthonio Venerio, 
D e i gratia duci Veneliarum. 

Comemoriale VIII. ch. 189. 

€LW\IX. 1394. Indict U. 9.ApriIis. 

ripHBH.ierifl iia vpa^afiCTBO jMjieTa'iKO Byny BpaHKOBHhy, 
rocno/\apy FamKOM'j> h CiaBOHCKOMt. 

Privilegium m a g n i f i c i d o m i n i V o I- 
c h i d e B r a n c h o, cum suis filiis heredi- 
bus, gratie de extra. 

A n t h o n i u s Venerio Dei gratia dux 
Vene(iarum. Universis et singulis tam amicis 
quam fidelibus et tam presenfibus quam fu- 
turis, presens pri^ ilegium inspecturis, salutem 
et sincere dilecfionis affectum. Tanto beni- 
gnius ducalis pro\identia consvevil personas 
magnificas et illustres , sibi amicabiles et 
devotas honoribus prevenire , ipsarumque fi- 
dem et devo(ionem dignis retributionibus 
compensare. ac ipsas dofalibus favoribus con- 
vallare, el ipsarum ])etitiones liberalius exau- 
dire, quanto ducatui nostro devotiores, fide 



M^ETAIKOrB APXHBA., 147 

ef operibiis se ostendunt. Atlendentes i^itur 
multiplicis benevolentiae piiritaiem el devotio- 
uis plenitudinem, quam inagniHcus ac potens 
d o m i n u s \ o I c h u s de B r a n c li o , d o- 
minus R a s s i e , S 1 a v o n i e e( eel. ca- 
rissimus et intimus amicus nostri dominii, 
ad nosirae magnitudinis excelentiam ha- 
bere promptis affectibus se ostendit , qui 
in agendis nos ducafum nostrum el singu- 
lares personas duca(us ejusdem tangen- 
libus, promptum et devotum laudabilitor et 
incessanler se prebuit atque prebet. Suppli- 
cationibus nobis sua parte porrectis gratio- 
sius annuentes, eum nostrorum omnium con- 
siliorum et ordinamentorum necessaria so- 
lemnitate servata, in Venetum et civem nos- 
trum cum suis filiis et heredibus , perpetuo 
recepimus atque recipimus , et Venetum et 
civem nostrum cum suis filiis et heredibus 
fecimus et facimus , et pro Veneto et ci- 
ve nostro cum suis filiis et heredibus in 
Venetiis et alibi deinceps haberi et procura- 
ri omni effectii et plenitudine volumus et 
tractari, ipsum sincere benevolentiae brachi- 
is amplexantes et firmiter siatuentes , quod 
singulis libertatibus, beneficiis, immunitatibus, 
et honoribus quibuscunque, quibus alii liono- 
rabiles Veneti et cives nostri gaudenl et pertrui 
dignoscuntur , prefatus dominus Vole bus 
d e Bran c h o cum suis filiis et heredibus 
in Venetiis et extra perpetuo gaudeat et 
utatur; prefatus quoque dominus Volchus per 

10* 



148 CPBCKH HCTOFIHCKH CflOMEHHI^H 

nuntium suiim le^ifiminn, solenittT ad sancfa 
del euan^elia, preslitit fidelitatis debiturn jii 
raniHiitum. In cuius rei fidem et evidentiam 
pleniort^m presens privile^ium fieri jussimus 
et bulla nostra plumbea pendente muniri. 
Datum in nostro ducali palatio. anno domi- 
nice incarnaiionis millesimo trecentesimo no 
nagesimo quarto, mensis Aprilis die nono, in- 
ditione secunda. 

Liber prlvileg-ionim I. charla 111 

CXC. 139^. Indict. II. 16. J u 1 i 1. 

3aK-»K)'ieno. no Mo^6n nociaHUKa /l,pa'iKH', <noTBp/^HTH 06- 

uiTHHii /l,paMKOH \roBopeH_v <'a rocno^apoMT. ]^op^e>n. To- 

nioivi'B npHBH.ieriK), y Koiofi ce MJiex'iHKH oSaeajio, /^a hefl,y 

o^pjKaTH ^CTane h saKone rpa^a /I,paMa. 

Capta : Insuper quia dicti ambasiatores 
suplicani nostro dominio, quod dignemur dic- 
tae comunitati D u r a c h i i facere litteras 
nosfras patentes, in quibus contineatur illud 
capilulum , quotl insertum est in privilegio 
alias dato domino suo, condam domino Geor- 
gio Topiae, continens quod dominatio nostra 
debeat servare statuta et ordines dictae civi- 
lalis u r a c h i i, Vadit pars, cum ita sit ut 
dicti tldeles nostri suplicant, quod fiant eis 
dictae nostrae litterae, in quibus sit insertum 
capilulum sprascri{)lum, ut ex hoc videant 
benignilalem nosiri dominii et ut magis fide- 
les reddantur no.^ro dominio antedicto. 

Misti del Senate XLIII. ch. 16. 

''in 



MJIETAHKOn APXHBA. 149 

C\CI. 1394. Indict. 11 16. J u 1 i i. 

SaK.iiO'ieHo ,^03Ho,iiiTn rocno^H BoftciaBH . cecxpH ookoh- 

Hori. roeno^apa /UpaMKori. ^opf^a Toniti. 4a ce MOiKe v^^axH 

33 IIperoHa 4>*<3I'"m^- ^ " 

Capta: Quia pridie quando captiim fuit 
in hoc consilio , quod domina V o y a s c I a- 
V a, s o r o r condam d o m i n i G e o r g: i i 
T o p i a e d o m i n i D u r a c h i i, deberf^t ha- 
bere provisioneni quam dabarnus marito suo 
et sibi, cum condifione quod in casu quo 
vellet se maritare , accipere doberet perso- 
nam, quae forel dominio nostro §:rata, et nunc 
ipsa scribal, quod optat se copulare Pre 
gono Duchayno, qui est unus ex illis 
nobilibus, qui pridie fueriint ad nostram prae- 
sentiam , in casu quo de beneplacito nostro 
sit. V\'idit pars, quod rescribatur baiulo et 
capitaneo nostro Duracbii. quod dicere de- 
beat parte nostra dominae antedictae et simi- 
liter ipsi Pregono. qui eliam nobis scri 
psit, quod sumus contenti, postquam itasibi pla 
cet, quod simul in bona gratia complere debe- 
ant matrimonium antedictum. 

Misti del Senalo XLIIF rh. 16. 

C\CII. 1394. Indict. II. 24. .1 u I i i. 

3aK.iio"ieHO , o^BpahaxH HMnepa-ropa KoiirTaHTHHono.ib 
rKOri., 4a HeocxaB.ia I'BOHt .^pHianv ii nperro.iHhiii rpa^v''. 
H 4a HffiejKii V M.iexKe , nao mio iiaMcpaKa . m xfeiiiHiH 
ra, t\» Ke ^oohxh o^b \pH<' riHHi-Khj K.ta^aoua cKopv no- 
Mohh iipoTHRh 'l\\paKa. 

Capta. Quia ut habitum est per iitteras 



150 rPHCKIi HCTOPIHCKH cnOMGHHI^H 

vicebaiuli et consiliariorum nostrorum Con- 
s t a n t i n o p o I i s, d o m i n u s I m p e r a t o r 
post recessum viri nobilis Ser Bertuccii Qiu- 
rino, videtur muUum affectare de habendo 
responsionem nostram ad ilia duo, quae per 
eundem nobis misit dicenda, scilicet de facto 
possendi levari super nostris galeis vel aliis 
navigiis nostris, et conduci Venetias cum 
securitate, et de facto insulae Staliminis, ita 
quod rationabiliter diiferi non potest, quando 
detur sibi responsio per istas nostras galeas. 

Vadit pars : quod scribatur ipsi nostro 
vicebaiulo et consiliaris , quod nos plene 
intelleximus ea, quae ipse Ser Bertutius no- 
bis retulit super dictis duabus partibus pro 
parte ipsius domini imperatoris; et propterea 
volumus et mandamus eis , cum nostris con- 
siliis rogatorum et addi(ionis, quod captato 
tempore habili et condecenti, ipse noster vi- 
cebajulus compareat ad presentiam ipsius 
domini imperatoris, et sibi soli si poterit 
responsum praebeat parte nostra, quod nos 
non parvam displicentiam sensimus de hiis, 
quae nobis sua maiestas notificare \oluit per 
Ser Bertucium antedictum, scilicet de termino 
et conditionibus in quibus se reperit impe- 
rium suum, tam })ropter singularem et intrin- 
secam caritatem , quam portamus maiestati 
suae praedicfae, quam propter re^ erentiam co - 
'entium nomen Dei; et lice! ad praesens non 
reperial se in illo bono termino in quo op- 



M.IETAqKOn> 4PXHBA. 151 

taremiis, famen omnibus consideratis, et prae- 
cipiie qiiomodo partes Basaiti moles- 
tantiir ad praesens ab imperatore Tar- 
tar o r u m, non videtur nobis, quod sereni- 
tas sua habeat taliter dubitare. quod pro ali- 
qua conditione mundi debeat cogitare de vo- 
lendo se absentare a sede sua , nam manife- 
ste cognoscimus, quod talis sua absentatio ab 
imperio et sede sua esset finalis destructio 
imperii sui, et illius famosissimae civifatis; quia 
de presenti aut imperator Turchorum 
dominaretur eidem et tunc ruuinari muros 
faceret, et alias provisiones per quas civitas 
esset ex toto deserta, aut alium ibi poneret, 
per modum quod non esset sperandum, quod 
amplius imperium suum rediret in manibus 
suis nee in Christianorum: et propterea sua- 
demus imperial! excellentiae suae cum maxi- 
ma caritate et fide , quod penitus extrahat 
hoc de mente sua, et quod se disponat ad 
conservandum se et statum suum et ad rema- 
nendum in sede sua, sperando in divina 
dementia , quod i 1 1 u m i n a b i t taliter 
mentes et corda Catholicorum re- 
gumel principum, quodunanimi- 
ter e( potenter se disponent ad 
p r o V i d e n d u m conser\ a(ioni suae et sui 
imperii ac nominis Christiani; el cum hiis 
et aliis similibus verbis debeat ipse noster 
vicebaiulus suadere domino imperalori prae- 
dicto, quod non se separet ab imperio suo, 
sed quod remaneat et se conservet , ut fecit 



152 CPliCKH HCTOPIHCKH CnOMEHRI^H 

hucusque, et si remanebit cum his verbis 
contentus, i(a quod iion facia! illam menti- 
onem, de volendo levari super nostris gaieis, 
vel aliis nostris navi^iis, benequidem, si vero 
ipsi bajulo replicarel faclum ct peteret re- 
sponsivam , tunc sibi dicere debeat, quod 
maiestas sua reddat se certam, quod imperi- 
uni et stafum suum puro et sincero corde 
diligimus, et propterea videntes dubia et prae- 
dicta, quae verisimiliter eventura Forent de le 
vamento et motu suo , nulloniodo sibi hoc 
persuadere au(h?remus; nihilominus quando 
maiestas sua deliberaret se levare et cum 
noslris galeis vel aliis nostris navigiis venire 
ad civitateni nosd'am \enetiarum. reddat se 
certissiniam, (|U()d ipsam suani maiestatem et 
coniilivam suam videremus et reciperemus 
cum ilia reverentia , caritate et benevolentia, 
quae decerct suam excellent iam et honorem 
noslrum, et haberemus ipsum et bona sua 
quaclibel ac suae comilivae salva et secura 
ab omni molestia et novitate, quemadmodum 
haberetur in domo sua pro})ria et quemad 
modum haber*^ debemus carissimos et ho- 
norabiles amicos nostri communis. 

VA ultra hoc providere debeat ipsi do- 
mino impei-a(ori, (|uod scribat domino P a- 
p e, d o m i n o i m p e r a t o r i et aliis r e- 
gibus et p r i n c i p i b u s ni u n d i, terminum 
et conditiones in (juibus se reperiuni paries 
de inde et suum iniperium, cum isto domino 



M^ETAqKOri* AFXHBA. 



f^ 



Tiirchorum, ut magis curam habeant faciendi 
de provisionibiis iitilibus pro conservatione 
Ca(holicae fidei et sua, et depressione infideli- 
iim praedictorum, quas lilteras offerimus nos 
missuros dominis ef principibus anted ictis. 

Et ex nunc comittatur dicfo vicebajulo, 
quod adveniente casu predicto , quod absit, 
debeat dare in mandatis nostris ^aleis vel 
aliis nos(ris navigiis, super quibus ipse domi- 
nus imperalor lexaretur, quod ipsum et co- 
mifivam suam conducere debeant Venetias, 
honorando suani maiestatem et suum inipe- 
rium, secundum quod bonori maiestatis suae 
et nos(ro viderint con\ enire, non conducendo 
eum ad aliquam aliam partem, quam ad civi- 
talem nostram \ e n e t i a r u m . salvo quod 
ad insulam S { a 1 i ni i is i s, si illuc ire vellet. 

Ad secundam vero partem de facto i u- 
s u I a e S ( a I i m i n i s, quam dominus impe- 
rator vellet nobis \endere, rescriba{ur dicto 
noslro vicebajulo et consiliariis , quod place 
ret nobis , quod de dicto facto non facerent 
menlionem, sah o si dominus imperatoj- pre. 
dictusnon re(|uireret responsionem, lunc cum 
illis verbis, quae suae sapienliae videbuntur, 
debeat dicere ipso domino lnq)era(ori , (juod 
pro praesenfi dominatio nostra non est in (er- 
mino possendi altendere ad hoc factum, et 
quod propterea di^nelur babere nos excusalos. 

Et babila responsione ipsius domini im- 
peratoris, debeant nos de ilia et de aliis om- 



154 (PBCKH HCTOPIHCKH (MIOMEHHUH 

nibus parficulariter informare , ut simiis de 
omnibus avisati. 

Secr. Cons. Kogat. Libro III. E. ch. 94. 
C\CIII. 139^ In die I. III. 6. Septemb. 

Ha.iaH{e ce vnpaBHTe.iK) iM.iexaMKOM'b y AP^''^ > A^ Moaie 

noxpoiniiTH 4000 ^vKaxa Ha to, ^a ji,o6\& y pyKe tbp^h- 

Hio Kpoio, H Mapua Bap6a,'\Hi;a o;\MeTHHKa ALiexaMKoni, ca 

rocnoioMT. G.^chomij. 

Comi(titur bajiilo D ii r a c h i i, ut possit 
expendere lUI mille ducatorum, pro habendo 
ca strum Croye, et Ser Marcum Bar- 
badico, rebellem Venetiarum, et etiam d o- 
minam Jelenam. 

Secr. Cons. Rogat. Lib. III. E. ch. 95. 
C\CIT. 1394. Indict. 111. 14. Februarii. 

3aK.iK)"ieHO, luxMarii 'lOBOKa koh ViMe rpuKH, KoHCxanTHHy, 

KOH 6 yaeo trp/^hhm> Kpoio o/\'b Mapna Bap6a^HKa, ^pHiaB- 

iiieri. xy xHp;\nHio ^ \n\e IM.iexaKa, koh mobck'i. /^a iispa/^H, 

,'\a ce xBp^-nHH.'i xa Bpaxn Al.iexMnliHMa. 

Mittatur nuncius qui sciat linguam grae- 
cam ad C o n s t a n ( i n u m , qui accepit c a- 
strum Croye de poteslate Ser M a r c i 
Bar badico, qui ipsum noslro nomine pos- 
sidebat, ad procurandum, u( restituat hoc ca- 
strum Venelis , pro securitate I) u r a c h i i 
et districlus. 

Secr. Cons Kogator. Lib. \\\. E. ch. 105. 



MJIETAIROr'b APXRBA. 155 

CXCV . 1395. Indict. I IT. 8. J ii I i i. 

Ha^aa;e oe KanexaHy ^.paMKoM-b, ^a r.ie^H ,\o6H'rH o^mct- 
HHKa MapKa Bap6a;^HKa o^i. rocn. hop^a (panHMiipa, ko,^!. 
Koera ce na.iasH , a ^a MOH;e noTpouiHTu na xaft KOHan'b 
40 1000. Aynaxa. • ^ 

Iteriim scribafur bajuio et capitaneo D u- 
r a c h i i, de recuperatione castri Croye, 
de manibiLs et po(entia C o n s t a n t i n i, et 
recomendatur quidam Antonius de civitate 
nova, qui in Durachio moram trahit , et vult 
habere modum, dictum castrum recuperandi; 



Insuper quia habemus valde cordi prop- 
ter comlssa per M a r c u m B a r b a d i c o 
contra nostrum honorem . habere ipsum in 
manibus nostris, vokimus et fidelitati vestrae 
cum dicto collegio scribimus e( mandamus, 
quatenus tractare debeatis cum domino 
G e o r g i o S t r a c i m i r i, in potentate cuius 
est, vei cum aliis, cum quibus crederetis hoc 
ducere posse ad effectum, de habendo ipsum 
Marcum in manibus veslris, possendo expen- 
dere propter hoc , usque ad quantita(em du- 
catorum mille quam melius poteritis ; et si 
casus dabit quod eum habeatis , debeatis ip- 
sum poni facere in carceribus sub bona et 
tanta custodia, quod bene conservari possit, 
donee notificaveritis nobis et receperitis no- 
strum mandatum. Si xero viderefis non posse 
eum ibi secure salvare oi t'acere custodiri, 
per primam galeani quae declinabit Dura- 



CPBCKK HCTOPIHCKH CHOMEBHl^H 

c h 1 11 m , mittatis ipsum bajiilo et capitaneo 
nos(ro Cor p h o y, cui scribalis per litteras 
vestras, quomodo habeds lioc in mandatis a 
nobis, et quod ipsum debeat in bono et tuto 
carcere e( sub fida cusfodia facere conserv ari, 
donee providebimus de taciendo ipsum ad 
nos conduci. 

Secret. Cons. Rogal. Lib. III. E. ch. 115 

CXOI. 1395. Indict. IV. 21. Januarii. 

3aK.iio<ieHo: o/^^OBO{)HTH noc.iaHHi^HMa rorn. I^op^a Cpai^H- 

MHpa, ^a fe oiian KOHamio h peuiHTe.uio iiaficiiii o iiaMiuiy 

H vr.iOBiflHa. iio,'^-h i<OH>ia he ycTynHTH ^IjermifiHiHa ("Ka- 

^ap I.. J .iniiHb I! ne.iy <'bom> ;u"!m.iio. 

Quod respondeatur isfis ambassiatoribus 
d o m i n i (i e o r ^ i i S t r a 1 i m i r i, ad ea 
quae nobis proposuerunl et dederunt in scrip- 
tis de volunfate <Iomini sui, de dando nobis 
c i V i t a t e m S c u t a r i et I o c u m 1) r i v a- 
sti; quod nos plene in(elleximus ea quae ipsi 
exposuerunf nobis.- e( similiter dederunt in 
scrip! is, el ea ad quae tinaliler ipsi dixerunt 
posse condescendere pro parl<^ domini sui 
E( quia sicuteis diximus, post suum recessum 
adicloeorum domino, capilaneus noster Cul 
pby t'uit personaliter cum eo , et ab ipso 
babuit maf^is larj^am promissionem, et mul- 
lum plus ante (|uam ipsi nobis dixerunt, cre- 
dimus esse bonum, (juod si aliud non liabent, 
nee ad alia possuiit condescendere, quam ad 
ea (|uae dixerunt nobis, ipsi vel unus eorum 



•tit ! M.IKTAMKOri) APXHBA 1S7 

revertatur ad dominiim smim , et informent 
eum de verbis quae iiabiiimus ab ipso oapi- 
taneo Culpby, narrando sibi distinct*' omnia 
quae liabiierunt a nobis de dictis verbis, et 
de nostra intentione, el quod proplerea pla- 
ceat si habet intentionem ^ eniendi ad compo- 
sitionem nobiscum super did is fad is. sicut 
ostendit, aperire nobis ample totam suam 
finalem intentionem, condescendendo ad res 
iustas et rationabiles, ut possit poni finis gra- 
tus, et debitus omnibus ne^otiis antedictis. Et 
quia est res cupiens quod interim habeamus 
bonum consilium de isto facto, si inlromitten- 
do dicta loca, conlrafaceremus paci Hunga 
riae, collegium domini, consiliariorum capitum 
et sapientum consilii et ordinum, babeat liber- 
ta(em mittendi pro illis propriis, quae eis vi- 
debuntur, pro habendo consilium suum suj)er 
dictis factis; ut postea illis ambassiatoribus 
advenientibus vel aliis, possimus cum maiori 
claritate et meliori deliberatione procedere 
in facto praedicto Et ex nunc etiam captum 
sit, quod comittatur capitaneo nostro Culpby, 
quando exibit, quod quando erit in parfibus 
praedictis, Scutari, vel D u 1 c i gn i, licen- 
tiatis duabus galeis grossis, quae vadanf Mo- 
tbonum et expectent eum ibi. debeal cum 
duobus ambassiatoribus nostris, qui vadunt 
ad B a s i t u m, dare operam de loquendo et 
conferendo cum dicto domino G e o r gi o, 
si erit in illis p a r t i b u s I) u 1 c i g n i , u t 
esse so let, et dicendo sibi illud, quod ali- 



158 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOHEUHI^H 

as retulif capitaneo nosfro Culphy, scilicet: 
d« \ oleiido libere ponere t o t u in d o ni i n i- 
u in s u II rn i n m a n i b ii s n o s t r i s, et de 
volendo venire ad habitandum cum sua lami- 
lia ad civitatein nosfrain Vene(iaruin; et quod 
propterea, si liabet voluntatem veniendi ad 
compositionem iiobiscuin, debeat mittere suos 
procuratores de suis intentionibus finalibus 
informatos, cum pleno mandato et libertate, 
ut possit cum dei gratia poni finis factis prae- 
dictis. Intrando et llumeriam el accipiendo 
omnem informalionem tain de situ loci, quam 
et contractae, et de introitibus et expensis et 
similiter quomodo potest ascendi per ipsam 
flumeriam , et quomodo possemus subvenire 
dicto loco, et de omnibus aliis quae eis vi- 
debuntur, et nobis omnia singulariter et par- 
ticulariter denotando, pro nostra informatio- 
ne. Insuper scribi debeat capitaneo nostro 
1) u r a c h i i, quod det operain de inveniendo 
omnia privilegia antiqua quae forent in civi- 
tate Duracliii, tain in comuni, quam apud spe- 
ciales personas, tangentia confines Durachii et 
iura ac iurisdictiones dictae terrae et eorum 
omnium copiam praestissime nobis mittaf, ut 
simus de omnibus avisati. 

Quia est res laudabilis, postquam sumus 
in istis (erminis , velle babere talem declara- 
tionem el informationem super istis faclis, 
quod animus omnium sil clarus et possil be- 
ne deliberare et ferminare illud quod sit bo- 
num et utile nostri dominii, vadit pars, quod 



> M^ETAHKOr-b APXHBA. >•' * 159 

antequam fiat alia responsio istis ambassiato 
ribus d o m i n i (i e o r g i i super istis faclis', 
collegium domini, consiliarioruni, capitum el 
sapienlum utriusque manus, mittere debeal, 
pro illis personis a quibus ^ idebuut posse me 
lius fidelius et lucidius informari de factis 
praedictis, qua informatione habifa, postea 
cum meliori deliberatione el securilate fieri 
eis poterit ilia finalis responsio, quae isti con- 
silio bona honesla et utilis apparebit. 

Seer. Consil. Rog. Lib. III. E. oh. 121. 

C\CVII. 1395. Indict. IV. 21. Januarii. 

3aK.iio'ieHO o/^roBopHTn nocianHKy KoropaHa , koh aie.ie 
rpa^'b KoTopi. npe^arn } p.yne M.icTmiha, ,^a obh h3te. o6- 
3Hpa Ha Kpa.ifl A rapri;ori. HCMOrv KoTopi. ;>3eTu no/^i. 

CBOK) B.iaCTb. 

Capta. Quia ambassiator Chatari- 
norum, audita responsione nostra sibi facta 
per dominium, quae fuit secundum quod pri- 
die captum fuit in hoc consilio, de luntanando 
nos cum illis verbis quae viderentur, de vo- 
lendo pro nunc attendere ad ea, quae nobis 
dixerat, de volendo nobis dare c i a i t a t e m 
(Ml atari, habuit dicere, quod sicut toti mun- 
do poterat esse notorium, ipsi semper fue- 
rant filii et servilores nostri dominii, et ita 
esse intendebant, et propterea volebant aper- 
te, nobis tanquam dominis suis , apperire el 
manifestare totam conditionem suam , quae 
erat, quod de necessitate eos opportebat se 



Hgd CPBCRH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

submitterp alicui , quia in isHs terminis stare 
non poterant, et propferea non attendentibus 
nobis ad hoc, ipsis erat necessarium se siib- 
iu^are aut A I b a n e n s i b ii s, aiit S c I a v i s, 
aiit T u r c h i s: et quod si se siibiugarent 
primis diiobus , co^noscebant se ex toto de- 
sertos , et prop(er(^a potius eli^erent adhere 
re Tiircho, quia non liaberent ila propingvam 
destructionem suam, de quo Ibrent excusati 
ralionabiliter deo et nuindo, nam quilibet be- 
ne poterat considerare, quantum male liben- 
tes istud fecerunt ; nam inter alios suarum 
partium , ipsi semper C a t o 1 i c i fuerant, et 
ita si deo placeret esse vellent, allegando 
conditionem ilUiis terrae , quae erat apfa ad 
mare, habebat portum, navi^ia, lignamina, et 
magistratiam pro galeis et aliis navigiis, et 
quod pro deo compateremus X millibus ani- 
marum, quae erant sub regimine dictae civita- 
tis, et concUidendo quod si sciverint causam 
propter quam nos nolumus et recusamus nos 
intromitlere, certe cum suis personis et cum 
suis carnibus ipsi vellent laborare ad procu- 
randum, quod removeatur dicta causa et dic- 
tum obstacuhnn, cum multis aliis verbis mag- 
nae passionis e( magnae virilitatis, propter 
quae fuit ei dictum per dominium, de volen- 
do habere aliquem respectum superinde et 
postea sibi darehir responsio. Vadit pars: 
quod dicatur eidem ambassiatori , quod sicut 
ipse dicit, i(a est rei Veritas, quod nos sem 
per habuimus ettenuimus illam comunitatem 



IH.lETAMKOr'I. APXHBA. 161 

in nostros benivolos et amicos, et inter alias 
istarum parlium earn amavimus et amamus ac 
amare dispositi sumus, e( dolet nobis satis 
quod se reperianl in (ermino, in quo nobis 
dixit, in tantum quod sublevaremus eos liben- 
tep. Sed sicut eis et toti mundo notorium 
esse potest, nostra dominafio semper fuit et 
est disposita, velle attendere domino r e ^ i 
H u n g a r i a e et omnibus aliis, id quod eis 
promissum est per nos et per pacem, quam 
habemus cum eo, non possumus nos impedi- 
re de loco illo C a t a r i, et propterea ipsi 
sunt bene sapientes et poterunt providere su- 
per modum , secundum quod eis videbitiir 
opportunum. 

Seer. Cons. Rog. Lib. III. E. ch. 121. 

CXCVIlIe 1395. Indict. IV. 8. Fe brua r i i. 

> (MOBifl, no^'b KOHMa ce jaHnia rpa^i. Cunfl^api, ofl^'b Focn. 

^up])a Cpai;n!>inpa no/i,'i> B.iacTb M.iCTaMiiy , /^a iicdw nao 

y pyne Typ^HlMa. 

Capta. Quia pro nobis et statu nostro, 
consideratis omnibus quae consideranda sunt 
in factis Scutari et istorum locorum, quae 
nobis dare vult m a g n i f i c u s d o m i n u s 
G e o r g i u s S I r a c i m i r i, tacit quod ipsa 
loca per\eniant ad manus nostras, et sub no- 
stro dominio, antequam \ adant ad manus 
Turchorum, sicut infalibiliter irent, nisi 
ilia acciperemus. Vadit pars: quod in nomine 
Jesu Christi et gloriosae virginis Mariae ma- 

r^aCHBH-b XII. 11 



16S CPRCKH HCTOPliiCKH CIIOMEHHI^H 

tris eiiis, ac beati Marci protectoris nostri, 
accipi et acceptari debeant loca ipsa nomine 
nostri dominii, cum pactis et condicionibus 
infrascriptis, et cum istis declarationibus ad 
capitula nobis data per ambassatores suos, in 
casu quo ipsi condescendere velint ad ipsas 
declarationes. 

Primo, ad primum capitulum con- 
tinens, quod in casu quo acceptemus dicta 
loca, nobis placeat ipsum dominum Geor- 
g i u m cum omnibus suis heredibus, tractare 
tanquam cia es nostros fideles et fa cere no- 
s t r o s n o b i 1 e s, ita quod quociescunque 
venerint \ enetias, possint venire ad consilium 
sicut alii nostri nobiles; habet colleg^ium do- 
mini, consiliariorum, capitum et sapientum u- 
triusque manus libertatem, condescendendi ad 
praedictuni capitulum, et acceptandi illud sicut 
iacet, ita quod ipse dominus Georgius Stra- 
cimiri, cum suis filiis et heredibus, solennita- 
tibus terrae servatis, sint de nostro maiori 
consilio et in numero nostrorum nobilium 
aggregentur. 

Ad secundum capitulum, seu ad 
primam partem eius, continentem, quod domi- 
natio nostra vel alii pro ea, non possint sibi 
accipere c o n t r a t a m q u a m v u I t r e t i- 
nere pro se, nee ipsam contra debitum mo* 
lestare, condescendatur sicut petit. \ erum ad 
aliam partem dicli capituli, per quam requi- 
rit posse in ilia sua contrata levare nostram 



MJIETAMKOrii AFXHBA. 163 

insigniain, ad istam partem tractari et procu- 
rari debeal per dictum collegium , cum illis 
verbis quae videbuntur, quod de ista parte 
se removeant, quia erit maior honor suus, 
levare insigniam suam quam aliam, et istud 
ipse dominus deberet \elle pro honore do- 
mus suae. Quando autem facta omfii experi- 
entia, ipsi ambassiatores starent ad hoc con- 
stantes, debeat condescendi ad istam paitem, 
quod possit levare nostram insigniam in locis 
suis, sicut requirit. 

Ad t e r t i u m c a p i t u I u m contiuens, 
quod aliquis homo, qui vellet recedere de 
contrata, quam pro eo retinere vult, non de- 
beat acceptari nee recipi in terris nee locis, 
quae nobis dat, sed eidem debeant assignari. 
Ad istud dici debeat et ita per dictum colle- 
gium debeat procurari, quod nossumus con- 
tenti, ei restitui et assignari facere omnes 
homines, qui aufuyerent de locis suis prae- 
diclis, ad ilia loca quae nobis dat, quacunque 
alia causa, excepto si nufugerent pro delicto 
criminali , per quod perumendi probabiliter 
essent , quia tales dominatio nostra nunquam 
dare voluit neque dat in terris et locis suis, 
ymo tales cum se transferunt de loco ad lo- 
cum, sunt salvi et securi; faciendo et servan- 
do similiter versus nos de his, qui aufugereni 
de ipsis locis nostris ad loca sua. 

Ad partem ^ero tertii capituli con- 
tinentem : quod si aliquis vellet oflfendere ad 

11* 



y§^ CPECKH HCTOPIHCRif DnOMEHMl^M 

accipiendum contrafam suam praedictam, 
quam pro se relinet, quod nos debeamus iuvare 
cum gentibus contrate quam nobis dat ; pro- 
curari et dici debeat ambassiatoribus prae- 
dictis, quod nostra dominalio nunquam solita 
fuit facere tales promissiones, nee ipsas mo- 
do aliquo faceret, quia non forent cum ho 
nore nostro. Sed ipse dominus suus debel 
esse certissimus, quod si loca quae nobis da- 
re vult, erunt in manibus nostris, Turchi non 
curabunt neque intentabunt velle amplius ve- 
nire ad attendendum ad damna partium ilia- 
rum. Similiter etiam omnes circavicini, ob 
reverentiam et amorem nostri dominii, erunt 
contenti stare in pace et intra terminos suos. 
Et nichilominus si casus daret , quod aliqui 
molestarent contratam suam , nos omni tem- 
pore , toto posse dabimus operam et procu- 
rabimus, de tractando pacem et concordium 
inter eos , ut possit regere et gubernare in 
pace et bona volunlate contratam praedictam, 
procurando, quod remaneant de hoc contenti. 

Ad q u a r t u m c a p i I u 1 u m, per quod 
ipse dominus (ieorgius pel it de provisione a 
nostro dominio ducal os mille auri omni 
anno ad minus in perpetuum, pro sua sub- 
ventione, pro se et heredibus suis; procurari 
debeat per dic(um collegium, cum ipsis am- 
bassatoribus, de dando ipsi domino Georgio, 
et suis heredibus, ex legilimo matrimonio de- 
scendenlibus , de inlroitibus Scutari , quam 



MJIETAHROri) APXHBA. M 165 

minus dari poterit, usque ad quantitatem prae- 
dictam ducatorum mille. 

Ad u 1 t i m u m c a p i 1 u I u m, per quod 
peti(, quod si suus pale r, vel dominus G e- 
o r g i u s, vel dominus Balsa, barbanr sui, 
accepissent aliquid, vel offendissent alicui V^e- 
neto, quod propter dictam causam sibi nichil 
dici possit; procurari debeat per collegium, 
quod dicti ambassiatores condescendant ad 
essendum contentos, quod non possit mole- 
stari de pro\isione, quam sibi daremus, e( si 
poterunt obtinere benequidem, quando autem 
obtinere non possent, condescendere possunt 
ad essendum de illo contento , eonsiderato 
quod niinquam terminatum fuil , (juod ipse 
dominus Georgius sit debitor alicui. 

Et si habebunt dicti ambassiatores liber- 
tatem condescendendi ad islas modificationes 
per nos t'actas, concludatur cum eis in bona 
gratia Si vero dicerent non habere liberta 
lem , tunc dicatur quod isla tsl nostra tinalis 
intentio, et propterea possunt pro habendo 
voluntalem domini sui in lioc disponere, eun 
do vel scribendo, secundum quod eis \idebi- 
tur et placebil. — de parte ^19. 

Ser lohannes a Bocolis vult: Quia exami- 
natis bene omnibus quae examinanda sunt, de 
istis factis Scutari, el potissime pactis et con- 
ditionibus. cum quibus ambassiatores domi- 
ni G e o r g i i qui hie suni , dicunt ipsa loca 
nobis dare posse, non facerel pro nobis, ne 



166 CPBCKH HCTOPIHCRn CnOMEHHl^H 

que nostro dominio, acceptare dicta loca, va- 
dit pars: quod cum illis bonis verbis, quae 
dominio videbuntur, responderi debeat dictis 
ambassialoribus, quod cum conditionibus cum 
quibus ilia dicuni nobis dare posse , non vi- 
detur nobis de acceptando loca praedicta, — 
de parte 36. 

Ser Nicolaus Lauredanus volebat : quod 
responderetur dictis ambassiatoribus, quod 
essemus summe contenti, quod dominus suus 
possit potenter el bene conservare sibi loca 
sua; sed postquam se reperit in dicto termi- 
no , de quo dolemus, consideratis expensis 
quae pateremur in accipiendo dicta loca, vi- 
deretur nobis esse iustum, quod dominus suus 
perlransiret nobiscum cum liberalioribus pac 
tis illis quae petunt, et maxime considerato, 
quod capitaneus nosfer Culpby retulit nobis, 
dictum dominum (jJeor^ium liabere magis li- 
beralem dispositionem ilia (|uam dixerunl, et 
ideo in casu quo non volini vel non habeant 
maiorem libertatem ilia quani dixerunt, roga- 
mus eos, quod non tedeat reverli ad dominum 
suum, et eidom referre nostram bonam vo- 
lunlalem e( dispositionem, quae t'sl teste deo, 
complacendi desideriis suis in cunctis nobis 
possibilibus et honest is, cum simus dispositi 
mittere de brevi ambassiatorem nostrum ad 
praesenfiam suam, de intenlione nostra plena- 
rie iiitornialuni. El ex nunc sit captum, quod 
millalur unus ambassiator, qui cum galeis 



MJETAqKOrii APXHBA. 167 

nostris Culphy, primo vadat D ii r a c h i u m, 
ad informandum se cum recto re de inde, et 
cum omnibus aliis qui ei \ idebuntur, ubi sunt 
et quantum se extendunt confines Durachii, 
tam tempore antiquo quam moderno, et de 
omnibus aliis spectantibus ad hoc factum; et 
subito postea vadat ad dictum d o m i n u m 
Georgium, et in locis dicti domini Georgii 
similiter se informet de praedictis, et de situ 
locorum Scutari et Drivasti et flume- 
r i e, et de omnibus pertinentibus ad confines 
dictorum locorum, et provinciae in qua sunt; 
et finaliter debeat esse cum dicto domino 
Georgio, et cum illis rationibus et verbis ac 
iustis demonstrationibus, quae dicto ambassi- 
atori videbuntur, debeat procurare de indu- 
cendo dictum dominum Georgium ad omnia 
ilia pacta, quae sint in praerogativam nostri 
dominii, procurando quod ipse mittat suum 
procuratorem cum mandalo ad plenum ; et 
cum ultima inlentione dicli domini Georgii, 
cfuam sentire poteril, V enetias revertatur, quia 
postea providebikii" per istud consilium, ut 
videbitur esse bonum. Qui ambassiator eliga- 
(ur per duas manus electionum in hoc con- 
silio, e( unam per scrulinium inter dominum 
consiliarios capita el sapientes ambarum manu- 
um ; possit accipi de omni loco et officio et 
iudicahi petitionum, exceplis procuratoribus; 
respondeat die qua eligelur\el altera ad ier- 
cias, e{ non possit retufare sub pena ducato- 
rum L. et feneatur recedere cum galeis (>ul 



168 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

ph^'; habeat de salario a quo de Venetiis re- 
ceded usque reditum suum , ducatos • L • in 
mense et ratione mensis, possit expendere in 
omnibus expensis quomodocunque occurren- 
tibus. pro se et familia ducafos tres, habendo 
ct lenendo qua(uor famulos, unum notarium 
cum uno famulo, el unum coquum , exceptis 
nabulis na^i^iorum, eundo, stando et redeun 
do. Interim vero donee dictus ambassiator 
recedet, si videbitur quod bonum sit ei ali- 
quid comittere uHra praedicta, poterit provi- 
deri ut videbilur opus esse. — de parte 4. 

St?cr. Cons: Rogal. Lib. III. E. ch. 123. 
CX€I\. 1395. Indict. III. 11. Mali. 

npHBii.ieriH Ha rpatjaHOTBO MwiexaMKO r, ^op])a Cpai^iiMHpa. 

Pri^ ileg^ium ma^nifici d o m i n i G e o r g i i 

S t r a c i m i r i. d o m i n i Z e n t e e t cet. 

prout babuit pater eius. 

A n t li o n i u s V e n e r i o dei gralia dux 
Venetiarum elc. Lniversis e< singuh's tarn ami- 
cis quam fidelibus e( tam prt^sentibus quam 
tuturis, presens privilegium inspecluris, salu- 
Icm et sinc(^re dilecdonis aflfeclum. Inspexit 
alias dncalis benignitas, clarum bonorem et 
perfecte reverentiam caritatis, quam magni- 
f i c u s c o n d a m d o m i n u s S t r a z i m i- 
r i u s, I) a r o m a r i t i me S c I a \ o n i e. ad 
nostrum bonorem comodumque nobih'um et 
mercatorum el fidelium nostrorum, in suo do- 



V-.. 



M.lETAqKOn. AFXHBA. 169 

minio commorantiiim, effectualiter demonstra- 
vit. Adeo quod sub t'elicis memoriae illustri 
domino Laurentio Celsi Venetiarum duce, 
predecessore nostro, in numero honorabilium 
civium nostrorum intus et ex(ra, cum suis 
heredibus promeruit aggregari, sibique privi- 
legium civilitatis Venetiarum, bulla ipsius do- 
mini ducis arg;entea communitum, extitit de 
sola ipsius dominii munificentia ^ratiosius elai' 
^itum, prout in libris cancellariae nosirae re- 
peritur distinclius annofatum. Nunc autem 
m a g n i f i c u s d o m i n u s G e o r g i u s S t r a- 
z i m i r i, d o m i n u s Z e ntae et cet. f ilius 
c o n d a m d o m i n i S t r a z i m i r i antefati, 
fecit nobis per suum procuratorem devotis- 
sime supplicari . uf pro speciali consolatione 
et honore suo, simile privilegium, prout con- 
dam dicto eius patri datum extitit , in perso- 
nam ipsius domini Georgii et heredum suo- 
rum concedere dignaremur. Nos autem amica- 
bili requisitioni suae annuere cupientes, prae- 
seriim laudabili eius dispositione erga domi- 
nium nostrum inspecta , etiamque supplicati- 
onem suam iustam esse concernimus, dictum 
privilegium scribi mandavimus et eiusdem am- 
baxiatori solenniter exliiberi, in forma subse- 
quent!; videlicet : 

Tanto benignius ducalis providentia con- 
svevit personas lionorabiles sibi devoMs et 
fideles honoribus prevcnire , ips»<*umque 
fidem et devotionem, dignis retril^utionibus 



/^\ 



170 CP6CKH HCTOPIHCKH CnOMERHl^H 

compensare, ac ipsas dolalibus favoribus con- 
vallare , et ipsarum petitiones liberalius ex- 
audire, quanto ducaliii nostro devoliores fide 
et operibus se os(endiin(: attendentes igitiir 
muKipIices fidei puritatem et devotionis ple- 
nitudinem , q u a m m a g n i f i c ii s v i r, d o- 
minUvS Georgius condam Strazi- 
m i r i, d o m i n u s Z e n t e e t c e t. ad no- 
strae magnitudinis excellenliam habere prom- 
ptis affectibus se ontendif; qui in agendis, nos, 
ducatiim nostrum et singulares personas du- 
catus eiusdem tangentibus, devotum et prom- 
ptum laudablliter et incessanter se praebuit 
atque prebet; supplicationibus nobis sua par- 
te porrectis gratiosius annuentes, eum cum 
suis filiis et heredibus, nostrorum omnium con- 
siliorum et ordinamenlorum necessaria sole- 
mnitate servata, in Venetum e( civem nostrum 
cam suis filiis et heredibus perpetuo rece- 
pinuis atque recipimus, et Venelum et civem 
nostrum cum suis filiis et heredibus fecimus et 
facimus, et pro \ eneto et cive nostro cum j^n's 
filiis et heredibus, in Veneliis et alibi deinceps 
haberi et procurari omni elTectu et plenitu- 
dine volumus et Iraclari, ipsum sincere be- 
nevolentiae brachiis amplexanles et firmiter 
statuenles. quod singulis liberlatibus , bene- 
fio'is, imunitalibus el honoribus quibuscun- 
que quibus alii honorabiles Veneti et cives 
noslr\ gaudent ef perfrui d i g n o s c u n t u r, 
pretafus magnificus dominus (leorgius Slrazi- 
miri cum suis filiis of jieredibus in \ enetiis 



MJIETAMKOr-B APXHBa. 171 

et extra perpetiio gaiideat et iitatiir ; idem 
qiioque per circimispecdim Airum Vallem 
Johannis de Dulcineo, anibaxiafoF'oni suiim, so- 
leniter ad sand a dei evangelia prestiiit fide- 
litatis dobitiim jurameiiium. In quorum omni- 
um fidem et evidentiam pleniorem presens 
privilegium fieri jussimus, et bulla nostra au 
rea pendente muniri. Da(um in nostro ducali 
palatio , anno dominicae incarnationis mille- 
simo trecentesimo nonag^esimo quinto. mensis 
Mali die undecimo, indictione tercia. 

Liber privilegioruni I-miis ch. 115. 

CC. 1396. 1 n d i c I. IV. 14 A p r i I is. 

JroBOpt, KOHM'h iioc.ianHi^M I'. ^opl>a CpanhMiipa > OBOra 
HMe. ycTvnaio 'Nl.ieTMHliHMa rpa^^OBe Ciia^^api. ii /^pa eacrb. 

Instrumentum 
concordii et com positionis (ractatus cum am- 
bassiatoribus magnifici domini Georgi Stra- 
/> i m i r i i, pro facto Scutari et D ri u a s t i. 

In Christi nomine. Amen Anno nati\ itatis 
ejusdem millesimo trecentesimo nonagesimo 
sexto , indiclione quarta, die quarto decimo 
mensis Aprilis. Cum magnificus el potens 
dominus, dominus (jl e o r ^ i u s S t r a / i m i r i 
d e B a I s i i s, dominus Z e n te etc. miserit 
ad presentiam serenissimi et excelentissimJ 
domini, domini A n t o n i i V e n e r i o (tei 
g"ratia incliti V eneliarum ducis etc. suiquedo- 
minii, suos ambassiaforcs, virum nobilem do- 
minum H e I y a in (|uondam M a r i n ;, et cir- 



172 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHRl^H 

cumspectum vinim C h i n e s i u m ejus ser- 
vitorem, et per illos nofificari fecerit, quali- 
ter cum dei auxilio recuperaverat de manibus 
int'idelium T h e u c r o r u m civitatem suam 
Scutari cum castro, el cerla alia loca sua, 
que per illos sibi arepta fuerant, et indebite 
tenebantur; sed quia sciebat imperatorem 
Basilum coiitinuo anhelare ad rehabendum 
civitatem predictam, ut cum ipsa posset par 
tes alias circhavicinas, tam suas, quam aliorum 
In conlemptum Clirisliani nomiuis facilius sub- 
iugare, maxime dubitabat, ymo clarissime co- 
^noscebat ipsa loca defendere et mauutenere 
non posse, et propterea pro honore fidei ca- 
tolice et salute animarum et corporum lot 
fidelium Christianorum, quot sunt in partibus 
aniedictis, requiri et rogari fecerit serenissi- 
muni dominum ducem predictum, et suum 
dominium, quatenus lamquam c h r i s t i a n u s 
princeps, a elet ipsam c i \ i t a ( e m Scutari 
et locum Driuasti, et certa alia loca sua, 
sub dominio, potestate , el polentia sua reci- 
pere et acceplare; cum paralus sit ilia cum 
juribus et jurisdietionibus suis, dominio mero 
et mixto imperio illariler sibi dare, ut ita salvi 
fiant subiecli populi, terris ipsis. et per conse- 
quens idem dominus G e o r ^ i u s cum aliis 
'verris el locis sibi restanlibus, et ceteri circha- 
vicini parlium |)rediclarum. Et ipse illustris- 
simivs et (excellent issimus dominus. dominus 
dux saumque dominium Venetiarum. licet da- 
re videant et cognoscant dubia et pericula, 



M.IETAqKOrii APXHBA, 173 

labores etiam et expensas, qui et que plerum- 
(|ue soleni ex (alibus intromissionibus evenire 
— eorum progenitorum ^ estjo^ia imitantes, 
qui inter alios christicolas fuerunt semper 
vere fidei cultores. e( praecipui defensores, 
disposili sint, predictis dubiis et periculis ob 
dei re\ erentiam poster^atis, pro conservatio- 
ne fidei sue sancte, et salute tot fidelium 
christianorum , in complacentia etiam dicti 
domini G e o r g i i, quern sincere dilexerunt, 
et diligunt, ipsam ci^itatem Scutari, et alia 
loca que eis dare vult, ne redeant ad ma- 
n u s i p s o r u m T u r c h o r u m, persecuto- 
rum Christi nominis, acceptare. Idcirco nobi- 
lis et sapiens vir, dominus Nicolaus Delphino, 
quondam domini Galeacii, honorabilis civis 
Venetiarum , sindicus et procurator ac nego- 
tiorum gestor ipsius serenissimi et excellen- 
tissimi domini, domini Antonii V enerio dei 
gratia incliti duels Venetiarum etc. et comunis 
Venetiarum ad int'rascripta et alia exercenda, 
specialiter creatus et constitutus, ut constat 
instrumenio publico sindicatus, scripto manu 
providi \iri lobannis de Oltedo quondam Ser 
Andree, imperial! auctoritate notarii, et duca- 
tus Venetiarum scribe, predictis anno et indi- 
cione, die vero a igesimo primo mensis Marcii 
a me notario infrascripio viso et lecto, sindi- 
cario nomine pret'ati domini ducis et comu- 
nis Venetiarum ex parte una, et nobilis ac 
circumspecti viri, dominus H e 1 y as quon- 
dam M a r i n i, et C h i n e s i u s supradicti. 



174 CPBCKH HCTOPIHCRH cnOlHEHHI^H 

sindici procuratores et ne^otiorum Restores 
dicti mapiifici et poteiilis domini, domini Ge- 
orgii Stracimerii de BaKsis, habentes similiter 
ad infrascripta et alia facienda, plenissimam 
libertatem , ut constat publico instrumento 
procuratoris et mandati, scripto manu lohaii- 
nis de Mori^iis quondam Antonii de Medio- 
lano, imperiali auctoritate notarii, in millesimo 
trecentesimo nonagesimo quinto , indicione 
quanta, die decimo mensis Novembris, in ci- 
vitate Dulcigni, a me notario infrascripto eti- 
am viso et lecto, ex parte altera , ad infra- 
scripta pacta et conventiones, sponte delibe- 
rate unanimiter et concordiler devenerunt. 
P r i m o quidem, quod ipse niagnificus domi- 
nus Georgius Stracimeri, dominus Zente, dare 
debeat ipsi serenissimo domino duci et co- 
muni VeneJiarum seu habentibus ab eis arbi- 
trium et potestatem ipsa loca accipiendi, et 
acceptandi, civitatem Scutari cum castro sue, 
et cum omnibus introilibus, dohanis, datiis, 
pedagiis , et gabellis, tarn s a n c t i S e r g i i, 
quam aliis ad ipsam civitalem spectantibus, et 
cum t o t o I a c u e t i n s u I i s in eo exi- 
stentibus, et secundum quod labitur flu men 
quod B o ian a vulgariter nuncupatur, usque 
ad marinam. Item dare debeat ipsi domino 
duci e( comuni VeneJiarum, aut illis qui per 
, ipsos ad hoc fuerint depulali, civitatem D r i- 
vasti cum castro et pertinentiis suis, et ca- 
sirum Satti cum doliana del Dagno, et cum 
omnibus villis, dohanis, inlroitibus, pareziis et 



MJIRTAIKOrit APXHBA. 175 

datiis, et cum tota contracta, secundum quod 
posita est et continet a bucha dicfi fluminis 
siirsum, cum <o(a aqua e( apud vel iuxta — 
saltam cum lota contrata, secundum quod po 
sidet ad presens, et posidebat ipse dominus 
quando inceptum fuit tractarl de factis istis. 
Quas quidem terras et loca, tam in primo 
quam in isto capitulo posita , ipse dominus 
(leorgius Stracimeri dare et transferre de- 
beat in ipsum dominum ducem, et comune 
Venetiarum, jure proprio in perpetuum, cum 
omnibus juribus et jurisdiclionibus suis, et 
cujuslibet eorum, cum pleno dominio mero et 
mixto imperio , et libera p'otestate, ita quod 
de ipsis vel earum aliqua vel aliquo, aliqua 
ratione vel causa, vel titulo vel colore, ipse do- 
minus Georgius vel sui successores numquam 
se possint vel debeant impedire, sed semper 
remaneant vel sint ipsius domini ducis et co- 
munis Venetiarum. K e s e r v a n t e e o s i b i, 
m a ^ n i f i c e u x o r i sue, e t s u i s h e- 
r e d i b u s , c i v i t a t e m I) u 1 c i g n i cum 
t o t o s u o d i s t r i c t u , e t similiter A n- 
t i V a r u m cum tota contrata, usque 
D i V i c i n a m s t i e n a, e t ita supra per 
montes, confinando cum altera ri- 
pa lac us, et ita infra ab altera parte 
fluminis, per r i p a m d i c I i fluminis 
usquead marina m, que tota patria 
V u 1 g o d i c i t u r S a b u i a n a, ita tamen, quod 
ipse magnificus dominus (jJeorgius , et succe- 
sores, non possint neque debeant super ripam 



176 CPBCKH HCTOPliiCKH CnOMEHHt^H 

dicti fliiminis vocati S a b o i a n a, (|uam reti- 
net pro se et in parte sua , et per quod itur 
Scutaruni, neque per unum miliare infra ter- 
rain, aliqua parte edificare , nee edificari fa- 
cere aliquid fortilicium, ut transitus dicti flu- 
minis semper remaneat expeditus. Ultra autem 
unum milliare infra terram, posint in ipso 
territorio edificare, et edificari facere quodli- 
bet fortilicium, secundum quod eis videbitur 
et placebit. 

Item, quod ipse magnificus dominus Ge 
orgius Stracimeri , dominus Zente etc. cum 
omnibus filiis et heredibus suis, sit et esse de- 
beat n o b i I i s V e n e t i a r u m e ( d e m a- 
j o r i c o n s i I i o Veneti^rum, ita quod tam 
ipse, quam dicti sui filii et lieredes, quoties- 
cumque se transferrent ad civitatem Venetia- 
rum, possint venire ad manus consilii Veneti- 
arum, et in eo stare et facere, quemadmodum 
stant, etfaciunt alii nobiles Vehetiarumdemajo- 
ri consilio antedicto. Item quod ipse dominus 
dux et comune V^enetiarum non possint neque 
debeant perse, vel alios modo aliquo vel in- 
genio, contra debitum comunis, inquietare, vel 
molestare ipsum magnificum dominum Geor- 
gium, nee suos heredes, dc conf rata quam ipse 
pro se retinet, nee illam eis auferre vel auferri 
facere, ymo ipse et sui heredes possint eam 
possidere, et tenere, et de ea disponere et fa- 
cere, sicut sibi placueril, tamquam dominus 
ejus, possendo ultra hoc in ea et qualibet 



M.IETAMKOn. APXHBA. 



M 



terra , et loco ejus e I e.v. a re vexillaet 
insignia s a n c t i IVI a r c i. ut per ilia oo- 
gnoscatur esse nobilis, ef ci^ is Venetiarur^. 
Item, quod si aliquis ex subditis et habita- 
toribus contrate predicte. quam ipse dominus 
(leorgius resservavit , et per se resservat, 
aufugeret et iret ad habilandum terras vel loca, 
((ue ipse dat ducali dominio , quod illi tales 
sibi restitui debeant, et assignari per rectores 
et officiales qui ibi fuerint per ducale domi- 
nium, et versa vice, si aliquis ex subdilis con- 
trate quam ipse dat ducali dominio, aufuge- 
ret el iret ad habitandum terras vel loca ip 
sius domini Georgii , quas et que per se re- 
tinet, quod illi tal<?s resiitui et assignari de 
beant officialibus et rectoribus domini du- 
els , et comunis Venetiarum, salvo si ab una 
parfe vel ab altera aufugerent aliqui pro de- 
licto criminali, per quod puniendi personaliter 
forent, quare in isto casu predicti per unam 
partem, neque per alteram debeant assignari, 
sed sint, et remaneant in loco, ad quem fuge- 
rent, liberi, et securi. Item, quod ipse domi- 
nus Georgius, et sui beredes ex legitimo ma- 
trimonio descendentes, habere debeant ab ipso 
domino duce, et comuni Venetiarum, de pri- 
mis introilibus, qui habebuntur de locis pre 
dictis, o m n i anno d u c a I o s m i 1 1 e pro 
sua subventione. Si vere dicti introitus non 
attingerent summam predictam ducalorum mil- 
le in anno , tunc diclus dominus Georgius et 
sui heredes, ex matrimonio legitimo descen- 

I'.iacHHKt XII. 12 



178 CPfiCKH HCTOPIHCKII CnOMEHHI^H 

denies, habere debeant fantum minus , quan- 
tum minus exigetur et habebitur, ut jusfum est. 
Item, si pater dicti domini Georgii, seu bar- 
bani sui. dominus G e o r g i u s vel dominus 
Balsa, aliquo casu accepissent aliquid ah'cui 
Veneto, vel eidem modo aliquo ofFendissent, 
quod propter diclas causas ipsi domino Geor- 
gio nichil dici possit vel aliquid imputari. Que 
omnia et singula suprascripta , et in presenti 
contractu contenta, dicti procuratores et sin- 
dici et uterque eorum, dictis nominibus , et 
omnibus modis, juribus, formis et causis qui- 
bus melius potuerunt, promiserunt sibi invi- 
cem, scilicet una pars alteri et altera alteri, 
per solemnem stipulationem hincinde interve- 
nientem, firma, rata et grata habere et tenere 
et etfectualiter ac inviolabiliter observare, et 
contra ea vel eorum aliquid non contrafacere 
vel venire, aliqua ratione vel causa, sub pena 
dupli damni expensarum, et interesse litis et 
extra tolies comittenda et exigenda cum effec- 
tu, quoties fuerit contrafactum, soh enda a par- 
te non observanle, et applicanda parti obser- 
vanti et observare volenli. Et pena commissa 
vel non commissa, soUita vel non solula, pre- 
sens contractus, et omnia et singula in eo 
conlen(a, firma perdurent, et debeant inviola- 
bilifer observari. Fro quibus omnibus et sin- 
gulis firmiler cbservandis, et adimplendis, idem 
dominus Nicolaus Delphino sindicus domini 
ducis o{ CO munis Veneliarum sindicario no- 
mine suprascripio, omnia bona comunis Vene- 



M.lETAqKOr-B APXHBA 179 

tiariim, mobilia et immobilia, presentia et fu- 
tiira, et ipsi dominus Helias quondam fVIarini, 
ef Chinessius sindici , eA sindicario nomine 
magnifici domini Georgii sepedicti, omnia bona 
ipsins domini Georgii mobilia et immobilia, 
presentia et futura, sibi invicem una pars al- 
teri, et altera alteri perpetuo obligarunt. Re- 
nunciantes dicle partes dictis nominibus, con- 
dicioni sine causa \ el ex iniusta causa, ex- 
ceptioni doli mali et in factum actioni et 
omnibus juribus comunibus , et municipalibus 
fori, priAilegio, et omni legum et statutorum 
auxilio , quibus possent sen vellent contra 
predicta vel aliquod predictorum, facere vel 
venire. Promiserunt insuper idem dominus 
Helias , et Chinesius procuratores et sindici 
supradicti, per pactum expressum solemni sti- 
pulatione vallatum, nomine antedicto , quod 
idem dominus Georgius ^(racimeri per pu- 
blicum inslrumenlum sen per suas patentes 
literas, bulla sua solita comunitas, presens in- 
strumentum et omnia et singula in eo conten- 
ta ratiKcabit, approbabit, et emologabit, ip- 

sumque vel ipsas in manibus |)ro- 

visorum comunis Venetiarum, tradet et dabit, 
sen tradi et dari faciet, quibus possessionem 
locorum supradictorum assignabit vel faciet 
assignari, ut superius dicUim esl. Voluit eliam 
ipse serenissimus dominus, dominus dux , el 
suum dominium, ad maiorem firmitatem omni- 
um predictorum, hoc instrumentum sua bulla 
plumbea communiri. 

12- 



ISO CPfiCKH HCTOPIHCKH CHOMEHHI^H 

Aclum Venetiis in ducali palatio, pre- 
sentibus viro nobili ser Philippo de IVIolino 
quondam domini loliannis, ac providis viris 
ser lohane de Oltedo, ser Bernardo ser Do- 
minici, et ser Laurenfio Marcelo, nofariis 
ducalus Venetiarum, lesdbus ad premissa vo- 
catis specialiler et rog^aiis, ei aliis. 

Ego Guillielminiis de Vicentiis et cet. 

Commemorial IX. ch. 12. 



C€l. (1396) 31. Mail, in D u I c i g n o. 

IIhcmo ^op})a Cpai^HMHpa, kohmt. ab.ih fl,ymfl,y M-ieTaiKOWb 

AhtohIk) Beniepy, ;^a e wtirOBa BoficKa \6ti.\a Pa/^wha JJ,p- 

Hoa, Ht^OB0n^ o^MeTHHKa. 

Exemplum litere misse per dominum Geor- 

gium Stracimirum, dominum Zente 

etc. ducali dominio Venetiarum. 

Serenissime ac ilustrissime princeps et 
domine. Cum omnimoda Immilitate , et reve- 
i*en(ie recommendatione premissa, in eo tan- 
(um qui est virlutum et bonorum omnium sta- 
bile fundamenlum. Quoniam scimus, quod ve- 
stra excellenlia de bono statu, et victoria 
tidelium tiliorum suorum semper audire cupit. 
Idcirco celsitudo vestra tenore presentium 
clarius inotescat; quod fa\ ente domino, die 
vigesima quinta mensis Aprilis, maledictus isti- 



M^ETAIKOri. APXHBA " iSl' 

US patrie destructor, videlicet R a d i c C e r- 
n o e, i n t e r f e c t u s f u i t a n o s t r o e x e r- 
citu, et partem territorii nostri quam in manu 
forti tenebat, habuimus; quod prefatam domi- 
nationem vestram ignorare non arbitramur. 
Insuper noveritis vestros nobiles proveditores 
recepisse, ac a nobis habuisse, c i v i I a t e m 
Scutari cum tota contracta, ac omnia et 
singula, que nostri ambaxiatores in persona 
nostra vestre dominationi promiserunt. Quare 
deo, qui omnia siio benigno adiutorio et fa- 
vore suplevit, grates referimus incessanter. 
Ideoque strenuitati vestre in qua locavimus 
totius fiducie tinidamendim, supplicamus, ut 
placeat nos retinere fidelissimos vestros filios, 
offerentesque nos efficaciler ad cuncta que 
placitura sunt. V'alete in domino, cuius pietas 
et gratia vos conservet. 

Vaster Georgius Stracimiri dominus Sente etc. 
Data Dulcinei, ultima mensis \Iaii. 

A tergo quidem est , videlicet: Serenissi- 
mo ac illuslrissimo principi el domino . do- 
mino A n t li o n i o \ e n e r i o, dei gratia in- 
clito duci Venetiarum etc. 

ConirDenioriale 1\. oh. 19. 



i:ii 



182 CPBCKII HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

ecu. 1396. Indict. IV. ZZ. J u 1 i i. 

IIpHBHaeria na M.iexaMKO rpa^aHCxeo rocn. CaH^a.ia 
KocaMC. 

Privilegiiim egregii \ iri, domliii Sandali 
d e C h o s a c h i , R a s s i e e t B o s n e m a- 
g n i V o J u o d e; de extra cum siiis filiis 
et heredibiis 

Anthoniiis Venerio dei gratia dux 
Venetiarum el cet. Universis et singulis tam 
amicis (juam fidelibus et fam praesentibus 
quam futuris , ])raesens privilegium inspectu- 
ris , salulem et sincere dilectionis affectum. 
Tanto benignius ducalis providenlia cons- 
vevit personas magnificas, sibi amicabiles et 
deA otas honoribus prevenire, ipsarumque t'i- 
dem et de\ otionem dignis retributionibus com 
pensare , ac ipsas do(alibus fa\ oribus conval- 
lare, et ipsorum petitiones liberalius exaudi- 
re , quanto ducalui nostro de\ otiores fide et 
operibus se ostendunt. x\ttendentes igitur mul- 
tiplicis benevolentiae puritatem et devoti- 
onis plenitudinem , quam egregius ac m a- 
g n i f i c u s d o m i n u s Sandali d e C h o- 
s a c h i, miles, K a s s i e B o s n e q u e 
m a gnus \ o y v o d a , ac B u d u e el 
Z e n I e d o m i n u s . carissimus et intlmus 
amicus nos(ri dominii. ad noslre magnitudinis 
excellentiain habere [)roinp{is affectibus se 
ostendil, qui in agendis nos ducatum nosfrum 
et siugulares personas ducatus eiusdem tan 
genlibus, promplum et devotum laudabiliter 



■.' M.IETAMKOri, APXHBA 183 

et incessanter se prebuit atque prebet, suppli- 
cationibus nobis sua parte porrectis ^rafiosuLs 
annuentes, praefatum magnificumdoniinum San- 
dali, nostroriim omnium consiliorum et ordi- 
namentorum necessarla solemnitate servata, in 
Venetum et civem nostrum cum suis filiis et 
haeredibus perpetuo recepimus atque recipi- 
mus, et Venetum et civem nostrum cum suis 
filiis et haeredibus fecimus et facimus , et 
pro Veneto et cive nostro cum suis filiis et 
heredibus in Venetiis et alibi deinceps haberi 
et procurari omni effectu et plenitudine vo- 
lumus et tractari , ipsum sincere benevolen- 
tiae brachiis amplexantes e[ firmiter statuentes, 
quod singulis iibertatibus, beneficiis, imunita- 
tibus et honoribus quibuscunque , (|uibus alii 
honorabiles \ eneti el cives nostri gaudent 
et perfrui dignoscuntur , prefatus magnificus 
dominus Sandali cum suis filiis et heredibus 
in Venetiis et extra perpetuo gaudeat et uta- 
tur. iNobis quoque praeFatus dominus per 
venerabilem virum T h e o d o r u m Arc h i- 
d i a c o n u m *'* c u t a r i e n s e m , ambaxato- 
rem suum, soleniter prestitit tidelitatis d^'bi- 
tum iuramentum. In cuius rei fidem et evi- 
dentiam pleniorem presens pri\ilegium fie- 
ri jussimus et bulla nostra aurea pendente 
muniri. Datum in nostro ducali palatio, anno 
dominicae incarnationis millesimo trecente- 
simo nonagesimo sexto, die vlgesimo secundo 
Julii, indict. IV-ta 

Liber privileg-. I-mus, charta 120. 



184 CPBCKH HCTOPIHCKM CnOMEHHl^H 

CCIII. 1396. Indict. V. 16. Decembris. 

3aK.iK)'ieHO. iioc.iaTH TafiiHO e/^nor'b MOBCKa y yrapoKy , fl,a 

BH^H. c.iH BaasHTT. viiiao y obj aeiw.ifo, Kao mxo ce roeo- 

pH, Hivia .in xaMO KaKBe ^oroBope ch BewiHKauiHMa , h KaKo 

Taivio CToe yoSmxe OTBapn. 

Capta: Quia est res sapiens habere ple- 
nam et veram informationem de no vis Hiin- 
gariae, et de his quae dicuntur et referuntur 
de factis B a s i t i, quod videtur intrasse di- 
ctum regnum. Vadit pars: quod possit mitti 
una sufficiens et discreta persona , et bene 
informata de conditionibus et baronibus dicti 
regni, ad partes illas, quae ire ostendat de 
inde pro t'aclis suis, et stiideat sentire et in 
vesdgare caute et secrete, omnia nova quae 
habebuntur in dictis partibus, ab illis perso- 
nis quae sibi videbuntur, tam de factis B a- 
s i t i, quam de (ractatibus quos haberet in 
regno , et de dispositionibus praelatorum et 
baronum, et totum ilhid quod habere et sen- 
tire poterit per quemcumque modum, quanto 
praestius poterit, nobis sfudeat reportare, ut 
simus de omnibus informati et providere 
possimus, sicut nobis videbitur opus esse. Et 
quod nuntius s{are debeal de inde, si videbi- 
(ui* sibi posse stare cum securitate, scribendo 
conlinuo e( de fempore in (empus, illud (|uod 
senlicl et habebit , el ([uando videbitur sibi 
cum securitafe stare non posse, Venetias re- 
vertatur, de omnibus int'ormatus. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. III. ch. 134. 



^ MJETAIKOr* APXHBA 185 

CCiy . 1396. 16 D e c e m b r i s. 

3aK.iiOMeHO. abhth HaMhcTHimnMa upa.iliBHM'b y By^HMV, ^a 

ce Kpa.ib iiiHrMVir^i. HsSaeio, ii 4,a b pehHO cxHrao ra M.ie- 

xaMKHMT. ra.iiflMa \ rp'iKV. (Iloc.ie 6nTKe KO/^t 

HHKono.ia.) 

Capta. Quod scribatiir dominis recto- 
ribiisinBuda pro serenissimo domino 
rege Hiingariae, in hac forma ; 

Quia certi reddimur , quod vos (amquam 
fideles et devoti sacrae regiae maiestatis 
Hungariae, certum et incolumem eius red- 
ditum ad partes Adriatici maris, summa aflfec- 
tione cupitis persenlire , magnitudini vestrae 
praesentibus nunciamus , quod per unum no- 
strum navigium, veniens de locis nostris C o- 
r o n et M o t h o n, praesentialiter habuimus, 
qualiter ipse dominusrex cum comiti 
A a sua et aliquibus noslris galeis , ac galea 
J a d r a t i n o r u m, die sexto mensis instan- 
tis, ad loca nostra applicuit antedicta , prop- 
ter quod considerato dierum lapsu , et prae- 
teritoriim temporum qualitate, speramus quod 
deo duce, ipsum de brevi poteritis incolumem 
revidere, de quo pro bono Chrislianilalis, u(i- 
litate regni o{ suae maiestalis contemplati- 
one, assumemus consolationem et letitiam cor- 
dialem. 

Et simih'ter scribatur domino i m p e r a- 
tori Romanorumacducibus A u striae, 



186 CPBCKH HCTOPIHCKH cnOMEHHU^H 

in ilia forma , quae pertinens videbitur et 
honesta. 

Seer. Cons. Rog. Lib. HI. E. ch. 134. 

CCT . 1396. Indict. V. 21. D e c e m b r i s. 

O^^rOKop'b noc.iaHnmiMa i^apa PnMouor'b h Kpa.ia HeuiKor'b 

BeHnec.iaBa, na nhiTairh: 3Ha/^y .in M.ier'iuhH iuto o cy^6nHii 

itpa.ia yrapoKori. >KiiriM}ii,'\a. (CKpaliOno ) 

Capta. Respondealur am b asiator i bu.s se- 
renissimi do mini Romanonim et 
Boemiae regis — etc. ........ 

(Prima tria capitula agunf de factis re^^is, 
quae operatus est pro sedando scismate ec- 
clesiae; — in q ua rl o capitulo rex dicit, quod 
ecclesia ad unitatem reducta , tacilius poterit 
non solum pacem Kalie procurare, sed etiam 
ad r e s i s t e n t i a m e f d e p r e s s i o n e m 
i n f i d e I i u m T li e u c r o r u m , persecuto- 
rum fidei catliolicae , uti necessitas praesen- 
lialiter exigit , de remediis utilibus et neces 
sariis providere ; in q u i n t o capitulo petit 
rex auxilium Venetorum ad tollendum scisma 
ecclesiae; etc.) 

Ad s e p t i m u m c a p i t u 1 u m , faciens 
mentionem si aliquid senlimus de serenissimo 
domino roge Hungariae, et si sentiremus 
eum in aliquibus necessifalibus a el angustiis, 
quod pro\ideamus sibi de remedio et cet. 
Respondealur, quod illud quod senlimus et 
babemus de ipso domino r e ge, ipsi sen- 



M.IETAqKOn, APXHBA. 187 

tiunt et habent iit nos, de sinistro e( i ri- 
fe 1 i c i c a s u cuius e t s u i e x e r c i t u s, 
novit deus , quern non latei , nos porfavimus 
et portamus, illam cordialem displicenliam et 
passionem, quam portare possumus, {am prop- 
ter singularem caritatem , qua coniuncti su- 
mus secum , quam propter damna , quae ex 
casu illo sequenlur regno suo et tod Chri- 
stianitali ; pro cuius regni conservalione re- 
gis et coronae Hungariae, ea quae elapsis 
temporibus fecimus, cerli reddimur. Fore ita 
publica toti mundo, quod circa eorum narra- 
tionem non inlendimus laborare ; et ita ad 
praesens facimus et sumus disposili facere in 
futurum, in his, quae rationabiliter fieri pos- 
sunt parte nostra. 

Seer. Cons. Rog. Lib. III. E, ch. 134. 
CCVI. 1396. 27. D e c e m b r i s. 

3aK.iio>ieHO noc.iaTH Ha cycpexT. K|);mk) ^HrMvii^^ nocia- 
iiHKa ,\o ^yf'pOBHHKa. (CKpaheHO.) 

Captum: mittere ambassiatorem 
o b V i a m r e g i H u n g a r i a e u s (| u e R a- 
gusium, qui die 6 Dec. advenil cum qual- 
vor galeis, una Jadralina el Iribus Venetis, 
cum sua comKiva ad M o J h o n; ad condo- 
lentiam ei significandam. 

. I -5 : ') i »' ' 

; .. Seer. Cons. Rog^. Lib. III. ch. 135. 



188 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^ll 

CCVII. 1396. I n d i c t. V. 26. J a n u a r i i. 

3aK.iK)MeHO , o^roBopHTn nocaaHHUHivia Kpaan yrapCKon> 
SiHriwyn^a , koh aaxea.iioio uito cy M.ieTaMKH KancraHH y 
l^apHrpa/^v fibuiH Kpa.iio y noMohn, h koh Hiiixy noMohb aa 
Hapnrpa^'b iipoxHB'b Typana, ^a cy aa xy i^b.ih M.ieTMnhH 
cnpeMH.iH oraMT. ra.iia. (CnpaheHO.) 

Capta: Respondere am b a s s i a t o r i b u s 
regis Hungariae, qui regratiabantiir no- 
mine regis, de eo quod capitaneus Culphy et 
supracomiti Veneti, tarn parati erant ad sua 
servitia, quando venit Constantino- 
p o 1 i m; — ad provocalionem de ferendo 
auxilio Constantinopoli et populo christiano 
contra T u r c h o s , dicunt quod de novo 
armarunt octo galeas , et persvaderunt Janu- 
enses ut arment quinque galeas , quae slatim 
ibunt ad defendendam Romaniam contra 
T u r c h o s; — et cet. 

Seer. Cons. Rog. Lib. III. E. ch 137. 
CCVIII. 1396. 28. J a n u a r 1 i. 

O^^rimop-H no<\TaiiHi^Hi«ia Kpa.iH ^paHnyruciri. , KaKO cy Ha 
nbroBV mo.i^v iioc.ia.iii iihroKC .iio,\e na cboIoh ra.UH y 
yl,a.iMai^iH) , koh ii,i,y ,^a Ha(iaB.iHio :u)|>o6.iiint' o^v** TypaKa 
<I>paHi^ycKe h BypryH^i,(M;e bhti'^obo, koh re na.iaae y PauiKoft 
3eiu,ii,M, M y TypaKa. (('Kpaheno.) 

Capfa. Respondeatur ambassiatoribus re- 
gis F r a n c i a e, de facto captorum suo- 
rum Franciae, quos recomendat rogando 
nos, ut porigamus manus adiutrices ad libera- 



M.IETAqKOM. APXHBA. 



tionem eorum , respondeaiur di- 

spositi tain ipsi domino re^i Franciae, 
quam domino d u c i B u r ^ u n d i a e et 
aliis principibus de inde complacere, dari fe- 
cimus eorum nuntiis, qui hie fuerunt, unam 
nostram galeam, quae ipsos conducet primo 
ad partes Dalmatiae. ad locum ubi est 
do minus rex Hunj2;ariae, deinde ad 
locum unde ire possent ad visitandum domi- 
num ducem Nivernensem et alios, 
qui in R a s s i a c a p t i sunt. Et quia dixe- 
runt, quod habeant in mandatis eundi succes- 
sive C o n s t a n t i n o p o 1 i m , et postea in 
Turchiam, pro visitatione aliorum qui ibi 
sunt , prov^idimus propter longam moram 
factam in mari per dictam galeam primam, 
de armando unam aliam ^aleam de novo, 
quae iam expedita est et brevissime ibit 
ad levandum eos ef coducendum ad par- 
ies Constantinopolis, facimus id 

boni quod fieri potest in istis factis, ut nuncii 
sui possint celeriter exequi mandata domino- 
rum suorum et principum praedictorum. 

Seer. Cons. Ro^. Lib. III. ch. 138. 

CCIX. 1397. Indict. V. 7. A p r i 1 i s. 

HacxaB.ieHh 3a uane'raHa K>.i*a, M,\yherb v HapHrpa^T. h 
KT. cy.iTaHy lian.urrv. (CnpaKcHO.) 

Capta. Quod fiat CO missio nobiliviro 
ser Benedict o Superantio, procura- 
tori, capitaneo generali Culphy, in ista forma: 



190 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOHEHHI^H 

Nos Antonius Venerio dei gratia dux V"e- 
neliarum etc. Comittimus tibi nobili viro Be- 

nedicto Superantio , ambas- 

siatores Venetos deponas in S e g n i a, et eas 

C o 11 s t a n t i n o p o 1 i m , debeas ire 

ad praesentiam domini imperatoris 
eiim assecurare de succiirsii et siibventione, 
et hortare eum el Januenses dePera 
stent firmi , et defendant se contra T u r- 
c h o s, assecurando eos de auxilioVe- 

netorum, Sed si videres quod 

i m p e r a t o r et illi in P e ra vellent facere 
pacem cum B a s i t o, tunc eliam facias 
pacem, neVenefisoIi remaneant cum Turcho 
in guerra, quod nimis periculosum esset . . . 
Modus vero quo \elimus devenire ad pacem 
cum Turcliis esset, secundum quod sem- 
per fuimus et stetimus cum patre et eo , et 
secundum quod obfinuit ab isto Basaito sen 
F r a n c i s c u s Q u i r i n o; scilicef , quod ha- 
beamus nos et omnia loca nostra pacem cum 
eo, ita quod sint salva et secura per terram 
ab omnibus suis , nee debeant ab aliquo da- 
mnificari et molestari, et e converso; et quod 
nostri possint ire et conversari in locis suis 
sah i et securi, sicut soliti erant, el vice versa 
sui in noslris — etc 

Verum quia posset ocurrere, quod ipse 
B a s i t u s vel sui facienl requisilionem de 
duobus. prinu), devolendo babere pacem no- 
biscum etiam in mari, ef secundo, sicut alias 
iam dixit , de non volendo dare pacem locis 



) M.lETAIKOn. aPXHBA 191 

per iios de novo aquisitis, proiit sunt civitates 
Argo s et Neap ol is, Athe narum, Durachii 
et Scutari, quia diceret quod forent sua et quod 
sunt suae v e n a t i o n i s, ut s o 1 i t u s est d i 

cere Quando aulem staret 

constans , dicas quod debeas scribere et ex- 
pecfare mandata nostra ; verum in hoc casu 
essemus valde contenti, quod tarn dominus 
imperator quam Januenses dififererent ad con 
cordandum se, donee nos responderemus. — 
Si vero imperator et Januenses jam essent in 
concordio cum Basito, columns quod etiam 
tu omnimode studeas de ponendo nos etiam 
in concordio cum ipso Basito , modis et for- 
mis superius dictis. 

Preterea quia consideramus, quod de le- 
vi possit esse, quod imperator Chalo- 
i an i, nepos imperatoris Chier Manuli, in- 
trasset in imperio seu infraret, quia ut senti- 
mus Basitus videtur dispositus non habere 
pacem secum, nisi relinquat imperium, co- 
mittimus fibi, quod in isto casu habeas liber 
tatem comparendi ad praesentiam suam . . 

et requirere eum de renovatione 

illarum t r e u g u a r u m, quas feci! et reno- 
vavit secum alias Ser Franciscus Fuscolo .... 
Et in isto casu voUimus, quia non est dubium, 
quod si erit in imperio, B a s i I u s i 1 1 u m p o n i 
f e c e r i t, q u od si J a n u e n s e s d e P e r a erunt 
secum in concordio, tu debeas procurare de 
ponendo nos etiam in pace secum, . . . etc. 

Seer. Coils. Bog. Lib. III. E. rh, 14tt. et 147. 






192 CPBCKH HCTUPIHCKH CnOMEHHl^H 

CC\. 1398. Indict. VII. E7. Septembris. 

3aK.iio»ieHo: na.iOrKHTH ynpaBHTe.iK) /l.paMKOM'b, /\a kviih e^Hy 
K^hy, y Koi«)H he ro«*nofl BoHciana, oecrpa ^opt)a Tonie, 
'* ,■ vfi mohii ;^o (MipxH cROt; re/^nTH. 

Capta. Insiiper quia siiplicatum nobis est 
pro parte dominae \ o > s 1 a v a e, sororis 
quondam domini (i e o r g i i T o b i a e, olim 
d o m i n i D u r a c h i i, quod dominalio no- 
stra dignetur habere respectum suae condi- 
tionis , videlicet quod propter parvam provi- 
sionem, quam babet, scilicet ducatorum cen- 
tum in anno , opportet ire mendicando de 
domo in domum, et propterea dignemur eidem 
providere de una domo, pro sua habitatione. 
Vadit pars , quod mandetur rectori nostro 
dicti loci, quod expendere debeat, ducatos 
sexaginta in una domo , in qua ipsa domina 
habitare possit in vita sua, et post mortem 
suam reducatur in comune, pro complacen 
tia ipsius domine. 

Misli del Senato. \LIV. ch. 64. 

CCXI. 1399. Indict. VII. 10. J u n i i. 

lIpHBii.ieriH iia M.icTa'iKo rpa};aHCTBO Kpa.m BooaHCKorb 

OcToe. 

Privilegium S e r e n i s s i m i domini S t e- 

p h a n i () s t o y.a, dei gratia Rassie, 

B o s n e M a r i t i m e q u e e t c e t. cum 

snis fill is et heredibus; de intus et extra 

de gratia. 

A n t h o n 1 u s V e n e r i o dei gratia dux 

Venetiarum etc. Lniversis et singulis tarn 



M.IETAMKOr'b APXHBA 193 

amicis quam fidelibus et (am praesenlibiis 
quam fiituris praesens privilegium inspecturis, 
salutem et sincere dilectionis affectum. Tan- 
to benign ius ducalis providentia consvevit 
personas illustres e( excelsas sibi devotas 
et fideles honoribus prevenire, ipsoriimque 
fidem et devotionem dig^nis relributionibus 
compensare, ac ipsas dotal ibiis favoribus con 
vallare el earum petitiones liberalius exaudi- 
re, qiianto ducatui nostro devotiores fide et 
operibus se ostendunt. Attendentes igiturmul- 
tiplicis benevolentiae puritatem et devoti- 
onis plenitudinem , quam s e r e n i s s i m u s 
et excel sus dominus ^tephanus 
Ostoya, dei gratia Raxie, Bosne et 
c e t. rex i I 1 u s t r i s, ad nostre magnitu- 
dinis excellentiam habere promptis atfeciibus 
se ostendit , qui in agendis nos ducatum no- 
strum et singulares personas ducatus eius- 
dem fangentibus , !)enevolum et amicabi- 
lem se incessanter prebuit atque prebel. 
Votis suis et precibus atfectuosius et gratio- 
slus annuentes, ipsum serenissimum dominum 
Stephanum cum suis filiis et heredibus , no- 
strorum omnium consiliorum et ordinamen 
torum necessaria solemnitate servata, in Ve 
netum et civem nostrum cum suis filiis et 
haeredibus perpetuo recepimus atque recipi- 
mus, et V^enetum et civem noslrum cum suis 
filiis et fiaeredibus fecimus el facimus. el pro 
Veneto et cive nosiro cum suis filiis e(^ he- 
redibus in Venetiis et alibi deinceps haberi 

rjiacHUKii XII. ... la ■ •• ~ 



194 CPtiCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHmJ 

f*t procurari omni etfeclii et plenifudine vo- 
luiTius el Iraclari, ipsum sincere benevolen- 
tiae brachiis amplexaiites et firmiter stafuen 
les , quod singulis liberfafibus , beneficiis, 
imunitatibus el honoribus quibuscunque, qui- 
bus alii honorabiles \ eneti et cives nostri 
utuntur et gaudent , idem serenissimus do- 
minus rex in Venetiis et extra libere gau- 
deat decetero et u(atur. In cuius rei fidem 
et evidentiam p 1 e n i o r e m, fieri j u s s i- 
mus et bulla nostra aurea pendente muniri. 
(sicj. Datum in nosiro ducali palatio, ano do 
minicae incarnationis MCCCLXXXXVIIU men- 
sis Junii die decimo, indictione septima 

Liber privileg-. I-mus, charta 138. 

CCXII. I^JIOO. 21. Junii. 

O^roBopt noc.iaHiiK^y rocno/\apa AB.iOHCKorii, 4,a M.iexMHhH 

neMOi'> npifiwHTH h broej ;iom.im) ^o;^'b obok) B.iacTi. , nero 

M) oaBerjio, /^a re /^pjKH nporuB'f. TvpaKa, a ,^a he rnopo 

,^o6hth noMohh 0,^1. \pncTiHurKH B.la^^ao^a. 

Quod respondeatur oratori d o m i n i A v a- 
I o n a e, qui hie es( , ad ilia quae nobis dixit 
pro parte domini sni, scilicet de volendo no- 
bis dare loca sua, cum condilione qilod nos 
debeamus pro\ idere de eo bic vel ibi, i(a quod 
lionoritice cum sua tamilia possit ducere vi- 
fam suam; quod nos cognoscimus, quod obla 
iio quam nobis tacit ipse dominus suus de 
locis suis, procedit a sincera affectione quam 
liabet ad noslrum dominium , de quo regra- 
ciamur sibi salis. Sed consideratis diversis 



iW^ETAMKOn. APVIIBA. 195 

agendis, quae praesentialKer occurnini nobis, 
propter quae male possenius in lol partibus 
providere , non videlur nobis de volendo ac 
ceptare et intromittere loca ipsa Scimus 
tamen lanquam singularem aniicum et \eruni 
Christianum svadere sibi quantum possimus, 
quod velit esse boni et constantis animi ad 
def'ensionem et conservationem locorum su- 
orum , ita quod non vadani ad manus T u r 
chorum, dissimulando cum eis quantum 
melius potest; quia habemus bonam spem in 
gratia Jesu Christi, quod iUuminabit ita mentes 
catolicorum principum el dominorum ad pro 
videndum contra eos, quod tam ipse quam 
alii domini , qui vivunt sub timore ipsorum, 
polerunt stare et vivere, in locis et dominiis 
suis, pacifice et quiete; utendo his et simiii- 
bus verbis, quae dominio circa istam intenti. 
onem ulilia videbuntur. 

Misti del Senato XLV. ch. 20. 

CCXIII. 1400. 4. N o V e m b r i s. 

KancxaHj .VLieTimKOMt y /l,pa'iv iia.iaiKe ce , /^a iioui.ili y 
iVI.ieTKe /^paroneHbiH naKHTi., koh e HerAa rtw** roonoe 
BoiKMaBC, ceoTpe fjop^a Tonie, h koh ca^v^ iiiirry Harpari. 

ByU'b £paHKOKHti'b H H'hrOBH CHHOBH. 

Capta: Cam baiulus e( capitaneus noster 
D u r a c h i i scribat, quod videtur sibi, quod 
corona et cercelli ei assignati per pre- 
cessorem suum, tamquam de bonis condam 
magnifici domini G e o r g i i Tliopiae , spec- 
tent nostro comuni et non filiis domini Vul- 

13 



196 CPRCKH HCTOPIHCKH CllOMEHHl^H. 

c h i d e B r a n c Ii o, peteniibus dictam coro- 
nam el cercellos tamqiiam bona condam do- 
minae V o \ s I a v a e , quia dictus dominus 
G e () r g i II s dedif et dimisit civifateni Dura- 
chii et omnia sua bona comiuii Venetiarum 
Et bonurn sil providers super hoc ; vadit 
pars: qiiod scribal ur ei mandetur baiulo e( 
capitaneo Duracbii , quod debeani mitfere 
Venetias per personam confidenlem ad ma- 
nus nostrorum officialium rafionum velerum, 
dictam coronam e< cercellos, ut postea pos- 
sit per istud consilium provider! de dictis 
rebus sicut justum videbitur. 

Misli del Senato XLV. eh. 38. 

CCXI\ . 1401. 4. M a r c i i. 

3aKaio4eHO, ,^aTH n^^^HOMohie ji,yKfl,y h HtroBOMi. caBexj, /^a 
MOry TaHHO yroeapaTH ii HaiviiipHTH ee «\» TypwHHOM'fa C'aii- 
HOMh, KOM'h e ^oy>\)i* Cpai^HumpoBb Ba.iina, Haiinpe npe/\ao 
CKa/^ap'b, iia ra e noc.ie oneTij O/^i. Hbra oxeo ii /^ao 
M.ieT'iHhHHa. 

Cum sicut clare habetur et per experi- 
entiam apparet , dominus Geor^ius Straz- 
mir est polissima causa insuUus el dero- 
balionis, quae Hunt per Saynum Turchum 
in territoriis et dislriclibus nostris Scutari 
et illarum parlium, et propter multos respec- 
(us facial pro nobis, habere advertentiam et 
cogilare faclis noslris, specialiler considerato, 
quod diclus dominus Geor^ius contrai'ecit 
pactis nostris , propter quod deliberatum est 
per nostra consilia . ((uod non delur amph'us 



/. M.lETAm«Or'b AHMIBA. 197 

ei aliqiia provisio siciit habebai ; et etiam 
considerato , quod dicfus dominus Georgius 
dedit primo diclo Say no Tiircho locum 
Scutari , e( postea ilium eidem surripuit et 
postea ilium dedit nostro dominio , de quo 
dictus Saynii^ non bene contentus praeten- 
dens ius habere in eodem loco, nunquam ces- 
sabit inferre molestias et gravitates contraere' 
nisi aliud remedium apponalur. Et non facial 
pro nostro dominio, quod dictus locus veni- 
at in manus Sayni Turci. Vadit pars: pro ho- 
nore nostri dominii et refrigerio et quiete 
subditorum nostrorum illarum partium; quod 
collegium domini, consiliariorum , capitum, 
sapientum consilii et ordinum, habeant liber 
tatem tractandi et con^ eniendi cum dicto Say- 
no, per ilium secretum et bonum modum, qui 
praedicto coUegio vel maiori parti videbitur, 
etiam si opus erit facere aliquam expensam 
pro praedictis , quae possit fieri et expendi 
sicut videbitur , quia omnia fient cum quam 
maiori honore et minor! gravitate fieri po- 
teri^ pro nostro communi. 

Vlisti del Senato XLV. oh. 61. 

CC\V« [^101.8 August!. 

O/^rOBop'h nor.iaiiHuy KoiicTanTiiira rocno^^apa Cp6cKbi' ae- 

Ma.ia , cvcb^yibi' ,I,j)a'i^ , h nliro»c i'^npyre 6.iene , cecTpe 

l^op^a r»a.iiiu' , saxTCBaiohH iiena jiacib^^cTBa, ocraB.it.Ha 

o,^-h peneHori. t?opf)a Jia.uiri! oiioi'i cnoion re* rpn fi.uMiii. 

Cum iam pluribus, diebus comparuerit ad 
nostram praesentiam quidam ambassiator 



108 CPBCKIi HCTOPIHCKH CHOMEHHl^H. 

Consfantini domini Serviae, teri- 
torii quod est circum circa teritorium no- 
strum Dui'acliii, et ambasslalor etiam do- 
mi n a e H e I e u a e u X o r i s d i c t i C o n- 
s t a n t i n i, quae Helena l"ui( soror domini 
G e o r g i i, qui nobis dedit ci\ifatem Dura- 
chii, et dictus ambassiator {)e(ierit nomine 
praedictorum , sicul etiam scribunt per suas 
litteras: quod diet is Constantino et d o- 
m i n a e H e I e n a e fieri faciamus nostras pa- 
lentes litteras, per quas concedamus eisdem, 
quod cum suis filiis , et similiter homines et 
subditi sui, cum eorum rebus et bonis, famu- 
lis et servitoribus, valeant stare, transire, re- 
cipi et tractari libere, amicabiliter et secure 
in locis et terris nostri dominii , per ilium 
modum et sicut recipiuntur et tractantur no- 
stri cives. Item petit dictus ambassiator pro 
partae dictae dominae Helenae , quod nobis 
placeal t'acere eidem dare et assignare aliquas 
res e( bona , quae fuerunt condam domini 
G e o r g i i T h o p i a e fratris sui, per ipsum 
donatas diclae dominae Helenae, ante mor- 
lem dicti domini Georgii. Quae res et bona 
detinentur in Durachio propter quoddam te- 
stimonium, quod fecit quaedam domina Goy- 
s 1 a V a, soror dicti domini Georgii et 
diclae dominae Helenae, ad (|uam G o y- 
slavam non spectabani dictae res nee dicta 
bona, quia ipsa iiabuerat dotem suam, ef dicta 
domina Helena nullam dotem habuer!^! , nisi 
donationem faclam eidem ^ per dictum domi' 



M-IETAMKOrii AP\HBA. 19D 

num Georgium. Et per baiuliim et capitane- 
um nostrum Diirachii nobis scriptum fiierit. 
quod consideratum esse necessarium, quod 
omnia blada et quelibet alia grassa, quae con- 
ducitur per terram Durachium, transeant per 
dicta loca dominae Helen a e sive dicti 
C o n s t a n f i n i v i r i s u i, qui si vellent pos- 
sent obstare, consulit bonum esse quod com- 
placealur sibi in eo quod fieri potest; Vadit 
pars : Quod respondeatur dicto ambassiatori 
cum illis bonis et amicabilibus \ erbis quae 
videbuntur dominio Quod sumus conienti fa- 
cere domino suo et dictae dominae Helenae 
nostras litteras patent es in forma necessaria, 
per quas possint ad suum beneplacitum cum 
suis filiis et similiter sui familiares cum eo- 
rum rebus et bonis quibuscunque , ^ enire, 
transire, recedere et stare secure in Duracliio 
et omnibus locis et territorlis nostris, ac de- 
beant amicabiliter et favorabiliter recipi et 
tractari, prout Iractantur et recipiuntur nos- 
tri cives. De mercationibus vero solvant in 
Durachio et in aliis civitatibus et locis nostris 
secundum consvetudinem. Ad alteram partem 
respondeatur , quod considerato quod non 
ostendit nobis aliquam scripturam nee aliquod 
testimonium, per quod de jure appareat dicta 
bona et res spectare ad diet am dominam He- 
lenam, nee etiam altera pars cui dimissae sunt 
uictae res, non est praesens, nee aliquis pro 
eis , sed solum audi^ imus petitionem quam 
facit praedicta domina Helena sine aliqua 



200 CPBCKIl HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H. 

batione. Et quidam nosier baiulus scribat, 
quod dictae dominae Helenae et viro suo 
Consfantino dedit omnia quae dimittuntur per 
dictum testamentum et fecit jus eis ; non vi- 
demus quod cum lionore nosfro et obvserva- 
tione juris et justiliae possimus aliud respon- 
dere ei super dicfa parte, nisi quod scribe- 
mus regimini nostro Durachii poticionem su- 
am, et mandabimus vl expresse, quod exami- 
net diligenter et maUire jura dictae dominae 
Helenae, et cum expeditione faciat dictae do- 
minae Helenae sive suo procuratori juris et 
jusliciae complementum, et in casu quo dictum 
nostrum regimen cognoscat de jure dicta 
bona eidem dominae Helenae spectare, debe- 
at eidem ipsa assignari el dari facere. Quan- 
do ^ ero videretur aliter dicto nostro regimi- 
ni, nobis scribat examinationem quam fecerit 
et parere suum in dicto facto, quod postea 
providebimus prouf nobis videbitur. El sic 
scribatur et mandetur dicto nostro regimini 
ut supra dictum est. Incargando dictum nos- 
trum regimen , quod cum omni diligentia et 
matura examinatione studeat inquirere, si id 
quod petit dicia domina Helena est varum 
et iustum, quia essemus valde conlenti, quod 
babente ipsa jus fieret taliter , quod baberet 
causam amicari nobis et bene tractare nos- 
Iros fideles deinde . a\ isando tamen dictum 
nosfrum regimen, quod babeat bonamadver- 
tentiam, (juod d i c t u s C o n s t a n t i nu s v^el 
dicta domina Helena vel gentes suae, sub 



M.lETAMKOr'b APXHRA, 201 

praetextu dictariim nostrarum literarum pa- 
tentium , non possint facere aliquid , quod 
foret incomodi dictae nostrae civitati Dura- 
chii. Et quia iste ambassiator non habet pe- 
cuniam pro expensis pro reditu , donentur 
eidem de pecunia nostri communis ducati 

decern. ' 

>Sisti del Senalo XLV. eh. 06. 

CC W !• noi. I n d i c I. X. 17. N o V e m b r i s. 

O^^rOBOpi. noc.iaiiHUHMa ^oplja CpamiMHpoea. rocrio^apa 
y.mHHCKOri., n3BnnaBaK>hcr'f> oe .i6ov'b HeKn vepe^a. Hane- 
iiieHbi' M.iCT'inhiiMa o^t. m+.tobii .110,^1? A'* ohh ano 11 swaio. 
;^a e HCTHna uito ce iin iit.ra ,T,OKa3ye , npiiOTaio ua 
noMHpeHt, , aiio OH-b ,\a;t,G y.^OBaeTBOpent. n aKO 
HaKHa,\n uiTere. 

Capla: Quod re.s[)ondealur ambassiatori- 
bus domini G e o r g i i S ( r a c i m i r i D u 1- 
c i g n i etc. Ad excusationes quas faciunt de 
sale derobato per subdilos ipsius domini 
Georgii, secundum proleslalionem, quam alias 
sibi fecimus fieri el ad alia per eos exposita. 
Magnificus dominus (ieorgius Stracimiri scit 
bene (\sse \eri(a(em ne dum de dicto sale 
nostro derobalo per suos , sed el quod sui 
subdili, donee Turchi slelerunl super ter- 
riloriis noslris Scutari el Drivasli, portaverunt 
victualia et dederuni tavores eis, deneganti- 
bus nostris fidelibus dictorum locorum victu- 
alia, et faciendo multa alia in maximum dam- 
num dictorum locorum et introituum nostro- 
rum de diclis locis. Sumus et cerlissimi quod 



202 CPBCIill HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H. 

nostri rectores ft praeteriti et praesentes 
scripserunt et informaverunt nos de veritate, 
ita quod in (alibiis non est faciendum aliquod 
dubium nee aeceptanda aliqua excusatio. Sed 
nos sequentes vesfigia nostroruni progenito- 
rum, qui semper fuerunt benign i et nil aliud 
quaesiverunt ab aniicis eircumvicinis suis, nisi 
amorem et dileelionem et bonam vicinantiam, 
babito respectu quod una vice ipsum domi- 
num F'ecepimus in numero nostrorum nobiii- 
um , et audiendo (juantum ipsi ambassatores 
affirmant , quod sua magnificentia cordialiter 
diligit nos et bonorem nostrum ; ut de bono 
in melius se disponat sicut speramus et cre- 
dimus sine dubio, quia non habet causam ali 
ter faciendi, tarn propter caritatem quam sibi 
semper ostendimus , quam etiam quia nostra 
amicitia potest et debet ei esse cara et grata 
non modicum; sumus contenti pertransire se- 
cum amicabiliter in liuno modum. Videlicet: 
yuod emendam el salisraclionem salis nostri 
derobati per suos subditos, tam pro lionore 
nostro, (|uam pro dando exemplum aliis, quod 
non accipiant res nostras sine nostra licentia, 
petimus e{ onmino volumus. Et propterea 
placeat dido domino Georgio facere fieri 
nobis emendam e{ salisfaclionem dicti salis 
derobati integ;raliter. Cum in casu quo sua 
magnificentia sit contenta facere fieri emen- 
das et satisfactiones dicfi salis, et ipsam satis- 
factionem fieri faciat cum effectu, i.ivenief nos 
paratos observare et adimplere circa factum 



M.lETAMKOni AFXHBA. 203 

suae provisionis mille ducatorum annuatim, 
secundum quod promisimus et continetur in 
forma pacforum. 

Ad factum barcharum sails quas ipsi pe- 
tunt, dictum dominum posse accipere et ha- 
bere de D u r a c h i o pro usii D u I c i gn i et 
A n t i V a r i, et ad faclum quod possit facere 
adduci Dulcignum et Anti\arum frumentum 
emptum in aliis terris per transitum super ter- 
ritoriis nostris: respondeatur : quod ul ^ideat 
expresse nostram bonam volun(atem et dilec- 
tionem quam gerimus suae magnificentiae, 
sumus contenti facta emenda et satisfaclione 
dicti nostri salis per suam magnificentiam, 
concedere ei de gratia ad beneplacitum nos- 
(ri dominii. quod possit habere et extrahere 
de Durachio duas barchas salis pro sua pe- 
cunia, de ducentis modiis pro qualibet, et con- 
ducere ipsas Dulcignum et Antivarum pro 
usu dictarum terrarum, soI\endo dacia solita 
nostrae t8rrae Durachii. Similiter sumus con- 
tent i, quod possit de aliis terris farere con- 
duci dictum frumenlum super (erritoriis nos- 
tris per transitum. pro usu dictarum suarum 
(errariim ; salvo si dictum frumentum non 
erit nobis necessarium pro terris et locis nos- 
tris. Concludendo quod mandabimus reclori- 
bus nostris Scutari et Durachii , (piod sup^^r 
facto suae provisionis mille ducatorum et su- 
per aliis duabus partibus, de Juabus barchis 
salis et de frumento debeant . postquam sci- 



204 CPBCKH HCTOPIHCKH CHOMEHHI^H. 

verant a cer(o , dictum dominum Georgium 
fecisse lieri emeiidam el satisfactionem salis 
derobati , adimplere ei observare secundum 
quod ipsis recomendavimus. 

Etufpossimus scire quanlam quantitatem 
pecuniae debeamus ef possimus petere pro 
damno diclf nostri salis derobati, debeat scri- 
bi et comitti comiti et capitaneo Scutari, quod 
debeat Facere examinationeni , fam cum illo 
qui habebat dolianam dicli salis, quam cum 
quolibet alio , qui ei videbiJur super dicto 
facto , et per suas litteras quam prestius po- 
tent nos informare ad plenum ad quantam 
quantitatem ])ecuniae ascendit damnum prae- 
dictum , et de omnibus de quibus videretur 
ei necesse esse nos habere informationem 
circa praedicta et alia necessaria, ut de hinc 
possimus definire secundum quod erit neces 
sarium in hoc facto. 

Vh'sti del Senato XLV. ch. 120. 

CCWii. 1401. I n d i c t. X. 28. D e- 
c e m b r i s. 

II<)c.i.'»fiHKy Xepeof; BOiieo^^e Bochc , koh mo.ui ^^a ne^aio 
.\I.ieTMnhn noiMohi. Cn.ieliaiitiMa, koh cy yae.m HbroBb rpa/^Ti 
OMHUi'b , Horo ^a hIim^ <5y^y \ iiomoIih , o/\roBopHTii /i^a 
iiM'b <-; H;ao ijito e ouiTeKem. . ho ^^a cm* ohh HCMOry y to 
iiocioee sieijiaTH. 

Capta. Cum dominus L u d o v i c u s d e 
M a t h a f a r i s, pro parte C r e u o y dv Bo s- 
sina cum litteris credentialibus nobis expo- 
suerit, quod aliqui inimici sui de S p a I e t o, 



M-IETAMKOrij AHXHBA. 205 

occupaveruiil locum Almisii, quod est siium 
et ad ipsum spectat, ef rogaveril nostrum do- 
minium, qualenus nobis placeat non dare au 
xilium nee t'a^ orem dictis suis inimicis , sed 
poiius favere sibi, lanquam ci\ i et amico nos- 
fro, et super hoc dictus dominus Ludovicus 
volens hinc recedere, soHicitet instanter res 
ponsionem. Vadit pars , quod respondeatur 
dicto ambassiatori, quod habemus dictum do 
minum Creuoy in carum civem et amicum 
nostrum et semper fuimus et essemus parati 
ad omnia ^rata et benplacita suae mag;nifi- 
centiae, et non modicum displicet nobis, quod 
fiant contra eum res, quae sint sibi molestae 
et in damnum suum , sed consideratis omni- 
bus, non videtur nobis honestum de impedi- 
endo nos in factis predictis, et propterea pla- 
ceat suae magnificentiae habere nos excusatos. 
Seer. Cons. Rogat. Lib. I. ch. 46. 

CCWIII. 1402. Indict. X. 20. A pri lis. 

O^rOBopi. noc.ianHKV Kpa.ia BocancKor-B, koh «B.tH ^a i>pa.>b 
;f;e.iii aa Mopy <,'a3H,^aTH tbp;^hmk) ii npncTanHiuTc, h >io.in 
fl,a My M.icthhIih 6\,^\ \ noMohn npoTHBi, ouh, koh 6hi ny 
y Tome r)pann.in, i;aKO M.ieT'mhii mho.io fl,n out. MOH»e y CBoiofi 
seM.ibH MHUHTH iiiTO AP''^" 3^ A^^po, a.iH ,^a ce OHH 3 xafi 
nocao iieMOi'N n.ieoxH, hhth 36or'h Toia ch KHMro^/^'b 
aapaTHTii. 

Capta. Quod respondeatur isti o r a t o ri 
s e r e n i s s i m i d o m i n i i' e g i s B o s s i n a e, 
ad ambasiatam quam nobis exposuit parte sua 
effectualiler continentem, quod dictus dominus 



206 CPRCKH HCTOPlfiCKH CnOMEHHI^H. 

8UUS rex tleliberabat velle fieri facere , pro 
iitilifate e( commoditate regni sui et subdilo- 
rum siiorum, iiniim locum et u n ii m fort i- 
licium ad marinam cum porfu, ut merca 
tores nostri et alii habereni commoditatem 
possendi ire ad dictum locum , traficare et 
mercari cum suis; et quia opJaba(, quod prin- 
cipalifer nostri liaberent istud commercium, 
cum civis et Venetus noster esset , miltebal 
ad presenliam nosfri dominii , a quo volebat 
consilium et tavorem nostrum, ad faciendum 
dictum locum et cet. Quod sicut serenitati 
suae notorium esse potest, nos sincere sem- 
per dileximus serenissimos predecessores suos 
reges, et diligimus cordialiter maiestatem su- 
am, et generaliter omnes mercatores et sub- 
ditos suos : et si cognoscit quod constructio 
dicti loci possit esse utilis et commoda ipsis 
subditis et regno suo, quod potest facere et 
deliberare sicu! maiestati suae videtur et pla- 
cet, quia omnis deliberatio sua placebit nobis, 
non dubitantes , quod in illo , si construetur, 
et in omnibus aliis suis, sicut se offert, sem- 
per tractaret mercatores et subdilos nostros 
favorabiliter et benigne, et de hoc sibi regra- 
ciamur, quantum possumus. Verum quia petit 
velle habere favorem nostrum, in casu quo 
aliqui vellent obslare sibi, quod non constru- 
eret dictum locum, ad istud dicatur sibi, quod 
in locis suis possit facere ad benplacitum 
suum et nescimus qui obstarent , et si aliqui 
obstarent, possent esse persone cum quibus 



M.lF.TA'IKOnb APVHBA. 207 

essemiis in pace , et essendo in pace secum, 
nollemiis infrare cum aliquo in guerram, quia 
hoc cum honore nostro facere non possemus. 

Seer, Cons. Rogatop. Lib. I. eh. 57. 
CC\IX 1^402. Indict. X. 30. J u I i i. 

3aK.iH>MeH0 o rpoiiiKv ronio^e KoHTapeHO noc.iaTH e^^Hort 
iioi-.iaHMKa y /l,y6poBHHK'b H KHeaj CTe*aHy. rorno.^apy PauH;e 
aeM.iii. II Kb H-ferOBofi MaicpH KHerHHhii, ^a HsnHra ee.iHKy 
luxexy. KOio cy ra roono^a npexpnu.ia o^ij peqenor'b Knesa 
Cre^aHa, no naroBopy MapHHa rpa,^nha , B.iacxe.ia ^y6po- 
BaMKOit. iKHBeheri. y ,\,Bopy Hcxor-b Kneaa Cxe4>aHa. 

Capta: Cam nobiles viri ser Stefanus et ser 
Benedictus Contareno fratres, comparuerint 
coram dominio , conquerentes, quod propter 
procurationem cuiusdam Marini de Gradi 
R a g u s e i, qui stat in curia c o m i t i s S te- 
fani, domini Rasciae, et multum potest 
apud eum, ipsi damnificati fuerunt per dictum 
comilem Stetanum in ma^na summa pecunae, 
pro qua recuperanda etiam perdiderunt et 
spendiderunt ultra ducatos sexcentos , super 
quibus fuit scriptum alias comunilali Kagusii, 
cum civis suus fuisset principalis causa, prop- 
ter quam haberunt dictum damnum, et etiam 
missus ])rovidus vir Johannes Ravagnano , et 
examinato negoiio male possit hie haberi 
tanta claritas istius facli , quod possit in eo 
procedi. Vadit pars: cum dicti nobiles con- 
tenti sint , quod ad suas expensas miltatur 
unus nuncius , et tam ad civitatem Ragusii, 
quam ad ipsum comitem Slefanum , cum ilia 



208 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUH. 

comissione, quae videbitur dominio, pro pos- 
seiido habere fantain liicem istiiis facti, quod 
possif secundum quod juslum fuerit subveni- 
ri. Vadit pars: quod collej^ium domini , con- 
siliarlorum , capitum (it sapientum consilii 
et ordinum, habeaf libertaiem miltendi unum 
iiuuciuni ad expensas praedictorum , lam ad 
comunilatem Ra^usii. quam ad ipsum comi- 
t e m S t e r a n u m et d o m i » a m c o m i- 
t i s s a m e i u s m a 1 r e m, cum ilia comis- 
sione, quae eis vel maiori parti utih's et ne- 
cessaria apparebit, pro veniendo in hicem et 
declarationem veritatis. Ita quod ilia habita 
possit postea provideri ad indemnitatem nos- 
trorum civium,sicut utilius et melius apparebit. 

Misti del Senato XLVl. ch. 36. 
CCXX. 1 ^1 3. 16. M a r c ! i. 

3aKJ>ioMeHO nocMarn e^Horb nor.ianHKa Kne3> CTe*aHy 

PaiuKOMi., »;oH j[a yroBopn ycioeia no,vi» KOHMa 6m M.iex- 

hhKh MOr.iH TproBaTH y H-broBUMii se.M.iaMa. 

Cum territoria et loca niag;nif?ci domini 
comitis Stefani de Raxia, proxima sint 
lerritoris et locis nostris Scutari et Dri 
vasti, et sicul notum est omnibus, in locis 
et parlibus dicti domini comitis multum fit 
de mercanlia e( magna lucra , et specialiter 
per Raguseos et alios; unde considerato quod 
bonum ymo necessarium esl. dare eliam quod 
mercalores nostri possint ire et traficare in 
dictis partibus, Iiabito respectu ad conditio- 



MJIBTAMKOri. APXHBA iii'^iJ- 



nes aliarum partiiim et locorum in quibus 
iiostri mercatores consveti sunt mercari. Va- 
dit pars: quod mitti debeat ad dominum c o- 
mitem Stefan urn praedictum, unus nos- 
ter ambaxiator cum ilia comissione, quae ei 
dabitur per isUid consilium . qui ambas-iator 
eligi debeat per duas manus electionum in 
hoc consilio, et unam per scruptinium . inter 
dominum, consiliarios, capita de pi. et sapien- 
tes ambarum manuum , et possit accipi de 
omni loco et officio, respondeat infra terciam 
diem et debeat ducere secum quinque famu- 
los et tres ragatios, et unum qui sit trucima- 
nus et expenditor , unum coctium el unum 
notarium cum uno famulo , possendo expen- 
dere quolibel die de pecunia nostri comunis, 
ducatos quinque in omnibus expensis quomo- 
dolibet ocurrentibus , non Inteiligendo in 
hoc agocia equorum, noc nabula navigiorum. 
Dictus \ ero ambaxiator pro suo labore ha- 
bere debeat pro toto isto viagio ducatos du- 
centos, cum conditione, quod teneaUir facere 
sibi duas Aestes pulcras, valoris adminus du- 
catorum CXX. inter ambas. Sed quia non 
esset justum , quod comune nostrum haberet 
onus diclarum expensarum et mercatores u(i- 
litatem ; ordinetur, quod de cetero, de omni- 
bus mercantiis et rebus quae conducentur 
Dulcignum, et a Dulcigno superius versus illas 
partes, debeat solvi una cum dimidia pro 'C* 
valoris dictarum mercantiarum et rerum; quae 
una et dimidia exigatur per nostros vicedo- 

r.iaCHHK'b XII. 14 



CPHCKM HCTOPIHOKH CMOMF.HMI^H. 

minos tabulae maris. Et si aliquis contrafe- 
cerif in noii solvendo vel defraudando datium 
praedictum, cadat de 'XXV* pro •€• quae pe- 
ija subiaceal t'ractorem et ordinibus contro 
bannorum; et duret dicta exactio donee comu- 
ne nostrum eril satisfactuni de pecunia (|uam 
expenderit occasionibus suprascriptis. 

Capta. Caput de XL. ser Anionius a Be- 
cholis, el ser Rambertus Quirino sapiens consi- 
lii, volunt quod mittatur unus sutflciens nuntius, 
per ilium modum, qui videbitur colle^io, cu- 
ius comissio fiat in hoc consilio ; et ubi dici- 
tur quod mercationes solvant unam et me 
diam pro 'C* quod solvant solummodo unam, 
donee erit satisfactum comuni de pecunia 
quam expenderit dicta de causa. 

Mist! del Senato XLVl. ch. 68. 

CC\XI. 1104. 2. A p r i 1 i s, in V i s o k o. 

IIpHBM.ierlH Koio e ,i,ao Octoh Kpa.ib Boone ^KieTaMKHMt 

TprOBi^Hina , /},» Moi'v no ii-brOBH.Mi. iieM.iawa cAo6ofl,iiii 

TproBaTH. 

Copia privilegii obtenti per dominum M a r- 
cum Dandulo, ambaxiatorem ad serenissi- 
mum dominum r e gem H o s t o y a Boss i 
ne etc. pro comodo Venetorum subditorum, 
et fidelium Venetiarum. 

H o s t o \ a dei gratia R a s s i e. Bo s s i- 
n e, et partis m a r i t i m e etc. rex. Uni 
versis et singulis tarn amicis quam fidelibus 
et tarn presentibus quam Futuris, presens pri- 



„ . MjIBTAIKOri. AP^XHBA. 211 

vilegium inspecfuris, saliitem, et sincere dilec 
tionis affectum. Per ea que dicta et tractata 
sunt inter nos, et egregium et nobileni \ irum 
dominum M a r c u m D a n d u I o, ambassiato 
rem illustris et excelsi domini domini Mich a- 
e I i s S t e n o, dei gratia incliti ducis Vene- 
tiarum etc. et comunis Venetiariim, et super- 
hinde habito bono et maturo consilio cum 
ma^nificis et potentibus dominis, comite Pau 
1 o R a d i n o V i c h, ^ oyvoda V o c h o m i r J u 
r e V i c h, voyvoda Paval Elisich, et vo>- 
voda Radix S a n c h o v i c h, et comite R a- 
doe Radosalich, baronibus nostris , ac 
Htiam cum consilio quam plurium nobilium, 
et miiitum apud nos existentium, de omnium 
predictorum optima voluntate et consen.'^^i, 
cum nostris heredibus et successoribus , ex 
nostra spontanea voluntate, bono amore et 
sincero cord*: concessimus per hoc presens 
nostrum privilegium, eidem nobili viro domi- 
no Marco Dandulo , ambaxiafori illustris et 
excelsi domini domini Michaelis Steno , dei 
gratia incliti ducis Venetiarum etc. et comu- 
nis Venetiarum. Quod omnes Veneti subditi 
et fideles illustris et excelsi domini domini 
ducis et comunis Venetiarum, possint libere 
et secure sine aliquo impedimento et mole.s- 
tia , el sine solutione alicujus datii , pedagii, 
vel gabelle tergovine, vel aliqua alia soluti- 
one, cum eorum personis famulis barchis va- 
lisiis capsis pannis et arnesiis, armis et cum 
equis et saumis .. et cum eorum mercantiis, 

14* 



21S CPBCKH IICTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

pecunia , et bonis et aliis rebus suis quibus- 
cumque , accedere mitlere stare et mercari 
in qualibet parte nostri regni. Et similiter 
posint libere et secure , sine solutione alicu- 
jus datii , pedagii vel gabelle tergovine, vel 
aliqua alia solutione , extrahere ^ el extrahi 
facere de qualibet parte nostri regni mercan- 
tias, pecunias , et res quascumque voluennt. 
Item promisimus eidem domino Marco Dan- 
dulo , ambassiatori ipsius domlni ducis et co- 
munis Venetiarum, quod precipiemus, et cum 
etfectu faciemus , quod omnes nostri recto- 
res , castellani, zuppani , judices , et alii oflfi- 
tiales nostri regni ,dabunt auxilium et favorem 
neccessarium supradictis Venetis subditis et 
fi(lelibus Venetiarum. Et quo a providebitur, 
quod in qualibet parte nostri regni, ad quam 
declinabunt predict; Veneti subditi, et fideles 
Venetiarum, habebunt domos pro eorum habi- 
tatione, solvendo quantum est conveniens, et 
quod tractabuntur in qualibet parte nosfri 
regni tavorabiliter et benigne. Item conces- 
simus eidem domino Marco Da: dulo amba- 
xiatori ipsius domini ducis et comunis Vene- 
tiarum , quod flumen Narenti et omnia alia 
tlumina ac omnes alie aque dulces et salse, 
totius nostri regni , sint aperte Venetis 
subditis, et fidelibus Venetiarum, taliter, 
quod libere et secure, de die et de nocte, in 
tempore pacis et in tempore guerre, possint 
cum navigiis, galeis armatis, barchis, et cum 
omni alio genere navigiorum ; cum suis mar 



,., M.lETAMKOri. APXHBA. Z\'^ 

cantiis denariis et bonis qui buscuiique, venire, 
stare et redire sine solutione alboragii , fun- 
da§;ii, dalii ter^ovine vel alicujus solutionis, 
Intelligendo quod supra dicti Veneti subditi 
et fideies \ enetiarum, non possint se impe- 
dire de sale , nisi ex consensu et voluntate 
nostra. Item promisimus supra dicto domi 
no Marco Dandulo, ambaxiatori dicti domini 
ducis et comunis Venetiarum , quod in casu 
quo in aliqua parte nostri regni aliquis Ve- 
netus vel fidelis vel subdilus Venetus esset 
derobalus , vel quod ei aliquid ex vi rapere- 
tur , satisfaciemus et solveinus ei de nostris 
bonis propriis totum id, quod sibi derobatum 
et raptum fuisset , usque ad integram suam 
solutionem. Item promittimus, quod de bre- 
vi fieri faciemus monetam nostram , que ac- 
curreret per totum nostrum regnum taliter, 
quod predicti Veneti subditi et fideles Vene- 
tiarum erunt equales omnibus nostris subdi- 
tis, et aliis quibuscunque forensibus , qui ve- 
nirent in nostro regno. Si vero deliberare- 
mus quod non fieret nostra moneta, promitti- 
mus facere cum etTectu , quod moneia dicti 
domini ducis et comunis Venetiarum accur- 
reret {)er lotum nostrum regnum , sicut ac- 
currit ad presens moneta Hagusiensis. In quo- 
rum fidem, et evidenfiam pleniorem presens 
privilegium fieri jussimus, et bulla nostra ma- 
joris sigilli pendente muniri. 

Datum apud V i s o c !i i u m, die \ igesimo 
secundo Aprilis fMCCCCHU. 

Comeinoriale I\. ch. 159. et XI. ch. 86. 



214 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

CCXXII. 1405. Indict. XIII. E4. Marcii. 

O^rOBOpt nocaaHHi^Hiwa XepBoe , MO.ieheri. IVLiexKHhe 3 a 
;^Be raaie, ^a My Ik saca^i. Hemory ^axH. 

Capta. Quod respondeatur orator i bus 
C r a u o i e, ad requisitionem quam nobis fe- 
cerunt, quod velimus sibi complacere de du 
obus corporibus g^ a 1 e a r u m cum suis fulci- 
mentis necessariis , pro suis pecuniis et cet. 
Quod magnificus dominus Creuoia de- 
bet esse certissimus , quod propter optimam 
dispositionem , quam semper vidimus ipsum 
habere ad benplacita e( commoda nostri sta- 
tus , nos cordialiter diligimus magnitudinem 
suam, et complaceremus sibi in omnibus pos 
sibilibus, tamquam amico carissimo ; sed Ve- 
ritas est , quod nos presentialiter non sumus 
iia copiosi galeis, sicut \ellemus; ymo prop- 
ter guerras, quas presentialifer habemus, mul- 
tae sunt nobis necessariae, sine quibus facta 
nostra facere non possemus. Sumus etiam 
propter guerras Lombardiae , ita male fulciti 
lignaminibus aptis ad fabricam et constructio- 
nem galearum , quod male videmus pro pre- 
sent! posse de illis nos fulcire. Ordines nos- 
tri expresse prohibent , quod quando ci\ i(as 
nostra est in guerra el noAifale. ut sumus ad 
praesens , (ales galee extrahi non possint de 
terra nostra, e! propler istas rationes et cau- 
sas rogamus ipsum magnificum dominum. 
C r e u o i a m . nostrum amicum carissimum, 



•' M^BTAHKOM. APXHBA. 215 

quod si non complacemiis ma^nitudini suae, 
velit habere nos rationabiliter excusatos. 

8er jNicoIaus Barbo consiliariiis vult: quod 
complaceatur dicto domino (' r a u o i e de 
duobus corporibus , ilh's videlicet quae vide 
buntur coHe^io, rum suis fulcimentis et pro 
suis denariis. Sed si potlus placeret dicto 
domino , facere fieri dicta duo corpora ^ale- 
arum in Venetiis de novo cum suis fulcimen- 
tis, etiam complaceatur sibi 

Seer. Cons. Rogat. Lib. II. ch. 100. 
CCWIII. 1405 Indict Xfll. 3 Augusti. 

04roBopi5 noc.iaHHKv o6uiTHHe KoTopcKe , MO.iehe ^a k> 

>LieTqHfcH npiftMe no^-b cboio e.iacTb, 4a to aaca^-b 

He.Morv ynuHHTH. 

Capta Cum comparuerit ad presentiam 
nostram. unus ambasiator comunita- 
tis C atari, exponens inter alia, quod co- 
munifas sua. tanquam devoti et fideles nostri, 
vellent esse et submittere dominalioni nostri, 
et ro^avit ut ^ ellemus ipsos acceptare et cet. 
Vadit pars: quod respondealur dicto ambassi- 
atori , quod videmus et cognovimus bonam 
disposilionem et intentionem suae comunita- 
tis erga nostrum dominium et mercatores 
nostros in loco suo conversantes , propter 
quod habemus et habere intendimus dictam 
suam comunitatem recomissam. Ad requisi 
tionem autem quam facit , occupati circa 
^uerram presentem, quam habemus cum do- 



£16 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHt^H 

m i n o P a d u a n o, et circa multa alia , non 
videmus pro nunc posse facere secundum 
requisitionem suam ; et propterea pro nunc 
ad onine suum beneplacitum , potest in bona 
gralia ad patriam remeare, et illam comuni- 
tatem nostri parte ortare , quod sit unanimis 
et perseveret in ista bona dispositione erga 
nos ^ nam per ^ratiam Jesu Cbristi presto 
exibimus de ista guerra et cotidianis labori- 
bus et occupationibus , et poterimus postea 
cum alacri animo attendere ad ea, que erunt 
cum honore nostro et contentamento suo. 

Seer. Cons. Rog. Lib. II. ch. 134. 
" ;CCXXIV. 1405. 7 AugustL 

4ae <>e c.io6o;^a KaneraHV Ky.M>a ii khcsv CKa^apcKOM'h, 

^a Morj o6ehaTH fl,o XH.ia^y /^JKaTa ro/^HinHbn> Aoxo^ua 

OHHuia, KOn lUMTi /\a^y y pyne Ba.iujy Cpai^HMHpa ii 

H-hrOBy Ma'repb. 

Capta. Quia capitaneus noster Culphy 
scribit dominio nostro . quod si habiusset li- 
bertatem expendendi aliquam pecuniae qu^n- 
titatem, vere habuissel in manibus et poten- 
tia sua Balsam S t r a c i m i r et eius m a- 
trem, qui si caperentur, de contracta nuper 
acquisita per dictum nostrum capitaneum 
nullatenus posset dubilari , nam non est aii 
quis d (i prole S t r a c i m i r praeter Bal- 
sam suprascriptum ; scri!)atque quod habet 
quendam Iraclatum prae manibus, habendi 
praedictos in manibus suis . si valebit obtine- 



, M,lBTAMKOr% APXHBA. • 217 

re licentiam praedictam. Vadit pars: pro om- 

ni bona causa et respectu, quod detur liber- 

tas ipsi nostro capitaneo Culphy et similiter 

cotniti et capitaneo Scutari , ambaxiatoribus- 

que nostris in dicfis parlibus existentibus, 

possendi promittere de introvlibus de inde, 

illi vel illis qui sibi darent dictum Balsam et 

matrem eius in suis manibus, usque ad quantita- 

tem ducatorum, in quingentos usque niille, ad 

partes ad partem, sicuti melius poterunt, pro 

bono nostri communis, singulo anno; quae qui- 

dem provisio erit ilia provisio, quam habebat 

dictus Balsa. 

Misti del Senato. XLVII. ch. 15. 

CCXW. 1405. Indict. XIV. 13. Septem. 

OAroBopi. nofMaHHUHMa Kpa.ia Boohc h Xepeoe, npso 4,a ce 

MjeT'inhn Hehe^y MeiiiaxH \ KoTopt, a Apjro ^a HaMepaBaio 

3a ce6e 3a4piKaTH ^ .ii^HH-b, Bv^bv h Bap'b, noe cy yse.m o^'b 

Ba.iiue CHHa l^optja Cpai^HMUpa h HbroBC Maiepe B.ichc, 

a Koe iioe.iaHHmi hujtv aa Can^a.ia. 

Capta. Quod respondeatur o r a t o r i - 
bus s e r e n i s s i m i d o m i n i r e ^ i s Bo s- 
s i h a e et simiiiler C r e u o i e, ad ambasia- 
tam nobis exposilam ])arte sua , per quam 
ipsi requirunt a nosiro dominio . si nos volu- 
mus impedire de f'aclis Calari. cum ad ip- 
sos spectel locus predictus; quod veriJas rei 
est, quod alias nos fuimus requisiji de volen- 
do nos infromiltere de faclis dictae (errae, 
et quod nos noluimus nos intromitlere de dic- 
ti;s f'aclis nee volumus , et ita est nostra in- 



'IIH CPBCKH HCTOPIHCKK CnOMEHHl^H 

tentio , et si eriint et remanebunt contenii, 
de isfa nostra responsione ben qiiidem, qiium 
autem non remanerenf contenCi, sed dicerent 
et petereni , quod dicemus , si nos impedie- 
mus , tunc dici sibi debeat , quod noluimus 
nos impt'dire nee volumus, nee impediemus 
in complaeenfiam dominorum predictorum. 

Ad alteram partem, in qua faciunt men- 
tionem, de locis D u 1 c i g n i, B u d e e t A n- 
tivari. aquisitis per nos, de quibus nos ro- 
gant, quod in casu quo velimus exire de illis 
locis, debeamus complacere Sandali ami- 
eo suo ; responderi debeat, quod Veritas rei 
est, quod dum vixit d o m i n u s G e o r g i u s 
Strazamiri, nos viximus seeum in bono 
amore et benivolentia, et nunquam inter eos 
et nos tiiit aliqua causa erroris vel novitatis, nee 
fuisset pai'te nostra , nisi processisset a d o- 
m i n a Helena, consorte sua, et a domino 
Balsa filio suo , qui fracta fide et promis 
sionibus suis, armata manu et hostiliter arri- 
puit nobis loea nostra, faeiendo etiam nobis 
multa alia damna notabilia , propter quod vi- 
gilantes ad recuperalionem eorum et ad no- 
stram \indietam, sieut domino plaeuit , qui 
est Justus judex, nos recuperavimus loca no- 
stra, et aquisiA imus de suis; quae loca tan- 
quam nostra et bene ac jusle aqulsita, tene- 
mus el dispositi tenere sumus , et gubernare 
ad honorem nostrum, sieut faeimus alia loea 
nostra, sperantes in divina gratia, cum juste 
ilia aquisiverimus, quod poterimus per longa 



M-lETAHKOn. APXHBA. ''*' 219 

tempora conservare , ad honorem dictorum 
dominoruni siiorum et aliorum nostrorum 
amicorum. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. 11. ch, 147. 

CCWYi. 1406. Ind. Xini 30. Marcii. 

HacTaBaeH'b aa noc.ianHKa >I.seTaqKori> y iJ,aj)iir[)a4N , ,\a 
HBH FpmiOM'b uapy ^61)% ocTa.tHMi., Kano cv .M.K'XMFiKu no- 
c.ia.jH KT) cv.iTany TypoKOMb Myoy.iMany Ha.iafiin, 4a ce 
xyHje Ha e.icHV y4,0BHuy ^opha ('pai^HMHpa h Ha HbHort 
r'HHa Ba.iujy. h ;i,a ra MO.je 4a OBHMa ne^ae noMohb. 

Capta. Cupientes quod loca nostra omnia 
quae possint damnificari a Turchis, et no- 
tanter loca Scutari et alia loca que habe- 
mus in partibus Albaniae, conserventur et non 
molestentur ab eis , miltere pro^ idimus a d 
i m p e r a t o r e m e o r u m M u s u 1 u m a- 
n u m C a I a b i in nostrum ambasiatorem, no= 
bilem ^ irum F r a n c i s c u m J u s t i n i a- 
n u m . cum istis duabus galeis , videlicet vi- 
recapitaneum nostri Culphy sen G e o r ^ i i 
Lauredano, et cum galea nostra iVigropon- 
tis, et comisimus ac mandamus sibi multis res- 
peclibus et causis , quod deposiJo eo in ter- 
ram , cum dicfis duabus galeis veniat usque 
C o n s t a n t i n o p o 1 i m . ubi non possit sta- 
re ultra unam diem . non compufata die sui 
recessus , a quo ser Georgio eritis plenarie 
informali oretenus de omnibus, quae habue- 
rint ef senserini in via sua. Pro\idimus eliam 
vobis scribere et si^nifieare presentibus man- 
dantes cum nostris consiliis rogaiorum. et 



ZZO CPBCKH HCTOPlfiCKH CnOMEHHI^H 

addit. , quafenus qiianto pre.stius poteritis es- 
se debealis ad presentiam domini impe- 
r a t o r i s , et sibi dicere parte nostra, cum 
illis utilibus verbis et pertinentibns, quae ve- 
strae sapientiae videbuntur, qualiter sicut su- 
um imperium bene novit , honorabiles ora- 
topes sui fuerunl ad nostram presentiam , et 
inter alia per suam excellentiam sibi comis- 
sa , fuerunt pluries nobiscum et cum nostris 
nobilibus pro facto (reuguarum, quibus si deo 
placuisset optabamus, quantum in nobis erat, 
quod optatus tinis et conclusio praestaretur, 
et optamus ad praesens, sed in etTe ctu per ilia 
quae comprehendere et videre potuimus, de 
omnibus cum eis in concordio fuissemus, sal- 
vo quidem de facto Tenedi, de quo mul- 
tis hinc inde discussis et reperto uno modo 
satis rationabili el lionesto, dixeruni a maie- 
state sua non habere aliquam libertatem, prop- 
ter quam causam cessavit conclusio eorun- 
dem. Sed (|uia optamus vivere cum imperio 
suo sancto et cum sua maiestate in illo amo- 
re et benivolentia, in quibus nostri predeces- 
sores semper \ixerunt cum an(ecessoribus 
suis, mandamus vobis quod in casu quo pla- 
ceat maiestafi suae . quod diclae {reu§;uae 
concludanlur , secundum libertatem quam a 
nobis babelis, cum r(»forma(ion('^ capiluli The- 
n e d i, in forma presentibus interclusa, cuius 
similem oratores sui habuerunt a nobis, vos 
illas Ireug^uas in bona gratia firmare et con 
cludere debealis; et sic volumus quod per 



M.lETAqKOri. APXHBA. 221 

vos fiat , salvo si dominiis imperator predic- 
tus in aliqiio processisset vel procederet , ad 
reparationpm Thenedi et edlficationem , quia 
in isto casu nolumus quod de treuguis pre- 
diciis sibi faciatis aliquam mentionem, ymo 
comisimus vicecapitaneo nostro predicto, quod 
sibi et quibuscunque aliis de ipsa edificatione 
se impedientibus debeat protestari. Et quia 
non dubiiamus, quod ipse dominus impera- 
t o r dabit operam de sentiendo a vobi.-^ cau 
sam missionis nostri oratoris ad Turciium, 
volumus, quod si hoc sequetur, vos debeatis 
dicere suae serenitati, quod rnultis magnis et 
intolerabilibus injuriis lacessiti per dominam 
Heienam, consortem condam do mini G e- 
or^ii Stracamiriet Balsam eius na- 
tum, qui immemores beneficiorum receptorum 
per patrem et eos a nobis, contra fidelitatem 
et ci^ ililatem suam, et contra suum sacramen 
tum, hostiliter nobis arripuerunt loca nostra, 
processimus hostiliter contra eos et loca sua, 
et fa^enfe domino justitiam et causam nos- 
tram, de terris eorum expulimus, et illas nos- 
trae submisimus ditioni . et quia nostri qui 
suntindiciis partibus, scripserunt nobis, quod 
ipsi cum f a A o r e T u r c h o r u m quaerunt 
ipsa loca facere molestari, quodque id factu- 
ri sunt, ymo iam in parte fecerunt, nisi a suo 
domino aliud habeanl in mandalis , ])ropter 
istam causam deliberavimus mittere nostrum 
oratorem ad ipsum im])eratorem , ad procu- 
randum, quod \elit talia et sic efflcacia man- 



ZZ'2 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

data facei'e capifaneis ^enfibus et siibdifis 
siiis, quod civil ales f(M*rae et loca nostra om 
Ilia conservenliii' a qualibel ipsonim molestia 
e( novitate, et quod tractentur amicabiliier et 
lavorabiliter. Insuper a\ isamus vos pro com- 
fork) vestro et alioruni nos(rorum mercato- 
runi , quod intbrmati de morti; condam ser 
Petri Aymo militis , quern habuimus mull(> 
tempore in J a n u a causa vobis nota, et sen- 
(ientes, dispositionem .lanuensium esse de vo- 
lendo omni causa remota, quod omnes diffe- 
renliae sopiantur, quae inter eos et nos sunt, 
misimus de presenti unum aiium nostrum 
oratorem ad illas partes, sperantes ymo qua- 
si a certo tenenfes, quod omnia fine pacifico 
iconcludendir , ita quod sicut propositi nostri 
est, mittemus anno present), de naxibus el 
galeis nosjris ad viagia R o m a n i a e et ma- 
ris maioris, secundum quod soliti eramus. 
Seer. Cons. Rogat. Lib. IIF. ch. 9. 

CCWVIi- VlOQ. Ind. XIV. 30. Marcii. 

Uarran.ieHi. h iiMiOMohie .ja nor.iaHHua M.jeTaHKon. <t>i>au- 

i^Hiiii;a lOcTHiiiflHii, koh n^^e TypcKOM'b ('y.n'an_\ 
, Mycy.iiMany Ma.ia6in. 

Capta. Quo fiat comissio nobili viro ser 
F r a n c i s c o J u s t i n i a n o, ambassiatori nos 
tro ituro ad M u s u I m a n u m C a 1 a b i i m- 
p e r a ( o r e m T u r c b o r u m, in hac forma, 
videlicet. 

Nos \I i c b a el S I e n o dei gratia dux 
Venetiarum et cet. Comittimus tibi nobili 



M.lETA'IKOrlj APVHBA, 



viro Francisco J u s t i n i a u o dilecf o ci- 
vielfideli nosiro, quod in nomine lesu Chri- 
sti V adas iioster anibasiator solennis cum ista 
^alea nostra Lauredana . quam mit(imus ad 
partes Levantis, ad presentiam exceisi et mas:- 
nifici domini M u s ii I m a n i C a I a b i, m a ^- 
ni ad mi rati Turcliorum, et cum appli- 
cueris ad presentiam suam, facta primo eidem 
debita et honorabili salutatione et oblatione, 
nostris credentialibus Uteris presentatis , ip 
sum tanquam intimum amicum nostri dominii 
salutabis parte nostra, offerendo nos statuin- 
que nostrum ad quaelibet grata et conformia 
votis suis. 

Subsequenter exponere debeas, quod imit- 
tantes nostrorum vestigia precessorum , qui 
maximam affectionem gesserunt illuslri con- 
dam genitori suo , et predecessor! eiusdem; 
et e converso ipsi predecessores sui nostro 
dominio, misimus te in nostrum honorabilem 
ambasiatorem ad presenliam suam, et hoc prin- 
cipaliter pro visirando celsitudinem suam, el 
insimul congaudendo de felicibus successibus 
suis, quos tanquam ])roprios repulamus etrepu- 
tare intendimus in Futurum, cum mens nostra 
sit (anium bene disposila versus magnitudinem 
suam , quantum })lus esse possit , sperantes 
ymo a certo tenentes, quod sua excellentia et 
excelsa sua potentia similiter Aigilat versus 
nos et stalum nostrum, et ut ista nostra sin- 
cera dilectio perfecfaque caritas clarius eUi- 
cescat, sumus dispositi cum licentia sua mit- 



224 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMBHIII^H. 

lere de nostris mercatoribus et civibiis ad 
partes et loca sua, causa tVequentandl et uten- 
di sum suls iiiercationibus et bonis, quemad- 
modum facere solebant , quod erit in maxi- 
mam exailationem sui nominis et inlroituum 
suorum , nee non conimoditate nostrorum 
mercatorum predictorum , quos debeas pro- 
eurare de avantagiando tarn in daciis , quam 
in omnibus aliis cum dicto domino M u s u 1- 
m a n n o C a 1 a b i. Et cum his et aliis verbis 
induturis quae tuae sapientie videbuntur , de- 
beas inducere predictum dominum Turchum, 
quod sibi libeai fieri facere sua mandata omni- 
bus siiis subditis ad plenum, tarn per mare 
quam per terram , per que nostri cives pos- 
sint secure , pacilice , quiete et sine aliqua 
molestia vel novitate , ire, morari , conversa- 
ri et mercari in ferris et locis suis, stare et 
inde recedere , ad omnem eorum libitum et 
voluntatem , ac quod eidem non inoventur 
ultra solitum aliqua daci vel gabelle, prout el 
sicut sumus dispositi erga subditos suos in lo- 
cis et terris nostris facere vice versa. Et eti- 
am sibi liceat consideratis omnibus suprascrip- 
(is de solita benignifate sua, concedere, quod 
possimus miitere unum nostrum consulem ad 
loca sua , pro commodo nostrorum merca- 
torum. 

Et ut sua celsitudo scial et cognoscat 
nostram bonam voluntatem eidem intimamus, 
quod nostrum dominium est disposilum velle 
vivere in pace et bono concordio cum eo, 



IW.lETAqKOr'b APXHBA. ( ^5 

et tractabinius e( fractari faciemus omnes 
suos subdiJos IVaterne amicabiliter et benigne, 
secundum i'ormam paclorum alias firma(orum 
inter piogojiitores suos illustres e( dominium 
nostrum, quorum copiam non dubitamus esse 
penes magniiudinem suam , at sic speramus, 
quod \ ersa vice sua excellentia habebit re 
commissos subditos et loca nostra. Sed si ipse 
imperator peteret quod faceremus , si habe- 
ret guerram cum aliquo , tunc dicas et res- 
pondeas, quod babeat guerram cum quocun- 
que velit, dominatio nostra est disposita ha- 
bere et vivtre in pace secum , verum quia 
non observantur nobis ilia quae promissa i'ue- 
runt per eum, ut videbis per copiam compo- 
sitionis tractatae alias secum per nostrum 
oratorem, de quibus omnibus habebis in Ni- 
groponte plenam informationem , comittimus 
tibi, quod liabita dicta informatione in jNigro- 
ponte procures toto posse, quod ilia quae 
restant nobis fieri et obser\ ari. eflfeciualiter.et 
totaliter observentur: 

Ceterum sicut potest esse notorium ex- 
cellentiae suae, iam multo (empore habuimus 
civitates et lerriioria S c u t a r i, D r i v a s t i 
et aliorum locorum parlium de inde, a domi- 
no G e o r g i o S t r a z a m i r i, tamquam do- 
mino locorum predictorum ; pro certa pecu- 
niae quantitale, quae loca possedimus et ad 
presens possidemus pacifice el quiete. Est ve- 
rum, quia est circa annus quod Balsa Stra- 
c a m i r i filius condam domini Georgii 

TjiacuHKii XII. '''> 



226 CPBCKII IICTOPIHCKM CnOMEHIII^H. 

suprascripfi, immemor beneficiis illatis et da- 
fis condam suo pafrl , iion sequens vestigia 
eiusdem, qui full intimus amicus uostri domi- 
nii, fraudulenter et contra sacramentum suum 
nobis surripuil dictas civitates Scutari et 
alia territoria nostra , quod postquam ad no- 
titiam nostram pervenit , condolentes ultra 
moduiTi, tandem ferendo omnia patienter, mi- 
simus nosJram ambasiatam ad predictum Ba!- 
s a m, ortando rogando et requirendo ipsum, 
ut sibi placeret terras et loca nostra inter- 
cepta per ipsum facere nobis restitui , sicut 
erat justum , promittentes penitus oblivisci 
iniurias et oflTensiones factas nobis per eun- 
dem , ac reducere ipsum ad gratiam et beni- 
gnitam nostram. Secutum fuit enim , quod 
perseverante ipso Balsa in sua prava dispo- 
sitione , dicta loca nobis restituenda penitus 
recusavit , unde non valentes aliter facere 
cum honore nostro , quin providere , quod 
idem Balsa penam lueret de comissis, provi- 
dimus visitare dictum Balsam cum potenti 
armata galearum e( navigiorum nostrorum tali 
modo , quod mediante gratia dei , et iustitia 
nostra, recuperavimus civitates et loca nobis 
surrepta, et etiam aquisivimus potenter omnes 
et singulas civitates et terras , quas occu pa- 
bat Balsa predictus, et ipsas tenemus et pos- 
sidemus ad presens pacifice et quiete. Sed 
quia per litteras reclorum nostrorum in die 
tis partibus existentium, exstitimus nuperrime 
informati, quod diebus proxime ellapsis, que- 



MAKTAHKOT'h APXHBA. 227 

dam magna quaiititas Turchoriim, nulla nostra 
sen rectoruni nostrorum precedenle causa, 
cucurrit super territoria nostra Scutari et 
aliorum locorum nostrorum de inde, inferren- 
do maxima damna et incendia, in gra^ e dam- 
num subditorum nostrorum predictorum, quae 
omnia processisse censemus praeter mentem 
et conscientiam suam , eapropter magnitudi 
nem suam rogamus, quatenus sibi libeat prae- 
cipere et sic efficaciter ordinare capitaneis 
et subditis suis quibusciinque , confinantibus 
cum dictis nostris locis , Scutari , Coroni et 
INIothoni, Neapolis, Nigropontis et ceterorum 
locorum nostrorum, quod in futurum sibi ca- 
veant ab inferendo et fieri permittendo ali 
qua damna, gravamina aut offensiones subditis 
et fidelibus nostris praedictis, sed potius ipsos 
tractent et tractari faciant favorabiliter et 
benigne, prout in sua excellentia plene spera- 
mus. Et quia occurrere posset, quod dominus 
praedictus tibi diceret , dicta loca ad eum 
spectare et pertinere, et quod sua sunt, tunc 
debeas subtrahere de mente sua, quod dicta 
loca sua sint , ymo erant condam d o m i n i 
G e o r g i i S t r a z a m i r, qui tanquam d o- 
minus I o c o r* u m p r a e d i c t o r u m, ha- 
bens merum et mixtum imperium, nostro do- 
minio Scuta rum. Drivastum et alia loca 
sua consignavit, et ilia quae nuper cepimus, 
potenter cepimus etsic tenemus tamquam bona 
hostis et rebellis nostri, ita quod cum omni 
reverentia loca predicta nullatenus ad ipsum 

15^ 



228 CPBCKIl HCTOPIliCKH CnOldEHHUH. 

possint soectare, nee pertiner^: et cum his et 
alils verbis, quae tuae sa])ientiae videbuntur. 
subtraliere debeas is(a I alia de mente sua, si 
vero pur remanerel constans in sua opinione 
sua, dicens cjuod Halsa erat censuarius suus, 
ef quod omni anno sibi dabat certum censuni 
pro locis prediciis , hinc respondere debeas, 
quod nostra dominatio nunquam de Jerris el 
locis nostris exibuit aliquem censum alicui, 
et ppopterea perventis dictis civitatibus et 
terris ad manum nostri dominii , ipse sunt !i- 
bere et tranche, e{ pro ipsis nullum censum 
ullatenus solveremus alicui. quum autem ipse 
civitates et loca eranl supposita aliis domi- 
nis, ipsi poteranl facere et disponere de locis 
predictis ad omne suum beneplacitum ; et 
cum his et aliis verbis persuasivis procurabis 
removere ipsum dominum Turchum ab ista 
sua dispositione . quam o|)tInere putamus tua 
sollicitudine et industria mediante. Quando 
dominus imperator predictus pur staret con 
stans in volendo censum , quem habebat ab 
aliis dominis, ^ olumus quod eidem dicere de- 
beas, quod ut sua serenitas vider^t et patenter 
cognoscat , nostram perfectissimam sincerita- 
tem, quam ad ipsam |>orfamus, et ut non de- 
ficiat , quin bona pax sequalur inter eum et 
nos, sumus dispositi el placet nobis, in sig-num 
bonae et perfectae amicitiae domino conce- 
dente perpetuo duraturae, quod omnes et 
singulae civitates nostrae: Scutari, Drivas- 
t i, D u 1 c i g n i et aiiarum terrarum et loco- 



. . M.IETAMKOr'B AFXHBA. 229 

rum nostrorum A 1 b a n i a e, simul dent et 
consignment sen dari et consignari faciant scii- 
dele suae excellentiae, vel quibus duxerit or- 
dinandum. ducatorum 'll mille singulo anno 
de introitibus locorum praedictorum, e( pau- 
ciores si poteris obtinere, oonditione et pacto 
expresso , quod idem dominus imperator le- 
neatur et debeal , quotiescunque aliqua gens. 
cuiik5cunque condilionis exislat, militaret ad 
damna territoriorum nostrorura predictorum 
ac subditorum , quod tunc ad omnem requi- 
sitionem nosiri capitanei et rectorum nostro- 
rum , qui eru.nt in locis predicfis, mittere in 
suum subsidium genles sufficientes pro suc- 
cursu et deffensione locorum predictorum. 

Preterea cum in partibus et locis subiec- 
tis suae magnitudini intellexlmus esse quam 
plures nostros cives et fiddles captivafos etc. 

-♦ 

Fecimus tibi dare exema ad valorem du- 
catorum mille easdem res et exema 

eidem domino imperatori et aliis qui tibi vi 
debunlur. pro meliori executione negotii tibi 
comissi presentare. 

Seer. Cons. Hog. Lib III. ch 10. 

CCXWIIl. 1406. Indict. VII. 18 Mail. 

O^^roBop'i. noc.iaiiHunMa CpfioKorh /|,ecnOTa CTe*ana .'la.3a- 
peBHli.'i. 6[)aTa rociioc; F..iene a yaKa Htnori. rhJHa Ba.i- 

iriC . Ha BHIUt' TOMKH. 

Capla. Quod respondeatur oratoribus 
m a g n i f i c i d o m i n i d e s p o ( i , C i I i i 



230 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHi;H 

condamcomitis Lazari, fratriet 
avunculo dominae Helenae et Bal- 
sa e S t r a z a m i r i , ad ambasiatam nobis 
expositam parte ; et primo ad primam par- 
tem , per qiiam dictus dominus effectualiter 
nos precatur, quod velimiis iridulgere pre- 
dictis dominae Helenae et Balsae 
e i u s f i 1 i o, et recipere eos ad gratiam no 
stram , restituendo sibi loca sua, accepta et 
aquisita per nos et cet. Quod sicut ipsi jna 
g^nifico domino dispoti et omnibus dominis 
de inde notorium esse potest, inter magnifi- 
cum dominum Georgium Strazami- 
r i , maritum dictae dominae Helenae et 
patrem dicti Balsae dum vixit , et nos ac 
nostrum dominium, fuit sincerus etperfectus 
amor et caritas, nee unquam ulla materia vel 
causa discordiae inter nos tiii< . ymo ipsum 
semper habuimus in nostrum nobilem caris- 
simum et pcrfectum amicum , obser^ando si- 
bi integraliter et ipse nobis ea de quibus se- 
cum in concordia fueramus , quando ad pre- 
ces et instandam suam accepimus loca Scu- 
tari et f ) r i V a s t i , pi'o quibus dabamus si- 
bi omni anno ducalos mille de introitibus lo- 
corum prediclorum, e( i(a I'ecimus et eramus 
disposili facere diclo eius filio, nisi mater el 
ipse fuissenl obliti amoris el beniA olentiae 
supradictae, el beneficiorum genilori suo per 
nos illalorum: el ipsi immemores prediclo 
rum , nulla causa a nobis ^ el nostris prece- 
denle, ex arrupto nulla nobis \e\ noslris no- 



M.lETA4KOri> APXHBA. 231 

ticia data, armafa manii et hostiliter loca et 
terras nostras predictas occuparunt et acce- 
perunt a nobis, propter quod nobis necesse 
fuit , pro recuperatione locorum nostrorum 
et conservatione nostri honoris , procedere 
contra eos, et terras ac loca sua, et fecimus 
armatam ^alearum octo , in qua expedimus 
mag^nam pecuniae quanlitalem , qua armata 
procedente contra terras et loca eorum et 
favente domino, iusticiam et causam noslram, 
licet Hon fuerit sine maxima expensa ui dic- 
tum est et strage noslrorum , nos recupera- 
vimus dicta loca nostra, et acquisivimus sua, 
jn qua acquisltione fuit nobis expediens fa 
cere subditis et habitatoribus terrarum mul 
tas permissiones, de conservando et defenden- 
do eos toto posse nostro , a quibuslibet ip- 
sos oflfendere volentibus et de aliis , propter 
quas cum honore nostro , quem conser\ are 
intendimus, nullo modo reliquere, nee alicui 
dare possemus dictas terras, ymo illasut pro- 
misimus conservare regere et gubernare in- 
tendimus ; et propterea rogamus ipsum d o- 
minum dispoti, quatenus si non com- 
placemus sibi, juxta suam requisitionem, pla- 
ceat habere nos merito excusatos. Lnum ta 
men confemplalione suae m a g n i ( u d i n i s 
facere voiumus, videlicet (juod parati sumus 
oblivisci injui'iarum illatarum nobis , et reci- 
pere ipsam dominam H e 1 e n a m et domi- 
num Balsam eius filium, ad nostram grati- 
am et in nostros benivolos et amicos. xolen 



232 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUH 

do se gerere sicut debenl facere illi, qui vo- 
Iimt esse amici et benivoli alionim, et in ca- 
su quo velint se reducere ad habitandum ci- 
vitatem nosfram Veneciarum, vel ali- 
quem ex aliis locis nosfris in aliis partibus, 
quam in locis A 1 b a n i a e . providere ita de 
eis , quod poteruni honorabiliter ducere vi- 
tam suam. 

Ad aliam partem per quam ipse nobis 
notificat, quod respectu erroris quern alias 
rommisil , quum a d }i a e s i 1 'V u r c h o, dis- 
positus esl omnino velle mori christia- 
num et cet. Respondeafur , quod ista sua 
deliberatio iudicio nostro est sancia ufilis et 
bona, et satis ample persuadere seimus, quod 
eonstanter perseveret in ilia, quia indubitan- 
ter tenemus, quod stante ipso in.isla sua dis 
positione, dominus juvabit , deTendet et con- 
sen abit eum ab insidiis et oppresionibus Tur- 
chorum predictorum. \ erum quja dicit, ({uod 
velimus dare sibi noslrum IVa orem galearum 
nostrarum, quae obslent quod Turclii transire 
non possint in Gretiam, ad islud dicimus, quod 
toti mundo nolorium est, (piidquid fecimus 
pro delensione e( iionore tidei ca(o'icae con 
ti'a Tu roll OS j)r<Hlic(os. ej i{a esset semper 
disposilio nostra, quo(iescun(|ue [)osse facere 
\ ideremus. Sed \eri(as es{ , (|uod ad presens 
nostrae ^alee sint nobis necessariae in aliis 
ardiiis fac!is nosfris , ita quod non videmus 
quia pro nunc ipsas vigilare iacere possimus 



M.IETAMKOn. APXHBA. 



ad predicta , sine magno disfiirbio of preiii- 
dicio aj^endorum nostrorufn. 

Ad aliain autem pev qiiam requirit nobis 
iinam littf'ram patenfeni, {{iia mediante In ca- 
su , quo per Tiirchos oppressus I'sset, pos- 
sit se cum suis nobilibus el sua familia ac 
bonis suis reducere ad terras e{ loca nostra, 
Respondealur , quod licet certi simus , quod 
istud non occurr^^t mediante divino auxilio, 
tamen ob contemplationem suam , sumus pa- 
rati facere sibi fieri liUeras anftdictas , veni- 
endo et intrando semper cum securita(e lo- 
corum nostrorum predictorum 

llli autem oratori, qui petit pro parte do- 
mini V o I c h i, seu d o m i n a e \I a r a e, 
<;ertam possessionem quae est in Durachio, 
et similiter certa j o c a 1 i a, ([uae Jiic sun(, 
quae fuerunt dominae M a r a e et cet. Res- 
pondeatur quod faciemus jocalia praedicta, 
quae hie ^int . poni in manibus \ iri nobilis, 
ser Petri G u o r o, et comi({emus eidem, 
(juod quociescunque ipsa domina Mara sive 
dominus V olcbus restiUii faciei noslris ci- 
vibus aliquam pecuniam, ve! aliqua sua bona 
intromissa per eum , ipse assignet sibi joca- 
lia anledicia. De d o m o autem qu«ie est in 
Duracliio, scribemus rectori nos(ro, quod 
nuncio e( procuralori dicii domini \ olchi 
praedicti seu dominae Mara e. facere debe- 
at de dicta domo juris et justitiae expeditum 
ef summarium complementum. > ^ , 



342 CPECKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H. 

Ad illam vero partem , quam subiunxe- 
runt, quod velimus sibi prebere nostrum fa- 
vorem , quo mediaiite possint secure reverti 
ad suum dominum , cum dubitent de lignis 
regis Lads la i, quae sunt in Jadra, res- 
pondeatur. quod si ad presens galee nostrae 
forent hie, nos daremus sibi securifatem pre- 
dictam , sed nos non videmus unum modum 
istud facere possendi ; sed quia nos conside- 
ramus , quod lignum cum quo v enerunt , est 
bonum et satis magnum , nos dicimus , quod 
ponendo ipsum bene in ordine et in puncto, 
if a quod sit bene copertum , videmus clare, 
quod secure redire poterunt ad partes suas. 

' • Seer. Cons. Rogat. LIbro IH. ch. 22. et 23. 
1406. Indict. XIV. 8. Junii. 

O/irOBopi. noc.iaHirinHMa h'pa.iH ./la^^HCiaBa Han^.ibCKor'b h 

XepRoe 4>'Ke Cn-ieTCKon., y rioo.iy rocnoe 6.ieHe h Ba.iuie, 

aaKTeuaiohHM'ft ^a yaexe ofl;b obh rpa^OBC h aesi.di 

M.ieTHHlifi A3 Ay CanAa.iy. 

Capta. Quod <letur responsio ambasiato- 
ribus s e r e n i s s i m i Domini regis L a d i. 
s 1 a i ac m a g n i t i c i d o m i n i C r a u o y e 
c o m i t is sen d u c h e S p a 1 e t i, ad amba- 
siatas eorum , per fjuas in eflectu precantur 
noslrum dominium , quod velimus dare San- 
da 1 i, qui est d o m i n u s in p a r t i b u s A 1- 
b a n i a e, terras per nos accepfas dominae 
H e I e n a e c o n d a m d o m i n i G e o r g i i 
S I r a z a m i r i et e i u s f i 1 i o B a 1 s a e, re 



M.lETA'lKOr'h APXHBA, 2$B 

tinendo nobis illas , quas primifiis habebamus 
et D u 1 c i j^ n u m , cum ipse dominus rex 
asserat , dirtas terras esse de jiirisdictione 
sua, el dictum S a n d a 1 i fore sibi subditum, 
ac suos antecessores dominasse dictis terris 
et cet. Allegando magnum et singularem 
amorem, qui est inter ipsum dominum regem 
et nos , quod dominus rex debet esse certis- 
simus, quod singularis affectio quam gerimus. 
majestati suae, sicut vidisse potuit per effec- 
tum , induceret nos tantum. ad faciendum de 
rebus gratis et acceptis suae serenitati, quae 
cum bonore nostro fieri possent, quantum 
alicuius regis et principis nunc viventis , et 
similiter faceret caritas ([uam portamus ma- 
gnifico domino C r a u o i e^ sed Veritas rei 
est, quod vivente domino Georgio Stra- 
zamirij descendente do mi n i BalsaeStra- 
zamiri etaliorum de dicta domo, 
qui longissimis temporibus dominati sunt die 
tis terris, et non valente se vaiere ab insidiis 
et oppressionibus Turchorum, in quorum ma- 
nibus de die in diem debere venire et capi- 
tare terras suas , ipse cum magna instantia 
requisivit nos et rogavit , quod vellemus pro 
bonore fidei catolicae , et conservatione tot 
fidelium animarum , quol erant in illis parti- 
bus , accipere (erras Sculari ef Drivasti cum 
contrata superior! , quae erat magis ad fron- 
terias Turcborum , et illas ab eis defendere 
et conservare , quia conservantibus nobis ef 
defendentibus eas , non dubitabat melius et 



236 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H. 

bene posse alias ierras inferiores sibi restan- 
tes revere et conservare. Lnde nos mofi so- 
lum respeclu predicfo , et non alicuius res- 
pechis habendi et dominandi {ales terras, nee 
etiam allcuhis u(i!italis , quia nunqiiam deo 
teste qiiaesivimus nee querere iniendimus 
alienas terras et loca , devenimus secum ad 
certam composifionem , per quam dabamus 
sibi omni anno dncatos miile de iniroitibus 
de inde, cum aliquibus aliis honoribus ef im- 
munitatibus , quos el quas sibi faciebamus el 
suis descendeniibus tacere debebamus , et 
ipse tamquani verus et solus dominus libere 
dedit nobis terras 8 c u t a r i et D r i \ a s t i 
cum p a t r i a superior i. quas terras cum 
tota patria, non sine maxima expensa nostra, 
C!im continue babuimus ibi gentes armorum 
e(jues{res et pedestres, ac ballistarum ; quas 
terras conservavimus ei conservabamus a Tur- 
c h i s, et taliter, quod c o n 1 rata s u a i n- 
ferior et terrae quae remanserant ipsi do- 
mino GJeorgio, ab eis modicum led(^bantur. 
Mortijo vero dicto domino iieorgio, dic- 
ta domina H e 1 e n a et eius t'i 1 i u s Balsa, 
malo ducli consilio . e( istud (juia non (ime- 
ban( i(a oppressiones Turcborum, ut faciebal 
paler, hosliliter e( ai'ma^a manu, ulla a nobis 
vel nostri causa precedente, nulla facta nobis 
nee data nobis notitia . ipsas ferras arripue- 
runt nobis : propter quam causam optantes 
recuperalionem terrarum nostrarum , (?t ulti- 
onem tanlae nobis illatae iniuriae, deliberavi- 



'y M.IETA'iKOr'b APVHBA. • IT 837 

mils facere armalam noslram marinam ej eti- 
am conf^re^alioiieni gt^nlium eque.slrium ot pe- 
desirium , quas misimiis ad iilas partes cum 
magna el notahili expensa nostri comnnis. 
quam (errae predictae non foreiU sufficiente.s 
ad solAendum. Lnde secutum est, quod pro- 
spicienle domino iusficiam el causam noslram, 
nos ipsas nostras terras recuperavimus nos- 
tras terras , et acquisivimus suas , non sine 
maxima expensa, ut est dictum, et etiam stra- 
ge civium et gent is noslrae. In qua acquisi- 
tione teri^arum per nos et nostros , habentes 
a nobis potestatem, t'actae fuerunt civibus ea- 
rum certae promissiones , cum juramentis et 
solemnitatibus opportunis , de quibus apud 
eos apparent nostra privi!egia , bulla nostra 
communita, inter quas est ista, videlicet: quod 
nos ])romisimus eisdem, ipsas civitates et loca 
sub nostro dominio regere et gubernare, ac 
ab omnibus illas ofTendere ei molestare vo- 
lentibus protegere et defensare , nullique al- 
ter! unquam domino tradere et assignare. 
Quibus omnibus consideratis , quae verissima 
sunt, et muitis alils, quae dicere causa omitti- 
mus , nullo modo \ idemus , quomodo posse- 
mus serenissimo d o m i n o r e g i predicto, 
et similiter domino C r a u o i e, sine maxima 
denigr-aiione honoris et famae nostrae, (|uae 
est nobis iantum cara, quam aliqua alia res, com- 
placere de eo quod requirunt, et propterea 
affectuose precamur, quatenus tamquam sapi- 
entissimi, et qui bene omnia ponderabunt, pla- 



238 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOjHEHHI^H 

ceat habere nos inerilo excusatos ; iitendo 
istis et aliis similibus bonis verbis, cum utro- 
que dictorum ambasiatorum, secundum quod 
cadet in proposito, ut habeant causam rema- 
nendi melius contenti de nostra responsione. 

Seer. Cons. Kog. Lib. III. ch. 25. et 26. 
CCXXX. 1406. Indict. XIV. 12. J u n i i. 

3aK.iiO4eH0, noc.iaHHK^- rocnoe Mape npe^axH one ^paro- 

HCHOCTH , Koe vy 6».ie ner/\a rocnoe To^ope, h /^axH iofi 

iiHCMO OTBOpeHO 33 [VLiexaMKe ofj.iacTii , nao iuto e /^axo 

^ecnoxy Cxe^any JlaaapcBuhy. 

Capta : Quod ut ambassator dominae 
Marae, qui a enii ad nostram praesentiam 
principaliter pro habendo ilia jocalia , quae 
fuerunt domine Todorae, recedebat bene 
contentus, ordinetur: quod sicut captum erat, 
quod ipsa jocalia poni deberent in manibus 
viri nobilis ser Petri Guoro, qui ipsa assigna- 
ret eidem, quin satisfactum esset illis nostrjs 
civibus , qui debenl habere, et dictus ambas- 
siator asserat , quod iam debet esse satisfac- 
tum civibus nostris, quia lerminus jam lap- 
sus est , et ipsa domina credat dicta jocalia 
esse magni valoris, nee sunt majoris extima- 
tionis ducatorum: 'll* centorum, dicta jocalia 
dare debeant is(i ambasiatori suo, ut ipse ferat 
dictae dominae praedicta jocalia et recedat 
bene contentus. 

Tnsuper quia dicta domina requirit, quod 
in casu quo ipsam oportebat exire de terris 



M^ETAHKOrii APXHBA. 239 

e( locis siiis , concedatur eideni de gratia, 
quod possit venire et se reducere, ad terras 
et loca nostra. Vadit pars: quod sibi fieri de 
beat una Htlera patens , \ig^ore cuius possit 
in dido casu se reducere ad (erras et loca 
nostra, per eum modum et forma, quibus or- 
dinatuni est ,de domino dispoto Ste- 
f a n o, filio condam c o m i t i s L a z a r i. 

Mist! del Senate XLVII. eh. .52 

CCWXI. l'J06. 12. Junii. 

lioc.iaiiHi^HMa Kpa.ia HeancibCKori. Ja^HCiaea h XepBoe 

o/^^OBOpHTH, fl,a M.ieT'inhH aaca^-b neiHOry HSBecxaH'b o^ro- 

Bopi. 4aTH Ha HbioRO TO saxTeBank, ^a ce ycTynn 

ByABa CaH^a.iy. 

Capta. Quia oratores do mini regis 
L a d i s 1 a i et similiter C r a u o j e , audita 
responsione nostra pridie eis facta, secundum 
quod fuerat per nostra consilia deliberatum, 
replicare et dicere habuerunt, quod placeret 
nostro dominio, considera(o quod Sand a 11 
alias fuit d o m i n u s B u d e et habuit domi- 
nium eius , et quod nos ipsum ita vocamus 
d o m i n u m B u d a e in privilegio nostro ci- 
vilitalis, dare et concedere sibi dictum locum, 
et sic dixerunt de tribus vel quatvor villis 
quas tenemus , quas dicunt esse et spectare 
ad dominium et iurisdictionem C a t a r i, cu- 
ius ipse est dominus; et Veritas sit, quod pro 
nobis et dominio nostro non faciat ita ex 
arupto dare determinatam responsionem ora- 
toribus predictis , sed exspectare et videre. 



240 CPHCKII HCTOPIHCKH CnOMEHSlHH 

in quibus terminis remanebit orator noster 
cum T lire ho; considerato etiam quod ipse 
Turchus el similiter d i s p o s i t u s S c lav o- 
n i a e (sic, loco dispotus) el d o m i n a Mara 
requisiveruiit nobis similiter dicta loca , con- 
siderato etiam, quod non est danda dicta res- 
ponsio, nisi haheahir bona snformatio a rec- 
toribus nostris dc dictis factis : \'adii pars 
quod respondeatur dicds oratoribus quod si- 
cul sibi pridie diximus, d o m i n u s r e x et 
similiter C r o u o i a, debenf esse certissimi, 
quod in bis quae cum Iionore nosiro posse- 
mus, complaceremus libenter eis, sed Veritas 
est , quod non habemus illam plenam infor- 
mationem quae necessaria foret , in factis 
predictis; sed nos mittemus de brevi de nos- 
tris nobilibus ad illas partes , qui videbunt 
dicla loca, et aecipient plenam informationem 
omnium predictorum , qua habiia nos postea 
taciemus ipsi domino regi et similiter Crauoie 
illam responsionem , quae erit rationabilis et 
honesta , au( per lumcium aui per li{ teres 

nostras. 

Seer. Consil. Kog. Lib. III. ch. 27. 

C€\\\iL 1/406. Indicl. XV. 30. D e- 
c e m b r i s. 

3aK.iio<ieiio: no3BaTii hoko B.iacTo.ie } ceuaTb, ,^,i\ fl,a-\y OBOe 

mhchIi o oTBapmia Tn'iyfiJnn> ce rocuoc G.ieiie ii cnna Hluiorii 

lia.iiiie, KaKu 61.1 ce .iiorao o^roBopi* f\ATn noc.ia- 

iiiiHdMa uBii. 

CapJa: Quod ut possit dari expeditio istis 
ambaxialoribus dominae H e I e n a e S t r a- 



cimir e( filii siii B a I s a e, ad ea quae ipsi 
requirunt parte eorum , viri Mobiles ser Jo- 
hannes Capello , ser Benedictus Contareno, 
ser Marcus Barbadico el ser Franciscus Qui- 
rino , qui sunt informati bene de conditio 
nibus et factis illarum partium, possint ^ eni 
re stare arrengare et dicere opiniones suas 
in isto consilio rogatoruni , quandocumque 
tractabitur de factis praedictis , non poneudo 
ballotam. 

Misti del Senato \LV1I. ch. 89. 

CCWXIII. 1406. Indict. XV. 30. De- 
cern b r i s. 

y<,MOBia nO^T. KOHMa C_V TOTOBH M.ieXMHhn nOMHpHTH ce 
I'a I'OCnoiOM'b 6.ieH0.M'b ll CHHOMt ubHHM'B Ba.lLUOM'b , KOH 

npeKO OBOH iioc.iaHHKa MO.ie, fl,a iii npifiMe ."NLiexmilin 

Ha MH.lOCTb. 

Capta. Cum sit danda expeditio oraiori- 
bus dominae Helenae Stragamiri 
et B a 1 s a e e i u s filii, qui fuerunt hie iam 
multis diebus , et multum sollicitant expedi- 
tionem suam , considerate quod illi qui fue- 
runt deputati sibi auditores , fuerunt phiries 
cum eis, et habuerunt eorum intentionem, quae 
esset: quod dominatio nostra di^naretur indul- 
^ere eis, et recipere ipsos ad gratiam suam, 
providendo, quod habeant pro suo reductu de 
gratia speciali locum Drivasti et Budvam, 
et aliqua casalia, quae sunt subtus D u 1 c i g- 
n u m, ducatos mille ; nam intedunt esse et 

r.iacuHBii Xll. 1(> 



242 ~ CPBCKH HCrOFIHCKH enOMEHHmi 

eruiit semper fidelissimi servitores nostri. 
Vadit pars, consideratis etiam terminis in qui- 
biis sunt dictae partes , et expensa maxima, 
quam ibi facimiis sine aliquo fructu, et facere 
oporteret et tamen dubium est, quern finem 
oaperent finaliter dicta loca: quod responde- 
atur et dicatur oraloribus antedictis per do- 
minium, cum illis bonis et utilibus verbis 
quae videbuntur, quod ipsi vident et cognos- 
cun(, quantum domini sui , non memores be- 
neficiorum marito et patri suo illatorum, qui 
totaliier venisset in fortiam Turchorum, 
nisi fecissemus intromissionem, quam fecimus 
de locis illis , que erant in fronteriis eorum, 
hostiliter et armata manu , nulla a nobis vel 
nostris causa precedente , acceperunt nobis 
dicta loca , sed Christus , qui est iustus 
index, dedit nobis gratiam , quod non solum 
ipsa recuperavimus, sed acquisivimus sua, ut 
ipsi et ceteri exemplum caperent , contra 
fidem suam et contra jus et iusticiam nolle 
capere aliena loca. Et certe si respice- 
remus ad nequitiam suam , et mala opera 
sua, nullo modo ipsos ad gratiam caperemus, 
jmo ubique persequeremus, velut capitalissi- 
mos inimicos : sed nos volumus imitari natu- 
ram nostram et mores antecessorum nostro- 
rum . qui semper sciverunt et parcere volue- 
runt, ul Cbrislus nos et statum nostrum pro- 
tegat et defendat; ac conser\et, ut hucusque 
Tecil I'elicibus in crementis , et dicimus quod 
simus contenti dictos dominam H e I e n a m 



M.lET4qK0n> .4PXHRA. 243 

f{ Blium dominum Balsam recipere ad a^ra 
tiam nostram , e( oblivisci injuriaruni nobis 
et Moslris illalarum. Et ultra hoc ex ampliore 
beni^nitale nostra , ut possini ducere vitam 
suam , collegium domini , consiliarii capitum 
ef sapientes consilii ot ordinum . habeant li 
bertatem, t'aciendo quam melius poierunt pro 
nobis, promittere possendi , quod de introili 
bus locorum de Inde, dentur sibi omni anno 
ducati mille, uti fecimus domino Georgio 
patri et marito suo, et ultra !ioc pro sua ha- 
bitatione, ut secure possint stare cum perso- 
nis et familiis suis, locum B u d e, cum juri- 
bus et iurisdictionibus suis , et ista donee 
erunt fideles filii et servitores nostri, nee fa- 
cient nee tentabunt aut fieri et tentari aliquid 
facient, conira nos vel statum, terras et loca 
nostra. Et si dicti oratores volent acceptare 
istam benigniiatem et gratiam nostram bene 
quidem : quando autem acceptare nolent, di- 
catur eis , quod qui noluerii benedictionem 
prorogabitur ab eo, et quod aliud facere sibi 
nolumus, et quod possint ad benplacitum suum 
ire pro factis suis. 

Ser Rambertus Quirino sapiens consilii 
vult partem sociorum suorum usque ad illam 
particulam , in qua fit mentio , quod sumus 
content! recipere ipsos dominos ad gratiam 
nostram, sed vult, quod postea subiungatur 
eis, quod ut videant per elfectum istam nos- 
tram intentionem et dispositionem, sumus con 
tenti, quod in casu quo velint venire V e n e t i a s 

16 



S44 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

ad habitandum, vel ad aliquam aliatn ex ter- 
ris nostris , quod promilci possint predictis 
usque ad quaiititatem ducaforum MM* omni 
semestri medietalern, habifando ubi voluerint 
extra lerriforia nostra , providere taliter de 
vita eorum et suae tamiliae , quod honeste 
poterunt ducere \ itam suam , et quod pote- 
runt bene et rationabiliter contentari , et si 
de ista nostra responsione remanebunt con- 
tenti bene quidem , et in isto casu fieri de- 
beat ut superius dictum est et promissum, si 
autem non forent contenti, tunc dici eis de- 
beat, quod aliam responsionem sibi dare cum 
honore nostro non possimus, sed certe judi- 
cio nostro pro dictis dominis faceret conten- 
tari de ista nostra responsione et oblatione. 
Seer. Cons. Rog^ator. Lib. 111. ch. 51. 

CCXXXIY. 1406. Indict. XV. 4. J a- 
nu a r i i. 

SaKjiiOMeHO npHCTaxH Ha to, y^a e/^aHt nocianHKi. BaaiuHui. 

OTH^c j\o CROV'h ro('rio,^apa, ^a mv iipe,^.iO}i;H Ha 04o6peH'ii 

^ycjOBia noMHpeim, na Koa M.ieT'inhH npHCTaio. 

Quia de mandato dominii, viri nobiles ser 
F r a n c i s c u s C o r n a r o caput consilii et 
ser Jobannes Capello , qui tracfaverunt cum 
ambasialoribus Balsae Stra^amiri 
et d o m i n ae H e 1 ena e eius matris, ea pro 
quibus veneruni ad presen(iam nostram , di- 
xerunt eis ilia (juae cap(a fuerunt in rogatis; 
qui illis auditis finaliter dicere habuerunt, 



' ' MJETAHKOrt AFXHBA. 245 

quod inspecta libertate sua , \ idebant non 
posse acceptare oblationem sibi factam , nisi 
iret iiniis eorum personaliter ad ipsum domi- 
num suum et rediret. Sed sperabant ymo in- 
dubie tenebant. quod ipse dominus suus, do- 
minus Balsa, acceptaret gratiam nos- 
tram et vellet esse et remanere filius et 
servitor nostri dominii , ad quae verba et 
quam requisitionem , dicti nobiles nolu- 
erunt sibi dare responsionem sine licentia 
dominii et istius consilii. \ adit pars: conside- 
rato quod honeste istud denegari non posset, 
quod dici sibi debeat, quod postquam ita pla- 
cet eis, placet etiam nobis, sed ex nunc nos 
dicimus, quod volumus remanere in libertate 
nostra, sicut ipse dominus est in sua, ita quod 
in reditu illius qui ibit , utraque pars rema- 
neat in sua libertate , et tunc in reditu suo 
venietur ad istud consilium , et providebitur 
et fiet, secundum quod captum et deliberatum 
fuerit, per istud consilium rogatorum. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. III. ch. 51. 
CCXXW. 1/407. Ind. XV. 7. Marcii. 

^ae ce B.iacxb KO.i.ieriio ^v;n^OBO>n., ^\a MOaie obc uito a 

Hy}K,\HO npe^jacTH h ;iaK.tM)'iHTii pa,^H iiOMHpena vh Ba.i- 

uiOM'b. epi. vy MeoTa ociJoena y AaOhhIu crecHJiHa o^-b 

HtrOBe BoficKe y bcibkoh oiiacHOCTH. 

Capta, Quia sicut habetur per litteras 
rectorum nostrorum parti um Albania e, 
et specialiter loci Antivari, et etiam clara 



.246 CPBCKIi HCTOFIHCKH CHOMEHHI^H 

habetiir informatio per ambasiatores dicti lo 
ci , qui nuper venerunt ad nostram prosenti- 
am , et ab aliis personis , ipsa loca compel- 
Iiinliir infantum et molestanlur a gentibus 
B a I s a e et A 1 b a n e n s i u m ac T u r c h o- 
r u m , quae omnia quasi procedunt ex malo 
animo et intentione B a I s a e , quod nisi ad- 
hibealur remedium , in dando subventionem 
seu providendo de locis praedictis, ipsa loca 
subiacebunt manifesto periculo, et viam pro- 
visionis et modum babilem habere pensemus 
cum meliori a^antagio nostro , quam mittere 
gen(es armorum ad illas partes, sed non sit 
bonum propalare hoc , ut ipse modus conse- 
quatur meliorem effectum ; vadit pars, quod 
colleg^ium domini , consiliarii capilum et sa- 
pienfum consilii et ordinum, habeant liberta- 
tem, ad provisionem dictorum factorum, pra 
ticandi , tractandi et concludendi per omnes 
illas \ ias et modos , qui et quae ipsi colle- 
gio seu maiori parti videbuntur, pro melio- 
ri executione rei et agendorum de inde , ac 
conservatione noslri status. 

Seer. Cons. Rog. Lib. III. ch. 57. 

€C\WYI. 1407. 15 Decembris. 

Hape^ye ce . ,^a ^yni^^OB'Jb KO.iernyM mohjc ra nociaHiii^HMa 
XepBOH H CaH^a.ia yroBapaxn , iipeuo cboh o,\pet)eiin H.ia- 
HOHa . o npe^.iOHieHH) hcth , koh ohe,^y ,^a noManiv M.ier- 
'tHhHMa. (ipaneJiH orere o,^ii Ba.mie 3eM.1t. npoTHBT> OBOra, 
aKo oHii X'KXy Ca!i,\a.iy By^Bv h AiiTMBapH. 

Capta. Quia (juae proponuntur nostro do- 
minio pro parte C r c u o y e et Sandal i. 



IW.lETAMKOr7. AFXHBA. .>.:i 8^ 

super facto habendi a nobis B u d u a m et 
certiim alhim loc»im nostrum , ex his quae 
acquisi^ imus de manibus Balsae StraQi- 
m i r i, videlicet Anfivari; et super aliis ca- 
pitulis expositis per ipsos , otferendo se de 
volendo cum gentibus suis conservare reli- 
quas terras nostras, omnibus suis expensis, 
sunt talis naturae, quod super illis est haben- 
da bona advertentia et consideratio, ac bene 
videre, tractare et sentire vias, modes et or- 
dines , cum quibus vellet attendere ad istud 
factum; Vadit pars: quod collegium domini. 
consiliarii capitum et sapientes consilii et or- 
dinum, habeant libertatem possendi deputare 
oratoribus eorum auditores , aliquos ex illis 
de dicto collegio, qui habeant potestatem es- 
sendi cum dictis semel et pluries , audiendi 
praticandi et tractandi omnia ilia , quae sibi 
videbuntur utilia et necessaria, pro bona con- 
clusione agendorum predictorum . non pos- 
sendo tamen aliquid concludere nee firmare, 
sine deliberatione e( voluntate consilii roga- 
torum, quae deliberajio (|uando fieri debebit, 
dabitui' eliam responsio aliis capitulis expo- 
sitis per eosdem 

Secr. Cons, Hogat. Lib. III. ch. 83. 

CCWWII. 1407. Ind. I. mense Junii. 

3aK.iioMeH-fc Miipa HSMe^y M.ieTMHtia oi. e^He, h rocnoK 
6.ieHe H CHua iofi Ba.iuio ri, ^^pyre cxpane. 

In Christi nomine amen. Anno nativila- 
tis ejusdem millesimo quadringentesimo sep- 



248 CPBCKH HCTOPlfiCKH CnOMKHHI^H 

timo mense Iiinii. Tndicfione prima. Ad mari 
thimam A n t i b a r i prope flumen X e I e s- 
n i c e. Present ibiis nobilibiis viris v a i v o d a 
Nicola Z a u 1 o et C u r s a c h i o, viro do- 
mini comilis Teopie Raico IVloneta , Tadeo 
de Crispis et Marino Karoli mercatoribus 
Venelis in D u I c i n e o, ac nobis notariis in- 
frascriplis. Ibiqne magnifica domina Hele- 
na filia quondam magnifici domini comitis 
L a z a r i , et consors quondam' magnifici do- 
mini Georgii Stracimiri, et magnifi- 
cus dominus Balsa filius supradictorum 
quondam domini Georgii et domine Helene. 
Avidl efTici boni tilii et devoti amici serenis- 
sime ducalis dominationis Venetiarum, uti fu- 
erunt progenitores sui , venerunt ad infra- 
scriptas compositionem, conventionem et pa- 
cem cum spectabilibus et nobilibus viris, do- 
mino Roberto Mauroceno et domino Jacobo 
de Ripa milite . nomine suprascripte domina- 
tionis Venetiarum, provisoribus sindicis et pro- 
curatoribus in partibus Albanie, sicut videtur 
per instrumentum sindicatus a nobis notariis 
visum el lectum, scriptum manu Johannis de 
Bonisio de Venetiis imperialis notarii , bulla- 
tum bulla plumbea. Qui tamquam procurato- 
res et sindici dominii Venetiarum predicti 
conxenerunt et promiserunt dictis domine 
Helene et domino Raise nomine proprio, et 
similiter prertominati domina Helena et do- 
minus Ralsa convenerunt et promiserunt dic- 
tis dominis provisoribus nomine dominii Ve- 



M.lETAMKOn. APXHBA. 



necianim predict! , sicuti continetur et appa- 
ret per subscriptas conventiones et capitula. 
E t p r i m o dicti domina Helena et dominus 
Balsa fueriint contenfi et promlserunt , sunt 
content! , atque promittiint nomine suo pro- 
prio, causa levandi omnem scandahim vel er- 
rorem, qui fuissent vel esse possent inter ali- 
quam partium , dare et facere consignari in 
manibus supradictorum sindicorum vel alio- 
rum, nomine dominationis Venetiarum, omnes 
villas , aquas , insulas, terras, domos, nobiles 
viros, habitatores, rationem et pertinentias, que 
spectarent ^ el possent spectare aliquo modo 
prefate domination! Venetiarum, de eo quod 
sibi fuit consignatum per bone memorie do- 
minum Georgium Stratimir , cum illis con- 
dicionibus et modis qui pertineant ad terito- 
rium Scutari et D r i v a s t i libere et sine 
contradictione , et renuntiare omnibus ratio- 
nibus quas dicta domina Helena, et dominus 
Balsa haberent vel aliquo modo habere pos- 
sent, in locis et pertinenliis supradictis , rati- 
ficando , et confirmando sine aliqua contra- 
dictione, et omnia loca, et pertinentias supra- 
dictas secundum quod bone memorie domi- 
nus Georgius ipsa dedit dominio Venetiarum 
predicto. I f e m quod omnes pertinentie et 
confinia 1) u 1 ci jj: n i libera sint dominationis 
Veneliarum. Et An ti varum secundum con- 
ditionem quam fecimus usque in diem presen- 
tern. B]( predict i dominus Robertus et domi- 
nus Jacobus nomine dominationis supradicte. 



250 rPBCKM HCTOFIHCKIl CnOMEHHl^H 

volentes ostendere gratiam , et benignitatem 
dominationis, promittunt dare et consignare 
predictis domine Helene et domino Balse vel 
alteri ipsorum nomine , castnim et civitatem 
B u d o e cum omnibus suis pertinentiis, decla- 
rando quod propter confirmationem dicti amo- 
ris et pacis, dictus dominus Balsa est conten- 
tus, et vult venire Venetias cum dictis domi- 
nis provisoribus , habito consilio d o m i n i 
d i s p o t i, et d o m i n e Mare, ad presenti- 
am dominalionis, ad petendum gratias que si- 
bi videbuntur , acceptando gratiose id quod 
sibi dominatio; intelligendo quod Saboiana 
debeat manere sicut manet , donee dominus 
Balsa habuerit a dominatione gratiam que 
sibi videbitur. Et intelligatur. quod tempore 
quo ascendet dominus Balsa galeam causa 
eundi Venetias, altera pars alleri et altera al- 
teri consignabilur ^ el faciet consignari omnia 
suprascripta , que fuerif assignanda , quorum 
supra est Facta mentio. Et est sciendum quod 
omnes cives et habitatores locorum , que al- 
tera pars tribuel allori. recipiantur ad gratiam, 
et sibi pareantur . et qiiod omnes captivi 
utriusque partis liberentur , el similiter 
remittanlur omnes offense, quas aliquo modo 
fecerif altera pars alteri. Ac bullatis et faclis 
presentibus scripturis ac Tactis sacramentis a 
partibus, intelligatur de presenti, et habeatur 
pro tirmo esse Factam bonam et perfectam 
pacem. Et quod abindf citra. utraque partium 
predictarum et earum subditi, possint ire stare 



.jjl. M.lMTA'lKOrii AFXHB*. t.f,) 251 

praticare mercimoniari et con\ ersari in ter- 
ris utrinque , cum earum personis et bonis 
tiite et libere, ac (ractari iit boni amici , non 
intelligendo in hla personas bannitas, ac de- 
beat ulraqiie pariium facere proclamari in 
die sancti Johannis proximo, scilicet lune die 
vi^esimo mensis presentis . in omnibus suis 
terris et locis publice, quod facta est bona et 
perfecta pax. Ac fiat ratio cujuscunque de- 
biti, quo aliquis subditorum partium deberet 
habere a subditis alterius temporibus lapsis, 
promittentibus ad invicem dictis partibus, non 
deviare nee auferre aliquo modo subditos 
alterius, ac non acceptare verba alicujus pra- 
vi , qui vellet ponere scandalum aut discor- 
diam inter partes, imo facere punitionem de 
falibus, sicut erit iustum Non faciendo ali- 
fjuam stricturam vel devetum subditis alteru- 
trius partium, imo cum amplis libertatibus 
stetur in bona composilione et tuta pace, si- 
cut tempore bone memorie domini Georg^ii 
Slracimiri. El quod subditi ab altera alteri 
non auferantur. Promitientes dicti domina 
Helena , et dominus Balsa suo nomine pro- 
prio , et dicti dominus Robertus Mauro, 
seno, et dominus Jacobus de Ripa miles no- 
mine dominii Venetiarum predicti, altera pars 
alteri, et altera alteri , cum solemnibus pro- 
missionibus omnia predicta , et quelibet pre- 
dict orum, plene et sine contradictione adim- 
plere, et observare , et non contrafacere ip- 
sis, vel alicui ipsorum, aliquibus ratione causa 



CPBCKM HCTOPIHCKH CnOIHEHHI^H 

modo vel ingenio, sub pena ducatonim qiiin- 
que millia auri dandoriim, et solvendorum a 
parte noil observante parti que observabit, 
totiens quotiens predicti aut alicui predicto- 
rum esset quomodolibet contrafactum. Nichi- 
lominus remanente present! scriptura in pie- 
no vi^ore et robore. Promittentes etiam dicti 
domina Helena et dominus Balsa, dictis do- 
mino Roberto, et domino Jacobo nominibus 
quibus supra, obligare et facere obligari mag- 
nificos dominos , d o m 1 n u m d i s p o t u m, 
dominum comitem Theopiam, et dominam 
Mara m, ad faciendum quod dicti domina 
Helena et dominus Balsa obtinebunt , et ob- 
servabunt omnia supradicta , et erunt obsi- 
des de hoc sub pena predicta. Et mittent hinc 
ad unum mensem proximum, literas bullatas 
eorum sigillis, per quasipsise obligabunt. ut 
superius dictum est, Promittentes etiam dicti 
domina Helena, et dominus Balsa, quod supra- 
dicta , et quelibet predictorum confirmabit 
dominus Balsa Venetiis nomine suo et dicte 
domine Helene. Et de hoc tieri possint unum 
vel plura publica instrumenta . sicut aderit 
opportunum. 

Ego Jacobus de Languschis de Venetiis 
({uondam .lohannis de Papia, publicus imperi- 
al! auctoritate notarius el cancellarius pre- 
nominatorum dominorum , omnibus predictis 
dum agerentur et fierent presens fui, et ro- 
gatus a partibus su[)radictis . presens instru 
mentum manu propria scripsi . et posui me- 



.;, M.lE'rAHKOri. APXHBA. ;^') i 253 

urn consuetiim signum in testimonium omni- 
um predictorum. 

Commemoriale X. oh. 73. 

CCXWVIII. 1^407. Indict. 1. 11. O c- 
t o b r i s. 

SaK.jieMOHO /^aTH noMoKi. h MeoenHV ncHsiio HeKHUi> Cna- 

^paHHMa , KOH (•} BOeKa.iH Ha CTpaHn ALiexmiha iipOTHBit 

Bajiuie, na cy 6mah 3apo6.itHH h oeaKaheHH 

no aanoeecTH Ba.iiiie. . , 

Cum accesserit \ enotias quidam Descus 
filius Cressiae de Scutaro, ad praesen- 
liam dominationis nostrae , qui dedit castrum 
D u 1 c i g n i, nobili viro ser jMarino Cara\ el- 
!o, nunc capitaneo nostro Culphy. qui virili- 
ter expugnan Jo contra gentes B a 1 s a e, pro 
honore dominationis nostrae, fuit acriter per- 
cussus , ex qua percussione cecidit ab equo, 
ex quo captus fuit et ductus ad praesentiam 
dicti B a 1 s a e, qui sibi fecit amputari manus 
pedem et nares , propter quod petat de gra- 
tia a nostro dominio , quod sub\ eniatur sibi, 
ut possit sustentare vitam suam ; Vadit pars: 
quod propter sua bona portamenfa et pro 
sustentatione vitae suae , et ut detur exem- 
plum aliis faciendi bonorem nostri dominii, 
et considerato, quod quum fuit captus a gen- 
tibus Balsae ut profertur , nuUum praemium 
a dominio nostro babebat , delur sibi bic in 
Venetiis, ut possit repalriare, ducali duodecim 
auri de pecunia nostri comunis, et yperpera 
duodecim singulo mense de introytibus Sou- 



CPBCKH HCTOHIHCKH OnOlMEHHl^ll 

tari. 111 possif sus(eniare vitam suam, ut piiim 
et jiistum est, et lioc ad beneplacitum dominii. 
Et similiter deiifur diicati XII. hie in Ve 
netiis , et yperpere XII. quolibet mense de 
introytibiis Scutari, A 1 e x i o C a m e s a, 
qui viriliter expuguando cum inimicis , fuit 
caplus et ductus ad praesentiam Baisae, qui 
sibi lecit amputari , nasum lingvam et unam 
maiium; revocando omnem aliam provisionem 
sibi promissam , et hoc ad beneplacitum do- 
minii. 

Misti del Senato XLVII, ch. M5. 

CCW\i\* 1^108. Indict. I. 6. J u n i i. 
in D u r a c h 1 o. 

> roBop-b Miipa n3Me^j MaeTMnKa n Ha.uiie Cpai;H- 

iVIHpOBOn.. 

Instrumentum pacis facte cum domino 
Balsa S t r a c i m i r, mediatione c omit is 
Ni ch e te , habentis auctoritatem a Balsa 
predicto. 

In nome de Cristo. x4men. In V anno de 
la nativita de quello MCCCCVIII, prima in- 
dicione, a di VI del mese de Zugno. Jo Gia- 
como da Riva chavalier , ])er la illustrissima 
ducal signoria de Veniexa sindico e prove- 
dedor in le parte de Albania, in sembre cum 
el nobel homo misser Huberto Morexini , el 
qual a le intVascriple cose fo absente siando 
romaxo a Scutari, per certa bona caxon, 
habiando a iratlar le sotto ditte cose plenis- 



M.lETAMKOn. APXHBA. '"'■'' 255 

sima liberta e comandamento insolidum. co 
mo apar per iin iiistrumenlo de sindicado 
e prociira, fatto per man de Zuhane fo de 
ser Nicolo de Bonixe de Veniexa. per im- 
perial autorita noder publico, in V ano de la 
nativita de Cristo mille qiiafrocento otto, a di 
XXII del mese de Fevrer , e scrivan a la 
corte dogal del ilustrissimo el excelso sig- 
nor messer iVIichiel Sten, per la dio gratia 
doxe de Veniexa e da i suoi conseij, como 
plenamente in quel se leze , e da mi noder 
infrascripto vezndo e letto , cognosando la 
benignita de la sovra ditta excelsa dogal si- 
gnoria de Veniexa , la qual sempre fo plena 
de misericordia e per reverentia e preghie- 
re e per I' amor del magnifico signor mes- 
ser lo conte Theopla,. si como sindico e 
prociirador de la prelibata signoria, in luogo 
e per nome de quela . recevo i magnifici, e 
nobel dona, madona Helena fia fo del 
conte La zaro signor de Sclavonia,e 
dona f o del magnifico signor Z o r z i 
Stracimir dela parte de Zenta, e Bal- 
sa so fio, con (utti suo subditi, in gratia a- 
mor , concordio , paxe e dilection de la ex- 
celsa e potente nominada. remetando ai pre- 
ditti madona Helena e Balsa, et ai suoi sub- 
diti tute inzurie , e( offexe, che hanno fatto 
ala predida signoria, et a suo subditi, dessi- 
guando , o veramente fazando designar a i 
preditti madona Helena e Balsa so fio o ai- 
Iri per lor, sotto specia d amor e bona di- 



256 CPBCKH HCTOPIHCKH CDOIHEHHI^H 

letion, B u d o a cum le so pertinenlie, et a 
queli madona Helena e Balsa far dar oltra 
de questo, de le intrade de Seulari ogni ano 
ducati *M* Vcento doro, in do pagamenti, zoe 
la mi(a in la festa de nadal, I'aUra mita in la 
testa de sancia Maria de avosto, que lo e 
sfa ditto pronunciado et arbitraria mente 
sentenciado, como qui de sotto apar, per lo 
magnifico signor misser lo conle Theopia 
et per lo nobel et egregio homo messer 
Piero Rimondo, per la* ducal signoria de Ve- 
niexa bailo e capitanio de Durazo , sindici e 
procuratori peri ditti madona Helena e Balsa 
constituidi, la qual pronunciacion et arbitra- 
ria sententia siegue in questa forma de \ erbo 
ad verbum. 

In nome de dio. In I'anno de la nativita di 
quello mille quattro cento e oto, a di VI Zug- 
no, prima indicion. Nui conte Theopia 
sign or del Alb ano, e Piero Rimondo per 
la excelsa ducal signoria de Veniexa bailo e 
capitanio de Durazo. Zudexi et arbitri elet- 
ti per la magnifica dona madona Helena, 
fia del signor conte Lazaro signor de Sclavo- 
nia , e dona fo del signor Zorzi Stracimir 
signor de le parte de Zenta, e per lo magnifi- 
co signor misser Balsa, tio del ditto signor 
misser Zorzi, e de madonna Helena preditti, 
a meter paxe e concordio de tute le discor- 
die, diiferentie , die tra la prelibata ducal 
signoria de \ eniexa, e i preditti madona He- 
lena e Balsa , come apar per una carta de 



JUlETAMKOrl. AFXIIBA. 257 

sindicado a plen mandada a niii conte Topia 
e Piero Rimondo per li preditti madonna He- 
lena e Balsa so fio, scripta in letera sclava, 
e bollada de la so bolla, translafada in lafin 
como qui de solto se contien. Niii Helena 
fia che fo del signor conte Lazaro signor de 
Sclavonia , e tu dona del signor Zorzi Stra- 
cimir signor de le parte de Zenta , e mi 
Balsa lio del ditto signor Zorzi e de madona 
Helena. A cadaun che vedera questa lei era 
honorevol salude. 

Sapia che per li tempi passadi , cum la 
excellentissima ducal signoria de Veniexa 
manda li suo provedidori, signor Ruberto Mo- 
rexini e signor Jacomo da Riva chavalier, 
per mo in quesla parte per la paxe e concor- 
dio, e perclii semo con(en(i metemo da no- 
stra parte a questo fatlo ch i possa condenar 
e far, e che definiscano' tute queste cose so- 
raditte, el signor conte Topia, el signor Pie- 
ro Arimundo da Veniexa bailo e capitanio de 
Durazo e del so distretto. E perche el ditto 
signor da Veniexa e plen de raxon e fama la 
qual ha cum lui senza nissuna nostra contra- 
dition, tanto quanto le nostre persone proprie, 
sopra la nostra fe , e per tute queste cose 
sovrascripte comandassemo a scriver questa 
nostra litera per lo nostro canceller , in la 
nostra corte B e r i s 1 a v i c li i, ala nativitade 
del nostro signor Yesu Christo, MCCCCVHI 
indicion prima, adi VH Mazo, e per plu con- 
fermafion de questa letera, la fessemo hollar 

r.iacHiiK'b xn. 17 



258 CHr.Ci;H HCTOHIHCKH CHOMEHHl^H 

de nosira bolla. E ])er<anto. Nui conte Teo- 
pia e Piero Pimondo /udexi e sindici elelti 
per i diHi madona Helena e Balsa so fio, co- 
mo apar per lo diiio so sindicado, scriplo de 
sovra , vojando (uor via tutfe le diferentie, 
desinsion, e discordie clie ha i preditii mado- 
na Helena e misser Balsa so fio, cum la pre 
fata signoria de \ eniexia, e per vigor de la 
libectade podesta e bailia a niii per i dicti 
concessa e tribuida , invocando il nome de 
Cristo e de la soa gloriosa madre madonna 
Santa Maria, voiando seguir in (utto e per 
tiiUo quelle cose siano salude magnificentia 
e grandeza el exaKalion de la predilta sig- 
noria, etiamdio quelle cose sia salude de li 
dilli madonna Helena e misser Balsa, deter- 
minemo sentenliemo e distinimo, che la ditta 
madonna Helena <3 Balsa so fio, debia recever 
gralia e paxe e concordio da la excelsa sig- 
noria de Veniexa, over dal Nobel homo mis- 
ser Ruberto Morexini, como apar per lo ditlo 
sindicado, scriplo per man de Zuhanne fio to 
de ser Nicolo do Bonixe da Veniexa, per au- 
lorita imperial nodcr publico, a di XXV Fevrer 
MCCCCVHI prima indicion, e da mi noder in- 
frascrilto ve/udo e lello, bollado de la bolla 
de san Marco di; plombo , habiando cadaun 
de lor liberla insolidum sora de qiiesli fatli, 
el qual misser Ruberto fo absenle a le pre- 
dille cos<» . siando romaxo ale parte de Scu- 
tari per bona caxon, e che i dilti madonna 
Helena e Balsa debia lassar per questo muodo 



MaETAMKOrt APXHBA. 



liberamente tutti i luoghi terre ville casali fa- 
meie e zendlhomeni, al presente i tien in le 
parte s a n ( a Maria d e H o ( e z o, cum i suo 
boni et confini, videlicet case terre et home- 
ni, e quanto la ditta chiexa de possieder, de 
raxon andando siiso el passo de Suterman 
per i confini de R o t e z o, e de quel passo 
non se imp.t/ar per alcun muodo, e da Suter- 
man fina ad A n t i v a r i, e da A n t i v a r i 
vignando e circumdando da le parte del mar 
verso D o 1 c <3 g n o, infina la B o i a n a, vignan- 
do per suxo per lo f-i u m e e per la r i v a 
del lago, infin ascendando per mezo Suter- 
man, cum tutte terre luoglii forteze casali 
boiari inesse , cussi in monte como in pian, 
infra questi termeni e contrade. E da laltra 
parte veramente de 1 a B o i a n a comen- 
zando da Lupoglavo, vign and o verso Ales- 
s o, tutto el lago isole castelli foriecce e ter- 
re domination, cussi al monte como al pian, 
e quanto se contien per publici istrumenti, fat- 
ti tra la prefata signoria de Veniexa, e el mag- 
nifico signer misser Zorzi Stracimir so 
padre , da qual tufi luogi non se possano ni 
debiano impazar. E se alcuna cosa de quelle 
tegnisse al presente, che libera mente e sen* 
za alcuna ailra contradicion debia relassar, 
dar e consignar ala prefata signoria de Veni- 
exa, over ai suo provededori o a suo comessi. 
Fazando dar e consignar la prefata sig- 
noria de Veniexa , o\ er in suo provededori 
prenominadi , per nome de la ditta sis:noria 

17 



200 CPBCKH HCTOPliiCKH CHOMEHHI^H 

(le Veniexa, ai ditti madona Helena e Balsa, 
el cas^el de liudoa cum tutle le so raxon, e 
pertinentie denfro e de fuora, cum tulli i suo 
homeni boiari casali terreni e ville, romagnan- 
do ai preditti madonna Helena e Balsa, da le 
confine sovradicte de madonna s an eta 
Mara deRotezo verso i P a s t r o v i c h i 
e B u d o a e L u s t i z a e le s a 1 i n e cum tutta la 
parte de la S a b o i a n a, Z e n t a de sovra, e oltra 
de quello de dari e fari dar ogni anno de le intra- 
de de Scutari ducatimiUeecinquecento 
d o r o; recevando la prefala signoria de Ve- 
niexa i ditti madonna Helena e Balsa in la so 
benignila e gratia, et alor perdonar et remet- 
ter (utte le ofese et inzurie, fatte per i dilti 
madona Helena e Balsa ala prelibada signoria 
de Veniexa e so luogi e subditi. Ancora die 
tutti i prisoni lien le parte preditte , debiano 
Far liberamente relassar , e che nissuna de 
le parte non debia luor li buiari e fameie 
lun a latro , e che infra XV di proximi , le 
parte preditte debiano haver consignado luna 
a laltra libera mente (uUe le cose preditte 
segondo como de so^ ra e scripto , da puo 
che i haveianno zurado. E per observation 
de le preditle cose, e zascuna de quelle, zoe 
che li ditti madona Helena e Balsa prome- 
tera e zurera de mantegnir et osservar bona 
paxe a la prefata ducal signoria de Veniexa, 
et ai suo luogi e suditi , e dar per segurta i 
magnifici signori miser lo dispoti Stefa- 
n o so barba, madonna Maria dona fo 



.- MaETAHKOrt AFXHBA. 261 

del ma^nifico miss e r V o I c o, Th o d oro 
Cauora signer de Belgrade, Juan Ca 
striothi e Mirchsta signer d e la V a- 
l o n a. E mi conte T o p i a so siioxero, me 
oblige , che i ditti madena Helena e Balsa, 
osservera e fara eservar tute le cose predic- 
te, sotte pena de ducati M Vcento dero da fie 
dada e pagada ala parte, che ebservera per la 
parte che nen ebservera o ebservare non 
fara. I qual prenominadi niisser Jacemo da 
Riva chavalier , como sindico e prevededor 
de la prefata ducal signoria de \ eniexa , da 
una de le parte , et magnifico signer conte 
Topia et nobel homo misser Piero Rimende 
come zudexi arbitri de i preditti madena 
Helena e Balsa da lalira parte, i qual insem- 
bre zura e se impremette de manlegnir et 
observar una parte alaltra. e T altra al altra, 
tutte le cose sepraditte ai termeni preditti, 
sotto obligacion di beni di so principal pre- 
sente, e che die ^egnir, si mobeli como sta- 
beli, sotto la pena predicta da fir dada e pa- 
gada, come e ditto de sovra , promettando a 
mi noder infrascripto como publica persona, 
per nome el in luogo de egni persona a chi 
spectasse o possesse spectar in t'uturum , de 
oservar , et attender le cose predicte cum 
tutte le renunciacion et obligacion che aspetta 
a la raxon, reservando a i dicti madonna He- 
lena e misser Balsa, de posser domandar tutte 
quelle gralie i paresse a la prefata signoria 
de Veniexa. 



CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHimH 

Actum extra D ii r a c h i u m prope eclesiam 
sancti L a ii r e n c i i, sub tentorio predict! mag- 
nifici domini comitis Tobie , presentibus re- 
verendo patri domino minori dei gratia epis- 
copo Durachieiisi, Johanne episcopo Scuta- 
riensi, Feldo stipendiario in Durachio, Chursa- 
chi buiaro predicti domini comitis , et Petro 
Ungaro stipendiario Scutari, testibus ad hec 
vocatis, et aliis. 

SubscripUo greca manu comitis Niche te. 

Mi Piero Arimondo zudese arbitro in com- 

pagnia cum el ditto miser lo conte, a tute le 

cose so\radit(e me scrissi de mia man e meto 

la mia bolla. 

Comemoriale X. ch. 71. 

C€\L. 1408. 8. Novembris, in Go 
d i gn e. 

OTBopeHo nnoMo , KOHiMii rocnofl G.ieHa ii Ba.iiiia npo- 

r.iauijM) H o6aB.iiOM) oBOHniTb no^aHnmiivia, ji^a e yxBp^eHTi 

iHjipi. HSiweljy Hi.H H M.icxaKa. 

Litera aperta facta a d o m i n a Helena 
e t Balsa de observatione pacis. 

]\ui madona Helena consorte, e Balsa 
fio del magnifico signor m i s s e r Z o r z i 
S < r a c i m i r, femo assaver a tutti Ii nostri 
subdi(i , officiali e zentilhomeni nostri , che 
ben che mi Balsa non vada a Veniexa, a la 
presentia de la nostra ducal signoria , si co- 
mo tV) dido cum Ii magnifici signori providi- 
dori , luii semo in accordo cum lor, che la 
pase sia bona e terma. cussi per una parte e 



MJIBTAHKOr* APXHBA. i» 263 

per r altra se debia osservar fra la dicta sig- 
noria, e soi subditi e luii, ol che ogni homo 
passa liberamente andare, e far li fatti soi, e 
zascadnn star si como stette in qiiesto tempo 
passado da pui fatta la ditta paxe. E per fer- 
meza mettemo la nostra boUa , dada in G o- 
di^^ne a d. Villi de Novembre MCCCCVIII. 
(Autenticum pacis preditte cum bulla Bal- 
se , et litera autentica supradicfa cum bulla, 
tradite fuerunt viro nobili ser Francisco Ju- 
sliniano, die XXI Marcii 1^09.) 

Conimemoriale \. ch. 73. 

CvCXLI. l^JOS. Indict. II. 20. Januarii. 

HacTaB.iCH-lj ;ja noc.iaHHKa M.ieTa'u;or'i> Beiie^^^HKTa KoHia- 

pewa, KOH Ke hIih k'f> ^ernoxy Cxo^aHj ii rocnoii Mapn. 

y noc.iy rocnoe 6aeHe h lia.iiue. 

Quia est necessarium respondere, circa 
responsionem tactam a m b a s s i a 1 o r i b u s 
d o m i n a e H e 1 o n e et B a I s a e, qui fuerunt 
ad nostram praesentiam , qui bus responsum 
fuit : quod pro confirmations eorum quae 
tractata fueruni per nosfros provisores cum 
H a 1 s a predicjo, milleremus ad p r a e s e n 
1 i a m d e s p o t i e t d o m i n a e M a r a e 
nostrum ambassiajorem , qui ambassiatores 
cum ista nosfra responsione recesserunl pro 
redeundo ad Halsam predictum. V adit pars: 
quod comiKalur et mandetur nobiii a iro ser 
B e n e d i c t o C o n I a r e n o, comili et ca- 
pitaneo nostro Scutari, quod rocepto nostro 
mandato , cum nostris liKeris credenlialibus, 



264 * CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHL^K. 

intelligendo se, quod Balsaet dominaHele- 
n a similiter mittant suos ambaxiatores ad pre- 
sentiam domini despoti, ire debeat ad dic- 
tum domiiium despotum et dominae 
Marae, et facta amicabili salutatione et obla- 
tione, eis exponere, ea quae a nobis requi- 
siverunt ambasiatores Balsae predicti, et res- 
ponsionem quam eisdem fecimus, quarum re- 
quisitionis et responsionis copiam sibi mitta 
tur pro sua informatione Et subiung^ere quod 
nostra dominalio, considerato fraterno amo 
re et perfecta amicitia vigente inter dominum 
despotum et nostrum dominium , nullum 
habens respectum , quod Balsa non observa- 
verit, sicut promiserat per pacem factam et 
firmatam inter ipsum et pro\ isores noslros pre- 
dictos, pro contemplalione suae magnificen- 
tiae, sequenles mores noslros in obliviscendo 
iniurias receptas et \olendo unumquemque 
ad gratiam reducere , sumus contenti coram 
magnificenlia sua ratifii'icare e( aprobare pa- 
cem, faclam inter dominam Helenam et Bal- 
sam ex una parte e( nostros provisores ex 
alia, observante et faciente dicto domino Balsa 
ea omnia, quae continentur in pace predicta 
Tacienda et observanda a parte sua , quam 
pacem, ipse nostro nomine, a igore libertatis, 
quam a nobis liabel, afTirmabit et ratifllcabit, 
etsidiclus Balsa, sIa e ambassiatores sui , sun 
nomine , erunl content i tacere et observare 
prout in diet a pace continetur, tunc similiter 
nostro nonnne, laciat et observe!, procurando 



SUETAMKOn. APXHBA ' 265 

t 

quod per dictum Balsam, observentur et fiant 
omnia punclaliter, quae facere fenetur vigore 
pacis praedictae, quam pacem dictus ser Be- 
nedictus in publicam t'ormam ])enes se habet. 

Et quia idem Balsa multum optat ha 
here locum A n ti \ a r i, sed in pace nihil 
continetur, quod dictum locum habere debe- 
at, si dictus Balsa requireret ilium, respon- 
dere debeat, quod si dictus Balsa veniet Ve- 
netias , non dubitat (juod per nostrum domi- 
nium sibi dabitur locus praedictus , prout 
eidem dixerunt provisores nostri. 

Si vero dicta d o m i n a Helena et do- 
niinus Balsa non erunt contenti stare dicte 
paci, tunc debeat dictus ser Benediclus dice- 
re, quod nullum aliud mandatum habet a no- 
bis, nisi taciendi et obser\ audi, sicut in dicta 
pace continetur , et in isto casu , ut dictus 
Balsa non deslrueret contractam nostram, 
ad damna subdilorum et Hdelium nostrorum, 
cum illis \ erbis et rationibus, quae suae sa- 
pientiae videbunlur, procuret et sollicitet, 
quod inter partes fiant sufferentiae , dicens, 
auod nullum aliud mandatum Jiabet a nobis, 
sed quod scribet intenlionem dieti Balsae et 
matris nosiro dominio, et expectabil nostrum 
mandatum , et sic tacert; debeat , scribendo 
presto omnia pro nostra informatione. 

Et quia sum us informali, quod Pasayt 
c a p i t a n e u s T u r c h i, qui est cum gen- 
tibus suis in j) a r t i b u s Scopiae, multum 



266 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

potest cum Tiircho , domino suo , ita quod 
si haberemus ipsum favorabilem et propici- 
um, esset causa reducendi nos ad bonam con- 
clusionem pro hiis , quae intendimus agere 
cum dicto Turcho, (am pro factis A I b an i a e, 
quam pro aliis , comiKatur dicto ser Bene- 
dicto Contareno , quod cum nosjris litteris 
credulitatis miltere debeat ad Basaytum capi- 
{aneum Scopiae , Thomasium notarium Scla- 
vum, et sibi comitiere, quod dicto Pasaytho, 
cum illis verbis anion's et dilectionis , quae 
sibi videbuntur, debeat demonstrare et osten- 
dere , amorem et dilectionem , quam gerit 
nostrum dominium Pasayto predicto, et quod 
pro vivendo in bona pace et fraternitate cum 
dominio suo, intendimus mittere ad presenti- 
am dicti domini sui , ambaxiatorem nostrum, 
de intentione nostra ad plenum informatum, 
et ideo si sibi placet, et de hoc dictus Tho- 
mas eundem Pasaytum attente rogare debeat, 
scribere dicto Turcho domino suo, ita quod 
possimus esse concordes cum eo , de hiis 
quae secum agere habebimus ; habeat idem 
Thomas liberlatem, promiltendi Pasajlo pre- 
dicto, noslro nomine, singulo anno, ducato>? 
mille de infro}'(ibus diclorum locorum , et 
quum hoc non posset oblinere , promiltere 
debeal dicfos ducalos absohito, facien(e dicto 
Thomasio , banc noslram infentionem , per 
ilium s(ric{um e{ caufum modum , qui suae 
j)rudentiae videbilur , ui facia nostra sint se- 
creta, et insuper habeat libertatem, collegium 



'I M.IETA'lKOri. APXHBA. 267 

domini, consiliarii capihim etsapientnm, mit- 
tere per dictum Thomasium Pasayto predicio 
aliquod exemum , ad valorem ducatorum tri- 
ginta. 

Et debeat dictiis ser Benedictus ire ad 
exeqiiendiim mandalum nostrum praedictum 
cum ilia famulia, quae sibi Aidebitur pro ho- 
nore nostri dominii, faciendo quam minorem 
expensam poterit , et dimittat ad regimen et 
gubernationem loci sibi comissi, usque redi- 
tuni suum, virum nobilem ser Andream Mar- 
cello, et mittantur dicto ser Benedicto litterae 
et sj'ndicatus necessarii occasione praedicta. 
Secr. Cons. Rogat Lib. III. ch, 137. , 

(CKopo cacBHM'j. HCTO OBO, oaMO Ma.iKO iipot'Tpanie, Ha- 
.ia3H oe 101111. e^^aiinyxi. aaK.iioieHO y hctoh III. KHbHru, Ha 
crp. I'l^.) 

CCXLII. 1408. 20. Januarii. '" 

ITvHOMoliHO riHi^MO H HaoTaR.ieH-fe 3a BeHe^HRTa KoHrapena 

noc.iaHUKa IM-ieraqKori. kt. ;\eonoTy CTe<i>aHy h 

rocnoifi iVIapn. 

Nos Michael 1?^ t e n o , dei gratia dux 
Venetiarum et cet. Comittimus tibi nobili 
viro Benedicto C o n t a r e n o, presenti- 
alitercomiti et capitaneo nostro Scutari, qua- 
tenus recepto presenti noslro mandato , de- 
beas significare d o m i n a e H e 1 e n a e et 
domino Balsae, quod pro possendo exe- 
qui ea quae diximus et dedimus in respon- 
sum ambaxiatoribus suis , qui tuerunt nuper 



t^^ CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

ad nosfram presentiam , ac pro exhibendo 
celerem expeditionem ad ea, quae agere ha- 
bemiis cum suis magnificentiis , nos constitu 
amus te in nostrum ambaxiatorem, iturum ad 
presentiam d o m i n i d e s p o t i et d o m i- 
nae Marae, pro concludendo et confirman- 

I do pacem tractatam per nostros provisores 
cum suis ma^nificentiis , quemadmodum suis 
ambaxiatoribus promisimus. E( pro tanto 

■ quandocunque erunt in puncto mittere et mit- 
tent suos sindicos et ambaxiafores , subito 
en's in puncto eundi et te repperiendi ad 
dominos anledictos. 

Et cum habueris responsionem a predic- 
tis d o m i n a Helena et B a I s a, quod sint 
parati mittere suos sindicos et ambaxialores 
ad prediclos dominum d e s p o t u m et d o- 
m i n a m M a r a m, et dato ordine de termi 
no et tempore debito, volumus quod dimissa 
terra 8 c u ( a r i , in ilia custodia el sub illo 
reel ore, quem et quam tibi dicemus inferius, 
in bona gratia tu a adas noster ambaxiator, 
et sindicus ad dominos aniediclos , videlicet 
ad dominum d e s p o I u m et dominam M a- 
r a m, et ad P a s a y t u m v o i ^ o d a m T u r 
c li o r u m, si libi videbitur. Intelligendo te 
taliter, quod vadas et sis ibidem, quum am- 
!)axiatores el sindici aKerius partis illuc \ e- 
nient. Quibus cum fueris ad presentiam su- 
am, presentabis nostras litteras credenliae, 
quas libi misimus, et factis diclis dominis con- 
venientibus salulalionibus el oblalionibus, de- 



M.IETA'IKOri. APXHBA. '•'■ 



beas exponere. Quod deus novil, libenfer et 
de bono animo a idissemus ma^nificam per- 
sonam ipsln.s Balsae, taniquam nobilem civem 
nostrum bic Venetiis , ul co^novisset opti 
mam intentionem nostram et radicem veri 
amoris, quam firmaveramus in mente nostra, 
et ulterius gratiam quam fecissemus slbi , si 
venisset ut promiserat , ita quod dolemus, 
quod crediderit illis , qui non bene consuki- 
erunt sibi, et non suis ma^nificentiis. Sed non 
obstante quod non venerit ad presentiam nos- 
tram, quia a nalura nostra et progenitorum 
nostrorum semper fuit et est, uti benignitate 
et dementia, tamen adbuc, intuytu et respec 
tu ipsorum domini despoli et dominae Marae, 
sumus contenti quod cognoscat benignitatem 
et gratiam nostram, quae est , quod pax fac- 
ta per nostros provisores , et magnificentias 
suas approbata et laudata , etiam per nos 
confirmetur el ratificetur et cet. Cum illis 
verbis contentis in responsione data ambaxi- 
atoribus suis, cuius responsionis copiam !ibi 
mittimus pro tua informatione , et cum ab'is 
similibus verbis , quae tuae sapientiae vide- 
buntur, tenendo modum, quod ad presentiam 
ipsorum dominorum et saltim domini despoti, 
confirmetur cum integritate pax suprascripta, 
facta per nostros provisores, et de Iioc fiant 
instrumenta seu litterae patentes secundum 
quod erit opus; ac ulterius. quod predicti 
domini despot us et domina \I a r a, quae 
fuerunt plezii, se constituant plezios et secu- 



270 CPBCKH HCTOPliiCKH CnOlMEHHI^lI 

ritates per instriimenta vel liiteras , pro fir- 
mitate et observafione omnium promissonim, 
cum cautelis necessariis et opportunis. Decla- 
rando quod nostra intentio est de habendo 
totam contractam de super Scut a rum libe- 
ram, et villas et pertinentias Dulcigni, sine 
aliqua conditione alicuius primarii nee hpmi- 
nis, habentis aggere super illis: et quod non 
sint obedlentes alii domino quam nobis , et 
quod de illis villis casalibus (erritoriis et ho- 
minibus domlnatio nostra possit facere et 
disponere , secundum quod sibi videbitur et 
placebit, juxta formam dictae pacis 

Et si dicti domini erunt contenti ad hoc, 
ita quod fiat confirmatio suprascripta , cum 
dictis modis , procura lunc mittere executi- 
oni id quod conclusum e( factum erit et opus 
fuerit pro pace predicfa, cum illis bonis et 
utilibus provisionibus custodiis et ordinibus. 
qui et quae requirunlur, avisando le, quod 
in contributione H u d v a e tu habeas adver- 
tentiam , de essendo primo in possessionem 
illarum rerum , quae debent tibi dari , et ha- 
bendo (alem caulionem, (|uod non habeas du- 
l>ilare. Et ul sis de omnibus provisus et ple- 
ne informal us, millimus libi copiam pactorum 
pacis, factae per nostros provisores, ad cau- 
telam , licet per eosdem auctentica in forma 
tibi foret dimissa. 

Et quia dubilamus quod Balsa nolet 
contentari ad pacta, contenta in instrumentis 



V.lKTA'lKOrt 4PXHBA. 



pacis suprascriptae , nam semper appetitiis 
siiiis exlitit et est, ad habendum Antivarum, 
et sic per alios siios ambaxiatoies et amba- 
xiatores domini despotae et dominae M a- 
r a e, et nunc per istos suos petitum et re- 
qiiisitum est a nobis. Et alle^abitur, quod per 
nostros provisores fuit sibi promissum orete- 
nus dictus locus, ipso \ eniente Venetias , ad 
petendum ilium de gratia a nostro dominio; 
idcircho ad hoc poteris ei respondere, quod 
omni vice qua ^ eniet ad nostram presentiam, 
ad petendum de gratia locum predictum , si- 
cut promisit , ob intuitum domini d e s p o t i 
et bonae memoriae quondam domini G e o r- 
gii patris sui, et dominae Marae, ac 
voivodae B a s a y t i, quos habemus et tenemus 
in caros amicos, et pro ipsis faceremus omnia 
possibilia et honesta. nos faciemus sibi omne id 
quod promissum fuit sibi per nostros proviso- 
res, taliter quod merito habebit contentari, spe 
rantes quod per dictum suum adventum, et per 
experientiam quam \ idebit, ex nostro dominio 
erga magnificam personam suam, animus eius 
unietur et conformabilur in tali et tanto amore 
et sincera et bona a oiuntate, cum dominio nos 
tro, perpetuo duratura, quod nunquam aliquis 
siispectus nee rancor, in mente alicuius par- 
tium esse poterit nee nutriri , imo propter 
sua bona opera et perse\ erantiam , quam fa- 
ciet in filiali devotione et confraternitate mu- 
tui amoris, nos semper liabebimus ipsum in 
bonum et verum filium et dilectum nobilem 



272 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

nostrum , et erimiis sibi favorabiles in suis 
indigentiis, (am versus sul)difos suos, qui sibi 
offendissent, quam ad augmentum et conser 
vationem sui s(alus; de quo se reddat certis- 
simum. Et sumus conteiUi in dicio casu face- 
re sibi promissiones necessarias si opus erit, 
obligante ipso se vice versa , ad conservati- 
onem el defensionem locorum noslrorum. Et 
pro tanto in conclusione, stante ipso constan- 
te ad volendum A n t i v a r u m, tu potes res- 
pondere et procurare ac instare prudenter, 
quod hue veniat ad postulandum ipsum locum, 
iuxta promissionem pactorum, cum suprascrip- 
tis et aliis bonis verbis et rationibus , quae 
tibi videbuntur , dicendo et allegando , quod 
non veniente ipso hue ad nostram presentiam, 
nos non tenemur facere mentionem de dicto 
loco, sicut scit, nee sumus obligati ad dictam 
promissionem ; et in hoc casu stante ipso 
firmo de non veniendo Venel ias, procura re- 
movere ipsum a dicta pelitione A n t i v a r i, 
cum illis bonis modis , qui tibi videbuntur, 
nam non essel honor noslri dominii ad faci- 
endum aliter , quem super omnia nos apre- 
ciamus. 

E( quum expertus fueris per omnes istos 
modes , et ipse non \ ellet contentari , tunc 
procura dextro el cauto mode , convenire 
cum Pa say to, et experiri, si per viam mo- 
netae, videlicet usque ad summam ducatorum 
M in anno, \el ab ipsa summa infra, avanla- 
zando comune nostrum quantum melius po- 



' M.lETA'lKOr'J> AF\nBA. ' \ 273 

teris, de intratis Anti\ ari, ipse Pasaytus vellet vse 
obligare, ad tenendum modiim, quod Balsa 
staret firmus ad pacem predictam, factam per 
provisores nostros predictos. 

Et quum factis omnibus istis experientiis 
non prodesset , qui Balsa seu sui nomine 
suo, starent pur constantes et firmi ad volen- 
dum Antivarum, et non velle venire Venetias, 
debeas experiri , si per viam pecuniae hoc 
factum posset aptari; in hoc casu sumus con- 
tenti, quod promittere possis usque ad summam 
ducatorum 'II mille in anno, de intratis dicto- 
rum locorum nostrorum , in duobus terminis 
in anno per medietatem, otferendo ad partem 
ad partem, usque ad dictam summam, cum 
quam maiori avantag^io nostri comunis fieri 
poterit; et quod de A n t i v a r o, nee de ali 
qua ah*a terra nostra, ipse non a§[at plus men- 
tionem, habendo menti quod Balsa det nobis 
omnes villas territoria et iurisdictiones, quae 
de Jure spectant vel spectare possent ad dic- 
tam terram Antivari. Et S a n c t a Maria 
de Rotezo et etiam tbrtilicium. quod fecit 
de Z e 1 e s I i n a , quod est de pertinentiis 
predictis, cum omnibus hominibus et juribus 
liberis , cjuae nobis spectant; et non conten- 
tando ad hoc, sumus contenti, quod de resi- 
duo a Saboiane, quum per pacta pacis 
debebat sic stare, quousque veniret ad postu- 
landum ^ratiam nostro dominio , sibi fiat li- 
bera quietatio et donatio, remanentibus nobis 

r.iacHHKb XII. 1^ 



274 CFBCKH HCTOFlilCKH CnOMEHHI\H 

perHnentiis Scutari et aliarum nostrarum ter- 
lariim, sicut antiquifus de jure sibi spectant. 
Et quum vero Balsa non vellet attende- 
re ad supra dictum factum de provisione 'll* 
mille ducatorum, sumus contenti pro exeundo 
de istis laboribus et ponendo illud paeslum in 
ilia quam meliori pace fieri poterit, quod de- 
beas dare predicto B a 1 s a e, ipsum locum 
A n t i V a r i, existente primo in concordio 
secum , quod pro firmitate securitatis pacis, 
considerafo quot partibus et promissionibus 
deflfecit, ac pro non incurrendo in istas incon- 
venientias, nee non pro observatione promis- 
sorum , ipse debeat tibi dare illos obsides, 
qui erunt sufficientes , ultra plezeriam dicto- 
rum dominorum, ut dictum est supra, qui ob- 
sides sint de filiis Georgii Juras, Alexii 
S o t u m a, Nicole Z a u 1 i, et aliorum suo- 
rum maiorum curialium cuiuslibef conditionis, 
et magis potentium , quos habet apud se. In 
contributione autem Antivari cum modis su- 
prascriptis , debeas observare illos modos, 
qui alias comissi fuerunt per istud cosilium 
nostris provisoribus, quorum modorum copi 
am pressenlialiter (ibi millimus, pro tua in- 
tbrmatione: verum volumus quod tu procures 
habere (otam aliam ripam flu minis Boia- 
n a e, a duobus miliaribus infra ferram , aut 
illam partem , quae saltem videbitur magis 
necessaria et ulilis a Scutaro usque mare, quan- 
tum cognosces esse de pertinentiis Scutari, 
nam informal! sumus , quod ista rippa est in 



M.lBTAqKOrb APXHBA. 275 

maximo damno Scutari, ipsa existente de 
Balsa; recordando tibi, quod per istam rem 
soiam, non vellemus propferea, quod pax de- 
sisteret. Et dando Anti\ arum ut dictum est, 
procura de faciendo sic , quod non des sibi 
aliquem denarium , sicut continetur in pace 
facta per pro vis ores. 

Si autem non foret modus de possendo 
concordari cum Balsa per modos superius 
dictos , sed quod pur vellet A n t i \ a r u m 
libere, et non dare obsides, nam a^isati sumus, 
quod in eo casu ipse non obtinebit aliquam 
pacem, et procurabit aquirere residuum nos- 
trorum locorum , et cognoscitur evidenler, 
quod foret sibi magis abile ad guerizandum. 
habente ipso unam terram, quam non haben- 
te aliquam . volumus quod facta per te ilia 
honesta excusatione, quae tibi videbitur, do- 
mino despoto et dominae Marae et 
aliis dominis, qui tibi videbuntur. et justifica- 
tis noslris juribus, cjualiter per nos non def- 
fecit, nee defficit ad volendum Balsam pro filio 
nostro , accepto ab illis amicabili comeatu, 
debeas redire ad regimen hium Scutari. 

Et quia non facit pro nobis ad standum 
in guerra, nee etiam in expensis, sumus con- 
tenti , quod in casu quo non mo^ eatur novi- 
tas per Balsam ad aliquem locorum nostro- 
rum , tu dissimules cum ipso quam melius 
potes, et procura to to posse tuo, quod fiant 
sufferentiae inter partes, et quod interim tu 

18^ 



276 CPBCKH HCTOFlilCKH CnOMEHHl^H 

scribes nostro dominio; et si pur dictiis Balsa 
moveret sen moveri faceret aliquam novita- 
tem ad nostra loca, possitis giierizare et sub- 
stinere nostrum honorem , prociirando posse 
tiio, de retrahendo et habendo tecum de suis 
nobilibus , de illis videlicet , qui videbuntur 
magis utiles factis nostris, possendo sibi pro- 
mittere de lerritoriis et intratis de inde, se- 
cundum quod tuae discretioni videbitur , pro 
bono et honore nostro, ac destructione B a 1- 
s a e, ac salute nostrorum locorum. 

Eundo ad presentiam domini d e s p o t i» 
debeas dimiltere loco tui ad regimen et cus- 
todiam Scutari, virum nobilem ser Andre- 
am Marcello," qui stet et teneat jus et justi- 
tiam , cum bona custodia terrae , secundum 
quod sibi mandabimus per litteras nostras. 

Mittimus tibi litteras credentiales, sindi 
cafum super hiis, et alias litteras pertinentes 
facfis predictis, et copiam pactoium, quaeha- 
buimus cum domino Georgio Strazimiro, 
et quae habemus cum C o y a, pro tua infor- 
malione. 

Et quia per nostros provisores sumus in- 
formati, quod inter alia nosfrae gentes eques- 
Ires et pedestres , existentes in parlibus illis, 
sunt male in ordine, et esset opus ut renova- 
rentur, facimus tibi nolum, quod pro securi- 
tate et conforto dictorum nostrorum locorum 
et subditorum nostrorum, mittemus tibi ali- 
quas gentes ab equo et pede , quae erunt 



M.HETAMKOr'b APKMR4. ,., 277 

avantagiatae et presto quantum poterimus, 
pro reaptando gentes et terras nostras, sicut 
fuerit opus , et interim poteritis providere. 
sicut <ibi melius videbitur, avisando te, quod 
pro prestiori expeditione , mittemus homi- 
nes armorum sine equis, cum selis et armis, 
quia sumus informati, quod de inde poterunt 
presto se fulcire equis. 

Habeas menti de tractando istas res cum 
domino despot o, et cum aliis qui requi- 
runtur, tantum secrete, quantum fieri potest, 
et in pauciori numero personarum, quo fieri 
poterit- 

Insuper avisamus te, quod comittimus ba- 
iulo nostro Durachii, quod ad omnem requisi 
tionem tuam, debeat tibi dare brigantinum, qui 
ibi est armatus, ut possis ipsum tenere et ope- 
rari in lacu et alibi, secundum quod tibi vi- 
debitur fore necesse , nam informati sumus, 
quod est multum utilis factis nostris. 

Et quia propter res dictas siiperius, erit 
opus dicto ser Benedicto Contareno habere 
unum notarium discreium, pro ducendo secum, 
et pro mittendo ad S a n d a 1 u m et ad C a- 
t a r i n o s, et ad alia loca ubi erit opus , et 
de inde sit nisi unus , qui non posset remo- 
veri , nee exerceri extra locum , vadit pars, 
quod mittatur unus noster sufficiens nolarius, 
ille qui videbitur collegio, qui vadat e( sit ad 
obedientiam serBenedicti Contareno, portan 
do sibi litteras et alias scripturas , secundum 



278 CPBCKH IICTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

quod sibi mandabitur per collegium antedic- 
tum , el possit expendere ducatos duos cum 
dimidio in die, ducendo illam familiam, quae 
sibi videbitur necessaria. 

Secr. Cons. Rogat. Libro IFI. rh. 138. 

CCXLIII. 1408 die 12. F e b r u a r i i. 

3aK.iK)'ieHO : ^a j\,ynifl,oa'b caBeTi. Moate cTynHXH y ;^o^OBa- 

paH'b ea HCKHMTb .iHi^eM'b , kob M.ieTHHKHMa Hy/\H noya^aHO 

cpe^cTBO. ^a Morj naxepaxH Ba^iiiiy Ha noKOpHOcxb 

H Ha MMpi*. 

Capta. Quia cedit ad dubium si facta 
partium Albaniae sequi debeant tali 
modo , quod remaneamus in concordio et 
quiete cum Balsa, an in guerra, et presen- 
tialiter pervenerit ad manus nostri dominii 
certus partitus et certus modus utilis remedii 
et provisionis, ad quae si attendimus et vigil- 
lamus , poterit esse de levi causa inducendi 
Balsam et compellendi ipsum ad faciendum 
de rebus, quae redundant ad bonum utile et 
comodum nostrorum locorum in partibus A I- 
b a n i a e, nam aliter cognosceret cadere ad 
destructionem suam, sed ipsa persona, quae 
pro parte dominorum suoriim nobis propo- 
suit lioc faclum , (antum stride nos rogavit, 
ut babeamus ipsam secretam, quantum potuit. 
Et bonum si( non derelinquere factum pre- 
dictum , considerato bono fructu qui sequi 
polerit deo danle; \adil pars: quod collegium 
domini, consiliarii capitum et sapientum utri 
usque manus , habeant libertatem practicandi 



M.IBTAHKOr'b APXHBA. 279 

raciocinandi et re\idendi super factis predic- 
tis , secundmn quod melius et utilius sibi vi- 
debitur , pro utili et bono nostro, non con- 
cludendo tamen in aliquo , nisi cum auctori 
tate istius consilii , in quo poterit deliberari 
secundum quod melius apparebit , licet facta 
predicta sint naturae et conditionis , quae in 
nullo actu dominium nostrum norit facere 
contributionem alicuius expensae. 

Secr. Cons. Rog. Lib. III. ch. 144. 

CC\LIV. 1409. Indict. II. 15. Martii. 

O^roBop-b Ha npe^.iojKeHH oSuixHHe KoTopoKe , Koa hj^h 

M.ieTNHtiHMa , ^a hm'b noMaaje y paxy npoxHBi. Ka.iuie, 

no/^t HeKHMi> ycaoBiflMa. 

Cum iam pluribus diebus venerit ad ])re 
senfiam nostram unus ambaxiator comu- 
nitatis Catari, expositurus sub litteris cre- 
dentiae, aliqua capitula , pro parte illius co- 
munitatis , ob quam causam et quia ipse re- 
quisivit , hoc factum haberi secretum , tunc 
data fuit libertas colle^io praticandi ratioti- 
nandi et respondendi super factis predictis, 
sicut eidem colle^io melius videretur , non 
concludendo tamen in aliquo , nisi cum auc- 
toritate huius consilii. Et super ipsis capitulis 
per collegium liabita sit consideratio, sed non 
videatur, quod ipse ambaxiator habeat aliquem 
syndicatum, nee libertatem, nam dicit venisse 
cum littera credentiae et cum ipsis capitulis, 
pro sciendo et habendo intentionem nostram, 



280 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

el requiraf liabere responsum. Vadit pars, 
quod respondeatur ef dicatur dicto ambaxi 
atori , quod semper dileximus 111am comuni- 
tatem et cives , et sic nunc teste dec diligi- 
mus sincero corde, el cognovimus in eisdem 
bonum animum et opiimam voluntatem el 
dispositionem erga honores nostri dominii, 
tamquam in bonis et veris amicis, et une plus 
oblationes suas nobis factas, de quibus mul- 
tum regratiamur eis. Verum ad capitula no- 
bis porrecta, quorum effectus est: quod ilia 
comunitas se offert velle esse nobiscum a d 
guerram, si illam haberemus cum Balsa, 
cum certis conditionibus inclusis , ipsa com- 
munitate existente libera a tributo ducatorum 
mille, quos solita est dare Balsae. Et quod 
veniente dominatione nostra ad pacem cum 
Balsa, ipsa comunitas includatur in ipsa pace, 
et ulterius , quod nostra dominatio teneatur 
ipsam comunitatem defendere per mare ab 
omni persona, el cet. Dicalur quod misimus 
ambaxialam nostram traclandam per comitem 
et capitaneum nostrum Scutari, in partibus Al- 
baniae, et non possumus comprehendere con- 
clusionem factorum adliuc aut pacis aut guer- 
rae cum Balsa. Et si pax el concordium es- 
set et sequerelur , ista non haberent locum, 
si autem aliter sequeretur , videlicet guerra, 
quod essemus contenti babere illam comuni- 
tatem nobiscum , et esse sibi tavorabiles , el 
ipsam favorabilem faclis noslris de inde , et 
promittere de defendendo illos cives in mari 



Hfi MJETAMKOrl. AFXHBA. 281 

et fenere pro caris amicis. Jam comiinitas 
quae delude sentire poterit quid sequetur 
de pace aut guerra , et etiam nos polerimus 
sibi Tacere dari notitiam de hac , et poterit 
tunc mittere suum sindicum cum inslrumento 
et libertate ad plenum ad querendum id, quod 
sit justum et rationabile , quia ilia (unc ipsos 
audiemus , et nos poterimus facere tractare 
el concludere, secundum quod nobis conve- 
niens apparebit. 

Secp. Consil. Rog-. Lib. IV. rh. 3. 

CCXLY. 1409. 3. Au^usti. 

3aK.uo«ieHO : o^pe^HXH HeKO.iiiKO <i.iaHOBa oaeeTa, ^a yro- 

BapaH) oa rocnoioMi. G.ieHOMT. MarepoMi. Ba^iuHHOMii. koh e 

^oui.ia y .M.iexKe , ,^a mo.ih 3a oripoiiiTeHt. h j\,a ce 

MHpii ca >I.ieTHHhHlia. 

Capt^. Cum domina Helena mater 
B a 1 s a e S t r a z i m i r i, i n e f f e c t u d i- 
xerit nostro dominio, quod ipsa est ilia et 
non filius suus , quae est in culpa et defectu 
eorum , quae comissa sunt contra nostrum 
dominium, et proplerea petit veniam et sup- 
plicat , ut dignemur habere ipsam e( filium 
recomendatum, ut jio.ssint et habeant cum ho- 
nore suo unde vivere , vadit pars, quod mit- 
tantur ad diclam do mi nam Helena m, 
duo sapientes consilii et unus sapiens ordi- 
num , qui debeant sibi repplicare verba su- 
prascripla, quae ipsa exposuit nostro domi- 
nio, et respondere ei noslri parte, quod sicut 
non dubitamus habet memoriae , fuit inter 



282 CPBCKH HCTOPliiCKM CnOIUEHHUH 

nos et magnificae memoriae domi- 
11 u m G e o 1* g i u m S t r a z i m i r i \' i r u m 
s u u m, sincera et cordialis dilectio , propter 
quam similiter habebamiis et tenebamus ip- 
sam dominam et natum suiim in nostros filios 
carissimos, et sic sumus dispositi facere nunc 
et in fiiturum, dummodo non deficiant a parte 
sua. Et licet sicut ipsa scit, hie amor et ista 
dilecto nunquam fuerit interrupta , nostro 
defectu, (amen sequentes benignos mores nos- 
trorum progenitorum et nostrum, considerata 
venia quam petit, et bona et optima disposi- 
tione , quam promittit habere ad honores et 
benplacita nostra, sumus content! parcere eis 
et habere eos recomendatos, sperantes, quod 
etfectus suorum operum correspondebit ver- 
bis et promissionibus suis; circa vero factum 
providendi ut habeant unde vivere , respon- 
demus quod semper fuimus et sumus parati 
circa hoc facere id quod sit justum et ratio- 
nabile , et proplerea si placet ei super lioc 
suo vivere aliquid dicere vel declarare , ipsi 
audient et reportabunl nostro dominio, quod 
respondebit prout nobis videbitur. Et cum 
his quae habuerint et audierint a dicta domi- 
na , revertantur ad dominium , ut possit 
postea provider! per istud consilium , prout 
videbitur melius et securius pro nostro 
dominio. 

Dominus et ser IVicolaus Vieturi sapiens 
consilii, volunt suprasci'iptam partem per to- 



W M.IETAMKOr'b APXHBA. '^'' ' 283 

turn, salvo: quod ad dicendum et exequendum 
predicfa mittantur nobiles viri ser Robertus 
Maurocenu et ser Jacobus de Rippa miles, 
qui sunf informati de praticatis in Albania. J 
Seer. Cons. Rog-at. Lib. IV. ch. 47. 

CCXLVI. 1409. 27. August!. 

3aK.iK)4eH0 o/^roBopHTH KHeay 3a/^apcKOMi. , ^a y^a^^e Ha 

aHaH-b fl,yK» Xepsoio , /\a he H-feroBH nor.iaHHi^H y M.iexi^H- 

Ma 6hth ^o6po /\oiu.ih. i 

Capta. Quod respondeatur provisoribus 
nostris J a d r a e, ad ea quae nobis scripse 
runt super ambasiata sibi facta ex parte Du- 
che Creuoie, quod audivimus et intelle- 
ximus omnia sibi dicta ex parte Creuoie 
predicti , audivimus etiam responsionem per 
eos factam ben et sapienter, pro quibus om- 
nibus sapientiam et solicitudinem suam meri- 
to commendantes respondemus, quod nobis 
multun> placuerunt ea quae responderunt pre- 
dicto ambaxiatori Creuoie. Verum quia 
tetigerunt , quod dictus ambasiator dixera(, 
quod si videretur dictis nostris provisoribus, 
libenter mitteret suam ambasiatam Venetias 
et cet. ad hoc dicatur : respondeatur provi- 
soribus predictis, quod multum placeret no- 
bis, quod dictus Creuoia milleret Veneti- 
as ambasiatam suam ; et proplerea si dicti 
nostri provisores viderent aliquem modum 
possendi nolificare facere vel alium modum 
tenere bonum et idoneum , quod dictus Cre- 
uoia mitteret suam ambasiatam, hoc multum 



CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHIII^H 

placeret nobis, quia libenter vellemus, quod 
dicta ambasia(a hue veniret; facieiido hoc ita 
honeste et cauto modo , quod non posset 
perpendere a nobis hoc procedere. 

Seer. Cons. Rog:at. Lib. IV. ch. 52. 

(X'XLYII. 1109. 2. S e p t e m b r i s. 

HacTaB.ieH'k .3a rocnoy^y , koh he/^y ce cacTaflrn 11 ^'^oro- 

eapaxH ca roonoiowb fi.ieiiOM'L, y/^OBimoMi. ^oj)l)a Cpai^H- 

Miipa , o yciOBiama noMiipeHa iiSMe^y M.iexaKa cb e/\He h 

rocnoe G.iene h Ba.uue rt /^pyre cxpaHe. 

Capta. Cum actenus nihil factum vel con- 
clusum sit cum do mi n a Elena Stra- 
c i m i r i, quae diu hie stetit , et bonum sit 
ymo penitus neeessarium, providere super fae- 
tis suis, ut nos sciamus et ipsa seiat, qualiter 
habeamus vivere simul. \ adit pars ; quod 
s e r R o b e r t u s M a u r o e e n o et s e r J a- 
c o b u s d e K i p p a miles, cum uno ex sa- 
pientibus ordinum, ire debeant ad dictam do- 
mi n a m E 1 e n a m. to(iens (|uo(iens fuerit 
opportunum, ad praticandum seeum super his, 
quae petit a noslro dominio. Quibus ex nunc 
comiltafur, quod debeant procurare et instare 
seeum, cum ilHs modis \ erbis et rationibus, 
quae suis sapientiis videbuntur, quod ipsa sit 
contenta, non velle nee petere aliquam terram 
castrum vel forlililium partium A 1 b a n i a e 
a noslro dominio preler B u d a m, quae sibi 
alias promissa fuil. Et in isto casu , si erit 
contenla ut supra, possint promittere sibi no- 



' '■ M.lETAMKOni APXHBA. ' 285 

mine nosfri dominii, ad partem ad partem us- 
que ad siimmam ducatorum diiorum millium 
aiiri, de redditu singulo ano de introitibus lo- 
coriim de inde, et a dicta qiiantilate infra si- 
ciit melius poterunt, pro bono nostrl dominii, 
remanentibus in libertate et potentate nostra 
omnibus terris locis fortiliciis et districtibus, 
qui et quae sunt a Sutormano versus la- 
cum, usque ad B o i a n a m, ad introitum flu- 
marie, et sic veniendo per mare usque sanc- 
tam Mariam de Reteo, secundum for 
mam pacis factae in D u r a c h i o. Et quum 
istud obtineri non posset, quod obtineatur 
saltem a Sutormano per coronam mon 
tanae de super Ant ib arum, versus et sub- 
tus Dulcignum, declarando per taiem mo- 
dum loca et villa quae sunt intra istos con- 
fines et districtus, quod quilibet cognoscat sua. 

Item quod dicta domina Elena et 
Balsa promittant , quod per suos non fient 
aliquae novitates furta vel robariae nostris 
subditis, quia e converso nos similiter promit- 
temus. Et si per aliquem de suis comitteren- 
lur aliquae robariae vel fur (a conlra aliquos ex 
nostris , quod ipsi facient fieri debitas resti- 
tuliones et satisfactiones cum efifectu, et simi- 
liter si per nostros fierent novitates fur(a vel 
robarie contra suos , quod nostra dominatio 
teneatur facere fieri debitam restitulionem 
vel emendam , el insuper procurare , quod 
ruinetur ilia baslita de C e I e s t r i n a. 



286 CFBCKH HCTOFIHCKH CnOMEHHUH 

Et si poterunt obtinere ut predicitur, 

bene qiiidem , sin aiitem trahant ab ea quid- 

» quid poterunt, et postea cum his quae habu- 

erint de intenlione sua , venientes ad istud 

consilium et providebitur sicut melius appa- 

rebit. 

Seer. Cons. Rog. Lib IV. ch. 55. 

CCXJ^YIII. 1409 7. S e p t e m b r i s 

3aK.iio«ieHO , nnoaTH KHeav h KaneTany CKa^apcKOM'b , 4a 
nouj.i-k riaaaHxy nor.iaBapj Typana y upeji,-k.\y CKon.m, 

TaHHHM'B IiyxeMI. 250 ^JKaXa, KaO DO.IOBHHJ OHH rO^HUIHbH 

500 fl,yKaT'A, K06 ey My i\l.ieTMnhH ofieha.iH. 

Capta. Quod scribatur et mandetur co 
miti et capitaneo Scutari, quod recep- 
to presenti nostro mandato , debeat mittere 
Pasayto capitaneo Turchorum in 
partibus Scopiae, ducatos ducentos et 
quinquaginta in auro, per ilium secretum mo- 
dum qui sibi videbitur, qui sint pro medietate 
ducatorum quingentorum, quos habere debet 
annuatim a nobis. Ut idem Pasaytus cognos- 
cat, (|uod simus dispositi altendere et obser- 
vare sibi per nos promissa. 

Seer. Cons. Hog. Lib IV. ch. 55. 

CC\L1\. 1^09. 16. N o V e m b r i s. 

HacxaB.ieirh mi itiieaa m uaiie iana CKa^apcKor'b , naKO he 
rOBopnTH iio('.iaHHK> TypouoMT. o yc.iOBinMa MHpa H3»ie^v 
M.iCTaKa II roonoe R.iene h Ka.uiie yroROpeiiHMT>, n nHCMOMTi 
M 3aiueTB().M'h Belli) noTBpljiMiiiMT>. KuA'b B lOcnOH G.iewa 6bi- 
.la y M.ieTi^iiMa. 

Cum inter alia quae considerari debent, 
principaliter debeamus velle conser\ ationem 



M.IETAMKOr'b AP.MIBA. 287 

honoris nostri, quia nil aliud phis auget vel 
diminiut honorem, qiiam observantia vel inch- 
servantia juramenti f^t promissionum, el suc- 
cessive deficiente credulitate et fide, omnia 
tarn apud deum quam homines mundi erunt 
in peius; et propterea quia vitandum est om- 
nino , non incurrere in hunc errorem et in- 
famiam. Vadit pars: quod super istis fact is 
x\ I b a n i a e, considerata promissione nuper 
facta cum sacramento per litteras nostras 
bullatas , datas in manibus dominae Ele- 
na e, matris Balsae Strazimiri, et par- 
te pridie capta contra dictam pro- 
mi s s i o n e m, provideatur in hunc modum. 
V^idelicet: quod scribatur et mandetur et co- 
miti et capitaneo Scutari, quod debeat esse 
cum Petro Longo ambasiatoreTurchi, 
et ei dicere, quod fecimus cum domina E- 
lena, existente hie Venetiis, aliquam 
conventionem , in qua inter alia continetur, 
quod utraque pars debeat esse sollicita, ad 
ducendum dififerenlias existentes inter nos et 
ipsam et Balsam , ad pacem firmam et con- 
clusivam. Et quia sensimus multa esse Inno- 
vafa in partibus illis , quae nobis non erant 
nota , tamen volentes uli nosira benignitate 
sollila , rogamus diclum o r a t o r em Tur- 
c h i , quod si aliqua pax firma non esset 
secuta, debeat operari et facere , quod fiat 
pax inter partes, secundum formam, quae fuit 
oblata ambasiaforibus d esp o ti e( dominae 
M a r a e e t d i c t i B a I s a e, q u u m f u e r u n t 



288 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHU^II 

Venetiis, videlicet: de dando eis B ii d a m et 
s a 1 i n a s, et diicatos MVcentiim de provisi- 
one annuali; et informetur rector noster prae- 
dictiis ad plenum de dicta forma pacis, alias 
praticata, relinendo tamen omnino pro nostro 
dominio la Xaboianam, etiam la C e 1 e- 
s t i n a m, si ipsam habiiisset , qua pace se- 
quenle facial sibi reddi litteras nostras, quas 
nuper dedimus dictae dominae Elenae 
in Venetiis. Et si dicta pax sequi poterit 
benequidem, quum vero non , videtur nobis 
quod simus absoluti a sacramento e( ab ob- 
servantia litterarum noslrarum dafarum dic- 
tae dominae Elenae, quia non obser 
vant partem illam contentam in eis , de pro- 
curando pacem , quia non altendit nee vult 
pacem , ad quam procurandam utraque pars 
tenelur. Et in hoc casu observare debeat 
noster rector praedictus ea, quae nuper sibi 
scripsimus, postquam sensimus occursa et ges- 
ta per eum in parfibus illis. Si vero dictus 
Petrus inde recessisset et ut est dictum, nul- 
la alia pax lirma secula fuisset , debeat ipse 
practicare et offerre dictae dominae E 1 e- 
nae et Balsae pacem, in forma suprascrip- 
ta, et si concludere poterit benequidem, quum 
vero non, exequi debeat ultimum mandatum 
nostrum, j)ridie sibi scriptum et factum, post- 
quam sensimus occursa et gesta per eum de 
inde. Sed nihilominus informare debeat nos, 
d(; responsiouibus dictae dominae Elenae 
et Balsa e, el secutis de inde, ut de hinc cum 



MJlETAIKOri. APXRBA. . 289 

dicto Petro Longo oralore Turchi, 
possimus praticare super forma dictae pacis, 
et aliler prout videbitur huic consilio. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. IV. ch. 75. 

CCL. 1409. 21. S e p t e m b r i s. 

HacxaB.ieHb aa rocno^y , koh ce nora^aio ca rocnoioMt 

fi.ieHOM'b , y^OBHi^OMT. ^opl)a Cpai^HMHpoea , o yc.iOBiaMa 

004^ KOHMa he ce KOHaMHO aaK.iioMHTH Mnpt n3Me^y IVI.ie- 

xaKa li rocnoe 6.ieHe h HtHOri> CHHa Baaiue. 

Cum multum faciat pro nostro dominio 
devenire ad bonam conclusionem et concor- 
dium cum domiiia Elena Strazimiri, 
m a t r e B a I s a e, et non stare ampluis in 
i^is terminis , considerata pace nuper facta 
^per ambasiatorem nostrum , nobilem virum 
ser Franciscum Justiniano , cum M u s u- 
m a« C a I a b i domino T u r c h o r u m, in 
qua continelur, quod diclus dominus est con- 
teilJus , quod dominatio nostra habeat castra 
loca et terras et habentias eorum, quae do- 
minatio nostra tenet in partibus Albaniae, 
quae fuerunt condam (ieorgii Srazimiri 
e tflk a I s a e e i u s filii , per ilium modum, 
quo oostra dominatio ilia tenet et habet , et 
cum cipncordio, quod cum dicto Balsa habet; 
et quia dictus ser Franciscus declarat osten- 
disse pacem factam in millesimo quadringen- 
tesimo octavo , die decimo septimo Junii, 
per nostros pro\isores, in qua remanet in 
suspense id , quod debet es'se de contrata 

TjiaCHHKT. XII. 19 



» 



290 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

dela Xaboiana, donee Balsa veniet 
V e n e t i a s, ad petendum grafiam a nostro 
dominio , qui siciil notiirn est non venit , et 
tenef e( possidef dic(am contratam et eliam 
magnam partem confinium aliariim terranim 
nostrarum , cum maximo damno noslrorum 
jurium et terrarum nostrarum de inde. Et 
cum istis diebus ' elapsis I'uerit praticatum et 
omnis possibilis experientia facta , per ser 
Hoberium IMauroceno et ser Jacobum de Rip- 
pa mililem , qui de nostro mandato iveruni 
ad dictam dominam E I e n a m, ul esset con- 
(enla , quod tota Xaboiana remaneret nos- 
tro dominio, cum t o 1 a r i p p a B o i a n a e 
a parte sancti Nicolai cum suo m o n a- 
s t e r i o sancti IS i c o 1 a i usque S c u Hkk-^ 
r u m, et s a n c t a Maria d e R o t e c o et' 
f o r f i I i c i u m C e 1 e s t r i n e similiter rema- 
neret nostro dominio , et ob hoc nosfrl do- 
minaJio daret dicto Balsae Buduam cjLim 
suis pertinentiis el salinis et ducatorum/'ll* 
mille in anno , secundum ])artem caplam in 
boc consilio, vi remaneat sibi Crayna; 
de quo prelata d o m i n a Elena noi^'uit 
conieni'a. Et bonum et utile sit non JRire 
causam quod I'ecedat in discordia a nojiis, ut 
non procuraret cum fratre suo et anis suis 
amicis in noiificando Turcho, quod non* esset 
in pace nobiscum , pro destruendo pacem 
predictam: Vadit pai's: quod mitf^ntur ad dic- 
tam dominam Elenam dicli ser Robertus Mau- 
roceno et ser Jacobus de Rippa miles , ad 




M.tETAHKOri. APXH8A. .2>91 

praticandum el procurandum de e.ssendo in 
Concordia cum domina Elena prefata, el quod 
remaneret loto posse suo , nosiro dominio 
tota contrata Xaboianae, cum omni 
bus terris et locis , quae in ea sunt , incipi- 
endo a Sutermano per lofam coronam 
montanae, quae finit per oppositum Scutari, 
ubi fit transitus ad aliam partem, et veniendo 
a Scutari et eundo per r i p p a m B o i a n a e 
usque ad sanctum ]\ i c o 1 a u m, et a sanc- 
to Nicolao per mare usque ad s a n c 1 a m 
Mariam de Roteco, eta sancla ^iaria 
de Roteco cum villis et hominibus dictae 
ecclesie usque ad Sutermanum, el rema- 
nentibus dictae dominae Elenae et Bal- 
sae Budua et babentiis et pertinenliis suis, 
et ultra hoc promittatur eis ducatorum mille 
in anno, de introitibus dictorum locorum. Et 
si hoc obtinere poterunt ben quidem , quin 
non , procurare debeant, quod remaneant 
nostro dominio villaeetloca dePro- 
p a t, quae sunt inter A n t i \ a r u m et D u 1- 
cignum, cum omnibus suis juribus et per- 
tinentiis, usque ad confinia Dulcigni et de 
X a b o i a n a, unum milliare infra terram a 
rip pa Boianae per totum , incipiendo a 
Scutari et eundo usque ad sanctum N i- 
colaum, et a sancto IVicolao usque Dulcig- 
n u m, cum omnibus ^ illis domibus et homi 
nibus , qui et quae essenl infra dictum milli- 
are , cum suis juribus et pertinentii> , ultra 
alias terras et civitates et loca quae aabemus. 

19^ 



292 CPRCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

Ef propter hoc possint promittere dictae do- 
minae Elenae Budiiam, ut superius 
continetur et ducatos quingentos usque mil- 
le in anno. 

Ser Leonardus V^icturi sapiens ordinum, 
vult partem suprascriptam, dando ducatos duo 
millia. 

Ser Jacobus de Rippa miles vult dictam 
partem ser Marci Dandulo , cum instancia et 
sequenti additione , videlicet. Et si obtineri 
non possit, ut in dicta parte continetur, tunc 
ut non remaneat quin dicta pars concludatur, 
debeant procurare dicti duo qui ibunt , quod 
remaneat nostro dominio civitas Dulcig- 
n i cum suis pertinentiis villis et hominibus, 
specifice cum dominio suo , veniendo recte 
usque ad sanctum G e o r g i u m et inde 
usque ad sanctum i\ i c o I a u m, F u x i e 
Boianae et abbatia cum suis villis et 
confinibus, et m o 1 e n d i n a, de quibus est d r a 
(sic) et Anlivarum, per costam montanae 
usque ad continia de Propat, cum villis et 
hominibus et fortilicium Celestrine, 
incipiendo a marina a parte Dulcigni et 
capiendo a s a n c t a Mama, eundo sursum 
usque ad fossum quod est super Juoislavi, 
eundo sic a la Figara, ({uae est sub via qua 
itur S c u t a r u m , eundo sursum versus vil- 
1am de li Sturti, quae est ecclesiae sanc- 
ti G e o r g i i, quae est super territorio An- 
tivari, et ita sursum in lo lesim, in mon- 



M.lETAIKOr'b APXHBA. 293 

tanea , quae est supra 1 i M i r c h o e, et ita 
sursum in montanea s a n c t a e T a c u m i a e 
^ ersus I a c u m, et ita per summitatem mon- 
tanee ad S c h a I a m , et ita per summitatem 
montaneae usque ad summitatem montaneae 
de S u t e r m a n, et ab ilia parte montaneae 
ad quandam arborem , quae vocatur M e t u- 
d u ^ o, versus villam de 1 i C h i r u c i, et ita 
in summitate montaneae di la Usuta usque 
i Pastronich, et ita infra usque ad villam 
d e 1 i S u s a m, (juae est sanctae Mariae 
de Roteco, infra versus marinam. Et re- 
maneat similiter sancia Maria de Roteco 
cum suis confinibus villis et hominibus et do- 
minio ; et similiter remaneat nostro dominio 
villa d e 1 i S e s t a n, intelligendo quod s e r 
M a r i n u s d e Eli a possideat territoria sua, 
quae babet in P r o p a t. Quibus sic babitis, 
possint dicti nostri duo promittere dictae 
dominae Elenae et Balsae eius filio, 
B u d u a m cum omnibus suis habentiis el 
pertinentiis , prout continelur superius , non 
dando sibi aliquam ({uantilatem denariorum. 
wSecr. Cons. Hog^at. Lib. IV. ch. tiO. 

C€LI. 1409. 1 n d. 111. II. J a n u a r i i. 

O.^rOBOp'fa no('.iaiini;v loitaiia HacT|)ioTC iia irkroiia 
iil)e,i,.iOH;(!ii}i. 

Capta : Quod respondeatur buic oratori 
magniflci d o m i n i Jo li a n n i s C a s t r i o i i. 
qui ad conspectum nostri dominii comparuit 
cum certis requisitionibus atque capitulis. 



294 CPBCKIl HCTOI'IHCKH CnOMEHHmi 

FA prim o ad prirrmm capituliim per 
quod asserit, ipsum esse astaclurn a T u r c h i s, 
ef habere proprium natiim in obsidem apiid 
eos , ac qiioUdie infestari, iil ipsos Tiirchos 
permittat per passus et loca sua descendere 
ad lerritoria ef loca nostrae dominatioiii sub- 
jecla , quod facere noluif modo aliquo vel 
ingenio, (am intuitu dei et conservatione fidei 
(^hrisliariae, quani amore nosfri dominii, petens 
a nostro dominio aliquem locum tulum, ad 
quern tempore necessitatis possit recurrere 
si oprimeretur a Turchis , oH'erensque a elle 
ser\ ire nostro dominio cum suis g;('nlibus, cum 
decenti provisione , nee non ad secundum 
capilulum, quod videfur esse unum et iddem, 
per quod dicit , quod nisi foveatur a nostro 
dominio , e{ ex necessitate et opressione ip- 
sorum Turchorum , si eum o])por(eret eis 
adhaerere ef obedienfiae eoruni Turchorum 
subire, habeatur merifo excusatus. 

Kespond(^atur eidem , quod de sua bona 
vohmlafe ef sincera dilecfione, quas gerit erg;a 
nosh'um dominium ref^raeiamur eidem. Verum 
pro mullis bonis respecfibus a idetur nobis 
bonum et facere pro sua mngnificenfia, quod 
a!i(jualiler pro nunc non debcal cpierere, nee 
innovare s< u racere lem, quae inducere pos- 
sit i})sum in discordiam cum Turclio : ymo 
presenii tempore sic quomodo melius potest 
debeal pet-lransire. !\am detect esse certissi- 
mus, (|uod si oecur(M'el casus, quod posse- 
mus I'acere de rebus . (juae ccderent ad ho- 



M.lETAMKOrt APXHBA. 295 

norem nostri dominii et bonum suae ma^ni- 
ficentiae, semper reperti'ei nos prompt os ad 
bonum et honorem suae magnificentiae, (am- 
quam boni et cari filii nostri dominii. 

x4d tertium vero capilulum per quod di- 
cit , quod mensurae et pondera vitualium et 
rerum ac mercalionum, quae expediuntur in 
Duracliio , Scutaro et Alexio, semper solita 
in uno statu permanere , quasi singulo anno 
mutantur per oflficiales dictorum loconim, 
cum maxima confusione habentium agere in 
dictis locis. 

Respondeatur, quod mandabimus nostris 
rectoribus de inde, quod ipsas debeant redu- 
cere et tenere ad mensuram et statum pri- 
stinum , quia hoc nobis displicet, quantum 
I displicere posset ! nam nostrum dominium 
non intendit , quod aliquid innovetur contra 
debilum ralionis, nee in praeiudicium nostro 
rum locorum et dominorum ac vicinorum 
circumstantium. 

(Intimatum fuit slalim capi(uhim in forma 
opportuna istis rectoribus; \idelicel baiulo 
et capitaneo Durachii ; comiti et capi(aneo 
Scutari; provisori Alexii ; potestati Antibari; 
comiti et capitaneo Dulcigni.) 

Misli del Senate \LV11I. ch. 121. 

CCLII. 1409. Indict. 11. 9 Februarii. 

3aK.iM)"i«,'no, ;^a oiiaii ro,;iiuiHhH ,i,aii;)K'b, i;oh M.iCT'jHhii imo- 

paio T^'puHsia jt^HRaru aa cboc 3«!M.ili y A.iSaiuH , iniaio 

ri.iahaTii TaMoiiiHMi Harre.ihii Kao npHpea'b. 

Capta. Quia per formam composilionis 



268 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

tractate per nobilem viriim ser FraiicivS- 
c u m J II s t i n i a n o, oratorem nostrum et 
nunc baiulum Constantinopolis , cum magni- 
fico domino M u s u 1 m a n o Z a 1 a b i, nos 
sumus obligati dare et assignari facere sibi 
in Constant inopoli, per to(um mensem 
Augusti proximi, dicto domino velsuo nuntio 
et procuratori , pro locis A 1 b a n i a e quae 
tenemus, ducatos mille auri de intratis de inde, 
et sic de anno in annum, et P a s a y t o c a- 
p i t a n e o suo in partibus S c o p i a e duca- 
tos 'V* centum omni anno, et iustum et con- 
veniens sit, quod subditi nostri locorum prae- 
dictorum, in quorum utilitatem et emolumen- 
turn convertitur compositio antedicta , quia 
per illam pacifice poterunt gaudere territo- 
riis possessionibus et bonis suis, solvant dic- 
lam pecuniam, secundum quod faciunt Patra- 
censes pro civitate Patrasii. Vadit pars: quod 
per nostras litteras ad cautelam informari 
debeat comes et capitaneus noster Scutari, 
de forma et terminis dicfae compositionis, 
et quomodo ipsa pecunia solvi debet in ter- 
mino antedicio; mandando eidem, quod quan- 
to prestius poteri!, det operam de conferendo 
cum aliis recloribus nostris A ' t> a n i a e et 
cum p r o g n i a r i i s, super forma et modo 
inveniendis ad faciendum, quod j)ecunia prae- 
dicta per subditos nos(ros dictai'um pardum 
persoh alur. Procurando quod dicti modi sint 
quam magis comunes e( honesti esse j)ote 
runl. Ita quod (oto posse suo nullus habeat 



M.lETAMKOn. APXHBA. 297 

causam jiisfam qiierellae et quod ciincti sol- 
vant id, quod per sortem sibi tan§;et, et signi- 
ficando nobis presto omnia quae tecerit in 
faclis praedictis , ut simus de omnibus infor- 
mati. Avisando ipsum ad cautelam, quod per 
informationem quam habemus. Georgius 
S ( r a z i m i r el B a 1 s a eius tilius , ista de 
causa posuerunt coltam suis subditis de 
uno ducato pro igne , ut posset solvere tri- 
butum Turchis pro terris predictis. 

Et avisetur etiam ad cautelam, quod no- 
bis videretur tore bonum ponere pro igne 
ducatum dimidium , unum ducatum et unum 
cum dimidio, secundum possibilitatem perso 
narum , tanlum quod subter supra veniatur 
ad rationem unius ducati pro igne. 

Secr. Cons. Rogator. Lib. IV^. ch. 91. 

CCLIII. 1410. Indict. TIL 12. J u n ii. 

noc.iaiiHKy KHeaa HHKexe o^roBapacx', ^a siOHie hKh k^Kh, 

a ^a fee na npe^.ioateHa Ofl^i, Htra "iHHtHa , ^OHerH o;\ro- 

Bopi» HOBT. ^npaBHxe.ib Cna^pa h /l,pa>ia. 

Capta : Cum fuerit jam diu hie Venetiis 
unus ambassiator comitis Nichetae, qui 
praesentavit muha capilula, et super praedic- 
tis habuerimus informationem a nostro co- 
mife el capitaneo Scutari, per eius litte- 
ras; et pro omni bono respectu utile sit dif- 
fere ad dandum responsum ad dicta capitula, 
sitque et bonum non retinere amplius ipsum 
oratorem hie; \ adif pars: Quod dicatur ipsi 



298 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUlH 

ambaxialori, quod sumiis de proximo missuri 
Doviim rcctorem Sciilanim ei Duracliium, ])er 
quos sen alterulrum eorum, sen per nostras 
lltferas sibi taciemus rcspondere ad reqiiisita 
per eum. Et proplerea potest recedere ad 
libitum suuni, et cum praedictis et similibus 
verbis ex[)ediatur. 

Alisli del Senalo XLVIIl. ch. 150. 
CCTJl. 1410. 8 Augusti 

OAroBop'b /^aih noc.ianHKj rocno/napa Bo.iua cima napa 
Jlaaapa, iia iipe^^.iojKeHa o^'b H-fcra HiiHi.Ha. 

Quod is(i ambaxiatori magnifici do mini 
V o I c h i, t' i 1 i i quondam c o m i t i s L a- 
z a r i, d o m i n i H a x i a e, respondeat ur in 
hac forma ad capitula nobis porrecta , ut in- 
ferius continetur. 

Et primo ad primam partem, per quam 
ipse dominus V o I c li u s se recomendat no- 
stro dominio, et suplicat acceplari pro nobi- 
le cive civilatis nostrae Venetiarum; offeren 
do se et statum suum et terras ad honores 
nostros etc. Respondealur , quod semper di- 
leximus quondam genitorem suum sincero 
corde , et sic amamus e( inlendimus amare 
ipsum magnificum dominum Volchum, et ha- 
bere et tenere pro bono tilio et amico no- 
stro carissimo, et statum suum habere intime 
recomissum. Super facto a ero nobilis civi- 
litalis \ene(iarum, opus est u( pro\ideamus 



M.JF/l'A'lKOrb AI'VUB-A, 299 

cum nosfris consiliis ordinalis ((M-rae , sicut 
semper esl solilum obser\ari. 

Ad s c u n d a m partem , per qiiam |)e 
(it ii( (ll^nemur facert.' fieri siM imam lilie- 
ram patentem, per quam mandetu!' omnibus 
iiostris recloribus, potestaHbus et capitaneis, 
({uatenus habere possit recepium cum arne- 
siis et bonis suis, ut factum fuit suis attinen- 
(ibus. Hespondeatiir, quod amentes (sic) ipsum 
ma^uificum dominum et proponentes in men- 
te nostra illam fidiiclam firmam de ipso, (juam 
faceremus de filio e! bono amico , sumus 
contenii e{ sic ordinabimus et comiltemus 
omnibus nostris recloribus partium de inde, 
quatenus debeant receptare Aidere et hono- 
rare personam suam et suos, cum suis bonis 
el tia^ ere, dulciter et caritative, sicut propri- 
os et cariores cives nostros , et sicut magni- 
ficentiam suam decet, cum ilia comitiva, quae 
sit securtatis locorum nostrorum. Et ex nunc 
captum sit , quod sic debeat scribi rectori- 
biis nostris. mandando cuilibei ipsorum, qua- 
tenus quando dictus dominus V olcho Aellet 
venir(* vel mittere cum bonis et havere suo 
ad terras nostras , debeant eos receptare vi- 
dere et lionorare, ut dictum est, Iiabendo ta- 
men in omni casu advertentiam ad quanti- 
latem ei numerum personarum exeuntium 
secum , non excessivam, et ad securitatem, 
tutelam e( conservationem terrarum et for- 
(ilitiorum nostrorum el locorum sibi comis- 
sorum , ut propter hanc c()ncession«mi nost- 



300 CPBCKH HCTOPIHCKII CnOMEHHI^H 

ram aliquid sinistri, nee in detrimentiim sta- 
tus nostri posset occurrere iillo modo. 

Ad tertiam parlem, per quam dicit si- 
bi fuisse comissum per doniiniim suiim 
Mussulman Zalapi, ut deberet mit(ere ad 
nos , quafenus nobis placere{ destinare gale- 
as nos(ras in suum subsidium, ut posset tran- 
sire de Turcliia in Greciam ; dicendo , quod 
amat nostrum dominium super omnibus aliis 
dominationibus etc. Respondeatur , quod si- 
cut ipse dominus Mussolman dare novit, sem- 
per dileximus ipsum et statum prosperum 
suum , et hoc pluries apparuit operum per 
etfectum, quia semper fuimus in amore et bo- 
na pace simul. Et est verum, quod iam ipse 
transivit in Greciam , propter quod non est 
opus auxilio quod requirebat, sed bene de- 
bet esse certissimus , quod in omnibus quae 
cederent ad honorem exaltationem et aug- 
mentum suum , semper essemus parati et di- 
spositi , sicut pro honorabili et caro amico 
nostro, et providissemus et provideremus, si- 
cut videretur nobis conveniens et opportu- 
num. 

Ad q u a r ( a m partem , per quam rogat 
et supplicat , ut dignemur xeWe summere ad 
gratiam dominam El en am et filium B a l- 
s a m, et habere illos pro recomendatis et 
serviforibus , et providere ut possint vivere 
cum honore sub dominio nostro etc. Res- 
pondeatur, quod ut notorium est toti mundo, 
semper progenitores nostri a natura et no- 



M.lETAMKOr'b APXHRA. 301 

strum dominium similiter, deum et humani 
tatem colentes , fuerunt benigni el latissimi 
ad parcendum omnibus recog;nitoribus cul- 
pae suae, et postposuerunt et obliti sunt om- 
nes iniurias et otfensas, sicut apparet operum 
per etfectum. Nam totiens domina Elena 
et filius fecerunt latas promissiones et evi- 
denter deffecerunt fide sua, et nihil de pro. 
missis obtinuerunt; et nunc de novo curi fe- 
cerunt territorium nostrum , et damnificave- 
runt subditos et fideles nostros dictarum par- 
tium. Actamen adhuc in complacentiam ma- 
gnificentiae suae sumus parati sibi parcere; 
ita quod si placet magnifico domino V o 1- 
c h o praedicto , velle mittere ambassiatores 
suos super hac materia, et similiter per ipsos 
Balsam et matrem ad nostrum dominium, 
cum illis requisitionibus el modis , qui sint 
justi et rationabiles et honesti, tunc provide- 
bimus et erimus contenti tacere de rebus, 
quae sint secundum deum et honorem nostri 
dominii , et de quibus ipsi polerunt merito 
contentari, dummodo dispositio sua sit obser- 
vandi id quod efTectualiter promittet nostro 
dominio. Cum conditione, quod ulraque pars 
interim debeat se abstinere de inde ab ofTen- 
sis omnibus et damnis inferendis , quousque 
ambaxiatores redierint , et quod videbitur 
quid debebit sequi in facto praedicto , super 
quibus rectores nostri, quibus scribi debeat, 
debeant nos presto de omnibus informare. 
Misti del Senate XLVIII. ch. 172. 



302 GPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

CCLV* 1^410. Indict. IV. 5. Januarii. 

IIpHBH.i'^riH Be.iHKon. BOHBO/^e BocaHCKort CaH;^a.ia hb 
^UiexaHKO rpal)aHrTBO. 

Privile^ium m a g n i f i c i e t p o f e n t i s do- 
mini S a n d a 1 1 i, m a g n i v o y v o d a e r e g- 
n i H o s s i n a e, nee n o n d o m i n i a I i a- 
r 11 m 1 e r r a r u m m a r i t i m a r ii m. 

Michael S t e n o, dei gratia dux Ve- 
netiariim et cet. Universis et singulis , tarn 
amicis quam fidelibus e( (am praesentibus 
quam futuris, praesens privilegium inspeciuris, 
salutem et sincere dileclionis affectum. Du- 
calis excellentia in liberalifatis operibus tan- 
to benignius consvevit personas honorabiles 
sibi devotas honoribus pre\ enire , ipsarum- 
que fidem et devotionem dignis retributi- 
onibus compensare , ac ipsas dotalibus fa- 
voribus convallare , et ipsarum petitiones li 
beralius exaudire, quanlo ducatui nostro de- 
votiores fide et operibus se ostendunt. Un- 
de cum m a g n i f i c u s e t p o t e n s d o m i- 
n u s S a n d a 1 1 u s, m a g n u s v o y \ o d a 
r e g n i H o s s i n a e, nee n o n d o m i n u s a 1 i- 
a r u m t e r r a r u m m a r i t i m a r u m, semper 
fuit et sit dilectissimus el perfectissimus ami- 
cus nostri dominii, sicul promptis affectibus 
ostendit, qui in agendis ducatum nostrum et 
singulares personas ducalus eiusdem tangen 
tibus , prompfum et devotum laudabililer et 
ineessanler se praebuit atque praebet , supli- 
cationibus nobis sua parte porrectis gratio- 



M.lETA'lKOr-b APXHBA. 303 

sins aniienfes , praefatum magnificiim et po- 
enfem domimim Sajidaliuni , cum eiiis filiis 
pf heredibus , ad numerum e( de numero 
nobilium nostri maioris consilii recepimus 
atque recipimus . et Venelum et civem nos 
trum cum suis filiis et Iiaeredibus fecimus 
<^t facimus , atque pro nobile et de numero 
nobilium nostri maioris consilii in Venetiis 
el exira ubilibet esse ^Glumus, ipsum sin- 
cere benevolenliae brachiis amplexantes e! 
firmiler statuentes , quod singulis libertati- 
bus beneficiis imunitatibus et bonoribus, qui- 
buscunque, quibus alii lionorabiles Veneti et 
cives nostri gaudent et perfrui dignoscun- 
tur , prefatus magnificus et potens dominus 
Sandallus ac sui filii et heredes , in Ve- 
netiis et extra ubique locorum plenissime 
gaudeant perpetuo et utantur. iXobis quoque 
idem magnificus et potens dominus San da 1- 
I u s per suum procuratorem legitimum , ad 
evangelia sancta dei, soleniter fidelitatis debi- 
tum prestitit juramentum. In quorum omnium 
fidem et evidentiam pleniorem, presens pri- 
\ilegium fieri jussimus et bulla nostra aurea 
pendente muniri. Datum in nostro ducali pa- 
latio, anno dominicae incarnationis millesimo 
quadringentesimo decimo, mensis Januarii die 
quinto, indictione quarta. 

Liber privileg-. 1-mus. charta 168. 



30-4 CHBCKH HCTOPIHCKH CnOlVlEHHIJ^H 

CCLVI. 1410. 1 n d i c I. IV. 8 A p r i I i s. 

OAroBop-b nooaaHHi^HMa XepBoe ^^Ke CnjitTCKon. , ua 
BHiiie npe^.iOHienH. (CKpaheno.) 

Quod respondeatur reverendo patri d o- 
m i n o a r c h i e p i s c o p o S p a 1 a t e n s i 
et sociis, solemnibiis ambasialoribus magnifici 
et excels! domini Creuoye Spaleti, 
ad ambaxialam quam fecerunt nostro dominio, 
secundum continenf iam suorum capitulorum. 

Et primo ad primam ])aF'tem, differentiae 
inter serenissimum regemHungariae et 

nostrum dominium, (Her\ oja offert suam 

intercessionem , regratiantur sed dicunt ea 
non esse opus.) 

Ad secundam partem vero, per quam 
dicunt , quod post discordias habitas per ip- 
sum dominum Creuoyam cum serenissimo 
domino rege Hungariae, secuta pace, 
ipse dominus rex dedit et donavit sibi et he- 
redibus suis perpetuis temporibus S p a I 1 e- 
t u m et tres insulas, videlicet: C u r c o 1 a m, 
F a r a m et B r a c i a m, ac etiam castrum 
A I m i s s i i, N a r e n t a m et totam C r a y- 
n a m; et quia publice divulgatur, quod nos- 
trum dominium vult habere omnes civifates 
D a 1 m a t i a e, ac insulas castra et loca ma- 
ritima, ideo vellet perscire voluntatem domi- 
nationis nosfrae , utrum in his locis nostra 
dominatio concipit seu intendit impedire , et 
quam vohmlatem in predict is nostra domi- 
natio gerit circa ipsum. Et si pro custodia 



MaETAIKOri. APXHBA. 305 

sui dominii ipsum opporteret armare galeas 
sen barchas, vellet scire qualiter poterit es- 
se tuta et a nostris tractata. 

Capta. Respondeatur : Quod Veritas est. 
lit potest sibi fore notiim. quod novitus emi 
mus justo titulo et juridice Jadram et alias 
omnes terras el loca Dalmatiae ac jurlsdicti- 
ones illarum, a domino re§;e Ladislao , ut a 
vero dominatore rei , et pro magno precio; 
itaque de jure ille ad nostrum dominium per- 
tinent atque spectant , et ideo alienatio non 
potest nee pertinet fieri ab alio, quam a nos- 
tro dominio , sed considerato quod ut predi 
\imus, ipsum dominum Creuoyam dileximus 
semper et diligimus ac lenemus in bonum et 
verum amicum nos(ri dominii, et sic sumus 
certi versa vice, quod sit. et velit constantis- 
sime esse amicus noster bonus , sumus con- 
tent! quod teneat Spalletum et loca quae te- 
net ad presens, vivendo nobiscum in bona vi- 
cinantia , et tractabimus et tractari mandabi- 
mus loca et omnes babitatores locorum, quae 
ille dominus tenet ad presens , tarn in mari 
quam in terra amicabiliter et fraterne, obser- 
vante ipso sic versa vice a parte sua. Verum 
quod promittat non dare aliquo tempore au- 
xilium , consilium , nee favorem contentium 
victualium nee armorum, nee alicuius rei, aliis 
terris et locis Dalmatiae. quae forent inimice 
inobedientes et rebelles nostro dominio. Nam 
nostra dominatio pro ma^^nificentia sua et ilia 
pro nobis, ex intuvtu mutui amoris , debent 

r^iaCHHK-b XII. 20 



306 CPBCKH HCTOPIHOKH CnOMGHHI^H 

querere ilia, quae sint conservativa perpetuae 
amicitiae et caritatis. 

(Adest adhuc capitiiliim tertiiim per quod 
petit, ut recipiatur in civem et nobilem Ve- 
netiim et ut t i t u 1 u s e i u s p o n a t u r ita, 
ut mutetur voyvoda in dux Spaleti 
et p a r t i u m i n f e r i o r u m comes et cet. 
de quibus sunt multae diversae propositiones 
et opiniones, primum acceptalur , de secun 
do se excusant.) 

Seer. Cons. Rogat. Lib. IV. ch. 111. 

CCLVII. 1410. 31. Mail. 

ype;\6a o HOBUHMa , koh he iiuaTH renaH h Bpe^HOCTi. 
y M.iCTaMKOH /l,a.iMai;in. 

Capla. Cum in civitale nostra Jadrae 
et partibus illis, currant et expendantur a 1 i a e 
monetae quam nostrae, videlicet mone- 
tae t r i u m c o n d i t i o n u m. Videlicet m o- 
n e I a quam c u d i t C r e u o y a et a I i q u i 
a I i i, videlicet g^ r o s s o s d e bono argento 
valoris soldorum trium el minus, et expen- 
duntur pro soldis quatvor; et soldini Hun- 
gariae, qui non valent denarios VIII et ex- 
penduntur pro uno soldo; et frignachi 
qui non tenent tres uncias argenti pro mar- 
cha , et etiam expenduntur pro uno soldo. 
E( lioc modo moneta nostra, videlicet grossi 
nosiri , qui valent qualvor soldos, et soldus 
nosier exeuni, de bursis nostris et danlur ve- 
nienlibus .ladram el ad partes illas, qui ipsam 
monelam noslram imbursant etdimidunt mo- 



M^HTAMKOrit APXHBA. 307 

netas siias , quae sunt multo minoris valoris, 
cum tanto damno nostro , ilaque bonum imo 
necessarium est providere, consideratis mag- 
nis expensis deinde , et quod in omni parte 
mondi quilibet dominus et quodlibet domini- 
um multam ad\ ertentiam et provisionem sem- 
per habet ad factum monetarum. Vadit pars: 
Quod possint et debeant cudi et fieri una 
monela, quae teneat tres uncias argenti pro 
marcba , et vadani XLII pro uncia , faciendo 
figuram sanc(i IVlarci apparati ab uno latere, 
et ab altero latere unum schutum altum, in 
((uo sit nichil , ita quod erit ita modica dif- 
ferentia, quod considerato, quod de dictis frin- 
gnachis fiunl e{ cudiunUir cum diversis stam- 
pis , dicta nostra moneta capiet subito cur 
sum. Et mandetur rectoribus Jadrae , quod 
teneani modum , quod expendatur dicta mo- 
neta, faciendo et ipsam recipi in solulionem 
nostrorum intro^ylum. Et ut fiat de ipsa ex- 
perientia , debeant cudi et fieri pro nunc de 
dictis frignachis usque ad ducatos mille, mi(- 
tendo ad partem ad partem, ad partes Jadrae 
sicut eruni facti Et secundum quod videbi 
tur dictam monetam novam respondere utili- 
tati nos(rae, poterit provider! per boc consi- 
lium prout bonum videbitur. 

Seer. Cons. Ro^. Lib. IV. ch. 118. 



20^ 



CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

VCLYni. 1^410. 26. J u 1 i i. 

HacTaBaeH-b aa 6aH.ibifl KofioTaHTiiHono.ibcKor'h , koh HMa 

hIih TjpcKOM'b cy.iTaH^ y no«;.iy Aa6aHie 

H Ba.mie. (CKpahcHo.) 

Ser Fr£>ncisco Michael, baiiilo in Constan- 
tinopoli , scribatur in hac forma : Capta in 
collegio. 

Fecimiis vobis assignare ducatos mille 
nona^inta iinuni, ^rosso.s decern et partes tres- 
decime ad auruni, pro resto ef complemento 
annualis solutionis promissae . . . . M u s u 1 m a n 
Calapi pro lerris Albaniae, pro Patras- 
sio et pro Nepanto. 

Et propterea cum applicueritis in C o n- 
s t a n t i n o p o 1 i m, debeatis esse cum prae- 
cessore vestro et aliis mercatoribus nostris 
de inde , qui \obis videbuntur, et informare 
vos veridice de slat u M u s u I m an Calapi. 
Et in casu quo Musulman Calapi habeat 
dominium Greciae, vel sit in slain quod vide- 
atur vobis , quod sit recuperalurus slatum 
suum Greciae, debeatis notificare per ves- 
Iras litteras dicto M u s u I m a n V a 1 a p i, quod 
habejis et eslis ])arnlus nostro nomine, face 
re e{ dare suae excel lenliae, residuum el com- 
plemenlum solutionum presentis anni, alias 
ei })romissarum pro factis A I b a n i a e . P a- 
trassi d Nepaiili; et a\isare suam ma^ni- 
ficeiiliaiii nostri parie, quod sumus cerii Ip- 
sum liabei'(» memoriae, cjuod sua excellentia 
promisit facere Balsam S I r a z i m i r i e t 



MJIETAHKOrt APXHBA, 309 

mat rem observare nobis pacem et rion dam 
nificare territoria nostra. Et propterea cum 
suae excellentiae observemus promissa per 
nos dicta de causa, ita justum est, et sic re- 
quirimus et rogamus eum , quod observetur 
et observari faciant similiter ea, quae nobis 
promisit, et hoc dicimus quia Balsa et mater 
non observaverunt nobis pacem, >mo damni- 
ficaverunt et damnificant nobis terriloria nos- 
tra, concludendo quod placeat ordinare, cui 
velit per nos assignari pecuniam antedicfam, 
et illi cui ordinaverit ipsarn assignare debe- 
atis. Et quod sibi etiam placeat mandare et 
scribere Balsae, matri, et capita neis 
suis exist en tib us in partibus illis , per 
modum, quod amplius non damnificent terri- 
toria et loca nostra, et quod nobis emenden- 
tur et reficiantur nobis damna illata. In casu 
vero quo reperiretis, quod Musulman Oa- 
lapi non esset dominus Greciae, vel esset 
in statu, quo non viderefur vobis, ipsum esse 
recuperaturum dominium Greciae, non debe- 
atis scribere sibi aliquid, sed retineatis pecu- 
niam suprascriptam apud vos, et nos avisetis 
de statu dicti Musulman Calapi et fra- 
truum, et de omnibus aliis novis et conditi- 
onibus illarum partium. 

Seer. Cons. Uog. Lib. IV, E. ch. 129. 



HIO CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

CCLIX. I^IIO. Ind. III. 10 August!. 

rfpHBH.ieria na M.ieTasKO rpa^aHCTBO BoaKa CbiHa 
i^apa Jlasapa. 

Privilegium magnifici ei potent is do- 
mini Volcho, comitis Sclavoniae etc. 
ad honorem maioris consilii. 

Michael Steno dei gratia dux Vene- 
tiarum etc. Universis et singulis tarn amicis 
quam fidelibus et tarn presentibus quam fu 
turis, presens privilegium inspecturis, salutem 
et sincere dilectionis affectum. Ducalis ex- 
cellentia in liberalitatis operibus solita ce- 
leberrime conversari, tanto amplius personas 
magnificas et dignitatis honore conspicuas 
prevenire studet honoribus et dotalibus favo- 
ribus ampliare , quanto ducatui nostro devo- 
tiores fide et operibus se ostendunt. Unde 
cum magnificus et potens dominus 
Vole ho, filius quondam magnifici 
et potentis domini Lazari, co- 
mes Sclavoniae etcet. semper fuerit 
et sit dileclissimus et perfectissimus ami- 
cus nostri dominii , sicut per laudabiles et 
notabiles effectus ostendif notum fieri vo- 
lumus unicuique , quod omni juris consilio- 
rum et ordinamentorum nostrorum necessaria 
solemnitate servata , prefatum magnificum 
e( potentem dominum Volcho , cum eius 
filiis et heredibus ad numerum et de nume- 
ro nobilium noslri maioris consilii recepi- 
mus atque recipimus, et de nostro maiori 



M.1ETAqKOri> APXHBA. 311 

consilio fecimus et facimus, el de nobilibiis 
do nostro maiori consilio in Venetiis et extra 
ubilibet esse \ olumus et tractari , ipsiim sin- 
cere dilectionis et benevolentiae brachiis am 
plexaFites et firmiter s(atuentes, quod eisdem 
libertatibus , beneficiis, honoribus et immuni- 
latibus, quibus alii cives et nobiles nostri de 
nostro maiori consilio gandent, prefatus mag- 
nificus et potens dominus Volcho et sui filii 
et heredes , in Venetiis et exlra ubique ple- 
nissime gaudeant et iitantiir. Nobis quoque 
prefatus magnificus et potens dominus Vol- 
cho per suum legitimum procuratorem ad sanc- 
ta dei evangelia tldeliialis debilum prestitit 
juramentum. In quorum omnium feslimonium 
et evidentiam pleniorem presens prixilegium 
fieri jussimus et bulla nostra plumbea pen- 
dente muniri. Datum in nostro ducali palatio, 
anno dominice incarnationis millesimo qua- 
dringentesimo decimo, mensis augusli die de- 
cimo, terciae indictionis. 

Providus vir Marinas de Stefano 
de Ragusio, nuncius et procurator predic- 
timagnifici domini Volcho, iura^it in manum 
dicti sui domini. 

Liber privileg. 1-miis. charta 165. 

CCL\. 1410. 20. Octobris. 

OArOBOpT. ynpasHxe.ibHMa 3a,i,i)a y iioo.iy Tep/^HH-fe Ocrpo- 

BHl^e, KOH) >l.ieT'IHliH r.ie,T,e KMIHTII (>,Vf> ROHBO^e 

CaH^a.ia. 

Capta. Cum c a s t r n m O s t r o v i q, de 
quo fit mentio in litteris nostrorum rectorum 



WIZ CPBCKH HCrOPIHCKH CnOMEHHI^H 

J a d r a e, sit sitiiatum in loco , qui si perve- 
niret ad maniis regis Hungariae, cede- 
ret ad mag^nuiii periculum locorum nostrorum 
Dalmatiae, el si perveniret ad maniis nos 
tras V el conservaretur in manibus S a n d a 1 i, 
ut est ad praesens , redundaret in magnam 
securitatem et commoditatem agendorum nos- 
trorum in partibus illis Dalmatiae. Scribatur 
rectoribus nostris Jadrae in hac forma, vide 
licel. 

Recepimus litteras vestras datas octavo 
mensis instantis , continentes castellanum 
c a s t r i O s t r o v i c a e petiisse a vobis sub- 
sidium pro conservatione dicti castri, et res- 
ponsionem per vos nuncio suo factam, et in- 
formationem vobis datam per ilium Jadren- 
sem , qui dicit nuncium dicti castellani ei 
molicasse, quod quum dictum castrum tenere 
non, posset, potius daret illud nostro dominio, 
quam alicui aUeri. El proplerea cum nostris 
consiliis roga(orum et additionis vobis scri- 
bimus et mandamus , quatenus debeatis per 
ilium modum , qui a obis prestior et secu- 
rior videbifur, prosequi ad (ractandum et in- 
<luci faciendum caslellanum dicti castri Ostro- 
A icae , quod det et assignet dictum castrum 
in manibus et sub custodia nostri dominii. 
Et si illud castrum habere poteritis, debeatis 
ipsimi accipere et custodiri facere bene et 
sufficienter, ut (-onservelur ad honorem nos- 
trum. Quando vero ipsum castrum habere 
non possetis , debeatis dare dicto castellano 



M.IETAqKOri. AFXHBA. 3l3 

ilium favorem et subsidiuni baliistariorum et 
pedidim , usque ad viginti in vig;iiitiquinque, 
qui vobis videbitur opportunus . pro bona 
custodia et conservatione dicti castri, ne per- 
venial ad manus regis Hungariae, vel subdi- 
torum aut seqiiatium suorum , quia cederet 
nimis ad damnum et periculum locorum nos- 
trorum Dalmatiae. Verum quia posset ocur- 
rere , quod })endend() tractatum de habendo 
dictum castrum in manibus nostri dominii, 
illud castrum posset propter dilationem sub- 
sidii subiacere pericnlo eundi ad manus alie- 
nas , volumus quod si vobis ^ idebitur esse 
necessarium dicto castro subsidium, debeatis 
et pendente et non pendente tractatu, quum 
vobis videbitur expediens , dare et mittere 
dicto castellano dictum soldum nostrum , ne 
ullatenus vadat ad manus regis Hungariae, 
vel subditorum et sequatium suorum, sed per- 
veniat ad manus nostri dominii si possibile 
fuerit , aut conservfetur in manibus 
Sandaii, proul est ad praesens. Et de om- 
nibus quae sequentur debeatis nos prestissi- 
me informare , ac etiam de introilibus dicti 
loci et expensis , quas opporteret nos habe- 
re pro custodia dicti loci. 

(SaTHMT. c.i-fey^ye Ma.io iipoMeH-feHO hcto phcmo, y komi. 
cy HaHBaHtHie npoMene obc : 

Quod respondeatur rectoribus .1 a d r a e, 
ad id quod scripserunt de subsidio eis quae- 
sito per castellanum castri Ostr o vy 9 . . . et 



314 CPECKH HCTOPIHOKH CnOMEHHI^H 

quod senserunt per medium G a b r i e I i s 

N o s d r o g n a nobilis Jadrensis 

debeanf significare Castellaiio predict© . . . 
quod dominatio nostra habito respfctu ad 
amorem, quern gerit domino suo Sandali, 
sibi precepit , quod castellano predicto pro 
honore et comodo dicti domini sui, dare de- 
beant illud honestum subsidium, quod eis vi- 
debitur, in quantum sit ei necessarium . . . . 
. . in quantum sentiret Sandali perdidisse 
statum suum et dictum castrum non posse 

conservare nomine suo tunc 

. . possint expendere usque ad summam du- 
catorum trium millium vel quatvor millium, 
prout melius facere poterunt et cet. 

A Ha ^HCTj 1^2 oneT-b Hiwa ohcmo „rectoribus 

Jadrae" o hctomt. npeAMCT}^ , rfl,e ctoh: quod dic- 
tus castellanus (Ostrovicae) con- 
siderata conditione domini sui (Sandali) 
et qualiter facta sua cedunt , timens ne 
castrum illud sibi auferatur aliunde, liben 
ter exiret de eo 

a HHHie Ha.iaaie iHM'b ce /i,a MOry /^aTH: 

. . usque ad quantitatem ducal o rum quinque 
millium in totum solvendorum, habitaposses- 
sione et tenuta dicti castri.) 

Seer. Cons. Ro^. Lib. IV. ch. 139. 

CX'L\1. 1411. Indict. IV. 13. Aprilis. 

yrOBOpi. KyUOBHHC TBp/\HHh OcTpOBHUC, KOK) Oy M.«eT4HhH 

Instrumentum emptionis castri Ostro- 



MJlKTAMKOrB APXHBA. 315 

vi^e el donationis facte illustrissimo domi- 
nio jurium civitatis S c a r d o n a e. 

In Christi nomine. Amen. Anno incarna 
tionis ejiisdem millesimo quadringentesimo 
undecimo, indictione IV die Xlll mensis Apri- 
lis , tempore serenissimi principis et domini 
uostri, domini M i c h a e 1 i s Steno dei gra- 
tia ducis Venetiariim etc. nee non magnifici 
militis domino Zacharia Tri\ isano juris utri- 
usque doctoris et honorabilis comitis civita- 
tis Jadra, re\ erendus vir dominus Theodorus 
archidiaconus Bosinensis procurator, et pro- 
curatorio nomine magnifici domini Sandali 
Bosinie vaivodae supremi, nee non mag- 
nificae dominae, dominae Annae ejus so- 
crus relictae domini Volzi banni, constituen- 
tium pro se ipsis, et eorum nomine proprio, et 
pro domina Catherina conaorte prefati 
magnifici domini Sandali vaivode, et 
filia dicte domine Anne et dicti quon- 
dam domini Volzi bani, de qua de rati 
habitione promittentes , ut de procuratione 
patet, patentibus literis dictorum domini vaivo- 
de, et domine Anne socrus ejus, datis in castro 
Cluz, anno nativitatis dominice 1410, XXVIII 
mensis Decembris, in lytera sclavonica, 
appensione ipsius domini Sandali, et domine 
Anne duorum eorum sigillorum munitis , ha- 
bens ad hoc factum speciale mandatum , ut 
dicto patet privilegio, dicto procuratorio no- 
mine, dedit, vendidit, et tradidit, magnificis d. 
Zacharia Trivisano militi, utriusque juris doc- 



316 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOIHEHHI^M 

tori , et pro ducali dominio Venetiarum ho- 
norabili comiti civitatis Jadre, nee non domi- 
no Fefro Arimnndo honorabili capitaneo ejus- 
dem, ementibus el recipientibus vice et nomi- 
ne prelibati illustrissimi ducalis dominii Ve- 
netiarum, habentibiis ad boc speciale manda- 
tum , ut ipsius prelibate ducalis dominationis 
patet Uteris bulla plumbea pendente signatis, 
datis Venetiis ii)sius ducalis dominii 1410, indic- 
tione V, die 8 mensis ]\ovembris, presentibus, 
recipientibus, et stipulantibus ^ ice et nomine 
prefati ducalis dominii civitatis Venetiarum, 
castrum Ostrovice, si turn in Crova- 
cia, infra suos veros confines, quos longos ha- 
bet, et incomprehensibiles, nee scribi possent 
longiludine viarum, et innotorum nomen cir- 
cumstantium , cum omnibus suis juribus et 
pertinentiis, jurisdiclionibus , servitiitibus, et 
emolumentis villarum circumcirca sibi respon- 
dentium, montibus, planiciis, spaciis, collibus, 
vallibus, acquis et aquarum decursibus, agris 
cultis incultis, locorum ethominum servitiiti- 
bus, respondenlibus diclo castro bonorantiis 
et omagiis , et cum omnibus massariciis , et 
munilionibus, que essentetsunt in dicto cas- 
tro, exceptis villarum proprietatibus , specia- 
lium personarum , et signatim comitis Alexii 
prefati d. vayvode servitoris, et egregii militis 
domini Symonis de Detrico civis Jadrensis, 
et ser Gabrielis de Nosdrogna , villis que a 
rege Ladislao suo privilegio eisdem do- 
nata dignoscuntur, per suprascriptum dominum 



M.IETA'IKOI"b APXHBA. 317 

vaivodam etiam siio privile^io confirinatae, 
et que iamen tenentiir castro debitiim rf^dere, 
secundum consueludinem nobilium castri vil- 
larum el locorum predict orum, et cum omni- 
bus aliis, que jure dicti castri infra ejus me 
tas habet, tenet, et possidet, babuerit , tenu- 
erit , et possederit , per tempora longissima 
retroacta , et usque in presentem diem , et 
!ioc precio et nomine precii ducatorum quin- 
que millium auri boni , et justi ponderis et 
cunei V enetiarum, quod precium dictus pro- 
curator, et \ enditor antedictus fuit confessus 
et contentus babuisse, et recepisse, et sic re 
vera habuit, et eos prefati emptores, prelibati 
ducalis dominii Venetiarum eidem procura- 
tor! , dictis nominibus in presentia testium 
infrascriptorum , et mei notarii infrascripti, 
dederunt tradiderunt et numeraverunt quan- 
titatem ipsam et dictum precium, exception! 
sibi dictis nominibus non dati non soluti , et 
non numerati precii, omnique alii legum au- 
xilio omnino renuncians, j)romittens dictis no- 
minibus per eos ejus constituentes et heredes 
et successores ipsis emptoribus dicto nomine 
stipulantibus et recipient ibus , litem vel con- 
troversiam eis dicto nomine ullo tempore 
non inferre, nee inferrenti consentire, sed ip- 
sum castrum tam in proprietate quam in pos 
sessione, ab omni homine, comuni, et uni\ er- 
sitate legitime defendere, et disbrigare, atcpie 
excalumm'are , et })redictam venditionem et 
omnia et singula suprascripta. et infrascripta 



318 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^H 

firma rata ^rata habere lenere, etnoncontra- 
facer(^ vol venire , dictis nominibiis per se 
vel alium aliqiia ralione vel causa , de jure, 
vel de facto, sub pena dupli valoris dicti cas- 
tri, qua pena soluta vel non, firma et incom- 
mutabilia remaneant omnia et singula supra- 
scripta, et infrascripla Pro quibus omnibus 
et singulis firmifer attendendis, et observan 
dis, diclis nominibus obligavit dictorum ejus 
constituentium omnia bona mobiiia, et immo- 
bilia, et tam habita quam liabenda. Item dic- 
tus procurator diclis nominibus ex causa do- 
nationis pure simpliciter et irevocabilis inter 
vivos, dedit cessit transtulit et mandavil, pre 
fatis dominis rectoribus Jadre , pro eodem 
ducali dominio Venetiarum recipientibus , ut 
super omnia jura et omnes actiones reales 
et personates utiles et directas , quas dicti 
sui constiluentes habent sen unquam habue- 
rint in civitate et dis(ric(u Scardonae, cum om- 
nibus suis juribus, et perlinentiis, adiacentiis, 
redditibus , honoribus, et emolumentis, et in 
omnibus, que dicle terre Scardone spectant, 
spectarent, sen spectassent modo quocunque, 
dicto procuratori dictis nominibus diclos co- 
milem, et capitaneum rectores predictos die- 
to nomine, ponenles in locum suum nomini- 
bus anledictis Ita quod amodo in antea, dictum 
ducale dominium possit diclam civitalem Scar- 
donae, et omnia sibi pertinentia tenere domi- 
nari pro libito voluntatis, et possidere, salvis 
diclo domino Symoni milili, et Gabrieli juri- 



M.lETAqKOri. APXHBA, ** ' 3t9 

bus eorum . ut in siiperiori dictum est , et 
promittens soleniii stipulatione prediclam ces- 
sionem donationeni , et omnia et singula su- 
pra scripta firma rala> et grata habere tene- 
re, et non conlrafacere vel venire aliqua ra- 
tione et causa , de jure v el de facto , quam 
donationem in perpetum irrevocabiliter fir 
mam habere, et tenere dictis nominibus pro 
misit, dictis rectoribus dictis nominibus stipu 
lantibus , sub pena viginti millia ducatorum 
auri, stipulatione solemni premissa , pro qua 
pena, et omnibus premissis dictis rectoribus 
dictis nominibus recipientibus, obligavit dictis 
nominibus omnia bona dictorum ejus consti- 
tuentium, qua pena solute, vel non, predicta 
omnia rata })ermaneant : ac promisit dictis 
nominibus dictam donalionem non revocare 
in vita vel in morte suorum constituentiuni, 
neque occasione ingratitudinis, nee supra^e- 
nientium liberorum occasione. Quam dona- 
tionem , quia summam quingentorum aureo- 
rum excedere novit, et similiter plurium do- 
nationum vires obtinere dictis nominibus, vo- 
luit in tot partes divisam ac nulla excedere pos- 
sit summam -V* centum aureorum rei predicte 
donate, renuncians diclus procurator omnibus 
et singulis beneficiis , que sibi de jure com- 
peterent, et omnibus exceptionibus quibus 
contra premissa , \ el aliquod premissorum 
posset aliquid quomodolibet excipi obici vel 
opponi. 



320 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHIIH 

I 

Actum Jadrae in camera palatii supra dic- 
ti domini comitis et suae liabitationis, presen 
fibus nobilibus viris domino Guidone de Ma- 
tafaris milite, et ser Thomasio de Petrigo ci- 
vibus Jadre , et ser Bernardo Maripetro no- 
bile cive Venetiarum, et Martino de Cremo- 
na habitatore Jadre, testibus rogatis et aliis. 

Ego Joannes Kinico , civis et habitator 
civitatis Padue , natus comendabilis viri ser 
Petri Bianco de Padua publicus imperiali 
auctoritate notarius , nee non cancellarius 
magnifici et generosi viri domini Andree 
Quirino, clarissimi comitis Jadre. et ipsius ci- 
vitatis Jadre iuratus, suprascriptum venditionis 
instrumentum, ex nothis et prothocolis com- 
mendabilis viri ser Joannis de Casulis olim 
cancellarii comunis Jadre, de mandato et co- 
missione prefati domini comitis scripsi , et 
in hanc formam publicam redegi , prout in- 
veni, nihil in eo addens a el minuens, signum 
que meum tabellionatus apposui consuetum, 
sub die ^i mensis Augusti, indictione Vll. in 
fidem et testimonium promissorum. 

Commemoriale X. ch. 172. 

('CL\II. 1411. Indict. IV. 8. Maii. 

O.^roBop'b norjainii^HAia CaH^a.ioitHMii iia ^Ba Hbiosa aaK- 
TOBaHH, 0,'^'h KOH e,^HO THMe ve rpa^a KoTopa. 

Capfa. Quod istis ambassaloribus m a g- 
n i f i c i domini S a n d a 1 i, fjui porrexe- 
runt cerfa capiluia pro parte domini sui, res- 



M^ETAHKOr'b APXHBA. y 321 

pondeatiir ad duo soliimmodo capitula pro 
nunc, ut inferius. , . 

Et primo ad unum , per quod suplicant 
habere passaglum nostrum unius galee , ut 
frater ipsius Sandali possit tran- 
sire in Apu learn ad dominum regem, suis 
expensis et cet. 

Respondeatur , quod in omnibus nobis 
possibilibus complacere suae magnificae fra- 
ternitati, sumus contenti concedere sibi tran- 
situm, itaque cum una ex galeis vei galeotis 
nostris ipse frater suus conducetur, sicut re- 
quirit, et ad nostras expensas, et sic ot!'erimus. 

Item detur libertas collegio praticandi 
sive praticare faciendi, per aliquos ex dictis 
datis pro auditoribus cum pretatis a m b a s- 
sa to rib us Sandali, et similiter cum 
ambasata Catari, si posset teneri mo- 
dus et trahi ab ipsis , in casu quo haberent 
libertatem, quod ipse Sandali forel contentus 
sive ambassatores jjredicti , nomine suo, pro 
certa pecunia, renunciare juribus quae dicit 
habere per directum sive per indirectum in 
Cataro, et quod ipsi ambaxiatores (.'alari no- 
mine comunitatis illius se obligarent, solvere 
per annum dictam promissionem pecuniae, et 
experiendi |)er omnem modum et viam pos- 
sibilem, quod haec infenlio nostra sequi pos 
sit, pro contentamento cuiuslibet parlium. 
nam hoc potente sequi. dominatio nostra ha- 
beret intenlum suum . et remaneret sine sus- 

raUCHHK'b XIl. 21 



CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

pectii arnica partiiim. et sine iilla expensa sua; 
et habita Informationcf a predictis ambaxiafis 
et trac(o ab ipsis ambassiatoribus quidquid 
poterit super (ali pradca et materia, debeant 
postea venire ad istud consilium, cum eo quod 
pralicatum fuerit, et deliberari id quod huic 
consilio melius et utilius ap})arebit, pro bono 
agendorum noslrorum. 

Secr. Cons. Rog. Lib. IV. rh. 175. 

CCIjMIL 1411. Indict. IV. 20. Maii. 

O/^roBop-b uoojiiiHHi^iiMa CaH/\a.ia } noc.iv KoTopa; y komtj 
njy^e iM.ieTmthn o6.i;^BejMa rrpfiHaMa vhoh norpe^^oeaH'fe. 

Capta. Cum pridie captum foret in hoc 
consilio rogatorum, et accepta libertas de pos- 
sendi |)raticare cum ambaxiatoribus Catari 
pro Facto ipsius terrae Catari, de qua 
ipse Sa n d a I I i per suos anbaxiatores nos 
requisivit, ul velimus nos non impedire; et ipsi 
ambassalores Catari jam recesserint de Ve- 
nefiis, ilaque non pofest sequi id quod cap- 
tum fuit, nee quod Tuif infentio tenere , de 
experiendo reducere paries ad terminos, 
(|uod nosira dominalio sine expensa et exbur- 
saiione pecuniae lial)eret inlenlum suum ; et 
ipsis ambassaloribus sil conveniens respon- 
dere in forma honest a et con\ enienti, et cum 
respectu honoris et muUarum consequenlia- 
rum super tali facto , et precipue nunc, 
q u u m S a n d a I i h a b e I s e c u m u t d i 
c i t u r , V II m I lie T u r c h o r u m. V adit 



M^ETAMKOri. APXHBA. 323 

pars , quod dici et responderi debeat super 
ipso capitulo dicfis ambaxiatoribus Sandal- 
1 i, quod Veritas est , quod a nostro dominio 
non processit nee quaesivimus unquam ac- 
cipere illam terram Catari in nos, sed est 
verum , quod ilia comunitas a se et cives se 
moverunt ad proponendum et offerendum il- 
lam terram nostro dominio, asserendo et de- 
monstrando, non fore obligatos alicui, sed fo- 
re in libera voluntate sua; et ex hoc miserunt 
suos ambaxiatores ad nostrum dominium; 
et nos multis consideratis et habitis multis 
respectibus, et maxime \ identes animos suos 
promptos ad non standum in termino quo 
stant , et dubitantes ut ipsa terra non vadat 
et capitet ad manus potentiae , de qua ipse 
Sandali et alii nostri fratres et boni amici 
essent male contenfi , et nostro dominio es- 
set displicibile et molestum , dedimus aures 
eis et audivimus bene suam dispositionem. 
Sed nihilominus quia ipse dominus Sandalli 
nobis facit tot preces, et tantum caritative et 
fraterne requirit nos , ut placeal nobis non 
impedire nos de ipso Cataro, considerata in- 
trinseca beni\ olentia et caritale , quam suae 
magnificat; fralernilali gerimus , sumus con 
tenti complacere magnificentiae suae, el non 
se impedire in did a ievvn. \ erum quia com- 
prehendimus et a idemus dispositionem et ani- 
mos ipsorum Catarinorum valde ferventes ad 
non slandum in hoc (ermino , ut est dictum 

et velle dare se alleri , et videmus quod re 

21- 



324 CPBCKH HCTOPlifCKH CnOMGHHUH 

linqiiendo nos factum , siciit facere voliimus 
in complacentiam suae magnificentiae, animi 
sui magis indurabuntur, et forte conabuntur 
capere partitum alium , qui esset damnosus 
sibi et non gratus nobis , dicimus quod utile 
foret et secura res , evitare talia dubia. Et 
propterea si placet suae magnificentiae, quod 
interponamus ad querendum de aptando dif- 
ferentias et discessiones, quae sunt inter suam 
magnificentiam et illam comunitatem Catari, 
et ponere concordium et bonum medium in- 
ter ipsas partes , ad hoc nos offerimus para- 
tos leta mente , tanquam pro fratre et ami- 
cis nostris. Et in casu quo ipse Sandalli sit con- 
tentus vel sui ambaxiatores contententur de 
hoc, et assentiant huic opinioni, ex nunc cap- 
Uim sit, de interponendo nos in dicto facto, 
vel hie Venetiis inter ambaxiatores utriusque 
partis , vel de mittendo aliquem vel aliquos 
nos(ros, vel comittendo nostris capitaneis vel 
rectoribus banc facendam , secundum quod 
melius videbitur collegio deputato. nam pra- 
ticando ipsam facendam, de levi paries pole- 
runt reduci ad tale concordium et termi- 
nos , quod haberemus intentum nostrum , se- 
cundum quod optamus. 

Seer. Consil. Rog. Lib. IV. ch. 176. 

CCLXiy e 1411. 4. J u n i i. 

UacTaB.HMit. 3a IVLiexaMKon. KaneTana Ky.i«i>a A^pnaTHMKon., 
Y iioc.iy Ba.iuie. (CKpaKeHo.) 

Nos Michael Steno dei gratia dux 



M^ETAMKOr-b APXHBA. 325 

Venetiarum et cet. Comittimus tibi P e I r o 
Lauredano, capifaneo nostro Culfi . . . 
(oB^e ce Hafinpe roBopn mhoto o yiBptjeHH) 
IIlH6eHHKa rpa^a , h o npeBoay noc^aHHKa 
K-B cy.ixaHj TypcKOMt, a noc.ie npo4y»iye nao 
iiiTO H4e) . . . et sollicitans iter iuiim quan- 
tum prestius poteris, ire debeas D u 1 c i g n u m, 
et ibi te informare debeas a rectore nostro 
dicti loci, de novis et conditionibus partium 
praedictarum, et de motibus et p r ogress i- 
bus Balsne; et habita informatione debeas 
ire in flumarium Scutari et ire sanc- 
tum Serzium, et providere de loqupndo 
cum comite et capitaneo nostro Scutari, 
et ab eo debeas te similiter informari de no- 
vis et conditionibus partium praedictarum, et 
de motibus et conditionibus B a 1 s a e , et 
sumpta omnium plenaria informatione, tam si 
dictus Balsa tecerit novita(em terris ei lo- 
cis nostris quam non, cum consilio dicii ser 
Jacobi Trevisano et comitis et capitanei nos- 
tri Scutari, scribere debeas d o m i n a e H e- 
lenae Stracimiri et Balsae, quod 
sicut ipsi sciunt, miserunt ad presen'iam nos- 
tram aliquos ex suis . similiter scri[Kserunt 
nostro dominio inlentionem suam, et noslra 
dominatio eis respondit, quod per capitaneum 
suum Culfi eis taceret responsionem, et mit- 
teret eum cum libertafe Iractandi et conclu- 
dendi bonam pacem inter partes , et quod 
nostra dominatio volens observare promissa, 
misit te ad dictas partes et habes libertatem 



326 CPBCKH HCTOPIHCKH C^OMEHH^H 

a nobis tractandi ef concludendi bonam pa- 
cem inter ipsos et nos , pro bono et qiiiele 
partium praedictarum, el quod propterea pro- 
videant de essendo tecum, vel de mittendo de 
suis, ut possis cum eis esse et facere ea, quae 
habeant pacem et quietem inducere inter 
partes. 

Et quia sumus certi, quod dic(a d o m i- 
n a H e 1 e n a et Balsa, audita requisitione 
tua, providebunt aut de loquendo tecum aut 
de mittendo aliquos ex suis ad te, pro viden- 
do et sciendo intentionem nostram super pa- 
ce tractanda inter partes; volumus quod si- 
mui cum dicto ser Jacobo Trivisano, debeas 
perquirere, investiijare et sentire intentionem 
dictorum dominae Helenae et Balse, et quid 
V client per nostrum dominium eis fieri , et 
quia non dubitamus, quod dicta domina He- 
lena et Balsa petent . ut sibi dare debeamus 
A n t i b a r u m pro eorum babitatione et re- 
duct u, sicut alias fecerunt, volumus quod ad 
boc respondere debeas, quod nostra domina- 
tio, propter promissiones facias Antibarensi 
bus boc nullo modo pro lionore nostro fa- 
ceret. 8ed u( \ideant et co^noscant, itentio- 
nem nostram esse bonam erga eos , et nos 
esse dispositos velle secum in pace vivere, 
noslra dominatio est contenla sibi dare B u- 
duani cum salinis et jurisdiclionibus suis, et 
ullra boc c()n(ra(am Saboianae, et du- 
calos mille in anno, sicut Iiabebat quondam 
dominus G e o r g i u s S t r a c i m i r i, de in- 



, M^ETAMKOr'b APXHBA. 327 

troitibus Scutari; et si de hoc essent contenti 
bene quideni . quando non, damns tibi liber- 
tatem promitleiidi diicato.s mille et quin^en- 
tos in anno , cum aliis conditionibus supra- 
scriptis; et si ad hoc non contentarent, sumus 
contenti quod promittere debeas eis ducatos 
duos mille in anno de introitibus Scutari, 
dando similiter eis B u d u a m et S a b o i a- 
n a m, prout superius continetur. Et si erunt 
contenti concludere pacem tecum per aliquem 
modorum suprascriptorum, tunc in bona gra- 
tia illam concludere debeas, et ob hoc tibi 
fieri fecimus sindicatum ad plenum, in forma 
necessaria et opportuna. 

Si vero dicti domina Helena et 
Balsa nolent venire ad pacem per aliquem 
modorum suprascriptorum, sed stareni Hrmi 
et constantes in volendo Antibarum, tunc 
in isto casu sibi dicere et respondere debeas, 
quod tu non babes aliam libertatem nee man- 
datum a nostro dominio, et quod videtur tibi 
necessarium esse, postquam ad ea quae sibi 
otfers ex parte nostri dominii , quae sunt 
iusta et rationabilia , nolunt condescendere, 
facere inter partes t r e u g u a s sive sutTe- 
rentias , et factis dictis treuguis tu scribes 
nostro dominio intentionem suam et omnia 
quae pelunt , et ipsi similiter possunt mittere 
ad presentiam nostram suos ambaxiatores, 
quibus tu facies nostro nomine salvum con- 
ductum ad plenum, ut possint inter partes 
reperiri de modis et viis possibilibus , per 



328 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

quas ambae partes possint ad bonam conclu 
sionem et pacem devenire. Et si erunt con- 
tent! facere dictas treuguas, procurare debeas, 
quod fiant per ilkid mains tempus, quod po- 
teris obtinere , faciendo suis ambaxiatoribus 
salvum conductum nostro nomine, ut possint 
secure ad presentiam nostram venire . . . et 
cet. 

(Cjit^ye iom-B MHoro o ^pyrHiw-b pasHMMi* 
CTBapHMa, na na npaio obo: 

Ser Petrus Ciurano vult : ut detur eis 
etiam A n t i b a r u m cum suis confinibus et 
Budva cum salinis et confinibus, et du- 
cati milie in anno, saltem ut fiat pax.) 

' Seer. Cons. Rog. Lib. IV. ch 181. 

CCLXV. 1411 28. Augusti 

/|,ae ee BJiacib KHeay h KaneTaiiy CKaflapcKOMTb , ^a MOH^e 

noro^HTH loBana KacxpioTa h l;op^a h A^eKcy lOpaiiie, 

^a noManiy ci* bohckomi. MjiexqHhHMa npoTHBi. 

Ba.rnic, aKO ce OBafi He6bi noMHpio. 

Capta. Cum comes et capitaneus noster 
Scutari per litteras suas, datas die 12 men- 
sis Julii elapsi, scripserit, quod post recessum 
nobilis viri Ser Petri Lauredano , capitanei 
noslri Culfi, per^ enit ad pacem cum Balsa 
Stracimiri per ilium modum , quem dic- 
tus capitaneus praticaverat, videlicet de dan- 
do Balsae Buduam cum pertinentiis suis, 
contratam Saboianae et ducatos IP 
mille in anno de introitibus Scutari, quae 
pax debebat usque 15 dies tunc proximos 



MJIETAMKOri. APXHBA. 329 

conflrmari el pacta rediici in scriptis; et siib- 
iungit dominus comes et capitaneiis Scutari, 
quod putat quod dictus Balsa non obser- 
vabit pacem predictam , per ea quae conti- 
nue fecit , et quod per ea quae sentit , tem- 
pore vindemiarum idem Balsa veniet ad vin- 
demiandum. Et per ea quae dictus Balsa 
solitus est facere , bonum et utile est provi- 
dere, cum dictus comes et capitaneus Scuta- 
ri scribat , quod J u a n n u s C a s t r i o t i, 
qui est potens in partibus illis , multoties 
se obtulit ad servitia nostri dominii, et oflfert 
se mittere contra dictum Balsam, equos 
trecentos Turchorum, et equos duo mille de 
suis , et plures si plures erunt necessarii , et 
deffendere et substinere territorium nostrum 
contra dictum Balsam, et quamlibet aliam 
personam , et dictas gentes mittere singulo 
anno totiens quotiens esset necessarium, ha- 
bente dicto Juanno ducatos mille singulo anno 
a nostro dominio ; vadit pars: quod respon- 
deatur dicto nostro comiti et capitaneo Scu- 
tari, quod litteras, die predicto datas, recepi- 
mus et intelleximus dilii^^enter , et quod cre- 
dimus , quod Balsa fueril contentus devenire 
ad pacem per modum superius descriptum, 
et quod illam observabit , sicut inter partes 
fuerit conventum ; quam si observabit prout 
conventum erit , debeatis similiter illam vos 
ex parte nostri dominii observare et manute- 
nere , et illi non cotrafacere ullo modo. Si 
vero dictus Balsa dictam pacem non con- 



330 CPHCKH HCTOPIHCKII CROMKHHI^H 

I 

clusisset, ef si conclusisset et postea illam non 
observaret, detiir liberias dicto nostro comiti 
et capitaneo, accipiendi Ju annum Castri- 
o t i ad provisionem nostram in hunc modum. 
Videlicet; quod dictus Juanus teneatur et debe- 
at semper in omni casu necessitatis, tarn contra 
Balsam, quam contra quamlibet aliam perso- 
nam , volentem venire ad damna et opressio- 
nem terrarum et locorum nostrorum et ter- 
ritorii nostri, venire cum 'II* miile equis ex 
suis, et cum pluribus si plures essent neces- 
sarii , vel cum ilia quantitate , quae erit ad 
hoc necessaria Et si de hoc erit contentus, 
debeat dictus noster comes et capitaneus 
Scutari, sibi promittere de provisione singulo 
anno ducatos mille, de introitibus nostris Scu- 
tari. Sed quia hie per aliquos tertur, eundem 
Juanum non esse potentem ad hoc, et fueri- 
mus informati, quod G e o r ^ i u s et L e x i- 
u s Jura s essent potentes ad faciendum in- 
tentionem nostram, detur libertas dicto nos- 
tro comiti, quod possit expendere inter dic- 
los Ju annum, Geor^ium etLexium J u- 
ras, dictos ducatos mille de inlroitibus Scutari 
singulo anno, dividendo illos inter praedictos, 
prout dicto nostro comiti melius ^idebitur. 
Et si dicti Geor^ius et Lexius ,luras nollent 
nobiscum esse , et diclus Juanus sit potens 
ad hoc, detur Hberlas dicto comiti, compo- 
nendi cum dicfo Juanno , dando sibi dictos 
mille ducatos, ut superius continetur. 



M.lET4MKOn> APXHBA. 331 

Sep Victor Superanfio sapiens ordiiium 
vult, quod sibi promitlantur, videlicet; Juanni 
Castrioli , Georgio el Lexio Juras inter om- 
nes, ducati mille et quin^enli singulo anno de 
introitibus Scutari. 

Seer. Cons. Ro{?. Lib. IV. eh. 189. 

CCLWt. I'lH. (Indic(.IV.)9.Januarii 

Ha.ia/Ke ce KHea^' ii KaneraHv Ci;a a^Pckom-b, ^a cnaKOHKo 

r.ie^H 3aK.\K)MHrn ca Ha.iuiOMf. Mopb H.tn riptiMHpid, KaKO 

obi M.»eTqHhn MOi'.ui iis-b nbroBH iipf.'^'fe.ia 

^ofJHBaTH h;hto. 

Capta. Quod auctoritate huius consilii 
scribatur et mandetur comiti et capitaneo 
Scutari, quod quia non sunt secutae treu- 
guae inter nostrum dominium et dominam 
Elena m et li a I s a m, prout fuisset et es- 
set intentionis nostri dominii , redundavit ad 
magnum incommodum nostrum . quia secun- 
dum informationem nobis datam . per illam 
viam babuissemus magnam quantitatem fru- 
menti. Et quod propterea debeat omnino pro- 
curare <*i sollicitare, de veniendo ad pacem 
cum Balsa et d o m i n a P] I e n a predictis, 
secundum quod habel in mandatis. vel de fa- 
ciendo treuguas el sufferentias per illud 
mains tempus quo poterit. ut de dictis parti- 
bus possimus I'rumentuai habere, pro ubertate 
terrae nostrae. 

Seer. Cons. Hog. Lib. IV. cb. 226. 



33^ CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

CCLXYII. 1^112. Indict. V'. 10. Aprilis. 

ynpaBHTCibHiwa 3a/^pa Ha«iaH;e ce , /\a rje/\e noBpaxHTH 

aKO H 3a HOBi^e. TBp/^iiHio OcrpORHi^j, KOK) cy neKH 

Mop^ai^H npesapOMfa ocboh.ih. 

Capta. Cum rectores nostri J a d r a e 
scripserint nosfro dominio , quod c a s t r u m 

s t r o A i c h, q u o d e m i m u s a S a n d a- 

1 o, furatum et acceptum sK per cerfos Mur- 
1 a c h o s, quod non est sine infamia nostri 
dominii, et incomodo nostrorum locorum de 
inde; et experimentandum sit, de recuperan- 
do dictum castrum , si hoc fieri potest per 
denarios ; Vadit pars: quod scribalur nostris 
rectoribus Jadrae , quod displicentur intelle- 
ximus litteras suas , per quas nobis scripse- 
runt, castrum O s t r o v i c h accepfum et fu- 
ratum fuisse de manibus nostrorum per illos 
M u r I a c li o s de inde , quod videmus pro- 
cesisse propter malam custodiam, quae fiebat. 
Sed quia optamus ipsum recuperare pro ho- 
nore nostro et commodo locorum nos(rorum 
de inde, detur diet is rectoribus libertas, pos 
sendi expendere usque ad summam ducalo- 
rum trium millium , et ab inde infra , prout 
melius facere ])oterunt , illis qui acceperunt 
et tenent caslrum predictum , si volunt iilud 
dare et restiluere nostro dominio. Et si ha- 
berenl modum, dicluni castrum per viam pe- 
cuniae vel per aliam viam posse recuperare 
et habere , tunc setpiantur ad traclatum , et 
nobis presto scribant in quibus terminis erunt, 



M^ETAMKOrl. APXHBA. 333 

ut de peciinia mittenda possimiis providere, 
pruiit erit necessarium. 

Secr. Cons. Rogat. Lib. V. ch. 10. 

CCLXYIII. 1412. 2>. A p r i 1 i s. , 

OAroBopi. noe.iaHHKy BeaHKori. BOHBO^e CaH;\a.ia, Ha 
., pasHa npe4.iO}KeHH. 

Capta. Cum ad presentiam nostri domi- 
nii niiper companierK unus ambaxiator mag- 
nifici domini Sandal i, et explica\ erit 
tria in effectu ; videlicet , p r i m o; in excu- 
sando se erga nostrum dominium, si sicut no- 
tum est, ivit personaliter ad d o m i n u m re- 
gem Hungariae, quoniam si hoc fecit, 
processit tanquam requisilus multocies et ob- 
ligatus sibi; et quod non obstante, quod plu- 
ries recusavisset ire , denique non possendo 
aliter facere, ipsum oportuit ire ; notificando 
et clarificando nostrum dominium, quod quia 
semper habuit maximam reverentiam et op- 
timam dispositionem et affeclionem nostro 
dominio , et etiam quia scit primitus fuisse 
obligatum nobis, quam domino regi predicto, 
velimus esse certos, quod nunquam tractaret 
nee consentiret facere rem , quae foret con- 
tra honorem nostri dominii et statum nostrum, 
nunc nee in futurum. Hecundo, quod quia 
sicut notum est alias, ipse et eius consors et 
socera deposilari fecerunt in Venetiis ad ca- 
meram nostram frumenti, ducatos 'Xll* mille 
cum certis pactis et conditionibus, et amba- 



334 CPBCKH HCTOPliiCKH CnOMEHHI^H ' 

xator Sims asserat habere literam credentiae 
domini S.uidali, et lifteras consorfis ef soce= 
rae, placoal et a elimus facere pecuniam suam 
div idi el aptari , secuiidum quod ad eos tan- 
gunl. 

Terlio, quod recomendal nostro domi- 
nie Balsam, rogando nos ut placeat nobis 
assumerc ipsum ad gratiam, et dicendo quod 
est disposifus velle esse bonus filius et ser- 
vitor nostri dominii, et servare promissiones 
quas faciei , et si hucusque non servavit et 
fecit ultra voluntatem el mandata nostra, fe- 
cit ob tenerilatem annorum et iuventutem 
suam. Sed quod ipse S a n d a I i obligabit se 
et promittet, quod Balsa attendel et observa- 
bit omnes promissiones et cet. 

Ad quae omnia , quia praefatus ambaxia- 
tor requirit responsionem a nostro dominio, 
est bonum et conveniens respondere , vadit 
pars : quod fieri debet responsio sibi in hac 
forma. Et primo ad primam partem acces- 
sus ipsius Sandal i ad dominum regem Hun- 
gariae , dicalur : quod quia semper tenuimus 
ipsum magniticum dominum in honorabilem 
amicum nostrum , et optime dispositum ad 
honores noslros , sicut nobis fecit oretenus 
explicari etdici, idcirco reddimus nos certos, 
quod licet iverit ad dominum regem , idem 
dominus Sandalli propter promissiones factas 
nobis alias, non fecisset nee faceret aut trac- 
tarei aliquid contra nos, nunc et in fulurum. 



M.lETA'IKOri. APXIIBA. 335 

Ad s e c u n d a m parlem de facfo duca- 
torum XIT niillf. qiios dicdis Sandalli reqni 
rit pro se. et nomine s o c e r e e( cons o r- 
i i s, dicendo habere litteras pro parte ipsa- 
rum dominarum et cet. Respondeatur, quod 
audivimiis expositionem sui ambaxiatoris in 
hae parte, et vidimus suam litteram libertatis 
datae suo ambaxalori ; et licet sit etiam una 
littera pro parte duarum dominarum sic lar= 
ge facta , tamen propter ordines nostros di 
cimus, nos non posse movere talem pecuniam 
conditionatam et obligatam in tali modo et 
forma , sicut est et fuit intentionis suae et 
dominarum praedictarum . ac sicut notatum 
est in libris officii, ubi est pecunia de[)ositata. 
Et propterea, nisi veniret aliqua persona cum 
litteris et sindicatu ad plenum , pro parte ip- 
sarum dominarum , non possemiis ullo modo 
mo\ ere scripluram de pecunia , nee transia 
fare aut facere ullam divisionem, quam per 
sonam cum miserit ad nos , faciemus iuxia 
voiunlatem suam vi^ore sindicalus. 

Ad I e r t i a m partem de facto H a I s a e, 
respondeatur , quod sicul notum potest esse 
ipsi magnifico '> a n d a II i el toli mundo, nun- 
quam defecit pro nol)is , tenere et tractare 
ipsum Halsam tanquam tilium <'t bonum ami- 
cum, el sic fac<M'emus in fulurum. Sed obser- 
vantibus nobis tales modos amoris erga ipsum 
Balsam, et assumendo ipsum ad g^ratiam nos- 
tram , et ab alia parte ipse moveat guerram 
et intendal ad damna noslrorum subditorum 



336 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

et locorum , hoc esse contra omne debitiim 
et conveniens : tamen quia offert se idem 
dominus Sandali , promissionem facere pro 
ipso Balsa , et tenere modum, quod observa- 
bit promissa, respondemus; quod si idem San- 
dalli et Balsa mittent ad nos aliquos suos 
cum sindicatu et libertate ad plenum, ob res- 
pectum suae magnificentiae, disponemus face- 
re de rebus , quae erunt iustae et rationabi- 
les erga ipsum , removente se et abstinente 
nunc et in futurum a novitatibus et damnis in- 
terendis locis et subditis nostris. 

Seer. Cons. Kogat. Libro V. oh. 16. 

CCLXIX. 1412 22. April is. 

O^roBopT. nocianHuy Ba.mie , koh mo.ih aa onpouiTeHt 
H o6e!iaBa .3a Cy^^he Miipi* h ,'^o6po npiflxe.ibCTBO. 

Capta. Cum pro parte B a 1 s a e acces- 
serit ad nostram praesentiam unus eius amba- 
xiator , cum Uteris credenliae et cum multis 
recomendationibus ad nostrum dominium, su- 
plicando , ut dignemur ipsum assumere ad 
graliam nostram , et a elle sibi parcere , quo- 
niam si aliquid fecit in praeteritum ultra men- 
lem et voluntatem nostri dominii . hoc pro- 
cessit ex tenerilate annorum e( inventute sua, 
sed quod est dispositus Aelle esse noster bo- 
nus tilius et servitor, et nunquam recedere a 
benplacitis el mandatis nostris , promiltendo 
observare omnia, quae nobis promittet, cum 
omni firmitate. Verum ut possit ^ ivere sub 



M.lETA>lKOn> APXHBA. 337 

gratia et beniA olentia nostri dominii , siipli- 
cat 111 dignemur sibi dare el resiituere ea, 
quae remaiiserunt post mortem quondam pa- 
tris sui; quia semper erit fidelissimus et obe- 
diens nostro dominio. Et bonum sit facere 
responsionem condignam dicto ambassatori 
Balsae , in forma quae sit cum honore nos- 
tri dominii , vadit pars : quod respondealur 
dicto ambaxiatori , quod ipse Balsa debet 
multocies comprehendisse optimam intentio- 
nem nostri dominii, quae semper fuit, assumere 
ipsum ad gratiam, dummodo voluisset atten- 
dere et observare promissiones Factas nos- 
tro dominio; sed existenlibus nobis in bona 
dispositione traclatus concordii , ipse intulit 
damna nostris locis et subdilis. Actamen quia 
magnificus dominus Sandalli nos cum maxi- 
ma inslantia rogavit super hoc, ob intuifum 
et amorem ipsius domini dicimus , quod si 
ipse Balsa mittet ad nos aliquam personam 
simul cum alio ambaxatore domini Sandaili, 
qui ambo habeant libertatem in hoc et sin- 
dicatum ad plenum, cum venerini ad presen 
tiam nostram, disponenuis facere erga Ipsum 
de rebus quae sint iuslae el rationabiles , ita 
quod meriU) habebit conlenlari , dummodo 
ipse Balsa se remo\ eat e( abstineal ab offen- 
sis et damnis inferendis locis et subditis nos- 
tris, quoniam sic mandabilur rectoribus nos- 
tris, quatenus erga Ipsum debeant obser^ are. 

Secr. Const. Rogat. Lib. V. ch. 16. 

r.iaCHHKT. XII. 22 



338 CPBCKH HCrOPIHCKH CnOMEHHl^H 

CCLXX. 1412. 29 A p r i 1 i s 

3anoBecTb KannxaHy Ky.i*a . 4a uiTO npe npHxe'te y no- 

Mohb rpa/^y AnTHBapy, o6ce,i,HyTOM'b h ako cxecH'feHOM'B o^t. 

BOHOKe Ba.miHHe. 

Capta. Cum sicul habetur per litteras 
comitis et capitanei Scutari, et ser Viclo- 
ris Delfino potestatis n o s t r i A n t i b a r i, 
dicta civitas sit Jaliter undique a s s e d i a t a 
per g e n t e s II a 1 s a e S t r a z i m i r i, quod 
in brevi spatio nisi provideatur , et eidem 
sucurratur, subiacet periculo amissionis, cum 
sit ad extremam necessitatem victualium. Et 
attenta fide et constantia nostrorum fidelium 
de inde, et etiam pro honore nostri dominii, 
sit necessarium proAidere; vadit pars: quod 
scribatur et mandetur nostro capitaneo Cul- 
phi, quod prestissime mittat ad partes nostras 
Albaniae, unam de galeis nostris Culphi, cum 
infrascripto ordine et comissione ; videlicet 
quod quam preslius se conferat ad portum 
nostrum Anfibari, pro bortamine loci nostri, 
et si in illis par(ibus ibi propingvis invenerit 
aliquam barcbam sc^u na\ igium cum frumento, 
illam conducat ad dictum portum, etdet dum 
ibi erit operam, cum omni solHcitudine, cum 
conservatione tam hominum et galee nostrae 
sibi comissae, quod dictum bladum conduca- 
tur ad civitatem nostram predictam Antibari, 
pro victu et sustentacione civitafis predictae; 
inlelligendo se taliler cum potestate nostro 



M.IE TAHKOr'b APXHBA. 339 

ipsius loci, quod pecuniam dicti bladi recipi- 
at, et bladum presto et tiite illuc valeat de- 
ferri. Informando etiam nostrum predictum 
potestatem , pro hortamine suo et aliorum 
nostrorum fidelium , quod hie Venetiis dedi- 
mus ordinem , quod fiat certa brigata gentis 
armorum et ballistariorum , et similiter faci- 
mus soldari de inde gentes , in bona quanti- 
tate. Et insuper quod ambaxator domini San- 
dalii ac etiam Balsae sunt hie ad nostram 
presentiam , pro concludendo bonam pacem 
nobiscum, cum quibus speramus presto veni- 
re ad bonam conclusionem, ita quod sint vi- 
rih's animi sicut speramus, nam non desiste- 
mus facere de provisionibus in omni casu, 
ita quod se valeant defendere et sustinere ad 
honorem nostrum. Et cum his et aliis verbis 
debeat ipse supercomitus hortari ipsum po- 
testatem et fideles nostros; et exonerato dicto 
biado et Antibarum conduclo , recedat de 
inde eundo visitando alia loca nostra usque 
Scutarum , hortando rectores el fideles nos- 
tros de inde. Et hoc facto, revertatur ad ca- 
pitaneum Culphi ad suam obedientiam. Ulte- 
rius mandetur rectoribus nostris Scutari* 
D u 1 c i g n i et A 1 e x i i, quod quantum ha- 
bent gratiam nostram caram , debeant loco 
nostro Antibari , de bladis et quibuscunque 
sibi possibilibus, prestissime subvenire, habito 
tamen respectu ad conservationem locorum 
nostrorum sibi comissorum , ne dictus locus 
ad manus dicti Balsae perveniat, sed sub nos- 

22 



340 CPBCKH HCTOPIHCKH OnOMERHI^t] 

tro dominio el giibernatione feliciter con- 
serve tiir. 

Seer. Cons. Rogator. Lib. V. oh. 19. 

CCLXM. 141E. 29. April is. 

Ha.iaH;e oe khcsj h KanexaHy CKa/^apoKOM'b , ^a nom^t 

Hji,Hoi'b B^acTe.iHHa M.^ieraMKOrii kt. CaH/^a.^y ct> mo.i6omi., 

;^a OBafi ck.iohh Ba.iiiiy , ^;a ce noByie Haxpari. ca aemji't 

M..ieTaHKe o/^'b o6ca^e AHTiieapa. 

, Capta. Cum propter extremam conditi- 
onem, ad quam se reperit civitas nostra An- 
t i b a r i, inter alias provisiones iitilissimiim 
sit providere , et per omnem modum possi- 
bilem querendum, quod Balsa s e r e m o- 
V e a t ab assedio , a dicta civitate nostra , et 
istud presentialiter obtineri non possit , nisi 
per medium d o m i n i S a n d a I I i , qui ut 
apparet per expositionem ambaxiatorum suo- 
rum , affectal valde , quod ipse Balsa rema- 
neat in gralia nostra ; vadit pars, quod man- 
detur comili et capitaneo nostro Scutari, 
quod deinde cum nostris litteris apertis cre- 
dulitatis , mittere debeat ad p r e s e n t i a m 
ipsius d o m i n i S a n d a 1 1 i , unum ex illis 
noslris nobilibus , (jui ibi sunt, qui sibi ma- 
gis sufTiciens videalur : cui quidem nobili in 
eHectu comiKalur, quod rert'erat ipsi domino 
Sandalli responsionem , quam dedimus amba 
siatoribus suis , ad requisitiones suas nobis 
factas, cuius responsionis copia deinde mit- 
talur pro sua informalione. Informando euni 



MJIETAMKOrt APXHBA. 341 

ultimate de modis , qui servari debent , ut 
transiatio pecuniae, quam requisivit fieri pos- 
sit , per ilium modum et cum illis verbis, 
quae per collegium fuerint ordinatae; ultima- 
te ro^ando ipsum cum illis bonis verbis, quae 
dicto collegio videbuntur, quod ut nos habe- 
amus causam , magis benigne ostendere ver- 
sus Balsam clementiam et benignitatem nos- 
Iram, et recipere ipsum in filium et amicum, 
placeat cum effectu mandare, quod ipse Bal- 
sa se levet de terrilorio nos(ro, et a damnis 
et violentiis quibuscunque , nam hoc facto, 
respectu et confemplatione magnitudinis suae, 
faciemus eidem de rebus, de quibus tam ipse 
dominus Sandalli, quam Balsa habebunt rati- 
onabiliter contentari. Et facto quidquid boni, 
poterit circa hoc , revertatur Scutarum ipse 
noster nobilis , et de quibuscunque secutis, 
nostrum dominium per suas litteras debeat 
informare. 

Secr. Cons. Kogat. Lib. V. ch. 19. 

CCIAXII. 141E. 29. A prills. 

3aK.iioMeHO , noc.ianHUHMa Can^a.sa h Ba.niie hsabhth , ^.a 
ocraHy y M.ieTi^iiMa h ,^a MOijaio HyH;,i,na nynoiohia o,vb 
CBOH roeno^apa, KaKO om re mot.ih cbpilihth iioc.iobh oko 
HOBai^a CaH^a.ioBH h oko >JHpa cb Ba.iiuOM'b, a ye^H*^ *'0' 
.iHTH ifi, ,^a noAbH<'TByio, 4a Ba.niia BOHCKy cbok) 
noKyic iiaxpan.. 

Capta. Quod occasione novorum habito- 
rum nuperrime de civitate nostra Antibari, 
quae nosiro dominio sunt displicibilia et mo- 



342 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

lesta. Vadit pars: quod ultra id quod captum 
fuit pridie , de respondendo ambasiatoribus 
do mini Sandalli, ad ea quae nostro do- 
minio exposuerunt, sicut huic consilio notum 
est, dicatur ambaxiatoribus predictis , quod 
nostra dominafio cupiens ob singularem affec- 
tioneni , quam gerimus ad dominum suum, 
esset valde contenta, in quantum ipsis amba- 
xiatoribus videretui et placeret, quod vellent 
hie differre , quousquc haberent responsio- 
nem et libertatem necessariam a domino suo, 
circa factum translatationis pecuniae , quam 
requisiv erunt , cum simus avidi ipsi compla- 
cere, secundum requisitionem suam, dummo- 
do observentur solenitates necessariae in tali 
materia , de quibus ipsum dominum suum, 
per nostrum ambasiatorem, oretenus informa- 
ri fecimus , ita quod presto dictam responsi- 
onem habere poterunt, et similiter poterunt 
inleresse praticis fiendis cum nuncio et am- 
b asi a t o r e B a I s a e, in quantum per ipsum 
Balsam eidem mitlatur iibertas et mandatum 
sufficiens ad condescendendum ad ea , quae 
sint convenientia et honesfa , ad quae con- 
templatione domini sui erimus parati since- 
ro corde. Et proplerea si ipsis ambaxiatori 
bus placet, possunt scribere domino suo cir- 
ca factum dictae libertatis et solenitatis ne- 
cessariae , et ipsum eliam rogare , quod ut 
habeamus causam condescendendi ad ea, quae 
sint placida suae magniludini e( comoda ipsi 
Balsae, faciat cum eifectu , quod ipse Balsa 



M^ETAHKOn. APXHBA. 343 

cum exercitu et potentia sua se levet de ter- 
ritoriis nosfris , et se abstineat a damnis ei 
violentiis quibuscunque , ac mittat libertatem 
et mandatum sufficiens ambaxiatori suo; quia 
in isto casu ut est dictum principaliter, res 
pectu et contemplatione dicti domini sui, com 
placebimus et condescendemus alacriter ad 
ea , quae sint justa , convenientia et honesta, 
ita quod ipse Balsa bene poterit contentari. 
Et si dicti ambaxiatores eruni contenti hie 
remanere bene quidem , quando ^ ero noii. 
committatur eis, quod diclam nostram respon- 
sionem domino suo nostri parte debeant per 
ordinem intimare , ut ipse clare comprehen- 
dal, quod a parte nostra simus parati facere 
id quod requirit , quod non potest nisi pro- 
desse factis nostris. 

Ambasiatori vero Balsae ultra 
id quod captum est dicatur, quod affectantes 
respectu et contemplatione dicti domini San- 
da 1 1 i, et eliam ob amorem, quem gessimus 
ad quondam dominum Georgium Stra- 
zimir patrem dicti Balsae, reducere 
et acceptare ipsum dominum suum ad grati- 
am nostram , et facere eidem de rebus , de 
quibus habeat multipliciter contentari, placet 
nobis et volumus, quod hie diferet quou.sque 
habuerit mandatum et bailiam sufificientem, ad 
praticandum et condescendendum ad ea, quae 
sint debita et honesia ; quia speramus prop 
ter ordines quos apposuimus circa Iioc, quod 
illam habebit de brevi , lamen si ipse simili- 



3''i4 CPBCKH HCTOPIHCKH OnOMEHHI^H 

ter vult scribere domino suo predicto circa 
hoc, islud est nobis ^ratum. Sed pro meliori 
conciusione faclorum ipsum reqiiirimus et 
hortamur, quod velil informare dominum suum 
predictum , et requirere, quod ut habeamus 
materiam benignius ostendendi er^a eum gra- 
tiam nostram , velit se levare de territoriis 
nostris, et abstinere a quibuscunque violentiis 
atque damnis, quia faciendo sic cog^noscemus 
dare, quod velit stare gratiae nostrae, quam 
inveniet paratam et bene dispositam ad ho- 
nores et commoda sua , dummodo a parte 
sua non deficiat. 

Seer. Cons. Rog-at. Lib. V. ch. 20. 

CCLXXIII. 1412. Indict. VI. 2Z. N o- 
V e m b r i s. 

KaKO Ba.iuia h inaxH Hbroea G.iena , Hehe/\y ;^a ujh.ik) bh- 

lue noc^iauHKe ceoe y M.icxKe , a CaH/^a^iOBH noc.iaHHi^H 

HMaio B.iarTb ii o^'b Ba.iuje , pay^iiXH o noMnpenio , to 6 

3aK.iK)»ieHO, /^a <'e ctj onHwa nperOBOpi. ho/i,h o mnpy ct. 

Ba.iiuoMT>, no,^'!. naBe,^<3HHM'i> on^c yciOBiflnia. 

Capta in Uogatis. Cum ambassiatores 
d o m i n i S a n d a I I i , qui dixerant et expo- 
suerant nostro dominio habere plenariam li- 
bertatem a suo domino , et quod de omni 
eo quod concluderent, Balsa e s s e t c o n- 
t e n t u s, et quod dominus S a n d a I I i tene- 
ret modum , quod Halsa observaret et tene- 
ret tirmum el ratum, captum foret, ut debe- 
ret dici et res|)onderi , quod quando Balsa 
mitteret ambasiatores suos ad nostram prae- 



M.IETAMKOri. APXHBA. 345 

sentiam , cum tibertate ad plenum , illotunc 
possemus tractare et concludere id, quod fo- 
ret bonum pro partibus etcet. Et facta res- 
ponsione ambassiatores Sandali dicaiit, quod 
id quod petunt et dicunt, peiunt ])ro parte 
Sandali . cum scitu et voluntafe lamen Bal- 
sae , qui Balsa iam dixit pluries misisse ad 
DOS ambassiatores et nihil potuisse concludi^ 
et quod mater ipsius Balsae , nee ipse Balsa 
vult plus mittere ambasiatam suam ad nos 
ullo modo , et quod dominus Sandalli dicit 
velle promittere nomine Balsae, quod obser 
A abit promissiones . aliter erit eius inimicus 
capitalis, et cum aliis similibus verbis , prop- 
ter quae bonum est et facit pro nostro do- 
minio, non stare in istis terminis , imo quae- 
rere concordium et quietem pro pacifico sta- 
tu aliarum nostrarum lerrarum et locorum 
parlium Albaniae, et antequam aliud oc- 
curral de novo de ipsis locis. Vadit pars : 
quod debeat praticari et tractari per colle- 
gium, sive per deputandos ab ipso, cum am- 
bassiatoribus Sandali, legilimando excusa- 
tiones nostras, quibus moti sumus, ad facien- 
dum sibi responsionem j)ridie dafam, cum il- 
lis sapientibus verbis et rationibus , quae vi- 
debunUir deputatis ad hoc , el recordando 
modos serA atos alias ])er Balsam , ob quos 
non possumus ita bene capere confidentiam; 
sed lamen ob intuilum et considerationem 
m a g n i f i c i d o m i n i Sandali, condes- 
cendimus et contenlamur , ad praticam et 



346 CPBCKH HCTOPliiCKH CnOMEHHI^H 

tractatum, tenentes a firmo, quod ipse domi- 
nus Sandali . qui est civis et nobilis noster, 
el quern habemus in siiigularein amlcum et 
benevolum nosiri dominii , faciei observare 
promissiones, si ad aliquam conclusionem de- 
veninius. Ei exiude babeat collegium liber- 
tafem, possendi concludere cum modis e( con 
ditionibus , nota(is in parte pridie posita ad 
consilium, per sa|>ienlem consilii et sapientes 
ordinum, in qua continetur, quod possit fieri 
promissio de illis duabus lerris , videlicet: 
D u 1 c i g n i et B u d u e , et de provisione 
ducatorum mille in anno, quae provisio fieri 
possit ultimate , quando aliter fieri non pos- 
sit, devenlo ad ullimum, avantagiando in om- 
nibus commune nostrum, quantum fieri pote- 
rit , cum aliis contentis in parte pridie posi- 
ta, de qua supra fit mentio. Bene debeat in 
pratica el conclusione quae fiet, teneri mo- 
dus et Iiaberi promissionem , quod illi subdi- 
tl et habitatores locorum, quae sibi dabuntur 
et alienabuntur , Iractabuntur dulciter et be- 
nigne ac Iiumane , e( nulla fiet molestia nee 
novitas, occasione tldeliiatis et temporis quo 
steterunt sub protectione nostra , et g^uerra- 
rum secutarum lioc tempore. 

Seer. Cons. Rogat. Lib- V. ch. 85. 

CCiiWIVe 1^12. Ind. VI. 26. Novemb. 

yrOBop'b Miipa iiaiMoljy Ba.iuie Cpann>'"l>a " -M.iCTiHlia, Kao 
iiiTo (; npc^an. r. Caii,i,a.iv, nocpe/^OBaTC.iio OBon> iioMHpeiia. 

Pax cum mag^nifico domino Balsa Stra 
cimiri, MCCCCXIl Indictione VI. die XXVI 



MaETAHKOrl. APXHBA. 347 

Novembris , in forma litere misse magnifico 
domino S a n d a I i o, medialori predicta pace. 
Michael S t e n o dei g;rafia dux Ve- 
netiarum etcet. magnifico ei potenti domino 
S a n d a 1 i o m a g- n o ^ a i ^ o d e B o s i n e, 
amico diletto salulem , et sincere dilectionis 
afFev;tum. Ex eo potissime reruni omnium 
creafori jugi devolionem teneri nos arbitra- 
mur, quod quasi patrimonium nobis a prog-e- 
niloribus nostris rplictum, affecfionem pacis 
et concordie quodam innaio desiderio pos- 
sederimus, et illas {otis conatibus semper fue- 
rimus amplexa(i. Hinc est quod cum vestra 
ma?;nificentia mota pie caritatis affectione et 
pacis amenilate. qua nil suauius aut jocundius 
inter mortales haberi potest, miserit ad pre- 
sentiam nostram spectabilem virum dominum 
Grubacium Debreavig honorabilem suum 
ambassialorem, pro tractando et concludendo 
veram pacem atque concordiam, infer nos et 
nostrum comune ex una parte, et magnificum 
et potenlem dominum Balsam S t r a c i- 
miri quondam domini Georgi Stracimir 
de Balsis etce(. dominum Zente ex alia, cum 
inter partes ipsas guerrarum disfurbia et dis- 
sidiorum vigeretur , pro quibus sedandis et 
remo\endis magniludo vesfra studiose et 
laudabiliter interposuit \ices suas, nos qui ut 
supra diximus , pacem et concordiam quasi 
nobis heredKariam afTeclamus, et ad eas sem- 
per cum quil)uscuriqu(* Christi fidelibus, totis 
spiritibus hanelamus , moli etiam requisitio- 



\ 

3'^<S CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHIIU^H 

nibus \ estre ma^nitudinis, ciii optamus facere 
aliquam iiolabilem e( egregiam complacenti- 
am, et voleiites in hoc specialiter eidem ves- 
Ire magnificentie complacere , contenti su- 
mils ac placet nobis, cum supra diclo magni- 
fico domino Balsa, puram veram sinceram et 
favenle deo, perpetuo duraluram pacem atque 
concordiam introire atque concludere ac fir- 
mare , remissis eidem omnibus injuriis offen- 
sionibus damnis alque molestiis, dominio nos- 
tro per eum fac(is. Et e\ nunc, ad inslantiam 
et requislionem magnitudinis vestre , ipsam 
pacem et concordiam cum dicto domino 
Balsa introimus aique tirmamus , cum istis 
tamen conditionibus alque modis , qui in dis- 
positione magnificentie vesire dimittimus, quod 
pro stabilimento et firmitate predicte pacis 
possitis nomine nostro ac successorum nos- 
trorum, dare ipsi domino Balse pro se et he- 
redibus ejus, Dulcignum et Bud nam cum 
omnibus et singulis eorum juribus pertinentiis 
districtibus et confiniis. Et insuper promitte- 
re, nomine nostro et successorum nostrorum, 
mille ducalos auri pro i|>so domino Balsa, et 
beredibus suis, sohendos elsdem singulo anno 
de introilibus locorum nostrorum, que habe- 
mus in illis j)artibus , cum illis modis condi- 
tionibus el ("ormis , cum quibus eos solveba- 
mus olim magnifico domino Georgio patri 
suo. Et quod omnia alia loca, que vendita fu 
erunt , et dala dominio nostro per eumdem 
dominum Georgium ejuspatrem, debeant no- 



M.IETAMKOr'b APXHBA. 349 

bis expedite et sine iilla contradictione \ el 
molestia, libere cum omnibus eorum juribus 
districlibus pertinentiis et conliniis in perpe- 
tuum remanere; damusque magnitudini vestre 
tenore presentium libertatem plenariam el ar- 
bitrium, disponendi el faciendi de prediclis lo- 
cis Dulcigni et Budue ac pertinenliis suis, et de 
promissione mllle ducatorum suprascriptorum, 
cum supradicto domino Balsa , prout eidem 
magnitudini vestre videbilur et placebit. Nam 
suprascriplus dominus Grubacius ambasciator 
vaster , vigore libertatis per vestras literas 
sibi tradite per patentes literas bulla vestra 
bullatas, nomine magniludinis vestre promisit 
nostro dominio, quod eadem vestra magnifi- 
centia faciei cum elTectu, quod idem dominus 
Balsa Uteris suis palentibus buUatis bulla sua, 
et factis solemniter suprascriptam pacem 
ratificabit , omologabit et approbabit, ac in- 
violabiliter ob^ervabit, nee eam infringel aliqua 
causa vel eventu. Item quod omnes gentes 
sues armigeras subito removebit ab infesta- 
tione et damniticatione locorum et subdito- 
rum nostrorum, et ali({ua loca nostra et sub- 
ditos non molestabit, nee moleslari faciet aut 
permittet per suos subdilos aut fideles, aliquo 
ingenio causa vel colore, neque de locis nos- 
tris aut ipsorum aliquo se intromiltet in f'u- 
turum vel impediet ullo modo. Item quod ci- 
ves et subditos predictorum locorum Dulcig- 
ni et Budue, ac eorum districtuales tractabit 
humaniter et benigne , nee aliqua per eos 



350 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

facia contra suam magnididinem imputabit eis- 
dem , nee ullam molesliam eis inferret dicta 
causa, sed omnia mandabit oblivioni, non ali- 
ter qiiam si contra eum numqiiam aliquid 
comisisset ; (am subditos el fideles nostros, 
quam siios in statum pristinum ac terminos 
totaliter reducendo. Si autem contingeretur, 
quod idem magnificus dominus Balsa in ali- 
quo pactorum ullo unquam tempore con- 
Irafaceret vel venirel , aliquo modo ingenio 
colore vel causa , tunc idem dominus Balsa 
teneatur restituere dominio nostro predicta 
loca Dulcigni elBudue, cum omnibus eorum 
pertinentiis juribus districtibus et confiniis, 
Integra et illesa , quod si nollet ilia reddere 
nostro dominio , tunc et in eo casu eadem 
vestra magnificentia teneatur etiam nobiscum 
et dare nostro dominio suprascripto auxilium 
et favorem opportunum, pro compellendo dic- 
tum dominum Balsam ad restitftendum eidem 
nostro dominio dicta loca, ut dictum est. Et 
insuper , quod ex tunc libertati simus et ab- 
soluti nos et successores nostri, a dando ei- 
dem domino Balse et heredibus suis , sepe 
dicfos mille ducatos singulis annis ut supra 
diximus. Pronn'ttimus (Miiri^ tenore presentium, 
quod cum predicte lltere ratificationis et ap- 
probationis suprascriptorum ipsius magnifici 
domini Balse, pervenerint ad manus rectorum 
nostro rum, qui sunt in locis [)redictis Dulcig- 
ni et Budue, \e\ capitanei nostri Scutari, idem 
rectores dictorum locorum vel capitaneus 



M.tETAMKOri. APXHBA. 351 

Scutari ad placidim et requistioiiem vestre 
magnificentie, prenominafo domino Balse, vel 
cuicumque legifimo suo nunfio, habenli super 
inde ab eo arbitrium et libertatem, recipien- 
di et accept andi eadem loca Dulcigni e{ 
Budiie cum eorum districtibus el ptM'tinentiis, 
libera consignabuntur ; et similiter dispone- 
mus el ordinabimus cum efTectu, quod supra 
scripti mille ducati eidem domino Balse, et 
ejus heredibus, per nos et successores nostros, 
cum illis conditionibus modis et formis, qui- 
bus prelibato genilori suo solvebantur, an- 
nual im persohentur. Remansimus enim su- 
pra predictis Concordes cum prenotato domi- 
no Grubacio, ambasciatore vestre magnificen- 
tie, qui ex nunc vigore liberfatis per vestras 
literas ei tradite , promisit noslro dominio 
veslro nomine, predicta omnia se facUirum, et 
effectualiter curaturum In quorum fidem el 
evidentiam pleniorem presentes literas fieri 
jussimus , et bulle nostre plumbee pendentis 
munimine roborari. 

Data in nostro ducali palalio, die v igesi- 
mo mensis Novembris , indictione VI. mille- 
simo quadringentesimo duodecimo. 

Predicta pax in forma litere, que reman- 
sit apud serenissimum ducale dominium cum 
bulla sua plumbea , el bulla aurea ij)sius do- 
mini Sandalis pendentibus. 

Comemoriale X. ch. 132. 



352 rPKCi;H HCTOFIHCKH CnOIVlEHMI^M 

CCLWT. 1^412. Ind. VI. 26. IN o y e m. 

OTBopeHO HHCMo j\y}Kji,ii M.ieTa'iKori. , o MHp^ 3aK.iK)<ie- 
HOMT, ca Ba.iuiOMi., h o vc.iOBiHMa iioTon. wHpa. 

'. M i c h a e J Sieno dei gratia dux Ve- 
neliarum etc. liniversis et singulis tarn pre- 
sentibus quani futuris, ad quos presentes ad- 
venerint salutem, el sincere dileclionis affec- 
tum. Tenore presentium vobis facimus ma- 
nifestum , quod cum magniticus et potens 
d o m i n u s S a n d a 1 i u s magnus vaivoda 
Bosine, moius pia caritatis affeclione ac pa- 
cis dulcedine, qua nihil suavius inter munda- 
na gustari potest, misisset ad presentiam no- 
stram spectabilem virum dominum G r u b a- 
cium DobreaYig honorabilem suum am- 
basciatorem, ad tractanduni et concludendum 
veram pacem alque concordiam inter nos et 
nostrum comune ex una parte, et magnificum 
etpotentem dominum Balsam Htracimiri 
quondam d o m i n i G e o r g i S I r a c i m i r i 
de B a Is is, dominum Zente etc ex alia, cum 
inter ipsas partes guerrarum disturbia et dis- 
cidiorum vigeretur , pro cjuibus sedandis , et 
removendis, idem magnificus dominus Sanda- 
lius studiose el laudabiliter inlerposuit vices 
suas. Nos qui pacem el concordiam semper 
cum omnibus afleclaA imus . el semper alTec- 
tamus, et ad eas semper totis spiritibus ha- 
nelamus, moti eliam requisilionibus ei instantia 
ipsius magnifici domini Sandalii et volentes 
in hoc ei specialiler complacere . contenti 



MaETAHKOrii APXHBA. 353 

fuimiis et placiiit nobis , ac contenfamiis et 
nobis placet, cum siiprascripto magnifico do- 
mino Balsa piiram veram sinceram et fa- 
vente deo, perpetuo duraturam pacem atqiie 
concordiam introire, concludere atque firma- 
re, remissis eidem omnibus injuriis, oifensio- 
nibus damnis atque molestiis dominio nostro 
per eum factis. Et ex nunc ad instantiam et 
requisitionem ejusdem magnifici domini San- 
dalii , ipsam pacem et concordiam cum die- 
to domino Balsa introimus atque firmamus 
cum istis condictlonibus atque modis , quod 
in dispositionem ipsius magnifici domini San- 
dalii dimittimus , quod pro stabilimenio et 
firmitate predicte pacis possit nomine nostro 
ac successorum nostrorum, dare ipsi domino 
Balse pro se et beredibus ejus , Dulcignum 
et Buduam cum omnibus et singulis eorum 
juribus pertinentiis districtibus et confiniis. 
Et insuper promiltere nomine nostro et suc- 
cessorum nostrorum , mille ducatos auri pro 
ipso domino Balsa el beredibus suis, solven- 
dos eisdem singullo anno de inlroitibus lo- 
corum nostrorum, que babemus in illis parti- 
bus, cum illis modis condictionibus et formis, 
cum quibus eos solvebamus olim magnifico 
domino Georgio patri suo, et quod omnia alia 
loca , que vendita fuerunt el dala dominio 
nostro per eumdem dominum Georgium ejus 
patrem , debeant nobis expedite et sine uila 
conlradictione et molestia libere, cum eorum 
juribus districtibus pertinentiis el confiniis 

r.iaCHHKT. XII. 23 



354 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHl^M 

in perpetiuim remanere. Dedimiisqiie predicto 
magnifico domino Sandalio, tenore nostrarum 
patontium literarum, que suprascripto ambas- 
ciatori sue magnificentie fecimus exiberi , li- 
ber(atem plenariam et arbitrium , disponendi 
et faciendi de predictis locis Dulcigni et 
Budue ac pertinentiis suis, et de promissione 
mille ducatorum suprascriptorum, cum supra- 
dicto domino Balsa, prout eidem magnitudini 
sue videbitur et placebit. Nam suprascriptus 
dominus Grubacius ambasciator predicti do- 
mini Sandalii. vigore libertatis per literas pre- 
libati sui domini sibi (radite, per has patentes 
literas , quas ipse ambasciator sigillo ipsius 
domini Sandali, quod secum habebal, in fidem, 
robur, et testimonium supra et infra scripto- 
rum impressit , munivit et roboravit, nomine 
dicti domini sui promisit nostro dominio, 
(juod idem dominus Sandalius ejus dominus, 
Faciet cum effectu, quod sepe dictus dominus 
Balsa literis suis patentibus bullis ejus bulla- 
lis e( faclis, solemniter suprascripfam pacem 
ratificabit, omologabit ei approbabif, et invio- 
labiliter observabit, nee eam infringet aliqua 
causa vel eventu. Item quod omnes gentes 
suas armigeras subito remoAebil ab infestati- 
one et damnificatione locorum et subditorum 
nostrorum, et alfqua loca nostra et subditos 
non molestabit nee molestare faciet aut per- 
mittet per suos subditos aut fideles , aliquo 
ingenio causa vel colore. IVeque de locis nos- 
tris aut ipsorum aliquo se intromittet in fu- 



M^ETAIKOrii APXHBA. 355 

funim vel impediet iillo modo. Item quod 
cives et subditos predictorum loconim Diil- 
cjgni et Budue ac eorum districtuales, trac- 
tabit humaniter et benigne , nee aliqua per 
eos facta contra siiam magnitudinem impiita- 
bit eisdem, nee aliquam molestiam eis infer- 
ret dicta causa, .sed omnia mandabit oblivioni 
non aliter quam contra eum nunquam aliquid 
commisisset ; tarn subditos et fideles nostros 
quam suos, in statum pristinum ac terminos 
totaiiter reducendo. Si autem contingeret quod 
idem magnificus dominus Balsa in aliquo pac- 
torum ullo umquam tempore cotrafaceret 
vel veniret, aliquo modo ingenio colore vel 
causa , tunc idem Balsa teneatur restituere 
dominio nostro predicta loca Dulcigni et Bu- 
due, cum omnibus eorum pertinentiis juribus 
districtibus et confiniis iniegra et illesa. Quod 
si nollet ilia reddere nostro dominio, tunc et 
in eo casu dominus Sandalius suprascriptus te- 
neatur esse nobiscum, et dare nostro dominio 
suprascripto auxilium et favorem opportunum, 
pro compellendo dictum dominum Balsam, 
ad restituendum eidem nostro dominio dicta 
loca, ut dictum est. Et insuper quod ex (unc 
liberati simus et absoluli, nos et successores 
nostri, a dando eidem domino Balse et here- 
dibus suis sepe dictos mille ducatos singulis 
annis, ut supra diximus.Promittimus enim teno- 
re litterarum noslrarum suprascriptarum , el 
ita promittimus per presentes, quod cum {)re- 
dicte litere ratificalionis, et approbalionis su 

23^ 



356 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUlH 

prascriptonim ipsiiis magnifici domini fcalse 
pervenerint ad maniis rectorum nostrorum, 
qui sunt in locis predictis Dnlcigni et Budue, 
\el capitanei nosiri Scutari , ipsi nostri rec- 
tores dictorum locorum vel capitaneus nos- 
ster Scutari, ad bene placitum et requisitio- 
nem ipsius magnifici domini Sandali , preno- 
minato domino Balse , vel cuicumque legiti- 
mo suo nuntio, habenti super inde arbitrium 
et libertatem ab ipso recipiendi et acceptan- 
di, eadem loca Dulcigni et Budue cum eorum 
districtibus et pertinentiis libere consigna- 
buntur. Et similiter disponemus et ordinabi- 
mus cum effectu , quod supra scripti mille 
ducati eidem domino Balse et ejus heredi- 
bus, per nos et successores nostros, cum illis 
conditionibus , modis et formis , quibus pre- 
libato domino Georgio Stracimiri genitori 
suo solvebantur, annuafim persolventur. Re- 
mansimus enim super predictis Concordes cum 
prenotato domino Grubacio, ambasciatore do- 
mini Sandalii , qui ex nunc vigore libertatis 
per literas magnifici ejus domini sibi tradite, 
promisit nosfro dominio nomine sui domini 
sepe dicti , predicla omnia se facturum , et 
effectualiter curaturum. In quorum fidem et 
evidentiam pleniorem has nostras j)atentes li- 
teras bulla noslra pluinbea pendente bullalas, 
antediclus dominus Grubacius impressione su- 
prascripti sigilli magnifici domini Sandali se- 
pe dicti, quod penes se habebat, ad cautelam 
munivit et roboravif, ex nunc nomine prenolati 



M-lETAMKOri. APXHBA. 357 

domlni sui ratificans, approbans et confirmans 
promissiones supra factas, nomine sui magni 
fici domirji prelibati. 

Data in nostro ducali palatio , die XXVI 
Novembris, indictione VI, millesimo quadrin- 
gentesimo duodecimo. 

Comraemoriale X. ch. 133. 

CCLXXVI. 1412. E9. rV o V e m b r i s. 

SanoeecTb KanexaHy CKa^apcKOMt, ^a nauo Ba.iuia o^oSpw 

H noTBp^H MHpi., OBOMt npe^a rpa4,OBe By^ey h y.mnm., 

H fl,a cxporo HcnyHaea cea ocxa.ia yciOBia MHpa. 

Litera missa capitaneo Scutari, pro 
executione ultra scriptorum. 

Ad instantiam et requisitionem magnifici 
domini Sandalii magni vaivode Bo- 
sine, qui super inde misit nobis suam am 
basciatam , devenimus ad pacem et concor- 
diam cum magnifico domino Balsa S t r a- 
cimiri quondam domini Georgii Stra 
cimiri , domino Zente etc in forma , cujus 
copiam vobis mittimus in folio his incluso, pro 
informatione vestra plenaria. Et quum ut ibi 
videre poteritis , ratificante predicto domino 
Balsa pacem supra notatam , debetis facere 
consignari Dulcignum et Buduam cum omni- 
bus juribus districtibus et pertinenliis suis, 
predicto domino Balse vel ejus nuntio, haben- 
ti super inde libertatem et arbitrium eadem 
acceptandi. Cum nostris consiliis rogatorum 
et additionis vobis scrivimus et mandamus, 
quatenus cum receperitis literas patentes ip- 



358 GPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

sins domini Balse bulla .sua bullatas, per quas 
ratificet dictam pacem et omnia et singula 
contenta in ea , debealis dicta loca Dulcigni 
et Budue, ad omnem requisitionem suprascip- 
ti domini Sandalii , prenotato domino Balse, 
aut ejus legitimo nuntio , ut supra diximus, 
cum omnibus eorum juribus, pertinentiis, dis- 
frictibus confiniis libere consignare , seu fa- 
cere per rectores nostros dictorum locorum, 
quibus superinde scribimus per literas alliga- 
tas presentibus, quas eis mittere debeatis, li- 
bere consignari. Observando etiam et facien 
do predicto domino Balse, de solutione annua 
mille ducatorum, et de omnibus aliis in dicta 
pace conventis, quantum in vobis fuerit , in- 
violabiliter observ ari. Mandamus autem vobis, 
quod ratificante ipso domino Balsa predictam 
pacem, prius quam consignetis eidem, et fa- 
ciatis consignari predicta loca, debeatis dex- 
tro modo inde Irahere omnes munitiones, tarn 
victualium quam armorum cujuscumque ge- 
neris sint, e( reducere ilia Scufari , nam vo- 
lumus ilia pro nosfro comuni , ut justum 
est etc. die XXVUII Novembris MCCCCXII. 
> Commemoriale X. ch. 133. 

CCLXWJI. VlVZ. 29 IVovembris. 

Ha.iajHo ce KHcay h Kaiieranv y.^nna , j\a Ha aaKxeBaH-fe 
KaiiOTaiia CKa,'\aprKor'b, ripo,^a rpa^i. ^.u^hht. BaaiuH. 

Litera missa comiti etcapitaneo Dul- 
c i gn i pro dicta causa. 
Ad inslantiam et requisitionem magnifici 
domini 8andali magni vaivode Bos- 



MJETAWKOr-B 4PXHBA. 359 

sine, qui superinde misit nobis suam amba- 
sciatam, devenimus ad pacem et concordiam 
cum magnifico domino Balsa Stracimiri, 
domino Zente etc. Et cum ratificante predic- 
to domino Balsa pacem supra notatam, capi- 
taneus noster Scutari debet facere consigna- 
re Dulcignum et Buduam predicto domino 
Balse vel legitimo ejus nuntio. Idcirco teno- 
re presentium fidelitati vestre, cum nostris 
consiliis rogatorum et additionis scribimus 
et mandamus, quod ad requisitionem capita- 
nei nostri Scutari supradicti , cui dedimus 
oportunum ordinem super inde, consignari de- 
beatis suprascripto domino Balse aut legitimo 
ejus nuntio, locum Dulcigni vobis commissum, 
cum omnibus suis districtibus pertinentiis et 
confiniis , quum sic in dicta pace conventum 
est. Mandamus autem vobis, quod ratificante 
predicto domino Balsa pacem supra notatam, 
prius quam consignelis eidem predictum lo 
cum Dulcigni, debeatis dextro modo inde tra- 
here omnes muniliones, tarn victualium quam 
armorum cujuscunque generis sint, et ilia 
Scutari mittere, nam volumus ilia pro nostro 
comuni, ut justum est. 

Data ut supra (29. Novembris 141E.) 

Similis in vulgari Bernando Jordano cas- 
tellano Budue mutatis mutandis. 

Comemoriale X. ch. 133. 



360 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

CCLXXVIII. 1^412. Ind VI. 29. Novem. 

OSeeaye ce /^jk^'i. M^ieTaiKifi , ^a he Kpo3'B neTHpa we- 

cei^a Hcn^axHTH rocn. CaHfl,a.\y 6000 /^jKaxa, Koe oaafi 

HMa y ]\LieTi^HMa y.iOH:eHe Ha /^oxo^aKii. 

Litera data oratori magnifici domini S a n- 

dalii, de deposito \I mille ducatorum, quos 

dominium promittit eidem usque menses 

quatuor. 

Michael Steno dei gratia dux Ve- 
netiarum etc. Magnifico et potenti domino 
Sandalio magnovaivode Bo sine, 
amico diiecto salutem et sincere dilectionis 
affectum. 

Propter caritatem et sinceram affectio- 
nem , quam cognovimus vestram magnitudi- 
nem dominio nostro gerere , et nos ad eam- 
dem magnificentiam vestram gerimus vice 
versa, semper facieremus pro ea quecumque 
possibilia nobis forent. Hinc est, quod cum 
speclabilis vir dominus G r u b a t i u s D o- 
b r e a V i g honorabilis vester orator a no- 
bis requisiverit parle vestra , de certis depo- 
silis extrahendis , nos volentes dic(e vestre 
magnitudini complacere, quamvis foret contra 
leges et ordines urbis nostre, contenti fuimus 
veslris requisitionibus assentiri. Verum idem 
oralorvesfer contentus fuit, et remansit con- 
cors nobiscum, quod de tali deposito duode- 
cim millia ducaiorum medietas, videlicet du- 
cati sex mille, usque menses quatuor vestre 
magniludini consignenlur , et reliqui sex mil- 



M^ETAHKOnb 4PXHBA. 361 

le ducati , usque dictum terminum magnificis 
dominabus BanizeetCafarine ip- 
sius filie, similiter numerentur. Quare vestra 
magnitude poterit ad dictum terminum mit- 
tare suum nuntium , aut scribere nobis , cui 
velit dari dictos sex mille ducatos , nam eos 
faciemus cuicumque volueritis ad dictum ter- 
minum integraliter assignari. 

Data in nostro ducali palatio , die vigesi- 
mo nono mensis iXovembris, indlclione VI. 
MCCCCXII. 

Comemoriale X. ch. 134. 

CCLXXIX. 1412. I n d. VI. 29. N o v e m. 

FIhcmo rocnoiH BaHHi^H ii H-bHofi hepKH KaxapHHH, y komtj 

o6e}iaBa fl^yni^'b M.iexa'iKiH , /^a he iHM'b Kpoaii Mexupn Me- 

cei^a BpaxHTH HtioBH 6000 ,],yKaxa, i;oe HMaio ;>.iOH;eHe 

KOfl^-b B.ia/^e ]M.ieTa'!Ke. 

Litera supra eadem materia , data o r a t o r i 

magnificarum d o m i n a r u m Banize 

et Catarine ejus filie. 

Michael Steno dei gratia dux Vene- 
tiarum etc. Magnificis et potentissimis d o- 
minabus Banize relicte magnifici 
domini Vole hi bani, et Catarine 
ejus filie, amicis dilectis salutem et sin- 
cere dilectionis affecfum. Propter mutuam 
affectionem , que fuit olim inter magnificum 
dominum V o I c h u m et nos , et nunc 
est inter magnitudinem vestram et nostrum 
dominium, semper pro vobis faceremus que- 



36^ CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUlH 

ciimque possibilia nobis foreni. Hinc est, quod 
cum speclabilis vir, dominus R a d o z 1 a u u s 
orator vestre magnificentie a nobis re- 
quisiverit parte vestra, de certis depositis ex- 
trahendis, nos volen(es dic(e vestre magnilu- 
dini complacere , quamvis foret contra leges 
et ordines urbis noslre, contenti fuimus ves- 
tris requisitionibus assentiri. Verum idem ora- 
tor vester contentus fuit et remansit concors 
nobiscum , quod de tali deposito duodecim 
millium ducatorum medietas, videlicet ducati 
sex mille, usque menses quatuor vestre mag- 
nitudini consignentur , et reliqui sex mille 
ducati magnifico domino Sand alio mag no 
V a i V o d e B o s i n e similiter numerentur. 
Quare vestra magnitudo poterit ad dictum ter- 
minum mittere suum nuntium , aiit scribere 
nobis, cui dari velit dictos sex mille ducatos, 
nam eos faciemus cuicumque volueritis ad 
dictum terminum integraliter assignari Data 
in nostro ducali palafio , die vigesimo nono 
mensis Novembris, indictione VI, MCCCCXII. 

Coinenioriale \. ch. 134. 

CCLXW. 1413. 2. Junii. 

Hajiante ce npoBe^HTOpy lIlH6cHHqK0MT., ^a cxporo ApjKH 
iipHMHpib ca KpajiliM'b yrapcKHM'b h ca KneaoM-b loBaHOMi. 

lJ,eTllHI.CKHMI.. (CKpatiCHO.) 

Capta. Cum provisor noster Sibeni- 
ci nobis scripserit, qualiter comes Joan- 
nes d e C i t i n e s intendebat tenere et oc- 
cupare totum territorium Sibenicense, 



M.lETA'IKOn, APXHBA. 363 

qui illud equifaverat et circumiverat 

si vero vellet (enere illam bastifam quam fe- 
cit, in hoc nullam difficultatem Faciatis, sed 
permittatis eiindem tenere et ciistodire dictam 
baslitam ad libitum suum, ita quod aliud ter- 
ritorium non occupetur; et quia d o m i n u s 
rex dicit similiter alias dififerentias ortas 
esse , occasione Scardonae et certarum 
villarum Ostrenize, quas dicit eidem obe- 
dientiam dedisse, lerminaA imus similiter, quod 
dictus ser Egidius esse debeat cum illo, 
qui mittetur nomine regis , ad videndum et 
concordandum dififerentias praedictas, ut for- 
ma treugue observetur , in qua treugua con- 
linetur: quod ambae partes tenere et possi- 
dere debeant totum el quidquid tenebant 
et possidebant tempore conclusionis (reugu- 
arum. 

Seer. Cons. Hog. Lib. V. ch. 133. 

(OBafi comes Joannes d e C i t i n e s, 

6bio ey pary M.ieTaMKO-yrapcKOMb na CTpami i^apa h Kpa- 
.ifl CHfHCMyu^a H y nenpiaxe.if.cTBy ca M.ieTUHtHina , nao 
lUTO ce BH^H H HST. cjit^^yiohen. aaK.iioqeHa: 

Anno 1413. die E5. August!. 

Collaudatur comes Sibinici ser Antonius 
a Bocholis, quod cum comile Johanne de 
C i t i n e s fecit sai\ um conductum. 

Seer. Cons. Rog. Lib. V. ch. 150.) 




CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMBHHI^H 

• 1^13. -25. Augus ti. 

O^roBapaio iioc.iaHHKj XepBOe, niciefeeMT. noinohb Ha Mopy 

/^a 6bi nOBpaTHO rpa/^t Cn.i-fc'n. , koh m^ e oxeo yrap- 

CKiH Kpa.ib 'dixHruyHfl,!, , ;ya to HCMory IM.iexwHhH yqHHHTH, 

epi. cy ca hcthmt. Kpaa-feMt aan.iiOHH.iH npHiuHpie 

Ha nex-b ro^Hna. 

Capla in rogatis. Companiit ad praesen- 
tiam nostri dominii u n ii s a m b a x i a t o r 
magnifici do mini Creuoie, exponens 
qualiter dictus dominus est ci\ is noster , et 
semper fecit omnia, quae putavit esse de be- 
neplacito nostri dominii , et quod ad persva- 
sionem nostram se alias pacificavit cum do- 
mino r e g e S i g i s m u n d o. Sed modo 
nuper sicut omnibus est manifestum , dictus 
dominus rex sibi accepit Spalatum, et pro- 
curat alias terras et loca sua accipere, quae 
omnia sunt contra sacramenta et promissio- 
nes, sibi factas per dictum dominum regem. 
Et propterea quod dictus Creuoia est civis 
noster , rogat instanter nostrum dominium, 
ut velimus ei dare auxilium galearum nostra- 
rum, ut possit recuperare terram suam Spa- 
leti , et alia loca sua; quia si dabimus sibi 
subsidium nostrum, ipse similiter per (erram 
et cum gentibus suis orit cum noslro domi- 
nio , ad aquirendum T r a g u r i u m et alias 
terras Dalmatiae et cet. Vadit pars: quod 
respondeatur dicto ambaxiatori, quod multum 
gravat nostrum dominium , (|uod magnificus 
dominus sous Creuoia amiserit terram suam 



MaETAIKOrt APXHBA. 36.5 

Spaleti et alia loca sua, quia ipsum continue 
habuimus, habemus et habere intendimus, in 
nostrum carum et bonum amicum, et semper 
omnia quae facere possemus in comodum et 
honorem suum ac sui status, faceremus tam- 
quam pro amico carissimo. Sed sicut dicto 
domino Creuoia notum est, fecimus cum sere- 
nissimo domino Romanorum rege treuguam 
per quinque annos , et illam promisimus us- 
que dictum tempus firmiter observare. Et 
propterea dispositi observare treuguam prae- 
dictam pro honore nostro, non ^ idemus quod 
possimus dicto domino Creuoie dare auxili- 
um quod requirit; et propterea rogamus eun- 
dem, ut sibi placeat nostrum dominium habe- 
re merito excusatum. 

Secr. Cons. Rogat. Lib. V. ch. 150. 

CCLWXile 1413. 18. N o V e m b r i s. 

OAroBop-b noc.iaHHK)' AJKe XepBoe Ha BHiue H-fcroBw 
npe;i,.io»;eHa. 

Capta in rogatis. Quod ambaxiatori 
magnifici do mini Creuoie, ad ea quae 
nobis exposuit, respondeatur in hac forma: 

Et p r i m o, ad ea quac^ nobis exposuit, 
quod serenissimus d o m i n u s r e x R o m a- 
n o r u m et H u n g a r i a e, contra promissi- 
ones sibi Factas multa fecit et atten(avit con- 
tra dictum magnificum dominum Cre- 
uoiam et terras suas, mittendo capitaneos et 
bannos suos ad partes dicti domini Creuoie 



366 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHimH 

et cet. respondeafiir , quod propter amorem, 
qiiem gerimiis dicto magnifico domino Cre- 
iioie, nostro dominio displice( quod dictiis se- 
renissimus dominus rex fecerit contra eum 
aliqua , quae sunt magnificenliae suae displi- 
cibiiia et molesta. 

Ad aliam a u tern partem quam nobis 
exposuit, videlicet; dominus Turchorum 
ftibi miserat unam ambaxialam cum sexaginta 
equis, ad offerendum dicto Crauoie triginta 
millia Turchorum pro succursu suo , et cet. 
Respondemus quod dictus magnificus domi- 
nus Crauoia est sapientissimus dominus , et 
potest in hoc terminare et disponere prout 
suae magnificentiae videtur, pro bono sui status. 

Ad aliam vero partem per quam 
nobis notificavit, quod emimus Da I m at i am 
a serenissimo domino rege Ladislao pro 
magna quantitate denariorum, quam Dalmati- 
am poteramus aquirere , quia intendit per 
terram cum gentibus suis , et nos mittamus 
galeas nos(i*as per mare , ad aquirendum to- 
tam Dahnaliam noslro nomine, et si nolemus 
sub nostro nomine dictas galeas mittere, quod 
illas mittamus sub suo nomine. Respondemus, 
quod cognoscimus bonam intentionem suae 
magnlficendae , sed sicul dictus magnificus 
dominus scit, nos sumus in treugua cum se- 
renissimo domino rege Romanorum et Hun- 
gariae , quam (reuguam sumus dispositi, pro 
honore nostri dominli , prout continue feci- 
mus, etfectualiter observare. 



M.IETAMKOr'h APXHBA. '$67 

Ad requisitionem autem qiiam fa- 
cit , quod millamus iiniim nostrum, aut scri- 
bamus serenissimo domiuo re^i Romanorum 
et Hun^ariae, quod de guerrls et novitalibus, 
quas habuimus cum dicto domino rege, diclus 
dominus suus Crauoia nunquam se impedivit 
et cet. Kespondeatur, quod consideralo, quod 
dictus dominus suus nunquam se impedivit in 
Iioc , non videtur nobis honestum , talem ex- 
cusationem facero, quia ubi non est comissus 
defecfus , non est necessarium ullam excusa- 
tionem facere. 

Ad id autem quod requirit , ut velimus 
miltere aut scribere magnifico domino 
Sandalli, qui est civis noster, quod se ab- 
stineat a damnis et novitatibus . interrendis 
dicto domino suo Crauoie, et cet. Responde- 
atur , quod displicet nostro dominio , quod 
inter dominum suum Crauoiam et dictum 
dominum Sandali sit aliqua differentia, qui 
ipsos diligimus tanquam caros fratres nos- 
tros , et quia in brevi sumus missuri ad par- 
tes Dalmatiae unum nostrum, pro essendo cum 
dicto domino Sandali et rogando eundem 
ex parte nostri dominii , ut velit se a dam- 
nis suis abstinere , et in hoc faciemus quid- 
quid poterimus, cum ilia honestate qua po- 
terimus. 

Seer. Cons. Rog. Lib. V. ch. 163. 



368 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMBHHl^H 

CCLXXXIII« 1414. 5. Junii. 

O^rOBopTj noc.iaHHK)' o6iiiTHHe KoxopcKe na HtroBe xyas- 
6e npoTHBij CaH/\aja h Bajiue. 

Capta. Com comparuerit ad presentiam 
noslri dominii unus ambassiator comu- 
n i t a t i s C a t a r i, et exposuerit pro parte 
dictae comunitatis, quod ipsi iam din fiieriint 
molestati multum a magnifico domino 
S a n d a I i et a B a I s a; qui dominus S a n- 
d a 1 i optaba! occopare terram et castrum 
Catari , propter quod dederunt dicto Sandali 
datium salis, el ipse satisfaeere debeat Bal- 
sae i^trazimiri de eo, quod annuatim dicta 
comunilas Catari , dicto Balsae dabat et sol- 
vebat. Sed dictus Sandali vult habere fideius- 
sionem ducatorum 'XII mille a comunitate 
Catari, et ob hoc retinet captivos quatvor 
suos cives , quos liberare non intendit , nisi 
prius habeat plezariam predicfam. Et de hoc 
dictus ambassiator instanter rogavit nostrum 
dominium, u( dignemur diclam plezariam, dic- 
lo Sandali, nomine diclae comunitatis facere. 
Vadit pars : (juod respondeatur dicto ambas- 
siator] , (|uod ^ eritas est quia semper amavi- 
mus comunitatem Catari , nobis displicuit et 
semper displicerel , quod dictae comunitali 
inferrentur n()\itates el injuriae, et vellemus 
quod pacifice et quiete vi\ ere possent; et ad 
plezariam quam petunt per nostrum domini- 
um fieri, nomine dictae comunitatis, magnifico 
domino Sandali, ducatis •Xll* mille, dicimus, 



M^ETAMKOrb APXHBA. 360 

quod semper essemus dispositi in cimcfis 
possibilibus dictae comunitati complacere, sed 
quia nostra dominafio non est consveta hu- 
iusmodi plezarias facere, et etiam certis aliis 
bonis causis et respectibus, non videmiis pos- 
se dictae comunitati de dicta plezaria com- 
placere, et rogamus dictam comunitatem, ut 
ob hoc placeat, si suae requisition! non con- 
descendimus , habere nostrum dominium ex- 
cusatum. 

Et quia dictus ambassiator dixit , quod 
alias dicta comunitas obtulit , velle dare nos- 
tro dominio dictam civitatem C a t a r i , et 
quod sibi fuit responsum, quod non erat ad- 
huc tempus, et quod istud tempus ipsi expec- 
tabant cum ilia aviditate , qua expectabant 
antiqui patres existentes in nimbo, adventum 
Christi et cet. Respondeatur dicto ambassia- 
lori, quod pro multis bonis respectibus non 
videtur nobis adhuc tempus, respondendi su- 
per facto accipiendi terram predictam. 

Seer. Consil. Rog. Lib. V. ch. 185. 

CCLXXXiy. 1^415. 10. Maii. 

O^roBopi. Ha npey^.iO/KenH J^yne Xepeoe CnwVbxcKor*. 

(y KpaXKOMl> H3BO/I,y.) 

Ambassator d u c i s C r a u o i e proponit: 
Crauoia 1.) offert personam et statum 
suum nostro dominio; 2.) paratus est castrum 
Dalmisii ponere in manibus nostris; 3.) ro- 
gat certam quantilatem Salnitri, et funes 

FaacHMKi) XII. ^4 



370 CPfiCKH HCTOPliiCKH CnOMEHHlj;H 

necessarios pro manganis ; et 4.) ui possit 
reciiperare lerram Spaleti, rogat nostrum 
auxiliiim per mare ; 5.) similiter rogat veli- 
miis eiim recomendare dominae reginae 
A p u I i a e J o h a n n a e secundae, iit det ei 
auxilium ad reciiperandam dictam civitatem; 
6.) ultimo rogat ut eum includamus in pace, 
si quando pervenerimus ad eam cum domi- 
no rege Romanorum. 

Respondeatur: ad primum : quod 
dominum ducem habemus pro bono et caris- 
simo amico nostro ; ad 2.) quod regratiamur 
ei , sed quod nobis magis placet , quod cas- 
trum Dalmisii sit in manibus suis , quam in 
nostris , quia existens in manibus suis repu- 
tamus quod sint in manibus nos(ris ; ad 3.) 
conceditur ut dictus ambaxiator possit extra- 
here usque milliaria duo Sanitrii , et funes 
sufficientes pro duobus manganis , quae sol- 
vantur de denariis nostri comunis; ad -i.) quod 
pro presenti non possimus cum honore nos- 
tro suae magnificent iae dare subsidium ; ad 
5.) quod scribemus noslro consuli Apuliae in 
ilia forma, quae eri( ralionabilis et honesta; 
ad 6-1 um) licet videamus quod non possumus 
ad pacem a enire cum dicto rege , tamen si 
per\ enerimus ad aliquem tractatum pacis, du- 
cem Creuoiam et stalum suum liabebimus 
recomissum. 

Seer. Cons. Kogat. Lib. VI. ch. 49. 



M.tETAqKOri. APXMBA. 371 

CCLXXXV. 1415. 5. O c t o b r i s. 

O^^roBopi. noc^aHHKy KHeaa CeHbCKor-b . THHyKn ce fl,yne 
XepBoe CnatTCKOrT.. (CKpaheHO.) 

Capta: quod respondeatur domino epis- 
copo Vigiliarum , ambassiatori magnifici d o- 
mini Segniae, in hac forma: 

(Ad 1, ... 2. ... 3 ) ad 4 turn capitu 

liim per quod rogat, ut scribamus domino duel 
Creuoie, ut cum dicto domino comite vel- 
lit habere pacem et amicitiam; respondemus, 
quod in complacentiam suam , quia et dic- 
tum magnificum dominum comitem Segne, 
et dictum dominum ducem Creuoiam, habe- 
mus in amicos nostros , in complacentiam 
dicti domini comitis , dictum dominum Cre- 
uoiam hortabimur; quod vellit secum in pace 
et amicitia vivere. 

Seer. Cons. Kogat. Lib. VI. ch. 72. 

CCLXXXVI. 1415 8. Februarii. 

O^rOBopi. Ha npeA-iosKGHfl nocJiauHKa HapHrpa^CKon. 
Hmnepaxopa. (CKpaheHO.) 

Capta : Quod spectabili et egregio militi, 
domino N i c o I a o d e M o n o i a n i, ambaxi- 
atori domini imperatoris Constan- 
tinopolis, ad exposita per eum pro parfe 
domini imperatoris predicti, respondeatur in 
hac forma ; ad 1, 2, 3 . . (obc tomkb thmv ce 

xprOBaMKH nocioea.) v 

24^ 



372 CPBCKH HCTOPIMCKH CnOMEHHtlH 

Ad q II a r f a m partem, per quam nos- 
(ro dominio significavit, dictum dominum im- 
peratorem tenuisse de tempore in tempus pra- 
ticam cum A m u s t a f a, fraf re C h i e r i z i, 
et cum despoto Serviae, et domino C a- 
ramano, at quod si nostra dominatio, prop- 
ter damna attentata per Turchos contra 
subditos nostros , vellet se movere contra 
Turchos, predict! domini se etiam moverent 
a parte terrae cum suis potentiis contra Tur- 
chos predictos, et ob hoc dictus ambassiator 
habet litteras directiuas dictis dominis et cet. 
Respondemus , quod ea quae dictus ambaxia- 
tor exposuit super facto praticae predictae, 
videmus et cognoscimus optimam dispositio- 
nem serenissimi domini imperatoris ad bonum 
et salutem Christianorum, et similiter quam 
habet erga nostrum dominium, sicut superius 
tetigimus suae maiestati regraliantes dicimus, 
quod quociescunque videbimus dominos pre- 
dictos et dominum regem Hungariae 
paratos contra dictos Turchos , et habeamus 
pacem cum diclo domino rege Hungariae, 
semper inveniemur prompti ex parte nostra 
ad ea , quae concernant bonum et salutem 
Christianorum contra Turclios predictos. 

Seer. Cons. flog. Lib. VI. ch 85. 

CCL\X\YII. 1416. 2. Aprilis. 

HacTaB.ieH-fc 3a nociamiKa M.ieTaMKori> , H/^yher-b kt* Typ- 
OKOMT. cy.iraiiy KHpia^H h.ui KpHiiiiii. (CKpaKeno.) 

Capta. Quod fiat comissio nobili viro ser 



M.TETAMKOn. AP.VHBA. 373 

Delphino Venerio, ituro ambassiatori 
nostro ad p a t r e s T u r c h i e 

Nos Thomas Mocenigo etc .... debeas 
ire noster ambassiator ad C h i r i z i S o 1 d a- 
11 u m T u r c h o r u m 

Et si poteris obtinere et confirmare pa- 
cem per modos superius declaratos, volumiis 
quod facies fieri litteras et praecepta , tarn 
pro partibus Albaniae , quam pro omnibus 
parlibus et locis, in efficaci et stricta forma, 
ad Balsam S t r a c i m i r i, ad C o i a m, ad 
Juanum Castrioti, et ad Bitri Jonu- 
n a , et ad capitaneum castri C r o y e, et ad 
omnes alios suos capitaneos in partibus Al- 
baniae, et in omnibus aliis partibus , pro ob- 
servatione pacis , et conclusa dicta pace et 
habitis litteris suprascriptis 

Si vero obtinere non posses dictam pa- 
cem per modos superius declaratos, volumus 
quod dicere debeas dicto Chirici, quod 
non habeas libertatem posse aliud facere, et 
quod scribes nostro dominio ; et sumpta li- 
centia a dicto Chirici, venias super arma- 
ta nostra predicta , super qua volumus quod 
sis provisor , et simul cum capitaneo nostro 
Culphi, debeatis summere omnem informatio- 
nem possibilem in partibus illis , de viis et 
modis, quibus posset damnificari dictus Chi- 
rici ac eius loca et subditi , tarn per terram 
quam per aquam , et specialiter per viam 
C h a r a m a n i, M u s t a f e et V 1 a c h i, et 



374 ' CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHUH 

si erit expediens , mittere aliquos nuntios se- 
cretes ad ipsos, ad iiiducendum illos ad dam- 
na et offensiones Chirici, relinquimus hoc in li 
berlate capitanei et tua , iion obligando nos- 
trum dominium in aliquo in speciali, sed dan- 
do eis spem, quod \ os etiam providebitis ad 
damna et offensas Chirici , per omnes modos 
et vias possibiles , tam per terram quam per 
aquam. 

Seer. Cons. Rog. Lib. VI. ch. 92. 

CCLXXXYHI. 1416. 26 Apr ills. 

O^roBOpT. KHeay lIlH6enimK0M'b, xHMjhH ee Tep^HH-fc Omh- 

uia, Koio M.ieTHHhH wejie 3a ce6e 3a/^o6HTH, kah sa 

HOBiJ(0 HJiH HHaMe, aKO MO/Ke 6biTH. (CKpaheno.) 

Capta. Quod scribatur ser Blasio Del- 
phi n o , comiti Sibenici in hac forma: Duas 
litteras vestras recepimus, datas alteram quin- 
to, alteram 15 mensis instantis , continentes 
omnia, quae circa negotia castri Almisii, 
usque nunc sunt secuta ; et vidimus qualiter 
redeunte B i 1 o s 1 a o, uno ex castellanis A 1- 
m i s s i i d e B o s s i n a, cum eius familia, qui- 
dam Micatius de Rag;usio castellanus 
Bistricae, eum ibi retinuit, et exinde qua- 
liter unus alius novus castellanus cum triginta 
sociis novifer supervenerat , pro parte d u- 
c i s s a e, loco Jliloslavi et Ostoye sotii 
sui , qui ut scribilis, iam de dicto castro dis- 
cessit, simul cum fralribus Biloslavi et eorum 
familiis, ac in B o s s i n a m redierunt, prop- 



MJETAIKOr'b APXHBA. 375 

ter quae concluditis, quod vobis non videtur, 
quod de illo facto per illam viam amplius sit 
sperandum , propter recessum illorum et ad- 

ventum novi caslellani quod nobis 

displicet ...... Considerantes autem im- 

portantiam huius facti, et praesertim si dictum 
casfrum Almisii ad manus pernonarum no- 
bis non acceptarum deveniret, cupientesque 
illud phiribus respectibus in potestatem nos- 

tram reducere mandamus 

debeatis aut per viam d u c i s s a e, aut per 
viam regis Ostoye de Bossina, prati 
care si esset aliquis modus, per quem ipsum 
castrum habere possemus , vel per pecunias, 
vel per alium liabilem modum .... damns 
vobis libertatem expendendi usque ad summam 
ducatorum quinque millium, de pecunia nos- 
tri communis, pro habendo dictum locum 

Seer. Cons. Rog-. Lib. VI. ch. 95. 

(HHHie HMa onexij aaKMonen-k THivhe ce HCTorii noc.ia 
o^'b ro^. 1^16. 7. MaH, y komi. ctoih obo: 

Capta. Cum pridie de mense Aprilis, prop- 
ter mutationem caslellanorum c a s t r i A 1- 
missii, captum fuit in isto consilio et man- 
dalum, nobili viro ser Blaxio Delphino . . . . 
quod praticare et procurare deberet, habere 
ipsum locum et castrum Almisii, et fuerit sibi 
data liberlas expendendi usque ad summam 
ducatorum quinque millium , dummodo hoc 
procederet de consensu aut regis Ostoye 



376 CPBCKH HCTOPIHCKM CnOMEHHl^H 

d e B o s s i n a, aut dominae ducissae 
condam ducis Creuoiae, sicut in parte 
superius capta continetur etc. 

Seer. Cons. Rog. Lib. VI. ch. 96. 

, A fl,aA-k 29. Man Ili6. cit/^ye obo : 

Cum die sexto mensis Junii captiim fiie- 
rit in isto consilio, et dala ampla libertas co- 
miti nostro Sibenici , quod procuret habere 
nomine nostro castrum A 1 m i s i i, et pre- 
sertim a castellano qui noviter supervenerat 
nomine ducissae quondam ducis Cre- 
uoiae et ad presens habeatur, 

quod illud castrum devenit ad manus comi- 
tisJohannis deCitines, qui est sub- 
ditus sive adherens regis Hungariae 

vadit pars , quod dicta pars pe- 

nitus revocetur, ita quod de ipso loco se non 
intromittat ulterius, salvo si videret, quod co- 
mes Johannes vellet illud castrum dare 

A HCTOra /\aHa saKjuoieHO e iowb h obo: 

Scribatur comiti Sibenici: .... super facto 
A 1 m i s i i, de quo vobis data est lata spes 
ex parte cuiusdam ser Saraceni Cose, 
qui est ex confinatis Sibenici , et quem c o- 
m e s Johannes d e C i t i n a ut dicilur, 

elegit in castellanum dicti castri de- 

bealis obtinere dictum castrum Almisii , per 

viam concordii nee debeatis 

dictum castrum furtive neque per vim modo 
aliquo acceptare sen accipere. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VL ch. 100.) 



M.lETAHKOn. APXHB4. 377 

CCL\X\I\. 1417. 4. Maii. 

HacxaB.ieH-fe KanexaH} Ky.!*a TH4yhe ce Ba.iuie. 
(CKpaheao.) 

Quod fiat comissio nobiii viro ser Jaco- 
bo T r i V i s a n o, capitaneo generali Culphi, 

ut infra. Nos Thomas Mocenigo etc 

. . . Factis deliberationibiis et datis ordinibiis 
suprascriptis, voliimiis quod ire debeas Scu- 
ta rum, eundo usque sanctum Sercium, 
pro visitatione locorum et conforto subdito- 
rum nostrorum, informando te a rectore nos- 
tro Scutari, de novis omnibus occurrentibus, 
et quod sit solicitus et vigilet ad utilitatem 
et comodum locorum nostrorum, pro honore 
et statu nostri dominii; et si casus daret, quod 
essendo in flumeria Scutari, Balsa 
veniret ad colloquium tecum, vel aliquem ex 
suis mitteret , debeas cum ipso vel cum suis 
uti bonis et amicabilibus verbis , quae tuae 
sapientiae videbuntur , ut dictus Balsa ha- 
beat causam. perseverandi in benivolentia et 
pace nobiscum ; et si quid esset vel occure- 
ret novi , studeas nobis significare , non pos- 
sendo stare in dicto loca ultra tres dies. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VI. eh. 143. 






378 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOIHEHHI^H 

CCXC. 1417. 16. F e b r u a r i i. 

SaK^ioHeHk , nof^aiH neuiTO bohckc y rpa^t CKa/^ap-b, 

noMewT. ee xaiHOiuHbH KHeaTb Tyma , /^a oe Ba.ima oxigti, 

HenpiHTejibCKH noKaaye. (CKpaheHO.) 

Cum per ea quae scribit comes et capi- 
taneus noster Scutari, significando de mo- 
dis, quos tenet Balsa, in damnificando sub- 
ditos et fideles nostros illarum partium , et 
uiterius quod subditi nostri de inde, videntes 
se damnificari , murmurant et tenent ratioci- 
namenta inter se conquerentes et cet. Uonum 
sit et utile pro securitate nostri status, in illis 
partibus providere. Vadit pars, quod de pri- 
mis banderiis , quae fient sive scribentur ad 
nostrum stipendium, mitti debeant una de XXV 
vel XXX pagis, cum iilis modis conditionibus 
et formis , quae melius collegio videbuntur, 
quam banderiam dictus comes et capitaneus 
debeat apud se retinere in c a s t r o Scu- 
tari, pro securitate et defensione loci pre- 
dict! et uiterius sit in liber- 

tate dicti comitis procedendi contra 

illos, qui sibi apparerent suspecti .... 

Et uiterius debeat dominium stipendiare 
de hinc equites triginta, qui se fulcire debe- 
ant equis de inde , sed debeant facere mon 
stram armatam de hinc, et se expedire et ire 
cum dictis peditibus. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VI. ch. 190. 



M.lETAMKOr-B APXHBA. 379 

f 

CCVCI. 1418. 28. Maii. 

O^roBOpi* KHea^ IJlH6eHH4KO.\i'fa, ^a ce o/^o6paBa yioeop'b, 
KOH e oaafi aaK.iioqio ca KHeaoMt loaaHOMii lJ,eTHHb- 

CKHMli. 

Quod respondeatur nostro c o m i t i S i- 
benici in hac forma, videlicet: 

Recepimus litteras vestras datas Sibenici, 
die vigesimo septimo Aprilis proxime prae- 
teriti, effectualiter continentes, quod devenis- 
tis ad concordium cum comite Johanne 
de Cetinis et cet. et quod superinde fac- 
tae sunt utrinque et sigillatae patentes litte- 
rae , et de omnibus contentis in veslris litte 
ris suprascriptis plene remansimus informati; 
quibus intellectis vobis respondemus , quod 
contenti sumus, quod debeatis ipsum concor- 
dium confirmare per illud mains tempus, quod 
vobis erit possibile, et ultra illud tempus quod 
erit specificatum , per illud tempus , de quo 
postea partes erunt concordes , quo finito, 
pars quae vellet rumpere , debeat notificare 
alteri parti per quindecim dies ante. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VH. ch. 18. 

€C\CII. 1418. 21. Julii. 

Ha.ior'b iior.iaHHKj H^vheMt (\v.»TaH^' TypcKOMi. KpHUjifi, 
(i^a Hiure Haxpari. 3a rocnoio HbioBy . rpa,^OBe Aa.iOHy h 
KaHHiiy, KOe cy Typi^n ocboh.ih. , , 

Quia sicut notum est, locus Aval one 
pervenit ad ma n u s T u r c h o r u m , et con- 



380 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

sideratis his, quod dicti Turchi dietim atten- 
tanf contra nostros, et aftentare possent con- 
tra insiilam nostram Corphoy et na^igia nos- 
tra inde transeuntia , boniim sit providere: 
Vadit pars: quod comittatur dicto nostro ba- 
iulo, ituro Constantinopolim, quod si 
ibit ad praesentiam dicti Chirici Turchi, 
et perveniet ad praticam pacis , debeat cum 
iUis bonis modis et verbis , quae suae pru- 
dentiae videbuntur, instare et procurare, quod 
locus Avalonae et Can in a e, et alia loca 
sua, restituantur dominae cuius erant, quia 
dominus suus fuit civ is noster, et ipsa simi- 
liter civis nostra est. Et si videret, quod dic- 
tus dominus ad hoc condescendere nolet, de- 
tur eidem libertas , possendi promittere et 
expendere pro habendo locum praedictum 
Avalonae, Caninae et alia loca, quae tenebat 
dicta domina , in manibus noslris , usque ad 
quantitatem ducatorum 'Vlir mille et ab in- 
de infra, quam melius facere poteril; et si 
videret , quod hoc oblinere non posset , et 
haberet impedire conclusionem pacis, debeat 
se retrahere a dicta requisitione , et sequa- 
tur formam suae comissionis. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VII. ch. 26. 

CCXCIII. 1418. 23. Julii. 

HaoTae.iCHt aa iioc.ianHua H.^vliort ki. TvpcKOMt cy.ixaHy 
KpHUjifi. (Ci;paheno.) 

Comissio nobili viro Bertucio Diedo, 
ituro baiuloet ambassiatori ad Chirici 
soldanum Tu rchorum. 



HJBTAMKOr'b APXHBA. 381 

Nos Thomas Mocenigo etc con- 

cliidere pacem, in forma pacis factae per ser 
Delphinum Venerio, cum hac additione, vide- 
licet: quod cum sentiamus, quod ipse d o m i- 
nus Turchus mandaAerit, quod carava- 
n a e quae consveverunt descendere cum 
pi umbo aliisque mercationibus, ad loca nos- 
tra D u r a c h i i et A 1 e x i i, pro sale, et ad 
alia loca nostra A 1 b a n i a e pro aliis mer- 
cationibus , amplius non permittantur venire 
ad loca nostra praedicta , volumus quod in 
dicta pace de hoc fieri facies specialem men- 
tionem, et quod per litteras et nuntios suos, 
amoveat et casset omnia precepta et devetus, 
quos fecisset super praedictis, ita quod strate 
sint libere et aperte ac secure, ac quod ca- 
ravane possint descendere , sicut consveve- 
rant per elapsum, in signum bonae amicitiae 
et dilectionis, sicut est debitum et honestum 

(insuper studeat aquirere loca 

Avalonam et Can in am et alia, ut est 
in parte de 21. Julii.) 

Seer. Cons. Hogat. Lib. VII. ch. 27. 
CCXCIV. 1^119. 8 Ap rills. 

Ha CTaB.ieH-J^ KanexaHv Ky.i'i'a , KaKO /^a ofieaGe^H riia^oee 
CKa^^aprb h ^P^Bacxi. npoTHBt Ba.rnie, h KaKo ;^a OBOMe 

lUKO/^Hj UJTO BHLUe MO/KC. (CKpaheHO.) 

Scribatur capitaneo generali Culphy in 
hac forma: 



382 CPBCKH HCTOPIliCKM CnOMEHHL^H 

Volentes seciiritati et conservationi lo- 
corum nostrorum Dalmatiae et Albaniae 
facere provisionem , fidelilati vestrae manda- 
mus debeatis cum omnibus aliis galeis 

V obis comissis, et cum ballistariis, quos pro sub- 
ventione locorum nostrorum Scutari et D r i- 
vasti mittimus, cum una galeota banchorum 

viginti ire prestissime versus B o- 

ianam et cum eritis apud D u l- 

c i g n u m, debeads in dicto vestro accessu, 
quia ibi est una g^aleota , si vobis videbitur, 
antequam intretis Boianam , illam galeotam 

comburere vel capi facere per 

Boianam debeatis ire sursum quantum pote- 

ritis, .... et cum eritis sursum providere 

debeatis, de mittendo dictos ballistarios cum 
securitate, ad locum nostrum Scutari, faciendo 
illos ire per viam fluminis vel per Aiam ter- 

rae , ut vobis melius apparebit et 

missis dictis ballistariis ad locum nostrum 

Scutari debeatis vigilare continue 

cum diligenti soIlicitudiriC, ad ruinam, dam- 
num et e X t e r m i n i u m B a 1 s a e et loco- 
rum suorum, el inferre etinferri facere totis 
vestris viribus , omnibus modis quibus pote 
rilis, per dictam Boianam et per omnes alias 
A ias et loca, per quae \obis videbuntur, qiiam 
plura damna poteritis dicto Balsae et locis 
eius, faciendo illis cum securitate vestra ga 
learum et zurmarum vobis comissarum, poni 
et fieri praedas , incendia et derobationes, et 



MaETAMKOr'b APXHBA. 383 

alia quaeque, cum qiiibiis ipsi Balsae et dictis 
locis siiis damnum et laesionem interre po- 
teritis 

Quia informationem habemus, Balsam 
multis de causis fore exosum valde suismet, 
de quibus essent et invenirentur , qui contra 
eum procurarent et facerent guerram et no- 
vilates, et tam de dominis circumslantibus et 
nobilibus, quam de aliis, volumus quod debe- 
atis circa hoc scire et senlire a comite et 

capitaneo Scutari et si inveneritis 

et habere poteritis de praedictis , qui velint 
facere guerram et novitates contra Bal- 
sam, sumus content!, quod possitis 

expendere mille ducatos , promittendo prae- 
dictis etc 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VII. ch. 69. 

CCX€yV. 1419. 28. Maii. 

Ha.iaH^e ce KaneTany Ky.i«i>a h khcsv CKa^apf^KOM'b , ^a 

r.ie^e npe;\o6HTH rocno^ape A.ifianie npOTHBi. Ba^uie na 

M.iexaHKy CTpaHV. (CKpaheHO.) 

Cum pridie auctoritate istius consilii man- 
datum fuerit capitaneo nos{ro Culphy et co- 
miti et provisori n o s { r o Scutari, quod 
pro removeudo Balsam ab insidiis locorum 
nostrorum j)artium A 1 b a n i a e , possent ex- 
pendere in dominis circumstantibus et nobi- 
libus et aliis personis, qui facerent guerram 
dicto Balsae, usque ducatos mille, quae provisio 
esset multum utilis et fructuosa , si haberet 



384 '' CPBCKH MCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

effectum: sed si non habere! elfectum, neces- 
sario est providendum per aliam viam et mo- 
dum , lit inimicus noster praedictus non stet 
ad campiim circa loca nostra , et quod de 
cetero non iiabeat caiisam, nostras partes de 
inde molestandi , propterea vadit pars : quod 

comittatur iisdem debeant procurare 

et sollicitare de reducendo J u a- 

n u m C a s t r i o t i, dominum C o i a m, T a- 
misium magnum, et Georgium et Ale- 
xin m J u r a s fratres, ad nostram provisio- 
nem annualem , continuis temporibus , cum 
hac conditione, quod si dedissent aliquod sub- 
sidium vel favorem ipsi B a 1 s a e , debeant il- 
ium removere, et si fieri posset, quod etiam 
faciant guerram et novitatem ipsi Balsae, et 
cum hac etiam alia conditione, quod de ce- 
tero non dent nee dari faciant aliquod sub- 
sidium vel favorem praedicto Balsae, sed de- 
beant dare auxilium et favorem locis et sub- 
ditis nostris , quando opprimerentur a Balsa 
praedicto , promittendo de provisione dicto 
J u a n o et domino C o i a ducatos trecen- 
tos pro quolibet . et aliis illud minus , quod 

facere poterunt 

Seer. Cons. Rogal. Lib. VII. ch. 78. 

CCXCYI. 1^19. 10. Junii. 

HacTaB.ieni. aa jnpauHTe.i-k (.'KaA{)a , KaKO ^a r.\efl,e lUKO- 

j^HTH Fia.iiiiH noMohy Typana , h KaKo ^a ra r^ie^e ynpo- 

nacTHTH H JKiiBOxa .iHiiiHTH nOMOfej HOBai^a H vi^ene, 

npor.iaiueHe aa H-ferosy r.jaey. 

Cum per litteras potestatis nostri D r i- 



M.lETAqKOrij APXHBA. 385 

V a s t i , qiias capitaneus noster Ciilphy suis 
litteris infroclusas misit nostro dominio , ha- 
beatur: dicfam terram perxenisse ad ma- 
nus Balsae, et dictum nostrum potestatem 
se reduxisse intra castrum; ex quo necessari- 
um est facere provisionem ; sed dicta provi- 
sio de hinc fieri non potest, nisi cum maxima 
expensa nostra ; et propterea necessarium 
est per omnes modos et vias possibiles , ad 
recuperationem dictae terrae et ad destructi- 
onem dicti Balsae providere, vadit pars: quod 
quanto prestius esse potest, mitti debeant ad 
manus rectorum noslrorum Scutari, illo 
rum videlicet , qui se reperient in regimine, 
et capitaneo noslro Culphy, si ibi erit, duca- 
tos quinque millia, et mandetur dictis nostris 
rectoribus, quod debeant se intelligere cum 
capitaneo Schopie Turcho, vel cum 
aliis capitaneis, qui in partibus illis essent, si 
ad hoc erunt potentes , et cum eis ad com- 
positionem venire, ad dictam summam duca 
(orum quinque millium et ab inde infra, sicut 
melius facere poterunt, si et in quantum dic- 
tum Balsam et gentes suas, expiUlal de campo 
et territorio nostro, et etiam quod sit contra 
dictum Balsam ad ruinam et destructionem 
suam, cum conditione , quod omnia fortilicia 
quae aquirentur, tarn nostra quam dicti Bal- 
sae , remaneani nos(ro dominio. Et si ultra 
dictam quantitatem necessarium esset facere 
aliam promissionem dicto capitaneo Turcho- 
rum, quem ad hoc eligerent, delur eis liber- 

rjiacuHHii XII. 25 



386 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHt^H 

tas, possendi eidem promittere loco illius pro 
visionis , quae dabatiir Balsae, ducatos mille 
in anno, promittente dicto capitaneo Tupcho 
rum, tarn diciam nostram conlralam, quam 
totum illud , quod teneremus in dictis par- 
fibus, defendere el custodire, lam a dido Balsa, 
quam a quibuscunque aliis , \ olenlibus loca 
nostra de inde molestare: el quia dicti rec- 
tores habuerunt in mandalis, soldandi de do- 
minis et genlibus de inde, si dicli nostri rec- 
tores se concordareni cum dictis Turchis, 
comitlatur eis, quod aliam expensam non de- 
beant facere in genlibus de inde. 

Verum quia fertur, quod via a Scuta- 
ri usque S c h o }) i a m non esl bene secura, 
ordinetur et mandetur capitaneo nostro Cul- 
phy et rectoribus nostris Scutari , quod non 
existente dicta via secura , debeant facere 
conduci, usque Durachium, a el per aliam 
viam ut eis xidebitur^ unam personam sulTi- 
cientem et aptam, quae \adat ad exequendum 
mandatum nostrum, prout superius conlinetur. 

Et ulterius comitlatur dictis nostris rec- 
toribus, quod sicul d i c i u s Balsa babel 
I a I e a m due at o r u m q u a I a o r m i 1 I i- 
u m, sic publicare faciant I a I e a m ducat o- 
r u m o c J o m i I 1 i u m , d a n d o dictum 
Balsam \ i v u m in m a n i b u s nostris, 
a u t i n t e r r i c i e n d o e u n d e m. 

A 1 i i \ o I u n (: Cum per experientiam vide- 
tur mala inlentio et perversitas Balsae, inimi- 



MJETAMKOri. APXHBA. 387 

ci nostri, contra terras etioca nostra partium 
Albanian, et nulla sit melior provisio ad obvi- 
andum suae pravae intention!, quam querere 
eius mortem per omnem modum et \ iam possi- 
bilem, vadit pars: quod mandetur comiti et ca- 
pitaneo nostro Scutari, \el successor! suo et 
provisori nostro ibidem, quod si sibi videbi 
tur , debeant reducere Stefan um Mara- 
m o n t e , attinentem dicti B a I s a e, quod 
det dictum Balsam in manibus nostri 
dominii, aut t'aciat ipsum mori, promit- 
tendo sibi , quod dominatio nostra sibi dabit 
omne auxilium, ut aquirere possit et habere 
dominium D u 1 c i ^ n i, A n t i b a r i, B u d u e 
et aliorum iocorum , qui in praesenti possi- 
dentur per Balsam, a Boiana citra, et ulte- 
rius ducatos quatvor millia. Si autem praedic- 
tis noslris rectoribus per dictum modum non 
videretur posse obtinere dictam noslram in- 
tenlionem , debeant dicti rectores dare tale- 
am ducatorum octomillium dicto 
B a 1 s a e, ita quod quicunque eum dederit 
in t'orciam nostram vivum, aut eum interfecerit, 
habeat ipsam taleam ; et debeant ipsi recto- 
res in locis Albaniae , facere ipsam taleam 
cridari et publicari, ut cunctis manifesta sU. 
Insuper detur libertas collegio, posse prati- 
care cum illis personis. quae sibi ^idebuntur, 
ut saprascripta nostra intent io habeat ef- 
fectum. 

Ser J e r o n i m u s C o n t a r e n o vult: 
Quia sicut manii'eslum est civil as Drivasti 

25^ 



388 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H ' 

i V i t a d m a n u s B a 1 s a e, sed adhuc cas 
trum tenetur per rectorem nostrum de inde, 
et bonum sit tenere modum de recuperando 
dictam civitalem, et hoc fieri non possit sine 
pecunia: vadit pars, quod mitti debeant Scu- 
ta rum ducatorum -IV* mille ultro illos, quos 
captum fuit mitti debere, qui expendi possint 
per rectores nostros Scutari , tarn pro recu- 
peratione dicti loci, per ilia media et modos 
qui sibi videbuntur, quam in gentibus illarum 
partium fiendis , quam in gentibus pro e x- 
pellendo ipsum Balsam de campo 
ab illis partibus. Et ulterius si A'idebitur dic- 
tis rectoribus , quod dicti rectores possint 
promittere ultra ducatos ^i millia , sicut pri 
die captum fuit , alios ducatos mille singulo 
anno de provisione, pro facie n do mori 
ipsum Balsam. 

(lllud idem quod hie , continetur etiam 
in parte, capta die 13 Junii, in charta 83.) 
Seer. Cons. Kogator. Lib. VII. ch. 82. 

CCXO II. 1419. 25. J u 1 i i. 

HacTaB.ienb nocianHKy M.ieTa'iKOnn, ko4,Ij cv.rraHa Kpnumie, 
TH'iyKt; ce Ba.iuie. (CKpaheiio.) 

Nos T h o m a s M o c e n i g o, dei gratia 
dux V enetiarum etc. Comittimus libi nobili 
viro B e r t u c c i o 1) i e d o , baiulo nostro 

C o n s t a n I i n o p o 1 i s ire debe- 

as ambassiator noster, ad C h i r i c i So 1 d a- 

n u m 'V u r c h o r u m pro confirma- 

tione et conclusione bonae pacis 



MJETAHKOrii APXHBA. 



Insuper si de facto A I b a n i a e e( N e- 
p a n t i, pro quibus sicut tuis litteris nobis 
scripsisti, dictus T ii r c h u s, quando alia vi- 
ce fuisti ad eiiis praesentiam, petiit sibi dari 
iuxta promissionem alias factam, ducatos mil- 
le centum, ilerum fieret menlio , volumus te 

dicere et respondere, quod quando 

fuit facta promissio de dictis ducatis mille 
centum, tunc tenebamus D u I c i g n u m, Bu- 
d u a m, A n t i V a r u m, A i e x i u m, Scuta- 
rum et D r i V a s t u m, et quod Balsa te- 
net et occupat de praesenti D u I c i g n u m, 
B u d u a m, A n t i v a r u m et D r i \ a s t u m, 
quae sunt praesertim ilia loca fructuosa et 
utilia , a quibus praecipue extraliebatur et 
habebatur utilitas , de qua stantibus locis ip- 
sis in manibus dicti Balsae , nihil habemus, 
quia non sunt in potestate nostri dominii, et 
dicta causa non tenemur ad promissionem 
praedictam ; sed si vellet operari et tenere 
modum , quod dicta loca , quae tenentur et 
occupata sunt per dictum Balsam, perveniant 
ad manus nostras et sub gubernatione et do- 
minie nostro , sumus contenti dari 

facere dicto Turcho .... omni anno duca 
tos mille etc promittenle dic- 
to Turcho manutenere et observare bonam 
pacem nostro dominio, e( defendere loca prae- 
dicta ad honorem nostri dcminii a qualibet per 
sona, quae vellet loca ipsa molestare et dam- 
nilicare, et specialiter ab iUo Balsa .. etcet. 
Seer. Cons. Rogat. Lib. VII. ch. 92. 



390 CPBCKII HCTOPlfiCKH CnOMEHHI^H 

CCXCVIII. ni9 25. Juiii. 

O/^roBOpi. noc.iaHHKj KoTopcKOiHt THMytiH ce Ba^uiie. 

Capta. Quod isti amhassaturi et cancel- 
lario comiinitatis Catari respondeatnr 
in hac forma: 

Quod audivimus capitula quae nobis por- 
rexit, pro parte comunitatis Catari, per quae 
capitula ample comprehendimus , quid petunt 
a nostro dominio; comprehendimus similiter 
bonam intentionem et voluntatem comunita- 
tis praediclae, ad commoda ethonores nostri 
dominii, et ad ruinam et destructionem illius 
nequissimi proditoris 15 a 1 s a e 8 1 r a z i m i r i; 
et regratiamur dictae comunitati de eorum 
bona intentione et dispositione; sed quia con- 
tenta in dictis capitulis sunt magnae impor- 
tantiae et etiam requirit , ut omnia fiant se- 
crete, et maxime usque diem XV-tam Sep- 
tembris proximi, potest ad libitum suum Ca 
tarum revert! , el dictam comunitatem nostri 
parte hortari , ut vclii perse^ erare in hac 
sua bona voluntate, et dicere, quod disposui- 
mus unum ex noslris mittere ad rectores 
nostros dictarum partium , et eos informare 
de intentione nos(ra super facHs praedictis, 
qui rectores nostri circa occurrentia cum 
dicta comunitate pro\idebunt, ad ea quae vi- 
debunlur opporiuna ci necessaria ad ruinam 
et destructionem Hals a e j)raedicti. 

Alii volunt respondeat ur: .... ad requi- 
site per dictam comunitatem dicimus , quod 



M.lETAMKOn. APXHBA. 391 

consideratis ferminis praesentibiis e( aliis nos- 
tris negotils, iion videtiir nobis de atlendendo 
ad ea , quae per dictarn comimitatem requi- 
rundir. , r 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VII. ch. 93. 

CCXCLIX. 1419. 31. Juiii. 

HaeTaB.ieHt KHeay CKa,^apcKoMi., Ha koh HaMHH'b ,^a r.ie/^H 

SaK-IIO'lHTH MH])!) Ct Ba.lLUOM'b. 

Quod scribatur comiti et capitaneo ac 
provisori Scutari in hac ['orma: Recepimus 
nuper quasdam litteras veslras, rnensis elap.si 
.sub diver.si.s diebus datas , per quas nostro 
dominio disiincte et ordinate significastis om- 
nia secuula de inde, poslquam vos comes e< 
capitaneus illuc applicuisiis . pro quibus xen- 
(ram sollicitudinem comendantes, a obis deno- 
lamus, quod nofavimus ea quae nobis deno- 
tastis , super requisitione vobis facJa per 
B a I s a m, de ^' o 1 e n d o venire ad p a- 
cem et ad j^ratiam nostri dominii. Notavimus 
similiter responsionem per vos factam , quae 
nobis placuil , quia aliam responsionem cum 
honore noslro facere non poteratis. Verum 
considerantes expensas, quas tiabemus in loco 
praedicto, cum nostris consiliis ro^atorum el 
addilionis vobis damns libertatem , quod si 
dictus Balsa requireret de volendo vobis- 
cum intrare ad pacem, quod cum eo intrare 
debealis ad dicJam praficam ; el si vos de 
pratica dictae pacis non requireret, et babe- 



392 CPBCKH HCrOPliiCKH CnOMEHHUH 

retis modiim cum nonore nostro veniendi ad 
praticam dictae pacis , placet nobis quod ad 
dictam praticam veniatis. Et ut de intentione 
nostra circa factum dictae pacis informa- 
tionem habeatis, sumus content! et placet no- 
bis ; quod restituente dido Balsa nostro do- 
minio civitatem nostram Drivasti, et rela- 
xante totum terrilorium nostrum liberum et 
pacificum , et similiter satisfaciente et resti- 
tuente omnia bona mercatorum nostrorum, 
quae accepisset, ac restituente omnes subdi- 
tos nostros , quos teneret captivos cum bo- 
nis suis , secum ad pacem condescendatis, 
non dando eidem provisionem ducatorum mil- 
le in anno, quam solitus erat habere. Et cir- 
ca hoc instare debeatis cum illis modis et 
viis, qui vestrae prudentiae videbuntur. Et si 
dictus Balsa ad hoc noUet condescendere, 
quia peteret provisionem praedictam, et non 
posset restituere damna data subditis nostris, 
quia omnino intentionis nostrae est. quod res- 
tituat damna mercatoribus illata, sumus con- 
tenti, quod condescendatis, quod dicta provi- 
sio remaneat nostro dominio, perillud mains 
tempus quo poteritis, pro satisfactione damno- 
rum nostro dominio et nostris subditis illa- 
torum. Et quando hoc tacere recusaret, quia 
omnino vellet habere provisionem suam, pla- 
cet nobis, quod si habebitis civitatem Dri- 
vasti et totum nostrum territorium liberum 
et pacificum , et relaxabit subditos nostros 



M^ETAMKOrt APXHBA. 393 

dictaium partium liberos, et restituet bona 
mercatorum nosirorum, quod secum conclu- 
datis in pace, promittendo eidem provisionem 
suam anniialem ducaforum mille, siciif primi- 
tiis habebal. Et quia tetigistis in litteris prae- 
dictis, misisse ambassiatores vestros ad prae- 
s e n ( i a m s o 1 d a n i T u r c h o r u m et cet. 
lit de intentione nostra circa hoc sitis infor- 
mati, vobis declaramus, quod si poteritis ve- 
nire ad pacem cum dicio Balsa per modum 
superius expressum, antequam ambassialores 
vestri aliquid conclusissent cum Turcbis prae- 
dictis, dictam pacem concludere debeatis; et 
similiter, si dicti vesrri ambassiatores aliquod 
concordium fecissenl cum Turchis , pro ve- 
niendo ad ruinam dicti Balsae. et ante eorum 
adventum dictam pacem concludere possetis, 
sumus contenti quod illam concludatis; si ve- 
ro dicti Turchi iam venissent ad ruinam dicti 
Balsae, et videretis dictam pacem habere pos- 
se, \ olumus ut dictam pacem honorabiliorem 
et meliorem habeatis, quod ad illam veniatis; 
nam sperandum est , (piod existentibus Tur 
chis in partibus illis , dictus Balsa coactus 
condescendet ad pacem honorabilem et como- 
dam noslro dominio. Et qiiando dictam pa- 
cem aliter habere non possetis, sumus contenti, 
quod ad illam condescendalis per modos su. 
perius expressos. Et est nostrae intentionis, 
quod in omnem eventum dictis T e u c r i s, 
sive ad pacem veneritis sive non , observetis 
illud quod eis promissum fuerit per ambas- 



39'l CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHMI^H / 

siatores vestros, ne habeant causam , damni 
ficandi conJracfam et subditos nostros, et ut 
hoc facere possitis vobis mittiimis ducatos 
•V* mille , siciit captum et deliberatum fail 
per nostra consilia suprascripla. 

Seer. Cons. Rogat. Lib. VII. ch. 94. 

(HHHte noATii 29. S e p t e m b r i s. 1419. cit- 

4ye OBO .jaK^iioHeHt , iHHyhe ce homoKh 

TjpcKe, oMeKHBaHe iipoTHBi* BaJiJiie.) 

Gapta. Cum captum fuerii in isto con- 
silio de miftendo S c u t a r u m dacalos mil- 
le, qui iiundum missi sunt, et sentiatur, quod 
Turchi veniuri non sunt ad paries illas, 
propterea (|uod illi 'V* mille ducati, qui mis- 
si fuerunt ad partes illas , non expendentur, 
sed remanebunt de inde, vadit pars, quod 
dicti mille ducali miiji non debeant , quia 
non sunt ibi necessarii j)ro praesenti. 

Seer. Cons. Hogat. Lib. VII. ch. 109.) 

CCC. 1419. 9. S e p t e m b r i s. 

HacTaH.iCHi; ;ja naneraiia Ky.i.pa . no^i, i;oitM'i> yt'.ioitiaiMa 
Aa HaK.iH)'in caioai. «'a I'.pa.iJiMi. IWx'aiM'KHni'h. 

Quod scribatur capilaneo generali 
C u I p b i in liac Forma : 

Kecepimus litteras veslras, datas apud Tra- 
gurium 29 mensis Au^usli elapsi, per quas 
inlelleximus omnia pralicala j>er vos cum illo 
V a i A o d a d o ni i n i regis B o s s i n a e. 



M.^ETAHUOrt APXHBA. 395 

Lnde vobis respondemus. quod modi per vos 
observati circa ipsam praticam nobis piaceni, 
et exiode sapientiam vfstram el \ irtutem 
merito laudamus. Sed ut de intentione nos- 
tra silver capitulis , formatis infer ipsum \ ai- 
vodam et vos silis informatus , \ obis de- 
claramus et dicimus quod d e p r i m u m 
capituiuni, quod dicit de essendo amicus 
amicorum et inimicus inimicorum , non facil 
pro nostro dominio, quia est ^eneraie et in- 
telli^i posset pro omnibus ei contra omnes 
de mundo. Et propterea volumus, quod ip- 
sum capiiulum dimitlatis, et ipsum nullo modo 
dicto V a i V o d a e permittatis. quia si inter 
nos et dominum regem Bossinae debel 
tractari aiiqua lig^a, volumus ligam specialem 
et non generalem. 

Ad s e c u n d u m et t e r c i u m c a p i ( u 
1 u m respondemus, quod sumus contenti, quod 
dictus dominus rex ad omnem requisiti- 
onem nostri dominii teneatur et debeat omni- 
bus suis expensis , tot ex suis ^entibus tene- 
re ad campum , quousque dominatio nostra 
habuerit T r a g u r i u m et S p a I a t u m, et 
succurere quando erit requisitus, locis et ter- 
ris nostris D a I m a t i a e, quando opprime- 
rentur ab inimicis nostris: et ulterius esse- 
mus contenti, in quantum obtinere posselis, 
quod ipse dominus rex mitleret contra 
Balsam inimicum nostrum , et pro def'en- 
sione locorum nostrorum Albaniae, et 
pro aquirendo loca amissa, illam quanfitatem 



396 CPBCKH HCTOPIHCKH CnOMEHHI^H 

gentium, quae erit opporluna, secundum quod 
dictus V a i A o d a se obtulit facere. 

Ad quartum el quinfum capitiilum 
respondemus, quod sumus content! dare sibi 
g a I e a s in illo numero , qui erit iustus et 
rationabilis ; sed quia in quarto capitiilo non 
declaralur, contra quos vuit ire, nee decla- 
ratur quot ballistarios et quot bombardas 
vult. et pro quanto tempore vult dicfos balli- 
starios et galeas , volumus quod superinde 
vobis facialis declarari particulariter et dis- 
tincte: contra quos vult ire, quot bombardas 
et quot ballisJarios vult, et pro quanto tem- 
pore vult dictas galeas et ballistarios ; et si 
est contentus de illis capitulis, sicut superius 
dicimus; el quidquid ab ipso habebitis, debe- 
atis nostrum dominium informare , ut habita 
vestra int'ormatione providere possimus, pro 
ut noverimus opus esse. 

Seer. Cons. Rogat. Lib VII ch. 102. 

(ITpo;^ya^Hfee ce.) — (Continuabitur). 



CP5CKH nOMHEHR 397 



CPBrKH KOHHEHH 

no nPE^AHiaiWA h no hctopih. ^) 



IV. 

HAHCTAPie HbHXOBO HOPEKJO H P04000BT>. 

/^OBo;^ehH ioiuTi o,\t5 HeKpiurenHXij H«ynaHa h.ih 
KHcaoBa XysicKHXTi oee to.ihko neBBHe. a oner-B Hv/^- 
HOBaxo ^aHach» HesHaHe crape Haiue B.iacre.ie. Tpe- 
6HHI.CKO npe,^aHie OMeBH^^Ho 5aca no rpary IIop4>H- 
poreHHxa. Oho hxtj cpatja hh ch khm-h Manfe. /\o ca 
ohomtj — H y Be.ioH Cp6iH cnrypHo Bp.io ^^peBHOM-b 
— /^HHacTiOMTD Cp6cKMXT> Be.iyca , o/^ii kohxt. e 
e^^aH-h ^^oBeo CBOH ;^eo napo^^a y H.iHpHKii. a noroM- 
i^H Mv OB^e 3a ^^Ba.^eceTTj h Herupii ito.ieHa vnpaB.ia.iH 
cy^6MHaMa obop-f. napoAa. OopeKao crapHXTi Xy.w- 
ckhxtj rocno^apa. nao e;\He Ka^ercKe .lose o/\ti ose 
Mcre ^HHacxie: . aaHcra 6 hcho aacBe^^onio ITop^Hpo- 
leHHT'b. Obo cy pesH FiferoBe : 

n^anach (945 — 959) tbmo HacraHhHH 3axyMaa- 
HH Cp6.ifcH npoH3xo/^e (Hapo^Ti o^^t* OHori> Hapo^^a. 

a du/iacTu) odr, oho8T) ntiesa , kou e m Pumckomt, unpy 
HpciHAiH) iipuOeeao'- .... .,ff pod% (noBecTHHKy ca- 
BpeMCHOr'b) npoHoucy.ia^ h nnrpui^i/i Muxau.ia, cunaxov 
Sovffs^ovt^ri . Knesd 3(i.ry.ncKoa-b , eodu ceoH noKO.ietiii 
odr> uCTHXT} (huesoea) iieKpniTeHu.cb^ ct uHoeaeiuux-b (needa) 
OKO peKe Buc.ie ujiu /^uhuhp.''' 



*) Bh^h npsbiH 460 y FaacHHuy \I. 



.108 CPBCKH KOMHEHH 

Flo pa3HH«S'paHK) r. ITfa^apuKa . Borffsfioi't^rjC f=. 
Bhiuu'iiiihf, o^^ii BhtuKu Bhnfii'i\i<itio: /^au^-ie npeaHwe; h 
riop^HporeHHTTj /nafofiH ra imh'h h ony iMHxaiMOBOMTj. 
HaroBeniraBa , /^a e Bhtmcnuhi/ naHeepoaTiiie npa- 
^\^^,'h ^bio luecTbiH apxH-}KyiiaHij Cp6cKiM, Buuiec.iaeT,. 
V. llla'i'apnKi> 4a.1l> ii[)e,vi<>cTaB.iji , ,,/na ce e rio/^'b 
MyTHMiij)©^!) iiMa.io 4oro/^HTH /^pyro upuixeHh Cp6a- 
AH o/^'b (BeiiiTeHHKa . KO6 HM-h e j^apij Baca.iie Ma- 
Ke/^OHCHiH no(via<):" j ^an.ie h 3axy,M.iaHa iio/^'fc OBHui-b 
HCTHWb BbiiiieBHheMTi ; epii om, e oi»io ye/\iio caepe- 
MCHHtib n j^apa Kacn^iiH h <Bor:j |)oI)aKa MyxHMHpa, 
r^ecexor-b apxH->Kynaiia. Ta^a t: f HFvpHO h i^e.ia 4>a- 
MHaia aae^HHiKH yseaa 3a cBoe upcHO Hivie cb. ap- 
xanre.ia MuxaH.ia, Howe e Tpe6HHbCKO-PaiUKa aHHia. 
riopO/^HBuia .losy HewaHaha , sepua ocxa.ia ^oro^-b 
(^e nit: yracH.ia. Taiio cy ce cbh ohh Mor.iH nasHBaxH 
ApaHlye.ioen,u, 11 y caaBy OBOn> Hoeort .lapcKorb 6ora, 
HHHH t e. ,^a t; h onaii npBbiH BbiiueciaBHliij xpiicxia- 
HHH'b 40610 Hfwe Mu.vnn.ia. ^^oKii e lleTap'b rounuuoeuh-h 
OTeBuiH apxH-jKMiancijo ^ocxoaacxBO cBOUMb cxa- 
piHMTj ^paxywe^nMa y Cpoin B.ia^ao, iicxbin Miixaa^ix. 
6bio my e a;e(;'roi»iH iipornHriHUb h caK)3nnu'b Byrap- 
OKor-b napa CaMeoaa iij)OTMny ahra n BHsanxuHau.a. 
.,Oko912 ro^. ■ — • 3a6e.ieaiaBa I. llIa«i»apHKb uaiKe ce 
o iil.Mv, 4a e aa XpsaxcKofi rpanaj^n yxaario n y 
Byrapcuy CaMeony iioc.iao caaa e^aoni ^ysK^a M.ie- 
xa'iKora . hoh ce e kai^ i-^apKrpa^a ^OMa npahao. 
Ka^-b ♦-: (oKo 910) BasaiiTiacKia iiociaaiiKb Jeoai> 
PaR4\x7> (a Be.iaiJH^nj atyiiaaoM-b nerpoinj y Hara- 
liin o laMiibnrb npe^Mexasia. Bepoarao o e/^iiOMi) uo- 
xo^y aa Byraptuy . nperoBope no^io , JMaxaa.ni as- 
Becxa '■ oMe Canieoaa. xe xo ^y^e noao^-b yna.^y 
Byrapa y Cp^iu) a o5opeaa RexpoBa. ^'^onHi'e waHa 
ce, 4a <-: on b (1, BasaaxioMii y 5o.il, i nopa3\ M.ihal. 6bio 
cx>iiio , ep'b IIo[).|.aporeaax7i aa3aBa ra napcaaiwij 



*) Staro/.it. Slov. [I. § 3t2. 



CPBCKH KOMHEHH 



399 



npoKOHcyjioMTy H riarpunieM^, THTv.ie. Koe raMO yro^- 
HbiMb CiaBeniKHMTj UHesoBHMa SbiHxy ^aBane. ^y- 
nvcTi npoTOcnara cnoMHnK HernH Hl.riiBT. noxo.yb ua 
B.iaxiio (} EnHpy) . h Hasusa ra cacBHMii HecBOH- 
CTBCHo hpa.rl.M'b (rex), ilana loarnj \. noMecxBOBac^ h 
Hbra H XpsarcKorij Kneaa ToMHciasa ocoohthmi, h 
Bp.u) 3HaMeHMTir,v.i5 nHCMOM-b. ;. itOMe e (),'^■^> Hlsra /i;e- 
.lio yBe/^enh. .larHHCKora na Mec^ro CiaBCHr-Kor-b 
eSHKa } ^oror.iyjKenie, — e.^HO ( Be,^oHaHCTB() ovBa- 
HiCHK), Koe ohtj MMaiJie xaKolje h y HHOcrpancTBy." ^') 

O iipeeMHHi^Hivia h noroMi^HMa HkroEbiM-b newa 
^aaK cnoMCHa ^o npBe no.iOBniie XI cTO.it.Tia. k'ax^ 
iia^i,aM) ,^oraI)aM Hafinpe ocBoeHa Cp6ie no,!,* Vi.\di;\,i\- 
MnpoMT>. o^-b ByrapcKHXTj Kpa.'iliBa. a HacKopo aaTHM-fa 
H ooBoeiiH ByrapcKe ye^^HO ca CpSioMt o^t. napa 
BacH^ia By.irapoKTona (1016 — 1019 — 1040). Oko 
oBon /^()5a .lyKapn cnoMHuL uao iKyiiaiie XyvcKe 
HeKort SeMAhudpaea . koh e Morao Suth yHyu'fc Mh- 
xaH.iy, H HtroBon> cnHa ^huroetidn, noBTopaBaioherij 
po.iy cBOHxt npe/^aKa y 5op6ii CTapeiuHHCKe .loae 
cBOiix'fa pofjana ca ByrapHMa h RHsaiiTifHUHMa. ^IToiu- 
TO H /^paeoMup-f, — Be.iH .,l\i»apn — i^TpHHT. H npe- 
6MHtiK'b i.-pa.ia B.ia/^HMnpa ,''P ,i,e, i;ao n oBafi, ns/^aM- 
fiHMKH yoienij. y,v>B() !;pa.it.BCTBo Cp5ci;(> iipnTHCHy 
FpjjjH , iiOH iio/^iiOMaraiil.M'b AiOTOCudd , cuna 3eji.ihu- 
dpaeoea, Hiviiaiia XyMCKor-b, pacnpocTpy ce ,\o npn- 
mopfl. H e^^Ba r.ie/^axy o'uiMa . ^^a h ,]^y5poEIlHl:^> Mo- 
raine oocTaxH aa ce6e no^^b cBOHMb saKouHMn. To- 
.iHKv HnMen.ii.HBocib nopaJja o-iarocraril. cyce^^a ko.^Tj 
B.ia,^a*iana Mai;apx. h npiare-ia. Helioryhn TpncTir. ^^a 
H BocHa nanpe^^ye cpehiio y cboi'oh c,io5o/^h , ohh 
ynaj'^ny nacH.iHo h y oBy scmjik); ho /^oneKaHH whSlh- 
KH o;^'b B.iacxe.ie h Sana. i;oh xy >npaBviaxy. 6y,\y 
KOHaHHO noTyHCHH. y yroBopy Mjipa , r;oH 6bifluie 
UAOfl,'b oBorij BHTe/KFtoni o;^nopa , ^y^e yr^iaBJihHO, 

*) UIa*ap. Staro7.it. II. § 3J. 4. 



400 CPECKH KOMBEHH 

p,a Tpi^H y Hanpe/^aKT, HeMory HHr;^a BHiiie Bochj 
ysHeMHpHBaxH . h to Hcna/^He cacBHMi> KopHCTHo no 
HacT. (4y6ipoBHaHe). fipii /^a cy Fpi^H o6HaB.ia;iH parij, 
Ko 6bi Morao yiviepHTH hbhxobc upupo^ue rpawae aa 
ocBaflHfeiM'b ? HanpoTHBt, Bocna ocraiohH y MHpy h 
cBoeB.iacTHa, aaycxaB^auie hx-b /^a ce ;\a.rli hc npy- 
Htaio npcTHBOMij cBora npHpo/^Hort caio3a ca ^y- 

SpOBHHKOMT.. 

,,Ho ^oSpociaBTi (KO/^'b RHsaHTHHana Cre^am 
Bouc^aez). chht) ^paroiwHpoB'b. o6paTH ce 3a noMohi. 
cyce/\HfaiMi> napo/^Hivia , noMohy kohxtj h caBera /^y- 
6poBHaHa nopasH h y6ie »lioTOBn/^a ko/^Tj Lj^pHHi^e. h 
Hcrepa Vpne hstj K,iH)Ha . FanKa h cbjio tb^^hhh h 
rpa/^Hha ropHl. /^aaiwaive, nporjiacHBiuH ^a /^y6poB- 
HHK-b , ynpKocfa HenpiflTe.iBHMa , ocxae y yMiMBaHjo 
oBoe c.io6o/^e. ITopo^Hna .TroxOBH^^OBa npoMenHBiuH 
Hiwe H o/^e.io yiviaKHe pa/^n Behe cHrypHOcxH y ^y- 
fipoBHHK'b . HO Ka/\ii H i.pa.ib Ma.io aaxHwb ry /^obe, 
peny6.iHKa ucnpocH iofi y iihra iwH.iocxb h ^^onyinxe- 
Hi>, fl,a ce Mome iiOBpaxHxH y XyM-b ^a h«hbh na cbo- 
HWb /^o6pHMa." ^) 

rioc.ie wltoxoBH/^a y <l>ap.iaxiH> chomhhk) ce obh 
dfiHu XyiwcKH: 

.,1044. Hiskup JIumski Gav.ril. sa sudcem Miros- 
lavom. hanom Hntimiroyji i sa svoni gospodom Hum- 
skof/i, potverdjuje darovanje cerkve sv. Fankraca na 
Babinornpolju. Farlati VI. 45. 

.,1044. Branho (Granchi) ban Numski, potvferdjuje 
sa svimi svoimi zupani i velmozami Zahumskimi, 
darovanje cerkve sv. Fankraca od Babinogpolja na 
otoku Allt^tu. Farlati Kano gore." — Arhiv za pov6st- 
nieu Jugoslav. II. 4. 

^^Ba oBa caBpeMCFia 6n7tn XyMCKa mot.ih cy 6m- 

XH HCTH CHHOBII .llOXOBH/^OBH. THTV.ia HbHXOBa ywa- 



*) Luccarij Amiali Hi Ragusa, >7 — 19. 



CP6CKM KOMHEHH 401 

aye ^a cy neh-b o^^tj neKora sasHCH.iH ; ep-b /\octo- 
HHCTBO 6afta ,^aBa.iH cy Cp5cKH h XpearcKH ee.iHKH 
HtynaHH h kpd.vKbh HaMCTapiHwa ^^o ceoe. H.^yha ^a- 
ab y CBoioH no.iHXHKH ywepeHOCTH h MHaocxH cnpawa 
JltOTOBH.^oBHha , HBHMa € Cxc^aHt BoHc.iaB-fa Bepo- 
flxHo noBpaxio h OHHHCKy oo.iacxb . a.in cawo Kao 
dafiujua H.iH saBHCHbiMt. HaMecxHHu^HMa . a He BHiue 
Kao KHesoeuMd ^ koh cy y XyMy cBar/^a HesaBHcaH-b 
no.ioiuau h snaMeHt HMa.iH. Ho Hacie^^HHUH hLtobh 
o/^-b jlH)6o.nupa , npa,^e^^a HeMaHbHua . nonny xaMO 
no,^H3axH H CBoe po})aKe o^Tj obc anHie. „Ty e A\o- 
6oMHpy, Kao HivnaHV y e^HOM-b ,i,e.iy XyMa. nac^e^io 
H HbroBTj cHHb Be.ibiH-ypoiuTi . H 6wo noxBpt)eH'b y 
tomtj /^ocxoflHCxBy o^^Tj Kpa.ia l)opt)a. Hocie. y 6op- 
6h HSiMeJ^y Kpa.ia J)opl)a h ^P^^^^"^ ^y^^ o^-fc OBor-b 
nocae/^Hhrb yxsaheHTi h y PaiuKy o,^Be^^eHb. r^e e 
y cy}KaHbCTBy npe6biBao , ^oK.ie ro^i^ ^op})e Hie 
onexb PaiuKy ocBoio h oc.io6o/\io ra. Chhtj ypoujeBt 
/Heiua , no^HiKyhn ce ioiub Ha BHiue . na mxexy ^y- 
K.iaHCKHx-b ^HHacxa, aaB.ia^a ne caiwo i^e.iHMb Xy- 
MOM-b, Hero H TpeSyHioM-b H ropHbOMb SeiOMb, yaeB- 
iiiH xHxy.iy 6aHa o/^-b OBHx-b oC.iacxift , h3Tj KOHXb 
Pai^ociaBTj ^yK.iflHCKi'H HanpasHO xpyA'o ce e Hcxe- 
paxH ra. ^eiiia e 6mo npEbiii ^aposaxeab (1151) 
XyMCKor-b ocxpoBa Ale.ie^e xpH\ia MonacHiMa: MapH- 
Hy, CHMeoHv H loany, ca cBWMa aowHMa; /\oxo,^i]iHMa 
H npHna^UHMa OBora ocxpoBa. 

^Oo CMpxH ^euiHHOH, OHHOBH HtroBHt Mupoc^ne^, 
KoHCTauTUH-b u HeMdHH no/^HTHy onexb op^juie na 
6pahy Pa^oc.iaBa h HBanHiiia , ,^HHacxe ^y^-i""*-'^®: 
KOH cy ce ^^ox.ie ioiiib caMO y e/^'^M-b Kpaio j'^o.iHh 
3exe Mor.iH ^^pHiaxn; ho Tpe^HHbCKH po))anH npoxe- 
paio hxtj Hafinocie h o^^^ax^ie } i^yopoBHHKb. 3aB.ia- 
^aeuiH ne.TOMb SexoMi. HeMana Cb 6pahoMb onpene 
op}H«ie na l^aiiiKy npoxHBV BAadu.nupa, ^pyror-b 6pa- 
xa Pa^^ociaBoea; koh e xaMO B.iacxBOBao. On-b HMt 
npoxHBocxaHe, ho Sy^e pa36ieHb ko;\i> IIpHuixHHe, a 
r.iacHHKi XII. 26 



CPBCKR KOMRBHn 



no6erHe y ByrapoKy (h^h no ^^pyrHiwa xaKofje y ^y- 
fJpoBHHK'b , r/^e ce o^-b j\o6»BeHe pane cKOHna , 6e3- 
HeAaH'b Kao h ^pyra wy /^Ba Spaxa). H xaKO HeMaHH 
3aB^ia/^a h PaiiiKOM'b , h yajwe THxy-iy Be^iHKor'b my- 
nana PauiKort h o6e Sere; a MHpoc.iaB'b h KoHcraH- 
THiiTi spare ce y KHewsHHy XymcKy , o/^Tj Koe e He- 
MaHH OMO TaKo})e BpxoBHbiH rocnOAapii. O/nar^ie HXt 
e OHT> ynorpe^.iaBao npOTHB-b ,Z^y6poBHHKa y cBoioJi 
3aBa})H ea obomti peny6.THKO!vii> 36on> o/^nen.iBHBaHa 
CpfJcKor-b enHCKoriara ncnOA'fc B.iacxH apxieiiHCKona 
^v^poBaMKHXb, npeeiMHHKa HeKa/^aujHBHx-fa npHMaxa 
^yiciancisHxii ; ho ohh SapeviTi ^y^poBHHisy HHcy mo- 
TAH HHiiira ^^oca/^HTH. KoHcraHTHH-fc H MnpocjiaB-fc 
noKyuiaBa.iH cy raKotje noBpaxHTH cBoioH uHeasHHH 
Her/^a npHna^aBiuifi iofi ho o/tMeTHyBiiliM ce ocTpoBt 
Kypno.iy ; a.in h to iiOKyiueni, neHcna/^He hmtj 3a 
pyitOM-b cpehnie. » 

„He 3a/^yro noc^e rora yivipe KoHCTanTHHt 6e3- 
Me/^aH-b , a nacKopo sa hbhiwi* h JMnpoc.iaBi5 . ocxa- 
BHBiLUi e/^HOr-b /^BaHaecToro/^HiHHhrii ( wna no hmchv 
Andpiio. Ho B.iacTe.ia XyiMCKa. npe3HpyhH obo o^^cko- 
panjH'fe H cH^oiH-b HaweTHyTO rocno,^apcKO njieMe y 
HbHxoBOH KuejKHHH, H3()epy ccSsj 33 Tocno/^apa KHe- 
3a rierpa . CBora seiw^iaKa . M}H«a \pa6pa n My^pa, 
KOMe HeMaHH neMorne no.iojKHTii y rome HHisaKse 
npenpeKe . nOMCM-b obiniue 3a6aB.iiiHi> paTOBHuia na 
rpaHHr^aMa PainKHi\n» h ByrapcKHMii ct K-ia/^HMMpoMt 
H rpuHiwa, 3aiuTHTHHHHMa Pa^^ocjiaBa h nferoBe 6pahe. 

TaKO rocno^apio e peneHhiH HeTap-h o^Ij pe- 
Ke HeTHHe na ,^o Bokc HoTopcue , secro 6iiotin ce 
cpehuo c-b 6aHHna Xj)BaTCKHM'b h BocaHCKHWb." ^') 

OHaii Thvrajn, (uo^^-b ^VKapia P e r d i c c a. sa^b- 
/\a IJpddu.nia^ fJpiducAne'b , a ^K)KaH>Ky mhhh ce fle- 
TpucAne7> ■''^') HaHuepoHTHie MOMte Swth e^i^aHb hoto- 



*) Op6Hin,, Regno de' Slavi. 
'*) Familiae Dalm. 287. 



CPBCKH KOJMHEHH 403 

MaKi) HecpehHe *aMH.iie Knesa ^toroBH/^a . koIoh e 
Cxe^an-b BoMC^aB-b. no npe^xo^^ehoH noBecru Ay- 
KapieBUH , ^^onycrio ,^a ce 11311 ^3 6poBHHKa mojkc 
BpaxHTii y XyMTj H JKHBHTH Ha cbohmtj /^o6pHwa. Ona 
e OB/^e CHrypHo THHa.ta npespeHa h aaSancHa , /^o- 
Kjie cy ro^^-b BoHC^iaBHfiH y 4y'»-&" B.ia/^ajin , a y 
Xywy no/;H3a.TH ce HeMannhH ; ho o;^!! XyM^inna ca- 
sfia.rhBaHa h .iH)5.ihHa nao cBoe ^^OMahe rocno/^ap- 
CKO n.icMe, HeKaK)hn cfc iibHAia sae/^HO aro^^Hv npH- 
.iHKy, ^a ce onexTj no^wrHe. Osa npn.inKa mhc.ih.ih 
cy ^a HM-b e ^^oui.ia, Ka,^Tj cy opaha HeuaHbHiia no- 
Mp^ia 5 a OH-b fl,pyrfl,e o^^bhuic 6bi(> 3a6aB.iiiini. A.ih 
onex-b cpeha nie 3a fl,yio ocxa.ia iiaj;.ioiia obomt. 
n.ieMCHy. ^yuapH OBauo iwy npHnoBe/\a ri,^''"*^ cy^- 
6HHy. 

„OKoll93-he ro/^HHe rocno^^OBaiiie y Xyiviy IIplj- 
/^HXHa (Perdicca) chhti Jln)6oMupoe-b. koh ce aa/^oBo.ia- 

Bauie JHHBOTOlMTi C^oSo^HHIM-b , npOCTHMTi, y/^a.l liHHiM-b 

O/^Tj cnwieraua, KaKBe cMaxpaiue Kao uporHBHe xpMcri- 
ancKOH BepH, a oco6hto /^ocToaHCTBv e^Horij saiiOHH- 
Tori. rocno,^apa h nacrnpa , Kora e iior.iaBHTa r^yJK- 
HOCTb npaBe,^HO B.ia/^axH Ha/^ii cBOHMb iiapo/^OMX). 
Ho npcKO CBera rora no/\HrHe jipoTHBi. ce6e Cxe- 
'i'aiia HeMaHHlia (npBOBeHsaHonb) , koh y obo /^o6a 
6biauje ^\ooio THry.iy Cp^cKorTi Kpa.ia o^^i. napa 
HcaKa KoiviHena. OBaw B.ia/^a.ian'b o,^b npHpo^^e rt.ia- 
ctojik)5hbtj , a iouiT-b no/\cTaKHyTi. jKefiOMi^ TpiiH- 
HBOM'b, HaBOHiiiTH Ha IIpe^^HXHv, H HaiuaBiuH 1 a Heo- 
pyjHaHa h necnpeiMHa <^7j HeonaaHOcrir cHora n.ia/^aim. 
nporepa ra H3'b Hi.roBe ^'^p;KaRe 1194 10^^., a cBe 
o^.iacTH H rpa/\OBe Vyivia vctvuh cbomc ^pary Pa- 
doc.iaoy (?). koh y))e y cHOiiieni, ci> /Hy^poBwauHMa 
nopa/^H onpe^ejiena rpaHHiia . h 3aH«e.iH cb HbH\ia 
yxBp^HTH npijrrejibcxBO. Ka.yb wy penyo.uiua rora 
pa^H noiii.vl, rioc.iaHHKe . on-b hxti iipiniMH ripiflTe.ib- 

CKH , CMaHBH ^y6pOBHaHHMa L^apHMe. H /^OliyCXH HMTd 

H3HOCHXH H3b HhroBe 3eM.v]. xpany h cBaue >;KnTi{e. 

26^ 



404 CPBCKH KOMHEHB 

JKe.ieliH vTBp/^HTH MHpij cBoe HOBe cTesesHHe h 
o6e36e/^Hi H e npoTHBT. HSBaHi.cKHX'b Hana.^ana — no- 
hcmtj HeBHt)aiue My ce npo^HxaHHo, ^a TpantH yBeKt 
opyjKany nomofii. o^htj cBora ^paxa , snaiohH ^o5p(> 
Kaito 6 npnpo/\a e.ia/^a.iana HenocroHHa h 5p3a ^a 
npeoKpcHc ^o5pe mhc»ih h j\io6aBt, y MpaocxB — aa- 
meAM /\a mv ^y^poBnaHH iia xaff KOHant ysHHe npia- 
Te.iBCKe yc^yre Ko/^-b Ky.THHa 6aHa BocaHCKora, no- 
•leM-b HKroBt noc^iaHHK-b Hie Morao iiHKaKO na MHp-b 
CKAOHHTH OBora 6aHa , koh Behi, Ctiaiue ycxao na 
opyjKie. Peny5;iHKa HiwaiohH aa HaMe.io, y/^eiuaBaxH 
CBar/^a mccxho npiaxe^bcxBO Hsiwet^y cyce^^a , a cb 
/^pyre cxpaHe cxpenehH h o/^tj Pa^^oc.iaBa (?) h 
o^-b Ky^HHa 3a cboio cjio6o^y, aKo 6bi HBHivia o^bh- 
uie CAo6ojij opyaiia ocxaB;ia;ia , npifiiMH ce xora no- 
cpe/^OBaHfl , H ycne /i,OHcxa ck^ohmxh Kv.iHHa . xe ce 
OKaHC cbohxij xpaH;6HHa h ynHHH MHp-b ca Pa^oc.ia- 
bomtj (?); HO no/^-b yroBopoM-b, ^^a rpa,\HhH ^oSapTj 
H HeBecHHh 6y^y ocxaB^itnH Ope^HXHH aa nferoBO 

yMtHB.lljHt." ^ ) 

OpoHH-b HMenye IIpe/\MXHy f/erpoMh , a Pa^o- 
ciasa Kaaye itao cuna a ne Kao 5paxa Cre^aua Tip- 
eoeeuHnHoe-h. HhroBa nopecxb ca^^^pataBa oae no/\po6- 
HocxH H ;^a.ibiH HacxaBaKii : 

„Cxe*aHTj no^'^Hrne ce na ITexpa . rocno^apa 
XywcKor-b, ca cH.inoMb BoficKOM-b, BO,^eliH ca co6oM'b 
cBora cHHa (?) Pa/^oc.iaBa (?) h cxpHMCBBha Aiif'^piio, 
cHHa MnpociaBOBa HarHaHon H3-h Xyma. ^''') IIo6e,^H 



*) Annali di Ragusa, 50 — 2. ' 

**) Bepcin BHTcaoBHheBa Kawe noApo6Hi(i obo: ,,KHe3T. nerapi. 
naKii , itao oco6HTbiH lOHaKii , HexTene lay HsuHifaTH , Bchi. 
caKynHBUiH ko.ihko e morao CBora .iioACTBa , HSH^e m_v Ha 
cycpcT'b H noTV'ie ce ctj iibiiMc y no.iio BiiuihaHCKoiU'b, a^in (iyiiL,e 
HaA^ienTi. KaATb ra PaiuauH norHa,i,y n ckvmc ao HepcTBC, 
OHT. Hscyie MaHT. H y^apH Hbiiue Tano aKo no G^iioMb ^p- 
BCTy, Aa ra Ha 4BO6 npeceie , HapeKaeuiH oBe penH: „„Do- 
V I e R a s c i a 11 il'*" (quid siguificat, hue usque Ras- 



CPBCKH KOMHEHH 405 

peHCHorij nerpa Ha 6oh) . h npHHy,?\H ra o^'^CTynHTW 
Ha Apyy CTpany peue HepexBc. Obomtj no6e;^OM'b 
Cxe^aHTj iipH,T,o6ie i^eo XyiMii. h nocraBH aa BjiacTH- 
TC.ifl y OBOH KHCJKHHH CBora cuua (?) Fndoc^aea (?), 
a cpo.^HHiia An.i.piio HasHHH HivnaHOM-b o^-fc lIonoBa, 
ripHMopa H ycope. Ka/^t VMpe FndocAae-b (?). AH,i,pia 
sayaiwe cb do3eoAeniMT> CTe«>aHOBHM'fa neo XyMt. 
Ha/^Ti kohmij ce Kneso.m HaaoBe. Thmg pas/^paa^H 
npoTHBt ce6e iieKe H^ynane . Hacie^^ne \ HeBecHHH) 
H ^pyrHx-b Mecxa ^ajiBHHXTi , xe o^^na/^ny o/^'b nl.ra 
H cxase ce iiOr^T. .lauixHxy Sana BocaHCKonj xaKo, 
^a An/^piH Heocxane caj^Tj HHuixa Bnuie ochmtj IIpH- 
Mopfl, nonoea h Cxona." ^') 

Ho ./lyKapH H aKo aae/^no cfa Op6HHOM-b rpeiuH 
y HMeny , y .m\u,\ 6o.iL noraI)a Hnam hcxhhv. 3a 
BpcMCria TlpBOBeii^aHoia , HhroBt ^paxi. a ne cuh^, 
H ByKam a He Fadoc.iae-b , 6hio p. .laHcxa rocno^^apt 
H y XvMy H y 3exK , h ont e yivip-bo npe Cxe^ana, 
a He HaMcxapiw chhtj oBora Pa/^oc.iaBTi. koh e npBbifi 
Kao Kpa.ib ony Hac.vK,i,io. Cxe*aHT> e ,^aK^ie noc.ie 
ciupxH Bj/Knuoee /^o^ao neo Xyni-b An^piH. 

^HiitaHrK-fa ,i,o^a6 no Jlyiiiio : „^a e AH,i,pia ca- 
panliH-b y upKBH Ctohckoh cb. Boropo^^Hi^e . ocxa- 
BHBuiH no ce6it hcko-ikko ;^ene, H3Mel)y kohxij B.iad- 
Kn (koh he no cnOMeHHUHsia npe Swxii Padno h.th 
PadocAcie-h) . n.ia^nha o,^7) Be.iHKe Ha;\e;K^^e. ho koh 
Ma.io BpeiweHa no CMpxH ohhhoh xaKo})e ywpe; r/erpa, 
H ioin-b e,^Hora. koh 5y;\e oranTi Bynocaee, y,\axe 3a 
^ySpoBaHKor-b B.iacxe.ia Barhia de Cruce. Ocxa^^ia 
HbHxoBa 6paha h chhobhh ,^pH;axy y hcxoh XyMCKofi 
KHe»:HHH IlpHMopii H ITonoBO. Ho y hi>hxobo BpcMe 
H3T3 XpBaxcKe yna^^HC y XyMi. Ilenho , 5paxij nnesa 
Hejiunuha , xe HMt BHUihe . ^lyny h Cxoht> npeoxMe. 



ci a II i!); na aarHMi. nperypH ce Ha Apjry CTpany HepexBC, 
H oBafi KpaS XvMa aaHcxa y CBoiofi B.iacTH h OAp;hH/* 
*) Regno deli Slavi. 



406 CPBCKII KOMHEHH 

ITo cMpTH HphL ocTane Xywcua KHe^UHna 6e.3'h Knesa, 

B.iacTe.iH MecTHH HexoTeha npnanaTH Ha/^T> coSom'b 
HHKaKBora crapiert rocno/^apa. /^oK.ie neTHpH 5paTa: 
Jhi.TauATj, ^oSpuBoii. EpaiiKO h EpauKo, < hhobh HeKon> 
ocHpoTe-ionj B.iacre.ia. no HiweHy Bpanueon. hstj Xjm- 
CKor-b npe/^e.ia SaBpiun. i;oe ch.ioimtj opy;i:3. isoe npw- 
BO^ienhMii ce^H HapOy^^^a , \\eAOMb KHeiKHnowb saB^a- 
Z^aK) . pa3!ii!fj iiBijJH e ^^omiie o;^tj peue I^erHne na 
/^o KoTopcKori. sa.THBa. Harepafo TaKO^)e ii itneaa 
rierpa, ciiFia Aii^^piHiia. h Hhko.i ;- h To.ihHa, cHHOBe 
ITexpoBe, koji npH/^pjuaBaxy OpHMopfe h IIonoBO. re 
HMii ce Kao Basa.iH no/^Hniie, a uPaiuitorTj jKyiiana (?), 
KOH na KtHX'ji y^^apa , pasSiio. A.in itao ijjto ce o^^- 
BHir.e npo/\p3a6HBO ca cyce/^HMa o5xo})axy, CTe«i»aHT> 
(KoTpowaHOBuhTi) oaHii BocancKin, nana^'^He na XyM- 
city KnejKHiiy h MHore rpa/iOBe ccSh no/^nnHH, a Me- 
Tiipii penefia ^paxa cacBHMi> h3Tj HtHxcBHxii oS.iacxiH 
Hcrepa . tc ce y nsrHancTBy 6e/^HO nocKOHsaBaH). 
Taiio BacKo.THKa XynicKa KfieiKHHa no/^na-^iie iio^'^'b 
B.iacTi, 6oHa BocancKora. <n{])OMi> FIpHiMopa u Ilono- 
Ba, Koe ocxaBH y ,ieno IJerpi/ ToJiinoeuhy, npaynyity 
Aii.^pintioiWT, ; no isa^^ii My h oBafi o/^uajue Baaa.icuy 
BepHOCTi. 5 iio/^Hi He opy>Kl. H Ha Hlira, re ra yxBaxH 

V.in He ^^yro 3aTHMT> Cre^aHii y;^a cbom) ce- 
CTpy {?^ KarapHHy sa IlHuo.iy, nerpoBort crpHna, 
a /^pyrorii ynyKa AH,^piuFion>. npn.^aBiuH My ya-fa bio 
H IIonoBO y MHpasTi ; h hst, oBori, (Jpaita po/^e ce: 
Eoeiann i\ BAaduaam, HukomcSu. IIoliito yMpe Cre- 
•i^aiiTi , Tbptko , hI.i obtj CHiioBani) h BocancKe /\p- 
}KaBe Hac^ie,^HHK7j . /^ofSie raKotje i\ X^mij.""^') 

Obv noBecTB cacBHMT> MHcry o,^t> cBane xpoHO- 
.lorie ^lyuapH yu.iaria Hsweby .'^Ba ^^arvMa o^^-fa 1310 
— 1319 rOf^HHe , ^^o/^aK)liH c.ih^^ehe rio/\po6HOCTH, 
Koe HcnpaB.iHMo r/\e ce acHO itao neHcnpaBne VBH^aH): 



*) Fam. Dalm. 313. 



CPBCRH ROMHBHr/ 407 

^Oko ro/^HHe 1310 ■ — ■ Be^iH ohi. — naB.ie f lUy- 
^Hhij) , 6amj XpeaxcKiH . koh HacJle/^H cBowe o^y 
Pa^Ky (m^ih CxhnKy) y ynpaBH oBe ^pH;aBe , sapaxH 
ce ca Mu.iyTunoM-f> ( a hc UpouieM-b cjienuM-b) . itpa- 
.rhMTj CpScKinn. H Kao iuto aeivi.rh OBOra . no na- 
HHHy ^ap^apcKOWB . (jwaxy f)e3T> yTBpt^eHH.vb Mecra 
H saKJiOHa, re ch, rora HSjioaieHe nycTonieHH) nenpi- 
axcifl . ohtj /^oJje y Onoroiuhe h noxpawH ycjyre 
^ySpoBHana. Ohh wy ce HSHaSnpe noKa;Ky Hena- 
KJioHH , ajiH na^^Tj HMT) cc ^i,oca/^e HenpeKH,^Ha ysHe- 
MHpHBaHH. Koa MHjiyxHHTj MHHauie Ha rpaHHi^H , no- 
xHpytiH cBaKin Macfc jioah ca cbohmtj BoiiHHi^HiMa ra- 
KO, ^2l HeMoraxy Beh-b mHxa na Mope /^o.msHXH : no- 
lu.iK) noc^aHHKe ^any TlaB^iy . Kora nHa/^Hy xo.ihko 
o6pHyxn , /^a Hanocae/i,uy 3at«jiH)se MHpt H3Mei)y hL- 
ra M Mn.iyxHHa. 

ijMetjyxHM-fa ywpe Cxe^-aH-b KoxpoMaH-b , ^an-b 
BocaHCKifi . a BJiacxe.ia h Hapo^T^t no6ynhnH Kosap- 
cxBHwa Byna Bh iHha h Hy^pana By/^HcaBjihBuha y 

HMe CXapHXT^ ClO^O/^UIXHHa, VK.IOHC IlhrOBV *ai\irT.liK) 

ca B.ia,^e . n ns^epy ,?^pyre n.ieMenm ie. Bjia^^HciaBTj 
H KoHCTaHTHHXj JMH , itao luxo OBora ^i,pyrii aoBy. 
MHpoc.iaBij . CHHOBH 6aHa Cxe^ana , npaheHM Al.ia- 
.^^GHOMTi XpTuheMt. HsfierHv y 3arpe6ij ii y Me,T,Be^^- 
rpa^-b; a Cre'^aHx.. Haficxapin iimii 6paxx.. h mbxh wy 
GviHcaBexa , kIui KasHMiipa FIo^iBCKor-fa Kneaa o.'^'b 
rnesronie , pyi;oBof)eHH caBerHnia npiiSoa Konsuha 
H Ocxoe KocHxepHha ( Kao iuto H3BeiiixaBa MaHOH- 
.lo, jjexonncaivfa epnera Xpsofl) onaov ce y 4y^poB- 
HHK-h. yiipaBMxe.ibH peiiy6.uine A**r'.y "^'''^ of?HTa.iH- 
uixe CHaS/^eBCHo ca cBaunMij hjhv^hhmtj iiaMeiiitieiMi^, 
npHCTOHHHM'b 3a e/^Hy B.ia,^a.iaHKy «i>aMH.iiK) , h yaiviy 
TaKoI)e na ce5e cxapaFili ,^a BocnHxaio .'^exe y ^a- 

XHHCKOH HHfcHiUeBHOCXH. /\OK.ie Mel)y XHMli HCMHpH V 

BocHH HecTHiuaio ce . h Cxe*aHij iio/^noMaranl.Mij 
cenaxa 6y^^ noBpaheHx, y cboio .ipHiaay. 4** ^**' 
caxpafiu.ia cnoMeH-h o/\'fa obc *aiMH.iie, B.iacxejia ^a- 



408 CPBCKH KOMHEHB 

^e H3pa/\HTH o/^ii 6^Hori> BeiuTorij cjiHKapa ;iHKOBe 
6aHHi\e H Cre^aHa y npHpo/^noH BejinMHHH, koh 
omxeheHH BpeMeHOMT>. 6y^y o^HoeatHH /^OMenHKOMt 
PaHfcHHOMTj, Ka/^Tj OHT. 6i>ifluie peKTopT> /^yGpoeaMKiK. 

„OBaH Cre^aHt. i\i.ia/^HhTj ^iicrpe nawexH, no- 
6o;Kan'fc H paayiviaHt , o6/^pHiH MHpt ci. /^y5poBMaHn- 
Ma, H y HbHXOB} KopHCTfc oc.\o6o/\H rpaiiHue o/^t> ch- 
^e EpaiiueoM h iihrOBUx-b CHuoBa : MuxnuJia , /^oCpu- 
eoH , BpauKfi h EpnuKa. Otoi^l. BpaHHBOeBi} (Kaito 
nHiue loBaut o/^-b Panene) 5bio e HeitiK njieMuh'h us-b 
Saepian oupyea ^luaancKoe'b . xipHM.il.Hii , no AlnxaH.iy 
JiexonHCuy XpBOeBOMi. , Mehy ejiacrejiy /^ydpoeauKyy 
no OMpsnemu na npueaTUhiu otcueoTh , odao ce nocJie y 
ciyafc6y npajiH Cp6cKoe7>. BpaHHBOH HayHH onauo 
cBoe (^HHOBe re nocxany HacH.'.HHuii ii iicTcpaio K^t 
^HBHa ynyna AH^piHHOi"fa HHKOjiy To.vLHa a ckhb 
My Oexpa. 

„Obo KHevKTBO Hocjie CMpTH ByKcinci (ne Pado- 
cAaea), ^paxa Cxe^-aHa IlpBOBeHMacionj . npiina^'^iie 
4n/^piH Mnpoc.TaBHhy . Koi\ie Hac,ie/\H chhij HbroBii 
(ne B^iaduc^ash , ho iio cnOiMeHHunivia npaBie) Pado- 
cjiaeT, , a OBOMe OT^ie B.ia.'^y Ueom, ( Fio/^i^ ^louaHHta 
HrHJbo), &pani HejjHnfiha , ^ana XpsaTCKOTfa h ro- 
cno/^apa o^'b BHiuha \\ wIhkc, koh Kao luxo c j e ca- 
MOB.iarxKO 6bio nai\iecxio y xy})OH ofJ.iacxH . xauo 
iMa.iG BpeMena noc^ie ()y/iie iipoxepaHx. o^ii Hhko.ib 
To.il.Ha H CHHB My ITexpa. y oBWMt iieMHpuMa. koh 
xaKo})e /^oca})KBaxy ^^y^poHviaHHMa , obh oe xo.imko 
3ay3My H3Mel)y aaBaljenHX-b expana, ;^a nxt n:)paB- 
HaH) H e.T^Hy h /^pyry , h yxauuKaBaiohH ^^apoBHwa h 
o6ehaHbHMa x|)a6pocxb 6ap5apa , canyBaK) Mwpij Ha 
cBOHM'b rpat^Hj^aMa. 

.,\.1H BpaUHBOH , HaMHHHBIUH re KHCSOMIj XyM- 

cKHM-b. npHXHCHe xaKo})e h Cxohi>. koh npHna^^ame 
BooHH. Hapoiub Cxohtj Ha obomt. no.iyocxpoey (ca- 
4a Sabioncelio, cp5cKH Paxb h.ih ne.ibiuai^'b) 6bi;ia 



CPBCKH KOMHEHH 409 

e yKpauiena 3,^BHiiiMa o/^-b Pa/\oc.iaBa ronno/^apa 
o/\t wlHBHa ( H yoouixe XvMa) , koh e ry iiocxaBio 
6bio CBOK) cTO.THi^y. Fpa^Hhij CB. apautjeAa MMxan- 
A&. Jiemehifi He,i,ajieKO o^t CxoHa . caan^aa-b e o^t. 
HCKorij He MHoro CHawHort B.tacTe.iHHHha (signo- 
roUo) Ha MecTB napy MHxaii.iy na.ieojory aae/^no 
ca e^^HOMii upKBOMTj . nocBeheHoiwTj cb. apxanreay 
MnxaH.iy y ro/^. i262^. Hs.iexaHDhH h3Xj oboftj rpa^i^H- 
ha . BpaHHBOif cxane yaHeMnpasaxK /^ySpoBnaHe , h 
Ka.^Xi ra ohh HeMorny HiiKaKO ck.iohhxh na iMiip-b. 
aanpoce nOMolir> o^ii Cxe4>aHa KoxpoManoBMha dana 
BocancKori,, koh hmi o,i,Ma o^npaBH (hmb A'rep Pos- 
nam Purich hhhh ce ,^a e HCKBapeno na i\recxo No- 
vaka) Greb'hostreka Purcicha . Msynana SaropcKOrij h 
HeBecHHbCKorTi . BOHBo/^y o/^t B^iara«. Oco e rpa^v'^ 
ca3H,^aH-b Ha penH Bvhh o/^Tj dpeenux-b Knesoea npe- 
deAu 3a HyBaHli HBHxoBorT> 5.iara. Koe SHaHenh ioiut 
H y^^anacij Hivie My Kasye. Ta BocaHCKa BOHCi:a h3ho- 
ceha /\o 5000 ^iio^Ih ,^o\)e cb one cxpane pejje o/^-b 
yxoBa H o^i-b 3a»sa6.ia xe ce cV;^^hhh cxj iiainHM-b 
BouHHj^HMa. KOHx-b 6 6bi.io OKO 4000. H nof)y K-b ITpe- 
B.iaiiH ;^a npeceuy nyxi^ BpaHHBoio. OBaft ce xa/^a 
5biaure Kpenyo o^-b iMyxiion,-/!^o.ia, iwecxa .leiKetier-b 
H3iwet)y HoHHuaBa h U^pne , r^7,e H^ia py^HHK-b o/\-b 
rBo>Kt)a . c-b HaiwepoMTi y^a Fiana/^HC na name , ept 
HMafjauie bohckv any Ha 6poio. A.ih Kao iiixo cpeha 
H /^o6po cKpoeHH n.ianoBH .ik),^ckh HHcy yBeuT^ c'e^H- 
HfeHH, HycnecH nbHxoBHX-b npe^^ysexawa aaBHce CBar- 
^a o^^-b Bo.iJ, Bo>i;ifi. e,|aH7i ^^eo niiroBe BOHcrte ca- 
exoehin ce hstj Sehana i\o6\mi ce npoxHBi, nhra. h 
iiinioHH ^?^aBriiH r.iacb HeiipiaTe.uo o oboii noSyim, hrikh 
npe,i,B04Hxe.'jbH noBe^'^y cbojo xpyny y Bpiecx-b, o,^a- 
K.ie ce o^v'PHKato CMO..aBe Pope . na npHTRapamtiH 
ce Kao .'^a cy ce noii^iaiiiH^H. cxany naxparx. m^mh- 
i;axH. BpauHBOH Bepyfohn iiphbh/^hocxh. na^^a ce 3a 
HbHivia y noxepy. A.ih uaiini RH,^ehH ce CHrypHw H3a 
HeKHx-b 6pejKy.iHKa . OKpcHy jiHue h aawexHy 6om 



410 CPECKH KOMHERH 

cfa BpaHHBoeMTb. y KOiwe 6y^e 40 Hore paaSieH-b oeau 
crapai'-b ca cHHOBHwa MnxaHaOMTj h /^oSpHBoem-b. 
BpanKO not)e ryotcuTu ce sa oey uecpehy Kt Upo- 
luy Cp6cK0MT> Kpajiio , O/iij Kora na/^ame ce /^o6h- 
TH /\ /BOJihuy noiMoht ; no 3aycTaB;iKHi> y Koxopy. 
yiwpe o/\Tj pyte i,ie;iaTa. BpafiKO nyBiim sa nhroBy 
CMp iTi, no5erHe ca cBoioM-h JKeHoiwii . hepKo.m, Bouna 
Kuesa S/McuMKoea. y O.iHny ocTpoB-b BpaTUHMKiii , r/^e 
cycTHrHyTTj R/^HOM'h J\y6poB2iHKOM't> ra^ioiMTi , SjA® 
yxBahefifj ca CBoio!MT> ^aum-iioMi^ . h cKOHna ce y 
TaiMHHun noc^e neuo.inKO ^i,aHa. Hiena mv oxH/^e oi^y. 
KOH no/^Hrne na ^y^poBiaHe M.ia/\eHa. Kneaa Cnpa- 
/^HHCKO^^l (KanLUKori, h OcTpoBHHKOrT>). KOH 6biauie 
Hac;ie/\io IlaB.iy. 6aHy XpEarcKoni-b. A;ih naiue cxa- 
peiiiHHe yMC/^Hy ce xaKO ^^obhth . ^a ra O/^-b nenpia- 
re^H OKpeny 3a npiaxe.ia , h aaii.iiOMe iouj-b MHpij 
H3Me})y Hbra h Cp^aaa. — Fo^'^HHe 1319 /^v5poBMaHH 
aaBe/^y *oh/^t» iiaaBaHWH „patrimonio deila Republi- 
ca": 1323 /^o})e itpajn, Cp^cKifi ypoiuT. y rpa/^T. Kpa- 
ryai^-b , h o/iax.^ie nperto Bochc /i,o y ITpHiMoph . r^^^e 
cijjiohJihI) MapKOjMii .IvKapieM-b. 3 HacxHHKoiMi) y CBbinia 
iiLroBbiiwh canexHivia . oKOHna napHHuy orco mecxa 
KypiMa" H X. ^. ^) 

Ob/^c Hcxopia Xyiwa Beh-b /r,onHpe ^o enoxe. 
Ka^ij ce cb HbOMe cpexa 11 Mopa H3/\p»iaxH nbHy 
KOHxpo.iy ^^o^aHamHii npe^aHic y EpneroBHHH. ^a e 
po^-^OHaMe.iHHKTi Cp6cKHXT> KoMHCHa 5bio e^^an-fa o/^t 
jKynaHa h.ih KneaoBa , ko h cy rocno/^apHJiH y oboh 
o(j.iacxH cxape Cp6ie 3a B.Ta/^aHa upaaa MiuiyxHaa. 
Ji.ia.^anh OBo na,i,a n3Becxno »3!MeJ)y 1275 h 1321 10- 
/^HIte. IIo Hcxopiw : 

Ho cy 6buMi /^aK.ie aa xo BpeiNie XynicrtH i;ne- 

30BH ? 

6cy .1H II KOH 0,^'b H1>M.V7> IMOIMH ()blXH HOXOMHH 

cxapHxi> Bhimec.iaBHha . ^OMaherij lociio^apcKorij 
ii.ieMena v OBofi KHe;KHHH? 



*) Annali di Ragusa, 15 — 81. 



CPBCKH KOMHEHH 411 

i 

H /^aJiH cy cc ohh saMCTa h no newy nposea^H 
KoMHeim? 

CyoMHMO oBa nHxaHa ca ropHBHw-b noBecTHMa, 
H aar.ie^aiiMO mxa Hiwa o/^tb rora Ha.iHK-b y HBHAia. 

Oko 1194 ro/^. HeMaHHhH oxHiwaH) Xywij o^^-e 
Ilpe/UHXHe H.iH ricTpa .lK)5oAiHpoBHha, h naMeuixa oe 
y Hhwy H y 3eTH isao Be.iHFsiH unes-h ByKanii HeiMa- 
HnTn,. rioc.ie nhroBe CMpxii (Mopa ^mth npe 1224) 
ripBOBeicManMH nonpaha oneri^ Xymtj ^iHpocaB.ihBOwb 
CHHy An^^piH. yapoin, saiuro e rano vMHiiio . na -^-b e 
H I3yKaH-h e\^HOr7i cHua . ^HMnrpifl. uao npenerij ua- 
c.ie^^HUKa cBora 6i>io ocraBio , nora})a ce caBpuieiio 
n3i3 HCTopie , KaFJO cy ce oBa /^Ba ^paxa . ^okxi *i 
:\i.iaJ)iH fibio y iKHBOTV. H3Me})y ce6e ;khbh.'ih. IjynaHTj 
e He ca:MO ioikhv noaoBnny Cp6ie o/\i\ieTao Hcno/^T> 
BpxoBHe B^iacTH Kpa.iH cBora ^para . Hero ioiiit h 
nhra caMor-b c-fa npecro.ia npoxepiiBao h noityiuaBao 
,^a npeoxMe cBe noMohy Mai^apcKHxx> itpa.iliBa, i;oh- 
Ma e OHii cysepenci BO na/^Tj co^omij h Ha^^Tj CpSioMii 
3a neHy xe iiOMohn npHsnao. IlpBOBeHMaiibiH HMao e 
^^aij.ie npaBe.^HHXij yspoHa 5o«xh ce , /\a oh-b h hK- 
rOBO noxoMCXBO He,T,oMeKaio xaiiBuxB neiipw.iHKa h 
o/^Tj ByKaHOBiiha, na 3axo cy k oh-b h nacie/^HHi^H iwy 
ByuaHOBHhe cacBHMia o5e3nac.ie,^H.iir , a Ha Mecxo 
HbHx-b no,i,H3a.iH iVlnpociaBMhe uao e^^ny .i03\ pol)a- 
ita y/^a.il.HiHXB ti no xowe Man!, npasa HiMarohnxTs na 
npecxo.iTj CpScitiK, ,^a (>m himtj onacHH Mor;iH nocxa- 
XH. Tauo ce Haiinpii.iHHHie HsacHHBa. h sauiro ce e 
/^HMHxpie BynauoBi, :^iopao nao ua.iyfjep'B cKonnaxH. h 
luxo e noxoMCXBO hIiTOBo, ho(^ .TexonHCHH ,i:0 lOro- 
BHha H IMhjihuc .lasapoBe iipo^^yiKaBafo — npe/^no- 
cxaB.iHFohH ,^a t-: /^wMHipif: Haniipe fibjo ;ueHiiH7> — 
cacBHMTj y xawH h y 3a5Hrn ocxa.io . a n hbuxobo 
po^V'C''"^^ **!♦"■ Bp.io H(MHrypno H Mo;i;,^a xeKii ,^onHie 
CKOBaHO no ,^HiirHpanio .lasapeBOMX. Kao ti/^no <'pe,^- 
CTBO /\a oaaitOHH iil.roBy yaypnaniio. .lexonncanij Tpo- 
HoiuitiH, Koera npHnoBe/\aHl> hhhh ce fl,a noMHBa OB^e 



412 CPBCKH KOMHEHH 

Ha cBe/^OMancTny ayreHTHHHHxi. cnoMeHHua , name 
napoHHTo: /\a e ByKam ,,iiMti\'L j^ca cHiia: re(0|iri\\ iiase 

MAAA'^ C8I|I1> lipeCTABHCA H llorpeC6lt'L EhlCTb KO CoROfiailH 

y iipenpjTH , ii iiaj^'L rpoGOMi> erco iianHcaiio ecTh : „:;^,t 

neiRHT'L B6/IHKIH KHAI^'L reupriH . Ctlll'L K6AHKi\r(0 KIIAI^A 
B0AK3II1, ^ BHHKL CB6T3r(d II CAaBliarO) BCAHKarCO SKSnailA 
II66MAH21 CvM6(i)IU." KoAKiXIIT. n:e np6CTXBHCA'l H IIOr':6B6CA 

Y Aiii^pii CTKji^6iini|ij , npii CAMOML rpoGS oi|s ceocrco Cv- 

M€(i>llc\ : CIIII'L 7Re HOAUatiOBT. BTOpMII (^III.II!Tp?6) lll^llO^'L 

Nors oi|i\ cBoerto iiorpeReirf. ii iiii rpOGiitiiia/fE h^vl iianii- 

CilHO. R p Y i\ Ai A i^i\ 0) II 1: r II £ (0 C T £1 il il, CaMO HO 
XeHCKOH K6pBIJ Q K06 llOCilt npOil^llJ^OIUil BA.i;^AT6i1H COUO- 

HM. j^ciiTL, KOTopii :;k:i.ihc;A KftHMuiii: A (3 iih?l"l no t^^hkoh 
KepBhi h:;huiaii YepiioeHiiiiE!.'- 

^OKjie e AH/^pin jkhbio, B^a^^ao ce e Kao iuto cy 

XTCIH Cp6cKH KpaaliBH, utrOBK CTapClUHHCFtH pof^a^H. 

Ohtj e HCTHHa npaEJo MetjyHapo/^iie aKve : cb J\y- 
^poBMaHHRia o/^T> 104. 1233 — 36 h 1248 (Mikl. Monu- 
menta XXIX h XL) h C.iehaHHi\ia 1241; ho co thmij 
caiwo ,^oKa3HBao. /\a e 6i>ig He^aBHoaHij o^'^'b Maiiap- 
cue , a THTy.ie npecMHHKa IIpBOBeHMaHora nao Kpa- 
ahBa o/\T) PaiuKe, /^ioK^ienicr Tpe^yHit:. ^2,iManie h 
3a.TyfiJiH. CBe/^OMe HaripoTHBi>. ^'^a e O/^t. HfcHXb Kao 
Baaa^H) naBHcio. 

Ho Ka^^ij yMpe AH^,pifl (HSMel^y 1249 — 1254), 
a nlsroBH chhobh Bor^'^aHij h Pa,^oc.'iaB']b HSHcne ce 
(y iipHceiH ^y6poBHi!i»} o^yxy 22. \la« 1254, iMonum. 
XLV). i,g cy EtphiiH kacti.boiiii.jii rocnoj'nii!»» upans Jirpix- 

CKOMH, \ (DTK ,\llhlUIIH j^M1l> M £i II p 1: ,^ h lipOTIIB.^ CK06II CIIAt 
II CI, CBOIIMII .l»j\MI! ^\ r>HA» ^JipLSKAIIil Y 11 II H T II p il T K K p A il 8 

^ p ui » II T. ,|, — o^^rn,^a .ypoiiiH noBrope h cnpaivia 
Hr»Hxi> no.iHTHisy. ch uoi'omt. c> Mopa^H ciipania By- 
KanoBHlia lioc.ivjKHTK ce. OiiH ne\Te;\Hy Hnua^^a Bwuie 
3HaTH na iiiiHvi, . a iianpoTHBb cere ce h nonny no- 
^HsaxH cBO(-; ioiui> y/^a.iliHif- pol^aue , isot; cy npe 50 

1 0,'\HHa H31) XvMa nporOHH^H. ypOUlTj I H CHflOBII My 
^parVTHH'b H iMH.lVTHHli HHCy HCTHHa MOr.lH HHUITQ 



CPBCKH KOMHERH 413 

yHHHHTH Ha HBHXOBJ KOpHCTB y XvMV . /^OK^ie 6 OBa 
KHemilHa 3ae/\HO Cb BoCHOMt nO/^-b BpXOBHHM-b ro- 

cno^'\apeTBOM'B AlauapcKHx-b Kpa.ihBa ocxa.ia. Ho aa 
TO Bpeve iipH^npa^H cy hx-b Kt ceSa h ynoxpeS.ia- 
Ba.iH r;ao bhcokb ,^ocToaHCTBeHHKe h BOHBO/^e y CBoioH 
^pHtaBH. To cBe,i,OHH OHO MecTO y JlyKapiK). r,/^e OBafi 
Kawe 5 KaKO e. ffesu.jiPHh/u oxanT* Kneaa BpaHHBoa. 
ocHpoxe.ibiH B.iacTe.iTi H^t AnsaucKor'h 3aBpiiifl. Ka^^Tj 
My e OMpaao npHBaxHMH jkhbottj. o,^ri,ao ce y ciyntSy 
Kpa.iH Cp^CKor-b. To e CHrypno yMHHio Kao eMHrpaHT-b 
y ^y6poBHHi:y , .iHriieH-b h orpafS.ihH-b CBoe oo.iacrH 
o^t MnpociaBBha, koh cy ce noc^ie h y JIhbhv y^o- 
Mahn.iH H o^^ax.ie cbok) CToaHny ^o y Ctohi. npe- 
MCiuxaaH. 

A.iH Ka^Ti BocHa ctj XyMOMt 1286 ro^. onext 
<'iia^He Ha Cpf)iw r.ao y MHpaaii Mh.ivxhhv ca sKenoMii 
(^.iHcaBexoMTi , KhepH) MaiiapcKor-b Cxe^ana V. obh 
.,ocupoTe.iu" B.iacxe^iH noHHy HacKopo H y XyMv onexi> 
na BpxTj H3.ia3HXH. Hcxopifl HBHxoBe pecxaypai^ip 
xaMO. ^oktj ce onexii r;aKBH hobh H3BopH He6M ofl,- 
KpHjiH, HeMoate ce HcxHHa xpoHO.iorHMKH xoMHO onpe- 
^e.iHxH. Sna ce caMO fl,a e ^MH.iyxHHTj ^^o5io Mai^ap- 
cKy 6.iHcaBexy h Bocny na oi5ehaHh . ^\a he ce ca 
CBOMi Cp6ioM'b o6paxHXH y pHMOKaxo^HMKy Bepy h 
H3rHaxH Hat Bocne narapene; na HeHcnyHHBtuH xo. na- 
B.iaMio BHiiie nyxa na ce6e rHiiBii ca 3ana^\a. u cb xora 
My riaB.ie lIIy^HfiT. BpeSHpcKifi Bochv oxeo oko 1292. 
A.iH M) e ohtj onexTi o/^Tj OBora ocBoio oko 1305, 
xe cy (j/\xa^^a h Bocna h XyiM-b y HhroBoii B.iacxH 
ocxa^^ie ,^^0 1318.^) yoBO/^aK.ie spesie MopaoeKHes-h 
BpaHHBOM ca cbohmtj cHHOBHMa neo XyMt ohhcxhxh 
o^^ii MHpor.iaBHha h ,^pyrHX7j MaqapcKHX-b Basa.ia, 
na Kao A!H.iyxHHOBi> MOBeKt caMijyHhMy 3aBaa,^axH. 
cacxaBHBniH ca obom^ o6aanihy h neay cxapy He- 
pexBv . ITpHMopli . 'Vpe6yn'\}o. a h nenixo o^^ti ropnl. 



*) MaHKoBT. , HcTopia Cp6cKor-b HapoAa, 155. BeorpaAtt iHh8 



414 CPBCKH KOMHEHH 

Sere, Kao iuto Aynapu /^ae paayiweTH ohbimI) peHiwa: 
^^a « y BOMCi^u BpaHHBOeBOH 5bi.io h e/\no o/\/\ejieHh 
3ehaHa. koh cy ce no6yunAu. 

roj\. 1318 o/^Tprne onex-h Bochv MnayTHHy Maa- 
/^chtj . cHHTi IlaBJia IlIy()Hha. Ho EpaHHBoeBithH h 
oxanTi HiviTj Mopa.iH cy ce yXywy caMH ioiu-b h ^aat 
/^pjitarH oapeiMTj ,^o 1322; ep-b ropenaBe/^eHH nosecT- 
KHi^H KajKV, /^a cy Hbuxb J\y6poBHaHK no6e/^HaH. pa- 
sarHa.iH h ynponacTH-m noiMohy Cre^aHa Korpo- 
MaHOBHha . a OBora e MaiiapcKiH Kapo.Tb Po6epTi>, 
coanHBiiiH Maa;i,eHa, tckti acre io/^hhc aa 6aHa Bo- 
caHCKort 6mo nocTaBi'o. HHane Hnia MeJ^y cnoiweHH- 
HHMa . Koe e r. IlIa^apHKb H.i-b MjieTaHisHX-b apxHsa 
;\OHeo . H efl,aiit, aKxii ^o/^^J hctoimtj 1322 to^^hhomtj 
OBaKO naoeaejucHt ; Acceptenttir petitn per ambassa- 
torem comitis Michaelis de Branivoi (,/^a ce npHivie 
npoc6e KHesa MiixaHjia Bi)aHHBoeBHha , npeno no- 
c.taHHKa HhroBor-h no/vienieHej." ') Hanoc.ie/^Ky 
Hecpehno npe^ysero nyxoBaHb BpaHKa BpaHHBo- 
eBHha y Cpoiio, ,^a ce TVHiii ^^enaHciiOMe na /J^ySpoB- 
•jane ii KorpoMaHOBHha 3a iiopaa-b . koh cy ohtd ii 
nfcrOBa 6patia h oraiyh hmij o^fi obhxtj HenpiaTe.ta 
iiperpniMH. ^^oKaayn ye/^iio. h ,^a hmi^ ce e xa Hecpeha 
,\oro/\n.Ta nocjie CMprn iVlii.iyTHHOBe . h /^a cy onn y 
Xyitty B.ia/^a^H no^-b cyaepencTBOM-h HaiuHX-b Kpa.ibBa. 

Tpe^HHECKO npe/^aHi'e /^aK.ie /^o^HBa OB/^e aan- 
cra e^aHij noHeraKij ,^oKa:ja n y HCTopiw. Obc khc- 
30Be < Hryprio ono iMOiue HwaTH y cnoMewy nao ro- 
cMo^^ape na/^b XyiwcKHM-b . HepeTBaHCKHMii h Tpe- 
6Hni.ciann, CpfTiiMa :ia B.ia,^e iMii.iyTMHOBe y CpSin^ 
H iibHiNia iipnnHPiiBa I'll ,/i,a c\. ochmtj ,^py^HX'IJ cbohxtj 
sa/^yjK^Hiia. h ManacTHp-h TBp/^oiin> y Tpeoiimo, ano 
He caiMH. a oho !\TH.iyTHny noMara.in .m^^aTH. ]\?^ ce 6 
,-^0 HaiiiHxij Bpeniena caMVBao noiviciiHKT. K(^aroY€CTH- 

KUXT. BOil»i\(>axi. , KTHTOpa.VI. II lipHAOJKHHKai^'L OKOrCl CK, 

xpaMa , Ha koh ce iioaHHan) ioiin> caMO /\Ba .iHcra 

*) raacHHKT. X. "2. 



CPBCKH KOMIIEHB 



415 



„dpeeHoe'b o6mTaHa^ caHyBaHor-fc y ^vJUHnia, '^) ran 6bi 
noMeHHK7> 6e37j cyMHt H HMCHa BpaHHBoa II Hhro- 
BHx-b cHHOBa H /^pyrHxt cpo^HHKa ca/\pjKaBao. 

A ,'\a cy OHH 6bMH ii o/^eexnH .^peBHHx-fa Bwiue- 
cMaBHtia, /^OMalierT. rocno,^apcKor'h n.iei\ieHa y Xyiviy, 
M TO no'iHBa TanoI)e SapeiM-b na e,i,HOM'b BeaHKOM-b 
creneHy BepoflxHOCTH. Oko.ihocth aa^eaeateHe y rop- 
HBHM-b noBecTHMa /^a.iMaxHHCKHxi^ HHcai^a H ^^oi^Hie 
y cnoMeHHUHMa: /^a e fieisiri 6e3UMenhiu B.iacxeaMHHhfa 
(signorotto) ofjo 1262 caan^^ao Ha XyiMCKOMi^ no.iy- 
ocxpoBy Ile.ieiiJuy upHBy n rpa/^HhiD tia hmc ce. np- 
xnmeAn MuxnuAa ; ^^a e: noc.ie BpaHiiBOe nai. xort 
HCToriD rpa^^Hha iipoxnu-b /^ySpoB^aHa Hri.iexao , ch- 
lypHO ^i,a noBpaxH mxo cy my oh h o^^td oneBHHe SbuiH 
3arpa()H.iH; ^^a cy ce ;KyiiaHH HeBecHHi.cuH Ccihho h 
CauKoeuhii y CBOHM-fa npHceraMa /^yopoBHHKv npew- 
MyhcxBeHO k.ic.th CoroMh ii ceeTHMi. MH,VAHiiOMb (\p,X!iii- 
reaoMh , na xeu-b noc.ie h ckhmh , koh c8 rocno^HiiJi 
Gora Hro^H.iii (Mon. CCV.) h.ih HspHsno : cKeiiiMi 

IOpk6Mk H MhXAHAOMI. ^p,X.^lir6A0Mh IIAUIHMII KftOTHlMH 

HM6MH (Mon. CCIV.) : h nannocje /^a cy obh necxo 
.^ocupoTeJiu ejiacTeAu'- Ka/^Xi i\ ce ro/^Ti h3i> CBOr-fa 
na/^eHifl HanoBO no^^H3a.iH Ha rocno/^apcxBO XyMCKO, 
cBar^a no/^noiwaraHH 6bijiH cHMiiaxiflMa h cBoeBoaij- 
hmmtd npHcxaHKOM'b y3T> Hi.HXTi Xysicuora napo/^a : — • 
inxa naroBeutxaBaH* ^i,pyro 3aHcxa . ano ne apnutfe- 
AoecKo ii.iCMe h norOMCxBO ripBorii (ipaHheAoeu,a Mh- 
xaHaa BbiirieBHha. uoh nenpecxano cxpa/^a na CBoiofi 

;\]i4HHH HO.^-h C/^HC M 0/\l> ApyiC .1036 CBOHXTj CXapeUIHH- 

CKHXTi po})aKa. o^i^Kauo npBH npeiMecTHuie cboh) cxo- 
jiHuy y /^yK^K) , a ^pyrn ce y l*aiuKOH OKpa.iT.Hiiie; 
HO KO<i oiiexiT MecT') no/\Hii;e caysacxie. .iio5aBi. m 



*) „OnHcaHi(; Mana(;Tnpa Tflp^oiua H^yHVH o A"^ 
6poMOHaxaHHKH<fopa /!^}''^Hh a." — PyKonn ctj ijo- 
caaH-b 4P>'*CTBy Cp6cKe C-iobcchocth , f^a ce y r.iacHHHy 
neHBTa. 



416 CPBCKH KOMHEBH 

npHBpweHocTB HaH5.iH»;e HMt CBOHCKora napo^a? 
OcHM-b Tora, nOKo^CHfl BpaHHsoesHha h CaHKOBHha 
HHcy MHoro y/^aaliHa o/^-b noABa na rocno^apcxBy 
XyMciJOM-b ^pe/^HXHe h.ih ITeTpa JioSoMHpoBHha no/^Tj 
npBbiM-b HeiwaHHhHMQ. Kao iuto HSBeiuTaBaio y rop- 

HBHMt nOBeCTHWa /^aai«aTHHCKH nHCHH . IIpBOBeHMa- 

HfaiH H aKO e OBora no6e^\o h noxHCKao hbtj co6- 
CTBeHor-b XyMa, Hie ra HnaK-b worao jihuihth cacBHiwii 
H /^pyrHXTj HferoBHXt ()6^ia(TiH. ITo Op^HHy on-b e 
cawo 6bio npexepaHT) Ha /^pyry crpany HepexBe , y 
o6AacTb Heuaf^aiiiHiiHXTi HeperBaHCiiHX'b 3Ielechdochah. 
MeTBpre sutaJ^e .io3e CBeB^a/^Hha-Be.iyca. Koe e Hewa- 
Hfl I ctj ^paroMTj Mnpoc^iaBOMt xaKoJ^e o^eanacae^io h 
yracio . cacTasHBiiiH hrhxcbv /^pmaBy ctj XyiwoMb. 
nouiTO e nafinpe npoxepao HSt nfe nocjie/^nh ^o^ia- 
he rociiO/^ape : E^euin , Seisdodpaea h HcroKa. ^'") y 
oBOM-b y^ejiy cBoe o^.iacxH Flpe/^HXHa-rieTap'b ^pntao 
ce e ^aKaeH^^a.ib Kao KHes-b. a JyKapH ^^o^ae, /\a cy 
/^y6poBHaHH cBOHiMTi nocpc/^OBaH K^-b HSMef^y Ky.iH- 
na H ByKana Hspa/^H^iH, xe e OH-b h na jicboh cxpaHH 
HepexBC aa^patao 3a cBoe yjKHB.itnh: ^o^apii, B.ia- 
raii h x. 4. 

ITo xHxy.iH „Kpa.ifl C'pSie , /^ioKAeu,ie , Tpedynie, 
/^n^ijnnnie u Xyjia , koh) e IlpBOBeHMaHbiH OKO 1220 
ro^^HHe ysHivrao, Enre.i'b npe/^nooxaB.ia ^a e BynaH'b 
xa^\a Behij 5bio yi»ipi,o, n ni,roBa oiprb Ba.ia,^a oxbo- 
pH^ia nyxxj , xe c.e n ITpe/^jixHa-nexap-h ca obbm-b 
Kpa.ibiwb noMHpio , npHnHaBiiiw ra o^xa/^a sa cBora 
BpxoBHoiT, rocno^^apa. '''■) 0,\7. ro^^. 1221 — ■ 1234 ITe- 
xapTj-npe,^H\Ha npasH OBafi enHrjo,^Tj y HCxopiH i^p- 
KOBHOH II rpatjaHCKoii ipa^^a Ciwexa no Tomh apxii- 
^aicoHy; 



*) Lucari, Aiinali di Ragusa, 42. 
**) Geschichte von Serwien, 216. 



CPBCKH KOMHEBm 417 

O KHeay [Jerpy, eA. XXIX. 

„noc;ie (no6e/^e h yHHiuxeHA I^eTHHCKHX'b pa3- 
6oHHHKa) nopo/^H ce Be.iHKiH paTT, H3Mei)y Fprypa 
KHCsa Bpe^HpcKora h ByHcena KHesa CnjiercKora. 
OeaH nocTe^HtiM npe^HBame ra^a y 3BOHHrpa/\y, h 
npcM/^a 6wfliae HOBeKTi n.ieMeHHTt, ^orari. h Moryhift, 
onexTj saK.iaHHUie eperHKe. O/^aeno Behii ()ypa iwe- 
})yco6iii!X'b BpaHf^a Secniauie H3Mef)y hijHxti ^BOHne. 
M o,^aBHo ce OHH caiwo o roiwe 3'CHJiflBaxy. naKO he 
e^aHTj /^pyrora yaafiMHO Behiwa yBpe/^HTw . Hano 6bi- 
axy pot)anH 6^h3kh o.^Tj e/^ne Hcre npBH (o/\ii po/\a 
IIIy6Hha). CxpaHa ByHcenoEa Ha/^anaBauie o^HHiro; 
HO Beh-b ;^o^e Macft, ^^a ce if3Mel)y hbiixtj obb iwet^y- 
co6nne KOHBHHO pacnpase. ByKceHTi o6kojih ca cbo- 
ioMTj BOHCKOMii Bpe^Hp-b, a Ppryp-H cxaBH ce xaKofje 
Ha o^pany ca cBoioM't noca/^ovn^. O/^i^ .no^ifi OBora 
nocae/^HtrT> HeMoraine iwy bhiuc hhko hh yhn hh 
H3HhH O/^T. o6ca/\ne BOHCKe ByHcenoBe; ho Kao iuto 
Fpryp-b 6biaiiie h XHrpin h BeiuTiH no^MeraTH y pary 
3aMKe Henpiare.tK) , e/^HO Forpo npe 3ope nana/^He 
nwiaxoBHTO Ha o5ca})yiohe . hoh HeHiwaiohH BpeivieHa 
/^a ce craBe y pe/^t hhth ,^a /^oxBare opystie, 6y/^y 
KonasHo pasoieHH H nOTyHCHH, a ByHcenii jkhbi. yxBa- 
heHTi. ^oBe^^CHt npe^ii Fprypa, crane i\iy ce 3a jkh- 

BOTTj MOaHTH . HO OBaK Iia^^MeHlj H OCBeTJlBHB-b He- 

/^a^ne ce HHivia.io ranyTH HLroBbiM-b wo.i^aivta . Hero 
sanoBC/^H re iwy o/\y3My opyjisi^ . na caivni co6cTBe- 
HOM-b pyKOM-b npo6o,^e ra Ma'ieivni, roBopehH mv obb 
pesH: „OBaKy mh^ioctb 3ac.iyJKye ByRcemj. koh mh e 
TOjiHKo ro,^nHa naKocrio h Hana/^ao Me Henpiaxe^iB- 
ckmmtj opyH«ieMi>." 

„Cn.iehaHM ra/^a H35epy cbSh 3a Knesa /7<?r/?rt, 
eocnodnpa Xyjucnoe-h, Myata Bp.io Moryha h paTofJopna. 
ajiH He 5e3i> .lare ((SoroMH.icue) epecn. C-b xora 
cBemxencxBo cai\io h HenpHiwH ra y uprtny. Hero ro- 
MHjia cBexHHC, o6hhho pasya^aue, oxwe K.iiOHeBe o/^tj 

rjiacHHBi> XII. 27 



418 CPI>C!!H ROMHEHH 

UpKBCHflKa. na cfy xyKOMTi H ()vkomij VBe/^y ra ch.iomti 
\ xpaiH-b. To wyBiuH AKOHnif:. Aerar-h nannii-b. SaiJ^ii 
aHarenty Ha neo rpa/^-b h 3a5paHH y Hhniy cjiyatHTH 
CB. ^HrypriH) 3a e/^Hy ro/^iiH}' ^^aHa. ApuuSHCKymi 
FyHHcni ()bio «-: 3a to Bpeivie o^^cyTani, y yrapcKofi. 
o^iaK.ie Ka/^-b ce BpaiH. ckhhc OBy aHareMv .leraxa 
He 6e3'b i!a3HH noKaflHin (sa rpat)aHe); a AKOHm'a 
noiii.ih y BocHv ,'\a HOTpe^.iaBa epecB, h ot thmtj mv 
3Rj\a Aocxa noc.ia. Opar? 6i>iaiue c^iaSyuiHe npHpo/\e 
H cHare TejiecHc, a.in ami iioSopHHK-b h peBHOcTaHii 
fipaHHxe^r. KaTo.iiiHKe Bepe. CaB.ia/^aHi> e^'^HOM'b onac- 
HOMTi 6o.ieiuhy . h BH/^ehn ce Ha caMpTHOMt nacy. 
iipeiiopyHH reffe ca cbhim'h cpucM-B Focno/^y, h (>.ia- 
jKeno ynoKOH oe io/^hhc rocno;\Hh 1222." 

O par// 36oe7, ^padn Ocrpoea, eA. XXX. 

„Oko oBorT> Bpeinena neKiH HSBecTHbiii KHeaii 
To.iKhii Bynera By,^KOBHh'b ^waiue ce yrypio ca 

I^dOMT) CBOiOMli p0^^6lIH0MTj V KOTaph CB. /^yHMa. 

3BaHbiH OcTpor-B . H ynpKOCb safTpaHH oj^-h crpane 
Cn^iehana riOMeo cxpoHTH vy e^^aHB rpa^^Htiij y na- 
iviepH ^a ce y Hi>iMy iiacxaHH, KaKo (Jw .laitiue o^axjie 
Morao ()/\,^aBaTH < e iiycrouieHUj h .lonoBiuTHHH , Ka- 
3yH)hH ce ca cBOHMa ^^a cy cxapH nacie/^HHuH OBora 
Me("Ta. ApuHOHCHyn'b ^a (Jw npH/\o6io obc .iio/^e y 
noMofib 3a o6/^e.iaBaHi, senuiBHuixa, o^o^paeao hmb e 
HBMxoBa 3aK()paMaBaiifl cb ne.iHKOMB npocxoxoM-B cp- 
na ; a.iH Cii.iehaiiH noHny ce o,'^Ma cnpeiviaxH /^a no- 
,\e.te Mer^^an-h ca }.iii3HiMa, h na xafi Konai^ii noaoBy 
cHora KHeaa Ilexpa. OKafi f^of}e ctb Be.THi;Hi\iT> iioa- 

KOMT> KOnaHHKITBa H IlCXOXe. H3HOCehHMl> OKO 3000 

.m>,^iH. na of)ca,^H rpa,\Hh-b h cb Mopa h ca cysa • h 
crane ra T}ltn ciiaiuno, XpnaxH pacxypenii na 3000 
ipefTeiia rpil/^cKHX'B . o.^oinxy hxb xpa6po ca chkh- 
paivia . u'in.iBHMa h crpe.iaMa. Cu.iehaHH ()na3HniuH 
,^a rpa,v)MB B.ia,\a ^:,vl^ ysBHiucHO h KpenKO mccxo. 
vcrieHK) ce hb Mhra h (>6pn.\ rpa^B xyhn hb ^pyrifi 



CPBCRIi KOMHEHH 419 

HaHHHT>. HaHHHe o^^iwa Be.iHKV xpny rHonnha h ro- 
.iCMC npahne . na hxt> cxaHv f>anaTH no/^na.iiiHe Ha 
rpe6eHe rpa,v"Ke xaKO. ;^a XpeaxH 6y^y sac.ien^tHH 
^hmomtd . a Baxpa o6y3iMe 5p3o h ni.HXOBe na/^ope h 
Ko.iede. KOK 5biflxy naMHHH.iH o,\i-> ^^aoaKa. Hckvchb- 
lUH raKO MHoro luxexe o^Ij Cn.iehaiia h r.ia^ocxi. 
OBOra opv/Kia. HaH/^psHOBeHiH o/^x. nenpiaxe.ia cxany 
ce ycH.iHBaxH /^a ce HcneHK) Ha 6p/^o. h i;po3Xi n.ia- 
MCHX) K>i)Hine ca opyHtieiHX) na Cn^ehaHe ^^a rix-b oa- 
cbhmij yHHiiixe. A^ih obh 3a/^aai;\e na HtHX-b ex. bh- 
("HHe orpoMHWM'fc cHKHpaMa . xe Hxii noxvKy hcko- 
.iHi^HHv. a ocxa.ie oaxepaio y Baipy. xe Hta.iocxHO 
K3rHHy. TaKo o6e cxpane ^^piKaxy 3a hcko.ihko /^ana 
6/^Ha /^pyry y y3/^H: a.iH Henpiaxe.iK) naHriocie ^^oxpae 
xpaHa. H K.iOHyBiiiH cnaroMij. \3a.\vv\xi noKyiiiaBaiiie 
iipo/^vHiHXH f»op6y H ^a.ili. 06eal)eHH cxaHv HcKaxH 
^aKjie ;^a ce npe^^a^^y na yc.ioBia. ho iipe nero luxo 
oe nperoBopH o xoMe cBpuie . e;HHa nexa HaHBa.iflHi- 
hxtj M.ia^^Hha Cn.iexcKHX'b ropHiiiH Ha rpa/nt nyM«aK)- 
tiH ce KOH pyKa.Ma ysii sh/^obc. koh npo/^HpyhH Kpos-b 
xaiiHe ;• .laawe. BH^^ehn xo uneax) nexapij . y3BHKHe 
Hae^aHiiyx'b h cBOHwa: „ca/^x. e BpcMC 5ok). chhobh!" 
na ropHiuH caOH»HO cb H£>Hi\ia . xe pasSiio ch.iho ne- 
iipiaxe.ia h rpa/^'b ocBOf: . a ocxaxanx. oocal^eHHxxi 
3apo6e ca aieiiaMa h yi,enoMTj m Be3aHe y j>oropx> /\o- 
Be;^y. IIoxapaH) hmx. noc.ie cBe Kvhe. pasope r^pKBv, 
KOK) XBa^axy ce /\a cy npBH casH^a.in. HCKonaio h3t> 
i-po6HHna caMC kocxh hlhxobhxI) cpo,\HHKa H npe- 
^ana , na Hxt no^ai^aio y aMe h no no.iio ; ^:/i,homt3 
pCMK). na/\i> cBanHMx. HCKa.ie v hcxom napomn \\ rpa- 
,\Hhy OBOH) ocBexy. '^PporHpun 6ijiaxy ^^^a.tH xaKotje 
neuy noMoht Cu.iehaHHMa y obomx» paTy. a.iH wajiy 
H c.ia6y 3apofi.vhHHHH ^y^y o^^Be^enw Be3aHHXTj py- 
Kv ocxparx> y Cii.iexij. ii caxepanH y aaxBopx. no/\T> 
iiaHxBp})OMii cxpaiKOMh . r/^e He^^ooHBarotiH HHuaKBe 
xpane 3a xpn ^ana , BetiHHa hxx. Koe OT\;b r.Ta/^H h 

27* 



420 CPBCKH KOMHEHH 

MeYjH . a Koe o^^-b sa^axa y j ecHOMt iwecry no- 
cKanaH)." ^) 

IIoBecTHHKTb HacxaB^HiohH ^ajii> OBy HCTOpilO 
cBora rpa/\a Kame , ^a e KHeat neTapib noc.ie Hcre 
eKcne/^Hnie Bpaxio re y cbok) nocTofi^HHy ?/ epndz 
A'aubho,- ept Cn.iehaHH a^ort ii,pKOBHe aaSpane hhcv 
ra ciwejiH bhuic npifiMaxH y cboh rpa^n'fa uao epeTHwa, 
npesi^a cy My HHane 3/^paBO 6bi.iH npHBpweHH. /^aals 
Bc.iH. ;^a e oHTi ympto r>KO 1234 ro^.. h ohh H3a6pa.iH 
na BferoBo MecTo aa cBora KHeaa Fprypa BpeSHp- 
oKorii . crpHna /^o^Hie;^T. 6aHa BocaHCKorii . FlaBJia 
lUySHha. Chhobh rTerpoBH hhhh ce /\a cy pa3/\e;iH^H 
noc.ie. no Cp6cKOM'b o^HMaio, H3MeI]iy ce6e OMeBHHy, 
xe xaK«) nocxa^H cj\b6m h pasxepanH ^wjih o^Ij cyce^/^a 
y eMHrpanin) h.ih noKopn.iH ce Kao hh>kh saacxejiH ahh- 
iwa. Ko cy ^wjih ohh no HMeny, HenaHty HHuixa (6a- 
peiw-b nncny) M^^^A'^ nosnaxH HSBopn; caiwo Tojvia ap- 
xnt^aKOH-b HMenye onex-H HeKaKBOi'fc To^itna XyiMCKorij 
Kao riexpoBorb cHHOBi^a , Kora paa.iHKye 0^?^-^ APy- 
rorij HeKor-b caBpeiweHort To.ihna FIo^iBHHKor'b, sa^ia- 
^a ropHhrii Byiexe By/^KOBHha hjih By^HciasHha, 
3a o6oHny bb^h ^a cy 6biAn wiecxoKH nenpiaxewibH 
H naKOcxHHUH Cn.iehaHHwa , h /^a cy yittp.iH itao ny- 
v^ecHo Ha cpehy obhxt> y p.^ho hcxo Bpeiwe oko 1239 
ro^/^. Ho 3a B.ia^^e naniMxij itpa.ihBa B.ia/^Hc.iaBa h 
ypoiua I fiB.mio ce KO/^'b jexonHcana h y cnoweHH- 
HHMa Kao npee.MHHijfH Knesa Ilexpa : 

y KpaHHH H.IH npHMOpH) HepeXBaHCKOMli HCKifi 

(OAOiiA , KOH naaHBarotiH ce cHHk nfte/^CHi. h np€A6iiHKb 
(y npHcerH H3/\aHOH /^ySpoBHHKy 11. (f>e6p 1247. 
Monuni. XXXVIII.) Mo;K,^a noxBptj>e ^}Kapifl, ^^a 
ce e Ilexapi) .lioooMHpoBHhii npanie 3Bao llpejeHh- 

Hpe^^HXHA. H OHh ()bIO MV CHH-b Kao H HeKiti KHe^h 
^(>b»;HMHpi> H ,q)yiH . Hon ce \ hcxomt. /^OKyweHxy 

CnOMMHK) : 



*) Historia Helli arcivescovi <V\ Saloiia, cap. 29. 30, 31, 33. 



CPBCKH KOMHEHH 421 

y JlHsaHCKUH o6,iacTH desujueubiu orai^ij nne3a 
BpaHHBOH . Kora o/^ar^ie npoxepye (cnrypHO Pa/^o- 
ciaBTi AH4piHm>. <-:pi> ohtj «-: no JivKapiio /^oj^nie npe- 
iweunao cTo.iHr^y h3i> JlHBHa y Ctohtj) re . Ka/^t My 
ce y /^ySpoBHiJKv ^oca/^n eiyiHrpanTOKiH ikhbottj. oa- 
*ia3H y c.^y>K6^ Kpa.iH Cp^ciior-fc. ITo Michas-y Ma- 
dius-y HCKH Mu.rrtu.toiiuhu . chhobh Muxaujin KHCsa 
o^i. .iHBHa (Clivuna, Clivna) y^apaio (oko 1322 ro^.j 
336^"^ ca ocTa.ioMTi B.iacre.ioM'b X3 iwcBOMh H Bocan- 
ckomtj Ha JM.ia/^eHa lIly6Hha; h ano 5i>i to f)i>io Bpa- 
HHBOH ca cHHOBHwa H KaKBOiwH cBoioMi> SpahoMi,. 
oH^a 6bi ce hi^hxobomti ^eSHMeHOMii npe^ny 3Ha.To 
OBO HMe Mu.raujia., ko<-: Kao ^i^e,i,OBO MOiK^a h hobto- 
paBa HaHCxapiH chhtj BpanHBoeBij MuxauJi-h, ^) 

y HeBecHHH) HeKiif BOeBO^a nopuwb, FlopHa h.im 
HspYA . KOH AO^asH Kao CBe.ioK-b y npMceiH MHpa 11 
iipiarciBCTBa , Hs^aHofi ^^y^poBHaHHiwa (Mapxa we- 
cei^a, HH^. VII. 1249 ro^. Monum. XXXIX) o^t Ma- 
rie Cxe^ana f)aiia BocaHCKorfa. Hwe Pudporin mhhh 
ce 4a 6 o^tj nl.ra ocra.io AaiiauiHhMii Mecry H3Me!)y 
HeBecHHfl. B.iaraa h Mocxapa. Ty e Sapeiw-b y Bpeaie 
BpaHHBoeBo. no .lyKapiK) , 6faio BoeBo,^a HeKifi Krep- 
posnam Purich , kok iipe3HMeHOMT> HaroBeuixaBa ce 
Kao wliroB-b CHHT>: a ano h Ha iwecxo HKBapenor-b My 
HMena xpe^a MHxaxH: Grebbos (trek) Porcich, OH^a 6bi 

MOraO 6blXH HCXa 0C05a ca IIOSHaXHMb y HcxopiH 

HaiuoH, 3a B.ia^e Kpa.ia i\lH;iyxHHa, Be.tHKHMiD bocbo- 
AOMH IIoeaKo.n-b rpedocrpeHo.m , vi ^\a.\h naH().iH»«e 
npH^HSHbiH po/^onaHejiHHKTj CpocKHXTj KoMHena 110 
cjieAehMM-fa ocHOBHMa. 

■ V. 

KOMHKHCKA JI03A XMVlCKHX'b BbllUKCJIABHfiA. 

^a e nauib KpajiT> AlH*iyxHH7> 3a BpeMena CBOe 
B.ia^e paxoBao ^ocxa npoxHBb BH3aHTHHaiJ[a, a h na 



*) Schimek, Geschich. von Bosnieii uiid Ratua, 70. 



422 CHBCKH KOMHKHH 

EnHpcKe aeM.rh noxo^e mhujo . to ocHMb ^pyrHX-b 
.leronHcana iipHiiOBe/na m ohi> can-t, y ej\,HOK cBoiofi 

aHCTMHH OBauO : llpHieXOMh Ch rpHJi,OHtt ^^MAIO ^bBpl.- 

cK»io . /^()»:aKOV ^6Mi\h khy.\kckiji€ h :;eMiiio llofteYCKOVio, 

H CHIA BhCa npHAOiKH K paAKKCTKOMN Kl> liiAUieMOV OThYb< 

CTKOV floCH^aKe h K a a x i o t c k « io s;6Mi\io (Eimpcity) 

IIOKOeKAKUIHMI. liaUE. >l TAI.iO lieilCIIUKC^HMA £\ BOr:\TCTBa 

Bh:;i.Miije h ciio h;. oiiovctghih iii^ocTaiBHXOMh , h r. 4. ^') 
Ho f\a e nKiwy y oboimx. nocTe/^HLiwii paxy HapoMHTO 6faio 
BoeBO,^a KaKaBTj Kne3'ib h.ui JKynaHii X^^mckih, koh fJw 
TOWfa iipaaHKOMii CTvnio 6bin y cpo/^cxBO ca Enwp- 
ckhmtj /^ecnoTHMa; owieHHEiuH re e/^noM-fj KoMHeHiOMh 
Ha-b Hi.HxoBe Kyhe , o lOMe neMa HHr/^e H3peHHon> 
cnoMeHa. Flo KCTOpin mmopo bhujc npH^HHiwo 6i»i, /\a 
Tpe6nHF>cKO npe^'^aHie e/\anh no/^o6HblH ^^oral^aK npe- 
HocH \ Bjia/\y MH.iyrHHOBv H.iH H-.i'h BpeiMeiia Ma.io 
paniMx-fa HhroBor-b ona h CTpHMeea . h.ih ivia^o /\oi^- 
Hieni Z^yiiiaHOBorTi. Y o6e enoxe Hivia aancra rparo- 
sa o ^^y^;lOMb cpo!)eHK) e^\He hctc ^aMii.iie Cp6cKe 
ra FpMKHMb KoMHeHHMa. Mi>i tiewo cua naroBeiUTeHn 
M .^OKaae o xoMe OB/^e no pe/^y h3.io>khth. 

BE^HKIH BOeBO^A nOPHR-B lOJEMWH I. 

.,y Bpeiwe ocBoeHji l^apHrpa.^a o^-h JlaxHHa (1204) 
not^e :ja p\ komi^ e.^iiofi .iosh napcKe *a!\iH.iie Komhc- 
na o^^piuaTH ce neaaBm-Ha y EiiHpy o^t, tl^panaMKorij 
rocno^^apcTBa no^^-b TiiTyaoinij /^ecnoxa. FlpBtifi o^Tj 
OBe ,io3e 6rjo e iMiixan.iTb Aiirejn» - Komhchij - /^VKa. 
iipupo/^HhiM «'hh7j ceBacTOKpaxopa KoiicxaHxHua Ah- 
re.ia 11 fJpaxyHe/^Tj i^apesa lioarsa II. h A.ieKcifl IV. 
ripe.iaaehH h37i Asie , Hamexne ce OHt cb npwBO.ie- 
iihiMh xy3ei\iana sa rooiio,\apa Exo.iiw . AKapHaHiH. 
ixapoiM'b H iioBo\n> EiiHpy. a h .lenanxo , Apxa m 
fliiHHa oTBope Mv < BOH Bpaxa. Hi.roBii yxHuaH hhhh 
ce /\a e. iior.iaBHio 5i»io ocHOBanb Ha hIiIOboh ate" 

♦) B. rpuropoBHhi., D'lepKi. n\ TeiiiecTBia no EBponeireKOH Typ- 
i^iu 42. Kasaub, 18-18. 



CPBCKH KOMHEHH 423 

hh^Sm ra e:/^HOM7i A.p5aHarKHHBOMi. o/^t sHarHon* 
po^a. 

6/^HaK() BeiiiTij H y BoeBaHK) h y /^Hn.iOManiM. 
3Ha/\He ce out. He caivio o/^pjKarif y :ieivMaMa, KOf; .\iy 
6biax.y iipHiia.ie. iiero ioui-h obom) B^acTfc h Ha/^b 6/\- 
HHM'h ,/^e,lOM'b \!aKe^OHie h Tet-a.iie paciipocxpTH. H 
aiio •I'aKTHHHo HeaaBHcaHii. iipHiiosHaBaiue OH-b HuaKii 
Teo/^opa II (^acuapa) i;ao 3aKonori> napa, m obiauie 
no roMe saitJierwH Heiipiare.iij KHaaiiTiHrKux-b ^pa- 

HaKB, KOHMa nOHHHH TO.IHKO naKOPTH, KOvlHKO e < aMO 

MOrao. Ohij 6y/^e y 1214 o^Tj «-:^HOrTi cRori. < .lyre 
y6ieH'b. 

HferoB-b ^par-b Teo/^op-b , Kora e 5wo yseo 3a 
coiiapcreeHUKa . iiar.ie^T^H My y Bwia^H. OsaH e iipeJje 
>KHBio upH ^^Bopy Teo^opa I y Hhkcm , h mopao (-• 
no.ioJKHTH aaK.iexBy BepHocTn upe Hero iuto /^o5ie 
/^03BOJleHb /^a MOiue <Me/\OBaTK iioshbv rsora ^para. 
To.iHKo npe/^yser.ibHB'b ko^hko neiMupaH-b m Bepo.io- 

MaHT> HOBeiJT. , TO/^OpT> OCBOH npBHXTi TO/^HHa CBOl a 

B^a^^ana Teca^iio. OxpH^^'b, Il\)aA»n-h, E;i5acaHi, CAX- 
[iavov) H o/^rprne Vl.ierHaHHMa /J^pan-b . koh obh hc- 
,:\aBHO npe Tora 3ay3e;«H 6biaxy. Y ro^^. 1217 hb- 
na^^Hfc^ <^"^' KOBapHHiMTD HaHHHOMb Ha rierpa o/^-b Co- 
urtenai . rpa*a Auxerre-crtorij , Kora nana aa napa 
BHsaHTiTfCKoi'b 5biaiMe Kp\ tuicao . ita/^'b e: npo.Taaio 
Hpo37> K.iHcype E.iSacancKe; h npuwopa ra re My ce 
ca ue.iOMij oBoioMij bohckosiii npe^^a ; a /^a ^h ra e 
M } 6io . Hie H3Be( THO. ripeijo cBera oBoi-b nenpia- 
lejiBCKorTi nocxaBa cnpaMa :?aiia/\a yivie/^He ohtj, o5e- 
haBatiliM-b ^a he ce iiancKOM'b cTO.iy iio^hhhhth, npH- 
/i,o6htii ce6ii aaurxiiTy iiaiie Onopia 111. h /^ox.ie 
oopayxH ra . ,\a oBafi 3a6paHH IlerpoBbiMb cawsiiH- 
HHiwa BeneniaHUMa. ocBehnnaxn ce Teo,i,opy. 

lloc.ie xora ocboh ohti ne.iy Maue.iOHiK) cb i pa- 

/^OMb Co^lVHOM'b , M OB/^H . .la t)OpaB.laM)hH CBOIO 3a- 

KaexBy BepnocxH /^any Teo^opy 1 , /^a ce sa napa 
KpyHHcaxH o/^-b apxienHCKona OxpH/^oKon, . Kao iia- 



424 CPECRH ROMHEHH 

ipiapxa ByraprKorii. 3a thmt> npo^pe fl,o caiwor-h 
A^piflHono^a, ocboh OBafi rpa/^t (1224). m raKO aa- 
B.ia/^a o^-ft A/^piHTHMKoi t ,^o l^pnor-b Mopa. Oh-b ce e 
Beht aaHHMao njiaHOMii . ,i,a Hcrepa h <i>paHKe h3i> 
IJ^apHrpa/^a. Ka/^ii Hafi^annyTii san^iexe ce ca Byrap- 
oKHM-b loaHOM-b AceHOM'b y efl^an-h HecpehnwH parij, 

KOH ce OKOHHa HhrOBHM-b CyjKaHBCTBOMli; a.iH H Kao 

cya«aHt> ohti neivioraiue MnpoBaxH . Beh-h n.ieTiame 
HHTpHie. re 6yag KasHliHT. sa to ocaenafcHtM-b." ^) 

y OBo Bpeivie HaHnpHJiHMHie Mopa na/^axH „B6iiH 

K06 ^\Mt.mi\Te\CTKO Kl rOCVJi;apCTR-S EkOitrZipCKOM'L." O KOM-b 

PanhTi roBopH, h ho OpoHHy h ^lOKaHMiy ripHnoBC^^a: 
KaKO H H naui-h Kpa^b .,Pnjiioc2i:iK'L , ocpiBTi BAiiroiiOTpe- 
newb cAyvsH b'l C6h msthoh boa's • N^vititT. aobhth, n bo- 

HHCTBO CB06 B'L COiirAplH) OTHpilBHAL. H IIC MilAVIO YclCTI. 
KpAiieBCTKA TOrO eei^'L BCAK^ITO KpOKOIIpOilHTifA lipiOBp'KA'L/- 

ria H3T. Te .,YiiCTii :5eMiiH coBp^B'L iioKoe bohnctbo, no^- 

KptnilATt IIOAKH CBOA. Cl, KOTOphlMH B1> FpeilTlO BUie^'^ KM- 
rOnOcniiUlllUMl Opv»:i6M'L MIIOriA lipOBIItll|IH OTIIAiVL , H 
Kl CB06MV npHAO'/KHilL KpSAeRCTR^." '^'') EHre^T> He/^pH«H 

HHuaKBa pasyHa o.^Tj OBor-b H3BecTi«- Haso^ehH /\a o 
TOiwe HHuira Heana caBpeMena HCTopin ByrapcKa. **^) 
A;iH e/^anij cKopo H3Hat^eHbiH cnoMenHK-b cBe/\OHH 

CaCBHM'b npOTHBt Hljia . a na KOpHCTb I'OpHBHX-b 

noBecTHHua. c^e/^ehe : 

Ki a*TO s^itSh (6738 = 1230) 1^. r. (3). 

A^'h IcOSHTt fHCThlH. O UOHITi H OB,1,e peMb) Bl XpH- 
CTA BOTA l\\\iU H CiKMOApitStieil'L Ki\r.ip(DMl. ChlHT> CTAp.^TO 

^ctH-E ii^pr. . ci2;aaxt> coT'lt :;AYiiiAii h nHcsNTeivi'b ovKpiiciix'L 

AO KOIII|fl npeY6CTN.V>;h CKAT;KM l)pi.KhKT> HMA CRATHM M (40) 
M;ftY'KNIIK'L . H,K»ie nOMO|{lTA BT> IB (12) .AITO nHCSAIll6CA 

,vpiiMi CI., t^7,^^:;^o}i'h lu BpAiii. bi. PoMiiNHift . n pix^BUji'L 



*) Halm, Albanesisclie Stuiiien, 212 — 13. 
»*) KHbHra VII. r.i. VI. § 4. 
***) Gedch. von Serwien, 221. 



CPBCKH KOMHEHM 425 

ROHCK;i^ rphlfKih H C^IMOrO IfSp'K KlOp Oo^Opjt KOMHHHA tflJt-L 
CI KCtMH EOAtpi ICrO, A I^CMA \iC.!\ lip^/\]Ch COTl OpMAIIl 40 
/^pAVI:. FpbllKiK l€l|16»:6 II ^pG^lBilCKm H CpbGCK&;ft TIKMOCA- 

ipHMi. rp;!^*)^©^!. OKpate llApurpAj, h cimafo toio rpa;^a 
Aph»;,\^m ^pA;:^Hiix h tih iiOA'i> pmnSi i|.ipcTKA Moero iiobh 

NOB:iX&Cin, nOH6»:6 HllOrO ll^pii lieHMt^^ft p^7,K^ MCHC . H 
MHbNOlO pilAH A"" CBOA IICII p£\Ka»;!^<XAI|l6 ET.^Si . Gory TilKO 
IIOB6AeBUIV; H T. /^. " ) 

OcBoenfl . o kohmh oe^^e loam^ Acen-b rOBopn. 
VHHHio e OH-fa saHcra npo/^y*KaBaH>hH oBafi paTb ;i,o 
1226 ro,^. Fpa/^OBH: A,i,piaHono.ib. ^^h^hmothxt>. Boae- 
pycTj. Cepe.iiD. fle.iaroHiH. ripH.iHmi. npe.^a.iH cy mv 
ce caMH. H oHii e /^onycrio OHbiwa, koh hhcv HKKa/^i> 
ByrapcKOH, Hero BnaaHTin upH^a/^a.lH . ,^a re caiwH 
ynpaBji«H) h coScxBene iiora^^e HwaK); a iianpoTHBt 
Be.iHiiy B^iaxiro (IJ^HHuapcKe oSaacTH y Enwpy h Te- 
ca^iiH) H ^Adcmiw 3a/^pH<ao 3a ce6e, noHaMemraBiiiH 
y KBHMa PBoe rapHHnoHP. yiipaBMTe.ih h <i'HnaHnia^He 

MHHOBHHKe. ^''^■) llo^^'l) ^4 f)6(lU (IVHO.HT, U Cp6cK()Mo .ieJfl- 

AhoM-f) paavMCBafo ce . uao jino h r. Xaw-b o^flcna- 
Ba , ^■**) H3BecTHo ocBOPHH Pa.^ocaH.iKBa y oBbinn> 
icpaeBHMa 5 KOfl cy ca/yb o;\'b Qpoie 6hi.ia o,^TprHyTa; 
H ropHbiH ^OKyMCHTij nocetiH ^aryMb o^i/b 1230 ro^. 
CBe,?i,OMn . ,^a i^y h y obo Bpeiwe ioiii-b y p} Kasia By- 
rapa 6bi.ia. 

Ho oKo ro,i,. 1235 opaxb Fa,v><'''aBOBTj B.ia/^H- 
c^iae-b. CTynHBiiiH nocpe/^OBaHh.M'b cb. CaBe y cpo^^- 
cTBene cBeae ca loaHOMii AceHOivn,. mhhh ce ^^ hxi, 
e 01161* Haxparb ,i/)6i(> . BepoHTno i;ao Miipaab ysb 
jKCHy CBOH), uhepb wcrora if,a[>a: h aa HhroBe B.ia/^e 
(no Panhy . Kf>H re ociiHBa iia neKHMi> umiiuM-h H3- 
BOpHMa) . a He iio,^x. .V[)oiiieM'b I. (nao iiito Op6HH'b 
H ^lOKaHJK-b HnaKb mmoto uepoaTHi*-: HaBeiinaBaK) ) 



*) B.n.rapcKbi khH/khi^h, poa. H nacTb II, 412. LtapHrpaAi* 1859, 
**) Engel, Gesch. voii Serwieu, 409. 
***) Alhan. Stud. 313, 336. 



4S6 CPBCKH KOMHEHH 

fl,nrofl,Hjio ce e: o^i, cxpane Ennpa Hana/^aHfi Ha ose 
3emAh, Koe Panh-b oiieTt oeaKO npHrioBe,'^a: 

„HaMaBi> >Ke (Baa/^HciaBb) npaB/^oio h iipaso- 
<>7^ieM7. of).ia,i,a:H Kpa.ieBCTBomb , nliKoropiH orpaHbi 
PpeMerKix m A.ifJancKia Bf>35yHroBa.'in(a . on tviihim 
OTT. Hero xoraii^e ; oh h ;i;e ( h.ioh» opvHiia cBoero 

yupOTH.VIi MXt . H riOKOpK.Th. H MO.IHaTH COTBOpHJIt; 

TaH;e Miipt co bcIsimm oupecrHMMH iiotbp^^h.'iij, h ko- 
TOpiH e.m,e btj MHpK ct> hhmij He 6hx} . tiah ibohmij 
fi.iaroHpaBieiMij, ycTpauieHieMi:i BOWHCTBa h chjih cBoen 
Kb TOiviy npHHV/^H.i'ii. (%/\Hm, rosiio loanii AnrejiTi 
(KoMHemi *) naxpoBb h ^\v\^i^•!^\y^'^& KHnsb. Muxaft^a II 
EnHpcitaro /leciiora ti>iHb ne.saKOHHtJH. nanaa-b o6e3- 
uoKOHCTBOBaTH ero . Hapyjiiaa nuipabia yroBopbi , n 
BoeHHOH) pyKOH> bxo/hhtij Bb /^pjKaBv 3eHTCKy, BO ewe 

6fal Ce61i JlOKOpHlH OHyH). C^bllUaBT, Hte O CHXTi 

Bjia/^Hcvias-b Kpaai> , BOHHrxBo oBoe coBOKyn.iaex-b h 
OTnpaB.ia«Tca Bb 3eHTy , H,^hH;e o6p hre loana c/b 
bohhctbomij Tpe'iecKHMb ripH CKa^^apl. rpa/\tj npe6bi- 
BaK)iij,a. 06oHM'b no.iKonib ub cpaHieHiio npHyroxo- 
BHBiuHMoa . Hana.iH noKyiiiaBaTH cii.ibi cBoa : neworb 
o(iaMe loanij vh FpeKawH chohivih cpa;KeHi«-: o^^epjua- 
TH , no6]>>Ky?^eHT> GbM'b OTi. H.ia/^HcjiaBa, ktj roMy me 
H ( ai>iJ> iijHB'b noHiMamj. cii mhophmh rpeMecKHMu 60- 
aapMH oTBe^en-b Bb senwH) CepocKyio. 

„Cie Beui^acTie Knasa loaHna yefe/^KB-b i^apb 
KoHCTaHTHHonojibcuiH. Bc.ujoe iipH.iojHH cTapaHie, Ka- 
Ko (>bi H36aB»TH ero OTii loaiiHMeoTBa: opOj'^HMini 60 
eMV (Sh: iiepnlie y6o iMHpTi oj, B.ia^^Ho.iaBOMi^ upajeMTi 



*) yinpiiO K TeK'b I2'.>0 roAHHC, a ypouiij 1 crynio iia b.iba)' y 
Cp6iH oKo 12'K): a<>>>-i*-' HaifBc a>JiTni« cb iibUMC hmuo h noc.ia, 
H TO ioiUI. lID.Vb CUDIIHb Ol(OMb iVlHXaH.IOMb H, Kao BOGHana^- 
HHK'b H'bruB'b y OBUH eucne^imiH. HiiaKb r. MafiKOBb npe- 
rpecao »; hokc iiauio cnoMeiiHKC, ii3'b Koiixb ce bhah ;^a 6 h 
BjiaAHciauii iuiu-b 6bio HiHBi> waKij 40 1253 h cb dparouii 
TaKo HCTo A<-'-"o Kpa.vLBHHV, Kao noe.ie HbnxT. ^paryTHHTi h 
MHajTHHT.. — HcTop. Cp6 . HapoA> 3J. 



CPBCKH KOMHEHH 4&7-' 

ooTBopH . BT, npHMnpeHiH Hie TOMTi HcnpocH loaHHa 
<"ij nposHMH 6o.iflpbi rpenecKHMH, uxme B.ia/^Mc.iaBi. 
nycTHBTi OTh \3H.iHUi^a. nocjia Kh napio cboGo/^hhxtj, 
r,iaBHKMmiH ;He yroBopij MHpa MeH«/^y hmh 6fline, /\a 

6bl BCflKl, PBOHMH 3eM.iaMII ,^OKO.lbrTBOBa.l0a. H tJ^lHHfc 

6bi 4p\raro seiw.iH HCHaiia* iBOBa.iT. . nnjKe pasrpa- 
fi.iajiT). TtiMTj o6pa:io^n> co Bchxi, orpaHi, MHpii bo 
OBOeMTi r()r\7i,apcTBi. H.ia,|H( .laBTi yorpoHBTi. hokoh- 
iiiecfl." (KH. VII. 1.1. VH. § 2. 3.). 

rioKoeHh OBO R.ia^Hr.iaBa y ocBoeHUMij Ap6a- 
HBCKHM'b H ropHfco-MaKe/\()H('KHMT< KpaeBHwa Hac.ie^io 
fi H (Tparij My ^pomii I, a.iH He aa/^yro. rior.ie ci»ip- 
TH /^ecnora MaH^n.ia (1246) m pa-i.THMiiHxii y,^eca 
/^pyrHXTi CBOHXii CTpHHeBa . MHxaH.ni II. npnp(),^HbiH 
cwhtd EnHpcKOni MHxafi.ia I. 3a/^o6ie Bcinuin yii.iHBb 
y EnHpv . noMohy Kora ohti 3Ha;^He Ma.io no ivia.io 
/^ocTHhw CM.iy cBOia ona . na e ioiu-b h ocBoeHh.M-b 
(o/\Tj Cp6a H Byrapa) OxpH^i,a. FTciaroHie h ITpH.iHna 
yBe.iHHaxH. HnKeHcijiH napt (Ioanb ^yna Baranii) 
noKa>Ke re oboh pacryhoK bcihshhh S.iai OHaK.ioHx.; 
nO/^e.iH MttxaH.!} ^ecnoxcKy THxy^y h o5pyHn obofo 
Khepi. Mapifo 3a HhroBorij cwna HtiKH^opa. A.ih 
crapbiH Teo/^opf) . Kora e loanij AceHij 3a .TH)6aBfc 
ntroBe nhepn. cBoe wieHe, hstj cyH;aHi.CTBa 6bio 04- 
nycrio, ycne yn.iecxH MwxaH.ia y e/^aiit paTT> <i) Ba- 
TanieMb. y komtj AlHxan.ih 6\\\e r.ia6iH, h e.^Ba mofhc 
o/^Ky^HTH mhp'b(I254) ca ycTynahHliMx, ITpn^iHiia. Be- 
.leca . KocTvpa . ()xpH,^a . ^^^hbo.i/i n E.i6araHa y A.i- 
6aHiH H ca npe^^aioMXi ("raponi ocieuahHor-b Teo- 
^opa Barai^iH). *) 

y OHOM'b ^OMaheMb pary naiMeJ^y Fpna . koh h 
Bof>eH73 o.Mo iia caMbni'b 1 [)aHMiiaMn Cpoie. npeJuao e; 
II naiuii ypoiiJi. I 3ro;^ii\ !ip»f.ini;\. nedhi ah iiiroi o^i. 
H OH'ii BaTpart //Aoeio ofl^h 3eMa.ifl , Kot: >iy »: MHxa- 
HAiy Enupcuifi o/^b 1246 ro/^. Ohio o^rprao: ho EHrejiii 



*) Habn. Alban. Stud. 314, 336. 



428 CPBCKH KOMHEHR 

BCJiH, ^a OH-h Hi'e Hwao ^obo.u^ho noya/^ana y ce6e. 
^'\a canH) co6oMi> iiiroro/^'b uporMBb Baranifl iipe/^ya- 
Me. ^'') A Ka/^ii e Baranii-: seh-b npoiiHCHBao yc.ioBia 
MHpa EnHpcKOM-b 4ecfiOT_> , raBpeMeHHKii AKponojiH-ra 
ciioMHHb , fl,a Mv (5 Ta/^a y KocTypij Ha noiiopHocTfc 
/^ouiao H iieitaKaBij KoiviaH/^aHiTi BoficKe o^^i) A.i6aHie. 
MO HMCHy „ro^eMhiu'- {Fovkccfiog, no ByrapcKOMX. h3- 
roBopy rwaaMt. rsAAMi), hoh 6 6hn> y HeKomii cpo^- 
CTBy ("fa napeiM'fa , „uM(tu}hu .id JK^eny edny cecTpuHuny 
napune Hpene (av^vyov tyMV tz/c (ia(Ti?Jdog 'Eio^vtjc av- 

Osafi KOMaH^^aHT-b oHr^pno KOMaH^oBao e 6/\ho 
rejio oocepBanioHC bohckc ypomeBe ua rpaHHUH ii 
cjiaHTi 6wo o,p> cBora rocno/^apa Kt BaxaniM) y Ko- 
oTyp'fc BepoflTHiV: fl,a Ha^^weiiocTi. oBora no6e/^oHocna 
yramrsa h (>/\h para iipoTHKii Cp6i(: o^^BpaxH ra, Hero 
.iH y HaMepH, koh) mv BH^ain ificKifi iiHcai^Ti iio^^iwehe. 
Ho Ko e 6mo >npaBo ran rojiejihih? — Ako ^obc- 
^CMO y CBeay ca ohhmti HMeHosn> (koi: h bh^^ho npelje 
Ha^'bHiviaK'b Hero .in HMe ro6cTBeHo) CBaKOMe no- 
anaro npe.T^anie y Haiiieivi'b napo,i,y o hckomtj crapo- 
/^aBHOM'ij THTaHy CpScuoMii FIopMH o^x. Asa.ie; ''■^'^■) aa- 
THM-b e/^HOBpesieHorij BoeBO^^y flopny y /^hh^iomh o^t 
1249 \o,\ Marie Cre'taHa ffana BocaHcr;orb ca obumtj 
BOeBO/^OMx. Fo.xeMUM-b. KOMan^yiohHMb Cp6cKy bohckv 
wa ipaHHi^K EriHpcKoii oko 1254; h nanocjie^Kv ropHA 
H3BecTia /^a.iMarnH( kmmj iiHcai^a h HaiuHxt rnoMe- 



*) Geschichte voii Scrwieu, 226, 227, 228. 

**) Geor. Acropol. cap. 'il>. 

***) npe;\ani(; h iiapo^i,in' nocMe npCHoce HCTHwa oBora v BeKi. 
3MaH-,He(;iioTa-liyi;a; a.iH to iiie nHKaKanb ^^ouaaij, A^ Hop- 
Ha W Beiia He mo/Kc 6biTH iipcHMHUK'b HtieHa h r^aca h^- 
Horb AauiuGr-b Flopie; a h cawo obo h.mc 'ihhh ce Aa R 6bi.io 
iiAaH-b CBUHCTBeHbiH HaAi>-HHaK'b ,,r u a c M a 111 a" h caBpuie- 
HbiH CHHUiiHM'b PHMCKora Cacsar - TTopHn'b - IlopHa 
(oA'b caesus, t. e. h c n o p e h t. hst. yTpo6e siaTepHt, iuto ce 
pa^H CBOo ro^CMHHe uie itiorau iipHpoAHHMT> Ha4HH0in> Ha 
CBer-b poAHTHJ. 



CPBCKH KOMHEHH '429 

HHKa . 4a cy OBH XvMCKH B.iarre.iH ye/^Ho c.iyaiK.iH 
H HBiiie Kpa.iKBe h \npaB.ia.tH TaMOiuHh o6.iacTH. 
Kao: cawb nne3i> nerap-h h.ih flpedsHi, [JpeoeeHuaHoea 
H Pa,^oc.iaBa no Enre.iy: a khcsobh: T)ypaf)'b Omhhi- 
kIh . 3eTT. B.ia^Hc.iaBOBTj; ^j YphNorinph y Koxopy h 
Ba^B^a y ^o.iHBofi Bern (Monum. XLIII): TspTKO. Her.^e 
OKO ^y^poBHHKa (Monum. LV) ; 6esu.iieHhiu oran'b 
KHesa BpaHHBoa no .lyKapiio h t. ^. cBaKifi cBoe ca- 

BpeMBHHKe. OH^a ^O ^a.tl.HX'b npOTHBHHX-b /^oKa3a mo- 

weiwo npe/\nocTaKHTH. ^'*) 4a e ropHRiw HivnaHTi He- 

BeCHHBCKiH flopUHo H.IH flopHO 6blO BCpOHTHblK CHHTi 

H.IH cHHOBanTi KHesa ripe^eHa ; a Boeso^a PoaeMbm 
cij HBHMe e,^Ha Hcra oco5a. h xaKO 3BaHT> cHrypno no 
CBOMe eo.ieMnuiKOM-h cxacy. 

Ho 4a o^Tj OBorTi FoAeMoea . 3Bao ce oht. /7o- 
pum. MuccauA^ . h.ih KaKo mv Aparo ^pyrnie . HafiBe- 
poflTHi'e nocraH) h y HcropiH 3aHCTa hsbpcthh Cp6- 
CKH KoMHeHH . cBe^OMHThe^y ^a.i h nferoBH noxoMi^H; 
KOH MaK-b 40 cpe^HHe XVl-r-b oxcihTia Hoce npe- 
3HMe KoMHeHa-roAe.noeuhn. A ksko HKrOBa HieHH46a 
ca e^HOMTi cecxpH'iHHOMt BaxauieBe i^apni^e Hpene 
Hfera casiora cBesye ca Ko.MHeHHMa , AKpono.iHxHHO 
H3Becxie o xoMe noxpe6yf. HeKort o6flCHeHa. Osa 
Hpena Sw.ia e kIih Teo^opa I Jlacwapa o^tf, Anne 
KoMHenie . cpe^Hl. Khepn i^apa A.ieKcin Kojuneua. xa- 
cxa Haiuera Kpaaa Cxe^ana FIpBOBeHMaHora. AHHa 
KoMHeHi'a HMa.ia e ioniB ^se cecxpe : cxapiK) Hpeny 
KoMueniH). h M.iaf}v KedoHciw KoMueHim. Cbc xpn oBe 



*) Miklos. Moiiuni. LVI — MafiKOB. Hcxopia Cp6. Hap. 30, 31. 
PaHfc-b no riaxHMepy, II. ^9. 

**) Po;^oc.ioBi6 KoMHena — To-ieMOBBha nHca.iH cy AP"" 
BocraucKH KoMneHii — An^e.ioBHhH y cbohiiti <}>aMH- 
ainpHbiM-b 40KyMCHTHMa, a no HbHiia MO/«,],a h OpcHH-b apuH- 
dwcKyn-b BapcKin ; Don Lorenzo Miniati abbate, Famiglia 
Comnena. Venezia 1663; Chevalier de Heniu , Coup d' oeil 
historique sur la maison iiup^riale de Comnene , V'enise 
1789. H T. 4. Obh ^okvmchth h KFibBre , kog mbi npH pyi;H 
HeMaMO, Mory ^aK.ie h 4,pyr4i(i uito 40Ka3HBaTH. 



''430 CPBCKH KOIMHERH 

cecxpe y/^aBa.te cy ce no /^Banyx-b h TpHnyrij . h 
HMa^e Ae^e h yHyna/^iH o6oera no^a. AHHHHa nhepfc 
HMCHO ()Bijia t: (ocHMb eehij cnOMeHyxe HpeHe, y/^axe 
3a napa BaxaiJtia, h /^pyrHx-b cecxapa HhHHX-b): Teo- 
dopa KoMueniH O/^Tj npBorij Mya«a cesacxoKpaxopa 
Hcaua KowHeHa . (no /^K)KaH;Ky e/^Hort npaeor-b 
<l>;»aBieBna) , koh « y h/^hoh HeopehHOH eKcne/\H- 
hIh npoxHB-b Byrapa cuoHHao ce y HbHXOBOM-b cy- 
HtaHRCTBv OKO 1 J6i5 ro/^HHe. Osy Teo^opy onex-b 
y/\ao 6 ^e/^t i^apii A.ieucie ;ia neitaKBor'b ByrapcKorij 
MarHaxa npe^er.inny ifb lSiixaHTHHU[HMa . no HMeny 
Xpuca. KOH re e noc.ie h oB,^e o/iMexHyo 3a no»iy- 
iiesaBHCHorjj rocno/^apa h^ih /^ecnoxa y npe/^e^iHiwa 
oKO Bap^apa m EnHpcKHxii rpaHHua. H e/\na kIih 
OBHX'b po/i,HTe*ia , HMeHHKa TpoHHCKe A'puceude . ^^lo- 
KSiWavh KaiKe /\a e 5waa KoMuemH. kofo e yseo Ham-b 
BoeBo^a FojiewbiH. ') To te e HaHnpHjiHMiiie iwor^io 
^oro/UHXH y caMbiM-b oKo^iHOcxHivia , Koe HanownHh 
Tpe^HHbCKO npe/^anie . a Pawh-b no namuM'b h ^2i^- 
MaxHHCKHMh .ieTonHCji,HMa naniiej^Tj H3pHHHf) noxBp- 
f)ye , X. H. Hafinpe y jio()vhh Cp6cKe A.ioaHit-: h Ma- 
Ke/^onie npoTHBii Bjia/^HOJiaBa, a nocwie y HecpehHofi 
eKcne/^uniH EnnpcKon, loaita AHre.ta KoMHeHa iia 
3exy. y koa o6a npe^\v3eha Morao e h XpHct yiwe- 
niaicb obixH ; spb om^ e y OHa Bpeiviena sancxa Be- 
jiHKe Merewe ii iipcBpare no oBW!vn> cxpanaMa mhhIo. 
O H I.MV HHiiie ce HivieHO. ^^a e y npeBpaxHMa. koh cy 
iiacxynH^H y B>rapcKOH nocjie cMpxH cxapora Ace- 
Ha. npeuiao it-b BMnaiiniHi^HMa ca 500 cbohxtj scM.iHKa: 
Befn> e^^aiinyTii omo naxBopaFib h37i no,^o3y)eria ,^a t: 
iieBepairii ii BHiiie iiau.ioHb ( uonMa e^^Hon.ieMenHnnMa; 
na Ka,\ii «: onen. y c.iofio^^y nyiuxcHij n aa KOMan- 
/^aicxa y CipyMMHH nocraB.ii.in, omo . O/^MerHVO ce 
Kao iie3aBH( anil rocno/^apij oitora ropcKoiii rpa/^a 
II oKo.nie oo.iacTH. I^api> A-iemie. koh «-: y 1197 npe- 
,^}'3e() 6bio ;^a ra \xepa y rpaHHi;e noKopHocxH. 

*) Fainiliae Byxant. 205. 



CP6CRH KOMHSHH 131 

pa35o.ie ce . re ch hbhmc ne.ia BofirKa ocraHe ne- 
^KflTeJHa : a to Xpncb ynorpeoH na cbok) KopHcrb, 
re ocBOH xaKofje h ITpoceKh. ^yn.iWH ropcKiK rpaA'b 
Ha ,^Ba e:;i,aHib ^^pyroMij cynpoTHB-b .lOKeha Spera. 
H3Met)y kohxtj Bap^^apii Tene . h tv norraBH cbok) 
CTO,iHu,y. y CAe^ehnii fo/^hmh 1198 rrKMV Hcna,^He Ha 
aro^y. ijjto e^na B*iaiuKO - KyMancKa BOHOwa loaFia 
Acena 40 Kynepiona o.iHay LJ^apHrpa^^a npo,^pe ; h 
MHore FpKe . KOH TV iipa3HHF;T> r}}p!)eB"KiM (bctko- 
Baxy, y po6crBo 0(?^Be;^e. A.ih KOHanHo noMorne mv 
y 1199 onexTi e^^aH-h no^ooHfaiH ^^oratjafi. 

^pyriH npefier.iHua ByrapcKiH //canKo . ce- 
crpHht Acchobtd . ^ooie o/i,b napa A.ieKcia h hK- 
rose ithepH Ahhc (y,^oBHi;e cesaoTOKpaTopa HcaKa) 
ocHrypaHK . /^a he;^y mv ,'^aTH 3a >KeHy Khept Ahhhv 
Teo^opy ; a.iH oBa npuFinesa MUHn^ia ce e hLmv 04- 
BetiT) M.la,■^a. h Bo.ieo e y3eTH Maxepi.. ^a obi ra y 
CTpn.ifcnK npHBeo h 041^ nlsroBHXTi mhcti'm o,:^BpaTio. 
nap-b ra noiir.ih y <l>H.iHnono.iL, h npn,^o,^a mv. ^a ra 
y BH3aHTHHu,a npeoSpasH, hmc ^ueKci/t. A.ih HBaHKO 
npoHHKHe HHTH i^apeBB iio.iMTHKe: ohtj npHnpaBH cbc 
,^a ce yiHHH HesaBHCHUM-b rocno^^apoM-b, h o,^Kaaie na- 
e^aHnyxTj BHsanTiHCKOM'b /^Bopy cboh) noKopHOCTb. '^) 
y HCTO BpeMB . Ka.^-b MV ce OBa HenpH.iHKa ;i,orOr"\H, 
napt A.ieKcie rioc.iao e obio npoTHB-b \pHca cBort 
npoTOCTpaTopa Man\ H.ia KaMwsa, koh nouiTO e y3a- 
-ly^ij IlpoceKTj oSca^HBao . ua^ne y pyne XpHCV; Te 
ra OBaii Ko^-b napa MeTHe Ha o,^Kyne. I^a])!^ fieMorne 
BHiiie noHV.^HTH 3a fihroBTi (),yiyjji> ochmtj 200 exHMa. 
a MaHVH.io y osaaHK) c.iuhih ce cii XpHcoM-b . na 
sae^Ho o^^MexMHSKH ( xaHv yna/\&TH y napcKe o6.ia- 
CTH. 0(!BOH npH.iHin, II ne.iaroHiH). iipo^^py ^^o y Te- 
ca.iiK) ; a iio,i,6yHe h Mopeio Te ce h ona o^^MeTHe. 
^a 6bi npMMiipio Xpnca . napi> Mopa,\He ,\aTH fii.My 
Teo/\opy 3a TKeiiy ca ycTyn-vLnKM-h ocBoeHnxt 06.1a- 



*) Engel. Geschichte von Bulgarien 398 — 9. 



432 CPBCKH KOMHEHR 

ctih; a HsaHKa, koh e rauotje 6mo caiosHHK'b oshxi) 
o/^MCTHHua, ycne /^oiwaMHTH n-b ce5H (1200) no/^t bh- 
AOM-b /\oroBopa o iwHpj, na ra yxnaxH h ocjienn , a 
HhroBa iwecxa onert aayaiMe. ^) 

^OKJie ce K XpHC'b noc.ie y oboh o6.iacTH y^^p- 
sKao, He3Ha ce hhth Hiwa bhiub o Htwy cnoiweHa. Ho 
Ka^Tj 6 o/^ij AccHa iwaal^eri} OLMenatiHbifi Teo/^op-b 
OBe KpaeBe ^ounie ocBaao (12i4), y HBHwa BJia/^ao e 
ioiui, Kao HcsaBHcaHTj neKifi (no HMcny He^ocraxOH- 
HO sanHcaHbifi) /^eciioxb ^c^aeh^ ocxaiohH neyxpa- 
wiaH-b H /^ajohn HaeiwHe rpyne na Hspe/^t CBbiiwa cxpa- 
iiaiwa , Koe paa/^Hpaxy BHsaHxiwcKO napcxBO rioc^e 
ocBoeHH LJ^apurpa/^a o^-h JiaxHHa. TaKo e caA-b och- 
rypao ce 6bio h o/^Tj oxpane Teo/\opa, oa«eHHBJiiH ce 
iom-b (noiUTO My iipBa jKCHa 6biaiiie yMp.ia) KhepH> 
uiypaua Teo^opoBor-b IlexpajH*e, Be^HKorij xapxy- 
.lapifl. "^ ) OBaii AcmaTy waHBepoaTHie Mome 6bixH 
HcxbiH npe})auiHbiii Xpucb ca cbohmtj (y Chho^^hkv 
napa BopHca) npaBniwb CiaBeHcisHMTj HnieHOM-b CaaKb 
HwiH Caabko ^ "^ "* ) tpii liajue ce, /\a e Hhra iom-b wlaxHH- 
ckIh napx. XaHHpHxt. opax-b Baji/^jarnoBt, sa ^ecnora 
6faio iioxBp/^io ; a OBafi e sjia^^ao o^-b ro/^. 1206 — 
1216: /^aK.iecacBHMb 6^H3y BpeiMCHa, Ka;\'b e XpHCb h^h 
CiasKO ocHHBao cbom) B.ia^^y y obwimi, npaeBHivia. 

Ho H3b OBHXb H3BeCxia H nOBCCXlH C.vh/\H.ia 6bl 

ioiii-b e,^na iioiipaBua Tpe^HUbCKori. npe^^aHia. Ho 

*) CpaBHH Eijro.ia Ha ropHbHMb itiecTHMa ca Op6HHieM'b, 321 — 323 

**) Eiigel, Gesch. von Biilgar. 409. 

***) HnaK'b H auo Xpjjoos, itao hmc ^;AH0^'b Byrapniia, hchkhh 
ce ^a 3R0IIH no CiaBeiicKn , cIIO!HeHH^H ^OKaavH) ^a e oho 
aaHcTa CiaBCHcKo, caMo ctj ma.TO ^pyrHMTi aBViioM-b h opro- 
rpa*ioMT., HAauT, XpLCh ^TKIueilOKIIKI. (OBtTVie ^^ B8- 
J^e ^8n(>0KHIIK» KKpntlh H ^\ M8 IIOYTeMO nOCASHill H 
\^ T-Eft.A KOr.t /i^»R(>OKIIHKh TUpS; a OIIH Nl;r.l npiHM.^10 

z;a cKor.A rpziAiAiiitNA Atia poa;;\hCTKa Xpi.CTOBA th- 

C»l|IHO 11 Y6THpilCTa II Y6TBpi>T0. MI(A MjpTA KT/^Hh. — ' 

CnoMenHnii ('p6cKn , H3A. r. M. IlyitHhT. } BeorpaAy 1858, 
CTp. 5 3. ' 



CPBCHH KOMHEHH 433 

HbHMa KoMHeHCKO Hiwe H nopeKao ^oabshao 6bi Cp6- 
ckhmij Fo.ieMOBHhHMa npe})e o/\'i> nhepH OBora By- 
rapcKO - JMaKe^OHCKOifc . Hero ;jh npaMO o/^tj Ennp- 
cKHxi> v^ecnora , npew/^a e Hcxa Hx>HxoBa npaiwaxH 
HHane h <^a OBtiMa opo})eHa obi.ia . ♦-ipi. nhu-b warep- 
HBiK npay^e^^Ti , i^api^ A.ieKoie , Gwo e raKofje e/^aHii 
Anl^ejny-KoMHeii'h . no neivi} Ba^n/^a ohh cy ^oi^Hie h 
npe3HMe j^H^cAoeufia ysHMa.iH. Ho itoe mv ^paro nafi- 
TOHHie f>M.io HBHXOBO npBo KoMHeHCHo po/^oc.ioBie, 
cpeha HJbHxoBa o^ca^t noHe.ia e pacxH caftHO h 
ys.^Hrjia hx-b ;\o e^^He bhchhc , ^^,^^ KanBe cy hbhxobh 
ripe/\nH hstj Vyivia MOiK^a hccto caHH.iH, a.TH o/^aH/^e 
HHr/^a HCMorjiH /^ocnexH. O^^t HBHXOBoni BpeivieHa a 
no/^T) HBHxoBOMi> Konian/^OM'b yMBpci H.ia cy ce cxa^- 
HO ocBoenfl HcMaHHtia y A.i^aniH h MaKe/^OHJH , h 
ocra.ia y CpocKnnrfa pyKama 40 caMorij ^^awa . Ka/^-B 
Hx-B e Hafinpe Mypaxii I-bwh cBoioMt no^e/^owt na 
MapHi^H (1371) noKO.ieoao. y XIV-mtj cTo.ieTito ohh 
cy /^a.lH noc.ie,^Hl> napcne ,yiHacTie B\rapcKOH h 
Cp6iH; napHna h Cp6iM. h ByrapcKOH, h BnaaHriH n 
OoMaHHMa; Cp^cKofi upkbh bhihc cBeiHxe.ia; u mho- 
ro6poHHe bhcokc B.iac rcie , /^nwacxe h c.iaBue Boe- 
BO^^e cBbiMa ^p;KaBaMa CpocKHniij. ^OK.ie ro^^-b HHcy 
fi^^Ha 3a ApyroMTi Hiepxse TypcKor-b ocBoena nocxa.ie. 
Cbb obo HnaKTi. r/^e ^leroixHCH h cnoMenHi^H 
*a.ie. noKasHBaTi, he necxo oiiex-H H3Bopn, Kao iino 
cy : Hapo/^na npe/^aHia . enocii m ^^pyra pas.iHMHa na- 
roBemxeHfl, kob /^aaK c.ie/\e. 

BEJIHKIH BOeRO^A HOBAK'b IPEBP^JIflHlj H^H 
rPEBOCTPEK'b KOtVlHEH-rOJIEMOBHfi'B II. 

Spom-h I — Be.iH EHre.11> — Hie: CMeo HHiiixa 
npe^ysexH y pary EnHpcKOMij npoxHBii BaraniM. Ho 
OBafi yiwpe o.^Ma cjie^^ehe 1255 ro/v5 ^ hLpobi. ci.ihi> 
Teodopr, 11 Jlacnap-h 3axxe o./^-h iVBixaH.ia EnHpcKor-B 
4a My npe^^a ^P^"'^' 3a o^Kyiit cBOe mene h cbina, 
raacHHKT. XII. 28 



434 CPBCKH KOMHBHH 

K06 MV KOBapHO 6aiiie san.ieHJo. 3a nO/^Kpeiiji't.Hl> 
OBort 3axTeBaHa noiiijjh oht> h bohckb hh EnHp-h 
no^Ti cbohmtj BoeHaHCJiHHKOMTi MaxaHJiOMTj Ilajieojio- 
rOM-b. MnxuHA'b EnHpcKifi iianoc^e/i,Ky nonycxH; ajiH 
1257 no6yHH ce HanoBO . na^-b nap-b 6biaiiie y Aain, 
H 3apof>H HlsroBor-b y ^pany nocTaB.rlsHort yiipaeH- 
xeaa 5 l}opha AuponoJiuTy , HCTor-h ropecnoMeHyTOri. 
MCTopioHHcua. HauiTi Kpa^B no^iaye ce raKofje obomtj 
sro/^OM-fa, xe /^a/\e onycToiuHxH npe/^e^e oko KHnaBC 
M IlpHjiHua. Jlach-apomi BoeHanejiHUKij CKyreHHCh 
KcH.ieac-b. paxy neBemxT. , 3anoBe/\H e/^no Hana/^aHl. 
Ha Cp6e, a.iH ot. nenaaena pe^a RHsaHxificKa Boficua 
fiy^e pa36i6Ha a iioca^a y IlpHjiHny /^pKxauie o/\tj 
txpa a. ^ ) 

/^a ^H e H y oewmtj paxBhinfb ,^e.iHMa na nejiy 
ypouicBe BOHOKe onexTj 6bio BoeBO/^a ro.ieiMWH, koh 
( e 6 ca CKyxeHHcoMiD KcH^eacoMt mepio . Mowe ce 
npe/^nocxasaHXH h aKo He .iHaxn: ep-b o,i,ca/^'b neiwa 
BHiiie o HfcMy cnoMena. h caMO e^^anii enocb. o Koiwb 
he HHHte peni, ^wth , iwoHJ.^a HannpaBie noral)a h i,- 
roBy KOHaHHV cy/^5HHy. TIo OBOM-b jKHBOxonHcy hK- 
roBOM-b, oht> 6f>i ce nauiao 6bio na cxpaHii /^paryxH- 
Ha, Ka/^Tj e oBaft Ha ona ycxao (1272), h xa;\a iiorHHVo. 

Be^HKiH BOfiBO/^a HoenK^ VpeCocTpeK-b npeiuao 6 
iouixTi c.iaBHiV: no HhroBbiMt xparoBHMa. ^1[a e HoBait-b 
5bio HSBecTHO cbiHT, Fo.ieMora. nena.iasH ce xaKo})e 
^^oca^^ii HHr^^e aanncaHO ; fio e,\HO Hapo,^H() npe^^anie. 
Koe he Hacb paBHO HHJKe aaHHwaxn . i.ajiie i;ao hI.- 
roKe iiOTOMKe neue /^ounie rojii'Moaiihc : /^aK.ie no- 
xBpl)nBa.u> 6bi ropHbiH naMHH-b sHxana Hl.ronor-b Hi\ie- 
na H npesHnieHa y wlyKapiFO , Koe ra Hafinpe naro- 
BeiiihaBa uao cbma IIopHHOBoiTj. y ocxa.ioiMii o Ho- 
BaKv Ha;ia3HMo caMo ^sa cuoMena y HaiuHnni jiexo- 
niicHi\ia H cnOMeHHUHMa. fi^^anij e o/^Ki)io r. TpHro- 
poBH'n, y Beh-b aanpe/^'b HaBe^^eHOM .ihcxhhm Xh^ch- 



*) G e s c h i c li. von S e r w i e n, 228. 



CPBCKH KOMHEHH 435 

;^apcKOH Kpa;iH MHjiyTHHa h MHra oe y HferOBOMii ny- 
TODHcy cKpahen-b OBawo : 

.,no cHXt . . . riepeiu u ^aapnue BOOpyHiH.iHCb 

na XpHCTOBblH pO/^Tj. OhH BCe.lH.lHCfc BTj Be.lHKVK) 
POMaHlM) H VKOpeHH.lHCS BO BCaKOH OBO^O/^h ^^O 20-TH 

^Kr-b. Kpa.ilsBCTBOiMH npusea.i'fy niKyw lacTi. otX) rfexii 
6e36oM4Hbixi> riepcb Ha noxBa.iy n HecTt h aaBHCTt 

Kpa.ieBCTBVMH OTT> OKO^IHHXT. H,nphh. Kor^^a Hie OHH 

3aMbJc.iH.iM norH6e^'fa Kpaj»eBCTBaMH , xor.^a bti ko- 
HenTi Hxt no5fe/^Haij He tokmo bti ^\epH;aBfe Kpa.ieB- 
CTBdMH . HO H btj PoMuuiu. H epndoec uxi, e-b noHen'h 
pa3opuwe ce. Hhkoimv jkc hh e;^HHOM\ OTt xaKOBaro 
6e36o;KHaro esbma ivv'^ bt^ naivieTH o5p^rTHce Ha b( eft 
eeJiHKoii PowaniH, no ciK) CTpany BHsaHTiiicKaro mo- 

pa, KpOlwfc HHte B-H po()CTBK CVIUHXTd Cp6cKHMTi B.ia- 

i'TCiOMt. Kvp-b AndpoHUK-h HaAeoAoe-b . Bce.ieHCKifi 
i^apB, yiwojiH.Tb Bcecep^eHHaro cbina ;^pE./KaBHaro nap- 

CTBa 4a nOlIJ.ieTT. BOHCKO IipOTHBt IlepCb 67, AH(1- 

ToMw. Ohtj }Ke iiOr^BHrHyTTi MO.ieHieMTi TBOTH orpa- 

H<aeTT> ^pyHtHHV Cb Be.lHKHMTj BOBBO^'^OMTd HoefUiOMT, 

rpidocTpeKfi , iJOTopaa /^ocxHrHyBii rpa/\a HpaK.iiH, 
pa/^ocTHo cTpK^eHa AH^poHHKOM-b h, B.ieame bi^ ,^pl>- 
Ba, nepeiii.ia Bb AnaTo.iiK). Floc.ili iMHOi-Hx-b cpaH;e- 
hIh no6i./^H.ia h Boa^aaro^apeHHaa Ah/^pohhkomi, bo- 
poTH.iacb". *) 

To HCTO ^^pyrifi iiOBTopaBa npeocBeiuTeHbiH /^a- 
HUAo Ma.to o6iiiHpHie , h nbroBH H3pa3H : ^a e Mh.iv- 
THHTi AH/^poHHKv onpewio ca oBOMij noMohnoM-b boh- 
ckomtj cboh ecAUKo uMeuHie: e.iacreAU . h b m h c t o 
o e 6 e HapoHHTO eeAUKnKo eoaeodoy Hoenhn Ppidocrpe- 
Kii, — '■) oner-b cy nocpe,va FiaanaMeHH. /^a e HoBaKT> 
6bio cbiiiTi Po.ieMora BoeBO,\e ; epi> o,^i. CBiio OBHXb 

vBejHKOHMeHHTHX-b'- B.TaCTB.ia CpOCKHXlj . hI.MV €3- 

BpeMeHHxij. caiwo cy on-b h HeiwaHnhH IlpBOBeHHaH- 



•) O^epKi. riyr. no EBponeucKOH Typniw, 45. 
') PaHh-b, II. 592 — 3. 

28* 



436 CPBCKH KOMHEHB 

OKH ye^HO 6w.iH h KoMnenu h ffpotuu Eejiycu. ITo Ka- 
SHBaHK) HamHxi> XH.ieH/^apcuHXTi Ka.iy})epa, Ha^iaaio 
6bi ce y HCTOiwb MOHacTHpy ii e/^ant rpetiifi cnoMe- 
HHUTi o OBOM eK(?ne/^HniH Cp5cKOK \ AaiH) no/^Tj Ho- 
BaitoM-fa Fpe^ocTpeKOMT. , h HS/^aH-b 5i>i 6bio XHjien- 
,napy o/^Ti HCTora napa AH/^poHHKa ya-b neKifi npH- 
.lorii Kao hstj Caaro/^apHocxH h aa cnoMen-b OBe o^^t 
Cp6ie /^oSHBene riomohn. — ^ H o HonaKv ^^a.ib hcto- 
pia hyTH . a enoeT> nacraB^ia : 

KECAPT* BOHXHA IPEBOCTPEKOB'B KOMHEH- 
ro^EMOBHfi'b III. 

HcTopia MieHHTffe Hauiera napa ^ymana mv^ho- 
Baio «-: aaraflHa h.ih racBiiiM'fc norpeiuno aa^e.iOKena 
ocra.ia y oBwiMa HaiuHiw-b .leTonHCHYia. PaHtiii nosH- 
BamhH ee na ^^ceudireACTeo ecivTi ucropuKoe^^ noTBp- 
t)ye , /^a e HteHa ^viuaHOBa 6hiAH nhu ii/ipn loeuHn 
KfiHTfiKyauHa, HaiiiT. TpoHoiuKiu .jcTonucan^ jkchh ^y- 
iiiaHa /^BanyTi>: HaSnpe ioiiiT-b kx v^MOYeuiii co Si)6M'l y 

KOIICTilHTHIIOIIO.llO CO KHKKOiO l(02lliNA K.I nTflK»^H IIS . ,^61(16- 

poio^cf: Rpi\TiA \ip^^A liiiieriAHCKai'(i> , jiii:KHi|6io npBKpaciioio. 
KoraT-Kiiiueio. Ho 4:»i|i8 Rp^K\i b6:;i> Bfiei.teiie iieAopcA-KH 
0V»;6 AT.KHi|M, .... iieHMtni ci iieio nhkakba nopoAa, 
re 3aTO ^ounle yaeo i{Top»H> cer,ii :Keii» . cecips Khkji- 

IIIIIIIOKH, IIH (i) KilKOKTa KhlCOKI*:! ^^AUHillll , NO pX^,H Kpi^CG- 

Til e*. ^) 

A.iH PaiiheBO „rBn^?^1sTe;iCTBO ecinm, ucTopuKoeT>'-' 
Behij 6 EHre.ni ooopio ch BcinKHM-b pa3.ioroMTs. /\a 
OHi. nHH/\Hora noHMenne iiie ;niao naBen h , Hero 
ioniTii cann^ hb^h. ,^a e iipeocHeiiiTenbiH ,/^anH.u) ra/^a 
Beln> 6i>io ympiio; a KaHTai:%3e!ni iianpoTHBii, koh e 
HaH^o.rli Mopao anaTii . ko 5i»i m\ 6w.ia KhH . nasye 
Hjienif /lymanofiy nao ct'crpy ByeapcKoe7> v,npn ^abk- 
oandpa. "^) Tauo ik^to h npBa M;eHiiT5a /^yiiianoBa 
no ^Y'^"*^""***"''' .leronstci^y Hie Manh npecna ra^^Ka; 

') I'.iacHHKi. V. (>o, (16, (S9. 
2) Geschichte der Bulg. 451. 



CPBCKH KOMHEHH 437 

ept HHTH 6 /^yiuaHt nao hchko j^ere Morao lueHHTH 
ce y I^apHrpa/^i'KOM'b saTOHeHiK), hhth KaHTaKyaeHTi, 
HhroBii BpiLiHaHt o^-b npnaHKe . Morao xa^^a uMaxH 
YHVKe. Ho H3BeoTie TpoHOiuii,a o .^pyroH jKennT^H 

^yiLiaHOBOH HMHH ce y CTBapH HaMHOTHHHrie. H.1H caMO 

y TO.iHi.o norpeiUHO, iiito e w ohtj no xpary HeuHXi* 
noBecTHHKa ta ByKaiiiHHOMt noMeuiao HSBecxnorb 
y HCTopiH BauiOH ^ecnoxa O^ueepa, npaBort 6paxa 
napime 6;ieHe, Kao luxo he ce ^^a.il-, bh^^hxh. 

Obo po/^ocioBie hIsho noHHHli paaacHaB axH HaJi- 
npe e^^HO Hapo^i,HO ripe/^aHie, Koe e xeK-fa r. X^.i^ep- 
^hhttj y cBOMb cKopaiuHfeMT. nyxOBamo no Typ- 
CKoii 3a5e.ieHiio. ITpe^^aHie xo. iipunoBej'^aHjhH Kpoat 
iiixo e ^yiuam^ ona CBora y6io. r;iacii : ,,/^a e Kpa^i. 
/^esaHCKiM ,^ao ^yuian}^ KnejiixBO y CKadpy ; /^a e 
M»ia/\biH Kpa.iliBHhx. c^VMaHHo yno3Hao nhepi. ( xa- 
pora BOHBOf^e rpe6ocTpeKa , koh e y ceay 3ep3eBy 
6.iH3y IIpH.iHna JKHBeo . H 3a.iK)6io re y hk) ; ,^a cy 
ce OHH BenHa.iH y 3ep3eBcr«oi'i i^puBH , Koa e. Kao 
mxo roBope, u ^ad^ y v,eAocTu: j\,dL t; ^!!^yiiiaHOBa wa- 
hia, /\03HaBiuH xo, peKjia y ce6H : ,.»Aijo ce moh iia- 
cxopaKTj OHiCHH , xo hy a hhko h irHiuxa ^wxh no- 
pe.^T. Hlii'OBe M.ia/ie ajeHe"", na aaxo noc.ia.ia hc- 
KaKBorH tfJpaHqyaa b(uidyuu(i . /^a yoie /^yuiaHa ; ^^a 
cy M.ia^eHi;(f cc^'^h.ih y xpeiviy , Ka,v'> e Ba-i^yHHt na 
HBHXi) nycxio cxpe.iy : a.iH cxpe.ia Henoro/^waa /^y- 
luaaa. nero M.ia^^y m}' .'iH)6y . xe ohi> ce Ha xo xano 
pa3jiH)xio. ,^a e o,;\iwa y^^apio na oi^a, uoh o xoMe fih- 
iiixa Hie 3Hao, h c6aii,HBiiiH la cii npecxo^a. y6io.'' ^) 
H neo enoch no/^iD naciOBOMTj ^^Kpajih ^enan- 
cKut^'-. npoH3Bo^^'b name hobc KHi.M;KeBHOcxH, na komi, 
ce e r. /^p. loBaHii Cy^oxHhi^ yiipajKiiaBao , ohcbh^^- 
HO iioMHsa. o^^Ti Jll ,1,0 VIII iiecMe, iia oboimt> hctomij 
iipe.^aHi'K). Oho e cHr^pno r. CyooxHhy iianpe.^fc 
Mopa^io 6bixH nosnaxf), h out ra «-: » -h Ma.iOMii H3Me- 



') Cp6cK. ^tTonHcb, 1859 1 — 151 — 152. 



43S CPHCKH KOMHEHH 

HOMt y ocHOBy caivio paasio h o6pa/\io ; a MOHt/^a 
(hito 6bi HaMTi caMt 3Hao Ka3aTH) SeaT. cBaKe n.iac- 
THKe Ha ocHoey Kauee Apyre eepcie hctoit. npe/^a- 
hIh , Koa e hKmv ^o SHdHa Morjia /nofiH 0/^1. caMHXit 
npe/^e.ia 3ep3eBCKe upKBe ,^u cad'b croehe y nejiocru^, 
Kao , no aaiiHCHHKy 1. FpHropoBHsa , h ce*io ^epseeo 

IIOA t> OBOMfi *OpMOMT) . 2^ ^ h 2^ % X. *) Y OBOH XHnO- 

TesH, Majia paajiwKa H3Me}7y o6e Bepcie cacraa^ia 6bi 
re y tomij . inro no /^pyroK , h mhoto npH.iHHHi'oH 
HCTHHii , napHna /^ymaHOBa ateHa hcSm ObiAa Heno- 
cpe/\HO KhH . Hero ynvKa cxapora BoeBO/\e rpe6o- 
crpeKa, o^h HhroBort cuHa /fiiapHa , koh 6bi na cy- 
npoTT> HCTopHSKHM-b po/^oc^ioBiflivia 6wo orant , a hb 
obiH-b /^yiuaHOBonD ceBacTOKpaxora ^eaua, Kora OHt 
y cnoMCHHUHMa iviOrK/^a aaxo h 30Be cbohmij CparoM'b, 
uiTO My e uiypfiKT, 6faio (Monum. CXXV). CyBHiue, 
y enocy r. CySoTHha , o/^ii /\y6oKe crapocTH sehii 
c.ienbiH BOHBO/^a HoBaKt. , aareJuyhH ce oSehaxH 
cboh) Khept 3a HieHV ^yiuaH\. koh My lo 6 incognito 
iio/^ij HMenoMb HBKaKBora Kuesa odh /fCuaAoea , a to- 
6oHi7> 3a ^yiiiaHa . caMt /^oiuao 6wo npocHXH. npH- 
noBB/^a OBB no^po^HOCTH o ce6H h CBOHMa : 

.,^a TH Ka;KeM-b o^^i. JKnr.TOBa KHejKe: 
H ^yuiana hstj CBer-b cpua .ijoShmtj. 
H nourryeMii Kao Mora Kpa.ia, 
Ka' uiTO oaMb mv ^'^Is^^a noiiiroBao . . 
A;iH hbcmIiMIj, o/\ii /KwiMOBa KHe»ie; 
Oco^HTa itaHtB ce cy^nCnHa 

iMel)y MOHMTi ^OMOMTj H Hh.rOBHMT). 

Ka/vb caMi, 6bio o,^b ,^BaecTi> ro/^MHa. 
JKunio caMb ko/^'b ypoiua Kpa^H 
Ca Hl.roBHMb oHHOMii /"^paryiHHOMb. 

A HCKpeHMMl) MOHMl) lip 18X6.1 KmTj. 



*) OnepRT. ny Te in t'CT B i (1 no E b p. TypqiH, 211. — Bh^h 
TaKo^e cTapbiii iia^niirTi y MOHacTHpy 3ep3e 6.TH33' IIpH- 
auna. cHHM.iiiib r KepBOBHheni> y 1853. TjiacHHitii Vt. 186. 



CPBCKH KOMHEHH 439 

Cbbimij e 3HaHO, uito e OH/\a oujio 
HsMet)' oi^a h pot^CHa CHna. 
fl cbmij 6bi() Kpafi Morii npiflTe;ifl. 
y Fa/^cKOMe. y 6oh) HiecxoKv 
Bbi ypoiiiv cpeha noc.iymH.ia. 

^a a HHCaMB Cl> MOH KOH^HHI^bl 

no6t>,^\ Mv hstj pvKe hsbIo, 

IIpecTO.iij oi^a cHHj ocBoio. 

ypouit CBOH e npecToai. M3ry6io. 

A.i' H a ca.Mt oi^a noH«e.iio. 

Kij ^parvTHHy Kor-fa caMt npMBO.iho. 

jMoh CHH15 HiapKo. noKOHHa My ^yiual 

O^pacTo' 8 y CBferaoMe /^Bopy 

iMH»iyTHHa. ,\K/^a /^yuianoBa. 

y necpehHoii pacnpn meJ)' Cxe^aHOMb, 

KoMt e OTai^-fa Sexy noK^oHio, 

H HfcrOBHMl. OI^CMt IMh.IVXHHOMIj, 

HCapKO cxoa Ha cxpaHH ohhhoh. 

Hfeiny y^axTi 6bi OHan cxpauiHbiH Ha^ort, 

T\2l Cxe4»aHy cb>>xt> y MpaHx> }Bie. 

fl caMi> cHHa, OHT> e ^^pin'o ona; 

fl 3.10 npo^ox-b, a /KapKO ioui-b lope. 

Ka,^x. ce Cxe4»aHx. na npecxo.ib none^ 

/Kapi;o CMHc.iH Ma.io yKwioHHx' ce, 

H H36ehH y aeM.iK) ByrapcKy: 

A^' ra pyna /^yuiMancKa yMopa. 

TeKX> luxo Hie ^^ocxhto rpanHny; 

Hauj.iH cy ra MpxBa Ha .ic^hhh. 

CbIixtj roBopH Kpa.ii> 6 3axo 3Hao: 

Borii caMTj bh/^h y cpue MOBCKa"' — • • ') 

Ochmtj oBorh npe^aiiia H3c.ie/^OBaHa o HiapKV 
H HferoBOH <f>aMH.iiH 3ay3HMaK) z^ocxa Mecra y cko- 
paiuHi.MTj fl,^Ay r. MaiiKOHa. 'j Miiain> hh ohi. . hh 
CBH y o5iuxe rioBeciHHUH. cxapiH h;ih Hr)BiH. koh ov 



») necna III. 382 — 427. 

2) HcTopia Cp6. napoAa, 81 — 91. BeorpaAi'; 1858. 



440 CPBCKH KOMHEHH 

o HCTOH «f>aiviH;iiH nouiToro/^Ti 3a5e.iejKH.iK . HHcy hc- 

IipaBHO nOrO^lH.lH H( TMHV. TOKO Xa.lKOItOH/^H^II, HS^ae 

/j^eana no^h HiweHOiMii Hinpud . HecnoiviHHiohH hhi/^c 
npBora. h iipMnHcyioliH ouoivie <Be. uito ce caiwo na 

OHOra HCTOpHMKH O/^HOCH (av6ql lo. TO, TTQMta Tifirjc: 

dvixoriL naq savxM t. e. /^a «-: f)i>JO My;K'b iipswH y 
^onroHHCTBy h Ba;KHOCTH Ko^-u /J^yiLiaHa). Op^HHt h 
CBH 40n,HiH no iitiiMy pas.iHKVH) o5oHny. ajiH npaBetiH 
HCapna ^eanoenkeM'b. ^IvKapM Kanie o HbHma obo y 
HCMHc.il.HK) iiaujHXTj B^acTCia \IV CTOjieria . koh cy 
iiocae cMpTH ^yriiaHOBe Hl,roBO napcTBo hsmcI)' ce6e 
/^c^h^h: „ByKaJ"HH7i . se^iH. naiMepH aaBOHuiTHTH Ha 
/^y^poBHane, uito cy /^psKaan cTpaHv h /^asa^iH caBe- 
Te ypoiiiy ; ho o/^BpatieH-b 0,1,13 Tora BaasKewb, no- 
caaHHijoMij peny6.iHKe. onpene mhcih Ha /^pyriif npa- 
Banij. yro/i,nBuiH ce ct> 6pahoMT» roMuoMij h yr.rli- 
luom-b . ca Ja3apoMi> rpe5.iHHOBH!ieM'b , Hhko.iomtj 
A.iTOiviaHOMi,. HxapKUM-b. Bor/^anoM-b. Mommh.igmtj ^e- 

HOM^ HJIH B.iailJHtieiMT). BpaHKOlMfj M.ia.^eHOBHMTj. Ch- 

HHiiioivni 6paTOM73 napa Cre^ana h HhroEwMii chho- 
BHiMa ,/^yKOi\n, h Cre^aHOM'b , h ca ^ennoMTi u oeoea 
cuHoeuMo ^pmamcjiT, u KoncTanTUHOMf,. ohtj pa3/^e.iH 
(^tj HBH1V13 3af;,i,Ho napcTBo >^poina . cBora rocno^a- 
pa". *^ rio OHOH ^aw.ie iioisecrH ^yuapieBOH. chhobh 
^eanoHH ^fvuiH cy /Uparann, 11 KoncranTHHTj . a hc 
}KapHo. HiMe OBora ctoh o/^t» HtHXii /na.icKO pascxa- 
B.itiHo . H THiMe iioKecTHHKTi itao ,^3 ,^36 pasyiMexH. 
/^a HeiMa irHiura o6nire HSMet^y HtHXt. ^aafe r. Cy- 
5oTHh'b nesa fe^^Horij 

„KHe3a HvapKa wcno/^Tj /Hy^P^'''""'*^" ") a "^ 
Torb < e HeiuTO Tvine J^apy ypoiiiy ii ^^yf>poBHaHH y 
ciioMciiMUHMa (Alonum. Serb. CLVlII). Ha nocie^^Ky. 
no OpoHiiy H ^H)KaHji»y y^^ae ce aa e/^Hon> HinpKa 
Mepeumhn Teo/^opa. cecipa j^^parania h KoHcraHTHHa. 



•) Auiialli (Ii Ragnsa, 107. 
2) KpaJib ^^''^HCHiH, V. 572. 



CPBCKH KOMHEHH 441 

/^eanoBHhax'b no JlvKapiio. y cTsapH /i^anjie Hs.iasn 
TO Kao naHBepoHTHie. ^^a e cey^^a e^^aH-b hctwh oBafi 
noc.ie,T,HfciH xKapfio . h Aa ra e^^tin npaee o,^t aexa 
cHHOM-b /^eaHOBHMTj ; /^pyrH. to XaHKOKOH/^H.iy . CMe- 
luvK) y e^H} oco6y ra caMHiMT, ^eaHOMi; a r Cy5o- 
THhT> Hcnesao ra HaSnocie Kao oi\a ^eanoBa h ii^a- 
pHi^e 6aeHe! 

HiiaK'fa r. Cy^OTHht Hi'e 6e3MecTHo HcnyHio hKho 
po^^ociOBie no 3ep3eBCKOMfa npe^^aHiio 6,^hhmi, no- 
cpe^^nHM-b HoaeHOMii H3Met}y hIi h CTapora HoBana 
rpe6ocTpeKa. H>.hii OTai^ij 5bio e aaHCTa .i.pyro .ih- 
i^e. oaMo HS-h cnoneHHKa o^i,KpHBa ce no/^x. ,T,pyrHMi. 
M no3HaTiHMx. H.MeHOMi). ^onHie 3acBe/^OMHTb tie ce 
«CHO . 7\,a e ochmtj A.icKcaH^pa h ^eana h>,ht3 ^paxij 
6bio M /^ecnoT-b O.iuet-pr, . h ^^a e ona HMa.ia 6,^h\ 
MAatjy cecTpy Teodopy. TpoGHbiH iiariii Ha^^nHCb ^pa- 
iHHt BHTOc.iaBe y /^cMaHHMa (^lonum. Serb. CLXXIV) 
nanie HaMT>. ,^a f^. ona 6bi.ia A'-'P" \"r.ieuie lleiu^iiKn h 
cecTpHYN:i OAHBepe ^ecnoi.^. II oBaTi yr.il.ma 5e3T> 
rvMHh e ^paTiD ByKaiuHHOBXi. h ano ce OB^i,e npean- 
Ba HeuaduheM-h; ept HbHXOBO noanaTie npesHiwe Mp- 
HHuenuha BepoHTHie ,io.ia3H hmi^ n;\;h> HLnxoBor-b po^^- 
Hor-b ce.ia MpiiAK.A, ver© pajH h ^ouxxkca MpiiJtp.YeKHtH. 
Be.iH napoHHTO .leTonHcai;!^ TpoHomKin. ^"} HnaMe 
decnoT-b O.tHBepij. ceeacTonpaTopo ^eaut. a oco6hto 
Hap% A.ieKcaH,i,ep'b h n,apurt,a (-jaewa He6bi curypHO 
y^^a.iH 5bi.iH CBOK) cecTpy 3a KauBorTi ^pyrorT. .Vr.ih- 
luy . nHH»en> h HesHaxHienD MOBeua o^^t yr.il.iue Ke~ 
capfi H ^oniiie decnoTn. (Jpaxa Byi;amHiioBa. 3a ^^o- 
Ka37i 4a e OBafi hctwh yr.iKma 6bio nauiBHor-b /^y- 
iiiaHOB-b. c.iNJKH BaH«HocTi> H y3BHiueiil, . ,^0 liora cy 
re MpnHB4eBnhH 6bi.iH none.iH y napoTsy Hi,roBOM'b. 
a ye,^Ho HSacHaea h noMeTani. . y Koe TpoHOinKiH 
.lexonHcanii na.i^a , cMeiiiyiohH iitHXT. ca 6pahoMT. 
u^apHne HwieHe. Ho MaTH ^parMHl. BwrociaBe, a Hiena 



*) rjiacHHE-b V. 69. 



4^ CPBCKH KOMHEHM 

yr.ibiUMHa, AOHHi'e MOHaxHHH no^ij hmchomtj G^umie. 
Ka^Ke <e caivia Ha \H^eH/^apcKOH .sarjecH . /^a e 6b]aa 
Ahi|iH rociiOAHHA MH Kieciipii BoH;cii6 ACSKaqiiiro %^%. NtKor- 
Aa 5Ke ^ecnOTHija. /^aK.ie Bouxna. a He enocKifi HinpKO. 
Mopao e 6biTH iipaBJUH otai\^ h cbjh) /^pyrHX-b oc()5a, 
Koe 6bi ( e /^OKasaoe nao 6paha hjih Kao cecrpe oee 
G^Hiviie. 3a Ojiueepa to Behij KaHte hctmh rpo^HWH 
iiaA""*'i» H>>He uhepH. nasHBamtiH oay cecipHYHii OiiH- 
Repe j^ecnoia; iia jlwTumj Eoadaua HaBecTi> tiewo /^a.it 
cBCAOMaHCTBo KaHTaKyseHa, /;a e ^mo Spaxii O^Hse- 
py; OjiHBepii, no EiiHpc koh XpoHHKH, ^paxii AjieKcan- 
dpy H Sabhu : a obo /^boc , oner-b no KaHTaKyaeny, 
6paT7j H cecrpa , h HMan) ioiu-b e^^ny oecrpy, Koa « 
no e/^HOM-b noM'SHHK» OeoiAopa cecipiii i|apHYHNi:i (H.ichh- 
na), a noc*ie BepoarHO osa ncxa G^umim MOuaxuHH. 
Ca/^Ti /^a 6bi oe npoTHB-b cbik) obhxii CBe/^OHaHcxBa 
Kecapy Bohxhh Mor.io o/qjHuaxa omhhcxbo Ha^Ti cbom-l 
OBOMfa ^^enoMX). Mopa^o 6w ce npe/\nocxaBHXH. ^a cy 
iwy caMO neKa Sw.ia poljena /^ena. a Hewa' nacxopnH, 
o Heiwy HeMa HHr/\e HHuaKBa cnoMena. lllxo ce ^a;ih 
xHMe po/^ocaoBi'fl , no koimT) 6bi ont 6faio chhtj Fpe- 
6ocxpeKOBii , a iomi. h ^eawb HtroBij cHH-b . xo 6bi 
HcxHHa noHHBaao canio na enocy r. Cy5oTHha h 3ep- 
sbbckomij npe^aniio; aan Ka/^ii OBa rBe,^oHaHcxBa an 
/^enrtn cawTj ^yniaHt H:j6.iH3a noxBpI^ye , Ha3HBaH)liH 
^eana raou.m 6p(iT0M-h chrypHO aaxo , mxo my e 
(jpaxij jKeHHHTi owo. on^^a ce iviory h y ocxa-iOMij 3a 
Bpao Bepoarna civiaxpaxH. Obv BepoaxHOcri. ochmij 
xora no/\Kpen.iio«-: h npH^iH^no npe^^^nocxaB.iBHl. , ^a 
/^yniaHH . MHuehH H3«)opi, nteHe y /^OMahofi KhepH h 
("pal;aH>hH ce < a h.^hom/. ii<),^aHHMKOMij •I'aMH^iioiviTi, 
Mopao H iia:ui iM 5apeM'ii ^a xa 5y^e oax> HafisHaxnie- 
ra po^a : a HoBaKx> Ppe^ocipemj (ii>io e ne caMO 
BOHBO/i,a. KOM e CpScito HiMe H opyjK'e: no/^ii HhroBWMi. 
npe/\i;HMa iiaS^^ajit. npoHco m npoc/iaeio . Hero /^o 
oH,^a Mor.io ce <-; Ha.iH/^a ioiirii mchb^iI. naMXHxH h h1i- 
rOBo nopcK.io o/^b \} MCKe .i03e cxapHXx> Bejio-Cp6- 



CPBCKH KOMHEHH 443 

cKHx-b /^HHacra no wpBn h KoMHeHCKo no MaxepH. 
na^ii ce o roMe iouii> h ^^o ,^aHa«"'b Heiuro iiaiMXH 
OKO Tpe6HHfl. Hanocjie/^Kv , ko.ihko Hst. Hcropie h 
hstj HaiuHx-b .leronnra h cnoMeHHKa anaMO, ^yniaHi> « 
sa cBoe BABfl^e paa/^ao /^ocTOflHrxBa decnorn cawo ^bo- 
he^h: OAueepy h CBOMe Cpary CuHumu; ceeacTOHpnTopn cst- 
MO ^eany; h Hecnpn caMO Bouxhu. IJpeAwGy h neKOMi. Fp- 
?ypy. H uao iuto e ohti ycTanoB.ihHh. obhx7> ^^octohh- 
CTBa 04-b BHaaHxiHCKonj ^^Bopa ysaHMio, a ko^'^-b oBora 

O^HMaH 6falO XaKOBa oaiVIO HaHS.lHJKHM-b cpo/^HHi^Hwa 

napcBa pa3/naBaxH, h ^yuiaH-b e cHrypHo. no^e.iHBuiH 
HXTi ropHBHMT) .iHi^aMa, xHM-b caMMMt Ha3HaHio. ,^a cy 

My OBa 5bl.ia HaM^^HHiH CpO,^HHHH HbrOBH HJH hKtO- 

Be mene. 

ITo xpHCOBy.iy Hs^'^anoM-b MaHarxHpy XHwicH^'^ap}' 
0,'^'b Kpa.ifl AlH.iyxHHa (HSMefjy 1293 — 1302 ro,i,. 
iVlonum. Serb. LXII.) BoHXwa 6bio e KMe^^h ionix* y 
OBO ,^o6a H KHeHiHHa . Kao mxo re bh/^h . 6i>i.ia wy 
crapo XbocxhO; npBa norxoH^HHa j^aHauiHbHXT. Kom- 
HeHOBHha no r. liapaHo-TBp^KOBHhy. Ho Hhra lipa.ii. 
HasHaMye cb Kyhowb HaiviemxeHa He y f)aKOBHu^H, 
Hero Ha H3BopHMa .Immb. oko bhcokoix. esepa ILiaen^ 
iV^e ce H /^aHaci) na.iasH e;\HO Mecxo Hcxort Hwena. 
BoHXHHHo ce^o SBa.io ce on/^a ^ocovric , h npa.ii. ra 
noK.iaHa XH.ien^apy Ck ;^AC6AHnMH h MHoroopoHHbnn^ 
KAficHMa , Metjy Koe, nixo « H\,^HOBaro. 6poH ii KMei^a 

Ch A^THIO. H C/^HOrTi MOV ?€T:\ nphBOCA.lRil. HO 3a KHMTj 

fi xa,'\a Bepoaxnie Mor.ia 6bixH Kanna Hhrona cecxpa 
Hero KfiM. Hy^HOBaxo cy snaMeha xaKoI^e h HMena 
oshxtj ^^aHaniHBHx-b wecxa y OKpyry e3epa FLiaBa: 
Jlueepoeuhu y aiynn HHKinHhcKOM ; Fycnn-k na r^asH 
JlHMa BHiue e3epa n.iaBa; MycuAu Ma.io ^^a.ii. y Kau- 
.neHTu.na; MapTunoHuh-b na caMOWb esepy: h MapruHu- 
hu BHuie CnyjKa; ^'j ep-b, Kao mxo he ce ^a.il. bh^^h- 
XM, ^pyrJH CHHT. BoHXHHH-b O^iHBepi. 3Bao ce e ia- 



*) B. Kapxy I^pue Tope o^t Ko.ioHe^a rpa4>a Kapasan. 



444 CPBCKH ROMHEHH 

KoY) e n ^ueep^; e/^an-b chhtj ^HeepoBX) TovcHNh; e^aHt 
KoMneHOBHhii hstj XV CTO-ierifl Maprum : a e/^aHii 
illoiiciH H.iH Mycn ^p6anaca ^) — obh B.iacTe,iH oner'b 
He /\a.ieKO o/\1j oBora Kpaa. ^a jih e/^Hor;iacHocT& 
OBHx-b HMeHa nie OHCBH/^aHij mhttj , /^a c v ce Mecra 
npo3Ba.ia no paaannHbiMii rpaHaiMa e;\Hora HCTorT> 
ir.ieMetia . paawHOHiaBaioher'fc ce no /^e/^OBHHH h /^e- 
,iehHxi3 e /^o na noe/^Hna cejia? 

O/i/fa /^aryMa obott. AlKjiyTHHOBorij xpHcoByjia 
na /^o noc^e cmpxH ^i^yniaHOBe HCTopia h onoMeHHE^H 
3a6opaB.iaH) <>aBpujeiio Kneaa ii uecapa BonxHy. 
Tern, jio.^t BJia/^OMi. ypoiireBowb ohij ce sacrae nao 
HaiMecTHhiH ynpaBure-iB y /^paiMH , noMasKe i:^apHi^H 
t;;ieHH o/\6hth e/\HO Hana^anh KaHTaKyaeHOBOri. ch- 
Ha Alaxie ra 5000 HaeMne BoficKe TypcKe na hKhij 
( T0.1HMHMH rpa/^'fc CepesTi , ;\o6aB.ia OBOrT> yaypna- 
Topa y cBOe pvKe h HS/^at ra saKOHOM-b napy loaHy 
na.ieowiory. CrapbiH KaHraKysemj, koh e xa^^a cBoe 
^pmaBHHMKe rpexoBe h .loiue cpehe nao Kaayljepij 
y Cb. Fopii noKaasao h enH30/\T> OBorii paxHorij /^e- 
.la OBora cHHa onwcao , ocBexio ce Bohxhh aa na- 
Kocxb. KOK) e onaR o.i-b nhra HOKVcio. uixo e Morao 
HpHi> 6apei\nj nepoMii. ua,^'b uie 5bio Ka/^ap'b /i.pyrnie. 
iMoryliHo e , /\a BoHxna iiie Obio ivuioro cbcxIh B^a- 
cxe^ii CpScuiii o,^i, cbi'm) cbohxT) caBpeivfeHHKa ; a.iH 
/^a obi ()h7j /^ox.ie obio onauii h mobckij , m oxai^ij 
H ^pHtaBHHK-fa CpScKifi, /\a e caw-b, Kao mxo ra Kan- 
xaKyscHij o^repehana. HaiwaM.ibHBao Maxeio Ha ocbo- 
eHls Cepeaa ra ooetiaBaHliMij /\a he My h rpa/\i> h caiwy 



*) ,,1 povede od Dibre viteza, 

()(1 stariiie pleiiiioa i kiieza, 
P o i lu e II u M o j s i u v o j v o d ii, 

S e r b s k i, p o b r e, M u s n A r b a ii a s a." 
OBafi MoHiiji H.IH iMyca 6bio « fi^aHTj ApaHHi^KiH KomHCH-ro.ie- 
MOBuhii H 6paT}He;^•b Hiene CKeHAep6eroBe. A Kainhb ra 
TaKO ncBa Mel>y BOHBo^^ama CKCH^epderoBbiMT), — Ugod . 
Raig. 199. u Becu 1836. 



CPBCKH BOMHBRH 445 

isjieny, cbok) nliepB h i;apHu,y, sae/^HO ra CBbiMd nt- 
HbiMt coKpoBHuiTHMa 113^^0x11 . a nOMaraxH ^^a npe- 
OTMe Haxpar-b h ose ;\OTjie o/^ij Cp6a ocBoene Fpn- 
Ke aeM.ih. h to fJea-b /^pyror-b pasyna . ochmtj Behe 
npHBpHieHOCTH Kt, e/i.HOM-fc FpHKOMX. vsypnaxopy Hero 
(BoioH OTanSHHH H HaHiipHCHieiwb po/^y — Hcxopia e, 
KOK) e Morao HaiiHcaxH caiwo e.^^aHiD j\o KpawHocxH 
oSvioeljeH-b Henpiflxejib , a SeacH.iaHij ocBexHXH ce 
APvrHie ocHM-b OBauOM-b K.ieBexoMt. BepoHxno on/^a 
HaMeHt.HOM-b /^a ce /^o CpfJie pasr.iacH. h xaMO noBe- 

pye H lUKO,^H npoxHBHHKy. 

IIo Enre.iy obbh nocJie/^HbiH onoiviemi o Bohxhk 
,V).ia3io 6hi OKO 1360, a no r. IlIa*apaKy 1357 ro- 
,^HHe^'. Ka^^ii e vMpbo HesHa ce , ep-b kIih iviy E*h- 
mIh MOHaxHHa Ka;Ke i y cBOMe aaiiHcy Ha \H;ieH/\ap- 
CKOH 3aBecH) <aMo /\a mv e rai\io rpo()T.. Ho hViHTj 
MyHi-b . ^ecnoTb yr.rbijia . 6bio ^; Hacie^HMK-b xacxy 
y o6.iacTH ^paMe . Cepe:ia h OKo.iHWM-b iipe^^e.iHiwa 
40 Co.ivHa . Kao inro aKxK o/^ii nl.ra H3,\aHH rioKa- 
3yM), HSiweliy 1363 h 1371 ^o,/^. (iVlonum Serb. CLIl. ^ — 
CLXXI.). 0,\aB,^e bh/^h re .^ait.ie. ^\a e i>oHXHa Moat- 
4a Ma^TO iipe 1363 ro^. iipeivtHHyo. IIo osoMb iipH- 
Mepy Bp^o BepoaxHO h /KapKo MepeiUHh-b nanHHio 
re 6 Hac.ie/^HHuoM'b 5apeM'b y e^HOMt Kpaio o6.iacxH 
cBora xacra ^eana , xe e xo morao Swxh yspoKt, 
uiTO e Xa.iKOKOH^H.iiD y cBoe Bpeivie caMO Hhra y 
naMexH Hwao , a ^oi^hih ysHiviajiH ra h aa cnna JXe- 
aHOBort. 

BOHXHOBH KOMHEHH lOJEMOBHRH IV. 
1. CEBACTOKPATOP'b 4EAH'B H /^EAHOBHhH. 

Kao iiixo y npe/^aniM) itasHanTj Ba.iAOBHH-b yc- 
xpe.iK)6 ^^eaHOBy < ecxpy o,i,Ma noc.ie nliHOrij Benna- 
Hfl ca /^yiijaHOMT>, xaico h y enocy r. Cy^oxwha JKap- 
Ko (BoHxna) iHHe na ByrapcKOH rpanHUH ioiiix. iipH 

*) rjiacHHK-b V. 300. • A - • ■ 



?^^ CPECKH KOMHEHH 

cTynaHK) 4®''^"^''*^"'^ "*• npecroji'b , a ^eaHii oe 
caMTi npo6a/^a iMaMenib o^^Tj Mta.iocTH h noKaaHin, 
uiTO 6 H3ii 6e3MecTHe ocBere OBoiowb pyKOiwii y6io 
^esaHCKora . Ka/^ij ra OBaii H3/^HiiiyhH VBepaea . ^a 

OHT* Hie 6blO yapOKTi CMpxH HH HbrOBOrTi Aefl,a . HH 

OL^a, HH cecxpe. Ho H3BecTHO e. ^a cy cse xpn obc 
ciwpTH caivio enocKe. O HtapKy Bohxhh SHaiHo 
Beh-fa Hanpe/^T> /^a e ^khbio ,1^0 1363 ro^j^HHe ; i;apHi^a 
G.ienn (no enocy ^tHheMa) nna ce /^a e 3a/^yro npe- 
HtHBH^ia /Hyuiana, w oKOHMajia ce nao MonaxHHa no^Tb 
HMenoMii Gst'eHtH reKb 7 HOBCM^pa 1371 ro/^HHe ; a 
/][eaHx. 4oaa3H y ciiOMeHHi^HMa o/^-h vo^\. 1333 — 1365 
(Monum. Serb. LXXWIII. CXXV. CLI. CLIII.) , " 
110 ropHhwH cBe/\OHaHCTBy ^yKapieeoMT) na.iasio 6bi 
• e 6bio y HtHBory xaKolje nocjte cmpTH ypoiucBe. 

3a B.ia^^e ^ymaHOBe ohtj e HMao He npBori> 
Hero /^pyiori> CTCnena /^ocToaHCxBO ceeacTOKparopn^ 
H xcKXi no,^T> ypoiiieM-b Mopa 6bixH ^2i e nocxao de- 
cnoTT, . Kao iiixo ra xHxy.iHpa e/^ami nojiieHUK^ oKopo 
Ha}}eH'b y neKOH i^pKBH oko KoiwaHOBa (cxapon> ?f\e- 
eAueo(ui) y npe/^ejiHMB ropnh ]Vlai{e^i,OHie . r^e e ohi> 
rocno/^OBao. Obv xHxy.iy Hacre/^H.iH cy nocjie h 
CHHOBH Mv ^paentii-b w NoHCTauTum , kom ctj iwaxe- 
pOMTi Eedohiojih ,,napunoMb cphdcKo.uh'' /\0Jia3e y cno- 
MeHHi^HMa o,\h, \o^\. 1377 — 1305 (i^Ionum. CLXXVIII. 
CLXXIX. CLXXX. CLXXXII. CXCIII. CXCIX. CCXII. 
CCXIIl. CCXIV.). r. iVIaHKOBv *iHHH ce „^p«o", ^a 
ce e OBa rocnolja HasHBa.ta „ti,apuii,o.n7,"- saxo , uixo 
e obi.ia „Kecapuii,a h.ih Mteiia Koera ^yuianOBa i;eca- 
pa": '''') a.iH he npe 6biTH HcxHHa. ,^a « ona 5bi.ia wa- 
KBa BHsainiHcica iipHHuesa , h ,^a nfena xHxy.ia „?(«- 
piiiiiC"' y HaiiiHMii cnoMeHHUHMa nesiiaMH HHiuxa AP}'" 
ro, ^1,0 iipeBO^'^'b H ynoxpe6.^aBaH 1. FpsKe fiaffiAig (i^a- 
puna a H ii/tpcHHa y FycKOM-b 3naMeHK)). koio c\ obc 
iipHHueae ceSa 3a/ip}KaBa.ie i\iaKapT> aa itora /^a cy 



*) HcTop. Cp6. HapoAa, 83. 



CPBCKH KOMREHU 



447 



6bi.ie y^are. To ^hficTBHTejiHO CBe^OMH ripHMepii 
H^^HP firpBe OBe Here ^,n,apun,e^^ EB,'^f)Ki6, Koa e xaKO- 
f)e 3a e^^Hor-b CpScKort /^ecnora ^bi.ia y/^axa. na ce 
oriexTj y FpsKHMTi .leronHCHMa h cnowenHi^HMa th- 
ry^Hpajia ,,jy mxvevxvyE^Szatri tiadilian {^Avvu^ Maqiu 

riocie civipTii ypouieBe /]^paraiiiT> h KoHcxaH- 
THHi yur.iH cy ca CBOHMa /^e.iOBHMa o/^-b HhroBorij 
napcTBa y Sonderbund upaTKO-BpeweHor-b Kpa.ttiBCTBa 
RyKainHHOBorii. Ho nopaa-b na i\lapHnn (1371) naMH- 
Hi'o e K HbHX-b aae^HO ctj Kpa.ifeBMheM-b AlapKOM-b na- 
Ma.iHMa H ciyrawa Cy.ixaHa. Xa.iitoKOH^^Hi^iTi ^a-iH 
oco^HTO /^paraiua r;ao Myjna npeBacxo/^eha cBoe 
caBpeMCHHKe y parHOMii HCKvcTBy , a Heycrynawha 

HH e/\HOM'b H \ CBaKOH /^pyrOH BpJIHHM. OH'b 6. BCIH, 

paTyiohH r-B Ap^aHacHMa h ByrapniMa ne !\tajie o^jia- 
<'TH o^Tj Hbux-fc o^^xprao h npHcaeji,Hnio ckoioh ,/\p}Ka- 
BH. KOK) noo.ie cMpxH ocxaBM opaxy KoHcxaHXHHy. ' ) 
Ho r. jVIaiiKOBij npe^^nocTaB.ui . /^a h ^paraiu-H xo 
yMHHio 6bio ioiuTj 3a H;HBOxa. noKa.iyf^epHBiuH ce no/\'h 
HMeHOMx. /J^ujuurpiH y Cb. Fopn. r^e cy ohh no cbc^^o- 
•laHcxBy cnoiMeHHua MHorfe 3a/^yai6HHe hhhh.ih. ■^) — 
Obo Hiwe /^paanuia (h.ih xaKo})e ^paeotaa) h3Tj cno- 
MCHHiia BH/^H ce ,^a cy hoch^h e/^naijo o6a 6paxa, h 
cxapiH ^'\o/vaBao cb^h ;^pyro lonn-h , a M.iafjifi Hon- 
cTmiTum. 06oHny rieBaHi napo^i,He neciwe no/^Ti Hivie- 
HOM-b ,,/^paeie aoiieode'- h .,6eea KocTdduna^. ^) Kao 
luxo e Hanpe^-fa itaaano. ohh cv HMajin t/\Hy cecxpy 
Teodopy. koh e. Hafinpe ^bi.ia y^axa 3a /h'apna Mepe- 
muhan a iioc.ie sa 3excKora l)yp})a Baaiunha. *) 

H^'^fia i;hn K oiicxaHXHHOBa 6'.«e;/rt iiocxa.ia e ^"^pyra 
i^apni^a 0,^x1 HtHxoBora luiesieHa *) IIOBO/^OM'^. . koh 



J) L. II. 81. 

2) HcT. Cp6. Hapo^a 91. 

3) B>K. II. 3.55. l.iO. . ' ' 
*) Farailiae Dalmat. 3^.5. 

^) Tpeha H 'leTBpra 6b}Ae cy kJiH h cecxpa ByrapcKorij Ljapa 



•^1^ CPECKM EOMRBRH 

osaKO /^ocxaBjiaH) HcropHi^H, CyaraHTj EaflseTt, no- 
c.te cbohxtj inyMHHX-b no()e/i,a na HnKonoaio h pasain 
no CiaBOHiH H no Bochh (1393), o/^mapao ce e hcko 
BpeMe y Cepeay. npiHMaK)hH no/^BopeHa xpHcriaH- 
cKHxt Baa;^a.iana Ba.iKaHCKor-b no-iyocxpoBa, koh cy 
ra/^a Behi> cbh Sbi.ih HtroBH Baaa^iii. Ty cy ce e/^an- 
nyT-b ko^tj nhra cxetj^H 6fai-iH napii MaHyHjit ITajie- 
ojior-b 5 HhroB-b ^paxt Teo/^opt, Hamij ^ecnoTii bh- 
coKiH Cre^aH-fa ca KoHcxanTHHOM'b /^paraiueM'b . h 
HCKifi OaB.ie MaMacb, rocno/^api o^i> Enn^^aBpa h.ih 
MoHeiviSaaie y Ile^onoHeaj^ OBafi IlaB.ie oKpHBH 
npe/\Tj BaaaexoM-H Teo^opa 6paxa MaHvif.ioBa . /^a 
My e na CH.iy npeoxeo afcroBfi r.iaBHbiH rpa^ii; h cy.i- 
xaHTj Behi) o/^aBHo nHSMea-b na lla;ieojiore , 6y;^e 
iouixTj OBOMfc xyjK^OMx. xaKo pasapeH-b, ^a e xoxeo 
caM-b (;o6cxBeHOM'h pvkomtd r.iaBv o^cehn Teo^opy, 
na Kao yiMcpio <e h ocxasio oBafi nocao cbomi> se- 
3Hpy A.iH-naiuH , koh ra e ^oi^Hie h n3Bpiuio , a aa 
xa/^a Teo^opa cnacy ;^apoBH. Ho o^-b ne^iort xor-b 
iioaopia arpoae ce rauo iMaayH.iij h KoHcxaHxuHi, 
4paraniiii, ^a e/^aa-H ^\pyroM-b aa^i^a.^v Bepy, Hespaha- 
TH ce HHr/^a BHKie na FTopin cy.naHOBV. y 3aaon> 
oBe Bepe KoHcxaHTHiib ooetia <"bok> uhepb aa cy- 
npyry napy KaaaHxiHCKOMij, n aaaepeHHUH ce xauo 
pa3Hj}y ,^OMa, HoiicraiiTHirb y c.boh) ^'^pataBV na Bap- 
^apy . Teo/\opib y ne.ionoaecTi . a AlaayH.i'b y IJ^a- 
parpa^'b. ') • 

rio /^ioKaHȣy y/^a/^oa fvaeae /^paraiuese aa Ma- 
HVHjia npe,'^xo/\H.ia 6w aa (T.iaav , a ae noc.ie/^OBa.ia 
f)HTKy HHKono.ibcay ; a acTi>iH ayaxopii aa ^^pyrowb 
iwecxy aaBeiuxafia, ^a e oaa cBoi-b Mjiua npeatHBHjia 
aa 2o ro/^aaa . „yMp;ia 13 Mapxa 1450 ro/^aae h ca- 
paaisaa oi.i.ia ^^o ahra y e,\\\y rpo6aany. a wajio npe 



IIlHUiMaHa, cHHa A.ieKcaHApoBa , aa Ahapohhkomi Ila.ieo- 

.lOrOMT. H '\lypaTOMTi I. 

*) Hammer^ liistoire de Tempire Ottomau, 1. 107. 



CPECKII KOMHEHH 449 

ciwpTH noKa.1yI7epH.1a ce no,^fc HMenoM-b Xunajnene. 
o;^aK.^e ,^03Hae ce , ee.iM. 4a e Ha^rpoSHO c.iobo na- 
pHi^H XHnoMeHH. Koe npHnHcyfo ayiixopy l)opt)y Fe- 
MHcxy n.ieTOHy , caHHHJsHO 5bi.i() na necTB oboh na- 
pHUH". Ha e^HOMij H3o6paHieHK) y pyKonHCHofi khbh- 
rH ca^p/KaBaiohoH cnnce ^ioHHcia ApeonarHxa. kok) 
6 uapij ManvH.it no cbomti noc.iaHHf;y ManyH.iy Xpn- 
co.iopH Ha ^apij noc.iao ManacxHpy cb. yj^ioHHcia y 
<i>paHnycKOH . r^e ce e y BpeMe ,^K)r;aHHieBO ioiu-b 
MyBa.ia; — cxoh na^t hIiHOmtj r.iaBOMi^ OBaft nar^nHc-b: 
'EXevTj iv JC'J) too Odo TTifftij 'AvyovCza y.ul Avtoxgato- 
oKjcc Po)fiaio)v 1] flu/.aLO/.oyiva. ') Hhny ^eny. CHrypno 
no hJjHoh HapOr^HocxH . 3Ba.iH cy BHsanxHHUH Cepeo- 
nyjiuMu (Cp64HhH!Ma) ; a hP,hi) sexBpxwfi cmhtj Koh- 
rxaHxHHTi na.ieo.iort VII; Hecpehnbifi h nocie^i^HiiiH 
napt y XpHcriaHCKOMTj l^apHrpa^y . npesHsao ce 
iomt H KoHCTfiHTUH-b /IpmaniTi ( KmvgtuvtXvoq i.ni~ 
z/tjjv AqayuCiQ) no HMeny cboftd MaxepHhr-b A^A**- *) 

OBafi. KoHcxaHxHHT) ,4p^''3"'''' ,^eaHOBHhij . nie 
ce Morao HHuixa noMohn saBepoMi) CepesKOMb . 4a 
ce Hcno/^ii cysepcHcxBa BaaaeroBorij o^xprne. Ohij 
la 6 He aa ,^yro noc.ie onex-h Mopao c.iyH«HXH Kao 
Basa.iij } paxy B-iaTiinoMTj npoxuBT. MMpHera bobbo- 
,\e. H HcxopHUH Kaniv 4a <-: xbmo norHnyo Ha Pobh- 
HaMa san^Ho n, iMapKOMX) Kpa.ihBHheiwh. ^) HeKaniv 
HHinxa. 4\2k. .iH 6 0,^11 nhra h.ih o,'^X) 5paxa my loBana 
^parama h KaiiBorij MyjHKorij noxoMixBa ocra.io. 
CaMO y fianpe/^ii HaBe/^eHOMT. noMenuKy . o^Td Kora 
HaiMii «-: r. Heph'OBHh-b npenncTj ^OHeo. *) ( roe e^HO 
3a 4pyrHMii nooe.ienieHa oBa HMena . hstj koh.Mj ce 



') Fam. Byzaut. et Dalm. 2'I3. :i'45. 

2) Xa.iKOKOHA. L. V[. 318. 

■*) 6AaHi. Xh.ioh.vtpckIh 3anHci. (.Moiiinn. CCXIV'.) name 

caMu: Mtcei)! M.Ai.A 7,\. (17. ^Liih. TO, I,. J396). npt- 
CT.iKH ce KoHr.T:iii;^Tiih ^p.u.iuih. 

') H3i> II'iHHCKoib MaiiacTiipa cr. llpoxupa koatj BpaHt. 

r.iacHHKb XII. 29 



450 CPBCKH ROMHEHH 

(ocHiwh HCKOJiHKo) HHiuxa noy3/^aHo Heiwowe 3aK.iio- 
MHTH, Koa H y^OK.ie e/\HOH *aivfH.iiH npHHa/^^ejKe: 
noM«HH rociiOAH RAaroYhCTHBHH) rocnoAOv I 

— /l^eiiiHci: A^cnoTfi. 

^. c. — €$pocHM8: Kjiti1Ku:;hn». 

AecnoTHi|A. ^ — €vA05fTio. 

— BxhKocn^iBS. 
Ro«ROAa CAhTApcKH. — ^pnrauiii. 

— KONCTaHTHIia. 

CsHOBHKh — CienaHa. 

Cats BoeBoj^ii. — • Oeoj^ofkoy 

UilHfta B06B0A6. HmJC. — • Biiaj^HCilSBil 

BiiaAHCiiSBn: ■ — ■ Twj^opa. 

— Fiopov. 

YCAHHKOKHKH. ■ — IcOaHWa. 

— GAtHoy. 

— Tojopov. 

— MiipoV' 

— U1ahN(:i. 

— Tojops. 

— Touioy- 

— • I(021HH» 

V — NHKonoy: KpaioBa. 

— HKAIIil. 

— Borjj^AHA. 

— HBYein. 

■ — • €T6naNA. 

— Foifpra. 

— Pmo. 

J — y3^i.iiHi|ov. 

— CorocAROV- 

— €i\£HO|- 

— GpHNOV- 



CP6CKH KOMHEHH 451 

Ho Ha CTO r<),^HHa o/^-b npn.iHKe nocwie ocBOe- 
HH l^apHrpa,T^a hbah te y Caeoio e/\Ha eiwHrpaHTCKa 
•fraiMH.ila o,^Ty/^a no^ii nMeHOMt ^pmatua h.ih ^pmn- 
KojuiicHa (Drago- Coinnenus, Drague Comnene) iu)h 

MHOrO BepOHTHO MOHie SWTH liaKBO nOTOMCTBO OEHXTi 

hcthxtj iiaiHHX-b ^paraiua Ha Bap/^apy. IIoujto e 

Beh-b H KoHcraHTHH-H y B.iaiuKOH 6bio noiHHyo, h&hxo- 

Ba Kyha y Hter.iHioBy Mopa.ia ce e cHrypHO KOHa'i- 

HO yracHTH, h ohh paa^ehn no po/^6hhh , a Hafinpe- 

ne y I^apHipa/^T. kt. cboIoh cecxpn napHUH 8;ieHH. 

aKO KOfl o/^Tj ropHBMxt HMena uasyio niiHy opahv 

MjiH cet^xpe. „npBbiH o/^ij obhx'Ij ^paraiiia-KoniHCHa, 

BejiH ^K^KaHHt-b. *) Harranio ce e y CaBOH) HeKiii 

.^^Aencie ^pmnm-h - h'oM?iem , iiopeK.aoMii hhti Flepe 

H*iH Faaaxe IJ^apHrpa/^cKe . koh y cbohmb Mjia^wMii 

ro^HHama , Tpa;KehH cioSo/^Hierb B03/^yxa h .laupH.iH 

HOBCMHie B.ia/^e , 4o!)e y /^Bopi. EiNtaHyH^ia <t>M.iH6ep- 

ra ,'^yKe ^o^HiicKora . H IMaprapexe ^l^paHnysite nh- 

roBe cynpyre. iv\e Hannpe f>y/^e npiH»i.ii.Hi, MeJ^y iio- 

MecTHC naate, a noc.ie iwel^y nexapHHKe /^yuoBe. Ty 

V^ocneBiiiH /^o ape^iMX-b ro/^Hna, pa/^o uo.isye re noH- 

.iHKOM'h Bp6oBaHH, noe BeHei^iHHH 1 a^a MHHaxy cnpe- 

MaK)hH ce 3a pax-b npoxHB-b "^rypaKa. h iipn^'^pyHtH <'e 

e^HOH sexH ii.ieiviHha hstd FpHKHx-b cxpana . .'^oShb- 

uiH 0/\-b Hcxora /^yite e,^Hy npeiiopyny Ha MjieraHKiH 

cenax-b ; a o/^i^ OBora o,'^Ma iia^or-b flKOBy 4JocKa- 

pHHy, KoiviaH/^aHxy ^f.^ioxe, ,^a Ajiencia iipHMH h o^.ih- 

Kye He camo itao n.ieMHha o.^tj snaxHora po^^a. Hero 

H Kao HOBCKa nojte3Ha pecny5.iHHH. oko Kora ce ^^o- 

HHie; He MajibiH 6poH FpKa h Ap^anaca Moate cawy- 

nHXH. Ajieijcie o^^.iHKye ce xauo y obom-b paxy . ^^a 

^^ocKapHH-b y cBoiwii HSBecxiio cbhho noxBa^in ko/\1i 

^^yw/^a nhroBo BHxeMscxB^) h c.iaBna ,?^e.ta ; a saxniwij 

H3^^a My ce y 3a^py 22 iMaji 1573 ro,v h asna ,\hii.io- 

Ma Kao cne^o'iancxBo Hi,roBHx-b bo^;hhx7i sac.iyra. 

y Hcxo Bpewe Martapie. MHxpoiio.iHib Ma.iBaciHCKiii, 

*) Fain. Byzant. et Dalmat. 199. 

29' 



452 CPBCKH KOMHEHH 

KOH 6 raj\a npeSbiBao y Kop*y . H3/^a A.ieKciio ra- 
Kol)e e/^HO cue/^OMaHCTBO Ha noBo-rpMKOMii esHity o 
n^eMeHHTOCTH iitrOBe ^aniH.iie h nopeK.iy o/^ij i;ap- 
cKora KoiMHeHCKori^ po/na. Iloc.ie OBon> para A.ick- 
rie BpaTH ce y CaBofi, h o/^ar.ie npefje y Abhhbohi,, 
Tji^e ;i,o6ie 'THHTi cxeroHOTJie (vexilliferi) y KOHHHHiiiTBy 
no^'^'b rpa^oMiD Bw.iaK.iapcKiiiMTj, BoeHane.iHHKOMTj nane 
FpHropia XIII. Me})y Tjuvit ita;','fo ce XaftupHXTj III. 
fl>paHi\ycKiH Kpaai> BpaxH hsij ITojiBCKe h ^^oJje y 
TypuHi^ . iicTbiH rpa^Ti BH.iaK.iapcKiu n fipMeHCKiH 
Kap/^HHa.TB, KOH TO^^a owaiue iianHH-b jieraTT. a Abhhbo- 
Hv. noiiMH) A.iencia Kpa.iH), ;:^a My MecxHTa CTyn.iJsHh 
na npecTO^iTi. H ohb iicnyHH xaKO Oft^Jin^Ho obo no- 
(viaHCTBO. ,l^a ra KaxapHna VIe^^!IHHc^J, <l>paHny3Ka Kpa- 
.iRHna, ca caH3BO.iliHh.MT. ,^yKe CaBoJirHora npH30Be y 
<l>paHny3Ky h HaMecru 3a pe/^OBHora n.iCMHha ko/\To 
cbina AH;KyHCKor7> ,i,yKe. O/^Tj Kora ;\o6'i('. na to /^Hn.iOMe 
o/^-b I. lOnia 1575 ro,\. Ka/^T. ,^yKa sannx-b o/^e y Eh- 
1 .ie3Kv II noc.ie y Be.iriK) , npoH3Be/i,e Aaei;cia 3a 
KOMaH.n^anTa fsonanHMKe .lerie , Hs^^aBiiin My h na rafi 
MHH-h ,^nii.ioMy H3Ti JoH/^OHa 23 ,3^eit. 1581. lioc.ie 
nhroBe cMprn Ajieiscie. koh e c.iyHiio hob\ oraH6HHy 
MyBamfiH cBOH) Bepy . nabe ce yn.ieTeHT, y rpal^an- 
cKc paroBB <I>paHny3He Ha cTpanK ohmx-b napxaa. 

KOK 110;^7j OCOf)HTHM'h HMeilOrilTj ..KoTOaUHa''' npOTHB\ 

Kpa.Tl.BCKHXTi 6opaxy ce . h y tmmi, paTOBHwa o6a- 
B.iao e HaHriOMecTiiifi c.ivjiioe. Tai;o o/^-b iMe/^yancKor-H 
^yue 6y-\e iiocTaB.ii.HTj nafinpe 3a rvoepHaropa Ba- 
pouiH H rpa/^a BepHap^|CKon> C7> .i.aii.iOMOM'b o^t. 21 
Man 1589 ro,^. lTo(Me ra ncrbiu ,i,yKa HaHMenvf; ynpa- 
BHre.i^m-h oo.iacTH Pevticcnsin Goueti Ch ,^Hnao- 
MOM1, o,^i, 2a Out. i.500, h .i^pyroin, o -i,i> 26 Anp. 1592 
noTBp,?,H Kao !;oMaH,^ai(Ta rapniinoHa y bohchh <(JpaH- 
HNCKoiT, Mapma.ia K.ia},\ifl IIIapipaHcuoi b. y oboh 
ro/^HHH Aaeucie KoMnem, oikchh ce ^J^ioHKcioM-b 
d' Harqiievillc, rocno,^HMiioMb h31i ii.ieMeHHre h cra- 
pe Kyhe y HopMan.^iH. 



CPBCKH KOMHEHH 453 

.jOoiuTO ce 3aTHMh rpaJ)anrKH paxoBM oTHuiaio, 
npel)e > cjiyaifJv ^^OMa CaRoScKora. t. e. XaaHpHKa 
/Xyne HeMOCHHci.or-b. koh ra 1600 ro,v noiuaK K-b ^o- 

*HHCK01Mb /^VKW. ,^3 WOBOpH MieHHrSv HhrOBV <a 

KhepK) oBora /i,yKe . Koa mv e 5i>i.ia o5ehaHa. A^h 
OBH nperoBOpH ocTany 6e3h cie^rrBa, xe ra XaiiH- 
pHK'i> no30Be HarparT). h oht> nor.ie y c.ivjkSh Hcrora 
,iOMa AMpe 23 Hnyapa 1619 io,i,. y ii^ ro,i,. crapocTH, 
H capanliHii ^>Ae yi^pKBH cb. CxeBaHa. 3BaHOH Fpn- 
dojti^ (Grarluuni). hjih no /^pyrniMa, iipKnoMT, fpuKOjm. 
'^PecxaMeFixT) HliroKTj iianHcaHT. 1614 ro,^. iiOHHwao ce 
OBaKO: ,Je ALe.riH Uragtie e.rtrnit des (.'omnene (n Aahk- 
cie /Ipmam-h . nono.unii.n'b KoMueuT} h t. ,!•)•'• 0,"^^l 
cBora 6pai«a ca ^?^ioHHcioMT> niMao 6 y Mapxy 1603 
ro/^. fS/^HHua <HHa : EManyujia KoMHena . koh afton, 
fl,yeAa ca HeKHM-b n.ieMHheMij o/^tj ^i^OMa Hcmochh- 
cKor-b ^yKe . Mopa,i,He oejnaxH y 4>paHi^y3F;y . ho 
nocjie ce onexii BpaxH n ojkchh K'lTapuuo.n-b Jlyu- 
soM^ . KhepK) J)opl)a Jly^^BHia Pyne^opcKori. . a.vko- 
Borx. caHeTFrnKa h (i.iaraHHUKa . a \;^obhhomti Rep- 
TpaH,i,a Cemie.ia . oapoHa de la Serra \i KaBa.ihpa 
Annunciatae. yMp-ho t^ y IO.h'k) ro^n- 1639. ocxasHBiuH 
iio ce^H neKo.iHKO /\ei;e ; o;Yb i;o6 3HaHH cy : lonn'h- 
fioiiCTnuTniiT, Ho.nue)i-b. oSohxt. npasa /^OKxopFi. ,^e- 
Kan'fi npfjBe Ko.ierifl.iiie waMCpe , h rjiaBHbsit e.ieMMo- 
("HHapij CaBOMCKe KaBa.iepie ,i,o 1673 ro/^; 6bio e 
raKotje npH.niHHO nocBehenb y KnijKJKeBHocxb. 

lofiH-h-AuTonie KoMHeHTy, KaBa.ii.px» ii cxeroHoiua 
y CasoHCKOMii KOHbHiiixBy; crynio 6 y 6paKi> y HJ.iijo 
ro,\. l659 ra ^pramfCKOMT, FanunoM-h {(^-li koioimtj e. 
po,^io : IJcrpn-A.ieKcin fio.nncud 29 HJhIh 1661. h Any 
KoMHeniw 1660). KAaydia HoMiitnn,. h Teodopa Komne- 
nia. y,i,axa 1651 sa Jlerpa dr Fiiyier. r()riio,^a[)a dt" In 
Mnison forte dii I'ergier ^ 6/.H3y Kacxe.ia de Barrnuj- 
y ^o*HHeH. 

Du Cang-e nanocjie^KV ,i,o/^ae, /\a e osa ^aMH.iia 
HMaaa 3a cboh rpob ..s.iarnoeh op.iu daoa.iaaoei, na 



454 CPBCKH KOIWHEHH 

upeetwjm inruTy^^^ — saweTHa HCTOBerHOCTi. ca rp- 
5oMi> HHJKe ,i,ojia3etiHXX. O.iueepoeu.vh Bouxnuha h 
40HHiHXT> 3eT0KHXTji U^pHoneuhn , 3a koi-: h HHane /^o- 
na HaroBeiineHa niwa. /^a ry 6i>i^h e/^HO hcto n^eivie. 
— 0/\i> CaBOHCfiMXb KoMHeHOBwha Kajue ce iourb. 
/\a fi Ha KOHi^y npoiu^iort cTO.ieTi'a y lUaiMSepH yMpiiO 
MeKiH locust, KoMneHT,., a e/^aHh H>,roB'b CbiHt Hacxa- 
HJo ( e y <J>paHny3KOM. m to /^a cy noc.ie/^HBH hotom- 
HH ropHferij y CaBOH) npBOrii AjieKcin KoMHena. "*') 
H/iHa rornoa. Koa ioiiiij Huhbh y Repca.iio h 30Be ce 
dAenn KoMHeHin (flelene de Comnene). mojkp fibiTH Ta- 
Kot>e /^a fi o/^'b Hcre *HMHJiie. 

2. AJEKCAH^EP'b IJAPt ByiAPCKIH H H-ferOBA 
4HHACTIH. 

Ako rope noMeimena npe/^aHia h Haun. ;ieTO- 
iiHcanT) TpoHoiiiKiH npaBo norat^aro . /\a e ceBaoxo- 
Kparop-b /^eaHi> 6bio ywyK-b HosaKa rpe^ocxpersa, a 
napHna fj.ieHa ahroBa cecipa . to 6bi OB/^e 6bMO 
MecTo HaBcoTH /^oKaae ayTeHTHHHi'e. /\a e ohtj Miviao 
ioui-b TpH 6paTa: ByrapcKorii napa AAeKcaudpa. Cp6- 
rKor-b /^ecnoTa y A.iSaniM loeana-Ojiueepn-KoMHeHa, 
Ho^^n7l(l y JVlaKe/^oHin, h ioiLiT) H/\Hy cecTpy Teodopy. 
y/^axy iiocae cmpth /^yuiaHoee 3a yr.rfciiiy MpHae- 
MeBHha. 

ITIto ce THHe cpo/^CTBa A^ieKcaH/^poBort ca By- 
lapcKOivnj /^HHacTioiMT> CTpmuuMupoeuha . koh cy cb 

>iaiUHI\I'b Kpa.ll>BHMa MH.iyTHHOM-b H /^eHaHCKHMTb He- 

cpehae paTOBe bo/\hjih . naBe^H cmo Beh-b y npBOMT> 
/^e.iy OBora M.ianua netse ocnoBe . no KOHivia 6bi ce 
TO cpo/^cTBo npe^je Hi\ia.io CMarpaxH itao ca jueHCKe 
<npaHe . aero .m no n.ieivieHy. Caiwo HOBOHS/^aHbiH 
H/^aaij H3Bopi, Hanr-b h HcnpaBatH npcBO/^ii FpsKe 
peHH udsX(ptdovg . y <*Be3H ca SepaeaouHMii npe/^aHi- 
fiiwb, o6apaK> xMuoxesy raMo H3paHieHy . ^^a 6bi Mh- 
jiyTHHOBij Ke.iHKiif i>OHBo,^a /fpaeomT, . na mocto Ho- 



*) Dictiuii, lie la Couvers. riibr. C u m n e ii e. 



CPBCKH KOMHBMtf 455 

Bana rpeCocrpeKa . owo Ae/^t A.ieKcaH/^poB-b m Hh- 
roBe 6pahe h cecrapa. a obh no Khepn rora /^pa- 
raiiia y epo/^crBy ca ByrapcKHMij CTpauiHiwHpoBHfjHMa. 
Ade^^idovg hobjh KOiweHTanTopM paayMe.iH €*v 
TOHHie y CMHcay uauinx'b peMifi cecrpuk^j 6paTuh7> h 
uehaK'h , T. e. cecrpH ^ere cecrpHHO hjih 6paTOBo. 
MjiH 6paTy cecrpHHO. TaKo h. n. KaHTaKy3eHi> h Ka- 
Hte 3a /^yiuaHa , /^a « adsXcpidovc: (6paTuh-h) He/iM. 
iVlHayTHHOBOH whepH h ByrapcKofi i^apHi^H . a ona 
HiiMy ^sCa (reTKn). h oneTt ynOTpe6^aBa hctc peHM 
udEXifidovQ H ^fetog aa o/T,HOiuae cpo^cTBa H3l\Iel}^ 
AjieKcan^pa h ByrapcKoni napa Mu.m^nuAa ii Spara 
My BeJinypoca. ') OcHiwh oBort M3HCHeHa fia iiorjie/^- 
Ky H Haiui} .leronHcai^Tj Muux-b VjiuaopiH .^aM6AnK^ 
OBaKO HspawaBa hctc o/^HOuiae cpo/^CTBa H3MeI)y 
peHeHHXTi /^HHacra : h TCAro Mhxaha:i Kh^hMUie MftLTBoe 
(Ha 5oHiUTy ko^Ij 3eM^ana 1330 ro/^HHe) h iio^OBAioqia 

NKMh ChBpbUIHKUie. OKMYHHMH Kb €»!£ ll()tOYAOKill€Bvil IH 
»CTpOHKIll6 l.ipMKfirO. H (\i\€ 3^2111;^ p 3, TOTO H€T¥a, l)ApA ilO- 
CTABAklUe, Kli CKO:i (dT^AOVYHUie C€. '^ ) 

OfiaK rpuropie SaMS.iaKii . no 6e^e}KKai«a hI.- 
rOBort ;KHBOTOnHca o/^ii r. ^aHHSHha . podio ce a y 
HyeapcKoii . 6bio HryManii y /HesaHHiwa oko 1400 a 
yMp-ho 141H eoduHc CHrypHO y eeAUKOii crapocTii^ Ka/\'i> 
ce 3a HKra itasKe, 4a e to.ihko cxpaHCTBOBao no Cb. 
PopH . Cp6iH, Vloj/^aBiH H PyciH. r/^e m Hanoc.ie/\Ky 

MH'rpOnO.IHTTj H 3HaMeHHTT» lOBCKl. lIOCTaO. X CBOMfi 



') Hv ya^ 6'ij avrovg :rpoaK£xA^/iievog tTti MtisAo.ovqov tov OeTov 
— „no3Bau HXT. 6 6bio (A^eKcaH^ep'b CKHxe) npoTHBi. 

CBor'b yana Be^a-ypoca;" ixiTvoiSi rov atie?.- 

(piSovvzov rc^tolieliaaiAevxoTOi: Mi/^ariA, AAe^uvSpov tov Ilrpe- 
avTtifi/j()Ovd7Tf^ei^avliaoiA£a tavrur — v'"' • ■ • • AlexandriiiTi 
Stray.iniepo et M i c ii a e 1 i s s o r u r e n a t u m, regerii sibi 

leguiit" — ,,oHH (ByrapH) Hsfiepy ccCh sa napa 

A.ieKcaH^pa, 11 e h a k a (h.ih i;ecTpnha) iipe^auJii'ki"i> napa 
MHxaHwia." II. 26. 27. 

i) Tt^HTHie CtC^ANA OypOUlil r. ChllHCAHO rpHiopHKM'^ 
Mnh^OMI., I'.iacHHK'i. XI. 7'K — ^^>. 



l- 

456 CPBCKH KOMHEHH 

/^eTMH(TBy /^aK.ie ohi. ♦-: Mopao Cwth h caBpeivieHHKi, 
H iio/^aHHKTi ByrapcKorij napa A-ieKcan^pa , ojife^o- 
BareJiHo naH/iocTOBepHiH cBe/^OKi. y ohomc. iuto kb- 
ate 3a o/^HOiiiae opo/^OTBa hsmcJ^y OBora i^apa h h>>- 
roBor-f, npe,vuecTBeHHKa. Ohh hhcj 6i>i.ih /^aK.ie hh- 
KaKBH opo/^HHUH uo Kptiu. Hci o MMxaH-iij A^eKcaH/\py 
raMO ijHH'h. 06a cy Mopa.iH HMarK no npeu ^^pyro 
iiopeK.io. H IUTO ce thmp AaeKoan^^pa . m.sid Xa.iito- 
KOH/^H^a pasyMeBa re. /^a e oHb j\o (Jhtkc KO/^-b 3eM- 
.iHHa jKHBio y Cp6in. H /^eMaHtHifi. bcih . BO/^io ra e 
ca co6owh> y oBafi iiotwh 6oh npoxHB'b Byrapa. *) 
^a^li Haitia napm^a G.iena. no hchoimt. cBe/^osaHcrBy 
KaHxaKyseHOBOMij HtroBa cecxpa . 6i>Ma e no Tpo- 
HOiuKOMi. .icTonHcuy Cpf)KHHa H ^oiviatia B»iacTe.iH- 
HHhKa, oaiMo He cecrpa ByKaiiiHHOBa. Hero Ojiueepoeu 
H Bosdnnoea^ nao iuto he ^^ocTOeepHa CBC/^oMaHCTBa 
HHjKe /^o.iaseha iicTort .leTonwcua iioiipaBHTH. OBa 
ocTajia Hl.na h A^eiicaH/^poBa opaha Sti.in cy onexij 

IipBH /^OCTOHHCTBeHHUH Cp6cKH no^lj ^VIUaHOM-b H V 

Cp5iH HaiMeiuTeHH: ,^ai;.ie h A.ieKcaH/^ep'b Mopa StarH 
ct HbHMa 3ae/i^HO nopeu.ioMii, Cp6nmi; h noieMi. 0;ih- 
sepoBH Hac.ie/^HHUH h noxoMnit y cpe/^HBOH A.i5aHiH 
/^oniiie 30By ce lxoMiienu~rojie.Moeuhu. to e obo. h bko 
nocpe/\Ho , onexTj >icho naaHaneHJi . Koe Hsi-b (^Bwnia 
Kaaye po/yii h luiewe. Hao iuto h napo,v(0 npe^aHiV: 
r.iacH . OHH cy cbh :jae,^HO ca /J^ennoM-b Bou.Tnoeu 
KoMHL'uu-roAeMoeuhu . h KaHTaKysenb ohcbh^ho ce e 
noiweo. /^aioIiH aa oi^a AjieKcan/^py l\lHxaH.ioBOi"fc ona 
CTpavniMupa, koh wy 6 6bio caMO ded^ no juarepu. 

Cnesa OBe 'I'aMH.iie ByrapcKe cxi HaiuoMh hcto- 
pioML. noBHara e. CrpmauMup-,, h^h no HaiiiH!MT> .le- 
roiiHCHHia Ulum.nmn, . iipH MecTWi\ri> iipeBpaxHivia h 
MeHHHio .iHuacTiH v ByrapcKOH no yrauicHK) .loae 
AccHvue. ynpaB.iHo e ,i,ocTa ca!MOBO.ir,Ho Hh/^hhckomij 

*) t'/cjj' nti>' tcvrv xiiv Miy^ai<Aov dSsAiSqsovv, 'AAe^avd^ov — 
• ' ^BO^ehH ca coSomt. I^lnxaH.ioBorb cecrpHha A.ieKcaii- 
Apa." I. 22. 



CPBCKH KOMHEHH 457 

oSjiamhy BvrapcKora napcxsa n> THTV.iowh /^ecno- 
ra. lIpe/i,y3eBiiiM na iboh pa^yin. , npH kohi^v XIIF. 
OTo;iliTifl, e/^Ho HacH-inHSKo yiiaAafife y CpSiio , 6y^e 
o^^-i, HamerTi Kpa.iH AlH.iyTMira no5e/^OHOCHo naa- 
iHarb. H Kpa.ti> caivrb oeaKo upHiioBe/^a koko h /^ajil. 
("b HbHMe iiocao (Bpniio : .,Toi\^a h^oxomi. . bc.tm. 
fl,o rpa/^a B,j,biHa. Cefi jkc npieMi, /^p!.Ba iipexo/tHTb 
pliKoy uaro.ieMVK) ^^yHaBi,. f;ro ;i;e bcjo /^pfcHja- 
K()> rjpit-:Mi. BOCXOTi> Kpa-iiCBn bo :\!H Bca HiH.iHii^a 
pa.mpHTH K rpa,i,'h , bb HeMB;i;e ;^BopB e.ro 6h- 
lue . Bfc KOiienB cfcKpyiiiHTH. CcHJKe pa5cKn mo.iht- 

( H HKO <=/^HHB OTIi MeHUIHXI. MOHXB, o5klII,aa HO eceMh 

iiocAymaniu 6hiTu upajiiee.cTsyMu.'-^ Kpa.ii. XTene /\a 
HMCTBOMTi oBora nocAyuiatiiH ^yp,y rsHiue 5paHHHXTi 
(Besa. „Kpa.ii€BCTBO mh . bc.ih, noTBpi>/^HXTi H aano- 
Bh^^ax-ii Moero Be.iMOJKH BcinKaro aiynana /^pneatun 
/■^mepb ce61> B3eTH bi, jKeHv. Ce ;Ke h 61.10x1,. ITo 
CHxii B/^axt. /^iiJ^epB CBOH) :ja cbiiia ero MuxauAa.'" *) 

Ako He y jfc roH iipH.uinH . a oho iMo;Ke fJbiTM 
;\oi^Hie, CHCxeM'b obhxt> «-:MCTBa iTMa.ia e .ioiivhiith 
iomij K iiieHHToa Bou.rnc rpe6ocrpeKoeoa^ ra e,^HOMi> 
uhepto lUuniManoHo.Hf}. a cecTpoMt iMMxaff^OBOMii. Hna- 
He H3Ti iiaiuer-b TponouiKor-H .leronHCua MOJKewo 
paayMeBaxH. ^a cy IllHiiniaHb h HoBartij rpe()ocTpeKij 
^oi^Hie 6w.iH paTHH ./^pyroBH, sp-b e, Be;iH , h IUhhi- 
MaHi> (cHrypHO no o^BeaaHOCTH CBorii noc.iyninniH 
MH.iyTHHy) , ynac PBOuao y eKcne/^HniaMa CpScKHMb 
npoTHBii Typaua h Kara-ioHSna y FpHKOH. ^) Koe fi 
HoBaKTi Fpe^ocTpeKii Koi\iaH,^oBao; h TbiMb npH.iHKa- 
Ma HaMBepoaTHi'fi cy ce ,^Ba ,^pyra h ciiplaTewiTiH.ia. 

^/^pyiiH eiiH3o.^T> y naiiioH HCTOj)iH iipaBH Alnxa- 
Hat lUiiniMaHOB'h H.iH CxpaiuHMMpoBb . o/^repyiohH 
(iioiiJTO 6 iia npecro.ni ByrapcuiH iioneo ce y 1323 
ro^^.j cBOH> npBv ;KeHy n, ,/^el^OMb. iMH.iyrHHOBV idiepi. 
Hedy . h ysHMaiohH Teodopy . y/^OBHuy cbotf. npe/^- 

*) FpHropoB. nyxeiuecTBio no Kupoii. Typt^iii, 'VA. 
'^) TjiacHHH'b V. 59. 



458 CPBCKH komhehm . 

iiiecTBeHHKa CBexorjiaua, cecxpy iviJiaJ)en> AH/\ponH- 
ita U^apHrpa/^cKOrij. IToc.ih/^Hna 6yfl,e HifroBt paT7> 
ca ^esaHCKMMi. h 5HTKa ko/^Tj Sewaana 1330 ro/i,.. y 
KoioH AlHxaH^Ti Hpyny H HtHBOT'fi HSiy^H , a nacKopo 
saTHMTj raKO iipol)e h cbb uliroBa /^HHacTi'a' Ha no- 
6e/i,oiiooHO CTyiianK /^enaHCKora y ByrapcKV nocae 
OBe ^HTite . ByrapH ,/\a 6m y6.iaa<HaH HliroBi. rH>>Bj. 
H ciiac^H CBOK) neaaBHCHOCTi. y noiH^e.iH. oxepaii) 
ofliwa Teo/^opy cb hKhomi. /^enoMb y l^apHipa^ij, a 
o/i^Ij Haiiier'h itpa^fl aanpoce , ^a hm7> noBpaxH hsh- 
xoBy npsy ii,apHny He.^y cb MHxaH.ioBOMij /^enoMt 
o/^Xi nh, H IllumMfiHa HaKcTapiera sa napa nocraBH. 
Tai;o iipHiioBe/^aH) BwaanTHHUH y /i,ocTaBaanFO obhxi. 
/^oral)afl MOJK/^a /^ocTOBepHiM cBe/^onH , iiero Haiiii> 
npeocBeuiTCHbiH aeTonHcaq'b , Kora e e/\no narpio- 
THMHO iipHCTpacrie iMoivio no6yl)HBaTH /^a KaJKe y 
r.iaB> H iioxBa.iy Be.iHKOj^yinia cBora Kpaaa: naKO v,y 
ByrapH Ta/\a ,,e7, eeAuii,iu CKop6u u neHHAu'-^ Hl.My ce 
(5e3ycjiOBHO iio^^HHnaBa.iH y OBOMb cr\tno.iy r .,Ce ()o 
napcTBO Bojirapcicoc h Bca /\epH;aBa ero m rpa/\bi h 
HMl.iiie, H Bca c.iaBa hxtj h 6oraTCTBo ]\\\^.Qia /^a f:CTb 
b7j pyqli TBoeK. Orccrb Cep5cKoe Kpa.ieBcxBo h nap- 
CTBo Bo.napcKoe btj e/^HHO cvui,e coBouyn.ieHie , h 
Miipi, ^y/^eTij;" — a on7> uao hmi, Be.THKo/^yiuia o/^- 
roBopio HMi> : „nexoimy Banii) corBopHTH hh e^HHwa 
3.io5bi. Hg CO bim1i( TO mene 6y,^n Bawb, aKO /^aio na- 
pa BaMi) B()3.iK)5.ieHHaro cbiaa recrpbi Moea, ^z^a ecrb 
BaMb rociio^HHb H i^apb; auoHte h OTenij ero IVInxa- 
H.ib naj)b, Tai£0}i;/i,e f)>7\H BaiMb cbiiib ero rocno/^Hiib 
H napi., CTecfiatiTi ndjjh.'" ■^') 

3a ^OKa3ij /\a e obi.io iioraljaaa c.iyjKH HSBecTiV; 
MCTonj iipeocBenrieHorb .iHTOimrna h na httomij 
iwecTy. /\a e /^enaHcitirt hjiuki> ^^n\ MH.ioc^Tb Byrapiiwa 
Hcifynio < b iieuHnib kmc TBHMa a iipe/^ooropojKaoci n- 
Ma. „H iio(>aa Kb nea. bcui (<"b He/\oi>i'b y Byrap- 
CKy) , «-:/\HHH on> Be.iM<>;Ki> raoaxb . cii aliUOropoK) 



PaHhT., KH. VII. r.». XI § :i6. 



Ot>BCKl1 KOMHKHH 459 

HacTiH) BOHCKa cBoero bij noMOinr, ch/- A BH3aHTHH- 
HH KaHiv , fl,a e ofii. npoc^y By rapa veaHiio « amo 
no/^Tj Hapo4HTHivMj yc^OBieMij . /^a OHH npiMMe A.ieK- 
caH/^pa, Kora f: ohij ra co6oM'fc BO/i,io, aa yiipanHTe- 

.18 napCTBa H TJTOpa UlHUIMaHy ,/\0 nVHO-lliTHOCTM 

HferoBe. H A.ieKcaH/^epij cMrypiio Swo c: iior.TaBHTWM 
Cre'paHOBTj ,,eeA.nojfc^'- , koh e obv OKvnanioHv bom- 
cK} CpocKV y ByrapiKv O/^bco h na/^ij hbomtj BpxoB- 
n() 3anoBe/i,HHmTBo iiiMao. 

Cbb obo c.iaHie ce caBpiueHo h c-b npniioBe/^a- 
HfeiMij jlyKapieBHM'b. Kano vy iioc.ie Byrapn CMarpa.iH 
A.ieKcaH/\pa Kao 6/^flo^'I> Cp6cKorii ry5ei)HaTopa ii 
racBHMT. cxpaHna i\iet)y HBHuia. iiito Tanof^e hIifobo 
Cp6cKO nopeK.io noTBpI)ye. CaiMO ^lyjiapieBa noBecTt 
Hiwa ce HcnpaBHTH y hckhmti Mu\2i THHyfiHAni ce na- 
.inaHeHBHMa. Ohtj e npaBie o^t Panha itasao. /^a oe 
e HaHCTapiH cwHt MHxaH.iOBii h He.^HHii, rjOMe e /^e- 
MaHCKiH ,i,onycTio nacjie/^HTH npecTo.iii oneBi, , 3Bao 
/Ilutu.nam a He AAeKcandep-b. PaHhii e obo nocjie^H>. 

HMe IipOCTO caMli HHMHClio . M THMC EHre.lV , KOH f: 

3a HEiHM'b Cp^cKV H ByrapcKy iicxopiio iiHcao . se- 
•iHKy saSyny cxBopio. riorpeiiiKa PaHheBa iipoHaniii- 
.ia <-: o/\Ty,'^a. uito OHb nie HHiiixa anao 3a npeBparij 
/^oro^i,HBiiiiH ce y ByrapcKoii o/\Ma c.ie,^ehe 1331 ro- 
/^HHe. KOH e AJleKcaH/^pa xyxopa lllHiuMaHOBori. na 
npecTo;n> iio^'^Hrao. na raKO e CMaxpao obottj Ajick- 
caH,'^pa oa IllHiiiiMaHOMi) aa p/^Hy hctv ocofJy no^b 
HMcnoMi. npBora: a Eiireai). koh e no BH3aHTHnnHMa 
o(5oHny TOHHO paa.iHKOBao , a.in oiiexi. h Pawha 
r;ii,,^io , yo^paaio f% ce6H ;^Ba A.ieKcaH,^pa : e/^Hori. 
xyxopa a ,npyron> Ma.io.iexHHKa. ko6 hmc nocie^^Htiviy 
HHKaKo HenpHHa/^^iewH. Hp-b o^h MHxanjiOBe ^^ei^e 
<"b He/^OM'ii aHaiiH c\ no hmch} y HaBopiii>iMi> nose- 
cxHMa caMO lUnuiMdiih m loam, h iipBOwe e: (no PaH- 
hcBoivn. KoiMem HpaiiH* npeocBeimenor'h /^aHHyia) /^e- 
laHCKifi /^o,^a() CBOfi ,i,HfiacxHHHO Hwe ,^C'T(i(finm," . 
Ka^ii ra e na npecTo.iij ohcbij nocxasio. PanheBa 



460 CPBCKH KOMHEHH 

iipHMe/\6a ,^aK.ie. ^a « raM „6Vp^rt«5" cof^cxBeHO .,Ha- 
SMBa.icH .^.ii'Kcnndpo.m^' . caMO e Hhrosa ro.ia xhho- 
xesa, KOH ce HafinpaBie ofJapa .lyKapieBOMii noBciuhy- 

H<)wlvKa])H oiieiib noi-peisiHO Kasye A.1eK<"an,'^pa 
Kao lUHiiniaiioBa ^-v/iy/ h.ih cTput//i (zioj . «pT> cy no 
ropHi.MM'ij HSHCHeHRHiwa 5bi.iH vripaBoiTpaha o/^Tj vaKa 
11 o,!,!. leTKe ; h /na.rli no,^Mehe Teo^^opy na siecTo 
He/\e, a lUHiiiMaHa na Me< to M.iat^erij mv ^para lo- 
Bana, 6eiKeha oii marepowh no /^pyrifi nyrii h3Tj By- 
rapcKe. y ocTa-ioiMTj irhroBa noBhcri. caa>ue ce y 
r.iaBHOMT. c'b HHiiaHTiHCKHMii niu'ii,HMa H y.iasH ioiut 
y no,i,po6HO(j H o6ninpnif:. not nawij y cbcsh ch Ha- 
uiHM'fa npe/^aniaMa ^ocra Mory n3arHHTH yspoKe efl,- 
HOBpeiNieHMXij npeKpara y oho ,^o5a n y CpGin h y 
ByraprKOH. 

TeHT. liiTO «-: HapeI)eHl, /^enaHCKora raivio e/^ny 
ro/^HHV TpaHvio , A.TeK(aH,\epib noHne raiio khhbhtm 
He/ny H CBoe nynn.ie. ,^a re Mopa^^Hv HanoBO pasSe- 
liH H3'fc CBOfi napeBHHe. UlHinMaHii yrene oe Tarap- 
rriOMt xany ./^a rpajKH 0,1,11 ni.ra noMohn iiporHB-b 
CBorii TVTopa . » iia,^"!) neycnl. iimuxa. ck.iohh ce y 
U^apHppa.'^i) ; a He,^a no()erne ci> M.ial^HM-b chhomi> 
IoBaHOM'i> nattnpe y Cp6iio. a o,^aB/i,e CH.ia iofi 5y,'^e 
oner-h oeiKaxH y ,^y6poBHHKii. Em-e.i-b HsacnaBa obo 
rpehe 5ejKanl. hIiho ct. 6yHaMa KOBaHbiM-b y CpSiH 
na /^enaBCKora ,v> l-^-^O ro/\HHe : a npe/^ania vKaayio 
ioin'f> o.iHHie Here ynpoKe h iiKhomti ,i,pyrOM'ij 6eiKa- 
HH» H31:. Byrapcue. Oaprafi. itoji ce e nocjie Bofine 
ByrapcKe oko ^^ymaHa irone.ia fihi.ia caKyn.iaTH, no- 
/^o^peBaiii. iil.roBo na oi^a . /\a e KpyHy naMCHtHBao 
M.ialjeM b cMiiy CMHMniii . m He3a,^oBo.ibCTBo mro ra 
Hie xoieo Behb Kao o,ipac.ia MOMKa jueHHTH. moivio e 
iior.iaisMTo obiTH n(j/^paHbHHaii<) A.ieKcaii/^poMT> Hat 
ByrapcKe h ni.roKonib dpahoMi. h po,\6HnoM7i y Cp- 
6iH. Hurepec -b HlsroBii y lOMe 6bio <^ acHO oBaii. 
Ha.ia^ehsj ce y ByrapcuoM iia npBbiMij creneuHiwa 40 
iipecTO.ia. npHpo/^HO ♦. ipaMsio ,\a ce h Ha Bpxb to- 



rPBCKH KOMHEHH 



461 



ra noncHh. Ho to mj ^eMaHrKiH HHnoiiiTO hcSw ,i^o- 
nycTi'o Ha lUTexy cBoe cecxpe h cecxpHha. ;i,OK.ie 6bi 
OH-b Ohio Kpa.iB y Cp6iH . a cyaepeH-b y ByrapcKoK. 
TpeSa.io My e /^au.ie Hafinpe Hfcra Ch nyra yK.iOHHTH. 
H ^yuism-b caiwii Morao M3' e noc.iyHiHTH nao Haft- 
r.iaBnie opy^ie . aKO 6bi ce caMO ck.iohIo ,T,a ynHHH 
H36opT> wene y ^OMahoii Khepn . nferoBOH cecxpH: 
epTi xauo obi ohh cbok HHxepece ^safiMHO cnoH.iw h 
e,\aHi. ,^pyroMe cBaKv noMolifc y ^^ocis^saHH) cbohxtd 
iiaMepa no^Hocn.ia. ^yiuaHij 6bi ce }Kpenio 6;^hom7> 
MohHOMij napxaioM-b h HSHVxpa h cno.ia. /^a o6e36l.- 
^^H cBOfl npaBa na npecxoat CpScKifi, a Moate 6bixH 
H CBOM) .iKHHocTE.. aKO 6 MHC.iio ^^a My HHxpHre Bene 
iipOTHBHe napxae. a ocoShto nhroBe Mahie . KO/^-b 
ona saHcxa onacne rio( xam. ^') A A.ieKcaH^^ep-b. 406H- 
BaiohH FtKra 3a 3e ra . cHrypaHT) 5bi <5hiO , ,^a mv ce 
Hche saMcpHTH. aKO napeJ)eHh ^e'lancKora y Byrap- 
OKOH noKsapH h caMii ce5e iipor.iacH napeMii : ept 
Kao opaxii nhroBe Miene h nopen.ioM-b Cp6nHb, 6bio 
ofai M\ H 6.\M>Ke cpoijeH-b . h noy3/\aHin caBCSHHK-b m 
naBHCHiH Ba3a.n1 \ ByrapcKoii , nero ah 6paha caMO 
o^Ty H,v«e iio.iy-xexKe , napcBuhn npaBoiT> nopen.ia 
ByrapcKor-b. h koh 6bi ce cBaiv,a Mopa.in cehaxH. j\a 
n>ib e; OHb ona y6io. 

riouixo cy cnopaayMeBaHH y obomx. CMHC.iy en- 
rypHO Behx) Haui.ia 6bi.ia ysaRMiior-b o,],3HBa \i Ma.io 
I aapeBaxH noie.ia, V^teKcaw^ep'b vhuhio e iipBMu ko- 
paK-b K-h H3BpuieHio npoxepj'iohH He^i,y no .qiyrifi 
ny i-b H3b ByrapcKC cb nhnoMX. ;!,enoMb. SaxiniX) e 
c.ih/HOBa.io lio npe/i,aHijo xaHuo BewiaHh H.m Mauapx. 
o5py'ieHj. ^wuaHOBo ca 6.iphomx> y BepseBv; j\'^.r\^ 

*) CaMTj ce K ^^oniiie Ha to oBaiio tmk'k) y iioroRopy kT) cbomc 
saKOHHuy: ^1 ^KO.II. IIIL^J. p:J5^K€R .AHK.U^A.^ CilOKeCS OKOA 
E'KCOCCK^ llOCpe^l: AH);^II (l)YI,CTK.l ll!\«UerO. U CKfthBin 
ClkTHOftHlilC id MIIC f>O.^IITe,A.A MOrrO. II TilKO nAKCTIIillf, 

ero n\ ue . ».iko jucma x^ »€ rsa^tt. iiMtiiH iioero 

IIH n-.llilOTA. — C. aeroiiricb 182«, I\ . 



'j62 CPBCKH KOMHEHH 

("b Tora H l,roBa aBHa saeatja oa oneiwij ; h Haiio- 
cie/^Ky MVseHHMKa cwpxr* /^esaHCKora y SeeMaHy 3- 
HoBCM^pa 133(5 ro^HHe , koh OTBopn nyr-b Ha npe- 
CTOJi-b /^ymaHy. 

rio xpoHCioriH KH3aHTHHai\a , A.ieKcaH/^epTi 6hi 
Hcry ivfc^fa y ByrapcKOH ioiu-b paHie 6bio nocxHrao, 
T. e. o/^Ma noc.ie /^pyrorij npornaHA He^e h HtHe 
^'^ene o/\Ty/^a. Ho BepoaxHie mhhh ce npHnoBe/^aHls 
JlywapieBo . ^^a r iibra xeKt JXyuian-b Ha'iHHio xHxy- 
.lapHHM'h napeiMTj no^\b cbohmij cyaepeiicxBOMii. a 3a 
WHBora H B.ia^e ,^eMaHOKora ^a e OH-b y Byrapcuofi 
iouih e/^naKO B.ia,^ao canto nao pereHXT> h HaMecx- 
HHK-b CpStKiH, npHXBopno xpaaietiH h iiosHBaiohH xo- 
^ojK-h He/\y H hKhb chhobc . j\a <e Bpaxe Haxpar-h 
na ocxaB.rhHbiH npecxo.iT>. FloBTopaBaMO onerT> ob- 
^e y iio^^nyHieMt H3BO/^y pesH wlynapieBe : 

„Ka^Tj o xoivie ^otje caxxi^ A.icKcaH^py ( x. r. 
;^a 6 He/^a c-b ^t.^al)HMl^ chhoiviti h hstj Cp6ie y ^y- 
^poBRHK-fa nooer.ia . Koe e caivio Mor.io 6bixH noc.ie 
riMpxH ,4eHaHCKora) . ohx> ce o6paxH /^y()poBHanHMa 
ca ^axxeBaHlsM-b , j\a noBpaxe (napeBHha) h napHny 
Haxpar-H y ByrapcKy; a Ka/^-b ohh xo Hey^HHe, oopa- 
xH ce xa/^a na nocpe^crBo ^ymauy. ^yiiiaHi. 04- 
npaBH ,/^y6poBMaHHMa ev^Hort r.iacnHiia (araldo , che 
i Servian! domandano tecchie) , h aaKanie HMt 4a 
noBpaxe jj^ere h Maxepi. /^pntaBH ByrapcKofi. Ho 
^y6]>oBHanH . anaiohn /\a e itpa.iK) Ma.to 6hi.io cxa*io 
Aa obomij ^j>aMH.iioM7> . H /\a ce e: ohtj naiiiao no6y- 
Jjchtj xparij ioH xepaxn bhiijc MCi^ania h ,^oca/\aMa 
AjiertcaH/^poBbiMh. nero ah h3t» KaKBort ^^pyrorij yA- 
poKa . a Hiiane bciuxh f>y,^yhH ,^o6po ce yBecxH y 
Mii^iocTB B.ia/^a.iai^a, o6;^ape 6()raxo r.iacHHKa h onpe- 
Me ra iiaxpari^ ca cbohmi^ nociannHHMa , koh sua^- 
H> iipH,\o5HXH iia cbok) cxpaHy HaHMohHie Be.iHKa- 
lue KO/^Ti Kpa.ia xano , j\a Jl^yiiiawh y hbhocxh hcxh- 
iia iioicaaHBanie ce noBe.iHxe.ianTi . fuiu uvnod-h p;ine 
iji'atyituu' cTS(tj)h Hao WTO vnMTy ofceAHwe, X. e. 4a nhro- 



CP6CKH HOMHEHII 463 

BH npiarejiiiH h po^anH ( uao iino Cp()rKH Kpa.nlsBH 
no crapoMT) o^HMaH) na3HBax> Jl,\6poR»^Ke uHeso- 
Be) oi'TaH\ neyBpet)eHH y cBoioij MecTn. Mcf^yTUMi, 
y.npe y ^y6poBHHKy M.ia,^biH (loRaHTi) s6oe-h npoMeue 
K.niMe (?) , a Hedn HhroBa iwaxH npeeeae ce na e/\- 
HOMii 5po,^y y BpHH/\H3H H o,^aH,|e > I^apHrpa/^T> kti 
CBOMC (cTnpie.n'h ctiny lUuui.nany), 

.,A.ieKcaH/\epii m^^biuh . Kano e ^^yinaHT. x.indiio 
3ay3HMao ce sa nhroBy cxBapi.. KaiiiTHr\ e cBora no- 
(-.laniiKa. II noKae ce iuto caM-b Hi'e OTHiiiao ]y^^ ,^b^- 
pa (cysepeHCKor-b) . MHciehn /\a f)bi HhroBo .ihhho 
iipHcyTCTBO raMO HMa.io Go.iBiH ycnhxiD. Ho to e 
ofTiura norpeiiiKa .ifo^in ,^a MHc.ie . ;\a 6bi hmi> oro 
H.iH oho 6o.vh no me.ibH Hcna.io . ^a ce e cTBapt 
^pyrnie pa/\H.ia. Byrapn. koh 6faiaxy HaBHHHyxH oKpy- 
HtasaTH cBOfira napa , .ihuichh ca^-b (o6a napeBH- 
ha "*), 3.iOBo.ibHO no^^Honiaxy cBoe Ta/^ainni. <TaHh; 
6pi> OAKaKo ()biauie norHHyo MHxaH.ii. (HfcHxoB-b) o- 
ranTj, KOH e (BaKora o.'^'b hbhxT) oSorario . MHHanie 
HMT) ce /^a cy ocytjeHH caMO . ^^a ce noKopaBaio en- 
ratiM-h TyhuHVKUM'b Cp6cKu.n7> ynpaeureAhu.na (per ser- 
vir a stranissimi governalori serviani). 

.,npHMehyK)hH to A.iei;can,^ep'h. no'ine o6pTaTH 
Byrape na cbom) cTpaHv. roBopehw hm-h ^^a. noMeMt 
v.e Beh'b (CHHOBH MuxaH.iOBH) HeMory BHiue sacKpc- 



*) 3a IIlHiuMaHa, hhhh ce, ^a y ByrapcKofi ^OTae hIk ce auaau, 
KyAT* ce e aco ; h A.ieKcaHAepT. BepoflTHo Beh'b e Me^y By- 
rapHna pasr.iauiHsao , ^a ra e ctj oBor'b ceeta Hecxa.io. 
TeK'b Ao^H^fi. oko 13!H roAHne , Ka^T. e "lyo Aa « naiuao 
npH6eH(HiiJTa y I^apHrpa^y , HSHCKHaao ra e o,Vb BHsaHTifi- 
CKon. ABopa cb npeTiiajia paxa. BH3anTHimn HaHannpe iiHcy 
ce A^AH Tbina n.iaoiHTu , a.iH e IllHiuHaH-b noc.ie siopao h 
oAar.ie yK.iauaTH ce, h no6erao y HTa.iiio kt. JlyABHry 041. 
TapcHxa. JlynapH , koh oxb Htra Apyro .iHne npasu, Ka/t:e 
Aa ra h At^M^'e (1372.) A.jeKcaHApoBb cHHb h nac.ieAHHKT. 
IIlHUDnaHb Aao oxpoBaxH npi'Ko HeKC iiiroBC Ha.ioHiHHLte JXy- 
Haee, KaAb ce k H3b TapcHxa ^,^i y ByiapcKy 6bio iiporypiu 
H 3a ce6e noweo 6yHHTH. 



464 CPBCKH KOMHEHH ^ 

H\TH : f»bi .1H OHH npHBO^ejH ce H^HMy , H HcrtajiH ra 
<);^T. Kpa.ifl Cp6cKorTj 30 cKora rocHO^apa? H ck.io- 
HHBUII1 Hxii Ha TO ASiKO , noiir.iK /\Bopy CpScKOMt 
(HfcHxoBv MOA6y J TOMii ciHM( jiy) HO BeHnec.iaBv iwa- 
rHCTpy KaBa*ih>pie, Kora e KpoTio 6wo /^yiuaHb. OBafi 
no^e.iH iiancTa KpyHv A.ieiican.ipy. oSBesaBiuH ra, 4a 
!wy ma.ih csaKe ro/^HHe y hmc saaaacTBa no /^Bana- 
ecTij jioBaHKHXTi iiaca h tojihko coKo.iOBa uao sp- 
xoBHOMTi H .'laKOHHTOMt rocno/i,apy ByrapcKe; ochmii 
Tora. Ka/^-b re ro^^'f> noaoBe Ha bohckv. fl,a e ^yHtaHt 
/^ohH y noMohi, CpfiHMa ca 12.000 KOHHHHKa o cbomtj 
xpoiijuy." ') 

TaKo OBa /ina noTOiMwa /^ppbhhxtj Be.io-Cpf)- 
oKHxii Baa/^Hita . nyreMTi iicTHna /^ocra kphbhimt. a.iH 
.'laceHfcHHM-h noc.ie h /\obo.ibhoimii ciaBOiM-b , iipHXBa- 
THiue ce no3HBa , /^a canyne onexii no^T. juesa.i'fc 
cBoi^a iijieiweHa cue totobo cpo/^ne napo/^e na Ba.i- 
itaHCKOM-h noayo( rpoBv . rjoe hrhxobh npBH npe/ii^H 
Her/^a o/^-b nra /^HB.rr.HX'b ABapa oc.io6o,\HiQe. h Ha/^T. 
CBbiMa BepoaTHO . npeito cbohxtj MiiorHxij o^^BexaKa 
u no^fi 't>e/\eparuBHH!vn> ycTaBOiMT> iKynaunnuHMj}. hs- 
nafinpe h sMa/^aiiie , .^oit.ie Hurb obo i^apcTBo oko 
680 ro/^HHe aapana h3t> pyi;y Heoreiiie , iia n hshxij 
cawe necTO iio^i-, cnoe. hto oKyMaBame, oneri. .v'^pyrH 
\>hci;h pol^anH o,^ii y\f?i.\A—~ ^cnapy.voeu Ryeapu.'^') 



•) Annali di Ragusa. 8(i — 88. ,, r, , 

^) Ko^Tj nop<i>HporeHHTa ohh cy ncTniia casm 6e3HMeHflr;H ^o 
B bi lu e c.i a n a, h iieiviafo iiHuauRe HcropiB 40 B.iacTHMH- 
pa; HO /^yK.lnncKa Hapo,^Ha xpoiiHua , Koa i;e o-icbh^ho iia 
HbHxii HCTc OAHOCH , OKaiio nonyiiaiia nop«t>nporcHHTOBe 
npasHHHC : 

C B e B .1 a ,^ b I, B.ia^\a.ia4'b y roTo-CiaBeaiH (Bcwto- 
Cp6in), ocraBJin no cJipTH ^sa cHHa: Bopuca (Br is, Br us) 
II C T p o H M II p a I (Stroil). (AiiaxpoiiiM.MH T o t h .i e, i;ao 
TpeKc'i'h (Mina (^nen.ia^vJBa; ioahhc .{57; B.iaAaHn napa Aiia- 
nracin /J^HI;()pa , iiaiie rciacia 11 t, y^. inrypHo cy ,\0HHiH 
yMCTHH KauHiiM, iicHeiiiTHXb yieiinKa y xpoiiHKy). Bopncb 
ocrar; iia Baa,i,ii v o'leaofi ApiKaan; 



CPBCKH KOMHEHH 465 

rioc.ie KyiwaHCKe h obhxti Byrapa .lose ITIhui- 



C T p o H 11 H p Ti I oAABan ce kTj lory ca cbohmi ^e- 
.lOMii iiapu^a , THopH 'iHTaBV enont'Hi parona ct. AeapuMa y 
yrapcKOH, fb HbHxoBbiMa HaMecTHbiMTi 6 a a H H M a y HcrpiH 
H /^a.^Mat^iH, h aaTHMi. cb PiJM.iaHHMa, na ocHHsa i^aptTBo y 
H.iHpHKv o^b BaaAeiwifi ,\o (A)n(jyioHifi {o4t> A.i6yHa y HcTpin 
Ao AsaoHa y Ennpy) , h OA'b Mopa ao ^yuaoa , yxBp^yiohH 
CBOH) cTo.lH^y y P r i I i n i t i (IlpHQiTHHH — npeoH IOcth- 
uinHH?). O^aTae o^npaB.ia CBora cHHa cb BchHMT. a^-^'^*'''* 
CB06 BOHCKe Ha ocBannt ocra.iHXb crpaHa Ba.iKaHCRon. no- 
.jyocTpoaa, a Phm-iahh Bn;\ehH ra raKo oc.ia6.i'feHa , y.^apaio 
Ha ntra HSHCHa^a, re OHb )' HiecTOKOM'b 6uk) c"b HbHjia iio- 
rnne. Chhti 

CBeB.ia^'b II XHTH Mv 6pHie y noMohb ca cbohiut> 
BOHCKaiua , a.iH aehi. ^oitKaHT. ji,a 6bi Jiy Morao 6bio h no- 
moHh h ocbcthth la . ep-b PHM.iaiiH ce 6pH;e 6bi.iH iioByK.tH 
Harparb , sa^oBy.ibHir no6e,^oM'b h ikichomt. 3arpa6.i'feHHMb. 
Oht. aaceAa y o'ii-boh seM.ibH , h B.ia^a J2 ro,i,HHa — ae 
6.iaro cnpaMa xpncTana (vAapHo BepoaTwia iiOBCCTb na Me- 
cTo i(e.ie nop<i>HporeHHTOBe npHie o npsoMTj cTaHHiury Cp- 
6aAa y MaHe^oHCKOH Cp6HHH , iioKpeTaHio o,\T\A,'d " t. jt,.) 
Hacae^ys tiy chht. 

Ce.iHMHpT., B.ia^a.iai;!. MHpo.iio6uBb , npaBeACHTj h 
woBeHaHTj , H aKo n (J r a H H H b. »lH)6io n BCuMa xpHCTaae, 
He^asao HXb nporoHHTH, h aa^oBo.iaBau ce caMo ^a mv n.ia- 
fcaio ;^aHaRi> ; a Hace.iio ioun> 6oat acM.iH) C.iaBeHCKHM-b 
HapoAoMTj (6.tH3a napa.ie.ia ca nop*HporeHUTOBOM'b iiobpui- 
fcy o npBOMT. KpuireHio Xpsara h Cp6a.ia , h o Ao.iasKy 
Hafinpe k^uhxtj na noc.ie 4pyrHx-b y H.mpHKTi). lloc.ie B.^a^e 
Ce.iHMHpoBc (12 — roAHuiH-fc no r.AHbjiia, 21 — lOAHiunii no 
ApyiHMa) cTviia Ha npecTo.ib cHHb ntroBi. 

M .1 a A e II -b (K I a d i n r cHrypno xpaarmTHHa no 
npHMt'py: B i) e t c i, M ii e t c i, HI I e t c i), h B.ia^a cacsHMij 
no uiiruBOMb yaopy. y utroBo epeiue ;\oce.iHBaM) cc na Ra.i- 
KaHCKiH no.iyocTpoBTi ypa.icKH Byrapa. Ohti ce cb BbiiMa, 
no npHMwpy BHaaHTiHCKon. napa, craB.ia } VHpne o4uoiuat;, 
ofifieayiohH ce Aanaub HMb n.iaiiaTH. (H IIop't-HpoiCHHTb 
paBHo iipHnoBC,\a , ,^a cy ('p6H ao B.iacxnMHpa y siHpy no- 
HtHBH.iH Cb ByiapHMa). Hac.i'hAiiHK'b ocrane My chhtj 

P a T H M H p -b, HO B.iaAa.iaucb ap.io onaKii h xpHcraHH- 
Ma oco6nTo iKecTOKlH roHHTe.ib. (O^cryni Cp6a.ifl oa^ xpH- 
CTHHCTBa H no riop*HporoHHTy). 3a oehmTj ^o-^ase caAi* v 
^yKwinacKoMb napocTaBHHKv jpH fiesHMeHflKa npoAyiKaBaioha 

TaacHiiKT. XII. 30 



466 CPBCKH KOMHERH 

MaHOBHha. '^) KOH /^yuian-H h A.ieKcaH/^ep-h ceCn ct 
nyra yHaoHHiiie. HHe^^aHij BHUie 04^ hbhxobhxtd n;ie- 
MeHflKa iieripeKopaHH cTenenifi ByrapcKon> npecTO- 
aa. Cy/^6HHe cy xore^ie HCTHHa, /\a ce napcreo Cp6- 



HtrOBT. HHHHH'b BJiaA<' I "<> HbHSia Ilop'l'HporeHHT'b Behl. 3Ha 

KasBTH HMena : 

B bi lu e c .1 a B b , 

Pa^^ocaaBT., 

n p o c e r o H. — Chht. rioc.ieAH'fera Satimir, h 
OBora cHH'b Fl y ;v II M H p T> (Flop*. HanHcao 6bi MTtovvrtjiujj- 
ptjs), npiHMaM>hifi xpHCTinHCTBO y Bpesie cs. KnpH.ia , Cb wa- 
aHjn> npeHHaHeHiiim. HMCHa hctc cy oco6e , ko« KOAt Hapa 
noBecTHHKa : 

B a a C T H HI H p T, H 

\I y T H in H p T, {MovVTTjIUJJQriQ), O^'b KOBXT. HaBeCTHia 

HCTopia Cp6cKa noMBHt , h iioj\,-h KOHwa ce , paBHO h no 
nop*HporeHHTy, ^.orafea APyfo Kpuireii-h Cpfia.ia. 

XpoHOwioria h e^ne h ^pyre nOBecTH raKO^e HSHa.iasH 
ce Jiaiso H o6e hxt. y carjiacHocTb aoboah- Cpi no hhSho- 
BiHMb Hsci-fe^oBaHbHHia ByrapH ypa.icKH ^oce.iH.iH cy ce wa 
BaJiK. no^iyocTpoBT. to-iiio y ro,^HHH 680. Ta.^a «, bcih /^yK.lHH- 
ckIh napocTaBHHKT. , Behij no'ieo 6bio B.iaAaTH M .1 a A e " ■*>• 
5-TbiH lipa.ib ii.in Be.iHKin khcst. Cp6cKiH y H.iHpHK}' ; a no 
flAHOH BepciH , HtrOBT. OTatfli C e Jl H M H p "b HMao caMO 12 
roAHHa B.iaAe, a A,ej\,'h C b e b .1 a a i> U H " y 12-OH ynp-bo. 
^aiijie no u»biini> Aa^aMa C e .1 h m h p t. cxynio 6bi 6bio na 
npecTo.n> fi68-ivie, C b e b .1 a a J" H 657-Me, ay obo Ao6a no- 
PHHyo y 6010 npoTHBT. TpKa C t p o h m h p -b I, Eneacb Toto- 
('.laBeHCKifi y H.mpiiKy , cacBHMb F,A"OBpeMeiibiH h hctobct- 

HblH ca nop.JiHporCHIlTOBHM'h Bc.lO - Cp6 CKHMT. KHeSOMTi, 

,,K o II « K b P H M c K o !H 1) n a p v H p a K .1 i K) 1 n p H 6 e- 
r a o," H npoTHB-b uora e ucTon. cHrypno luopaaa 6biTH 
ynpaBji'biia H3BecTna oiicneAHnia Ha ^C.iaBHHiio" HtroBon. 
ynyKa, itapa Hpaisjia KoHCTaiica II, XV-n, hha- y hctoh 
fi57-OH ro,i,Hiin. 
*) TaKo iiapo'iiiTo KaHTaKyseii-b noKa3y« HbiixoBO nopeKJo 
{TOP r?j^ lii.Svv/is d()/ovTa Mt/a^A rov rta^i auroTt; SeoTtotov 
rov LtpEavz^ifiijpov viov ex IMvacjv xa'i Ko/uavuv Tag rov ye- 
vov<; lAxovTu ofipuQ)', a »1yKap)i ioun. 6.iH»ie aoboah hxt. OA-b 
*a>iii.i iG Tai;o^«! KymaHcKo-ByrapcKe Teprepa h E.itii- 
M c p a , iKiKanywhH Kao fiparyieAC chhobp IIlHiumaHOBP h 
TcpTppuBe (Mich el e re de' Bulgari , cli'era snccesso a 
S V e t i s I a V o, sno c u g i ii o). Ann. di Rag. 81. 



' CPfiCKH KOMHEHH 467 

CKHXT) Be.iyra y H^jinpHKy nacKopo aarHMi. na hbh- 
iwa H cKOH'ia. Ka<» ihto ce ch HhHivia Sbi.io h iiomcjio; 
ajiH KiMTi 3a yxexy h noHoc-b noTOMCTBa ^onycTHiue 
6apeM'fc onraBHTH .^oKaaii , ,^a cy ra h ohh Ka/^pn 
6biJiH ;\o HaHBehera Hhrona paasHTKa h c^iane /^o- 

BeCTH. 

A.iCKcan^ep'b « ocrao eepaHT. cBOHjia o^Beaa- 

HOCTHMa H 6blO .IFOSaBaH-fa cpO/^HHKli H caBeSHHK'b 

^yiuany ^o CBoe cmpxH, ma ko.thko /^a ra BHsaHTHn- 
i\» necTO no.^CTpeKaBaiiie. ,^a re oeafi KOH«t>e/^epaniH 
ca Cp6ioM'h HSHCBepH. Hcropia HiiroBorT) B.ia/^ana. 
o6iuHpHO HanHcaHa. HcnyHH.ia 6bi e/^ny MHTaey khijH- 
ry 3a ce6e; h mw e Bojiewo ocraBHTH GyjxyhHM-h na- 
po/^HbiiMij HHc'UHMa, Hero AH. npH Heno/^nyHOMi. ioiuij 

CaSpaHH) H o6/\e,iaHK) OBiM> HUBOpa, irpCBO/^HTH OB/\e 

cyBOnapHe itpatie 6ejieH«Ke, KawBHx-h e /^oca/^b Hafi- 
BHiue EHre.iTi caiMO h31i BH3aHTHHana noBa^io. HnaKt 
Kao e/\Hy Be.iHKy sac.iyry A.ieKcaH^poBy h Hl.roBe 
6patie y CpSiH sa CiaBencKy npocBexy. HeiMomeMo 
nponycTHTH 6e3ii cnowena nr.HxoBv ocoShtv pcB- 

HOCTb H HaCTOflBaHl, OKO pa3BiflHfl CBeiUreHe KHbH- 

aicBHocTH C^aBeHCKe. Flo iwaHacTHpHMa MaKe/\oH- 
ckhmtj Haaa3H ce ioiuij iwhojktbo pyKoiiHca. npBo6biT- 
HHx-b npeBO/\a Ha CiaBencKH. koh h31i AaeitcaH/^po- 
BorT> Bpeiwena /^aTHpam h ntroBe sanwce Hoce. Eh- 
re.Tfa cnoMHHK rarjotje (no AceiMaHv) o^-b nbra na- 
pebene npeBO/i,e 6H6jii(-;, koh ce y KaTHKany xpane; M 
a H nama napo/^Ha ()H6^ioTeKa /^oSnaa e cKopo e^^an-b 
MUHeu, HanHcaH'b 1342 r. y iviaHacTnpy i\IaKe/\OHCKOM'b 
jJicHoey noKeniiHHKMi. nhroBon^ ffpara rocnOAHHix ee- 
iiHKAro B0I6K0A6 v OBHeiio^K) H iio Toivib ./^ecnoxa y 
cpe^HbOH Aa^aiiiH, loaHa — (OiiHKepa — Komhc- 
H a. ^) ■ — • O/^Tj noBejia naitii A^ieKcaFi^^poBHXTi. KOHx-b 
e OHT> 3a BpeiMe werp.'^eceTOro^Hiiini. cBoe B;ia/\e ch- 
rypHO MHoro n3,'^ao, r. FpHropoBHMb H3Hauiao e fl,o- 



*) Gesch. voii Kulg. 457. 
2) r^iacH. XII. 

30^ 



4<5$ CPBCKM KOMHEHH 

ra/\fa H onoiwenyo oaiwo rpn , HS^^are MaHacTHpHiwa 

<>B. HHKO.ie OpIiXOBCKOlMlj, PHJICKOlVI'fa H 3orpa«I>CKOMl> 

041, ro/\HHe 1342 — 1340. ') Aynapn Kame . j\a my « 
BH/^io ^HKT3 y npupo/^HOH Be;iH4M!iH oner-b y 6/\hom 
HhroBOH 3a/^yHt5nHH, HersoMTb MaiiacTupy cb. Boropo- 
^Hue y oKOJiHHH rpa/^a CraHHuiaxe y TpartiH , koh e, 
BCviH, casH/^aHfj f)bio f)/^i> HewaKBoni Kpaan f)ypJ)iaH- 
cKoni (da un re di Hiveria) . a paciipocTpaHfeH-b h 
yKpa litem, AaeKcaH^^poiwb. ^) 

KaHTaKyacHTi rnoivinHh AjjeKcan/ipa ioniT'b aa- 
/nyro noc.ie ciwpTH /^ymanoBe, a e/^aHt BaaiiiKiH .le- 
tohhctj , cKopo H3Ha})eHTD H H3/^aHT> T. FpHropoBH- 
mcmtj , 3a6e.ie}KaBa /\a e yMpto reKT. y ro/^iiiiH npo- 
nacTH ByfiaiuHiioBe iia iVIaj)nn» : ^Toyiive MoypH Aae- 

3(ilHApH. AOMIIOyAh TpiHOKOIfASH lUIH ^8 IHAOKh lUOYW- 

MANK — jjTa^a (1371) ympe A.ieKcaH/\epi> rocno^^ap'b 

TpHOBCKIH, H HaC.lls/^H MV IllHIHIMaH-b". ^) H.IT. ^^pyrHXTi 

TaKof)e cKopo H3na!)eHHXTi cnoMe»HKa (/^ocTOBepBie 
Hero H3T, y^oca/^T. nHcanHxij Hcropifl) 3Ha iwy ce osa 
4'aMHAia : 

PoduTe.iftU : 

(^HCTOBH, KOH cv THrypHo HMeHOBa.iH oi^a A.ie- 
r{ca^r/^poBa itao h rBe i>ty npe/\xo/^Hiii:e Ha npecTOJiy 
ByrapoKOMT> 40 napa Ka.miwaHa Aceiia. 'tajie y cno- 
MCHMKy; HO iipe^^xo^v'^ H3iMl,^^()aaHa yuasa.ia cy bcIib, 
4a 6 OH7, f)bio HainT, VAiirve.rh) Bou.ri/a, naHiipe K/zea* 
M /ircapT, , a iianoc.ie^^K\ iio,vb ypoiiieM-b MO>K/\a h 

deCf/OTT,. 

h'epaif,a fi.iarOMBCi una dernoTttud .niiTU Be.iHKaro 
napl, loanna VaeitcaH^^pa. Bi.cripH<:^iina na oa ar- 
re^icKWH o6pa3r, Hape'ieHa fieoffimia. 



•) nyxeui. iKi F.Hpoii. TvpriiH, 31t, 71. 155. 

2) Ami. di Ra^. ,S8. 

3) .,0 CpfiiH ni, vn oTMouieriinxii kt. cocfe^HbiiHii ^epwaeaMTj'', 
npH6aB.i. I" — 18. KaaaHi., 1839. 



CPBCKH KOMHEHH 469 

otceue : 

Oeodopn 6.iaroHr>rTHBa i^apHi^a Be;iHKaaro i^apk 
loaHiia A^eKran,\pa BTjonpHeMuiH MHHiiibCKbiH arre.i- 
cKbiH o6pa3L> napeMCHa Seo^mid. 

Seodopa o.iarosLCTHBa napHi^a Kc.iHKaaro i^aph 
loaiiHa V.ieHcaii^pa c&ma ott> po;^a eBpewj^Ka. Ktc- 
npneMiuH jue na en cBaToe KpibujteHiH . h o.iroHBCTH- 
b;i>£ Blip* uli.u; cbxpaMiun. h i^pi,KBi>i MHOrw o6i^ho- 

B.IBlIiH. H MOHacTHpfl paS.lHMHbia B'b3/\BHrUIH. MaTH 

ciRinH Be^iHKaarf) i^apb loaHHa IIlHiuiviaHa. 

cuHoeu : 
Ioanu-b Acen-b . xi^aph. 
lomiH-h CrpauiUMupT, . ii,aph. 
loaam llluuiMan-h . ii,aph. 
MuTfiuA-b. naph. 

Khepu : 

KepaenAinph ^'b\M,w Be.iHKaaro naph loaHHa Awie- 

Kcan^pa , Be.iHha rocnoHi^^a o5pmHHHna cxuiyH bcih- 

Kaaro aiviMpa Asioypaxa, o/^aHa >Ke 6biBiiiH aa Htpo^a 

pa/^ii ^.itrapcKaro. ona nte raMo lue.^iiJM h Khpsi iipa- 

BOCJiaBHrtirti CliXpaHIIIH. H pO,^S CJBOH T POSOHt^blllH . H 

/\o6pl< H f).iaroHbCTHBli no;K'aBriiH. h ct iwHpoMb 

CKOmaBlUHCH. 

rocno>K/^a ^ecucAae.a : h rocno»i/^a BacuAuca, 
/^TjiqepH Be;iHKaaro napfe InawHa AaeKcaH/^pa. ^■) 

Oo HaBe,'\enoM'b B.iainKOMi> .leionacj^y ^\hohu,q 
ofl,-h cHHOKa A.ieKcair,\[)OBHX'b : Acem h MuxauA-b no- 
rHHV.iH 6bi (ibi.iH iomi, 3a HiHBora o'lesa y paxy npo- 
THBTi iMypaia (5834 =: 1305 ro,^HHe, ('rpnuiuAiupoey 
noBecTi. OBaito na.ia3HMo n3Be,^eHy y «-:/^iioh cKopo 
HaiiHcaHoti Mouorpa'MH \pBaT<i;ori> rpa^a Ha.iHHKa 
o,^i. r, Kyicy.iisBHha : ,,^ oBe raMiie laMiiHne (rpa- 
ra Ka.iHHKa) ,v)Be,^oiiie r(),^mie \Wu^ iio;^t. hkomIj 
crpaHtoMb rpH sapoo.il.iiHKa. ISwHxy to Kpa.ib By- 



*) Chh o^HK-b napa KopHca \ (jH-itrapcKbi KUHHiHi^H" I. 226 — 
227. H BaTHKaHCKifi KOAeKCb y MepTKORa „OuHcaHiK) buhum 
CBflToc.i ana", 't. \IocKBa, 18^3. 



470 CPBCKH KOMHEHH 

raiiCHiM VTpdtuuMup'h AAPKcnndpoeuh'h, oa OBoioiWh Mte 
HOMTi , a KliepioMi> A;ieKcaH/^pa BacapaSe B06B0/\e 
Mo^/^aBCKOra, h otj Mjia/^oiwii rBoioM-b KhepnoMt ^o- 
pocjiaBOM'ij. Chjiho napcTBo ByrapcKo 6biHiiie paa- 
/^ie^io y oho ,^o6a HecpexHOMXi no^iHTHKOinT. ujapt By- 
rapcKiH AaeKcan/^ep'b Ha rpH (^xpane. H/^homtj rrpa- 
HOM-b Tora napcTBa ynpas^HO e Ta/\a y Rh/^hhv rpa- 
/\y, Kao Kpa^b, peneHbiH CrpaiuHMHpTj. UoHaHBHiue 
M3ii shpoaaKOHCKora «f>aHaTH3Ma , y/\apH ^rapcKifi 
i:pa^b wly/^OBHK'b I. rii nena/^a na CTpaiuHMHpa, c.vK/^- 
6eHHKa Biipe Fpiise . h ocboh noc;iie ^tore ()6caAe 
HlsroBT. npecTOjiHMH rpa/\Tj Bh/^hhtj. 3apo5HBuiH tomtj 
npHjiHKOM-b Kpa.ifl, A^A*^ '"^ saxBopHTH y rpaAT* Ka:i- 
HNKi^. OcaMiD ^parapa oatj pe^a cb. <t»paHl> , /\oBe- 
ACHHxxi aaTieiviTj no wly^oBHKy y ByrapcKy , npcKp- 
cTHLue \ iieACceTb A^na A^ie CTOTHne xh-iha^ ^^~ 
/^iH. M^iaAS Khepua CrpaiuHMHpoBa . orera orny. 
OAroeHa e na ByAHMcitoiwij A^opy. y pMiwcKOH sKpH. 
Ha KOK) o5paTHifie h »«eHy CTpamHMHpoBy. TymHWH 
Kpa;iE> Bhamhckih MopaA© HernpH j\yyQ roAUHe ManiH- 
TH y .sarBopy Ka^HHHKOMy, a^kij roHaHKiM ^paxt w\^- 
roae jkchc B^aSKo Mo^iAaBCKiH Kpa.iliBrTBO Bhahh- 
(Ko roAHHe 1369 oiiexb y^i poMij weoTe , h HaHHHHB- 
lUH MHp-H CT> wly/^OBHKOMb . v TiopoA^y cxaBH : A^ ^'^ 
CxpaiuHMMpb H3'b xaiMHHue HcnycxHXH HMa". *) — rio 
Mai.iapcKHM'b noBecTHHuHMa , iil^ra 6bi ^Ivaobbkii hsi* 
Ka.iHHKa ()bio oc.ioSoAio h oiiexi. Haiviecxio sa ynpa- 
BHxejifl y BwAHHy, a^ ^w itao ypot)eHHKij .laKuie mo- 
rao cTHiiiaxH xawo oa.ioet^eHe AyxoBe; a.iH nOAi» 3a- 
K.iexBOMx, BepnorxH m nomine et litulo Suae Maje- 
statis, KOfl yciOBia, sejie, CxpauiHMHp'b « iipewa Kpa- 
.ifo iMaiiapritOMii mbcxho HcnyHaBao ^) • — • Ba.iHAa A^ 
roAHHe (')*>0(i (= 1397 — 8). KaA'i> «• no B^iauiKOM-b Jie- 
TOHHcuy. BaasexTi onyeroniio h HtrOBy ^"^"nvidiRy , a 
Hhra i*BOHM'b Baaa.ioM-b ynHHio. /Ha.ih mxa e 6bMo 



») Leptir, 270 — 272. — Zagreb. 1859. 
2) Eugel, Gesch. voii Biilg. 461 — 2. 



CPBCEH KOMHEHH 471 

cb HBHMB HCSHa cc. Khcpii. o KoioH e Hanpe^Tj pesB, 
no HMCHy ^opoTew. y^^ao e 6bio 3a TspxRa Kpa.in Bo- 
caHC'Kori>; a e^aHt My cHHt KoncTauTum no .leronHCH- 
Ma CKOHHao ce y Beorpa/^y 14'i2 to^hhc , cHrypHO 
Kao CMHipaHTb ko^Tj Hauiera .^ecnora Bbi<M)Kor'fa 
Cre^aHa. Tpehifi Spafb mv lUumjuni-h 6wo e ( h3- 
Hafinpe caMO y TpHOBy . CiaBumi . BpanH h Co*iHj 
HecpehHbiH Hac.ie/^HHKij oi^y Ha napcrey . ep-b ce e 
Ha HliMV H cKOHsa.io. Hci opia HJiroBor-b . no .itro- 
nHci;y Baaun;oMT> . 24-ro;iHmHl,rT> Baa,\aHa h npona- 
( TH aa^^araKb e xaKolje e/^Hort SyAyf^er-b m caepme- 
Hi6n> o5r^e.iaHM nrxopie ByrapcKe. ITocie/^HriH cy 
MOMCHTH caMO, /^a e OHt xecHO o5ra})eHi> ii cnyweHTj 
y HHKono.iio . 1395 ro^^HHe llpe^^ao ce BanaexoBOMXi 
cepacKepy A.iK-riamH . o^Be^^eHii 6bio kij cyjixany y 
4>H;iH6e, h no e^^HbiMa ocy})eH'b na BewHxy xaMHHuy. 
a no ^pyrMMa o^^Ma aaxHMij noryo.ihHii. /Kenio ce 
e H ghtj ,^Banyxij . h no CHHO^HKy ii,apa Bopnca np- 
Ba JKena 6b],ia mv Hena 

KipajKipin o.iaroMbcxHBa napHna Be.iMKaaro na- 
ph loanna ILlHuiMaHa ; a nena 

FocnoHi^a ^ecuc.iaea maxH (oBe) 6,iaroHbcxiiBH/& 
i^apHi^di Alapi& Be.iHKaaro napfc loawHa lUmuMaHa. 
Hape^ena bi^ arie.icKOMX. oopasi. ^leeopa\ h 

KepaiifU /^Tiu^epb BCmKaaro napt loanna IllHni- 
Mana. y;\axa 3a AH^poHHKa naaeo.iora. /^p\Ta Hte- 
na 6bi.\a mv e /^ecnuHa h.ih 6.iena- nhw Knesa .lasa- 
pa . KOH ce e noc.ie npey^a.ia 3a 6,^Hor7) Ba.iiiiHha. 
Ona Ba.ib^^a po^H.ia mv e ,^Ba cHHa. ko,'^'i, Enre.Ta no 
HMeny lUiaa.naun if rf^pyMcunu. OBafi xioc.ie.yibiH npH- 
5erao e, H3a nponacxH OHese, Kb Mal)apcKOMx> Kpa- 
.iR) CH^MyH,^y. h ,i,of)io o^'^i> nKra 3a yHiMBani. y Ta- 
MHniKOMr> Banaxy neriy ,|oxaw,iio y aeM.ibn (quondam 
possessionem nostram i\. vocalam in comitatu The- 
mesiensi sitam cum castello in eadem habito. runc- 
tisque villis etc. J MoHte 6brrii ^a e xo hcxwh npe- 

*) Engel, Gesch. von Bulg. 459, 465. 



472 ePBCKH KOMHEHH 

/^e^Ti. r/^e re ii /^aHach iia.ia^M e/^Ha Byrapcua Haoea- 
OHHa, K /^a e oea raiMo /^oiu.ia ca hcthmi^ <i>pyaiHHOMTi. 
Crapin HkroBii oparij lllHiuMaiib 6bio e 3ae/^H(> ra 
oneMi> y HnKorio.iio yxBaheHb. iiorypMeuii n y Caiw- 
ryny y AaiH na iiaiiiy iioci aB^i.m. , r^^e »-: h ohtj xa- 
Kot)e ,^o6io H yiiJHeao .'^o cwpTH cbok) /^oraniK). 

TaKO 3jioko6ho cTapo-CiaBeHcico iipaBO o ohhh- 
0T8y , KOMa/i,aK)tiH ,/^a na/^ono.ibn ceaKora h .^pjKaBe 
Kao nocmpTHHe Hafixyj^era HoffnuuHa , ^^orepa iia iio- 
CAe^KX CiaBCHCKe Bejiyce, re mopaiiie yupaao cep^ 
muTu . no npHMep3 cbohxi, /^peBHiHXh mvieriaKa Me- 
conoramcicHXTj. 

., — — — thirteen hundred years 

„Of empire ending^ hke a shepherd's tale"') — 

y,l\apcTen TputinecT'h ctotuhu soduua 

.Jino npunoeecTh edtimf, nodnnuHa.''^ 

3. KHESTb JIIOTHI^A BOr4AH'b. 

Floc.ie O.iHBepa h /^eana Kao rpehiS 6paTi. 
AjieKoaH/\poBT> /^ouaaye oe HanBepoHTHie Hera oco6a. 
KOM) name fiapo^^fie necwe iienam no/^ij hmchom-Ii 
^^AwTune Boaddua." Kain aKyseriii , koh ra caiwo na 
e/^HOM'i. MecTV cnoMHHl. (a no3Hanao ra e .ihhho) 
Kaiue ra H3peMno nao fipara O.iHBepoBa. ^) /^a.ih 
oin, /^oiasH KO/i,'i> rniw H(>ropMKa y hchhc.iIhhio na- 
MecTHHKa /^yniaHOBHXJ.. koh ( y ce nocjie cMprw ypo- 
nicBe vMHHH.iH He3aBHeHH y onoHMa o^.iacTHwa. Xa^- 
KOKoii/^if.rfj H nonaHBHine o nhMv iia3ao . a ifnaK7> 
oaMo \ oBa T[)ii up an;.) Mecxa : 

Hafinpe y HC'inr.il.mo HaiweoTHHKa : /^yniaHi. • — 
Be.in — „no('TaBio e na ^iipaBine.ia y ,^e.iy IMaKe- 
/^onie o,vh Cepesa ,v) Kap^^apa Ito^ddiitt. MVJKa Bpcx- 
na 11 \ parriEd /^e.in n(':c\('Ha. ') — !Io<'.ie npHnoBC- 

^) Lord Byron y .,S a r d a ii a p a I » s*', act I. sceii. I. 

■•') IIf,uipavTi^ St ,Tpo cu'rioy MjToySai'ov roy ./ip'fpou aScAfov — 

nuui.iH) ktj MbHnia (/^yiiiaHy h ^-ichh) Bor^^xa 6paTa 

O.tHHepoHa. II. 260. 
3) Ilet'Na Kawe: 



CFKCKH KOMHEHH 473 

/^aiohn , KaKO e MyparL. (ro,v 1373) noKopio ce^H 
^parauia J^enuoHuha. na^Ke ^a e .,3aTMMb h Knesa 
^}o^^aH(t (tov xuvzt^ riyefioi'uj yHHuio cBomu, iMarea;- 
HHMi. c.iy roMii M ija;}a.ioMij jaKo , ^a iM\ e aiopao ca 
CBOiiMii .iM)^i,Ma y BOMcuH r.ivHiHTH.'- H Kanoc.ie/^Kv 
TioijTopaBa n^) HCTO Ha e/^HOMij rpeheMi^ MecTv . Ha- 
Bo^ietiH H ,,BoadaHri oko Fodona'-' \\e\)\ nehi, cBfaiMa 

^HHaCTHVa ByrapCKHMt , CpOCKHMlj , rpMKMMIi II Ap- 

CaHacKHM-b. KOH cy Ha^ii cooom7> VlypaiOBo BpxoBHo 
rocno/^apcTBO npHsnaBa.iH. ^j 

'Vo 6 raBTi CnOMCHlj O *1k) THU,H Bop^^aHV V HCTO- 

piH. y HaiuHM-b /^omahHMii HSBopHMa MH(\iMMo /^a ce 
r^ooa^Ti Hie: HWiina naiiMO o utMv; a Bp.io e Bepoar- 

HO. ,'\?i t-: H OH-b (KOHXl, Sa/^VJKOHHa H CIIOMeHHKa MO- 

pao ocxaBHTH . KOH 'Mo;h%^a fjhcv ioiiih cbh npona.iH 

H caiMO Ha CBOe M3HaX(),^HHKe HCKaK). 

Ho .liOTHna Bor^aHii . aKO e OBano ocr;y,^HorT> 
rnoMena 6bio y^ocToen'b y HCTopiii, nmao t fJapewB 
ciaBv ocxaxH ^escMpraHTj y HauusMt Hapo^Hbiiwi. 
necMBMa A.in h iiecMe h npe^i.aHi'a ysa.iy.H'b <"V j\o- 
ca^fj. Kpo.n. aSco.iVTHO hyraHl, Hcropie, HaiOBOiina- 
Ba.ie nhroBor-b ^pyrorT. opaxa. Ineaua-O.meepa-KoM- 
Heuft^ HOBCKa iinaiii> HaHSnaMeHHTJera si ^aocTOHHCTBe- 
HHKa uarfBHriiera ;i,o nopa y ii,apcTBy ^l^yniaHOBOM-b. 
TeKij FiaMHOBi'e HCKOimiie Hl.ra noHHHH) :Ma.io no Ma.io 
o^^KpHiiarn i;ao i.ai;aBi, .lanHo y pa^Ba.iHHc capaHK- 
HfaiH iJJTaryapHbiH ( iioMeiiKKi) . hoh h.-jti ^apoHa upo- 
BHpvfi n3naHnpe oH3,iHMaHi> u iiepacno.^naT.itHBTD . a 
v-h uo3HariHMTi .iHneMb TeKij iio Mepji. Kawo ne.iiii h 
osHiiiheHiH Ha cu*^ r.iocxi. H3.ia3H. Mbi fieivio y HcxoM-b 
pe,^y cnoMeHHKe ii oe.ieaine Jiat)eHe o nhwy OB.^e m 
npe^cxaBHXH. 



,,Ha ^{aropjy liecry nHToMusie ' 
,,OnAe fieuie ^hyxHi^a Bor4aHe." 
ByK. III. 54. 

*) Laou. Chalc 2«. 38. 19. 

(IIpo/^y/KHhe ce). 



474 ^AHHMHb 



CPnCKA 4KraHH.Vl|ll.fA H 

Hanucao ^. /^anuHuA. 

Pa/^ caw y obom HjiaHKv iioKaaarH KauBe Cp6H 
HMBJy /^eMHHyTHBe H ayrMeHTaTHBe. H je/^Hn h /^pyrH 
nocrajy m;ih Hacraei^HMa (suffixa) h.th noHxpaKUHJOM 
h;ih KOMnocHUHJOM ; HacTBBaita Mome 6kth BHiiie y 
je/^aH nyr, rarto h KOHxpaKUHJa h HacraBnw Mory 6hth 
3aje/\Ho. Cbh ce /^eMHHyTHBH roBope h oy^ MH.ia , a 
CBH oe ayrMeHTaxMRH roBope h aa nopyry : ajiii ce 
HeKH ^eMHuyTHBH roBope caMO o/^ mh.o a hckh ayr- 
MCHTaTHBH caivio 3a nopyry. Kojh cy tbkh, noMCHyhy 
r/\je MH re ywHHH norpeCno. 

^eiMHHyTHBH CynCTAHTHBH. 

I. riocTajy HacraBUHMa : 

1. ET. o/^ Kojera Kpajibe c.iobo orna/^a Ka,^ wea 
ibera HCMa ^pyrora HHKaKora; to je/\eMHHynHJa Hajnpo- 
OTHJa, y Kojoj je piijen join oea rnora po^a^ je,^HaKa 
c pHJeHHiwa Koje snaMe uno M.ia/\o; xaKe /^eMHHyrHBe 
cpe/\ifaera po/^a hmbmo : 

a) 0,1, Mvniiaix pHJeMH: Ijase (tjaK). mommb (mo- 
MaK). je,\HHHe (je.^Hnaul: raKH /\eMHHy thb imhc.ihm /\a je 
H JoBe (,lovi-) y cxapHM KibHraMa; 

/^) 04 HteHCKiix : y'^jeBoJHe (^'\jeBOJi;a) . hthhc 

(iiTHnaj; xaKo Mo;Ke 6htm /^a je h iuencico hmc Anexa, 

caMO luxo je /\of)HBiiiH osaj nacxaBaK oiiex npeni.io 

y HteHCKu po,^, uoje heMO BH^^jexH h y /\pyrHX pHJesH. 

Z. K. c ibHM HMaiMO ^eiwHHyxHBe : 

a) JwyiUKor po^^a 



AeUHHyi^HJA II AyrMEHTAI^HJA 475 

a) o/\ MyiiiKHx: aH^e.iaK ^) (aHl)e;i-f-K), 5ojaK. 
BeaaK, B^axaK, Bo.iait . r.iacan. lo.^\6aK. i po6aK, rpo. 
3^^aK, ^^aHaK. ^apan, /^jeeepaK. ^oMaK. })aBo.iaK. 3y5aK, 
HBepaK, je.ieHaK. i;aj>yI>epaK . K.iacaK. KOH;yiiiaK (ko" 

}KyX-|-KJ. KpHHiaK, KJMaK. .THJenaK (.lHJeK-]-KJ. .IHCXaK; 

.lOBaK . MaiiiaK (Max-f-K) . MpasaK , hocbk . o^aanaK 
(o6.iaK-}~^0 • ne.ienaK . nonaK (gryllus doniesticus). 
noTOHaiJ (noTOK-|-Hj. npaiviaK, npaiuaK (npax-|-K), np- 
CTenaK. npyraK, pe/^aii . penaK, poSaK. oaHan. CHHaK, 
cHpoMaiiraK (oHpoMax-(-K). c.iaBvjaK . roKo.iaK. cpnan, 
cxpv saK (cTpyK-j-H)- TvpHHHaK (papaver rhoeas). x.ia- 
t\aK. qBHJeraK. i^pBau. naraK. nyHaK. — OBaKn cy /^e- 
MHHNTHBH H OBo , caMO iiiTO join Hwajy Ha Kpajy o, 
Koje 5HBa H y ,';pyrnx pMJeHH : boko (wjecxo bo.iko), 

.te^TjCHKO . CHHKO. flOCHHKO . H MHOra HMCHa : B.iaruKO 

(B.iaa«-f"**o). BoHJHhKo, Bhtko (Bh,^). Bvmko (ByK-f-KO ). 
Mh.iojko (MHjToje). Pa^oJKo (Pa/^oje). 

/^eMHHyTHB Mur.iHM ^^a je h pcMHK (peweH) h y 
cxapHM KH>HraMa KawHK o,^ i;aMH (noje h /^anac HAia); 
a fl,a H/^y oBaivio . x. j. ;^a npe/i, narxaBKOM k Hcwajy 
VMexKa ; MH0.1HM no xome luxo heiwo Mjerxo u (ii), 
KOJe y KaMH nocxaje 04 en . Ma.to j\ajhe BH^jexn h e. 

(i) o,'^ HteHCKHx: HeAJe.T,aK (je/\Ba He/^je^ta /^ana), 
xa^i>HHaK. H o,^ HieHCKHx KOJe ce cBpiuyje na cyr.iac- 
Ho: ^ecexaK; 

51 HieHCKora po,'\a: one HMajy h sa tboj po,'\ y 
iipB. na/v HacxasaK a .• HMaMO hx caMo o/i, jkchckhx^ 
H xo f),^ fKeHCKHx, «) Koje ce cBpiiiyjy na caMor.iac- 
Ho: Genua (6e6a). 6H.teun:a, cnoHKa. xa.T>HiiiKe. nmn- 
Ka, H HMCHa: AnKa. e.ienKa. oBaHKa. MH.ioJKa , Pa- 
,^oJKa • CxojaiiHa . CxaHita . fi) 0,% aseHCKHx Koje ce 
cBpmyjy na cyr.iacno : cjenua , hepna . xaKO mojkc 
OHXH ,^a je H HOi^Ka Mjecxo isocxKa ; 



*) a npe^ k ctojh caMo 3a to ,^a He 6y;^y Asa cyr.iacua cioaa 
ua Epajy. 



47(5 . . AAU"'*"'* 

b) cpe^itera po/^a , ajin j\o6ii']aiy jom Hacra- 
BaK ET, 3a to hy hx rraBHTu Ha ^npyro MJecro. 

ObO < V CKOpO <'Be HnOKOpHiTMKa. 
3 H, M TO 

a) iMViuKor po/^a 

t() 04 MviJirtHx: 6paTai:^, BHHorpaAaut, rpa/^ai^, 
^^o.ian- AP^^y. 5 /^yuanan. /[yhauaij, , HSBopan, jesH- 
san (je;uiu-|-n) • jspajan- upvinan (Kpyx-j-i^)? Hocai^. 
o^.iyMan, opaiiian (opax-f-n): < BCTasan (cBCTan+n), 
cpnan (betonioa) , cTapaMan (oTapan-[-n) • CTOjian, 
< Tynan, TOBapan, y^pycan , X4.e6an. vyivian, Meii4e- 
jKan ('lenHer-f-n) , iuapanan. iiiTauan, h HiHeE<a : Bh- 
.iHnai^, ByKau,, JoBanan, MaKCHMan, Fa/^OBaHan, Ch- 
MeyHan- TpHBynan; 

(i) o/\ jKeiuKHx canio 6a6ai^, Koiuy^bBi^, a.iH 
OBO /^Boje H fiHJecy npaBM /^iweHHyTHBH o/^ 6a6a h 
Koiiiy^a , Hero CTOJe npema ibHwa Kao xe.iaji, iipeiwa 
cpe/\H.ewy rejie : 

6) H!eH('i5(»r po/^a ; one uao h ocxa.ie pHJesH 
Tora po^^a Hwajy » sa tboj po/^ nacTaBau a y iipBOivi 
uB/i,.; HMaMo o,\ ;iteHC!:Hx (aMO omhx itoje re ( Bpiiiyjy 
Ha ryiviacHo: juefjua, :}oiina (soo-j-n). "'anna. lipBi^a. 
Hohi^a , na^ena (nai>ieT) . panaHna . pHJesi^a . ciwpna 
(rMpTJ . TBapna , iiihepna (iiihn) . wty^oBiia (.T,y6H). 
4jeJ^a (o^ (lapuHCKora a'*'''^) j oBasio »^e h Ko^en- 
THBHO roBe'iana (roBena/^) , i/^je je .^ewMHynHJa /i^na 
nyTa: Hajiipnje roBe'ie (o/i, roBe.'^o) iia OH,^a o^^ roBe- 
Ma/^ Ko.ieKTHBHora 04 roBCMe ; o,^ H«eHCKHx Koje ce 
cBpiiiyjy na a Hwa eaiMr) itana (t{a,na) , a.TH hh to 
HHJe Ma.ia Ka,^a. nero nana Mojne ()hth join Beha 04 
ica/^e ; 

B) rpe/^ibera po^'^a; a one !;ao 11 ocTa.ie pHJe^iii 
Tora po^a Mi>iaj> n na c^oj |)o,^ HacraBau c : iiMaiMo 
MX caMo o^^ cpe/Mbiix: uapHone. 6.1a nine. 6pamaHne. 
B^a«aHne. necaone (Becio), iwuine. Bpa raona (mjboto 
Bpa la.ina o,^ upaT.io y -mhoikhiih) . Bpana frtoje o,'^ 
spaTa HMa 3 A. KaHH;KjiHha pont. 35 h iipeiuTaMiia- 



AeMllHyHllj\ II AyrMEHTAl^HJA 477 

HO y B. C. Kapaimfia kobh. 25) . BpeTeHir,e. npeone, 
/^aHne. ,^pRne. 3BOnne , apHne , jajne, je.^pue, je.ine, 
jyiapue, K.iyoauine (K.iynKo). Ko.tenne- Kopnue (no- 
puTo) , upiione (j;pH.io) . .nimne (.iHne) . Mecne. mo- 
TOBHOne , iienne (hc^o) , ibe.^apna. ocrpBue, oiiine 
(oKoj. uavaMi\e (na("Mo). nepne. luiraMne. nDBJecaM- 
i^e, nyne (nyro) , peoapue (pe6po). pyH^e, ceone. 
cp^aiiine (cpi^e), cpeiTapue (cpe6po). CTaua.me . cy- 
Hamne, Me^ane (He.ba,^e)j — • w. Koje n|>e,i, obhjcm «/, 
nocxaje o,^ h. MOii;e ce npexBopHTH y .r: .nixne , cp- 
^^axue, a r ce oner narosapa uao «.• .ini:ne. c[),'\aKne, 
raKo Mwa h oKne . a.iH ra rpe6a Hciiope^HTu r rop- 
H>HM MyiiiKUM HwenoiM Byuan , r/n.ie je n ocra.io iie- 
npoMHJeiteHO y h. 

4. HI^, 3a OBO u npe/i, n Ba.T»a HanoweHyTit ,^a je 
KpaxKO y HieiKKHx pHJe'iii. kojhx hmb np.io miioio, a 
y MyiuKHx H cpe^ifcHX. uoje vy .^ocra pHJerise, ,i,yro; 

HMa.MO 

a) HieHCKe 0/\ >KeHCKnx h to : 

a) o,^ iiieHCFtHx KOJe ce CBpmyjy na caMor.iac- 
iio a: aciipHna, 6a6iii\a. fia.iejunna. flapHna. ^ariiHHua, 
fleoHna. f)paBnna . ()pa,^aBHMnna . 6pa/i,Hii,a, (ipahHj^a, 
6pe3MF^a. opecKBHua, SpHiBHuo, (lyitHMna. 6yH,^eBHna5 
BarpHna. BenepHna. BHiiiitHna . ujepnna. R.iaxHibnna, 
BO/\enH4Hj\a . Bo,^Hna , BojBO/i,Hna, Bo^tHna ; Bp5Hna_^ 
rafiHue. r.iaBiina . ^je'iHua. h rano iotoko o^\ cBaKe 
MiencKH pHJe'iH. rauo ii o,^ HMeiia: Aiimia, liapisapima. 
HtHBaHMi^a , HBaHHi^a , KpynHna (c ^^vimm u Mjecio 
KpynnJMna) . MapHna (r ,^yrnM u MJecro MapiiJHua). 
\lH.iojuii,a. (),!, HMena mmtiumx: H.iHua (c ,i,yrnM ?/ MJe- 
CTO H.iHJHua). IhiKo^Hna. Pe.bHua . CaBwua. Ta/i,Hna 
(c /^yrnMii u Mjecrr) Ta^HJHua). ToMnna ; 

li) o/[ iiieinuiix Koje ce t npniyjy na cyr.iacHO: 
BapoiijHua. KOKOMiHua , yiiiHua ('ym), MecTHna ; .la 
yuiH y Miin;i;nnH n.iii Mipann y ,inf)JHnu 0,-^ rpe^\ibera 
yxo iiivia yiiiMne: ripeivia -MMuiaiMa 'ia6ap. 'lyii. niraH,, 



478 ;^AHHHHR 

HMa Ma6pHna . MVHHua , THratbHi^a , a:iH hm HHjecy 
ynpaBo ^eMHHyrHBn ; raKo ctojh h nacy^Hna. cohh- 
BHua npeiMa na<yjb, cO'ihbo ; no hckhim KpajesHMa 
KpaTKH vMeraK u ^no^HJa aKneHax: np^Hi^a , o^ osa- 
Kora je oner n c aKneHroM y ^pyrHM icpajeBHMa 
r^jeiUTo noexa.io.^yro ti: Bp^iina; 

6) MyujKor pOj'^a o/\ iMyuiKHx: BJerpHu, ^am- 
fl,vii\,. :K6aibHii(, K^yiHn (y crapHiw KH>HraiMa) . kohiHi^, 
KoiiJHn- Ma^bHi^ . iMaHHn (schwcrtlilie) . oribHi^ . ii hmc 
l^ypljHn (t)ypa})), y crapHivi lUbHrania: Yi\OK«YHi|h. 

b) ipe^fter po/^a: Ko^iH^a, nojbHue, 3/\paBAHne 
npytiHJie, nBujeliHue. 

5. Hh, (• H.HM cy /^eiMHHyTHBH raiwo MyiiiKor po^a 

O^^ MVIIIKHX : BJCH'IHh , BJCTpHtl . BpaHMHh , BpaTHh, 

rpa^^Hh. rpo3,i,Hh, IjB'iHh, 3y6Hh , jesHSHh . jyHaMHh. 
K.iacHh, KjbyiHh. iiOBMe>KHh. KOH-mh. KOTjinh. Kpaj^Hh, 

KpCTHh , IIOJKwh . HOCHh. llOTOMHh . CHpaMHh . H raKo 

roTOBO o/\ cBane Myiime phjcmh; raKO h MMeHa: By- 
MHh . HoBa^Hh ; iiacraBKy je obom BOKa.i y HaJBHiiie 
pMJeMH Kparaii , nao y cBHiwa noMeHVTHM , a y neKHx 
Mowe f)HTH If itparaK ii j\,\v : rpa,iHti h rpa/^nh , a y 
HCKHx caiMO ^^yr h to y HMeHM\ia : MapKHh. iMHTpiih. 
riaB^iJh, IleTpHh. — Phjcmh jaiviHh, u.ia^^Hh. thkahH, 
rp.iHh . iiHJecy ^eMMHyrHBii o,^ jaivia • K.ia/^a . THKBa. 
rp.io. Kao iiiTO Hiijecy hh }Ka6Hti. puSHh, Tnh (nTHh). 

•laBSHfl, HJIH 6yKBHh. KpyillMHh. LII.bHBHh. /^jCTHh. 

(7. Ii H ET (§ 2 H 1). ( pe/\H>er po,'\a 

«) o/\ ope^^fbHx: roBe'ie (roBe^^-j-*^"!"®''')' '^'^sm- 
se (B.'iame) ; 

(i) oj\ MVIIIKHX : auoBHe^ ryibne, J)aBo;iHe , je- 
.leH'ie. ua.iyljepMe, Kepne , koibmc. KywHe. MJeiune 
(MHJex). iioine, pon-ie. Tai;o h Hwe .loBaiiMe (.ToBaH). 
raKO H y KojieKTiiBHOM npe/^ KojieKTHBHHM HacraBKOM 
J}aKOHHa,^ H roBC'ia,^ (o/\ Kojera je roBenana) ; 



A6MHH5'I;HJ4 H AyrMEHTAl^HJA 479 

y) o,\ HteHcKHx: Sense (6e6a) , cpHne . m wwe 
HnKCTie (HHKO.ia). j 

7. KT H K (§ 1 H 2), MviMKe o^^ meHCKHx: nype- 
xaK (nypa). xa^bexaK (xa^ta). 

8. K H.iH 14 H HU, (§ 2 M.tH 3 H 4) . naMO men- 
CKe 04 ;ijeHCKHX h to: 

«) o^'^ mcHCKHX Koje ce cBpuiyjy Ha a: rpan- 
MHna (rpaH-|-K-j-Hn) , ;KHiuHMi;a (mHHia) . crpaHMHua 
(cTparia), lUHRHHua (iiniSa), AHMHij,a: 

^) o/\ ateHCKHX KOJe ce cBpuiyjv iia ivr.iacHo: 
KHiUMHua (khct, KOJe ce He roBopH). iJoiiiHHua (ito(rr), 
iwamiHua fMacx), coMHua (co), hep'iHua (uitiH). njes- 
'iHna (nHJefi). Hamet^y obhx pnjeHH totobo cse iviory 
6hth /^eiMHHVTHBH caiMO c o6sk OBa HacraBKa , a Koje 

MOrV 6hTH ^^eMHHVTHBH caiMO C npBHM, MOHte ce BH- 

^jcTH nanpHJe^^ r^^je f)H hm 6hao MJecro. ^^eniHHyTHB 
hepKa H hepi^a noKa:iyje ^\n npBH o,\ oBa ,^Ba Ha- 
craBKa iwojKe 6hth h k h }\. 
9. H H U (§ 3) : 

a) MyuiKora j)0/^a 04 MyuiKHx : rpa^aMan 
(rpa^-hn+iO, 

6) cpe^ftera po/^a 

«) o/\ cpe,^H>Hx i«oje re cBpiiiyjy na caMOiviacHo: 
fip^aiiine, (5p/\4-^H-'0 ? Bpaxauma, rp.iaiiu^e, KopH- 
xamne , .leljaiuna. nyxaiiine . ncexainne . ce/^.ianme, 
ycxaurna. 

/^J <'A cpe.^HiHX KOJe ce cBpmyjy Ha cyr.iacHO. 
ibKMa ^'^e.MHHyxHB y ochobh Hsoany.je KpaJH,e cyr.iac- 
Ho ()HAo T H.ni ;/.• RKMeuii^e (bhmc), .ijeiemne (;\HJe- 
'^^) : AyrMeiiine . xjeMeume . h y ihhx (e m naaaau 
iipexBopeiio y jc: .^jerexi^e (b. § 3); 

y) f^A mviiTkhx caMo (rpniaiune (crpMeH), r^\e 
je eu 04 ocHOBe o,^5a'ieHO. 



*) Obhx m^oikhx iincHa, HcTHtia, HCMa y pje'iHHK} B. C. Kapa- 
MHha, a.iH ce ^oHcra roBope. 



480 ' ^AHHIHh 

10. nU, M HI^ (§ 4), caMo HiGHCKe o^ H«eH«^KHx: 

BHUItbHMHI^a (BHUnb-|-HH-}-Hn), raBBHHMI^a . pyHiHMHua, 

c.io6o/^HHHnaj AwiviHiya. 

n. K H K (\^ 2). Mymrte o,j, mvhikhx, hah oaiMo 
OHHX KojjHia ce ocHOBa cKpuiyje na eji . Koje oe 
oner ripexBapa y u =^ h/ (nao rirro je iiaiiOMenyTO 
y § 2) rpvMH'iaK (rpyMH-|-h--}-K) . jcMMHMaK. i:aiviH- 
nait, KpeMH'iaij , n.iaMHsafs, npanniHaK, yrjbHMart; ofl, 
ocHOBe 5 Kojoj je y obhsi npniMJepHnia eu iiperBopeHo 
y M, Mome MJecro rora iipeiBapaiba ocraxH e: Ka- 
MCMaK, itopeMaii. i.peMe'iac. 

12. K (ijao y § 11) h L^ : MniH'ian (=jeH,MMsan, 
je-iiMeiij. 

13, HLI^ H K (§ i 6 H 2), caMO Myiuue o^\ mvuikhx: 

KOfbHMai; ( i:oib), itpaJHMai; (upaj). 

I 1. III^ H Hfi (§ 4 6 H 5) 5 iMyiiiua o^^ MyiiiKe: 

KOIbHSHtl (KOH>-|-HH-|-Hhj. 

15. K H.iH I^ H Hh (§ 2 h;ih 3 h 5) , niyiuue o^t, 
myiuKHx: fipeiirinh (f>pHJer-|-K4""^^) BOMHh(Bo), Bpin- 
Mwh (Bpr n npxj . r.ioiiiMnh (i,iior), rp>!MenMHl), ^^h.t- 
6epHHh, ^opaMHh (^^opar), ;^ytiaHMnh . KaMenHHh , ua- 
pauJ'iHh , r;.ien'nih, i;nei!tHnh (une.'O . Ko;uyiU4Hti. 1:0- 
pcHMnh. upeiMeii'iHli . iiyuypMiiMiih . MJeiLiMnh, (MHJexi, 
<)6paiirnih (oopoa). opaiiiMnh (opax). napoiii'inh (na- 
por), ii.ia:\ieiiMHh . poin-iHh |por). < HwiHti . rro'inh 
(cro.i). -lonnp'iHli. TpoyinMnh . yinpyuiMMh , x.teriHuh 
{\jhe6), HtHBaiiMHfi, HBaHMwh. JoBatnuh, i\IaKCHMMnti, 
TOj'^opMHli. HoB/^je iipe^ '' ">ia " •'" MJecTO m: vjexMJih. 

10. Il.T H H . npBOiMe re o,^ ona ,i,na HacraBi.a 
nperBa[)a // y J. re re je.^iio j <>,^nal^yje, a Apyro ce 
(Meuia (' r.iacoM Kojn ce ,^e^•H iipe.i, ibHM . le ra 
\Mei;ma (uao mro CMna y (wccjbc := Bece.iHJe ; raj 
hemo iiacranaK uH.^jeru r,\je n raiM 6e:\ .-^pyrora na- 
craBKa -ihhh ,^enin!iynnjy y3 isoiirpaJtuHJy) : < ihm 
iiacraHHUMa mmb pesH mvhhchx. h to 04 mviuk^: ne- 
iie.bai; (neiieo), o,\ jKeiicKHx: lO/^HftaK, croTHibaK. 



y^EMHHyi^HJA H Ay^MEHTA^HjA 481 

17. A, 

a) 6e3 vMCTKa: myiUKa HivieHa: Hcanjio, Moj- 
CHAO, 3a Koje ce Beh He mhc.ih ^a cy /^eMHHjTHBH; 
6) c yMeTHVTHM o npe^ .i : MyuiKO 6oH«o^e h 

iKCHCKO ^\Qfl,OA3i. 

18. A H H.I H K (§ 11, 16, 2), 

a) r yMeTHVTHM e npe/^ npernvr HacTaBKOiw, 
MyuiKa o^^ cpe^fte: 6p/\ejbaK; 

6) c yiMBTHyTHM y npe/^ npBHM HacraBKOM, mviu- 
ue o/i, MviuKHx : 6peHiyAaK (6pHJer), MOMHy^iaK (mo- 
MaK), HOBJeHyytaK. 

19. .^ H H,I H HL^ (§ 17, 16, 4) c yivieTHyTHM y 
npe/^ npBHM HacTaBKOM, aieHrna o^ weHCKe: nHTy*i>H- 
i^a (nnra). 

20. H H I^, 

a) 6e3 yiMeTKa, caMo cpe/^ae oj\ cpe/^ftHx: 6Aa- 
TaHi^e (6.iaTo) . He^amia (ne/^o) , xaKO o^^ cpe/^H.Hx, 
Koje ce cBpmyjy na cyr.iacno, KOJe ce npe^^ nacraB- 
HHMa HBOCTaB^Tja (Hcnope/^H § 8): ^ypeHi^e. ^jeTCHi^e, 
^yrMCHi^e, iiifl,\>e6euij,e, japenne , napneHMe , nH.ieni^e, 
Te.ieHne ; 

6) c yMCTHyTHM e npe/^ npBHM nacTaBKOM, 
cpe,^H,e o/^ cpe^^HiHx: HtBajieni^e (iKsa.io). cTaK.ienne 
(cTaK.io). 

21. H H H.I (§ 20, 16) c ysieTKOM a npe^ npBHM 
nacTaBFiOM , TaitH ,?\eMHHyTHB mhc.ihim ,i,a je nyTaita 
(nvT) JKeHCKO o,'^ nnniKora. 

22. H H H.I H K, c yiviBTKOM a npe/\ npBHM, Myui- 
Ka Ofl, MyiUKe: iiOTOHaH,aK (noTon). 

23. H H H.I H HI4 , c yweTKOM a npe/^ npBHM, 
HtencKa oj\ ;KeHCKe: KOcaH>Hna (Koca). 

2i. Ill H K, c yMCTKOM _j/ iipe^^ npBHM nacTaBHOM, 
weHCKa o^ HsencKe: AHyiuita. 

25. ET H I^ H K (§ 1. 3 a, 2) , c TaKHM nacTas- 

l^HMa MHG^lHM ^^3 je HSeHCKH ^eMHHyXHB KOwlCHKe (rO- 
TjiacaHEi. XII. 31 



482 I- ' ' ^AHHMUb 

tulae aralri) ofl, cpe/\H.era KO^iaj e npe^ h naroHH we 
yacTH npBH HacTaeaK. 

II. HocTajy KOHTpaRU|,HJoiv!; obc cj HnoKopHCTHKa; 
a KOHxpaKUHJa je Tpojana: 

Z5. Je/^Ha icoHTpaKL^iija 5HBa osaKO : pHJenn ce 
ysine caiwo npBH c.ior c je^nHvi cjr.iacHHivi na Kpajy 
HAH ca CBHMa fl,o 4pyrora caMoraacHor; caworaacHo 
nocrane ^yro e aKi^eHxoM ' , aijo ah je 6hao ^yro c 
aKneHTOM ■ . ^o6Hje aKucHax '. ano ^h je h raj bkh. 
HMaao . ocrane r H.HM ; xawo npeo5paH«eH3 pHJen 
npHJel)e y meiicKH po^^ na a . mjccto Kojera pHJenH 
3a iwyiiiKa cxBopeiba Mory HMaxH h o npejiasehn y 
MViuKH po/^; OBo 6HBa y pHJesHMa mviukhm o^ je/\HO- 
ra ciora. c KOJHiwa cy onex je^^Hane pHJesH Koje cy 
caMO pa/^H MHomHHe cyr.iacHHx y neKHivi 4>opMaMa o^ 
/^Ba c.iora ; o^^ aiCHCKHx: rdcna (r6cno})a) ^'j. ryca 
(rycKa). Ka/^a (ua/^yHa), Kama (KaiuHKa), Kona (k6- 
KOm), Kona (KoHiuHJHHKa) , KOiiia (Kouiyvba), Kpasa 
(KpaBa) , viaoa (.lacHna) . Jlaxa (wlaxHHKa) . MHi^a 
(MHi^HHa) . MJepa (MJepnua) , ncBa (HCBJeoxa). naxa 
(naxKa) , xexa (xexKa) . uieHa (iiieHHua) , iiihepa 
(luhH iiihepH) ; xaKH je /^eiMHnyxHB ^T>y6a , KOiwe je 
npocxo A>y6H={y /^pyiOM SHaseifey) .tySas ; xana cy 
AnJ^ja (AHf)e.iHHa), HHt)a (HnljHJa). Fpos/^a (rpo3;\aHa), 
^ecna (/^ecnHna), JeBpa (JeBpocHMa), .Te.ia (Je.ieHa). 
Jyaa , Koca. KpvHa . KvMpa. MaKpa, MaH/^a. Mapa, 
MH.ia (Mn.ieBa . Mh.ihuh). iNlnxpa , nana. Hepa (He- 
paHMa). neaa (rie.TarFrja). ITo.ia (ITo.ieKCHJa) , PoKca 
M HSorxaBHRiiiii H Poca, Cxjena (CxjenanHJa), Cyjixa 
(Cy.ixaHHJa). To,^a (To,i,opa h.ih To^'^ocHJa) ; xaKo h 
MyiuKe piijeMH. aa Koje peKOx /^a Mory HMaxH h iwy- 
iiiKH saBpiueraK o: aro (ara). K(SHa h koho h K^Miua 
H KOMiiio (ijOHiHHJa II liOMUinja), cnaxo (cnaxHJa), xa- 
ijio (xauHJa), xeMiiio (xeMiiiepMJa), h HMena: An/^pa h 
Ah^po (AH,'\pHia) . 3apa h 3apo (3apHJa=3axapHia), 



*) ^aK.ie iiHJe noTpe6HO yaexH ^a ce oja=o^a cjIHjio y a, a h 
He MOHie ce yjexH, jep 6h OH^a a Tpe6a.»o ^a je fi,yvo. 



• . • 



A£UHH>I;hJA H AyriMEHTAl^HJA 483 

Ayna h ^yKO (wlyKa). Huna h Hhko (HwKO.ia) . Octo 
(OcTOJa) ; — o/\ m^uikhx : oora (6dr. y ocTa.iHw je 
na^^eatHMa, kojh HHJecy o/^ je/^Hora c^ora . o KpaxKo: 
6dra h t. /\.), .'^oaa (/^o.i), jeaa (j^3hk). KO^a (Ko.iai^). 
jiOHa (.lOHan) . njna (nyfiaK), cxoaa (cro , cxd-ia), 
Tp6a (xpfiyx), saHa (naHaKJ^ xaKo aa HtHea cxBopeH>a: 
6ero (6er), Cpara h 6paxo (opax), B6t)o (boJ)), roca 
(rocno/^ap), /^opo (,^6pax), Jjoro (fjorax). Me^^o (Mt;/^- 
BJe^), n66po (no^paxHiw). nona h.ih nono (non). prico 
(pHc), p6l)o (poF^au), xHxpo (xHrap), yjo (yjaK), Xepo 
(Xepj;eroBan), f|Hro (l^HraHHti), hobo (^oBJeu). Boiii- 
H>o (BoiiiifcaK), Cpoo (CpfiHn), h nMeHa Apca m Vpco 
(Apcen), Aho (AfiHw), Bojko (Bojh-H,i,ap). Bojo{Bojhh), 
Baca H Baco (BacH^HJe) , Beco (BeceaHH) , Bnho 
(BuheHXHJe), FaBpa h FaBpo (FaBpH.io), })ypa h f)\- 
po (I)ypal)), HBa h Hbo (HBaH) . Hrita h Hribo (Ffr- 
ibax). .IcBxa H .leBxo (JeBxHMHJe), Jea/^o {Jes^nMup). 
JoBa H JoBO (JoBan) 5 Kocxa h Kocxo (Kocxa^^HH), 
Jlasa H JIaao (.lasap) . MaKca h iXIaKco (MaKCHM), 
MHxa H Mhxo (Mnxap), INlpaxa (IMapxHfi), Hobo (Ho- 
eaK), 06po (06pa,i,, O^peH). Pa/\a h Pa/^o (Pa^i^oBan, 
Pa^i^HBoie H X. /^.), PHCxa (XpHcxo*op), CKMa h Chmo 
(CHMeyn), Cpexo (CpexeH) . Cxojo (Cxojaii), Thimo 
(THMoxHJe), hnpa h hnpo (hiipH.io), lllheno (lUhe- 
iiaH) ^'■); — - o;^ cpe/^H>Hx: MCt-a (Meco). OKa (oko). h o^^ 
OHHX uixo ce cBpiuyjy Ha cyrjiacno : nri.ia (nJiae). 

Obbkhx ,^eMHHyTHBa Hivia no hckhm KpajeBHMa 
H ca e MJecxo a h.ih o a^n c aKnenxOM " MJecxo ': 
MieHCKora po^^a: Fop^e, rpAe. /^of)pe, n.iaHe, h mmh- 
Kor Bh^c, .Type, Ky.ie (KyjiHii). Pa^^e, Ta^e. 

OBaKH ^^eMHHyxHBH nocxajy na hobo /^eiviHHyxH- 
BH MeitajyhH no ^pyroj noxpeCii aKnenax npBOM cjio- 
ry, a nocxajy HacxaBij[Hivia : 

a) K, ;KeHCKH : A^ua (sa^ba /\a A^iei«can/\pa), 
IKHBKa , HBKa. H;iKa (Hjiiija H»eHCKa), Je^Ka, Jy.iKa, 

*) Jouj je^HOM 3a cBar^a uanuMHiiben ^a ce cBHwa obskhm hmc- 
UHjua roBopu h aieiicKu a Ha upaj^ aijecTo aiyuiKor o. 

31^ 



CTOJKa; MyuiKH: Boiuko, BacKO, B.iaTKO, Hbko, Hob- 
Ko, ITaBKO, PaxKO. Ctojko, raKO je jaiviaMHO m PanKO 
(^XpaHHcaB). MapKo (iMnpociaB); ^ — ■ o/i, OBaiiHx ^eaiM- 
HVTHBa iiocTaje Ha hobo /^eMMHyrHB HaoTaBKOM ET 
cpe/^H>era po/^a: Mttpne. uao uito HjMa y crapHM kh.h- 
raiwa . a /^anac ;\o6hbiuh xaj HacTasaK npe^iasH y 
jKencKH po^: MnpHera. / '' '■" 

aa) 6e3 yiweTKa. MyiuKw: yjan, HnKai^. 

66) c yweTKOM u . iKencKH : KOKHi^a . JejiHua, 
MapHna, To/^Hna, h HweHa MyuiKa ca jKencKHM aasp- 
iuctkoim: ))ypHna. liocnina. HoBHi^a, FlaHTHna. 

b) III. HMena MviiiKa HieHCKora po^a ca meH- 
CKHM saBpmeTuoM: CwMiua. Crojiua. .laKiua (JaKOB)* 

r) J, iKPHCKH o^^ jKeHCKHx : rp.ta (rpjiHi^a). 
Miijta, o^^ MyuiKHx : 6ojba (6o.i), xaKO je h hmc H^bo 
(H.iHJa). 

/\) ET. c KoJHM onex h3 cpe^ftera po/^a npe- 
.1336 y MtencKH, rauH ^^eiMHHVTHB MHciHiM ,i,a je B;ia- 
/i,eTa o,^ HMCHa B,ia,^HMHp ii B.ia/\Hc.iaB. 

2(3. 4p.V ''3 j*^ KOHTpannHJa OBaKa : HSOcraBH ce 
pHJeHH cBe UITO je Hsa iipBora camor.iacnora; caivio- 
rjiacHo nocTane /^yro uao m y § 25; h xaKO iipeo^pa- 
jKena pHJes iipejiaaehH y ;KeHCKii po/^ 

a) u3Mef)y ,^Ma oaMor.iacna Koja ,^oYfy je^'^HO 
,1,0 ,\pyrora /\o6ii\a j: o,^, nienciaix: rpoja (rposHHua), 
Kp(^ia (upeuiTe^Hna), .iHJa (.iHCHna), Maja (niaTH), npuja 
( npHJaTe.bHua), p>ia (pvitasHna), cBaja (cBacr), ceja 
(cecrpaj. HMena Boja (Boi-.^ana) . Kpnja (XpacTHHa); 
— • o/\ iNiyniKHx . i\\ KOJHX OBauH ;\eMHHyTHBH Mory 
HMaiH H MyiiiKH 3aBpmeTaK o MJecTO a: 6a\a (6ayK). 
opaja H 6pajo (^par) , ^^yjo (/^vxobhhk). mhjb (mhui). 
Majo (Haym). HnieHa: Bajo (Bayu). Bojo (Bornh. Bor- 
^'\aH. H /\pyre laue, a Mojue 6hth h Bojhh). Byjo (Byn). 



AEMHHyi^HJA H yrMEHTAE(HJ A 485 

Fajo (FaBpH.io) . Kojo (KncTa^^HH) . rTajo (ITaBao). 
Ilejo (Ilexap). Pajo (Pa.^OBaH). I^bhjo (I^BJeTKo), Pnjo 
(no CBOJ npH^Hi^H PHCTa=XpHCTO*op); raKO mhc.ihm 
^a je Fpvjo npeiwa rpy6an . Fpy^an. rpy6euja h ^p. 
— ■ O4 OBaKHX ^eMHHVTHBa nocrajv oner APyrii Ha- 
craBi^HMa : 

aa) K, JKBBCKH : .'^aJKa (,na,^a) . waJKa (Maxn). 
PaJKa. — ^ mvuikh: opaJKO, raJKo (Taxa), BaJKO. B.iaJKo, 
ByJKO. PaJKo; no saBpiuerfiy oBaMO n,^e h oaoaJKO. 
cairto uiTo je pe/^yn.iHKai^HJa sa^paiana nao h 6a6aja, 
Koje HMaMo caivio y a/^jeKTHBv 6a6aJHH. 

66) HU,, rpyJHi^a. ByJHi;a. 

bb) H, c VMexKOM a: (IpajaH . npiijaH . l^BHJan, 
KojaH, y npBOM je a KpaxKo . y Apyra ^sa ^yro , y 
TpehcM Mome 6hxh h ripaxKo h /^yro; — c yMexKOM e: 
6pajeH; — c vmcxkom t/: BajvH. 

o) 6HBa pe^ynaMKanHJa, y Kojoj npso cyr.iacHO 
^o^e join je^an nyr waa npBora caMor.iacHor : Mawa 
(iwaxH). HCHa (HeBJecxa), noHa (HOra). Coca (Co^MJaj, 
xaKe cy pHJe^H h nana (maler). HeHa (mater), nana 
(panisj. haha (pater) . i^Hi^a (felisj , h MvuiKa 6a6a 
KjiH 6a6o. npcM^a n\ y npocxHJoj 'i'Oj>MH HCMa: pa,\H 
KpaiKora BOKa.ia hg h^v osaMo pHJe'in : nana (pa- 
ter)., Taxa (paterj . haha (pater). -- 11 04 oBajaix 
;^eMHHyxHBa nocxajy onex ^pyrii HacraBUHMa : 

aa) K, MvuiKo c mvujuhm saBpiiiexKOM: hahuo. 

66) HI4 M»jeH,ajyhH ^^vjuifHy npBOM c.iory: iia- 
iviHi;a. lioje MOHie 6hth ,\a je h o^^ i\ia>ia. nao xaxHii,a 
Ofl, xaxa. 

b) y3HMa nacxaBKe: 

aa) K, HiCHiKe ofl, wchckhx: oaKa (6a6a). He- 
KQ (HeBJecxa). ceua (cecxpa). cHKa (cuca). cxpHua 
(cxpHHa). HMefia r^ana (^aMiaiiua. ^^a^i'Mna). ^^ona (^o- 
poxHJa). l)yua (tj^pJja). /Km.-a (^Hxiiuanaj ; Hica (HKa- 
Ha), Jena (Je.iena) . Joio (JoBaHa). Coua (Co*HJa), 
CxaKa (Cxana-) : — o^ mvujkhx. o^ kojhx onaiiH ;^e- 



486 AAHnquft ; "-^k ^ 

MHHVTHBH MOrV HWaTH H MVIUKH SaBpiUCTaK O MJCCTO 

n : /^jeKo (AJeA) ? seuo (ae^eHKo), npHKO (npHJaxeA), 
cxpHKo (crpHu), haKo (haha), mhko (MHHa). yeuo (i^e- 
•pep/^an), h HwcHa : Baiio (BacH^inje), 4^"" (A^**i^"' 
,4aBH^^), 4f>'»"o (ivtoMte 5hth /^ocHTHJe), l)oKo (l>op^e), 
rK,HKo (HtHBOMH 11 AP') 5 ^aKo (3apHJa), Hko (HaHJa- 
MeaH), JeKo (JeBTHMHJe), Jouo (JoBan), JlaKB h^h Jla- 
Ko (^aaap) , Pano (Pa/^oBan) , CaKo (CaBa), CxaKo 
(CxaHHc^aB , CxaHoje a /^p.) , Ctoko (CrojaH). — H 
i)j\ oBaKHx ^eMHHVTHBa nocrajy APy^H HacxaButHMa, 
KOJH H AV>KHHy MHJeH.ajy npBOM c.\OTy : 

«) HU,, t)oitnna. JoKHna. PaKHna,CxoKMna ; 

jtf) H c ywexKOM a: tjOKan, I)yKaH, KoKan (Ko- 
fxa?), ^aKaHi — a o^ax^e oner Ha hobo nacxaBUM- 
wa l\ H Hfi : t)yKaHMHh (l)yKaH-f-n-|-Hh). 

66) li,. HteHcue 04 HteHcKiix: ffpHna (6pHXBa). 
wauta (MasKa), HMCHa J\o\i,a (^opoxHJa), Jeij^a (Je.iH- 
raneia), JMana (iVIapHJa), o^ mjiukhx. o^ kojhx osaiCH 
AeMHuyxHBH Mory HuaxH H MyuiKH 3aBpiiiexaK o MJe- 
rxo a: 6pana n ()pano (6paT). 6pHna (6pHJaH, tonsor, 
3a Koje (6pHJaH) ne anaiw ^^a ce roBopn y tom 3Ha- 
•leiby), oi^o (oxan. 3a Ka.iyf)epa). HMena Ai;a h Aho 
( \,ieKcaj . .lona h .Ioho (JoBan) , Hvnua (HinBaH. 
>Khb!jo), Hena (Hecxop), Fleno (Ilexap), Tana (Ta- 
iiarHJe), Tena (TeoAocHJe). — O^ oBaKHx nocxajy 
onex ApyiH nacxaBKOM K, MyniKo : Auko 5 xaito mh- 
o^HM y^a je H ^lanKo (Jasap). 

bb) H. o^ JKeiKMtHx: Kasa (KaxapHHa); o^ iwyui- 
KHx : xewa (xexan) . Pasa (PanpH^io) . KoMa h Koho 
(Ko(xa^\HH), xaKo fiana. 

rr) III. Oj\ JKeHCKHX : .lyiiia (.lyaa), noiua (no- 
iiaAMJa), ceina (cecxpa), CHaiiia (cHaxa), /^alua (4**' 
.MTiia). .leiria (JeBpocuMa). I*aiiia (Pa^HcaBa. PaAOJKa 
H AP )? ^A MyiiiKHx: Ai«i"a " Ai<^"i<' (AJcep). npHiita 
H iipHiiio (npHJaxe^), F.iMiiia h r.iHiiio (r.iHropHJe = 
FpHropHJe), Fomo (Mowe c^hxh FoHc^aBj, ^muo (4h- 



AKMHHyUHJA B AJTMEHTAI^B j A ^ ^7 

MHTpHJe ) . Jaiua h .lamo (JaitoB). ,lema h Jeuio f.Te- 
Bpe.M ) , Ayiua (AvKa) , iVlamo (MaHoj.io Emanuel j, 
MHuia H Mhiuo (\lHxaH.io) , Heiiia h Heino (HeHafl, 
M HecTop) , Ileuio (ITeTap) . Paiiio (Pa/\ocaB . Pa- 
,^oBaH II 4p.). Taiiio (Ta/\HJa, TaHacuja h ^p.), Teiuo 
(Teo^np i . Toiua h Touio (To^^opj. Tpiiiuo (TpH- 
nyn) i o^ cpe^ibHX : rpiiia (rp.io). — - H o^ osaKHx 
Mory 6hth na hobo ^^eMHHVTHBH HacraBUHMa 

a) K. iKeHCKora po,\a : ceiiiKa ; MviuKora po- 
^a : HeiuKo. 

//) H c VMBTKOM a: AlaiiiaH. TeiiiaH. 

;\,X) •'^ ^^3 AMCTKa . wencKe: ce.ia (cecTpa) h 
ca e Ha Kpajy MJecxo n: ce.ie. Ma.ie (MaTHj; MyiriKe ca 
p na Kpajy: 5pa.ie (Spar), no.ie (nonaKj, ra^ie. ha.ie. 
By.ie fBvKj. Kpn.ie (jaMaHHo XpucTo). 

t)}}) h. o^ MyiiiKHX : Knha h Rnho (tfJH.iHn), 
Mntia H AIhTio (MHxaH.io). TaKo mhc.ihm ^a \e h B.iah 
6e3 HteHCKora saBpiiieTKa. 

27. H-via join je/^aH Ha'iMH Ha kojh 6HBa koh- 
rpaKi^HJa 3a ,'\eMHfHy^Hjy : HsSai^e re ryr*iacHa ochm 
npeora h noiu.te;^H.er, ocra-io Snea Kao h nanpHJe^; 
TBKO je Ilepa (rieTapj. 5aTa f6paT); h o,^ h>hx mo- 
ry nocraTH na hobo ^eMHHVTHBH . xawo ITepHna h 
FFepKO 

4EMHHyTHBH 4/yEKTHBH. 

Met)y a^jcKTHBc vaHMaM h a^Bep6HJa. 3a k^hx 
MH Ba.ba HanoMenyTH ,^a hckh ochm HacraBaija itoJH 
iHHC ^^ewHHynHJy HMajy m ,^pyre Koje HMajy h ;\pyrH 
a^jeKTHBH: ose ,'\pyre neua mh 6\\i^e r.ioSo^HO OB^je 
seaTH af^jeKTHBHHMa. 

I. HacxaBJL^HMa nocxaJN ^^eMMHyxHBH obhm : 

28, K 6e3 YMexKa : Be.iH'iaK (Be.iHK) . HejanaK 
(nejaKJ. ysa^iaic (v3aK), .laranai; (.laK MJecro .laraK) 
KO^HHart (ko.ihk), obo.ihhkh (oBO.iHKHj; — a^^Bep^HJa: 
6.iaiuHO (6*iaro), mbjiko (iwa.vo) , no^ara^mo (no;iaKo 
MJecxo noshriK+fcKo). 



488 * AAHw"* ' 

29. K /^Ba nyxa c yivieTKOM a npe^^^ npBHm: ^yvw- 
•jQK (y^yr-l-aK+K), .lyAanaij [j^y^. nyHasaKii (nyn), cjia- 
(janarj (c;ia6), cyBasaK (cys. cyx). 

30. im, a/^Bep6HJa: je/^enne, Mpanne, nojiaraiHi^e, 
(jihriK-|-Hi(e). 

31. K 6e3 yiweTKa h HI^ , a/^eep^HJa : Ma.^MHne 
(Ma^+K+Hi;e), mpbmhuc. 

,32, im H K, ()e3 yiweTKa npe/^ /^pyrHM HacxaB- 
KOM : a^eep^HJa : MpBHMaK, mpbhhkv. 

33. H, 

a) c yiweTKoiw a : ^paran (^par) , ay^an (.ly^)? 
Meicaw (mck) , nynaH (nyn) , cHxaH (cht) , h o/\- 
6ai;HBuiH a/^jeKTHBHH HacTasaK kojh je 6ho npuje 
^eiMHHyitHJe : .laran (aait MJecro .larart) , ranaH (xa- 
Hait), aABep6HJa : no.iarano, ;\o6paHo ; 

^~) c vMexKOM e : .iy;\en (^yA) ; Ma.ieH , MH^ien, 
xHxpeH, xpa6peH; 

J') c yiwexKoiM y. .laryn. o^Sai^HBiun a^jeKXHB- 
HH HacxasaK kojh je 6ho npHJe ^eMHHyi^HJe. 

34. CT, c yiwexKOM a : pH})acx (phI)). 

35. J H H c yiwexKOM a npe^ ^pyrHiM nacxaBKOM- 
6.ieI>aH (SjiHJe^), iwjial^aH (w.ia^) , \\ iiourxo ce o^Sa- 
i\yy a/^jeKXHBHH HacxasaK kojh je 6ho npnje ^eiwHHy: 
HHJe : rjial^aH (r.ia/^aH), }Ke})aH (jKc/^aii), itpauiaH (Kpa- 
caH), cHhaH (cHxan) . x.iat^aH (xaa/^aH). 

H OBH H joui BHiiie ApyrHX HacxaBaKa iwory hh- 
HHXH /^eMHHynHJy Ka,^ hm re ^o^a joiu KaKaB a/\jeK- 
THBiiH HacxaBaK. TaKO mhhc /^eiviHHynHJy Hacxasi^H: 

.36. K c a^'^jeKxHBHHM nacxaBKOM « : iwjiaAanHa 
(M;ia/\a). 

37. I^ c a^jeKx. Hacx. r, iipe,^ Koje ,^ojia3H yiwe- 
xaK 

a) a: ro.inax (ro = ro.i), iiORt^aT (hob), nyH- 
nax (nyn), caMi^ax (cam), ivjcmax (nHJe.i), 

^^ u: a^paBUHx, hobuhx , nvHUHx , caMi^Hx, 
opaBi^Hx. . . 



^EMHHyi^BJA H AyrMEHTAl^HJA 489 

38. K c a/^JBKT. HacxaBKOM ct ^ KOJH y3HMa yiwe- 
xaK rt, H TO : 

«) 6e3 yiwexKa npe^ npRHw HaoraBKOM : 3e- 
•leHitacT, pvMeHKacT, cypKacr. if,pBenKacT, h H36ai^HB- 
iiiH a.^jeKTHBHH iiacTaBaK kojh je ()ho npHJe /^eiviHHy- 
HHJe : iiiapKacT (iiiapeH); 

(i) c VMCTKOM u npe/\ npBHM HacraBKOiM: n^a- 
BCTHHuacT (naaBeraH). 

39. HIH c a/^jeKT. nacr. cr (nao ua.io HanpHJe^ 
y §. 38): 6je.iHHacT. 

40. A c yiMCTKOM o, H c a/\jeKT. nacT. cr Kao y 
§ 38 : iupKO.iacT (mpK). 

41. JV H J. c yMBTKOM y npe^i, iipBHM, h c &j\\ewv. 
HacT. T Kao y § 37 a : ^yryjbar. _., , -_., ,j,y/ 

42. ^1 H .1 nao y § 41 , c a^jeK. Hacr. t Kao y 
§ 38: ^yry./bacT, KpHByAacx. 

43. X, c a^^jeKT. nacx. «, npe^ kojhm ce x nper- 
TBapa y ut '. 

a) 6e3 ywexKa npe^ npsHM HacxaBKOwi: iviajia- 
maH*) H noiJJTO ce a^jeKTHBy o/\6ai;H oyr.iacHO Koje 
Hiwa Ha Kpajy npHJe js,emviHyi\vi\e : KOjiHiuan (kojihk), 

OBOJIHIIIHH (oBO.THKH) . TOJIHillHH (tO^HKh), BpeMeUiaH 

(BpeMCH MJecTO BpeweHan) . — ./• iviome ocTaxH h He 
npOMHJeibeHO y m: rpySaxaH, wiaraxan. MiHoaxLut, Aia- 
.laxaH, nywaxaH, xaHaxan^), xpy^axaH*); 

f) C VMeXKOM y Iipe,^ lIpBHM HacxaBKOM , Ofl,- 

(Sai^HBuiH a^^jcKTHBHH HacxBBaK KoJH je 6ho npHJe /\e- 
MHHynHJe: .laryiuan (jiaK mjecxo .laraK). xauyiuaH (xa- 
naK); 

y) c VMCTKOM e : Ma.ieiiiaH*). 

44. Ill, c a^jeKT. nacx. ae: 



*) Osora, HCTHua , Hesia y pjciHHK} B. C. Kapaquha , a.iH ce 
Ha.ia3H y KHbHweBHHKa , h. n. y M. 4^6peTHha 6oroc.i. l^t. 
*) C. MHayTHHoBHh, ahkb 136; njenaH. 37. 
'») HapoA- iijec. y Kobh. .55. 
*) M. 4o<5peTHh, 6oroc.t. 250. • ■ ••. .- ,' ; , f,' •■•■ ' 



490 A^HRiiHh 

Of) c ywcTKOM y npe/^ npsHM HacraBKOM : ro- 
jiyinaB ; 

/!<) c yMCTKOM u Ha HCTOM MJccTV : ro^HuiaB. 

45. Ill, c a^jeKT. Hacr. ct Kao y § 38, h c jmbt- 
KOMi) y npe/^ npBHM Hacr.: Sjeayuiacr. 

46. Ill H K, c a^^jeKT Hacr. ct Kao y § 38 , h 
c VMexKOM y npe/\ npBHM nacr.: ^tenyiuKacT. 

47. J H X, c a^jcKT. fiacT. «, wao y § 43, h to: 
a) c yMCTHOM y n})e^\ ^^pyrHM HacraBKOM: no- 

iiiTo re o^Sai^H HacraBaK a^jeKTHBHH kojh je 6ho 
npHJe ^eiwHHynHJe: CHhymaH (cHraH): 

^^ c VMCTKOM a npe,\ ^^pyrHM HacraBKOM: M.ia- 
})axaH, r^je je r ocra.io. h noiiiro ce H36anH a;\jeK 
THBHH HacraBaK kojh je 6ho npnje ;\eMHHynHJe : xjia- 
^axaH ^). 

48. .1 H K c a^jeKT. nacr. ct Kao y § 38 : )Kyh- 
KBCT, i^pftKacr. 

49. .1 H K H AP , c a^jcKT. nacr. ct Kao y § 38: 
McyhKapacT. 

50. J H H H im, c a^jeKT. nacr. «, h c ywerKOM 
a rlpe/^ ^pyrHM HacraBKOM: Ai^af^anHMaH. 

II. JVljecTO KOHTpaKUHJe y a^JBKTHBa ce caMO 
o^fJanyjy KpaiH»H r.iacoBH, h ro 

.51. npe/\ HacraBKOM «acraB.i>eHHM 04 I^ h K c a^- 
jeKrHBHHM Hacr. vt Kao y § 38, (\eMHHyTHBH o,n .ly^ 
H RHraK n:i5anyjy KopHJeny Kpajtbe cyr.iacHO : .\y\\- 
Kacr, BHuKacr. 

52. iipe/^ Ha(*raBKOM lU c yMcrKOM y m c a^jeK- 

THHHHM HacraBKOM « (§43) /^eMHHyrHB O^ Ma.l(H) OA" 

fianyie Kpajfte cyr.iacHO h ra/^a Met)y ;\Ba BOKa;ia 
yanMa y : MajyaiaH. 

.53. npe^ HacraBKOM K h K (§ 2) ,\eMHHyTHB 04 
,ne»iHHyrHBa Ma.ien <)46anyje y nacrasKy h y KopHJe- 
Hy Kpaj^ba cyi.TacHa (;/, .1) : MaenaK: /^pyK'nije He mo- 

*) C. MHjyTHHOBHh, AHKa 101. 



ABMBHyi^HJA H AyTMEHTApHJ A 491 

ry paavMJeTH e ; — v . Koje oe^je nocTaje o,^ k, mh- 
cjinn ^a ce oner npereapa y ?< y ^^eMHHVTHBy Maei^aK. 
III. A/^jersTHBH nocxajy ^^eMnnyTiiBH h KOMnocH- 
HHJOM. ;\<)6HJajyIiH npe/^aore : 

54. ««.• Har^yx, narpK, HauHceo. HaitpHR. 

55. o: OKparaic , OMa.ien , ocpe/\H.H , o5.ihjkh.h, 
oMaesaK. 

56. no: nO/^o6ap. noee^HK, ^oy^y^aMaK, noitparaK^ 
H y KOMnapai^HJH: no6o./bH, noeehH, nonaj6o^T.H, noHaj- 
.beuLUH, noHajrope. 

57. r^." cy6je^, cy6jejiacT. cy.ty;^, cy.iiy^acT. 

4EIVIHHyTHBH rJIAFOJIH. 

I. r.iaro.iH Mory nocrarH ^eiwHHyTHBH wa^ npMJet>y 
M3 ie^ne K.iace y ApyO* 

58. Tora pa^H npe.ia3e y waacy y Kojoj hm ce 
pa;^B>a 

«) n»iH noHaBwi>a , h raKo ^^o.iasH no^HJejbena 
Ha BHuie ^^HJeaoBa, na nHJe.ia ^o.iasH ywa^eHa THJeM 
iiiTO ce Kaayje ,^HJe.ioBHMa ; rano mhcwIhm ,\a ce A,e- 
MHHyTHBHO 3Ha'ieH.e He MOH»e o^^pehH r.iaro.iHMa: bo- 
3aTH, Hocarn. roHarH. rauo je h xynaTH. cjenaxH; 

(i) H.iH nocraje CBpiiiena, h no tomc iwaita o^ 
HecBpiucHe : ^CMMHyTHBHOM 3HaMeHiy newa cyMfee y 
rjiaro.iHMa: .ihhvth (.thth), cvhvth (-cvth) , ^asnyrH, 
rnaBHVTH, 3()BHyTH (3BaTH); H 3a cBpHieny ce pa^ifcy 
MOJKe Ha OBaj HasHH join je^^HOM KaaaiH ^^a je CBp- 
luena, o^aK.ie joj ^^o.iaaH ^^eMHnynHJa: jaBHVTH (jaBHTH), 

II. nocrajy ^^eMHHVTHBM HacraBUHMa : 

59. K, KOJH MOMte ;\ohH 

u) ^\(> KopHJena. kojh ocrjije onaKH (npOMHJe- 
H.eH H.iH He iipoMMJeibeH) KanaB je r.iaro^y y K,iacH 
y Kojoj ra nat)e ,^eMHHynnja : BepKaxH , rHnuarH , ro- 
BopKaTH . rpyiiiKaiH. ^^HpKarH . ,^jewT>KaTH , ^^orypKaxH, 
>Ky6opKaTH, jasKaxH, jerKaTH (jccth) , KacKarH , Kon- 



S^®8 ■,,,„, ' -,■ AAHHHHft 

KaTH, KpecuaTH, .leiuKaxH (.lewaTH), ^HCKaxH (jiHaaxH), 
.lOMKarH, .lynuaTH, HyxKaxH (hv/^hth), ibyiuKaxH, vyu,- 
KaxH, pecKaxH (peaaxn), cjenKaxH, xpsKaxH, xynitaxH, 
HpnKaxH , HenwaxH, wynnaxH , iiixHnKaxH , luyuiKaTH, 
xaKo jet saeapKHBaxH , 3a/\HpKHBaxH , sanuxKHBaxH, 
ocjiyiuKHBaxH , nocxaJKHBaxH ; iiHJe xpuje^e hh homh- 
H>axH ^a ce r^iaroji mojkc h ne roBopHXH y K;iacH h3 
Koje npe^asH y /^eMHHynHJy, .laKo je /^an^ie paaywjexft 
j\a OBaiwo H^y h oBaruf rjiarojin : SHBKaxH (3BaxM), 
nnpnaxH (npaxn), BotiKaxH (bo^hxh), BphnaxH (fipx-) 
MyhnaxH (Myx-) . 3a6ajbr;axH (r^^je je « npe/\ ^ h3o- 
cxaBjbeHo ofl, saCaB^taxH), xaKO je Hte^TiKosaxH ; 

(i) noc^HJe yiwexna no komb ce rjiaro^w /^HJe.ie 
y K.iace a,iH oBaj Hacxasau niviaiMO caivio nocMe a (kab- 
ca V): 6anaKaxH , BosaKaxH , Mo^taKaxH , napanaxH, 
npahaxH; 

y) MOHte y3exH ^pe/^a ce ymexaK t/ : SBHm^y- 
KaxH; pocyKaxH, Henyuaxn. 

60. IJ^, Koje 

a) /^ojiasH fl^o KopHJCHa : Ka^^ ce KopHJeH pep- 
myje na Boisaji : Kyua ih (kv- y liOBaxH) . K^yu(a- 
TH, n.yhynaxH; — na^ ce itopMjeH cBpiuyje na cyr.iacHO. 
cjioBo , OHO ce H36anyje : 6anaxH (60^), Ha6oi;axH^ 
4piiaxH (f^pM- y Cp6a), JKai^axsi (juac). xano je r^ai;- 
HyxH ce (r.iaj^Hxn), rpannyxH (rpeiicxH) ; 

(i) Moate ysexH ripe^a ce yiMeraKy; atHBynaxii. 
KaiujbynaxH , MHpynaxH, na.iynaxH, cBJex^ynaxH ce; 
Ka/\ y t^otje ^o BOKa.ia , ymehe ce Met)y h.hx j : hh- 
jvnaxH. 

61. I^ H H, itoJH ^^o.iase wao y § 60 h 59: 

«) 6e3 HKaitBora ywexKa: KyunaxH, ii^bynKaxH, 
fiai^KaxH {6oj\), BpnuaxH (epx), r^onitaxH (r.io,'^), npn- 
itaxH (np/^) . cxpiiiyjaxii (cxpHi) , xano je xpyi^KaxH 
(xpec, Tf»«c) r/^je je uopiijeHy BOita.i npoMHJeH.eH ; 

^) c yiMexKOM // iipe^ npBHivt HacxasKOM : hh- 
jy^KaxH ; . . 



^EMHHyi^HJA H Ay^MEHTA^Hj A 493 

Y) c vMexKOM ff npe,^ ^pyrwivi HacxaBKOM : ny- 
i^vKaTH. iipnyKaxH. 

62. X, Koje ce no /^pyrHiw npaBHJiHMa npexBapa 
y ta. c VMexKOM i/: njeByiunxH, iijeH^'iiiHXH ce. 

(53. X H K, c vMexKOM i/ nao h y § 62: Ba.tyui- 
KaxH, jty-tyuiuaxH. 

64. AP : iKHBapHXH , K.iaxapHxH ce . .iaH/\apaxn, 
.lynapaxH. 

65. K H AP: HHCKapaxH. nynuapaxH , xpHKapaxH, 
;ieiiiKapHXH (.leataxH), cjexKapHXH (cje,^jexH). 

66. K H .1 c y'MexKOM o iipe,'! noiii.te^^H.H!vi: nnn- 
KO^HXH (nHuaxH). 

67. ^ H J. c ymexKOiM - ^ 
a) y: aaMOxy.taxH, 

/i) e: rvHtBCjijaxH. 

68. H H .1, o yMexKOM u: M.ia/^HibaxH ce. 

69. T, c yniexKOM y: cKanyxaxH , cpityxaxH, HBp- 
KyxaxH, iJianyxaxH. uixHnyxaxn. 

III. H r.Taro.iH nocxajy /^eMUHVxHBH KOHxpaKUHJoiWj 

70. KoHxpaKi^HJa ce noKasyje xhm mxo KopHJeny 
HOKa;i nocxaje ^,yr: .larHxn (.laraxH) , h luxo ce ochm 
xora r.iaro.iy y cxpaHoj *opMH ysHMa caivio npBn cjior: 

MHpHXH (MHpHCaXH). 

r.iarO.lH 6pa3/^HHaXH , r.iaBHSaxiI ce , HiHBHHHXH, 

'^yhHHHXH HHJecy ^i^eMHHyxHBH Hero cy ;\eHOMHHaxnBH 
o/^ 6pa3,/\Hna h x. 4. — y r.iaro.iy Sje.iacaxH ce hmh 
neiiixo /\eMHHyxHBnora sHaMeita. nacxaBait c mhcjihm 
/^a My je h3 -acx (§ 34). , ; . 

IV. H KOMiiocHUHJoM nocxajy r.iaro.iH ^eiviHHyxH- 
BH, yaHMaiyhH npe^viore: 

71. na: waMyxH, HaaHpaxH. , , / . , 

72. no: iiOHrpaxH. .■. 

73. npu: iipHf)OJaBaxH ce. ' - 

74. npu: npocKaKaxH. - . • •• 



AyrMEHTATHBH CynCTAHTHBH. 

Cbh cy cKopo meHCKor po/^a, Bp;io hx Maao HMa 
cpe/^H>era, a MyuiKora po/\a Hewa hh je/\Hora. 
1. IlocTajy HacTaBUHMa: 

75. HH, 

a) ofl, HieHOKHx pHJesH : 5y6HHa, 6yKBHHa, Bje- 
lUTHMHHa , BOjuiTHHa (BOJcKa) , BpefiHHa . BpyhuHHiia, 
iHycHHSHHa , rpaHMHa , rv6HHHHa, rvJHHa, /^jeBoJMHHa, 
/^jeMHua (^jei^a), j\yuiHna, KOHtHwa. KOKoiuHHHa, KpMa- 
HHHa, liVAUHa y uynHHa (nyna) , MaJHHHa. My/^pHMHHa, 
o6yhHHa, oBSHHa , npec.iHMHHa. iiyujMHHa , pynHna, 
THKBHHa , THHHua (nTHna) , TMHHa, yoHJ}e.iHMHHa . np- 
KBHHa , HapaiiHHa , ofl, »;eHCKHx Koje ce cBpiiiyjy ua 
cyr^acHO: nponacTHHa; 

6) o^^ MyiuKHx : 5pe}KHHa , 6ycHHa , 6pMHHa, 
BJexpuHa , B^auiHHa , Bpan^iiHa , BpaxHHa . BynHHa, 
r.iacHfia. rpa,^HHa. rpauiHHa, FpHHHa , ryitHHa, ^'^HHHa, 
3eMHHa, 3H/^HHa. je3HMHHa, jynaHHHa, Ka6.iHHa, K^acH- 
Ha, K.io6yMHHa, KosasHHa, KOJuyiuHHa . KoMa/^HHa, ko- 
ibHHa . KOT.iHHa, KoiuHHa, Ky.iatuHHa , .iHCTHHa, Marap- 
HHHa, MasHHa, MaiiapHHa, Me/^BJe^HHa, MOMHHHa, hob- 

HHHe, HOiKHHa, HOCHHa . oSjiaMHlia, OBHHHa, op.iHHa, 

uaH>HHa , npocjasMHa , iicHHa. peiinna, pomnHa, cBJe- 
THHa, CKOTHHa, cTapMHHa, TonysHHa , Tp5yiuHHa, rpy- 
THiia. MOBJcHHua, UJapniHa; 

b) o^ cpe^ftHx: 6p^\nHa, .letjHwe (phir.), mcch- 
na, MopHHa, cjenHHa, h o/^ cpe/\H>HX itoje ce cBpiuyjy 
Ha cyrjiacHO , a.in ce oho npe,^ obhm HacraBitow hs- 
6anyje aaje/^HO c BOKa.ioM kojh je npe^^ h>hm : Kjby- 
CHHa , cyr.iacHO c BOKa;ioM ocraje: rjejiecHHa . /\je- 

TCTHHa. 

76. K H.iH l\ (kojh He hhhb ayrMeHranHJy nero 
/^eMMHynHJy) h HH : 

a) 0/\ }keHCKHX pHJeMH: MaxpaiMHHna, iioibaBHM- 
na, MapanHHHa, o/^HiencKHx Ha cyr^acao; 6o.ieuiiHHa 



UAw no nosHaroM npaBH.iy ooaeiuxHHa (So^ecx), iiaiu< 
HHHa (iMacx), i^jeBiHHa (i^njeB); 

6) Ofl, MvuiKHx: 3a5yHHHHa. 

77. ET (kojhm nocxajy pHJenH cpe/^ii»er po/^a) 
H HH, 

a) o^^ iKBHCKHx ; 6a6eTHHa , 6apexHHa, Spaae- 
xHHa; 6pa/^BexHHa. 6pa/^eTMHa, 6pHXBexHHa, ^vkbcxh- 
Ha, Sy.iexHHa. BJemxHserHHa . spaHexHHa. BpeherHHa, 
rahexHHC (plur.), r^ianexMHa, rjtHBexHHB, rviuMexHHa. 
;^paHiexHHa. iKa6eTHHa. HieHeniHa. jaMexiiHa. Kane xHHa, 
KBowexHHa (KBOMKa) , Kjia/i,exHHa . liibHaiexHMa , ko6h- 
.lexHHa , KOHiexHHa. noLuy,T.exHHa . KpaBexHHa . upivia- 
HcxHHa . KpnexHHa. KvpsexBHa , KyhexHHa . KysexHHa 
(Kyiita) , ^yaexHHa , ^T.ecexHHa , MajsexMHa, ManexHHa 
(MaHKa), n^OHexHHa; nojtaBexHHa. npet)exHHa. ripe- 
c.iHHexHHa. nyrunexHHa. paKHJexHHa. pH^exHHa. pyne- 
xHHa, ca6.TjexHHa. CHcexHHa, cjeKHpexHHa. xHKsexHHa, 
xHHexHHa (nxHi^a). ycHexHHa. i^ypexHHa, sapanerHHa, 
iuy6apexHHa: 

6) o^^ MyiuKHx : 6H^i>exHHa [6ha) , ^jeAcxiiHa. 
MJeiuexHHa (MHJex). penexHHa ; 

b) o^^ cpe/\H>Hx: /^pBexHHa . no aKi^eHxy (/^pBe- 
xHHa) MHc.iHM /\,a OBv pHjcH Bh^/ba ysexH OBaMO a He 
nanpHJe;^ y § 75. 

78. P c yiwexKOM j/: ' 

a) o/^ HteHCKHx: r.iaBvpa. roiiypa ; /^jeeoJMypa, 
xaKO je no cboj npH.uiuM h 6a6ypa; 

6) 04 MyiuKHx: HOBnype (plur.). • . 

79. P H /^, c yiwexKOM t/ npe/\ npsHM nacxaBKOM: 
r.iaByp,^a, HOiKvp/^a. 

80. P H HH, 

a) c yMexKOM // npe,\ iipBHM HacxasKOM : ofl, 
iKeHCKMx: 6a()ypnHa, 6pa/\BypHna, opa;\ypHHa, ^pHxay- 
pHHa. BO,^ypHHa . BpehypHHa , rahypHHe , r.iaBypHHa, 
rpe^ypuna , ^^jeBoisypiiHa . Mia5ypHHa, 3eM^i,ypHHa, ja- 
mypMHa, K^ia^ypMHa, KH>HwypHHa, KOHtypHHa. KpasypH- 



Ha, KpnypHHa, KyhypHHa, .lai^ypnHa, MaJMfypHHa. Ma- 
nypiiHa (waHKa) , wowypHHa , npel^ypHHa . penypHHB, 
pHSypHHa, pyiypHHa, cHcypHna, cxonypHHa, THKBypn- 
Ha, THHvpHHa (nxHua), rpaBypHHa, lopSypHna, Ka^ ce 
ocHOBa Ha Kojy ce nacTaB^bajy obh HacxaBi^H csp- 
iiiyje Ha ?/, OH/^a joj ce ^^o^aje t: jKCHxypHHa (xaKo je 
HMeHTOBaxH = HMeHosaTH) ; o^ iwyiiiKHx MHcaHM /\a 
HMa: HOBMypHHc; 

/;) c YMBTKOM e: O/; ;KeHCKHx: KvhepHHa. 
f^ 81. K II P H HH, c yiMBTKOM y npe/\ /\pyrHM na- 
CTaBHOM: MaiiiHypHHa (iMacr). 

82. III. c yiHeTKOM y\ O/^ HiCHCKHX : Tiwyiua . o/^ 
MyiuKHx: TypKyiua (TypHHH). 

83. m H HH, 

a) c yiwexKOM y npe/^ npBHiw HacraBKOM • o/^ 
cpe/\H>Hx : BHHviiiHHa . 6.TaTyriiHHa . rBOHiljyiiiHHa , o/^ 
MyiuKHX : op^yiuHHa ; 

/S) C yiMBTKOM e\ O^l, iKBHCKHX: paKHJciuHHa. 

cecTpeiiiHHa, xaprHJeiuHHa, o]\, HiencKnx Koje ce csp- 
iijyjy HO cyiviacHO : MarepeiuHna, tiepeiuHna. 

84. IH u K , c yivieTKOM c n])e/^ npBHM HacxaB- 
kom: o^ MyiiiKHx: Koiyia/^euiKa. 

85. IH H K H HH. c VMCXKOM y iipe/^ npBHM na- 
cxaBKOM , npe/^ xpehniw ce /^pyrn nacxaBaK npexsa- 
pa y V, no xom ce npBii h ^^^p^^rir mn npexBapa y hit: 
ofl, HteHCKHx: 6apyuixHHa , BaxpynixHKa, Mar.iyuixHHa; 
o^ MyuiKHx: oribyiin una; o^ cpe^^ifaHx : cpe6pyiuxHHa. 

86. H, ' V 
«) c yiMexitOM y: r^iasyna. 

(i) c VMexKOM a : ^^yH.^asa. 

87. P, i.ao y § 78, a H, uao y § 86. o,-^ jKeHCKHx: 
oaoypaMa. 

88. iUM (CK), Koje ce :iaMeH.ye r.iacoBHMa HIT, 
c yiwexKOM u. OBa.j je ayrweHxaxMB cpe^H.era po/^a, 
o^ peMH cpe/\ibera po^a: 6.iaxHnixe, h o,^ penn MyiiiK. 
po/\a: MOBJeHHUixe, .,by/^HUixe. 



^EMHHyqHJA H AyrMEHTAUHJA 497 

89. P H IIIH (Kao y § 88). obh oe HarxaBiiH Ha- 
oTaBwbajy na (-aM KopHJeK : « pe,i,Hjera po^a o^ « pe^- 
HjHX : /^epHiiixe. 

90. CK H P ; (■ vMeT.soM y iipe/^ iipBHM Fja^^rae- 
KOM H r VMeTKOM n npe^'\ ^pyrHM. O/^ a«eHcKHX : f>a- 
6y("Kapa. 

91. ITJH fnor>Ta.io o,^ CK) h HH . iipnH rp iipe- 
TBapa y wr. 

a) (Jea h KaKBora ;. werua: 04 mvimkhx: Ka.iy- 
bepiuTHHa, nHraHiiiTHna : 

/?) c ywcTKOM u npe.i, npBHM HaciaBKOM (bh^h 
§ 88): KyhmuTHHa. 

92. r (" VMCTHOM // : (),^ MviuKora HieHCKo : mbo- 
pyra. 

93. A (• yMBTKOM e. : I^aKe.ia. 

94. K a Jb. npe,^ r^PjrH naoraBaK .^o.iasH yweraK 
p, npe^ npHHM ce Hno(TaB-T>a pMJeMn rjacraBaK koJh je 
HMa.ia npHJe ayrMejiranHJe : ('TapK!'.i>n (rTa[>aif t 

95. Jb H HH. <• VMeTKOM y npe.i, npBHM KacxaB- 
Kf)M : 0,^ HieH( KHX : TpaBy.T>HHa . raKo je KpoBv.tHHn 
(KpoBHHa), r^je je O/^oanen iiacxaBaK kojh je pHJeM 
HMa.ia npHJe ayrMeHranHJe. ^ 

96. ^L H r. c VMeTKOM A/ npe.i, ^pynni Ha<;TaBKOM 
H <■ i/ iipe.i, iipBHiw: 04 Hi'encKMx: <M)By^T>j)ra. 

97. P H A . OBH ce nacxaBHH HacraB.haJN 

u) Ha caw Kopujeii, o^^ [)HJeMH cpe.^ihirr,-! po^^ 
ayrMeHxaTHB ope/\H>ev po^a : ,\ep.ie h oxy^a 1:0. lei;- 
THBiso HieHCKor po.i^a : ;i,ep.ia,^: 

fi) <• yMCTKoM // irpe,!, IlpKH^1 Ha ( raB(:<)>i : ko- 
.leKTHBHO ;KeHci;or po,^a o,^ Ko.ieKiHBHor httoi po,\a: 
AJe-iyp.iKJa. 

98. K H hb, c yMBTKOM /• npe,\ iipBUM narriui- 
i;oM H r yweTKOM // npe^x r^Py*^'** • 'M MvmuHx : m^-m- 
MeKatba (iwoMaK), Cp6eKaH,a . crapweKaiba . lUBaoe- 
KaH>a. 

r.iaCHHKTj XU. ?tZ 



498 ' AAHHMHh. 

99. Ill H H>j c VMCTKOM (' npe/^ npeiiM, h c vmct- 
KOM a npe/^ /^pyrHiw: o^ iviymKe pHJesH }KeHCKH ayr- 
MCHxaTHB: TypKemaiha. 

100. H H ^ c yitteTKOiw e npe/\ npBHM : Cp6eH/^a. 
II. KoHTpaKuHJoM nocxajy ayriwenTaTHBH; 

101. Kao ;^eMHHyTHBH (§ 25). caiwo uito hm bo- 
Kaji nocraje Kpaxan : (jHKa (6hk), xauo je o^ -^yfl,^* 
Koje ce roBopH oaiwo y mhojkhhh , ayrMCHTaTHB la 
jC/^Ho Me^T>a/^e: Jby/^a ; laKH ayrweHTaTHBH mhc.ihm ^^^a 
cy HMeHa : Mapa , PyHta, CaBa, I)yKa , npeiwa Mapa, 
PyHta , CaBa , t7yKa ; iwHora Hiwena mhc.ihm ^^a Mory 

CBaKO f)HTH ayrMCHTaTHBH. 

AyrMeHTaTHBH no caMOJ OBaKOJ KOHTpaKUHJH MO- 

ry nocTaxH na hobo ayrMCHTaTHBH ; rano nocraje 
caMo •ih>yfl,2L : 

a) no § 75: Jby ^?^HHa, 
^) no § 88 ./by/^Hiure, 

/) no § 90 c ywexKOM e npe/^ npsHM HacraB- 
kom: Jby/^ecKapa. 

III. MojKe pHJ^JM 40(>HTH ayrMCH raTHBHO 3Ha- 

lefte Ka^^ iiocTane Ko.ieKTHBHa , xaito 

102. O/^ pHJe»iH Me;^o , koh ce roBopH caMO f)^ 
MH.ia. ^o^p/^Ho je Ko.ieKTHBHO ne^HJa. 

IV. Ka/^ ^eMHHynHJa Mojue nocraTH komhoch- 
i^HJOM, mhc.ihm ^a ce c.io6o/i,ho moskc KaaaxH /^a h.om 
nocxaje h ayriMenxanHJa ; xaKo je 

103. C npe/^.ioroM npe : npenpHJare.b , npeKpe- 

HHK. 

A.vrMEHTATHBH A/yeKTHBH. 

104. HMaMo Hx c HacTaB^nMa K h li, kojh 'uine 
H ^^eMHHynHJy y a^^jeuxHBa (§ 29). a.iH ayrMenxHBH 
HMajy noKa.i ^yr npe^ HacraBUHMa: Be.iHFiai'iaK, obo- 

.IHKaMKH. 



^EMHHyi^HJA H AyrMBHTAn[HJA. 499 

105. KoMnocHUHJOM nocTajy ajrivieHTaTHBH ^o- 
(iHBiiiH npc : iipeBe.iHK . npe^o^ap . iipef>HJe.ia RH.ia. 
npe^HJe.iH ,^BopH h t. 4. 

AyrMEHTATHBH rJlAFO^H. 

106. riocTajy HacraBKOM Ffc, npe/\ h.hm HMa vMeraK 
«) e : /^peKeibaTH ce (/^peMaxH, .^pHJexH ce), 
/?! ti : BynHKbarH ce, HaiVIHH.aTH 5 

y) ,y : MaiMyibaTH. 

C HCTHM liaCraBKOM BH^^JCCMO H ^^eMHHVTHBe 

r.iaro.ie . a.iH Hiwa BHiiie nacraBaKa kojh ^^o.iaae h y 
^eMHHvi^HJH H y ayrMeHTanHJH, nope/\ HacTasaKa r.ie- 
^'^a ce H y KauBOM ce cmhciv pHJeM roBopH : ya no- 
Menyxe ce r.iaro.TC pyaiHO mhc.ih h Ka^ cy 6e3 obo- 
ra HacxaBKa. 

107. KoMnocMi^HJa ^aje r.iaro.iHMa ayiMeHiaxHB- 
H<) 3HaHeH»e npe^jiosHMa : npe : npexoBapHXH , na: 
HaMVHHXH ce. 

y Bnorpa^y MJeceita Mapxa 1858. 



32^ 



(Pisces Serbiae) 
Cnucno ^p. Jocucfi Ilmmuh, 

.VBO4. 

HeMa pa3|)e/i,a ;KHBOTHH>a; kojh f)H 6no xano ko- 
pHCTBH. H no cBHwa [)0/^()BHMa M 'I'e.uvMa rauo ofinire 
ynoTpe6^iiHi; :ia 'loneMHJH po;^ . uao pw^e. jep. ^a 
HH}Ky rMHsa^ h He cnoMHibeivi. H3Me})y cawHx CHcapa. 
rTH(»poBa MOHeKv no cnoco6HOcrHiMa 11 CTpojy Haj- 
6jhhihx , MHora oe ism na uiro yiiOTpe6nTH He Mory, 
4pjrM (*y Hauiewb jkhbotv onacHH m na paaaHMHTH 
HaHHH lUTeTHH 33 Hac HjiH Haiice npoH^Ro^e. Cbc ce 
HanpoTHBv pufJe wa Heniro ynoTpe6HT{T Mory; cbb ce 
no roTOBY je^y , inro bhuic HBKe njie^CTaajbajy y 
x,ia/i,HHJH!vi i;pa.jeBH!via aewHorHaiuer Kpyra .je,'^HHf» t^pe^- 
CTRo H3/i,pH:aH.a ./MV^CTBa ; ^pyre o •vineHe h.ih na 
paa.iM'iHj }i nasHH cupaB.i.eHe jery r»pe,^MeT iproBMHe.. 
w uao rns.u ,!,p;«e y uperatby je/iiaii ,;eo napo/^Hor 
Kanmaaa: .ioB.i,eH,e hbkhx ^^aje naiiarHMa laHHuiaiba 
H yHanpe})vje na raj nanHH npoAiHiu^tenocx ; 4e.if)BJ? 
HeHHx vaHniajy <'e y .lenoBe h.ik c.iyiKe na APy^e no- 
rpeoe *by/^CKe; orponna n^sje HHJe,'\Ha, h one. Koje cy 
ce Tj^eniTO s.ao raKOue ("Marpa.ie, niKo.^H.ie i:y caMO 
y 0('<)6hthm <»!;o.in()ci'(tMa n-iu neyiiy rno ynorpe^^eHe. 

3oor one Be,ivn;e yiiOTpe6.i.HBocTH pii5a , na 
Merra ibuwa ooH.iara. icao o6a.je niopa, jeaepa u pe- 
Ka . iiajpauHJe ("V ce ay^h Hace.taBa.iH ; Mecxa Haw 
/\a!:.ie ra npe,i,cTaBj.EJy njJBa ce,^HtuTa (:Kyn.T>eHnx 
Ha HeitY saje.^HasKv ne.t -i.y/^H . npBe naneTKe ;^p3iu- 
TEeuor mHHora po,'\a MOBcnijer ti cpe^i,HHe. h3 kojhx 
ce offpaaoBanocr no ocia.iOM CBery pacnpocrp.ia. 



PHBE y CPBHIH. 501 

Oey cy BaMtiiocr pHoa join v crapa BpeiweHa 
ysHF^a.iM yscHu .(iy,\n pa:u!nx Hapo/j,a . re ry t acra- 
B^a.iH ;)a3.inHn i a HayHna ,\e.Ta, kojhx < \ iipe^ivier Sn^ie 
pH6e : ra»:o cy hokh oiiwcuBajiH h>hxob irpoj , wanHH 
HjHxoboi ;KHB.i.en.a ii isajrxfj/^HHJa <:'pe,'\(rBa HjMXf)iiora 
.lOB.beifaa . r:ao ApHCTfue.i . E.iHJaH , ArcHej . OiitjjaH 
n ,\p. : j'^pyrH <;, y BHCuppHHivi < nenoBBMn r.iaBMwin 
jbiixoBv Ke^iHij; KopMcr sa sfiBeHnjn p<),i h pasjiai a.in 
('\ iiaMMii Kaito le HMajy ynoTjieoHiH h xpaHimi , y 
Koje cy BpeMe iiajc^KUje . m aa .s^paB.fce ^oBeMnje 
Hajnpo^HTaHHHJe . nao Bn()rH.iMie. OBH/^HJe. l\iapn«' 

ja.t. A\30HHJe M l^lHOrH ,^pMH. 

A.iH BHiiie HO cBe xBa.ie crapHx h hobmx cnHca- 
re-T>a h iioera .^OKasyje Be.iHKv Ba;KnocT pH6a ra 
OKOViHorr . HI! o HX H npocTiijH HBpo^ 6o.be jif)3Haje 
no (Be ocTa^e VKMBOTiifbc. Hiio (.e Henpecrano spy- 
,\H . ^T^a HM npoysH napas h Mec ra rj\e pa^o 5opaBe, 

KOKO 6n HX MOraO .laKUie yaOBHTH, II j!;to hx mhoto- 
CTpvMBO HMeiiyje raKO ,^a rorono y CBaHOiM sjpajv 
je/^He Hcre pn^e OBe ^pyra h ,ip\ ra MMena Hoce. 

Tpy,^ef)H re HSO/^aena ,'\a cbhmo HaiiiFns napo^- 
HHM HvieHHMa He caMo piioa . net) h ,;j>yrM\ upnpO/V 
HHX npe,i,MeTa y rpar yl)eiM , h ,i,a hx c HayniiHiM na- 
3;tBMMa racxaBHM . naHJiaano caM Ha pas.iH'iKre Ke- 
3ro,;^e. KOJe cy mh riorao oreiitMaBa-ie. RpBa je iie 
'Mo,'}a Ta, iJiTo ce y oho ivia.io iiaiUHx uihKra, Koje o 
pH^aMa 3oope, ouhch thx iHiir.nmihn h HjHXOsja MMe- 
na c HMCHHMa. !>ao iirro raw hx ja y iiapo,^y r.iymao, 
cBar.'^a ne ciatiiy. Obo sie je no ,?yroM .lyrafby iipuMO- 
pa.io ; re <*aM ^ara.iHO KftMre h orpaHWMHO ce Jia 
6e.ieHieibe HMena caMo okhx pwoa . ftoje caiM Morao 
y napo/^y ^oSaBHTH. 

ji^pyra je joui Beha Hesro.ia bcimko Hcrar.iacje 
Koje y naHMeHOBaH>y pnoa y caMOMe iiapo,'i,y B^a/^a. 
je/^HO aoor pas.iHite noMecTHHx HMena. a /^pyro 3601 



502 llAHHHR. ^ 

Tora fiiTO ce «^bm Jhy/\,ii je,'^Han() ;)Hf)aMa He :^aHHMa.jy, 
a t BaKH . MjiM 6ap mhopm xohe pH6y Manap ,^a My je 
HecTo Heii03HaTa, 4a HiMcnyje. Hecro oaM ce h ja hq 
xaKOKe cBe3na.iHne Haivtepao . uoje vy i\ie caivio y 
3a6yHy ^OBO/^H.ie . /i,ok HHcaiw noaaraHo npoysHO h 
caivt pH^e, H ^OK HHcaM noneo pas^HKOBaxH Ay^e. o^ 
KOJHx caivi ce y tom o^awpy Meni}" HaynHTK iworao. 

Hajrioo^e cy mh iie ivia.iy riMeTH.y hhhh^h h caMH 
••iiMcare^iiH 360V HeH3Be<rHocTH xapanxepa . KOJHMa 
cy ce fl,o cKopa npH onHcy pn^a c.iyasHjiH Kao: 6oje, 
aCco.iyTHe Be;iHHHHe , no^oJKaja iiepaja h ^pyrax ne 
waibe ijpoMeH^bHBHX H MCCTO c.iyMaJHHx pa3.iHKa: /^ok 
HHJe y HOBHJe Bpeiwe HsaiiLio iia cbct je/^no Haynno 
j\eAo ^) y Kojeniy re pe^ne pH6e no /^pyrojanHJHM, 
MHoro CHrypHHJHivi 3Hai^HMa xapaKxepHiiiy, r^e ce neKe 
*ejie M3 Cp6HJe h cyce/^HHx seiwa^ba Bocne . I^pne 
rope H /(a.iMai^HJe cnoMiiH.y . h r;^e cy cbc ohc, 
Koje i'aivi ja y Cp^HJH naiuao ; o6iiiHpHO onncaHe m 
Bpjio 5pHH{jhHBo Haupxane , ocHM je/^Hora rperopua, 
MajyiuHc pH5e, Koja y 6.iaxy iieroxMHCKOM MiHBH, a y 
iL^apcxBy je aycxoKCKOivi iieivia. OcHrypan obhm j\eAom, 
4a 6ap y HayMHOM oSsnpy He hy ^ecnyxHuoM Hhif, 
Morao caiw Beti o,'^ /^aBHa aanexy MHcao^ ^^a pn^e y 
Cp6HJH onHuieivi ocxBapHxn a na^am ce. /\a he M.iai^jH 
/\e.iaxe-BH na nojby ^^omahnx HcxpamHBaH.a , noMohy 
OB^e Bpe/^jiOH«eHor naMHiia, moIih name pn^e 11 fJo.te 
npoyMHxH, xe he ,^on} hhxh one npasHnne, Koje cam ja 
je^aH Mopao ocxaBHxH. h HcnpaBHxH, ifl,e cam Hexo- 
xHi^e norpeiuHo. 

/^a OH ce nan jhy6i\TejhH pH6a moimh itopHcxHXH 
OBHM MOJHM /^e^HCM, Ba^^a HM OB^^e iiajnpe pas.iojuHXH 
HaMHH . KoJH caM CMHC^HO ,^3 HM yHeH^e HaiuHx pH^a 
o.iaKuiaM. 

Ope CBera oiiwcao caM pii6jbH cxpoj no cBHMa 

*) Die SiisswasserHsche der ostereichischen Monarchic von 
Jak. Heckel iind Rud- Kner Leipzig. Verlag von Wilhelru 
fingeliuann 1858. 



PHBE y CPBHJH. 503 

OHHM CnOJbaLUH.HM H VHyTpaUIHiHlVI OpraHHMa . Ha KO- 

JHMa je orHOBana xapaKTepnoTnua pH6a. Obom 
njJMpo/^oiiMc\ pnoa /^o^'^ao casi CBe oho iuto je spe/^HO 
fl,a ce o pu6aMa SHa . nniMeljy ocra^ora nanHHe .iob- 
.TjCita pHffa. Kojp raM no Cp^HJH ,i,o3HaTH Morao. isaro, 

4a OH ce TOM npH.lHKOM o6jaCHH.ie HCKe peMH. KOJHX 

y HaiiiHM peMHHUHMa newa . h.ih cy raMO He^oBO.T<flo 
npoTVMaHeHe. 

y /^BBMa o.ie/^yiotiHM . raKO 3BaHHM Ta().iaMa. y 
upaxKO caM xapaKxepHcao Haiue pw^e h to \ raS.iH 
B po/^OBe a y TaSan U *e»ie pHoa. Tao.ie cy Te ca- 
« TaB;beHe no MBTO^^y ana.iHTHHHOM . kojm je noBH 
<J>paHi][y3 vlaMapK 1760 r. y npHpo/^onHCHy iia\Ky 
VBeo , H Koja «e ocHHsa Ha ,'\ejbeiby po/^osa h 'f-e.ia 
pH6a — H^H 6y^^H KaKOBHx npe/^MBTa npapo/^e — y 
fl,Ba cKvna . kojh ce pas.iHKyjy caBpmeHO npoTHBHWM 
xapaKTcpHMa . h to paMBaae /^OT.ie HacTaB^TjaK)hH, 
40K najnocie ne ocTany ^sa paa.iHMHTa po;\a h.ih 
«f>ejie, c Je.^HOM o^^ kojhx ce po,\ h.ih 4>e*ia , koJ} mh 
HcnHTyjeMO . no^^nyno no^^y,i,apa. FIpHMep he < inap 
Haj6ojbe o6jacHHTH h nouaaahe nanHH, Kauo ce sajba 
aHa.iHTHMHHM Ta5.ia.^ia c.iymHTn. ^smhimo je/^Hv o6iuTe 
noanaTy pn^y. SHKOBa . naw noiHHMO o/^Max y Tao.iH 
B HHTaTH OA 6poja 1 , KOJH ce npe,'^ npBHM BpcTaivia 
Ha.iasH. Ty heiMO BH,'\eTH, /^a ce cbb name pn^e ^ejie 
Ha (V^a cKvna, pnSe ca OKpyr.iHM h ^^yry^acTHM ycTH- 
iwa; npse cy pe^ue h Ma.ioSpojne, y /^pyre naw cna^a 
BetiH ^eo HainHx pHoa, nait h hhkob. KojeMy TpaatHMO 
nayMHo HMe. Ha Kpajy BpcTe . KaMO cmo peK.iH 4a 
npHHa^^.ie;KH - MHKOB , cTaB^teH Je 6poi 3. kojh nac 
ynyhyje na hcth 6poj. kojh Ma.10 HHHie npe;^ BpcTaMa 
CTOJH. Ty tieMO MHTaTH . 4a ce cbc pnSe ca /^yivvba- 
CTHM ycTHivia pa3/^eji,yjy na TaKone , KoJHMa cy ycra 
^a.ieKO Hcno/^ Bpxa rjiaee nocTaBjT.eHa, hjih cy cMeiu- 
Teua Ha caiMOM npxy r.iaBC , h.ih Ma.10 hito Hcno^^ 
H.era. CnaTpajyhH MHKona bh/^hmo . /\a cna/^a y oBy 
APy^y BpcTv. Fja Kpajy Koje cTOjehn 6poj 4 oneT nac 



504 IIAHMHfi. 

iia HHHie iip^^A Bprre uooTaBJbeHH 6poj 4 o/^npaB^a 
OB/^e re pH6e <*a /^yry^ian hm. iia npxy i.iaBe nocraB- 
^benHM , ycTHiwa ^ejia Ha lanoBe , \ kojhx cy iiinHi^e 
Ha cBMRia nepajaivia meue paMBacre h.ih cy na hbkm- 
Ma TB[»,Te Hepa3^i,eAeHe ; y MHitOBa iv iimMi^e na ne- 
pajaMa iweKc a /^e.ie ce uao ^leiieae , :ia lo Mopaiwo 
uftxpasKHTit HHH»e iipe^ K[)( re uocjaB^T3eHH 6poj 5. m 
raKO ,/\a.He na( TaH.T>ajyhii iialin heiMo . /^a pH6a Kojy 
HvuHTVJeMo. Hivsa i[)()Miiiie i.epaje. /;a je ifcena penwa 
iiepaja npano o/^ceHciia m.im wa.io 3aoKpy>Keiia , fl,a 
Mivia Ha ycHawa (ilpicoBe n je/^dy iiep.sjy na ^el)Hnia m 
^^a je jiepaja na .leljHMa c ohom . Koja H3a Mwapa 
I'TOJH. Maao Jie je^^He ^juinne . ,ia je ,'\aKJie HcnHxy 
uo^BpiHy ra })n5a y naynu iioanara no/^ j)0/\Hinii HMenoM 
Cobitis. Ilpe,\ hmhhom oBora p<)^i,a ot.')Ju phml'kk «ipoj 
XXXIV; oaaj naiM 6po) Kajba ii()Tpa>KHTn na rBoiwe ivie- 
cry y raG^iM B. h tv hewo oHaiiO ii< to, Kao jjiro <;mo Ma- 
.lo npe pa/^n.i!i, uoseni o/\ 6p()ja 1. kojh upe,^ npBHw 
BpfTawa «Tojii. HHTajyliH natt oB^^e ^^a cse «4>e.'ie 
oBora po/ia Hiviajy 10 h.ih 6 (TpnoBaj n BK^^ehn j\a hx 
Ham MHKOB HMa 10, mohjcrio tMo6o^^HO aaKjTjysHTH. ,^a je 
MHit()B\ uaywHO Hwe no po/^y h 'pejin: Cobitis fossilis. 
J\fi naK HH y Hewy norpeiriHJiH hhcmo. .^a je mh 
KOH H Cobitis fossilis je,ina iicroBexHa pH6a. vBepH- 
hewo (*e H3 iior.ie/i,ibera O/V'^ita F oBora .^e.ia . \j\g 
cy eifCTeMai MMHo orujcaiiii [)o^^obh h "i^e.^e pnOa y 
Cp6H)H H HetiBiM ('\ce,^iiHM o6.iar iH^a uafjeHHX. y obom 
o^ieiiy , KOJH r£i6.ii\ma r«a uoHTpo.iy (My;KH . rpefia 
nafiH no HaanaMeHOM ])hmckom 6pojy po/^ a no/^ h>hm 
*e.!y pH^e, Kojoj <iMO y aHa.iHrsiMiiHM raS.iaiua caMO 
HMe ^loaHat/iH, h cpaBfiHBuiH je na;u.i>HBO ca rawo h3- 
aoMieiifiM xapaKTepniMa. BH.^eheMO. /\a **e aaHcra npe- 
BapHjiH HHCMO. 0<'HM TOHijoia onHca pn^e y TOM heMo 
o^ceKy join ,i,o3HaTii Be.iMMHHy. ,'^o icoje isaKBa *e*ia 
Mosue iiapaoiH, HjCho Merro npefiuBaifaa. a Hajnoc-.ie m 
Hapo,/\Ha HMena. ano cam i:oja Morao ,;\o3HaTH. naK m 
HMena y cpo^^'"" <MaBenoKHM je3nnnMa yoSMHajeHa 



PHliK y CPBIIJH. 505 

Ka^ cv MM re MHHH.ia ^^cxna KpHTHsna h cao6uiTeH.a 
^ocioJHa. 

MofiH he ce i;a,i,mr() ,^()r(>,)HTK. /^a <e xapaKTe- 
pM \ ana.iHTHMnn>i lao.TaMa cTiiujheHu m y oiihpv po- 
4<)Ba H fcia pH^a (i^miipHuje [)a:5.".OH;eHM ca pn^oivi, 
Kojy HC^HT^jeMo. He r.iaJKy, h on^ia MO>KeM<i c nvHsiM 
iipaBOM nopyMH.arM. auo ('y\(} HHane 6itA» of>o3pHTe.i- 
HH y McnuTHBaiby . ,i,a ra pn^a HHJe y oeom ^e^ny 
oniicaHa. 4a /i,aK.ie ,\n ,i,aFia<' HHJe ual)eHa y cpffcKMM 
seMJbaMa : CpfJHJH. BocfiH. I^piioj ropH h 4'^•^'^'^^«.i^'• 

IIIto cum rij)ii iiaopajaibv pw^a y Cpf>^^in npe- 
KopaHHO rpanHne name :ieM^e. u onncao ocini ohmx. 
KO.je caiM y CpSHJH nafiiao — one cy 3Be3,i,Hnoni sa- 
6e.ie;KeHe — nene m:i cyoe/inux o5jiacTH . rovie wivia 
4Ba ynpoKa : ripno xreo raM thm jio5y,i,HTM rraiise 
lyaiHe cpo/^HUKe. ^i.a naiM (i5jacue nena cpf>('Kn HweHa 
pH6a Koja cv oiiHcare^Tjn aycrpujcKHx pHoa y rope 
rnoinenvTO^; ,i,e.iy HaBe.iH i:ao: ukliva. derg-le. plotiz- 
za, svalizze. pei«qiiele». basak n ostrul; aP> ' '^> .ip^'iao 
ram /\a fiewo Mnore pji^e. Koje y oyce.^KHiw seM.baMa 
•fKHne. c BpeMBHOM H i;o^ nac nahH. nao ihto csm ja neKe 
pe.'^Ke prifSe y Cpf)HJH h naiiiao. a obo je thm eepo- 
naTHHJe imto HMa join mhoto HnieHa pH^a . uoje hh- 
caM MOrao ,no5aBHTH, ^i,a hx iiaynno iicnuTaM. Ebo i hx 
MMena: ^o.iopisa. oy^opaiv. }'.ey.n3y6. BpHoaK. raSeoKa 
V Faoe.iH y \ej)nero?5HHir. r.iaBarHna \ Hepernn v/][ari- 
Mair,H)H. /^af>paK luapeiia Kao nacTp.MKa ho sySta nao 
y fMy!)a. rje.ieinp^a. :iyrt^O|). ja ihmk. aejha^Aii,. lioeK- 
^i.aH. KvpjaK y CMe^^epe.-jy, .laiiapa. niepcHM. onixpHHua 
y/^pHHH. iiaryna, nHJop y ^HUH. njiomHHiT,a. nucKaBan- 
riHCKop, rio.ieHiai;. iioiir«,\MhH, rtub»i\. tohkob. y/^oBH- 
i^a. nHiuKOB ono ,i,oH.er t)e\\i,sniR. sHKOBan- 

Ko on KaiiOBy pwoy no/\ jb^'^hhm ofl, OB^e HBBe- 
/^eHKx HMfiHa n,o6no H.iH /^pvrv KaijoBy, Koja y obom 
/^e.iy HHKaKO ciioMBHyTa fmje , Heita je no ynvTCTBy 
KOJe caM OB,'\e iipe/^.io}KHO iicnHTa. a aKo He 6n xaKO mo. 
rao HsahH na npaj. m^h aiso ce c thm He 6n xTeo. uitoho 



506 



Kaaiy> saHocHxH, HCKa pH^y noco.iK h ocyiiiH, hah awo 
HMa iiiimpHTa , Hewa je y H.era cxaBH ii .iHneio aa- 
lueM noiujbe ; a ja hy wy aa raiiOBy Hayqw vHHffceHy 
ycayry, cp/^aiHO 6;iaro/^apHTM. 

A. nPHP04onHC phba. 

Te«io je y pH6e. nao cee y noHpo/^H, iieHCKaaa- 
HOM ixo^^HOCTH y,i,eiueHO npeiwa epe^HHH y Kojoj OHa 
2KHBH : npn iipBOJ je rpehHUH o6hhho naj/^e^Ae, 
c 6oKOBa je i\iaH>e h.ih bhiiic cTHCHyro, cnpe/\ aanpiu- 
KaoTO, a crpar aaoiuTp^teHO , h Ha cbc CTpaHe xe^a 
<>6pac^o nytouiTHM HapaiiiTaJHMa . re naM ce upefl,- 
craBJha y Hajo^HSHHJoj «i>opMH kbo H/^ea.i jiat)e (^ Be- 
c.iHiMa , je^pHivia h ^^yiweHOM , KoJHiwa B^a/^a ny/^ecHa 

CH^a tUMBOTa. 

Cse peMHe r. j. y c.ia/\KOJ bo/\h (TopaBehe pH6e 
ripaBHjiHor cy crpoja xauo, 4a .iHHHJa, Kojy HaiwHc^iH- 
MO iiOByHeHy O/^ Bpx ibyuiKe Ka ( pe/\iiHH pena, /^cjih 
pHOAe Te^o na ^^bc nojiyTHne . 0,1, rtoJHX je je/^na 
APyroj caBpiiieHo pasHa. Obo npn^aBwha nainHM pH- 
6aMa y noKpeTHOiw , secro 6p30M cieMenxy . y Koivie 
H»HBe. Be.iKKy cio^o^^y y iviHnaH>y, uojy MOpcue pn^e 
iwa /\a cy , Kao iuto Hei;e h jecy . spjio nenpaBBjinor 
ijpoja re.ia , s6ov mopcite THUiiine. no,'\iiyHO ^}KHBaIO. 
0/\ OBe ce npaBH.iHOCTH, itoja /i,aje obhm }KHBOTHH>a- 
Ma xauo 3BaHH ph5obh/\hh Hsr^ie^ , nene Fiame pn6e 
caiMo y xojiHKo y^a^i.yjy, iiixo iia.iHHe na cxBopoBe 
HCKHX y^pyrHX K.iaca, nao na np. 3Miijy^T,Hi;a , yrop h 
HHKOB Ha 3MHJe, COM Ha iiyHor.iaBna h ;^p.; no h one 
cy y rope HaanaMeHOM cMHc.iy canpiiieHO npaBH.ine. 

PH6jhe je xe.io cacxaB^teno h3 He.iHKora 6poja 
pa3HOBH/^HHx oprana , o^^ kojhx cy neKn cnojiia cxa- 
BjteHH. xe c Mecxa y ohh na^ajy. ^pyrH, npBaiiiH>HMa 
yKpHXH . cno.iH ce He bh.^c. H je/V'" " v^pvin Hiwajy 
3a ocoShxv eKOHOMHJy pH^a je/^nauy BaaiHocx, jep Ha 
cBBCxpaHOM H.HXOBOM /^o6poM pa3BHXKy H carjiacHOM 
^e;iaH>y ocHOBaHo je caBpmeHO nocTHHteite cBHJy -mh. 



FHBE y CPBHJH. 507 

BOTHH.CKHX i^e.iM; 3 33 HavKycv ripBH MHoro iipexeat- 
HHJH c Tora, lUTo cy no paa.iHi^H pH6a jaiio iipoivieH- 
jhHBH. iiaK H c Tora iiixo iipBH y OMH naf^ajy, re nac 
nocTaBjBajv y craibe ^a noMohy h.hx pH6e .lano paa- 

.IMKOBaXM It IipOVMHTH MOHiCMO. 3f)Or OBP hv RaHJHO- 

CTH I iio.Tjaiufte oprane pHoa ooiuHpHMJe paa.ioHiHXH. 
a o } HyrpaiiiftHMa hy caiwo to^hko KaaarH. KoaHiio je 
neooxo^Ho noTpeSno. ^^a ce moiv paayMexH Baa^HHJH 
uojaBH pH^.bera juHBOxa. 

a. CnoA>amt6u rrpoj pu6a. 

Te.io ce pno.te ,^e.in na r.iaBy, xpyn h nepaje, 
Koje o/^roBapajy y^^OBHMa bhiiihx iKHBOXHHja. Ha r.ia- 
BH re ooHHHo cnpe^\ Ha.iase ycxa pe/^Ko oKpyrjia, 
Kao y SMHJv.iiHue. y HaJBHine iiaiuHx pH6a y noKOJy 
r. j. 3axBopeFja .^yry.bacxa . Ka^iUTO opHHOHxa^iHa. 
najseiiihe nan MaH>e h.ih BHuie isoco ycnpaB^Bena. 
Caiwo y je.^Hora po,ia Haiiinx pn(5a — ■ Acipenser — • 
i.iaBa je Hanpe,^ iipo^^yjueHa y khiu\ pasne bcikmh- 
ne 3aomxpjT.eHy y hocbmug h nacxpyre. saxy^acxy 
y cHMa. y oBor po,|a pH5a ycxa cy na ,'^oh.oj cxpa- 
HH r.iBBe ^a.ieKO o^ spxa KHuie nocxaB.tetia. ycne 
cy aa ce6e nenoKpexHe a.iH ce Mory yje^^HO c npe/^- 
ibHM itpajeivi ycxa HcnyhHXH . mhm scb 6HBa Behn , a 
y pH6a . y kojhx cy ycxa Ha /^oftoj nwT.omxoj cxpaHH 
rjiBBe cMeiiixeHa , ona xhm iiocxajy y/\ecHJa 3a iipH- 
MBifee xpane. Ooe cy ycHe oShsiio je^v'^ra BH.^a. 
3axy6acxe. y CKOoa.T.a h cpo^inHx ^e.ta je caMO rop- 
H>a ycHa 3axy6acxa a ^oita je pcKaBusaBa h hmb 
/^ee oiiixpe HBHi^e. IIoHeKa,^ cy ycfie npH.iHMHo ,^e- 
Se.ie, MecHaxe. Kao y cnMa, Ka.^tiixo cy c.iaoHje pas- 
BHjene h.ih hx h He.Ma. xanoje h. np. y nocBHue rop 
H.a yciia Bp.io y3aHa , a y nacxpyre HeMa ^^oH.e h.ih 
joj ce caMO xparoBH BH,Te y vchhm yr.iOBHMa. 

Ouo ycxa ce na,ia3e y neKHx h.ujihx pnGa hoh- 
sacxH HspaiuxaJH paaHoih bh/^b h pasne Be.iHMHHe, 
Koje soBCMO 6pKoeuMa\ xauoBHx 6pKOBa HMa y npKy- 



508 nAHHHh. '" ■ 

me 2, y ivipene 4. y BHJyua 6, y MHKOBa 10. y po/\a 
Acipenser 4 ry 6pKa fMeiUTeiia y cpe^HHii Hswe^y 
ycTa H Bpxa khiuc. ohh cv o^hhmo Hotmncru v jece- 
rpe. y Mopyne o^ ciiAOiUTenii i;ao lianoBa HaHTjbH- 
i«a. y i;Mi>ia. natxpyre n ^^,\^. ,i,eje ce o,^ nojioBHHe y 
•rafte KuHsacTe napaniTaje — pojTncTu ry. 

MsiMeJjy ropH>e yen** h o'lMJy I'MeuiTeHe <'\ no.i- 
dpe pa.iHora BH^^a h ne.iM'usiie pe^^uo yje/^HHieHe, 
<>6uMH(> iipeh'o cpe/^ijiie iipeipaljene. One ce y ry 
i!i> HO oTBapajy, o/^Ky.i .laK.ijyManaivio, ;ia je y pji^a 
^/j/x'Ta necaBomeH opraii MMpiiraH>a . Kojera pH6e, 
y rycTOJ cpe/^>inn jKHBehn. Ba^f>/\a h m; norpeSyjy. 

PH6wT>e yy omi ofi'AHwo na /^se cxpaHe i.iaBe 
nocTaB.TiCHe, pe/^fio cy n()TH.ijKy npH(5.iM:KeF>e . oohm- 
HO c}' cn.,bOun ene , Ka^iirro wA^y jhene. . a HKua^ He- 
Majy nOK.ioiiana, h c xora psioe. xxe.ie He xrejie. mo- 
pajy rae/^arH. OBaj no.iojKaj owHJy mhhh re pK6e 
V ie,^anllyT BM,i,e ,^Ba Ilpe^^Meia. a bhtijoit. kojom < e 
y Bo^ii Kpeliy, ciaB^ba nx y craite , ^i,a 3a th.ih sa* 
♦ 38 BH,^oispyr npoMorpHTH Mor\ . h dbo HaKnat^a 
pH6aMa <'.ia5 pasBHraii ^'^pyrMx oprana 'lyBcxna. /ly- 
0Kuu,a je Bp.u) iipoMeAHBC 6oie , Hivra . Kao 3,iaro, \ 
iJiapaMa. miBena y iienia, oe.ia^ uao ipe^po, y Kapa- 
ma . cMetja y MpcHC . a uoneKa,^ ce iia jacHnjoj ,^y- 
jKni\!i lia.ia^ie raBiinje nere jiao y ,\eBepHKe . iiJiarH- 
Ke, ii.iOBiie II /\p. 

Ha r.iasH Ba.iia c.il.^^yjyha Mecxa paa.iHuoBarH : 
^e.Ao wAVi npe,i,HjH /leo r.iane na,i, lopibOM vchom . no- 
TUAidK, ropHi.ii ,|e() I'.iaBe, kojh rpaiiMHH oa noseruoM 
rp(>HMe , nod6p(i<)(tti iMBCxo iia /|oh>oj cxpanH r.iaee 
npoxuBy uo.ioHieiio 'le.iy , h Amic x. j. sipocTOp H3a 
ycHorij yi-.ia j\o o'jHJy. P.iaBy saepiuyje c o6e cxpa- 
He IK) je.^an mKp.Hcnu non.wridu, . Kojn iipHKpnBa opy- 
\)'A ,|ncaH.a : y iopH,eM ce ifceroBOM ispajy y poy^a V- 
cipenser Ha.ia3K oco^hxh oxBop . kojh 30BeM0 wTp- 

HaAiKOM. 



PHBE y CPRIIIH 



509 



Hsa vAane oe HBAasn c o5e crpaHe no je/^aH 
iiiKpjKHH OTBop. KOJH savsHMa iioHeKa,^ BehH ,^e() bh- 
cHHe xe.ia . ho o^hhho je niaibH . a caivio y <t>aMH.iHJH 
.iaMnpe/\a HMa larsoBHX iiiKpaimix OTBopa BHiiie uo- 
pefjaHHX cnope/i,no ca ocobmhom re.ia. 

Ha pH().T.eni rejy pa3.inK\ jeMo .yse 6o^ue n.iiO- 
uire H /^oa ofJo/^a . ropibtf H.in .le})}!?! h ^^ofbh m.ih 
Tp5yuiHH. BoKOKH cv noHCKa/^ jaKo < tuciivth . Kao 
y ca5.bapKe. BapaBi^a h /i,p.. ,iipyr,i,a c;, Ma^e h.ui bh- 
iiie CBe/\enH, h oH.^a re.io puC^be f»HBa ,\enacTo jmh 
BpereHacTO . i:ao y ipre'ia , uoMiiha . petjtj je 3\tHJo- 
BH,^HO ano ("v ()()KOBH !i ,^Ba ooo/^a je.i,i!aK() nah'py- 
a«eHa. ^JiyJiJ oohmhx ri.T>oiiri a o.\ TUKp>KHor OTHOpa 
40 cpe,\HHe pena nponwine 6oHnn upra h^h mihuju. 
cacTaBAeHa h3 chthhx, OKpyr.iHX h-ih /i,yrv^acTHX ja- 
MHu^a , H3 itOJHx ce .iVHeH?! v ^^cv>^^^T^^^\ ii;.i.ea,^a'via 
c.iy3 Ha ^OBpmHlI^■ pii().Tier re.ia iia.iHca re je mhhh 
K^iH3KOM H Myna ie /^a je Bo^^a ne naje,i,a. TlpaBaii, 
je OBe i^pre'Bp.io pan.iMHHT, oh a i;a,/i,inr<) ()6pa5KaBa 
npaBy .iHHHJy. iiao y Kaparua. nacrpiviKe. Apyi ,i,a ciio- 
pe.'^Ho Te-re ca r.)pff.HM f)6o,io'ti rcia . r;ao y ipreMa, 
H.iH ra ,\oH>Hi« ooo,7,OM. uao y i;.i8Ha. y He::HX je OBa 
^HHHJa BepyraB3, Kao > raS^bapne . y pe/iKHX ce pH- 
(la cawo je,^aH ^^eo 6oHHe urpxe bh;!,h h to y 6e.iKe 
;\o nowioBHHe xe.ja. y n.iaTUHHue c:imo na npBHM Kp- 
.-hyiiiTHHa Msa uiKpra . a y cKyMpHJe je nocBe nema 
H.1H ce 6ap lie bh,i,h. 0(oo,/i,k cy pn<5;ber re.ia pe/v>o 
napa.ie.iHM ttao y Hiiitojsa , o^h-iho o6pa:i;aBaiy ^,\ie 
itpHBC .iHHHJe H.1H CV ('Be/i,eH« fi TO no Heita.'^ 00a 
of>(>/j,a je/i,HaKO , uao y upBCKnepKe . Ap}i','i,a j<- rop- 
H.H jane CBe,7i,eu, uao y 6y./be; h;ih ,?\oibH; !;ao y 6p;5n- 
Ka. ropH.H je of>o,i o()HMHO 3aTy6acT t. j. .iHHBJa y 
Kojoj ce cipaHe na rpuHHH cacraB^T.ajy MaH.e je h.ih 
BH(ne CBC/^CHa - /i,oibii je nai: o6o,^ iioHetia,^ ne.ioM 
cBojoM ,^yjuuHO>! o!in ap. uao y cnfi.^.apKe. imji ce ca- 
Mo H3Me})y MMapa h Tnoymnnx nepaja bh/^h ojiirpa 
iviaHHHa. i>af) h. up. v ,i,eBepHKe, upnooiie. a y rjJVM- 



510 



pHJe je ran TpCyniMH o6o,'^ pecKacr O/^ KpjbvniTH, 
Koje ce ry chojhm itpajeBHMa fie /^othmv. 

Uteaa je iioBpjuHHa pH5^er xe.ia o6hmho no- 

KpHBeHa Kp^TiJIUTHMa T. je raHKHM IlJOHHUaiVia . KOJHX 

je CTpaHSFbH ftpaj cAn6ofl,an, npe/^H>H nan y koskj ypa- 
cxao H iipHitpHBeH c.io6o/\HHM Kpa jciM cnpe/^ cxojehe 
Kp^Tij^uiTH . 3a raKOBe isp^tyiuTH liawiCMO ^a cy mun- 
dpacTe. a TfidAUHncTUM hx OH^'^a HasHB^tcMO, Ka^ Je/\He 
He noKpiiBajy ^pyre, Beh ce caiMO KpajeBHMa ^ooHaty 
Kp^byinTH cy pe^^KO raa/^Ke, o^hhho cy HuiapaHe pa- 
;iHHM uprawa , o/n kojhx cy Hei;e ynpaB^T.eHe o/\ cpe- 
^iinne K o5o/^y — spaKucTe iipre , APJ^^ — Konn^en- 
TpuHHe u,pTe TCKy cnope/i,HO c 06040M , ose cy Ka^- 
lUTO HcpaaroBeTHe, ohhx Hiwa pa^jiH'iHT 6poj o^ I — 
30 pe^^Ko BMuie, h cacTaBji^ajy maifce h.ih bhihc npa- 
BH.aHo .leneae. Ha iuHH/\pacTHM ce KpjbymTHivia Ka;\- 
ruTO bh^h y crpaHitboj iio^obhhh MaifaH h.ih BehH 
6poj 6e3pe/\HHx hccto ce yKpiiiTajyliHx upra . Koje 
aoBCMo xaoc, KpjbyiuxH cy o6h4ho npjiMerHe bc.th- 
MHHe, Kao y iiiapaHa, upBewnepKe h ;\p., ^ocxa cy ch- 
THe y ^iHH>aKa, sp.io CHXHe y a.iaxHe pH5e h MHKOBa, 
y ny3HJe h yropa cy y KOHty ypac.ie xauo, /^a ce je- 
ABa BH/^e , a y cowa hx HHKaKO neiMa. 

riope/^ Kp^T^yuixH HMajy HeKe pH6e no r.iaBH« 
no cxpaHaMa xe.ia, h.ih 5^n3y pena Kao hckii oK.ton 
cacxaB^T.eii 113 HBpcxiix n.iona pa3Hor BH^a h bc- 
.iHMHHe . Koje 30BeiM0 utTUToeuMd H.IH HnMnpoMd . y 
po^a Acipenser obh cy uixhtobh oc()6hxo BaatHH, jep 
ciynte na pacno3HaBaH>e »i>e.Ta OBor-b npenojiesHorT. 
po^^a pH6a. H 3a to hx Ba^i a oB/^e nonaocoC) civiaxpa- 
XH. Ha iiaiysBHHieHHJeM iwecxy raase croJH noje/^HH- 
He noTujhun uitut . npe/^ h.hm cxoje /\Ba Haj^nyM;a 
nixHxa r.iaBe reMenn mruToeAt . oiin rpatnine cbojhm 
cno..bainH>HM o6o^^om ca cienooHuuM uitut o eujnn ; mc- 
J)y xeiviene lUTUxoBe cnpe/^ je cMeuixeH cpedthu uco- 
Hu mrtiT : r,i,e ce cnpe/\ xeiwenH h c.ienooHHH inxHxo- 
hh cthmv. nocraB.Tien je c 06 e cxpane no je/^an ^op 



PBBE y CPHHJH. 511 

MM UeOHU UlTUT , OBH CV HITHTOBH ,^OCTa ^yraMKH M 

^V>nHpy fl,o no3,^apa. a y iipe/^H>H pace.iH Kpaj c.ieno- 
OHHHX uiTHTOBa yr.iaBwTjeHH CV cnoA,amn>u ueoHu uitu- 
Toeu. TeiweHH n cienooHnn iiithtobh rpanHse crpar 
ca eopthUM pajwnu.ii uiTUToeu.nn . kojh y.iaae y npe^- 
H.H ypeaaHH npa.j npBor jiet^Hori) lUTHra; a cnOwi.a cy 
onojeHH c Be^iHKHM doThUM pajnemiM mTUTonuMa. Ochm 
OBHX BetiHX iiiTHTOBa ropifca crpaiia r.iane noKpHBe- 
Ha je paa.iHMKTHM ,T,pyrniM o6hhho iviaH>nM iin HxoBHivia, 
^^OH>a je naK iwaxoM ro.ia h^h o^ pasHHx pana h 6pa- 
^aBHua Heje^^HaKa . ( aivio ce no ope/^KHH laiiiie h3/\h- 
;Ke je^aH yje;^HH>enH a Ka,'^iiiTO HcnpeKH^anH iijtht, 
KOjH aoBCMO nocpedtbOM j/cuokom , a na ^bq CTpane 
ryiue upeMa paMeniiM iiiTHTOBHMa cTaB^T^ena cy /\Ba 
KA>yHHn mruTn. LUthtobh . kojh ocra^o reJio noKpn- 
sajy . oMeiureHH cy y iiex pe^oaa , je/\aH Ha rp6H- 
HH, j^yHi 6oHne upre no je;^aH a /^Ba pe/\a Ha xpSy- 
xy. Obb waivinpe HHcy cBy^^ je^Hora BH/^a h BeaHHH- 
He, no rpf)HHH cy o6hsho ^^o6po paaBHJene yr.iacre 
H^H saKpyHJene , y rpe/^HHH HcnynMene h Ka/^uixo y 
oruTpy Kyiiy OKOHMane 5 oohhc cy poM^Hnne o6hhho 
Maibe 04 .leJjHHx . Tp6yiuHe cy nan je^nora BH/\a ca 
jiet)HHM HO 06114H0 MaH>e. O^ HcnynneHC epe^HHC 
OBHX lUTHTOBa npvHtajv ce na cbb cxpaHc xaH>e hjih 
>\e6^T,e. rycxe h.ih pe^Ke spartacxe npxe. Koje cy r^e. 
lUTO HepaaroBCTHe . xe je oH/\a noBprnHna luxHxosa 
panaea. HsMetjy obhx ce pe^oBa no xe.iv Ha.iase 
ApyrH o6hhho MaibH iiixHxHhH h pane paa^HMHxor 
BH/^a, yr^iacxe, ayGiacxe, asea^acxe h x. jx,. Y hckhx 
pH6a. Kao h. np. aexa, rperopua h /\p. c o6e ce cxpa- 
He xe^a H3a iiiitpra naxo^n no kojh uixhx , sa kojh 
cy yxBpf)eHe rpy/^ne nepaje ; H3Mel)y xp6yiiiHHX naK 
nepaja h M^apa (rxojn ie,'^aH Hasa/^ saouixp^bCHH 
luxHx . KOJH je KhbhJc Ha.iBao 6e.ni.}U'uoM hoctu. 

3a pH(i.].H xpyir yxBpfjeH je pa^.iH'iHxH (Spoj ne- 
paja T. j. n.TaxHOBH^^jiHx H3paujiaja cacxaBji.eHnx hs 
pasHora 6poja xnp^^Hx nepaa/^ejbeHHx h;ih mckhx , h 



r»12 _ HAHMHti. ' 

oH/^a M.ianKarro ;^e-T.eHHX. vutw Kao .leneae rpaHajy- 
hHx ce miinna. H;{MeJ)v kojhx cy pasanere raHue i;o- 
HiHue. fjoJHX Bpjio pe,i^KO HCMa^ Kao y aera h rperop- 
i^a, TC ce y itsix npna .tehiia nepaja cacroJH h3 ca- 
MHX c.io5o/^HHx fJo^na^a. llepaje cy o^hhuo je/^na- 
Kora cacraBa t, j. uMajy caMo TBp/^e 6o/i,-T,aBe . h.ih 
cawo HjiaHKacTC lunnne. raKo cy y iieiiia jiel)He ne- 
paje cacTaBAOHe h3 tbp^^hx iiiiiHua. y 6\Me je cawo 
npe/\H>a nepaja raKOBa . y npnooKe. jaaa h fl,p. cy 
cBe lunHne saaHKacxe, caiwo je } pe^KHx po,n,OBa no- 
Heita lunHna y je.^noj h.ki cBJiMa uei ajaivia 6njijhaBa. 
a CBe cy ocxa.ie M.iaiiKai re , a y luapana , Mpene 
H itapama npsa je iiinni^a .le^He nepaje TBp/^a h 
crpar recrepacra. 

Ilo no.iOHiajy cbom nepaje cy /^oShjic pas.iHsn- 
ra MMena : one Koje na rp6HHH CTOJe sosy ce Jtef^nr 
nepaje , no HaJBHiiie . 6ap \ BehnHH HaiiiHx pn6a , tv 
ce canio je^^na naaasn , pe.'^KO uao y rprena, C!viyl)a. 
Bpexefiapa h /i,p. iiMajy /^ee .letjue nepaje. npsa h ^^py- 
ra. ITepaja. Koja cipar TeA<} saBpuiyje sosece pen 
^u\H penua nep.y'a: oHa je Ha cBHMa pH^asia Bepxn- 
Ka.iHO cxaB^befia. H3i\iei>y .letjue nepaje h pena y 
wajo ce po^^oBo iiannix pnoa . uao v naci piwKe 
M.ia^^Hne » .iKn.i.eiia . naaa:!*i uckh Ha.uiK ria nepaje 
u3paniraj Mciiiai de:: nuanoBe !nnnne . Kojn mobcmo 
snpennoji. flpe,!, [)enoM isa ipoynnioM ooo^^y re.ia 
CToJH cBaisa,!, noie,l,nlt!^e je,\ria nepaja . Kojy aosewo 
eysiiOM n,iH sudfhUM ncpajo.n. Ilpc,i, obom ooifino Ha 
<{>t^,^{nin re.ia npHnere cy ,^(5e Tp6yuine nepaje . a 
npe^\ fbHMa nia injjpiunorfj OTBopa croje /^ee raKO 
:»Haiie i'pyd/ie fnixtjc i\i<4)ycc)6iin je no.ioHiaj oBa 
noc.ie^fba j\,\\^ uapa n^^paja y iieiiMx po^^oBa iiainiix 
pnoa iipoMeiihHB 1. j. rpioymHe nepaje croje npe^ 
rpy,^HHMa na i ynm . h oh^^;i ce aoBV Tp6oaywue ne- 
paje; M.Hi croje Mciio,^ rp\/\Hii\ h :jOBy vv. rpffrnpyd- 
ne . Hajnor.te k;'.,i, croje na ri)oyxy MaH>e m.ih Hinue 
n]ni!viaKHy-[ e •niap\ 30«\ ce iipocrf) rp6ymHe nepaje 



PHBE y CPBHJH. 513 

Obhx TpfjyuiHHX nepaja Heiwa y HeKHx pwfJa , Kao na 
np. y yropa. a Ka.viiTO iiema hh rpy,i,HHX. Kao y 3mh- 
]yjbun,e, ay o6a ra ciynaja KawteMO, /^acypH^e 6e3- 
nepc. ITepaje vy y BM/^y h Be.mMnnH np^o pas.iHMH- 
re. KaAiuTO cy saKpyjKCHe, /\pyr/\a MeTEpracTe, o6n- 
HHO naK Koco Haaa/^ o/^ceMene , a pen je pe/^Ko aa- 
Kpyjuen H.in npaBO o/^ceneH, y HaJBHiiie naiUHx pn6a 
HMa niaitH a.ui bcIih ypes y cpe^^uHH. h OH/\a cy ^Ba 
ijpaja, H.iH KpHiuue, o6e je/i,ne ^^y^iiUHe, iiOHeua/^ /\OH>a 
iipeMauia ropiby, y ca6.i.apfje. itecere. h ;^p., a y po^a 
Acipenser cBaKa/i, je ropaa i>iHOro 60.1^6 pasBHJeHa 
o/\ /\oae. 

Ha noBpiuHHH pH6jT.er xeaa bh/^c ce o6hmho 
paa.iHMHTe ooje, Koje aaBHce o/i, ^HcxpHHe h ^yStiHe 
BO^^e, y Kojoj pii6e 6opaBe, h o^\ ro/\HiuH.er /^o6a, y 6h- 
CTpoii Bo^H H Ha OHHM pHoaivia. ijoje ce 6aH3y noBp- 
iiiHHe 3a/\p>KaBajy , jacHHJe cy . y MyTHOj h /^yooKoj 
BO/^H cy TaiviHHJe, a naj-ienuie h HajjacHsije cy y Bpe- 
Me Ka^n ce piioe upnope. Foptba je cxpana xe.ia o6hm- 
Ho xaMiiHJa , 60KOBH cy cpeSpacxH h^h a.iaxomyTH a 
rpSyx csar^^a oe^byraB. Ha OTBopenHJoj ce noBpiuHHH 
Ka^iiiTO Ha.iaae xaMHHJe , oohhho i^pue mape paane 
Be.iHHHHC H *opMe. /^y ry\-Tiacxe xanoBe mape fl,y^ 
xe.ia H.iH nonpcKO cxaBj^ene soBewo naeraMa auo cy 
lUHpoHe , ynie npyeajna , a Bp.io ycKe upraMa ; oKpy- 
r.iacxe iiais sobcmo MpjhaMu aKo cy iipH.iHMiio Be.in- 
i;e H nenpaBHaiior hoiiiKacTOr BH/^a , lyiaae neeaMa^ 
joiii MaH.e neduHjUMa^ h TOHKUMa^ aKO cy Bp.io chxhc. 
H nepaje ce necxo o^\Anny]y oco6hxhm 6ojai\ia h 
iiiapaMa, ohc noje cy no /^oiboj cxpawH xe^ia cxaBAe- 
we o5hmho cy jacHHJe , ocxajie cbc KOJe noje/^Hnne 
cxoje xaMiiHJe cy 11 i:a,^iijx(» iiaBxa.Ma . iieraivia, h.ih 
xOMKaMa Huiapane. IIpH iiaaHci'ieiby 6oja puS^tera xejia 
CBaKa/\ ce o^i^hochmo Ha n(j:3Haxe iipe/^wexe , uoJHMa 
KaKBa 6()ja npeHMyhcxBeno iipHija,^a , xatto i;a5KeMo: 
KecxeHO-cMel)e , 3;iaxo-;Kyxe, cpe6po6e.ie, MaoHHfjo- 
ae^iene 60 je h /^p. ^ 

rjaCHHKli XII. 33 



514 nAHMHS 

. " 6. HHifTpamfhu crpoj pu6a. 

Kocryp ^aje pHo^ew re^iy ocoShth OHaj bh/^, 
HOJH pHoe ofl, CBHJy /^pynix HiHBOTHiba o/^wTHKyje , jep 
npema ibewy cy cbh /^pyra MBpcTH /^e.iOBii y/^eiuCHH, 
y H.era cy yispHTH imji :ia pasne aeroBe cacraBHC 
^^eaoBe yTBp})eHn. y muiHx je piifta xaj Kocxyp TBp/^ 
KouiTyibaB, Kao y luapana. na«TpMi;e , Mni;oBa h /^p. 
y /^pyiHx je Behii /^eo iiiTora imck. pcKaBHiaB kbo y 
3Mnj\.bHne. MOpyne h /\p.; iipse ce 30b\' KouiA>opu6e. a 
^pyre pyiuTopu6c. y fiajisHuie je HauiHx pn^a .io6aH.a 
TBp/\a , i.oun \ i^ana h cacTaB.i,eHa je h3 Be^iMKora 
6poja pa3iioBti,^Hiiv !U)Ma,\a, r;oiif ce pe^Ko iMetjy co- 
6oM (H.ianajy Beh ocxaB^tajy Maibe h.ui Behe npaa- 
HHHe, y HOJiiMa .lejiie Kana.tu e.inee, t. j. upuBy/^aBe h 
'lecTO yKpurrajyhe ce aiiHHJe onor iicror cacxaBa, 
naK Ba^b/^a h ()iipe,i,e^i>eH'a, uoje Hva (iioHHa npxa. 

HajsnaiMeHHTHJe kooxh .lodnihe jei'y: eoptha h 
dofhfi <\uAuu,a: w ie,i,iia je h ;i,pyra cacxas^'beHa h3 ^ea 
i;oMa,T,a o^i, kojhx je npe/^H>H , kojh cpe^HHy Bir.uine 
3ay3n»ia , i{a,i,Tux<) mmofo Behn . xaijo /^a Behii ,^eo 
BH.iHue o6pa;KaBa, h 30Be re Mchynu.uiyHa koct. 3a 
ropibOM je BH.iHJ^OM CMeiuxena i\ia.ia cuTacrn koct, 
3a ibOM noBeha ncona hoct, a iia Bpxv r.iaBe norujh- 
na koct; o■^^\^^ je nar; rf)pH.a Bn.mna oaoxaB.T.eHa 
c pnAOM , Kojera te HcxafbeHn /^e«» aoBe dp.vcKOM a 
pasiimpenH naouoM pa.itt : H3a pa.ia cy Hajiioc.ie 
<"Tan^r.eHe ueGHnnc koctu. Onua ^^ynAa rno-ba je 
oKpyHsena BetiHM 6pojeM HoiuxanHx liOMa.^a. o/^ kojhx 
je [laJBaHjHHJri onaj, iiixo iiaripe^^ ncno,^ ona cxojn. ii 
KOJH pa3.iHHyje!\io 1104 nMeiioM Tiodouiioe Ko.iyTn 3a xo, 
imo je y hckhx |)Hoa iiaopyjiiaH oo^^^TiaMa pasH.iHiH- 

Xfc Be.UlHHIie, HaO y BUJVHa. HHKOBa H ,^p. IKljpjIJHH je 

nou.ioiiaii, cacxaB.beH H3 MexnpH Koiurana KOMaji.a, o;^ 
KoJHx ce onaj, iiixo je OMHwa najG.iHJKH sose npeduAii 
Kojji o3rop H rrpar noKpHsa iiiKpre npneu ^ v.cnojy 
oBora .leiuelui dothu , a HSMcy^y obux h <;pe/\Hiera 



PHBE y CPEHJH 515 

nocTaB^T>eH komb^^ cpedn^u noK.ionan, ; oeaj je CBaKa/^ 
HaJMaibii, ay je/^ne name pnfJe — . 6yi;oBa • — • ca cbhm 
ra HCMa. Ohh c\ ;i,e.iOBH iiii;pH;iior iiOK.ionna i;a;^iiiTO 
y (Jo^.tjC Hspac.iH. aP.^ 'A^ py no o6p\ oy 3\ S'lacTH Kao 
y rpre^a. cM}t)a h ^^p. Join cy ocoohto eaniHe ;\Be 
KOCTH , Koje Ha o6e cxpaHe y ryujH cTOJe , jep cy 
cno.ta 3a h.hx yrBpIjeHe lUKpre, HSHvrpa cy nan no- 
pel)aHn ayoH, kojhx je 6poj ii bh,\ rano cra.iaH, ^a ce 
ibHMa ( .lynamo Ha pa3.inKonaH.e hpkhx po^T,oKa pnfla. 
IlpH opraHHMa Bapeiba o ifcuMa he Shth ooiimpHHJH 
roBop. 

Cbc HaBe/^eHB kocth . nart h MHOre ^^pyre, KOJe 
3a Haiiiy i^e.i HHJe noxpe^e pas.iHKOBaxH . o»5paa;a- 
iy pa3.THHHT*? ^yn.te . Koje c.iviKe Ha xpaifce/be ne- 
KHX BaiKHHx ph6ahx opvba: ycxHa ^^yn^a sa jesHit h 
3y6e, Moshv^ana ;^yrI.ba 3a Mosart. ,^Be ohhp ^yii^te 3a 
osH H r^Be lUHp.KHe 3a opiane 4Hcatt>a h.ih uuKpre. 

3a uoyajhHy je koct crpar criojeHa npea htiiMe- 
Hd Hamuv,a ^ Koja c Be.iHfsmi 6pojeM iio^^o()hhx Maiiui- 
ij[a cacTaB.Ba KaHa.i. npyjKeH o;^ r.iaBe ,i,«) ispaja napne, 
y KOMe .leatH KuuMenn jnoo/cduHo. Obb MaiiiHue Hsiajy 
o3ro ,^yraHKe Hr.iHHacxe H3paiuxaje . na Koje je ca 
cxpaHe .iet>a Hacat)eH jom je.^an pe^^ no;^o6HHx h3- 
painxaja , hojh c.tyaie na yxfipfjeae .lebHHX nepaja, 
c o6e cxpane nan KH'nieFiHx 'laiuHi^a cnyuixajy ce 
Ka xp5yutHoi cxpaHn mhoi o(>poiHa pe6pa. a ochm h.hx 
ima T\ join MHoro pasRacTHX lioiu.ta . ocoohto y 
HaujHM i5e.iHM jjHoaMa, woje c} cne jpacje y meco, h 
Koje pHO^bCM oH.iony Beh_\' MBpcxohy ,^ajy. r,^e cy 
no ^oifaoj cxpaHH xe.ia iiepaje 3a xpyri npapacie, 
Haxo,^e ce hckc maibe kocth, i;ao 3aKp;KwT>a.in 3aMex~ 
HH ^e.ioBa KocT\pa. nojh xetj \ bhhic ;KHKoxHH>e ca- 
BpiJiCHHJH pasBHxaK nocxH3aBaj\. 

rio roTOBy cy cbh MHiuuhH pH5-bn ()e.iH h cpac- 
jiH cy y *iy5, Kojit oMoxana kh'imv h yxpoonw uaHaji, 
cawo ce npH ochobh nepaja Mojue BH-^exH no kojh 
o/^BoJHTH j^pBeHH MHuiHh. Ha BapKH X. j. ,^e;iy xpyna 

33- 



516 nAHMHn. 

04 Hiwapa fl,o pena iviHuiHliH cy HaJHBpiiihH h jaKo cy 
s^HJeHH , H aaro npe/\CTaB;bajy HaJMohHMJe opyl^e aa 
noKpeTaibe pH6a. 

HepBHH je npH^op y pH^e (via^o pasBHJeH , mo- 
3aK cacxaBJbeH h3 pas.iyMeHHx rpoMH.ia ne HcnyifcaBa 
jio6aihy, HH MOJK/^HHa khhmv, nanpoTHBy nepBHH koh- 
j^H , KOJH H3 M03ra H HHHMeHe MOHi/nHHe y pasHe op- 
rane xe.ia no.iase, Hepaswepno cy ^eSe.iH. 

OpraHH 3a sapeifce imhe nope^anH cy y paa.iH- 
MHTiiiw /^ynAaivia, Koje cKyna cacraBAajy KaHa.i. Kowe 
cy npe/^H,H npaj ycia a crpa^KibH HMap. Y ycxHMa 
iiivia o6hhho Be.iHKH 6poj 3y5a nopeljanHx hc caMO 
110 BH.iHuaivia , pa.iy h He5nHi\ia , Beh h no jesHKy ^o 
caiMe ryme. Obh cy sy^H o6hhho aaiuH^ijacTH h iia- 
3a/^ HaijpHB^teHH, ofl,Ky^ ce h>hxobo onpe^e^beae ]ac- 
HO BH,i,H, T. j . ^^a iMHCKy xpaHy, uoja ce HecaHtBaraHa 
ryxa , cbojhm BpxoBHuia aa^^pjKe h Ha cBOJe mccto 
npoxype. Kaito je Spoj obhx 3y6a necxo bb^hk, xauo 
HM je paa.iHHHxa h Be.iHiHHa: Ka^^iuxo cy Bp.io chthh 
xaito ^^a ce je^Ba npcxHMa occxhxh iwory — Kadu^a- 
CTU 3y6u , /\pyr/\a cy sehu h cacxaBjbenH cy y cho- 
OHhe — nevKacTu 3ij6u , aiiO cy noBchir h y pe/\OBe 
CMeiiixeHH, Kao no iukp/Khhm jiynHi\ia. aoBy ce e\ie6e- 
uacTu 3y6u. 0,^^ CBHJy nau 3y6a HaJ3Ha!\ieHHxHJH cy 
OHH, KoJH ce ira;ia3e y ryuiH na ryiUHOJ kocxh. Ohh 
cy o5hhho y je^^an, h.ih ^wa. pe.^uo y xpH pe^'^a cxaB- 
jbCHH, H OH^a cy o^Hurio ohh. kojh y npe/^H>HiM pe/^o- 
BHiMa cxoje, MHoro ttpafiH h chxhhjh. ITo bh^v Kpyne 
^^o6h;ih cy pas.iHHHxa HMena : 

1. /lpo6ehn 3y6u cy l-pe;^H ca cxHcnyxOM r.ia^^- 
i;oM KpynoM. Kao y /^CBepHKe. 

2. ^JieToeudnu 3y6u . l-pe^'^H , ca KpynOM r.ia/\- 
KOM H.iii H3/\y6eHOM na je/\aH npaj /^e6jT.OM . itao y 
Kapaiiia. 

3. Hojfcoeudnu 3y6u . I-pe,\H , ca y3aHOM Ha je/^- 
HOM itpajy aaouixp.beHOM KpynoM, itao y n.iaxM4Hi;e. 



PHBE y CPBHJH. ^17 

4. Conoeuduu 3y6u . l-pe/^H , ca /^e^AOM npy- 
HOM HO lUTO je ,\pHiKa Ha Kojy je ona Hacat^ena. Kao 
y .iHibaKa. 

5. Xearajyhu syCu. 2-pe^H , no 2 h.ih 3 y npe/^- 
ibCM a 5 y cxpaHitbeM pe^y : ca cthchvtom na Bpxy 
3aiiiH.T>acTOM H y3BpaheHoivi KpynoM, nao y Kp\naTHi;e. 

6. rpa6ehu sydu, S-pe^H . no 2 — 3 y npe./^a.eM 
a 4 — 5 CTpaHifteivi pe/i,y ca uiH.BacxoM r.ia^KOM h.ih 
pecKacTOM KpyHOM Kao y ca5.T>apKe. 

7. MeA>yku 3y6u . 3-pe/^H no 1, 1, h 3. ca OKpy- 
rjiOM raa/\KOM h.ih nonpeHHHiw 6pa3;i,aMa HspHBenoM 
KpyHOM, Kao y juapana. 

8. HiAut^oBuduu 3y6u . 3-pe^H , no 2. 3 h 5 syoa 
ca /^yry,T,acTOi\i na o6a Kpan aaxySacTOM h no n.to- 
lUTH H3/^y6eHoivi KpynoM, Kao y Mpewe. — • 

JKe.nv^ai; Kao r^iaeHH opran sa eapeae nHhe y 
pH^e je cpasMepHO c.ia^o pa3BHJeH. ivia.io nixo ninpii 
oj\ ocTa.iHX upeBa, Koja cy .^ocra KpaxKa. j:ao oohm- 
Ho y JKHBoxHita. Koje ce MecoM xpane, a cBpuiyjy ce 
Ha xpSyuiHOM o5o/\y xe.ia npe.i, 3a^^H>OM nepajoM 

OCOOHXHM OXBOpOM . KOJH 06 30Be HSnap. riOMOtlHa 

opyf^a BapeHja, Kao c.iesuna \\ eyiuTepciHcu 3aKp;K.ta^ia 
cy H je.^Ba ce Mory h3 no.ioiKaja CBora pacno3HaxH. 
jerpa je nanpoxiiBy Bp.io BC.iHKa , no;^e.T.eHa je Ha 
BHrue O/^ceKa h sanpena Be.iHKH ^^eo xpSyniHe ;i,ynAe. 

y OBOJ cy ,^yn*T>H join cMemxeriH opraHH .noKpe- 
tha H uAo^ethn. ITpKH ( e cacxoje h3 6} 5pera. ^^yry-i.a- 
CTHX upBeHHX Ht;be3/\a , Koje cy npnpac.ie sa KH4My, 
H3 BO/^OBo;i,a. KoJH .lyseHN y 6y6pe3H«a Monpahy o,?^- 
Hoce y 6eiiinKy. o,^Ky,'\ ce ona ocoohtom i^eBH. Koje je 
yuihe H3a Hiviapa, BaHt xe.ia nymxa. Oprane n.iol^e- 
H>a npe,^cxanwT.ajy ^b^ noBehe Kece, iioje cy y BpeMC 
npnopetta y MyjKJawa — innnapa — • HcnyrteHe M.ieM- 
i^CM , a y HteHKC nupoM , h kojhx ce H3pHBnH Kana.i 
cKyna ca Kana.ioM oprana MOKpeH>a uaxo/^H H3a sMapa. 



f^lS ,i HAHMMIi ,1 

Hajnoc.ie je y Tp6yinuoj /^ynjbH pu6jku jtiexyp, 
Hy/^HOBaTH H cBMO puSaiwa cbojctbchh opran, itora ce 
onpe/i,e;beH.e HasecTHO ne sua, jep hhth iuto .lysH y 
cBOJoj vHyxpaiJUHjOCTH. HHTH IUTO ocHM Bas/^yxa ca/^pjKH, 

H CaMO H3 OBOr Ca/^pHJaja H UpHMeTHOr O^HWa, KOJH 

Hwa, saKjfayHaBajy «i>H3H0.i03H, /^a HcnyiteH Ba3/\yxoM 
iipH^aBAa pM5;beivi TC.iy iMaity cnenH^HHHy BasuHHy, 
HrtM pn^e Behy c^o6o/^y y MHnaH.y /i,o6HJajy. 0/^Ky/\ 
H uaKo Taj Bas/^yx /^o.iasH y iwexyp, kojh canio c je/^- 
H>aKoiM y 5.1H30CTH H»e.iy/i,na o6iiith, je/^na je Ofl, hc- 
peiueHHx npHpo/^oc.ioBHHx saroHeTana. 

OpraHH cy KpsoxoKa Hsa r^ase y npe/\H>eM ii 
ropibCM Kpajy yTpo^ne /iyn.T>e ; cpe/^cpe/^a obhx op- 
raiia ■ — cpue — Hwa caiwo je^Hy npe/^noMopy h je/^Hy 
KOMopy , H3 oBe Tene upB y opyJ)a ^Hcaita . a no- 
npaBj^ena oe cKyii.'ba y npocTpann cy\n — aopT}', 
KOJH cBe uiTO ^a^e o^ cpua o/^MHHe , cae ce bhiuc 
rpana , o/vnyuiTajyliH na cse CTpaHe xeaa ;khbot no- 
/^psKaBajyhy nnhy. 

lUKpee Kao opranH /^Hcatta , nocTaB^bene cy 
c ode. ("Tpane H3a r.iaBe. h o6inTe tv ca cnojbamibHM 

CBCTOM O^HMHO Be.lHKHlM je/^HHlM OTBOpOM , pe/\KO Ta- 

uoBHx OTBopa Hi\ia BHiiie , H OH/\a cy MHOTO MaH>H. 
IllKpre cy cacTaBj,eHe h3 •ieiiijT>acTHx .uiCTHha Hciiy- 
H>eHHX KpBHHM cy^^oBHMa H pasancTHx na 2 — 4 
lurtpHiiia ayna, a (nr)vi>a vy iiokphbchh lUKpHtHOM Ma- 
paMHi^oM, Koje y HeitHx py^iinopHoa neiMa, a^or-h ne- 
ra ce xaKOBe pn^e 3()By poAomnpee, y npoTHBHOiw nait 
c^yiajy nepotimpee. Ha/^ CBanoiM ce iiiKproiM Ha^iasu 
no je/^aH iiiKpiKHH iiOK.ioiian. kojh iiiKpre y MHpy npH- 
icpHKa raito /^a ce He BH^'^e ; y .laiMnpej^a neivia no- 
K.ioiina na luiqiraMa. Koje y tom ciynajy Hiwajy bh^ 
Keia cMesirrenHx \ pan.iv'ienHiM Tiiyn.T>HHaMa H3a rjiase. 
Ha yHVTpaunfcoi h ropifcoj crpaiiH noK^ioni^a y ne- 
KHX ce pH5a iia.ia3H uao neuH aaseTai; iimpra , kojh 
30BeM0 sauiup.McimoM iia up. y cuyMpHJe. Bo/^a . Koja 
ce ycTHMa yB.iasH, iipo.iaaa y ryuiy Kpo3 lUKpjKHe 



PHBE y CPbHJH. 519 

.iHCTOBe, H Hajnoc.ie ce uikp;khhm oxBOpoM Ha no.i.e 
Hcrypa; y obom npo.iasy cryna Bo^a y /\o;\mj) ca ey- 
^^OBHwa pacyxHM no iukpjkhhm jincTOBHuia, kojh itsap- 
Hy KpB H3 opua oBaMO /^OBO/\e, h tom ce npn.THKoi\i 
caoopaiiiTaBa itHceoiitiK Bas.^yxa . Kora ce cnana/^ 
HCKa i:o.iH*inHa ca bo^i,0!w iioMeiuana Ha.iasH . upBii, 
HHM ce OHa npe'iHUihaua xaKo. /\a sio/Kc y aopry iio- 
spaheHa , Ha .^a.iie ;KHBOTHH>ci:e ne.iH ynorpeiS.beHa 
6hth. 

e. XapnKTcpucTUKn pu6a. 

Ha pa3.iHi4n npe})aKiH.Hx, a noraaBiiro criojiiHiu- 
H>HX oprana crsopa pw^.ter. ocHiiBa ce xapaitrepHca- 
H>e H nayiHO onHcaibe pn6a, Kora je r.iaBHa ne.i ra. 
;\a ce pH^e .laso pacnosKaxH h npovHHXH iMory. \a- 
paF;xepH h3 xax paa.iHKa ysexH HMDJy npn oiihcv 
pH5a paa.iHHHxy saHiHocx: neiinMa osHanaBaMo pe/^o- 
ne, /^pyrHMa •I'aMH.iHJe h.ui po^^oee n *e;ie h xo xauo, 
/i,a je/^an h.ih BHiue xapanxepa oSpa^iaBajy hci;.l\ sny 
6e;iery pe^a. *aMH.iHJe, po/\a h.ih *e.ie — xauo 3Ba- 
HH HnyHHu xapaurep. 

Ma K0.1HK0 naK ,^a cy iMHoro6poJHe pa^.ujKe 
Ph6ahx opraHa. nnau hhcv ^^OBO.T.ne. /i,a 6h y CBauoM 
ciysajy casio H,HMa na upaj HsaliH h ochm cBaKe 
cvMHje CBe pn5e xapaKxepncaxH mop.ih. 35or i ora je 
pH6onHCHa riavKa Mopa.ia nosaJMHXH o/^ /^pyrnx Ha3'Ka 
HBue anaKOBe h nojwe Koje xpeoa o^hchhxh. Je/i,an 
o,'^ naJBajKtiHJHx xhx xapamepa y:iex h3 Maxe^axHKe 
pe.iaxHBHa je Be.ui^iHHa /^e.iosa xe.ia. ^^e^ioBH hojh 
ce Mefjy co5om cpaBH,yjy jecy: /^yjKHHa xeaa o^ Bpxa 
ibyiiJKe /i;o noMexna penne iiepaje, ne.ia ri,y}KHHa xe- 
asl o/\ Bpxa r.iaBe j\o upaja pena . BKCHHa xe.ia r.ie- 
peHB OH/^e r/\e cy ,i,Ba o5o,'\a iiaJHCfiyii'ienHJa. lUHpniia 
xe^a , Koja je iiajseha Maj:o Hsa 5iii;p;HHor oxBopa, 
BHc^Hiia raase Ofl, noxH^iiKa ,;^o ryine, /^yJKHHa iiepaja, 
Koja ce OH/i,e wepn, r,^e je iiepaja Ha xe.io napacia, 
BHCHHa Iiepaja x. j. .iHHHJa iioByneHa o^^ ochobc iie- 



520 UAHHHfi. 

paje no ftenoj Haj/^ywoj iiinHii^H , /^yaiwua 6pKOBa, 
npe^HHK OKa m Kp^byiiiTH m ,'^p. Cee oe nau one bc- 
wiHHHHe He Mepe KaKBOM Mepow , Beh ce o/^HOce aa 
Be.iHMHHe 4P3 THX ^e.ioea re.ia, na np. ,^y}KHHa r;iaBe 
H3HOCH ' /s ne.ie /^yH^HHe , h.ih H;^e 5 nyr y ne.iy ^V- 
jKHiiy , paaiwaK je;\Hor OKa 04 ^pyror mhhh 2 OHHa 
npeMHHKa; ano je /^awjie npeMHHK 2 npcxa ^yr , on^a 
OKO CTOJH je/^HO o/\ /^pyrora 4 npcxa , npennHK naj- 
BeliHX KpTbyFUTH pasaH je npeHHHKy oi;a . .leijue cy 
nepaje /^yJKe o/\ sa/^HjHx h.ih Bnuie h /^p., Be.iwHHHe 
Koje cy cear.^a cra.iHe . 6H.ia pn^a o/\ 50 /i,paMa h.ih 
o^ 50 OKa. MepeBbe o,^HocHe ee-THHHHe pasHHx /^eao- 
Ba Te.ia XeKe.i h IvHep npBw cy y ropeHaBe/^enoM 
,i,e.iy ynorpeff.j.iH , h thm cy no.iOHin^H remejb hsbc- 
CTUHJeiMy pa/^y no CTpynH pH6onHCHe Hayne. Cbb 
uiTO je npe ibnx y oboim oSanp}' paljeHO. nyHO je aa- 
6yne xaiio , 4a ce y mhothm /^e.iHivia onHc pH6e , na- 
yMHH naaiiB h Hapo/\Ho Hivie Ha xpn pa3;iHHHTe pw^e 
o/\HOce. 

/^pyrH je Bpjio' ynorpe^jbHB anaK ocoeuun rejia 
pH6wT3er . T. j. .iHHHJa noByneHa o;^ cpe/^HHe pena 
H.IH Me era , v^e ce o6hhho 6oHHa npxa cspmyje. Ka 
cpe/^HHH rjiaBe h.ih no.ioBMHH ^^pyre .iHHHJe Kojy o^ 
noTHAKa o/\BecHO ua ryiiui nonyseMO. Ofia ocoBHna 
j\e.\vi piio.te xe.io na /\Ka je^^nana h.ih Hejer^Hana ,^,eAdt. 
ona Heua/^ npo.ia:ui Kpo3 cpe/^Hny 3 era . ona hjih 
Hpxa noK.ionna , /i,pvi\i,a hx no,'^ co6oim hjih na/^ co- 
60M orraBJba h iiajnoc.ie yitpiuTa ce na pa;uiHHHTHM 
TOMKaMa re.ia ca oohhoivi npxoM , kojh cy o^!\HOiuaJH 
ocooHxo Ba>KHH aa paa.iHKOBaibe HeuHX Bp.io cpo;\- 
HHx «i>e.ia pH^a. 

Hajnoc.ie yiioxpe^.i^yjeMO npn onH(\v h paapelje- 
H>y pHoa noJMOBe «i»e.ie, po.^a, *ai»iit.iHJe. pe/^a h itaace 
oHai{o. Kao iiiTO nx npupo^^onHCHa nayua 3a APy^® 
rpane ose iiayue nocraK.T>a. fpp.ia']^. cayn cBHJy ohhx 
pHoa, KOJe ce Metjy co6oi\i c.ia;Ky y cxpojy nepaja h 
y pejiaxHBHOJ Be.iH4HHH /\e.ioBa xe.ia ; xaKO cbh wa- 



PHBE y CPBHJH. S&\ 

HHhH no 6e.iOMe CBexy. 6hah Koje mn'^ /^paro BejiHHH- 
He H ooje. rna/\ajy y je.^Hv *ejiy, jep y cbhjv /^ywH- 
Ha r.iaee H/\e 5 nyr y i^e.iy /^ymnHy. BHCHHa 7 nyra 
y AyHiHHV rejja, npenHHi; ona h3hoch V, — ^/^ /^ysKHHe 
rjiaee , y cBHJy je 6poj jun>ina na nepajaiwa )e,^HaK, 
HH y je/],Hor oe ne yKpuixa oi OBHHa re.ia ca oohhom 
i^pTOM, Beh ce xeK Ha peuy c h.om cthhc. Cbb *e.ie 
pHoa. y KOJHX cy 3y5HyryiiiH je.^naKor BH^^a h opoja, 
a HCTO raKO h nepaje cy no 6pojy h Me})yco6HOM 
no.iomajy je.^HaKe . cna/\ajy y je/^aH ;9o<); raiui je iia 
np. pofl, Abramis ca ^cia^ia : ^^eBepMKOM , okjihjom, 
UpHOOKOM H KeceroM. Po^obh, kojh ce y BH,i,y 3y5a 
y ycTHwa h ryuiH caajKv . h y kojhx je nonpon xe.ia 
H r.iaBe je,iHaK. cacraB^tajy je^^y ^(iMu.iujy. TanoBy 
je,^Hy Be.iHKy ti^aivm.iHJy o^paiKaBajy cBe Ha me 6e.ie 
pHfJe , jep y cBHJy cy ycra 6e3 3y6a , rymna koct 
Hwa 1, 2 H^H 3 pe^'^a 3y5a , cbc cy no xe.iy Kp^T.ym- 
TaBe a r.ia/^rte no r.iaBH. HeKe name 'taMH.iHJe cKvn- 
jbaMO y /^Ba no/^pe;^a: TBp^onepe h MCKonepe no pas- 
AVii\n TBp/^HX H.iH MCKHx uinHna ynepaja. A najnoc^e 
ce CBe name pn^e no /\yryjT>acTOM h.ih oKpyr.iOM 
BH/^y ycra , h no re.iy noKpHBenoM KpAymxHMa h.ih 
MaMnpaiwa. cacTaB^tajy y 3 peda: KO.ioycTHx. kouj^TjO- 
pnSa H iirTHTOHoma : a h3 obhx h .^pyrnx pe/^OBa 
pH6a. KojeyMopy o^HTaKajy, cacTOJH ce h.iaca pH^a, 
Be.iHKH je,\aH pas/^ci napcren iiiHBOTHH.cKOr. 

OBaKO caSHpajyfiH pnSe y cKvuoBe o^uithm 
neKHiM CBojcTBHvia o,^.iHMHe . cnpaB.T,aMn jjii6oc.ioe7iy 
cucTe.ny. a pas.iamyhn y pe/i,y, Kora rauoBa cHcxeMa 
nocraB.Ba . CBe xapaKiepe , kojh je/^ne pn^e O/^ ^\>y- 
rnx pas.iHKyjy, onucyje.no cucTCMaTUHHo pu6e. 

ripe HO HJTO 6hcmo moimh /^oopo cxBaxHTH na- 
ysHH onHc KHKOBe pH6e. Ba-^a hhm HaynnxH /la pn^e 
cxo^HO HcnHxawo . a obo noxpeSyje, HcxHHa , iwa^o 
xpy,?\a . ajiH bcihuv xohhocx h neny xHxpnfiy, Koja ce 
xei; ynpa/KH.aBaibeM nocxnaaBa. Illxo caM y obom o5- 
3iipy H3 /^yre npaKXHKe naysHO Mo;Ke ce y c.ie/\y- 



5g2 nAHHHfi i ., * 

jyha npaBH^ia cBecTH. Pw^e sa^a onHxy HO/^BpfiH. 
ar;o je iiKaKO Moryhe. iMa.to noinro cy yxBahcHe, jep 
cy y TOM craifcy cse 6oje join paaroBeTHe, nepaje cy 
BHTKe , re ce Mory ^o()po paMByhn h HcnHxaTH , a 
TC.io ce join nHJe ncKpuBn.io ^ re ce Mo;Ke ripaBan 
6oMHe upre h ocoBHHe /\o6po /i^osHaTH. FIpH cMaxpa- 
H.y ocoBiiHe Te^a Ba^a Hajnpe nponahn cpe/^Hny bh- 
CHHe rjjaBe, a obo he ce naj.iaKuie iiocTHhii je^^HHw 
yaaHHM pemiteM apTuje , kojh ce o/^ noTH^Ka , t. j. 
OBora Mecxa, r/^e r^iasa ca rp^HBow rpaBHHH, o/\Bec- 
Bo ua ryiuH ynpaBH, nait noiuTO ce o6a itpaja. Koja 
^Be pencHe TOMKe ripeMaiuajy . o/\ceKy , pentaH. ce 
npeno^iOBH, h npH H>eroBOJ cpe/\HHH ce sa^ene je/\Ha 
MHo/^a y pH6ji>y r.iaBv. iiau ce oB/^a liaKae npas npe/\- 

MCT , Ba up. .IHHHp, lia/\ 4H0^,0M H4H Hcno^^ H>e , KaKO 

je Ka/\ y/^ecBHJe , rauo naiMecTH , ,^a /^pyrH H>eroB 
Kpaj cpe/^HHy pena /^oraKHe, no npaBiiy .iHHHpa he ce 
^aito BH/!,eTn, iiiTa ocTaje Ba/\ ocobhboiM re^a. luxa 
Hcno^ ibe , H r.'^e ce ona yitpiLira ca 6ombom upTOM. 
ripH MepeH.y pe.iaTHBBHx Be.iHMBHa /^e.iOBa re.ia mo- 
a«e ce ynoxpeSHTH hcth .tHHHp , Ba itoivie Ba-ta cbb- 
Ka/\ TOMHO 3a5e^e}KHTii se^HMBBy /ne.ia , kojh c ;\py- 
iHM cpaBiiBTH naiMepaBaiHo; bo Baiy,^ecnHJe je auo Hivia- 
Mo KaHBy Mepy pas^^e^teiiy Ba .iHBHJe h.ih MSMBMerpe 
— OBO lUTO HeMnH 30By Zollstab , — obo he Baivi 
npHiuTC/^eTH MBoro BpenieBa , jep hewo no Toj MepB 
mohn paspaMyBaTH. BH,^ehH iia np. /\a je ^^vHiHBa xe- 
.la 7 iipcra a ,^y;iiHna r.iaBe 1//,. ,^a ce ^yajBHa r.ia- 
Be ca^'^paiH y ne.ioj ;^y>KHHH 4^ ^ iiyra. IIpii HcnHTH- 
Baiby HBTHHx 5e.iMx pH^a o^^ naJBehe je Ba;KBOCTH 
snaTH BahH y r} uih :)y5e , iJoJHivia ce , uao iuto je 
rope pcMeno , oripe^'\eA.yjy po,?^oBM thx pH6a. Ha ry 
ne.i iipece'ie <e je^v'Hw onirpnM ;MaKa;iaiMa. kojhx ce 
jt^'^aii Kpai: npon \ era ,io rAiiie uporypH , pB6-T>a 
r.iaBa o,^ Bpxa ii.yjiiKe koco ^^o hmq niupra . npece- 
MeiiH ce Kpajeiui pa:iBpny, iiait ce Ba r.ta^^BOM ,\ny 
ryiue OB^^e. r^e ce Ba ,^Be crpaBe uiKpasBii .lynH bb^^c, 



PHBE y CPBHJH. 523 

rpame sv^h , kojh h3 meca Biipe ^ h;ih ce Mory jiaKO 
npcTHMB iiannnaxH. Ka;i, cmo 3y6e nauijiH. nporypHMO 
HcnO/\ H.HX ouiTpH Kpaij Mauasa h rpy^^HMo ce ;^a 
ryiuHv KOCT, Ha Kojoj oe th 3y6H naxo/^e, yje,i,HO ca 
RiecoM HcnynaMO. nait, nap, cmo to vhhhh^h, omhcth- 
Mo 3y6e ofl, nieca kojhm cy o6pacwiH, a to ce Haj6o.Be 
iiocTHaaBa, auo 6anHivio KocTy KwLvna.iv Bo.'tv, jep ce 
HHane HecwoxpeHHiM MasuaibeiM o/\Kpure 3y6H thm jian- 
uie. MHM je pH5a Maiba. 

PacHaatteihe ocTa^iHx /^e^oea puojber xe.ia He 
noTpe6yje HHitartOBOr /^a^ter o5jacHeifca; ko 6h naK 
xTeo aHaTOMHJ}^ pH5a oojbe npoyMHTH , Mopa ce iio- 
cTapaTH; ,?^a Ha6aBH o^unjpHHJa /^e.ia. 

Hajnoc.ie mh Ba^a OB/^e joiu canto to npuwe- 
THTH, ^a je no CBaiJOM po/^y h ^bah pH5e CTaB.teHO 
je/^HO npesHMe, uoje osHanaBa noBeita, kojh je naKas 
po^^ H.iH *ejiy npBH nanMeHOBao h onHcao ; h. np. 
Linne , Block. Cuvier h np. ; thm ce nocTas^/ta nao 
HeKH cnomeHHK sac.iyiKeHHM y naynH wi^y^^HMa. a yje/^- 
ho ce npe/^yiipet}yje k aaSyna. icoja o;^tv/^ npoHCTHne, 
iiiTO cy Ka,^inTO je^iiy hctv ph6v /^Ba \\ bhuic chh- 
caie./ba noj\ pas.iHHHTHM HnieHoi\i onaca.ia . y koi\i 
cjiynajy je to iipaBwao y HavL^H saB^a^a.io. /i,a ce no 
OHOMe pH6a HMCHyje , kojh jy je pannje a yje/^HO h 
TOHHHJe onHcao. 

e. Hnpae, .rpana u MuoJicefhe pu6a. 

Cbc cy Haiue penne pnSe CTBopeiba rKHBocTHa 
H HecTaiiiria . 35or CeaopoJHHx onacirocTH , uoje hx 
OKpy/KaBajy , cMOTpena h n.iain./T>HBa , h saxo ce ne- 
npecraHO Bpj^ajy. caMO i\ia.n) ibKx. uoJHMa je npHpo/\a 
c.iaoa op\ })a 3a iMHi^afbe /),a.ia. itao juto je com, y.iajy 
ce no My.i.y h mbmc ihCJijhm cbojhm SpKOBHMa xHTpHJe 
;KHBOTHibe. uaiio fJn hx .laKiiie y.iOBHTH Mor.ie. Oco- 
6HTa eHepiHJa y i;peTan>y h cnara pHOJf.HX MHiunha 
H3 Tora ce bh/^cth Moiue , nrro neKe ^te.ie , wao na- 
cxpMKe , M.ia/\Huie h /\p. npecKany bhcokc 6paHe h 



5^ 



cK;ianoBe , re ce Ka/^iuxo y TaKOBHiw MecTHiwa BH/\e, 
Tfl,e ce ibHxoB ,i,oaa3aK mhcto /^oKyMHxH He Mowe, 
/^pyre npHTeiuH>eHe cKany iipeKo a.iOBa h naiMai^a 
c Jby^^Ma, a HeKe yaoBAene c to.ihkom ce cimom npy- 
hajy, 4a ce o /^yBapHwa 6apue paaonjy. llope/^ CBera 
Tora , inTO pH6e /J,pyre cia^HJe ;KHBOTHHbe nana/^ajy 
je^'^HHCTBeHO 36or Tora , uito je to je/\HHa xpana Ha 
Kojy Hx je npHpo/^a ynyxH^a , Mo;KeMO cjio6oy:\Ho ua- 
aaxH, /\a cy cbc naiJie peMHC pnoe jKHBOxHFbe 6e3a3ae- 
He , iionew hi\i je npHpo^a ynpaxHaa csaKo opytje, 
KoJHivi 6n ivior.ie ^^pyrHMa nay^^HTH. 36or xora , naK h 
30or xeHHOCTM ftHxoBora weca one cy mccto rpa^eas 
MHoro5poJHHx HeripHJaTeyba, a to 6h h Meiuhe (iHBa.io. 
fl,a HX HHJe iipHpo/^a o6/\apH;ia H3pe/\HOM iioKpeTJbHBO- 
CTH , fl,a HHJe xpoMHJe HayMHJia uptiTH ce y S^axo h 
necai; , 3a K^a/\e h Kaiweibe , fl,a hhjc neKHivi o/^pe/^H^a 
xauoBa cxaHHijixa , y Koja jbhxobh roHHxeAH /^ocnexH 
He Mory , Kao 6p3Hi;e. ^yitose h iiiKpanoBHxa Mecxa, 
je/\HOi>i peMJy. ^a HHJe H>HxoBy naroxy saiuxHTHjia Moh- 
HHM HaroHOM camoxpaHjeH.a. 

PHoe cy noHaJBHine iwecoai/^epe, x. j. ynyhene c}"" 
Ha HiHBOTHibcijy xpany neh 36or xora . luxo y bo/\h 
Bpao iMaao 6Hyba pacxe , o^^ uojera ochm ;KHpora, 
OKpena h neimx /^pyrux ne;KHHx oH^bKH . cBe cy xaKO 
lipyxe H jKH.iane . ^^a ce ibHMa OBe JKHBOTHH^e 35or 
oco6HTor cxpoja nn.iHua h 3y6a xpaHiixH ne Mory. 
HvhbothhjC. HoJMMa ce pH5e xpaHc. jecy: paaim HHceu- 
TH ocof)HTo y iipBn^i nepHo/^HMa iipeo6pajKejba Kao 
jaji^a H .lapne . iiiuoAKe . iiy;KeBH , cTOHore . pa^H; 
Bene ry rajy m\m 3601 opranH'iHHx cxHXHJa . Koje ce 
y Fbeiviy iia.iase. neue HaJBo.ie juao.baii h pHOjby HKpy, 
a Hajnoc.ie Hivia h xauoBBx, Koje /^pyre pH6e Hana/^ajy, 
Kao uixyKa, ci\iyt}. M.ia/\m\a. nacrpMKa. com. iiysHJa h 
/^p.. xe HX 3601 xora soBeiwo rpao.T.HBHM pH^aiwa. 

OcHiM cxapaiba 3a xpaHv — HH,\HBH^^ya.iHor H3/\p- 
H;aH>a, iviasHH je sa/^axan pH6;ber HtHBoxa MnoJKeibe — 
no/^p>KaBaH>e -I'e.ie. llouixo hcko /\o6a iiopacxa npexy- 



PHBE y CPBHJH. 



525 



pe. o5hhho noc.ie xpehe ro^HHe. pHoe noHHH>y y ofl,^e- 
})enHM Ha T\ i\e.\ opiaHHMa cnpaB.T>aTH unp} h m.ip- 
nan- naK HX HCTvpaj} je^^aHiiyr } 1<),^MHH. cBaKa *e.ia 
y cBoje Bpewe , no iio.iojiiMa h.ih ii.ihtkhm oSa.iaMa. 
iia noBOr^Ha OH.ta h naMeibe . ^\a ce ry pao-ta nKpa 
noMeiuana n 3aii.io})eiia iM.ieHneM noMohy cyHnane xo- 
n.iOTe pa3Biije. Ka/\ nacTane to BpcMe cbh pH5e. nan 
H one KoJHx je FiapaB xyitasa . ;KHBaKny . (Spjiie ce 
Kpehy. neKe nper^y3HM,T>y ^i,a.\ib'd ce-teiba. xe ,\o.ia3e h3 
Mopa y peKe a H3 sehnx peKa y noxoKe h 5ape, 36iijy 
ce xy y roMH.ie. Maaxajy no bo^h h je/\Ha no /^pjToj, 
H THM je^^Ha ^ipyi oj noMaa^e ^^a Hupy h M.ienar^ iicxypH, 
H xa^^a KajKeMo ^a ce pn^e 6i\]\ h.ih npnope. Ka,^ je 
Ha OBaj naHHH ne.i nocxHiHyxa . Ka^^ ce pno^La Hi;pa 
noMemana c M.ie^neM ua yv^ecna Mecxa no.iO/KH.ia. 
pHoe ce ^ajbe 3a cboj iiopo^^ ne cxapaj} . Beh H;^y 3a 
^pyxHM cBOjHM r.iaBHHM noc.iOM . 3a 36HpaHjeM xpane, 
a nene. Koje cy h3 ^^aacKa ^^oiu-ie. Bpahajy ce y CBoja 
npetjamaa cxaHHuixa. /\a 6h ce nai; nope^:^ cse HeH3- 
BecxHocxH . Kojoj je c.ioSo^Ho no bo^h n.iHBajyha 
pH6jiia HKpa H3.io;KeHa. h nope,^ mhothx HenpHJaxe.ta. 
KOJH jy xaMaHe, pacn.iot)eH>e pnSa ocHrypa.io, npnpo- 
;^a je cxBopM.ia ose HiHBoxHJbe ochm cse ocxa.ie n.io^],- 
HHM . noHe.M ce \ je^^Hoj iKeuKH necxo BHUie cxoxHna 
xH.Tiar^a jaja Haxo,i,H, o,\ kojhx. >ia ^^a ce naJMaifaH ^^eo 
pasBHJe, ^oBo.taf! je. ,i,a pHo^ija 'te.ia ne vrniie. 

r). P (icnpovTpatbethe pu6a. 

Pn^a HMa iio^ Hac cBy^^a. no penaMa. noxonHMa 
H oapaMa: y Be.iHKHM Bo^aMa hx HMa o,\ mhoio pyny 
H pas.vHSHxe Be.iHHHne . y MaH,HM cy peMHuaAia Maibe 
H secxo y cBaKoj ^^py^ojaMH)e . nau hh Maibe name 
6ape HHcy nocBe oe3 pnoa. Heiie <i>e.Te Ha.iase cBv.^a 
lUTO HM xpe6a 3a ibHxoB r)5cxaHaK . xauo inapana h 
Kapama HMa y b(mhi;hm h Ma.iHM peijaMa h oapaMa; 
neKe Bo.ie oapoBHra Mecxa h.ih oap xhxv Bo,\y . uao 
.iHHiaK , pana . mhkob : ^pyre ce 3a/\p>KaBajy caMo y 



526 



^HcrpHM Bo/^aMa h iuKa;beBHTHM noTOi^Hiwa , itao M.ia- 
/^Hi^a, iiacrpMua, neiii ii ^^p.. iiajnoc.ie Heue iipo^opaae 
BehH ^eo jKHBOxa y wopy h ce.ie ce pa^H MpemheH>a 
y peue, o;\Ky^\ ce oShmho upe,^ jecew y mope spahajy, 
Kao jecexpa. iMopyna. cKyiMpuja h /\p. 

y CpoiiJH je ,^o /^anac iiat)(Mio GG^cia pH5a, uoje 
H3HOCH BHiue o/^ rio.iOBHHe puda y iipocTpano!\i ay- 
CTpHJcKOM napcTBy no3HaTHx a je/^ny TpehiiHy CBHJy 
pHoa Koje y c.ia^^KHM Bo^aMa y EBponn ;KHBe. 

llajo^HHHHJe name pnoe joey : mapan . uapaui, 
Kecera, n.iaxHna, com, cao.T>apKa, 'uikob, rpres, 6a.ia- 
Bai^, luryKa. /^eBepmsa h upBeHnepua; pet)e cy Mpena. 
CMyl), Bpexeiiap, ja:i. nacTpMKa, iM.ia^ima. 5p3aK h ^p.; 
Heite 6opaBe camo y Betinivi penawa . uao CBe iuthto- 
Hoiue n cKympiija , uoja ^^o.iaan caMO /^o Ijep^ana a 
Bp.io pe,i,Ko fl,o Bcoi pa;^a ; Hajnoc.ie cy Heue orpaHn- 
Mene na ocooHie BO/^e . cna^^aiy /^aK.ie y pe,^KocTH 
Hauie •i-ayHe , Kao a.mTna pnoa y OeKy, .lacua y Th- 
MOKy, iperopan, pana h Se.iua y neroTHHCKoni o.iaxy. 
ri.iaTHMHua y ma.ioiM TiiiMoisy h y jeaepny o.iHjy cb. 
rierKe, h raoBHun y IjexHJbH h /^pHHH. 

OcHM oHO Ma.io «pe.ia pn6e ;{a^^p}KaBajy h SHniii 
o^Hp(4)ciia Hni iMPcra. IlaK. hohcm ce y BOr^ii iie 3611- 
Bajy one aiianie npoiMeiu; TeMiieparype , i:ao uito hx 
na Ba3,]^yxy onaiKaMO . to one npiiie h mhmh cboj 
r.iaBiiM iiocao — rpawte xpaiiy ; camo Ka^\ cTeniy Be- 
.iHKH i\ipa30BH. ua^ ce peue h oape iioKpHJy ^e^e.iHM 
.le^^OM , oJi/^a H pn6e cnoiia/^iie iieua naivia . OHe ce 
aoHJy no 4y6niiaMa y Be.inKe -lecTo roMH.ie — pu6.he 
6pAoee — TaKo cacTaB^T,ene ^^a ce iia ,^Hy HajupyiinHJa 
pH6a na.taau , cse iiiro nai; naijniue . to /^o.iaaH cht- 
Hiija. Ka^ naiMepa nanece pn^apa Ha TaK» pH()^bH 6p- 
.lor . ciirypaH je. ,^a he ^ooap .ion ^.l<>HHTn. Ka,^uiTO 
MHoro xn.T,a^\a ona pnoe. jep Ma ijo.uiko /^a no op.io- 
ry ca 3arpe6oM n.in uauBOM ^-^pyroM iianpaBOM rypa, 
fiyiioBna ce pnoa iie ^^a pacxepaTH. 



PHBE y CPBHJH. 527 

Hpkh MHc.ie . naK ce to h no r^^cKoJHM KH>HraMa 
MHTO . ^a ce pHoa yMaffcyje . o,yiaKo je ii.ioBii.^oa a 
HaHMe ca napof)p<).^HMa. na(!ra.ia. Obo Hewa HHiiauoBe 
^pHpOr^He ociioBe : jep wauap ,^,a ce .xafje ua HeKHM 
MCCTHMa y Behe.M ^pojy cthmv. Ma ^^a npoTyrtbe hh3 
^ynaBo 2 nau it 10 riap()opa,i,a iia ,\aH. pn6aMa ocraje 
;\oBOAHO Mecra. ,^a ce yu.ioHe o,^ MarHOBCHO npo.ia- 
3eher ryriba. a hh MVBcrBa ifoHna hhcv xaKo paasHJe- 
ira, t\a 6ii Mor.ie h3 nperpn.T.eHHx oiiacHOCTH sa y 6y- 
;\yhe 3aK>/byHHTH h TpaaiHxn cK.ioHHTuja cTaHHuixa ; a 
Hajnoc.ie ^h Mopa.ie one BO,^e , Ha Koiinia ii.ioBH^Oa 
joiii Hiije saB.ia^ia.ia. nyne 5hth pnoa. Koje ce ne mo- 
Hie Kasarii . jep je yMa.T,aBaH.e pnoa o^iuxe Kano y 
Ma.iHM xaKo H y Be.iiiKHM penaMa. y jeaepHMa, 6apaMa 
nai; h y Mopy. ToMe cy yaponn: HeiipecxaHo pacxyhn 
6poj .T>y^^cxBa. Kora jef^an ^^eo HciJ.T.yMeii h3 nMxoMHx 
iwecxa H iipHxeiuiben weJ^y pHnoBHxa iipr\a h pewe, hah 
OBe H nen.io^^Hc necKOBe. Mopa m3 Bo^^e Bar^Hxn cpe^^- 
cxsa cBora H3^,pw;afha : ycaBpmeH,e HaMHua .ioB^T,eifca; 
a r.iaBHH je Monie 6nxH yapoK iienawexHO .lOB^ieite 
pH^e 5e3 iipH3peita na BpcMe piio.T>er nopacxa h np- 
nopeiba. ua^\ ce Haj-iarjiiip v.iobhth Moiiie . jep je xa,^ 
pnoa 3ac.ienjbeHa ch.ihhm iiarofioM iipupo^^e. a.iH na^ 
6» je 1 pe5a.u) 6am ]nxe,j,HTH h iie ynneMnpHBaxn. Ka^^ 
cue OBO y3MeMo y panyM . na^ noMiic.mMO ,T,a -via.io ii 
Be.iHKO . H3 nyvK,i,e H fJecrsoc.iHue pM^e naxiipe . Ka;^ 
Bii,i,HMo p»'i;e H 5ap<* Hi ripi'ipaJ^ene cxpyi;oKHMa . aip- 
x.iHuaMa. KotienHMa h rap^^aMa. BnpoBe, rponaiie h op- 
3Hne sanpeMjBene MepcHnHMa. aacxopumvia h BpuiKaMa 
H ,i,pyrMM cripanaAia: iie tieMo iiUMa.io ^^bo>mhth o npa- 
BOM yapoKy A.na.baBaiba pnoa. Beti he.Mo ce My^^HXH. 
lUTO Hx joiu i\^e HMa . ^^HBuhe.Mo ce My,\poi ycxanoBii 
npnpo/\e. Koja Kao /^a je 3iia.ia mxa he o^^ h>hx 5hxh. 
xe HX je 6ecripHMepHoiM ii.io,^nocxit oo^^apn.ia; m xhm 
ca'iyBa.ia. ^a ce ne yxaMane. 

r ilnoTpcCjiCihe }m6(i. 
PH6e cy no «i'H3nMno>i cxpojy xe.ia ;i;nnornH>e 



528 



nAH>JHIi. 



nocBe .iHiiieHe noyMjhHBocTH . h aa to hx moepk aa 
cBoje ne.iH. i;a(> iia pa/\ h.ih yBecejieibe. Kao uito to 
ca 6ojbe opraHHcaiium ;KHBOTHH>ai\ia hhhh, ynoTpe^HTH 
He MOJKe; jep oho, iuto nei;e ;j6or KpacHHx 6oj>a Ka/\- 
lUTO y cTau.ieTHMa 4P>kmimo, h.ih iuto MOJKeMo MHKOBa, 
36or iiei\iHpa kojh iipe o.tyje ocefea h MecTHw H3.ia- 
}KeH>ei\i Ha iioBpiuHny Bo/^e iioKasyje . xpaHHTH y na- 
KBOM cy/^y y Kyhn , /\a Haw iipopHne Bpeivie . to je 
KopHCT Koja je^^Ba sac.iyHtyje cnowena. .le/^HO /\aKae. 
IUTO o^^ pHoa yiiOTpe^HTH !Mo;KeMo jecT mcco h Apyrn 
^e.iOBH ffaHHOia Teaa na xpany ii APyre uoTpe6e name. 
KopHCT , y Kojoj pHoe CBe ocTaae HtiiBOTHibe upeBa- 
SHjiaae. - 

Meco ce pHfJjbe ynoTpe5^i.yje nonaJBHiue Tase, h 
y OBOM je CTaifey HajnpujaTHHJe h .lauo cBapno : He 
jviaH>e upHJaTJia je MapHna/^a pnojba , t. j. pH6e uonp- 
atene m y /^oopoiM cupheTy xpafteHe ; a iiajnoc.ie h 
nocojbeHo h ocyuieno ce puS^be iMeco MOHte y 3HMH>e 
406a iJopHCTHO ynorpe^HTH. aKo je SpHSKJbHBO cnpas- 
^beno H isaKo Ba^a aroTOBJbeHo . h ano ce ywepeno 
je/\e . aeTH je nanpoTUBy HeupiijaTno. n :}a najiipenne 
oprane Bapeina reperno. 

Hajc.ia})e nauie pn6e jecy: Ke'iHia, M.ia^HJua. na- 
CTpiMKa. cyiyl) . uiTyita . uyanja — jeTpa hjih i^pna yn- 
repHi^a ,^Bejy nocte/^HiHx cwaTpa ce uao oco^HTa 
uociacTHi^a — . 6yjhA. rpren. speTenap h ueiu. Ofie cy 
noc.ie/\ibe mcthph ^\ocTa ivia.ie. ho o;^ Hjmx je ocoohto 
,^o5pa Mop6a , uoja uH.iehoj HHuixa ne ycTyna : cBe 
uaii HaBe,^eHe ^e.ie i\iory h c.ia6MJH,M jKe.iy/\nHi\ia uaK 
H 6o.iecTiiHHHiMa uo/^neTH. 

iViaH>e neH>eHe , ho ,^ocTa iipujaTHe jecy : com — 
ocHM Bapue iteroBe. Hoja nnje Tano /^e6e.ia Te cua.^a 
yupny i;.iacy — jeryjba. UMHJyjbUj^a, mhkob. uacTpyra. 
ja3, y^^OBHua. Mpena. upKyiua. 

Join cy rope: BehH ^\eo lUTHTOHoma . cicyMpHJa, 
uapam . Jiiapan . .uubau . upBcnuepKa 11 cBe ocTa.ie. 



PHBE y CPBHJR. 529 

xaKo 3BaHe. fie.ie pH6e afJor mhoikhhc KouiJhst: Hajro- 
pe cy nan oHe . Koje Ha o.iaro x^^apajy^ cyBHiiie ano 
cy jaKo ^e6eAe. Koiii.T>aBe cy pa^e 6o^T>e . ^ok cy 
M.ia^e . re ce Mory saje^HO c ^v^auaMa jecxH . a one 
KOJe cy y oapH yAOBJbeue . iiocTajy 6oA>e . awo ce 

HPKO BpeMH iKHBe Y OHCXpOJ BO^H ^l,pHie . KaO ItlTO 

HanpoTHBy h Haj^o.te copre npeHeceHe h3 x.ia/\HHJe 
BO,\e y Ton.iHJy 04 cBoje ^oSpoxe 3a KpaxKO Bpesie 
nonycxe. CsaKa je nau pHoa HajynoxpHo.bHBHJa neKo- 
.iHKo Meceu,H noiiixo ce iipiiopH.ia . Ka,% ce x. j. cae 
ibeH cxBop na npHpo^Hy Mepy cBecxpanor noHaB.taH.a 
H xpaiteiba csHJy ^eaosa xe.ia iioBpaxHo : nau naKo 
npiiopeibe csaKe 4>e.ie y /^pyro BpeMe na^^a. xo je ose- 
BH/^HO. ^^a ce pHoe y pas.iHSHxo BpeMe yxsaheiie pas- 
.iHMHxo H neHHxH Hwajy. 

3a co.beibe ii cyiuefbe naJKopHcxHuja je 4.aMH.iHJa 
luxHxoHOiua, a iior.iaBiixo Mopyna. uoja ce y Be.iHKoj 
MacH .lOBH , 11 Koje Bp.io ,|e6e.io . nan 3oor xora 3a 
je.io xeiiiKO ivieco. y ca.iaMvpH bpIiv cBapnocx ,],o5HJai 
Maibe je yiioxpeo.beHa jecexpa . KauiHKap v\ nacxpyra. 
^ocxa ce y nac co.ih h mapaHOBmie. cBe iian ocxa.ie 
f)e.ie pni5e. Koje ce Ka^i,iiix() } 3!iaxn()i no.inMitHH cyiue. 
Kao caf).bapKe . ii.iaxHiie. iiecere h ,^p. jecy Maibe ne- 
Hf,eiie . H ooH'iHo ce /^pyroj naeMeHiixHJoj pn^H nao 
npH,^aBai; ii.ih iia ^i,oKycypHBaibe Bare, oco^hxo ce.ta- 
u;HMa; ^Of^aj}. Y noiijapeBaMKoj cyuie ce^fbai^H ,^ocxa 
6eAtix pH^a. HO caMo 3a ^\(niahH noxpoiuaw. 

MapuHnda ce KO,^ jrac He cnpaB^ba . nai; it ona 
jiixo ca cxpane ,i,o.ia3H. rpoiiiH ce cano no BapoiiiHMa. 
f^a je xo ,^p\ I'ojaHHJe . 6o.r>e f)H 5h.io . ,^a hojom cpe- 
hoM iiaiuHM ce-bai^HMa omh.ih wapHHa^^a . uao mxo je 
oMH.ie.ia c.iana pufla. HMa.iH on y nocxne ,viHe 3,^pa- 
BHJy 3aHycK_\ xhm BMiue mxo otia to.ihho ;Ke}} He 
iiooyt)yje . uao c.iann pwSa . i;oja je ne pe,v«o uoiio^ 
Hey.MepeHOM Mioxpeo.T.eibv iinha. uoje. ^la ^a je HO,],a. 
Mopa iiiKO/^HXM. IlpaBJixH OH ce nau Mor.ia ko^^ nac 
KiapHtia.^a 04 cowa, JiysHJe. iHKOBa , 3MHjywbHne. jaaa. 

r.iaCHHKT. XII. 34 



530 nAHHHfi. 

y/^OBHue, luapaHa . uapama ii y oSmxe o^ cBHJy ^py- 
PHX i\iaKap H aoiuHx 6e.iHx pnoa , h to 6e3 Be.iHue 
MajcTopHJe. iio'iem je y 3eJTHny HcnpateHa, h y ^o6po 
cHphe ciaB^teHa pn^a roroBa wapHna^a; caiwo nafl, ce 
y Behoj Ho.iHHHHH npaBH h.ih 3a TproRHny naMeibyje, 
Tpe6a pH6y y nauBo ffypeHne opiimjbHBo c.ioskhth h 
npBo CHphe, y kohi je neKo Bpewe pn^a cxaja.ia, /\py- 
THiM :iaiweHiiTH. MeJ)y pe/^oBe pnSe o^hhho ce iwehe 
aaBopoBo .iHuihe , a y wecTO H>era Mome ce ynoxpe- 
6hth h sy6ap, coBp. iMaj'iiiHa fl,yuiai^a h /\p. MHpHcaBa 
6HAa, KOJHX no Cp()HJH CBy/^ HMa. 

Ofl pno-tHx cy iipoH3Bo,^a Hajr.iaBHHJn: njenp, 
H.iH noco^tena puS^ta niipa. Haj5o^H ce ajsap Ba^n h3 
KCHHra, HO iwaao ra iima re je cuyn; Bpao je fl,o6sL^ h 
Oj\, nacrpyre , jecexpe h KaiiiHuapa , a Hajropii je 04 
Mopyne, uiry lie , iuapana h MpeHe. AJBap je 3a je^o 
jiaKiLiH HO pH5^T.a HKpa. uoja fieKHjM ;Ke.iy/\nHnia nuiMa- 
AO iiO/^HexH He MOHie . ho h aJBap ce niopa . Kao h 
ocxaaa c.iana pH5a yiMepeno ynoTpe5HTH. 

Pu6^a MficTf iiao /^ocTa Bawan npe/^Mer rproBM- 
He , Ko^^ Hac ce c.ia5o Ba,^H . h to casio h3 noBehe 
pnSe. na,^ ce co.ihth h 3a xprosHny onpcMnxH ne mo- 
}Ke, a iionaJBHuie ce npaBu o/\ rjiaBa niopyHe, jecexpe 
H coiMa. Koje ce HHa^ie 6anajy. 

Pu6Ae Ti/TKiuio je ocyuien pH6^Tiii aiexyp; yiioxpe- 
C.i.yje ce na aen.teibe pa3fiHx cTBapn . na cnpaB^baite 
macue 3a ncHiiepe, na 5HCTpeH.e Buna, iiTpoiuH ce y ano- 
TCKaivta. Haj5owi>e ce pHo^^e TVTita.io sa/^n h3 nacxpyre, 
rope je h3 jecexpe. KaiiiHitapa, cHi\ia h mopyne, npew^^a 
ce H3 uoc.ie/\H.e naJBHiiie Ba/\H, a iMOHte ce npaBHTu h 
04 coMOBor niexypa. iiai; n o,^ cbhjv ,^pyrHx pnf>a. caMO 
luxo ce iipH AiaibUM «i'e.iaMa Tpy,^ (Maoo ii.iatia. 

jldjicfiu - - H.iH ooHMHO 3Baiin jd.Kin 6ucep iipaBU 
ce 0/\ Kp^bviiiTU H«*i;nx (Te.uix pn^a. iiajoojbe ()p3aua, Ha 
c.ie/^yjytiH naMUH : cuHnyTC c pw^e up^byiiiTH Tapy ce 
c MB^o Bo.'^e . ^\OK Bo^^a He ^^ooHJe cpe^pacxy ^ojy, 
oBa ce BO/^a o^v^"]*^ y AP> ' » *^yA ? ^ "«* Kp^tyiuxM ce 



PHfiE y CPBHJH. 531 

fl,OAH]e 4pyra MHcra Bo^a • h to re ^or.ie hhhh . 40K 
Kp^tyiUTH BHiiie HHnira He o,^ri> iiiTajy. Y cy^iy. KaMO 
CMO o^.iHBa.iH aaMyhcHy Bo^y , OHa ce ocxaBu weKo 
BpeMe y Miipy. ^^ok ce iie nsomrpu t. j. ^^ok ce (Toja He 
c.ierHe, iioc.ie ce iio.iaraHo OHcrpa Bo^^a o^^.inje. a aao- 
cxaBiuH ^HcepacTH rycxHiu ocxaBAa ce ^o ^a^ber yno- 
TpeS.teFba h 30Be ce: essence d orient. Hcnpsa cy y3 Ma- 
.10 pH^wter TyxKa.ia HaMaaHBa.iii ca ^o(THBerroM na h3.io- 
a«enH HaHHH 6o']om Kyr.iHue o^^ BocKa h.iii cionoBe ko- 
CTH. no3HHJe cy nau H3Haui.iH iipaBHiH Bp.io xanKe n.ia- 
BexHHitacxe ii3Hyxpa iiiyn.T>e cxaK.ieHe Kyr.inne. y Koje 
ce cnycxH no Kan.tHi^a OHcepne Aiace . nai; iiouixo 
ce Ba.t>aH>eM Kyr.inna yinHH.io CBecxpano pa3/^e^T,eH.e 
Mace no yHyxpaiiiibO) noBpiuHHH . liyr.iHi^e ce iicnyHe 
BocKOM. 0^\ Kaiio je OBaj H3Ha.ia3aK y napH3yl7BeKa 
yiHBbeH, npaBH je OHcep y neHH mhoto ciiao. 

HHKauaB ce npoH3Bo^^ HaiiiHx puSa ^anac y Me- 
^HUHHH lie yrioxpeOvbyje . caMo ce Ka^^iuxo npocx na- 
po^\ c.iy;KH HeKHM ,i^e.ioBHMa pH6.Tier xe.ia na BH^^aae 
MasiHx cBoJHx HeBo.ta. ,^a Kauo ca cBaKojaKHM ycne- 
xoM . xaFio caM nyo ;^a y CMe^^epeny Mehy uiapaity 
jKyM Ha 3aHOKXHne . y Beorpa^^y npHBiijajy wacx o^ 
CMyJja npoxHBy yxoSo^te h ^p. 

^a .iH ynoxpe5-T>nBocxH pH6.T>er Meca HHHe 
yi[ixp6 oo.iecxH . ijoJHMa Ba^i^^a h pnoe no^^^eine . xo 
join HHJe ^^OBo.bHo HcnHxano, ro.uiuo je nau HSBecxno. 
^i,a M pH6e Ka,\nixo y bcihuom f»pojy MaH>KaBajy. ^^a ce 
HeKe. oco6hxo MaxopHJe. iia.iase o5pac.ie iiao HeuoM 
MaxoBHHOM. /^a ce y pHf)^boj yxpoon h OMUMa 'lecxo h3- 
.leHie HeKH chthh Mexn^b . h ;^a ce 3a cnoAaiiiibocx 
xe.ia JbHxoBoi npnnHJy pas.iHMHxH hhcckxh , nHJaBHue 
H 4pyra naJKHBa cxBopeiba . i;oja hx 3a ne.io mn 'le m 
3r^paBjby ibHxoBy inno^^e : iiai; MOJKeMo c.iooOj^ho sa- 

KJbyMHXH. ^^a HH MeCO pHOa xaiJOBHX 3/^paBO i^MTH He 

MOHte. H ^^a MHore He3ro,^e . lioje ce no yaiHxi»> puo- 
Aer Meca nojaB^iyjy . h3 xora HSBopa npoHcxHi^axH 
Mopajy. 

34* 



532 



oic. Jloejbethe pu6a. 



/^a 5h ca MOBCK /^oKoiiao }KHBOTHH>a , Koje cy 
My o/\ TOjiHKocrpyKe KopHCTH , Mopao je hsmhcjihth 
cBaitojaKe HasHne /^a mx .iobh, niopao je ynorpe^HTH 
cBaKojaite iwajcTopHJe, ,'^a 5oja3j7.HBe npHwaiwH, aynaBe 
/^a npesapH h /^a CBHMa no pas.iHMHTOJ jbhxoboj na- 
paBH ,/^ocKOHH. Cbh th iiaMHHH .lOBACFba, kojh ce no 
Mecry, r^e pn^a 6opaBH , no H.eHOJ Be.iHSHHH h /\py- 
rHui ibeHHM npHpo/i,HnM cBOJCTBHMa y pasno 406a npe- 
/^ysHiM^ty. He norpe^^jy Ka/^uiTO HMKaKOBMx oco6hthx 
npHnpcMa , /ipyr^'^a H3HCKyjy pasjiHMHTa opyl)a h Me- 
(To /^ocra xy,^oajHe h .lan^iexene npuSope. 

HajnpocTHJH je HanHn jioB^beifea puSa: 

1. Odepnhathe eode, rtoje ce camo y KiaibHM reny- 
hHM BO/^aivia npe/^yserH MOJKe. Ha oBaj nanHH .lOBe 
o6h4ho Aena KpKyme, wpeHue. BHJvHe , 6p3aKe , h 
y^pyre iwaifce pH6e. Osaiwo ce Monte Sdojmth h Balje- 
ibe pH^a H3 6apa, lioje cyHHana atera hcviuh. 

2. TpoeaHie pHoe saKOHom je HcxHua 3a6paH.eHO. 
npH cBeMV ce tom Ha oaaj na'iHH imhoto pn^e y Cp- 
Chjh ^obh, Koje nocBe/^onaBajy oho 7 — 800 oKa pH()- 
jbe rpafie , Koja CBaKe ro^Hne h3 Tpcra y Beorpa/\ 
^,o.ia3H. OcHM Tora ce y Hac rpyje puoa /^HBHSMOiM h 
M.ieMHiJOM — y KftasKeBa'iKoj yrioTpe6jbyjy na ry n,e^ 
Euphorbia Myrsinites , Hoja ranio pacre — , Koje je 
nocBe niKo/\j[.HBo . jep pH6a Ha raj HaMmi yaoB^eHa 
3,^paBwby c.ia6o roBe. h mito ce tom npH.iHKOiw, oco- 
6nTO aKO ce M.ieHHua yse.ia , orpyje n iwa.ia puCSa. 
Kf)ja HH 3a itaKOBo ynoTpe6.TjeH,e iiHJe. 

3. OcTRdMn ce y Hac puSa c.ia5o .iobh . caiMo 
caw r/\eniTO BH^^eo. /^a no 6apaMa. ita,; ce nia.io npe- 
cynie , iviel)y naroMH^^iaHy pH6y Hacymi^e octbc 6ana- 
jy, Koje HHMa.io ne o^'^ronapa obom, Hnase Bp^io \Be- 
ce.iHTe.iHOM , a^iH npH.iHMny BeuiTHny norpeSyjyKeM 
HaMHHy .lOB^teiba . uao uno caM ra r.ie/^ao no JBse- 
pHMa y AycrpHJH w Ha ja^pancKOM Mopy. Kasa.m cy 



PHBE y CPBBJH. 533 

MH /\a ce T} pnH na ^pnnH Ka,'^iuro vBecejbaBajy iwe- 
xaibeM ocraBB. 

4. TlyiuKo.n ce ^OBe pn^e cpe^Hbe Be*iHHHHe, 
o5hmho K.ieHOBH . M.iaAJ5i^e, narrpMKe m /^p. y MaH>H\i 
6Hn pHM peuaMa . h3 kojhx ce MO.Ke uorotjena pH6a 
H3Ba,;HTH. rat)aiLe nyiuKOM y bo,^h M3HCKvje oco^Hry 
BeaiTHHy, Kojy < an nyxyiyfiH no Ci)OHJH secTO HMaf) 
npH.iHKv BH.^exH y MOMaKa; H3Mel)y ocra.iHX oehaM ce 
je;\nora rpy;KanHHa. i;ojn HHJe/i,He nyiuKe hb oh yaa- 
Ayji, HB^anHO. Pn^a Ha obbj Fja^nH y.ion.tena HHJe 
fBaKa^ norot)eHa o.iobom , Beh je Ba.b^^a BOr'^enHivi 
ra.iacoM caMo 3aijyfbeHa. 

5. Udun,oM H.iH crpyKOM .lOBe ce Mafte h nehe 
pH6e, H 3a TO H>ia ( xpyKOBa o,^ paa.iHSHre Be.tHMHHe: 
MaAUM uiapnn,uM yduiui.iia nei^ajy ce Mafte pH6e: lua- 
paHH . nacrpMite , jasBennH h /^p.j mcuiuji co.noecKUM 
crpyKOM . KocnuunriMa h.ih anaTUiiCHUM ydun,n.na XBa- 
rajy ce uoBeha iiiapanH h MaibH comobh . a seAiinuM 
coMoecKUM crpyKOM Mory ce naJBehe ptiSe y*iOBHTH. 
iVlaH>e ce pnSe iienajy c o6a.ie . iiOBehe ca navna, 
a y o6a ce ciyMaja vehy pa3^iH4HTH MaMii,n iia y^H- 
\\e,, uao ^y^e', nnjaBnne. se.ien ityK\py3 h ^p. 

6. MopyncnuAi TanyMOM .lOBe ce naJBehe pn^e, 
Kao Mopyne. jecexpe, ch.mobh h ,?^p. OBaj HaJBetiH bh,i, 
cxpyKa cacTOJH ce h3 je,^Hor iio^^yaier uoHoni^a . 3a 
KOJH je je/^aH Rpaj yxBpljeH n.ioeuK t. j. cHon o/\ po- 
ro3a HjiH /\Be nosehe ocymeBe xHKBe. Koje xaj upaj 
KOHonna Ha iiOBpiuHHn Bo^e iio.^pjKaBajy. 3a Apy^" j^ 
Kpaj .iHHHHOM Besano KaMeite , uoje ,'\pyrH xaj upaj 
na ^HO pene BVMe. H3MeI)y /^Ba Kpaja KOHonna npH- 
iiex je Ha pasne pa3MaKe 3a KOHonsHhe 04 4 cxone 
4y;KHHe noBetiH opoj — ■ 40 ,^0 (30 — \4Hi^a, h.ih 6ojbe 
petiH jaKHX rB03/^eHHx naFi^ta , a 3a CBauy je HaK.ty 
yTBpl)eHa Ha iianany 04 1 ^e,'^H cnjiayra nanHMjeiia 
04 ^Ba KOMa,^a jobohb Kope y naispcx cacraB-bene. 
Pn^a T3'/^a npo.ia3eftH yr.^e/^a i^pBeny cn^ayxy , iiai* 
MHCJietiH ,i,a je uaKBa aanpa . ycxHuie na H^y , ho bh- 



534 UAHMHh. 

^ehH HS^JiHsa ^'^a ce npenapn.ia. Bp;^He ua CTpany, m 
TOM ce upH.iHKOM HHCTO ,^oral)a , /\2k ce aaKanH aa 
y/^Hny , (• Koje jy pH6'ap . kojh necTO rrpyKOBe o6h- 
;ia3H, oKHHe. FTyTyjyhH hh3 J^yuaBo moHte ce 6AH3y 
cBanor Mecxa noBehn 6poj obhx iMopyHCKnx TaKyiwa 

BH/\eTH. 

V 7. EyhKOM ce .iobc nonaJBHuie comobh na osaj 
HaMHH : Ma.iH comobckh crpyK Be;Ke ce aa 6yhKajio 
T. j. KparKo /^pBo y cpe/\HHK HCTaibCHO, Ha je/^aH Kpaj 
BajhKacTO , a na /^pyrH y raitHpnh Hspeaano ; pnSap 
,/^pHtH Syhitajio sa HCTaH.eHy cpe/^Hiiy , sa Kojy je h 
cxpyK Besan , h y^^apajyfiH raftHpacTHM Kpajew koco 
no Bo/^H MHHH K.iOKOT , kojh ce /^ajiBKo Hyje . H pHoy 
a oco6hto coMOBe npHiviaivi^i>yje. 

Cbh ocTa.iH HaHHHH ^OB.'beH>a noTpeSyjy npe- 
})e pa3.iHSHTe BejiHMHHC HJiH 4pyre nanpaBe, Koje cy 
cBe iviaibe h.im BHUie Ha.tHU na r;aiiiHKe h.ih mhuio.iob- 
Ke HanpaBjTjene o/^ KOHai^a, KOHonai^a, poroaa. naBHTH 
H.iH Bp^e, Koje ce nocxaB^Bajy na iwecra, r;^e pH5a pa- 
40 6opaBH. n;jH TpaH;ehH xpane MecTO npojiasH, HJIH ce 
c MaMana na cpetiy y Bo/^y (lanajy h yjioB^tenoM pH- 
6oi\j Ha cyxo HSB.Tase. HanpaBe OBe jecy: 

8. BpiuKa, ABC. Koui^ H.1H eysap Beha je h^h MaH>a 
.lOBKa HciiaereHa 0]\ pan.iHSHTor npyha. c jcAne cxpa- 
He oKpyr.iHM yiulicM OTBopeHa . h ry HMa uih^iKC, 
KoJH cy Ka yHyxpauiifeeM npocropy cnpaBe oKpenyTH. 
c ."^pyre crpaHe 3aijin.T>eHa \\ aaTBopena. BpiuKa ce 
ciiyiiira y BO^'^y ofJHMiio 110 SpsHnaiMa T;\e pH5a pa/\o 
npojiasH, a Ka/i,iiiTo ce yHyxpa wexHe h KanaB MaMan- 
/^a 6h pnSa iipe yni.ia. 

10. Hy6H,een h.ih .iacTopit^u cy na.iHii na sepe- 
nan, HO <)6hhho 3'}kh. h Hiwajy csaKa/^ 5 oSpynesa, kojh 
iipel)v paaanexy ^pnie . a iipn CBauoMe ce cSpyny 
iia.iaae t[)h h.ih serHpH ii.iaTHa, kojhx cy 3aiJiHji.acTH 
KpajeBH } naupcT aa o(>.iHHiibH o^pys yrspljeHH m 
KoJH Kao IHH.1.HH y npitrKe Ha to c.iyase /^a ce pH6a. 
Koja je y .iobkv yiu.ia, iioBpaxHTH He MOH«e. 



PHBE y CPBHJH. 535 

11. A'ei^a je na.inK na npet)auiiby HanpaBv , ho 
HMa HB npe^ttew upajy A^a KpH.ia 04 npefje . y rsp- 
^ena sa .^ea inrana, kojh ce noMohy ;\yraHKe Morite 
— xy.iaJKe — r^e je BO/\a ,'^y5oKa y seM.ty saSa.'^ajy; 
TO /^ea njiaxHQ Ha to r.iyjKe . ,\a ry^^a npo.iaaeh^v 
pH^y K yiuhy .lOBue Haepare. 

12. Kycana je raKo^ep Ha.iHf: iia npel)aiuH>y, a.iw 
ce cacTOJH k3 ^ne npel)e. o^ kojhx je cno.baiinba p^'t^a 
a yHyrpaui&a ryiiiha. aa ,'^oh>h cy iiaK npaj yTBp})eHe 
cyxe KOcTH. Koje y;^apaj} hH. i;a,^ ce Haiipasa nOMiine, 
je^na o Apyr> . raH^^pny h pHoy, oco5hto Ha ^p.iorj' 
nonjiauie h y iipet)y caxepyjy. 

13. FpeCyjka h.ih smpe6 npe^craB-ba MaibH ne- 
penaiJ, VTBpl^eH 3a no^yraniKy motkv . kojom ce hb- 
npana ;. Bo,i,y cnyiura h Ha no.te Ba/^H. Ca rpeoy- 
.TjOm ce pH6a c npaja jiobh. o6hmho na^ je BO,ia Myx- 
Ha, H.iH Hohy. 

14. Tp6nK je .lOBKa ca no.iynpyHiHHM yiuhew, 
je/\Ha cxpana yTBpI)eHa 3a iinianan, kojhm ce xa Ha- 
npaBB y Bo,i,y cnyiuxa h, Ka^ Ba.ija. h3 BO^e Ba^H. 

15. KamuKci , non.jae , poean . criK h.ih Hpcrnm 40- 
cxa je npocxa Hanpasa na.iHri na icaKBy Be.iHK\ na- 
iiiHKy, Kao mxo je BeorpaljaHH h aoBy; paaanexa je 
Ha ^Ba y naupcx cxaB^^ena lunana. yxBpl)eHa aa no- 
/'^vraHKy motkv, kojom ce y Bo,i^y cnyiuxa. a y cpe/\H- 
HH je oSxepehena o.iobom. Ka^iuxo ce na /\ho nauiH- 
Ke cxaBw^a uaKaB MaMaiv 

16. IlanacT h.ih cepKJue je riaoKpyr Hcii.iexeHa 
Mpe:Ka; Kpo3 ibeny noeopy — oho juto je y Kece h.ih 
raha OBeftaMa — iipoByHeHJe Kononan- a hb H>era cy 
Ha pBBHe pa3Mai;e HaHnaanH KOMa/^H o.ioBa, kojh hb- 
iipaBv y;\y6HHy bykv. 3a ( pe^Hny npel)e VTHpIjeH je 
/^pyrH KOHonai^ — j«ACK — . o^ Kojera iio.iaae na cse 
cxpane noBope Hn.npyii,u . h.th xaifcH KOHOnu,H , koJh 
«yiie KpajeBe Mpewje. i;a,i, pH()ap je^eK iiOByse. Pa- 
uiftpeHa ce nanaci 5aiJia c naKBor moctb h^h .lat^e 



536 nAH'iHfi. 

njbouiTHMHue Ha BO^,y . o.iobo Bvse FspajeBe y Ay- 
f)HHy . 04 KV^'^a je pnSai) Ka,'^ iwy ve cbh/^h . HSByne 
vje/^HO <' ph6om. aKo ce Koja Haiviepn.ia. 

17. B^an je npet^a paa.iHHHre Be.iHMUHe : HaJBe- 
hoM — • HopanoM — • MOry re jiorhth h mopvHe . o6h- 
HHHiM ce iiaK xBaxaiy cpe;^H.e pn^e. 06hhhh B.iau 
Hivia 9 xBaxH iunpHne a 2 — 3 /^yjKHJie; 3a ie/^an je 
Kpaj umpe cTpane Besaiio touobcuo }jyjie. r»oje npel^y 
Ha ,^H() BO/^e BYMe. sa arm je Kpaj yTBp!)eH h je/^eK. 
KoJH je pe^OM npoBYHeii Kpos ocra.ia rpH yr^ia npe- 
t^e xauo, 43 , KQfl, re ^a^ena y BO^y Mpeata jCf'^eKOM 
iia o6a.iy ifOByne . obh ce KpajeR^i B.iarca iipHKvne. 
re pufJa. Koja ce xy ,^ecH^a , ocxaje i;ao Heuom bc- 
.iHuom BpehoM ontOTana. BjiaKOM ynpaBjbajy /\Ba mo- 
Bena h noxpeoyjy je/\aH naiviaij^. 

18. .-/.i08]e ivipema pasne BejiasHHe. Ka;^HIT() 100 
xBaxH iiiHpoKa , a 2'/^ — 4, oko Koje Hwajy iioc.;ia 
4 pH^apa ; 0,1, KoJHX ^^Bojui^a 6ai^ajy npel}}^ c Haivma 
y Bo/vy a /^pyia je ;\BOJHiT,a HBn.ia'ie Ha o6a.iy. 

19. JlanTam je npetja innpoKa 20 — 30 xsarM 
a 6 /^yraMKa . Kojy 6 j\au\^ c /^Ba Maiwua onyiuTajy y 
/^y5oKy BO/\y . nai; je noc.ie na saivme h.ih na o\xo: 
arjo je npn o6ajm ;\}5()Ka BO/^a. H.iB.iane. .lamaiiieM 
ee Mojue v^obhth MHora pHf>a h o^i, pas.iHHHxe Be- 

^IHMHHe. 

20. MeTAuna je npel)a pas.iHMHxe ^yHiHne pasa- 
iiera xiocpe/^ itauBe ^ape xaKO, /^a H>eHa lopfha cxpa- 
na. aa Kojy cy yxBpf)eiie ryxe rxaf).i.Hije o,^ ()apcKe 
M^ieHHKe, Ha bo/^h n.iHBa. npoxHBHa riaK cxpana c.io- 
6o/^HO y B04H BHCH , a /^Ba npaja ropH»e cxpawe ^a- 
5aBo cy BeaaHa sa ;^Ba jaua Koii^a. PnSa no 6apH xyMa- 
pajyhn ne bh.^h ^pe^>e . u.ih mhc.ih i\2l cy xo o^HMHe 
6apciJe ri)aBe. iiar: \oxehn iipohH aar.iaHH ce \ oko 
npelje, Koje ocehajyhn crane ,^a ce KOMa/^a; hhm ce 
najnocjie xauo aanpae \ Mer.iHuy. ,>|a je oxy/^a Hsfta- 
BHxn iMoiKc cano pHf>ap. kojh no rH6aH»y n;iOBKa no- 
aHaje^, Ka,\ HMa .looa. 



PHKE y CPBHJII 53'*' 

Hajnoc.ie Hwa join hcko.ihko iiaMHHa .ioB.T.eH>a, 
KOJH ocHM pa.'SHHX .louaKa 3axTeBajv hckc ^pyre npn- 
iipeitte. Kao: 

21. Cyn jecy ^Be ^pane o,^ r<aMeH>a. Koje. y wa- 
ibHM peKOMa 0/\ o6a.ie mh3 BO,iy rano naMCi xe . /^a 
H>HX08H ;^OH>H npHS-iHiKCHH ijpajcBH caMo } saHv craay 
3a iipo.ias BO/^e ocTaB.taj\. ncno,!. Bpxa obhx 6paHa 
HaMecTH ce houi imu nepenan y i:ojh npn j ejiiaeHa 
BO/^a pH6y ("xepyje . re ce bhiuc nparuTH ne Moaie. 

22. Pnpdi' cy ^orra h^.thk na cyn . ho v Mecro 
Spane o;; iiaMeiba mo^hjv re ,ne5e.iH iiiHniioBH Ha 
TaKOBa Mecra peKe. r^i,e je Bo/^a Spaa. Hcrio,| upo^ia- 
:ui. T. j. Mecra . r,ie re ,^Ba i)e,Ta iiifinKOBa lipH^.m- 
juyiy. Ha'MerjiTen je je,i,aH Be.iHriH Kom . Kojn 'Amrejhw 
Ha ,^OHJeM ^^ynaBv sobv Kyhuxiom h.iji ceroM. PwSa 
Koja HH3 Bo;i,y n.ioBn ,'^ocne necro ii3MeI)y ^i,Ba pe^i.a 
luHnKOBa , KOJH Ha ropibeM npajy Bp,io pas.i^a.ieKo — 
/^o 30 XBarH^ — ■ croje. nan ano ce o^,Max } noHexKy ne 
BpaTH , HHH^e r;i,e je BO,i,a 5pM;a raKO ."Jafjo BpaxHTu 
ce He MOjKe . seh ytia^T^a y ijyhHuy . o^Kv^a ^a ity 
HSMaKa HeMa. OBaKO ce .lose Mopyne, jecerpe h APy- 
re Kpynne pHf)e Ha /^o.iH.eM })ep;^any 6.iH3y Cnna. 

23. Koheu, je <-aM(> yn«^)Tpe6-T>eH y HeroTHHy, r^T,e 
ce no 6apaMa Ha oBaj nanHH pnSa .iorm. Bapa ce y 
je/^HOM npaBuy ohhcth O/it TneBana sa je^i^an xbbt 
iiiHpHHe ; AyJK npciHinfieHor tov Kana.ia ca crpane 
piixa Hcnpene ce Kao neKe rap^e . n.Taxna 5 — 6 
xBaxH ,"^y^aMKa HanpaB^bena 0,1 poroaa h rauo uaMem- 
rena , a^ <"e ^/^Ba itpaja 04 ,i,Ba cyce,i,Ha n.iaTua ca- 
BHJajy K recHOM y.iaay Kohena ; OBaj ctojh y caMOM 
nposHinheHOM Kana.iy h cacroJH ce h3 je,vor npa- 
her n.iaxHa raKot^jep ^^^ porosa, Koje ce i;ao 6y6pei 
caBHJa rarto, 4a cy mv ^na Kpaja k cpe^HHH npocxo- 
pa . KOJH n^iaxHO o6yxBaha , ynpaBwbeHa h xo.ihko cy 
npH^.iMjKeHa , ^a je caMO yaaH npo.ias ph6h ocxaB- 
ACH. /Iho je Kohei^a nocyxo necKOM , /i,a ce .iHrbanH. 
pane h mhkobh, kojh ce BefiHuoM xy .lOBe, y My^i. yKo- 



538 nAH4HB. 

iia«iH He ()H. I*n6a, Kojoj je ca rpii crpaHe iiyr y ko- 
hei\ OTBopen. upoBepe ce Kpoa yiiitie Kohei^a, a ory^ 
oe BpaTHTu He yiwe . neh Hetta pn5apa , kojh (;BaKH 

yAOUJbena ce pHoa o/^iwax upo/^aje , co.ih h;im 
cyiuH , HjiH ce aa Heito Bpeme wtHea xpaHH h to y 
jKHBaKy. y 6apKM h.ih iia noBO|>nK. /Huean je jawa 
pa3JiHMHTe BejHMHHe ncK()nana y '.ieyijhn, noje ce /^ho 
H /i,yBap» 36HJy h 3ai\ia}ity r.iHuom. /i,a He f)H nponym- 
ra.iH ^0/^y , a oarop je noupHnena ^acuaiwa , ^a ce 
Bo/\a He 5n .leTH jauo aarpeja.ia. Obbko MyBajy y 
HerOTHHy MHKose, pane h APyre Sapcue pHiie. Eapue 
cy 03r{) noKpHBene .latjune ca Hcnpof)yfiieHHi\i ^"^yaa- 
pHivia xaKO . /\a uo/^a c.io6o^i,ho npo.iasKTH iwowe ; y 
THi\ia ce SapKaiwa xpanw pnSa o6h4h(> no BapouuiiMa, 
r/^e je cKynjba. lloGopua je KOHonaiJ. ryjKBa h^ih Bp- 
6oB npyr panaHMHre Ay'KHiie . iia kojh ce Kpo.i ycTa 
H lUKpaiHH oTBop pH^a HaHHHte H 33 ^al)y Be3aHa y 
BO^y cnycTH. 

XpaibeHe. oc<>6hto y Sapun, nosehe pH^e hccto 
oe6e H /^pyre nospe/^e , h 3a to hx pn^apK poeawe 
r. j. no cpe.i rp^Hne sa^o^'^y oiuTpy nr^y ,^o KHMiwe, 
H iipeKHHy MOJH/^HHy , Koja y uHMiyienoM Kana.iy .leJKM, 
npii MeMVcepuCTa. auo je noBanjeibe /^o6po cBpiueno. 
aiecTOKo cTpece, a.iH noc.ie cacma MnpHa ocraje. Po- 
Baniena ptioa Moase y SapuH ,\vro HuiBeTH , aito je 
Bo/^a x.ia/via, a y Tonjoj h ne poBaiuena Ma.^io AyP**- 

113 ()apKe ce h.th jKHBaita pn^a Ba^^n cnpaBom 
Ha.iMi: Eia uaiiiHKy , uoja je Hcn.ieTeHa o,^ npeJje h 
KOJa ce y paanHM ftpajeBHiwa pas.insHTO 30Be: pauuAOs 
MmiHoe H.iii Mcpedoe. Oaa ce BaujMKa ynoTpe6^T>yje 
Ka^^niTO H npH .lOB.iieH.^)- pH5a y/\Hr^oM, /^a ce ona Beh 
yxBahena ucTpr.ia we 6h. a panH.ioM, uao iuto to h 
MMe noitaayje. iwory ce jiobhth pai^H. 
3. Pu6maUiU. 

Cpf)HJa je '>.^ iipsipo^e od/^apena BO/\aMa cBauo- 
jaKMAi: BejiHitH iteH ^eo oupyaiaBajy /\Be iiOBetie peKe, 



PHBE y CFBHJH 539 

J^yHBBo H CaBa . Kpo3 ope/^HHV re tbeny Bepv ra Mo- 
paBa . :iaiia;\Hn joj Kpaj Harana /|pHHa , hctomhh Th- 
MOK, a no NHyrpaiuHjOCTH H>eHOJ ppoMHHv He5pojeHe 
pcKe H pcHHiie , H.iii ce H3BopH pas.iHBajy y 6ape h 
;\iaR>a jesepa , cbv^^ h Ha cue crpaHc .leiie rp6cKe 
KHe^KeBHHe fiMa o^KHBorBopaBajytier OBora e.ieivieHTa 
H y fteiviy o6nTaBajyf)H\ pH^a. Obo je Hso^H.te BO,^a 
Ba.b/^a yspoK . re <e y Cp^HJH .'^o ,-^allac o.ia^o npo- 
MHiii.taBa.io o aanahaifcy pHJ5a y pH^itanHMa, naw hh 
y ManacTHpHMa . y KOJHMa je tomc Hajoo^Tia npnjiHKa, 
H iT^e ce o^HHHo no ocra.'JOM CBery npocrpaHH h 

Bp.lO SpHHi.TjHBO ,^p/KaHH pHSuHUH 113.1336. HHCant KO/I, 

iiac rano nixo, ochm y PaBaHHi^H, bh/^bo. 

Ho npH cBCMv onoM HaoSnajy Bo^i,a . pufJa je y 
MHorHM KpajeBHMa name 3eM-^^e pe/],Ka , lioje sSor 
Tora. lUTO BO^e hhcv cey/^ Haje/\naKO no;^eJT>e»e. iuto 
ce pH^a MHoro , n. Kao nixo ra^i to npe nasao , 6e3 
noTpe()Hor oSsHpa Fia ibeno pacn.Tot)eH.e .iobh. h iuto 
H oH^e, r^^e je /^ocra HMa, o.\ cpebe sasHCH ^a ce y 
^OBOjhHoj Ko.iHHHHH , KaA Tpe5a. Ha^asH. Obomc ce 
HMa npHnHcaTH , ^'^a ^ena pn6e Ha naniHru nHJai^BMa 
3a Bp.io r;paTKO Bpeste i\eo6H^un — o;i, 2 — 20 rpo- 
lua — cKawe. h iuto ce Be.inua Ko.iHHMna c.iaHe pn- 
6e TpouiH. Koja 3a je.io csaKa/^ 3,i,paBa HHJe, h isoja 
je He pe^^Ko noBo^i, HeyMepenovTe yjUHTKy lUnHpnTyo- 
3HHX nHha. H 3a to ne he 6hth hs.ihuiho, aito oB/^e 
HeuiTO o pn6iban,nMa nporonopHM , h auo y itpaTKo 
pas.iojKHM: 1) ;^a.iH c\ HaM Hyii;,i,iiH pH^&anH. ii Kojy 5h- 
CMO KopHCT o^^ H>HX HMa.iH; 2) ,^a.in 6h ce Mor.iH y uac 
ABKO sanecTH h nsfl^pmaBurw ; h 3) r,^e 6h ce HMa;iH 
pH6n.anH 3aBecTH. 

y cBHMa 3eMwT.aMa , v^\,e ce npaBOc.iaBna Bepa 
HcnoBe^a . « r/^e ce H>eHe \CTaHOBe Bepno Hcnyita' 
Ba.jy, H»HTe.T.cTBo je je,i,aH ^'^o5ap /i,eo ro/^Hne — oko 
103 /^a Ha — ynyheHO ^\a ce ph6om xpaHH. ano ne he . 
orpaHHMaBajyhH ce Ha 5M;bHy xpany. xe.io cBOJe my- 

MHTH H *H3HMHH My paSBHTaK 3a^pH;aBaTH , a THM H 



Mopa.iHo cBoje ycaBpmeH.e iipeMHTH. Jep uaKo mo- 
jKe 6hth Hanpe/\HO oho re.io , Kojeiviy ce sa rpehH 
,i,eo Bena \ Kpatiyje iipHpo,^Ha xpana . Koje ce Heiio- 
.iiiKo n>'ra y fo^t^hhh naroHH, ^\Sl iipeTpn^env ockv- 
/\,nyt,y oesiwepHHM yjiijiTKOM HaKHa^iH h ce6e y 6ojiecT 
yBa.iH I ,^o5ap 6bi ,^eo obhx ne3ro,i,a Mor.in yKjio- 
iiHTH pnoHjDi^H , y KoJHMa ce mome no bo^t.h sanaha- 
TH ouaj po/^ pH^e , tJoJH je Hajs/^paRHJH . h iuto je 
BasKHHJe. HH icoJHX ( e oHa MOHje oBaiia^'^ na^^HTH. ita.i, 
ce c ,npyre CTpane H^naKO HaSaBHTH Hewojue , h^h 
KQ;!, je iipeBHiiie ciiyiia. He camo nan aa ce6e 6h 
iiMao ra3/i,a o^^ pH6H>aKa > cBaKo Bpewe totob cjia- 
/^aK :ia.iorai k ;ia rocre cBoje secTHTy iiony^'^y . Beh 

(Th H CBOJHM IJOMFUHJaiMa. KOJHMa I\ieCTHe 0K0.1H0CTH 

lie 6n ,/^a.ie pn«iJbaK .laBecTii , Morao 3a;iHuiHy pH6y 
iipo^^anaTH m iiiMao on o/^ HeaHaxHOr uannra^ia. o^ 
Ma.iora Koi\ta/i,a seivi.Tje. Koju vy je (yji npe nfmiTajy- 
ha TV,^ Bo,^a KBapn.ia . h o,^ 3a6aB!iorT> pa/j,a , kojhm 
MOJue HO Bo^tH pacno.iaraTM, npH^innaH iipHxo/^ h Ky- 
hii cBojoj .leny saKpiiy. iMaite y ohh na^ajyha a.in 
He Riaibe Bajiuia je iMopa.ina iio.ina Kojy ^pHiaite pn- 
6ifaaKa ,t,ohoch; jep Kao inro je^^an je/^HHif Tejuau 
Te.iecHH pa,^ HOBeMHiy iiawex 3aTyn.T.yje . n je/^HO- 
crpaHo Be>KoaH.e ^^ymeBHH cH.ia 3aHeMapeH>e .'^pyiMx 
cnoco^HocTH ca cooom BO,/^H . TaKo ce nanpoTHBy 
itperiH xe.io h noomrpaBa ji,yx hhm cy npe/^MCTH 3a- 
iiHMaifea .ty,^CKorT> MHorocrpyMHHJH , noMem xHxpoha 
H KeinTHHs, jia^aB^i^ena y j e/^HOJ rpann /^OMahe npn- 
Bpe/\e CBHwa /^pyrHnia y iiowoh npiiTHHe. /^a Hafi- 
iioc.ie j)noiban» npe;\e.i, y kom ce Haxo,^e. 3HaMeHn- 
TO vKpaniaBajy h ^^a to no,^pH;aBa y MemhanHMa 
o^^aHocT H ^By^aB K saBJinajy. ne xpeiSa KasHBaxn ohh- 
Ma , KOJH cy nyxoBa.TH. h kojh cy ;, xy^HM 3eM.T>aMa 
BH/\e.iH , c HaitBiii^i ce hoiiocom iioKaayjy ,^o5po ype- 
l)eHH pHoibanM. 

^pel^eHie pH5ibai;a He iioxpe6yje hh oco6hxo- 
ra 3Haiba , hh Be.itiuor uaimxaaa : xpH h^h HexHpH, 



PHBE y CPBHJH. 541 

HCKO^HKO XBarH y seTBpr H y pasny /^y^HHy . hoko- 
nane o \ej\He f)ap cxpaiie i;aMeH>eM hjih KO^'beM orpa" 
fjene jame , Koje 6h ce i.auosoM y fJ.innocTii reuy- 
hoM Bo.'^OM nanynH.ie h y KojfiMa 6if pn(>a y pa3HO 
fl,o6a Ha H.TMeiine 6<)(>aBH.ia , iieKo.iHK(» ry 3ara})e- 
HHX ^i,pBeTa 360V x.ia.^a, kojh pnoe .lern noTpeoyiy. 
H HCKo.iHKo of;a o,^pacjie pn^e , Koja 5m ce ry h3 
o6.iHJKH,e peiie iiace.ia.ia , can je rpniiiaK a xpy^v 
itoJH pn5H>at; y noMeruy craje. Joiu je .laume h3- 
/\p;KaBaH.e pn^a . jep ce ohc 3a;i,OE().T>aBajy cBiiMa 
OHHM niaTepHJama , Koje y cBaKOM r^'>My ria^^rnxo o^^- 
na/^ajy, nao norjuapena je.ia. upesa, meco o;^ .innca- 
jiiw /^OMahnx JKUBOrjuba , nau h y caiviOM fjySpeTy, 
KOJe ce r h'a,^ Hei\ia ,i,p}rHx cTBapn . y pH^ptars 6anH, 
Ha^iase pH5e ce5H xpaiie, 3a Kojy ce h cawa npH[)o- 
^i,a 6pHHe , 3ana}iai\lui iv^ero^^ KO,;^e HMa pa3.''.H^MTe 
;KHBOTHibe. ijyjKeBe, irpse. nH)aBHiT,e h ,\p. Hajrioc.ie 
H noc.iOBH OKo pn^ibOKa npei:o r(),iHHe iiyiKHii .i,ocTa 
cy He3HaTHH , jep je^'^afinyT sananena pn^a caMa ce 
cxapa o CBOM /^a^teivi pacn.iol)eH>y . oaiMo je Tpe6a 
•lyBaxH o,^ r\\a6jhiuin\ ;KHB()TnH.a . KOJe ce y oko.im- 
Hii pH6H>aKa pa^^o Fiace^baBajy, uao B{I/^pe, naiiAe. jie- 
.lei^H H ^p. , Ka^^Ka^,a tiajha pH6ibaK npe'iHiuhaBarH 
04 oKpeKa H j^pyrorfj cyBHUiHor 6tt.'ha . npe^ sumy 
Tpe6a pHoy npece^T^aBaxH h3 n.inher pH5FbaKa y fl,\- 
6jbH , H npH iuecTOHoj 3HIV1H Ba.ba npon2.bH«aTH .ie,^. 
^a ce pH^e He yr3'iue ; cBe nocaoBH . kojh ce Mory 
ofiHMHo OH,^a npe/^3 3Hi\iaTHj Ka/\a /^pyrora pa,^a Heivia. 
IUto ce TH4e rpehera nHxaiba. iv^e 611 ce imo- 
r;iH pa6ibanH aaBccxH , xo je Beh no onowe mxo je 
rope peneHO , ^r^ocxa jacHo : csaKo iviecxo , r/\e Hwa 
iiaJMaibe xeK}heBo,^e h.ih KaMO ce oHa o via.io xpoiii- 
Ka H3 o6^ui}i:ibe peiie /^onecxM MOiue . /^oopo je 3a 
saKoiiaBajbe pHf)ibaija; naK no'iew laKOBnx Mecxa 
no Cp^HJH 6e3 opoja HMa, no'ieM je pe/\KO ce.io, r,^e 
KanaB n.ia,T,enan iieH3BHpe , h.ih r^e y 6.ih3octh na- 
KOBa peMHi^a ne xe-ie: xo no ce^H /no.ia3H, ^i,a oh ce 



542 nAHqHR 

pHJiibanH CBv/i, sanecTH mof.ih h a^or oBoje BejiHwe 

KOpHCTH SaBeiTH HMa.llJ, rie <aMO O^^ IjpHBaTHHX JhV- 

;^,H, Beh n ofl, oSiiiTiiHa . Koje 5h noTpeSne oko h.hx 
noc.ioBe noMohy cbojhx ( e.ioaHa npiiiHTH Morjie . re 
6h ibHdM. utoMi^^a 5o.T.e ype})eiiH, npocTpaHHJH h.ih ca 
n.ieiMeiiHTHJHM po/i,oM pH6a Hace.T>eHH paSibanH, ocra- 
.lOM jKnxe-tcTBY uao Ha yrAe/i, c;iy}Kn.in , a ochm to- 
ra 6h II HSBecxati npaxo/^ ^^ohochjih. 

O cBemy. iuto je OB/\e nao rpe/^oivi naroBeruhe- 
Ho, iworao 6bi <e cBaKii onaj , uojn 6h Luxoro/^ xxeo 
OKO paStbaKa saaosexH , o6iuHpHnje noynnxH y bc- 
MixHX by/^H , itoJH oy no.bCKv eKOHOMHJy HayMH.in, h 
y KOJHivia Beh ^anac CpSuja nHJe o< ny/^na. 

w. Pu6o^oeHU sriKOHu. 

Hii y /upHiaBaiwa . v^e ce Beh o/^aBwa pa/^n o 
ypet)eH,y paannx rpana Hapo^HC npHBpe^e . HHJe sa- 
KOHO/^aBCTBO pufjojioB xaKO cxBaha^io , Kao uno H.e- 
roBa 3a oco^Hxe iipe,^e.ie secxo npesciKKa saat- 
Hocx H3Hci;y)e , h oho uixo je no obom npe/^iwexy 
pal)eHO, caa5o ce o63Hpa.i() Ha iioxHffe y iipHpo^o- 
caoBHOJ naynH noanaxe , Kao luxo je xo HanpoxHBv 
oa yBece.iHxe^iHHjMM, a.iH y skhbox ue.iora Hapo/\a 
HecpaBFbeHO i«aH.e 3aceii,ajyhHM. .iobom ,^pyriix >khbo- 
!Hiba HHibeiio. y cxapHJHM ce aaKOHnnHivia wajiaae 
caiMO iiene saGpaHC na ^ob ii.ieiMeHHXHJHX po;\oBa 
pn6a : iiacxpMjjii . w.Ta^^Hna . iiixyKa . CMy})eBa h ^^p. 
Koje cy ce 3a,';pjKaBa.'ie aa caMv rocno/^apcKV coBpy 
H.IH cy ce y HaHpe,\nHM ciVMajcBBMa /^oaBO.taBa.ie 
6o.ie(MiiinHi>ia H xpy^HHivi rKenawa . o cBHMa /^pyrtiM 
HH j)anroBopa iiema. FlaK mi y nOBHJe Bpeiwe. r^^e ce 
?iiHxeAcxBo cisy^a jaKO ^miio/Kh.io , h r;\e je }i\iajT»a- 
Bau>e pH5a nocxa.io ^\ocxa ocex.T.HBo, hhcv HHuaKO- 
Ba upoBH.ia no( xaBji.eHa , Ka,^ ce Koje pn^e Hiviajy 
.loiuixH. Ka,\ n\ rpeoa raJHXH h.ih Sap ne \3HeMHpH- 
Bai H ; II H pn6.i.e iiHJane nncy xaKO cxporoM bb/^bo- 
p> iio^^BpraBaiie . uao inxo je ca npo/^ajoM /^pyrHx 



PHBE y CPBHJH. 543 

jecTHBa HHH.eno. a rproBUHa c.iaHOM pnf)oivi HHJe hh- 
r/^e HH rnoMeiiVTa, Beh VHWisa ucorpaHHseHv vao6o- 
jxy, Hvi MVf^Hor Ba.iv^a iipe,^no( raB.i.eiba, ^a vo h Maib- 
Ka.ioj 11 noKBapeHoj pn^n iionpaha ohv BitycHOCT h 
nHTare^HocT . Kojy CKopaiiifba h 6ph;kjt>hbo cnpaB- 
jhena HMa. 

F/^e cy r^pyre ^asHo ypet^ene ^pHiane aaocxa- 
jie 5 HHJe Moraa hh jyMepaTiiH>a Cp^HJa o,i^ ibhx yre- 
fiH. Beh H 3a TO, iiiTO 6h ce c.ia6o 6».ia no.i30Ba.Ta 
Ph6o.ioj{hhm ype;^6a!^Ia o,^HOceh»M ce hq BajuHHie pn- 
6jbe H3Bope . Kao iuto cy to norpanHiHe pene , iio- 
MeM ce ibHx cyce^^ne o6.iacTH npn^i,pHiaBa;!e ne oh. 
Cbb ufto je ,\aK.ie ko^i, Hac B.ia,'\a vmhhhth Mor.ia 
OBO je : sa.^pjua.ia je 3a ce5e Kao je^an ,^eo ^^pa«aB- 
Hora HMaiba, Betie peKe h 6ape. y Koje ce npHBaT- 
HH wby,^n Ae.uiTH He Mory. a ,i,a ce 3^or iiensBecTno- 
CTH rpaHMna Mecxa Toeiba H3'\ie}7y t^'yce/^a He ,i,ora- 
t)ajy, Koje iioj'e/iHHH My^\ii 6paHHTH h cxo^ho na/^SH- 
paTH y cTaiby hhcv. ^'^a 6h nan /^p;i;aBfia itaca otv^ 
KBKaB npHxo/i, Hivia.ia . B;ia^i,a je cMHc.iH.ia 3a ce6e 
Haj.iaKiiiH na^HH pyKOBaH>a thm /^ejjOM cBora HMafta, 
T. j. /i,a.ia je 3a H3BecTHy ro/^HiuH.y cywy ph5o.iob 
no/\ apcH^^y je,^HO\i npHBarnosi .THuy h.ih KauBOJ KyM- 
naHHJH, a /^a 6n npana sauynna ocHrypa.ia . ns^aAa 
je ype/^6e . Koje pn^ojiOB y hsbccthhm rpaHHi^awa 
3a5paH.yjy. h caMo ohhm /i,onyuiTa.jy . kojh c B.ia/\H- 
HHM apeH^aTopoM y cnopasywjbeibe cTjne. Bjia/^a 
je OB/^e 6H.ia y iivhom ckoim iipaBv , caivio 6ii ce mo- 
r.io y oonrreHapo^^HOM Hiirepec}^ ono npnuiexHTH: fl,a 
Haj.iaKmH sa B.ia.iy HasHH pynoBaiba nai;BHM Hi\iaFbeM 
HHJe yje,^Ho h Hajnpo^HTawHHJH sa iiapo.i,, Beh /^a 6» 
ce iipH Han.iahHBaib\ phSo.iobhhx , h.ih ;^pyrHX no- 
^o5hhx ^ai^HJa , Hsia.ie cBaisa^^ VScth y npH3peibe 
iwecTHe oKO^iHOCTH , y KoJHMa ua\)o^ i\^e ;khbh , KOJe 
apeir^aijj. je^HHCTBeno uo6pMM> r. /^a CBojy uecy ny- 
HH , He MHHH. Beh Han.iah\jej ko.ihko Mojue, o^ cBa- 
Kora pH6apa, 6h.io My ce.io o.6KOAeHo Hepo/\HHM nee- 



544 V nAHMHf! 

KOM , a ^Z^JHaBO je/^HHH H3ROp , O/^Ky/^ Oeffe H CBOJV 

nopo^HHy na^^pHjaMarH iwowte . »Jiii my 5iio pn6o.iOB 
cBMO MHMOrpe/^iia pa^^Fha . koJoim npaanr) o^ /^pyrHX 
itopHCTiHijux noi\/ioBa Bpeftie HcnyH>aBa. Kome je iio- 
3HaT() cp6cKo lK)/^ynaBJl>e . ko 3Ha isanoBHx HMa nn- 
TOMHna (>A Beo^pa/'^a j\o Kor : o.m,a, a iianpoTHBy ua- 
itoee cy oico.infie Paivia . BHHana , Fo.iy^na h Cnna, 
raj he Me paavMerH, h yje^iio ca mhom ;i;ejiehe, /^a re 
y nanpe/^aK pHf)o.ioBiiH nafioHH (>OAe c.ionie, i«ai;a ra 
noTpeSania h npaBe/^iifiM ji;e^7,aivia napo^HMM , laKo h 
oa nane.iKMa npifpo.^oc.iOBHe iiayKe. 

J. lI(ipndH({ iiMcna pu6fi. 

Kaito caB cpocKH jesKK. TaK<) ce cacroje h H!\ie 
na pH^a h3 upBoSnrnnx t. j. raKOBHx pesH. uoje na 
osHanefbe je.^Hfjo thx ripe^^Mexa ivjyjue . uoje iinKa- 
KOBor eTHMO*T()rncK()r TyMaMeH.a He /^onyiiiTajy n ko- 
JHX ce nocxanaK no cboJ npn.iHUH ry5A y TasMH ripBe 
nocTOJ5MHe CaoBena. ITpBofJHTHe cy obc penn oco- 
5hto BBHiHe 3a eTHorpa«i»ifjy h ncTopHJy Hapo/^a ; h3 
H.ax /^o3Haie npoanpyhH y ,/i,aBHy iipouiaocT ^yx seiu- 
raKa . Mecra h3 kojhx je isauaB napo/^ npoHsauiao. 
aaii^iysaBa na Riaite h.ih Behe cpo^^cTuo. uoje je h3- 
Mel)y KaisoBHX Hapo/^a. h nMHiuji>a \\a raj HasHH /^peB- 
Hy iioBecTHHi^\ iiapo,^a . 3a Kojy HHuaKOBHX /^pyrHx 
niOMeHHFfa iieMa. y raiiOBe pe'iH cna/^ajy Ba.t/^a 
HMeiia pwSa : ia3. uacTpMKa, ijapaiu. aiineH, iinvKa. 
<OM, yrop, .niib. naeii, i\iopyna , jecerpa, Mpena, n.io- 
THua H yit^TjCBa. One oe pcin na.iase iwa.io iiito 
iipoMeH>eHe y rBH,\ia (viOBemuHM jesHi^HiNia , a ne- 
ue H y /^pyrHM iieisHiM je^Hi^HMa . Koje jacHO riOKa- 
3yje , ,?^a cy cbh th jesHnii m3 je^^iie Ko.ienKe iipoii- 
aaiii.iH. 

,!^pyra pH6.ba Hi\iena . ciia^ajy y onaj pe^^ pesH. 
isojux je ei'HMo.iorHJa 6e,lO/^aHa ; h itoje oe pacnpn- 
crupaibeM no3iiaBaiba h /^an /\aHac orBapajy , re ce 
H>HM'a 5KHBH je3nK ofJoraha Ba. OopasoBatbe je obmx 



PBBE y CPBHJH. 545 

peMH paa.iHMHTO , Kao riiTO cy pas.iMHHra rBOJOTBa 
CiMaTpanHX iipe^^Mera h paa.iHMHTo r,ie,\HiUTe . c hot 
ce TH npe^^MCTH cMarpajy. TaKO cy HCKe pwoe Han- 
MeHOBane no 6ojh noB[)uinHe re.ia . h.ih noje^^HHHx 
fteroBHx ^-^e.ioBa. Kao: s.iaxHa pnoa, 6eoBima, ciiibsiu,, 
iiiapaii, j^puennepKa, ;r;jTonepKa. upHOOKa, yr^hCBKa; 
/^pvre no Kpojy Tcia, itao: cao^ijaprta, Kocan, Bpexe- 
Hap. H.iH no BH/^y noje^^HHiix ^e.iOBa. Kao Kauinuap. 
lu-tHBOHOca , 6yjba , pana . HOCBuna . a Hajnocie no 
cBojcTBHMa. Koja ce o^Hoce Ha Eja^HH h mbcto mh- 
BJheiba. 6p3HHy h.ih oco6hth iiaMHH MMnaaa nao: ny- 
3HJa, fJpaaK. nospxyniHua. BapaBan. BHJyn . KOMah. 
6a.iaBan h ^p. 

CrapHJa ce h.ih npso^HTna nMena pwSa CBpniyjy 
Ha paa.iHHHTH caMHfi 5e3 HKSKOBor cra.iHor npasH^a. 
y HOBHJHM (v iiaK HaJMeiuha aaBpinHBaita na nn. an, 
ha H linn, a HapoHKTo H3HOce (JBa noc.ie,^H.a 'I5 cbhjj 
nasHBa naniH'i pnoa — oBawH ca^i pasMep Moiao h 
npH 6vijhy ona3«TH — •• Koje ,i,o6p() ,^a saajy ojih. kojh 
MHC.ie. /^a HM Ba.i>a KOBaxH pe-in. kojhx y napo.^y no 
ibHxoBOM MHnrjBefty neMa. 

IUto ce po/^a ph6-t>hx HMCHa th^g . xy B.ia/^a 
onaj Hy,i,HOBarH sauon npapo/^e . no Ko.Aie je,^aH po^^ 
/^pyroMC Bary y^pHin , Koje je thm 3aHHM.T>!<BHJe h ^^y- 
6.T>er HcnHTHBaaa /^ocTOJHHJe . uito ce to pacnpo- 
cTHpe . y KO.iHHO caM ja cxBap frcnuxao , na caB 
npH^op cymracTBHTe.iHHx . iKUBOTHHje w 6H.faa osHa- 
saBajyhHx. pe^H jesHKa Hamer. 

Hapo/^na HMena pH5a, uao » ,ip\rHx jecra^'TBe- 
HHX npe,i,MeTa. nau m ocxa.inx ,\paronenHX upoHSBo- 
^^a nenoKBapeuora iiapo,'^Bora ,i,yxa .'{6jipaTH , n thm 
je3HK no,^M,iaJ)HBaTH h ^orarnTa , Ten ce y HOBHJe 
speMe npe,n3'3eao. o,i, uano cy nH;Ke cTHXHJe napo^-^a 
noHe.ie ce6H iipHCBajarH ohv BaHjiiocr, uojy no fJpojy 
H jesrpoBHToj cBOJo) npBoSnTHocTH 3ac.iy/Kyiy, h o,^ 
KBKO ce 6o.T>e cxBarHo o,yioiiiaj, itojn n3MeJ)y unpo- 
r^acHHKT. XII. 35 



546 nAiiMHA 

fl,a H HayKe 6hth mopa. ^T^ea cy ce po/\a HayneHHX 
jby/\,H saHHMajia a^Hpaftew pe^H: jesHKOciosH h npH- 
po/\ocjiOBH. Ka^^iiiTO cy ce y nocao nanajin h xaKOBH, 
noJH HH jesHKa HH npHpo/^iiHX cTBapH nosHaea.iH hh- 
cy. a epao pe,i,KO cy ooa 3HaH.a 6n.ia yje^^noM .iHi^y 
cacraB^TieHa. BehwHa peMHHua. rioje cy ripen ciiHca.iH. 

ca/^p5KH MHOaiHHV HeKpHTHMHHX peMU HeCTO caMO 33 

TO yacTHX, ^i,a mx niMa KHiue. npoH3Bo/\!i cy nau ohhx 
4pyrHX 3a to Heynoipe^^^HBii . iiito cy Buiiie h3 
KH>ii] a HO H3 Hapo/i,a uprieHii. 

H ,ja caiM HCKa^ia TparoM obhx noc.ie^^fbHx oho 
nouiao . Te caM no f;H,HTai\ia 6e,ieiuKe cKynjT.ao , a 
l^a;^ caw oBanoBHt oe.ievKaKa BciHicy iomh.i} HMao. 
H ua/^ caw Beh imhciho, ^^a hy noMohy ifciix iioctbth 
(5or 3Ha Kai.-aB npocBeTHTc^i. CBora napo/^a , oH/^a 
caM, cpaPHHBuiH r/^eii!TO ofl, i!pnisyiKi>ennx pcm c iia- 
po^^HHM je3HKoiH, noMeo yBHtjaTH, ^\a cai« 3H/^ao uy.ie 
no Ba3/^yxy, a ca/\ caw ^'^oinao /^o Tor vBepeifca . ^a 
Tpe6a najnpe 6ojbe HcnHTaTH jesm: CBHJy Hapo^i,a 
Kojii ;uHBe H3Me!}y ^y^^Q -, ^P^^® . ja/\paHCKora h 
npuora Mopa; a na/\a ce to vhiihh^io 6y^e. Ka,| 6y/^y 
cBa Hauia no^^napcMJa MMa.ia onaKOBe peinHKe. Kao 
uito je ByK Kapagnh He.iowy c.iOBencTBy Ha yr.ieA 
cp6cKa peMHuii cacxanHo , oH,^a heiio ncTOivi intaTH 
noTpe^Hor warepHJa.ia jesHKoc.ioBHor h Mohn heMO 
no cBHuia crpvKaMa (niHcaTn noTpe6He HaM KH.Hre. 
a oji/ia he ce mohn h pcMJi. Koje ce y napo/^y Hain;ie 
He dyAY-) a kojhx Ha«Ba nayua 6y/i,e norpeSoBaaa. no 
aHa.iorHJH hah ^npyrHM iipaBii.unia jesHKOc.ioRHHM cko- 
ttaTM. AIel)yTHM Hei\ioji\io nperepaTH y HOBafty pesH. 
Beh /\ai /^a 6pHH«.i.nBo 35HpaMo h Bepno ,^a (le.iejuHMO. 



PHBE y CPBH.IH. 547 



B. AHA.1HTHMHA TABJIA PO4OBA PHBA. 

1. ycra oKpyr.ia . . . ... 5 

ycra (.^axBopoHa) ^yry^acTa ... 3 

2. ^PHe (■ ffpKOBUMa . re.io r.iMCTC)HH,i,n() 

P. XL, ^mmoeoetes. 
yrne 6e3 6pKOBa ; Mory ce y( xHMa nep- 
CTO npH.ienHTH 3a KaMcifce h.iii ,^pyre 
npe/\MeTe. re.io 3MHioBH;^Ho . 

P. XX\I\. Petromyzon, 

3. ^cra yiajit^Ko Hcno^^ spxa r.iaBe nooxaBji-e- 

Ha , HCTO rauo cToje h ohh bhcoko ho 
r.iBBH ... P. XXXVIII. Acipenser. 

ycra Ma Bpxy r.'saBe nocraB.iiena . pe^Ko 
OTOJe HeiuTo Ma.u) \,^a.teHa 0,^ spxa 
H.yiuKe ....... 'A 

4. Cse nepaje oa iweKHM panBacTHM lunnna- 

■Nia. pe^Kd npBa lunnna Ha iibkhm iiepa- 
ja.Ma TBp^^a. f»o^i,.T,aBa .... 5 
HeKe nepaje , o6hsho npna na .leJjHMa. ca 

TKp,^HM Hepa.'^^e.beHHM iiiiiHna>ra . 32 

5. Ca TpoyiiiHHM nepajaMa .... 6 
Be.T Tp^MiiHHX nepaja .P. WWII. .4ncjuilln. 

H. riepaja peiia na Bp\y .TaKpyiKena h.ih ripa- 

BO <),^cfMeHa ..... 7 

riepaja pena .^j'fiosto \ peiiana h.ih Bn.iacTa 

(Kao .ia(THH pen) . . . .10 

7. ycfie r 5pi;oBHMa ..... 8 
.VcHO f)e.3 opiiOBa . . P. XXXIII. Umbm. 

8. Ca e^^HOM nepajoM na .iet)HMa ... 9 
Ca ABe iiepaje na .leljMMa. P. X \\\ I l.ota. 

9. 3a,\H.a nepaja mhoio 4}'iKa o^i/h .ief}He . 

P. XXXV. Silurus. 

35^ 



548 



3a/^rta nepaja KparKa h.ih mqao uito Ay^^a 

OA ^e^He . . P. XXXIV. Cobitis. 

10. ycHe (• 6pKOBHMa ..... 11 
ycue 6e3 6pKOBa . . . . .15 

11. Ca ABa 6pKa y jcthhiw > r.iOBHiwa . . 12 
Ca 1 5pKa , j'^Ba na ropH>oj vchh (oBa oy 

Ka^iUTO y M;ia;^ora mapana HepaaroBexHa) 13 

12. Kp./bYiUTH cHTHe, 40 100 4yjK 6oMHe upre . 

P. IX. Tinea. 

Kp./byiuTH npHjiHHHo Be.iHKe , i\iaH.e ofl, 50 

/^ynt ffoMHe upre. . . P. XI. Qobio. 

13. Jlel)Ha nepaja /nyranKa. paBna % ^yjKHHe 

rejia . . . . .P. VII. Cyprinus. 

AetfWA nepaja Kpariia, pasHa % ^v**^- Tcaa 14 

14. Te.io Kp./byiuTHMa noKpHBeHO, Aydw y ry- 

nui 3-pe/^H. . . P. X. Barbus. 

Te.io ro.io t. j. 6e3 KpAvnira , Ay6n y ry- 

lUM l-pe/\H . . .P. XII. ^ulopyge. 

15. y .leJjHoj n 3a/^H>oj nepaJH npna ninwua 

MBpcxa Ha3a/\ TecrepacTa. P. VIII. Camssius. 
Ken raiioBC 6o/^Jbe y peneHHM nepajania 16 

16. TpoyniHH 060^ re.ia oj\ Hcna.iiix upajesa 

Kp./T>yjuTH TecrepacT. P. XXVIII. Alausa. 

l'p6yuiHH o6o/^ TCJia r.ia/\aK . . .17 

17. Ca 3apenKOM . . . . . .18 

Hea 3apenFta ...... 20 

18. jlel)Ha nepaja /'^RoJHiioiM /^yJKa 04 3a/^ibe 

. P. X\IX. Thymallus. 
Jetjna nepaja je^iie ^yHtHne ca 3a'\ibo:M, 

w.ui i\ia.i() UITO /^yiiia . . .19 

19. 3y6n r\s\\x ne.inx He5ana paoyrH. P. XXX. Salar. 
3y6rt caMo y npe/^iteiH upajy He6ana craB- 

wT>eHH P. XXXI. Salmo. 

20. 06e ycTiie je/^iiaKor cTpoja , 3ary5acTe, 

pacKpeMCHa vera oupyr^a . .21 

^o.iiba vena ca ,^Be ouixpe pcKaBHHase 



PHBE y CPBHJH. 549 

HBHL^e , pacKpeneHa ycra HexEpTacTa 

P. XXVII. C'hondrostoma. 

21. »lel7Ha nepaja iia^ aa^i^ibOM nooraB-teHa . ZZ 
Ae\)\\ix nepaja iio< raB-iieHa i\3^e\)y rpo;, ui- 

HHx M 3a^^H.e. . . . .23 

22. 3a/^ffea nepaja ^'^bojhhom ^y'ttidi 0,% aeJ^ne . 

P. XVl. Pelecus. 

06e iiepaje je.^He AJM^HHe . P. XXXII . Eso.r. 

23. 3yfSn y ryiuH l-pe^,H . . . .24 
3y6H y ryum 2-pe;^H . . . .28 

2'4. Tp6yx H3Met)y MMapa h Tp6\uiHMx nepaja 

y ouiTp\ HBHi^y McnynneH. P. XIV, Ahraniis. 
Tp6yiuHa crpaHa cBy/\ je/^naKo .saKpyiKena. 25 

25. Kp.T>yujTH cawo /^yJK 6oHHe j^pxe P. XXVl 

. Fhoxinellus. 
Kp.tyiuTH no ne^iome re.ty . . . 26 

26. BoHHa upra caMO Hsa iui;pra wa hckojjh- 

, Ko Kp./T.yniTM .. . P. XIII. Rhodeus. 

BoHna j^pra aV'K ne.iora xe.ia j)a.3roBeTHa. 27 
27 rio .5 3y6a <• o6e rxpaHe ryme. P. XXI. Leucos. 
Aqbo na ryiniioj stocTH no 5, ,^ecHO no 6 

3yf)a. ... P. XXII. Leuciscus. 

28. IIo 3 iwaifaa 3\ 6a \ npe.iHjeM pe^y iia ryiu- 

HOJ KOCTH ...... 29 

IIo 2 MaH>a 3y6a y npe^fbew pe^^y na ryni- 

HOJ KOCTH . . . . . .31 

29. Kpyna ryuiHHX .3y6a r.ia.yja . . . 30 
Kpyna lyinHnx 3y6a pecHacxa. 1*. XX. Scardinius. 

30. ^ywHua r.iaBC paBJia oa bhchhom xe.ia 

P. XVIII. ^4spius. 

^yjKHHa r.iaBe mhofo Maiba <>/'\ BHCHne xejia 

P. XIX. Idua. 

31. 3a/^iba nepaja imhoio ^yiua o/\ .iel)iie. . 32 
3a/i,i{>a nepaja Ma.io nixo /^yJKa o^i, .leJ^ne 

H.iH o5e je/^ne /^yniHRe . . . .33 

32. BHOHiia re.ia paBtia ca ,i,}iKHiiOM r.ia»e, xe- 

.10 onpyHieHO. . P. XVII. ALhurnus. 



550 UAHMHh 

BwcHHa re.ia iviaji He /^Banyr neha ho iiito 

je r.iaBa /lyro, re^o ,i,enaoTO. P. XV. Blicca. 

33. \{\)jhy\uT\i Bp.io OHTHe rauo , /^a oe je/^Ba 

yBe.iHHaBajyhHM < TaK^eroM opojaTH mo- 
ry . . . .P. XXV. Phopcinus 

KpjbviirTH iipH.iHMHf) Be.iHKC , H aKO vy Ma- 
tte . Mory re cBaKa/^ t'.io6o/^HH!\i okom 
OpojaTH . ... 34 

34. Ca 8 iiinHna y sa/^Hjf)) nepaJH. P. XXTIF. Squalius. 
Ca 7 HjiaHitaoTHX imiHua y 3S^ibo\ nepajn. 

P. XXTV. Telesfes. 

35. /^Be .letjne nep^je rarTaB./BeHe y je^^ny . 

I*. IV. Acerina. 
JleJjHe nepaje pa.'^.iyHeEie . h.ih hhckom hy- 

npHJOM !\Te})y roiioni oa( TaB./T>eHe . . 36 

36. Te.io BperenacTO, r.iaBa rri.T>oiiiTeHa. 

P. III. Aspro. 
Tdo /\enacTO h^h oKpyweHo . r.iaBa ca 

CTpane cTHCHyra. . . . .37 

37. Ooe nepaje na .letjH oaBpruene . . 38 
y i\iecTO npe/^H>e nepaje na .iel)H (.looo/i,- 

He 6o,^./i>e. . . P. Vl. Gnsterosteus. 

38. Ca 6o/^;baMa na no,i,OMHOiM KO.iyrH. Tp5yiu- 

ne nepaje npe/^ rpy/^Hniwa na rviuH. 

, P. V. Cottus 

He:} TauoBKx 6o,^wT.a na iio/^omhom KOJiyxy, 
rp^yiiiHe nepaje na rj)y/\iinia naa rpy^?^- 
HHx nepaja ...... 39 

39. Kp.T.yniTH no Te.iy npw.iHMHO Be.iHKe. iviaibe 

04 70 /\yjK 6o4ne upre. re.io /^enacxo . 

P. I. Perca. 

Kp..i.yuiTH no rejiy ^i,orTa CHTiie . BHuie Ofl, 
75 /\y»« 6oMHe upre . re.io onpynieno. 

. P. II. Luciopetca. 



i 



PHBE y CPBH.IH. 551 



>■* 



B. AHAJIHTHHHA TAB.IA «?»EJ1A PHBA. 

P o /^ I. P e r c a. 

rtonpeMHC npyre no xejiy. je/^Ha mp.^a Ha upajv 
1 .ieI)He iiepaje, TpSyirnie h ipyAHt; ne- 
paje jacHO upeene . . P. fluviatilis. 

P. II. L u c i o p e r c a. 
CrpajKHiH 060,^ npe^i,Fbera iioK.ionna BepxHuaj- 

110 vcnpaKjiieH. . . . L. Sandra. 

P. III. A s p r o. 
ripiia ninHna \ npBOJ .lefjHOJ iiepaJH y no.ia 

upaha 04 ^^pyre . . .A. vulgaris. 

Opna iUHKi^a pesene nepaje Bp.io Ma.io npaha 

o/\ Apyi'e . . . . ^. Zing el. 

P. IV. A c e r i n a. 
y npBO.i no.ioBMHH .lefjne iiepaje 12 — 14 we- 

pa.i^'^e.TieHHX iiiniu^a . . A. imlgaris. 

y npBOJ no.ioBHHH .iel}ne nepaje 18 — 19 hc- 

pa3^e./TjeHnx lunHna . . A. Schraitzer. 

P. V. Coitus. 

1. Tp6yiune nepaje itpahe 04 rpy.^HHX. ('. gobio. 
TpSyniHe nepaje je^He /^vHiHHe ca rpy,/\nHJM, 

H.1H o5e je^'^ne /\y;KMHe ... 2 

2. npe,vba .ie})Ha nepaja ca (i uiniiii,a. C. f'errugineus. 
ripe^^iba .ie!)Ha nepaja ca 8 — 9 ninHna . 

('. poecilopus. 
P. VI. Gasterosteus. 
TpH c.io6o/^He ()Oj\jhe y .MecTO npBe .ie})He 

nepaje . . . . G. aculeatus' 

^eser j\o ^^ecer cio^o^i.rrHX fTo;\.ija y Me cto np- 
Be Jiet^ne nepaje . . G. pungitius. 
P. Vll. C y p r i n u s. 
1. BpxoBH rpy^^iiHx nepaja ,\ocH)«y /\o ocnoBe 

Tp6yniBHX. . . C. acuminatua. 



552 



BpxOBH rp>7\HHX nepaja hc /^orHmy ;\o ocho- 

Be Tp5yiiiHHx . ... .2 

2. FopibH o6()/^ TC.Ta jane rse/^eH o^'^ Tp6yuJ- 

HOr . . ■ . ■ C. carpio. 

Ooa o5o/na re^ia ojia5o < Be/^cHa ivia.i He 

napa^iejiHa . . . . C. hungaricus. 

P. VIII, C a r a s s i u s. 

1. Cpe/^^be iunHu,e rpv/^HHx nepaja ^yate oi\ 

601HHX ..... C moles. 

Fopifce lunHi^e rpy^Hnx nepaja Haj^ysKe . 2 

2. FopibH o5o/^ Te.ia iviHoro jane CBe^en op, 

/^OH>er . . . . , C vulgaris. 

06a o6o,^a -rejia je/i,HaKo cBe/^ena. C. gibelio. 
P. IX. Tinoa. 
Cbc nepaje saKpyHtene, 6pKOBH KpaiKK. T. vulgaris. 
P. X. Barb u s. 

1. IIpBa uiHMna y .leJjHOJ nepaJH r.ia/\Ka He 

Te ere pa era . . . . ^. Petenyi. 

Ilpsa nepaja y jieijHoj nepaju crpar rer- 

Tepacxa ...... 2 

2. Teao f)e3 TaiMHHx nera . B. fluviatilis. 
Te.io TaiwHHM nerai\ia Hniapano . . 3 

3. IIpBa HinHna y .lef^noj nepajti oKpon re- 

cxepacra . . . . . B. eques. 

CaMO ,^Be /^o.tFfce rpehnne peneHO ninHne 

reoTepacxe . . . . B. plebejus. 

P. XI. Go bio 

riepaja pena nera^a sinianana G. vulgaris. 

Ilepaja pena 6e:} nera . . G. ttrnnoscopus. 

P. \II. A u 1 o p y g e. 
Te.io 10.10 , (>pef)pacro , Jie^a m 6okobh ^^^eY)V^ 

neraBH. . . . . ^. Hiigelii 

P. XIII. Rhode us. 
Te.io Hiicoiio . crpane crHCHyTe . i;p^io (^Hrna 

pH6a ..... Rh. amarus. 



PHBE y CPBH.IH. 553 

p. XIV. A b r a m i s. 

1. /^ysKHHa 3a^H.e nepaje npeMaiuyje bhchhv 

Te;ia . . ..... 2 

/^yH^HHa .sa/^ifce nepaje ne rmme bhi hhv 

xe.ia ...... .3 

2. hfayiJiKa 3ao[iiTpjT>eHa. oko h^^c 4 iiyr y /^v- 

HtHHy r.TaBB . . . . ^4. ballerus. 

HiyuiKa jaKO aaxyoacTa , oko Be.inKo . vt]\e 

(^awo 3 nyx 3^ /^yjKHHV r.iaBe . . .^, sapa, 

3. ycra npuMeTHO ncno/^ Bpxa Hiyiuue cra- 

BABna . . . . <• . .<^. vimha. 

ycxa Ha caMOiVi Bpxy fbyiiiise cweiureHa . 4 

4. 3ay^H.a nepaja noH[HH.e 1104 .letjnoiM. A. hrama. 
3a/^ika nepaja noMHFbe /^a.icKo H3a .leJ)- 

VKQ , . . . . A. Leuckartii. 

P. \V. B 1 i c c a. 
Te;io BHcoKo. OKO Be.iHKo, jietjHa nepaja m pen 

je/^ne j'^yjKHHe . . . Bl. argyroleuca, 

P. X\ I. P e 1 e c u s. 
Tejio jaKO onpy;KeHO , Ha Tp()yxy jbko oth- 

CHyxo . .... P. cultratus. 

P. XVII. Alb urn us. 

1. /^y>K 6oHHe upre /^Ba pe/\a i^pHHx nera. 

A. hipunctatus. 
Be3 xaKOBHx nera ^y** 6oMHe upre . . 2 

2. /^o.iiba BHaHna iipHiMexHO npeiMaiuyje /^y;KH- 

Mo^i ropibv . . . . A. mento. 

06e BHaHij^e je/^ne /^yjKHHe ... 3 

3. Maibe o,^ 12 inuHi^a \ 3a/^^boj nepajit o5hm- 

110 11 — 12 . A. scorfmzoides. 

Bhuic 04 13 nniHi^a y 3a/i,Fboj nepaJH . 4 

4. Bnine 04 10 niuHi^a y 3a,\H.oj nepaJH — 17 

Ao 20 ..... ^. lucidus. 

Alaibe Ofl, It) uinHna y 3a/\ihoj nepaJH — 14 

/\o 15 . .5 

5. Maibe o/^ 49 Kp^byinxH f\yin oosne npxe 

A. alborella. 



554 nAHMHfi 

Bhiuc ofl, 49 Kp^byuiTH ^yiK 6oHHe npxe 

^. scoranza. 
P. Win. As pi us. 
Te^o onpyaiCHO . na iio/\6pa/\Ky /^ySoua jaiwa 

. . . . .A. rapax 

P. XIX. I d u s. 

Te.io iipH.iHHHo ^/^eiiacTj) . 3a/\H>a iiepaja H3a 
.iei)HHx iiocxaiiJ^eHa. rp^yiuHe cxoje npe/^ 
.Tet)HOM .... /. melanotus. 

P. \\. S c a r d i n i u s. 
!. Ca 9 lunula y sa^iboj iiepaJH ... 2 
Ca 10 — 12 iiiiiHua y sa^^Fboj nepaJH 3 

2. Tp6yiJiiiH ()6()/| reaa cBe^^eH . -Sc. plotizza. 
Tp5yx /lo 'iiMapa npan . . He. scnrdaffa. 

3. Tp6yiuHe nepaje Kpatie oj\ rpy/!,HHx Sc. dergle. 
Tp6yuiHe nepaje je/i,naKe oa rpy/^nMM, h.ih 

/^yate . ... Sc. erythruphthalmus. 

P. XXI. L e u c o s. 
i Te.K) iierano. Kp.^tyiuTii no re.iy npao cHTHe 

Z. adspersus. 
Tejo 6e3 iiera, upibyiiiTH upH.iHHiio BejiHue 

. 2 

2. BiicHMa Te.ia je.^Haua ra /^yasHHOM r.iaBe 

L. basah. 
/^yjKHHa r.iase iipHMenio Kpaha o,^ bhchhb 

re.ia ....... 3 

3. OroBHna re^a oe'ie no rpe,/^nnH ycra L. rubella. 
OcoBHua Tcaa npojiaan na/^ ycxHivia . L aula. 

P. XXII. L e u c i s c u s. 

1. Ho:i,^pe iiocTaBjT>eHe y cpe/^H H3Me})y OMHJy H 

Bpxa ibyiniJH ..../-. virgo. 

lf<)3,^pe o.iHjue Bpxa n.yimj(' no OHHJy ctbb- 

jbene ....... 2 

2. llepaja pena ,i,y5()K<) yceMeiia. Biiaat "ra L. rutilus. 
Iiepaja peua ii.ihtho ycesena. Mecen()BVf,^Ha 

, . . . . . L. Pausing eri. 



PHBE y CPBHJM. OOO 

P. XXm. S q u a 1 i u s. 

1. BoMHa upra je^^Ba ^^o no.ioBHue re.ia. Sg. delineatus, 
BoMHa upra ,i,yJK ne.iora re.ia pasroBerna 2 

Z. Bwiue o,\ 60 Kp.bVuiTH ,^\;k oosHe ^pre 3 

i\IaH>e OA 55 KpAyiuxH ^^y;K oosHe upTe . 6 

3. 3a,^H.a nepaja npii ochobh a> J^^a "<> "iro je 

BHcoKa ..... Sq. uhliva. 

3a^i,H,a nepaja jeA"<^ AV'^HHe h BHCHHe 4 

4. l^pna nasxa ^^yiK cpe^HHe ooKOBa S«j. Turskyi. 
Be3 TaKOBe npue naBxe ^^ya; re.ia . 5 

5. Ba^^Hia nepaja Buiua o,^ xpoyiuHHx Sq. tcnelliis- 
3a/^H>a nepaja nu:i;a o,; TpoyniHHX Sq. microlepis. 

t). l^pne nere wa paa.iHMHTHM ,i,e.ioBHMa re.ia 

Sq. pictiis. 
Be3 xaKOBHx nera no re.iy ... 7 

7. .leI}Ha nepaja Ay'**** "^' nixo je BHcoKa 

Sq. illyricus, 
A(i\)Hdi nepaja Kpaha ho inxo je BHcoKa 8 

8 3a,^H>a nepaja HH;Ka o,^ xpoyuiHHx Sq. svnlizze. 
3a^H>a nepaja Buma o,^ xp5yiuHHx. h.ih ooe 

je^He AyJ«H"«^ 9 

9. r.iaBa AyiKa o,^ Haj,^yiKHx mnnna y peny 

Sq. albus. 
r.iasa upaha o/\ iiinHna pena h.ih je^^ne ,^y- 

rKHHe ....... 10 

10. y ,iel)Hoj nepaJH 7 'i.iaHKacxHx lunHna 

Sq. lepusculus. 
y .\^\)\\o] nepaJH 8 M.iainiarxHx innHip .S'^. dohula. 

P. XXIV. T e I e s t e s. 

l^pna naBxa ayhj ^oKona o,^ Bpxa r.iaBe ;^o 

pena ..... 7; Agassizii. 

P. XXV. Phoxinus. 

Boja no (lOKOBHMa .i.iaro-Hty ra . MHore npxe na 

Kp^/bymxHiwa . . . Th. laevis. 



556 nAHMHii 

P. XXVI. Phoxinellus. 
CwBa iiaBxa ajjk Teaa ii npne ro^iKHne no u,e- 

.10 Me re^iy Th. alepidotus. 

P. XXVII. Chondroatoma. 
IIo iiO/^opa/^KV c o6e cxpaHe no 6 tomkh h^h 

;K.'ie.3/^a, Koje c.iy3 rose . . Ch tiasus. 

Ha no/^6pa/^Ky c ooe OTpane no 4 TaKOBe Ton- 
ne . . . . Ch. Hnerii, 
P. XXVIII. A 1 ansa. 
Cfie nepaje HHCKe , 3rop H3a uiKpra 1 h.ih bh- 

lue TawHHx Mpjba . . .A. vulgaris. 

P. XXIX. Thyni alius. 
Faasa cpasMepiio /^ocTa i\ia,ia. .leJjHa nepaja jaie 

pa3BHJeHa o^^ cbhJ) ocraanx Th. vexillifer. 

P. XXX. S a 1 a r. 

1. Ae\)\\2L nepaja HHma o/^ samite , Mp^e no 

Te.iy cHTue . . . . S. dentex. 

^el)Ha nepaja Bwrna o^ 3a/^H.e h.ih o6e je^- 
iie BHCHHe . Mpjbe no xe.iy npn.iHSHO ue- 
.iHKe ....... 2 

2. r^iana upaha o^^ bhchhc re.ia . tc^io onpy- 

jueno . . . <S. obtusirostris. 

r^iaaa y /^yjKHHH paBHa ca bhchhoim re.ia nan 

/^ysKa. xe.io npnaHMHO 36HBeiio S. Ausonii. 

P. XXXI. S a I ni o. 
r^iasa Hepa3iMepHO ^yraMua. re.io BajTiuacTo .S. hucho. 

P. XXXII. Esox. 
Teao onpyiKeno. H>ynn«a naniH^bacTa, xeao iwep- 

iMepacTO-HUjapano . . . E. lucius. 

P. XXXIII. Umbra. 
Te.io /^enat^TO . y met to 6oMHe npxe /^ya« 60- 

uoBa ^e^tyraca iipyra . . . U. Krameri. 

P. XXXIV. C o b i t i s. 

1. Ca 10 upKOBa OKO ycTa . C. fossilts. 
Ca (5 opKona oito >cTa .... 2 

2. EpKOBH Ha }criioM yivty uparKH. He ^^ocHjKy 

/\o oKa, ,^yH« re.ia i^pne nip.te . C taenia. 



PHBE y CPBH.IB. 557 

BpKOBH iia ycTHOM VT^y /^ochjkv a<^ ^>k^ 

C barhatttla. 
P. XXXV. vS i I u r u s. 
Te^o ro.io. BHuie 6pKOBa oko ycra . S. giants. 

P. XXXVI. Lota. 
Tp6ymne riepnje tia ryiuH , o5hmho \e,i,au 6pK 

Ha ^oiboj ycHH . . . . L. vulgaris. 

P. XXXVn. An gu i lla. 
Te.io 3i\injoBH,^HO , 3a/^H.a I! .let^ita iit^paja npe- 

.lase HenpuMCTHO y pen . .J. fluviatitis. 

P. XXXVm. Acipenser. 

1. BpKOBH poJTaCTH ..... 2 
BpKOBH He pOJTaCTH ..... 4 

2. /^o.iH>a ycHa y cpe/^HHH paa/^Bojena . . 3 
,^o.iFba ycHa y cpe/^HHH Hepa^/i^Bojena. .4. glaber. 

3. KKiiia /^yraMKa. aaonnp^ijeHa . --/. rufhenus. 
Kwuia uparKa, rpoyr.ia . . ^. Gmelini. 

4. BpKOBH cn.T.ouiTeHH ■ — • Kao naHTjbHKa. ^. huso. 

BpKOBH He CIIjliOmTeHH . KOHHaCTH . . .5 

5. BpKOBH /^a.icKo He i\ocmKy i\o Bpxa uHiiie. 

. ^. stellatus. 
BpKOBH ;\ocHJKy ^o Bpxa khiijc, h.th je npe- 

Mauiajy. ...... 6 

6. ropH.a ycHa y cpe/^HHH y.ioKana. ^. Guldensfadtii. 
Fopfta ycHa y cpe^nnn ne }.iOKaHa y/. Schypa. 

P. XXXIX. P e t r o ni y z o n. 
^pyra iiepaja Ha .iel)H T\noyivia . P. fluviatilis. 

^pyra nepaja Ha .lel^H 3aKpy;KeHa . /''. Planeri. 

P. XL. A m \x\ o c o e t e s. 
Te.io o,n nonpe-iHHX {»0[)a r-JHrTOHM^iHo. ,/. bmnchialis. 



558 nAHqHh 



r. CHCTEM4THHHH OfJHC PHBA. 

Pefl,: Ko ui jiy o p H 6 e. 

HayuiH xapaKTep : KocTyp KoiUTyH>aB , ^^patna 
aopxe je^^HOCTaBHa, iiiKpre c^o^o^z^He. 
rio^^pe/v T B p ^^ o n e p e. 

H. \. lUiiHue TBp,^e , oo/\^i.aBe , He M.ian nacre 
6ap y je,^HOj nepaJH, ropitH o6o/\ ycxa cacxaB^iieH h3 
caivie MetjyBH.iHMHe kocth. 

4>aM>MHJa: C m y t) o b h 4 h e. 

H. \. ^e.ioBH iioK.ionna Ha pasjiHSHTH naMHH 
syCiacTH H.iH 6o/\^aBn , .iy6n no BH.innama . pa.iy n 
ne^nHivta ; re.io ^i,yryjbacTo noKpHBeno Kp^bymTHiwa, 
KoJHx je ()6o/\ 3y5'iacT. 

I. Po/^: Perca Linne. 
H. \. ^\Be .letjHe iiepaje iipaTKom koh«hi;oim ca- 
rraB^'beHe. :iyon MexKacTH. iipe,T,H.H jiou.ionai^ sySnacT. 
iipaBH iioK.ionan oo^^wi.an . ,\<).ubii o-ihh ooo/^ Hepan- 
lOBeTHO ;^yf>'iarT. .nine Kpji,yiuTaB(). je.uiK r.ia^^ait. 

i. 4>e.ia: Perca fluviatilis L' 
H. \. Te.io 4\ rvvT>acTO, (rrncHyTo, ca raiMBHiM 110- 
iipe'iHHiM naBiaMa , npBa .leluia iiepaja npu i^a^tHem 
i:pajy iierana. :ja,^iba uepaja h i p5yinHe jaciio upsene. 
Onuc: liiicHiia re.ia H^e 3 — 4, a ^^yjKHHa r.iaBe 
i iiyra y ii,e.iy ^^yiitiiHy; iipe'iHUK ona m:hiocm '/^ /^yjKii- 
iie i.iaBe. ono o^ctojh ^^,\ Bpxa ibyiuKe 3a 1 — I'/i. 
a o^ /^pyiora oi;a :ia I - 1 ' ^ cuoia jipe'iHni;a. 

*) Species asteriscu iiotatae comperti sunt aqtianim Serbiae 

cives , reliquae e terris colliiiiitaiieis notae , proviiiciarn 

iiostratn , riviilis liiiipidis abnnde irrorataii^ . fors noii tu- 
gieiit. 



PHBE y CPBH.IH 



559 



1 A. 13 — 15 . 2 J 1 1 13 — 14, 3. 2 I 8 — 9, 
T. 1 i 5 r. 14, P. 17. 

IlpBa .lefjua nepaja noMuibe na^^ Bpxow noKjion- 
na H aaKpy;i;eHa je, .^pyrajV Ma.io iiiivua iiuasa^i, koto 
o^reMena. ;ia,^iha iiepaja no'uifbe iio^i^ cpe,^H"<^>'*^ AP}'"*^ 
.ieJ)iie iiepaje. rp^yuiHe iiepaje. rpy,i,HUMa npHMaKHyre, 
He CTiiiKy BpxoM fl,o Mwapa; penna nepaja eaa6o yce- 
MCHa , ooe cy ibeae upH/KKe je^^ne ,i,yw;mie. Bosiia 
i^pxa Tene ma.i He criope^^HO ca i opitHM (»6o,v>'»i 'i<:'»ia 
H 6AiiiKa je oBoi\ie no rpoyuiHoiM ooo.iy: Ay>K fbe HiMa 
60^ — OS iip.T.yiUTH. iia^^ H>oM 7 — 9. hciio,^ ite 13 — 15 
^pojefiH Hx OH,T,e. i\i,e je xe.io HaJBHiue. 

Eoja. Ho .Tef)H upBeHKacxo-aejiena, no ooKOBHMa 
3JiaTO-a;yTa, no xp^yxy Se^byraea; npBa .iet}Ha nepaja 
naaBernHKacTa. Apyra 3e.ienrjacTO-;KyTa . cse ocxa.ie 
Upsene yje,i,n() ca npxoM ,\o.iH>e upHuiKe peiia. 

Be.iUHiuKt. \Io;ue naJBHuie Hapacru ,^o 1 ' 2 ^Tone 
H BaHiHHe o,^ 1'/ oKe. HO o^H'iHo re ^ohoch na Ba- 
luap o^ 1 .iHxpe /\o '/^ one. 

MecTo npe6ueatba. TTpeSiiBa y ftHrrpHM Bo^^ama 
CBHJy HainHx noBehnx peKa n naJBO.iH lUKa.heBHTa 
Mecra, ho iiauiH pn^apw ra -lOBe 11 no 6apa;Ma. 

Hapodua uMeua: C. (iy^a . 6an,i,aiii. (TapcKH rp- 
reH. P. OKyn. iSepui. 11. uhun. H. okoun. B.i. i^ocTpeni. 
HeM. Flussbarsch. 

11. Po,\: Lucioperca Cuvier. 

H. X. Te.io onpyjKeno. ,^Be *iet)He nepaje. npe^- 
iHH noK.ionan 3\5Ma(T. Ka,^H'i'acTH ;i\on y BH.iHuaMa 
H no He6iF,HMa HMMeuiann ca .^yaiuM imiwtac thm :i} OHivia. 
1. <f>e.ia: Lucioperca Sandra Ciw.' 

H. X. r.iaBa ^yivoTjacTa , ne.io paBHo. H3/\HjKyhe 
ce HeupiiMeTHo i;a .leljHMa , 3eB bcimk . ua/^HiH 060,^^ 
npe^fbera noi:,ioiina iMa.i ne nepiieH,^HKy.iapaH. 

Onuc: BucHHa re.ia H^e 5 — 6. a ,^y;i;HHa r.iase 
4 nyxa y ij;e.iy ^y;KHHy : npesHHi; oi;a hmhoch % /^y- 
HtHHe r.iaBe. oho o,\ctojh o^\ Bpxa fhyuiKe 1- o/\ ,Apy- 



560 nAHHH* 

rora oKa V/^. a op, Bpxa npe/^ibera noK^ionna 2 CBoja 
npe'iHHua; no3^^pe Ma.ie . oMHivia npHMaKHVTe : wsiwet^y 
niaHiHx 3y6a 07\,AHKy']y ce y BHAm\,am3L /\Ba noeeha, 
OMH.aKa. 

1 A. 14, ZA. 1 i 20 — 22. 3. 2| 1 1 T. 1 1 5 T. 15, P. 17. 

ripBa Aefjua iiepaja aaKpyjueHa , /^pyra hciuto 
niajio Hoco Haaa^ o/^ceneHa . 3a/^H>a noaowena npeiwa 
^^pyroj .letjHoj nepajii , Tp6yiiiHe nepaje .leHie Hcno^^ 
H.iH Ma^io iiiTo H3a rpy^^HHx a). Kp^i^ymTH iviaibe ho 
y rpre-ia . Ha ()omhoj .thhhjh Hnia cBera 75 — 90. na^^ 
fboi\i 10, Hcno,^ Fbe 17 — 18. BoHHa upra Tcne crio- 
pe/HHo c .ief)HiMa. 

Eojn. ropH>a CTpana 3e;ieHKacTO-cHBa, ^o.iiba 6e- 
.*yraBa, iioripeMne iiaBxe wafee pa3roBeTHe ho y 6yjhe. 
crpane iviase ciMet^o-iieraBe , ooe ael^He nepaje npn- 
KacTO-neraBe , iia/\iiiT(> je n sa/^aa raKOBa , ocra^e 
nepaje JuyhuacTe. 

Be^. MojKe HapacTH ,^o ,\yjKHHe o^ 3 — 4 crone 
H BaHiH oii^a 10 — 12 oKa. 

M. npe6. Ha.ia3H ce itao h iipetjamibH y cBHiMa 
HamuM noBefiHiM peKaiMa. 

Hnp. u.n. C. CmvI). P. cy^^aK. H. Sandacz. H. cmi' 
dat. Typ. xar6a.iyi>. HeM. Schiel. 

lIptiMCTdd. AiatjapH 30By nonehera (Mvlja fo 
gas ; pe'i je oBa cpO/^Ha ca HMeHoiM Beposyoa . iio^^^ 
Kojni\i je OHO '^rHuioua no3HaTa j(%^Ha pH6a, Kojy ja fl,o 
ca^^a HHiiaKo ^i^o(Tmtii niicam Morao. Y Pyca je: BnpesySn 
pbioa iipHHa,\.ie;nan^an 'leoauoBij. 6) 



a) KaA ft' uaase Aa Koja nepaja npe^ ".ih sa Apyi'o'*' ctojh, Ba- 
.iba paavMC'TH , x^ ce na.ia;ui npe^ h.ih 3a .ihhhjom, Kuja ce 
o,\ iiasua'iene nepaje hh3 re.io nony-ie. 

6) IIouiToje oBo ,gejio 61K10 sa iieiaTiiby cnpeM.ibeHO, ao^hjo- 
je OA npoTo oajesapcKor F. Mr.ioja CT>ijaA""«>BHha nHCMO 
y KOMe MH JHB.ifi. Aa Bepo3y6 mije iia.iHK iia cMy^a. Beh Ha 
K.teiia, caiHo ujto iiMa Mann ycra , a^* /KeHua moh;c reaiHTH 4 
OKC , Aa ra je neKaAa 6h.io aoctb y THMOisy , ho Aa , oa 



PHBE y CPBH.IH. 



561 



" III. Pofl,: Aspro Ciiv. 

H. X. Te.io BpereHacTo , r.iaBa cnjboiiiTeHa c 
Hcna.TOM ibvuiKOM , Ka/\H4'acTn 3y5n \ BH.iHL(aMa. no 
pa.iy H HeonHMa, ^^se paa/^BojeHe nepaje Ha .lel^Hwa. 

1. tt>e.ia: jlspro vulgaris Cuv.""' 

H. X. ripBa .letjHa nepaja ca <S — 9 lunHi^a, mn- 
poKe. nonpeHHe iiaBxe no xe^y. 

Onuc. Te.io Ma.i He Ba.?hKacTO. BHCHHa xe.ia n^^e 
9. a ^\y;KHHa r.iaBe caivio 5 nyx y i^e.iy /^yjiiHHy; npen- 

HHK OKa H3HOCH /^s ^yjKHHe r.iaBC . Olio 0/\CTOJH o^ 

Bpxa ibymKe ^.iHsy 2 cBOJa npeMWHiia . a o^ ^^pyrora 
OKa 3a 1 cBoj npeHHHK. Hoa^pe Be.iHKe ^yry^-bacre h 
npe^BOJeHe Hcna.iMni na5opoM Koate. 3eB i\iaaH. npe/V 
HiH noK.ioiian, ( htho 3yf>MacT. npasH noH.ionan 3aBp- 
iiieH crpar y -iBpc ry oo^j.x . P.iaBa up.bvuiTaBa ochm 
BH.iHi^a H noTHjbKa. HoJH cy ^eaoBH io.ih. 

1. A. 8 — 9. 2. J\. 1 I 12 — 13. :3. 1 | 12, T. 1 \ 5, 
r. 14, p. 17. Kp. 4 — 5 I 70 — SO — 7. 

ripBa .lefjna nepaja npw ochobh ^v^na ho iiire je 
BHcona. a npBa ^ena 5o/\.ba > no.ia i.paha o,\ .i.pyie-. 
4pyra .lefjna nepaja orpar i;oco o^ceneHa , sa^^fta 
nepaja no.iojKena npema ^^pyioj .iet)HOJ. rpSyuiHe .le- 
}Ke Hcno^^ rpYr^HHX. h Haj^^yjue cy o^i^ <"BHJy ocra;iHx. 
Fiao niTO je penna nepaja naJKpaha. noMeiM je^yja h3- 
MocH /2 r^yjKHHe r.iaBe. BoMna npia HepasroBerna. 
rese Ma.i ne napa.ie.ino c roprbHui o6o,\om re.ia. 

Eojd. ropH.a crpaHa CMeljo-wyra. .3,o.i{ba oe-iiN- 
raBa. npniiacTHx naBxa HMa cBera 4 — 5. cBe nepaje 
myhKarre. 

KaKo BanopH ua ^yuaay n.ione , y Thmok bhiuc ho Ao.iaaii, 
a.iH A^ ra Hjia ^oi^Ta y peKn O.ith y cyce^Hoj B.iaiuKoj. 
rio HCKHM snanHYia Koje ^a.irit' y nnciiy pcieHu v. TTpoTa 
HaBO^H, peKao 6hx, A^j^ "^^^ pH6a nosHara y iiayitH noA hmc- 
hom: Leuciscus virgo Heck. Ko Hepo3y6a ao^^J*^ • BCKa ra 
cpaBHH c onHcoM OBO pH6e , Koje Hjia CByA no Behnti pe- 
Kaaia, npeMAa je Aocra peAKa. 

raacuHK-b XII. 3(3 



562 HAHMllh 

Be.j. Hp f»HBa bpIih o,^ 6 — 7 na.iana h pe/^KO 
reiKH Oi\ 100 /!,pai\ia. 

J/. /7/?^^. OpeoHBa cai>i(> y eehHw waiuHM peuaivia 
4yHaBy H CaBM ii y o6iiiTe je pe^^ait. 

Hap. uM. C. BpeieFiap. BpereHan. y Cpewy ko- 
'jHh, Ba. *y3ap, pHiia. HeM. Streher. 

Z. <I>e.ia: Aspro Zingel Cuv> "■ 

//. X. rtpsa .iet)Ha nepaja ca 13 — 14 (^o^\,:h1^- 
BHx lunHna. 

Onuc. JllHpHHa H BiK^Hisa Te»ia je^Haue i^y h w^y 
1 nyra y t^e^y /ijJKHiiy. r.iasa ^^yTy.tacTa arop oii.'hoiu- 
reua . H>yuiKa h( na.ia . bh^hhc no oopy^y o5pac^e 
3y6oBH^HHM hBp;i;Hnai\ia. ho,?\kobobii,^hh 3eB cTH;Ke ^^o 

HCnO^^ CTpaiKIbHX H03^{\pa. ripeMHHK OKa H3IIOCH % 

^yiKHiie r.iane . oho OrHCTOJH o^^ ^^pyrora ona iviaao 
iiiTo BHTue o,^ je/^iiora CBor ripe'inHi;a. Ilpe^^ffaH iio- 
luona^ no o6py6y chtho. no r.pxy nau cboim npynHO- 
3yf>MacT. npaBH noKJOiia^ ce oKoiiMaaa jp^^hom i;pon- 
KoiH oo/^^hOiM. Hcno^^ Kojp CP joiu jp/^na iviarha na.ia3n. 
TjiaBa KpjtymxaBa ochm BH.iH!f,a, m\\\Sl h ryiup. 

1. ;i. 13 — li. t. A. \\ 18 — 20, 3. I I 13, T. 1 [5, 
r. 14. P. 17 — 19, K. 7 I 90 I 13 — 14. 

lIpBa .ipljna nepaja .ip;i;!f ma.io H3a rpy/^HHX, 
npsa ibPiia ininni,a iMa.io iuto upatia o^^ /^pyre, /^pyra 
.ipljna nepaja iraja,^ noco o^^oespHa , aa^fta je yno- 
pp/^ nocTaB.T.piia oa ,^pyToivi .ipJ^hom, rp^yiuiie cy no/\ 
ryninHM CAu^mTP)ie n jp/^ne cy c ibHiwa ^^^yH^HHp. Kp- 
./hyniTH ^ocva chthp. TBp,?^p. 

Hoja. Kao y npp}jani»p . no ca\io 4 nonppMHP 
naBTC, ftyujua \\ noiMonan u.iaiu'ran. no .iHn,y hocp 
UpmsacTP i^pre. 

Be.i. HapacTP Bphii o^^ Hpp})aiiiH>era, iiohpm na^- 

UITO CTHJKP ,l,0 BaiKHJlP 04 3 .IHTpp. 

M. npe6. IKhbh rauoljep camo y BiphniM ppKama. 
H Hiwa ra ko^^ iiac y ^^yuaBv h CaBH. no jour je ppJ)n 
o,\ BpeieMapa . o,^ Kor ra iiniiiH pM6aiiH no nmeHv 
He pa3*iHK>jy. 



PHBE y CPBH.IH. 563 

IV. Po^: Acerina Cuv. 

//. A. CaMO je,i,Ha .ieJ;na nepaja, h.ih 6o.he pe- 
hn ,v5e HO Met)yco^H{) cpac.ie . i;a/^H'i«acTH 3y6n y 
BH.uinuMa II no pa.iy, ripe,i,H.H noK.ionan :^y6MacT, 
KanajiH r.iaRe ^y6oKH. 

1. <t>ejia: Acerina vulgaris Cuv. 

H. X. FfjMjii;a aaTyoacra ; v .'ie}7Hoj iiepaJH 12 
— 14 So^.tasHX lunHi^a . re.io ^enacTO. 

Oniic. BiK-Hiia TCia n^^e i^4 — ^'2 > ",**•'> A}" 
jKHHv. a ^\y>KMiia r.iase je % Kpatia o^ BHCHiie re.ia; 
npesHHi; oua h3hoch y^ ^yAUXwe r.iSBt-. .ie/\KO o.^crojn 
o/^ ^pyrora :ja I CBOJ npesHHr;. XcHe Mecaore, ycr- 
HH yr.iOBH He crHHiy ,^o Hcno^^ o'uijy. Ilpe/^HjH no- 
ij.ionan HMa (> i;parKH\ ayoaiJta ; iipanu iioK.ioiian ce 

OKOHMaKa HBpClO.M 6o,l,.I>OM. 

A. 12 — n 11—14 3. 2 5 — (i T 1 , 5 F. 13 
P. 17 Kp. 7 I 37 — 40 I 10 — 12 

•letjaa nepaja noHHH>e na.^ BpvoM noK.ioiina, 
ibeHa 4, 5 » uiimi^a je Haj.^yiKa, cie/ijiyhe OHBajy 
CBe upatie ,^o noiMe,i,fbe oo.vtaBe . Koja je \ iio.ia 
upaha o^ npse 'ManKacre luiiHue: :ia,v*a nepaja .i<»- 
iKH Hcno/^ .iet)He 110 ^^o ibenor Kpaja ne CTHVue : rp- 
6yuiHe nepaje n rpy^^ne je^^ne BHcinie: Kp.T>yiUTH npn- 

.IHHIIO Bt!.lHi;e. 

Boja. ^lel)a o!vie]}a c npe.iHBaH.eM y MacwiHHito- 
se.ieny oojy h ca rasinHM ixip^aMa, Koje ce secro c.ih- 
Bajy yy34y;KHe nasre, ookobh nHpniiHO-JKyrH. rpoyx 
6ejfayraB , lyuia h rpy/\H upBeHuacre . npe^^tbH ^^eo 
.let^He nepaje nenpaBH.iiio nt^raB. rpoyiuiie u rpy^^ne 
nepaje 6e.i>yraB<! h.im upBeriKacre; ^^Aiuiina oi;a npiia, 
.\,\o.\ ;i.iaTO-;i:yTa. 

Be.i. Pe/^Ko fiHBa nelia 04 (i - 7 na.iax^a . n re- 
H;a o,^ 50 ,\paMa. 

M. npi;6. Miioio je UMa v ^:^ynaK3 , a .loHH le 11 
y CaBH H y cBHisia HaiuuM noBefiMivi peuaiwa. 

Ilap. uM. C. oa.iaBan . oo,v^"»^n ipre-i. P. ripin. 
M. okuk- zeleni okak, jezdih. Hem. Ji'aulborsch 

36' 



564 



Z. <J>eaa: Acerina Schraitzer Cuv. ''' 

H. X. Te.io onpyjKeiro , H>yiuKa 3/^yaieHa, Jiel>Ha 
nepaja aanpeiwa iotobo neaa ^el)a h Hivia 18 — 19 
^o^xaBHx lunHna. 

Onuc. Teao onpya«eHHJe ho y npeJ)auiH>e ; iuh- 
pHHa Te.ia hshoch -/^ iteroBe BwcHHe a OBa H^e 5 — 6 
nvTa y neay /^yjKHHy; npcMHHK oua paBaw /^ ^^yjKHne 
r.iaBe , oho o/^ctojh o/\ Bpxa ibyiuKe 1%, o/\ Bpxa 
iuKp;KHor iioujioiina I , a o^ ^pyiora oKa % cBora 
iipe'iHMKa. yivioBH vera criUKy i\o iicno/^ npe^^Hx 
H03/\pa . o6o/^ noK.ioiina hoch — 7 sySana. npasH 
noK.ionan ce oKOH'iaBa y aaomxpjbeHy 6o^jhy. 

A. 18 — 19 ! 12 — 13^ 3. 2 I 6 ~ 7, T. 1 | 5^ V. 13 — 
14, P. 17; lip. 7 — 8 I 60 — 70 I 13 — 14. 

Jet^na nepaja iioHHH>e na^ rpy/^HHiwa, H.eHe lunH- 
^e pacTV nocxeneno ^\o MeTBpre. itoja je Haj^yjKa. o^^ 
xy^ ce cMaHjyjy ^^o nocae/^H>e ffo^.tase, uoja je /^yJKa 
o^ npe/^xo/^ehe a y no.ia Kpaha o/\ cjie^yjyhe 'i.TaH- 
jcacxe lunHLje; ,3a/\Fba nepaja .lejKH npe^^ upajeni .letjHe. 
xp6yiuHe cy cxas^eHe Hcno/^ rpy/^HHx. BoMna npxa 
xene y ropifcoj MexBpxHHii xe.ia cnope^^HO ca JietjHHM 
060/HOM. 

Boja. TopFba cxpaHa MaciKHKO-.^e^ena . ^^oaita 
<'peopo-6eaa, /^yju xe^ia ce KH,^e 3. pe'jV^^ ^- TaMHHJe 
npyre , ^iet;tia nepaja y npe/^iboj no^iOBHHH neraBa, 
pen H 4pyi a iio.iOBiina .iet7He nepaje ne/\HMaBa. ocxa- 
.le nepaje juyhuacxe. 

Be,i. Buna Beha o^^ oa^asi^a secxo 100 — 150 
y^pama. 

M. ripp6. Hi\ia je y /J^VHaBy h Casn , a;iH peJ)^ 
^\o.'ia3H iia nam \\\wm\\ Baniap. 

Ilnp. UM. C iTe.iM ipreM. Typ. JjyMHiu 6a.iyi». 
Heai. Schraze?i. 

<i>aMMaHJa: III x h x o .i h k e. 

//. .r. rio.^oMMH Ko.iyr 3,^o.i pasnnipeH h ca of>o- 
v\oM npe^iber iioK.ioima "lupt ro cnojen. xp5ynnie ne- 
paje iia ryuiH. 



PHBE y CPBHJH. 565 

V. Poa: Cottus Lin. 
H. X. r.iaBa cn.touireHa. na^H^acTH syoH y bh- 
.iHi^BMa H no pa.iy , /^se /^ocMiiiyhe ce .iel)He nepaje. 

Xe.lO Oe3 Kp^TiVlllTH H.IH I'O.IO. 

1. 4>e.ia: Cottus gobio Cuv. ''' 

H. X, See ce upocriipe ^o Hcno/i, osHJy. ijapi;a 
3a/\e6./T>a.ia, ftena HaJMaita bh< Hua tf^e 12 — 13 y 
i^e.iy ^yjKHHy Teaa^ xp^yuine nepaje mhoio Kpahe 04 
rpy/^HHx. 

Onuc. r.iaBa iipii luKpaiHOM iioK.ionny lUHpa o^ 
ocxa.iora xe.ia . Kora iiaJBeha BHCiina H/^e 5 nyra y 
He^iy ^^y;KHHy ; omh nocxaB^TjeHe Ha ropiBoj cTpanH 
r.iaBe o.iHiKe cxoje Bpxa H>yuii:e no lUKpjKHora oxbo- 
pa , ftHxoB iipe'iHHK H3HOCH % /^yjKHHe r.iaBe . a i\ie- 
}}yco6HH pasMau je pasan je^^HOM omhom irpeMMHuy. 
Ilpe/^HjH iioK.uman hoch je^HV Haimiue viipaB^teMy 
6o/\^i.y , Hcno/^ Koje ce joiu je^^Ha Maifca ho ko;kom 
noKpHBeua na.iaaM. iipasH iioK.ionan cxpar saBpinuacx, 
,\o.iH.H Haopyican upaxKOM najipe/^ oKpenyxo^i \\ o()hh- 
Ho y KOHiy ypacioM 5o/\jt.om. 

1 Jl. 6 — 9. 2. A. 15 ^ 18. 3. 12 — 13: V. 7 | 6 
— 7, T. 1 ! 4, P 8 ! 13. 

ripBa .'ieljHa iiepaja noMHibe iia^^ ipyr^^HHiwa. h 
cacxaBwT>eHa je hhckom kojkmhom 3a Apy^y •'ct^Hy iie- 
pajy, y Koje je 4, 5 h 6 JunHi^a HaJAyJKa ; 3a4H,a ne- 
paja .leHtH iicno/^ APye .ie!)He. Koja ce o/\ ae Aa.^be 
iipyH;a Ka peny; xp5yiJiHe nepaje neAOCH»;y BpxoM 
/^o HMapa, rpy/^He cy najjane pasBHJene h cxHHiy /\o 
HcnO/\ nonexKa /\pyre .leJ^ne nepaje. Bo'ina npxa 
ce Ha,ia3H cnpe/\ na ropH.oj xpehHHii xe.ia , nocie 
ce cnynixa Ka cpe^HHn . a < acxaBttena je h3 26 ■ — 
28 c*iy3 xoHehHx jaMHi^a. 

Eoja. Te.io 3rop cwefjacxo h.ih nocBy,^ cHBa- 
cxo ca laMHHM neraMa • i:oje ce Mecro y nonpe'ine 
nasxe c.iHBajy , xpoyx oe.t} raB . pe^uo nerae. Ile- 
paje na .ieJ)HMa, rpy/^Hiwa h peny civiel^o-npyracxe. Ha 
ocxajiHMa /^e.ioBHwa ce xo peJ^e Bnt^a. 



566 nAHMMh 

BeA. He 5HBa Behn oi\ Meiiepua hh rewH o/\ 
40 Apaiwa- 

M. npe6. finia ra y cKHMa iipHToicaMa THiwoKa, 
a r. B. CTe«i>aHOBHh ysHre-b y BaHHOJ BauiTM nHiue 
MM, fl,-a ra Hnia ii y ^[)hhh. 

Hnp. Hm. C. Ileiu. P. roaoBa^i. II. glovacz. H. 
pulec^ Hew. Koppe . Groppe. 

Z. tJ'e.ia: Cottus poecilopus Hech. "*' 
/^. X TpSyiiiHe nepaje /i,yraHKe. ^ocHjKyhe /^o 
MMapa , naBTacre; napca na ispajy xaHua - H>eHa 
BMCHBa H3HOCH Y^^ i^e.ie /i,y;KHKe rejia — ; cBe iiinH- 
ne rpy/\HHx nepaja nepasAe^eHe. 

Onuc. Osa je a-e.ia ^ocxa na.iHK iia ripe- 
])aiiiH>y H caiMo ce pa3.it!Kyje MaH>H!\i paawauoM oMHJy 
— He nyHH je^i,aH (ihhh npeiHHH — ■. Majio na rhuic 
HCKpHB.benoM ^ KOHty yijpHTOM 6o/^AOiM Ha iipe/^ftem 

nOK.TOIIHV ; H KpatlHM ipyAHHM a HanpOTHBV ,^yHiHM 

Tp6ymHHM nepajawa ; o}\ kojhx upse nocyBpaheHe 
He CTHHty ,^o Hriio,\ noMexKa ^pyre .ief7He nepaje, 
xpSyiuHe nan nocTaBAene iio,^ rpy/^HHuia ^^oiiHpy ft,ci 
MMapa. PeiiHa iiepaja Hwa 14 miiHi^a, cBe <'y je.^ne 
/^ysKHHe — • MaB>e 0,1, Vs ne.ie .^yatHHe re.Ta - , '"pe^- 
H.e <y paHBacre. 

1 J\. 8—9, ZA. 10— 18, 3. 13— 14 P. 14. T 1 I 4 
P. 9 I 14. 

Hojn Kao y o^hmhot neiiia . raMO c}' Tp^yiir- 
He nepaje 04 • — 7 npnHx. iionpenHnx nasra Hiua- 
paHC, npsa .ie}}Ha nepaja hmb na o5a Kpaja no je/^- 
Hy nonehy Hpny Mp.i.y . no o6o/\y je nan 6e.M rasa. 

Be^j. Kao y npeJ)aniH>er. 

M. npe6. Pesia Casa. .Ie,/\aii caBOKii pH5ap mh je 
.lexor A^Heo OBy pH^y Kao Hei:o 'iy,^OBHnrre . Koje 
^or.ie HHJe oho bh^co , m liOMe Hwena HHJe 3Hao , m 
c Tora MHiMHM ^a je ona y CaBH pe/^isa . h /^a je 
oeaMO 6H^a na nei;e niaite pene, r^e neniCBH o6hm- 
ho HiHBC, AOTyMapH.ia. 



PHF.E y CPBM.IH. 

3. <JJe.ia: C'oftus ferrugineus. Heck h'n.'^ 

H. Xap. BHTHHa Bapne H,i,e 14 iiyra y ^vikhh/ 
Te.ia. rpoyiuHfe nepaje naBiacre , <\^;Ke o^i, rpy,\HHx, 
^ontipv ^^o MMapa , luiiHue rp>7\Hnx iiepaja tee 60^- 
jbaBe. 

Oiiuc. ^ywHHa r.iaBe vi^^uyv y nejiy /^yjKHHy; 
OMH iviaibe no y npe!)a^i"*era o^i,CTOJe Me!)yco6HO m 
o^ Bpxa ibyiime ! , a o/i Bpxa noK.ionna 2% ciiora 
npeHHHua. 

1 a. 6, 2. .1. 15 — 16, 3. 11 -12 T. 1 V. 12 — 
13 P. 11. 

Fpy/^He nepaje c^a6HJe pasBHJeHe ho y iipe- 
tjamaer je,^Ba ct»;k\ ,x<> Kpaja i;pe/\H>e .if^l^ne nepaje, 
THM c;> /^yaie Tp5yiJiHe. Koje cTHJiiy ^1,0 'niapa. 

Eojn, Te.io iJ^pBeHKacTO - civietjo <a ao-tecrMM 
iieraiwa oco^nxo uo ropFboj crpanH iviaBe. Flepaje 
C8e iiaBiaore ocmm rpSyujHHX. 

Beji. MaH.a ho npeijauiaa ofJii'ino o^i, 2—3 
na.ma. 

M. nppo. XeKC.i iiHiue, ,i,a jy je ,i,o5ho m3 CptjHJe. 
no ja jy BH^^eo HKca'.K iiaj; .Jaro t; ne .inani {{,'iAw je 
Hapo,7\ o/\ npetjaiuibe paajiHKyje. 
!l p H M e T a. H3 ^l,pnHe caw ;i,o6hJo o/^ T. B. A. CTe«i>a- 

HOBfiba ,\Ba neiua, Koja iiu obo] iipu.iHi^i! oeaMo cna- 

^ajy , HO ()H.ia cv jaKO lutapua re Jix lusoaH MOi-ao 

TO'UiO /^eTepMHHHpaTH. 

VI. P04: Gasterosteus Lin, 
H. 7{ap. y.MecTO iipe^ibe .let^iie iiepaje ciooo/^- 
ne oo/^.be, ipoyiiiHe nepaje eat Tan..T^eHe h3 Ma.10 ^o,^,- 
./baBiix nintii^a , HSMeljy rpoyiuHMx riepaja h iwapa 
je^aH TpoyrjiH ihtht — 6e3H,v.efia koct, caiMO 3 luitpnt- 
Ha ^vKa. 

1. <}*e.'ia: Gasterosteus aculeatus Block. 
II. X. CaMo TpH o.ioC)o,^He 5o,\jbe na .iel)HMa. 
Otiuc. Te.io oiipyiKeno, CTHCuyro ; BHCuna re.ia 
iwajio Beha o^ ^^vHtiiHe raafie. lioja H/\e 4 nyxa y ueJiy 



568 nAHMBh 

^y.Kany. Flpe^nHK OKa H^e 3' , nyra \ /^yJKHHj rjiaee, 
OHO o/^rroJH o/\ Bpxa fbyiime I a o^\ ^pyrora oKa % 
CBora npeHHHKa. yr.iOBn vera OTH»«y 40 Hcno^ H03- 
^apa. OroBHHa rejia H,^e i;po3 cpe/^HHy vera . Go- 
thic ,i,o.iFbH Kpaj 3enHne vi iipeeei^a npeiu) cpe- 
/^HHe iioK.ionan- O^ cto^o^iuix. 5o^ji>a cy ,i,Be npne 
je^^He ^vHiifHe, APJ^a je ua'];\e6jha, a rpeha naJKpaha 
noMCTKy nepaje npHMaKHyxa; rpy^ne cy nepaje iipw- 
iiere y je/^an ohhh iipeMn*iK H3a lUKpra, one cy 3a- 
Kycacre h HOcyBpahene cTHH^y caiwo ^o Hcno/i, /\pyre 
cjio6ofl,He 6o^jhe ; rpSyiuHe nepaje oe cacroje caMO 
H3 /^Be uinHiJ^e . o/^ kojhx yHyrpauiita Bp^io na.ia; 
CBB ona^ie nepaje cacTaB^cHe cy noHaJBHuie m3 
caiMHx sjiaHitacTMX iunHii,a. 

2. A, 12. 3. I I 8 T. 1 I 1 r. 10. P. 12. 

Boj((. .^ef}a seaeHKacTo-ciwet^a h;ih naaBeiHHKa- 
CTO-npiia, Tj)5yx h ookobh cpeopacxH. ryiua h rpy^H 
LipBene. nepaje sejieHitacxe npospasHe. fl,ym\\\\a cpe- 
6po6eaa: seHHr^a nonpenHa. 

HeA. He 6nBa sehii 04 3 na^na. 

M. npe6. IlpeSHBa y ()HCTpHi\i BO/^aiwa. ,Ia je y 
Cp^HJH HHcam KH,i,eo, a.i caiM no Hapo/i^y c.iyiuao y3 
FbCHO Hwe H onHC je/^HV nia-BHBv npHnone/^u}' Koja ce 
no CBOJ npH..uin,H na ifcy o/\hoch. 

Hnp. UM. C. 3eT. I*. ROAyiriKa, vaxa.iMa. H. cier- 
nih. M. kulisha^ HeiM. Stichling. 

2. 4>e.ia: Gasterosteus pungitius L. ' 
//. X Ha .ie!)H 9 — 10 c.iooo.^hhx So/^-iia. 
Onuc. BHCHHa Te;ia H^^e 4^4 . a ^ymnwa r^aBe 4 
ny' y '\c.iy ^yjKHHy; npcMUHK oKa H3HoeH /^ /^yaiHHe 
iviase , o/^ Bpxa H,yiui;e w o^\ ^pyrora oua o/\ctojh 
3a 1 , a o^^ Bpxa noK.ioni^a sa 2 cBOJa npeHHHKa; 
rTpaiKH>e ii034pe cTOJe 6.iH;Ke oMHJy ho Bpxa ibyruue 
li Befie cy o.^ npe,\FbHx. OcoBHua nponiHHe Hcno/^ 
ipe,^HHe ycra , itpos ^^ojh>h omhk kojiyt h cene no 
cpe^^HHH iioKjionai^. 



PtiBE y CPBH.lH. 



569 



2. A. 9, 3. I I 6, T. 1 I 1, r. 10, P. 12. 

C.io6o,\He 6o,^wte Ha .ie))HMa cy cee Ma.i ne je^ne 
/^yjKHne. H nenpaBH.iHo cy y ^^oa pe;\a nocTasjjbaHe, 
npBa ( roJH HeuiTO mawio npe/^ ^aaoM rpy^HMx nepaja, 
noc.ie^H.a ynpano Ha/\ iioMerKoivi 3a/^^fae, npe/\ koj'om 
je/\Ha no^^ofJua c.ioSo/^na 6o^i,^Tja .leHUi; Tp^yuine ne- 
paje ce cacTo.je h3 ^bc 6o^Jhe. o/\ kojhx je cuo^^tatu- 
H>a /^8ojHHOM Beha o,^ .leJ^nHX , APy^a i<^ "a'* cnTna: 
H3Me})y ihHx je oiMeujT«Ha 6e3HMena koct. oHa je ua- 
3a/\ 3aiiiHjfaacTa h Ay*^^ j^ o^ nepaja, rpvAHe nepaje 
o/i,CTOje % OHHora ripeHHurta oa luKpHiHor oTBopa. 
BoMHa upra rene Honpsa y ropfboj xpehnHH fJoKOsa. 
iiocjie re waao hiukb ciiyiiiTa ; na iboj ce cthmv y 
yr.iy oa 130" mhoih ii^ihtkh yponn — oko 20 — oa 
ropiher h AO.ifter oooAa xe.ia hooo HanpeA ynpaB^te- 
HH : fia npeAffcOJ rpehnHH re.ia ce Ha 6ohhoj npxH 
Ha.iase MaH>H h.ih Bchu iiithtobm, HajBehH HaA Tpoyiu- 
HHM nepajawa. wa.io cy iiito BcfiH oa oshot npesHH- 
Ka , OA no.ioBHHe nau xe.ia < e cse BHuie cMaH.yjy 
TaKO A3 <^e Ha eapuH jeAsa npHweTHTH iMory. 

Eoja. ^elja CMe})a , 6okobh cpe6pacTii , rpfjyx 
jKyhKacT , cbh obh ^xkrno^w HenpanH^HHM TawuHM Mp- 
vtaiMa H neAHi^aiMa HsiiiapaiiH, nepaje iieAnnaBe, 6e3- 
HMena koct HapaHMO-jKyxa. 

Beji. Oa MHoro KOiNiaAa Hoje casi Morao AoSasHTM 
HajeeliH je A^a iia.ina Ay^^^^'*- 

31. npe6. Ha.iasH ce y (5.iaTy HeroxHHCKOM . oa 
KyA jy je naiiieM Ka^Hnexy noc^ao F. ^^p. O. Hepim. 

Hap. f/.iie C. rperopan, o(ihmho y mho;i;. rperopuH. 

IToApeA: M e x k o ii e p e. 
H. X. KoiiijbopH^e ca nei)aiaMa, y itoJHx cy no 
roTOBy cBe luiiHue M.ianKacie, bhtkc h o^^ iio.iOBHHe 
;iene3acTO pasA®-'^^"*^- 

<|)ai>iH^HJa: HI a p a h o b h a h e. 
//. \. ycxn 6e3 3yoa . ropjtH ycriiM o6(»a <"»- 
cTae.'beH oa Mef^yBH^iHHHe kocth , ayoH y ryiuH ^\o- 



570 nAHHHh »- ; 

6po pasBHjefiH. raaea 6e3 kpavimth, raMO je/ina ne- 
paja Ha wieJjuMa. 

VII. !*o^v Cyprinus Lin. 

/I. X Me.i,yhH :iy6n y rviiiH y xpM pe/i,a 1, 1, 3 

nocTaBji>eHH, /^na opna y yeiHHM vr.;iOBHMa a /\8a Ha 

ropiboj BH^HUH, .ie}}na iiepaja Bp.io AVia: 3a/^H>a npjio 

KpaiKa , o6e vs. je^'^HOivi MBpcrow ( rpar TecrepacxoM 

lilllHUOi^l 

1. <I^e.ia: Ci/prinus Cnrpio Lin. ^' 

//. .1'. BHOHiia le.ia hshocm '/a j^e.ie ^yaiHHe, 
H>ymi{a naxySacTa, rpCmia <)/^ noi nAua /^o .iel)He ne- 
paje riocreneHo cBe,'^ena. 

Onuc. Te.io ;i,yry.'T,acTO cTHCHyTO . H.eroBa uih- 
pwHa je paBHa no.ioBHHsi BHCHHe, a ;\yiKHHa iviaee V4 
ne.ie ^i,yjKHHe. lIpeMHKi: oKa M,^e 6 iiyra y ,\y;KHHy 
r.iaBe , ono o^^ctojh o,^ tjpxa ibyiiiKe 2. 04 ,|pyrora 
oisa 2/^ — 3 rnoia npe^Kfuia. OconHHa re.ia npowH- 
se Ha,i, ycT»Ma . mciso/i^ K03^i,apa . Kpo3 <"pe,i, OHHJy 
iipeiio.ian^Tja Bpx noKjioni^a h racTaje <:e (^a {>ohhoim 
L^pTOivf TonpB na Kpajy napjie. Hoa/^pe ycnpaR^i.enoM 
KOJl;HJ^OM pas/^Bojerie , cxpaaaha i\iaH.a h cur (i.iHiKa. 

Jl. 3 I 17 — 22, 3. 3 I 5, T. 2 | 8. T. 1 | 15 ^ 16. 
P. 19; Kp. 6 ! 35 — 38 | 6. 

.leI)Ha nepaja iiOHiiibe iipe iio.ioBHHe re.ia hB/^ 
ipioyiiuiHiMa, TpHrsyrje iipii onsOBn /^yaia, ho iuto je 
tnpe/^ BHcoisa : syoi^H rerepacTe iiniHue no'iHH.y 
Ten 3 ropifeoj rpehnf-H ifeenoj . aa^^fta nepaja ctojh 
npeMa upajy .leJ^ue . xp^yiMHe nepaje cy najupahe. 
rpyV^ne cv ,\yaie. a.iH ue < raaty 4») ocHOBe TpSyiiiHHX. 
Kpa.yinT(5 Be.iiih'e . naJBetie paBHe V/.^ osnora iipen- 
HHKa, Hiiiapaiie <v mhophm spaKacrHM i^prawa. 

fjojt!. H < aMO HMe iiiapana noua^yje. ^a cy 5oje 
oBe piles' |)a;uiHS{i! e. a iip():\ieii.yjy re h 110 pa:{^iiinn 
iiopacia. r<),\HuiHjer /i,o5a, nan fi no bo/i,h y Kojoj o6n- 
raBa ; .lel^a r\ Mopacro se.iena . ooKonn Hcre 6oje 
HO OTBopeHHJH. Tpoyx oe^i'ViaB . KpjbyiuTH ne^Hsace 



PHBE y CPBHJH. 571 

no cpe^HHH H.iH of)o,i\ upHKarre; ycne /Kyre, jief)ua 
iiepaja cHsa. ^a.^ta oieJ^a . <^)fTa.ie iiepaje .T,y6nMa- 
oxe ; ^yHiHua a.iaTo-HiVTa. 

5f^i. MoHie HapacTH ,^o ^vHiHHe o^ 3 ajuuHHa 
11 Ba/KHKe o;i, 30 oua. 

J/. Tlpe6. Ha.iasH ce y cB^via naiiiHM penaMa 
H oapaMa 

H(ip. Hm. C. iiiapOH. P. Kapn, uapo^. lasaH, 11. 
harp. H. kapr. \\.\ iqiaii. HeM. Donnuharpf'e. 

2. Cyprinus acuminatUH Heck. '" 
^. ,t. BHOHHa re.ia hshoch 2'4 — 2'/^ i^e.ie 
f^yatHHe, r.iaBa a^jHiewa. ;^aoiuTj>.iacTa . Me.u) noriiv- 
TO. rpSHFia ,^o .iet)He nepaje koco vcnpaB.tena. 

Otiuc. ^vHiHna r.iaee % Maita o,i Biicime xe- 
•la It H31IOCH Vj H't^roBe uiHpHHe. TIpeMHHK oi;a H/^e 
5/;, — 6 nyr y ^vHtHfiy r.iaBe. oho o/^ctojh o^^ npxa 
HiVuiKe H n^^ ^pyrora OKa :5a Z (Bo'a npcHHHKa. O- 
tOBHiia re.ia n,^e npns cpe^,nHy vera, ,i,OTHMe ce ,'\o.i- 
ibei oHHor KO.iyxa . cene na A'^^^j^ ^P^ noFi.7onii,a h 
1 iH4e ce na Kpaj Bapse ca 6ohhom uproM. 

A% \ 8 — 20, 3. 3 5 — 6. T. 2 I 8, r. i , 15 — 
l(j, P. 19: lip. 5 , 38 — 39 ; 5 -- 6. . 

.letjHa nepaia noMHH>e iipn ho.iobhhh AyjKUHe 
re.ia (6e3 pena). BHcuMa joj hshoch 2'/, — 2' <, H>e- 
He AVHiHHe. syoH na TecrepacTOJ uinHi^H noMHH.y o^ 
iio.ioBHHe H.eHe BtfCKHe . ry^He nepaje ,iorH>Ky ^o 
Tp6yinHHX. cee ocraae Kao y npe})aiiiHje 't>e.ie. 

M. npe6. IlpeSHBa y /^ynaB . no Ba^ii^^ je pe- 
f)M o^ npebaiuifcera , jep caM ra caMo je^aHnyr ua 
^opho^y naiuao. Psi^apjf ra o,^ o^hshoi niapana 
HMeHOM He paa.iHKyi'.. 

3. <J^e.ia. Cyprinus hiingaricus Heck.* 
H. X. Te.io onpy:ueMo Ma.i ne na.TjKacro . r.ia- 
Ba rtaBpinuacTa . BHCMna -. e.ia H-^e 3'/^ — '4 nyra y 
Heav ,i,y''»""J^ ' ^ y MaropHMa je je^.Haca ca ^y***^ 
HOiwt r.iaBe. 



57^ nAHHHIi 

Onuc. Mhoto onpvHteHHJH 04 npeJ)aiUH.Hx; iuh- 
pHHa H3HOCII no.iOBHHy KHCHHe le.ia, y waropi^HMa h 
BHiue, /^y»:HHa raase H/\e 4% — 5 nyxa y i\QAy fl,ymvit\Y, 
Oko, Behe ho y oouhhot inupaHB , paoHO je /^ ^y- 
HtHHe r-iase , oho o,^ctojh 04 npxa ityiiiiie V/^ — 2 
a o/^ /i,pyrora oisa !' ., ruorn npesHnuo. OcouuHa 
TC^a H/^e Kpo3 ycra, Koja cy !\iaH>e ycnpaB^bCHa ho 
y npeljaiiiiber. kpos ,^o.^^t.y TpetiHny oita , h oacraji'; 
ce Hcno,?^ cpe/^nHC .lel^iie nepaje la 6oMi<OM npxoM. 

Jl. 4 I 17 — 20 , 3. 315, T. 2 I 8, V 1 | 15 — 16, 
P. 19; Kp. 5 — (> I 36 — 39 | 5 — 6. 

*leJ)Ha uepaja noHHH>e na^ rpSyuiRHMa iipe/\ 
no^OBHHOivi le.ia, 2'/ — 2% je ^yjKa ho hito je cnpe^ 
BHcoKa , 3a/^H.a uepaja ,i,bojmhom BHma ho hito je 
^yra , rpy/^ne nepaje ca rp^yiuHHwa je/\He /^y;KHHe. 

Eojd. ./lel)a cHBacTo ^e.ieHa. crpane myhKacxe, 
nepaje Ha .ieI)Hivia h peny ciibt^, ocra.ie juyhitacTe ca 
CHBHM o(5o/\0!vi, /^yiUHna j.yCHMarra c ysaHHivi 3./iaT- 
HMni o6py6oM oi;o acHHj^e. 

BcA. Mo/Ke napacTH ,^o 12 of;a. 

J/. npeC. Ha.ia3H ce Ka^'^mxo no ^apaiwa ho peI)H je 
o/\ pe'iHoi jiiapaHa. Pnoapn ra no Hi\ieHy hc pa3,'iHKyjy. 

VIII. Po^: Carassius Milson. 
//. .V. 3y6H y ryinH ,i,.ieTacTH, je/\Hope^H , no 4 
Ha o5e crpaiie, ycTa 6e3 6piiOBa, .leJ^na nepaja jaito 
pa3BHJeHa, ca xecrepacTOM npBOivi ujnHi^OM. 

1. <f>e.ia: Carassius vulgaris Nili.'^ 
H. X. ^^yjKHHa r.iaBe paBHa % BHCHne TC.ia, we- 
Ao paBHo H^iH yifryTO, rpoHHa jaKo CBe/^ewa. 

Onuc. ^^yasHHa r.iane H/^e 3% nyrayne.ty ji^ywM.- 
Hy, niHpiiiia re.ia 3 11 t y iiaJBehy BHCuny. Oko ^o- 
cxa Ma.io, ifceroB npenHHK H^e ^Vj — 4% nyxa y ^y- 
HSHHy r.TaBe, oho o^^cxojh o^ Bpxa ibyiuKe aa 1, a o,^ 
^pyrora <'Ka 3a 2 cBoja npe^HHua. ycxa cy koco 
ycnpaB.beiia n rxn;iiy ,^0 ncno^^ H03/'^apa. OcoBHHa 
xe.ia xene Ha,\ cpe/\HHOM ^cxa. Kpo3 ^o.iifay no^OBH- 



PHBE y CPBH.TH 573 

Hv OKa. ny)e;^Baja rynw epx noK.ionna, h tck hb spxy 
napKe »e < thmp ca 6ohhom uprOM. 

A. 3 j 15 — 21 , 3. 3 : 6. T. 2 ! 7. r 1 J 12 — 13, 
P. IP: Kp 8 I 31 — 33 I 6. 

AeYfHa nepaja no-iHibe iipeMa TpSyiuHHuia npe;^ 
no.ioRHMf)M re.Ta. iMa.i He y no.ia je ,i,y»i»a no luxn je 
BHiOKa. nasa^ iiocTent'no ona.^a xano. ,^a joj je no- 
c^e/^H>a iiinH)i,a y no.ia npatia <)/\ npne ; 3a;^H.a ne- 
paja nonaR.tena npeMa upajy .lefjHe. rpoyiiiHe Mory 
BpxoM ,i,oxBaTHTH ^o MMap.i. a rpy^ne ,^o ipSyiuHHX. 

HenpaBH.iHO spauacTe Kp.tyiriTu n3!ioce 1'/^ oh- 
Hora npesHHfia. Bo'iHa npxa ccMe xe.io y ^sa pasna 
/^e.ia . H o6paH»aRa ripaBV 4HHnjy o^^ npxa noi.Monna 
iipy>KeH\' i;a cpe,^Hny pena. 

Bojn. r.iaea Mac.iHHKo-ne.ieHa no rxpaHaiwa nH- 
p;jHHo-aiyxa 5 .leba se.ieHKacxo-CMeIja, 6okobh oxbo- 
peHHJH . xpf)yx npBeHKacxo-6eo . nepaje : sa^ita . xp- 
6yuiHe H rpy,^ne npiienuaoxe , ocxa.ie ;Kyxe ca oh- 
bhm o5o/\om ; 4ymHna cpe6po-5e.ia <'a a^axo-HtyxHiM 
of»o/^OM, H.iH cBa yracHxo-Hiv I a. 

BeA. Pe^Ko fiapacxe ueha o,^ ne,\H . h xo,\ Ba- 
}KH Heiuxo Ma.io BHuie o/i, % OKe. 

.4/. npe6. HaJBO.iH mythv bo^v . a.TH ce ria.ia.SH 
H y cRHM HaniHM rioBehini |)ei;aMa. 

f/(ip. fJ.n. C. f;a[)am . P. Kapaci), II. harasz. H. 
karns. MeM. Karausche. 

2. <f>e.ia. Cnrassius gihelio Nili"^'. 

//. f]^yH;HHa rjiaee npe^iaaw ' < Bnc»rne xe.ia. rp- 
fiHHa 0,-^ cpe.iibe pyne cBC^^eHa mhopo Maae ho y 
npBaiiiH.e. 

Onuc. Te.io onpyjueinije (i,\ n])el)anjn>e a'Cie, 
RMCHHa xe^ia H/^e BHine o,i, 2 nyx y ne.iy /^yiKHny. 
iciHpHHa 2/2 ^^y^^ y bhchhv a ,^yw:HHa r.iaBe 3',^ — 
3/^ ny ra y ne.iy ,^yH:mi\; n|i<:!Mnm; ona hshoch '/a ,^y- 
;KHHe r.iaBe. oho O/^cxoju o,t_ upxa iiyniiie 1% a o;^ 
^pyrora oua 2/^ cBora iipeHHHisa. Ho3^^pe 6.iH>Ke 



574 



oMHiy HO npxa ibviiiKe . vera Bp.to jano ycnpaBjbCHa 
je,^ifa ( Tna»v /V* nt'"^>A f>'^"j}' OcoBHna xejia rene 
npeKo vciHOr-b yr.ia, ncno/^ ona h racraje oe uao 
y iipefjamiBera xei; iia itpajy r.;)pKe ca (Tomiioim np- 
tom. 

A. 3 I 14 -- 16, 3. 3 I 5—6. T. 2 | 7. F. 1 | 15- 
P. 19; Kp. 7 I 3i — 33 I 6. 

«lel)Ha iiepaja noMHHie ua^i, no.ioBHHOivi rejia. 
iteHa .^yHJHHa ne h3hoch nyno /^Ba nyra HaJBehy bh- 
iHuy . a 'iHiiH '// ^yjKHHe xe.ia. TpSyiiiHe nepaje 
nocTan^teHe nciio^ npe,i,H>er Npaja .ie})He nepaje 
^ocujuy /\o MMapa , rpy^He c\ iiai; Majc.ia6HJe pa.i- 
BHJewe, ne ^^ocHaty /\o Tp()yiini;ix. 

/ioja. wlel^a }racnro aeaena c n.iabeTHMM iipe- 
.iMBaibCM . Tp5yx CiMet}a( to -jKyr ca ivieTa./iHHi\i o.ieo 
KO,M 5 nepaje rpy^^ne ii ip^yume iipH ochobh upBCH- 
KacTO-i\MeJ)e, oci a^e npne. ,i,yHtuna se.iCHKacTo ii^pHa. 

Bc'A. Kao y npetjainHjC i^e-ie. 

J/. npe6. HpeOHBa y ^J^vHauy a Ka^uiro ce ^v''" 
HocH na /Hopho.i y je.vio ca iipet}aiiiH>HM Kapame.M, 
<»^\ uojera ra pii6apn iie pa:}.iKKyj\ . 

3. <l^e.ia. Carassius moles ^^/gassiz. ''' 

II. X. jJ^yaisiiia r.iaBe paana 'z!^ BMCHne Te.^ia. 
Me;io Hciiyn'ieiio . i poJiiia Kao y iipe})aiiJH>er yMepe- 
Ho cBe,^eHa. 

Onuc. ^lyannia r.iane si.^e 3'X — * n^ra y ne.iv 
,i,ya;iuiy : Be.isi'utna it no.ioaiaj okh Kao y npetjanc- 
H>era. OcoBHiia re.ia re'ie npoa cpe,^Hny vera ii 
ocraB^iia ,^^a.'.eiiO na,^ co5om oi:o. 

A. 3 I 15—17, 3. 3 I 5 6, T. 2 | 7. T. 1 | 12. 
P. U); Kp 7-^8 1 31 - 33 [ 6. 

»leF)[ia iiepaja iioMHH>e na^^ uo.ioinuioM xe.ia. 3a,\- 
ir,a je peiry ja-ie npHi5*m>KeHa o^^ npe})aiiiH.e, Tp6yiii- 
tie nepaje h rpy^He cy Kpariie . npBe . ne CTHa;y /V' 
HMapa. Apyt' < y naupyHJene \\ CTHaiy ,^o -rp^yiiiHMx. 
Kp.T>ytnTH Behe nf> v ooiriiior Kapaura n Hsuore 
IV3 OHiiora npcMHuua. 



POBE y CPBHJB o/a 

Boja It ee.uiuHHa isao y iipet)aniH,era. 

M. npe6. Hma ra \ ,\yHany m y oapaMa oko 
Beorpa/\a \\ 'lecxo ch ^,onocn na j^^opho.i. Pm5apH 
ra He ]»a3.iHKyjy o^i ^pyrHx Kapama. 

IX. Po,i, Tinea Rondelet. 
//. .1'. 3y6ii y ryuin conoBH^HH. je/iHope^H ^e- 
CHO 1 .leno 5 . ,i,Ba opna y vcthhm yr.ioBHMa. Kp.T>y- 
lUTH Bp.'.o ("HTHc. jnepaje vie3 KDuiTaunx nuiHua. 

1. 4>e.ia: Tinea vulgaris Ciiv.'' 

11. \. Cse nepaje .saKpyHjewe. niMiOBn i;pariin, 
y sa^^Ffeoj nepajH Maae lunnqa no y .lej^noj. 

Onuc. JBm Hiia Te.i3 !i,\e 4 nyia y ne.iy ^^viKHny: 
OMH < y Ma.ie je^^Ba '/o Ay*'*'^"*^ r.iaBe . oua o;^cToje 
o^ Bpxa E.yiiiKel'/^ a o,^ ,^pyrora o^a iipt'Ko 2 cBoja 
npeMHUKO. fJpe,yfce M03,^pe ( xoje ; vriej\m\n hsmb- 
\)\ Bpxa ibviiiKe H OHHJy. ."^cra MS.ia we cthikv ,\o 
ncno/i OMHJ>. BpKOBH i:3HOce y ,^y»;Hn«i /'^ oMH(jr 
npeMH«r;a. 

;i. 5 s — 9, 3. 4 i 6 — 7. T. 2 I 8 — 9, r. 1 i 15 
— 16, P. 19. 

^eljna nepaja otojh 6.iHiKe pena ho Bpxa H.yiji- 
Ke. Tj)oyiiiHe nepaje croje y cpe.^HHH ^yHiBne rcia 
H ^oxeatiajy h.ih npeMariiajy M^iap. rpy.^ne c.ia- 
6HJe pasEHJewe ne CTHH;y ^o rp^Munnx. Kp.tyiuTH 
cy Majyiiine xaKo ,i,a <e Mory je.^Ba 6pojarH , npei;o 
100 /^yjK 6oMHe i^pre. 

Eoja. 05hsm() Mac.inKKO-3e.ieHa. siafte h.ih bh- 
lue 3aracHTa. no oonoBHMa jacnHJa. no xpoyxy ch- 
BO-5e.ia , nepaje npneHKai To-c.Mel)e ca npe.iHBaH>ei\i 
y n.iaBeTHv oojy. 

Be.t. jMo;Ke iiapacTH ,|o ^!,y:KMKe o,^ 1% crone 
H ^o Ba»K!!He o^ 3 oue. 

J/. Az/v^o. ./lonH ce V cBM^a iianiini neluni pe- 
Kaivia H OapaMa. 

ffap. u.u. C. .Isiii,. .uufaai:. P. .uiiii,. II, lin, 4. /?«. 
Hem. Schleihe. 



576 nAHMHA. 

X. Po/\. Barbus Cuv. 
H. X. 3y6H y ryiuH h{^hx(obh/^hh . xpope/^H , no 
E, 3 H 5 y iBaiJOM pe/^y, ycra ca 1 dpita , nepaje y 
HCKHx *e;ia ra npeoiw KomxaHoai TecxepacTOM iuoh- 
HOM, Kp^b} luxH cxpar 3aBp£iiKacTe na Bapim Behe. 

1. <l>e*ia: Barbus f'luviatilis .'/gas.'' 
H. X. Te^o oiipynieno waa ne Ba^nacxo. ite- 
roBa BHCHHa M/\e 5 • — • 5 % nyxa y neay /^yajuHy. 
ropH>a BH.iHL^a Hciia.ia , isoiiixaHa uinHjj[a y jiel)Hoj 
nepaJH Tecxepacxa. 

ftnuc. PfcyruKa jaKO Hcna.ia na pHJeHh y/^eme- 
Ha; RiHpHHa xe.ia hshoch /^ fteroBe bhchhc. Ohh 
o^cxoje MeJ^y ro6oM y l^a — 2 cBOJa npcMHUKa. 
rio^KOBOBH/^Ha ycxa cxoje xopHSOHxajiiio h cxhjkv 
CBOJHM yraoBHiwa j\o Hcrio;^ Hoa^apa , Koje cy OHHivia 
npH^.iHHiene. BpuoBH ropH>e yciie Mory ^^ocertiVTii 
4<> :io3/^apa, a ohh iiixo cxoje y vcxhhm yivsoBHMa /\o 

nO.IOBHHB H.1H ^O Ha Kpaj OHHJy. 

^1. 4 1 9, 3. 3 I 5, T. 2 I 8, r. 1 I 16 — 17, P 19; 
Kp. 12 I 58 — 60 j 7 — 8. 

Ae\)i\?i uepaja iiOMHH.e iipn ho.iobhhh xe^ia Ma- 
AO npe o,^ xpoyruHHx . ibena Koiiixana . cxpar y ne- 
.loj .^yjKHHH xecxeparxa , lIJnH^a je 2'/^ nyxa ^^yHia 
Oi\ npoxHByno.iojKcne aa/^ibe iiiuHne . 3a^i,fta nepaja 
HH}Ka Oj\ .let^ne. rpoyniHe je^^ne ,^yjiirnie ra aa/^HiOm 
MO He ,i,ocn;i;y ,i,o MMapa. naj.^viKe M\inu\e pena paB- 
He /^yHiHHH r.iane. 

Hp^bvinxH ;^yry.T>acxe . Hajaehe He cxHjKy 1 oh- 
HH npcMHHK. BoHHa npxa TCMe no cpe/\HHH 6oKOBa. 

Boja. JieJ).-^ i^iar.iHHKO-ae.iena , 6okobh jaciniJH, 
ryiiia oe.ia , a xauai; je \\ rp()yx: .le^na nepaja h 
pen n.iane 1 HMuaoT. ocra-ie nepaje upBenKacxe ; /^y- 
>Ktii^a oiHopeno ruiet^a. 

HcA. Ha])aexe /^o ^yjKMne o,\ 2 exone h ,\n sa- 
}KHHe o/^ 4 one. 

M. npi'6. Hma je y ( lunia ManjHM peKama 



PHBE y CPBH.IB. 677 

ffap. ff.n. C. iMpena. P. MHponi,. 11. barwana, H. 
parma. B.i. Mpena. 6ap6ype , Hcm. Barbe. 
IIpn.neT6u. > KftHraMa ce Haeo^H , x^ je HKpa Mpe- 
He LUKO^^iiHBa, Koje mm hhku v Hapo^y HHJe iiOTBp^Ho. 

2. <i>e.ia. Barbus plebejus. Bonaparte. 

H. X. Te.io je^^pHJe ho y iipe})aiiiH.e -i»e.ie, 
iberoBa BHCHHa H^e 4'X, nvTayi^e.iy ^,yjKHH\-. fbvujKa 
Kpaha. 3ary5acTHJa h KpjbyaixH CHTHiije. nero y o()hm- 
ne Mpene. 

Onur. llIapHira re.ia hshoch BUiiie o^ no.iOBii- 
He fberoBe BHCHwe ; je^^HO oho o^ctojh o/\ /^pyrora 
2* 2 OBora iipe*iHHKa; ropH>n 6pKOBn CTHJKy ^o npe,^- 
iber OHHor o5op,a , .^o.iitH ;^o CTpaiufber h.ih Mait ^\o 
npe^\H.era noiMonna. 

wl. 3 I 8 , 3. 3 ; 5 , T. 2 I S, r. 1 I 16 — 17, P. 19; 
Kp. 15 (5(1 — 27 II. 

.lel)Ha nepaja iipH iio.iobhhh 4\jKHHe re.ia \- 
npaBO nafl, TpoyiuHHiMa . fbeHa KomTana uinHi^a xaH- 
Ka. ( Kpo.3 Tecrepacxa . Tp6yuiria nepaja ,i,bojhhom 
BHiua no iiiTO je ,i,yra, h nocvBpaheHa Ma^ He ,^ocii- 
a;e ^^o KpaJHHX luiiHua penne nepaje. Cee ocra.io 
Kao y npel)aiiiibe 'te.ie. 

Eoja. OoHHHe Mpene. a.in .ie})Ha nepaja h pen. 
peJje H opKOBH npHocMe})nM nerawa HmapaHH, ocra- 
.le nepaje 6e.} MKaKosHX nera. 

BeA. i\ioH;e napacTH ^^o ,^yjKHHe o^, 1 cxone. 

M. npe6. Haxo;^H ce y ^ajManniH y Khhhv h IKe- 
rapy. 

Hap. H.nc Ro XeKe.iy j^a.iMaxHHUH .tobv ob>' 
pH6y mreni . h3 lera r«^ bh,^h ,|a je o,^ npel)aniibe 
*ejie ne pas.iiiKvjy. 

3. 4^6.13 Barbus eques Bon. 
H. X. Te.U) s^HBeHO . ibyniua jano .3ar}na('xa. 
CBH 6pKOBH je^^He ;^y;i:HHe . r;(iinra(ia nniHua y ^^^)- 
Hoj nepaJH y ne.ioj ^^yH;HHH pecMiarra. 

r.iaCHHKT. XII. 37 



578 nAHiHfi. 

Onuc. IllHpHHa re.ia h3hocm no.iOBHHy fterose 
BHCHHe , a OBa je Maa hc pasHa ca /^jikhhom rjiaee, 
Koja H/\e 5^2 nyxa y ute.iy ^y;KHHy. Je/^HO oko o/\- 
CTOJH o/\ /^pyrora 1% — 1% cEora npenHHKa; ycxa 
He cTfiiKv ;^o Hcno^ H03/^apa, Koje cy OMHMa npHiviaK- 
nyre ; ropibH 6pKOBH ^^ocuHiy /\o oiHJy, a /\o.m.H j\o 
npe/^ibera nou^onr^a. 

J. 3 I 8, 3. 3 I 5, T. 2 i 8, T. I | 16—17, P. 19, Kp. 
14 _ 15 1 66 — 68 I 9 — 10. 

Ae\)i\aL nepaja no>^iHH.e npa no^oBHHH xe.ia. ^y- 
;KHHa ftCHa iipenasH /<i /^yjKHne r^iase, cxpar je ko- 
co o^^cenena rarso ^i,a npaJHa lunHi^a hshoch Vs npe^- 
ibe, KOja je naj^'^yjKa; sa^'^fta /^bojhhOiM /^yma ho iuto 
e BHcoKa H cTH;Ke /^o ochobc penne nepaje. 

Boja. Kao y npetjaiuHbe «i>e.ie. 

BeA. Ocxaje Maiba ho oSHsna Mpena , noneM 
pe/\KO npexypa /ijatHny o^ 5 na;iaura. 

M. Flped. no Xeueay jkhbh y penH SpiwaftH y 
/^aaManHJH , ly^e je JKHTCJbH oco^hthm niMeHOiM ne na- 
SHanyjy. 

4. <l>e.ia : BarhuH Petenyi Heck * 

/^. A'. Te.io onpyjiieno. noTH.taK ii npe;\H>H ^eo 
rpoHHe lUHpoK. .leijna nepaja oea KoiuraHe luiiHi^e.' 

Onuc. lIlHpHiia Te.ia hshoch ^3 — % bhchhc, 
a OBa H^i,e 0/3 — 5^/ iiyTa y ne.iy /^jHiuny. Oko o^v 
CTOJH Oy^^ Bpxa ibviuKe 2, a o/^ ^^pyrora oita l'/^ cbo- 
ra npesHHua : opKOBH ropH>e ycne /^ocHMiy ,\o crpaJK- 
H.HX iio3^^apa. a ^\o cTpajujber ooo^^a omhoi ohh, iuto 
ce y ycTHOM yiviy ua.iase. 

wl. 3 : 8, 3. 3 I 5, T. 2 I 8, F. 1 16—17, P. 19, 
Kp. 11 — 12 I 55 — 60 I 8 — 9. 

.letjiia nepaja ctojh y cpe.^niiH ,\y:i:HFie Te.ia 
npe,\ Tp6\jniiHM iiepaja.ia . Ma.To je iniuia 110 mro je 
/^yra, cxpar ie uoco o^^^ceMcna raiu) ,\a CTpaiKite naj- 
itpaTie nniHue ii3HOce % upt\i,ibH\ naj ^y:>;ii\: 3ar\iba 
je BHina o,^ .letjiie , fbene uaj^^yJKe jnum^e nperypajy 
ocHOBy pena. 



PHBE y CPBH.IH. 579 

Soju. Aefja SKyhKaoTO ( HBa . Tp6y\ ^ejhyran. 
re.K) <'Bvv\ MBifeHM H BehniM cMet^onpuMM neraiMB 
Hiiiapano . a hcto raKo cy 6ojeHe h iiepaje , ochm 
Tp5yiunHx . Koje cy je/^no6oje . o6hmho upBCHKacTO- 
Htyxe. 

Beji. Haj^^yatH mojh Koivia/^H He npe.iaae 7 na- 
.lai^a H eaJKe hcuito Maae o^ .iHxpe. 

J/. npe6. HVHBH y CBHMa nauinw om( rpHJuiM bo- 
;^aMa ocoShto ho jyiunHM iipajeBniMa Cp^HJe ; 6eo- 
rpa/^cKH je pnoapH Ka/^iUTO h y CaBu yxBaxe. 
flpuMerdn. y JiKHi^y cy inn Kaaa.iH , /\a oe aoae .mneH, 

Hwe , KOJe ^p) roM po^y pufia ^pH^a/^a (opaeHH po^ 

XXIX). B.iacH 30By oey pH6y luaivi.ie. Hem. Semling-. 

XI. Po^: Gobio Cuv. 

H. X. Fpa^ehH 3y5H y r\T[UH ca 'iBpcTOiM mbk- 
A>on Ha Bpxy, y ^^Ba pe,^a no 3 . 5 pe,^KO 2 . 5 craB- 
jbeHH; ^Ba 6pi;a y ycTHHw yr.ioBHivia. nepaje 6e3 ko- 
lUTaHe uinHi^e. 

1. f&e.ia : Gobio vulgaris Cuv. * 

H. X. Te.io onpy;KeHo. BpereHacTO. Me.u) jauo 
cee^eHo, Kp^yiuTH BeaHKe. pen u .letjna nepaja raivi- 
HO nerasa. 

Onuc. IlInpHHa re.ia h3hoch % H.erOBe BHCHne. 
a OBa H^^e V^/.^ . ,\} ijaina r.iaBe cawo 4 nyr y ne.iy 
^yjKHHy. npe'iHHi; oi;a ii3hoch ^/^ 4y;KHHe raase. oho 
04CTOJH 04 Bpxa H,yiiiiie h 0^1, Bpxa iioK.ioiina 2 . a 
04 ,\pyiora oi;a I'/j I'Bora iipcifrHKa. BpuonH je/\Ba 
,i,ocH;Ky ^\o cp(?,i,HHe omhjv. OcoBHna TCie na^i, sp- 
XOM ifcyiiiKe Hcrio^i, oiHJy h iipe^'^Baja lioij.ioiian. 

X 3 I 7, 3. 3 I 6, T. 2 i 7, r. I I 14, P. 19, 
Kp. 6 I. 40 — m 1 4. 

JleJ)Ha nepaja no'iHibe npe^ Tp6yuiHHMa h npe^^ 
no.iOBHHOM re.ia . BHina . je no mro je ^^vra, ftene 
iiaj^^yiKe ninHu,e HMaj^ ,i,Be ^viUHHe iiajupatuix cTpasK- 
H.HX, penna nepaja Ma^i ne hctc ^^yHiHHe ca aet)HOM, 

37^'- 



^ 



580 UAHHHB. 

ocxa.ie cvia^HJe pasBHJeHe. Hajeehe Kp^tyuiTH ;^ya< 
6oMHe npxe y % iwaibe 0/\ osHor iipeMHHKa. 

Eojn. ^eJ}a upHKacTO cHBa . yracHxo - ae^icHo- 
neraua. Ose nere cy ocoShto npHinjexHe ^\y'Ai 6om- 
ne u^pxe r^e iix nwa cBera 7 . pen h .ie})He nepaje 
.Kyhitacxe h.ih i^pBeHuaexe xaiwuo uerase. ocxaaene- 
paje oe-fcyrase; ^yjKHna 3.iaxo->Kyxa. 

Be^. Pe/\KO 5iiBa Beha o/; ne^H. 

M. llpeC. Ha.ia3M ce y CBHwa naniHM oco6hxo 
uiHa^i>eBHxHM peitaiwa h jioxonHivia. 

Hap. H.n. C. KpKyiua, P. KOJi6a , H. rizek^ Ba. 
FHBe. HeiM. Grundel. 
flpuMe.Tda. Ka/\ weivia pH6e, h^h Ka;^ ce HeMoa;e Hawe- 

pHTH, pH5apH yA^P*^ y .lOB.teifce rnxHuje pH6e, KpKyuia, 

MpeHHi^a, Bapaeai^a h ^p. h xo aoey: 6espu6un,a. 

%. 4>e^a. Gobio umnoscopus ^fgas.'' 
H. X. Teao onpyaiPHo. 6pKOBH ,i,yraHKH . nejio 
yjKe HO y iipet)amK»e. pen ii .iet)Ha nepaja 6e3 nera. 
Oniic. illHpHna xe.ia "jhhh BHuie o^^ '^/^ iteroBe 
BHCHire . a oBa n^^e 5% — 6 nyxa y ne.iy ;^yH;HHy. 
Omh Be.iHKe. HiHxoB npeMHHK H/^e 4'/2 nyxa y ^\y;KHHy 
i.iaBe. OHO o,^cxojn o^^ Bpxa ihyiuKe 2 cBoja npesHH- 
ica a ! o^i, ,\pyi"oia oKa : opuoBH ("T!t;i;y Ma.i ne ^o 
lUKpjKHOr oxBopa. 

^. 2 I 7, 3. 2 I 5, T. 2 I 7, r. 1 j 14. P. 19, Kp. 

5 i ^ — 42 I 4. 

wle}}na iiepaja nocxaB.i>eHa npe^^ no.ioBHHOM xe- 
.ia npewa xp6> iciMHMa. Ma.io je nixo Bnuia ho nixo je 
,\yra. ocxa.ie nepaje nia.i ne je^^ne ^^};KHHe ca .leljHOM. 
jaMe cy ^^aw.ie pasBHJeHe ho y oohmhot rpresa. 

Eojn. Te.io jnyliuacxo a nepaje cHse . /^ysK cpe- 
^^HHe ce xe.ia npyiiia je^^na cpeopacxa naBxa . a itp- 
jbyiuxM ^ya« oomhc npxe HMajy no /\Be upae xohkb. 
., eljna nepaja Ka,v»ixo y (^pe,|HHH lle,^H•!aBa . a pen 
HMa ooiiMuo laiviaH jiopyo. 

BcA. He OHBa seha o,\ 5 na.iai^a. 



PHBE y CPBH.1H. 581 

M. nped. Bo.iw nao ii npefjaiuHia 6HCTpy bo^v 
HO KBo /\a je pe^Ka. jep can ja caiMO je^aH uoiwa^ h3 
^yHaea /\o6ho. 

npUMeTda. H.Me nacTpMKe . Koje mh je Kasao puSap, 
Ka^, MH je ;\ofieo oay .nyHascsy pe^^KOCT, noKaavje /^a 
je II npopT HoiieK o^ o6Hqnora rpreqa paa.iHK^je, 
nan He no;^Hajyhn nacxpMKe , OBaKO je iiMenyje 36or 
CHTHHX nera no tc.^v. 

Xli. Po^: Aulopyg-e Heck. 
H. X. 3y5H \ ryiuH ^;?eTacTH je,^Hope^^H no 4 
e o5e { rpane . .ieljna iiepaja ca KoiuraHOM Tecreua- 
CTOM uiiiHuoM . aa,^K.a nepa;a c.iaoo pasBHJeHa . ho3~ 
4pe Hepa3;^BojeHe. 4 6pKa. Te*io ro.io. ^ 

1. *t»e.ia: Aulopyge Hugelii Hech. 

H. X. KHTLia 3/\yJKeHa. jaKo 3aBpiuKacTa. BHciiHa 
TC.ia MaH>a o^ ,i,y/KHHe iviaee. xe.io cpeopacro. .lef^a 
H ooKOBH (Metjo-rieraBM h iie^iiHaBii. 

Onuc. y meHKe . i;oja ce y mhotom ()53iripy 04 
Mymjana paa.uiKyje. ,^y^KHHa r.iaBe H/^e ^nyra y i^e.iy 
^^yHiHHy; ripewnHK OKa oVj — 8 nyra y ^yjKHHy iViase. 
oKo je^Hauo y,^a.fceHo 0,1, Bpxa ib}iiii;t^ » f),i, Bpxa 
iiOK.ioin^a. a 0,1, ^p^rora ona o;\ct<^)Jh 3a2cBoja iipes- 
HHKa. Ho34pe, 6.iHJKe o^HJy ho upxa ihyuine, HMajyy 
npe^F&eMy npajy je,\Hy KOHiHuy . uoja iix MOJue no- 
K.ionHTM. BpriOBii KpaxKH . cxpaJKHiH. KOJM cy ,^y;KH. 
je^Ba cy paBiiH je/^noM f)HHOM npe'iHHKv. OcoBHHa 
npojiasH O/^ Bpxa itN^iJiKe Hcno,^ oMHJy. iipe/^Haja Bpx 
noK.ionna h racTaje ce Ha^ ipoMiinuM uepajaMa ta 
60MHOM qpTOM. 

Jl. 3 ! 8. 3. 2 ; 5 T. 2 i 7 — 8 r. 1 j 15 P. 19 

AeYjue nepaje no^omeHe ua^i, rp^yuiHHMa H3a 
noaoBHHe re.ia . rpeha hm j<; iiiiiHua Bp.io MBpcxa h 
ixpar je (M:p()3 recTepacTa : 3a,\fba iiepaja .leiKK Hsa 
Kpaja ^eJjne . npe,\ibn upaj je cacTaB.ben h3 je/^ne 
i^eBH ca ,^B'* ymha . je^^iio iipe,^CTaK-La MMap a ,i,pyio 
H3.ia3 no.iHHX opraHa. m obo o,^.iHKyje oBaj po^^ pnSe 



582 nAHmifi. 

o^ CBHJy omajiHx. y kojhx cv o6a ra yiiiha saje/^HO 
npe/\ sa^^HiO.M nepajoiM iiorTaB.T>eHa. MyHijanH HCMajy 
OBe neBH. a k thm ce join o,^ iueHitH pas.iHuyjy, mxo 
cy MaxoRi MatbM h ihto je H.HXf)Ba rp6HHa cAa6o cee- 
/^ena. 

fiojd. AeijB 3eJieHKacTa, o( ra.io rejio cpeSpaero 
neraBO h iie.'^HMaBO . nepaje iKyhKacTo-ciiBe , jie))Ha 
M penHa ne/^Hsasa; /^yHiMi^a 3e.ieHKacTO-H«yTa. 

Z^e.i. Pe^KO 6HBa Beha Ofl, 5 npcra. 

/?/. npe6. XeKe.t je /io6ho obv pH6y h3 Cniba y 
y^a;iMai^HJH h wlHBna y Bochh , h Kaute fl,a je raiMoiu- 
HbH iKnrejhii mbcto na Baiuap /^onoce h na r.eJTHHy 
nprneny pa^^^o je/^y. , , 

//V/jo. tiMe. C. ocTpy.i 3 ^hrhv ; oro XeKe.iOBO 
HMe He .iHMH Ha cp5cKy pen . h norpei^yje noTBp!)e- 
H>a: aito ce ne Bapaw. obo je pnSa r»ojy caai y ^hl^m 
y Mjja/^ocTH no/\ HiwenoM nnjopa hccto jeo. 

Xlll. Po/\: Rhodeus Agas. 
H. A'. HovKOBH/^HH ny^H y ryiiiH. je^^Hope/^H, c c)6e 
cTpane no 5 , ycia 6e3 opKOBa . .ie!)Ha nepaja 5e3 
uoiuraHe ummie. je./^He ,^y}itHHe ca 3a/\H.OM. 

1. <i>e^a: Rhodeus nmarus A gas, '"'' 

//. A'. Te^o BHCOKO , cTHcny'TO , ^onna re npxa 
BH/^H caiwo ,1,0 r> it.iH 6 Kp.T.yiuTH K3a uiKpra. 

Onuc. BHCHHa re.ia vi;\e 3, a /\y>KHHa rviaBC 4'/, 
— 5 iiyra \ ne.iy ,T,);iiHiiy. TljjeHHHH npn.THHHO bc- 
.iHKor oua SHfiH y., i\y;\\\uie. r.^aBe. oko o^i,ctojh Ofl, 
Bpxa ibyiuKe 1 a o^ /^pyrora ona 1' 2 cBora upeMHHKa. 

Jl. 3 9 _ 10. 3. 3 j 1) T 2 G. r. 1 I 10, P. 19, 
Kp 11 -^ 12 I 31 — 38. 

Hajjase je pasBHJena .leljHa h 3a,\H.a nepaja. 
()cra.ie v\ MHoro MaH>e. Kp.bymTH oy Mewe jxy^}- 
.bacre, laHKHM spauacTHM upraiMa rycxo HiuapaHe, h3- 
.\iel)y ae^He nepaje h rpSyuinHx him a hx cBera 11 ^ — 12 

Hoja. ^^HO^o ce paaviHKyje no no.i} oco6hto y 
BpeiMe npnopeifca. 



PHBE y CPBH.IH. 



F oiceHKe 
wle})a 3e,ieHKacTO-CMet)a. 

Osa je npyra n.iaBei hh- 
Kacra h.ih upHKacra a 
necTO je Hesia. 

EoKOBH 5ejbyraBH. ranaB 
je H Tp6yx. 

Bea xaKOBe iipyre usa 
uJKpra. 



Cse nepaje 5.le/^e caMO 
.letjHa HAia lUHpoK xa- 
r.ian o6py5. 



ff .nyowjnKd 
IIoK.ionai^. .\e\)^ \\ 6oko- 

BH .bvSHHaCTH. 

C o5e crpaue pena je^^Ha 

CMapar^^f) -ae.iena npy- 

la. 
rpy^H H Tp5yx ^ejbyras, 

ca pyH;acTHM npe.iHBa- 

H.eM. 
Haa lUKpra je,^Ha BepxH- 

Ka^wa cpe^pacra npy- 

ra. a c ooe rrpaHe H>e 

jBy6HHacTe nere. 
.1el)Ha nepaja CMeI)a ca 

xaBHHJHM naei DMa. 3a^- 

aa nepaja jacHO upse- 

Ha ca i^pHHM o5py6oM, 

pen H rpy;\He nepaje 

6.ie/\e npoapasHe. 
/^ywHi^a 3rop i^pBena. j /^yatHna OTBopeHO- Hiyxa 

3rop HapaH'io-Hiyxa. 

BeA. iMyHtjai^H, Ma^o mxo sehn o;^ HteHKH, pe^^KO 
npejiase ^^sa npoxa /\ya«HHe. 

M. nped. HaJBO.in 6:icxp\ Bo;^y w K-.ia je no CBOJ 
npK.n'nM y oBiiMa iiaujHM n.ianHHCijHM pe'iHi^aMa h 
caMO je c xora c.ia^HJe nosHara. mxo je Bp.io cHXHa 
H mxo joj Meco ropsH, Ja rar.i je /^o6no y wlyKOBy 
Hcno,^ PxH>a. 

Ilap. u.fi. C. n.iaxti'iHiie, Tl. plociczka. H. horavha, 
KpaftCKH pesdirk^ HeM. Bitterling. 

XIV. Po/i,: Abramis Cuv. 

H. X. /^po5ehM sy^H y ryniH , je,V'f>peA" ? "^ 5 
c o6e cxpane . ycxa ru)co vcnpaB.tena . 6e3 opKOsa, 
3a/\H>a nepaja AyHta o^^ .ie!)He. xe.io bhcoko, cxhchv 
TO, xp6yx H3MeI)y swapa h xpoyiuHHx nepaja y ouixpy 
HBHi^y Hcnynnen. 



!^^ nAHMHti. 

1. 4>e;ja: ^bramis brama Ouv. ""'' 
H. X. BncHHa xejia hshoch % newie ^yJKHHe, 

ycra /i,onHpy /^o Hcno/v iipe^fbttx iio3/^apa. 3afi,H>a iie- 

paja noMHH>e npe Kpaja .ief)He. 

Onuc. lUnpHna re^a w/^e 3% nyxa V fteroBy bh- 

oHHy . a /^y»%HHa raaee 5% nyxa y ne.iy /^yH^HHy. 

IlpeiHHK OKa MHHH '^ > '/j /^yHiHRC rjIBBe , OHO o^- 

CTOJH oj\, Bpxa ibyiuKe I . a o,i^ /^pyrora oua Z oBoja 
npeMHHi;a. OcoBUHa reaa H/^e Ha^ cpe;\HHoiM ycra, 
Kpo3 /^o.iftH o5o/\ Oh-a, npei;o cpe/^e noKJioni^a, h cth- 
He ce ca 6ohhom uprom npH 5 — 6 pe;\y ijp.i.yiiiTH 
Hejo jaKo HrnynneHO . noTH^T.aK norriyx . a o/\ oey^ 
.lel^a ;\o .iel)He nepaje jano cBe/^eHa. 

a. 3 I 9, 3. 3 I 24 — 26. T. 2 j S, T. 1 I 15, P. 
19, Kp. 12 — 13 I 51 _ 54 I 6 — . 7 

JeI)Ha nepaja noMHfte H3a no.iOBHHe xe^ia , 2/^ 
uyra je Bi!iiia ho usto je /^yra, Ha3a/\ je kooo o/\ce- 
Hena. 3a;^K>a H.eHa iiinHir,a je 4 nyra Kpaha o^^ npe^- 
H.HX. 3a/^H.a nepaja V-/^ nyra ,\v»ta oj\, r.iaBe, Tp6yiu- 
He H rpy/\He nepaje c.ia^HJe pasBHJeHe, obc ne cth- 
Miy /^o Tp63'iuHHX . HH TpSviuwe ^i,o Hiwapa. ^o;iH>a 
KpHriiita pena /^y>Ka o^^ ropae. 

lip^TiyniTu iMCKe . H:>iaiy 10 spaisacTHX n.pxa k 
paBHe cy 1 npeMHHity 0!;a. BoHJia i^pxa xewe cno- 
peAHO ca xp5ynniHM ooo^^om Hcno^^ no.TOBWHe 6oKa. 

Eojn. rioxHjT.aK H .iel)a upHiiaora. ^okobh Hsyti- 
Kacxo-6e;iH ca npnHM xoMKirnawa. ryina upBenKacxa, 
• Be nepaje Mopacxe ; .^yjiswua saaxo-Htyxa , srop ca 

UPHOM Mp^bOM. 

BeA. MojKe napacxH ,^o ^^ya»HHe o^^ IV2 cxone h 
BajKHHe oj\ 4 — 6 oita. 

M. iipe6. HaJBO.iK xHxy BO^y, h xy pa^o 6opaBH 
y /^y^HHM, Ko,^ Hac ce .iobh > cBunia nOBetiHM pewa- 
Ma H secTO re ^v*"f><^" "^ /^opho.i, 

Hnp. ti.n. C, /i,eBepHKa, P. aen^b, IT. blein, leszczn- 
lush. H. prazma, cej'n. Hew. Brachsen. 



PHRE y CPBHJH. ' 585 

2. <l>ejia: Abramis vimha Cuv. ^ 

H. X. ropH.a BH.iMi^a jaKo ncna^a; 3a/\H>a nepaja 
noHHibe H3a Kpaja Ae\)He . Kp^yiuTH H3a .letjue ne- 
paje — Ha napKH — y oiirrpM rpe^en HcnynneHe. 

Onuc. IllHpHiia re.ia H/\e S'/s — 2% iiyxa y H.e- 
roay hhchhv a ok a 4 nyra y ne^y ,'^y;KHn\'. Koja h3- 
HOCH 6.iH3y 5 /^yiKHHa r.iaBc. IlpennHK okq ii.^^e ^Vj 
— • 5 iiyi a y ;\yHiHHy raace , oho o/\ctojh o,^ Bpxa 
ifcyiiiKe H 0/\ /^pyrora ona 3a V/^ cBOia upeiHHita. 
Ho34pe CTOJe 6.iHHie oHHJy no npxa H.yiiiKe. .Vera vy 
XOpHSOHTa.THa H CTHHiV .'^o Hcno,^ o^mjv ; KHiua oco- 
bHTO y waropHx pH5a jaKO Hcna.ia. OcoBnna ^e.ia 
nOMHHbe o,^ Bpxa Hcna.ie KHUie, npo.ia3H i;po3 /^o.ifty 
rpeliHHy owa Ha/\ Bpxoi\i nOKaoni^a . h CTHMe ce ca 
SoMHOM j^proM npH 12 — 13 pe/^y KpybyiuxH. FopibM 
o6o/\ Te.ia jane CBe/^en o;^ /\oiber. 

A. 3 ; 8, 3. 3 i 18 — 20: T. 2 ! 9, T. 1 j 15, P. 
19, Kp. 10 — 11 I 58 — 61 I 5 — 6. 

Ae\)\^2^ nepaja , nocrai^jfeena npw eaivioj cpe/^HHH 
TC.ia MaJio H3a TpSyninnx. ^^^bojkhom je Biiiiia ho hito je 
/^yra, H>eHe npe/\ff>e naj/^yHie luriHi^e cy 4 nyra ,i,y;He 
ojy cxpaHSftHx, sa^iba nepaja 5% nyra lipaha o,^ ,^y- 
jKHHe TCjia . TpSymne nepaje ,^6cH:Ky ^io MiMapa ho 
rpy^He ne crnjKy Af> ocnoBe rp^yuniHX. Ooe Kpiiiirrte 
pena je/^ne j\,y7\i\n\e 

Ha Kp.7.yn[Tii!\ia . o,^ hojhx naJBche Hiwajy ^3 om- 
Hor npesHHua bh^i,h re .lenese o/\ 8 — 12 3pai;ac'THX 
upra. 

Eoja. Hcnajia KHJua, noTH.i.arj H.ietja CMetjacra 
H.iH njiaBeTHHKacTa , 6oi;obh oraopeHHJH, Tp6yx cpe 
6pacT, jiebna iie])aja h pen n.iane rHiirtacr . 3a4iba 
nepaja h Tp()yiiine /uytiuat TO-5e.ie. rp\^\He npii ocho- 
bm upBBHO-HiyTe: /\ya;Hi^a hc> ra ca tbimhom neroM. 

BeA. Ocraje iwaita no ,^eBepHKa h pe/^ito npe- 
rypa BasKHHv o/\ V, okb. 



586 nAHHHft 

M. npe6 Oea no i:a3HBai{>y Xencia /^jHaey CBOJ- 
cTBeHa pH6a BO.b^a je pfc\^ija, jep oaivt ja cawo je^an 
KOMa^ HaSaBHTH Morao. 

Hap. uM. C. OK;iHJa , P. rvcTepa . H, podoustev^ 
HeM. jBlautinse, Z'drthe. 

npuMerCn OBaMo cna^ajv no oiioj npH.nnH peqH: 
uiAiiBOHora, LU^TiHBap, ui^eeap 5 pii6a , KOJ^ cy mh 
Ka^tiiTO no/^ oiiHM iiivieMHAia noKasiiea.iH 6ho je cko- 
6a;h , ^ocTa na.iiiK Ha ou.iHJj oco6hto no khiuh 
a^iH Hivia MHoro MaH>e iiinHi^a j3a/^H>oj nepajii, a oco- 
(5hto oe .laKO pas.iHKyje aySiiMa j ryuiH a npnoiw 
Mapa]>umo5T y Tp6yxy. 

3. ^e.ia: Ahramis bnllerus C'uv. "* 
//. ^r. r.iaBa Ma.ia, ycra jaKo koco ycnpaByi.eHa, 
3a/^H.a ce nepaja noMmte no^^ .letjHOM. 

Onuc. lUiipKHa Te.ia mhbh '3 BHCHHe . a osa ^/^ 
He^e /^ywHHe, y Kojy H;^e 6 nyra ;),y;KHHa r^aBc. Oko 
Be.iHKO H3HOCH y npeMHHKV BHJiie 0,1, V4 /nyJKHue r.ia- 
Be. our) o.icTOjM O;^ Fpxa ftyiirue 1 a O/^ .^pyrora ona 
1 /<j CBora upeHHHKa: yr„iOBH siaj hc ^ep^eH/^HKy.^ap- 
HO ycnpaBJbGHHx vera He T^onnpy /\o Hcno^ H03;iapa. 
OcoBHHa xe.ia ocxaB^ha na^^ co6om ycxa . je/\Ba ,^o- 
THse ,^o.irfa:^ o()o/i oKa. u cene iia paeHe ^^e.iOBe no- 
Kjnnan. He.io n^fjoyno, iiOTH.hais irpe.ia3H nanpacHTO 
y rpoHHy, Koja re'it^ Ma.i ne iipas^o /^o nonerKa .lel)- 
He nepaje : ropitH o5o,i xe.ia mhoto jane cBC^^^eH o^ 
/i,o;iH.er. 

A. 3 1 8, 3. 3 1 40 — il, T. 2 [ 8 , T. 1 | 15, P. 
19. Kp. 14 — 15 I 66 — 70 ] 8 — 0. 

wlet^jna nepaja nosiiibe npii ho.iorhhh xe.ia ne 
iiixo iMa.io iipe,^ 3a/i,n.oM . jteHa BHCHHa npeiHauia 
MHoro ;],yvKHHy r.iaBC , (^xpar je uoco 0/3,ceHeHPi , y 
% ijpatia no cnpe/^ ; 3a/r,H>a nepaja h3hoch 7^5 ne^ie 
^^y;HHMe a r 'V/^ nyxa je ;^yJKa no luxo je BHCoKa, 
xp6yiiiMe nepaje ^^ociuiiy 40 HiMGpa. a rpy^^ne npe.ia- 
ae iipeiio ocHone xp6yuiHKx . /^o.AH.a KpHuma pena 
iipeiwaiua ^^yjiiHuoM ropifay. 



PHBE y CPBHJH. 587 

Kp.\vinTH c\ Maibe no y npefjaiuftHx 4'e.ia. no- 
seM He H^Hot e BHiiie o/^ '/^ OMHor npenHUKa; Ha h.h- 
Hoj re nOBpiuHHH bh^h Ma.ui opoj apaKacxiix u,pTa 
oSkmho 6 — ^ 7 a Ka^i^uixo i avo 2 — 4, BowHa i^pxa 
xene Ma.i He cnope/\Ho ca xpfJyxoM. 

Bojn. IloTH.taK cMefj, .let^a ae.ieHijacxa h.ih mo- 
pacxa . OvOKOBH HivxH \\.\\\ ("peopaoxH. xpoyx i^peeH- 
Kacx . rp\vi,He h xpSyiiiHe nepaje Jityxe . ooxa;ie ca 
naaBexHHKacxHM o6py6oM. 

BeA. Pe.^KO npe.ia3H ^^yiKHny o,^ 1 cxone h Ba- 

HiHHV O;^ '/2 OKe. 

M. npe6. Ha.ia3n re y cBHivia HaiuuM pei£aMa h 
cBaua^ je HMa na /\opho*iy. 

Hap. U.K. BeoBHi^a, Kecera. lunHne (y Beorpa;^y). 
HeM. Spitzpleinzen. 

\. tpe.ia: Ahramis a up a F alias. ' 

H. X. Te.io BHCOKO . r.iaea Kpaxi.-a , ifcyiiiKa ,;e- 
6e.ia 3aTy5acTa, ycxa wa.ia. koco nocxaB^hena, 3a/\- 
H.a nepaja ce novHH.e npe/^ npajesi .leJjHe. 

Onuc. lllHpKHa xe.ia H^e 3/2 nyxa y BHCHHy, a 
oBa H( xo xo.iHKo nvxa y i^e.w Ay;KHHy . Koje r.iaea 
'/s H3HOCH. Oko Bp.io Be^iHKO, H>eroB npeMHHK n;;e 3 
nyxa y ;\yH«HHy r.iaBe . oho je y^^a.T.eHO o,^ Bpxa 
H.yuiKe ^/j a o,^\ ^^pyrora oKi? I' .^ <'E;ora npennHKa. 
He.io liJHpoKO . ibyiiiKa jano nax\ oacxa . ycxa je/^sa 
cxH;Ky /^o Hcno.T^ npe,^H.HX H03/;apa. OcoBHHa xe.ia 
H/^e Kpo3 cpe^^Huy ycxa, nope^ /\o.iH.er omhot o5o/^a, 
cene na /^soje Bpx noK;!0:ina w cxji'ie ce ca oomhom 
HpxoM npH G — 6 pe.^y Hp.T.yiuxH. 

^.3 8, 3. 3 39 — 43, T. 2 ; 8. V. 1 j J5; P. 
19; Kp. 9 — 10 I9 — Til | 7. 

^le^Ha nepaja iiocxaB.teHa npH iio.iobhhh xe.ia. 
saepiiiKacxa je . ,i,r<)Jhhom BHiiia no nixo je A.vra. 
cxpa;KH9e itene umHiie uMajy ' , ,^yH;HHe npo,^ibHx; 
3a/^H>a nepaja hshoch /^ i^ejie /^yjitHne xe.ia m cxhskc 
iwa^i He Af> Ha "paj napKe. BoHHa npxa xene no cpe^ 



588 ' DAHMMh 

5oKOBa. Kp-tyuiTH cy HeriiTO ivtaibe Ofl, 1 o'lHor npen- 
HMKa. npaiian'Mx i^pra Hi>ia iia ibuMa iO — 15, a ochm 

OBHX Ce Ka/\IUTO Bll/^e H Bp.lO CHTHe KOHHeHTpHHHe 

qpxHue. 

Boja. Cbs je OBa pH6a jacHO cpe(5pacTa, nepaje 
cy Se^Tivrase. 3a/\H>a it .le^Ha uMa lamaH nopy6; /\y- 
}KHi;a ft.ie/^o-Htyra. 

iff/'.?. Pe/\KC CTim;e /i,o uajKHne o/^ 1 one. 

J/. npe6. y ^VHasy HHje pe/^tta h waxoivi ce BHt)a 
ca npe})aiuH,oi\i na /^opho.iy. 

//(7/A ?/^;/. C upHOOKa. HcM. iicheibplcinzen. 

5. <S>eaa: Abramis^ Leuckartii Heck. 

11. X. FjiaBa ^yryvbSCTa, vera koco vrnpaBji.eHa, 
aa/^ita nepaja Kpaha ho y cBHJy /^pyrnx •j'e;! i, Kpjuu- 
Ke pena je^iHe /^ya;KHe. 

Onuc. lUnpi!Ha re.'ta H/?,e 2% nyxa y BHCHiiy, a 
OBa S'/j riyTa y u^e.iy ^vhchhs . i;oje '/s hhhh /^yatHHa 
r.iaBe. ITpeHHHK oita pasaH '/^ /^yatHne r.iaBe , oho 
o/^CTOJH o/^ Hpxa fbyini;e 1 , a o^^ /^py^o^a OKa 1 '^ 
cBf)ra iij)eMmii{a. ."^ era ,^^)< ra ivia.io , yrjiOBH ni\i hh 
cTna;y /^o hciio/i, iipe^feHx H03,|apa: ftyrtma aarySa- 
cra. OroBHiia re.ia iipo.iasH HLiH)/r, ( pe/^HHe ycxa, 
cese ^^o;tH.y i pehnHy oua . ocxaB^a iio^^ co^om spx 
iioK.ioiina H cTHMe ce ca oohhomi^ npxoM npu 5 — ti 
pc/^y Kp^f.yuiTH. 

A. 3 1 10, 3. 3 i 15 — 17, T. 2 j 8, T. 1 | 15, 
P. 19. Kp. 10 — 11 I 44 — 46 i 4 — 5. 

A%\)Vi?i nepaja noMHite H3a no.ioBHHC re.ta, % 
je BHHia HO uiTO je ^^yra . 3a/^H.e H.eHe iirnnne /^bo- 
JHHOM Kpnhe o/^ npe/^ibHx; 3a/\iba nepaja, CTaB./i.eHa 
iipeMa Kpajy Jief^ne, je/j,He je ,^y>KHHe h bhchho ; xp- 
()\ nine nei)aje ne CTHJuy ^o Mniapa , hh ^py/^^e /^o 
Tp6yiiiHMx. Kp.T,yuiTH . Koje cy '/j iNiaHje o^'^ 1 ohhoi- 
npewuHh-a , Hsiajy Ma.u) MpaKacxax npxa. EoMna m\- 
HHJa TCMe cnope^iio c Tp6yxoi\nj. 

lioja. Te.io jacHO cpe6pacTO. noTM.?haK h rp- 
6nHa se.ieHuacra , cae nepaje Sevbyrase camo pen 



PHBE y CPBH.IH. 589 

H .lefiHa nepaja una rawaH nopy6 ; ^^yH«Ht;a inyh- 
Kacra. 

M. lIpi'G. rto XeKe.iy oea pnSa lipHiia^.iejisH 
HCKjbVMHO ^yiiaBv II pcKaivia vh. yTH'iyhnM nau je 
Ba.T>;^a w y nac ni\ia , ho ja je ioiii hik aM worao na- 

6aBHTH. 

XV. Po/^. Blicca Heck. 
//. .1". XBarajyhH ay^H y ryiuH , ^^Bope/^H, no 2 
H 5 <- (>f>e (^xpaHe nocTaB.teHti. y oora.ioiM OBaj 
po^\ pn5e jaKo je Ha.inK Ha /^cBepHKv. 

1. <l>e.ia : Blicca nrgyroleuca Heck* 

H- Xnp. Te.io npH.inMHo bhcoko , ocoBHHa o- 
craB-ta Ha,'^ ro5oM vera . Kpniniie peniie nepaje je- 
;^HaKe, paBHe c BanaHOw .leFjne aepaje. 

Omic. IIlHpHHa re.ia nanocM /^ BJiouHe , a oBa 
/^ He.ie ^VHiHHe, y Kojy j\y'Axvindi r.iaae n,i,e c*^/., — 6 
nyra. IlpeMUHi! iipH.m'iHo Be.inuor oKa H/^e 3 — S'/^ 
nyra y ,^y;KHHy r.iaBe . oho o,^ctoj;j o^\ Bpxa H,yiui;e 
He nyno 1. a o^^ ^pyror orsa V\ ^ cnora npesHMKa. 
Ho3^Xl»e ^.iH3y oHHJy cTaH-TieHe. ycxa ivia.ia, uoco yc- 
rjpaBjTjena . vr.ioBHva ne ctmikv /i,o hciio^'^ ripe/^ibHX 
H03^apa. OcoBHua re.ia iiOHKibe Hcno,'^ ycxa . npo- 
.lasH HciiO/^ OHiijy, ce^ie npeno cpe/^HHe tvhh Kpaj 
noK.ionqa h cacxaje ce ca 6oHnoi\i uproM npH 5 — 
6 pe/^y KpjbyiuTH. J\o.\ibi\ o6o/\ re;ia ja-ie cBe/\eH 
o/\ ropiber. 

a. 3 j 8, 3. 3 i 19 — 21, T. 2 8, F. 1 | 14 
— 15, P. 19, Kp. 9 — 10 I 45 — 48 | (>. 

*lefjiia nepaja no'inir,e H3a iio.ioBHHe re.ia, 
iiaJKpaha itena iiinHna M/^e '4 ii} ra y ^^yiuHHy Haj^^y- 
Mte. npewa HjOJ no-uiibe 3a,\Fba nepnja, Koje ,i,yjKH- 
HB 'iHHM \/-^ i\eAe ,'^y;KHHe xe.ia. Tp5yiriHe nepaje 
He CTHJuy ^^o iMapa, iih rpy^^ne ^o rpSyifiHHx. 

Eoja. .le};a CMeT^acro - n.iaBerna, 6or»OBn n.ia- 
BeTHHKacTH, ca ( pe6pacTHM oaecKow, Tp6yx 6eo, no 
ciupTH upBenicacT, rpy/\He h TpSyinne nepaje n,pBeH- 



590 



Kacre, ocra.ie cHBacre; ^'^y)KHI^a cpe6pacTa ca se.ie- 
HOi\t Mp^oM Ha/\ aenMnoM. 

Be^j. Pe/^KO (iHBa Betia o,^ (!TOne h namH ra/^a 
y^ one. 

M. npe6. Haxo/\H ce no cBHwa HauiHM peKaina 
H Bpjio ce MHoro ^OBH y /^ViiaBv h CasH. 

Hap. Hm, C naaTHf^a . n;iaTfiiJ{a , KpynaxHi^a. 
H. maly cejn, Hew. Zobelpleinze Blei. 
flpuMJCTdn. CaiscKH cy mh pn6apn /^OH0CH.IH ^ne pH6e 

no/\ HMGHOM i^pHOOKe, o^ koJhx je^^Ha npHHa,vie;KH 

OBOMe po^y . caMo iuto je HHHia o/^ o6H<JHe n.iaxH- 

Ke , xe je MOH;e 6hth Hoaa joui neonncaHa *e.ia. 

Kojy xpe6a oOAe ucnuxaxH. 

XVI. Po^v Pelecus Ag-as. 

H. \. rpaSefiH 3y6Hy ryiiiH c jaKOM saK- 
./bOM Ha Bpxy, no 2 h 5 y /^Ba pe/\a CTaB.teHH, ycra 
wajj He nepneH^^HKy^apna , .iel)Ha nepaja KpaxKa. 
Ha^H 3a/\H>oM cMeuiTeHa, Tp6yunin o5o/^ xe.ia ose/^eH. 
(SpHxaK ; 6e3 6pKOBa ; oea KoiuranHx uinHi^a y ne- 
pajania. 

1. <l'e^a: Pelecus cultratus Agas. ^' 

H. X. Te.io onp^HiBHo , jario CTHCHyro , ^etja 
npasa . 5oHHa upra npHfJ.iniKena rpoyimiOM o6o/^y h 
c fbHM cnope^iia . « py,i,He nepaje /^yraMue , aao- 
rirrp^bene. -s 

OfTuc. IllHpHna xe.ia vij\e 2% — 3 nyxa y H.e- 
roBy BHcuny, a op.a iV^ — VZ-i y ne.iy ,^yH;HHy, Koje 
r.iaBa II3HOCIJ /^5, Oko ^^oera Be^iuiO . H.eroB npen- 
MHK H,^e 3% n>Ta y ^y;KHny iMane . oho o,hctojh o^ 
Bpxa iLvame ne nyno aa 1 rsoj npe'iHUK a xaKo mcto 
H Oj\, Apyioia oKa. Ho:i,^pe ommmb npHMasjuyTe. O- 
("OBHHa re.ia ocrau.ba ycra \\a,\ «m)Oom , H^^e itporj 
,\o.iiby Tpehniiy OKa . npo.ia^H \iv>,\ «pxoM nOK.iouna 
H cacxaje re o.piax \\?,a nisjpra ca op^iiOM i{,pTO'.t. 



PH5E y CPBH.IH. 591 

A. Z\7 — S, 3. Z j 26 — 29, T. 2 7, T. 1 15, 
P. 19, Kp. U ; 100 — 108 i 6. a) 

AeY)na iiepaja noMHa.e npti 3a^nH>oj ToehKHii re- 
.la, H c,ia6o je pasBHJena, no/^ fbOM je craBJbena 3a- 
/\H.a nepaja, Koja sayauMJbe \ia.T tie cbv uapKy, re je 
xpoJHHOM t\yii\a ho ihto je uHcoua. Tp6yuiHe nepaje 
nonoHieHe npH ho.iobhhh xcia CTHJity ^^o Mwapa, rpy- 
;\He HSHOoe V, ,iy;KHHe re.ia h /i,oMamajy cbojhm np- 
xoM ocHOBV xpoyiunHX. ^o.iH>a upmuKa pena .^yma 
o^ ropibe. BoHna .inHHJa iioiHH.e y ropHiOJ rpeliH- 
HH re.ia Hsa lUKpra . nanpacnTO ce cnyiuTa H3a 
rpy7i,iiHx nepaja ,^o 6.iH3y rp^yiunor o6o.\n , o,i,Ky^^ 
ce oner Ha BHiue Bepyra , Kao /^a o^ntje Tp6yuiHe 
nepaje , H3a h>hx ce oner Heiino Ma.io cnyurra h 
xene najnocie napa.ie.iHO c ^i^OMbam o6o;\om Bapne 
Ka cpe^'^HHH penne nepaje. 

Kp^tyiuTH HCHiHe H BHTKe , Ha HjHiMa ce BH^^e 
MHoro5poJHe spaisacie irpxe. 

Boja. ITorji.">aiJ Ha/!,ocHB, .iHne ^Hcepacro, jietja 
cHBO-CMe})a, 6oKOB{i cpe5pacTH, jet}Ha nepaja h pen 
6HcepacT, ocia-ie nepaje upBeHuacxe : ^T,yninu,a cpe- 
6pacxa. 

Be.i. MoiKe HapacxH ^o ^y»iHHe O/i, 1' ^ cxone, 
HO II xa/^ je/\Ba sajKH % one. 

AJ. npc6. HiWa je y /^ynaBy h Csbh k ^^^ohoch ce 
MecTo Ha Seorpa/^'KH ph6ah namap. 

Hap. UM. C. ca()j'apKa, Kocai, rMHxpa. P. ca6^e, 
Typ. 6a6oB. Hew. Sickling. 



a) Obc 6pojeBe ea.iba uuaKO pasyMexH : HariHa-icna noiexuHsi 
caoBOM nepaja cacvoJH ce caMO hs jc^HaKHx luniina , h to 
noK;'3)'je 6poj no caoBv cTaB.ibCH ; aKo cy nai; miiHi^e hc- 
je^^iiaiie — 6o,\.\hiiac n 'i.iaHnacTe — 0H/i,a je 6poj thkobbx 
uinHi^a nepncHAHKjMapuHM .iHHXjaMa pacTaB.ibeH. Kp.ibyuiTH 
ce 6poje Ayat 6o4He i^pTe h iioiipoKo npn liaJBeheji Bcnyn- 
■leiiby Te.ia. Kp.ibyiuTH , iuto croje bhiuc 6o'iHe npxe, 
o3Ha4eHe 6pojcM ctoJgKhji npe,i, iipBoit .mnnjon , y cpe^HHH 
cTi JH 6poj Kp.ibyiiiTH cTaB.iboiiHx A,y'd\ 6o'ine Mpxe , a Ha 
Kpajy cy Kp.ibyiuxH crojehe Hcno/^ 6o4iie npxe. 



592 ^ . nAHMHB 

V XVII. Po^^: Alburnus Rond. 

H. X. FpaSehH 3v6m y ryiiiH , no 2 h 5 y ^sa 
pe^\a CTaBAeHH , vera ycnpaB^beHa oa Hrna^ioivi 40.1- 
H.OM BH.1HHOM , 6e3 6pKOBa , y 3a/\H.oj nepaJH BHiiie 
lunHna HO y wietjHoj . cbc mnnno mckc H.iaHKaore, 
Tp6\x iipe/\ HwapoM y oiiixpy MBnny HcnynseH, cpe- 
6pacTe Kp^yuiTH ce jiaiio cMHHy. 

1. <I>eaa: Alburnva lucidus Heck. ' 

/^. X Te;io onpynteHO , j^OMhn BBani^a Hnje 3a- 
^^efJjba.ia, ycxa k^ico {TaB^ieno, sa^'^fta nepaja iiomh- 
H>e no^ Kpajew .leljue u.wi ivia.to Hsa ffae. 

Onuc. BHCHiia re.ia ii^^e 4'/^ — 5, /^yjKHna r.iaBH 
5% — 5% nyra y ne.iy ^yntHHy. FIpeHHHK oua h3- 
HOCH V4 AyJK""*^ r.iaBe, oho o/^ctojh o/^ Bpxa JbyiiiKe 
H o^ /^pyrora OKa 3a 1 CBOJ npenHHK, ycxHH yr.iOBH 
CTHHsy ^,0 Hcno,^ H03/i^apa. OcoBHHa rejia tcmc upoa 
cpe,'^ OKa. npeno;iaBjT>a Bpx noK.ionna h yKpiiira ce 
o.^Ria H3a iiirjpra ca oomhosi npxoiM. 

.1. 3 I 8, 3. 3 I 17 — 20, T. 1 j 8, r. 1 ! 14, W 
19; Kp. S — 9 i 46 — 50 j 3 — 4. 

Ae\)\\Si nepaja noHHibe H3a xpSyiuHHx h Hsa no- 
aoBHHe xe.ia . fbeiia BHc.jHa |)aBHa uhchhh rpy^HHx 
nopaja. a ^yHJHiia 3a/\fbe nepaje pasna ^yaiHHH r.ia- 
BC 5 cxpar je uoco o/^ce^ena; xpoyuine nepaje He 
oxH;Ky ^^,o MiMapa. Bo'uia npxa xcmc cnope/^Ho ca 
xp6yxoM. 

Bojd. ^ef)a na/^o-cifBa . 6okobh < peSpacxH , xa- 
i;aB u xp6vx, .iel;Ha nepaja h pen cHBacx, cee ocxa- 
.le nepaje 5e36oJHe. 

Be.i. OoHMHo re .iobu o,^ ,\y"'KMne ie,^He cy^.ia- 
MHLie [)e,\K(> o,\ ne,|}i. 

I\L n]>('6. Hajpa^HJe 6opa8H v ^Hcxpoj 11 opsoj 
BO,^n. r,^e ()5nMiio no noBpiiii'.iiH n n^ioBH. 

/Id}), u.ii. C (^])3ai; . nnpanou, . hmtoi'P} iihh . 110- 
i!p\yi:ntne . P. ce.iaBa . yit.iea , H. ukLcyka 4. onklcj 
lltMi. I.anhe. 



PHBE y CPBHJH. 593 

2. <i>e.ia: Alhumus bipunctatus Heck. Hn. * 
H. X. Te.io Maifee onpyjKeHo ho y npet)auiH>e, 
Ha Kp.h} lUTHMa c o6e crpane 6oMHe upre upHe nere. 
Koje cuyna cacxaBAajy ys^yasHy iipyry. 

Oiiuv. KHCHHa re.ia npcMauia c % /^VHiHHy r.ia- 
Be, a osa n^e 5 — ■ 5% nyra y ne.iy /\yHiHHy. FIpeM- 
HHK OKB H;\e 3 — • 3% nyra y /^yaiHHy r.iaBC, oho o^^- 
CTOJH o^ apxa ftyiune Maae , a ^^ ^pyrora ona bh- 
iiie HO I CBOJ iipeMHHK. OcoBHHa TCwia iipoja3H upo3 
cpe^HHy ycxa h ona h cacxaje ce ca 6ohhom npxoM 
npH 5 pe^y KpAyuiTH. yr.ioBH i;oco ycnpaB^benHX 
ycxa OTHJKy /\o Hcno^ noa^apa. 

A. 3 ! 8, 3. 3 15 — 17 , T. 1 i 8. r. 1 , 14, P. 
19; Kp. 9 I 49 — 51 I 4 — 5. 

^eJjHa nepaja noHHn,e H3a xp6yuiHHX, neiiixo 
MB.io npe^^ no.iOBHHOM xe.ia. H>eHa BHCHHa paBHa ^y- 
;kmhh r.iaBe; 3a,i,H>a nepaja Ayi^•a nf> luxo je BucoKa. 
xp6yiuHe nepaje He cxH:uy ,^o HMapa , hm rpy/^He a<^ 
xp6yiuHHx. 

Boja. *let7a xaMHO-ae^ieHa , 6okobh ae.ieHKacxo- 
rpe6pacxH. xp5yx cpe6po-68o; o;^ mupra ,^o pena re 
iipywa HB^^ 60HHOM .iHHHJoM je,^Ha Mopacxa naexa 
3ay3HMa.jv}in lUHpHny o^^ 3 Kp.T,yiuxH , .".efjna nepaja, 
pjsn H rpy/^ue nepaje HMBJy xaMBH ()6|)y6. 3a/\i&a ne- 
paja u xpCynine jKvxe h.ih upBeHitarxe; /^yjuHna 3rop 
UpHO-nerBBa. 

Be.i. He 5HBa Beha o,\ je,\Hor Menepi;a. 

M. npe6. Kao npel)BmHbB bo.im ^Hoxpy no,\N: )a 
CBM je ;\o6ho m3 /][jexHH>e h hm 'J^'mmokb h< no,^ I'ribfi. 

Hnp. iiM. C. n.iOBfta. H. corek. Hcm. Steinlaube. 

3. <t>e.ia: ^llbumus alborelln Heck. h'n. 

II. X. j'l^V/KHHa r.iBBe mb.i ne je,i,HaKa <a bhch- 
HOM xe.ia . .lel^HB nepaja no( xoB.heiia H3a ni'.ioBHMe 
xe.ia (HepasyHBJyhii pen); sa^tta nepaja noHHibe 
no4 KpajeM .leljHe. 

r.iaCHHBli XII. 38 



594 



Onur. ^l^ywHHa r.iaee h3hoch '4 u,e^e /^yntHHe. 
HpeMHHK OKa H/i,e 3% nyra y ,'^yH«HHy r^aee. oho o^- 
CTOJH o^ Bpxa ibyiuKe h o;^ /^pyrora oi;a aa 1 CBOJ 
npeHHHK. ycra koco ycnpanjbeHa. CTHViiy ^-^o Hrno/^ 
H03/^apa. 

X 3 I S, 3. 3 I 14 -- 15, T. 1 I 8, r. 1 I 14, P. 
19; Kp. 7 — 8 I 44 — 48 I 3 -^ 4. 

./lel)Ha nepaja noHHH.e Hsa nojiOBHHe re.ia ynpas 
npH no.iOBHHH ne.ie /^yjKHHe , H>eHe Haj/^yiKe miim^e 
paBHe lunHnaivia rpy/^HHx nepaja , a lunHi^e aa^ae 
nepaje pasHe lunnnawa Tp5yiiiHHx , Haj^^yjKe iiinHi^e 
pena He cxHHiy /^jjKHHy raane. 

y ceeiviy ocTa.ioivi osa je pM6a na npet)aiiiH.y 

HajiHK, caMo neiMa nera Ha KpAymxHMa npeKO kojhx 

rene 6oHHa i^pra , a h i\iaH>a je cBaua/^ Ofl, BapaBna. 

31. npe6. IKhbh y oHixpHM BOv^awa /^a^iManHJe 

6aH3y 06poBna, Kpropi^a y npHTOKai\ia HepexBe. 

Hap. uM. rio XeKe.iy ukliva. 
IlpuMfT6a. Oboim piMiii ukliva, jKjbeBa (no B. KapaynK}') 
jK.iea (Pvckh) iikleyka (STo^TiCkh) ouklej ('leiiiKH), 
Ueklei (HeMaMKHJ pasHH obh Hapo^ii osHanaBajy o6iim- 
Ho paa.iH'iHxe pnSe, nan /\a ^ii ii najKa CTBap do^be 
aaiwpcH.ia , XeKea je aa^eo je^HOJ 'S^e.iH, Koja o K.ie- 
iiOM y je,'\aH po/^ cna^a , HajqHO Hiwe ScardiniHS 
ukliva, II TO 6aiii TaKOBOJ , Kojy napo^ yK.iHBOM ne 
HasHBjBe. HaHoua je to pe'i? Cy/^eliH no xoiwe , iiixo 
ce y CBima raaBUiiM ciaBeHCKiiM HapeiHJaMa naK h y 
HCMa'JKO.M jesHKy Ma.io iiito nposieHjCHa na.taaH , mo- 
HJCMO saKji.y'iiiTii , ,^a je Bp.io exapa , h /\a vy je xh 
paaHii Hapo/\ii no cboj npii.iHL^ii 113 CBOjiix np»o6HT- 
iiiix ce^r.iiira y F.biioiiv ^i,oiie.5ii h Ha oaiiaMClbe r.iH'i- 
iiiix pii(Sa ynoxpeCiMii. Ja je y caHf:i;pHTCKOM pe'i- 
iniKv BonoBOM HiicaM MOrao iiahH. 

yJ^a f>H re oap Mor.io .^o^iiaxH. Kojy pH6y Hainn 
jywiiH oyfe,i,u yiipauo vKAeBoiM 3ob\. Haneuih^ OB.^e 
join ,^Be pHOt', Koje XeKe.i cnoMMfte , m o,^ iiojhk je 



• PHBE y CPBHJH. 595 

npBa HO ocyiueHHM KOMa/^HMa. Koje caM Morao hcdh- 
teth. npaea > K^tesa. 

1. fpe.\a: ^Iburnus scoranza Hech. 
Onuc. BiicHHa xe.ia npeBasH.iasH c iwa.io ^vMiHHy 
r.iaee. a osa H^e 5'/^ nyra y ne.iy ^,y»«HHy. Oko o^- 
CTOJH o^ Bpxa ibyiuKc iMaH.e o,^ je^^Hora CBor iipeM- 

HHKa. 

^1. 3 i 8, 3. 3 j 14 T. 1 I 8 r. 1 14 P. 19; Kp. 

S _ 9 50 _ 51 I 4. 

wleJ)Ha nepaja noHHjfce Ma.io nsa no.ioBHHe re.ia, 
npeMa ifeenoM cy Kpajy CTaB.tene npBe lunHi^e 3a^H.e 
nepaje . ^};K5rHa .let^iie nepaje paBHa ^vHiHHH r.iaBe 
04 Bpxa noK.ioni^a i\o npe^,H.era osHor oocj^^a. a ^l^v- 
SKHHa 3a^H>e hctoj ^yjKHUH o^^ iiou.ionna cTpaiKiber 
0604a oKa: oBe cy iioc.ier^FHe cxaB-teHe npe^ no.io- 
BHHOM xe.ia; ^o.iifaa KpHuina Ma.io Ay*^^ <^A ropftf" ho 
He CTHHie ^yatHHV raase. 

M. npe6. Y Be.iHKOj ce ko.ih'ihiih .iobh y cKa- 
^apcKOM jeaepy h uiH.te ce ocyiuena 110 CBoj PyMe- 
.iHJH . nan Ka/^iuTO /^o.iasH h u nawa y noMaaHw hh- 

30BHMa. 

I/ap. UM. C. yK.T>eBa. IIo ByKOBOM peMHHh-y a h 
no MOM HcnHxy npe^yaexoM ca cyBOM pHOOM. 

5. <l>e.ia: Alhumus scoranzoides Heck. 

Onuc. Ha.iHK iia iipet^aiufby . a HMa o;^ ("BHJy 
cpo^HHx 4'C.ia naJMaftH opoj uunnna y 3afi,n.oj nepaJH. 
Kp^i>yiurH cy nanpoxHBy Behe ho y yn.T^eBe. 

A. 3 1 8, 3. 3 I lb — 11. T. 1 8. P. 1 14 P. 
19; Kp. 7 : 41 — 42 i 3. 

3a4H.a nepaja iioHHH.e Hsa upaja .letjne. 

M. npe6. IIo- XeKe.iy ce Hawia3H y penaMa L^pne 
rope. 

6. <l»e.ia: Alburnus mento Hech. /in. '" 

//. X Te.io onpyiKeHo. ^cifta HH^Hna jaKo Hciia- 
.la 3a/\e6-ba.ia. cpe,vfaer iioK.ioiii^a HCMa. 

Onuc. lUupHiia xe.ia y no.ia Maita it,\ iberf)Be 
BHCHHe. a oBa paBiia ca ^y/KHnoM 1 .lane uoja H,i,e o'/^ 

38^ 



S^ . ' nAHMHfi 

— 6 nyra y ii;©.!}^ /^yatHHy. ITpeHHHK oKa h3hoch Ma.io 
BHiue Ofl, y^ z^yHtHHe r.iaBe. oho 0/\ctojh 0/> Bpxa H>y- 
iiiKe 1, a o^^ /^pyrora ona V/^ — V/.^ cBora iipeMHima; 
aeHHua ^^yryj^acra ; iio3/\pe CTOJe 6.iHaie OMnjy ho 
Bpxa H>yuiKe. yr.iOBii koco ycnpaB^tenHX ycxa CTHHjy 
/^o Hcno/^ npe/^feHx iio^^^apa. OcoBHHa Te;ia xene 
Mcno^^ cpe^KHe ycia, npo3 cpe/^nny ona , na/^ Bpxoiw 
noKwionna h cruse ce ca 6omhom upToni npn 3 — 4 
pe^^y KpjbyiuTH. 

jl. 2 I 7 _ 8, 3. 3 i 14 — 15 . T, J I 8 r. 1 ~ 
14, P. 19, Kp. 9 — 10 ! 60 — 62 i 3 — 4. 

Ae\)\\A nepaja no»iHH>e Hsa no.iOBHHe re.ia 
(6e3 pena) ynpaeo y cpe,^nHH Ha/r, TpSyiuHHM nepa- 
jawa H 3a/i,ibOM, cTpamH>e ibene lunHi^e cy y '/j Kpa- 
he o^^ iipe/^ibHx, Tpoymne nepaje cy ca cbojhm Haj- 
/^yjKHM lunniJ^aMa paBue .iet)iioj nepaJH, ho ne CTHwy 
/i,o MMapa, Kao luxo hh rpy^He, npeiM/^a cy npH.iHSHo 
;^} rasKe, He cTH»«y ^o Tp6yniHHx. 

HaJBetie Kp-^ynixH /^yai 6osHe upre MaH.e cy 
o/^T, 1 OHHora iipeMHHKa , Mene cy a sp.u) .laKO o/\- 
na^'^ajy. 

Bojd. Fopiba cTpana yracHxo ae.ieHa , Sokobh 
cpef>pacTK , nepaje ciiBacre npospanHe . .lel^na ne- 
paja H pen ca xaMHiiM o6py6oM; /^vHtHna cpe6pacxa, 
nrop ca i^pHHM nerasia. 

Be.u BHsa Beha ho cbc ocxaje ^e.ie oBora 
po/^a H He pe/VKo cxMjKe BajKKHv o^^ 1 okc. 

J/. npe6. llaJRo.ni OHcxpy BO/i,y. k HMa je ^^o- 
cxa H y CaBH h y ^^yHasy , xe ce secxo BHfja na 
4opho;iy. 

Hap. H.n. C. ffynoB. 5ynoH.a. 

Will. Po,\ : AspiuvS Ag-as. 
//. .1. rpaftefin 3y()H y ryiuH, 7^Bope/\H. no 3 h 
5 noi'xaBa^eHH . ca r.iaAKOM npyHO'M , ycxa koco yc- 
npaB^iCiia. fie3 onixpe H8^;JIe Haivietjy xpSyniHifx ne- 
paja H sMapa. 



PHBE y CPBHJH. 597 

1. <t>e.ta. Aspius rnpax Agas."^ 

H. X. BHCHHa reaa H^^e 5 nyr y i^ejiy /\yacH- 
Hy, a HCTO TO^HKo H ^yjKHKa r.iaBe , KHciia aaBpui- 
Kacxa , osH n i;p.tyLUTH ivia.ie. 

Onuc. IllHpHHa re.ia h3hoch /^ iberoBe bhch- 
HC. IIpeHiiHFi oKa H^^e 6 — 7 iiyxa y ^/^yHiHHy rjiaee, 
OHO o^CTOJM o,\ upxa KHiue 1' ;^ — '23 0,1, ^^nyrora 
OKa 2 • — ■ 2y^2 CBora npennHKa ; Ho^^^pe croje 6.iHH»e 
OHHJy HO Bpxa ibvuiue, yr.iOBH ycra cthjkv .'^o ncno^ 
OHHJy. OroBHHa re.ia H;^e upo^ cpe/^HHy vera . hc- 
no/^ cpe.^HHe omhjv . na,i, bpxom noK.toima , h cese 
npH 1 ■ — ^8 pe/^y Kp.nVuiTH 6oHHy npxy. 

^. 3 I 8. 3. 3 i 14, T. 2 i 8. V. 1 | 16. P 19, 
Kp. 11 I 67 — 69 I 4 ^ 5. 

^ei)Ha nepaja noMH^e H.ia no.ioBHiie re.'ra. 
crpajKHjC ftPHe mnnij,e 2'X nyia Kpahe o,;^ ^pe;^H>nx. 
3a,'^H.a nepaja je^^^He /^yjKHHc h BiicHHe: rp^yuiHe ne- 
paje nocraBjFieHe npe^ .ieJ)noivi h npe,/\ no.iOBiiHOiw 
TC^ia ,i,ocHH«y ,'^o HMapa. rpy/'^ne neiiiTO /tywe iie ( th- 
ViS /^O TpSyuiHHx. 

KpjbyiiiTH Bp.10 xaHKe , HaJBehe . Koje .lesKe na 

(50MH0J .IKHHjH. He OTHHtV 1 O'JHH npeHHHK. Ha IbHHO) 

ce noBpiuHHH 3H/^K Ma.iH 6poj 3paKacTHX upra ; poj- 
Tacxa aaiiujpjKHna npHMBTHO ue.iHKa. 

Ijoja. wlei}a Mopacra , 6okobh n.ianeTHHKacxo- 
6e.iH , Tp5yx 6eo , pen h .Te!)Ha nepaja n.iaHerHa, 
ocrajie nepaje upBeHttacTe ; acHHi^a JKyxa , srop ca 
se.TeHKacTOM npyroM. 

BcA. .AIoHie HapacTH /\o ^yatHne o/^ Z crone h 
BaHiHHe o^ 5 OKa. 

M. npe6. Bo.th xHxy a,in 6h( rpy BO^^y , y ^y- 
HaBy cy mh je yxBaxH.iH 6.iH3y Ity.mia a Ka^uixo 
caM je BH/^eo it Ha ^opho.iy. 

Hap. uji. C. Man-te y /^ajiMai^iijii ; y Keo^pa,'^y 
He pas.iHKyjy osy pwSy o,^ 5ynoBa. H. bolen. Hew. 
Schied. 



598 nAHTHfi 

npuMeT6n. Ho onnoy penao 6hx fla je oea pH6a Cmc- 
/^epeni^HMa noaHaxa no^ hmchom KypjaKa. 

XIX. Poa: Idiis Heck. 
H. X. FpaSetiH sjSh y rynm y ;i,Ba pe/^a no 
3 H 5 c o6e cxpane cxaBwiieHH, ca r.ia/^KOM cxHCHy- 
TOM KpynoM , ycxa koco ycnpaB^tena , 6e3 6pnona, 
.lel^Ha » 3a/^H.a nepaja KpaxKa, 6e3 KomxaHHx iuoh- 
i;a, Tp5yx 6e3 HcnynMene hbhi^c. 

1. <i>e.ia: /r/ws melanotus Ilech. Kn. ^' 

//. .1'. Te.io yMej)eno onpyHtcHO, CTHCHyio, bh- 
cHHa H.eroBa npeiMauia ^yJKHHy r.iaBe , mc.io iuh- 
poKo, 3a/^H>a nepaja H3a ttpaja .tei^He nocTasjieHa. 

Onuc. HHciiHa TC.ia h3hoch /^ , a /^yaiHHa r.ia- 
B.e Ve ^c^e /^yjKHHe , nuipMHa naK H;\e 2% — 2^/^ 
nyxa y bhchiiv re.ia. IlpeHHHK ona mhhh '/j ^ymnne 
rjiaBe , oho o^'^ctojh o/\ npxa ibynjKe 1. a o^^ APy^o- 
ra ojsa 1% — 2 cBoja npeMHHKa. yora iwajia, cth- 
JKV fl^o HcnoA Hos^apa. OcoBHHa xe.ia H^e Kpo3 rop- 
H.H Kpaj vera , a"*''*" 060,^ orja , npe^Baja i^paj no- 
K^ioni^a H vKpuiTa ce npn 3 — 4 pe^^y Hp.T.yinTH ca 
(JoHHOM ;iHHHJOM Koja ca TpSvxoM cnopc/HHO Tcne H 
H.eMy je ivia.io bhiub npHMaKiiyro ho .let^Hwa. 

^. 3 I 8, 3. 3 1 9 — 10. T. 2 1 8. r. 1 I 15, P. 
19, Kp. 9 — 10 i 54 -^ 57 14—5. 

Ae^)H2i nepaja noMHibe npH nojiOBHHH rejia . y 
% je BHiua HO HiTO je Ayra; 3aAH.a nepaja je craB- 
.tena na noc.ieAH,oj xpehnnM xe.ia, xp()yniHe nepaje 
AOCHJKy CBOJHM BpxoBHuia ^\o HMapa. rpy^ne cy aJ- 
;Ke. a.iH ne cxhjkv a^ ocHOBe xp^yrunHX. Penna ne- 
j)aja /^yf)OKo yceseHa ca jeAHaKHM upHuiKaMa , Koje 
cy paBne ca AyJ'»*^HOM r.iaBe. 

HaJBctie itpAvnixH. isoje cy jtejeAHauo npxacxe, 
He cTHiKv y Ke.iiiMHHH jeA^H njieMHHK oita. 

Eoja. .leJ)a ( KBo-npna ca iMexa.iHHM 6.iecKOM, 
5oKOBM orBopeHHiH. F.iaKa H noK.ionan 3.iaxo - »:yx. 
xp6yx cpe5pacx; pen h .iel)Ha nepaja n.iasexHHKa- 



PHBE y CPEHJH. 599 

era , ocTBJie nepaje Man>e h.ih bhiuc LtpBeHe ; aJ" 
HiHua Hiyra . 3rr»p ca tbmhom neroM. Oee cy 6oje 
oco6hto jacne y Rpeivie npnopeaa. y jei^CH oShmho 
noraMHe. 

BeA. Hapacre 40 /\y»«HHe O/i, 1 crone h i:a/\- 
lUTO nperypH RaHtHHv o/\ 2 owe. 

J/. /7/?^(?. Ha.iasH ce y CBHwa waiuHM noBehHivi 
peKania, npeiw/^a 6aui y o^HMHe pHfSe He cna^^a. 

^«/?. u.n. C. ja3. jasaBa . jaaBeHair, , y Beorpa- 
/^y npaT<i.MUj , P. ii.iOTBa , IT. ploc , H. jesen , HeM. 
Gang-ling-. 
ripu.neTdfi. *lero je y jaaa asyxo oco6hto Ka^ oe oea 

pH6a y 6apaMa h.ih npn eeaHKHM Bo;\aMa \roJH. 

XX. Po;^. Scardiniiis Bon. 

H. X. FpaSeliH sv^h y rynm y /^Ba pe/^a no 

3 H 5 c o6e CTpaHe nocxaBAeHH, ca cTHCHyxoM /^y- 

60K0 poBaiueHOM KpvHOM , vera kooo ycnpaB.i.eHa, 

jtei)Ha H .Ta^iba nepaja ca aia.io iiinHi^a, Koje cy cse 

MCKe. 

1. <f>e.ia: Scardinius erythrophthnlmus Bon. * 

H. X. ycTHH yr.iOBH CTiiH;y /i^o Hcno.-^ npe^^ifcHx 
H03^apa, ocoBHHa xe.ia ocTaB.T,a Ha.i co6om uo.iobh- 
Hy ycra h tck ujto ^^oxBaxa ,^o.iftH omhh o5o^^. 

Onuc. llIiipHHa xe^ia H^e 2/^ y bhchhv. oea 
3% — 4 a ,'^yHiHHa r.iaee 5% — • 5% y i^ejiy yi,viKM- 
Hy. ripesHHK OKa hshoch 6;in.iy ^^ ^\y>KHKe r.iaBe, 
OHO o^cxoJH o,^ Bp\a ibyiuKe 1 , a o^^ ^pyrora owa 
1/^ — 2 cBoja npeMHHKa. Fopibn o()o,i, xe.ia jano 
cBe(?\eH oco^Hxo y Maxope asenKe. 

^. 2 i 8, 3. 3 I 10 — 12, T. 2 I 8, r. 1 ! 15, P. 
17, Kp. 7 — 8 : 40 — 43 i 3 — 4. 

JleJjna nepaja cxoJH 6;iH;Ke pena ho Bpxa r.ia- 
Be, H>eHe naj/\y;Ke innHne paBHe ^\tVM\n\ r^iaBe, naj- 
Kpahe /^ Hcxe y:\yjKHHe. MMap cxoJH H3a Kpaja .tetjne 
nepaje. a aa MwapoM o/\Maje cxaBjbena 3a,i,H>a nepaja, 
Koja je iiH;i;a o^ .let^He : rpy^^He nepaje /^ocHHty ^o 



600 tiAHqHh 

ocHOBe Tp^yiuHHx, ajiH oBe ne CTHat}^ /\o Mniapa. lipw- 
uiKe pena je/^HaKe, pe/\Ko npe.iaae /\ya«HHy r.iaBe. 

Kp^yiiiTH o/^ Be.iHHHHf oMHor npeHHHKa h.ih joui 
Behe Hoce 3 — 5 spaitacTHx upra : Hamefjy kojmx ce 
Ka^iuTO APy^^ HepasroBeTHe Ha.iaae. Bosna ;iHHHJa 
rene cnope^Ho ca xpSyxoM. 

Bea. Pe/^Ko ()HBa Beha o,^ 1 crone h Ba»{H ra^a 
1 OKy. 

3J. npe6, HaJBo.iH THxy Bo/^y h Haxo/\H ce y cBHivia 
HaiuHM noBetiHM peuaMa. 

Hap. UM. l^pBeHiiepua. P. KpacnoiiepKa, 1. per- 
lin. HeiM. Hothauge. 

2. <f>e.Ta: Scnrdinius dergle Hech. Kn. 

H. X r.iaBa aaBpuiKacra ycra iwaFbe koco no- 
CTaBjheHa ho y iipet;auiibe. ocoBiiHa reaa H^^e Kpo3 oko, 
a ocraB.T.a iio^^^ co6om Behw /\eo vera h BpxnoK.ionna. 

Onuc. BacHHa Te.ia H/^e nia.io BHiiie o,^ 3 nyra 
y 4ya;HHy (6e3 peiia) a /^yjKHHa r.iaBe 5 — SVj nyxa 
y ne.iy /^yajHHy. IlpeMHHK ona H^^e 4 — 4'/^ nyxa y 
/\y>KHHy r.iaBC, oho o/^ctojh o,^ epxa ibyuiKe 1 , a o/^ 
Apyrora oiia 1/^ — I/3 <"Bora upeMnuKa. O;^ iioxH^tKa 
je lopibH o5o,^ xe.ia jauo cBe/^en raKo /\a oho cthskc 
cBojy HaJBehy UHCHHy Beh ho/^ rpy/^iiHM iiepajaMa. 
Koje ce y ;\eBepHKe reu npe/^ ^e})Hoi\i iiepajoM bh/^h. 

A. Z ! 8, 3. 3 I 10. T. 2 18, P. 1 j 15. P. 17, 
Kp. 8 { 40 — 42 I 4. 

wleJjiia iiepaja iioHHite Hsa iio.ioBHHe xe.ia, tteHa 
HaJBeha /^ywuHa pasna /^y;KHHH r.iase, a Kena aJ'**"" 
na /^vHiHiiH r.iaBe o/^ Bpxa noK.ioiina ^o tpe^HHe 
oKa. H,eiie jipe,^H.e iiiriHue 2^3 n>Ta Ay>Ke oji, cxpaat- 
ibHx; 3a,^fba iiepaja iMa.io iiiro BHiua ho luxo je ^yra, 
a /i,viKHHa je ibeHa paBua ^ywHHH .'ie]7He iiepaje : xp- 
6yuiHe iiepaje iiocxaB^bene iipe/^ iio.:obhhom x^.ia He 
V^ocH>Ky /\o Hniapa hh rpyy^Me /^o xp6yuiHHx. KpHiiiKe 
peria je/^llaKe h panne ca ^yjKHHOM r^iase. 

Ho Kp^TiMiiruMa h 110 iipann} ()OMne .iHHHJe ona 
je pMoa Ha.THK na upBenuepity. 



HHBE T CPBH.III. 601 

Eoja. r.iaBa h .lelja ae.icHKacTO upHa , ookobii 
OTBopeno na,^ocHBH ca Mera.iHHM o.icckom. rpoyx 6e- 
AyraB t a 6e.tyraBOM ochobom; /^y;KHi;a HapaHHo-Hiyxa. 

BeA. Kao y t^pBennepKe. 

31. npe6. Xene.i je naiiiao obv pHoy \ KpKH m 
3pMaii>H y ^a.iMai^HJH . a /\ooho jy je h h.3 jlHsna y 

BOCHH. 

Hap. UM. ^a.iMaxHHuH je 30By no XeKe.iy dergle. 
HMe Koje y OBOJ ^opMH 5aiu we .ihmh Ha cpocKy pen. 

3. tJJe.ia: Scardimus scardaffa Hon. 

H. X. ycra jaiio ydipaB.tena , ocoBHHa xe.ia 
ocTaB^a Ha;\ co5om Behu ^eo ycra, ne.io oko h spx 
noKaonna. 

Oniic. Obv 'i'eay <),^.inKyjy o^ CBHJy ocraaHx: 
,^o.iH>a BH.iHua ()/\ cpe^HHe oMHJy jano yciipaB^teHa. 
yna.io hc.io . h rp^yx o^ rpy^Hnx nepaja ;^<) MMapa 
npaB. Bhch Ha re.ia hshoch % teroBe ^yiKHHO. y Kojy 
/^y;KHHa r.iaBe n^e 4'/3 nyra. Oko o^ctojh o,^ Bpxa 
H.yiuKe H o^^ ,^pyrora oKa 1% cBora npeMHUKa. 

Jl. 3 8, 3. 3,9. T. 1 8, T. 1 15, P. 17: 
Kp. 7 ; 40 4. 

./let)Ha nepaja o.iHHca pena ho npxa aymKe m 
BHiuaHoniToje /^yra. noneM joj je BHCHiia paBna c /i,y- 
;khhom r.iaBe o^^ spxa nou.ionna /r,o npe.^aera. a /^yatHwa 
^^ViKHHH r.iaBe /^o cTpajKtfcera omhot ooo.^a. CTpa;KH.e 
H>eHe iJiiLHue \ no.ia cy i;pahe 04 npe,^^ffcHx. Mswap 
jiesKH H3a CTpaMtH>era iipaja .let^ne nepaje h o^iMa ;{a 
H.HM je jipMnera 3a,^fta nepaja . iu)ja c .iet)HOM je^^H«i 
je ^vHiHHe , a.iH je iipHMerno 0,1, ibe HHata. Tpoymne 
nepaje cxoje ynpaso npif ho.iobhhh rejia. He CTH»«y 
y\o MMapa HH naij cthikn rpy/\iie nepaje j^o fx^ioHc 
TpfTyrniiMx. Je.^iiaue KpHuiKe pena npe^aae ;\y}KHHy 
rjiase. 

KpwT>yiuTH paBHe 1 npeMHHKy oua MMajy "a cno- 
joj noBpiuHHH HenpaBH.iHo .leneae spaKacxHx upra. 



602 nAHHHIi 

Bojn. r.iaBa 3rop i^pHKacra, no CTpaHaiwa ce^e- 
4>acTa. ^et}a na^ocHBa, 6okobh .uyliKacTH. Tp6yx 6eo; 
nepaje rpy^^ne h Tpoyiune npH ochobh a«yhKacTO-6e.ie 
no BpxoBHwa npiiKacTe : /^y;KHna HapaHHo-;KyTa 3rop 
ca i^puHiM TOM Kama. 

Be A. BHBa 1 CTony /^yra^Ka. 

/?/. npe6. XeKe.i jy je /^o6aBHo h.t 6apa oko He- 
pexBC y /^a;ii\iau,HJH. 

Hnp. UM. IIcTH XeKe.i nnnie , /^a /^a.^MaTHH^H 
30By oBv pH5y pesquelei. hmc. Kao mro mhcjihm, hso- 
na^eno. 

4. <I>eaa: Scardinius plotizza Heck. Kn. 

H. X. ycra MaiBe ycnpaBJbeHa ho y npel^amifce, 
CBe nepaje c^iaf»HJe paaBHJene Hoy/\pyrHx *e.ia obo- 
ra po/^a. 

Onuc. HajiHi; iipel)aniH.oj ho Meao joj je paBHO 
H .ieJ)a Ma^e cBe/^ena. BHcmsa re.ia n/^e Ma.io BHuie 
o/^ 3. a /^yjKHKa r.iaBe 4 nyxa y ne.iy /^yjKHHy. IIpeM- 
HHK oKa H3HOCH */^ /^y;KHHe r.iaBe . oho o^ctojh o;^ 
Bpxa ttyuiKe I a o/^ /^pyrora oKa Z cBoja npesHHua. 

vl. 3 I 8, 3. 3 I 9, T. 1 I 8, T. 1 [ 15, P. 17; 
Kp. 7 I 39 — 40 I 4. 

Jefjna nepaja jom 6.iHMie npHniaKnyTa peny ho 
y npet)aniH>e, npHMerno je BHnia ho uito je /\yra. /^y- 
(UHHa joj je je/^Ba panna /^vjkhhh r.iaBe o/^ Bpxa no- 
Kaoin^a ,v> cTpaiKftera omhop o6o,^a. Ba^^Hja nepaja 
peny npH^.iinKena. Hjene Haj,^y;Ke innHi^e cy r\y}KHHOM 
panne ca nuiMnaiwa rp^yuniMX nepaja. KpiiiuKe pena 
ijpalie HO y npeljaimte «i>e.ie. \\ mhoio upahe o^ r.ia- 
Be. y cBeMy ocra.ioM na.iHK je ua MeceuHny. 

Beji. BHBa Beha o,\ npel;aniB>e h Hapacxe y /\y- 
HiHHy o^^ 14 na.iana. 

M. npe6. Xeite.i jy je fl,o^no h3 ^^•'""ai^HJe h hb' 

^HBHa y BoCHH. 

Hnp. UM. Plotizza no XeKe.iy . pen cpo/^na ca 
naniOM n.iamnoM. no/^ ijojhm iiMenoM HCBemTH pH6a- 
pH H Ko,^ nae MHore paoe noKajyjy. 



PHBE y CPBHJH. 



603 



XXI. Po^: Leucos Heck. 
H. X. /^po6ehH 3y6H y ryiuH , je^nope^H no 5 
c o6e cxpane nocxaBAeHH . ca cxHCHyxoM KpjHOM, 
^e^Ha M 3a,^i{>a nepaja ca sia.io mnHi^a. 

1. fl*eaa: Leucos aula Bonap. 
H. X. Te.io BHcoKo , r.iaBa wa.ia , .let^na nepaja 
Majio BHuia HO uiTO je Ajra, 3a/\rba je^^He ^yaiHHe h bh- 

CHHe. 

Onuc. IllHpHHa Te.ia hshoch ^^ iberoBe BHCHne, 
a OBa M^e 3*/^, ^^y^Hna nai: r.iase 6 nyxa y ne.iy /\>- 
HiHHy. ITpeHHHK oKa panan /^ ,;;yiKHHe raaBe, oho 04- 
CTOJH o;^ Bpxa H>yiuKe 1 , a o/^ ^pyrora oua 2 cBoja 
npeMHHKa. OcoBHna xe.ia npoMnne Ha^^ ycxHnia. cene 
^o.iH.H /\eo seHHi^e h npe/^Baja Bpx noK.ioni^a. FopHbH 
060^ re.ia jawe cBe/\eH ho /^o.ih>h. 

Jl. 3 ! 9, 3. 3 9. T. 2 8. T. 1 j 15, P. 19; 
Kp 7 — 8 37 — 40 I 3 — 4. 

^eJ;Ha nepaja nowHifce npH no.ioBHHH xe.ia, aena 
/^yM«HHa H3HOCH npH ocHOBH /^ /^yHiHHe r.iaRe , crpar 
je Koco o^^ceHena y ' j Kpaha ho cnpe,\ ; sa/^iba ne- 
paja je Maae koco o^^ceneHa h caMo % cxpar iipaha 
HO cnpe^^, nocyBpahena /i,ocHH«e /^o HMapa. Fpy/^ne 
nepaje c.ia6o pasBHJene h Bpxoi\i cbojhim o/\ xp6ym- 
HHX c ^Ba pe/\a KpjbynixH pacxasAene. KpHiuKe /^y- 
60K0 yceneHor pena npe^iase i;a/i,inxo (^^yjKHHV r^iane. 

KpjbyinxH Rehe O/^ 1 oMHon^ npeHHHua. Ha h>h- 
Ma ce BH/^H .iene3e O/^ 5 — -6 spanacxHx npxa , c 
KoJHMa re ,^pyre KonncHxpHMne h /^oora 'lecxe yKp- 
nixajy. Bonna .niHHJa xe^e no /^o;iH>oj xpehHinr xejia 
cnope/\Ho ca xp6yxoM. 

Eoja. wlet)a CHBacxa , 6okobh oxBopenHJH ca 
xaiWHOM naBxoM, ijoja ^^o pena /lonnpe , xp^yx h ne- 
paje 5e3 6oje. 

Beji. He ()HBa seha o,^ ne/\H. 

M. npe6. Xeue.i jy je ^o^ho h3 Hmockop y 
^a;iMai^HJH. 



604 nAHHHR 

Hap. ujne. C. Macennna. 

2. tfjejia : Leucos rubella Heck. 

H. X. Tejio onpy;KeHo, r.iaBB .'^yJKa ho y npe- 
))aiiiifce , .lefjHa nepaja a raKo hcto h 3aAH>a MHoro 
BMiiia HO iiiTO je /i,yra. 

Oniic. BiicHHa Te^a h.ihoch bhuic o/\ %, a /\y- 
HtHHa raaee caiwo y^ i;e.ie /^yasHHe. BeaHHHHa h no- 
.io»iaj OHHJy Kao y npe!})aujiLe. ycra koco ycnpae- 
.Tiena CTHiKy yr.iOBHivia 40 Hcno^ H03/^apa. OcoBHwa 
Te.ia H/^e Kpoa cpe^^Hiiy vera , osHJy h epxa no- 
H.ionna. 

A. 3 I 8 — 9, 3. 3 19, T. 2 | 8, T. 1 f 15. P. 
19, Kp. 7 — 8 I 38 — 42 I 3 — 4. 

wleJ}Ha nepaja nocTaBj7>ena npn no.iOBHHir re.ia 
Ha/^ Tpf)yuiiiiiivia. '/^ je BHiiia no uito je /^yra , a to- 
^HKO HCTO cy ftCHe CTpasKfbe lunHne i:pahe o^ npe;^- 
16HX , 3a/^H>a nepaja iipw <k houh je/^ne ,^yHiHHe ca 
.ie}}HOM a.i;i mhopo niTiua ; rpj^^He iiepaje h Tp6yui- 
He je,^He /\y>KHne . one /\ocHHiy ^'^o Mwapa , a one oy 
je^HHM pe/^OM Kp^byiuTH pacTaBjbCHe oj\ Tp6yiuHHx; 
penna nepaja nivia /^ymwHy r.iaBe. 

KpjTjynrrH pasHe 1 ohhom npeMHHi:y . no noBp- 
uiHHH re H>HHOJ BH/\H MB^o 3paKacTHx npxa o5hh- 
Ho caMo 3. 

fiojd. ^1el)a yraciiTO (iivieljo - se.iena . nepaje 
rpy/^ne h ipoysuHe >je/\H<> <*a aa/^iBOM upBeHKacre. 
BoMiia naera . Koja je y iMaceHHue jaito npHweTHa, 
He BH^H ce HHuaiu) H.iH je nepasroBerna. 

BeA. Hapacxe ,^0 /^vntHHe oj\ Vj crone. 

31. ripL'd. Xeue.i je ,i,ooho obv pHf)y h3 oapa 
peKe lleperBe y ^Tj^a.iManHJH, h Ka>Ke ,^a je ramo m\- 
/\H 30By Pcsqaclei. 

3. tf>e.ia : Leucos hasak Heck. 

U. \. IhicHHa re.ia paBiia ca ,^y;KHnoM r.iaBe 
T. j. Vj ne.ie ,\y}KHHe, ne.io ysaHO. Kpji.yinTM na .le- 

t)HMa CHTHe. 



PHBE y CPBH.IH. 



605 



Onuc. Oko H^e 4 njx y A} 5KHHy r.iase . oho 
o/^CTOJH o;^ Bpxa ayiuKe 1. a o,^ ,^pyrora oKa 2 CBOJa 
npe'iHHKa ; ftyuiKa aaotiixp.ijeHa : yr.ioBH c.ia6o \c- 
npaB.benHX yrra CTHHiv ^o ncno,^ H03,^apa. OcoBHHa 
Te.ia npoMH'ie Ha^ ho.iobhhom ycra h npe^Baja oho 
H Bpx noK.ionna. 

a. 3 8 — 9. 3. 3 I 8 — 9. T. 2 8. r. 1 i 15, 
P. 19; Kp. 9 [ 39 — 43 I 4. 

aet>Ha nepaja noHHH>e Hsa no.ioBHHe xe.ia. aeHa 
BHCHHa paBna ,^};khhh r.iaBe o^^^ Bpxa noit.ionj^a ^o 
Hoa^apa. H>eHa nai; ^^yH»HHa npn ochobh .ijhihhh r.ia- 
Be /\o npe/^aer omhot o6o/^a : sa/^Fba nepaja iiniKa 
H Kpaha o;\ .letjHe . ii je,^He ^viKHne ca Tp6MiiHHMa, 
Koje He CTHiKv ~[,o MMapa. rpy^^ne cy iiariporHBy pas- 
He ca .iel)HOM H ^ocH;Ky ^o xpSyiUHiix. 

Kp^tyuiTii paBHe */j npeHnni;a omhov . nocpe^ 
6oKOBa ,^o .iet)iie nepaje HMa hx cBera 19 — 21 (y 
npet)auiH.e 16 — 18. a } MacenHne h MaH>e). 

Eoja. Kao y npetjaiuifce. ho naBxa ce no ooko- 

BHMa HHMa.lO He BH^l,H. 

Beji. He ^HBa seha o,^ 6 na.iai^a. 

J/. npc6. Haxo^^H ce y /^a.iManHJH y Bpropny h 
Hmockom o^^ Ky^ jy je XeKe.i .v^^mo h iio^ Hapo.'^HHm. 
Kao lUTO KaiKe, hmchom. basah. y nayKv yseo. 
4. <I>e^ia: Leiicns adspersus Heck. '" 

H. X liHCHHa xe.ia paBHa c /^vvuhhom r.iaBe. np- 
wbyirixH Bp.io cHXHe . ne.io xe.to i^pno-cMef^HM iieraMa 
HiiiapaMO. 

Onuc. ^\ uiHFia r.iaBe H,\e 4 iiyxa y n,e.i\ ,\y;i;HHy, 
a iicxo xo.iHuo H,;e iipe'iHHi: oua y ,\y;j;HH} r.iaBe, 
OHO o,^cxoJH OTi, Bpxa H.yuiKe I. a o^\ /^pyrora oKal'/j 
cBora npeMHHita. OcoBHua re.ia H,i,e Hpo:i cpe/\HHy 
ycxa H oMHjy. 

a. 3 7. 3. 2 i 7 — 8. T. 1 8. r 1 13. P. 
19; Kp. 15 — 16 , .58 — 60 i 6 — 7. 

Ae\)\i3i nepaja no'iMH^e iipn ho.iobhhh xe.ia . a>- 
SKH Ha ibena mhhh y^ naJBehe ibene bhchhc . .3a/^H»a 



606 nAHMHR 

nepaja y bhchhh paena npetjauiiboj; TpSymne nepaje 
y My;KJaKa Behe ho y ;KeHKe, y ose CTHJKy BpxoM 40 
wiviapa , y oiiora /^o ocHoee 3afl,ibe nepaje : nepaja 
pena iie crHJKe ^lymnHOM BHCHHy .letjHe nepaje. 

ChtHC KpJbyiUTH UOHHeHTpHHHO UpTaHe , HO 6e3 
HKaKOBHX SpaKaCTHX .IHHHJa. 

Eoja. Cbh ^eaoBH rejia neraBH, ochm rpy/\HHx h 
Tp6yuiHHx nepaja. Koje cy fies^oJHe. HteHue Hniajy y 
BpeMe npnopeiba Hsa MMapa je/^ny upBCHKacry KBp- 

VKHIJ^y. 

JieA. He f)HBa Heha o^ je/\He cy/^JlaHH^e. 

III. npe6. OpeoHBa y ^HcxpuM BO/^aivia; ja caw je 
/\o6ho h3 ^:^jeTHibe fT.insy yaiHua. 

Http. UM. C raoBHua y ^;KHi^y, rauo je no \e- 
Keay aosy h ^aaiwaTUHmi. 

XXII. Po/\: Leucisciis Rond. 
H. X. /J^pooetiH 3y6M y rymw y je/^aH pe^/^, /^ecHO 
5 a ^leBo 6 nocTaB.T.eHH, xe.io CTHCHyro , nepaje 6e3 
KomxaHHx urniina. 

1. <i>e.ia: Leuciscus rutilus L. ^" 
H. X. BHCHiia xejia a nero raito h ^^yjKiina rjiase 
H^^e 5' 3 — - 6 nyra y ne.iy ^^} ;khii^ , .let^na nepaja 
ma.io BMiua no iuto je /^yra . ;ia/^H>a je^He /:\ya4HHe h 

BHCHHe. 

Onuc. Osa je •I'e.ia /^oera na.iHi; na j^pBeHiiepKy. 
BncHHa r.iaae paBiia ibenoj ^^yniHiiH o/\ spxa noKaoni^a 
40 iipe.yber ohhop ooo^^a. Omh paa.iHMUTe Be.in'iHiie, no 
pas.iHUH Bo^e, y uojoj oBa pH6a jkhbh. ycrim yr.ioBii 
< THjiiy ^no IICHo/^ H03/^apa , a oBe cy cuTue h oHHwa 
jipHMaKiivTe. OcoBHiia re.ia upo.iasM na^'^ ycTHMa^ 
i.po:i cpe^^iiiiy oua H noK.ioni^a. h (^acraje ce ca 60- 
•iiioM ^pTOM npii \ — 5 pe/\y i;p-'bymTH. 

J. 3 ! 9 — 10, :^. 3 I 10 — M. T. 1 i 8, r. 1 I 15, 
P. 19; Hp. 7 — 8 j '42 — 44 I 3 — V 

.1el)iia nepaja nocTaB.i.eHa npH cpe^^HHii re-ra 
iieiiiTo Ma.io n:5a rpfJymnHX, BHUiaJe no iuto je ^yy^- 



PHBE y CPBH.IH. 607 

cxpar je koco o^^ceneHa xaKo ^a crpawfte H>eHe 
lunHne y iio^a cy lipahe o^^ iipe.^ibHx ; sa^^fta nepaja 
je^He ^yiKMHe h BMcune . ocxa.ie c.ia6o pasBiijeHe, 
penHa je nepaja iianpoTHBy ^^yra^Ka h npcMauia 
/^yjKHHv r.iaBe. 

Kp.bMLiiH npeKO cpe/^HHe f)OKOBa paBne o'jhom 
npeMHHKy. no n^tomxH cy nope^uo-upxacTe. BoMHa 
^HHHJa xese cnope^^Ho ca xp6yiuHHM 060^^^' w ■mhoto 
je OBora fT.iUHie ho rpoiiHe. 

Eoja. •letja n.iaBexHa h.ih 3e.TeHi;acxo-npiia. 60- 
KOBH oxBopeHHJH . xp^vx cpe^pacx , nepaje rpy^He h 
Tp6ymHe ca 3a/^H>OM i^pBCHe , ^^pyr^a HapaH4o->Kyxe. 
a Ka^^mxo yje^iio ca cBHMa ocxa.iuM 6.ie,^o-HjyhKacxe: 
^ymima cpeopacxa ca n,pBeHOM neroM Ha^i, aeHHuoM. 

Bc.i. Hapacxe Betia o^^ upBennepKe ^1,0 BaaiHHe 
o^ 1 one. 

M. npe6. Ha.iaan ce no cBHMa nauiMM noBetiHW 
peKaivia h Sapawa. 

Hap. UM. C. vKyxonepKa. 5e.ionepKa. H. plotice. 
IlpuMeT6n. Cbh je napO/^H csiaxpajy sa o(5nmiy i^pBCHoep- 

Ky ca 6.ieJ)HM iiepajaMa , nan je aaxo pe^KO oco6h- 

THM HMeHOM pas.iHKjjy. 3>6h y rymii cy najcnrsp- 

hhJh 3Hai^H , Kojiuia ce obb aec pu6e .iai;o pacno- 

3HaTH Mory. 

2. ft>e*ia: Leuciscus Fausingeri I/ech. * 
H. X. ^lefjHa nepaja BHiua no niro je A.V'"^- -^^^A" 
H>a HHiKa HO y npe/^anube c^e.ie. 

Onuc. BucHHa r.uiBe Beha no y npetjauiifce . a 
pasna ^yjKHiiH i.iane o,^ Kpaja noK.ionna ,^o Hoa^^apa. 
ITpeHHHK oua H;i,e 4 nyxa y /\yaiHH} r.iaBe. OcoBuna 
xe.ia H^^e o/i;ropH.e ycne Mcno,\ rio.ioBHiie oua. ocxa- 
Bjba no,^ co5oM npx noK.ioni^a h cxHMe ce ca 6oh- 
HOM npxoM npH 4 — 5 pe^y Kp^tymxn. .Vr.ioBii ycxa 
,\onnpy ,^o Hcno^^ iipe.vtHX H():},^apa. 

•leJjna nepaja no'inibc ynpaiu) Ma,\ rpoyinuHMa, 
y /j je HHiiia no iiixo je Ay^a, cxpamH.e ibene innHi^e 



508 ~ nAHHHh 

cy itpahe o^ npe/^H>Mx , a npH ochobh pasHe cy ^y- 
;khiih r.iaBe op, npxa iioK.ionna fl,o npe/^itei ohhof 
<)5o,\a ; aa^ifca iiepaja je^^He ^yHiHHe h BucHHe . t. j. 
paiiHa ^^yaiHHH raaBe O/^ Bpxa noiwonna /\o npe^ifcer 
o5o/\a 3enHne. 

Kp^i.yuiTH HMajy Maao apanacTHx u|,pTa. 6e3 nia.io 
je/^ne cy Be^HMHue ca ohhhm jipeHHHKoni. 

fioja xeaa itao y atyxonepKe ho cBai:a/\ xaMHHJa, 
a nepaje CBaua/^ CHsacTe. 

Be.i. Hucam BH/^eo Behy o^ ne/^H. 

J/. npe(^. Ofia je pHoa OH.ia fl,o ca/^a nosHara 
caiMo 113 je/^nora je3epa y ropiboj AycTpHJH : ja cai>i 
je r. 185S /i^ooiio y BptjanHiMa , no HHcaiw joj Morao 
^osiiaiH iipaBora Hwena. jep oho iuto cy mh Kasaan: 
Kecera h iLiaiMKa ^pHna/^a /^pyroM po/^y pH^a 
3. <f>e,ia: Leuciscus virgo Heck. ''' 

H. X. r.iana Ma.ia. nejio cBe/\eHo . 3a/\H>a nepaja 
je^HC ^\y;i;HHe h BHCHHe. pen npemaiua /^yatHny rjiaBe. 

Onuc. BHCHHa Te.ia H,^e 4*//, a /^ysKHna rjiase 
G'/j nyxa y J^eay ^i,yjKHHy , lUHpnHa r.iaBe hshoch '/^ 
ibene /^yjKHne . naJBeha lUHpMna xe.ia ma^io iMaite o^^ 
'/2 H>eroBe BHCHne. JIpeMHuu ona H^\e 5 nyxa y /^y- 
MtHHy i.taBe. ycxa Ma.ia . je^^Ba cxHJuy /\o Hcno/\ ho3- 
/^apa, Koje cy Bcinue h cxoje o.iHJKe o'lHJy iio Bpxa 
H}yniK(!. Ocoiuina xe.ia H^e na^^ ycxHwa. ^oxH'ie /^o.i- 
ibH Hpaj 3eniine . ce^ie na /^Be no.ie Bpx noK.ioni^a h 
cxHMe ce ca oohhom .ihhhjom npH 4 — 5 pe^y itp- 
.byiuxH ; na/^ h>om ocxaje Bchu ^eo xe*ia , noMeni je 
ropibH o5o^^ xe.ia cae/^en a ^o.iftH iwa.i He npas. 

J. 3 I 10 — 11, 3. 3 ! 11 — VI, T. 1 I 8. r. 1 j 17. 
V. li). Kp. 7 i \'\ -— 46 I 4. 

^el)iia nepaja noMHfee npH no.ionnHH xe;ia , 3a 
'/i je BHrua no iuto je /\yra ; sa^'f^a nepaja nOMHite 
3a 2 oMna iipesHHua iisa .le^ne, wa.io je AJM^a "" 
niTo je BHcoiia : rpfiyniHe nepaje cy npe^ no^oBH- 
hom xe.ia npunexe. aaKpysueHe cy h Kpahe o^^ rp}A- 
fiHx. Koje ,^y}iiHHy rjiaBe ne cxHHiy. Hajjase je pas- 



PRBE y CPBHJH. 600 

BHJeHa penHa nepaja, ;^o.iH.a K>eHa, Ma.io Avwa. Kpn- 
iiiKa caMo '/j je npaha o,^ BHCHHe xe.ia. 

Hajsehe Kp.bviuTH AY^^ 5oHHe .iHHHJe H3Hoce 
1' 2 npeHHHKa ohhot, uaJMaifce. na rpy,|HMa ' g hcto- 
ra npeHHHKa . cee cv no n.toiuTH spaKacro h koh- 
i^eHxpHHHO-i^pTaHe. 

MyHijanmia Hspacre y BpeMC npnc^ineJba no rop- 
HjOJ cxpaHH re.ia ue.iHKH opoj rnp^Hx KJipjKHna. Koje 
no;^ jeccH noo/^na^ajy. 

fioja. Oea je cacwa npOMen^bHBa : \ spewe np- 
nopeifaa. Ka^^ c\ oohmho pn6e jacHnje oojeHe . .ieJ)a 
cy cMC^o - se.iena . ibviuKa n.naBeTHHuacxo - i^peeHa. 
AHu,e ca noK^ionneM oe.io . cpe6pacTO (a pyniacrHM. 
.hyoHHacxHM. ne6o-n.iaBexHHM, 3e^enHM h HiyxHM npe- 
.iHBau>eM, a nepaje cy cbc i^pBene ; ,^yHtHna oxBope- 
Ho-Hiyxa ca u,pHKa(3XHM iierama. ITo MpeuiheH>y ose 
ce 6oje iio.iaraHo ryoe. 

Be.i. MoiKe iiapacxH y /^yatuHV o^ 2 ne^n h 
BaatH ra^a 2 okc. 

J/. npe6. HMa je y ,|yHaBy, aji je pec)a o^^ jaaa 
o^ Kora je CBaKH pnoap (koomxo no.i, jeceH pasjH- 

Sf>BaTH He VMC. 

//. u.Hc. C P ! o.iob.Uj. Hcm. Nerfiing. 

Win. Po,j, : Squalius Bon. 
//. .1'. FpaSehn 3y6H y ryinH \ 2 pe,^a ik» 2 h 
5 cMenixeHM . ycxa ^ea ^pKoaa . .ittjHa h 3a,^H>a ne- 
paja KpaxKa. (Tea KOuixaHHx niwuna. le.io Ba.TiKacxo. 

I. 4>e.ia : Hqunlius dobula Ileck.'' 
II . \ ILlHpHiia ne.ia Ma.i ne paniia ' ^ ^yaiane 
rjase . \»thh \ imohh cihh:v uo H(•no,^ 3a,'\H>HX ho3 
,^apa . .ie{)Ha nepaja noHHH>e vnpaBO Ha,^ J6 pe^o^i 
Kp.bvinTH. na^aa nepaja m ipSynine jacHo upBene 

Oiiuv. HHCHHa xe.ia H,^e 1% — 5 a ,i,y»KHHa r.ia- 
Be 5% nyxa y ne.iy ,;yjKHH\ . r.iasa '5 je nH>Ka ho 
Mixo je ^yra. Oko H,i,e 5 — 5'/., nvra \ a>'|»mh.^ r.ia- 
Be. oho o^^cxoJH 0,1 Bpxa ibyiiiKe IV, . a o^ Apvrora 
oKa 'Vz-i^ cBOra npeHHHKa. OcoBHHa xe.ia npoMHne 
r^acHHK-b XII. ;jy 



610 



Kpo3 cpe^HHv vera , hciio^ seHHue nope/\ spxa no- 
KAoni\a , H cacraje ce ca (Johhom npxoivi iipw 4 — 5 
pe^y Kp^yiiiTH. 

j1. 3 j 8, 3. 3 1 8, T. 1 I 8, r. 1 I 14 — 15, Kp. 
8 I 45 — 46 I 3. 

wlel}Ha nepaja noMHifce iwa^o hcujto H3a nojio- 
BHHe xejia , y nojia je BHiiia ho iuto je ^y^^ ? ♦* Ay* 
HfMHa joj He CTHSKC Y^ ^T^y^KHHe r.iaBC ; /\a;ieKO H3a 
ibe je npHnera 3a/\H.a nepaja , Tp^yiiine riaK croje 
npe/\ no^ioBHHOiM xe^a . n ne cTHa»y ^o "^imapa , Kao 
lUTO ^^o H.HX He cTHWty rpy;^He nepaje. Penna ne- 
paja njiHTKO yreHena . aene KpHUine Hwajy ,'\y;KH- 
ny r^ase. 

Kp.'byjuTH no 6oMHOJ .ihhhjh hshocc 1% OHHora 
npeMHHKa, HaJMaH>e na rpy^nma % HCTora npeMHHKa. 
oHe HMajy 8 — spaKarxHX upra. BoMHa .iHHHJa 
TCMe rnope^'\Ho ca xpSyxoM. 

Eoj'a. AeY)di yracHTO se.iena . 6okobh HiyfiKa- 
( TH, Tp6yx iJfpBeH!:acTO-6eo , Am\e m nOK^onan s.ia- 
TO>KyT, HJiH upBeHKacT, fl,y:miLi,a. saaxo-Hiyra ca yra- 
<'HTO-3e.ieHH!H nerawa ; pen h jiel)Ha nepaja npnKa- 
(xa ; Kp^TiViuxH no rpe^nnHH MpKO-xoHKacre. 

Be^. MojKe iiapacxH ;\o BaniHHe oj\ i one. 

M. npe6. y si.ia/^ocxM bo.ih 5HCxpy Bo^y . no- 
cie ce nai£ cnynixa y noBche peiie ; y Cp6HJn ra 
HMa cBy/i,. 

ffap. iiM. C. K.itMi . H. kleji . M. hletie, B.i. K.ibHe. 
HeM. ^Itel. 

2. *f>e.ia: Sgunlius lepusculus Heck, '"' 

H. X. Te.io ojip^ jKeno . ymepesio cTHCHyro . o6a 
ouo^a xeaa iipe,^ xpoyuniHM iiepajaMa je.^nauo cBe- 
,i,eHa . 3a !0 ce ifayjuija mjihh aaonirp.i.ena . .iel7iia ne- 
paja noMHH^e Ha,^ 18 — 19 pe,^o:<i Kp.i.yjnxH. 

Onur. liHCHiia xp.ia npe.ia3H ,|yw{Hny r.iaBe. uoja 
",^^' 5'/^ — 5V, y ne.iy ,),y;iiHii> . niHpmia re.ia Beha 
no '/C fberoHc Burinn'. lIpc'iHHi; oi;n w.yv V/, Jiyxa y 
4y/KHM) r.iaBe. oiio o^^oxojw o,^ Bp\.a ib^mite 1*2 cBoia 



PHBE y CPBH.IH. 611 

npeHHMKa. a hcto to.ihko h o,i. ^^pyrora oKa. ycxa, 
MBHie vcnpaR.TjeHa ho \ npef)aum>e *e.ie. cthik} yr.io- 
BHMa 40 Hcno;^ Hos^apa. OcoBHHa re.ia H^e Kpo3 
ropiBe ycHe. .^oxBaxa ^o.ih»h oqoa OKa . iipeno.iae.ha 
epx noK.ioima h cthmc ce ca oomhom .ihhhjom iipH 9 
pe^y Kp.b}iuTH. 

' a. 3 ! 7, 3. 3 I 8. T. 1 8. l. 1 j 16. P. 19: 
Kp. 8 — 9 49 — 52 j 5. 

./leffHa nepaja nosHite npn ho.iobkhh re.ia . Z 
nyxa je BHuia ho iuto je Ayra: 3af\H>a nepaja ^aaeno 
H3a .ieI)He nocxaB.beHa jer^Haiie je ;^y;KHHe h BHCHHe. 
xp^yiUHe Ma.io ripe^i, .iel)HHMa oieiuxeiie cy HaJKpahe. 

y CBeMy ocxa.ioM oBa •t'e.ia Ha.iHU je Ha iipBaiu- 
H.y o^ Koje je iior.iaBHxo Oy:\.iHKyje xe.io jaMe cxh- 
cnyxo. 

Eoja. w!ei;a Ha^ocHBa . xaKOBa je h .leJjiia ne- 
paja H pen. ocxa.ie nepaje o.ie^o-npseHe . ^yatHna 
Ka(^^ seaeHa. ua^^ nai; ;Kyxa h upseHa. 

Be.i. Ofia 'pe.ia ocxaje Maifea ho npet)auiH.a h 
npewaiua pe^^uo ^yjKHHv o^ 8 npcxa. 

M. npe6. HaJBHuie oopaBH n^^V^hhk Behax pena: 
ja caM je ^^06110 h3 CaBe no^^ HMenovi Kaena. h3 ne- 
ra ce bh/^h ^^a jy pH^apn 0,1, BHuie onHcane ne pas- 
.tHKyjy. 

3. <i>e.ia: Sgualius delinentus Heck. " 

H. X. BoMHa ce .iMHHJa npyiKa ca>io npeno ne- 
KO.iMKo KpAymxH H3a mnpra. 

Onuc. KaKo BHCHHa T«'.ia raKO n.^e h ^yrnHna 
r.iaBe 5 nyxa y i^e.iv ^yiKHHv. lipeMHHK ce ona ca^p- 
a£H 3/4 — ^Vo y r^yaiHHH r.iaBe . oho o,|cxojh 04 sp- 
\a FbyniKe 6e3 Ma.io 1. a o^j, ,i,pyrora oKa neo 1 omhh 
npesHHK. ycxa koco ycnpaB-bena cxMHty \raoBHMa 
CBOJHM ,^o Hcjio^i, npe4H>Hx Ho3,^apa. OcoBHHa xeaa 
ocxaB.Tia BetiH ^eo \cxa Ha,^ cooom. ,^o\Baxa ,i,o.HbH 
ofJo^^ oi;a H npeno.iaBjba Bpx noK.lonJ^a. 

A. 3 I 8. 3. 3 10. T. 1 8. r I 1(>. I'. 19; 
Kp. 44 - 46. 

39^ 



f>12 nAHinft 

Tp6ymHe nepaje croje npH no.ioBHHH xejia, wa^io 
H3a ibHx cTaHJbeHe cy rpy/^ne , no^i, Kpajeiw kojhx no- 
'iHH.e 3a/^H.a iiepaja; cBe cy ose nepaje npn chthoJih 
oBe pH()e npHivieTHe Be.iHHHue ; pen je pasan ^ymwun 
raase. 

HaJBehe KpjbyuiTH je^sa criiaty '/^ o^iior npen- 
HHKa . no iiaJBHiue cy KofmeHTpHMHo-ij^pTane a Ha 
OHHMa uiTO CTOje na Kpajy Bapue bh^^h ce no Koja 
apaitacTa i^pra. Boniia ce .iHinija pe^^Ko bh/\h ^o i;paja 
rpy/^HHx nepaja , o5hsho cawo na HeKOJiHKO npe/\H>HX 
KpjbyniTH. 

Eoja. Cfie xe.io epe^paCTO, h.ih aitoje xaMHuje. 
;^yiK Bapue ce cBana/^a bh/\h je/^na sp^o jaciia cpe- 
Cpacxa naBxa. 

M. npe6. Osy pe/^Ky pH^iiny . i;oja je ^o ca^a 
6H.ia noviHaxa caivio na 6apa ^lapx<t>e.i/\a y AycxpHJn 
H ^aMHue y MopaBHJH, Hamao caM i . I859y o.iaxy He- 
roxHHCKOM , ly^e jkhbh y /^ocxa bcikkoj ko.ihmhhh ca 
^pyiHiM HaiuHM pe^KocxMMa: rperopi^eiM h panoM. 

Hap. UM. C. oe.iKa. TaKo cy mh je HMeHOBaaH 
iieroxHHCKH pHoapH; y ^yitOBv no^ PxFbeM cy mh no- 
Ka»iiBa.iH no/\ xhm hmchoh /\pyry puSy. Kojy yjKHsaHH 
n.ioBKOM iiasHBjjy. 

\. tt^e.ia: SquuLius illyricus Heck. /in. 

It. X. Topita BH.iHua npeMama ^oMhy . niiuine 
cBHJy nepaja npiiMexno Kpaxue. Hp-i.yiiixn ca mhofhm 
:ipauacxHM npxaiwa. omh Ma.te. 

Onuc. BMCHna re.ia upeMauia y /^ ^yiKimy 
r.iaBe, i<oja n^^e 5 n) la y ne.i\ ^y;Kniiy. IfpeMiim; oua 
H31IOCH % ^ymiiiie i.iaue. ono o/^cxoJH i\j\, Bpxa H>yui- 
Ke 2 a <),i, ,y)yroia oKa "i' 3 — V/.. CKoia npeMFiHKa. 
yr.ioBH Koco ycnpaB.i>eiiHX ycxa ^^onupy ^\o ncnoA 
cxpawrte no:j/\pe. OcOBiiHa xtMa iipoMHse wa^ ycxHMa 
Kpo3 ^^o.iiby xpetiHHV oKa n ifpe,|Raja bj)\ iioK.ioni^a. 
Teao y ro[)FbeM ooo,^} iiaJHiiine ncn> uneno Ha;^ 'py^- 
HHM nepajaMa. y .^o.irteM of)o;\> no/^ xp6yniHHivia. 



PHBfe y CPBHJB. 613 

A3 8. 3. 3 1 9, T. 1 I 8, r. 1 14 — 15. p. 

19; Kp. 9 — 10 49 — 54 I 4 — 5. 

.leJ)Ha nepaja uoHHae Ha,^ Tp5yiiiHHMa npH cpe- 
4HHH Te.ia. je^^He je ,^VHiHHe h i3ifcnHe.CTpaJKH>e cy ae- 
He miiHi^e 3a ' , HHjKe o^ iipe^^ibHx, 3a/\H>a je nepaja 
Kpaha H HHma o,^ .iel)He . raKo hcto cy h ocra^e 
c;ia6HJe pasBHJeHe; pen hghoch % /^y;KHHe r.iaee. 

Kp.TjvujTH npcMaiuajy c Ma.io 1 npenHHK oKa. 
apaKacTHx i^pra hmb Ha cBaKOJ fiajnaae no 20. mhm 
ce oBa «fewia o^^ ,^p3rHx K.icHOBa .lano pacnosHaxH 

MOHte. 

Eoja. vletja o.ioBO-cHBa. 5okobh nHpHH^o-mvTH, 

060/^H Kp.-T>yiaTH XOMKaCTH , HHM Ce MHHH noBpiuHHa 

MpcHiacTO Hujapana. 

M. npe6. XeKe.i je ,^o6ho obv pH^y h3 KnHHa h 
CHH>a y ^a.iManHJH. h naaie ;\a je Taiwouiii>H atHxe^tH 
30By kleni ^ xe Ba.i.;^a je o,n oShmhof K-iena He pas- 
^HKyjy. 

.1. <J>e.ia: Squalius pictus Heck. Kn. 

H. X. Oi:o Betie ho y npel)aiuH>e *e.ie. ocoBHHa 
xe./ia ocxaB.-oa /^a.iewo no/^ co6o.m spx noK^onna, no 
6oKOBHMa xe.ia OKpyr.ie nere. 

Onuc. IIpeHHHK OKa H,i,e 4% iiyxa y ^yHSHHy 
iviaBe . OHO o.^cxoJH o/i, spxa a>yujKe 1/4, 04 APJ" 
rora OKa 3a 2 cBOja npennHKa . a xo.ihko h o,^ 
Bpxa noK.ionu^a — • y npe}}aniH>e <i>e*ie onna 3 npen- 

HHKa. 

vl. 2 8. 3. 3 i 9 — 10, T. 1 8. T. 1 14 — 
15. P. 19; kp. 8 >- 9 42 — 44 3. 

wlet)Ha nepaja BHiiia ho inxo je ,\yrdi. Ha Kp- 
wbynixHMa hcxo xano MHoro6poJHe 3paKacxe npxe Kao 
y npe!)aniHje. 

Eoja. OKpyr.ie nere , Koje ce no SoKOBHiwa xe- 
;ia Ha^iase, c^HBajy ce Mecxo je/^na y ;\pyry, Ka^uixo 
ce caMO Ha.iase o,^ nojiOBHne xe^ia a na r.iaBH h ne- 
pajaivia neMa hx HHKa/^. 



()14 IJAHMHh. i - . 

;?/. npe6. XcKe.i je ,i,o6ho ouy pHfJy H3 PHJene 
y IJ^pHOJ ropH. 

6. 4>e.ia: S(junlius svallize Heck. Kn. 

//. X /^o.iH>a BH^Hi^a ivia.io Kpaha o,^ ropH>e. 
rjiaBa lunpoKa, ohh Be.iHKe . .letjHa nepaja BHCoua, 
xe^io onpyaiCHO, KpjbyiiiTH ra Ma»to apaKacxHx i^pra. 

Onuc. BwcHHa Te.Ta h /^yntHHa r.iane iwa.i He 
je^^Hane hshocr Vs nejie ^yH«HHe a iUHpima /<^ AV^'*"- 
He r.iaBe. llpeMHKK oKa H/^e 4*/^ — 4y, y ,i,y}KHHy 
r.tase. OHO o^CTOJH op, Bpsa ftyiuKe 1. a o/^ /^pyrora 
OKa IV2 CBOra npenHHKa. ycxa Ma^o hito ycnpa- 
B^eHa (TMJKv ;^o Hcno.^ Ho.i/^apa. OcoBHHa re.ia H,^e 
no cpe/\ ycxa. Kpo3 ^ojiH»y rpehHHy oua. k ocxaB.'ba 
Ha^^ C060M Bpx nOKaoni^a. 

J. 3 I 9, 3. 3 I 10, T. 1 I 8. r. 1 ! 14 - 15, P. 
19; Kp. 8 i 48 — 49 | 4. 

jlef)Ha iiepaja nonnfte Hsa nojioBHHe xe^ia - na- 
Tiaji, je Koco o/^ceneHa , ibene naj/^yHie lunnne cy 
icpahe o/^ peiia . kojh /^y;KHHy raaee npejiasH: 3a^i;iba 
nepaja mhopo Kpaha 0,1, .ie!)He je/^Hc je ;^yJKHHe h 

BHCHHe. 

KpjbyiuTH He CTHaty 1 ohhh iipenHHK . kohuch- 
TpHHHO cy uprane. a apaKacxHX npxa HMajy 6 — 10. 

Eoja. Ae\)di na/^ocHBa . ^okobh nnpHHSfo -jKyxH. 
itpjbyiuxH no o6py()y iqiHO-xoMKacxe. nepaje f)e3&oJHe. 

J/. npe6. Hivia je no XcKe.iy y oapaiMa HepexBe. 

//rtr;?. M^7/. XeKe.i uaJKe ,i,a ie ^a.iMaxHHu,H sobv 
svalize. Bajb/^a HtBajiHijje. 

7. f&e.ia: Sqvalius albus Bon. 

//. A'. Tejio jtmo onpyjKeHo, r.iaBa Hejinna, rpy^- 
He nepaje jaKO pasRHJene, Kp.'T>ymxM Be.iHKe ca mho- 
THM upraMa. 

Onuc. BncHHa 1 e.ia MaH>a o/\ ^^ysKHHe r.iaBe, Koja 
H/\e 5/; nyxayjte.iv ,ayjKMH\, iiiHpnHa naK xe.ia op^Ma 
H3a rpy,v"v nepaja panna ' .. ^^yjKHFie r.iane. y ob\ 
iioc^e;^H>y H,^e npesnHK oKa 5 nyxa, oho o/\cxojh o/i, 
Bpxa H,ynjKe V\. a oj\ .npyrora OKa 6.ih3> 2 CBOJa 



PHBE y CPBHJH. 615 

t 

npeHHHKa. yr.ioBH vera ^oiiHpy ,1,0 Hcno^^ npe/^H>era 
oiHor o()0,^a ; Hos^ipe croje (5wiHJKe OHHJy Hero spxa 
ibVLUKe. BoMHa npxa H,^e Ftpoa cpe/^ ycxa , nope^ 
fl,OMber upaja 3eHHne, h npeiio.ian.T>a Bpx noK^onna. 

wl. 3 S, 3. 3 i 9, T. 1 8 , r. 1 1 14 — 15, P. 
19; Kp. 7 45 3. 

Aef)Ha nepaja noMHH.e Hsa no.TOBHHe re.ia, mho- 
ro je BHiua ho uito je ^yra . Hai,i,yme H.eHe uinnne 
cy paBHe Ve ,^yjKHHe xcia : .la/^fta iiepaja r npeoM 
je^He /\y}i;HHe. a.iH je o,^ H.e HHHia. H rp^yiuHe ne- 
paje cy nocTaB^i>eHe naa no.iOBHHe re.ia Ma.io uito 
npe/\ .ie})HOM . je/^ne cy BHciiHe ca 3a,^H>OM ajiH He 
CTHHiy /i,o sMapa , keo uito /^o h.hx ne ^oiviaiuajy 
rpy/^He nepaje. Koje cy je/^ne /\>;uMHe c penoiw. 

Kpjb) lUTH UpH 6OHHOJ .IHHHJH paBHC UpeHHHKy OKa. 

£oja. Ae\)a yracHTO-CMctjo-cHBa, Tp^yx h 6okobh 
cpe6pacTH, cbc nepaje. ochm rpy/\HHx, Ha npxy npn- 
Kacre. 

BeA. O/i, 1 — 6 npcxa ne oHBa seha. 

M. npe6. Ho XeKe^y peua Kpaa S.iHsy Cnpa- 
/^HHa y ^a.iivianHJH. 

8. fiie.ia: Squalius uklivn Heck. 

H. X. r.iaBa /^eSe.ia h iipaxKa , H>yuiKa na^ iwa- 
jiHM ycTHMa H^aaa . no SouoBHivia i^pHKacxa npyra, 

KpJbyuiTH IipH.IHSHO Ma.lB. 

Onuc. BHCHHa je xe^a y % Beha oj\ ^y;KHHe 
r.iaBe, rtoja H/^e 5'// nyxa y ^ejiy ;^yjKHHy. HpenHMK 
oua H/^e 1 — 4'4 nyxa y ,^y>KHHy iMane, oho o/^cxojh 
Oj\ Bpxa fbyuiKe 1%, a ojx, /^pyrora ona 1% CBora 
npeMHHKa. yr.ioBH ycxa ^onHpy ,\o Hc^o;^ H03/^apa. 
OcoBHHa re^ta npoMHwe naj\ cpe/^HnoM ycxa, npeno- 
^aB^ba OKo H ocxan^BS Bpx noij.ionna no^i, co6om. 

A 3 j 7 ~ 8. 3. 3 8 — 9, i . 1 j 8, r. 1 I 14 
— 15, P. 19; Kp. 11 02 — <>4 j 6. 

wlel7Ha nepaja noHHibe npn no.iOBHHH xejia ynpa- 
BO Ha^^ xpSyujHHMa , ftene naj^yjne muHi^e cy paBne 
c /^vHSHHOM rpy,iHH\ nepaja ; 3aAH>a nepaja /^aaeno 



616 nAHHHh 

M3a Kpaja .le^)He iiocraBjfcena h je/^He je ^yiKHHC ca 
rpy/i,HHMa. Haj,\V5Ka je nan penna iiepaja, noneivi ma^ 
He oTHMte ^^yaiHHy r.iaBe. 

HaJBehe np^yiuTH paeHe Va ohhop iipeHHHKa. na 
ibHMa ce BH/\H 10 — • 12 spaKarrux upra. 

/ioja. Ae\)a upHuacTO-ae.ieHa, 6okobh atyhfjai-TH. 
Tp6yx 6eo : npyra /^yjK re.ia isa/^uiTo iviaite paaro- 
BCTHa; cBe nepaje npH ochobh HapaHMO-JKyre. 

Be.i. MojKe HapacxH y /^yjKHHy ofl, 1 ne/^H. 

M. npe6. Xene.i je vjiobko obv pn^y y penH 
l^CTHHn 6jih3> CHtt.a H ^^ao joj je nayiHO hmc uklivn 
He anajyhsi Ba^T>/^a . ^a je SHanefte obc pe^H h 6e:^ 
Tora ^,ocTa saiNipuieHO. 

9. ^e.ia: SquaUus Turskyi Heck' 

H. X. Teao onpyHJeno, Ma;i ne BajT>KacTO. r.iaea 
luHpoKa. ycxa ivia.ia . .let^na nepaja npHiiexa Hsa Tp- 
6yuiHHx. Kp^hyuiTH Ma^e. 6okobh ca i^pHrsacTOiw riaB- 
TOM, Koja ce H npeKO pena npyiua. 

Onuc. lIlHpHHa xeaa pasHa V^ ^yjKHne r^iase; 
oBa H/^e 4*// — 4^/, y ne.iy AJ^KHHy m aa VI Beha je 
o/\ BHCHHe reaa. IlpeMHHK oKa hshoch V5 /^viKHHe 
r.iaBe . oho o/\ctojh o,'^ Bpxa H.3 iiiue n o,^ ;^pyrora 
OKa 1/2 <'Bora iipeMHHua. Ho3^i,pe cy oKy jano npH- 
SaHatene, /j,o Hcno/^ HjHX .lonsipy ycrwH yraoBH. Oco- 
BHHa re.ia H/^e Kpo3 ope,\ ycTa. ^oxuara ^'^ojih.h o5o/^ 
OKa H ncraBAa iio,\ co6om apx noK.ioiii^a. 

A. 3 7. :5. 3 8. T. 1 8, F. 1 14 15, P 
19; Kp. 15 70 - 72 5 - 6. 

Jletjna nepaja y no.ia npaha 04 iviaBe a cxpar 
% Kpaha HO cnpe^^ : :^a,/^H.a nepaja Hiinta o^ .iel}He; 
Tpoyiiiiie nepaje h rpy/^ne cy ,^o5po pasBHJcHe. npse 
.^ocH/Kv ■\o MMapa; APyi^<^ ^\v paBHe <^a ^^yatHHOM pena 
a.iH /^aaeKo He ,^OManiaiy ^o ochobc rp^ymHHX. 

Kp.i.yiirrH 2'/^ nyra iwaifce o/\ 1 ohhof npcMHHKa. 

Eoja. Jle})a ji.iaBeTHHKacTO-se.ieHa . 6okobh ra 
3.iaTO-}KyTHM o.iecKOM. rp()yx cpeopacr , cBe nepaje 
npH OCHOBH HapaHHO-Hiyre ochm AeXyne. 



PHBE y CPBHJH. 617 

M. npe6. XeKe.i h Knep hbiihh cy obv pn^y y 

I^HKO.lH 6.1H3y 4P""'"3 y rl^-'^^^^")" • " A^.IH CV joj 

HaBe^^eHO hmc aa hbc-t Her,^amH.er ynpaBHreAa ^2kA~ 
Mai^HJe TvpcKOr. 

10. 4>e.ia: Sgualius microlepis Heck 

H. X. r.iaea Ayra. vaaKa , ftyiiiKa aaoiin p.Tiena. 
vera Be.iHKa koco yciipaB.TjeHa. up^bviuxH cnxne. cBe 
nepaje 5.ie;\o-HiyhKacTe. 

Onuc. IIlHpHHa r.iaBe paewa '/, aeHe ,i,yHtHHe. 
Koja H^e 4 — 4'/3 nyra y i;e.iy ^yHiHHy. IlpeHHHK 
oKa H,i,e 6V2 — 6^/^ iiyra y /^yatHHy r.iaBe . oho o;\- 
CTOJH 0/1, Bpxa jbyiJJKB H o,i, Apyrora oKa 3a 2 (-Boja 
npesHHKa. Ho3,'\pe osHMa npH5jJH;KeHe. yr.ioBH ycxa 
^onHpy 40 Hcno^ oMHJy. OcoBHFja xe.ia H;i,e Ha^ no- 
.if)BHHOM ycxa . ,\oxBaxa ,\o.\)b\\ 060^ OHHH i\ npe- 
/^eaja Bpx noK^iouna. 

A 3 8, 3. 3 8. T 1 8. r. I 14 — 15. P. 
19: Kp. 15 73 — 75 7. 

•let^Ha nepaja noMHFbe H3a no.ioBHHe xe.ia na,^ 
35 — 37 pc/^OM Hp.TjvmxH . BHiiia je ho iiixo je ^vra 
H rrpar je Kocp o^reneHa ; 3a,^ffca Ma.io H3a .ie})Me 
HOcxaB.teHa HMa o.-^ cBiijy HaJKpahe ii!nHu,e; Tp6vm- 
He nepaje Ma.io HHine 04 .ie})He a rpy^He ca penoiw 
je^HC ^yjKHHe. 

Kp-tymxH paBue V, omhot ripesHHua na h.hhoj 
noBpiuHHH ce Ha.ia3H 10 — 12 spaiiarxHx npxa. 

Bojn. .le!)a 0Me}7O-3e.ieHa . fJoKORHt rpe^pacxH. 
pBe nepaje Ht^htjacxe. 

Be.i. MoHie iiapacxH ,;o ,i,y>KHne 04 1 oxone. 

J/. npe6. Xene^ jy je ^o^ho h3 ^di.\\\am\]e. 
PAC H«HBH y HepexBH h ^pypHM Bo^aMa 6.iH3y Rprop- 
na M HiwocKor. TaMoiuH.n je pHfJapn 3ob\ Mnkli. 
Ba-t^a je ne pas^HKyjy o,\ \iaK.te. Koja re Beh no 
ispAviuTHMa .laKo paonoanaxH Mowe. 



iil8 



11. tfje.ta: Squaliua tenellus Heck. * 
//. X. r.iana ^^yra'ina . inHporta , aaTV^aora. 
:\uAVb'A BH;iH4a jano \ cripaij.beHa , ycxa BCiHtja . Kp- 

JbyUVTVi Bp.lO OHTHe. 

Onuc. lIlHpHHa rjiaBe panna % H>ene /^vHiHHe. 
a oBa H/^e 4',, — 4/^2 >' Ht>.iy .nyHtmiy. ITpeHiiHK oKa 
M/^e 5 — 5V2 nyra y ^/^yHtHHy r.iaBe. oho o/^ctojh O/^ 
Bp\a H>yiii!;e 1%, a o,/^ ,7\pyrfira oita 1% CBora npeM- 
HHKa. Ho3^^pe cy OMHwa iipH^.iKJKeHe . vcthh yrno- 
BH cTHwy /i,o Hcno/^ npe/^H>er ohhof o^o^a. Ocobh- 
Ha xe.ia npoMHne na/^ iio.iobhhom ycra, ^oxeaxa ^0.1- 
H.H o5o^^ OKa H npe/\Baja Bpx noK.ionii,a. 

;i. 3 j 7 — 8, 3. 3 I 8, T. 1 , 8, r. I i 14 — 15, 
P. 19, ,Kp. 18 \ 78 — 80 1 8. 

A(i\)H2i iiepaja noMHEte una nojioBHHe rcia, 6e3 
Aiaao CTHrKe ^'^yHiHHy penHe nepaje , Koja je V., Kpa- 
ha o/i iMase. Sa^'^fta nepaja je y /^y;KHHH paena ca 
.ieI}HoM, a Tp5yrjjiie <"a rpy/^Hiiwa. 

KpjbviJiTH CHTUHJe HO y HKOjoj <i>ejiH OBora po- 
/\a , Honeivi je^Ba CTM>Ky /, OHHora npe'iHHua , pas- 
roBexHO cy KOHneHrpHMHO uprane . spaKacTHx nait 
.iHHHJa Hiwajy caiwo — -8. 

Eoja. Jle})a h Sokobh Ha,i,ocnBH , xpSyx 6eJby- 
ran. cbc nepaje myhitacre ochm .le^He . KO.ja je ch- 
Bacxa. 

BcA. Xeue.i Ka;Ke ^^a nu)>«e napacxH y ,/^y;KHHy 
0/1, 1 iie,i,n . ja Behy o/^ rpH iipcra BH/\eo nHcam. 

M. npe6. Oo ()e'ieHOMe pH^osnajiny osa *e.ia 
je 6n*ia ,^o ca,^a no;niaTa caMo nn wldBHa y Bochh: 
ja caivi je /ho5ho > JlyiiOBy Hcri<»,'^ Pxifca . r/\e jkhbh 
y Thmokv (3 .lacHOivi, n.iaxHSHnoM h Mome 6hxh join 
M ^pyrHM pe^z^KOcxiiMa. 

WIV. Po^:^: Telesles Hon. 
//. X FpaSehH ay^ii 3 ryiuii y 2 pe/\a no 2 h 
5 H.ui 2 H 4 iiocTaBTbeiiK . nepaje ( a Ma«io ninima. 
jiet)Ha HocxaB^bena na^^ rpy^'^HHwa , Kp./byiiixH cpe^H.e 



PHBE y CPBH.IH. 610 

Be.tHMHHe , iia,i, ^ohhom .thhhjom ,^y>K i^e^ora rejja 
raMHB iiaBxa. 

1. 4>e.ia : Telestes .^gassizii Heck.'' 
H. X. FbyuiKa VMepeHo cBc/^fna. 3a,i,H>a i.epaja 

ea 9 KpaxKHx iiinHna. 

Onuc. IIlHpHHa re.ia pasHa '/;, ^yjKHHe iviaBe, 

Koja Je Ma.io neiiiTO MaH>a o-^ bmchhc re.ia h H^e 5 

— 5% nyxa y i;eji> /i,y:KHHy. IlpeMHHK oKa H^e 3/<j 

— 4 iiyra y 4yH!HH\ r.iaBe: oho o^ctojh o,i, Bpxa ay- 
lUKe 1, a o,^ r^pyrora ona V/^ — I'/J, » BOra npeniiH- 
Ka. Fopifaa BH.iHua sary^aoTa , Ma.io npeinama fl,o.\- 
H»} . OcoBHua re.ia H^^e Hcno/^ no.iOBHHe \(^Ta. ce- 
se jiyO.-iifcr! o5oi^ seHHJue h otTaB.ba no^ co()Om epx 
noK.ionu^a. 

A 2 8, 3. 2 9, T. 8. V 15. P. 19. Kp. 9 — 
10 i 48 — 56 5. 

^le^Ha nepaja noHHite npn no^^oeuHH i^e.ia. bm- 
«ia je HO uiTo je f'i,yra . JteHa ocHoea paena ^/^ fl,\- 
HiHHe r.iaBe. cnpe^^ y no,ia je BHuia ho cxpar : aa,^- 
H>a nepaja je najupaha ; raKofjep cnpe,^ y iio.ia ,\\- 
iKa ho crpar : pen y ,'^y>KHHH panaH r.iaBn. 

HaJBehe Kp^bVuiTH yaBHe */^ osiior npeMHHKa, 
Ha H>HMa re bh,\h .lenese o,i, 8 — '10 apaKai^THx 
upra. -- 

Boja. Ae\)& yraciiTf) cMef^a , xpfiyx c])e5pacT. 
iiaBxa ;^ya« rejia npocxnpe <'e ,'^o Bpxa IbyIllKe^ itena 
lUHpjfHa 3ay3HMa 5 Kp^-BymxHwx pe.v^'^a \ cee iiapaje 
6e36oJHe : KpjT,yinT»j no ropffcoj cxpawH xe.ia npno- 
TOHKacre. 

Be^. VioJM HajneliH tjOMa.^H ne nperypyjy ,^y- 
JKHHV o/i, je^v'^ cy4.iaHHU(e. 

M. npe6. ITpe^HBa y ()HcxpHM Bo^,aMa THMona 
H y Jeaepny ().'.h3\ Maiiacxnpa Cb. FlexKe y hynpn- 
CKOM OKpyry. 

Hap. ujn. C .lacKa, jejiiuoBita. Hew. Laugen. 



620 nAH'iHh 

XXV. Pofl, : Poxinus Rond. 
ff. A'. rpa6ehH ay5H y ryiuH y /^ea pe/^a no 2 
H 4 ( o6e txpaHe . peJje 2 h 5 c je/^He a 2 h 4 r 
^n)yre OTpane craB^TieHH . \ era 6e3 CpuoBa . .iel)Ha 
nepaja h 3a/^H.a je/^He ^lymHHe ca ie/\HaKHM 6pojeM 
iiinHi^a. Kp.TiyuiTH Bp.io chthc iiOKpHBajyhn ce je/^Ba 
> no.ia. 

I. <f>e^a: Phoxinus laevis ^gas. ''' 

H. X. BHCHHa Te.ia paena ca /^vhshhoim r.iaBe. 
Me.io lunpoKo ., ropifca BH.iHua Hcna.ia . 3aT> 6acTa, 
6oMHa upra caMO ,^o ipoyuiHHX nepaja paaroBexHa. 
Kp^tviuTii ca MHoro .spaKacxHx upra, 15 — 20. 

Onuc. /^yjKHwa raase hshoch % j^e.ie /^yH«HHe. 
lUHpHHa xe.ia % — ^ H>eroBe bhchhc. IIpeHHHK 
oKa H^e 4 nyra y /^yjKHny r.iaBe; oho o;\ctojh o^ Bp- 
xa H»yinKe 1 , a o^ /^pyrora oKa V/^ CBora npeiHH- 
Ka. yr.ioBH ycxa ^onHpy ,^o Mcno/\ H03/tapa. Oco- 
BHHa xe.ia no;ia3H o,^ Bpxa ibyuiKe ijpo3 ^OMhy xpe- 
hHiiy oua , Ha/\ Bpxoivi noK.ionna, m cxsine ce o/^wax 
H3a niupra ca i5omhom npxoM. 

A. 3 7. 3317. T. 3 ! 8 , F. I I 15—16, 
P. U). 

Jle})Ha nepaja nosHite H3a xp6yniHHX Ma.^i<> H3a 
no.ioBHHe xejia . ibena BHCHHa paBwa bhchhk 3a^'\- 
H.e nepaje. ibeHa ,^yiKnna pasiwaity o^^ niKp;KHor oxbo- 
pa (^o cxpa;nH>er omhot oSo/^a, cxpar je y no.ia Kpa- 
ha HO cnpe^|. 3a/^iba nepaja noHHibe H3a Kpaja 
npef)aniibe . c kojoim je y cbhmb pa3MepM!\ia pasHa. 
'rp6Mnne nepaje ;tocHH«y /\o mm a pa . saKpyJueHe cy 
itao II rpy^He, Koje cy wa.io iienixo ^vHte, ho ne a^- 
Maiiiajy .'^o ocnoBe xp5yiiiHHx. Pen je;\Ba ^o no.io- 
BHiie yceseH , H>ei one KpHuiKe ne cxHHty ^yjKHny 
r.iane. 

BoMHa npxa HHJe iiocrojaHa. i;a/\nixo ce nai; /^o 
pena npocxnpe a ,^pyi\^a je HcnpeKH/\aHa. Hajsehe 
Kp./byujxH ce iia.iase no crpaHaiHa napKe^ Ha rpy/\HMa 
H xp5yxy hx HHKaKo HeMa. 



PRBE y CPBH.IP. 621 

Eoja. wlef^a yracHTo cMet^o-ae.ieHa. Ha/imro ca 
HpH(»M npyroM ^^yat cpe^^Hne rpoHne, ookorh se.ieHO- 

WVTH ra MeTB.IHHM 6-ieCKOM. VCTHU yr.mBH lOpWHHO- 

UpBeiiH . ryuia npna . rpy,iM h rpy,^He iiepaje upseH- 
KBcre . nepaje oes HuaKOBHx Mp.ta cbmo pen chbb- 
CTO rianxacT, ,^yjKHna cpe^pacra. Obo bb^kh sa mv- 
;KJai:e y npeMe npnopefta . bbh Tora BpcMChB , Ha 

HiCHKaMB M .M.iaf}HM pnoaMB OBB CV ^ojc MBfte jacHe. 

06a iicia hmbjv y npeiie Mpeiiiherf.B <'!iTHe KBp;KHi;e 
no r.iBBH. 

Re.i. Mo/Ke iiaJBHiue HapacxH ,\o .^vHiWHe 04 
5 na^iai^a : MyjKJanH vy iBaKB^ mbhiH. 

J/. npe6. Bo.iH 6HCTpy x.ia^iiy BO^y h BB.1.4B je 

HMB no CBHMB Sp^OBHTHM lipBJeBHMB CpOHJe ; JB CBM 

je ;^o6ho 1859 ro^. y Maj^anneuy . r^e je no kb3h> 
BaH>y iweuihaHB /^oera hmb. 

Hap. urn. C s.iaTna pnoa. W. Strzehla. H. S^re- 
vic, He.M. Ffrille. 
npuMerda. XeKc.i nrnut; ,i,ii je ,l,a.iMaTi)Hnn 30K^ v Khhhv 

uhlie a V Cwrty ukliva /natschizza. 

\XVI. Po,v Phoxiiiellus Heck. 

H. X. ,^po^ehK ayoH y ryiuH y je^an pe^ ."> 11 l 110- 
cxaB.TjeHH, Kp.tyniTH chthc h.ih hx cbcbhm hcmb, cbmo 
HX ce BH/^H je^BH pe^ ^yai ooniie i^pxe : y octb.iom 
HB^iHK HB npeI)auiHjH po^. 

1. ffJe.ia: fho.vinellus alepiUotus Heck. 
H. X. .le}}iia nepaja nf)MHH.e H3a ipoviuhmx 
Onuc. lllHpHiia re.ia h3hoch \\ — -/, H.erOBe 

BHCHHe , OBB jC pBBHa ca 4\ HiHHOM IMBBe M H^C 4 

nyra y i\e.\\ ^nikhhv y jKeHKe . y MYH^jaKB je imbbb 
MB.io AVHiB. IIpeHHHi: OKB H^e I — 5 nM'B y 4v;khii\ r.ia- 
Be; OHO o.^cTOJH 04 Bpxa H>yniKe I — I'.,, a o.i ^pv- 
rora OKB ly, — V\ cBora npenHHua. .Vcthh vliohh 
cTHHty 40 Hcno4 npe^rtux Hoa^apa. i;oje fj.uuue <TOJe 

OMHJ) HO Bpxa IbN'llllie. 

.1. 3 7 . 3. 2 7. J\ 2 8. 11 l.') — !ti 
P. 19. 



622 



Ae\)na nepaja nosHfbe 3a oo-iorhhom rcia, BHiua 
je no uno je 4> »'» ■ crpar je jase o^ceMCHa ho y 
a.iaTiie piiGe; aa^tfca nepaja je.^ne ^^vHjHHe ii BHcwHe. 
a.iM HiiiKa o^\ .lel^Me; Tp6\uiHe nepaje Kpahe o,^ rpv/^- 
HHx lie cTK5Ky ^o MMapa; Haj^^yjue luiiHue -:eJ)He ne- 
paje H3noce Yi ,iyiKHHe r.iaBe. Miwap nooraB.Ben H3a 
Etpaja .ieJ)He nepaje. 

Kpyi.ymTH Bp^o HeJKHe . ,iauo ce CMHsy h o6hs- 
HO ce caMO no oohhoj uprn BH,^e. Osa je Kao y npe- 
t)aniibera po,a,a npoMen^tHBa . noneKa^^ paaroBexHa. 
Apyr.^a HcnpeKH,i,aHa h.ih ce laMO ^^o no^ioBHHe re.ia 

BH.'^H. 

Bojn. Jel)a npHKacTo-cMel)a. 6okobh OTBopenHJH 
«a o.toBO-CHBOM ys/^yajHOM nSBTOM, Tp6yx cpeSpacr, 
nepaje HtyhKacxe. 

BeA. HaJBeha Hwa 3. pe^KO 4 npcxa ^yntHHe. 

JJ. npef). Xeuea je /^oono oBy pH5y h3 Hepe- 
rse \ ^a.iwaj^HJH h h3 Ahbuq \ Boohh. 

XXVII. Po,^: Choiiiirostoma Agas. 

//. -V. HoMJOBH,^HH sy^H v rvHiH y ie,^aH pe,^ 
(•■laB^Bemi . h to no 5. (i h.ih 7 c ooe <'TpaHe • hjih 
<' je^ne < xpaHe no 5 h.im o. a c ^pyre no 6 h 7 riwe- 
lUTeHH, /^o.itba BH.iHi^a iuHpoi»a pcKasHsaBa , cnoAa 
H HSHyrpa ca oiiivpoivi hbhuom orpaHinena, ycra 6e3 
6pKOBa, .letjua nepaja h 3a/i,Hja ra Maao nniHua. 
1. <i>e.ia: Chondrostoma nasus ^gas. '•' 

//. J'. 3y6H y rvniH c o6e crpaiie no b. pe^e 6 
\i 7 (MeiHTeHH. ;iarBopena ycra oopamaBajy n-Bonir 
.iVK ca nanpacMTO bhium yr.ioBHMa - t> jaMHHa no 
no^opa^^Ky. 

Onuc. BncHiia le.ia npe.ia:ui ^v;Kniiy r.iaBe, uoja 
H31IOCH % J^e.ie .^wKMne. IIpe<iHMi; oi;a M/\e 4V.^ — 5 
nyra y ,i,yji;niiy r.^Be: oho o,(,froJM o,i, Bpxa ibyjiine 
I ' ., a i^j\ ,i,pyrora oua waa iie 'I < Boja iipeMHHita. 
.Vera TTOJe xuj>h:ioii ra.iiio irt-no,; ona.ie ropibe \v\n'.> 
ihHiiK \ r.ioiui (■ iHiKy ,^<) nolro,^ iii)e/^H>HX iioa^apa, Ha^ 
roptbOM \ (MOM (raJH iep.iia uoiipeHna opas^^a Koja 



PHBE y CPBHJH 623 

c ycTHMa ('iiope,iH() rene. OcoBHHa re.ia iipo.iaaH 
HBA voTHMa. i;pt)3 ,\o.iH.y TpehHHV ona. (xraB.ta no^ 
co6()M Bpx noK.ioniia h cTHwe < e ca oohhom i^proiw 
upH 2 — 3 pe^y Kp.BviiiTH. 06ri cv offo^^a le.ia je.v 
HaKO cBe,^eHa. 

.13 9, 3. 3 9 — H, T. 2 9. r. 1 ; ii — 
15. P. 19; Kp. 8 I 57 — 62 ,' 5 — 6. 

.let)na nepaja noMHae H3a rpo iiihhx. Koje c}' 
oaiu Ha no.ioBHHii xe.ia nocxas-Tjeiie. ona je v^ bhuje 
HO uiTO je r^yra. y^a.icKO Hsa fbenor upaja (tojh 
3a/^H.a nepaja. Koja je je,^He ,:^y;i;HHe n BHcmie. Tp- 
6yunie nepaje He cxHaiv /\o 'mapa.-HH ^o h,hx rpy^- 
He , Koje cy Maao Heuno Ay***® a^iH } ooJiire c.\^6o 
paasHJene. Pen ^yooKO yce'ien. je^He je a^jkhhc ca 
r.iaBOM. 

Kp.ijMUTH paBHe '/ oMHora npe^HHKa. na HjHhoJ 
noBpiiiHHH Bn;^n ce 7 — 10 spanacTHX i^pra. 

Soj'a. *let}a upHKacro-rje.ieHa . 6okobh oxBope- 
iiHJH. xpoyx cpeopacx . cBe nepaje vracnTo-upBeHe 
oco6HTf) .lexH. 

Be.i. Hapacxe ,^o ^viUMHe I crone, u BaH;HHe 04 
1 one. 

J/, npe^. l^o.iH 6hi ipy boaj^ • a hmb ra y cBHMa 
HauiHM BetiHM. a h n*iaHHHCKHM AjaifeHM peKania. 

ffap. UM. C. cuo6a-Tj; mKo6a.T.. yr.teBKa. /i,yBaHyH- 
ja. Mopynani. j^oH,i,pa y 3aJHapy. If. podustua. H. pod- 
austev^ H e M . Nds ling . 

2. <I>e^a: Chondrostoma tinerii Heck. ■• 

,1'. .1". 3\'6h \ lyniH c. ooe f:TpaHe no 6. \era 
no.iyiipv/KHa , i.iaKa 337 voacra . raMo i jaMHii,e na 
no;\6paAK} . 

Onuc. liHCHiui 1 e.ia vj^e 5%, a ,^\iKMua r.iar.e 
aV'. nyxa y ne.n' ,i,\ri;HH\. llpeMHHK ona je Majio He- 
inxo BehH o,^ '/, ,^yM:iiHe i.iaBe: oho o.icxojh o,^ npxa 
ihyiuiie 1; a 0,1 ,\pyrora oi;a \\A (^sora iipeMHHKa. 
ifcyinua ,i,e6e.ia . ;;ax\6acra, iio.nKpy;iiHa . ycxa ne 
cxMJKv \ r.ioBHMa ,v* no3;^apa. OroKHna xe.ia npo.ia:iH 



624 aAH^Hft 

Kpo3 cpefl, ayiiiKe , Kpo3 ^\,nMhy TpehHHv oka , npe- 
^Baja Bpx noK.ionna ii cruse ce npn 5 — 6 pe^f^y Kp- 

.bVIUTII ca OOSHOM .IHHHJOM- 

A. 3 j 8, 3. 3 I 9, r. I 8. r. I lo. F. 19; Kp. 
9 I 52 — 54 j 6. 

Aetjna nepaja rioMnibe mbjo npe,^ iiojiobhhom 
TCJia , nasa/it je jaKO :toco <>/\ceseHa , ftena ocHOBa 
paena Vj AJ^**""® rjaBe. Ibe.'^a HaJBeha BHCHHa hctoj 
BHOHHH o/i, Bpxa noft.ioni^a ,^o Hoa^apa; lunHi^e 3a/^H>e 
nepaje y ^2 cy ^y^i^i "o uito je nepaja npi( ochobh 
^\yraMKa ; saotuTp^TieHe rpy/^He nepaje Kwajy 'X AY' 
vKHHe r.iaBe . rpCyiuHe cy Maite h cxoje ticno/^ no- 
Mexua rpvA^e nepaje ivia.io niro iisa no.ioHHue re.ia. 
Haj^^yjKe nmnufe penwe nepaje npcMamajy /i,y>KMHy 
r.iaBe. 

Kp.faymTH cy ' /., iviaube o^onnora npeinHKa, 3pa- 
KacTO cy !2 — 14 i^pTane h ochm rora rajiacacTHM 
KOHi^eHrpHHHo leKyhHM .iHUHJaMa Huiapane. 

hoja. Aei)a cMeljacra hah 3e.ieHKacTO-npHa, i p- 
ovx opeopacT, Kp.byuiTH oko 6o me i^pxe h na BapKH 
upHHM TOsKHnawa Maae hm\ Burue sanpesuteHe. 

Bea. MoJH itOMa^H hhov bcIih o/\, 5 npcxa. 

J/, rrpe^. Ja caw OBv pHoy ^o6no h3 TiiMoua 
Hcuo,^ Prtha : oh a je oH.ia ,\o ca^'^a noaHara caMO 
XeKe.iy. kojh jy je ,\o6»o ii:« 4^^^'**'*'^"i®- " ^'bomc jy 
je caiiyiHUKv aa 'laci oBawo HanivieHOBao. 
HpUMerdd. liMC ,.i;.ieii'iHh" ko je <•_> mii .I^kok'uuih Kaaa.iH. 

ci'.e,u^''ii ,^a je o^ cacBini ,apyroia po^a pmla . k;imo 

Hinii K.uin <'iiaAa. pas.mr.OH^iTii iic :<Haiv. 

tf^aMH.iHJa : \ y \\ n r e. 
//. A. 'Pe.K) ()ii[)y;HPii<) ctm<"Hii<>. ca recxepac- 

I'HM 4OH.HM 000 ^OM. i;p.7.yiLlXH Be.lHKe . MeHiHC; CMHH- 

.Muie. <'aM(> ie.ina ,iel)n.T nepaja. oe3 KonixanHX ujn«- 
na. MefjyBH.iHue Ma.ie y (^pe,'^»lHe ^aroMeHf" oiipaiKa- 
Hajvhe ca BH.innf)M ropibn 000^'^ y. xa. 



PHBE y cPEH.m. 625 

XWIII. Po^: \laiisa VahMicieiiiies. 
//. A'. Topiba KH.iHi^a ca ep^io chthhm . aarjo 
OAna^aiyhHM 3\6mia . neSi^e h jesHu 6e;i 3y5a , Kp- 
rfBViUTH no ooo;^y chtho poBamene. 

J. fl^e.ia: ^41 ansa vulgaris I 'el.'' 

//. X wlefjua nepaja npe,^ rpdyinM )m iiocTaB.T,e- 
Ha . ua.^tta nepaja HHcita a /^yranria . iia Tp5yinHOM 
oooAy 37 — • 42 3\6i\a, j^pna Mp.T,a na paMeHy. 

Onuc. ^^y;KHHa r.iaBe . KiicHHa re.ia h bcikhh- 
Ha oKa je no no.iy ii ,\o6ii iiopacra npoMeH.tHBa: 
BHCMHa xe.ia waxoM eeha 0/^ ^.ywHHe r.iaBe. uoja nj\e 
•i nyra y ^e.^\ ,^yH;nHy. lIpeMiim; oua paBair je \/'^ — 
/« A}'**""*^ i.iaBe. O'lH HMajy cnpe.T, ii crpar aa^^e- 
^Jba.iy KOH;nn,y . Koja hx Kao aaseca iionpHBa. 

A. 4 m. :J 3 20 21, T. 1 S. r. I 15. 
p. 19. 

•letjHa nepaja nf)'jHH>e ijpe,i, uo.iobhhom re.ia; 
Ma.io je AyJ«ti "<^ J I no je Bwroica ; ,\vh; rtene oino- 
Be cy Kp.T>yinTH o o6e OTpane Hoi7\nHeKe h oGpa- 
Hfasaj} H;.ie5; y nojn ce nocvr.palieKa nepaja 
MB.io ynpHTH MO^Ke. Fpoyujna nej)aja iiHwia o,\ .let)- 
ne^ 110 npn ociiobh mhoto ,;yHia , r. j. pauna ,i,y;j;'.nni 
r.iaBe, H OKO n>e ce na-ia-in orioKaB iicru rK.ieo, uao 
OKO .ie})He. Tp6ynjHe nepaje cTaB.r.eHe Ma.io npe^i, 
ope^HHOM xe.ia. nj>H ibHHOj ochohm ce na.iaaH no je- 
^^Ha .'jaujH.ijacra Meua Kp.bynir '/. iipalia o,\ caMe 
nepaje. rpy,^He nepaje (roje o.insy Tpuyniiior o6o- 
^^a M H3noce ' J ,^3;i;HHe r.iaBe, Kp.T.yiUTH odparua- 
Bajy BHuie h>»x HcnynMen nepBa:i. hciio,^ uojera c roje 
y noKojy yupHre nepaje. Peir ,i,\5oko yceneFi, ^o.i- 
ifca Kpiinu;a ,^y»ia o,\ ropfr>e . no ire CTHH«e ^y.HHMy 
r.iaBe. 

Kp.KyiUTH pa;{.iMMHre ne.uiTHiie. waJBehe no oo- 

KOBHMa cy HerBpracre h paBiie 1 o4hom npeMnni;\. 

Ha ,i,o.iibe!M ooo.^y re.ia ce KjiajenHva ne .^oihsv, 

Befi o6pa»:aBajy cbojhm npe.nbuni j:|)aieBHMa Kao ayo- 

r.iacHHur. XII. '{() 



626 



Hft recrepe . kojh ce MOry naj6o.T>p oreriiTu Ka/\ 04 
pena ita r.iaBH npcxoM noByneMO. BnaMeHHTe cy m 
OHe KpjbyiiiTH , Koje cpe^^HHV pena noi;pnBajy , one 
cv ^yryjbacTe , uao KaKaB .isict. TaifcOM ^piuKOM cy 
npHpac.ie 3a xe.'.o ii ctjukv wa.i He j\o npaja ope,^- 
ibHx iiinHna pena. ilaniKpiKHi^e oo^T,e paaBHJene ho 
y'nje/^He name pnCe. 

Eofa. Ae^jn MacanHKO-sciena , ookobh OTBope- 
HHJH, Tp6yx cpeopacT. nor.Monai; a.iaxo-jKVT; nepaje 
pena h rpy^,H npiio riiBacre. 3a/^H.a nepaja rHBacxa 
OHTHO TOMKacxa , Tp^yuiHc nepaje ^e.iiyraBe. 

Be^. Hapacxe ^:^o ,\vHiHHe o,^ 1 cxone h bhuib, 
f)5HMne cy o,^ .iHxpe j\o Yi one. 

J/. npetJ. ITpe^Hiia y ^pnoMe Mopy o,\Ky^^ no- 
MHibe ,^o.ia3nxH OKO l>yp!)eBa ,^aHa y ,\vHaB ,\o l^ep- 
Aana, pe,^KO ,1,0 Beorpa^^a, a 0,1 no.iOBHHe .lexa seh 
je Hecxaje jep ce spaha y Mope. 

//ap. ujit. C onyMpHJa . P. ii:e.il.3HHna . M. plac- 
ka, HeiM. ^Ise. 

ffJaMH.iHJa : J\ o c o c h. 

//. X Te*io onpviueno. Ba.T.ijacxo. up.byiuxaBo. 
nepaje 6e3 i»oiuxaiin\ ninHna . if:n!el)y pena h .let;- 
Hc nepaje 3a[)enaK, yoxa oen 6pi:oBa. 

XXIX. Fo,v Thyinalus Cun. 

//. .\. 3eB nia.ien . Kn.iHue . pa.io h Heone 3a- 
npe.M.beno <hxhhm 3y6HMa, ,iel;na nepaja i\,yv9. h bh- 
coua . ijp.f.'^iurH npn.iiiMiio ije.iMite . Kpyre , 'iBpcxo 
napac.ie. 

1. *f>e.ia: TliyiudlluH vejuUif'er Jgas. ''' 

11. X. l\iaija Ma.ia . .^o.nba un.mna upaha 0,1, 
ropH.c. .let^jiia nepaja ,i,iu)Jmmom ,^yH;a 0,1, 3a,"\ibe. 
,\\w oo'Mie n[)re (S5 — SS i;p.b> inin. 

(hitir. ,l,y;i;;!iia r.ia.'se ii^e 5'/;, — ."iV, y Heay 
,i,y;Knny. nnipnna xe.ia ii3h()ch % iberoBe BuoHHe. a 
ona MUHH ' >, ii.e.ie ,\y:KHHe Quo- je.i.Hauo 3 .la^eHO 
0,1 (ip\a ri\Mii;e » 0,1, ,^p\!()ra oca. n,|e 4'a — 4% 
nyxa y ^\yH»iiH\ r.uuie. Ho3,^pe cxoje ().inJ«e osHJy 



PHBF y CPBHJH. 627 

HO Bpxa Hbyiiuse. ftoja je naxy^acra. ITo HH.iHi;aMa vy 
3y6H y je^'^HOOTaBHe pe,^OBe cMeiiixeHH . tiaJMaH>H y 

rOpttOJ BH.lHl^H. IiaJBehH \ Me})yBH.lHU[H, 

.1. 9 — 7 I U — 16, 3. 4 [ 11 , T. 1 10. r. 

1 1 14, P. 17; Kp. 7 — 8 85 - 88 ! 11 - 12. 

AeYjiia nepaja noMHn.e aa 1 ,\vM»HFiy peiia naa 
iiujpHiHor iiOK,\oni;a; sa^fta iiepaja craBw^eHii iipeMa 
MaperiKV tinata o,\ cbhjv ocTa.iiix , rpSyiuHe croje 
Hcrio,^ cpe,i,HHe .ieI)He ii ,^yj!;e cy o,^ rpy.^HHX. Pen 
je,i,HaKO pa3,i,e.iieH Ma.i ne CTHiue ,i,y:KKHy r.^aBe. 

Kp-T>yiUTH 6e3 3paK8( rH\ .IHHHJa. a.lH Bp.lO (HT- 

Ho KOHneHTpHHHo n])TaHe ; i!D,^mTO Hx He.Ma IK) rp- 
5yiuHOM ooo,^y. * 

Eoja. .leba ije.ieiiKacro oMeba , ookobm cuBa- 
(TH, Tp5yx cpeopacT, r.iaBa :»rop (;Met)aiTa. no cxpa- 
HaMa myhKacra ca noje^^HHHM npuHM iieraMa ; noje 
«;e ^OHeKa/^ h no npe,i,Fboj no.ioBnna re.ia naxo^i^e: 
3a;^H»a nepaja h rpoyiUHe .t.ySHiaoTe ca cMef)HM 
iipyraMa, rp\\;iie nepaje ;i;ynaacTe n.iu upBeHKarre. 
pen H ,ieJ}Ha nepaja <"a raMunn oo|)yooM ; ,\yvHni][a 
s.iaTO-Hiyxa ca j^pniiM nerana. 

Be.i. Hapacre y ,i,yjKHiry o,i, 2 crone . h Bari;M 
oH^a o,^ npH.iHue 1 oi;y. 

^f. npe6. ripeSHBa y oKcxpHM Bo.^ava r,v* vkhbh 
nacxpMi;a h M.ia,i,Hna . h Ha.ia.in ce no cboj npH.iHUM 
y HaniHM jv/Uhhm penaMa M6py. ^JopaBHUH h np. .la 
caM je ,^()5ho 113 ^IpsiHe o,^ V. 15. A Cxe'i^aHOBHlia. 

flap. n.n. C .iHneH . .■jiiii.j.eii. P. xapmri,. FT. ii- 
pien, H. lipen, B. .iHiii.n. He>5. ./eche. 
X\\. Po.v Salar Val. 

//. \. 3eB Be.iMi; , nin.TiarrH 3\ oh y ooe bh.ih- 
ri,e H no je3HKy . na pa«iy \ ' \^^\\ a "a .ipniKu ii.in 
npe^^fbBM Kpajy pa.ia y 2 pe,\a cMenixenH . i;p.b_\ mrn 
cHxrie. 

1. tf'e.ia : Salar .hisonii I'al.' 

//. X. ,ly;iiH}!a r.iaBe je.v'Siia ca buchiiom se- 
•la H.iii Ma.u) Beha . ropH>a Bii.iHua ,v>nu})e ,^o hc- 

40V 



628 nAHiHfi. 

no,i, CTpaJKfber omhot 060,1 a , noK.ionnH naaa^i, npo- 
.HyntenH; upBene, Tuianerue h npne nere no reav. 

Onuc. ^yiiViwwdi r.iaBe H/^e 4 nyxa y ^yiunHv re- 
.la, npeHHHK nan oh*a 'l' ., — 'i% nyxa y ^^yjKiiHy r.ia- 
Be; OHO 0/^»noJH o/^ Bp\a ityiuKe h o;^ ^pyrora oua 
t/2 CBora npeHHHKa, a to.ihko h o/^ Bpxa noit.ioni^a. 
Ma.ie OHH c'TOJe 6.iHHie o'lHJy no Bpxa H.yuiKe. Ilpa- 
BH noK.ionan cpasiMcpHO Ma^en . iteroB /\o;ih.h 060^^ 
( roJH c OKOM y ie,i,noj .thiihjh. 

A. 4 9— 10. 3. 3 7 — 8, T 1 8. V. 1 12, 
P. 17. Kp. 110 — 120. 

.le}}Ha iiepaja nocTaB.T,eHa npii no.ioBitHH je^a. 
Ma.i He je,^He je .^mkhhc it bhchhc . hjih neiiiTO bm- 
lua. 3apenaK < tojh ynpaBO iipeiwa wpajy 3a;\ifce rie- 
paje ; rpSyuiHe .leiKe H(•IIO^^ npaja .iel)He h Majio cy 
iHTO nH;Ke o/\ 3a/\ibe. 

Kp.?byiuTH KOHneiiTpHMHo npxaHc BoHHa npia 
CTOJH Ma.i He y cpe,],HHH 6oKa. 

Eoja. y 6HCTpHJoj H 6pjKOJ noj\H cy ()oje jac- 
HHJe, TaMHHJe y BnpoBuna 11 MCciHMa ^pnetjeM .^a- 
cjeibeHMM, r,i,e ce mccto h nere re.ia cacMa H.3ry6e. 
36or OBHX pa:i.iHKa ry Her.'^a nacrpMKy y BHiue *e- 
.:a y^e.iH.ii!, HO one oe (Be y rope H3;io;KeHHM xapaK- 
repHMa caivianiaBajy. 

Be.t. ()5h'jho ce xnahajy 0,1, .iHxpe no Mory na- 
pacTH ;io Banaine o,^ 1 orte . a y liibHiaMa ce h ra- 
KOBe C110MHH.3. Koje c\ HMa.ie 10 oi;a. 

.17. njjc6. Hyhbh y CBHMa naiuuM n.iaiiHHCKHM 
peKa.Ma : y ^phhh , ,^eTHH7>M , MopaBHun . Cry^'^eHHs- 
i;oj, JomaHKHKoj penn. Ilflpy. TiinoKy, 3.iOTy. Bpar- 

HH H V\\i. 

Il(tp. ii.n. C. nacTpMKa, V. i.pouiHua, necrpym- 
i;a , H. patrach . H. psfruch . H.i. necrpannj . HeM. 
Forelic. 

2. <J>e.ia : Sal(/r obtusirostris Heck. 
II X HjyujHa upaxisa, :)aTy6acTa, r.iasa upaba. 



PHfiE y CPBHJM. 



629 



ycxa MaH>a ho y npet)aiiiH>e . .lebna h 3a,^H,a ne- 
paja BHiua. 

Onuc. npeHHHK OKa n,i,e 5 nyra y AyHiw^y ta»' 
Be: OHO o.icTOJH o,^ Bpxa ibyruKe V/^ a o,\ ,\pyrora 
OKa 2 cBoja upe^HHKa. Popiba BH.iHi^a iiinpoKa . hp 
cTMaie ,^o iicno,^ cpe^Hne oKa. Ilpe^^ita ii-iona pa.ia 
oopacaa uyouMa , kojhx \\m& no 6 y je.^noM pe^y. 
('Tpa;KH.H o6o^, npe,|H.era rioK.ionna npauo o^cenen 
a He aaKpyjKeH i;ao y npet^aiupfce ^e.ie. 

.1. 4 10. 3. 3 8 — 9, T. ] 8 , r. 1 12. P. 
17. Kp. 20 101 — 103 21. 

.lebna nepaja noHHH.e r \., ^^yatHHe r.iaBe npe,^ 
iiojiOBHHOM re^ia , V'^ BHuia je ho iiito je ,^y^a ; ae- 
na ;^y;KHHa mshooh npH ophobh '5 ,i,ya4HHe r.iaBe 
3a,vfaa nepaja Ma.io nn-,i;a o,; .letjne h y '/^ upa- 
ha. Tp5yuiHe nepaje » rpy.i.Hf' Ma.io HHHie o-\ .lef)- 
iie H y y.. cpahe. ,^Be cy peneHe nepaje Ma.io 
,^y;Ke ho y ooHSHe nacxpMKe h jane 3aoinTp.7>e- 
ne. Pen je,^HaKO pa3,^e.beH . cth/KB je^sa V4 Ay'***^" 
ne r.iaBe. 

Kp.byuiTH HeuiTO KpynHHJe no y npet)aujH>e . h 
je,i,HaKor c\ crpoja Kao n ae. 

Boja je xaKO hcto npoMeH.T.HBa i;ao y npef^aui- 
H»e . caMO cy nere no noK.ionnHMa h npe,^H>eM re.iy 

\ BH.^He. 

M. npe6. XeKB.i je ,;o6ho obv pH6y h3 Bpwa- 
ibe, Co.iKHa H Bp.iHKe o.iHsy IlMOcuor y ^a.maHHJH. 
3. <lJe.ia : Snlar dente.r Heck. 

H. X. F.iasa y^ana, saBpiuiiacra, cbh sv^h Kpen- 
ijM . xe.io nocyxo TaMHHM \-bh,^hhm Mp-tawa . Mcljy 
Koje <e AP} re i^pBeHe neie Meinajy. 

Onuc. ^yaiHua mane H,i,e 4'/^, BHcnna re.ia 5 
nyxa y ne.iy ,i,ya«HHy. ITpeHHHK OKa hshoch V5 ^yatH- 
ne r.iaBe . oho o,^cxojh o,^ npxa rbyinKe h o,^ ,'^pyro- 
ra OKa ly, CBora iipesHHKa. 3eB bcihi;, ropH>a bh- 
.iHi^a cxHHie ,v> "'^ oiHJy. 3y6H oco6hxo y MeI}>BH- 
.iHMHoi KocxH Be.iiiKH HO 6 V o5e cxpane , 0,1, kojhx 



630 



^Ba ua^iiiTO *a.ie , ropiba uH.iHua hx MMa c o6e 
cTpane no 30. ^o.iiba no 19 — ^0. iieSnaHe hoctm 
,,o 20 — ^1 • .je3HH r o6e < ipaHe no 5, paao 20 hc- 
npauH^iHO y fl,Ba pe^a cMeHireHHx . o/^ kojhx 4 oroje 
y npe/^fbeM pe/^y nonperto. 

jl. 3 I 9 — 10, 3. t I 8. T. 1 i 8. r. 1 12, P. 
17: Kp. 25 I lis — 120 20. 

Ae\)iid nepaja no'unbe npe iicioBMne re.ia, aia- 
.lo je BHUia HO iiiTO je ,\y' «^ 5 "P" ociiobh je pauna 
'^2 AyJi'HHe r.iaBe. 3a^ihi\ nepaja je Biiuia ho iuto je 
4yra ifeena ,i,y;KHHa je.i.Ba hshoch '/, /\y»iHHe r.iaBe. 

Boja. Kao y ocTa.iMM <i>e.iaMa npoMewAiiBa , ho 
nere cy cBaKa/\ CHXHuje, i^pBCHHX hmb wajio; ^ymnu,^ 
cMe)}a oa 6.\ecKOM 6aKpa. 

M. npe6. H OBy *e.iy je ,\o6ho XeKe.i H3 /^a^- 
ManHJe, r^e jkhbh y KpiiH, HeperBH h np. Ho Ka.iH- 
Baibv XeKe.ia , ona necxo Hapacxe /\o ^y;KHHe o^^ 2 
cTone, n naaBana je oj\ ^a.iMaxHwana pastrovom 
IlpttMeT6(i. y Vo^y6^y onncnBa.iH cv mm pufSapH iio,^ 

HiueHOM /^aopajia, je^^Hy \)n6y Koja je nerasa kho na- 

cxpMKa 110 HMa 3vC)e uao uix^Ka. iMor^Ke 4a je to 

rope oniicaTa pwCa. OaaHO cna,\a no eeoj npH.uii^H 

II iMaeaTHi^a, pH6a Kojy \\yi\ HapaUHii y cbom peqHH- 

K\ t•noMHH^c. 

XXXI. Po,^: Sahno Val. 

H. X. Cawo n;io'ia pa.ia ca ayoHMa . ^^piKita ae- 
rOBa 663 3y6a , y ocra.ioM ce carjiaiuana ca npe- 
]^aiIIH>HM po^'^OM. 

1. tl)e.ia: Sahno hucho Lin."" 

11. X. Te.io onpy;KeHO . Ma.i we sajbKacxOr AJ'^ 
6o'ine .iHiiHJe 11 nrno,| H>e upHHM siecenoBH/^HiiM iwp- 
.'baMa HHiapano. 

Onuc. lIInpHHa xe.ia paBHa '/, .nyatHiie r.iase 
n,'\e t/^ nyxa y ^e.\x ,^>;i;HHy. llpennHK ona mshocii 
V^ /^yjKHHe r.taBe. oho o,\cxojh o,i, Bpxa ityinite h o^^ 
Apyrora oua 2 oBoja npe'iMiiKa. Hoij^pe wa^ie h ohh- 
Ma npH6.iHHieHe; oea Be.iHi;. ropH>a BH.iHna rxHH«e i^^o 



PHBE y CPBHJH. 631 

M3a oHHJy. Ha ii.iomh pa.ta hmb 4 — 6 3y6a y 1 pe^ 
(MeinTenHx. 

.1. 3 i 10, :3. 4 <S. T. 1,8 — 9.1.1 It), r, 
10; Kp. 200. . 

.lel)iia nepaja uoMHibe iipH ho.iobmiih le.ia. ']e/i,- 
"^^ Jc ,^y/l:MHe m HHCHut* . i r()ar jt» novo (),^reMeHa; 
3a^^H>a iiepaja je,|He Bncmie ca .ief)"OM a.in crpar 
join jane o,^ceMeiia : Tpuynine iiepaje cioje npewa 
i:pajy .lefjHe h o^\ cbhjv cy Hajrjpahe . Kao uvro cy 
iianpoTHB rpy,^He naj^^ynie. 

Hoja. rioTH^BaH H .lelja .'le.ienKacTa . CMefjacra 
M.iH .TivfiH^acTa , xpuyx h ri>y,^H cpe^pacxe ; ropita 
crpaiia xe-ia nocyra npnini neraMa MaH>HM ii uetiuM, 
O/Ti Sonne oe .iHHHJe one 3aMeibyjy Mecei^OBH/^HHM 
(Kao M.ia^ >ieceii,) •.5p.ija'\ia : .ief)Ha nepaja h pen ra 
raMfniM ofTpyooM. ocra.ie iiepa'je -.iiyhuacTe h.ih o.ie- 
,^0-npBeHKacTe ; .^yjUHi^a ctieo-se.ieHa, oa aiVTHM i;o- 
.U'TOM OKO HeHHue. 

Be.i. i\io;Ke napa(TH }• ,i,yHJHHy o^ Buiiie croiia; 
y ^-^pHiiH je .lOBe o/^ 20 otia. 

J/. npe6. y CpoHJH je ima i;ao h riacrpMKe no 
cBHRia n.ianHticKHM peh'aMa. y ^p5in!!. MopaBtinH, 116py 
H ,^p. l'e,i,r;o re Koja iial)e y ^yHaB> h CaRH. 

//. u.^i. C. M.ia.^Hi^a. HeM. Huch. 
tJJaiHH^HJa : III t y i; e. 

H. X. Kpenrni 3yoH y liij.iHi^aMa , ropibM ycrHH 
ooo,^ cacTaB-teii ns Me5)yBn.iu'jne uocrii h ^op[i^e 
BH.iHue, caMO ie,'^na ne[)aja na .lel^HMa, KpjbyiuTH MBp- 
cTo napacae. 

XXXII. Vox- E!^f>^- '-'■'•• 
//. X. Te.io onpva;eHf) , rjiana cn.hOuiTeHa . ;;eB 
ne.wtK , .ieI)Ha nepaja ,^a.iej:o na .leFjinia CMeiinefia 
npewa 3a,vi>oj, o5e obc nepaje sia.i He je,^iiaKe, (Toh- 
iia upra paaroBexiia. 

1. fl>e.ia: Eso.f luciua L." 
II. X. r.iasa ^^yraHua , ^'^o^iH.a BHjiHua Mcna^ia, 
HMO ra TaMHHM MpjLaMa h i^praiMa. 



.i' 



Onuc. lllH|)HHa i.iaBe h3hoch '/s ttene .-^yaiHHe 
a OBa '/. ire.ie ;;viKniie. BHcima iiai: re.ia '/^ /^ywHHe 
iviase. npeMHHi; oisa H^e 6'/^ nyra y j{,ytii\\Hy r.iaKe, 
Ka^iUTO H BHiue ; oho O/^croJH o/^ /npyrora oua 1. a 
o/\ Bpxa H>ytiiKe "i'/i — "^ oBOJa iipesHHKa. 3y5H c'v 
Bp.io KpenKH Ka3a/\ KVKacTH. 

J. 7 i 13 — 14. 3. 4 12 — 13 , 1 1 8. r. 
1 : 13, P. 19. 

Tp^yiiiHe riepaje croje ivia.io Heuno M.3a no.io- 
BHHe Te^a, ca rpy/^nnMa cy je^He bhohhc. Pen je/^- 
naKO f^ejhew. paBaH ' ^ ,^y;KHHe r.iaBe. 

r^asa ro^a r. j. 6ea KpAyiuTH : naJBehe Kp^ty- 
JUTH OKO ooMHe ufpie pasHe '/<, osHor iipe^HHua. 
BoiHa .iHHHJa rene ciiope/^HO ra rp6nnoM. Kojoj je y 
*/^ jane npn().iMH;eHa ho rp^yx}. 

hojn. .lel)a upHwacra . ^okobh chbh oa HtVTHM 
.MpjbaMH , ijoje ee 'lecxo y iionpeMHe iipyre rjiHBajy: 
rpy,^He H TpSviiine nepaje upBeHKacxe. ocra.ie civie- 
f>acTe i^pHO nerase. Obc cy 6oje ua/^iUTO Bp.io jao- 
He. 60KOBH ;ie.ieHH, iiere H.iaTO-a«yre h t, ,^. 

Be,i. 05hhho re ,^ohoch iia \Mi(ijhvi Baiiiap 0/^ 
Vj OKe , HO MOKce napacTH ,^0 Ba;KHHe o,^ 20 h BH- 
iue OK3. 

M. 7ipc6. Ma.iasii ce \ CBHwa waiuhm bbIibm h 
MaibHM peuaMa h 6apaMa. 

I/(ip. u.n. C. iirr\ha, P. myKa. \\. sztukn. H. ati- 
ha, HeM. /lecht. 

XWIII. Vo^: Umbra Kram. 
//. \. 'Ve.\o .i.eiiarxo. r.iaBa Kp.i.yiiiraBa . ycra 
ra CHTHHM ita.-^H'i-acTHM 3y5nMa. .ieJ)Ha nepaja /^yra*!- 
ua , 3a,i,iha KpaxKa npewa Kpajy ropite nocTaB.i.eHa, 
6e3 KoiuTauHx iimHua , iip.byiiiTH oupyr.ie 6e3 spa- 
isacTHx npxa. 

1. ft»e.ia : Umbra h'mmeri Fitz. * 
//. .1. ycra VMepeHo Be.iHi;a, 6e3 opKOBa , xe- 
.10 6e3 (>OMHe npxe; iMaaa, xpyii h .leJ^na napaja ca 
cMeJ)HM nera^a. 



PHBE y cpfiH.ifl. 633 

0/ruc. lUnpHHa re.ia m3hoch % iberoBe bhcm- 
iie: OBa. paiiHa »a ,^y>KHHi>M r.iaBe. h/^h 4'^ — 5 nyr 
y ne.iy ,^yHiHHy. IlpeMHHr; oKa H;^e 4 nyra y ,\vjKHHy 
r.iaBe , oho o^c^tojh o,^ epxa H.yuiKe m o,^ ,^pyrora 
OKa 3a je,\aH cboj npe'iHHK. Hoa^^pe Ma.ie . iipe/^H.e 
t'TOJe 6.iHHie Bpxa ibyiuj;e no omhjv. 

.1. 3 12—13, 3. 2 5 - 6. T. 1 5. T. 1 12, 
P. 4 9 3 — 1. 

J\e\)\in nepaja nosuite H3a <pe/\HHe re.ia . lue- 
Ha ,'^y;i;Hna pasHa .^yjkhhh r.iaBe . cue H.eHe iiinHite 
]efl,He fl,ynmHe. JJa.vta nepaja Hcno;\ Kpaja .leFjne 
TBKo nocraB.i.ena ,\a je ro.ia aapua Ha o6e ( rpane 
je,^ne /^>H:HHe. l'i>^> "•"♦^ iiopaje croje 1104 npe^- 
H>HM Kpaje.u .ief)ne . .vxuHi} ,^0 'iMapa , rpyv^HC cy c. 
fbHwa je,|He ,^yH;iine ; ope^Jbe luiiMi^e pena Haj.iyiKe. 
HO He CTHHiv ^yjKHHv r.iane. 

Kp^tyiiiTH npH.iHMHf) Be.iHi.e. OKpyr.ie h uohuch- 
TpHMHo iJipraHe. Bohhv .ihhhjv npe^craB.ja .je^na 
OTBopeHHJe fiojena npyra . Koja 6.iH3y rp^HHe h c 
ibOM enope;^HO re^ie , ,T,y;K oBe .uiHHJe oe na.iaae 33 
— 35 Kp^-bytuTM, na/f ibom 5, a 7 ncno^ ite. 

I>ojfi. Te.io npneHO-cmef^e . no ropif.nj rrpanK 
xaMHHJe , 6.iel)e no .^o.ih.oj : ne.io re.io neraeo , a 
HTTO raKo H i^ejia .lel^na fiepaja. pen nan caMO ,y^ 
no.ioBHHe , oexaae iiepaje o.ie^e. \I ywtjanH HMajy 
Kay^niTO upBeH} npyr} na Tp6y\A o,^ ryuie 40 H>iapa. 

Bet. Pe/^i;o 6HBa Beha 0,1, je/^iie «;y,i,.iaHHn,e. 

M. Tipe.6. Osa y ooiure j)e/\Ka pn^a Ha.iaiui ce 
y ,iiocTa Be.THKoi ko^hmkhh \ 6apaMa oijo HeroxHna. 

Hap. u.u. C. n,pHi;a. pana. Hcm. //u7?dsfisch. Ma- 
tjapH na/Kv ribnhdl. 

flJaMH^iHJa : T p h o o i; e : 

//. .1'. Te.io jaijo onpyiueno, r.iaBa Ma.ia . no,\- 
ohhh KOJiyx a Me(!TO h noK.ionnn OKOHHanu (io;^jT.a 
BHM HapamxaJHMa , yci\k^, Mene opKOBHMa o6pac.ie^ 
.ieJ}Ha nepaja 6e3 Komxane lunMne nocxAis.i.eHa Ha/^ 
xp6yiuHHMa, Kp-byuiTH cHxrie. 



634 nAHMHh —•' 

-XXXIV. Po,/^: Cobitis Rond. 

// .1'. IMhoih otiirpH ny^H y ryiiiii y je»'\aH pe,^ 
( raB/beiiM . .«eJ}Ha iiepaja ctojh una no.ioKHHe re.ia. 
I. *r>e.ia : Cohilis fossilis Z.^' 

//. \. l\TaBa ijparKa. yna ca 10 6pi;oBa . pen 
:iaKpy:Hen . ^y'Ai rejia je/va sKyra h /^ne npnocMetje 
iianre. a oohm i ora Mafte n netie iiere. 

Oiiiic. Te.io Ba.bKaoTO . in^mro Ma.io bhiiih ho 
jiiro je iiiHpoKo; ,it.V*K""i» raaBe H,^e 7% — 8'/^ nyr y 
He.iy ,^;>}KHHy, \ era ry Ma.ia n ropjbOM ncna.iOM yc- 
HOM H ()puoBn.Ma laijo \i»pHia. Aa ce iie bh^p. Ha 
cBaKOJ ycHu cTOJe no 'l Spua a y cnaKOM ycTHOM 
yrjiy in) 1 , obm iiocie^ibH cy iia)/^y>KH ir crHiKV /<, 
/\y;KHHe r.iaBe . orraan riiro ,i^a.5>e 0,?^ \ rra cbc 6h- 
Bajy ijpatiH. npe^HHi: or;a H,^e 7 n\Ta y ;\y}KHHy 
r.iafie , oiio o,\ctojh o^ Bpxa ftyiufte 2'.^ . a 04 ,'^py- 
rora oKa .^Ba ceoja iipeMiMiia. Ho.i^pe 6.m3y omhjm 
nocTaB.,T,eHe, ^pe,/^H>e npo7i,y>Kferie y KpaxKy ycnpaB- 
HjCiiv hcb. Ha rio.^OMnoM Ko;iyry je.i.na c.ia()a f>^;^,T,a. 

.1. 3 I 0. 3. 3 i 5, T. 2 f :^! r. 1 ,8 — 0, p. 16. 

Cbc iiepaje ?,ai{py;Keiie . .iel)Ha Ma.io iiHiua o/^ 
Tc.ia , ;ia/\fta ca .leljuoM ie,i,He ^'lyHuuie . lo.ia oapita 
H3a 3a,'^^be iiepaje hthoch je.'^uy ,i,)';KHHy r.iaBe: upa- 
fie cy rpy,i,ne nepaje a Haji;pahe Tp5> iuhc . Koje 40 
Miviapa He oTii:i;y. Cpe,i,Fbe iiiiiHue peiia naj^yjKe, npe- 
Mamajy .'^yainny r.iam^. HoMua .iHHiija rene ^i,y;K cpe- 
,i,Hiie xe.ia. Iip.i.yiiirji Bp.io ciinit^ \\ oft.inTe Kao y 
./iHibKa H yropa r}^ row .T.uroM. y ryiiiH 12 — 13 
3y6a. 

liojd. Ae\)-A cAiefja ca raMntni iieraMa . Tp5yx 
HapaH4o;K3T. iie,\iiMaB, ,\\.\\ iheroBe cpe/\HHe ce np\ - 
;i:a o,^ ryiiie ,;o uMapa je,^ia oe.ia iipyra. I^pHocMe- 
f)e naBTe ,^y;K (To»:oBa cacraB.i.eHe na Bp.io rycTHX 
roHUHna : nepaje raMHo - ne,v''ian*^ ^ A.> •*«"''^3 3.ia- 
TO-asyTa. 

Ha. Hapaore ^o Be;in4HHe o,^ 1^^"*^ crone, 
HO lie CTHHie uaaiHiiy o;^ '/^ okc. 



PHBE y CPBHJH. 635 

M. npeC HaxOr^H ce y cBHiwa HaiiuiM pei;aMa ho 
HaiBO.iM iHxy (T.iaTaBv KO,'^y. Haj.ieiiiiie caM bh,v''> 
\ ff.iax}' HerOTHHOKOM, 

/^rt/y. «.«. C. HhKOB . I*. MVW.ia. BilOH'l. . II. pin- 

huvzy M. piskor. H.i. j^iiiiapi>. Hcm. Schlammbeisser. 
2. <^t>e.;a : Cobitis harhatuLa /,/'' 

//. .1. r,iaBa AyJKa h lunpa no \ jipel^ajuifee 
'fe.ie, 6 5piiOBa ; pen Ma.i wy^ iipaBO <),^ce•^ell . irpua 
Mp.ba n[»H ornoBH ,\o,;hj!^ i.pmina,' peiia. 

(tum-, 'IVjo "viaHje oupvrKCHO HO y MHKOBa. Ma- 
.i<> BHiiie MO riiTf) je iFrnpono : ,i,y;u!iHa r.iane H,\e 5 
— 5*/j iiyxa y ne.iy ,iy;KHHy. Oa ^ opKOsa 4 c\' no- 
cTaB.T.ena oko cpe.^HHe ropH>8 ycne . a ,i,sa cxoje \ 
ycTHHM yr.if)BHMa; ona iiocjie/^H>a cy paBHa % ^^yasH- 
ne r.iaBe. Tlpe'inHi; or;a H,i,e G — 7 jiyxa y .^yaiHHv 
r.iaBe . je,^HO o.^exoJM o,:^ ,^pyrora 1% — 2 cBOJa 
iipeiHHKa. 

A. 3 7. 3. 3 5, T. 2 6; F. 1 10. P. IG. 

.le}}Ha nepaja nOHHito npu no.ioBHHH xe.ia, ii>e- 
iia KHCHHa cIlpe;^ pasna (a rpy,T,nHM iiepajaua , je 
cxpar y no.ia Kpaha : .la.iiba je nepaja nuiKa o,i, npe- 
JjaiJUFbHx H paBna ca rp^yiunnMa ; ro.ia Bapna H.3a 
3a,^H.e nepaje hshoch ' s n^.ie .^yaaiHe. Pen H^a ^y- 
jKHHv r.iaBe. 

Kp.tymxH Bp.io cHrne . Ka,-\uixo hx Hesia 
no npe,T,H»eM xe.iy. BoMua .niHKJa xeMC no <'pe;\ 

OOKOBa. 

Boja. Jel)a yracHxo ae.iena . ookobh :i;yfiKa- 
cxH . xp6yx oTBopcHO - CHB . F.iaBa . .lef^a h (iokobh 
HiuapaHK HenpaKH.iHHM Mp.T.aMa , xoMiia^a h npxaMa, 
caMo xpoynnie nepaje h :ia^^H>a f)e3 xaKonnx niapa. 

BcA. CBaKa.i, MBJ&a o,^ npebainihe , oohmho o^-^ 
3-^1 H,iH naJBHnje o;^ 5 npcra. 

M iipe6. Bo.ni oHCxpy ko.^v h iia.iasM re i;o,\ 
Hai- y CBHMa n.ianHHi i£hm jieHHuaMa. 

H(ip. u.n. C. 3MHHKa. BMJ\H, GpKHna. xHBvniKa. 
P. ro.ienTj; M 77irenkn, Hew. Bnrtgrundel. 



nAH<lHI> 



3. <I*ejia: Cobitis taenia L. ''^' 

//. .V. r.iaBa H rpyn CTHOHyx. \ era (•a6 5pKOBa. 
pen Ma.io aaKpyjKen ca i^piiOM Mp^bow iipH ochobm 
ropite KpniiiKe, ;^Be 6o/\,jhe na ho.'^o'ihom kOvIVtv. 

Onur. ^/^yjKHHa r.iaBe iipeMaiiia rhohhv re.ia. 
Koja H,ne 7 — 8 iiyia y neay /i,}:KHHy; vera 
Majia. ]\\ii\ (>pKa Ha5.in3y y cpe/^Hmt ropifce ycne . no 
je/^aw .leJKH y vcthhm yr.ioBHMa. a ,^Ba nope,^ /i,o;jH>e 
ycHe. ripeHHHK oita H,^e 6 — 7 nyxa y/\y;KHHy r.iaBe, 
y\e\)yco6m\ paaMaK we kshoch Bnuie o^\ 1 oinor 
npeMHHKa. 

Jl. 3 I 7, 3. 3 5, T. 2 j 5, T. 1 j 5 — 6, P. 13. 

JefjHa nepaja nosHibe Ha,i, rpSyniHHivia npn no- 
.lOBHHit re.ia . !fai,\\;Ke iteHe innnne paBwe ca bhch- 
HOM re.ia, naJHHiKe cy y no.ia Kpahe : sa^^fta nepaja 
jc/^ue BHCHHe ca BaKpyaieHKsi TpSymnHM nepajaMd; 
Ma.io 4yjKe rpy/i,He cxoje Bp.io hhcko . Ma.i iie y 
JB/^HOJ .iHiiHJH ca rpoymHHMa. 

Kp.^i.yuiTn Bp.io cHTHe H je,nBa npHwexHe: ^onna 
.iHiiHJa caiMO ,^o no.iOBUHe re.ia paaroBerHa. 

lioja. Te.io KapanMo-;Kyro ca npnuivi Mp.T.aMa 
,^y;K (ToiiOBa y ./^Ba pe/^a craBvT.eHHM . Mp-i.e Hc^o,'^ 
rp6nne iMaH>e 0,;^ ohh\ ijoje croje ff.insy ooMHe npxe. 
HaMeJ^y thHx ce iia.iaae MaH.e h Belie raMne nere. 
^o.in>a crpaiia je.v'o^^ja ? .lefiHa nepaja h pen naa- 
racT, ocra.ie nepaje o.ie^ne, /^yainna o.ie,^o-H»yTa. 

Be.i. Moj BaJBehn KOMa,^ hsiioch 3 npcra ,^y}Knne. 

M. npe6. WoMi uao h npeJ^auiibH oiicrpy Bo^^y: 
ja cam ra iia.iasno y Ty'MaiicKOJ pen,H \\ y /^jerHibH. 

llap. tiji. C roBc^^ap : .ier5af)a H. Kap. . F^eM• 
Stcinbeisser. 

4'aMH.iHJa: C « m o b m. 

//. A'. l\iaBa iniipoKa, ropH.H npaj ycvSi cacran- 
.T.eii h:i <'aMe MefjvBH.iHMiie kocth . 6e:i ,'^o.iiber no- 
K.ioni^a , npBa lunui^a rp>,^ne nepaje a Ka/nuiro h 
jieljHe KomraHa, i:o}Ka (>e3 itp^tyuiTH. 



PHBB y CPBHJH. ^7 

WW. Po.i: SilniMis L. 
//. A'. 3eB Be^iHK. pa.io m ,^o^H>a BM.iHi^a ca pe- 
^HMHue nocTaB.T>eHHM oHTHHM nvJ^HMa . jeA"0 np.io 
KpaxKa .ief>ua nepaja . :ia^\fba uepaja Bp.io ,^yraMKa. 
KOHia .T.HraBa. 

I. 4>eAB: Silurtis glnnis L. '" 

//. X. Te.io ie.v*' lUHpnue h ^\> name . Ha loj)- 
H.OJ lui.mnH ,T,Ba Bp.io ,i,yraMi!a opwa , Ha ,\o.ih,oj '4 
KpaTKa, .iel)Ha nepaja Ha^ rpy,v"iMa iiocraB.TieHa. 

Onuc. r.iasa cn;boniTeHa cnpe,^ saKpyiKeHa, H>e- 
na ,'^ya«Hna H,^e 5'/3 — () nyra y ne.iy ^yvunHv. ^na 
5pKa na ropaoj bh.ihi^h /\ocH>Ky 40 rpy,i,HHX nepaja. 
O'lH Bp.io Ma.ie. .ie;Ke vocooeHoj jaMH f).ui:iy ropibe 
ycHC. Fopibe no3,^pe oKpyr.ie croje Ha.MeJjy ohhjv. 
,\o.iH.e npHf).iHH:eiie ropfhoj vchh ,'^y;Ke ce y KpaxKy hcb. 

A. 1 4, 3. 90. 1\ 12 — 13, r 1 17- P. 17. 

.le}}Ha nepaja ctojh na cpe^nHiiH re.ia. je;\He je 
BHCHHe ca Tp(S\iJiHHM nepajaMa . Koje nocyBpahene 
.^ocHJKv npeiio 'niapa ,1^ 3a,i,ise nepaje. Pen .laKpy- 
HteH, je,^He ,^y;KHHe c rpy,^HHM nepajaMa. 3a,^H>a ne- 
paja uaj^^yata h npocrHpe ce ,^0 na upaj HoratteHe 
Bapite. Bosnia .THnnja xcie cnope/^no ca rpSyxoM, 

Eoja. Fopifce xe.io Mopacro , ookobm 3e- 
•leHKacTO-npHH . rpljjx 6e.TiyraB hjih upBeHKacr ca 
MopacTHM Mp.T.aMa H neraMa, rp^ynnte nepaje h rpy^- 
ne no cpe^'^H ca ;i;}hisacroM naBxOM: fipuoBH na rop- 
iboj BH.iHUH :;,\o.i ite.T.yraBH, na ,\o.iibOJ bh.ihuh upseH- 
KacTH; ,i,y;KHH,a f).ie/\o-n;yTa ca 3.iaTO-:KyTHM Ko.iyrOM 
OHO aefiHue. 

Be.i. riope,!, jecerpe w MopyHe naJBeha nania 
pMoa . noHe.M Mo;i;e napacxH 40 Ba/KHiie o^ 200 oKa. 

J7. npe6. Ha^ia3H ce y CBHuia nainHM peiiaMa. r,\e 
naJBO.iH \ ,\\6nHV\ oopaBHxM. 

Hdjj. u.n. C COM , P. coMb ; II. sum ■ H. suuiec. 
HeM. iSchniden. Wels. 



638 nAHMHii 

(PaMH.iHJa: B a i; a .i a p h. 
//. X Tp6yiune nepaje hq ryiuH . 2 — 3 .leijHe 
nepaje, I — 2 aa^^ae . oea uoiuraHMX iiinHi^a . vera 
ca ay^HMa, re.io oa Kp.T.yiuTHMa. 

XXXVI. Poa: Lota Cuv. 
//. .r r.iaea niHpoKa onAomxeHa. oChhho je/^aii 
6[)K na nOy^^opa^fty , nepaje Ha eapKH paajiyseHC o^ 
uafspyaieHor pena. 

<{>e.ia: Lota oulgciris Cuv. '" 

H, X. TbwIo onpyjKerio, Bapna CTHCHyxa . 4o;iH>a 
BH.iHua Ma.io Kpaha o,^ ropH.e. Kp^i^yiuxH chthc , 6e3 
;ipaKacTHx npxa. 

Onuc. lUnpnHa r.iaue iiaiiocw % , BHCiiHa % '*'*^" 
He z^yHiHue . a oea /'s ne.ie /^y>KHHe re.ia. XIpe'inHis 
oKa H^ie 7 — <S nyra y /^3';KnHy r.iaRe ; oho o^^ctojh 
o.^ Bpxa H>yiiiKe h o^i, ,T,pyrora oua tia 2 cBoja iipes- 
HH?;a. Ho3/^pe Ma.ie, npe.^be croje y cpe/^HHH nawel^y 
oMHJN H B})xa H,yiuKe ^cra ne.iHKa . xopH30HTa.ina; 
na cpe/^HHH /\o.TH.e BH.iin^e ctojh je,i,aH ii(),"nyJKii 6pi:. 
a iiope,^ OBora joui je,i,an lipahH. 

1 A. 12 — 14, 2. .1. 68 - 71, 3 (Hi — 70, T. 5 
„ i>. r. 18 — '10. P. 30 — 40. 

npBa .leljiia nepaja iio«nube iipH ,^p\roj rpehn- 
HH ne^ie ^yiKiine . iheii ( T[)a3i;ibii itpaj ctojh yiipaBo 
npcMa 'niapy ; o,\Ma iria ite < TaB.Tjena APyra .let^Ha 
nepaja ,i,oiiHpe ,i,o pena, ibena ,|yaniHa paBna /^ ne.ie 
,^yHtHHe : aa.T^iba je nepaja paBita npe4H.oj ho mbjio 
tieniTO ijpaha : rpo^nnie nepaje Ma.io AJ^^**^ ^A ^T}' 
,\HHX aaBpnryjy ee KOHMacrHM nupainrajeM. Pen :ia- 
Kpy-rKeH Kao .leneae. 

Kp.T.yniTii cHTHe y K*);Ky yna.n^ rata*, ,\a re no 
KpniHHa Te.ia mhhh pynMarxa. ISoMna upra rese HcnpBa 
o.iHjKe jief)iiMa noc.ie ce ( nvnna /i,o \/^ BiicHne re^a. 

lioja. .lel>a, (Jokobh h nepaje Mac.iiiHr«o-:)e.ieHe 
r yracHTO cMel)HM iMp.T.a.Ma, rynta. rpoyx ii ij)6yntHe 
nepaje oe.byraBe: ^yiKHna ajyja, npuo ne/^H-jaBa. 



PHBE y CPBH.IH. 639 

Be.i. \IojKe napacTH ,^o KajKUHe o,^ 2 owe. 

J/. npe6. Ha.iasH ce y CBHivia HaiiiHW BehHM h 
MaibHM peKawa. o6hhho oopann \ ,\\6v\\m\ nao h com, 
o,'^ Kora je (5p;K» a rpa6.bHBnJH. 

/^r//?. ?^.w. MaiiHh y Beorpa/^y h BaHaxy. nysHJa, 
MHJa,iai^, I*. Meni, , U. mietuz, H. mik, T^|)<'- vchii 5a- 
.iVK. HcM. Aalrutte. Quappe. 

(I>aMH;iHJa: y r o p h. 
H. X. Te.io onpy;ueno. smhjobh^Vio, cinne Ay.V" 
jTiacre Kp.T,ymTH y ^eSe.iy Ko;i;y \pac.ie . ropita 
cxpana vera n3 raMe MetjyBH.iHMfie uocth cacTaB.T>e- 
Ha, 5e3 Tp^MmiHx iie])aja. 

WXVII. V^^x• Anpiilla Agfas. 
//. \, flpe.i rpy;^n»M iiepajaMa c o6e crpane 

ySBH IIIKpJKHM OTBOp . BH.lHUe (" pO.IOM Ka,^H*aCTHM 

3y6HMa aanpe.M.tiene . Jiei^ua iiepaja h :ia/i,H.e npCriM- 
Bajy ce > pen. 

<J>e.ia: Jnguilla f'luviatilis ^/gas. '" 

//. -V. 4>'"""^ r.iaBe mshoch 'Xg — ' ,, ne.ie j\y- 
HiHHe , MMap «),\cTOJH 3a 4 ,'^}>i;Mire r.iase o,\ spxa 
ibViiiKe, iiih'pjKHH OTBop rie .'^oiiHpe ,\<y ryiiie. 

(hiiir. Ho AooH . iio.iy H roja:JHocTH ce MO>Ke 
oBa *e.ia paa.iHUOBaTH y ,\i5e r.iaBHe iio,i,<i'e.ie ca 
naoiiiTp.beiioM h aaTy^acioM i.iaBOM , m y r.ie,),crBy 
OBe paa.iiiKe ii ocra.iH pa3Me{>H iimpHne . bhchmc h 
;^yiUHHe npoMeii.-HHBH cv. O'ln Ma.ie. cioje na,\ ycr- 
HHM MMOBHMa: iif)3,'\pe Hepa:j,^BOJeiie .ie;i;e iipe,^ rop- 

IbHM OHHHM o6o,^()M. 

»lel;Ha uepaja iioMHJbe 3a 'V/., ,\y;i;Hiie i.iaBe H3a 
i:pxa KHuie, iirrf) .la.i.e. to CBe BHiiie pacre y bhch- 
\\\ . M na Kpajy .^bojhhom iipeMania innpnny pena^ 
o^'^ itojera aa.^iFja nepaja no.iaaH m oKoiriana ce 6,in- 
3y MMapa. IllriHi^e cv y OBe rpii i7(;paje Mene h 
,^e6e.iOM K();t;oM rai:n <v (>o[»ac.ie . ,^a ce ^pojarH 
He Moiy . rp\,iHe iiepaje n.Maiy !8 -- 19 ii!inti\a . o,i, 
Kojnx iraj,\y;i;e paBue cy ca ,^^■.l;llllOM vera. 



640 nAH^HR v 

Bo'iiia upra pa.sroueTHa iipe^craK-da iipocipan 
Kaua.i . KOJH ce Haj6o.be bh/^cth MOJKe , auo ce pH- 
6a iipeKo ope,\e npecene. 

/joju. Fopiba crpaHa re.ia vracHio-ae.ieHa. a^a- 
H.a 6eAyraBa ca cpe6pacTHM 6.iecKOM ; nepaje 3'ra- 
iHTHJe. rpy/i,He HMajj upH iiopy6: ,i,y>KHna s^aro-JKj- 
ra H.iM cpe6pacTa. 

Bea. jVIoate HapacTH ,'\<) 3 11 4 crone ^^y;KHne h 
Ba>i!HHe 0,1, 2 — 3 owe. 

M. np('6. /Khbh y ^^vookhm BO,\aMa ca niy^be- 
BHTHM KopHTOM; ja jc y Cp6HJH Bn/^eo HHcaM. HO Xe- 
Keji HHBO^H ^a jy je o^^obv/^ ,i,o6ho . m.-j Koje BO/\e, 
ro ne i:a;Ke. 

/lap. ii.H. C. jery.ba. yrop. I*, yropii. 11. wegorz, 
H. uuhor, ffcM. Flussaal. 
llpu.neT6a. Xe.Ke.i onHcyje join jey^ny Maib^ 't>e.\y yropa 

H3 /^a.lMa^Hje : Angnilla etiry stoma . kojh osaKO jv 

xapaKxepHuie : r^aea j^yva , H>eHa ^^vHSHHa iianocH V^ 

Ue.ie .^yHiHHe. uiKpacHii oTsop ce npocTHpe ^^ ryiiic. 

Be.iHMHHa o^ 22 upcra. Ha Koje BO^e je XeKe.i obv 

pH6y ao6ho h i;aKo jy ,i|,<'»'^'3thhi^h 30bv to ne Kanie. 

P e ,^: III T H T o H o 111 e. 
H. X. Te.io iioKpHBHHo MamnpaMa . c.io6o,'^He 
iiiupre . je^'^afr luupsKiin OTBop. je,^HOCTaKaH noK.io- 
iiaq, Tp6yuiHe nepaje ;\ajieKo nasa/i, cTaBACHe. 

^fJaMH.iHJa : .1 e c e r p e : 
//. ,\'. Te.io onpyiKCHO noispHBeno ca 5 pe/\a 
MQMnpa , yci a onpNuaia ; ,i,a.ieKo Hcno^ Bpxa KHiue 
craBAeHa, oes 3y6a. cpe,^cpe/>,HiH ^^e.ioBH Kocxypa pc- 
KaBHsasH, lopiba , cHaKa.i, nelia . upHuirta pena crio- 
j.a ca 6()MeriHM luiiMii.aiMa noiipHBena. 

XWVIII. Po/\: Acipenser L. 
//. X. liHiiia :i^\y;i;eHa , Ha ,^o.iH.oj n^ouiroj 
crpaHH ininie I opua . na ropiboj cxpaHH iioK.ionna 
c o6e crpaHc no ,je^i,na inTpH,a.bi>a. :ianiKp>Kima pa.J- 
roBeiHa, itpaj Hapne ne txHCHyr. 



PHBE y CPBHJH. 641 

1. <i>e.ia : Acipenser glaber Heck-!^ 
H. X. He.io HcnynneHO. hoth.TiHH iutht ca np- 

BHM Jie})HHM lUTHTOM, KOJH JC najySBHlUeHHJH. HBpCTO 

cpacrao, ycra Be;tHKa , ropifca h ^o.in.a ycna (npe^- 
H>a H cTpaHtH>a) v cpe;^HHH aaroHacTa , BpxoBH c-ie- 
nooMHHx uiTHTOBa o^ Bpxa KHiue jane y^^a-teHH ho 
HcnynneHe cpe/^HHe xeMeHHX luxHTOBa. 

Onuc. ^3 HtHHa r.iaBe H/\e 5% — • 5% nyxa y u,e- 
jiy /i,yHiHHy; Kiiiua npasa; ;\e5e.ia. aaryoacTa; o/\ Bp- 
xa KHiue ce ropH.a n^tomxa r.-iase H3,^nH;e nanpa- 

CHTO Ka rp^HHH H xe.lO nOCXH3aBa 0,^MaX nO;\ npBHM 

.le^iiHM uixHxoM cBojv HajBehy BHCHHy. KpoB r.ia- 
Be cacxae-ieH^ h3 7 npH.iHHHO nAOiuxHX , yaaHHx, 
apaKacxo npxaHHx mxHxoBa . kojh cy Mel)y co6om 
HBpcxo cnojeHH. lla noxH.tKy cxoJH je.^aH caiwuaxH 
yaaiiH — • noTUJhiiii uitut^ kojh je ca lUHpoM y.ioKaHOM 
cxpaHOM Haaa,^ o6pHyx h ca npsHM .iet)HHM iuxhxom Msp- 
CTO cnojcH, npe/\H.HM naK obojhm Kpajew vB.iaMH ce 
Mel}y rejueue juruTose^ kojh cy y oboj ^'Cih naJBehH, 
noneM hshocc Y2 Ay^""<^ r.iaBe. Ohh ipaHHse cno- 
Jba ca yaaHHM enpe^ paiunpeHHM c.ienooHuuM iututo' 
euMa; Met^y npe/\H.e KpajeBC xeMennx iiixHroBa yr.ia- 
BjbCH je/^an Ma.iH — rpedH,u ueoHu vitut. a cnpe^^ h3- 
Me})y xeMeHHX h c.ienooMHHx luxHxoBa cxojh no je,|an 
^^y^yJbacxH /\o H03,'^apa ,^onHpyhH popthu neonu xutut^ 
y npe,^H>H pace.iH Kpaj c.ienoo'iHHx luxHxoBa je yxH- 
CHyx no je/^an KpahH /\o OMHJy ^ocHJuyhn cnoA^amthu 
neoHu uiTUT. Ochm obhx BetiHx iiixHxoBa cBa r.iaBa ,^0 
Bpxa KHiue iioKpHBeiia MaibHM luxHxnhHMa. Cxpar 
rpaHHMe xeiweHH h c.ienooMHH iuthtobh ca ropH>HM 
pajnemt.n uituto.h . kojh y.iasH y H3pe3anH npe,^ibH 
Kpaj 1 .ieJ)Hor iii'^Hxa ; H3a Ma.ior paweHor luxHxa 
H^e CHHHte noBehn . xpoyTO.iiiH do.irhu pa.nemc vitut. 
4o.iH.a je cxpana KHiue ro.ia, nocjie^iba aena jkho- 
Ka je HcnpeKH/^ana h panasa. 

Omh Ma.ie , 4yry^T>acxe , arop iipHKpHBene jaKo 
HcnaaHM ropaHiw o6o;\om ohhc ^ynjbe, Bpxy khiuc cy 
raacHHB-b XII. 41 



642 , nAHqHik 

Ma.io iiiTO 6.iH}Ke TiocraB^TieHe ho ycTHMa ; n.HxoB 
npeMHHK H/\e 6V^ nyxa y KinpHHy ne.ia. Ho3/^pe Ma,ie 
o6.ie, ^\OA}be eehe ofl, roptbHx. BpuoBH cxoje 6.iH;Ke 
Bpxa KHuie no npe/\H>e ycne , npH.iHHHO cy ^yraMKH 
xaKO , ^'^a Mory /\oxHTHTH npe/^H,y ycny , npH ochobh 
cy Ba^bKacTH . o/\ no.ioBHHe cn-TiomxeHH h HSHyrpa 
pojxacTH H.iH TaibHiM KOH'iacTHM H3pauiTaJHMa o6pac- 
.iH. yciie cy /^e^e.ie y cpe/\HHn y.ioKane . ho hc npe- 
KHHyre. 

Tpyn Ma;io bhluh ho iuto je iiiHpoj« . H.eroB 
npeMHHK H/^e 8 iiyxa y ne»iy /^yjKHny. LUthtobh CBHJy 
5 pe/^oBa CTOje weljy co5om noy/na^enw, h camo .let}- 
hh cy ^o6po pasBHJeHH , no 5oKOBHMa cy waiiH , a 
je/\Ba ce BH^e ohh , mxo na Tp6yuiHoj cxpanH croje. 
Bpoj lUTHTOBa npoMen^bHB , na .leJjHMa 12 — 16, 
no 6oKOBHi\ia 35 — GO. a na Tp5yxy 12 — 15. IlpBH 
.letjHH uiTHT HaJBehn o^^anicyje OBy 4>e.iy o/\ ocxaaHx, 
uiTO fl,ajbe o^ r.iaBe, to 6HBajy uithtobh MaH>H, cbh 

HlMajy CpHOBH/^HV H.IH pOM^HMHy OCHOBy, rpe^CH HM je 

naiy^acT ouoHMan y nepaaroBeTHy Kyi»y , a noBpuiH- 
Ha HM je c.ia^o spaKacxa. Bomhh cy uithtobh cbh 
poivif)H4HH (Ha.iHK Ha pasByHeHH HCTBepoyrao) , h 5h- 
Bajy Haaa,^ CBe MaftH ; HSMefjy rbHx ce bh^^h 6oHHa 
npxa y BH^^y chthhx upenacxo ce noKpHBajyhHx ./bycna. 
Tp5ymHH cy iuxhtobh cnpe,^ najpasroBexHHJH, cxoje 
pa3/\a.ieKo, a cxpar cac^a yMeaaBajy. Ha BapKH ^ajbe 
HHKaKOBHx uixHxoBa Heivia , na npe/\H>oj nanpoxHBy 
cxpaiiH xp6yxa H3a nii;pra BH,^e ce /^na sp.io Be.iHKa, 
spaitacxo npxana uA^yHiia mriiTn. kojhx ce cpe/^cpe^^a 
cxpar y mH.i>acx Bpx oKOHMasa. H3MeJ)y cBHJy obhx 
niTHxoBa ce no ko;i{h na.iaae Maite 3y6Macxe Kpjby- 
nixH , Koje K xp6yxy f>HBajy cse Maifce h ry5e CBOJe 
.3y6ne. 

A. 13 I 30, 3. 14 I 15, T. 12 I 15, r. 1 I 30, P. 
36 I 16 ! 65. 

yrpy^ViHMJe nepajawa npBa nepaa^ajbena lunni^a 
KouixaHa H Bpao MBpcxa. y pennoj nepajn hmh c rop- 



PHBE y CPBH.IH. 



643 



H.e CTpane 36 5o'iehH\ uuiHua 3,^0.1 16 iiepaa^ejbe- 
HHx a 65 pa3/\e-T.eHHx. 

iM.ia^^e pn^e ose *e.ie o/viHKyjy ce cpaaiwepHo 

Be.lHKOM r.iaBOM , UITHTOBHWa llO TC.iy Ha 6.1H3y CTO- 

jehHM H oimpHM rpe^cHOiw obhx lUTiixoBa. 

Eoja. Ha ^lef^HMa upBeHKacTO-cHea, no 6oKOBHMa 
6.iet^a , iiiTMTOBH 6ejbyvaBii , fJpiiOBH 6e.m , cnpe/\ 
OTBopeHO-cmetjH; /^y;KHna afyxa. 

Be^. MojKe napacTH y /^yntHHy o,^ 6 — 7 CTOna 
H BasKHiiy o/^ 25 OKa. 

J/, npe/^. Ha.ia3H ce y CBHMa HauiHM noBehiiiM 
penaiMa, ^yuasy CaBH h MopaBH nau Hcno/\ Ka5.iapa. 
i\^e je r. 1858 yxsahcH je^an Koiwa^ ofl, 15 oKa. 

ffrip. UM. C. CHM. 

Z. <J>e.ia: Acipenser ruthenus L. ^ 
H. X. KHiua Ayra saiiiHjBacTa , neao Hcnyn'ieHo. 
6pK()BH ^^ocMHty ^o ycra , nocpe/\H.a }i:HOKa ^pe/^ 
ycTHMa ca 3 opa,^aBHHacTa ncnyniefta. cbh uithtobh 
xpyna jaito 36HBeHH. 

^yHiHua r.iaBe H/^e 4'/4 nyxa y ^e.^y ,^yMJHiiy. 
HaJBeha BHCHiia re.ia na^^a no/\ rpehn .iel)HH uitht h 
M3HOCH y^ /^yjKHHe T.iaBe. ysawa h neuiro Ma.io cnji>o- 
jiiTCHa KHiua 3 nyra ^^yJKa o;\ ycxa. F.iaBa iioiipHBciia 
ca 7 HepasroBCTHo spartacTHx uiTHxoBa, uojhx cy cpe- 
,^HHe Hcnyn^ene. Cpe/\cpe/\e c.ienoo'inHx mxiiTOBa 
CTOJe Bpxa KHiue fi.iiOKe iiero cpe/^cpe/^e TeiMemix 
lUTHTOBa, a jaKO ncnynHeiie cpe/^cpe/i^e ropH>nx 'leo- 
iiHx lUTHTOBa MHoro cy jaMe pasiMaKiiyre iiero cpe/^- 
cpc/^e TeMeHHx lUTHroBa. /^pyrn i^aifoH iinHiHhH, itojn 
ocra.iy r.iaBy ^^o spxa khiiic 3aiipeiMajy laKo cy 
MBpcTO Mef>y codoM cacTaB.T.enH , ,^a npe,\CTaB.T>ajy 
je/\aH KOMa/v Ilpe^^ifca jKHoua iia /^o.i/boj ii^toiuTH 
KHiue enpe/^ lUHpa ho crpar ; oj\ rpii fJpa/^aBHMacra 
Hcnynneiba y Koja je cxpar pacyxa . ^^,Bi^ .ie;Ke iipc/^ 
6pKOBHMa. a TpehK H3a ibHx. EpKOBii cy ycTunia jane 
npHMauHyxH ho Bpxy KHiiie , no yHyxpainifcoj cxpaHH 
cy Ha Bpxy pojxacxH , cno.baniibH cy /^yiiiH h nemxo 

41- 



644 nAHqHR 

nia^io noHanpe^ craB.'beHH. ycra npH.iHsno Be.iHua, 
ropH.a ycHa ysawa ii y cpe/^HiiH cjia6o y^oKana, fl,OA- 
H>a lUHpa y cpe/^HHH npeHUHyxa Taito, ^a ce ^ee no- 
aoBHHe /\OTHMy. Ohh Ma^ie oKpyivie, je/^ne Be^HHHHe, 
HjHxob npeMHHK H/\e 3Vfj nyra y iiiHpHHy Me.ia. IUtht, 
KOJH niKpre noKpHBa , yaan, ropH.H paweHH iutht pa- 
Ban y UIHpHHH ca nOTHwT.HHlM UITHTOIM H C H.HM Sajc/^- 

HO MBpcTO npHpacxao npBOM aet)HOi« lUTHxy. K^ynnH 

lUTHTOBH KaO y CHMa HO IMaFbH H C.ia^HJH. 

IUthtobh xe.ia jane a^HBeHH ho y npeJ}aiiiibe 
*e;ie, noraaBHxo ohh uito no ^oKOBHsia CTOJe. Bpoj 
jie^HHx iiiTHTOBa Meifca H3iMe})y 11 h 14, npn ochobh 
cy imipoKH, Bia.i ne xpoyr^iacxH, caiMO noc.ie/\H>H poM- 

6H»iaH. OpBH .iet)HH IUTHT HajBehH, HajySBHIUeHHJH je 

iiBK 4 — ^6, CBH ce CTpar oKOH'iaBajy y lUHjbaK. Boh- 
HHx lUTHTOBa Hiwa 60 ~ 70, poMffuMHH cy H Cpe/\HH01M 
y rpe6eH Hciiyn'ieHH. HajwaHiH cy Tp6yuiHH uithtobh, 
10 — 18, H pa3,'^a;ieKo cToje. MecTa H3Me}}y iiiTHTOBa 
aanpeiM.tPHa cy Ma.iHw cTpar sy^nacTHni wi^ycnaMa, Koje 
cy no Tp6yxy Kao xoMitacTe pane. 

A. 13 I 28, 3. 9 I 14 — 18, T. 9 | 13, T. 1 | 24, 
P. 33 ! 13 I 67 

Ilepaje y o6iure /\oopo pasBHJeHe , Tpfiymne 
npoaase /^yatHHOM npe'iMHit Te.ia, ocxa^ie nepaje iwaifce, 
ocMM penne, y Kojoj cy .v>.iH)e rpanaTe mnnne Bp.io/^yre. 

iM.iat}e ce iteMnre o^.niKyjy o^\ cxapHJux necpas- 
MepuoM Be.iH'iHHOM rpy^yiHx nepaja , kojmx ^ysKHna 
npe.iaim 6j\ii'3y 2 nyra jipeMHHK Te.ia. 

Boja. .yiet^a cHB()-cMel;a h npiinacTa , uithtobh 
6ejbyraBH, uepaje cnBe ochm 3a^v*<^ " Tp5ymHHx, itoje 
cy npncHuacTe; /^yjKHna ;KyTa, 3iop CMcJ^acTa. 

Jie^. MoHte HaJBHuie napacTH ^^^o Ba>KHHe o,^ 5 
oKa, HO o5hmho ce ^^ohoch na pHf>^T>H Baiiiap o,^ .iHxpe 
a Ha ^^opho.iy ce ita^\uiTO nntja Be.iHKa KOJiHMHna ch- 
haHHx Ke'iHjuHna. Koje je mhcto rpexoTa .iobhth. 

M. npe6. Hi\ia je upeKo cee ro/^Hne y /^ynaBy h 
CaBH. 



PHBE y CPBHJH. 645 

ffap. u.n. C. KesHra, HOCBHua . P. CTep-ia/^Tj , IT. 
Czecuga^ Hem. Sterlet. 

3. fpe.ia: ^cipenser Gmelini Fitz. "*'" 

H. X. liMjua lUHpoua rpfihoiiiKa . iiocpe/\H.a >kh- 
joKa pacTaB^bena y 4 Gpa^aBHsacre unpre . npBH ^le- 
f)iiH iiiTHT naJBefiH h naj} SBHiijeicHJH , 6pKOBH 6.ihh;h 
ijpe/\Jbe yciie no Bpxa HHuie. 

Onuc. IIo Be^HHHHH H BH/\y TCJia OBa -tcia je 
caoBHM iia.iHK iia iiocBimy. aan <e Beh iipBHM iior.ie- 
/^OM no uparKoj rpoyr.iacTOJ khiiih pacnosHarn Moate. 
^yjKHHa iviase M/^e 5 iiyra y ^^^y .'^ysKtmy , BHCHna 
re.ia je Ma.io Beha o/\ lUHpHiie, itoja hshocm '/g \\eAe 
/^yjKHHe. r.iaBHH tuthtobh Ha rjiaBH Metjy co5oim iicto 
rauo HBpcTO ciiojeiiii uao y ue'inre; TCiMeiin iuthtobh, 
04 cBHJy Haj/^y;KH /^onHpy cnpe/\ ^o cpe/\HHe ropftux 
MeoHHx lUTHTOBa . a crpar h ra crpaiie rpaimwe ca 

nOTHjTiHHM IllTHTOM. oa FOpfbUM .iet)HHM H C.ienOOHHHM 

iiiTHTOBHMa. Cpe/\Hne xeMenHx lUTHTOBa cy o/^ Bpxa 
KHiue jane y/^ajT.ene ho cpe^^Hne cienooMHUx iuthto- 
TOBa. Upre Ha lUTHroBHMa iviaBe mhoio *HHHJe ho y 
KeiMre 4Hcto ce Me})y co6om cviHBajy. FopibH paivieHH 
;kthtobh ne .^oinipy ^o noTHXHora , ho MBpcTO cy 

CHOJeHH C IipBHM .ie})HHM lUTHTOlM. OcTa.lH IUTHTOBH 

cy cTpoja Kao y uenHie. Ilocpe^iba jKHoisa je cnpe/^ 
iioiuHpa i:ao } i:eHHre, CTpar je nan pacTaojbefia y 4 
6pa/^aBHHacTe KBp;KHne . o^^ kojhx 3 cTOJe npe^^ 6p- 
isoBHiMa a 'leTBpTa nsa ibHx. EpuoBH /^ocHHiy ^\o ycTa 
Riawio cy cn^BouiTCHH h na Bpxy poJTacTH. ycTa JipH- 
MeTHo Be;iHKa , npe/^H.a hm je ycna yaana y cpe/\H 
Ma^io yjioKaHa, a CTpaiKiba je ^e^e.ia y cpe^\H pacTaB- 
^tena. Omh cpasMepHO Be^iHKC, /\ecHO iwaao Behe oji, 
.leBor ; npeMHHK h,hxob H^'^e 3 nyTa y iiinpHHy Me.ia. 
/^o.ifbe cy H03/^pe o6.ie h Behe o,\ ropibHx. 

./leJ)HHX IIITHTOBa HMa 14, OCHOBa HM je lUHpoita 

cpiJ^acra h.ih Tpoyr^iacxa, caMO na ua/^FbciM /^yry^bacxa; 
y cpe/^HHH cy HciiyiiHeHH y rpeoen , kojh ce (^par y 
aauiH^tacT Bpx oKOHMaBa. Ilpan je HaJBehH, 6 — 9 cy 



646 ' nAHHHR ''• 

Behw o/\ ocTajiHx. Bomhhx lUTHToea HMa 62, pom6hh- 
HH cy Mel)y co6om ;i6HBeHH h cTpar aySnacTH. Tp- 
6yiiiHH cy lUTHTOBM Bp.io ivia.iH H cTOJe pas/^a.ieijo, 
Miwa Hx cBera 13 — 15. Ocxa^a noBpiuHHa xeaa Kao 
y KeHHre. 

A. 15 I 26, 3. 17 I 15. T 11 | 13, T 1 | 34, P. 
45 I 19 I 69. 

Ha]6ojbe cy pasBHJeHe rpy/\He nepaje . noiem 
H3noce 1 ^yiHHiiy rjiase, sa/^ita je Buuia o/^ .ieJ)He, a 
naJMaibe cy rp^yiiiHe nepaje. 

Bojn. FopHia cxpaHa civiel^arTa, rpSyx h uithto- 
BM HiyhKacTO-6e^H; ^yjKHna luyTa. 

Be.i. Kao y iipef)amn.e. 

M. npe6. /^o.iasH h3 upHor Mopa y /^ynaB ^o Ileiii- 
xe HO no CBoj iipH.iiinH cBy^ je pe/^Ka. 

Hap. uM. C Hecpehe. Tawo je 30By y MHaanoB- 
Hy M KaJKy ^a joj je iweco oe.io, ivipiuaBo. Beorpa/\- 
CKH' pH^apH cy iMH jy uao HeKo ny/^o noKasHBajiH a 
HHcy joj HMeHa 3Ha;iH. 

4. <I>eaa: ^cipenser stellatus Pallas. ^ 

H. X. Kmiia sp.io /^y^a'^IJa, opnoBii ycTHiwa iipH- 
6.iiiH»eHM, npeivi/^a Bpxow ne y^ocHHiv /^o ibHx, nocpe/^- 
H>a iKHOKa r.ia/\i;a iipy;Ka cc /^vjk ne.ie KHiue , npBH 
jeljiiH iiiiHT iMa.ieii, 'i'p()yiiiFiH iuthtobh Be.inKM. 

Onuc. liHiiia /^yJKa h xe.io onpymenHJe ho y cbh- 
!\ia ocTa.THM ti>e.iai\ia oBora po/\a. lUnpHHa r.iaBC h 
re.ia je/^naKa a.iH ne crHiKe % /\y;KHHe r.iafie , Koja 
H/\e 4% — ■ ^Yi y Htj'iy AyJ*»wny- O^^ lurnTOBa , KOJH 
r.iaBy iioKpHBajy Tei\ieHH iuthtobh cy naj/^yHiH, k>hxo- 
Be jaiio Hciiyn'iene cpe/^Hne 6.iHHie CTOje Bpxa kh- 
iiie HO cpe/^HHe c.ieiiooMHHx iiiTHTOBa : MeJ)y h>hx 
ce CTpar yBjann Ma.iH /^yryjbacTH iiothjt.hh iutht. 
Ohh cy pacTaB.T.<MiH o,^ .iel)Hora iiiTHTa h o^^ paiwe- 
HHx iiiTHTona iipoci opoM. Kopu 3ay3H!M^Tiy neiipaBH.ine 
pane. C.ienooMiiH iuthtobh cy iianporHBy cTpar y 
Henocpe/^noM ,^o,?\Hpy ca ivia.iHM rop^HiM paMennw iuth- 
TOBHMa. OcTa.ia je unnia noKpHBena /^yry;bacTHM 



PHBE y rpEH.iH. 647 

HeuiTo spaKacTHM H.iM panaBHM uoiiiTaHHw n.ioHHuaivia. 
nocpe/\H.a HiHOKa ,^oiiHpe ^^o Hsa GpuoBa. ycxa cy 
npH.iHMHo Be.uiKa, irpe^^fta ycHa yaaHa y cpe^^HUH Majio 
yaoKaHa caBHJa ce oko ycTHHx yrjiosa h xyje cuopo 
Hecxaje. rauo ^a ce caMO rparoBH /^o.iH.e ycne y pe- 
seHHM yr.ioBHMa iia^iase. Ohh Ma.ie , <)6.ie croje oaH- 
H«e Bpxa KHiue Hero npe^fte ycne, ^^^ecHo je npHiviex- 
HO Behe o,^ .lesor h H.eroB npe^HHi; H^e 5 nyxa y 
uiHpHny Me^ia. FopHie OKpyr.ie H03/^pe MHoro iviaibe 
o/\ ^OFb.iHx, y KOJHX je npeHHHK paeaH ca npeHHHKoiw 
;ieBora oua. 

Ae\)\in\ iiiTHTOBa MMa 12^ — -16, cpnacTH cy h,ih 
poM6H'iHH , HcnynneHH cy arop y bhcok , y cpe^H 
MBJto iiorHyx, rpe6eH, a crpar ce aaBpiuyjy y onixpy 
KyKj'. ripBH .iel)HH uiTHT VMcpeHO BHCOK HC CK.iana 
ce HBpcTO ca noxn^bHHM ihxhxom , /^Ba c.ie/^yjyha 
luxHxa HaJMan.a cy , 6 — 9 HaJBHiuH , cbh cy npaKa- 
cxo npxaHH. BoMHHx iLixHTOBa 6poj ce MCfta HSMC^y 
30 — • 40, poM^HHUH cy no o6o/^y ayS^acTH. h necxo 
O/^cxoje je/^an o^^ /^pyrora , ko.ihko iim je ocnosa 
iiiHpoKa. Tp()yniHHx iiixHxoBa HMa mhoto Matfee, 10 — 
12, iia.iHK vy Ha .lefjne , ho iNiaHiH. HsMeJ^y MMapa h 
pena cxoje 2 — ^3 npsaujifcHM no/^o^Ha luxHxa , a 
napKa je H3a .ie})He nepaje ro.ia. HsMeJ^y iiixHxoBa 
je KOHia iiocyxa ay^MacxHiM h 3Be3/\acxHM KOiuxanHM 
iijiOHHuaiwa, HjiH panaivia pasHora BH/;a h Be.iHHHHe. 

A. 11 i 40, 3. 11 i 17, T. 10 I 20, T. 1 j 28 — 
31, P. 35 I 16 I 90. 

Cbb cy nepaje cpaaiviepHo c;ia5o paaBHJeiie, nau 
H caMe rpy/\He, Koje ce y tom cMOxpeiBy o/\ ocxa.iHX 
o/\aMKyjy , je,^Ba npeMamajy npeHHHK xe^ia. 3a/\iba 
nepaja nosHifce H3a cpe,i,HHe .lel^ne. 

M^a!)e ce paSe paa.iHKyjy cpa3MepHO ^yroM r*ia- 

BOM H a^HBeHHJHM HIXHXOBHMa. 

Eoja. wleJ)a upBenKacxo-cwetja, xp6yx h ookobh 
6eaH , luxHxoBH oe^byraBu , ^o^fta cxpaHa uHuie np- 
BeHKacxa; /^yHtni^a snyxa hjih cpe6pacxa. 



648 nAHiHti i 

BeA. Mo>Ke napactH y ^y;KHF^y 04 HOBeMHJer 6oja 
H oH/^a MMa BasKHHy o,^ 20 oua; ho o6hhho ce xBaTajy 
o/^ iieKo^HKo oKa, iiaK join h iviaibe. 

J/. npe6. y npo^iehe /^oaasH ca epo/^HHiM ^e^iaiwa 
H3 upHora Mopa y 4yHt>B 11 CaBy. 

ffap. UM. C. nacTpyra, P. ceBpiora, Hcm. Scherg. 
Donauforelle. 

5. 'fJe^a: ^cipenser schypn Quldenstaedt. "^ 

/^. X Foptta yoHa HHJe y.-ioKana, ycra BejiHKa, 
HcnynHene cpe/\rpe/i,e tcmchmx iiiTHTOBa cxoje spxa 
KHiiie 6jiHH4e HO cpe/^cpe;^e cjienooMUHx mxHTOBa, 
.iel)HH uiTHTOBH /^yraMKH , pa3MaK H3Me})y cnojiam- 
ifcHx 6pKOBa BehH, HO H3Me})y ropH>HX H03/\apa. 

Onuc. ^y'AiviHdL raase h3hoch h3hoch % i^e.ie 
/^yatHHc. IIInpoKa 3aKpyHteHa KHiua nocreneno ce 
H3/^Hate Ka noTH^bKy koj'h npHMexHo Ha/^iviaiua np- 

BH ael)HH UITHT. OcHM O^HHHHX lUTHTOBa , KOJH nO- 

KpHBajy rjiasy Ha.ia3H ce H3Mel)y noxHjbHora uixHra 
H TenieHHx iiiTHTOBa je/^aH MajiH r.ia/^au iuththIi, Ban 
OBora cy cbm ocTa.iH iuthtobh r^aBe spaKacro -np- 
raHH H y cpe/^HHH HcnynMeHH iipeiM/^a y oSnire oco- 
6hto /^eCe.iH h sBpcTH HHcy. ripii.iH'iHO Be.iHKH no- 
THjbHH lUTHT cc yBwiaiH ca CBOJHM 3aKpy;KeHHM Bp- 
xoM ^o cpe^HHe reMennx iiiTHTOBa , koj'h cnpe/i, rpa- 

HHMe ca Be.lHKHIH ^OHHHIM "leOnHM lUTHTOBHlWa H Ca 

cpe/\H.HM MeoHHM iHTHTOM . CTpar cTOJe pa3^y4eHH 
o^'^ ropH.Hx paivieHHx lUTHTOBa, kojh cy caMO ca cjie- 
nooHHHivi H .le^HHM iiiTHTOBHMa Menocpe^^HO cnojeHH. 
OcTa.ia je liHiiia noKpHBcna MaftHM nenpaBH.iHHW 
iiiTHTHhHiMa. Ilocpe/^ifca HJHOKa na /^o.iiboj CTpann 
KHijie ysana, r.ia/^Ka /^oniipe <aMo ,'^o SpKOsa , kojh 
CTOJe f)^H>Ke Bpxa KHiiie iro npe/\H>e ycHi^, h ot\ kojhx 
cy ciiojbauiH>H ;\ya«H o/^ yHyTpaiiiH.Hx. ^CTa Be;iHKa, 
ropifca ycHa y3ana cannja ce oko vcthhx yr.iOBa h 
TV je HecTaje , TaKo ;\a je cpe/^wna ,^o;iH.e BH;iHne 
6e3 ycHe. Ohh cy je/\He Be^iHSHHe , jajacxe, h.hxob 



PHBE y CPBH.IH. 649 

npeHHHK H/\e 6 nyr y iiiHpHHy MC.ia. /^ojjH>e netie 
H03/^pe lie OTHHty Be.iH4nny oKa. 

Cbh iiiTHTOBH rpyna bcjihkh , rxoje pa.i/^a.ieico 
je/^aH O/^ /^pyrora. .HeljHHx uixHTOBa HMa 10 — 11, 
ocHOBa HM je Mac saKpyHtena Mac cpnacxa , JbHxoB 
r^a^KH , jaKO HcnynienH ce rpeCTeH oKOHMaBa crpar 
y ouixpy Kyiiy. FlpBH asYjhh uitht iiaJBehH . a.in ra 
TpehH BHCHHOM Ha/^iwauiyje ; ocxa^u cy iipn ochobh 
iiiHpH HO HiTO cy /\yrH If cBe iiito fl,ajbe 5HBajy Ma- 
H.H. Cbh cy .'^o spxa chtho a;iH npanH.iHo upranH. 

BOHHH IIITHTOBH HB 6p(>j 30 33 pOM^HHHH Cy , OHH 

IIITO cT^»je 6AHtKe pena oKOHMaBajy ce y iJyKy. Tp- 
6yiiiHHx Hiwa 7 — '9, jajacxH cy h Ha Bpxy xanoljep 
KyKacTH. KjbysHH cy iuxhxobh bcjihkh Kpynno-apa- 
KacxH, H>HxoBe cpe,^cpe,^e o^?\cToje Mel)y co6om ko.ih- 
i«o 0/\cxoje cnoAaujibH o5o/^h ^eonHX inxHTOBa. Ha 
BapKH CTOJe 3^0^ 1 — 2 nOBeha iiixHxa a arop hcko- 
^HKO MaH>Hx Kp^yuixH. Ocxa.ia je Kosua HenpaBH.i- 
HO nocyxa MaifcHiw h.ih BehHM panaMa h SBes/^acxHw 
KpjbyiiixHMa . o^ OBHX up^tyiuxH Heite ce OKOHiaBajy 
y 6o^H>e ; xaiiOBe (Jo/^rte , pe/^HiwHue cxasibeiie, na- 
^aae ce H3Me})y jiel)HHx h 6omhhx luxHTOBa. Oko^h- 
na ycTa, oiHJy, noa/^apa. iiiKp;KHor oxsopa 11 iiepaja 
rpy/^HHx, Tp6yiiiHHX h aa/^ite je caBpiiieno r^a/^Ka. 

A. 10 I 28, 3. 14 I 15, T. 11 I 14, r. 1 I 33, P. 
20 I 15 I 60. 

Cee nepaje aanpiiiKacTe, ^^yniHria rp\/^HHX je,'^Ba 
npeiHaiua iipe'iHHic xe.ia , .leJ^na iiepaja ^\y6ouo 
ycenena. 

i\I^aJ)e pH^e HMajy cpaaiiepHO fl,yry r.iaBy , 6\>- 
KOBH HM cxoje y cpe;\HHH H3Me^y ycxa 11 Bpxa i:h- 
uie . ropifca je ycHa y.ioKaHa. 

Boj'a. 3rop upHKacxo-cHBa. 3/\f).i ;K3'hi;acxo-6e- 

A». CBH IUXHXOBH OeJbVPaBH. 

Be,t. IXIoHte napacTH ?\o /^yMHiie o/^ 8 CTona h 
Ba»(HHe op, 27 OKa. 



550 llAHqHh 'i 

' '■ M. npe6. Hwa je y ^yHasy h Caen, r/\e ce npe- 
KO coe ro/\HHe jiobh. 

Hap. uM. C. .lecerpa. Heiw. Blandich. 

lIpuMerda. UJto Ap^ni CiaceHH jecexpom sobj oho 
je pH6a, Koje y i^pHOwe Mopy iiewa — A. Sturio L. 

6. <l>e.ia: Acipenser Guldenstaedtii Brandt. ^ 

/^. X. Fopfba yrna yjiOKaHa, ycra Bp;io Be.iHrca. 
HcnynMCKe cpe/^cpe/^e tcmchmx h tMenooHHHx iiith- 
TOBa je/^HaKo y/\aH>eHe ofl, Bpxa Kniue, paaiviaK msmc- 
^y cpe/^cpe/^a hhivhuhx lUTHToea panan iuhphhh ne- 
^la, ^e))HH iiiTHTOBH HeiipaBH;iHO - apaKacTH. 

Onuc. .le/^Hana BHCHna h ujHpHHa rejia H/^e 8%, 
a /^ya;HHa r^ase 5V, nyra y ne.iy /^ywHHv. IOthtobh 
KOJH noitpHBajy r.iaey HBpcTH cy , ^e6e.iHM npxaiMa 
HenpaBHjiHO MuiapaHH h o6h»iho roaHM npoaasHiwa 
pacTaBHieHir. Bpx Kmue arop noupHBen MaH>HM 3Be3- 
/^acTHM HjiH HenpaBH.iHHM uiTHTHhHivia, iiMa c o5e crpa- 
He no je/^air pe/\ npno f)ojeHHx jaiviHi^a. Flocpe/^fta 
je MSHOKa HepasroBerna h /^onnpe cawo /\o ocHOBa 
6pKOBa. BpKOBH cTOJe 5^HHie Bpxa KHuie ho y npe- 
fjamibe •I'ejie h /^a.ieuo ne ("tiuhv ;^o ycTa. Ona 3a- 
ysHMiby cae /^o^fbH npeHHHK Kmiie ; ropita ycHa yaa- 
Ha y cpe/\HHH paa^^Bojena, a ^ojihjC nocse Heivia. Omh 
Be^Hue, oKpyr.ie, .leBO (Baiia,^ iMa.io wafbe o^\ /^ecHo- 
ra, Kora iipeMiiMK naiiorn '/^ leone mnpiiHe. J\oMbe 
no34pe itehe o/\ ropitux h panne iipesHHKy /\ec- 
iiora oita. 

UIthtobh Tpyiia npHjiHMHO pa3MaKnyTH: Ha .iel)HMa 
Hx Hivia 12 — 13 . iipM ocHOBH cy oupyiMH H.iH op^a- 
CTH. H>HXou ce rpeoen o,^ Jio.iOBHiie nar.io HS/^HJue h 
OKOHiaBa ce crpar ouirponi isyKOM. IlpBH je HaJBehn 
jiet)HH uiTHT oi\ noTH;i.iia pacraB^en . ocra.iH cy. 
iiiTo /^a^Tie . TO cBe MaifcH h o6h'jho ma.io lUHpii ho 
niTo cy /^yiH. Cbm cy spauacTH a no cpe^^*"" Kyui- 
-T.aBo upraHH. Bomhhx lUTHTOBa MiMa 24 — ^36, poM- 
ohhhh cy ca hhckhm rpeSenoM . no cpe/^HHH re.ia cy 
naJBHuiH; a nano cbh pa3^a*ieKo cTOJe, to ce H3Me^y 



PHBE y CP6II.TH. 651 

H>Hx 6oHHa npxa paaroBerHo bh,^h. TpoymHH uithto- 
BH cy OKpyr.iacTH y cpe^n .laBpuiKaoTH. cBera hx hm^ 
9 — • 10. Bapna je ro.ia h.ih UMa 3/\o.i kojh iMaH>H 
lUTMTHh. K^tynHM uiTiiTOBH Be.iHKH ca BHcoKHiM rpe- 
6eHOM , no cpe^^H Kyia^taBo i^pxaHH. Ocra.ia KOHca 
ivia^Ka H cjaJHa . o/\ oKpyr.tHx h.ih ases/^acTHx pana 
no i\^eiuTO Heje/^Haua . a ua^iuxo ce Hcno/^ 6o4hhx 
liiTHTOBa no^'\o6aH pe/\ luxHTOBa Ha.iasH HCTora crpoja 

H HCXe Be.lHMHHe. 

A. 12 ! 23: 3 12 ! 12 — 14. T. 12 j 14, T. 1 | 31. 

F 29 I 14 I 63. 

Fpy^^He nepaje cpaa.MepHO uinpe ho uito cy 
/^yre. /^yjKHHa hm ie,^Ba crHjKe BHcHny xe.ia. 

iVIaal)e ce pnoe o/^.iHijyjy /^yiKOM, aaoiuxpwtHHOM 
HaJBHiiie HaKpHB.teHOM KHiiioM . nocpe/^iba ce HiHona 
OKOHMaBa y jaF;y iiyKy . K.ByHHH iuxhxobh c.ia6o paa- 
BHJeHH. na peny neMa /^o;iH.e KpniuKe . nepaje npH 
ochobh npne. 

Boja. wlef)a n.iaBexHHKacxo-cHBa , cxpane hcuo^ 
6oHHe jiHHHJe 6e;ie, inxHxoBH 6e./T>yraBH. 5pKOBH 6e;iH 
Ha Bpxy upHKacxH; ^^yjKHna cpe^pacxa 

BeA. Mowe napacxH /\o ,^y;KHHe 04 10 — 12 
cTona M Ba;KHHe 04 70 oKa. 

M. npe6. Kao h iipet^amfte *e.ie. 

Hap. u.n. C. KaniHKap, Hbm. ff^a.vdtck. 
7. <i>e^a: ^4cipenser huso L. ^ 

ff. X. Hnnia Kpaxna, 6pKOBH /^yrasKH, ^ocHWiy 
npeKO ycxa; ohh bhcoko na r.iaBH cMenixene . xe- 
MCHH mxHxoBH MaH>H o^'^ c.ieiiooMHHx H ca Hcnynne- 
HHM cpe^^HHaiMa npxy KHiiie o/^ h^hx 6.ih;kh, npBH .\^\)- 
HH uixHx pacxaB./TjeH o,^ noxH./i>Ka. 

Onuc. KncHHa xe^ia panna c iberoBOM innpHnoM 
H3HOCM % ne.ie ^ywiHMe; iiinpHHa r.iaBe Ma^a o,\ ^\\v^- 
pHHe xe;ia , H>eHa /^yjKHna H/^e 3% — 3% y ne.iy /\y- 
jKHHV. IvHuia /^eSe.ia. uynacra h je^Ba npe.iaan ,^yHiH- 
HOM CBojoM niHpHHy ycxa . ftena je ropiba cxpana 
1 0.1a- Ty cy mxHxoBH xaKo c;ia6o pasBHjeHH, /^a KHuia 



652 HAHWHR } 

H3rje/\a itao neita npospanHa pymTaBML[a. TeiweHH 

Cy lUTMTOBH {\iaibH 0/\ OJienOOHHHX H npe/\tbMX MeOHHX 

lUTHTOBa, OHH iipe^ase cnpe/^ y Meof^y 6pa3/\y, uoja je 
iioKpHBena panaBoiw ko;kom. IIothjbhh uitht Maaen 
MecenoBH/\aH , c HcnynMeHHw itpajeni Hanpe/\ oCpHyr. 
Cbh cy OBH lUTHTOBH itpyiiHo upraHH H cacTaB^tajy 
ce MeJ)yco6oM 3y5sacTHiM o6o^mia. Ouo^nfia je oHHJy 
ro.ia, HaH 3aiipei\iJbeHa Be^HKHivi jaMHi^aivia h3 kojhx xeuy 
jbHre. y3aiiH ropH>H j\eY)Hti uithtobh cy Taito cacraB- 
jbeuH ca iiOTHjbuHiM uiTHTOM . fl,a ce M3a iioTH;i,Ka 
()6pasKaBa mecenoBH/^iio no^bHue, no itowe reit Hacxaje 
iipBii jiet)HH lUTiiT. Ohh cy ivia^ie h CTOJe y je/\noj ^h- 

HHJH C yCTHMa , IfcHXOB IipeMHHK H3HOCH '// MeOHC 

uiHpHHe. Hos^pe cy TaKof;ep ivia.ie, o6jie h je/^ne Be- 
.?iHHHHe , ycTa cTOJe npe/^ hojiobhuoim /^yjuHne rjiaBC, 
H saysHM^by totobo nejiy ibeiiy iiiHpHny. BHAHne cy 
iioitpMBeiie iMecacTHM ycHawa o/\ kojhx je /^o^H>a y 
cpe/\HHH npeKHHyxa , a ropH.a je/\Ba Ma^o y^ouana. 
BpKOBM cy ja'ie iipHiviaKHyTH ycTHwa ho Bpxy KHtue, 
o/\ iio.ioBHiie cy cnAOiuxeiiH a iia Bpxy 3amHji,acTH. 
IIocpe/\Hja JUHoita je/^Ba ce bm/\h a KHuia je c o6e 
ibene crpane jawnnaMa iicnpoBa^eiia. 

IUthtobh yo6uiTe. a oco5hto 6o4hh. cvia5o pa3- 
BHJeiiH cTOJe pa3/\a^ei:o xaKo, /\a le.io iiHJe pa3roBeT- 
HO uiecTOCTpaFio Kao y ^'^pyrHx •te.ia OBora po/\a. 
JIef)HHx lUTHTOBa HMa 12 — 13, panasH cy h itpyiiHO 
spaKacTH, iipe/\JbH cy iiaJMaH>H, •mm o.mjKe naK peiiy, 
THM cToje pa3/\a;bej iipBH je aefjiiH uitht HaJMaibH h 
iiajii.bomTHJH, 6 — 8 cy iiajnehH h Hajy3BHiiieHHJH, h 
hhm ce BHiiie iipnS.iHHtyjy .lehHoj iiepaJH , thm ce 
ibHxoBa ocHOBa BHiae /^ywiH . cxpar naK 6HBajy 
3aBpiiiKacTH. iVIhoto cy MaitH (iomhh ihthtobh. 6poj 
HM je '*0 — 45, poMOHMHH cy , npe/\H.H niafbH h njbo- 
nn HJH , cpe,\ibH iiaJBehH h y onixap rpe5eH Hcnynse- 
nii. Tp6yiiiHH nn HioBu 10 /v> 1~ napn — Behn cy o/\ 
npetjaiiubHx , o^^ ibiix cy npe/^ibii iipH ochobh 3Be3^a- 
cth a cxpajKibH oKpyiviH y rpe6eH HcnynneHH h no 



PHBE y CPBIIJH. 653 

noBpiuHiiH spaKacTH. liAysHH cy iuthtobh MaaH, paa- 
Hocrpano rpoyr.iacTH y cpe^^HHH nornyTH h KOHi^eH- 
rpHMHO i^pranM. Ocra.ia je KOiKa iioKpHBeHa panaMa 
pasHor BH^a h Be.iHMUHe OKOHsaHUM HecTo y naK^bM- 
He H ua/^iuTO y pe^^oBe CTaB.beHHM. 

A. 14 I 19, 3. 13 i 16, T. 12 ] 18, T. 1 j 37 — 
37, P. 35 1 18 I 97. 

^ymmia aaiipyjKenHx rpy^^nHx nepaja we cxHJKe 
lUHpHHy re.ia. Aeijua nepaja ;^bojhhom ,^y;Ka ho iuto 
je BHcoKa, cxpar je koco o^caneua, hum ce osa ^e-ia 
o;^ cBHJy ocxa.iHx pas.iHKyje. 

M.iatje pH^e OBe *e.ie Mory ce pacnosHaxH no- 
r.iaBHTO ja'iHM pasBHXKOM iiixHxoBa. KOJH cy xHM xeui- 
H>e Met}y cof)OM cnojeHH mhm je pHoa M.ia})a ; pane 
Koje Ko;i;y noKpHBajy paarosexHuje cy , m najnocbe 
nocpe/^Hba HiHOKa , iioje KacHHJe iiecxaje, npy;Ka ce 
^^o ycxa. 

Eoja. KHuia iKyhKacxo-Seaa, ae})a yracHxo-cHBa, 
xp6yx H inxHxoBH fJejtyraBH , /^yatHna cpe6pacxa h.ih 
wyhKacxa. 

Be.i. O^T, cBHJy HanjHx pH6a osa Mowe y Hajsehy 
,\yHiHHy — 25 cxona — HapacxH h Hnia xa;^ BaJKHHy o^ 
1000 H BHnie oKa. 

AJ. Tipe6. CaMo MaxopHJe pH6e /^o.iaae k Hama h3 
UpHora Mopa , no fJopaBe caiMO y BeliHM peKaMa ^y- 
Hasy H CaBH. 

Ilap. UM. C. MopyH . Mopyna , mnnap (MyjKJaK), 
P. ^Ljiyra, B.i. Mop^u-h, Hcm. Hansen. 

P e 4 : K o .1 o y c T e. 
//. .r. ycxa upyaina h.th noayitpysKua, 6e3 bh.ih- 
na , juKpre uecoBH^He 6e3 nrHpiKiutx .lyisa, xejro ^y- 
raHKO 3MHJOBH^^HO , ^63 rpy^^HHx H xpfiyiuHHx nepaja, 
H03/\pe je/\HocxaBne, Ko;Ka ro.ia. 

<l> a M H .1 H j a : ^ a m n p e /^ e. 
H. X. C o5e cxpaHe 7iiiKpHiHHx oxBopa. H03^^pe 
HenpoxO(^He, ohh xaHKOM kowhuom nonpHxe. 



654 nAHMHR . 

XXXIX. Po/\: Petromyzon L. 

H. X. ycxa oKpyr^a , 6e3 (SpKoea HSHyxpa aa- 
npeiMjbCHa aaiiiHJbacTHM poiKHHM sy^nMa y bhiuc pe- 
,^OBa cTaBjT.euHi\i , luupre njiiyxpa y oco^Hry nee 
oKOHHaiie. 

1. tJ'ejia: Petromyzon fiuviatilis L. ^' 

H. X. ^o.iibH ycTHH iio.iyKpyr Hiwa 7 aaiuHjbacTHx 
3y6a, ffceAiy npoTHnyno^o}Ken ropH.H no.iyKpyr Hcnyn- 
HeH y cpe/\HHH y omrpy HBHuy, a na o6a itpaja nao- 
pyHsan je/\HHiM aauiHjbacTHiM 3y6oAi , ^pyra .ieJ}iia ne- 
paja y cpe/^miH rynoyr.ia. 

Onuc. Te.io BajbKacTo , 6.iH3y pena CTHCHyxo, 
i.iaBa yJKa o^ iipe/\Hbera upaja rpyiia , kojh je y % 

BIIUIH HO UITO je lUHpOK. 

^yHJHHa r.iaBe (paMyHajyhH je o^ spxa ityuiKe 
,\o noc.ie/^H.er lUKpasHor oxBopa) H/\e 5 nyxa y ne.iy 
^yjKHHy, ycxa cy koco osrop Ha3a/\ ynpaBjtena. 
ripeMiiHit oKa H/\e 9 — ^12 iiyxa y /^yjKHHy r.iase, oho 
o^CTOJH o/\ ropae ycne 3 — V/^ 0/\ /^pyrora OKa I'/j 
— 2 a 04 3a/^^be^a in!«p;KHor oxBopa 7 cbojhx npeM- 
HHKa. H3MeJjy OMHJy cxoje oKpyr.ie nepas^^BOJene 
H03/^pe. niKpjKHH oxBopH iipc^^cxaB.T.ajy /^yry^acxe 
nepxMKa.iHO iiocxaB.T>eHe nyKoxinie , hojhx je npe,^H>H 
ooo/^ ijpHKpHBeH naoopoiM H02KHH1M , cxpajKifcH jc nau 
sy^Macx ; OHe o/\cxoje je/^na o/\ APy^'*^ '^^ 1 ohhh 
npeMHHK. 

/^Be cy .le^He iiepaje pacxaB.Tiene , npBa novui- 
ibe iipH no.ioBHHH xe.ia. upaxita je, saKpyjKena h iwa- 
.10 HHHja o/\ /-^pyre, Koja o,^Max H3a ibe nacxaje, ho^- 
niax y noMexuy Hajnehy cBOJy bhchhv — % bhchhc 
xejia — iiocxHsaBa , cxpar naK ce HenpHwexno ciwa- 
ibaBa H najiiocjie ce y penny nepajy c.iHBa. 3a/\H.a 
ce nepaja iiOHHibe, Kao luxo ce npel)amH.a oKonna- 
Ba.ia, HHcica.je h .^^onHpe /^osmapa, kojh aq-axw ysa,;- 

IbOJ MCXBpXHHH xe.ia. B04Ha ce .IHHHJa He bh^h. 



p^ 



PHBE y CPBH.IH, " 655 

Eoja. .lef)a ae.ieHKacxo - iLiaeeTHa ; 6okobh 
}K\hKa<'TH. rp^yx cpeopacT, nepaje jtySHMarre ; /\y- 
HtHJ^a 3.iaT()-}KyTa ra 3 Ta.MHe nere. 

Be,i. MoHie HapacxH /\o ^yacHHe o^^ 1 • — ^ 1% 
CTOiie. 

AJ. npe6. FIpeoMBa y 6hctphm BOf'^aMa m 6apa- 
Ma ; Ko/\ Hac je mta y ITeuy. Thmok\ , ^j®'''""'" " 
4pHHH, iipeM,^a je cBy^ pe,^i;a. Obo je paSa Kojy cno- 
MHibe r. Ct. 06pa,T,0BHh y cbom onncy oupyra y;KHH- 
Kor. B. r.iacHHK ^pyuiTBa Cp6. C.iob. cb. X. crp. 306 

Ilnp. u.n. C. SMHJy.iHua , ryjaBHua . P. mhhott.. 
n. minog, H. pihalice, ?nihule. Kpaib. pishkur, Hcm. Neitn- 
auge, Fricke. 
npuMcrda. Ha paaroBopa je^Hora MOMKa h3 .teKoea y 

Xepi^eroBHHH pcKao 6hx ^a oeaMo ciia^a h peu: ra- 

6eoKa. 

2. tJJe.ia: Petromyzon Planeri Bl. 
H. X. rTo.iyitpyr . kojh o,^roBa pa ;^o.iH>oj bh.ih- 
i^M HMa 12 3y6a, /\pyra .iel)na iiepaja Kparua y cpe- 
;\MHM 3aKpy>i;ena. 

Onuc. ^y;KHHa r.iaoe H,^e 5 — • 5/^ iiyra y ne.iy 
,;y/KHHy, omh Mafte ho y npetjauifte *e.ie , one o,v 
CTOJe aa 1 cboj npeHHHK 04 npnor uiKpjKHor oxBopa, 
TO.IHKO HCTO 0,1, /\pyrora OKa, a 3 npenHHKa o,^, rop- 
H>e ycHc. i\leI)yco6HH pasMat; luKpjKHHX OTBopa je 
BehH o^ 1 OHHor npesHHKa. 

TTpBa .lefjHa nepaja noMHHje npH no.iOBHHH re- 
.la, ocraje HHcna h y cpe^^HHH, h iipe.iasii tienocpe,^- 
"*^ y APyry nepajy. Koja je Ma.io BHiiia 0,1 ae, 
3a^H>a je nepaja Fq)aha no y npefjaiiuhe, re.io no.iy- 
MaBa 0,;^ iionpeHiiHX Ha6opa uo/ne r.iMcxH no^^o6aH 
Hsr.ie^. 

Eoja. Kao y npel)aiiiH.e caMo cy .leJ^a Mac^HH- 
KO-ae.ieHa. 

BeA. Ocraje Ma/ba u^\ iipeJ^auitbe ; oohmho o,\ 
7 ■ — 9 npcxa. " ' 



656 



M. Tipe6. rio Xeitejiy Hnia je y /^yHaBy h y 
o5aHH{FbeM Berejy . nau he ce ea^b/^a h y Cp6HJH 
HafiH. 

XI. Po/\ : Aniinocoetes Cuv. 

H. X. ycra 6e3 3y5a OKpymena je/^HHiw pe/^oia 
rpaHaxHx 6pKOBa, camo ciipe^ npHnpHBena no.iyKpyas- 

HOM yCHOM. 

<l>e;ia : Ainmocoefes hranchialis Cuv.'''' 
H. X. r.iaea ivia.ia, nepaje Me})y co5om cnoje- 

He , lUKpMCHH OTBOpH ^GiKe y y3/\y;KHOJ 6pa3/\H , OHH 

je/\Ba ce BH^^e, tc.io pa3roBeTHO Ko.iyracTO. 

Onuc. r.iaBa paMynafohH je caiwo /^o 1 lUKpHs- 
Hor OTBopa — H3HOCH V,5 — -Vja u^e.ie ;^yMtHr^e. Osh 
je^'^Ba npo3Hpy i{po3 /^e6e;iy KO>Ky kojom je cBa r.ia- 
Ba sacrpra , h cxoje y cpe/^H H3MeJ)y ropH>e ycne h 

1 lUKpsKHor OTBopa , a je/^no ofl, ;\pyrora o/\ctojh aa 

2 cBoja npcHHHKa. Ho3/\pe cy Tpoyr.ie. 

ITpBa .iel}Ha nepaja noHHH.e npe/^ noaoBHHOM 
xe.ia H Henocpe/\HO npe;ia3H y ^pyry , Koja je ivia.io 
BHLua, H Koja ce y pen nau h r^dijue y sa^^fey nepajy 
cjiHBa. Koa«a na Tp6yxy npoBH/^Ha xaito 4a ce Kpo3 
H>y LtpeBa Bw^e.