(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Godisnjica Nikolae Cupica"

^ 



9/- 

AAlA H34Att.E MynH-REBE SA^yHCBHHE AAlX 



nroA:E^iix:EiiDKi:ia;A. 



HMKOJIE HynMTiA 



Z3AAJE ItErOBA 3AflV2iEIiHA 



KJEt.iir^ XI 







/ X 



y BEOFPAAy 

CPriCKA l<rA.ti:i3CK.\ APHtABIIV IIITAMIIM'II.IA 

1889 



/pl/?mO' 



ma ■..:"'■' r. 



t 






\ ""si^" i 




A B P 



ripeAce^H.iK 3a ooy i o^iiHy, M. /.. Mwiu^eeuH 
AeAOBoi) H 6^araJHHK ;k. //. CumuR. 

'I A U H o li u : 

C'TojaH HoBaKoBHh, 
^le^OMiLL MiijaTOBiih. 

CxOJaH BOLUKOHIlh, 

Cana CpcTeHOBuh. 
iMiiTa PaKiih, 
IIpoTa JaKOB [laB.ioBnh, 
CBGTOMiip HiiKo.iajeBiih, 
CBCTiiciaB By.ionnh. 



niTA HMA V OBOJ KH)Z3H 

AKO nPBH 

SanncHMUM OA6opa MynntieBe 3aAy»«6iiHe 

4E0 APyrii 



CTPAUA 



1. «llo-boKO luiiatbe y XIX Beuy" — jejHa cryAuja 113 .uin.io- 

MaxcKC iiCTopnje, oj ,»pa Mii.ioBaHa 'B. Mii.ioBaHOBiiha. • 1 

2. nCTaTiicTimKH iiper.ie.i caMoyoucraBa y Cpoiijii 04 lSi5 — 

tSSi" 110 c.iymoeHiiM iiaBcuirajuMa, o.\ CteB. M. Ko- 

xypoBiiha, luicapa y MUHHcTapciBy yHyrpaimtux Ae.ia • • 47 
i. (,Jouj je,\an iipii.ior k uciopnjii Ba.beBCKe MUTpono.iiije*, oj 

Cxojana HouaKOBiiha 21b 

I. 0II04 3ii.uiHaMa Uapiirpa.ia — caoop cBer.ioia nerita 1^8 7», 

04 CxojaHa lloBaKOBiil.a 218 

5. gPoBop Ha napacxocy JiiMiixpiija JaBiuoujiha", roBopiio y 

CMe.iepeBCiioj upuBii 18 ceiixcMopa 1S88 4"Miixpiije Pyaa- 
pau, napox aeMVHCKii • • . 237 

6. gl^pKBGHU BOJBOia", ocxaxaK uelicKC aaxpiijapiuiijcKe xpuco- 

By^fae y jejiiOM iiapoAiioM o'ni'iajy ouora Kpaja, 04 Cto- 

jaHa lIoBaKOBiilia 289 

7. 4,IIp>i.ior ucxopiiju Upue Tope npeMOHa Cxeiiaiia Ma.ior", iipii- 

onujxiio .byoa CxojanoBiih • 2 9 

&. lloueu 4py Jocii*y Ilanmiliy, omb. u.iauy 046opa '^lymiheBe 

3a4ywCniie 241 



CACTAHAK 

0;^BOPA ^VnHllEBE SAAVaCBZHE 

bl-or JAHYAPA 1889 ro.imii; 

Bhih cy : npe4ce4i!Hit OA6opa Mh.i.ih Td. MH^mheoHh; 
M.iaHOBH: CxojaH BoiuKOBiiti, Casa CpeTenoBiih, Mnra Pa- 
Kllh, CbCTIIC.1-IB By.lOBHli h H\iibojiiii II. CuMiih. 

I 

IlpeAceAHHK HanoMeny, 4a jc Tpe6a.io 40 OBora ca- 
CTanKa4a 6y4e roTOi3aro4iiiuiLHua HynnheBa 3a oBy r04iiHy, 
a.iii 4a HHJe Mor-ia 6hth roTosa c rora, idto ce 40 iipe4 
Kpaj ro4Hiie Hnje 611.10 jaBHio 40BOAno M.uiHaKa 3a iby ; a 
4a H on II, LUTO cy paHiije iipnMA.enii, micy joui HamTaMiiaHii. 
iiiTo pa4 na rovie y mxaMnapHJii lue Bp.io ciiopo, jep je 
iiiTaMriapiija oiiTepeheiia ciyH^oemiM iioc.iOBiiMa. 

06jaujK>eibe je ysero na siiaH.e. 

11 
IIpiiKa3aH je „roBop na iiapacxocy 4"^"lTplIja 4^r»»- 
40B»ha«, (iojii je roBopiio r. 4"MMTpitje PyBapau, napox 
scMyHCKii, y c\ie4epcBCKoj uprcBii 18-or ceriTCMopa 1888- e 
ro4. r. By.ioBiih cmoiiiiitii, 4a je xaj roBop iipoMnxao, 11 4a 
je TO iiOTiiyiia oiiorpaMija 4"M"rpiija ,l,aBii4oniiha. 

04.iyHeno je, 4a ce iiauiraMiia y XI ro4"nJii>nuii. 



VI II 



14 

ripHKasan jd M.ianaK r. CxojaHa HoBaKOBnha »no4 3H4n- 
luiMa U,apHrpa4a — Caoop ceerAOza uerHix 1887-e roAiine". 
OA^iyMeHO je, 4a ce naiuraMna y XI ro^HtuttMUH. 

IV 
CioriiiiTeH je ja.be bJoui je^aH npii.ior k iicTopuJH 
BaAeBCKe MHTpono^wje" 04 r. CTOJana HoBaKOBiiha. 

OA-iyieHO je, 4a ce HamTavma y XI ro4niiihtu[iu. 

A' 

IIpe4cc4HiiK, no yBe4eiioM seh ooiiHajy , 4a ce y 
ro4Hiiiituii,u MymiheBOJ mraMnajy iiomchu yMp.uiM M.iaHO- 
BUMa Mynuhesa 046opa, 1104HOCH uombh noK. 4py Jocii'ty 
IlaHqiihy, c HSJaaoM, 4a hc Tpa>KH 3a h> Harpa4y, Koja ce 
4aje 3a cnwce uiTaMiiaiie y ro4nriiH>iiun. 

IlpiiM^eHO c 6.iaro4apiioiiihy ii 04.iyqeH0 4h ce na- 
iiiTaMna y XI ro4iiiuHjiiuii. 

VI 

npe4ce4niiK caoninTH nwcMo r Ijenepaaa K C. llpo- 
Tiiha, c KOJiiM je noc.iao 046opy ncMax Cxojaiia ^yniiha. 
rie^aT je — no tom nncMy — ono 4yro CBOJHna je4Hora 
TypqwHa y SBopnuKy. Osaj ra je 40uiinje npo4ao jcahom 
xproBuy y lUanuy, Kojii ra je onex npe no 40cxa ro4HHa 4ao 
je4H0Me xproBuy y Beorpa4y- Ka4 je OBaj yMp'o, ne^ax je 
npemao y CBOjHHy n.eroBa opaxa, T)OpI)a Fpduha, 0B4. bh- 
napcKor xploBua, Kojii ra je 6no Her4e saxypMO, n xen ra 
4exoc y jy4y onex naiuao, na noxiixao 4a ra uony4u 4y- 
nnhesy 046opy, 6ojehH ce, 4a ce onex r4e ne 3a6au,n h 
He H3ry6n. npe4ce4HiiK je npu.vnio nenax 11 4ao ra Hapo4- 
HOM Myaejy na nyBaite. 

O460P je npiiMHO OBo caonmxeifce na 3HaH>e, nsjaB- 
.hyjyhii napomixy 6.uiro4apnocx r. Fpouliy na yMinbenoM 
noK.iony. 



IX 



\n 

npe4ce4HiiK apxeo.ioiiiKor ^pyiuTBa r. M. BtuxpoBiih 

nilCMOM CBOJIIM MO.lll A^Op MyrUlhCBC SlUyjKOHHC, AH ycTV- 

riH no je^aH eraeMii.uip ro^nuju-iiu i Mymiheoiix 3a ana 
Bpe4Ha cypajHiiKa upxeo.iouiKor ^pyniTBii Ha Kpajifce.M Kpajy 
jyjKnora CpncTBa, iia ocrpBy KopMy.in. 

O^iy^eHO je, Aa ce j,a.iy ro.uiuifbMuc kojiix iiMa. 

VIII 

Mil uiBoje B:miM'i, TiixoM.i.i. ljopl)CBnli ii A.ieKca C. 
KoHOBiiii, I)au,n Be.iiiKC lllKO.ie, moao Aa um ce A^^Ay oec- 
luaTHO ^yniiheBG FoAniuHjime. IIo ujto Mo.iiiouHMa cTOJe 
Ha ye.iyau y BeorpaAy pasne 6ii6.iiiOTeKe, Koje y ceou uMajy 
H MyiHihcBe roAiiuiHbHue, Kojuwa cc ii Apyrii tbiixoBH Apy- 
roBu CAyjKe, Oaoop Hwje namao paa.iora, Aa um iioK.iatba 
roAHUiHiHue. 

IX 

/l,e.i0B0l)a u oaaraJHiiK OAOopoB npoMnrao je usBeiuTaj 
o roAHHiii'CM paAy OAOopa u craHjy *OHAa MyiiiiheBa Kao 

UlTO HAC : 

1. <Ja KtbMaioBHiix paAOBa MiiTann cy u upiiM.boHM aa 
XI FoAniuH'HU.y •■ M.uiHaK Apa Mu.iOBaHa %. Mii.iOLiaHOBuha 
nlloACKO HHxaibe y XIX. BCKy"; r. ^P^iryTHiia Miijym- 
KOBHha ,,HcTopnja iipaBa Kao nayna" ; r. Cxeeana M. Ko- 
TypoBiiha nCTaTHCTiiMKH upciAeA c-aMoyoHCTaBa y Cpoiijii 
OA 1845—1884'* 

2. Oa np. roA- ocTa.io je 1234 32 ahh. 

IlpHM.beHa cy ABa no-iyroAniuiba inrrc- 

peca no 1800 3(iOO— ahh. 

Csera iipuM-bcno • 483432 auh. 

3. Ha uiraMiiy, xouopapc h iioc.iyry 

jisAaTO 4875 70 ahh. 

ripcKO HpuMaH^a ii3AaT0 Bluuc • . • • 41 38 ahh. 



X 



X 

^^a\WBVl OA6opa r. Mnra PaKiih u r. CeeT. By.iOBiih 
nper^e^a^H cy paqyue, ynopeAn.iii ca AOhVMeHTiiMa, ii Haui.m 
cy, AS, cy paMynii rannH. 

DpHMAeHO je Ha 3Hart.e. 

XI 

npeAce^HHK caontuTii 046opy, 4a je r. MHJyiuKOBiih 
yseo Harpar CBOJ M^ianaK. 
ysexo je Ha snafte. 

XII 

Ha pejy je, Aa ce H36epe noea ynpaea. 
Oj.iy^eHO je, 4a h ^a^e npe^ce^HHK 6y4e Mii.i. T). 
MiMiiheBiih, a 4e.iOBoJ)a h 6.uiraJHiiK }Khb. fl. CwMiih. 



TTpejice^HUK, 
Mh.1. T». MH.mheBuK 



SEhb. U. CiiMuh 



XI 



CACTAHAK 

OABOPA ^ynaHEBE 3AA?3^BnHE 

8-or .ly.iA 1889 ro.iHHE 

Bii.iii cy: iipciccuiiiK .Mn.iaii T). Mw.inheBHh; 'uanoBii: 
CTOJaH BoiuKOBHh, Caeu CpeTeiiooHh, IlpoTa JaKOB IlaB.io- 
luih, CBeruc^iaB By^oBHh ii }Kiib. fl ChmhH. 

I 

npOMMTan je M.ianaK r'. CxojaHa HoBaKOUuha ),HpKnenii 
BOJBO^a" — ocTaxaK nehcKe naTpnjapui.ijcKe xpiicoBy^e y 
je4H0M Hapo4HOM ooii'iajy oHora Kpaja, HaMCH.cif sa My- 
nnhcBy ro4iiiijii,nuy. 

O-UiyncHO je 4^ ce namxaMna y XI ro.uiiiiFLnuH. 

II 

npo'uiTaii je wirpiMor ucxopiijii Upue Pope BpcNiena 
Cxenana Ma^or", kojh je npiionuixno r. .byoa CxojaHO- 
BHh aa MyniihcBy ro^HiuH^imy. 

OA-iyMeHO je 4a ce namxaMna y XI ro4nrnibiiiui, 11 
4a ce XMMe Xf-xa ro4niiiH>iiua saBpuui. 

Ill 

Bii6iiioxeKa cpncue npai;oc.iaBHe upkbchc oniuxnue y 
rian'ieny mo.ui ah joj ce 6ecii.iaxH0 4a4y u34aiba MyniiheBe 
3a4y}K6nH '. 

044yMeH0 je 4a joj ce 4a4y ca.MO „ro4nmu.iiue<', ko- 
jiix iiMa, Moiiixo 4pyniM ii34an.MMa 0460P iic pacno.ia>He. 

IIpe;ice,i»>iK 04''>opa 

Mhji. To. Mii.iulieBiili 
VKnn. n. (jnMHti 



UOJhCKO nHTAItE 
y xix-oM itEKy 

(jEAiiA cryAiiJA 113 Aiin.iOMATCKE iicropuji: 



rioqoTKOM 17-or BCKa no^cKa KpaAeDnHa'6ii.ia je eeh 
4e*HHHTnBno cxynw-ia y nepiKMy ona/iaita/ 4>ey4a.iHa apu- 
CTOKpaunja KOja ce y CBOJ EBponw 6opn.ia o no.iHTiiHKv 
npeB-iacT ca KpaAGBCKOM B.iaiuhy, o^pma.ia je y Hoackoj 
nyny no6e4y. Ta apiiCTOKpaiiHja HMa.ia je Aa pynyje cyA- 
oiiHOM noACKc APHiase, ii ona je y npsoM pe^y OAroBopna 
3a no.iMTiiqKy nponacx CBOje aomobhhc. Y BeKOBima .ly.i- 
BHKa XlV-or, OpHApHxa Be.iHKor h pycKe uapwae KaTapime 
uHapxiicTiiqHe <i>ey4a.me ycranoBe Koje je ona OAOMahH.ia y 
Hd^cKoj H 4a.ia hm aot.ic HHr/i,e HeBHt)eHH priSBOj, Hsr.ie- 
Aa.ic cy Kao npaBu no.uiTiiMKii anaKpoHusaM. .lena no^cKa 
Kpa^cBiiHa qiiCTO je ce caMa Hy^ii-ia Kao ri.iCH cbojum .\i.ia- 
4HM II KpenKHM cyce4HMa. 

Oko no.iOBMHe 18-or Bcna, noc.ie 4yriix ii KpBaBux 60- 
paoa ca PyciijoM, no6ehcHa FIo^bCKa noTna.:a je no4 nporeK- 
Topar pycKMx uapcBa. 17fi4-Te r64. CTaHiic.iaB ITou.aTOBrKii, 
jcAaH 04 Haj4pa/KMX crapiix MH.iocHHKa KaTapiiHiiHiix, 6y4e 
nsaopaH na npa^a no^bCKor, 6.iaro4apehii moKhoj saiuTUTii 
uapiiqimoj. 1768-Me pycKa uapiiua npHMy4H Ca6op no/tCKii 
4a noTiiimie c ibOM yroBop, kojhm Pyciija 4aje ceojy rapaii- 
mijy HenoBpe4H()CTri noACKor ycraBa, 11 ooehaBa 4a he 6pa- 

•, PacnpaBu jc oBa iiSBo.i (paupaliOH y iieKiiM jeTe-i.ima) 113 moJit 
jeja ny6.iiiKOBaiior iia *{5aHuecK0M jcaiiuy, a no i iiac.ioBOM : rLcs traitcs 
lie garanlie au XIX sieclo". 

ro-.niiuibiiUA XI. I 



'I nOACKO nHTAH.E Y XIX. BEKV 

HiiTii HHxerpnTeT ApiKaee noA,CKe npoxHB ceaKor crpaHor 
Hana4a. Y narpaAy 3a xy MHHMy yc.iyry PycHJa je sa^pjKa.ia 
3a ce npaBO 4a ^aje CBOjy aainxHTy canMa no^cKUM no4anii- 
UHMa HCTOMHe npaBoc.iaBHe BeponcnoBeAn. 

y HCTO BpeMe Ka4 je no./i>CKy no4BpraBa.ia CBOjoj B.iacxii, 
aapHita KaxapHHa je jkhbo pa4Hyia na ocxBapuBaffcy n 4pyrnx 
CBOJHX Ee.iHKHx n.iaHOBa. HaMepa je itesHHa 6H.ia 4a ocSojii 
Mo.i4aBMJy H B.iamKy, xe 4a xano yxBp4w pycKy B.ia4y na 
40H>eM 4yHaBy, Kao mxo jy je Beh yxBpAH.ia 6H.ia na Buc.ui. 
OcTBapHBaH>e xora noc.ie4H>er n.iaaa CMaxpa-ia je Aycxpuja 
Kao Be.iHKy onacnocT sa CBOJe HtiiBOTHe imxepece. Opu- 
4pHX Be./iHKn, KOJH JB xaKol)e HenoBep./BHBo ryie4ao ocBaja^Kv 
uo.iHXHKy KaxapHHHHy h aasnpao 04 nar.ior uinpefba ciuie 
pycKe, KopucxH ce xom npn.iHKOM 4a ce wsMiipii ca Aycxpii- 
joM H 4a je CK.10HH Ha 4€!o6y no.tcKc. Ta K0M6MHaunja h- 
Ma.ia je sa npycKor Kpa-ta oBy xpojany Kopwcx : 4a cnpemi 
lUHpeae cw.ie pycKe npewa ^ynaBy h npeMa UapwrpaAy, 4a 
lie 4onyCTH 4a ce PycHJa h UoA>CKa nocxynno c.iHJy y je4Hy 
4p}KaBHy ueaHHy, h Haj3a4 ona je 3a h> 6iiA-d je4WH0 cpe4CXB0 
4a MHpHHM nyxeM 4o6HJe neKe noACue noKpaJHne, Koje cy 
My H3r^e4a.ie Kao neonxoAne sa oncxanaK h Hanpe40BaH>e 
npycKe KpaAeBime. C.iaB0^y6HBn Jocii* IIcaB.ia4a 6p30CKpy- 
ny^osiio ycxesaibe CBOje no6oH;He Maxepc, uapiiue Mapiije 
TepesHJe. ^Uapnua je n.iaKa.ia, a.iH je wnaK y3HMa.ia«, niicao 
je no4pyrAHBO bc^imkh CKenxHK mxo je ce4eo na npycKOM 
npecxoyiy. Ma.io sa xhm Opiupwx je iiviao 40cxa mykc 4a 
yMepH Ha4paJKeH anexHX aycxpnjcKH. 

IIpBa 4eo6a IloACKe 04 1772 ro4. oii.ia jp, M0>Ke ce 
pehH, 4eyio <I>pn4pHX0B0. Ho caMa 3aMHcao 4a ce HoACKa no- 
4e.iH HSMel) ittesHHiTx cyce4a hhjb ce po4H.ia npBH nyx y 
xoj npH.iHUH. PasHH npe4.i03H xaKBe Bpcxe jaBybajy ce Beh 
y xoKy 17-or Bena. KaKO H3r.ie4a iipBii npe4-ior 4a ce no- 
4e4H no^tcKa Kpa-teBMHa yqwHuo je 1654 ro4. Kap.io FycxaB 
upajb iiiBe4CKH. Bajbd. naM ccm xora noMCHyxH y HHxepecy 



nOACKO HHTAftE V XIX. BEJiV 



nprtBuuc, 4:1 y iiCTO npeMC, k;ia jf •^l)lIApIlx npiiiipcMHO 113- 
Bpiueibc CBojiix ri.ianoBa, nHJe ce y EBponit iipaBH.ia hii jcina 
noaiiTiiMKa KOMOimauuja aa o6pa30BaH>e hobiix ii aa pacxy- 
paifco CTapHx am.iaHUHJa, a a^ ce ne noHy4H, y BiMy Ma 
KaKBC KOMneHsauiije, no Kojii KOMa4 noACKe seM^e jgahom 
0,1, H,e3HHHX cyce4a. 

IToroAoa o ripaoj Aeo6ii FIoACKe 6ii.ia jc yTBp},eiia, H3- 
McJ) IlpycKe II Pycuje 17-or fl>a6pyapa 1772 roA- 't>opMa.iaH 
yroBop H3Mel) flmx ABejy noTHHcan je 25-or jyna; 22-i)r 
aBrycra Aycxpuja je Aa.ia na h> cboj npHcxanaK 3ace6HxiiM 
aKXOM. Ta npBa Aeo6a OAHC.ia je rioACKOj 5,000.000 cxa- 
HOBHHKa. 3ay3HMajyhH csaKH cboj oApel)eHH Aeo, xpn cH.ie 
yroBopHHue cy oojaBii.ie 113 cbojhx oxapiix apxHBa pasne ao- 
KyMCHxe CBaKe Moryhe spcxe, noKymaBajyhu ah cbojcm iia- 
CH.iHHMKOM aKxy 6ap npHBHAHO AaAy HCKii iipaBHH Ka]>aKxep. 
ripycKii Kpa^ II uapiiua pycKa CMaxpa.ui cy xy ny6.iiiKaunjy 
Kao npocxy Ann.ioMaxcKy <i>opMa.iHOCX ; Mapiija Tepesuja je 
MHC.iH.ia Ha npoxiiB as, npeBapw h ueo CBex 11 ce6e caMy. IJ,a- 
pnua Kaxapima u ja cmo ABa cxapa pa36oJHHKa, roBopwo je 
^^pwApiix y jcAHOj npH.iHuii *paHuecKOM <i>H.io3o*y a A^aM- 
6epy, a.iH l)aBO he snaxii KaKo he no6o>Kiia aycxpncKa uapiiua 
Aa ypcAH xy cxBap ca cbojhm iicnoBCAHMKOM. " 

TpH cw.ie yqacHiiue y Aeo6n oopaxe ce sa xmm ik vbckom 
Ca6opy ca saxxcBOM Aa Aa cboj npiicxanaK na iisBpiucHO 
AC.io H Aa noxniime ca ibHMa <i>opMa.iaH yroBop o ycxynaiby 
3eM./tiiuixa Koje cy one Bch 3ay3C'.ie. Ily Kpa.t ce CxaniiciaB 
OAynpe HajeHepniquiije tiim saxxcBima npcKo oqeKWBaHba 
CH.ia KOJe cy mhc.ih.ic a^ je oh npocxo Kpeaxypa y pyKaMa 
uapnue pycKc. Pa^ApajKCHii xmm HcoqeKUB-iHiiM oxnopoM a 
jKypiiu Aa aanoqexii iiocao luxo npe AOBpiue, oxiiMaqii cy 
ni!e6auiiBa.iH iio.t.CKOM Kjja^y, saxo iiixo mijc xxeo Apare 
no^e Aa noxniiuie aKx kojiim ce pacxpaaBa H>eroBa AOMOBiina 
wAa xohe Aa yMopii xpne.biiBocx xpiijy cyccAinix cu.ia ho 
Aajyhii 3aA0B0AjeH.a h>hxobiim oripaBAamiM ni)xpa>KiiBaii.iiMc», 



4 nO^CKO UHTAIbE V XIX. BEKV 

H 4a xohe CBoJoM y nanpe^ CMHoi^/beHOM cnopomhy Aa 11:3- 
.loJKii H>iixoBe npaenqHe saxTeee cbhm npoMeH./bHBHM ^ora- 
l)a.jHMa«'). Haj3a4 1775-Te ro4. no4 cbg ja^HM 11 jaMHM npii- 
THCKOM cw.ia cacTaeii ce y Ca6upy BehwHa sa noTnnc Tor 
caMoy6H.iaqKor yroBopa. 

IIcTHM THM yroBopoM TpH ciuc cy rapaHTOBa iG rioA- 
CKOj iiHTerpHTeT seMAiimTa Koje joj j.e joui npeocra.io noc.ie 
Te npBe 4eo6e, a TaKot)e ibHM ce rapaHTyje h ycTaB nojb- 
cKii npoTHB cBaKc HSMene. CtuaMa yroBopHHuaivia hui.io je 
y paqyH, pa^H ocTBapHsaita 4a./bnx itHxoBHx CMepoaa, 4a 
ce y rio./bCKOJ 04p}Kn liberum veto h H36opHa KpaAeBHHa. 
YroBop HM je ca4. 4aBao npaBHii pas.ior 4a ce Meuiajy y 
ynyxapibe <3TBapii no^bCKe '4pH;aBe, xe 4a je cnpcqe 4a m3- 
Memi no.iHTHMtte ycTanoBe Koje cy je B04H.ie neMUHOBHoj 
nponacTH. Ccm Tora xaj iicth yroBop je_npiiHyi)aBao IIoTbCKy 
4a CBe4e CBojy Bojeny cnary na 30.000 BOJuHKa, Kano 6h joj 
ce y 3ro4HOM xpenyTKy AQ.Kuie Morao 3a4axw CMpxHH y4ap. 

3a no./bCKe je naxpiioxe ca4 611.10 jactio Ky4 iix B04e 
HjiixJBe, anapxiicxiJ'iHe ycxaHOBe, na ce c xora h peme 4a 
MX ce npBOM iipii.iHKOM oc.io6o4e. Ta npn.iHKa ce yKaHte 40cxa 
6p30. OcxBapyjyhii CBOJ Be.iiiKH 3aje4HHMKH no.iiiTHHKn npo- 
rpaM uapuua Kaxapima 11 Jocii* II oojaBH.iH cy oh.ih ro4. 
1787-Me pax TypcKOJ. OncxanaK xypcne uapeBime panyiiaia 
je Beh xa4a eBponcna 4Hn.iOMau,HJa Kao r^aeHU cxy6 paBHo- 
xeJKe eBponcKe, xe ce Enr.iecKa, ITpycKa h Xo.iaH4HJa y4py- 
jKe 4a cnpene Aycxpujy n PycHJy 4a no4e;ie hsmcI) ce6e 
Ba.iKaHCKH no4yocxpB. HpycKH Kanue.iap, Xepu6epr, 4a 611 
OMCO 4Be caBCSHime y paxoBaH>y,. no4CxaKHe cbhm MoryhHH; 
cpe4CXBHMa HowfeaKe 4a 3anoqHy o4Max ocxBupHBaite CBOJe 
naxpiioxcKe BaMiic.in. IlpycKM 4Hn.ioMaxcKM arenax y Bap- 

*, Ay.CTpHJcKa 4eK.iapauHJa 04 20 janyapa 1773 roi. F. Martens, 
Ti-aites et conventions conclus par la Russie avec les puissances etran- 
geres. cb. II cxp. .37. 



nOACKO nHTAH>E y XIX. BEKV 



uiaBH uiicao iiM jc TOM ripii.iiiKOM „4a MDpy iiaciirypiM oqe- 
KiiBarii All he IIM lliLTOBo Be.niqaHCTB) Kpa.b npycKii .larii 
cuaKy ny/Kiiy noMoh 4a oMyBajy HcsaBiiciioCT, c.io6«)4y 11 
ciirypiiocT no.LCKe.« Caoop canynAeH y TpoAHy oxpaopeH 
TiiM ot'ehaibiiMa .pciuii 4a ce HaopyHta 100.000 MOMaKa. 

Hapiiua Karapiina' usbccth Caoop, mum caana 3a h.c-, 
roBy o4.iyKy, 4a he CMaxpaTii «Kau iioBpe4y yrosopa CBany 
Ma n HaJMaiby ii3.Meny y ycxaBy 04 1775-Te ro4inie«. lIpycKM 
4iin.iOMaTCKii arcnax usjaBii nanpoxiiB naKiia4no ca CBoje 
cxpaiic 4a je H.eroB rociio4ap roxoB 4a ymiuii cce iiixo 
MO>Kc »4a oqyBa nesaBucHocx penyo.iumiHy, y34p>KaBajyhH 
ce iipn xoM 04 CBaKor Meuiaiba yjtosiiHe ynyxapFte riaciose". 
Caoop 04roBopu Kaxapumi ca 3axxeB0M 4a ce pycne xpyne 
o4Max rioayKy ca no-tcKor 3eM.bniJixa, 11 40Hece y hcxo BpeMe 
04.iyKy 4a He npoKi^a CBOje ce4Hime 40K.ie ro4 ne 6y4e 
ii3Bpmiio ycxaBHy pe*opMy. IIpycKa noxniiuie ca IIoAamiMa 
caBesHHqKU yroBop, ooaeesyiyhii ce 4a he ce 04ynpexii CBaKoj 
cxpaHOj CH.iH Koja 6y4e noKyma.ia 4a ce Mema y ynyxapibe 
noyfcCKC noc.ioBe. Onuixii eHxyaiijasaM mxo je oB.ia4ao 6110 
y no./bCKoj no noxnucy OBor noc.ie4H>er yroBopa noBVMe 
Haj3a4 II Kpa^a Cxaiiiic.iaBa, koju npeJ)e 4e*iiiiMXHBH0 iia 
cxpany naxpiioxa-pe*opMax<tpa h nonaHce ' y xoj npn.inuu 
-umno noHipxBOBaibe 40CX0JHO CBane XBa.ie. 3-her Maja 
1791-Be ro4iiHe nojaBii ce Kpiijh y CBeqaHoj npaxibii npe4 
Ca6opoM, na noiuxo us.iohih onacnocxii Koje npexe IIoackoj 
ii3JaBii 4a je jfe4iiHH cnac y 4o6poj ycxaBHOj pe^opMii. 04Max 
iicxe xe ce4Hiiue Kpa^ no4Hecc npojcKx aa xy pc*opMy.ca- 
cxaB./bCH 113 12 M.ianaKa, Kojii 6y4e ycBojen aK.ia.MauiijdM. 
TiiM iioBiiM ycxaBOM je yKiinyxo liberum veto 11 yBe4eH Ha- 
c.ie4Hii pc4 Kpa.LCBCKor 40cxojaucxBa y nopo4imii npa.ba 
caKCoiicKor, ca xiim 4a xa4auiHjer Kpa^ba cauconcKor na- 
c.ie4ii iia no./bCKOM npecxo.iy Khii My a ne opar, KOjii My je 
6110 Hac.ie4HUK y CaKCOHCKOJ. IbiiM cy 4a.be o6pa30BaHa 
4Ba CKyniuxnHCKa 40Ma 11 04roBopno MiimicxapcxBo. 



nOACKO nHTAH>E y XIX. BEKy 



Hy Ha CKopo saruM Pycwja h Aycxpiija noTnmiiy mhp 
ca HopTOM. IXujb npycKe ^HnaoMauiije 6ho je ca4 nocTiirayT, 
na Je thm caMHM o^Max npecra^o h cse HjCshho nHTepeco- 
Baite 3a o6HOBy no^bCKe HesaBHCHOcxH. Hanojenn Ha^ie^iaMa 
(I>pH4piixa Be.iHKor npycKH 4p>KaBHHUH micy ce HHMa.io y- 
CTesa.iH 4a npoHCBepe o6ehaHi.a y^HiteHa Ho^tauHMa h Aa 
CTvne, ^HM ce noKasa-ia 3ro4Ha nppuHKa, y nperoBope ca 
PycjijoM o HOBOj noAe.iH ITo^/bCKe. Ta no4e.ia HMa.ia je 4a 
Aonece HpycKoj Topn n ^anniir, 4Be Bapomn 04aBHa Hty4HO 
jKe^cHe. Ka4 Ca6op 4aK.ie noTpan^H 04 ITpycKe o6ehaHy no- 
Moh, OAroBopH My ce 4a je hobh ycxaB nojbCKU npoKiaMOBan 
3-her Maja 1791 ro4. h 4a je 4aK-ie nosHHJii 04 caBesHiiHKor 
yroBopa, kojh je 6mo 3aK.i>yieH 29-or Mapxa hctc ro4HHe, na 
4a cieACTBeHO HenoBpe4HOCT xor ycxasa hhjg Mor.ia hh 4a 
c.iyjKH Kao casus foederis. PycKa BOJcKa y\)e y IIo^CKy 
Maja xvieccua 1792-re 4a noMajKe noybCKe napxii3aHe neaa- 
AOBOAHC HSBpmeHOM ycxaBHOM pe*opMOM (TaproBH^KH ca- 
BesHiiuH), a DpycM ce 6p3o yr.ie4ajy na xaj npiiMcp xe nom-ty 
H OHH CBOjy BojcKy y noKpajHHe uojhCKe Koje cy CMepa.in 
4a 3ay3My. Ha 6p30 aaxnM, 22-or janyapa 1793-lie ro4 ; 
HCBepna noACKa caBesHiiua noxnnca.ia je ca Pycii.iOM yroBop 
o 4Pyi'oj 4eo6H HecpexHC noybcne Kpa.beBHHe. 

npeaMdn.i xor yroBopa r.iacno je oBaKo: -d/^bo cw.ie 
yroBopHime Haui.ie cy sa ce y xo.hiko Bume onpaB4aiba, 
luxo cy no ciirypnuM anauiiMa npHMexii.ie, 4a je 4yx 6yH- 
xoBimuixaa h ouacn^r noBa^eita, koJh je eeh OB.ia4ao y 
OpaHuecKoj, roxoB 4a 3ana.iH Ilo^cicy. muxoBor Henocpe4Hor 
cyce4a«'). 3eM.«jnmxe 04y3exo 04 Eo^bCKe npe4CxaB.«ja ce 
y yroBopy Kao HaKHa4a sa paxne xpouiKOBe npoxHB Opan- 
uecKe H 3a 4pyre noxpe6e Koje iix npnMopaaajy 4a 4PJKe 
BojcKy na paxHOJ ho3h. Cn-ie yroBopHwue o6ehaBajy Aycxpujn 
y Harpa4y sa H>e3HH npHcxanaK na OBy 4eo6y 4a he CBoj- 



^ F. Martens, op. c. cb. II cxp. 228. 



iiu.bCKO ninAH.E y xix. hekv 



CKH noTnoMohH H>e3HHy HtvMepy 4a pasMcim ceojc HWAep- 
.laHACKe noKpjiJHHe (Be.inijy) 3;i BanapcKy. Obom ^pyroM 
4eo6oM H3ry6n.ia jc IloACKa Ha 6.000.000 cTaHoBHMKa. 

H;i ro^HHy A&ua. sariiM (MapTa 1794) n.iaHe HanoBO 
peeo-iyuHJa y IToybCKoj noA npeABot)eibeM c-iaBnora Ta4HJe 
KomhyiuKor. IIoiuto h Ta peBO.iyuiija 6y4e noc.ie oqaJHUMKor 
OTnopa yryiiicHa y KpBii, npiiCTynw ce xpehoj 400611 Uoa>- 
CKC. riperoBOpii o h>oj OTnoqe.iH cy 4a ce boab jom jyHa 
Meceua hctc ro4iiHe 11 to H3Me})y CBe xpn CH.ie yqaCHime 
y npBOJ 4eo6n. Hy unau yroBop 04 3-her janyapa 1795-tc 
ro4-, KojHM je HSBpnieHa xa rpeha h noc.ic4tt>a 4eo6a ITo^/bCKe. 
noTnwca.ie cy caMO Pyciija h Aycxpuja. ITpycKa je 046n.ia 
611.1a y noqcTKy CBOjc cy4e.i0Baibe y xoj 4eo6M saTO uito 
je I'yciija noTiiOMara.ia AycTpHJy 4a jooHJe BapouiH KpaKOBy 
H ('aH40Mnp, OKO Kojiix cy ce criopn.ie 4Be repMancKe cn.ie. 
Hy Bch 2i-or OKTo6pa ucxe ro4Mne IlpycKa ce noKaje na 
4a HaKHa4Ho cBoj npiiCTaHHK II ysMe 4eo kojh joj je 6110 
3a4pHiai! y pcsepBii. 

4e*HHHTHBaH yrOBOp, KOJHM jc 36piICaHO 113 .IIICTO 

cBponcKHx 4pHiaBa ciaBHO hmc HoACKe, noTiiHcan je 15 (26) 
jaHyapa 1797-Me ro4. .le4aH o4BOJeii, xaJHH q.ianaK xor yro- 
Bopa r.iacno je OBaKO : ,)KaKO cy 4Ba uapcKa 4Bopa a xa- 
Kol)e H IberoBO Be.iiiMaHcxBO Kpa-t> npycKH ripii3Ha.iii noxpeoy 
4a ce yHHiuxH cee uixo onoMiiibe na ersucxcHuiijy no^tCKe 
Kpa4>eBiiHe Koja He nocxoju BHiue Kao no.nixiriKO xe.io, bii- 
coKC yroBopHuue cy ce caTAncuAe h o6aBe3a.ie ce 4a nehe 
HMKa4 HHJe4Ha 04 h>hx ysexH y CBOje xiixy.ie hmc no./bCKe 
KpaACBHHe, KOJa ce ynumxaBa 04 4aHac Ha CBar4a ; ho to 
UM nehe CMexaxn 4a ysMv xiixy.ic no npoBiiiiuiijaMa ho^ckum 
Koje cy CBaKoj 04 ibux npnnaae^'^'). 

4eo6a UojbCKe je npaBcino CTiirMaxucana nao naj- 
rHycHiiJH 40rat)aj y hobiiJoj Hcxopiijii uiiBii.ui3iiBaHiix Hapo4a. 

'. V. M;uteii- up. c. CB. II crp. 303. 



8 nO^CKO HHTAlbE V XIX. BEKY 

11 aKo areHTax iiSBpuien npoTiiB no^bCKe Hapo4HOCTH Hiije 
je4imcTBen npiiMep nenpaBAe ii Hactiyta ja^era na^ c4a6iijiiM 
Hii y npom^iocTH hh y caAamitocTH, una'K ce H>eMy Mopa ahth 
o^e.iHTo MecTO y hctophjckhm aHa.iiiMa. Opii4pnx Bc.ihkh 
je nHcao 41 je to »npBH npiiiviep y HCTopuju 4a je,je4Ha 4eo- 
6a MnpHO npiipel)eHa h nsBpiueHa iiSMel) xpiijy CH.ia.«.Taj 
MHpHii cnopasyM 4a ce .niuiii c.io6o4e- ja4aH Hapo4 h jecTe 
6aiii HaJBehH CKaH4a.i y acoou rio.bCKe. CaMa MoryhnocT 
TaKBHx cnopasywa 04y3HMa c.iaoiiM Hapo4iiMa csaKy rapan- 
UHjy 3a oncTanaK h sa 6y4yhHOCT. Kao luto .leno Be.in Vewn 
„4eo6a rio^iCKe je 6viA3, *aTa^HHJa no HHxepece CBponcKe 
04 CBHJy 4pyrHx Hacn-iHuqKiix 4e.ia h CMHiu^eHiix u iisBp- 
lueHiix Ha 4a4eKo 04BpaTHiijn Ha^HH, aaxo niTO je ona 40111- 
.la ca one cxpane ca Koje cy ce Hapo4H HaBHK.m 6h.ih 4a 
oicKyjy noxnopy. 4o xora 406a o6pa30BaHe cy dn.ie .mre 
4a ce 04ynpy cn.m 11 aM6HuiiJH KaKBor onrnxer yrH>exa^a, 
a^M y OBoj npHJHUH npenepameH cbcx je r.ie4ao KaKO ce 
xaKBe .iHre o6pa3yjy 4a. ce HSBpiuH oxHMaH>e, Mecxo 4a ce 



1807-Me ro4. llano^ieoH I je o6noBHo noACKy 4pataBy 
cxBopMB XII.13HTCKHM yroBopoM MHpa Be.iHKy B0jB04HHy Bap- 
maBCKy. Osy HOBy noACKy 4pjKaBy cacxaB^baie cy y r.ias- 
HOM npoBHHUHJe, Koje cy y paiinjiiM 4eo6aMa npuna^ie 6ii.ie 
IlpycKoj. Je4aH uajm 4eo ca KpaKOBOM 04y3ex je oho 04 
AycxpHje, a"^PycHJa Koja je c^iyjKH.ia nao noxna hobhm no- 
AVLTttHKUM K0M6iiHau,HJaMa Hano-ieoHOBHM HHJe HMa^a 4a 
no4riece roxoBo HHKaKBHx JKpxasa. /],a 611 My XBopeBHHa oH^ia 
mxo xpajaaiHHja HMnepaxop <i>paHuecKM cnojii IloACKy ca 
CaKCOHCKOM Kao mxo je xo oh.io h y nponiviocxn. 

HoBa noACKa 4p}KaBa OH.ia je Bp.io KpaxKa BCKa. Ka4 
npona4He Hano.ieoHOBO i],apcxBO Be.iHKa B0JB04HHa BapuiaB- 

', \Vheaton, Histroire du progres de droit de gens cb. I crp. 3 44. 



nOACKO nHTAH^E y XIX. BEKV 



CKa 6y,\e ynpuihenii sajcMuo ca .ipyriiM scM-baMa Koje cy 
CTaja.ie no^^ ripoTCKTopaTOM *paHuecKirM y Kaxeropiijy xaKu 
HaanaiiHX „iiycTJix TcpiiTopiija", o '^nijoj je cy46iiini wMao 
Aa pcLuana Bcmkh h'onrpec. Ta IkxpiuaBCKa uoJBOAHHa, sa- 
JC4H0 ca CaKcoHCKOM, 4a.ia je na CKopo nOBOAa xaKBUM pas- 
4opHMa M3Mcl) BCiiiKiix cri.ia, Ail CO y Ma.io nHJe pacyjia bc- 
^HKa a..iiijanu,iija enponcKa cK.ioii.beua iipoTiiB Ilaiio.ieona ii 
ocyjcTiio iiocao Bchkop Koiirpeca. 

ripycKa II Pyciija cy ce oii.ie noTiiyno cnopasyMCAC 
oAHOciio cyAoime tux ABCjy seMa.ba. Ona npaa ycTyna.ia je 
OBOJ Apyroj npaBO Aa aaysMC CBy BapmaBCKy BOJBOAHiiy, 
aKO joj OBM iiOMOrHC Aa, y pasMCHy sa ryoiixaK Kojii je HMa.ia 
OTyA AA npexpiiii, saysiwe qwxaBy CaKCOHCKy. Taj cnopasyM 
OHO je y npoxHBHOCTH ca yroBopnMa KaAuiUKUM (oa '^8 
*e6pyapa 1813). PujxeHdaiUKUM (oa 15 jyna 1813) u Ten- 
AUHKUM (oa 9 ccnTCMopa 1813) y KOJwMa ce Aycxpiija; llpy- 
CKa H Pyciija, yTBpt)yjyhH caBCs npoxwB Hano.ieoHa, ooBcayjy 
Aa he BapmaBCKy BojBOAHHy noAc.iiixii H3Met) ceoe. Ily KaKo 
je ycnex caBesuimKH y paxy npoxiiB Hancieoua npeBasamao 
caa ii.HX0Ba panuja oqeiuiBHita, u.ap A.ieKcaHAap oojaBii Aa 
CMaxpa Aa je paapeuien oa cbojhx ooaBeaa oahocho xor 
seM^bHLUxa, H Aa je naMcpan Aa ynoxpeoii npu.iuKy Koja My 
ce Aaje, xc Aa HunpaBH nenpaBAC yMHitene no.bCEWM napoAy- 
PenapauHJa je ce cacxoja^a no naany A.ieKcaHApoBOM y tomc 
Aa ce H>eMy ycxynii ue-ia BapuiaBcna BOJBOAHHa, a oh je 
saApJKaBao aa ceoe npaBO Aa BaciiocxaBH iio.bCKy Kpa^eBuny 
Roja he ocxaxH cnojena ca i'ycujoM. 

lIperoBopH 'H3Mel)y caBeaini'iKHx cii.ia no xom iiiiTaiLv 
noMe.ni cy Aa ce boac joui npe cacxaHKa Konrpeca. .lopA 
Kacyipii (C-astlereagh) oxBopii iipBn Ancnyciijy cxyniiB neiio- 
cpcAHO y iipenncKy ca uapcM A.ieKcanApoM. V cbojcm nucMv 
OA 1'2-or OKxoopa lNl4-xe roA- Miimicxap enr-iecKii xaMiio 
npeuHrmpa r.ieAHuixe iia KOJe ce cxaB.bajy caBesHHUu y mijc 
je HMc OH roBopno. „C;iBe3Hiimi, Be.iii oh, iie Hte.ic iiiiKaKo 



10 nO./BCKO nHTAH>E V XIX . BEKV 

4a no.bCKii HapoA ocxaHe noHMmen m 4a ojaq .iiiiiieH 6.iare 
H noMHp.bHBe ynpaee, Koja 6h 04roBapa4a vteroBHM noTpe- 
6aMa. IIcTO xaKO ohii ne xpaiKe hh 4a Bame Be.iH^iaHCTBO 
ycBOJH o6aBe3e Koje 6h orpaHH^n^e Bauiy cynepeHy B^acT 
Ha4 BamiiM B.iacTHTHM npoBiiHu,ujaMa. Ohh ne meAe HHiiiTa 
4pyro 40 4a Bame J3e.aiiMaHCTB0 npncrynH nocrynHO nonpaB- 
KaMa a4MHHHCTpaTHBHor CHCTeMa y ITo^^ckoJ h 4a, aKO Beh 
HHJe pemeHO 4a noTnyno BacnocraBH no./bCKy HesaBHCHocx, 
H36erHe je4Hy jviepy, Koja oh ysneMMpiua h PycHJy h FtesuHe 
cyce4e, a KOJa 6h caMO no.aacKa.ia aMOHUiiJH HeKo.inu,iine 
Be.inKHx nopo4ima, a.iH 611 y CTBapii 4a^ia 4ajeK0 uaihe c.io- 
6o4e H 6jiarocTaH>a ho yMepene h CKpoMHe hsmghg y a4Mii- 

HHCXpaTHBHOM CHCXCMy 3eMa.4>CK0M. «^) 

Enr-iecKa, OpanuecKa a napoMiixo Aycxpuja npaBtwe 
cy 4Be saMepKe n.iaHOBHMa uapa AyieKcaH4pa. Y HjHxobhm 
OHHMa cnajaite seAviKe B0JB04iiHe BapmaBCKe ca PycujoM 
yBeha.ao 611 xo4iiko CH.iy pycKy 4a oh OBa 4pjKaBa nocxajia 
onacHa 3a paBHoxemy esponcKy ; a odnaBAaifce no^CKe Kpa- 
jbeBHHe KOMnpoMHxoBa.io 6h cnrypHocx cyce4HHX 4pHiaBa ; 
KOJe cy HMa^e bcihrc noKpaJHHe Hace.teHe no./bCKHM cxa- 
HOBHHuixBOM jOHi HyHHM ycnoMCHa Ha cxapy HoACKy, nujn 
cy OHH 6h4H cacxaBHH 4eo npe nenynHx 40 ro4HHa. One 
cy ce ooja.ie 4a HOBa KpaAeaHna no.tCKa Kojy je jKe.ieo 4a 
cxBopH nap AjieKcaH4ap ne nocxane jKHBa npnB..iaMHa CH.ia 
3a IIctaKe, no4aHHKe aycxpnjcKe h npycKe. /l,Ba ivieMopan- 
4yMa .4op4a Kac.ipu 04 4-or h 04 14-or OKxo6pa^) cxaB^ajy 
ce jacHO Ha xe 4Be xaMKe TAeAnuira. MHHHCxap enr-iecKH 
ce no3HBa y H>HMa Hajnpe na yroBope Ka.iHQiKH, Pajxen- 
6aniKH H Ten.aHHKH 04 1813-xe ro4. y KOjHMa ce H3peHHo 
3aK.4>yMyje 4a ce se.iHKa BOJB04HHa BapuiaBCKa no4e.iH h3- 

^, Angeberg, Congres de Vienne et les traites de 1815 (recueil de 
documents), cb. II cxp. 280. 

2, Angeberg op. c. cb. II cTp. 2G."> ii 2 'J I. 



nojbCKO niiTAibE y xix. bc-kv 



11 



Met) AycTpnje, IlpycKe h PycHje; ;i :uitu.\i u lui yioBop 04 
15(29) juHvapa 17y7-Me ro4. kojhm ce 3a6paH,yje ceaKOJ 04 
Tpujy cii.ui yroBopiiima 4fi BaciiocxaBii iiNie no-bCKc Kpa^e- 
Bime. ToBopehii saxiiM, o Mopa.iiioj Ay>KnocTii ripcMa no.i.a- 
UHMa Ha Kojy je ce nosHsao uap A.ieKcaiiAap 4ii 6m onpaB4ao 
CBOJe n.uiHOBe, MUHWCTap eHr.iecKii uajaB.byje : ,)4a, aKO mo- 
pa.ma AyJKHOCT aaxTGBa 4a ce noaomaj noA,aKa noupaBii xaKO 
pa4iiKa.iH0M ii3.MeH0M Kao mro je ooiiaBAatLe H^iixone Monap- 
xHJe, OH4a HCKa ce xa nonpasKa HSBpum y HajnoTiiyHnjcM 
CMHc^iy, H HCKa ce CTBopn 04 rio^cKe je4Ha cacaiiM iie^a- 
BiiCHa Hapo4HOCT, a ne 4a cc 04 4Be xpehwHe re HapoAHOCxw 
npaBH cxpaxoBHXO opy>KJe y pynaMa je4He je4HHe ciwe. Tauea 
.iHoepa.iHa Mcpa Haiii.ia 611 iiajcp4aMHnjer 043HBa y HHxaBOJ 
Esponn, a ity 6h ycBOJH.ie ca uaJBchoM roxoBOUihy h IlpycKa 
H AycxpHJa.« .lop4 Kac.ipn iipeA-iaJKC jeAaH 04 obhx xpwjy 
HaqHHa 3a peiuetbe no4>CKor nnxaita Har.iauuyjyhn 4a he 
EHr.iecKa 11 ocra^ie cH.ie moHh 4axH CBOJ iipiicxaHaK cavio 
Ha joAHO o,\ xiix peuieH>a: 

1). 4a ce CBC npoBHHUHJe Koje cy cacxaB^a.ie cxapy ncb- 
CKv Kpa/fcCBHHy npe npse 4eo6e cnoje y ]e4H0 no4 je4HHM 
HesaBiiCHHM cyBcpeHOM. Ako uap A.ieKcanAap yceoJH xaj npcA- 
.lor Aycxpiija h IIpycKa cy roxoBC 4a ynHHC ca CBOJe cxpane 
CBC Hy>KHe HipxBC aa H>eroBo H3BpmeH.e. 

2). Ako 611 uap oaoho OBaj npBii npCA-ior c xora uixo 
611 PycHJa HMa.ia 4a noAnece Bp.io Be.iiiKe xepuxopnja.Hie 
jKpxBC, enr.'iecKii MHHWCxap npc4^aH<e 4a ce oohobii rio.bCKa 
y CBOJHM rpauHuaMa 04 1791 -Be ro4- 

3). ll.iH HajrsaA 4a ce HSBpuju HOBa 4eoua no4.CKor 3e- 
MA.HUixa Kojc je y nnxau>y, a.iu caMO Aa xa 4eo6a 6y4e 
npaBHMHa, auo 611 uap pycKii 046110 06a npsa npe4^ora, ko- 
jHMa ce H4e na xo 4a ce o6hobii y cxeapH He3aBHCHa no.b- 
CKa ApmaBa. 

Uap A.ieivCaHAap OA6nje cbc xe xpii a.iTopwaxHBC, CMa- 
Tpajyhii Kao HonpaBAy h Kao uspas He6.iar0AapH0cxii npoMa 



12 noACKO nHTAK-E y xix. bekv 

H>eroBHM sac^yraMa y ocjio6ot)eiby Eepone 04 japwa llano - 
^eoHOBor ceaKy onosHUHJy H>eroBHM n^ianoBH.via. YBepuB ce 
4a ce HCMajy Ha4aTM 04 a*pa pycKor niiKaKBHM KOHuecn- 
jaMa, AycTpHJa h Enr^iecKa odpaxe ce HpycKoj y naMepn 4a 
je CKyiOHG 4a npcKUHe CBaKy co4H4apHOCT ca PycujoM. Y 
HOTH ynpaBAenoj na KHCsa Xap4eH6epra npycKor 4p>KaBHor 
KaHue^apa, 2-or H0BeM6pa 18l4-Te ro4. Knes MexepHHX 
npe4.ia}Ke 4a 4Be caie HCMaMKe yqwae cnopasyMne KopaKe 
K04 liapa A^ieKcan4pa, h 4a nosoBy .iop4a Kac.ipH4a 4a ro- 

BOpH y HbllXOBO HMe. y TOJ HOTH Cy H3.10>KeHU ayCTpHJCKlI 

nor^ie4H na n 'acko nmsube n nasnaqyjy ce Kao jcAinra 
Moryha ona Tpii naMHua pemaBaH^a Koja cmo bcK pannje bii- 
4e.iH y. MeMopaH4yMHMa enr^ecKor MUHiiCTpa. „04ymeB.beHa 
HaHe.iiiMa Haj.iMoepa.iHHJiiM h Hajcar.iacHiijiiM ca yTBpi)eH.eM 
CHCxeMa GBponcKe paBHOTeme, Aycrpiija je npoxuBHa 6H.ia 
CBiiM 4eo6aMa FIoybCKe, na je h ca4 roxoBa 4a npHcxane 4a 
ce o6hobh xa Kpa.i>eBHHa y rpanMuawa Koje je iiMaaa npe 
npBe 46006, a^iH caMO xaKo 4a ona 6y4e HesaBncHa 04 CBa- 
Kor cxpanor yn^nBa.« Ako naK Pycnja ne npncxane, mxo 
je y ocxa.ioM khcs npe4Bnl)ao Kao h.3B6cho, hii na xaj npe4- 
.lor na hm na o6HaB^aFb'e noybCKe Kpa^eBiiHe y rpaHHuaMa 
04 1791 ro4. , aycxpuJcKa Hoxa npucxaje na 4eo6y Be.iHKe 
B03B04HHe BapmaBCKe, osHaqHB aa xaj c.iyqaj 4a Bucia xpeoa 
4a 6y4e rpaHHi;a pycKa. PycHJn je ocxaBAeno xy npaso 4a 
opraniisyje CBoje nfe^cKC npoBimnnje Kauo aa 4o6po Hat)e. 
Hy aKo OH uap A-ieKGaH4ap xxeo 4a oohobw hmc noACKC 
Kpa^CBHHe KHes Mexepnnx xpaatH ^a ce xa Kpa.i.eBHHa na- 
30Be nCeBepna h4h Mcxo^Ha IIoACKa Kpa.beBHHa« 4a ce Ay- 
CTpHJH 4a npaBO 4a cnoJH CBOJe no.'bCKe npoBHHunje no4 
HMCHOM «Jy>KHa rioACKa" a xaKoi)e 4a ce 11 FIpycKOJ ocxaBn 
Hcxo xaKBO npaBO.') 

.lop4 Kac^ipii ca CBoje cxpane, y naMepn 4a 04B0JH 
IlpycKy 04 PycHje nnje ce HUMaao ycxesao 4a ooeha onoj 

^, Angeberg op. c. cb. II cxp. 3 70. 



IIO.I.CKO lIllTAlbE ^ XiX. 15EK> 



13 



iipBoj CaKcoHCKy, ano npel)e Ha crpany. aana^nHX cviAa. y 
iiuTaii.y o llo.i.cKoj. II aKo je Kiicay MeTepimxy mcto to- 
AUKO .iC/Ka.io iia cpuy Aa ciipe'iH FIpycKV ^a ne yTup,\» cBojy 
n.iaeT y .lajnuury, ko.ihko h Aa iie iiycTii PycHJy y KpaKoey, 
OH HiiaK ocraBu ciir.iecKor MiiHiicTpa ,ui ymimi noKyiuaj ca 
CBOJHM npeA.ioroM nosiiajyhii 40opo yii.iuB uapa A^eucaHApa 
Ha npycKora K]ia.i>a ii curypan c Tora 4a enr.iccnH iipe^ior 
HC MOJKe HUKaKO ycnerii.') 

ripyoKH KaHnc.iap y oj,roBop na o6eliaiba CHniecKa 
vnpaBn .iO])4y' Kac.ipn 7-or H0BeM6pa Tajau MCMopaHAyM no- 
siiBajyhu >KHBO AycTHjy h EHr^ecuy 4a no ycxe jkcah uapa 
A.iGKcaHApa 04HOCHO no.iHTHMKOr nHTaH>a, Koje je ce cacTO- 
ja.io y o6HaB^aH.y iio.T.cKe KpaAeBHne cnojene ca PycHJovi. 
Kneq Xap4eH6cpr je yBHf)ao Aa he ra no.tCKa Kpa.beBHHa 
oHTH 3a PycHJy y oyAyhnocTii je^aH e.ieMeHax CAa6oeTn a 
ne CHare. ^UIto nHiue . mhc.ihm, nwuie Kanue.iap npycKH, 
TO ocehaM CBc jane 4a mu Tpe6a 4a nonycTHMO y no.iHTwqKOM 
iiHTaiby, jep BH4nM y H>eMy Aa.ieKO Bume Kopiicxii ho onac- 
HOCTii 3a Miip EBpone y onuixe h aa cyce4e pycKC Ha no 
ce. .Ta B114MM cnai y n Moh PycnjHny Biimc ocia6.b"etiy ho 
noja^any tiim hobum KpaAjCBCTBOM no^bCKUM no4 CKunxpoM 
pycKora cyoepena . .^ . Jcahom pe^jy 4omao caxi 40 MBpcxor 
y6et)eH>a 4a 3a6paHjyjyhn uapy 4a o6noBH no.bCKy KpaJbe- 
BHHy no4 cBojnM CKimipoM mh pa4H>io npoxuBHO HaiuiiM B.ia- 
CTHxiiM iiHxepecHMa. . . PeuiHSio ce 4a nsjaBiiMO uapy 6e3 
OKO.nuiicii.a, 4a ce oaphmcmo xajnor H.iaHKa 04 14-or (2fi) 
janyapa 1797-Me ro4. h 4a My ocxaB.t.aMO npaBO 4a c6hobij 
noA>CKy Kpa^cBUHy 04B0JeH0 opranHSOBany 04 pycKC uape- 

', <I>pa lUecKii MiiiiiiCTap 11 npejCTaBiiiiK iia Ijcmkom lionrpocy, Kiiea 
I'a.iopan, kojii je npoK.i.^Ban 6uo xajiie KopaKe .iop4a liac.ipna npe.iyaoo 
jo OAwax .\a pa.ui KaKO 6h iix ocyjcTiio ; oh yqiiiiii npe.i.iore j iipoTUBiioM 
CMiic.iy, AocxaB.bajyhii jo 3HaH.a " pycKiiM 4Hii.ioMarcKiiM iipe,\cTaBHumiMa 
.la je <I>paHnecKa roTOsa 4a npiicxaHc iia pycKC JKe.be oj"ocho ITo.hCKe, 
a. Ill ,ia iiehe iiiiKaj ycxymiTii o4Hociio CaKcoHCKe. 



1 4 noACKO nHTAH>E y xix. beky 

BMHe, 4a iboj npHcaje4HHn cse pycKe noKpaJHHe Koje cy Her4a 
6iLie nojbCKe h 4a joj 4a 3ace6vir ycxaB, caMO ano oh xTe4He 
4a npHCxane na xepHTopHJa^iHe ycxynKe kojh 6h naM 4a^H 
40BO.BHO 3a40Bo.ieH3a h 4a naM rapanxyje name no.BCKe no- 
ceooHHe."^) 

Mct)yxHM OHO je oxBopen BeqKH Konrpec 11 no.tCKO 
niixaibe 6y4e ynyheno je4H0M HapomixoM iteroBOM 046opy 
cacxaBAGHOM H3 npe4cxaBHHKa xpujy cw^ia Henocpe4HO 3a- 
HHxepecoBaHHX (Aycxpiije, OpycKe h PycHJe) h npe4cxaBHHKa 
enr^ecKor kojh je wrpao y^ory nocpe4HHKa. 30-or 4eueM6pa 
pycKM nyHOMohimuH no4Hecy xom 046opy je4aH noMHp^nB 
npe4-ior Y xom npe4.iory Pycuja je npHCxaja.ia 4a ce IIo?- 
HaHCKa B0JB04HHa 04nenH 04 Be^iHKe B0JB04iiHe BapmaBCKe 
II Bpaxii Haxpar IIpycKOJ, a xaKol)e h 4a ce ymme hckh 
MaitH xepHOxapiija.iHH ycxynuH AycxpiiJH. Ji,Be Bapouin, oko 
KOJHX je ce Hapoqiixo B04H.ia JKHBa npenwpKa, KpaKOBa h 
TopH, nocxaja.ie cy HesaBHCue h neyxpa^ne Bapouin no4 
samxuxoM xpujy cha-a. Caa nan ocxaxaK Be^iiKe B0JB04HHe 
BapmaBCKe npiicje4HH:.yje ce PycHJH nuao yjeduwena dpDtca.- 
ea Kojoj Ibezoeo IJapcKO BeAUHaHcreo sadpoicaea ceSu upaeo 
da da napodnu ycrae u upoiuupeue zpanune, naKO oho 
oyde sa do6po uauiAO.'-'- Je4Ha napoMiixa 04pe46a xor iipe4- 
^lora r.iacH: „4a he EberoBO Be.iiiqaiicxBO nap CBwjy Pyca, 
jKGjiehii 4a CBii ITo^bauH 4o6HJy y4e.m y CBOJoj Hapo4HOJ 
ynpaBH, nocpe40BaxH K04 cbojhx ysBHiueHiix caBesHHKa y 
KopHcx H>HXOBiix no4aHHKa iio^bCKe Hapo4HOcxn y UH^y 4a 
4o6iije 3a itHx iipoBiiHUHJa.iHe ycxanoBe Koje oh UMa.ie o63Hpa 
npeMa hbhxoboj Hapo4HOcxH h 4a.ie hm yqeuiha y 3eMa^CK0J 
ynpaBH". Haj3a4 je ce K.HMe 04pet)HBa40 4a cbc xpn CH.ie 
rapaHxyjy je4Ha 4Pyroj yaajaxiHO CBOJe no^bCKe noceooHHC'). 

Khcs MexepHHx no4Hece 3-her jjinyapa 1815 ro4. 
npoxHB-upe4.ior aycxpujcKH. tberoB Maan 1-bh r.iacHO je 

^, Angeberg, op. c. cb. II cxp. 406. 
^ Angeberg op. c. cb. IV cxp. 1869. 



noACKO nHTArt.E y xix. bekv 



15 



All ce Bc.iiiKH noJBOAiiHH napiiiaHCKii, inyacB noKpu.iune KOje 
noMHtbv M.iiumii uiTO cacAyjy »'Maja ca dpjicae;iMa II. B. 
i(,apa pycnm, koju tie je dpofcnru y aynoj cgojuhu u cyeepe- 
HUTery.'' 4a.bUM M.iaHmi.via ce Tpame 3a AycTpHJy a napo- 
MHTO 3a npycKy Ma.io jaMii TepnTopnja.iHH ycrynuH ho iiiro 
je TO oiuo oApeheno y pycuovi ripcA-iory.^) 

HcTor Aana Aycxpiija, Enr^ecKa h a'paimecKa noTnii- 
cajie cy caBCsmiMKH yroBop ynpaB.beH cneuHJa.iiio npOTHB 
pycKHx npcTGHSHJa Ha HabCKy h npycKHx npexeHSHJa Ha 
CaKCOHCKy. BaBapcua ii BiipTCMoeprnKa cy Aa.ic OAMax cboj 
npHcxanaK na raj yroBop. 

HenpHJareybCKO noHamaibe l^panuecKO npeiwa pycuo- 
npyoKHM n.iaHOBHMa H noKpex kojh je ce nojaBiio y IIcMaqKOJ 
y KopHcx caKCOHCKor Kpa^ba npHHyAH.iH cy uapa A.icKcaHApa 
4a yMHHH Bciime ycxynKC KaKo ce ne 6h ona Hcxa cBponcKa 
Koa-iMmija MHJH je oh He^aBHO 6ho Bot) oKpcHy.ia npoxiis 
H>cra. PycKH npcA^ior oa 30-or AeueM6pa ycxynao je Beh 
ITpycKOJ BOJBOAiHiy FTosHaHCKy xe je ce xhm ocxaBH.ia mo- 
ryhHOcx Aa ce IIpycKa noBpaxH na cnary Kojy je HMa.ia 
npe Jene, Kao mxo joj je xo o6chavio 6hao a a^ joj ce 
onex aaxo ne /KpxByje noxnyno CaKCOHCKa. Aycxpnja je xpa- 
jKHAa caA joui HCKe Ma^e xepwxopiia.ine ycxynne na Koje Py- 
cvija npHCTane oes ycxeaafta. Hy hh khcs MexepHHx hh .lopA 
Kac.ipH HHcy SHUie noMHH>a^ii nHxan^e o no.iHXHqnoj opra- 
HHsauHJH noA>CKe. EBpona je ocxaB.i.a.ia uapy pycKOM ne caMO 
nyny cyBcpeny B.iacx naA bbawkom bojboahhom BapuiaBCKOM 
Beh H npaBo Aa xoj ycxyn.beHOJ My seM.bH Aa opraHiisauiijy 
KaKBy 3a Aoopo \m\)e. AycxpHJa h lIpycKa cy AaK.ie iipehyxuo 
paspeujaBa.ie PycHJy oa o6aBC3a Koje joj je uaMcxao xaJHii 
M.ianaK H3 yroBopa oa 1"» ('^fil-or janyapa 1797-Me roA- 

11 3anaAHe CH.ie h Aycxpvija Mucnue cy Aa hm biv-lh 
yMiiHiiTii OBy riocAGAtby KonnecHJy y uHxepecy NUipa espon- 

', Angwl'org, op. c. cb. IV cxp. lS7o. 



16 noACKO nHTAiBE y xix. bekv 

CKOr, Aoonjajyhti 3a H>y y pasMeny TepiiTopiija.iHe ycTvnKe 
OA pycKe cTpane 11 ooasesy 3a yaajaMny rap^HUHJy ho^ckhx 
noceo6nHa. „Be3 cBaKe .cyjviiKe, Be^ii Tiijep y ceojoj iicto- 
piiJH Be^Kor KoHrpeca, 4a je ce AycrpHJa Ma.io Matte n^ia- 
iiJH.ia para n 4a je uMa.ia Ma^o cfiaHtHHJe noTnope 04 CTpane 
OpaHnecKe, ona 6n ce y caMOM npHimiiny 04ynp.ia Bacno- 
cxaBAaFby Ho^bCKe, KaA je xa HctcKa Mopa^ia Aa 6y4e pycka- 
riOACKa." Heno6aiTaH je .*aKaT 4a cy CMe y^HHH^e PycHJii 
Taj ycxynaK npeno cpua, HapoMHxo .iop4 Kac^pH, npoxHBHo 
MHiUjbetby KHeaa Xap4eH6epra, r.ie4ao je y H.eMy Be.iHKe onac- 
HocxH 3a 6y4yhHocx. 

Enr^ecKn MiiHiicrap cacxaBu .12-or janyapa OKpy}KHUu,y 
y Kojoj 4aje CBOJ npiicxanaK iia CBpiueHH cnopasyM, iiajaB.bv- 
jyhw Mel)y th.vi cBOJe Be.iHKo cajKa.beH>e, mxo je^ocxaB^eno 
PyciijH npaBO 4a oohobh no^bCKy KpaAeBHny. „y xony 4HCKy- 
ciija Koje cy ce B04H.ie y BcMy, noxnHcaHU je HMao npn.uiKy 
4a BHUie nyxa H3JaBn cbom cnaroM CBOJe Hero40BaH>e h3 y- 
apoKa Koje HHJe Bwrne Hymno .HaB04HTH, npoxnB o6HaBAaH>a 
noACKe KpaybeBHHe cnojene ca PyciijoM xaKO 4a ona caqii- 
H>aBa cacxaBHH 4eo obc uapeBnne. 

yilrKejba. Kojy je H,eroB 4Bop Ba34a H3JaB-biiBao 6H.ia 
jc 4a rio^bcKa 6y4e HesaBHcria 4p>KaBa y iunpiiM h.vh yntiiM 
rpaHHUaMa, kojom 4a B^ia4a 04B0JeHa 4MHacxHJa h Koja oh 
xaEto o6pa30Ba.ia nocpe4Hy- ctuy n3Met)y xpiijy Be.uiKiix mo- 
HapxHJa. IIIxo noxniicaHH iiHJe HMad na.ior 4a CHa>KHHJe 
n04yxipc xaKBy Mepy, xoMe je 6no je4HHH yspoK y nyiauiftii 
4a He 4a4He rioAaumra .laHme Ha4e, KOJe 611 y 6p3o no- 
cxa.ic noB04 HesaAOBOACxay, jep ce MHore npenoHC onnpy 
xaKBOM pemeH>y nnxaita. 

,,lJ,ap pycKH, Kao mxo je xo Bch panHJe HsjaB^cHO, 
ocxajyhH HenoKo.ieoAiiB y CBOJoj iiaMcpn 4a nanpaBM 04 
OHor 4e.ia BapruaBCKe -BoJB04HHe kojh H>eMy npHna4a Kpa- 
^eBHHy cnojoHy ca cbojhm uapcxBOM h 4a npn4a xoj Kpa- 
jbeBumi cBc H.1H je4aH 4eo hoackhx npoBHHUHja Koje Beh 



noACKO nUTAibE y xix. bekv I't 



npiina4ajy H3 paHHJe H>eroBOM l^apcKOM Bo.iuqaHCTBy, a 
IbiixoBa Bc.umaHCTBa uap aycrpujcKii m Kpuvt iipycKn, Kgii 
cy H;iJHenocpe4HHje MHxepecoBaHii y xoj iionueH, npecTijyhu 
Ad joj ce onnpy, npTniicanoM He ocraje HiiuiTa 4pyr(), ii 
aKO OH ocraje h 4aAe npu cbojiim (ipnuM npocxaBKaMa, 40 
4a iicKpcHO noHtc.iH 4a ce 0Ty4a ne po4M hii 3a Mwp na 
ceBepy hh sa oniuxy esponcKy paeHOTCHty • Hiije4H0 3.10 04 
Kojor ce MOHte ctp ixoBaxH 11 na kojh oh UMa HenpiijaxHy 
4y>KHOCX 4a iipcxoM yKa>Ke.« 

4eo KoJH c.ic4yje y oKpymHHmi .iop4a Kac.ipn 04 Bp.io 
BC-uiKor je 3Haqaja, ny Bp.io qecxo H>eMy je 4aBaH cacBiiM 
norpemaH CMiicao. IIoiiixo je HanoMcnyo KaKse onacHocxii 
Mory 4a ce iis.iery h3 hobop cxaita cxBapu Koje je cxBopii.ia 
PycHJa, MiiHiicxap eHr^ecKii H3JaB.byje Hce^y 4a ce y cbc 
np(<BHHunjc HeKa4aH>e noACKe Kpa^eBune yBC4e „a4MHHii- 
cxpaxiiBaH ciicxeM, Kojn 6vi 6110 noMHp.tHB 11 y hcto Bpene 
car.iamaBao ce ca 4yxoM no.bCKor Hapo4a« h 4a ce „y3- 
BHiiieHH MOHapcH KoJHMa jc noBepcHa cy46HHa Hapo4a iio-t- 
CKor CFUOHC 4a ce, npe Hero mxo ce pariHt)y h3 Be^a, o6aBe)Ky 
je4nii Ha cnpaM 4pyrnx, 4a he nocxynaxH Kao ca rio^amiMa 
ca 4e,ioBii'Ma xor Hapo4a uixo ce na.iase no4 h>iixobiim b.ui- 
4HMa, na Ma KaKBe 6n.ie no.niximKe ycxanoBe Koje cBaKii 04 
ibux HaMcpaBa 4a cxBopii. «' 

, Obii cy U3pa3ii Mecxo 611.111 xyManeHii xan.o Kao 4a ce 
y Hoxii enr.iecKor MHHiicxpa xp iHtii 04 Pyciije, y pa3MeHy 
3a npaBO 4a aneKxyje naJBehw 4eo Be.iHKe BoJB04nHe Bap- 
luaBCKe je4Ha nosHxiiBHa o6aBe3a y Kopiicx H>e3HHHx no4aHUKa 
rioACKe Hapo4HOcxii. Mel)yxHM cacBiiM je jacno 4a je oKpy>K- 
Hiiuao^ 12. janyapa on.ia niicana y 4naMexpa.iH0 npoxiiBHOM 
Uir^y. .lop4 Kac.ipH je CMaxpao cxBapan^c hobc hoackc Kpa- 
.bCBHHe Kao je4H0 cpe4CXBo 3a npoiiaraH4y Koje je Pyciija 
cnpcMa.ia, xe 4a h,mmo iipHsyqe ceoH IIcbaKo, n()4aHiiKe cy- 

' AiifjcltorL'. ii|). (■. cB. II cip. 7M.".. 

rniiiiiiH.iiHA NI. . 2 



noACKO niiTAH>E y xix. bekv 



ce^HHX joj 4pH;aBa. 4^ 6" CMaitHo ry onacHocT h napa.iHcao 
KO.iHKo TO^inKo H>e3HHa AejCTBa »0H caBCTyje npycKoj a na- 
DO^HTO AycxpHJH, 4a npHMene y cbojhm ho^ckiim npoBHHLin- 
jaMa c^H^He Mepe OHHMa Koje 6y4e yBeo uap A.icKcaHAap. 
3a PycHJy HeMa y Toj OKpyHtHimii hhth KaKBHx yc.ioea hhth 
KaKBHx caBexa. 

04roBopii rpHJy CH.ia noKasyiy jom jacHiije KaKaB je 
KapaKxep MMa.ia enr.iecKa OKpyiKHima 04 12. janyapa. PycKH 
04roBop 04 19. janyapa oeaKO je cacxaBAen : nHpaBnqHocx 
H 4H6epa.iHocx eHr.^iecKe Hoxe cy yqiiHH.ie HajnpHJaxHiijii 
yxHcaK Ha Hjeroeo I]|apcKO Be.inqaHcxBO. Oho je 6.iaroH3- 
BO./ie.io BH4exH y H>oj one n.ieMCHHxe ocehaje kojh cy yBBK 
KapaKxepHca.iH Hapo4 enr.iecKH h kojh Mory c.iyjKHXH Kao 
MepH.io BHCOKHM H My4pnM HasopHMa iteroBe B.ia4e. ItuxoBy 
car^acHocx ca B.iacxnxHvi naMepaivia uapeBHM, a HapoqHxo 
pasBOJ KoJH je nynoMohHiiK FberoBor BpHxaHCKor Be.iHiaH- 
cxBa 4ao y cbojcm cniicy no^HxnqKHM npHHUHHHMa, npH.vieHHB 
Hx Ha ca4aH>e nperoBope, cviaxpa IrLerono Be.niqaHCXBo Kao 
Bp.io no4ecHe 4a <i>aBopH3Hpajy noMiipAHBe Mepe, KOJe je oho 
npe4-io>KH.io cBOJHM caBesHHUHMa «' AycxpHJcKH 04roBop ca- 
4P3KH, HSMeJ) ocxa.ior. y ceoH h obc penw : » IBeroBO LtapcKO 
Be.4HqaHcxB0 ycBaja 4H6epa4He nasope uapa A.ieKcaH4pa y 
Kopncx Hapo4Hnx ycxaHOBa Koje ce IfceroBO I^apcKO Be.iH- 
q;aHCXB0 peniH.io 4a 4a Hapo4y nojbCKOM.'^'^ Y npycKOM ce 
04roBopy naK Be.ui : „IBeroBo Be.HiqancxBo 4e.ui noxnyno 
Hasope PfceroBor Be.iHMancxBa uapa pycKor h HaeroBor Kpa- 
.teBCKor Be.iHqaHCXBa KHesa-perenxa enr-iecKor o ynpaBH y 

CBOJHM n04>CKHM npOEHHUHJaMa. «' 

3-her Maja 1815-xe ro4. noxnHcaHH cy o no.«>CKOM nu- 
xaH>y 4e*MHHXHBHH yroBopH, xpn na 6pojy. 4Ba npsa kojh 

*, Angeberg, op. c. cb. II crp. 797. 
^ Angeberg, op. c. cb. ir crp. 800. 
% Angeberg, op. c. cb. II crp. 801. 



no.tCKo nuTAibE y xix. bekv 1 9 



ce o,iHoce iia o6c.ic)KaBaH,o rpaHHUti n3MeJ)y Tpiijy ch.ui h 
iia ycTaiioBe Kojc cy ooehime ITo^bauHMa noTimca.ia je Py- 
ciija jcA.au ca AycxpiijoM, 4pyrn ca IIpycKOM. Tpehii yroBop 
KOJH cy noTniica.ie cse rpii cii.ie (i^hoch ce Ha c.io6o4iiy 
Bapouj KpaKOBy (Topn je 6110 noc.ie4H>OM OAiyKOM ycTynACH 
ripycKOJ). Cbc r^iaBne A»cno3Hunje H3 thx yroBopa iipeiiecene 
cy 04 peMH 40 peMH y OiiHa.iHH AKax Be^Kor Konrpeca 04 
'.l-or jyna 1815-Te ro4. 04peA6e Koje ce 04H0ce na nam 
npcAMCT OBe cy : 

1)^.1. 1. BoJBOAHHa BapuiaBCKa, iiayseB npoBiiHunjc h 
OKpyre aa Koje je 4pyKMHJe Hapet^eiio y M^anunMa uito c.ie- 
4yjy^. npn4aje ce pycKoj uapeBnmi. Ona he 6hth cnojena 
Ha CBar4a ca uapeBiuioM pycKOM ; uap CBHJy Pyca h H>eroBH 
HaClCAHHUH B.U'Uahe ItOMB Ha BCMHTa BpcMCHa. IteroBO 
HapcKo Be.iiiqaHCTBo 3a4p>KaBa ce6ii npaBo 4a 4a toj 4p>KaBii, 
Koja he HMaxH noce6iiTy ynpaBy, ynyTapH^e npomiipeibc Koje 
3a 4o6po Ha^e. Ca cbojiim 4pyriiM TiiTy.iaMa uap he hochtm 
Ha3HB nKpaA HOytCKH", CX04H0 yo6HqajeHOM H ocBeiriTaHOM 
npoTOKO.iy aa 4pyre xHTy.ie KOJe My npjina4ajy ca ocTa.niM 
H>eroBUM seMAaMa. 

^IloAauH, no4aHnun pycKii, aycxpiijcKH ii npycKu 40- 
6Hhe Hapo4HO npeAcraBHiiiuTBo 11 ycxaHOBe car.iacne ca 
no.iHTHHKOM eraHCTCHUHJOM Kojy CBana B.ia4a mhjii cy hhm 
no4aHHUH na{)e 3a noTpe6HO 4a hm no4apH.« 

y,^^. 6. Bapom KpaKOBa ca 3e\M>ii[iiTCM KOJe joj npii- 
na4a npor.iauiaBa ce na BCMiiTa BpcMcna C.10604HOM, Htaa- 
BHCHOM H HajcrpoKHJe HcyTpa.inoM, H cTaB^a ce no4 aaiiixiiTy 
PycHJe, AyCTpHJe h IlpycKe." 

n'l.i. 9. PycKH, aycTpiijcKH H npycKH 4BopoBii ce o6oBe- 
3yjy 4a noturyjy h 4a 6paHe CBar4a HevTpa.iHOCT c.io6o4He 
BapoiuH KpaKOBe n H,e3HHor seMAHiiiTa ; HHKauBa Bojena 
CH.ia Hche Mohii 4a crynii na to seMAiunTC hii no4 KaKBiiNt 

H3rOBOpOM. 

', 'I'll oy M.iaiiiui: •-'", ;!°, '.", 11 :.". 



20 noACKO nHTAH.E y xix. bekv 



„Ha npoTHB uoApasyMeea ce h iispiiHHo ce Hapet)yje, 
4a y aio6o4Hoj Bapomii KpaKoeii 11 hh H>e3iiH0M 3eM.tnmTy 
Hehe Mohn aoouth npii6e}Kiiiiiia hh sauiTMTe HiijeAan 6e- 
rynaii, Aeseprep m.iii HHaqe ocooa Kojy xpajKe cyAOBU h 
Koja je uoAaHHK jejHe 04 ropenoMeHyjMX ysBHiueHUx CH^ia ; 
Ka4 HaA^ieJKHG b-ihcth saxpajKe H34aBaibe xaKBHX otooa, one 
he 6hth ii34aHe 6e3 04-iaTaH.a. no4 4o6poM cxpamoM, qy- 
BapuMa KoJH he iix npHMWTH Ha rpanwuH/' 

))^.i. 10. 04pe46e o ycraBy c.io6o4He BapoiiiH KpaKOBe, 
o H>e3HH0J AKa4eMiijn H ft.e3MHoj EnwcKonHJii, Koje ce nia.iase 
y M.i. 7**, 15", 16® H 17® npH404aHor yroBopa -uito ce 04HOC11 
Ha KpaKOBy, HMahe HCTy cnary Kao 4a cy iicnHcane 04 peMw 
40 pe^H y.OBOM yroBopy.« 



^A. 6", 9" H 10" <t»HHa.iHora Anxa BeqKor Konrpeca 
04pel)yjy 4a he KpaKOBa 6hth C4o6o4Ha HesaBHcna h BcqiiTO 
Heyxpa.iHa Bapom; ohh joj ceM xora Aajy ycxaB kojh cy 
cnopasyMHO cacxasH-ie AycxpHJa, IIpycKa h Pycnja. Te 04- 
pe46e, Kao h cae 4pyre y OHHa.moM AKxy, cxae^ene cy 
no4 rapaHi^iijy ocaM CH.ia noxniiCHwua xor anxa (Aycxpuja, 
Be.iHKa BpwfaHHJa, ITpycKa, Ilopxyra.iHJa, PycHJa, 'X^pan- 
uecKa, IllBe4CKa h LUnaHuja). CeM xora npaca KpaicoBe 
cxaBACHa cy U04 KO.ieKxwBHy 3auixHTy xpiijy CH.ia k ije cy 
n04e.iH.1e no.«jCKy. y CBOjoj npoK.iaMauHJii ynpaB.-beHoj na 
DoTbaKe uap A ieKcaH4ap je 4aBao oBaKsy H3JaBy 04HOCHO 
KpaKOBe: „ Ha warn 3axxeB je ycBojcHa H4eja 4a KpuKOBa 
6y4e c.io6o4Ha h neyxpa^na Bapom, xe 4a ce na xaj Ha^iiH 
iiopaBHajy Hocyr^acHue mxo cy ce no4iir.ie on.ie oko H>e. 
CxaB^ena ■no4 samxHxy xpn cH.ie oc.io6o4HTe./i>Ke, KpanoBa 
he yjKHBaxH cpehy a MHp nocBexiiB ce HcicbyqHBO Beuixn- 
HaMa, HayKaMa, xproBHHii h nH4ycxpHJu. KpaKOBa he 6hxh 
Kao je4aH MonyMenax ncinxHiKe Be4HK04yLUHocxH, KOJa je 
yne.ia xaKse c.io6o4e y ohv Bapom y Kojoj nomiBa neneo 



' noACKO nuTAtbE y xix. bekv 2 1 

Baiuiix iiajoo.siix npa^cBa ii aa Kojy ce Bcsyjy najii.:cMcmiTiijc 
ycnoMcnc no^CKO oxauoHHc." 

Hy Mc{)yTiiM Hiije ce ncnymi.io uiijejno o,\ tux ooe- 
hatbji Koje cy cii.ic xaKO n.ieMCHHTO ^aBa.ie na x;ipTHji! 1815 
ro4. TOM iinTc.icKTya.iHOM cpcAHiiiTy EIo.tcKC. Ma.io noc.ie 
noTniica yroBopa y kom cy OHa 6ii.ia nOTBpJ)eHa h rapan- 
TOBana oTiioqe.ia cy je^HO aa ,\pyrnM paaiia iiORpet)iiBan>a 
npaBa KpaKoecKnx, h to oa CTpane oaiii ohhx cH.ia KojiiMa 
je napoquTO CTarsybCHo oii.io y 4y>KnocT 4a rtaoiTiihyjy 
Ma4CHy penyo.iiiKy, Taj nocicAifc" 3.iocTaTa« CTapc no^cKe 
c.iaBe. 

H.i. 9. je 3a6pan>iiBan 4a Ma Hiija BOJcKa n Ma no4 
KaKBiiM nsroBopoM npo4pe iia seMAHiuTe Kpai<OBCKO. I la 
HnaK saTo 1831. ro4. pycne cy Tpyne oKynnpa4e G.io6o4Hy 
u HeyTpa.my Bapom no4 iisroBopoM 4a ona c.iyjKn sa npii- 
6e>KiiiiiTe no.bCKiiM ycTaumuiMa. 1836. ro4. nojaBe ce hokii 
Hepe4H y BapoiuH npH.iMUOM CBCTKOBHHe 4aHa pycKora uapa. 
Pe3H4eHTH TpHJy cii.ia saiuTiiTHima aaTpawe o4Max 04 Ce- 
HaTa KpaKOBCKor 4a y poKy 04 nc4eAe 4aHa iiporHa ca 
CBOjer SBMJbHuiTa cBe oco6e KOJe My ohh osnaqc Kao otiacne 
3a jaBHH nope4aK, na 6n4e one ncbCKe ii.m CTpane Hapo4- 
HOCTH. Peiiyo.iHKa npiicTane 11 Ha to; caMO npe4ce4HiiK Ce- 
HaTa saMO.iM 4a ce npo4y>KH poK, KaKO 6n iisrHaHnuii Mor.iii 
nocBptuaBaTH CBOje 40Mahe nociose. Ily cii.ie HnaK ocTany 
npH poKy Kojii cy one 04pe4H4e, na KaKo je T.ij poK 6110 
MaTepnja.iHO He40B0^baH. aycTpnjcKC Tpyne OKymipajy Baponi, 
a 3a HjHMa yt)e y KpauoBy n pycKa n npycna BojcKa. 

YcTaB IvpaKORCKii. TapaHTOBaH M.i. 10" 'iMina.uiDr .\.KTa. 
Hiije OHO OD^be noniTOBaii. Tpu cii.ie 3aiuTUTHn[;c hsmchh-ic 
cy caMOBO.bno 1833. ro4. iberose naJBaHtnuje 04pc46e. Pe- 
3H4eHTH CH4a aaiiiTUTHHua 406H.UI cy 611.1H 3a y 6y4yhe 
npaBo 4a pacnpaB.bajy CBa cnopna niiTatba y TyMaqeii.y 
ycTaea. Jc4an hobh lUraryT 04y3eo je ouo ynHBepcHxcty 



22 no^cKO nHTAH>E y xix. bekv 

KpaKOBCKOM npaso 4a 6Hpa CBOje npo-tecope ; to je npaeo 
3aje4H0 join ca MHoniMa 4pyrHM npem.io na ciue sauixHTHHue. 

Haj3a4 1846. roA. no.tcKa peny6;inKa H3ry6ii ceojy 
ersHCTeHUMJy npn.iHKOM ycxaHHqKor noKpexa y Fa^iHUHju. 
KpaKOBv, Koja je 40 4yme OBor nyra OH.ia cpe^HuiTe ycxa- 
HH<iK0 aaySMy xpyne xpHJy CH^a sauixHXHima. YroBopoM 04 
6. H0BeM6pa 1846. ro4., saK/tyjenoM n3Mel) xe Hcxe xpa CH.ie 
KpaKOBa nocTane cacxaBHH 4eo aycxpajcKe uapeBHHe 

IIcTor 4aHa KHea MexepHHX ynpaBH .iohaohckom h na- 
piiCKOM Ka6nHexy 4yraqaK MCMoap, 4a onpaB4a CBoj h cbojiix 
caBesHHKa nocxynan. AycxpujcKH KaHue.aap noKyiuaBa najnpe 
4a 40KaHte, 4a cy46HHa KpanoBe HHxepecyje npaBHcaiwo o 
xpH CH^ie Hje3H!ie 3auiXHXHnue a HiiKaKo h ocxa^e noxnnc- 
Hiiqe Be^Kor YroBopa. KpaKOsa, Be.in oh, npnna4avia je Ayc- 
xpHJH no nexporpa4CKOM yroBopy 04 24. oKxo6pa 1795. 
ro4. (xpeha 4eo6a Ho^bCKe). BeiKH yroBop 04 10. OKxo6pa 
1809. ro4. 04y3eo jy je 04 Aycxpnje na je npH4ao Be.iHKOJ 
B0JB04HHH BapmaBCKOj. YroBop 04 3. Maja 1815 ro4., saK^y- 
^en H3Mel)y xpw cn4e Koje cy no4e^H4e no^bCKy, Ha^^rnHHO 
je 04 ite c./io6o4Hy h nesaBHCHy ApataBy, a ocxa.ie cn^e 
noxnncHHue 6eHKor yroeopa 04 9. jyna 1815 ro4. npocxo 
cy npHMH.ie 04.iyKy Koja hm je 6H.ia no4HeceHa. MeMoap je 
3a THM KOHCxaHxoBao 4a cy cH.ie 3amTMXHHi;e Beh bhujc nyra 
6iue npMHyl)eHe 4a cbojom bojckom OKvnHpajy KpaKOBy, 
saxo mxo je ce ona nonaniajia Henpnjaxe./bCKH npeMa H>HMa, 
mxo je y^ecxBOBa/ia xajno, na ^^emhe h jaBHo, y cbhm no.4>- 
CKHM ycxanuHMa, mxo je 4aBa.ia a3H.d noTbCKHM 6eryHUHMa 
pyrajyhH ce najcpe^aHHJHM o4pe46aMa yroBopa 04 1815 
ro4. Cbh xh hcxh yspoun narone cn^e y obom xpenyxKy 
4a yHHuixe penyd.'niqHHy HCsaBucHocx kojom je ce ona xano 
pl)aBO c^yjKH^ia. sIIoybCKH 6eryHmi cy HanpaBH.iH 04 Kpa- 
KOBCKc peny6.^HKe ycxanoBy npoxnany Mwpy h npoxHBHy 
KapaKxepy kojh je xxeo 4a joj 4a yroBop 04 3. Maja 1815 
ro4. Ohh HHcy 403BO.iHyiH 4a peny6./iHKa ocxane nesaBHcna 



lIO^bCKO nHTAH>E V XIX. BEKV 23 



H neyTpa.iHu, nao mxo je to oii^io yr^iiB^bciio yroBopoM. 
HiHxoBa je KpHSHua iiito je KpanoBa nocxa^a rHe340M oyn- 
TOBHHMKHM H yse.ia arpeciiBHy y.iory npeina cH.uiMa. Thko 
cy OHU nopyiiitUH cbojhm b^uictuthm pynaMa 40.10 uoje cy 
CTBopiMc CH.ie aauiTiiTHime KpuKonc."') 

Enr.iecKa u iI>panuecKa npoTecTBOBa.ie cy npoTHB xe 
aHCKCiije CBaKa aaceoiiTUM aKTOM, mhmc je neh mhofg yMa- 
H>eHa cHara H>HXOBor npoTecxa^). Ma^o BpcMCHa npe xora, 
KaA cy noMeaH 4a ce iiinpe ni)BH r.iacoBH 4a je Aycxpwja 
HaMepna 4a aneKxyje Ma.iy pcny6.iiiKy no^bCKy, .u)p4 ITa.!- 
MepcTOH je HsroBopHO y aohjBm 40My noB040M je4He HHxep- 
neaauHJe obb peqw, Koje ce 044HKyjy cbojom eneprHJOM h 
CBOjoM jacHohoM: »Te B.ia4e (roBop je o xpiiMa cii.iaMa 
sauiTHXHuuaMa KpaKose) dwhe to.ihko iiaMoxHe 4a 4o6po 
yBH4e, 4a je Be^KH yroBop je4Ha ue.iHHa, h 4a ce ne Mome 
403B0-H1TH Hnje4Hoj B.ia4H 4a H36Hpa q.iaHKC KOje xohe 4a 
H3Bpiii[i a 4a Bpeha one 4pyre. Ba^a mu jom 4a 404aM, 4a 
aKo iiMa cii.ia noTnHcimna Be^Kor yroBopa, KojuMa je y 
HHxepecy 4a ce xaj yroBop ne noBpe4H, xo cy y npBOM pe4y 
HexiaMKe 4p}KaBe. CHrypan caM, 4a nehe HSMaha yBnJ)aBHOcxu 
THX B4a4a, 4a aKO Bc^kh yroBop ne Ba^ba na Bhc^h, oh 
he 611XH Hcxo xaKO pt)aB na PaJHH u na flo-y." Ka4 cy 3a- 

', Me.Moapii MeTepimxoBii cb. ^'II cxp. •281. 

*, Ilavetjy JBejy aana.uiiix cii.ia nocTOJa.ui cy Ta.ia .locra aanexii 
o.iHocii noBojoM qyBeaor nnxaiba o ((Uiiiaibo.iCKUM CpaicoBiiMa". Ciihobii 
npd-ba .lyja •I'li.iiina, due d'A umaleiiduc deMonpensicr xxcni 
cy .la ce ojKeiie jBeMa iiinaiio.iCKiiM uu^aHxaMa, o.i kojux je je.ma, jona 
Ilaaoe.ia, 6ii.ia Hac.iejHima KpvHe mnaibo.icKe. EHr.iecKa je ce Hajeiiep- 
niHiiuje ojynp.ia tum CBajoeHUM nperoBopiiwa, ^Maxpajyhii, cacBiiM iie- 
ocHoBaiio, xaijo yr.iaB.beHy 6paMHy seay ii3jiet)y <I>paHuecKe ii umaHcue 
jiuiacxnje i; lo iipoxiiBHy oApejoaMa YxpexxcKor YroBopa oj 1713 ro.i 
YxpexxcKii VroBop je jejiiHo 3a6paii>iiBao la npyay *paHuecKy ii upyiiy 
lunancKy hoch je.iHO iicxo .ume, luxo OB.ie Hiije 611.10 y iiiixaH>y, jep iiii 
je.iaH 04 noueuyxiix npiivmcBa i.paiiHociuix mije niio iiac.iejiiiiK <t>pan- 
iiecKor npecxo.ia. 



nojbCKO hhtaHjE y xix. beky 



THM Te npepaHQ BecTH 6nAe noTBpl)eHe, roeop MHHHCxpa 
enr^ecKor 6ho je 4a^ieK0 MaHbe eHeprnqaH. Y ceojeM npo- 
xecxy, cacTae-teHOM tom npn^inKOM, oh ne cnopH 4a je pe- 
riy6.iHKa KpaKo'scKa 3.ioynoTpe6iLia caoooay Koja joj je 
6H4a 4aHa „pa4H 6.iarocTaH.a h cpehe H>e3HHiix e^acTiiTHX 
rpatjana, a He Aa HsasHsa neMHpe n nepe^e y cy e^HHM 
3eM^aMa.« HpeTBapajyhn ce 4a CMaxpa ijoxH^HKauHJy xpiijy 
CH.ia Kao npe4yior jom neiiSBpuieH, oh bc^ih 4a My ne uome 
4axH CBOjer npucxaHKa, jep je neaaBHCHocx penyo.uiHiiHa 
rapanxoBana Bbmkhm yroBopoM.*) 

<t>paHuecKH MHHiicxap, Fiiso, npoxecTBOsao je Aa^eno 
oxBopeHHJe H eHeprHMHHJe y hmc OpanuecKe. «B.ia4a Kpa^eea, 
Be.iH OH, qnHH ynoxpeoy 04 CBojer Heocnopnor npaBa, a y 
Hcxo BpeMe BpriJH h CBOJy 4y}KH0Cx, npoxecxByjyhn CBe^ano 
npoTHB yHHOixaBafta peny6.iMKe KpaKOBCKe, yHHUiTaBafta 
Koje je npoxHBHo h pe^n h CMHC^y oeMKor yroBopa 04 9. 

jyna 1815 ro4 HHje4Ha cw^ia ne uoTKe ce oaio6o- 

4HX11 04 ooaBesa xor yroBopa a 4a y hcxo BpeMe He oc.io6(34h 
H 4pyre. . . <t>paHuecKa Hiije hh Ma^o 3a6opaBH4a Mynne 
acpxBe Koje cy joj naMeTHy^ii yroBopii 04 1815 ro4.; ona 
6h Mor.ia 4a ce pa4yje aKxy kojh oh je OB.iacxHO, no npa- 
Be4U0M peuHnpoqHxexy, 4a y 6y4yhe B04H pa^yna jcahho 
o CBOJHM HHxepecHMa, na exo wnaK ona onoMHH.e na Bepno 
BpmeH.e yroBopa CH.ie KOJe cy 6am y xom hcxom yroBopy 
Haui.ie HaJBehe KopncxH."^) 

06a npoxecxa cy jacHO nonasHBa^a 4a he ce n je4Ha 
H 4pyra 3ana4Ha cii.ia orpanii^HXH na ro.ie n.iaxoHCKe Ma- 
HH*ecxamije y Kopncx KpaKoee. HaiixoBe Hcxe cy koh- 
cxaxoBa.ie xeiuny noBpe4y nanexy Bchkom yroBopy, n na- 
SHanaBa^e cy, Kao Henocpe4Hy noc.ie4HU,y xe noBpe4e, npaeo 
H 3a ocxa^e CH^ie noxnHCHHue 4a CMaxpajy 4a cy paspemeHe 

', Annuaire de'Lesure, roA- 18 io, Appendice crp. i:^>0. 
'-, Annuaire de Lesure roj. 1845, Appendice CTp. 123. 



noACKO nuTAibii y xix. neuv 



04 o6aBC3a h'ojc cy upiiMii.ie iia cc no paaiiiiM ojpeAoaMa 
iiCTor yroBopa. flpoTecT -tpaiiuecKC B.uue Haanaqanao jc 
HIT I BHUie Ail OH *^pa^^ecKa iixia^a Be.uiKor iinxepeca 4a ce 
KopiicTii TJiM iipaBOM. Xavi iiii jcMiia HH Apvra cii.ia niicy 
OTBopeno nosBa.ic Aycxpnjy 11 Hje3iine caBesiiiiuc iia Bptucii.c 
yroBopa, hiitii cy hm sanpcTH.ie Aa cc y npoTiiBFioM c.iyqajy 
nil OHc iiehc ooanpaTH na CBOje ooaeeae saK-byqeiie hctum 
yroBopoM npcMa cii.iaMa Koje cy My npee naiic.ie noepcAy. 

TaKBO 4P>KaH,e Enr-iecKe h (^paH^ecKe Hiije oii.k) y 
CTaH>y a;^ ck.iohii AyCTpHJy h ibesiine caBeanime na nonytii- 
TaH>e. Khcs MeTcpiiHX OAroBopii iia ibuxoBe npoTCCTC, 4a 
uap aycTpiijcKH n kha je 403B0.1110 4a ce yroBop 04 3 Maja 
18 IT) ro4 ynece y oiiiutii aKx Bemtor Kourpeca, Hvije miic.iuo 
ycryiinTH cbiim cn.iaMa noTnucjiiiuaMa ror aura npaBO Koje 
npuiUMa iiCK.byHiiBO noTnHCiinuaNra yroBOpa 04 3 Maja." 
3a TiiM Kanue.iap aycTpiijcKii. y MecTO 4a 6paHH CBOj nciipa- 
8641111 nocTvnaK ysHMa y.iory Ty/Kiioita, na oKpuB^tyjc nao 
npaBc iiapymnoqc Be^iKor yroBopa cbc one kojh cy ce nc- 
Tiinaiii Kao riooopmmn no^jCKC iiapo4nocTH, noiuTO je Bcmkii 
Konrpec nnpHiiosHao iiCMoryhiiocT 4a yBe4e y csoje kom- 
ounauHJe CTapH no.niTHMKH chctcm CBponcKH, Miijn je cacraBHii 
460 6iMa iiesaBHCHOCT no^^CKa". YcTynuM yHHH>eHH no^cKoj 
Hapo4HOCTii 6ii.m cy CBe4eHH na KopiiCTii »car.iacHe ca iiii- 
xepeciiMa 4P>KaBa no4 Miijy je b.kict ona noTiia.ia". Ilo 
H>eMy CBc rpii cii.ic cy o4P>Ka.io CBOje ooehaibc, w Bchkh 
yroBop niije noBpc4iio hhko 4pyrn 40 caMii rio.bami. '^paII- 
uecKa H Eiir.iccKa cy on.ie y tom iliixobh cayqeciiiiuu, 4ajyhii 
iiM y CBaKOJ npii.iiiuii CBOJa o6o4paBaii.a.') 

OBaj CHCTCM Kfiesa McTepHHxa ne mokc ce 036h.t>ho 
no4pH\aBaTH. Tbp4hth 4h cy Tpn CH.ie noTHHCHHtie yroBopa 
04 3. Maja lSl5. HMa.ie ncK^yMHBo npaBo 4a pemasajy 
H>HX0BiiM 04pe46aMa, n ano cy tc 04pe46e oH.ie yHeccHc 

', Mr>M(>:i[iii McTopimxonii crt. \'1I oxp. 3f)ii. 



nOACKO nHTAH>E y XIX. BEKy 



y <i>uHSLA}ivi AKax BeMKor Konrpeca SHanii 04y3eTH CBany 
BajKHOCT TOM noaie4H>eM aKxy. Jep cae 04pe46e Koje cuApmn 
Taj OHHa^/iHH AnaT, h Koje cy Ao6nAe noTnHce ocaM r.iasHHX 
CH/ia yqecHHua y Bcmkom Konrpecy, 6viAe cy najnpe pac- 
npaB^ane Mel)y ciuaMa nenocpeAHO sanHTepecoBaHHM, KoJHMa 
Je ce npcMa noTpe6H npH^aBa^ia Kao nocpe^HHua h 4pyra 
Koja HeaaHHTepecoBana ca^a. Ose Te 04pe4,6e cy sa thm 
ynecene y noceoaqne yroBope, aaKAyqene usMehy CH.ia Koje 
cy BOAHyie o H>HMa nperoBope, na cy Haj3a4 CKyn^ene y 
Je4aH oriiuTH anax 6ain saxo 4a cnoje, Kao iuto Be.iH npe- 
auouA xor aKxa, „y je4Hy onmxy xpaHcaKuwjy pasne pecy4- 
xaxe itHxoBHX nperoBapaiba, xe 4a hm xaKO 4a4y ysajaMHy 
paxH*iiKauHJy«. M ano cy xy>K6e npoxim HaMima na kojh 
je KpaKOBa ynoxpeoH.ia CBOJy c.io6o4y 6n.ie ocHOBaHC y 
H3BecHoj McpH, OHCX OHc HC onpaB4aBajy nocxynau xpiijy 
CH.ia. Ma.ia penyo.iHKa noAcna imje Ty on.ia je4HHa y nw- 
xaHby, H o6aBe3e KOje cy Be3HBa4e ciiyie H>e3MHe saiuxHTHHue 
npeMa ocxa^nM cn.iaMa noxnncHHitaMa Be^Kor yroBopa HHcy 
Mor.ie 6nTH Hapyuiene H>e3HHHM 4e.iHMa. 

KpaKOBCKa peny6.iHKa je 6H4a Bp^io Muaa h Bp.io ciaoa, 
xe 4a je Mor.ia osohaho 3a6pHHyxH CBoje xpw Mohne 3a- 
luxHTHi'iue. OriacHOcx KOja je npexn.ia 04 ite 04pH<afby pe4a 
y xpHMa cyce4HHM 4pH;aBaMa Hwje hsbccho MOr^a 4a ce ysMC 
Kao je4aH 04 c^y^ajeBa caM0046paHe kojh oc.io6ot)aBajy 04 
CBHJy Met)yHapo4HHx ooaBSsa. Exo saxo je bcimkh ^panyecKH 
6ece4HHK H 4pjKaBHHK, Tnep, HMao npaaa 4a Kante, Ka4 je 
ce noBC.ia 4MCKycnja o a4pecH y CKynmxHHH *paHuecKoj 
(1847. ro4.) 4a xpe6a npH4axii Be.iHKy BaiKHocx xom 4ora})ajy, 
Kao je4H0M pl)aB0M npiiMepy, kojh mojkc 3a co6om 4a noByne 
4pyre noBpe4e, kojh .iHiuaBa Ma.ie 4p'/KaBe CBaKe CHrypnocxH 
H 04y3HMa cBaKy BajKHOcx rapanuHJaMa 4aHHM y Met)yHa- 
P04HHM yroEopHMa. 



nO^bCKO riHTAH>E y XIX. BEKV 



27 



^.1. 1 . <I>iiHa.iHor Akt;i yr.ian.tyje ,\a he neMiKa Boj- 
bo4Hh;\ BapiiiUBCKa 6hth na csar^a cnojcHa ca FycHJOM. 
lj,ap pycKU ysHMa Tury.iy Kpa^a no^CKor h 3a4P>KaBa ce6H 
npaBo 4a npomiipii ynyTapn^e rpanime hoboj Kpa^^CBHHH 
npcMa CBOJGM naxot^eiby. IloAami, ii04aHimH rpiijy cii.ia, 
Kojii Hiicy yiu.m y cacraB hobg no.tCKe Kpa^teBimc 40oiihe 
napo4He ycxanoBC ,>car.iacHC ca no4iiTH"^iHOM er^HcxcuuiijoM 
Kojy CBana B4a4a, miiju cy onii no4aHiiuH, 6y4e iiaiu.ia 3a 
CX04H0 4a HM no4apn.« 

IJ,ap A ieKcaH4ap M34a npa.'beBiiHU no^c u)j YcraB 15. 
(27). HOBGMopa 1815. ro4. 3a CBOje 406a ycTaB je oho c.io- 
6o4oyMaH 11, uixo je joui 4a.ieK0 bu/Khujc, oh je 4aBao nojb- 
CKOJ Hapo4HOCTii Bp.io osoHybHe papaHLiHJe 3a H>e3Hii oncranaK 
H Hanpe40BaH>e. HseroB ^.1. 28 je Hape{)HBao 4a he je4HH0 
no./bCKH je3HK 6hth ynoTpe6AeH y a4MMnncTpaTHBHiiM, cy4- 
CKHM H BOJHHtiKHM aKTHMa y Kpa>i,eBHHH. ^4 29 yxBp^yje 
4a he jaBHa 3BaH>a, uuBH.iHa h Bojuu^Ka, Mohn 4a 3ay3My 
caMO no4>auH. ^A-OM 45. uap cxaBAa y 4y>KH0cx cbhm cbojhm 
Hac.ie4HiiuMMa 4a ce Kpynnuiy y noACKOj npecxomiuH Kao 
Kpa^eBii noySCKH. Ilaj3a4 q.i. 156 Be.m «4a he BojcKa no^jcna 
MyBaxH oojy CBOje ynii^opMC, CBOje napomixo 046.10 u OBe 
iiixo Hocii Hap04Hn rio4>CKii KapaKxep." 

IIoHOCHx CBojiiM 4e.iOM H y6el)eH y noxnyn ycnex mh- 
ciije Koje ce npnxBaxno h Koja ce cacxoja.ia y H3MnpeH>y 
H y yxDpl)eH.y HHXiiMiie 3aje4nime H3Mel)y 4Bajy ciobghckiix 
Hapo4a, uap A.ieKcaH4ap je OBauo 6ece4HO y CBOjoj npo- 
K.uiMauHJii ynpaB4jCH0J IloAauHMa: »HoBe sese sac ca4 cna- 
jajy ca je4HHM n.ieMeuiixHM Hapo40M, kojh je 11 no cbojiim 
cxapiiM 04H0CHMa, H no CBOJoj xpaopocxH 40CTOJHOJ Bauier 
jynaiiixBa, 11 no 3aje4HHMKOM c.iobcuckom iiMeny, roxoB 4a 
Bac npuMH y no6paxHMCXBO Koje he 6mxh 4paro h KopncHO 
o6ojnM Hapo4HMa. . . . YcxaB y4euieH 3a aauie .lOKa^ne no- 
xpeoe II 3a Bam Kapauxep, yiioxpe6a Bauier Hepo4Hor jeaHKa 



28 nOACKO HHTAftE y XIX. BEKy 

o'qyBaHa y jaBHiiM aKXHivia, 3BaH>a ApJKaBHa noBepena caMO 
HoAanHMa, Cjio6o4,a xproeHHe h n.iOBH46e, o.iaKiiian.e ko- 
MyHiiKauHJa ca ocTa.iiiM Ae.iOBHMa crape IIojbCKe kojh cy 
ocTa.ui noA Tyt)OM ynpaBOM, Bauia Fapo^na BOJcKa, CBa 
noTpe6Ha cpe4CTBa 3a ycaBpuiaBaite saKona h aioooAno uih- 
peH.e npocBexe y Bauioj seMybii: exo to cy 4o6pa Koja here 
yjKHBaTH no4 namoM B-ia^OM h uoa B.ia40M naimix uacAOA- 
HHKa, H KOJa hexe ocxasHTH y Hac.iet)e BaiuviM noxoMqiiMa. 
Bauia HOBa 4pjKaBa ssahe ce noACKOM KpaACBHuoM, iiMenoM 
xaKO Hty4Ho jKe^bCHHM, Koje je Hapo4 nojbCKu xaKo 4yro 
xpa;i;Ho h 3a Koje je npo.mo xo.ihko kpbh h no4Heo xo.iuko 
avpxaBa.«^) 

Ho Ha4e uapa A.ieKcaH4pa Hiicy ce ocxBapii.ie. TaKo 
pehH 04Max cyxpa 4aH no noxnncy Bcmkop yroBopa ii no 
OKxpoHcaH>y ycxaaa n04>CK0J Kpa^besHHii, Met)y riojbauHMa 
je oxnoMc.io jaKO BpeH>e. y3poun He3a40B04>cxBy noACKe 
Hapo4HOCXH 6h4h cy pasHH : HeMoryhnocT 4a ce ncnyne csa 
cjajna ooehaita, Koja je uap o.iaKO yqMHHO DoAannMa ne 
paMynajyhn na oxnop Koju he n3a3BaxH y Pycnjn h>hxobo 
n3Bpuiefte; opyxa.ian KapaKxep Be.mKor Knesa KoHCxaH- 
THHa, napcBor naMecnHKa y Hoackoj ; pe^inrHoana pa3.iHKa 
H3Met)y Pyca h Ilo^aKa ; 11 napoMnxo npHpo4Ha Hte^La je4- 
Hor Hapo4a, Be^HKor cbojom npouiyiouihy, 4a npeoopaxH caojy 
no.iy-HesaBHCHOcx y noxnyny HesaBiiCHOCT. no4 xaKBUM 
OKO.iHOCxnMa ycxaB no^CKM Mopao je 4a npexpnn jom sa 
JKHBOxa A.ieKcaH4poBa hckc nsMene, a Caoop kojh je xpeoao 
4a 6y4e casHBan ceaKe 4pyre ro4HHe, cacxao je ce CBera 
HexHpn nyxa 04 1815. 40 1830. 

Jy4HJCKa peBo.iyuHja 04 1830 ro4. H3a3Ba4a je ycxa- 
HHHKH noKpex y no.^CKOJ Kao h y cbhm 4pyrHM seM^^aMa 

'. Angeberg. Le Congres de Wienne et les traites du 1815 cb 
III cxp. l2-2'i, 

y aoiipmi AHJKOeprOBoj oea je npoK.iaMamija uapeBa nao n cbh 
^pyrii joKyMeHTH, lUTaMiiaHii na ■tpaHuycKOM jesiiKV, 



noACKO niiTAitE y xix. bekv 29 



HeaiuoBo-tHHM CH cyAOHHOM Kojy HM je BcMKH jtonrpec 40- 
cyAiio. ycTHitaK iio-bCKU cy opramisoBa.m y BapmaBH 0*11- 
mipii 113 eapmaecKor rapnusona. 29 Hoae.Mopa y noli n.iane 
oyua, a 30 y .(yrpy Bapmaea je ueh oii^a y pyKaMa ycxa- 
HHMKiiM. llI.ionHqKH, CTapM rcHcpa.i H3 BojcKe Hano^eoHOBC, 
6\.\o HaMMOHoBan 3a AHKxaTopa. On noKyuia o^Max 4a H3MHpii 
lK).bCKy ca uapcM, Hy kuko hh jo4Ha hh 4pyra crpana Hiijc 
611.1a paciio40>KCHa 4a noiiycTii 4iiKTaTop ce Mopa4e yK4o- 
HiiTH. CaKyii.bemi Caoop npor.iacii T;i4a, 25. jaiiyapa 1831 
ro4., 4a je 4iinacTiija PoMaHOBa soaMCua ca no^cKor npecxo.ia. 

Hoc-ie MHonix h upBasiix cyKo6a y KojiiM'a cy ce ne- 
.MH.iime TaMaiin.ia 415a 6paTCKa ciOBCHCKa Hapo4a 11 KOJiiMa ce 
6exy join npH4py;Kii.ia, 4a 6u c^nna 6viAd iuto /Ka.iocniija, 
nycTouiefba K04epe, Mapuia.i ITacKHJeBuh nanaAHC na iypnui 
BapiuaBy h npHny4H je 4a My ce npe4a 1 1 . cenxeMopa 1831 ro4. 

Mum ycxanaK 6y4e nornyno yryuien nap HiiKo.ia vKnne 
no^bCKM ycraB n 3avie4ii ra lUraryTOM 04 14 (26). -i-eopyapa 
1832 ro4- Ho tom LLlTaxyTy vnpaB-ba.iH cy no^cKOM ryeep- 
nep H 4pJKaBHH caBeT : uap je nocTaBA.ao n rysepnepa n 
M.iaHOBe caBCTa. Y Manii^ecxy kojhm je o6Hapo40BaH raj 
IIlTaryT bcim ce, 4a he y 6y4yhe CTanoBHimH nOACKe Kpa- 
^iCBune o6pa30BaTH ca Pycmvia jcAan hcth Hapo4. HcbCKa 
KpaAeBHHa nocxa.ia je Tauo nponiinunja pycua. IIckii c.iadu 
3aocTauH noACKHX Hai)04nHx ycxanoea Koje cy na4HtHBC4e 
on.ie Ty HOBy opraHH3aunjy sopncane cy yKasHMa 04 7 Ma])Ta 
1837. H 04 6 cenTeM6pa 1841 ro4. 

JaBHO Mn.ett.e y EBponn, a napoMiiTO y •rpanij.ecKoj 11 
Enr.iecKoj, M3JaB.^bMBa.io je, join 04 noqcTKa jynaMnor a.iu 
nenpoMMui.beHor no.bCKor ycranKa, CBOJe /Kubc ctiMnaTiije 
3a noybCKy Kapo4HOCT n 3a no.bCKy C4o6o4y. IhiTepne.iaunjc 
cy na4a.io je4na sa 4pyrOM y ein.iecKnM u <i'paHuecKiiM 
CKynuiTHHCKUM 40Mt)BHMa, TC HaJ3a4 npiniy4e B.ia4e tux 
4Bejy cii.ia 4a 4a4y neua 3a40i50ACH>a xauo cnaHUio iispa- 
HveniiM cHMiiaxiijaMa 11 4a npe4y3My n3BecHe Knpauc y Kopncr 



30 no^CKO hhtahjE y xix. beky 

noACKe CTBupii. (fpaHuecKa B.ia4a nonyAH cBoje nocpcAO- 
BRFKe Koje Pyciija OAOiije KaxeropHMHO. TaAa ce cxase h 
OpaHuecKa ii Enr^iecKa na seMAHuixe saKybyqenux yroBopa, 
TBp4ehn 4a cy oncTanaK noACKe Kpa^eBHHe ii itesHH ycraB 
cxaB^teHii q^i. 1 . Be^Kor yroBopa no4 rapanuHJy CBHJy CH^ia 
Koje cy raj yroBop iiOTnuca^e. »no^cKa KpavtesHHa, micao 
je jiop4 ria^iMepcTOH y cbojiim HHCTpyKUHJaivia enr-iecKOM 
noaianwKy y IleTporpaAy (2'2. Mapxa^ 1831.), cxBopena je ii 
Besana 3a Pycwjy Bc^khm YroBopoM, qiije cy yroBopHc 
cxpane cbc r^iaBne ciue eBponcKC. B.iaAa H>. B. je Miim^efta 
4a OH CBaKa Hsviena Koja oh nsasHea-ia WHKopnopauHJy Ho^BCKe 
y pycKy uapeBHHy h yuHniTH-ia H>e3Hny 3ace6HTy aAMHHH- 
CTpauHJy H H>e3UH ycraB, 6n.ia napyuiaBaibe Be^Kor yroBopa, 
HapyuiaBaibe Koje.M HMajy HeocnopHo npaBo 4a ce OAynpy 
H Enr.iecKa h cbc 4pyre CH.ie noTnHCHHi],e tot yroBopa. 
B4a4a enr.iecKa ne mojkc 4a ycBojn r-ieAHmxe 4a noybCKH 
ycranaK kojh je iimao na to 4a crpece ByiacT ijapeBy, 4aje 
PycHJH AOBOytHe no6y4e 4a ce ocao6o4H 04pe4a6a Be^Kor 
YroBopa. YcxaHaK ne MOHie 4a paapemn PycHJy 04 ooaBesa 
npeMa ocxa.uiM CH.iaivia, jep thm ooaBeaaMa Hiije oho je4HHH 
UHA 4a rapanxyjy 6AarocTaH.e no.bCKor Hapo4a, Beh h ch- 
rypnocx cyce4HHx 4p}KaBa.«*) 

noc.ie noxnyHor ycnexa pycKe bojckg enr.iecKa B.ia4a 
yMHHH HOBe KopaKe y Kopncx ITo^/taKa, a.in y 4a.ieK0 npn- 
jaxe^/bCKHJoj <i>opMH npcMa pycKoj B4a4H. ^lopA Ila.hMepcxoH 
je HHcao xa4a 4a ce CMaxpa 3a o6aBe3aHa Bc^ikhm yroBopoM 
4a npnjaxe^/bCKH onoMene PycHJy na ^yBaiie noACKor ycxaBa 
04 1815. ro4. 

Fpo* Hece.ipo4 04roBopH y hmb pycKC B.ia4e 22. 40- 
ueMopa 18 J 1. (3. janyapa 1832. ro4.) 04pHqyhH h EHr^ecKOJ 
u ocxa^iuM CH.iaMa CBaKO npaBO y^euiha y pery.iHcaiby noyb- 
CKora niixaH>a. Mh hc aaxxcBaMO HHuixa 4pyro, bcih oh, 

* Angeberg, Recueil, des traites concernant la Pologne, crp. 804, 



nO^CKO IIlITAJbE y XIX. BEKV 31 



40 Aa cc .loja.iHo H npaBHiHO ryiwa^ie M.ianuw yroBopa 
KOJHMa je OApcheno khkbc he npHpo4e omth eraiiCTCHUiija 
noACKc KpaAGBUHC. HaNia je tgiiiko uito bhahmo, 4a u caM 
eHr^ecKH KaCiineT h:=!B04H h3 q.iaiiKa kojiim je yr.uiB^CHO 
4a he Kpn^^eBMHa no.tcKa 611T11 cnojenu ca PyciijoM cbojiim 
ycTaBOM saK^yiKC Koje mh hg mo>kcmo 4a ycBojiiMO. Ako 
ce xohe 4a HcnuTa HenapTanMHO m.i. 1 . BeMKor yroBopa, 
CTchu he ce ysepeite 4a je oh ynecen y yroBop je^iiHO pa4» 
Tora, 4a ce H,HMe Hspasii 4-1 je je4HHCTBb Kpa^eBHHe ca Py- 
ciijoM ocHOBHH npHHUHii H yc.ioB fcesuHor oncTaHKa. Ta 04- 
pe46a lie cxaB^a 4aK4e PycMJH HiiKaKBe 4Pyre ooaBeae 40 

je4nH0 4a 04PJKH Be3e cxBopene yroBopoM YcTaB 

KOJH je y CBojoj Be.iuK04ymH0CTH uaD A.ieKcaH4ap, cuiBnor 
cnoMCHa, no4apno Kpa^beBiiHH, HHje HiiKaKO noc^ie4ima Bl'm- 
Kor yroBopa Beh 4o6poBOjtaFi anr iteroBe cyBepcHc B.iacxii." ') 
y MHoriiM 6ece4aMa uito cy roBopene y to 406a y 
KopiicT rio^aKa Ha 4>paHuecKOJ h Ha enr-iecKOJ TpHoynn, Be- 
MKii je yroBup TaKot^e 6no no.iasna Tanna npoTecTiivia npo- 
TiiB yKii4aH.a no^cKor ycTaBa. TBpl)CH0 je4a jcthm yKH4aH>eM 
Uap HiiKo.ia Haneo Temny noBpe4y Bchkom yroBopy. Apry- 
MCHTii pasBiijeHii ca pasHiiM 6ece4nHMKiiM BapnjaniijaMa y 
npiMor TOMc TBpt)eK>y Mory ce obhko pcayMUcaTii : 1815 ro4. 
EHr.iecKa II (I»paHuecKa cy iisjaBn.ie CBoje mejbe 4a ce oohobh 
HcsaBHciia rioACKa. AycTpiija ca CBOJe cxpane usjaBiua je 
4a je roToBa 4a noBpaTH pa4H ocTBapeK.a tc mhcah cbc 3e- 
M.te Kojo cy joj npnna.ie y npel)amujUM 4eo6aMa. Oiioanunja 04 
CTpane Pyciije h cyMitHBO noHaiuaH>e IlpycKC, no6y4ii-io je 
Tpii cii.ie, HaK.ioH^cne no.t.CKOj HesaBiiCHocTH, 4a yMiine Tpan- 
caKuiijy. To je 6110 yapoK ujto cy one noTBp4ii-ie painije 4eo6e, 
a. HI 3aTO cy y aaMCiiy rapanTOBa^e naBecna npaBa ue.iOM 
noACKOM Hapo4y 11 iiapo^uTe noB.iacTime ohom 40.iy Be.uiKe 
B0JBO4iiHe BapmaBcKC Kojii je iipiuiao Pyciijii. „no.i.CKa je 

', Ant'eb.Ti,', Recueil dcs truites couccrnaiit la I'alogiR-. cip. ''0 4 



32 noACKO iiiiTAH>E -y xix. beky 



ycTyn^ena, roBopiio je y 40H>eM 40My eHr.iecKor nap.iaMCHTa 
KyT^ep <t>eprycoH (Cutlxr Ferguseon), pycKOMe uapy iie Kao 
cacTaBHM AGO H>eroBHx ocTa^HX noceo6iiHa, hhth c npaeoM 
4a 6yAe no iberoBoj meAii npeoopahena y pycKy npoBHH- 
UHJy, Beh no4 hsph^hhm yc.iOBOM ^a ocTane Besana sa pycKv 
uapeBimy cbojhm ycTaBOM h hhkojom 4pyroM BeaoM. Tlpex- 
riocTaBA.ajyhn lUTa BHuie 4a cy HspasH y yroBopy 6ilih ne- 
OApeJ)eHH, Ko j'e 6ho y cxaH.y 4a iix npoTVMaMH xaMHiije 04 
caMor uapa A^«KcaH4pa? Pe^H Koje je uap naroBopwo OTBa- 
pajyhn Ca6op no^jCKH y Mapry 1818 ro4. noRaayjy KaKO je 
OH cMarpao yc40Be no4 kojhm je 4p>Kao Ho^CKy y CBOjoj 
B lacTii. y TOM roBopy uap Be.m IIo^auHMa. „Baiii je hob 
JKHBOT 04pe!)en yroBopiiMa h caHKUHOHHpaH BauiHM ycxaBOM. 
HenoBpe4HOCT Mel)yHapo4aHX o6aBe3a h ochobhof saKona 
SGMaybCKor ocnrypaBajy y 6y4yhe noAai;HMa ^acxHO Mecxo 
Mel) Hapo4HMa eBponcKHM.« ') 

rio4>CKo je HHxafte 40m. 10 no hobo y 4Hn.10MaxcKn.npe- 
xpec npH.iHKOM KpHMCKor paxa. <t>paHuecKa B.ia4a, je Ta4a 
Miic.iiua 4a je npn.niKa 3ro4Ha 4a ce saysMe sa no.t,aKe, 
na noKynia 4a 3a4o6HJe eHr.iecKy B.ia4y 3a 3aje4HnMKe ko- 
paKe. 4pyeH 40 .lync (Drougn de Lhuys) je nncao y xom 
CMirc.iy -tpaHuecKOM aM6aca4epy y .loH40Hy, Ba./ieBCKOM, a 
saxiiM H Ba^eBCKH, kojh je ycKopo nocxao muhhcxpom cnovb- 
Hiix noc40Ba, saysMC ce sa xy cxBap. 15 cenTeM6pa 1855 
ro4. nncao je on rpo<i>y ITepcHftHy. hobom aMoacaA^epy *paH- 
uecKOM y ./lon40Hy : „^./i. 1. BeMKor yroBopa 04 9. jyna 
1*^15. KojiiM je peuieno 4a ce Be.niKa BoJB04HHa BapmaBCua 
cnoJH ca pycKOM napeennoM, yr.^aBHO je 4a he ona ohth 
Besana na ceaiAa aa obv noc4e4n.y cbojhm ycxaBOM a no4 
HMCHOM no4.CKe Kpa<^eBHHe. Be3 cyMH>e 4a je xo 6H.ia cacBHM 
HC40B04>Ha penapai^HJa HenpaB^4HHX 4eo6a Koje cy yHHmxn.ie 

^ FoBop luiTiinaH y Wheaton-y Ilistoire du progi-es de droit des 
gens CB. It cTp. 1-27. 



nOACKO UUTAH>B V XIX. BEKV 



A.iii iinaK TiiM je iiaMiinoM Pyciija o^a^a nouiry no.>,CKOJ 
HapoAHOcTii ; a KpaAeBiina iio^tcica HMa.ia ju y cbojcm ycraBy, 

y CBOJOJ OAe.lHTOJ a4MHHHCTl)aU,lljlI H y CBOJOJ CaCBHM Ha- 

pOAHOJ BojcuH CTBai)He rapuHuujc Koje cy noAOCTaja-ie Avy- 
ri'iM rio.iiCKHM ripoBHHUiijaMa. IIh iiotbckh ycranaK, tih rpiiyM* 
pycKC BojcKe na4 ycTanHuiivia micy moimu hh y kojgm pAHOcy 
4a oc.ioooAe PycHJy 04 o6aBe3a npe.via ApJK^BaMa ca mhjiim 
je cy4e^ioBaiteM yroBop nornncau."') A.m enr^ecKa B.ia.Aa 
njni CBeM tom iiito je ce npH4py3KHBa.ia Ha3(jpHMa MiinHCiapa 
*paHuecKHX He : piiCTane hh na KaKBy auuHJy, no4 naroBo- 
poM 4a BaAa qcKaxH 6oA>y npH4HKy. 

Ha Konrpecy HapucKOM rpo* Op.ioB hosobc 4Be sa- 
naAHe ci-uc, y je4H0J KOHBep3a^IIjH ca .iop40M K^iai)eH40H0M, 
npBHM nynoMohuHKOM eHr.iecKHM, 4a ne no4n}Ky no4>CKO 
riiiTaii>e. Hap pycKH, yuepaBao jc on, naMopan je 4a CBOJe- 
BOAHo yMHHii rioAauHMa Be.iHKe ycTynKC. IlHTcpBenmija 04 
CTpane Konrpeca ouah 6n 4aK^ie cacBUM neyMccna; ona 6u 
caMO npuHy4iua uapa 4aHe'ocTBapn CBOJy naMepy, jep ne 
6u xxeo 4a H3r4C4a Kao 4a ce oh noB.ia»in npe4 Tyb'incKUM 
npcTPLaMa. 

To o6ehaibe je noqe40 4a ce H3BpLuyje tck nocie mnne 
aniTauiije, Koja je ce nojaBH4a y rio.bCKOj ro4HHe 1861* 
(ynasH 04 14 (26) Maja 1861. h 04 27. Maja (6. jyna) 1862 
ro4.) KaKo je ce arHTaunja npo4yH^H-*a h noc.ie thx Mcpa 
pycKa B.ia4a, 4a 6n ce orpecia onacmix e.ieMeHaxa, hijiimchii 
y IIgackoj je4aH qy4HOBaT cwctcm pcKpyxoBaiba, no kojcm 
jo B.iacx Mor.ia yauMaxii y BojcKy Kor je xxe^m. To peupy- 
xoBaH.e Kojc je bhuio Ha^Hqn.io na npocKpiinunjy y Macu, 
6n.io jc Henocpe4aH yspoK no4>ckOM ycxaftny 04 1863. ro4 

no4 H3roBopoM 4a o6e36e4H CBOJe uapimcKC h xproBaqKC 
iiHxepece, Ilpycna 3aK4>y'Hi ca- PycujoM yroBop, kojcm je y 

\ Archives diplomatiques roj. 1863 cb, II crp. ".0 (JoKyMeuTii 
caoiiiuTenn CeiiaTy *paHuecKOM IG. Mapra 1 803. roi. 

rojiiiiiibimA XI. 



34 nojbCKo nuTAifcE y xix. bekv 

CTBapii 6mo unjh mi o.iaKuia yrymeH>e ycraHKa. YroBop je 
ocTaBAao c^io6o4y CBaKOJ ch.ih yroBopnuuii Aa iohh ycTa- 
HHKe Ha seMAHuiTy APyre cae aok ne HaHl)e na AOMahy 
BOJCKy y AOBO^bHoj cHasii. Taj yroBop je nociymno Kao 
no.iasHa ra^Ka iiHTepeeFmnJH nanaAHiix cn.ia y no^CKO nn- 
TaH.e. y H3.iory o ciiTyauiiJH uapcTBa ^paHuecKor (Expose 
de la situation de T Empire) 3a roAimy 186:!. <i.paHuecKa 
B.iaAa iiajaB^yje Aa je pycKo-npycKH yroBop a^o oopoii 
))Met)yHapoAaH KapaKxep h cTaBHO KaoiiHere y Ays^HOCT A'^^ 
ce saHHMajy H>0Me«^) 

^HM je jeAHOM AHn.iQMaTCKa anuiija oiua noKpenyTa 
npem.io je ce 6p30 na rAaBHO nHTaite. <I>paHuecKa h Enr.iecKa 
TBpAH^e cy H OBor nyxa Aa je no^cKo nuTaite eBponcKo 
nnraite, najnpe saxo uito ce oho Aorime oniuTer nopexKa 
y Esponn a 3aTiiM n napoHHTO c Tora uito je pery^iiicaiio 
BcMKHM yroBopoM OA 1815 roA- Enr-iecKii aMoacaAcp y 
IleTporpaAy, ^opA Henup (Napier) noAHece 2. Mapxa pycKOJ 
BAaAH HOTy, y Kojoj Enr^iecKa tbpah Aa HMa npaaa, Kao 
norniicHima Be^Kor yroBopa, Aa HHTcpBeHHiiie y pery-iiicaHie 
no.LCKor nHTaH^a. 4 Mapxa AOpA Pyce.i odpaxH ce cbhm 
cii.iaMa noxniiCHHuaMa Be^Kor yroBopa nosHBajyhu iix a^^ 
noAHecy pycKOj b^rah Hcxe xaKBe npcACxaBKe oahocho no- 
HOBHor npH3HaH>a IToAauHMa ohhx npaaa Koje hm je Espona 
rapaHTOBaAa. Taj KopaK je namao OAMax HinBe noxnope y 
*paHuecKe B^aAe. 

A.iH H IlpycKa n Aycxpnja oAonjy CBOje cyAeAOBaH>e. 
3anaAHe cy ce cn.ie Mor^e 6p30 yaepiixH Aa he hm cas 
nocao ocxaxH sa^Aan, aKO ne npiiAOOHJy sa caoje n.iaHOBe 
jeAHy H.1H Apyry Be.niKy cn.iy Ltenxpa^Hy. YcnoMeHe hs 
KpHMCKor paxa, a TaKot)e n nonaniaH>e noBor npycKor mh- 

^, Archives dlplomatiques roj. 1863, IV cxp. 166. YroBop je xaj 
Olio npBH Ba>KHHJn aKT y cnoAHOj no.iHTuuH hobo nocTaBACHor npycicor 
MHHncTpa, r. BnSMapKa. 



IIO^CKO UHTAH>E V XIX. B EKV ■> •' 

HiiCTp:!, r. BiisMapua, no6yAM.ie cy hx A-i ynoTi)f6e cue cuojc 
iianopc nc 6h .in odp^aTu^e Aycrpujy. 

AycTpiija ce iiOKaJKo y oBoj npii.umH cacBHM neoA- 
.lymia, iuto je y ocrayiOM oiio itcsiiH o6imaj. 3a Ayro ona 
Hiijc Moma Ad. ce pemii hutii 4h ce no npiiMcpy n[)y(;Ke 
ciiopasyine ca PyciijoM u ah joj noMorue Aa yryiiiii ycTanaK, 
HiiTii Aa. CO iicKpeno h eneprHMHO npwApyJKH OpaHUcCKOJ h 
KHr.iecKoj, tc a^ nopaAH he ooHuuAaity He3aBiiCHe noACKe 
KpaACBUHe rioc.ie Ayror npeMnmA.aH,a oiia npiicTane Aa ce 
npnApyJKH Mopa.iHoj ni^ecHJn npoTUB Pycnje, a.ui ne xxeAiic 
Hii Aa ^yje o MaTepiija.inoj npecuJH. Ilo xaKO iisBpiiieHoM 
cnopasyMy cne xpn chac ynpaBe pycKOJ B.iaA" Aiin.ioMarcKe 
npcACTaBKC, ii to cBana 3a ce y oac.ihtoj hotii, jep je ce 
Aycrpiija xBpAorAaBO oniipa.ia noiJiM.4>aFby jeAne KO.ieKTHBue 
Hore, Koja 6ii Mopa.ia Aa HMa Aa^ieKO npecyAHHJer snaMaja. 
(OpaHUCcKa je HOTa oa 9., enrAecKa oa 10., a aycxpiijcKa 
OA l'-?. anpii.ui 1863. roA.l. 

PycKa BAaAa o6eha OAMax noxnyny awiiecTiijy cbum 
ycTamiuiiMa kojh oyAy noAoa^H.ui opyjKje npe 1. (13.) Maja. 
Ona ()6jaBii Aa nehe A"paTn y .iH6epaAHe ycxanoBC KojiiMa 
je ric/tCKa o6Aapena ouah ynasiiMa oa 1861. roA. o6chaBa- 
jyhn Aa he mx mxa Bnme h npouiiipnTH h npcMa iiorpeoaMa 
3CM.te HBpeMena. 14. (26.) anpHja khcs TopMaKOB oAi-oBopii 
Bp.io noMiip.i.iiBo Ha npcAcraBKe Tpiijy CH.ia. IIpiiaHajyhH Aa 
je oniuTii iiHTcpec eBponcKor nopexKa arirajKoaaH y rioybCKOJ, 
on je 6auao OAroBopncT sa ycxanaK na 6yiiiKapaH>a ko- 
CMonoAHTCKHX peBo.iyuiiGHapa k )Jh npere Mwpy mixaBe EBpo- 
ne. Oahocho Bcmkof yroBopa Ha Kojii je ce nosHBa.ui enr.iecKa 
li.iaAa pycKii MunMCxap je H3JaBA>nBao Aa je roxoB Aa cxynii 
Ha TO 3CMA5HuiTe, npiiMehyjyhn ,,Aa je xy Man^e y nuTaiby 
caM TCKCT yroBopa ho ii H.eroBO TyMaMen^e." Oh nan ca 
CBOje CTpane mhcau Aa ce U3 TOKCTa jacHO Aaje bhacth Aa 
je ycTaB oa 1815. roA. 6no B0.ijaH ycTynaK uapa A.icKcaH- 
Apa no.5>aHHMa. 



Sfi UOjbCKO nilTAftE y XIX. beky 



Iloc.ie Tor 04roBopa FopqaKOBAeBor Kojii ii aKo Hiije 
AUBao HUKaKBirx no3iiTHBHifx o6ehaHpa, ocTaB.bao je imaK 
OTBopena Bpaxa 3a Aa^e nperoBope, xpn CH.ie cy AHCKyTO- 
Ba.ie KaKo 4a yqune nose KopaKe h 4a H3.io>Ke ocHOBe sa 
pemaBaH>e no^bCKor niixaita. J[Be sanaAHe CH.ie Mopaae cy 
4a nperoBapajy ca AycTiiHJOM 64HOCH0 MHorwx ranaKa, xe 
ce cnopasyM Hiije. Morao yTBp4UTH npe no.ioBHHe jyna. Eh- 
r.iecKa h OpanuecKa Hora, ooe 04 17 jyna, TpaHtii.ie cy 4a 
ce cacxaBH KOH*epeHi],Hja cn^ia noTnwcHHaa Be^Kor yroBcpa 
TG 4a peuiii no^bCKo nuTaibe na oghobh Obhx mecT iipHHUiina: 
1". oniiiTa n riOTnyna aMHecriija nowtcKUM ycTaHHu,iiMa ; 
2". Hapo4HO noA.CKo npe4CTaBHniiiTBp ca hcthm no- 
B^iacTimaMa Koje je UMa.io no ycTasy 04 1815 ro4 ; 

3". HCK^byMiiBO npaBO IIoAaKa na jaBna SBaii^a y rpa- 
Himaivia noybCKe 4p>KaBe; 

4". noxnyna c.io6o4a caBecTii 11 yKH4a?be ceiijy orpa- 
HiiHeBi-a HaMCTHyTiix KaTo.uiqKOJ BepoiicnQBe4ii.; 

5". HCK.tyquBa ynoTpe6a no^eKor jesiiKa y a4MHHH- 
CTpaniiJH, y cy40BHMa 11 y nacraBH ; 

6'^. yBotjerte npaBn.iHor saKomiTor ciicxeMa penpy- 
TOBaiba. 

HoTe cy xpaHtiLie ceM rora 4a ce ()4Max ooycraBe 
HenpiijaTe^CTBa 11 4a ce 40 04.iyKe KOH^epenunjune P4pHCn 
BoJHiiqKa statu quo H3Mct)y pycKiix rpyna h ycTannKa. 

AycxpiijcKa HOTa 04 18. jyna ca4pjKaBa.ia je cbg re 
iicxe npe4.iore ii3y3eB je4He pas-iime 04hocho 4pyre xaqKe. 
Ona je saxTeBa.ia 4a Hapo4HO npe4CTaBHHmTBo Koje he ce 
yBCCTii y rio^bCKOj HMa4He caMO y4e^a y seMa^CKOM saKOHo- 
4aBCTBy H 036n.bHa cpe4CTBa 4aKOHTpoaiimea4MiiHiicTpaaiijy. 
4yro aycTpiijcKo ycxesatbe 4a.io je Pyciijn BpeMena 
4a nocTHrne SHarne pesy.iTaxe npoTiiB ycTamiKa xe ce c xora 
OHa ca4 H noKajKC 4a.'ieK0 Maite pacno^ojKena 4a qwHH 
KOHuecHJe. y cBojeM 04roBopy 04 1(13). jjMa na ose jpyre 



IIOACKO HUTAltE V XIX. BEK 



37 



npeACTaBKC Knea TopmiKOB ne npiwnaje bviuic HiiKaKuy na.r- 
.lejKHocT 3a peuiaBaibC noACKor niirafba cii.iaMa n<)Tnncnii 
uaMa BeHKor yroBopa. OAroaapajyhii iia a>paHneci;y hotv, 
Koja jc ocxaeyba-ia joui jcvuiaKo hh CTpany ripaBo cw.ia nox- 
niiCHHua BeqKor yroBopa, na aiie.ioBii.ia ucKAyMiieo ua hhtc- 
pcc BC.niKHX CM.ia 411 cc Miip OAPJKM. pycKU MiiHiicxap Be.ui : 
„KaA je Miip jaKo Hapyuien y je4Hoj 3eM.bn cyceAne aP'Kcibg 
HO Mory ucxaxH HHAiKtepenxHe, a h ocxa.ie ciue HMajy 6c3 
cvMFbe npaea .4a boac o xom pa^iyna y iiHxepecy onmxe 
CHrypiiocxii. A^n no3»xuBHo npaBO y xom nor.ieAy mo/Kg 

6nxH saciiOBaHo Jgahho na yroBopHj^M oApeAoaMa 

Oahocho HcxaKHyxe KOMOHHanvije Aa ce casoBc KOH*eHpeH- 
mija, MH He cnopviMO cH.iaMa noxniicHimaMa Be^Kor yroBopa 
OA 9 jyHa 1815 roA. npaBO Aa no cbojcm eiacxuxoM y6e- 
l)eiby xyMaqe KaKsy caHKuiijy xpc6a Aaxii oApeAoaMa xor 
yroBopa. 11 aKO je cse mxo ce MO>Ke pehii o M.iany 1. Bew)r 
yroBopa Beh peneHO, na cbb xo iinaK Hwje aobc.io hu ao 
KaKBii^ npaKXHMHHX pesy^ixaxa, mh cmo Ba34a toxobh Aa 
npHMiiMo y HajnoMnp.'bMBHJeM Ayxy 11 ca naJBehoM na)KFb)M- 
HACJe Kojc HaM 6yAy caoniuxeHe nyxcM o6imHHX Ann.ioMax- 
ckhx OAHOca. A.iii caswB KOHoepenuMJe 6h AaieKo npcMamiio 
rpaHHue xor npaBa xyMaqefba. TaKaB CKyn Kojn 6ii iiMao 
3a npeAMCX ah iicniixa nuxaita y bc3ii ca HajimxiiMHHJHM 
AexaAHMa ynyxapibe HAMHHHCtpauiije 6110 on HcnocpeAno 
Mcuiaibc y ynyxapibc nocioBc JcAne Bc.iHKe cii.ie, Koje on 
ona Mor.ia xhm Maibc Aa A03Bq.ni, mxo oho Hiije ocHOBano 
HH Ha pe^H HH Ha CNHiciy yroBopa « TBpAehii saxuM Aa ce 
caA pacnpaB.bajy jeAHHO nHxaH>a o aAMHHiicxparnBHOJ opra- 
HHsauHJH, Koja cy I8I0 roA- «'n.i.i pacnpaB^bcna cnopa3yMHo 
H3Met)y xpn cuAe yMecHHue y aoooh rio.bCKe, KHe3 PopMaKoB 
mjuBJhyie Aa je roxoB Aa ce ny oBoj npn.inuii cnopa3yMe 
ca 6cqKHM h 6ep.un!CKiiM KaoHHcxoM.') 

', Arcliivcs diplomatiques ro^. I8li3, IV cxp. -21... 



38 nOybCKO HHTAH^E V XIX. BEKV 



y o4roBopy 04 HCTor 4aHa na enr^ecKV HOTy pycKw 
MUHHcrap ce oAvime 40THMe nHxaiba 4a .in h KaKea npasa 
4aje ^A. 1. BeHKor yroBopa ciwaMa noTOHCHimaivia. ripaeo 
HHTepBeHUHJe y peujaBaH.y no^^cKor niiTaiba, Koje je enr-iecKa 
B-^ia4a Ba34a 3acHiiBa4a na tom yroBopy, nouHBayia je no H>e- 
roBOM Miiiii^ieH>y na je4HOM necnopasjMy, kojh je 40via3H0 04 
HejacHHx H3pa3a ynoTpe6ybeHiix y m.i. 1. »HcTopHJa re enoxe 
HHJe TOAviKo 4a.aeKo xe 4a oh ce 3a6opaBHO no-iojKaj kojh je 
PycHJa 3ay3HMa.ia upn Hs^acKy ag Kpnse eeponcKe uito je 
ce 3aBpLUMyia Bcmkhm yroBopoM. FIpeMa tom HeheMO ce mhopo 
y4a4iiTii 04 HCTMHe aKO 6y4eMO TBp4H.'m 4a je ha. 1. Be^Kor 
yroBopa norcKao iis .ui'iHe HHnii,iijaTiiBe HberoBor Be^iimaH- 
CTBa uapa A.ieKcaH4pa I.^ 

KaKO Mopa.ma npecuja Hnje Mor^^a 4a ck.iohm Pyce 
Ha nonyuixaibe, a hh AycxpHJa hh Enr^iecKa HHcy xxeyie 4a 
ynoxpeoe Maxepwja.iHy npecHJy Kojy je npe4.1ara.1a Opan- 
necKa B.ia4a, Iloybaun 6y4y HanymxeHM CBOJoj cy46nHH. Ilpe 
HO mxo he ce cacBiiM noByhn xpii cii.ie yniiHe join je4Hy 
npe4cxaBKy 4a H>oMe onpaB4yjy CBOJy MHTepBenuiijy y Kopncx 
no.i,aKa. Ohc cy noc.ie4H>er nyxa onoMHH>a,ie PycHJy 4a he 
OHu Hocnxn 04roBopHOCx sa o36viA>He noc.ie4Hae KOJe ce 
Mory H3po4iixu H3 npo4yHtenHx Hewapa y IIc^cKOj, aKO ne 
6y4e nociyma^a itiixoBe npHJaxeACKe caBCxe. 

OpanuecKa B4a4a Koja ce cbc 40 xor 406a nnje iiHKaKo 
no3HBa.ia na yroBope 04 1815 ro4. npii4py>KH CBOJoj hoth 
je4aH MeMopaH4yM r4e je cneunja.iHO pacnpaB.baHO xo nw- 
xaibe. Taj MeMopaH4yM pesyMHuie Bp.10 4o6po cbc apryMeHxe 
M3HeceHe 1831 n 186 1 ro4., y 4Hn.iOMaTCKHM HOxaMa h na 
napyiaMCHTCKHM xpH6yHaMa, y npn^ior xbp4h>h 4a cy npasa 
nc^CKor Hapo4a h ycxas Kpa^teBune no.i.CKC caHKu,HonHcaiiH 
1815 ro4. eBponcKOM rapaHij(HJOM. MeMopaH4yM najnpe 40- 
Kasyje 4a je no.^cKO nvnarbe CBponcKor Kapauxepa, no4ce- 

^, Archives diplomatiques, rod. 180:) I\' cxp. 217. 



hajyiill 3a ,U>Ka.i 'luMf i.u.UIm) cn Milm u .s.uiiri l|)i cunaHc 

oii.ie y iberoBOM pemaeaii.y cee cii.ie caKyii^eHe ini Bgmkom 
Koiirpccy. llomTo je niiTupao ^A. 1. Oimajiior AKxa, mc- 
MopaiMyM mn.uiMH hs H>era 3aic4,yMaK, 4a ]'c crapa ncuiKa 
uojB()4HHa BapmaocKa, rpeoa.ia 4a oopaayje 3ace6nTy 4P- 
>KaBy Be^any 3a PycHJy cbojhm ycraBOM, 4a oiia Tpe6a 4a 
inia «MncTt> Hai)04Hy erPHCxeHUiijy 1104 smiuthtom cii.ia 11 
no4 lapanuMJOM ycTasa koJh joj jc o6ehan.« y noTBp4y 
TOMe OH HaB04H one ur.jo pemi uapa A^ieKcaH4pa, Koje cmo 
Haiu.ni II 1831 ro4. y 6ece4H je4nor H.iaHa enr.iecKor nap- 
^aMCHTa. »IIy, bg.ih 4a^be MeMopaH4yM, .via mra 4a je mhc4iio 
uap A.iCKcaH4ap, mhc4h Behmie ocTa.nix nyHOMohnnKa na 
BeqKOM Koiirpecy ne 4ajy Mecxa HiiuaKBOj cyMtt>H. npe4- 
cxaBHiiuH OpaHuecKG II EnrjiecKe oii.iii cy ce MsjacHH-in 
oxBopeHO y no^exKy nperoBOpa y Kopiicx o6HaB.baii>a hc- 
3aBHCne IToACKe y ibesiiHUM rpamiuaMa 04 177-2 ro4. A- 
ycxpuja je ca CBOje cxpane HSJaBAHBa.ia Biiiiie nyxa y 
3BaHH»iHHM 40KyMCHXHMa, 4a OH iboj Haj6oAe ro4n.io xaKBO 
pemeft,e uao najcar^acHiije ca ysBHiiieHiiM naMe.iOM npaB4e 
H ca onuixHM cBponcKiiM iiHxepecnMa. Ka4 cy ciue iipiicxa^e 
Ha KOMOHiiauujy, Koja je Henoxriyno 04rOBapa4a imixobom 
nitiijaxe.bCKOM pacno^ojKeiLy npexia no.i.annMa , OMiir.ie4HO 
HM je 6iua qapcxa HaMepa 4a ce cxapajy 4a ce iicKpeHO 
H3Bpum 6ap OHO luxo je ooehano. H3pa3HMa ynoxpeo.bCuiiM 
y yroBopy xpeoa 4aK4e 4a ce 4a cxmcao najmupii 11 naj- 
noBOvbHHJH 3a IToAaKe."^) 

Khc3 FopMaKOB 04roBopii 24. aBiycxa (7. cenxeMOpa) 
H3JaBHB 4a npuMa na C3 nyny 04rOBopHOcx 3;i cbc ujxo ce 
6y4e 4oro4ii.io. KaKO CBaKa 4a^a 4iicKyciija Hiije Mor.ia, 
no FberoBOM Miiiii.ieH.y, iiMaxH 4pyra pesy.ixaxa 40 je4HHO 
»4a Koiicxaxyje h noomxpii pasHo.uiKOcxH y Ha30|niMa iisMcby 

'. .\rcliivfs (liploinaticiues roa. \Si>i. W ct\>. ■2-2'.'. 



•40 no^CKO iiUTAifcE y x ix. bekv 

B^a^a. OH 6h pa^HO npoTHBHO cBojeM MupojbyoiiBOM pacno- 
^lOJKeii^y, KaA 6h npucxao 4a h 4aAe 4HCKyTyje.« 

Je^aH MeMopaH/],yM ' npn404aH tom 04roBopy nooHJao 
je apryMeHxamijy noc^ie4H>er <i>paHuecKor MeMopaH4yMa. xy- 
Ma^ehu Ha cacBHM 4pyrH Haqim 04iiyKe Be^Kor Konrpeca. 
aCH-ie Koje cy HsjaBH^e neTporpa4CKOM Ka6iiHeTy CBOje JKe^be 
H cBOJa MHUi-teita 04HOCHO HeMiipa y KpaAeBHHH hoackoj 
y'seAU cy Kao noyiasny xaqKy yroBop 04 1815 ro4. IIo cbiim 
npwnosHaxHM npaBH^HMa y Met)yHapo4HOM npaBy a h 110 
HaJM04epHHJeM na-qeay HeHHxepBeHUHJe H.nxoBa 4Hii-iOMaxcKa 
aKii,nja HHje Mor^a HMaxH 4pyre ocHOBe. 4aK^e npaBHa 411- 
CKycHJa o Kpa-teBHHH hoackoj xpeoa 4a ocxane y rpanHuaMa 
xor yroBopa.« 

MeMopaH4yM Hcnnxyje saxwM y 4exa.bHMa nperoBope 
04 1815 ro4. y ko.ihko ce ohh 04Hoce na HoACKy, na h3- 
B^aqH H3 H.HX saK^ynaK »4a ce cH^e HHcy xa4a oniipa^e 
n^iaHOBHMa uapa A-ieKcaH4pa c xora, mxo cy xxe.ie 4a och- 
rypajy Beha npaBa IIo^cKoj. CaBesHHUii cy ce ooja^H ojaqaft.a 
Be.iHKe CH^e Koja je ce 6am xa4a oxKpHJia 6M.ia EsponM y 
CBBM CBOjcM cjajy. . . . Mh cmo y cxaH>y 4a xbp4hmo, bc^h 
OH, 4a je HSHUHJaxHBa c-io6o4oyMHnx HaMepa 40.ia3ioa 04 
cxpane uapa A/ieKcaH4pa, a oxnop H.eroBHM naMepaMa 04 
4pyriix cH4a. « MeMopaH4yM je 40Ka3HBao 4a je oaiii uap 
pycKii »}Ke^iehH 4a ocnrypa cbhm rio^bauHMa Hapo4Hy a4MH- 
HHCxau,iijy ynoxpe6Ho cboj yn.iHB K04 cbojhx caBesHHKa y 
Kopwcx HoAaKa, h>hxobhx no4aHHKa«. 

OoaBeae Koje noxHqy H3 yroBopa 04 1815 ro4. OBaKo 
cy pery^HcaHe y xom MeMopaH4yMy: ■,^Uojbau,vi us Kpa^esHHe 
uoAGKe Ba^a 4a nooixyjy Bese Koje ax cje4HHjyjy ca Py- 
CHJOM. Cxpane CH.ie cy 4y>KHe 4a He qane HHUixa mxo 611 
Mor^o oc^a6nxu xe Hcxe Base. Tpn cii.ie mxo cy n04e.iH.1e 
IIo^bCKy o6Be3ajie cy ce 4a 4a45' cbojhm hoackhm no4aHHunMa 



no^bCKO nuTAibE y xix. beky 



npeACTaBimiUTna ii ycTaiioBe napo.\ne cBaua iipoMa cbojcm 
Haxot)eiLy.«') 

OcHOB Aun^OMarcKOj 6op6ii uito je ce noaeAa y KopncT 
noA.aKa 18)1 H 1863 roA- 6no je y tbp4h>h oa crpaiie 
3uua4Hiix cii.ia: 4a je Pycuja ooccaaHa yroBopoM 04 1815 
104. 4a 4pJKn rioACKy Kao 3ace6nTy, ycraBHy 4P>KaBy; 4a 
cy caMO no4 thm yc^oBOM xe wcxe 3ana4nc cii.ie npwcTa^e 
4a ce cnojii HaJBehH 4eo BCUiKe B0JB04Miie BapmaBCKC ca 
PycHJoM, H 4a cy c^e4CTBeH0, ycfaHOBe kojhme je no4.CKa 
o64apeHa noc.ie Tor yroBopa cxaja.ic 1104 KO.ieKTiiBiiOM ra- 
panuiijoM CBHX cii.ia noxnucHiiua. 

•la caM paHiije hs.iojkho iiperoBope mx<> cy ce B04H.ut 
1813 ro4. o no^CKOM nHxaiby m mhc.ihm 4a ce H3 11.HX A'^ije 
j;'CHO BH4exii Hexa^Hocx xor xBpl)eH>a. Hcxuna je 4a cy u 
<I»paHU,ecKa u Ewr-iecKa iiajaBii.ie xa4a /CBOJe cuMnaxiije 
(lOHaBAafby Ho^CKe ; 11 Hcxiina je xaKot)e 4a je h kucs 
MexepHHx Ha Konrpecy Bcmkom Mcnihe rjiacHO oruaKiiBao 
BciHKy no.iiixiiMKy norpeniKv. uojy cy ymiHH.m Jocii* II. 
11 MHHHoxap KayHuu npHCxajyhii npe 40 ro4- na 4eo6y Uojl- 
cue. A.iH cFC je xo oh.io xck y3rpc4, 4a 611 ce oojacmi.io 
4a ce cii.ie He onupy iiAaHOBHMa uapa A.ieKcaH4pa saxo 
nixo cy Henpujaxe^CKH^ pacno-iojKene npevia no4>aunMa. 
AppA KacApH je roBopno oxBopeno 4a u,ap xohe 4a o6hobh 
noACKy Kpa^cBHHy caMO 4a oh ^laKuie HSBprnuo CBOJe aMon- 
uuone HAanoBe, u 4a je no H>eroBOM y6et)eiby xa no^bcna 
Kpa^CBHHa 004 pycKO.M BAa'uhy BC^niKa onacHOCx 3a cycc4e 
pycKe. llncxpyKuiije ^yja XVIII. HSJaBAUBa.ie cy ca CBOJe 
cxpaHC 4a OpaHnecKa npecxaje 4a ce wHxepeoyje sa. Ilo^bCKy, 
jep Pycnja xohe 4a je o6hobh »He saxo 4a n3ry6H chd 
mxo Beh HMa, bcH 4a on cxcK-ia oho iuxo jom ncMa.'-' 

EHPACCKe 11 ^hpanuecKe 4Hn.\oMaxcKe noxe 04 1831 11 
04 IMi'tS ro4. xohe 4a nac y6e4e 4a je Fjcmkh KoiiriK'c 

', Arcliive.-, didloinatiques ro4. 18G:'., IV cxp. 2 59. 



nOACKO nHTAH>E y XIX. BEKy 



XTeo 4a noKaje HenpaB4e HaneceHe IIoTbCKoj y iipoui.iocTH 
Ail je 6ho nyn nouixoBaiba npeMa CBeroM npHHUimy naqHO- 
Ha.iHTexa h nyn jKy4H>e 4a 3a40Bo.,i>ii naTpnoxcKe h c^ooo- 

40>MHe Te}KH:>e Ho^/baKa. ^PJKaBHHUH H3 top 406a. OHaKBW 

KHKBe HaM Hx npe4CTaBAajy re Hoxe, BarpeHO cy Hte.ae.iH 
4a BacnocxaBe no^fcCKy nesaBHCHocx, hv ropKu HyjK4a hx 
je npHMopa.,ia 4a 04ycxaHy y H3BecHoj Mepn 04 xhx cboJiix 
naeMCHHXHX m.eA>a. CaMo aaxo luxo cy xxmh 4a Hsderny 
Hoay Kpiisy nocAC 4yrHX. paxOBa, kojh cy cc je4Ba je4HOM 
cpexHO saBpiuH.iH, ohh cy ce 3a40B0yi,H.iH nc^iyxancKOM MepoM. 
Aav[ mh 3HaM0 4a ce Bcmkh KoHrpec HHje y onmxe 04./IH- 
KOBao Be.iHKHM noiuxoBafteM hh npeMa acnnpauHJaMa nox.aa- 
HGHHx Fiapo4HOCxH HH npcMa ^iH6epa-iH0M noKpexy kojh je 
ce xa4a jaqe h.ih c.'ia6HJe jaB^ao no cbhm 4p>KaBaMa CBpon- 
CKHM. Cbc MHC.iH 4Hn;ioMaxa KOJH cy ynpae^/ba^iH H^eroBHM 
4e6axaMa h HncnnpHpa^in tt.eroBe 04.iyKe OH^ie cy ynpaBAcne 
je4HHo na yxBpt)eite paBHOxoue esponcKe. Y cbhm cbojhm 
KOMOHHauHJaMa ohh cy xpajKH.in cpe4CXBa 4a cupe'^e mo- 
ryhnocx CBaKor hobof noKyuiaja 3a ocKHBaite yHHBepca.ine 
MonapxHje. Toj saMHCin Bcmkh Konrpec je jKpxBOBao Ilxa- 
viHJy, pacKOMa4aHy y mholuxbo Ma.iHx 4pJKaBHua cxaB-tennx 
no4 xyxopcxBo aycxpHJCKo, lie.irnjy cje4UH>eHy ca Xo-iaH4H- 
joM npoxiiB CRoje BO./be. Hh y no.t.cKoj nnje 611AO HHUixa 
4pyro y nnxafty. HcTHna je 4a ce o itoj mhofo roBopH.io 
y Be^y. A.ih xy HHJe 6h.io hh noMcna o KaKBOM Kajatby 
cxapnx HenpaBa4a HaneceHHx c^aBHOM ciOBencKOM Hapo4y, 
KoJH je 4Ba BCKa npe xora cnacao xpnuihaHCKH cbcx 04 
xypcKC non^aBe. Konrpec je ce 6paHH0 je4HHo o bcihkoj 
CHyiH pycKoj H o aMOHUHosHHM cMcpoBUMa napa A.ieKcaH4PH. 
llo H,eroBOM y6et^eH.y noACKa Kpa.bCBHna cnojena ca PycHJOM 
HMa.ia je 4a 6y4e onacHO opyjKJe y pycKHM pyuaMa nane- 
peno npoxHB Aycxpnje h IlpycKe Henocpe4Ho, a saxHM no- 
cpe4H0 H npoxHB 'tiiiTaBe Espone. Je4Ba noc.ie 4yrHx npe- 
roBopa KoHrpec je 4ao Pycnjn npaso 4a oohobh no.«>CKy 



[ 1 O^ CKO nHTAH>E V XIX. BEKV * '^ 

Kpa^cu.my ii 4a Ah Toj Kpa^cBHHH ycxae paspemuB je y 
TOM rior.iciy o,\ ooaBCsu Koje ja oua saK.i.yMH.ia 1797 roA- 
npeMa Acrpiiju h IIpycKoj. Ho HHHUHJaTimn uapa A-iCKcaHApa 
TaKobe je 611.10 pemeno 4a ce IIo.hamiMa y ocraAiiM no- 
KpajiinaMa nerAamtbc h^uxobc Kpa.bcniine AaAy n:^BCCHe iipii- 
iui.ieriije. 

PesyMiimyhii iiperoBope o no.i.cKOM iiiiTaibV oa 1^1 o 
roA. A0.ia3iiM0 AO obux aaK-bynaKa : 4a cy cbhm lIo^/bauuNia 
ooehana H3BecHa npaBa u Aa je oopasoaaua noA.CKa KpaA.e- 
BHiia 110 iiHHUiijaTiiBii uapa A.ieKcaHApa; Aa cy Aycrpuja 
Eiir.iecKa ii Opanuecna r.ieAa.ie c bc.iukhm HcnoBcpeiteM n.ia- 
Hose uapeee oahocho IloJbCKe ; Aa je oTBopena 6H.ia AHCKVCHJa 
HSMehy PycHJe n Apyrux cuAa oahocho niixaiba o xepiiTO- 
puja.iHOJ AeooH u oahocho nHxatba o hoahthmhoj opranii- 
sauiiJM Be.iHKe bojboauhc BapuiaBCKe; Aa cy ce Aycxpiija, 
EiirACCKa 11 OpanuecKa iioc.ie Ayror ycTCsaH^a peiiiH.ie Aa 
ycBOJe caBCTC npycKora MHHiiCTpa. nneaa XapACHoepra, no- 
KH^yjyhM ce nonycT.bHBC y obom uoc.ieAH.eM riHTaiby ^a 
KOHuecHJe Koje cy itiiMa yMHibene y npsoM, » .la cy HajaaA 
ocTaBH.ie nyny c.ioooAy uapy A.icKcaHApy Aa npuMCHH y 
np^bCKoj CBoj no.mTHMKii nporpaM, nouiTO cy aooh-ic oa 
H.era npucTanaK Aa KpaKooa 6yAe ne^aBHCua h HeyTpa.ina, 
Aa ce no3HaHCKa BOJEOAima h Topn ycryiie OpycKOJ h Aa 
Pyciija H3MeHH ca AycxpiijoM u IIpycKOM ysajaMHy rapaii- 
lUijy 3anoceo6HHy CBHJy no^bCKHX iiOKpajuna. Cii.iaMa Koje 
cy pacnpaB.baAC ca PyciijoM hoacko nHxan^e HHJe CmM uh 
Ha Kpaj naMexii Aa xpavue 3a Ilo^cny jcAan MMHWMyM cio- 
ooAe M ayxoHOMHJc; ii.hxob jc uiiyb 6110 Aa ociirypajy cyceAC 
PycHJe OA npoiiaraHAe pycKe y ^uxobum iio.bCKiiM no- 
KpajinuiMa. IIpH pacripaB.baiby uoACKOr niixaiba na BeuKOM 
Konrpecy uMao je ce jcahho y BHAy wnxepec ei^poncKC 
paBHOxeme. YKiinyB ycxaa oa 1^15 roA- uap UnKO.ia je ce 
caMO 0Aa3Ba.. we.baMa KOJe cy na Bcmkom l^ourpecy n3JaB- 
.4>HBa.iH npeACxanunuii Aycxpiije n aaiuuHux ciua. PyCKH 



44 llO^CKO nHTAK>E V XIX. BEKY 

npe4.ior aa pery.dHcatt.e cnopuHX nHxatba 04HOCHO HoACKe 
OA 30 AeueMopa 1614 ro4. rtiacHO je : 4a ce se^HKa boJbo- 
4HHa BapmaBCKa npi'icaje4HH3yje ^PycHJii ),Kao yje4HH>eHa 
4P'KaBa, Kojoj PberoBo IJ,apcKO Be^iH^aHCTBO sadpoicaea ceSu 
upaeo da da napodnu ycrae u apoiuupene ipauune kako 
TO dijde 3a do6po naiuAO « /[,OKAe je HanporiiB npe44or 
KHeaa MerepHnxa 04 3. jaiiya.pa 1815 ro4. npocxo xpaHtuo, 
4a ce Be.iHKa B0JB04iiHa BapmaBCKa »cnoJH ca 4pHcaBaMa 
IfceroBor Be.iiiMaHCTBa IJapa pycKor, h-oju tie \e dp^icaru 
y uynoj ceojimu u cyeepeHurery.'-'- 

OouMHO ce MHCiH 4a no.iiiTMKa Kojy je B04110 nap 
A.ieKcaH4ap y Beqy cxojn y 4naMexpaviH0J npoxiiBHOCXii ca 
ne«iHTiiKOM iteroBHx nperxo4HHKa, Hapoquxo ca no.iuxMKOM 
uapime Kaxapiine II. A.ieKcaH4ap ce npe4CTaB./ta xy Kao 
noKaJHUK HenpaBe4Hiix 4eo6a opaxcne no^bCKe Hapo4Hocxn, 
Koje je HSBpiuH.ia Kax«tpnHa y cnopaayiny ca xyI)iincKHM 
HBMaMKHM CH^aMa. Aau no.iHxiiKa KaxapiiHiiHa Hnje HHKa4 
iim.ia na xo 4a ce IIoACKa no4e.iii. IJ,apHua je npiicxa.ia Ha 
4eo6y caMo 1104 npHxiicKOM pasHHx HenoeOytHux oko-ihocxii, 
Koje je Bemxo eKcn.aoaxiicao OpH4piix Bc^hkh. Ona 11 HjO- 
3IIHII MHHiicxpH cMaxpa.iH cy Luxa BHnie CBaKu 4eo IIoybCKe 
Kojii cy sayse-ie HeMaqne cii.ie Kao >KpxBy Kojy je UMa.ia 
4a rio4Hece Henocpe4HO caMa PycHJa. IJap A.ieKcaH4ap na- 
ii'aB ce y 6oybiiM npiwiiKaMa ocxBapHsao je cxapH n.ian pycKe 
no/iiixiiKe : yje4HifceH>e 4Bajy c.iobchckhx Hapo4a no4 pycKOM 
xercMOHiijoM. Y H4ejaMa A.ieKcaH4poBiiM iieMa Hii^er HOBor 
HH opHniHayiiior, iisyscB npHMene ycxasHe, ripe4CxaBHiiMKe 
B.ia4e y IIo^/bCKOj, raxo ce y ocxa.ioM 4aje oojacHHXH .111- 
6epa^iHHM BacnuxaH>eM u;apeBUM. 4^ HHJe 6aA0 iioshhjhx 
pasoMapatba, uap A.ieKcaH4ap oh M0}K4a o64apHo h Pycujy 
HCxiiM ciicxeMOM B.ia4aBiiHe. 

XopiiaoHax cnoAHC uo^hxhrc pycKe npocxiipao je ce , 
Beh KpajcM npoiu.ior Bena 4a.'ieK0 upeKO rpanima cxape 
noACKe KpaybeBHHe. Cxa.iaH uii-b HjCshh 6110 je xa4a Kao h 



nOACKO nUTAKbE y XIX. BEKV 



4a«ac Ai\ cKvini uoa pycuy xcreMOinijy CBe cioBencKc napoAC 
KaTapiiiiM je uo.ioiuH.ia xeMCt xoj no.uiTnmi y iior.ieAy Jyro- 
CnoeeHa MyBCHHM KyMyK-KajnapmijcKUM yroBopoM (1774), 
a CBH ii>e3Mnu Hac.ic.^HHun npoAyntii-ui cy 4a pa^e na iicTOj 
iKxiiiriimi cne 40 natuiix Aana ca iiocTojaiioiuliy m TDa,i,H- 
Uiioiia.iHiiM 4yxoM .locTojiniM cxapor PnMa. Ta pycKa iio.ih- 
TiiKa je cycpexa.ia y cbhm cbojiim Mann*ecTauiijaMa 611.10 
t)py>KaH OTiiop, OHIO nornyiio iienpiijaxe-BCTBo 0,1, cxpane 
oB|>oncKiix cii.ia. CsaKor nyxa Ka4 611 Pyciija no/i,nr.ia cBoj 
Man 4a noMorne Kojoj c.iobchckoj Hapo^HOCxH ah ce OC.10604M 
xyJ)iiHCKor japMa, Espona ce Hiije ycxeaa.ia 4a joj ce iicxaBii 
iia cynpox, jKpxBvjyhii pa4iije iipaBnuy 11 xyManHxapnocx, 
HO luxo OH 403B0.uoia 4a ce npoLUHpu pycKH yn.iiiB. ^QUHiije 
Ka4 OH xe Hcxe ciOBencKC Hapo4HocxH noKasa.ie 4a HHMajo 
HHcy pacno^/ioKCHe 4a npwMe cbc npexensHJe Koje je PycHJa 
ii3B04H.ia H3 CBOjer npaBa cxapeuuniicxBa, EBpona je ce Ba34a 
noKasHBa^a HaK.ioft.ena ft,HxoB0J nynoj nesaBHcnocxH. Ty ce 
Ha.ia3H ripaBH pa3^ior neiipHJaxC/tcKOM ^OHa^I]a^by cH.ia npeMa 
iuiTaH>y o noJbCKOJ Kpa^eBHHH H o no.bCKOM ycxapy y 1815 
ro4. n H.HXOBOJ HHxepBCHUHJH y npoxHBHOM CMHCiy ro4HHe 
l'S31 H 1863, Kao LUXO ce xhmc 4aje oojacHiixn h Heje4HaKo 
4pHtattje ciua npexia 6yrapcK0M yje4ntheii.y ro4nHe 1878 
* 11 ro4nHe 1885. 

^HH.iOMaxcKa HHxepBCHuuja 04 1803 ro4. iicxo Kaon 
iiHxepBenuMJa 04 ro4HHe 1831 HHJe 40Hc.ia iniKaKBe Kopncxn 
llo.baHHMa. A.m 3ax() je ona Kpn.ia y cbojhm He4pHMa no- 
pase *paHnccKe 04 ISTO ro4. h xeiune ycioBe Bepca^bCKHX 
npe.iuMHHapa h (I>paHK*ypxcKor Mnpa. Pycnja, K04 KOje je 
npiijaxc.bCKO 4p>KaH.e <t>paHuecKe na IlapHCKOM Konrpecy 
36pHca.io CBauy cpi^oy 3a nopaae na IJ,pHOM Moj)y 11 na Cc- 
Bacxono.by, nuje Mor.ia 4a " saoopaBH Ilauo.ieony HI. nnxop- 
Bcnuiijy y Kopncx IIo-taKa. 24. <i>c6pyapa 1871 ro4. nap 
ucMaqiai je nncao uapy pycKOM: „llHKa4 Ilpycita nehe 3a- 
oopaBUxn 4a oaMa 4yryj(,' nixo [)ax nije yr»eo naJBehc 



4(5 nctCKO niiTAifcE y xix. bekv 

4iiMeH3iije. HcKci Bac Bor o.iaroc.ioBii. Benno saxBa^an BaM 
npuJaTe^b, BH.ixe^M." 

Ha4aM ce 4a caw 40Ka3ao 4a yroBopu 04 J 8 1 5 ro4- 
He rapanxyjy hh y Kojoj Mepn oncTanaK Hapo4He h ycxasHe 
B.ia4e y pycKOJ IIo.tcKoj, 404ajyhH Met)yTiiM 04Max 4a mh 
HiiKaKO HHJe oii.ia naviepa 4a, ii3B04ehn 40Ka3e o tom, ocy4HM 
npaEe4He acnupauiije iioackhx naTpwoxa. IJ,ap Hano.ieoH III. 
je peKao y CBOjoj npecxoHoj 6ece4H, oxBapajyhn aanoHO- 
4aBH0 xe.io *paHuecKO 4a je HHxepBeHHcao y Kopiicx noACKiix 
npaBa saxo mro cy xa npaBa y.sanHcaHa y ncxopHJw 11 y 
yroBopnivia". Ja caM xxeo 4a 40Ka}KeM HeocHOBanocx xe 
xBp4H.e caMo yxo.iHKO y ko^hko ce ona 04HOCH na yroBope 
04 1815 ro4. 



^p. M. X. MEJiosaHOBHi 



CTAllICTIWKII IIPEriEA 

CAMOYBHCTABA 

CPBH JH 

OA 1815 AO 1881., rOAUHE 
• no c/iyw6eHHM ^SBeuiraiKMai 

'J, I 
Cteb. /W. l^oxypoBH-RA 

iiiiCAPA y MniiiiCTAi'i Tuy ynyTPAiuii>iix jl:.ia 



EXPOSE STATISTIQUE 

DE SUICIDES 
eii 

SERBIE 

de 1845 ii 1884 
d' apres les donnees officielles. 



C.iyjKehH y MnmiGTapcTBy yHyTpaiiiii.nx /l,e.ia Biiiue 04 
AeccT roAHHa iimho caM npii.iiiKy, Te caM ce noanao ca ite- 
roBOM ooraTOM apxiiBOM. ripoyqaBajyhii xy apxusy napoMHTO 
caM onaaiio y tLoj 40CTa odH.iax MaxepHJa^ 3a Mopa.my 
CTaTiicTMKy. Taj MaxepHJa.i npMKyn^aM h cpel)yjeM cee JC4- 
HaKo 04 I881). ro4HHe. Osaj »CxaxHCXHHKii nper.ieA caMO- 
y6ncxaBa y Cp6iiJH oa 1845 ao 18S4. roAHne" npBii mh je 
Behii Aco paAa oa Tora noc.ia ; a sa h>hm he y 6p30 Aohii 
II Apyrn, aKO 6yAe HtiiBoxa h SApaBTba h auo mh ciywoeHe 
npn.iiiKe Aonycxe. Osaj nan Aeo paAa AajeM iaBHOCXii no 
OAo6peiby FocnoAiiHa ^Iiiiuicxpa ynyxpauiitHX ,^e.ia oa 16- 
(t>e6pyapa 1888. roAiiHC HAr 2580. 

OoMeHyTii Maxepnja.i iia.iasH ce iior.iaBiiTo y c.iyiKoe- 
HHM HSBeuixaJHMa. Kojc no.HiuHCKe B.iacxH 'lOAHOce cnaKora 
Meceua Mimwcxpy yHyxpamnjMx 4e.ia. Tux MeceMHMX iisBe- 
mxaja oa roAHHe 1845. ao 1884. iiMa npeuo 8000; a noqe.iii 
cy ce c.iaxii oa roAnne 1839 no pemeH^y HaMecinimxBa K.ba- 
HteBCKor 4ocxojaHCXBa oa 12. ABrycxa BAv' 772. Kaua iim je 
ociiOBa Aaxa y noqexKy, xaiui iim jc roxoBO ocxa.ia u a'> 
Aanac; jep, uano MaTcpnja.i Kojn je y ibiiNia niije ono iic- 
oiixiiBaH. Hiije on.io noBOAa Aa ce y »icm MChba. To jc joAua 
xaMiia cxpaua H^HXOBa. 4pyr'3'» Jou^ oceximja, je xa : mxo 
Hii no OHOJ Aanoj ochobh micy cbb rio.iiiniicKe b lacxii CByAa 
jH CBaKaA noxnyHO jeAHaKO paAH^ae h, mhhm mii ce, hh c 
CAiiaiv iM xa'uioiuhy 11 Map.biinouihy. Tc xaMiio cxpaiie 113- 

rOAHUJttllUA \I 4 



50 



CTATHCTH^KH nPEP^lEA CAMOVBUCTABA 



Bopa H MarepHJa-ia Mopa^e cy ce, nopcA cee iioMohn h c 
Apyre CTpane, noKasaxH h na obomc paAy " HcnnTHBaiby. 
ripH oBOMe pa4y, ochm APyrnx cxaTiicTHMKiix Ae.ia, 
KopucTHO caM ce HapoMHTO AeAOM Mopce.iHJeBHM y neManKOM 
npeBOAy »L)er Selbstmord, von Heinrich Morselli. Leip- 
zig 1881". 



Oeopyapa 1888 roAnne. 
y BeorpaAy 



JiHPUTOfi 






-'^'^^'rfi.ckpT^ 



'.■\r ■ f'T v:!t'T''i!iTf;TO 



i^cS -An 9Hiu,oT .?88t »;q/;yqn9'l' 

.j:inq£>T6M tiTVHSMOn 
:...-. oil 9fOH .KV.Hf.iJT!" •" ■" '/"H 
/.HcHirtBqTVH'i vqTDii^ 



IIperjieA caApacHHe 
Tables des matieres. 

r,;,..,/.T 

-y/pio ,iiMniiuicqHO.n ^( fiUBTOiioYOMBO [oqb ijHTY.f.oonA 1 

I Airco.iyrHii opoj c;iMM\-uncTaBa 

.{;}'.'< Loi ("i >'. I I' , I . Mlillll ')!nil ■/ 

II, CaMojMiHCTBa iipr.Mii iipojy craHOBHHUiTBa 

III, CaMoy6HCTua ,no no.iy , , ,, 

II .; <R ri(i, ( ri!i / .; i ; r j!i i /; > ' .;-j ,) [" ii,i i /;i. i . i /. i! 

IV CaMoy'oHCTBa no Mecemuia a roAHUiibiiM BpeMemiMa 
-iir')Ooj, 01! nii.olori jonMiri j;qrL(niitn//.i; mm; v |;ii. 

V CaMoyfiHCTBa no aaMHiiy caMoy6HjaH>a ; a 

.K!':ij/,oii(|Oii ;/ii,iiimu,>n 

VI CaMoySHCTsa no yapomma, — aa CBe : yKynno, no no- 

-owi^u ^ft "WW'£WR^^n^iW;;9i^MttfiT,^Vn; "9>.^^^'u]''''' "° roAHHaMa 
-CTapocTii, He.via y,.f^^y-^Kpe^M^i.M,^tf.^p,eiU||aj^Ma. ^^^ noAaraKa. 



ftMlirOIlit'iOKBO 0Oli;,O ll BHTOIIOYOIZ-B-j .oiiTmiIll:i' i; i ' ) .71 

-oi Kiiiiiu oion V .ii|iirii|'J 7 •/[HTiiiniiMiMijri ■ 

i Nombre tot^l^d^ syicp^e* | ,,, ,,^ 

II Suicides d'apres le nombre d'habitants 

;ii;(;:oiiuijIi':8uioides'diapr6siiile."sexe "^iiiii ■ > .7 

MH.iiiuiia'i?"^nteidesiipor|'hToisi letiiBaisoniSi 

V Modes de suicides; el i/i,r^ 

VI Gaudies de suicides, —dans leur ensemble par regions 
'^•'^l' ll^Vd^f^i^ertti<' (di'iii70hJ,"'iaiWihistl'ativefey " ■ '• ' ' > 1'^ 
-""'"^''-'Ofi''rtfe 'jit-lit "f>ai/e^ I'a Witliere cfiVan«''ft!l'age des suicides. 

faute lie donnees ufficielles sulfisahtfes. 

-KqHon V HurmiiH' oHiii-j ■/,io(ifr-r;\r.-o\'\n — nr; . II V 

.Jiiciu oiiqon i<ii.nuiii/oi-OT'.)-)'>/, on 



Ta5c;iime noKasyjy : 

Tab.ihua 

I. Anco.iyTHii 6poj caMoyQucxaBa y noKpaJHHaMa, OKpy- 

3IIWa ^aAMHHHCXpaTHBHOJ nOAeMl) H y CBOJ SeM-bH, 

y nojeAiiHHM roAHiiaMa 04 1845 ao 1884. 

II. ■ Ancc/iyniii Gpoj cawoy6ncTaBa y iiOKpajniiaRju h 

OKpyaiiMa (aAMiiHHCxpaTiiBHOj noAe.in) no Aeccro- 
roAiiQiibH-M nepnoAHMa. 

III. Anco.iyTfiii 6poj caMoySiicxaBa y noKpajHHaMa h 

OKpysHMa (aAMHHHCTpaxHBHOj noACJii) no nepwo- 
AHMa OA no AsaAccex roAinia. 

IV. CxauoBHHiuxBo, caMoyoiicxBa 11 oahoc caMoySncxaBa 

npejia cxanoBHHUixBy y Cpdnjii, y nojeAHHWM ro- 
AHiuiMa OA 184 5 AO 1884. 

v. CxaiioHHiiuixBo, caMoySiicxBa n oahoc caMoyoiicxaBa 

npcMa cxaiiOBHHiuxBy y Cp6HJn no nexoroAHUJii>HM 
nepnoAUMa. 

VI. CxaiiOBunmxRO, caMoyfiHCxaa 11 oahoc caMoySHCxaBa 

npeiMa cxanoBBHUixBy y CpSn.in no Aecexo-rOAHui- 
ihxni nepnoAH.Ma. 

VII. CaMoy6ncTKa npewa Spojy cxaHOBHwraxBa y noKpa- 

jHuawa, no Aecexo-roAiiuiH^iiM nepnoAHMa. 



CTATIICTHMKH nPEP-lEA CAMOyBUCTABA 53 



T.\I-..111U.\ 

\111, Ca.MuyuiicTita ii|ic.m.i '''pajy craiioiiiiiuuTua y iioKpa- 

jiina.Ma, no iiepiiOAiiMa cu Aiuiiecex roA»na. 

IX, Ca.MoyCiicrua iipe.Ma 6poiy cTaHomiuinTBa no OKpy- 

3U.\ia (aAMiinHCTpaTHBiioj iio.ic.m) no nepiiOAiiMa 
o,\ no Aecex roAniia, iiepHOAiiMa o.\ no ABaAecer 
ro.unia, it yKvnuo oa 1 8 'i 5 — 188 4. 

X, Mef)yHapo.iuo yriopel)eH.e caMoydncTaBa npe&ia 6pojy 

CTaHOBiiHuiTBa OA 18 46 40 187 5 roAuue, ii to : 
no ncpuoAUMa o,i no nex roAiina, nepno4HMa 04 
no .lecer roiiiHa. 11 ynynno 04 1846 — 1875. 

XI, CaMoyCncTBa K04 MyniKor 11 n^encKor no.ia y Cp. 

fiiiju. y iioie.uniiiM ro.unuiMa 04 1845 40 1884- 

XII, CaMoy6ncTBa K04 MyiuKOr 11 JKencKor noja y Cp 

6hjh, no neToro4HuiHjnM nepno4HMa. 

XIII, CaMoynncTBa K04 MyniKor n >KeucKor no.ia y Cp 

r»HJH, no 4eceToro4nniH5nM ncpnoAn.Ma. 

XIV, CaMoy6ncTBa K04 xMvuiKor u -/KeHCKor no.ia y Cp- 

riujii, no nepnoAHMa 04 no 4Ba4eceT ro4nna u 
> Kynno 04 1 N '1 5 — I 88 '1. 

XV, CaMoyoHCTBa K04 MyuiKor n ;KencKor no.ia y Illy- 

Ma4njn, no noje4HHHM ro4nHa.Ma 04 1845 40 
1884; neToro4HniH>HM nepH04HMa, nepaOAHMa 04 
no 4eceT ro4HHa, nepH04HMa 04 no 4Ba4eceT 
ro4HHa H yKynnu 04 184 5 04 188 4. 

.XVI, CaMoyoHCTua K04 MvuiKur 11 ;Kenci;or no4a y Tu- 

MOMi;oj Kpajnnn, no Mi>je4nMn.M riMiiiuiMa 04 1S45 



5 '4' .^^^usmiix^TM'i^n^^mtMMm^^. 



AJJIILrlAT 

rABaHUA 

-isqnou X £iiiuwuaoHST'J 'Uoqo fii^sqn BaTOuavow/iO ,1117 

— 1884; neroroAHiiiHjHM nepiioAHiia, nepHOAiiMa 
.JjHh^ot t'.)09/.«;ia t,i> x;i/.iij,(;)iii[9ii on .Bi^ciiiii. 

OA no Aecex ro4HHa, nepwoAHMa 6a no AsaAecer 

-Xqno on imruJ^%mh.'^ J^W^'iMv' ^^-^^^^^^^^^ /I 

BMH/.oijqan on 'n'OX-Oii \ouHnT!A[i-juuuif.i.y,) Hirm^ 
tM&ha onCj^*'0.yiP.?P.^I^^-.i^G^.,i>^^;?P¥?rji' .?ffep8^«^ y MaHBH, 
. fi X ^o no je^jj^H^, r94^^^y ,pA ,. f,§^,^T AO 1 8 8 4 ; ne- 

^oroAHUJH.HM nepnoAHMa, nepnoAiiMa oa no Aecer 
vjuqQ jBKsqn i;:*QAHH,^>ui«^iSQAJ^Mai<i«j^4 oflP ,|ARaA§fyeT foahh^. h 
; or H ,9Huj,OT yKyiaSrio oqa UWS'AS fc^-- 4i8iSi4HHfioHjn ) 
to jSMH^onqsn ,jBHrix..on rsii on i.o /;i/.ii;,' uq^ni o;i 
.cXYIIIj— i)fGalMOj^iSHca»0/;iRpArwpHiHOri HaateHOwor noja y Bpa- 

HH^esy, no nojeAHHHM roAnnaMa oa 1845 ao 

.q) \ ai-on 'lotigg-ii;*: ^e'i'di>bKiiiuAVi4i ti^itmAmi^] iievuoAimii'^OA 

-r^.P.iof, ct8,^oiii^e(iW;'iMXftHfei;'Httfepiili'AHija'ii.<!>A' no AeaAecer 

roAHHa H ynynno oa1845 — 1884. 
ij'J V fiLOn TOHJ^i);+: ii lo-.iiiivi/'. ;.o;i nnT3unvi>\f.ii'J .11/ 

XIX, (*i'KWMB¥ia''W'iiyH8l?"H ^ike^iMBr no.ia y Pyjny 

CxapoM Baaxy PaiuROJ, no nojeAHHHW roAHHaMa 

a') 7 «r.on iohoii9;k ii iohuiyi/i r,o;i >juTanovo,v.(;0 .111/ 

OA 1845 — 18'8 4; neToroAHiliifcHM nepnoAHMa, 
j;i/iix,oiiq3ri uii.]ininf,0T0T9D0A on jiiiio 

nepHOAHwa oa no Aecex roAHHa ; nepnoAHMa oa 

no ABaAeceT roAHHa H yKynno^oA ^^^^ — .1,§.§^ 
-qO 'i BLon lO-riOHOHi ti tojiujv.i/: ^.o>i Hnyouoxoif.BO , /I/ 

u BHHAO'i T009;,/iHX, Oil jjj ;?i/.ni,onq')n on ,!ij;iri 

XX, ynopel)eH>ef <.,(iafnox6ij9T.apa ^.Kp4,^i^,or u koa wen- 

CKor no.ia y noKpaJHnaMa oa 1845 — 1884. 
-vIIJ V Bi.on 'io;ijh9;k n lOHm/i-: j.ovi hhioijo /ou.n'J ,'/ '. 

o5fXa,{^8 1 sG,smQi$^mTim ilCfffl„}iypiffor,,p i^p|,^^^fteHCKor no.ia y 
ko B«Nf,0Mq9n n9-immm^\TQA\mmf^<<>A4Mptirr,\^^^- no OKpy- 
T9jo;,J3af. on i3iiJM%i^i9.^fti#f##Tpaii^[^i^pj iI<)4g^H),„ 
.^HHi !,o G^V, J i,o onn-^wy; u KHHjt,oi 
XXII, CaMoySncTBa koa MyuiKor h koa wencKor noja no 

-nT V Bi.on lOfj^^^^^Hjiy, (|i(ji:i;yii.ifcT^^i-KgH6f i^^^^^'^'.rifh' nojeiiii^n^ 



qT.;\-l'jl(:Tj|Vjt^H^ lll'El'.IK^ CAMOyBUCTABA 



TAClllUA 



,\o 1 S8 4. ro.\mie. 
Wiy, Mel^yuapoAHO yiiupe^I^eite caMuyoHcvu^a k<j,i .wviukui 

X^y,> , OaMoyG^iijgTBa iiy MeceuuMa 11 ru.iiiuiibn.M BjieMeHiiMa 
,,,;,,;,,; , , . . . y j CjijG H jfi, . , .119 j , Aeceiqr,o,U,iUiu.iiM iiepnojiiMa, ne- 
piioAUM^^ i04_no /iBa^ecex roiHufv n yKyiiiio oa 
1845 AO 188'i. 

. rNrVX^' rP;f'*i!9!y<1pcfrB^,^no MQceuHjMa, u,^ ruAuuubiiM Bpe.MeHUMa 
no iio^paJHiiaMa. y iippHO^^UMa QA no ABaACcer 
roAHHa H yKyiiiio oa 1845 ao 1884. 

I <■■ ■h:'^l~'-/.'[/ ,, . ■\,\.r ,,,\ ,;■ ,,; ; ■,,, '.-;.. > , 

,XXVII. Ca.MD.vuHcTBa^no, Meceu,HjMa, h,,i:9,j^hiuii.hm upeMeHii.Ma 
no oitpyawMa aAMniiiicT})aTii|uioi iioaciii' oa 
1845 — 188'(. 

■ ;.): n">v..iM.; J v, 

•i'X'XVIIl, ' CaMoydiicTBa KOA .MyiiiKiix ir ;Keiici:iix no MeceuuMa 
u roAiiinii.iiM BpeMeiiiHta y - CpouJH, no iiepiio- 
Aima OA no Aecer h ABaACcer roAniia, ii yKyimo 
. '<y.A'''l'845-'A0('l'8*4-. 

\-Jj-'l L'U ] " (;KHX,01)qOri V ZDHOJJ-JM 

X-XIIX-, •' AfeS^yHapoAiHO ymopel/eibG caMoyoiicraBa i;o,v MyujKii^c 

H >KeucKiix y Mcceuy Majy, Jyiiy u .ly-iv. 

./...iiii!ijij;ii'n / j..;ij.,iir, /, |/j;-j .■.,,,; , ;, ,;, ,• :,; ■ ,- , , , ,, 

"X*i'X, ''''''M'«i?iy!l^kp6Ai!ib 'ynDi^el7feii.6cyaiii6y6rfcTaBa koa .Myiiii;iix 
■ ' ' 11 --KencKMx no I'-o.uiri'n.iiM BpoiciiiiMa. 

■i^XX-'XI, '!'■ CaMoyGncTBU koa MyniHUx ii Htencunx no UDi.iJiijii- 
I lOHni VK J-''^a.M&, ?*o -nepiiOAHMa oa ■ iro ABaAccer inAiiiia ii 
•li-'"^ yftyitnoioA tl-^ i5 AO 1*84. » 



CTATIlCTimKII nPEr.lE,l CAMOyBIICTABA 



XXXII, CaMoyoHCTBa K04 MyiuKor n /KencKor no.ia no OKpy- 

3HMa (aAMHHHCTpaTHBHOj iTO/i 6.111; v nepiio^v o.\ 
1845 — 1884. 

XXXIII, CaMoySiicTBa no Ha'uiHy caMoyGnjatba, y Cp6ujn, y 

nojeAiiHHiM roAHHaMa/ oa 184 5 ao 188 4. 

X.XXIV, CaMoy6HCTBa no naMnny caM0y6njatt.a, y Cp6njn. 
no nepiiOAHiia oa no Aecer u ABaAecer roAnna, 
H ynynno oa 18 45 — 188 4. 

XXXV, CaMoySiicTBa no Ha^nny caMoyunjan^a y noKpajimaMa 
no nepnoAiiMa oa no AeceT n ABaAecer roAnna, 
n ynynno oa 1845 — 188 4. 

XX.XVI, CaMoy6ncTBa no nanniiy cajioyCnjan.a no OKpysHwa 
(aAMHHHCTpaTHBHOj noACiii) OA 184 5 — 188 4 
roAnne. 

XXXVII, CaMoyfincTBa no nannny caMoyoiiian.a y Cpoiijn 

KOA MyuiKHX II HieiiCKUx y nojpAnHiiM roAnnaMa 
OA 1845 — 1884, 

XXXVIII, CaMoyoncTBa no naMHHy caMoyonjan.a y CpQiijii 

KOA MyuiKHX H jKencKiix y nepiiOAHMa oa no Aecer 
H ABaAecer roAHHa, h yKynno oa 1 8 4 5 — 1884. 

XXXIX, CaMoyoncrBa no uaHiiiiy caMoydnjaiba y noKpajunaMa 

KOA MyuiKHX H HtencKHX y nepnoAiiMa oa no 
ABaAecer roAHna h ynynao oa 1845 — 1884. 

Xi. CaMoyGiiCTBa no naHnny caMoy6iijaiba no OKpysn- 

Ma (aAMnHucrparnBHOj noAean'; koa MyuiKor n 
iKeHCKor no.ia oa 1845 ao 188 4 roAnne 



CTATHCTHMKH llPEr.lEA C AMOVBHCTTABA -") ' 

T.\r..lllHA 

XLI, CuMoyfJiicrna no y.ipounMa caMoyGiijatba y noiipa- 

JHiiaMa 11 cBoj ae.M.bH 04 1«'i5 ao 1884 roAHue, 
ca Mel,ynapo4HHM yriopel^eibCM. 

Xf. CaMoyoiicTBa no yapouHMa caMoyfinjafta y noKp- 

jviHaMa II CBOj 3eMAu koa MyuiKor h HtencKor 
novia 04 184 5 40 188 4 ro4HHe. 

XLIII. CaMoyOHCTBa no yapoqnMa caMoyOiijaiba no onpy- 

3HMa (aAMHHHCXpaTHBHOJ nOAe.lH) KOA MyuiKor 

II HieucKor no.ia, ii yi;ynHO, 04 184 5 ao 188'i. 
roAinie. 



AaATTOIiaYOI/A' 



AlUir.-!/T 

-i;q;iori i BdWiiiidvoMfiO BMNjJoqK^i on fifiTOnrtvoMBO ,IJ7. 

/iiiiuoi ^88 t OA c^8l AO HAMae joao ir £M£iiHi, • 
.wodiofiaqo"'^ MHHi,oqfiH^(;}9M no 

-'[;ion V J3dixj[ii5Y,OKCO BMHUoqcv; on BaTonSvcij/iJiO t:/ 

io;ijii');j: h iohhixm j[,o>i nd.Mat: [oao n BUJBuni, 

Ce3 tableauKii^^mnei3l8lle3.a]3;iSCp.tii<g)r!f§,i3]aiv antes : 

Xqao on /jdiuinu ,;oMi3o /uiiixioqev on i;HTi)niD{oitfi'J IILI/ 

T6.'b1%%¥ IP'' ''"•^efl{Ifre^'ftitar-t«s"aiieM-(Ss pafi^^l^gions ainsi c|ue 
'^^' ■' ' ' dUKfe<6haque'^a^t*ai't^liiiafli;'(diVisions adminis- 

tratives) et dans le pay^'''^Atler pour chaquo 

annee de 1845 a 1884; 

(, II, Chiffre total des suicides par regions ainsi que 

dans chaque departement par periodes de- 
cennales ; 

" III, Chiffre total dcs, suicides ]>ar regions ainsi que 

dans chaque depar lenient par periodes de 
vingt afmep"s'; 



IV. 



Population, suicides et proportion des suicides 
par rapport a la population du MoyaunK^ 
pour chaque annee de 184 5 a 1884; 



V, Population, suicides et jiroportion des suicides 

sur le chiffre de la population du Royaume 
par periodes quinquennales ; 

VI, Population, suicides et proportion des suicides 

sur le chiffre de la population du Royaume 
par periodes decennales ; 



CfAtHCTUMKlI nr'Iir;lE,V CAMiSi 



Tableau 



'■' ;f" "' VH, " Troii'irtion dos suicidfs sur le iiunibre des lia- 
ic/iiB f88l bitanls'-'des diverses regions du Royauiiie 

.9l*n.m':.l. .,.,., .pa^'j^ertodes de d.ccnnal. s ; 

Mil, ' Proportion "d'6s suicides sur le nombre des ha- 
bitants des diverses regions du Royaume 

,o-, ~. , ^ . , par periodes de vinet annees ; 

^8«5l fi cf8J 9b 'jornif; t>np£il:.. -iul-i .1. T 

- •: '■iiLfipfieup/umi ^slM.iTq -i,j,[ ■,,!!., . 

" , .'i,. i- f°'',?!'^.'— ^^5 suicides sur le nombre des ha- 
bitants de, cliaque departemont par uerio- 
fles decennales, par periodes de vingt annees 
x>( e.b noi'^'jT si ^nsb^i^^U^'i.'t.yPoyri Pen^e^mJjle des annees de 

ii?A v,ii%\ 'A>^^MJ^,u\m^ :,■ 

-;>b .aelii/uisiJpriiiiji - ■jp.'iiMc 

1 'i..,,.,^' I,,., Qo'^lRJirai^on internation ale des cuicides par ra- 
pport au nqn^^re des habitants de 184 6 
n 187 5, savoir : 

I'i i\ _ par ,periodos qninquennales, p^r; periodes 

f. cJ-c; ■I. ■ (inr i^wcpnns^lps, ainsi que pour rensenibli> des 

-r.nn^upniop >■ Lo .i-^n.ce^ d? l;3f^0 3,4^7 5; 

« ,^^>, , • ;Suicides i(ij9§^ Ji^l^ux ^p,px.e!5, du Royaume pour 
chaque annees de 1845 a 188'i; 

ijb noi'S'j'i ^ .1 , 

onjifedo ^/o'i .s;l(b.^;"^'^^'^^' fjes., deux sexes, du Royaume P"ur ' 

-j<l ■\ii<\ yjip i?ni/] ,rjQdes (^uinqucnnales; 

-■'■1 -iti'j -;-.-.'lfi/iiK.'-'__!' .-';>Ixjniio))j.niu)' -",■:.■, 

9:dfii-.'n^''''ii .' ;^"-!^^n *??Miv**?!')'^ s,cxes du Royaunie par 
periodes (Jecennales ; 

'"^ <r-izxiV>J'-^i' Siiiddes ^Jes dcuX -sexes du Royaunie par pe- 
c\?\ -jji -^ri'/ifivi.il : f iod "S -do Vingt annees et dans leur en- 
semble dc 1 s 4 ■•) ;t 18 8 4; 



60 CTATHCTIIHKH nPEr.lE^ CAMOVBHCTABA 



Talileau 

„ XV, Suicides dcs deux sexes dans la Chouraadie 

pour chaque ann? de 1845 a 1884 ainsi 
qu ■ par jjeriodes qunquennales, decennales. 
par poriodos de vingt annees et pour I'en- 
semble des annees de 1845 a 1884; 

XVI, Suicides des deux sexes dans la region du 

Timok pour chaque annee de 1845 a 188 4 
ainsi que par pi'riodes (luinquennales, de- 
cennales, par periodes de vingt annees et 
pour I'ensenible de 15 45 a 1884; 

, XVII, Suicides dcs deux sexes dans la region de la 

Matchva pour chaque annee de 18 4 5a 1884, 
ainsi que par periodes quinquennales, de- 
cennales, par periodes de vingt annees et 
pour Tensenible de 18 45 a 1884; 

■' XVIII, Suicides des deux sexes dans la region du 

Branilchevo pouc chaque annee de 184 5 a 
1884, ainsi que par periodes quinquenna- 
les, decnnaics, par periodes de vingt annees 
et pour lensemble de 184 5 a 1884; 

« XIX, Suicides des deux sexes dans la region du 

Rouino — Stari Vlah — Rachka pour chaque 
annee de 1 8 'i 5 a 188 4 ainsi que par pe- 
riodes quinquennales, decennales, par pe- 
riodes de vingt annees et pour 1' ensemble 
de 184 5 a 1884 ; 

(( XX, Coniparaison des suicides des deux sexes dans 

les diverses regions du Royaume de 184 5 

a 1884 ; 



CTATHCTilMKlI riPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 61 



Tableau 



XXI, Suicides des doax sexes pour chaquc annet- 

do 184 5 a 1864, dans los clojartements 
(divisions adininistrativos) ; 

XXII, Suicides des deux sexes dans les departe 

meats, (divisions administratives) pour chaque 
annee de 186 5 a 1884, 

XXIII, Suicides des deux sexes dans les de| artc- 

ments (divisions administratives) duranl la 
periode de 184 5 a 1884; 

XXIV, Comparaison inlcrnatiimale des suicides des 

deux sexes, 

XXV, Suicides classes par mois et saisons en Serbie 

pour les periodes decennales, pour les pc- 
rindes do vingt annees et pour I'ensemble 
de 184 5 n 1884. 

XXVI, Suicides classes par mois et saisons dans les 

div(»rses regions, du Royaume par periodes 
de vingt annees et pour I'ensemble de 
18 4 5 a 18 8 4: 

XXVII, Suicides classes par mois et saisons dans les 

dcpartements (divisions administratives) du 
Royaume de 184 5 a 188 4 ; 

XXVIII, Suicides des deux sexes par mois et saisons 

en Serbie pour les periodes decennales, 
pour les periodes de vingt annees et pour 
I'ensemble de 184 5 a 188 4 ; 



CTiATacrimKU UPEr.lt}4 C^M.Of^MfJ^^JjA 



Tableau niislisT 

XXIX. Comparaison - internatioivale des/sliicides des 
deux -sexes durant !es niois de niai, juin 
et juille-t; 

; : 1^. ?.i'XX.Kf.ij ^OH^jaraison ' intei-natiortale deHZsCiicides des 
i 'fido ijjo.q 3-?'/iJBTl«ir. deux- sexes; par ::&aisons ; 

(, XXXI, Suicides des deux sexes par regions et par 
;. L ^j: -:>; ^ I'periade^ del vingt .arvfloes .lafijfiai que pour 
:.;[;; '/:(.■ an. ALeiviGmMer.'de AiSASi a 1884: 



XXXII, Suicides des deux sexes dans les departe- 
■ i aab slBifmerift: ti-div'feionsf-^ aamfnistr'afft^^) pour la 
periode dfe^ 1'8 m-'^-'k 18 84; 

XXXIJI, Mode '}\'e 'suU'r(!ibs''^'eit''"^erbie/^];/our chaque 
! .«jl^fiat< ^^,^^;g delS45'a 188 4 ; 

XX\:i\', Mode de suicides en Serbie, par periodes 
d -cennales par periodes de vingt annees, 
ainsi qiie'pbur ]"i3nsemble d^''rt^5 a 188 4 ; 

• r;v ■=i!. 
XXXV. Mode de suiciMcs dans les diverses regions 

par prriodes dc-cennalos et par periodes 

de vingt annees, ainsi (lue pour I'ensemble 

de 1 8 4:' a 1 S8 4 ; 



XXXVI, Mode de suicides par departement.s (ilivisions 

administratives) de 18 4 5 a 18 8 4; 

■y-.i'-: -xii^b i9b >-ybn'[ui .Wl'JV.'L 



pour chaqi o annee de 184 3 a 1 
. eb dldat-san-^'I 



CTATMCTWqKH HPEr^EA CitMuyHllCTABA 63 

'I'ablrau 

„ XXXVlll, Moilc (If suicides iles deux sexes en Sorbie 
par prriodes deoeiinales, ainsi que par pc- 

riode-! dr vini^t anises el pour I'enseinhle 

de 184r, ;i 188 4 ; 

XXXIX. Mode dc suicid s des deux sexes dans le.s 
diverses regions du Koyauuie, jtar periodes 
de vingt annt-es et pour I'ensenible de 184') 
a 1884: 

(, XL. Mode de suicides des deux sexes dans les 

departements (divisions adniinistratives) pour 
la periode de 18 4.T a 1884 : 

., XLI. Causes de suicides dans le.s diverses regions 

ct dans lo pays entier durant la periode 
dc 1845 a 1S84; selon la comparaisDu 
internatioiialo. 

XLII. Causes de suicides des deux sexes par regions 

et dans ie pays entier pour la periode 
de 18 4.T a 1884 ; 

\L11I. Causes de suicides des deux sexes par ile 

partements (divisions administrativesi e 
pour rensenible dc 184 5 a 1884; 



CTATHCTHHPJH aTEVJlKJI, 
CaMoyoncTaBa y CpoHJn. 

oj 1845. JO '8S4. roAiiue. 

I. 

AnCOvdyTHH BPOJEBM. 

y CpoHJH, H3y:^eBiiJH iioBC KpujcBC — oKpyrc : BpaH>- 

CKM, HHUIKH, nHpOTCKH H TOn.lHMKH — 04 1845 40 1884 

ro4MHe, 4aK.ie sa nynnx 40 ro4HHa, 6n40 je cBcra 2129 
caMoy6iicTaBa. Y cpeAihy pyny na CBaKy iioje4MHy ro4nHy 
na4a no 53225 ciy'iajeBa. 

HjiJBHiije caMoyoucxaBa y Cpoiijii oh.io je ro4HHe 1864 
(75\ na ro4HHe 18f)8 [I'd), na 1879 (68) h t. 4; a naJMaifce 
ro4HHe 1845 m 1852 (no 35 c.iyHajeBa). 



y Illyjiaaiijii u; 


IJRIIIIK 


• 1868 (28) a HaJMaib 


e 1858 ro.i 


I. (6.) 


(, MaHBH 


« 


184fi II 1864 liio 20) « 


1876 « 


(2,, 


(, PyJHyCxapoM B.ia- 










xy PaiuKOJ • • • 


(( 


i8i'4 11 1879 |iio 19| „ 


1861 « 


(5.) 


(, TiiMomjoj itpajiiim 


„ 


1871 (I7| „ 


1876 „ 


(1.) 


„ LpaiiimeBy • - • 


« 


1.^60 11 18^3 (110 11) ,, 


1846 11 18;. 


1 liio 2' 


*) IIoKpajiiiie 


cy : 


1. IlIyMa.iiija i;ojy miHC : 


Deorpa.i ii c 


iqiy3U : 



6eorpa.iCKii. cMe.iepcbci.ii, KpuryjeBaMKii, jaro-uinciui ii py.miiuKii 



'2. MaMBa 



iio.i Koje iiwe CTaBAciiii cy oupyaii : Ba-beBci:ii, uia6a>iKii u noApuHCKii ; 
3. PyJHO Cxapii B.iax ]'auii;a iioa KOJe „Tpojno» oupysii cy : la'iaiiCKii 
II KpyiueBaiE;!. ; 4. TiiMouKa upajuHa Kojy cacTau.bajy oupyaii : a.ieKCii- 
HaMHH, Kii.aH«eBaMKi!, upiiopemsu ii KpajiiiiCKii, ii 5. DpaiiiiMeuo i:ojii leo 
Mime oKpysu : uo/uapeBaui;ii ii hyiipiijcKii. — M. 'IJ. Mii.nil.cBiili. Uhohc 
€p('iija 1876. 



roAiimibiiUA XI. 



66 



CTATUCTH^KH HPEr.lEA CAMOyBlICTABA 



iiTwae loao a ohuXh^^ 


.O C-3 OT .n -* t- lO .- — ^ -J 00 .O -.K O -* -* C; 


li 


IlHIlfBdMOU i( BJSaQ 




iiMhBsamifdjj » 


^CNCO^ ,-0 |..,-^CO-^„^-^^ 


IIH0HBh1SJ-i » 


■ (MCT~3lr-3-lcOGS^«COCN |-*^CC(N^ 1 


IIHhlllKj^ -(JhO 


a3ooc-5-^«Kcr^toincoincoint--*in.-(Kiifs 




iihhI'ccIhou X TBjaaQ 




HHofllduAVL » 


^^„|^CO|^rN ^<M^„^^^f^, 


iiHhuaadBjKojj "dHO 


<M — <!<09O(r»(M |cooc>a'coo-i<M^i^.r5^-:> 


ca 


irHiifT3dHou K BjeaQ 




iiHOHiidrojj » 


1 -^ ro — Ti c^ tM — CO ^ 1 CO -3" .n .r^ >a. ^ ^ 


IIHhTJQBin » 


>n«s«-*^o(?Jco |-a<(N<N(Mco.o<Mcot^io 


iiHoaoTBg -dHo 


(M--=ooc^G^ooeoiracNO«d"ooin<N~s<ioi^r- 


05 ^ 

E5g- 


IIHIll'BdHOU K BJ8UQ 




IIHOHufBdjI » 


__^ 1 1 |C.-*^«^ 1^,, ^-^„.^ 


HHhQdoHd'n » 


1— CN|COT-lCMjCN<NC0:O<y<-a<(Ml^(N 


IIHh«a83KB<H}I » 


-.^ |CO« 1 |COC0-C0^1CO-*|CO^-3. 


nHhi3HiioiT9ry "dHO 


- 1 1 1 1 ^ 1 - M 1 I------ 


c« ■ 
Z 
>-> 

B 


uHiifBdHou K Bjaag 




nHhiiHr/Cj " 


OCTv.^-*.*S^G^— .n-Jl- — i.O^— ,^-*(M 


HHOHIirOJ'BJ' " 


1 CN^-a'rOtN-*G^!?^-X>CO-*-M.^C»^(M-p- 


HHh'Baaf^j'edjj " 


--,-,.-.,0- 1" 1---"^'- 1 


HHoaadgrowQ » 


^^ll„^l^,^„„^l^<^^^ 


HHOVTjdjoag -duo 


CO<N.O^^CO |^«).^v,.<M<.. |-*-<M-* 


ri3dj09g -dBa 






8 H M P J 





CTATHCTHMKH nPEF-lEA CAMOyBMCTABA 



67 



iwK.^c fotjn X onnA;i\ 


■M .- r5 r~ n ^2 2 '^ ^ r' ?• ~r ^ *:; ^ '2 ^ ? "^ ? "' ^' 




IIUllfi:d:iOU .( BJOIIQ 






uHhcaamAdjj " 


— ir5(M5-> — -j3 0-M>r>n.nn^-M-rj — ■^^,Ol~u^.n — 


llHOHBhBfi » 


:0'^eo<oOlr5int^rN— »"-*-^!jjji.='r<— r5-»— iTj 


IlMhII^KX -dHO 


rs X i^ c- -.•« rt r^ j: eo 05 "M o .- •»" rs -^ .rt o -s" irt — 00 


- 
s 

1 


iiHiifBdHOu A Bjaa.) 




IIHofllduA'vX " 


- ^. - « 1 - O ^. , 1 ^ 1 1 ^-. o 1 ^ ., ^ ^ 


HMhBagdBJKOu dno 


uovi<-.--«!«^Oin^c-ina350cooMX-i«..':>Q05^ooe« 


s 
m 

tr 


iiHiirBd;ion A B.ioa,^ 


L" ?, - 2! ''■' 2 :^ - ^ 13 r? r "^ "' r '^ 1' 2 '^ -2 -^ - 


ijHOHiidroy » 


.? .5 " ri j -:- ..-. -N ^1 r-3 ^-> — TZ 7. — n :-. ~5 , «< 


iiMhBnt'jjj » 


<f" o .n ^ -^ <N .rt irt >n (M — r: — i c^ -m o •^^ — -a" (?» r^ 


HHoaaq-Cfi '^-^^ 


t-os-*inc-«d'0-i:eo<»r-..oe>5 »-'«> ?5 t- .n co -js ri r- 


C4 

a 

a. 

1 


iniiifi:d:iO[i a r.iaa ) 


-rui::!r~*-:z----'-u- -12- 


XUMnHiiri:d}[ » 


1 ^ ^- r. ^ 1 1 1 ^ _.,.,„_ ., 1 .^ 1 _ - o , 


IIHh9doild|| " 


ror:^«(MJoo«^^ 1 1^ |v,..n--(?i(Pi, 


HMhBaOJKB«H>{ » 


(M«coe«o<^v!'«c:rT<M(N«)< i^'i^fMrs — ^«o'^^ 


HKhBHlIOHOry "dHO 


— r:-MCO— ^ — j.r-CO(N |^-M(M — T^-MSS-M 


85 

S 

5 


iiHiifLvlMou X Tjjaa,-) 


n o — .n X oo -r -T ^- ^- X c- — X x -T X .- => t- ~» .- 
— (M, ^a^^^^ri^ — -r- — , ^~, _^-M 


HHhllHlAJ » 


~.r ^ ro - <r, ^ - - o ^ CO .o r. ,.- - r, | | - ,7^ ^. .^ 


KHOHIirOJBp » 


^„^~^^o, -*<r.<,.«5.. n-... I-* 


HHhBaafAJtjdjJ " 


e^ n |v3<^«*e«r5 — •n-a''^'-r^-ov3 0<a3^t--jao 


HHoaadaraw^ » 


— (MM<N(MC~>ncO(?»«-d'-i (M(N— t~ — •WIN 1 -M 


nHorBdjo9g 'dHo 


r5so-r-^c-:om--- ir- ivj-cf^tM^c^ — (MfO(r«(N 1 


tBd.iogg -diia 


T^; — rs n — — — 1 r; -M -s- ^ rs .-: 1 — ^-f- » t^ r-; — 




9 n II r J 


;.: r- 00 X 
XX X 30 



68 CTATIICTHMKII nPEF-lEA CAMOyBHCTABA. 

AncoyiyTHn dpojeen caMoyfinciaBa no nepMOACKMM 
OAceu^MMa. 

i. y oauire — y ceoj seM.tu. 

Uo neToroAHiuH^HM nepHOAUMa, anco.iyTHii 6poj caMO- 
y6HCTaBa y CpoHJH sa npao BpeMe 04 1845 ao 1869 roAHHe 
pacTao je, a 3a tmm noMeo onaAaTH a.iH Bp.io wesHaxHO, 
a nepHOA oa 1880 ao 1884 roAiine Morao 6h ce paeHaxH, 
ca Bp.io Ma.iHM HsyseTKOM, ca nepwoAOM oa 1870 ao 1874 
roAHHe. HaJBHire naK cavioyoHCTaBa no anco.iyTHOM 6pojy 
6iiA0 je y nepHOAy oa 18I)5 ao 1869, a naJMaiLe y nepii- 
OAy OA 1845 AO 1849 roAWHe. 

TaKo, no neToroAHuntHM nepnoAiiMa, 611.10 je y Cp- 
6hjh cBera caMoyoHCTaBa h to: 

y nepiiOAy oa 1845 ao 1849 roAHne 226 (roAnmite 45-2) 

„ OA 1850 AO 1854 

y> ,) OA 1855 AO 1859 

„ „ OA I860 AO 1864 

„ >, OA 1865 AO 1869 

„ „ OA 1870 AO 1874 

„ » OA 1875 AO 1879 

« OA 1880 AO 1884 

Kao y neToroAinuibHM nepHOAHMa xaKO 11 no Aeuenn- 
jyMHMa anco.iyTHH 6poj caMoy6HCTaBa y Cp6nJH pacrao je 
y npBa rpii AeuennjyMa, a y MexepTOM, a to je oa 1875 
AO 1884 roAUHe, opoj hcthx yMan>no ce. TaKO 6h.io je CBera: 

y I AeueHMJyMy (oa 1845 ao 1854 roAnne) 453 (roA- 45-3) 
„ )l « (OA 1855 AO 1864 « ) 525 ( „ 52-5) 

,. Ill « (OA 1865 AO 1874 „ ) 595 ( „ 59.5) 

„ IV „ (OA 1875 AO 1884 » ) 556 ( „ 55-6) 

3a npBHX 20 roAiina (oa 1845 ao 1864) 6h40 je y 
Cp6njii 978; a sa Apyrnx 20 roAwna (oa 1865 ao 1884) 



227 ( , 
251 ( , 


45-4) 
50-2) 


274 ( 


54-8) 


301 ( 


» 60-2) 


294 ( 


5S-8) 


265 ( 


530) 


291 ( 


58-2) 



CTATHCTHMKH nPEF^EA CAMOVBHCTABA 69 

1151 caMoyoiicTno, AaK.ie y Apyroj no.ioBiiHii mime c;i 175 

HO y IipROJ. 

2. TJo aoHpajuHa.Ma (u onpysuMal. 

IIo iiOToro^uirmiiiM iiepno4HMa, y noKpajiinaMa 611.10 
je ciMOyoucTaBa 11 to : 

y nepwoAy 04 1845—49 ro4HHe HaJBiiiue y UlyMa- 
4HJII a HaJMaFbe y Thmomkoj KpajiiHu. Y obom iiepno^y 611.10 
je caMoy6HCTaBa : 

y LlIyMaAiijii 76 (ro4niiiH,e 13-2) 

» MaMBH 56 ( „ 11 -2) 

» Pyj"y Ct. B.iaxy PauiKOj • • 47 ( „ 9-4) 

„ BpaHHMeBy 25 ( „ 50) 

» TllMOHKOJ KpaJHHH 22 ( „ i' i] 

y nepH04y 04 1850—54 roAinie HaJBiime caMoy6n 
CTana 6h.io je — onex, y IlIyMa4HJH, a naJMaibe y CpanH- 
MCBy. 3a OBiix ner ro4HHa 611.10 jo : 

y LIJyMa4HJH 79 (ro4iimH.e 15-8) 

» MaMBii .J2 ( , 10-4) 

« PyJwy Ct. B.iaxy PaiUKOj • • 44 ( „ 8-8) 

„ Thmomkoj KpaJHHii 27 ( „ 5-4) 

BpaHMMCBy '25 ( „ 5 0) 

y nepno4y 04 1855 — 59 ro4HHe 6iuo je caMoy6n- 
CTaBa HaJBiiuie y LIIyMa4njn a najviaibe y BpaiinqeBy — 
Kao H y nepno4y 04 1850 — 54 ro4HHe. O4 1855 — 59 6u.io je: 

y llIyMa4iijii 75 (ro4imiFbc 15-0) 

» MaMBii 57 ( „ 114) 

i> f'yJHy Ct. B.iaxy PaiiiKoj • • 50 ( „ 100) 

» TUMOMKOJ KpaJHHii 48 ( „ 9 6) 

» BpaHHHCBy 21 I p 4 2) 



70 CTATHCTHHKII nPEr.lE4 CAMOYBHCTABA 

y nepHOAY 04 1860 — 64 roAHne HaJBHuie caMoyoH- 
craBa 611.10 je y Ma^BH a naJMaite y BpanimeBy. 3a obhx 
nex roAHHa 611.10 je : 

y MaMBii 80 (roAiimibe I6O) 

« UJyMaAiijn 72 ( ,, 14-4) 

y PyJHy Ct. B.iaxy PauiKoj • • 46 ( „ 9-2) 

» TlIMOMKOJ KpaJHHH • •' • • • 4 1 ( » 8'2) 

« BpaHHMeBy 35 ( „ 7-0) 

y nepHOAy oa 1865 — 69 roAnne HajBHuie caMoy6H- 

cTaBa 6h.io je y LUyMaAHJii a naj Matte y BpannqeBy. y ogom 

nepnoAy 6n.io je : 

y lUyMaAHJH 86 (roAHuiite 17'2) 

„ PyJHy Ct. B.iaxy PaiuKoj • • 67 ( „ 13-4) 

« MaMBii 57 ! « 11-41 

T, Thmomkoj KpaJHHii 55 ( ), 110) 

V, BpaHHqeBy • • 36 ( „ 7*2) 

y nepnoAy OA 1870 — 74 ro^une, TaKol)e, naJBHiiie 

caMoy6HCTaBa 6h.io je y LUyMaAHJn a naJMaite y BpammeBy. 

3a obhx neT roAHna 611^10 je : 

y IlIyMaAHJH 87 (roAnmH>e 17"4) 

„ PyJHy Ct. B.iaxy PaiuKoj • • 69 ( „ 13-8) 

„ MaqBH 60 ( „ 12 O) 

» TiiMOMKOj KpaJHHii 45 ( „ 9"0) 

« BpaHii^eBy 33 i « 6"6) 

y nepiioAy 04 1875 — 79, 6ii.io je caMoy6ncTaBa ; 

y IlIyMaAHJH 79 [roAHiufbe 158) 

B PyJHy Ct. B.iaxy PaiiiKoj • • 70 ( « 14'0) 

,, Thmomkoj KpaJHHii 45 [ „ 9 0) 

« Ma^BH 38 ( „ 7 6) 

„ BpaHHieBy 33 ( „ 6-6) 

A y nepiioAy oa 1880 — 84 roAUHe 6iuo je : 

y LlIyMaAHJH 91 (roAHiiiH>e 18'2) 

» PyJHy Ct. B.iaxy PaiiiKOJ • • 76 ( » 15-2) 



CTATMCTU'IKH nPEr^lE4 CAMOVHUCTABA 



71 



y. M;mBH 4 7 ( „ 9-4) 

1, Tu.MoMKoj Kpajium 40 I >, 80 1 

)) BpaHnqcey 37 ( „ 74) 

Ho 4eceTo^o4HnJ^b^M ncpni)4HMJi - AeneHiijy\niM;i, — 
anco.iyTnii 6poj caMnyoncTUBa eapouao je y lIIy.Ma,viijn, Tm- 
MOHKOJ KpajuHii II Ma^Bn; y Bpaini'ieny pacxao a.ui y no- 
0A(.'4ii>a 4Ba AeueniijyMu Bp.io neanarno, a y Pyjny CrapoM 
B^axy PaujKOJ, opoj ncrnx pacTao jc ciicrcMaTirMKii. 

3a noKiJajune y Koje c\ CTaB.teHii u nojc.innn oKpysH, 
CJbe4eha Ta6.iuna nonaayje anco.iyrnn 6poj caMoyoucTaBa 
no AcueniijyMHMa 





o 2 = 


IlHllfBdMOtl A BJOilQ 


5 


t 


■^ 


r. 




IIHhBaom.\dH " 


S^ 


■ra 




to 




IlM0m:h1?h '* 


o 


S 


« 


% 




II.'lhlllKA •(.1:10 


2 


CO 


:;T 


oc 




5 o 


IIHIlfiMlndLI A IMOil/) 


.^ 


,1^ 


S 


_^ 




IIH.-)l'luUlA'{ » 


-T 


"Z 


If 


a* 




iiMhi3ao(]T3:KOu -Jmo 




z 


S 


oc 




3 
2 


iiHiilBdM a ijjaaj 


1 1 


r~ 


r 


.r: 

.00 




iiHJniidrou » 


o 


i 


5^ 


^ 




llMhBQtJtn » 


o 


I* 


eo 


e* 




iiHoaaTBn "dHO 


00 


S 


-a- 


-* 




i: - 


iiHiifBdMou S. Bjaaf) 




00 


o 
o 


00 




IIMOIlIirBdH » 


lil 


C-5 


.o 


::i 




iiHhodoiidn » 


■ z 


CO 


CO 


00 




IIMhBaaHttJ'HH . » 


2 


.n 


CO 






llHhBlllI0M3l-B -dHO 


^ 


00 


r- 


a-. 






nmifudMou A ijjaa^ 


•^ 


vr 


ii 


t» 




IIMhIIHl'A'd " 


« 


S 


« 


^ 




UMDlIIirOJuf » 
IIHhBaofAJTjdH ^ 


s 




rM 


=5 




?. 




OS 


2 




iiMoaadaraKO » 


00 


?i 


"n 


05 




iiHor«djoo9 "dMo 


^: 


O 


S 


° 




VBdjoag -dBu 


? 


o 


Cl 


S! 




< 


ii 1 

2 ^ P 


..00 

T 


oc 

T 


00 

1 

to 


00 

T 



"•'2 



CTATHGTHHICH riPEr4E4 CAMOyBHCTABA 



3a 4Pyriix 20 ro4HHa (04 1865 40 1884) 6poi caMO- 
y6HCTaBa y iioKpaJHHaMa noBeliaaao ce, H3j3iiMajyhn Maqse 
y Kojoj je y npBoj no.iOBHHH (04 1845 — 64). oh.io Bnuie 43 
caMoyoMCTBa ho y 4pyroj. Ko.ihko je 6h.io csera caMoyoH- 
craaa y noKpajimaMa h OKpysiiMa no nepno4HMa 04 no 20. 
ro4HHa H yKynno, nonaayje c.ie4e5^ia Ta6.iima : 



Si 

.jr 

eta 


iiHiifBdMon R. BJ9a_-) 


CO 00 


;o 


HHhiiagmAdH » 


s - 


t- 


IIHOHBhTJh » 


.ra c- 


-* 
^ 


IT'.lhllHi^ J.CdHO 


CO n 


00 




niiiirdilMoii .\ Bjaa^") 


1 ^ ~. 

\ c^ 


■:^ 


ii.'i.jl'iidu.u^ " 




IS 


iiMht;a8d\;>Hou jjfdMO 


c- 







iiHiiludHOu A ■BjaaQ 


--f 


5 


iiHOHiidron " 







iiHhBocra » 


^ ':g 


5 


iiMOagq-ea j^dno 


— en 


-# 


IS ~ 
<=> — , 


iihhIikIhou V -Bjaa-) 


!! -■ 


-N 


iiHoiiiil'edH » 


S S 


i6 


iiMhedoHdn » 


^ 5 


iiHh^aaarB'HH " 




S 


TiHhKHiioMana jjCdno 


— CO 


1^ 


s 
>> 


iiHiilKdMou S. Bjaa^ 




f 


ir.ihiiHt^d '' 


^ lii 





IIHOHIirOJBf » 


S 3 1 




iiMhBaal'XjBdH » 


S * 


iiHoaedgrewo » 


S S 1 


iiHorBdjoag i£.dinQ 


00 CO 


CO 


r^djoag mod^g 


^ 


:;!! 




CO 00 

T T 

00 00 


T 






CTATMCTMMKM nPEr^EM^UlOHiHOI AIm 73 



AiiV-AQ aa CBO BpcMC OA 1845 aq 1884 riuime oh.io 
je cBora caMoyoHCTiiBa : 

y llIyM.uiiju fi45 (roAHiuH-e 16*1) 

n Fyjny C"t. B.iaxy l^auiKoj • 469 ( „ 117) 

« Maqeu 447 ( „ 11-2) 

n TUMOMKOJ Kpajiiiiu 32 3 | ,) 81) 

« BpanwieBy 243 \ „ 61} 



II. 

CAMOyBHCTBA 

npeMa opojy CTaHOBHEniTBa 

1. y Cpduju. 

Hnje AOBOAiio, Bc.iii Mopse.iH, noc.viaTPaTu caMO an- 
co.iyxHe 6pojeBe h no ibMMa iiapaMynaBaTH noBehaBaH>e 
6pojeBa caMoy6MCTaBa, Hero ce 6pojeBii caMoyoiicTaBa mo- 
pajy nocMaxpaTH y JbHXOBy 04iiocy na Kperaiby ^byACXBa, 
H xaKHM nocMaxpaiteM iicxpaJKHBaxii npaBO pacxeibe H.m 
onaAaite caMoyoHcxaBa : jep Kpexatbe 6poJHora cxaH>a caiwo- 
yoiicxaBa o^roBapa Kpexaiby 6pojuora cxaH.a cxaHOBHHiuxBa. 

ripcMa OBOMe. H aKO je anco.iyxHii opoj caMoyoiicxaBa 
y CpoHJH 6ho HaJBehu 1864. 1868 ii 1879, a iiaJMan.u 1845 
II 1852 ro4iiHe, onex, Ka^ 6poj caMoy6iicxaBa ynopcAUMO 
c 6pujeM cxanoBHHLuxBa, Hahw hcMO, 4a HaJHenoBo.biiiije 
cxaifce yaiiMajy ,ro4niie 1864 11 1854 a .HajiioBO.bniije ro- 
AHHe 1875 H 1876, x, 3. roAiiHe 1864 h 1854 40.1a311.10je 
1 caMoy6HcxBO Ha 15416 40 15608, a ro4nne 1875 11 1876, 
onex, 1. Ha 31924 40 33466 cxanoBHHKa. — 40K je 1868 
n 1879 r04iiHe, Mel)yxHM, 40.1a3H.10 1, caMoy6iicxBO na 17185 
40 20342, a 1845 ii 1852 ro4iiHe 1. na 25647 40 28165 
cxaHOBHHKa. 4aK.ie iipeMa opojy cxaHOBHiiiuxBa HaJBimie 
caMoyoHCxaBa 6h.io je ro4HHe 1854 h 1864, a naJMaibc ro- 



CTATHCTUqKH nPEF^EA CAMOyBHCTABA 



Anne 1875 h 1876. Ochm OBora, roAHHe 1846 TaKot)e, npeMa 
6pojy CTaHOBUHuiTBa 6h.io je mhofo caMoy6HCTaBa (1. na 
17229); ro4HHe 1848 hcto xaKo (1. na 17136); na 1856 ll, 
Ha 17914); a 1884 ro^HHe 40.4a3H.10 je 1 caMOyoiiCTBO na 
25784 cTaHOBHiiKa." IlHxepecHO je, 4a je 1845 ro^HHe 40- 
.lasii.io 1 caMoyoHCTBO na 25647, a 1884, 4aK.ie noc.ie 40 
ro4HHa, 1 caMoy6ncTBO na 25784 CTanoBHiiKa, 4aK.ie, totobo 
Ha oHC^iHKo iiCTO CTaHOBHiiKa Ha Ko.iHKO je 6h.io h npe 40 
ro4HHa. 

Pa4H ./laKiiier nperwie4a c.ie4eha Tad^Hua riOKasyje, 
K0.4IIK0 je y noje4HHHM roAHHaMa 6h.io craHOBHHKa, ko.ihko 
caMoy6HCTaBa 11 na ko.ihko CTanoBHHKa 40.ia3H no je4H0 
caMoy6HCTBO y CBanoj nojeAHHOJ ro4HHH. 

TaKO, 6h.io je y CpoiiJH: 



Tao.nma IV. 






.,., 


2 


CxaHOBHiiKa* 


CaMoy6u- 


1. 

CaMoy6ncTBO Ha 


1 § 




cTasa 


CXaHOBHllKa 


[_ 








1845 


897642 


'3b 


25647 


6 


91 .160 


53 


17229 


7 


928648 


39 


23811 


8 


942473 


55 


17136 


9 


946413 


44 


21509 


1850 


950893 


37 


25862 


1 


969383 


45 


21542 


2 


985624 


3 5 


28161 


3 


990009 


46 


21522 


4 


998919 


64 


15608 


5 


1018132 


44 


23139 


6 


1039012 


58 


17914 


7 


1060623 


55 


19284 


8 


1081126 


44 


24576 


9 


1100879 1 


50 


22018 



* Ilojaun o CTaHOBUHuiTBy oa 1845 40 1868 roAHHe yacTii cy 
113 4p>KaBonnca Cp6iije, III. csecKa. 3a rojimy 1874 11 1884 no nona- 
CHMa, 3a rojime: 1869, 1870, 1871, 1872, 1873, 1875, 1876, 1877, 
1878 1] 1879 113 KH>Hre: <,Popolazione Movimento dello stato civile." 
Anno XIX — 1880 — Roma 1882. A 3a roaimy 1880^ 1881, 1882 ii 
1883. no napaqyiteHOM roAnmtbeM npjipamxajy oa 1879 ao 1884. 



CTATHCTHqKH nPEr^E4 CAMOVBHCTABA 



75 



Ta6aima IV. (iiacTaBaK). 





a 


CTaHOBiiiiKa 


i 

Cawoyou- 


1. 

CaMoy6iicTBo Ha 








CTBa 


CTaHOBiiiiKa 




U 










1860 


1110711 


44 


25243 




1 


1118046 


44 


25424 




2. 


1123620 


59 


19044 




3 


1138405 


52 


21892 




4 


1136171 


75 


15416 




5 


1185095 


53 


22360 




6 


1215576 


57 


21326 




7 


1238093 


53 


23360 




8 


1254503 


73 


17185 




9 


1284518 


65 


19762 




1870 


1302077 


56 


23251 




1 


1314836 


58 


22670 




2 


1321914 


64 


20655 




3 


1339508 


62 


21005 




4 


1353890 


54 


25072 




5 


1372741 


43 


31942 




6 ! 


1372100 


41 


33466 




7 


1372206 


58 


23651 




8 


1378557 


55 


95065 




9 


1383239 


68 


20342 




1880 


1415996 


52 


27 231 




1 


1448754 


57 


25417 




2 


1481512 


60 


24692 




3 


1514270 


62 


24424 




1884 


1547028 


60 


25784 



llo neToroAHuiH^iiM nepnoAiiMa, cuMoyoiiCTBa npcNia 
6pojy CTaHOBiiHiiiTBu iiaJHenoBo.bHiijc 4HMeH3HJe yaiiMajy oa 
1845 40 1849 ro4HHe, y kom je ricpH04y cpe4H>ii roAwiuhbH 
6poj oho: 1 caMoyoHCTBo Ha 20479 CTanoBHiiKa; a najno- 
BOAHHJe OA 1875 Ao 1879 ii oa 1880 ao 1884 roAHne, y 
KOJHM nepiiOAHMa oho je cpeAifcH opoj : 1 caMoyoHCTBo Ha 
25456 AO 25958 CTanoBHHKa, — Kao luto noKaayje c^be- 
Aeha Tao.iHua : 



CTATIICTIIMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



TaKO, OHO je cpe4H>n opoj 







rt i 




Ta6,mna V. 




" 




y 
nepiiojy 

0,1 


CxaHoiiHiiiiiTBa 


1 

s 


CaMoy&iicTBo Ha 

CTJiHOBHIlKa 


1845-1849 


925667 


45-2 


20479 


1850-1854 


9S0166 


45-4 


21590 


1855-1859 


1059954 


50-2 


21115 


1860-1864 


1129510 


54-8 


20011 


1865-1869 


1235557 


60-2 


20524 


1870-1874 


1326445 


58-8 


22559 


1875-1879 


1375769 


53-0 


25958 


1880-1884 


1481512 


58-2 


25456 



rio 4eceToro4HuiH)iiM nepHOAH.via — AeneHiijyMiiMa — . 
6poj cawoyoHCTaBa y Cp6iijn. y nor.icAy na cTaHOBiiniiiTBO, 
y npBa 4Ba AeiieHnjyMa (oa 1845 — 1854 ii 04 1855 — 1864) 
6110 je Ha je4H0J Mepa c HesnaxHOM paa.inKOM, a y 4pyra 
4Ba 4eueHHJyMa (04 1865 — 1874, u 04 1875-1884) ona- 
4ao je. IlHxepecHO je, 4a je y npBOM 4eueHnjyMy 6110 
cpe4H>H 6poj 1 caMoy6HCTBO na 21036, a y nocAe4fbeM 
1 Ha 25695 CTanoBHHKa. 4aKwie y npBOM Biime, npeMa 
6pojy CTaHOBHHuiTBa, HO y MeTBpxoM, H aKo je, no anco- 
.lyxHOM opojy y obom noc;be4H>eM 4eueHiijyMy oh.io Buuie 
caMoyoHCxaBa ho y ohom npBOM. 



TaKo, 6ho je cpe4H>H 6poj : 



Ta6.nma VI. 

y 

nepiioAy 

04 


CTaHOBHIIlllTBa 


c3 

S 

i 
1 

OS 



I. 

CaMoy6iicTBo na 

CTaHOBHlIKa 


1845-1854 
1855-1864 
1865-1874 
1875-1884 


952916 
1094732 
1281001 
1428640 


45-3 
52-5 
59-5 
55-6 


21036 
20852 
21529 
25695 



CTATHCTMM KH nPEr.lE^ C\MOyBHCTARA 77 

3a ripBHx ABa4cceT hmhuh (04 1845 40 1864) 6110 je 
y CpoMJH cpe4fi.M opoj : 

CTaHOBHHlIlTBa 1,023.824, 

caMoy6HCTaBa 48 9, 

11 iipcNia TOMe, 3a osaj nepH04 40.1a311.10 je : 1 caMoyoii- 
CTBD Ha 20937 cTaHOBiiHKa 

3a 4pyriix 4Ba4eceT ro4HHa (04 18t)5 40 1884) 6no 
je y Cpoiijn cpeAii^n opoj : 

CTano3HHuiTBa 1,354.820 

caMoyoHCTaBa 5 7 5 5, 

11 npe.Ma tomg, 3a oeaj 4pyra nepii04 6110 je cpe4H>H opoj: 

I caMoyoiiCTBO na 23542 CTaiioBHHKa. 

II TaKo, no pesy.iTariiMa Koje noKasyjy cbh obh ne- 
pno4CKH 04ceuii, caMoyoncTna y Cpoiijn, paqyHajyhii iix 
npeMa opojy CTaHOBHniuTDa, oiuiAajy, n ano no anco-iyxHOM 
6pojy pacTy, 

3a C30 epe.ne od kO loduna [IS'td do 188'i) \i Cpnuju 
je cpedH>u 6j)oj : 

CTaHonimuuTBa 1.189.322, 

caMoyoiiCTBa 53-225, 

II ape.Ma tomc, doAasu.w je: 1 caMoyoucreu na 223'i5, craHOGU, 

2. IIo iWKpajUHaMa. 

rio noKpajinia\ia HviaMO osaKe pesy.iT.ire h to : 

a ; y lUyMaduju naJnoBOAHnje AHMCHSiije 6i\.\e cy y le- 
TnpTOM 4eueHiijyMy (04 1875 40 1884) a HaJHenoBOybHiije y 
npBOM (04 1845 40 1854). Y IlIyMa4HJii 6ho je cpe4H>u 6poj : 
y nepM04y 04 1845—1854 ro4. 1 caMoyo. na 17807 CTanoB. 
1855-1864 « 1 « 21651 

1865 — 1874 « 1 « 21730 „ 

1875—1884 n 1 « 26330 

6: y TtiMOHKOj KpajuHU caMoyoiiCTBa TaKol)e nao 4a 
ona4ajy. Y OBOj iiOKpajiiHH 6ho je cpe4H>H 6poj : 



78 CTA THCTHqKII nPEr.'lE4 CAMOVBHCTABA. 

y nepHOAy 04 1845 — 1854 ro^. 1 cvMoyo. na 33275 CTanoB. 

„ 1855-1864 „ 1 „ 21962 „ 

r, 1865-1874 „ r „ -:3902 „ 

„ „ 1875-1884 „ 1 „ 31505 

e ; y Maneu, hcto xaKo. Y ^Maqeii Je cpeAH>H 6poj 6110: 
y nepii04y 04 1845 — 1854 roj. 1 caMoyo. na 16195 cxaHOB. 
„ 1855 — 1864 „ 1 „ 138i»2 „ 

1865-1874 „ 1 „ 1812! „ 

1875 — 1884 „ 1 „ 28318 ,, 

z ; y BpanuHeey opoj caMoy6iicTBa no 4euennjyMHMa 
npeMa 6pojy CTaHOBHHuiTBa, Bapnpao je, a.iH je nnan naj- 
noBOAHWje CTaKbe 6h40 y AeiXeHUJyiviy 04 1875 40 1884, 
roAHHe. Cpe4H>H opoj.y oboj noKpajunw 6ho je : 
y nepno4y 04 1845 — 1854 ro4. 1 caMoyo. na 30473 cranoB. 
„ 1855-1864 „ 1 „ 31529 „ 

„ „ 1865—1874 „ 1 r, 30133 „ 

» „ 1875 1884 „ 1 „ 3 4248 

d; y PyJHy CrapoM B.iaxy Pamnoj TaKol)e 6poj 
caMoy6iicTaBa eapiipao je, a najnoBOAUHJe 4HMeH3nje 6n.ie 
cy y 4pyroM 4eueHnjyMy (04 1855 40 1864). Y oaoj no- 
KpaJHHH 6ho je cpe4H>ii opoj : 

y nepii04y 04 1845 — 1854 ro4. 1 caxioyo. na 20102 cxaHOB. 
1855 — 1864 ,. 1 „ 22114 

1865-18:4 „ 1 „ 17726 

1875-1884 „ 1 . „ 18406 

IlpeMa OEOMe, y nepH04y 04 1845 40 1854 najnoBO.b- 
Hiije cxaibe 6h.io je y Thmomkoj KpajiiHH a HaJHenoBO^HHJe 
y Ma^BH; y nepH04y 04 1855 40 1864 ro4HHe najnoBOA- 
Haje CTaH»e 6h.io je y BpanHqeey a HaJHenoBOyBHHje y — 
MaHBii; a y nepH04y 04 1865 40 1874, h 04 1875 40 1884 
ro4HHe, HajnoBOAHHJe y BpaHHqesy a HaJHenoBO^tHiije y 
PyJHy CxapOM B.iaxy PauiKoj — Kao uito ce to cse bh4h 
113 oBe xao/.tme. 



CTATHCTMqKH nPEr^E4 CAMOyBHCTABA 





ruKO 6iio je cpcAM.H 6poj : 




Ta6. 


1 


VII. 


1. 


1 V n K n a i u ii ii 


: CaMoyoiiCTBO 






1 iia 


puo.iy 




' CTaHOBHlIKa* 


OJ 




1 


:^ !' MaMBii 


16195 


^ ' lUyMajiijii 


17So7 . 


1 Pyj"y, ('rapoM B.iaxy, PauiKoj, 


■20102 


l2 BpauimeBy 


.•,0473 


! i TiiMOUKOJ Kpajiimi 


:;■-',.• 1 


S '' Ma.mu ! 


1380-2 


2 ^ Llly.\uuiijii 


216 M 


1 TllMOMKOJ KpajllHU 


2l!»G-2 


■ji PyJHV, CxappM Baaxy, PauiKoj, 


221 I'l 


1 t. LpaiiiiMCBy 


;ii:i20 I 


1 T- t*vJHy, t'TapoM B.iaxy, Paumoj, 


177 2G 


22 MaMBii i 


18121 


1 1 j LUyMaAujii j 


21730 


1 g ;! TiiMoqiioj iqiajimii 


2:i'J02 


1 5: Fip.unmeny 


:;ri|:i:; 


-* 


Pyjiiy, CrapoM D.iaxy, Pauuioj, 


IS'.Oii 


i 'ii 


UlvMa.iiiju 


• 2B330 


1 


MaMBH 


2b318 1 


^ 1 
i £ 1 


TiiMOMHO) Kpajmui 


31505 


Cp,iiiii"ieBy 


3428', 1 



Ila no '20 roAiiiia, y cbiimu iiOKpaJiiHaMa, iisysiiMajyhii 
Pyjno Crapn H.iax Paujuy, y 4pyroM riepiioAy ioa 1S65 
40 1884| caMoyoHcxna, npevia opojy CTaHOBniiiiiTBa, ona- 
Aa.ia cy. 3a iipBiix 20 ro^HHa |1845 — 1«S()4) iiajnoBO.-bHiije 



* Cpe,>ibii coimiiiiii 6poj CTaiionHiuiiTBa y noKpajmtaMa no iie- 
pno.mMa o.i no jeccT ro.inHa, nepnoAHMa oj no ABa.iecer roiiina. n yitymio 
3a CBO Bpeue o.x 184 5 ao 1884 rcuiiie, nspaiyna-iii cmo no ro.uiiuibeM 
iipnpauiTajy ..by.iCTBa n3Meb)y noniica : oa 1840. n 1854; 04 1854 11 I8GG 
0,1 1866 11 1874 n OA 1874 it 1884 ro.ume. 



80 



CTATHCTHHKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



CTaH>e oii.io je y Bpanii^ieBy a HajnenoBOAHHJe y Maqen; 
a 3a ABynix 20 ro^iiHa onex HajnoBOAHuje, TaKot)e, y Bpa- 
HUHeBy a najHenoBO-^bHHJe y Pyjny CxapoM B.iaxy Pam- 
Koj. /],'^K.ie Ha nepHOAe 04 no 20 roAHHa 6ho je cpeAHjii 
6poj H TO : 



VIII. 

y ne- 
piio4y 

OA 


y n K p a j 11 H 11 


CaMoyoiiCTBO 
Ha 

CTaHOBHlIKa 


to 
00 

T 


MauBii 

lUyMauijii 

PyJHv, CiapoM B.iaxy, PaiuKOJ 

TlIMO^KOJ KpajuHii 

BpaHiiieBv 


14998 
19729 
•21108 
27618 

b1002 


00 

00 

T 

CD 
00 


PyJHy, CrapOM B.iaxy h PauiKoj 

MaiBii 

IIlyMajiijii 

TllMOHKOJ KpajlIIIIl 

BpaiumeB) 


1806G 
23220 
24030 
27703 
32190 



3a CBw:: 40 roAuiia (oa 1845 40 1884) najnoBOAHMJe 
4i)MeH3iije 6ii.ie cy y BpaHnqesy, a HajaenoBOAHHJe y MauBH. 
3a OBO BpeMe 6110 je cpeAvtii opoj : 

y Maqeii 1 caMoyo. na 19108 cxanoB. 

r, PvJHy Ct. B.i. H PaiuKoj 1 » 19584 » 

IlIyMaaiiJH 1 „ 21880 

„ TtiMOMKOj KpajnHH • • • 1 » "J7660 » 

n BpaHUHeBy 1 „ 31595 « 

3. no oKpyauMa [adMUHUCTpaTuenoj uodciu). 

Ho OKpysHMa, opoj caMoyowcxaBa npeMa opojy cxa- 

HOBHHuixBa,* II TO HO AeuBHHJyMHMa, nepHOAHMa 04 no 20 

* Cpejibii ro4uuj?bii opoj cxaHOBHiiiuTBa y OKpysuMa no Aecexoro- 
jiimiiiiM nepiioAiiMa, nepiiojuMa oj no jsaAeceT rojuna, a aa cbo speMe 
04 1845 40 1884 ro4UHe, nspaMyna-ui cmo no ro4HiuH>eM npnpaujTajy ^yj- 
CTBa iiSMel-y nonnca: 04 1846. n 1854; 04 1854 n 1866; 04 1866 u 
1874; H 04 1874 n 1884. ro4nHe. 



CTATUCTimUll UPEr.lEA CAMOyBUCTAB.V. 81 



ro4HHa H VKynHO sa cbo epcMe o,\ 40 roAima rioiiaayjy 
pesy.iTare n to : 

y aapoiini Beuii>;idy, iipe.Ma opojy CTaiiOBHUiuTBa, ca- 
M(iy6HCTBa cy 3a iipsa rpii AC'ueHHJyMa oiKMa.ia a y qexapTOM 
pac.ia, a no peay.iTaTUMa y nepiiOAHMa 04 n(j 20 ro4iiHa, 
H3r.ie4a nao 4a onex onaAa.jy, jcp je y nepn()4y '>4 184'' 
40 18''>4 Olio cpe4ii>n opoj : 1 caMoyoiiCTBn na 7'2'2y, a y 
iiepiio4y 04 1865 40 1884 ro4iiHe 1 na 9718. CTanoBiiiiKa. 

y oKpyzy AAeKCUHaHHOM opoj caMoyoHcxaBa. pany- 
Hajyhii Hx npcMa opojy CTaHOBHHiuxBa, HajnoBo^bHHJu je 6no 
y npBOM 4euennjyMy, iioxom je y 4pyroM 4eueHiijyMy pacrao 
a y xpeheM h qexBpxoM ona4ao. /l,aK.ie, y obom impyry ca- 
Moy6ncxBa, no 4eucHnjyMnMa yaoBuiii, ona4ajy, a.iii no ne- 
pHJo4HMa 04 no 20 ro4HHa pacxy jep je y xo\i BpcMCHy 
ouo cpe4ibu opoj u to: y nepno4y 04 1845— 18(j4 ro4nHe 
1. caMoy6HCXBO na ^'0169, a y nepii04y 04 18fi5— 1884 
ro4HHe 1. Ha 32693 cxanoBHHKa. 

y OKpyzy BeozpadcKOM, opoj caMoyoncxaBa npeMa 
6pojy cxaHOBHHuixBa KaKO no 4eceToro4nmH,iiM nepii04"Ma 
(4eueHHJyMMMai xaKO a no nepH04HMa 04 no 20. roAima, 
CHcxeMaxHMKH ona4ajy. 

y OKpyzy Ba.beecKOM ncxo onaKO Kao n y onpyry 
6eorpa4CKOM. 4aK.ie ona4ajy. 

y OKpyzy JazoduHCKOM ca.MoyoMcxBa npeMa opojy 
cxaHOBHMuixBa xaKot)e ona4«jy- 

y OKpyzy li)baoiceeaHKOM, y npsa xpn 4euenujyMa, . 
caMoy6HCXBa cy pac.ia a y uexBpTOM ona4a.ia, a npcMa 
nepH04HMa 04 no 20. ro4HHa, n3r.ie4a nao 4a y obom oupyry 
caMoy6HcxBa npeMa opojy craHOBunnixBa pacxy, jep je y 
ncpH04y 04 1845 40 1864 6110 cpe4H>H opoj 1. caMoy6iicxBo 
Ha 19955, ay nepH04y 04 1865 40 1884 nxuine 1. na 
17872 cxaHOBHHKa. 

y OKpyzy h'pazyieea'iKO.M uajnoBo.bHnje 4nMcn3nje 
6h.k' cy y 4pyroM 4eueHnjyMy a HajiuMioHCiniijc y Mexup- 



JS'2 CTATIlCTiniKU [IPEr.lK.l, CAMOyBUCTABA 



TCM. 3a npBHX 20. roAiina 6110 je cpeAH,n opoj : 1 cumo- 
y6HCTB0 Ha 31749, a sa Apyrux 20. roAnna 1 na 24933 
CTaHOBHiiKa, II npeMa obom aepiiojy Kao 4a 11 y OKpyry Kpa- 
ryjesaqKOM caMoyoiiCTBa npcMa 6pojy cxaHOBHWiuTBa pacxy. 

y OKpyzy KpajuHCKOM caMoy6HCTBa Kano ■ no 4eiJ,e- 
HHJVMHMa xaKO H no nepiioAHMa 04 no 20. ro4HHa ona^ajy. 

y OKpyzy KpyuieeaHKOM caMoyoncxBa no 4eueHHjy- 
MiiMa BapoBa.ia cy, a no nepnoAHMa 04 no 20. roAHna hs- 
r.ie4a Kao 4a pacxy. 

y OKpyzy FIodpuHCKOM n no 4eueHnjyMHMa h no ne- 
pnoAHMa 04 no 20. ro4iiHa, ona4ajy 

y OKpyzy IIooicapeeaHKOM mcxo xaKO. 

y OKpyzy PydHUHKOM Kao u y nomapeaaqKOM. 

y oupyiy CMedepeecKOM y npsa xpn 4eaeHnjyMa ca- 
M()y6ucxBa cy iipeMa opojy cxanoBHwuiXBa pac.ia a y qex- 
BpxoM ()na4a.ia, ;i npeMa nepH04HMa 04 no 20. roAinia xa- 
Kot)e pac.ia. 

y OKpyzy y.w.uHKOM no 4eueHHJyMHMa BapoBa.ia cy a 
no neiino4HMa 04 no 20. roAHna nsr.iera 4a pacxy. 

y OKpyzy UpHopeHKOM CMMoy6ncxBa cy npeMa opojy 
cxanoBHUinxBa pac.ia y npBa xpn 4eaeHnjyMa, a y Mexep- 
xoM opoj HCXHx yMawbuo ce. Met)yxHM no nepiio4MMa 04 no 
20. ro4HHa n3r.ie4a 4a cy caMoy6MCXBa y obom OKpyry y 
06a nepii04a paBHOMepna, ca sp.io' HeanaxHOM pas.iHKOM. 

.\' OKpyzy. ^lanancKOM caMoy6HCXBa' pacxy naKo no 
4euenHJyMHMa xaKO m nepH04HMa 04 no 20. roAnna. 

y OKpyzy LLIadaHKOM nanpoxiiB, nar.icAa Kao Aa ona- 
Aajy, n nanociexKy. 

y OKpyzy Tk,yupujCKOM, caMoy6HcxBa npeMa opojy 
cxaHOBHnmxBa, y npsa xpH AeuennjyMa onaAa.ia cy, a y 
■qexBpxoM pac.ia, a.m nnaK, npeMa obomc h nepnoAMMa oa 
no 20. roAiiHa H3r.ieAa K;io Aa caMoy6HCXBa y obom OKpjry 
onaAajy. 11 xano: 



CTATllCTimKII IU'EIMEA CAMOVBIICTAUA 



ri) <)Kpy3HMa (aAMUHHCTpaTHBnoj noACUt rp6iije), c.ie- 
Ai'ha Ta6.inna noKasyjc Ha ko.ihko craHOBUHKa ^o.iaan no 
jc\iio caMoyoHCTBo KaKo no 4encH«jyMHMa Tano ii no ne- 
piin4HMa OA no 20. ro4HHa n yKynno. IIo obom nnc.ie4u.e.\i, 
Bapoui ljeorpa4 a 3a ibiiM OKpyr Ba-tOBCKU ysiiMajy naj- 
HciioBo^/BHHJe 4HMCH3nje T. j., iipGMa 6po.jy cTanoBHiimraa naj- 
BHiiie caM(iy6ncTaBa oii.io jc y Beorpa4y n onpyry Ba.beB- 
CKoM, a naJMaffco nan y OKpyry a-icKcnnaMKOM, KpajiiHCKOM 
CMe4epeBCK0M n t. 4. 



TaKO, OHO je cpo4H>n 6poj : 



'ra6-)iina IX. 




Je.mn 


caMoyoiiCTDO 11 


I ciaiioi:HiiK;' 


1 


1 
y iicpiio.iuMa o,v no 1 0. 
roAiiHa 

1 


y nepiiouiMa 

0.1 no 20. 

ro.uuia 

1 




y K p y r y 


'c6 
■1 ' 


00 
1 


1 


.. 1 
1 


1 


1 










.0 


CO 


1 


3 1 




(Bap. Beorpa.iy) • 


1 

48-28 


9630 


11800 


7636 


7229 


9718 


8473 


Ba.bCBCKOM • • • 


'2204 


13228 


15841 


21586 


! 12716 


18713 


15715 


iaMaHCi;oM • • • 


16323 


21386 


18371 


15883 


18855 


16127 


17491 


py.uiiiiKOM • • • 


1-2944 


I846r) 


14 641 


26'.' i 7 


15 705 


20779 


182i2 


yjKIIIKOM • . . 


i 19785 


20173 


16993 


17975 


1 19979 


17484 


18731 


KHjilHieBAMKOM 


2102U 


18884 


16246 


19409 


1 19955 


17872 


18'M:j 


llO.ipilHCKOM • . 


.198,36 


nw7 


17360 


30522 


15656 


23Ci4l 


1.1 79> 


KpyiuesaqKOM 


26106 


26013 


20500 


22103 


26059 


21331 


2369 5 


OeorpaiCKOM • • 


i:.490 


1^184 


204J3 


406 '.5 


1 17337 


30534 


' 2393.". 


iiia6am;oM • • • 


21484 


16771 


22391 


3987i 


1 19127 


31133 


251 ;o 


npiiope4KOM . • 


31134 


20&57 


1790^. 


3 4 500 


' 25845 


26206 


^ 21.0:14 


jaiOUIHCKOM • • 


20000 


2li',9 


274 r.5 


39886 


20 730 


3.'.670 


'' -27:>00 


i;paryjeBaqi!OM • 


27320 


36178 


;:52r.7 


23609 


31749 


2 4933 


30.!»1 


uo/KapeB.iqi;oM • 


29872 


30 7.! 9 


27040 


3ri05i) 


30305 


31545 


301125 


I'yiipiijCKOM • • 


3188'. 


336S7 


4 2284 


30319 


32788 


36302 


3 i 5 1 " 


CMC.iepeBCKOM • 


5r.(i40 


2. =.6011 


20866 


45396 


40624 


33131 


j ;:687: 


KpaJHHCKOM • • 


36730 


27679 


45479 


49748 


32205 


47613 


! 3«)0o:. 


a iei;ciina>4K0M • 


1 !i8777 


21561 


3 1863 


33523 


60169 


32693 


; '.,.'...'. 



84 



CTATHCTH4KM HPEr^EA CAMOyBHCTABA 



4. CaMoyducrea apeMa cranoenuiuTey y dpxjzuM dpoicaeaMa. 

Xay3Hep Oto nper^ie4ajyhH y CBOjoj CTaxHCTiiuH ca- 
Moy6HCTBa y EsponH 04 1856 40 1862 ro4HHe, no4e.iHO je 
y TOM esponcKe 4p>KaBe na KaxeropHje. V npey KaxeropHJy 
CTftBHo je one 4PJKHBe, y KoJHMa je je4H0 caMoy6HeTBO 40- 
^asH.io Ha 2760 40 10.000 cxaHOBHHKa. Y xoj KaxeropuJH 
cy 4p}KaBe y KOJHMa je je4H0 GaMoy6MCTBO 40.1a3H.10 11 to: 
y CaKcen-A.'ixeHoypry Ha 2760 cxanoBHHKa 
„ ripycKOJ CaKCOHCKOJ » 4:.' 80 » 

» MaK.ieHoypr-IlJBepiiHy R 7150 „ 

» CaKCOHCKOJ « 7210 „ 

» IlpycKoj « 7480 „ 

« 4>paHij,ecK0J » 9150 » 

„ 4aHCK0j » 9500 » 

» HacaBii » 98 10 » 

y 4pyry KaxeropHJy cxaBuo je 4pJKaBe y KoJHMa je 
1. caMoy6HCXBo 40.ia3n40 na 10.000 40 20.000 cxaHOBHMKa. 
y OBoj cy KaTeropHJH oBe 4p>KaBe : 

HeMaMKa r4e je / caMoy6. 40.ia3H40 na 10180 cTanoB. 



4oiba AycTpwja 


„ 


» 


„ 


10200 


^ecKa . • • • 


« 


n 


„ 


11600 


Enr^ecKa • • • 


» 


» 


» 


13120 


Ba4eHCKa • • • 


« 


» 


„ 


13300 


XanoBepaHCKa • 


« 


« 


« 


13300 


BeA. BpHTaHHJa 


„ 


I » 


» 


13600 


BHpTeHoepiuKa 


„ 


» 


), 


14400 


BaBapcKa • • • 


« 


I » 


» 


14820 


XpBaTCKa • • • 


„ 


1 ), 


» 


16500 


AycTpHJa • • • 


„ 


1 » 


» 


18320 


Topaa AycTpHJa 


« 


1 


» 


19000 


y 'Tpehy KaTeroi 


jHJy CTaBiK 


je 


4pHtaBe, y kc 



KOJHMa je 

1. caMoyoHCTBO 4o.ia3H.io Ha 20.000 40 40.000 cTanoBHHKa, 
a y TO] KaTeropHJH cy 4pJKaBe: 



CTATIICTMMKM nPEr4E4 CAMOVBHCTABA 85 



Hn4ep.iuHCKa >, g 21000 cTaiioBHUKu 

Be.irHJa | g ^^OOU 

yrapcK;i ^ i 2:;200 

UlBiMCK.H ^ ^ 23.100 

HopBcuiKa ■-• ^ 23800 

rianiiHa ApJKaBa •* ^ 26700 >, 

lllBajnepcKa ■< = 28100 „ 

Ha iioc.ioTKy y qeTBpry Kaxeropiijy CTaSHO je ApntaBe, 
y KOJHMa je 1. caMoyoiicTBO AO.ia3n.io tck Ha 40000 40 

100000 cxaHOBUHKa. V OBOJ KaTcropiiJH cy 4P>KaBL' : 



PycKa uapCBHHa 


h ^ 


40800 


Ilra-iMJa 





41800 


IlInaHiija 


jj 


■ 050O 


riopTyra.iCKa 


1 £ 


67 700 


FpMKa 


•-- 


'.lOOOO 


OcxpBo OapAHHHja 


~ 

«■. 


98000 


4a.iMaunja 


|.§ 


101000 



y CpoHJu, nan 3a iioMCHyTo speMe 04 1 856 04 1862 
ro4HHe, 6n,io je CBera 295. caMoyoHCTasa. a to je y cpe4ii>y 
pyKy ro4HmH.e no 49, c.iyqajcBa. Cpe4H>H ro4HuiH>n opoj 
CTaHOBHHuiTBa 3a TO BpcMC 113H0CII0 jc Ha 1,085166 4yaia 
ripeMa OBOMC je y Gpowjn 3a Bpcvie 04 1856 40 1862. ro- 
HHHe OHO cpe4tt.H opoj: 1 caMoy6nCTBo na 22146 CTanoB- 
HHKa. Cp6HJa OH, 4 iK.ie, npevia OHOj iio4e.iH, 3a oho speMe 
6H.ia y III. uaxeropHJH, n to je Mel) 4P>Ka[jaMa y KOJiiMa je 
MaffaH opoj caM0y6HCTaBa. 

y Mopce.iiijeBoj craTHCTiiUH caMoyoHCTaBa ii.Ma 4CTa.b- 
HHHx ii04aTaKa 3a /l,aHCKy, CaKCOiiCKy, UopBemuy, IIpajcKy, 
^paHuycKy, UlBGACKy u Be.inijy 11 ysesiuH Bpe.vie 04 184ii 
40 187o PDAHHC, 4aK.ie 3a 30 ro4iiHa, UMaMo oBaKe pe- 
cy^TaTe t 



CTATHCTH^KH nPEF^EA CAMOyBHCTABA 



y 4aHCK0J, no neToro4HiuH>HM nepHOAHMa 3a oaHaMeno 
Bpc'Me, HajnOBoybHHJH pecy.iTaxH oh.ih cy y nepnoAy 04 
1871 Ao 1875. roAHHe, y kom je cp3AH>H 6poj 6ho : 1 ca- 
Moy6ncTBo Ha 3922 cTanoBHiiKa ; a HaJHeuoBo^Hiijn y ne- 
piioAy OA 1861 AO 1865 roAHHe, y kom je cpeAfbH 6poj 6110 : 
1. caMoyoHCTBO Ha 3472 cTanoBHHKa. Y Cp6HJH je cpeAiMi 
opoj 6ho : y iiepnoAy oa 1871-75 roAHne 1. caMoy6HCTBo 
Ha 23854; a y nepwoAy oa 1861-65 roAHne, onex, 1. ca- 
Moy6HCTBO Ha 20219. cxaHOBHHKa. 

y CaKCOHCKOJ, no nexoroAHuJH>n.M nepnoAWMa najno- 
coAHHJH pecy.ixaxH 6iuh cy y nepnoAy oa 1846 ao 1850, 
y KOM je roAHii]H>e AO.iaan.io 1. caMoyoncxBO na 50?5. cxa- 
HOBHHKa: a HaJHenoBOAHwJH y nepnoAy oa 1866 ao 1870. 
roAHHC, y KOM je cpeAftw opoj ono : 1 . caMoyoMCXBO na 
3367 cxaHOBHHKa. Y Cp6HJH 6ho je cpcAH^u opoj : y nepnoAy 
oA 1 846-50 roAHHC 1. caMoyoHCXBO na 20560, a y nepnoAy 
OA 1866—187.0 roAHHe 1. na 20706 cxanoBHHKa. 

y HopeeuiKOJ, HajuoBO.«>HiiJH pecy.ixaxu 6H.ni cy y 
iiepHOAy OA 1871 AO 1875 toahhc, Kao m y 4^hckoj, a 
!iaJHenoBO.tHHJH y nepwoAy oa 1846 ao 1850, roAHne. Y 
jipBOM 6ho je y HopBeuiKOJ cpeAitn 6poj 1. caMoyoHCXBO 
na 14286 (y Cp6nJM na 2^854); a y ApyroM 1. na 9091 
(y Cp6HJH na 20560) cxanoBHWRa. 

y UpajcKOJ 6ho je cpcAitH 6poj : y nepnoAy oa 1866 
40 1870 roAHHe 1. caMoy6HCXBO na 7508 (y Cp6MJH na 
20706 ): a y nepnoAy oa 1846 40 1850 roAHne 1. na 10070 
(y CpoHJH na 20560.) cxanoBKHKa, h xh joj nepHOAw oana- 
Myjy HajuoBO.i>Huje h HaJHenoBo./tHHJe OAHOce caMoy6HCxaBa 
npcMa 6pojy cxaHOBHHKa. 

y <PvaHii,ecKOj 6poj caMoy6HcxaBa npcMa 6pojy cxaHOB- 
HHKa najnoBOAHHJH je oho y nepnoAy oa 1846 ao 1850 roA. 
AOK.ie Kao H y CaKConcKoj : a HaJHenoBOAHHJH y nepnoAy 
oA 1871 AO 1875 roAHHe. y npBOM nepHOAy 6ho je y <t>pan- 
necKoj epcAH^H opoj : 1 caMoyoHcxBO na 10309 iy Cp6HJn 



. CTATHCTH'lKIl tlPEtMEA CAMOV bUCTABA 87 

iKi 'JOr.fiOi: a y .ipyroM, ioa 1^71 ,;<> 7"), 1 ii;i tttiti .' |y 
'poiijii iia -.'3X5 il CTailOBHllKU. 

y llIeedcKOj. y iiepiio4y 04 ISStl ,^0 hStU) lo^mie 6no 
j' ci)eaH>ii opoj : ; 1. caMoyoncTBO hu 17544 y CpoiiJH hh 
;.M48;>i, H THJ ncpnoA noKaayje HtijiioBo^tHiije CTaii.e caMu- 
voiiCTaBa iipcMa CTaHOBiniruTBy y OBOJ 4p)KaBH : a y riepii- 
ojy 04 ISiif. ,10 IS 70 ro4HHe oiict, oho je cpo4it>ii opoj ■ 
1. caMoyoHCTBo iia 11765 (y Cp6njn na 50706.) craHonnHKa. 
a TO je nepno4 y komc je npe.via opojy cxaHoiniiiKa oii.i < 
naJBHiiJc caMoyoHCxaBa. !1 na iioc.icTKy. 

^' BeAzuju, najiioBo.bHHJe 4HMeH3HJe oii.ie cy y rici»ii- 
ay •>4 1851 40 1855 ro4HHe, a naJHenoBO^HHje y riepn- 
o4y 04 1871 40 t<S 5 roAiiHe, 4aK.ie uao 11 y 4»paHuycKoj. 
y Be.iniju jc 4aK.ie oho cpe4HbH opoj: y nepH04y 04 1851 
40 1855 ro4Hne 1. caMoyoucTBo na 27027 (y Cpouju na 
21205 : a y ncpnoAy 04 1871 -75 ro4UHe 1 na 14706 (y 
CpoiiJH Ha 2;)854.l cxaHOBHHKa. 

O4 CBiijy OBHX noMeHVTHX 4p>KaBa, 3a BpcMc 04 ls46 
40 1875 ro4HHe, uaKO 110 neToro4HinH>HM ncpH()4HMa, TaKO 
Kao uiTo he ce hs Tao.ume Koja CAe4yje BH4eTHi h 110 4e- 
ueHujyMiiMa a n 3a cbc Bpevie 04 30. ro4HHa, C'pouja 
noKa^yje HaJMaH>u opoj caMoyoHCxaBa npeiwa 6pojy exanoB- 
HuiuxBa. J£4HH0 y nepH04y 04 1851 40 1855, n y 4<.'Ui-'- 
Hnjy.My 04 1846 40 1865. ro4HHe n0Ka3a.n1 cy cc iioBo^b- 
HMJii pe3yjixaxii y Bc.ithjh ho y Cp6HJn. 

3a CBC uaK BpcMC 04 '0. r04Hna (04 I8't6 40 Is 75, 
HaJBiiiue ca.MoyoHCxaBa upevia opojy cxaiioBHHiimxBa oh.io 
je y ^laucKOJ. r4e je cpe4H,H opoj ono : 1. caMoyoncxBo Ha 
:j696 cxaHOBHHKa; saxwM y CaKConcKoj, r4e je cpc4H>n opoj: 
1 Ha 4004: na y llpajcKuj. ije je cpe4ibn 6poj : 1. Ha 
S1S5; noc.'.e y 'I'lianuycKoj, llopBeiuKoj u UlBe4CKOj; a naj- 
Niaifce y Be^rwjii. r4e je cpe4ii.H opoj: 1. caMoyoiicxBu na 
1 Sill 9 cxaHOBHHKa. 



88 



CTATHCTHMKH nPEF^EA CAMOyBHCTABA 



y Cp6HJH, HanpoTHB, 3a osHa^eno epeivie oa 1846 4,0 
1875 ro4HHe, oirn je cpeAifcH 6poj: 1. caMoy6iiCTBO na 21338. 

CTaHOBHHKa. 

Cbg obo noKasyje c^e4eha Ta6.iijua Met)yHapoAHor 
ynopel)eK>a caMoy6HCTaBa npeivia 6pojy CTaHOBHHuiTBu 04 
1846 40 1875 ro4HHe, no neTorx34HiuH>HM nepHOAiiMa, 46- 
ueHHJyMHMa h yKynno. 

TaKO 6110 je cpe4H>H opoj : 



-OJ Oo 'o ^roiidau 1 



CL81-9981 



O r~ (>' 



t- c- 



05 o 



to 00 



P3 -f Ot 



o „ 
~ 0" 

c ? 



CL8l — \LSl 



<M r5 — CO OC 



•-- -" CM 



0i8l— 9981 



■■o o 

CO ^ 






.-981 — 1981 



-^ o 



0981 — 9?81 



<N O -^ 

00 r-3 C-. 

— 



e« <N o o If; 

« o» O -^ X 

O CO O CO o 



(M O 



0581—9581 



'^ o c: 



CTATHCTHqKH nPEr.lEA CAMOyBHCTABA 



89 



3a Behe eeporiCKe Bapomii iiMaMO iioAf^TaKa H3 cxa- 
THCTHKe XayanepoBe, h MHTepecHO je, 4a je (y hsbcchum 
iiepnoAiiMa roAima) oiiAO BHUie caMoy6nCTaaa, iipcMa opojv 
CTuHOBHHUJTBa, y BcorpaAy, Hero y TypHHy, Ke.iny, Bop4oy. 
lieano^y, PHMy, "KiopeHuiijn, Bcneunjii, Be^y, Axeny, Mh- 
.laiiy H ripaiy. Tuko 40.ia3H.io je 1 caMoyOHCxo : 
y Typimy il8iiO — 63. r.| Ha 15100, ay Beor. na l'.t05 cran. 
>, Ke.iHy 11859— 62. r. I 
„ Bop4oy (1859— 62.r.l 
„ Heaiio.by (1861— 63.r.j 
„ I'HMy (1861-63. r.i 

•t'-iopeHuujn (1861 — 63. r.) 
„ BeHeuHJH (18t)0— 62.r.) 
„ Beny (1860_62.r.i 

„ MH.iHHy (1862— 63. r,) 
« AxoHy (1859 — 61.r.l 
II y npary (1859— 61. r.) 
a HanpoTHB, y Xavioypry, ITapH^y. KeHHrc6epry. Bep.iHHy, 
BpeciaBH. yloH40Hy 11 Mimxeny, 6h40 je BHiiie nero y Be- 
orpa4y. Tano 40.1a3H.10 je 1 . caMoydncTBO : 

y XaMoypry (1859— r. I na 2080, a y Beor. na 188;;7 CTan. 
„ riapHsy (1858-61. r.l „ 2876, „ « .. „ 3852 „ 
>,KeHHrc6epry(1859— 1)1 r.) „ 3240, » „ « « 3'.i37 „ 
„ Bep.iHHy (1859 — 61. r.l » 3550, » „ » » 39''7 „ 
„ BpeciaBH (1859— 61.r.j „ 3940,,,,, „ » 3937 , 
„ .loH40Hy (1860. r. ) „ 4870, „ „ „ « 19684 r 
a y MHHxeny(1858— 59.r.) „ 6050, , „ » , 18413 „ 
.V ca.vioM iiaK, Beorpa4y, 40.1a3H.10 je 1. cavioyoHCTBO : 
r04HHe 1880. Hu 5413. CTanoBHHKa, 

I8,sl „ 4755 

1882 „ 11267 

188 3 „ 11638 

1884 „ 3573 



13500, „ „ 


„ 


„ 2011 


10600, „ „ 


g 


„ 2011 


12000, „ „ 


„ 


„ 2137 


10200. „ „ 


» 


« 2137 


7350, „ „ 


« 


„ 2137 


1 'lOOO, , , 


„ 


« 2281 


5350, , , 


» 


V 2281 


6320, „ „ 


„ 


„ 3115 


1 900, „ r, 


„ 


„ 39:;: 


7200. „ „ 


„ 


„ :;937 



uo 



CTATHCTHHKH nPEF-lEA CAMOyBHCTABA 



III 



CAMOyBHCTBA HO UOJiy 



1. y cpSujti 

O4 '2119 caMoy6HCTiiBa y Cp6Hjii aa upoui.iHx 40 
roAiiHa, oH.io je: MyiuKHx 1;j37; /Kchckhx 792. 4af<ie oa 
100. AO-ia3H.ib je: na MyuiKH no^i •V2-8, a iia HiencKH 37"2 : 

H.IH Ha 1000. HCeHCKHX l't88. MyUIKHX. 

TaKO, 611.10 je y Cpoiijii caMoyoHCxaBa : 



Ta6jHua 
XI. 


C BETA 








Ha 1000 












HCeHCKlIX 40- 


FojnHe 


Mym. 


^eH. 


Mym. 


HrieH. 


i)e MyuiKiix 


1845 


.0 


15 


57-1 


42-9 


1331 




Wi 


2U 


t2-3 


37-7 


1652 




23 


1(5 


59-0 


41-0 


1439 




at) 


19 


G5-5 


34-5 


18 '19 




24 


20 


54-5 


45-5 


1 199 


18dO 


-22 


15 


59-:i 


40-D 


1469 




'2 -J 


2::! 


48-9 


511 


9 57 


t - 


23 


12 


05-7 


34-3 


1915 





2'.l 


17 


63-0 


37-0 


1703 




41 


23 


ti4M 


3 5-9 


178G 




27 


17 


61-4 


■dfi-ti ■ 


1591 


6 


311 


28 


51-7 


48-3 


1070 


7 


:!6 


19 


65-5 


34-5 


18'.'9 


8 


30 


li 


S2-2 


31-8 


1956 


9 


34 


It; 


68-0 


32-0 


2125 


186 


32 


1 -2 


72-7 


27-3 


26i;3 


1 


34 


lU 


77-3 , 


22-7 


3 405 


■-' 


35 


2 4 


59-3 


40-7 


1457 


3 


3 7 


15 


7! -2 


28-8 


2 472 


4 


4ti 


29 


01-3 


38-7 


1584 





32 


21 


60-4 


39-6 


'525 


6 


35 


22 


Gl-4 


38-6 


1591 


7 


29 


24 


ri4'7 


45-3 


1208 


8 


43 , 


3 


58-9 


41-i 


143:; 


9 


36 


29 


5 5-4 


44 -''i 


1242 


187U 


35 


2! 


''-■■' 


37-:. 


t6ti7 



CTATUCTHMKM nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 



yt 



ra6.Hina XI. 


iiacTaBaKl. 












C B 


1-: r A 




v„ 


lla 1000 


ro;UiHe. 


Myiu. 


HteH. 


Myui.^ 


>KeH. 


MVlllKlIX 


1871 




23 


GO'S 




39-7 


1519 - 




41 


•23 


lilM 




3.V.i 


I78G 1 




40 


2 2 


4-5 




3a-i 


1 S 1 7 


4 


37 


\'' 


G8-D 




31-3 


217J ; 


,-, 


■-'(J 


17 


60-5 




39-5 


I5:!2 





■29 


12 


70-7 




29-3 


2413 j 




42 


10 


72-4 




27-6 


2023 • ' 


s. 


;i8 


17 


i;9-i 




30-9 


2-30 


1 ^ 


30 


20 


57-4 




42-6 


13 47 


1880 


3'. 


18 


05-4 




34't; 


IS90 


1 


34 


23 


:)0-G 




40-4 


r. 7 o 


2 


40 


20 


iU)-7 




33-3 


2003 


1 "^ 


■ 4 2 


2 


ei7'7 




32-. i 


2000 ; 


!8S4 


;5t; 


24 


(iii-0 


i 40-0 


i;,oo J 






, 








" ■ . " 



HaJBuaie CciMoyoiiCTaBa no uiico.iyTHOM opojy oii.io je : 
KoA MyuiKHX ro.uine 1 864 a K04 jkchckhx ro4iiiie 1 808. llaJMau.e 
iiaK. K04 MyiuKiix ro4UHe 1 8 15 a K04 jkchcivHX poauhg 1861:: 

llponeirra.uio. iiaK, Mel^y no.ioBiiMa. 611.10 je HaJBiiiue 
KOA MyiuKH.\L:roAii"e isiil (77-:')"/^) a koa JKeiiCKiix roAHne 
1856 ('iS-:)"/,))- roAiine 1861. na lOUO vKencKnx cavioyoHua 
AO.ia3M.io je 3405 MyiuKux ; a roAune I806 iia 1000 My- 
lUKiix 934. >KeHCKHX caMoyOHua. HaJMaibe, nan, nii.io je : 
KOA MyiuKMX roAHHC 1851 l'i8-9%) a koa vkchckiix pdahm "• 
1861 ^22-7yj. roAiiHB 1851. na 1000. HiCHCKiix AOAasii.io 
je 957 MyiiiKHX. Aau.ie BHtue HtcHCKnx ho Myuiuux ; a roAinie 
1861. na 1000 MyiuKux 294 jkchckhx cavioyoiiua. 

llo ncToroAiiiuitiiM nepiioAHMa, iiaJBiiiue ca.MoyoiicraBa 
III) anco.'iyTHO.M opojy uiuo je: koa MyiiiKiix y iiepiiOAy oa 1870 
Ao 187 I, a koa atencKHx y iiepMOAy oa 1865 ao 1869 r<i- 
AUHe; a najMaite : koa .MyuiKHX y iiepiiOAy oa 18'i5 a<> 
1849. a koa /KCHCKiix y iiepiioAHMa oa 1845 — i9; 1850- 5 i 
11 OA i860 AO 1864 roAime (no '.)0). 



S2 



CTATHCTHMKH nPEr.iE4 CAMOyBHCTABA 



ripoueHTa.iHO naK, uei)y iio.iOBHMa. 6h.]o je naJBMme: 
KOA MyiuKHx y nepM04y 04 1860 40 1864 ro4HHe.(67'15"jj); 
a K04 HiGHCKHx y riepH04y 04 1865 40 1869 (4 1-86° J. Y 
iicpH04y 04 1860 40 1864, na 1000 jKencKHx 404a3H.io je 
20 'i4 MyiLiKHx ; a y nepH04y 04 1865 40 1869 na 1000 
MyuiKMX 719 >KeHCKHx caMoyoHua. HaJMaH.e naK 6h40 je : 
K04 MyuiKHx y nepno4y 04 1865 40 1869 (58-1 4*[o) a K04 
HtcHCKHX y nepH04y 04 1860 40 1864 (32*85"y. Y nepH- 
04y 04 1865 40 1869, na 1000 JKencKHx 404a3H40 je 1389 
MyHtKHx; a y nepH04y 04 i860 40 1864 na 1000 MyuiKHX 
489 HceHCKHX caMoyoima. 

4aK^e 6h40 je CiiMoyoHCxaBa : 



Ta6.iima XII 

y 

nepiiojy oj 


no 


anco-iyiHOM 1 
6pojy 1 


Vo 


Ha 1000 II 


a a 




Mym. 


}KeH. 


CBera 


Myui. 


}KeH. 





c 6 


a 


c 6 a 


1845-1849 


13ii 


90 


226 


60-18 


39-8-2 


1511 


662 


1 1850-1854 


137 


90 


•227 


60-35 


39-60 


1522 


657 


1 1855-1859 


157 


94 


251 


62-5 5 


3 7-4 5 


1670 


78» 


1 1800—1864 


184 


90 


274 


0T15 


32-85 


2044 


490 


1 18(15-1869 


175 


1-26 


301 


5«-14 


41-80 


1389 


780 


1870-1874 


188 


106 


294 


63-95 


36-05 


1774 


564 


1875-1879 


174 


91 


265 


65-66 


34-3 4 


1912 


523 


1880-1SS4 


186 


105 


291 


63-9 2 


3:-08 


1771 


5«4 



rio 4eceTO-ro4i'imH>HM nepH04HMa — 4eLi;eHiijyMHMa — 
HiJBnine caMoyoHCxaBa, no anco^yrHOM opojy oh^o je : K04 
MyuiKHx y nepH04y 04 1865 40 1874 ro4HHe, a K04 Hten- 
CKHx — HCTO TaKo : HaJMaH>e, nan, n K04 MyiuKHx n K04 
jKcncKHX 6iuo je y nepH04y 04 1845 40 1854 ro4HHe. 

npoqeHTa^HO 6n^o je : naJBHUie K04 MyuiKHX y nepn- 
04y 04 1855 40 1864 (64-95"jq), a K04 atencKHX y nepn- 
o4y 04 1845 40 1854 (39-74%). Y nepH04y 04 1855 40 
1964 404a3H40 je na 1000 jkchckhx 1853 MyiiiKHx, a y 
nepH04y 04 1845 40 1854 na 1000 MyuiKHX 659 vKeHCKHx 
cavioyoMna. HaJMaite, nan, 6h4o je, K04 MyuiKHX y nepn- 



CTATUCTUUKU IIIEIMEA CAMOiBUCTABA 



04y 04 1845 40 t854(n0 26'/o H'i" wa 1 000 jkghckhx 1517 
MynjKMx) ; a K04 /kchckhx y iiepiio4y 04 ISoJ 40 1864 
(35-057„ H.m Ha 1000 MyiuKjix 539 ikcuckhx caMoy6iiiia. 
TaKO, OH.io je caMOyoiicraBa : 



' Ta6.iima XIII, 
1 

y iiepiiojy (.le- 
ueHJijyMy) o.\ 


llo aiico.iyruoM 

■'^pojy 


v„ 


11,1 lUM,) T 

S ^ 3 1, 2 s 


Myiii. 


JKCH. 


CBera 


Myiii. 


}KeH. 


c 6 a 


i.» c 6 a 


1845-1854 
1855-1804 
1865-1874 
1875-1884 


273 
341 

363 

:ieo 


180 
184 
■232 
196 


453 
525 
595 
556 


60-26 
64-95 
61-01 
04-75 


39-74 
35-U5 
38-9!) 
35-25 


1517 659 
1853 539 

156:.i 639 
1836 5i4 



y riepiio4y 04 1865 40 1884 ro4aHe, iipouenTa.iifo 
611.10 je BHUje caMoyoHCTaBa K04 MyuiKiix ho y riepu()4y 04 
1845 40 1864, a K04 hcchckhx BHiue y nepH04y 04 1845 
40 1864 HO y nepM04y 04 1865 40 1884 ro4iiHe. 

TaKO 6h.io je: 



Ta6.iim,i XIV. 
y nepuo.iy u4 : 


IIo 


cUico.iyrHOM 


V. 


Ha 1000 




opojy 






Mjui. 


'JHea. j C'Bera 


Myiu. I iKeii. 


m 


PI 







c 6 a 


c '6 a 




1845-1864 
1,vg:,_ 188'. 


614 

723 


364 9 78 
428 115 1 


i 
62-78 i 37-22 

6 2-8! 3 7-19 


1687 593 
1689 592 




I«15- l,vs4 


1.37 


792 2 1J'J 


62-hO 37-2U 


1688 


592 





2. y UoKpajiutaMa 

3a aoKpujuHe HMaMo oeaKe peey.ixaTe caMoyuHCTaea 
no iio.iOBHMa : 

a/ y IlhjMaOujU, no aiico-iyrnoM upojy nii.io je ca- 
MoyoiicxaBa • iiaJMiiiue : K04 \iyriiKiix I8»')'J, a k<u >kchckiix 



W4 CTATHCTHHKH nPEr.lEA iJAMOyBHCTABA 



1856 ro-iHHe; a HaJMaite : K04 MyuiKHX 1cS58 a koa a;eHC- 
Kwx 1852 H 18fi0 ro4HHe.. lIpoueHxa.iHO naK, 6hao je naj- 
BHUie: K04 MyuTKHX 1852 lojHHe — 9'°/o- ^-i^ ^^ 1000 
jKeHCKHx 10111 MyuiKHx caMoyoHua: a K04 menCKHX 1858 
ro4HHe — 83''/o. n.iu na lOOO MyuiKHX 4882 jKencKHX ca- 
Moy6Hiia. HaJMaite ouao je : K04 MyiuKnx 1858 ro4HHe — 
17"/^ H.'iH Ha 1000 HceHCKHX caMO 205 mvuikhx; a K04 jkch- 
CKHx 1860 ro4MHe — ll**/© mim "^ 1000 mvuikhx caMO 123 
mencKnx caMoy6Hua. Ochm oBora npoueHTa.iHO oh. 10 je 
BHtue caMoy6ncTaBa K04 HtencKHx Hero K04 MyniKHX ro4HHe 
1849 (56«/J na 1851 (56%); na 1865 (55%); h t. n. a ro- 

4HHe 1871 KO^HKO je OH.IO KO4 MyUlKHX TO-IHKO HCTO H KO4 
JKCHCKHX (no 50*^/0). 

Ho neToroAHuiHjHM nepH04HMa, npoueHxa^Ho, HaJBHUie 
je caMoyoHCTaBa oH.io : K04 MyuiKHX y nepH04y 04 1860 
40 1864 r04HHe, a koa jkbhckhx y nepH04y 04 1855 40 
1859 ro4HHe. HaJMan^e: K04 MyiiiKHX y nepH04y 04 1855 
40 1859 a K04 acencKHX y nepH04y 04 1.860 40 1864 ro- 
4HHe, y nepH04y 04 1855 40 1859 04 100 40^ia3HAo je: 
K04 MVUIKHX 56 a K04 HteHCKHX 44; a y nepnoAy 04 i860 
40 i8'i4: K04 MyuiKHX 78. a K04 JKeucKux 22, 4aKie y 
npBOM Ao.iasH^io je na 1000 JKencKHX 1273. a y 4pyroM 
3 545 — MyiuKHX caMoyouua. 

no 4eneHHJyMHMa. naJBuuie je 611.10: K04 mhuikhx y 
4pyroM (04 1855 — 64) a K04 HcencKux y ^ctbptom (1875 — 84): 
a HaJMaH>e : K04 wyiuKHX y ^erBproM a K04 jKencKHX y 
ApyroM 4eueHHJyMy. Y ApyroM 4eiieHHJyMy 404a3H.io je na 
1000. JKencKHX 2030 a y qexapTOM 1778 — MyiuKux ca- 
MoyuHua. 

rio nepHOAaMa 04 no 20. roAHHa, npoLteHxa^iHO 6h.k) 

jc BHuie K04 MyuiKHX y npsoM nepH04y (1845-64) ho y 

ApyroM (1865 — 84|, a koa HceHCKtix BHiue y APyroM ho y 
npBOM. 



CTATiiCTii'iKU iii't;r.U:;4 camovmictaba 



95 



O4 1^45 40 1884. y OBOj noKpajuHH Ao.iasiuo je : 
K(i4 MyiuKHx (i.j a k()4 /KencKux 35 04 100, a to je na 1000. 

iKCIICKlIX 185 7 MVIUKIIX II.III Ila 1000. MVIUKIIX •"):;9 JKCH- 

CKiix ca.Moyonua. 

TaKO, 611.U) je y lUyMa4HJii : 



i 

: 1 


iiua W. 

II 


Auco.iyTHii 


opoj 


V, 


JUa 1000 


Mym. 


men. 


Csera 


Mym. 


JKCH. 


HieHCKHX 


MyujKiixl 


n 


'1'""'" 


' 




1 :. 




.\ \) e 
MvujKii.X|}KeHCKiix 




184b 


1 1 


, 


7:-. 


.: 1 


■Jl-'' ' 37 




1) 


7 


1 


12 


.,.^ , 42 


1382 72'. 




7 


8 


4 


12 


6 7 3:5 


20311 4;t:j 




s 


18 


3 


21 


86 


14 


6142 16:! 




!.) 


7 


9 


16. 


44 


:.6 


786 127:! 




18. Ml 


> 


4 


12 


67 


33 


2030 ',9:j 1 
781. 1273 




1 


7 


9 


16 


44 


56 




■2 ■ 


10 


1 


11 


91 


9 


noil ! -99 




a 


10 


7 


17 


. 59 


41 


1431. 695 




I 


15 


8 


23 


(io 


,;.'i 


1857 1 538 




5 


t< 


. 4 


12 


67 


33 


20;!0 ; 493 




li 


lo 


12 


27 


Si. 


44 


1273 78ii 




7 


7 




1 J 


58 


4 2 


I3.S2 , 7 2'. 




8 


1 




r. 


1 7 


83 


2 1.". 488J 




9 


tt 


7 


18 


»\ 


39 


1538 •■■ 6:59 




IsiiO 


h 


t 


9 


89 


11 


8091 124 




1 


12 


2 


14 


86 


14 


6142 ; Hi:; 




- 


10 


6 
4 


II) 
1:5 


6.5 

(i'.l 


37 

;5l 


1703 1 587 
■-'226 44'.i 




i 


1 7 


;i 


2(1 


85 


1:1 


5667 1 176 




5 




1. 


1 1 


'.5 




8lf ; 12 2-' 




li 


s 


7 


1."^ 


.-.3 


4 7 


1 128 i ^^7 




7 


lu 


8 


18 


56 


4 4 


1273 7>6 




.V 


L'O' 


8 


28 


72 


28 


2571 38'" 




'.1 


9 


5 


14 


64 


36 


17 78 5t;:; 




is70 


\2 


2 


r, 


S6 


r. 


6142 ; 163 




1 


7 


7 


1 i 


.-n 


.'■0 


10„0 , lOiiM 




■2 


16 


s 


-"1 




3.; 


20:iO ' 49,1 




L< 


r. 


( 


1.^ 


7,s 


■-'2 


:;5'..-. 2>2 




I 


12 




1: 


71 


■-".( 


- i '1 > 1 U f> 




h 


s 




1 ! 


::: •.•7 


2 7 03 




'" 






■^ 




.■.:i 


■20.10 





96 



CTATHCTUHKH nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 



Ta6.nma XV. (HacraBaK) 



ro4iiHe 


Anco.iyxHu 


opoj 


V. 


Ha 


1000 
















H 

nepiiojii 


Myiii. 


JKea. 


C-Bera 


Mym. 


}KeH. 


JKeHCKiix 


MyuiKiix 





c 6 


a 


c 


6 a 


4 


h e 


















MyuiKHX 


}KeHCKiix 


1877 


12 


6 


18 


67 


33 


2030 


493 


8 


9 


5 


14 


6 4 


36 


25 71 


389 


'J 


10 


8 


18 


56 


44 


1278 


786 


1880 


9 


B 


15 


00 


40 


1500 


667 


1 


11 


9 


20 


55 


45 


12 22 


818 




12 


5 


17 


71 


29 


24 48 


408 




9 


5 


14 


64 


:^6 


2571 


389 


1884 


17 


8 


2 5 


68 


3 2 


212 5 


471 


1845-1849 


51 


2 5 


76 


67 


33 


2030 


493 


1850-1854 


50 


29 


79 


6:; 


37 


1703 


587 


1855-1859 


4-2 


:53 


75 


56 


44 


1273 


786 


1860-1864 


56 


16 


72 


78 


2 2 


3545 


28 2 


1865-1869 


52 


34 


86 


60 


40 


(500 


667 


1870-1874 


01 


26 


87 


70 


3 


2333 


429 


1875-1879 


51 


28 


79 


65 


35 


1857 


538 


1880-1884 


58 


33 


91 


64 


36 


2571 


389 


1845-1854 


101 


54 


155 


65 


35 


1857 


5 38 


1855-1864 


98 


49 


147 


67 


33 


2030 


493 


1865-1874 


113 


60 


173 


65 


35 


1857 


538 


1875-1884 


109 


61 


170 


64 


36 


257 1 


389 1 


1845-1864 


199 


103 


302 


66 


34 


19 41 


515 


1835-1884 


2-2-2 1 


121 


:U3 


05 


35 


1857 


538 


1845-1884 


42. 1 


-324 1 


645 


65 


35 


,S5T [ 


538 



o; y TuMOHKOj KpajuHU. y oBoj noKpaJHHH 6h40 je 
HaJBHUie caMoyoMCTaea, no ancoyiyxHOM opojy, koa MymuHX 
1858 a K04 HceacKiix 1871 : HaJMaite, nan K04 MyiUKHx 1845 
1848, 1850, H 1876 (no 1.) a K04 HtencKHX, ro4nHe 1859. 
1860, H 1876 — HHJe 6hjio hh je4Hora c-iy^aja caMoyoHcxaa. 
ITpoiieHTa.iHo 6h.io je naJBume, K04 Mymnnx ro4HHC 1859, 



CTATHCTHqKH nP EF^EA CAMOVBHCTABA 97 

1861, H 1876, (100"/o), a K04 >kc'hckhx HuJRiiuie roAHiie 
1864. Oee 1864 roAHHc aoahshao je : K04 MyiiiKHX ;50. a 
KOA HteHCKHx 70. 04 100, H.iH Ha 1000. MyuKHX 2333. Hten- 
CKux caMoyoHua. Bii.io je Bimie caMoyoviCTaea K04 hcchckhx 
Hero jiH K04 MyuiKHx joui h ro.iHHe 1845, 1848 a 1849, 
KOJHX je ro4HHa 404a3ii.io, K04 yKCHCKiix, no 67. na 100, 
ii.iH Ha 1000. MyuiKHX 2030 HiencKHx; noc^ie 1X51 Koje ro- 
AiiHc oH.io je JKencKiix 60 04 100 h4m na 1000 MyiiiKHx 
1500 /KCHCKHx; saxHM 1868 ro4HHC Ka4a je 04 100 caMoy- 
6HCTaBa 40.ia3H.io Ha jkchckh n04 54. H4H na 1000. MyiuKux 
1200. /KeHCKHx; noc.ie, 1872 ro4HHe Koje je roAnne 404a- 
3H.10 56 jKeHCKMX a 44 MyuiKHX caMoy6Haa, h^ui na 1000. 
MyiuKnx 1273 wchckhx; a ro4MHe 1884 6h40 je 04 100: 
MyiuKiix 40 a HteHCKiix 60, h4h na 1000, MyiuKHX 1500. 
/KencKHx caMoy6Hna. llajxiatbe 6h.io je : K04 MyuiKHX ro4UHe 
1864 (oOj° H.ui Ha 1000. jueHCKHx 429. MytiiKHx), a K04 
hcchckiix, Kao rnxo je h rope Kasano, ro4HHe 1859, 1861 h 
1876, Ka4a 4aK.ie HHJe oh.io hh je4Hora caMoyoiicxBa. 

llo iieToro4umH>HM nepno4HMa, nponenxaAHO 61140 je 
HaJBHiue: K04 MyuiKiix y nepH04y 04 1855 40 1859, a K04 
HtCHCKUx y nepno4y 04 1845 40 1849 ro4HHe. Y nepH04y 
04 1855 40 1859 404a3H40 je na 100: K04 MyuiKiix 83. 
a K04 JKeHCKHX 17. h4h, ipa 1000. HtencKHX 4882. MyuiKHX 
caMoy6nua; a y nepH04y 04 1845. 40 1849: K04 MymKiix 
45. a K04 HtencKux 55. na 100, 4aK4e K04 JKeHCKiix Bnuie 
a xo SHaMH, Ha 1000. MyiuKHX y obom nepiio4y 40.ia3iMO je 
1222. HtencKe caMoy6iine. HaJMatbe naK 61140 je : K04 My- 
uiKHX y nopH04y 04 1845 40 1849 ro4HHe (45^/" ii.m na 
1000. JKeiicKMx 818. MyujKHx) ; a K04 HtencKHX y nepH04y 
04 1855 40 1859 ro4HHe (17°/„, h.ih na 1000. MyiuKux cbmo 
205. HtencKHx caMoyoHua.) 

IIo 4eueHnjyMHMa, npouenxa^HO, 61140 je Hajinime: K04 
MyuiKHX y nepii04y 04 1855 40 1864, a K04 jkchckhx y 
nepii04y 04 1845 40 1854; a naJMan^e : K04 MyuiKiix y ne- 
rojHuiibiiHA XI. 7 



ys 



CTATMCTH^KII nPEF^EA CAMOYBHCTABA 



piioAy OA 1845 40 1854 a K04 jKencKHx y nepnoAy oa 1855 
40 I8fi4 ro4HHe. 

y uepiiOAiiMa OA no 20 roAHHa, npoiieHTa.iHO, oh.io je 
HajBiiuie: koa MyuiKHx y ApyroM a koa HceHCKiix y npBOM, 
a HaJMaH>e : koa MyiuKMX y npeoM a koa JKeHCKiix y Apy- 
roM nepHOAy, 

^aK.ie, 611.10 je y oboj iiOKpajiiHH caMoyoHcxaBa : 



Tcio. XVI. 

ro.ume 

11 
nepHoaii 


Ancc 


jyxHn 


6poj 








Ha 1000 1 


Mym. 


}K«H: 


Cb. 


Mym. 


HxeH. 


}KeHCKiix 


MyujKiix 1 












■ 4 b e II 





COO 


a 


c 


6 A 


1 














MyiuKHX jJKeHCKHX 1 


1845 


t 


2 


3 


33 


' G7 


4.93 


1 
2030 


6 


3 


3 


6 


50 


50 


1000 


1000 


7 


3 


1 


4 


75 


25 


3000 


33 3 


8 


1 


. 2 


3 


33 


6 7 


493 


2030 


9 


2 


4 





33 


67 


493 


2030 


1850 


1 


1 


2 


50 


50 


1000 


1000 


1 


2 


3 


5 


40 


60 


667 


1500 


■2 


5 


3 


8 


63 


37 


1703 


587 


3 


4 


2 


6 


ii7 


33 


2030 


4'.! 3 


4 


4 


■2 





67 


33 


2030 


4 '.13 


5 


8 


3 


11 


73 


27 


2703 


370 


6 


3 


2 


5 


60 


40 


1500 


667 


7 


9 


1 


10 


91) 


10 


!»000 


111 


8 


13 


2 


ir. 


87 


13 


6692 


149 


!l 


7 


— 


7 


100 


_ 


100000 


^ -_ 


ISiiO 


3 


3 


6 


:.o 


50 


1000 


, 1000 


\ 


5 


— 


5 


loe 


— 


100000 


— 


2 


7 


7 


14 


50 


50 


luoo 


1000 


3 


4 


2 


6 


G7 


33 


2030 . 


493 


4 


3 


7 


10 


30 


70 


429 


2333 


5 


8 


5 


13 


62 


38 


1632 


613 


6 


7 


4 


11 


64 


36 


1778 


563 


7 


9 


3 


\> 


75 


25 


3000 


333 


8 


5 


6 


45 


55 


818 


1222 


9 


6 


2 


8 


75 


25 


3000 


333 


1870 


4 


3 


7 


57 


43 


1326 


754 


1 


9 


8 


17 


53 


47 


1198 


887 


2 


4 


5 


• 9 


44 


1 56 


786 


1273 


3 


4 


1 


5 


80 


1 20 


4000 


250 



CTATHCTH^KH nPEF^EA CAMOVBHCTABA 



99 



'I'uM.uuui 


XVI. 


iiaciaBai;). 












rcuiiie 
11 


Aiico.iyTiiii 


6poj 





/o 


Ila 1000 




MyjK. 


JKCH. 


Cb. 


Myui. 


}KeH. 


}KeHCKH$ MyUlKHX 












A o i) e 




lI.pHoUl 


c o 6 


a 


c 6 a 1 


















MyuiKHx 


}KeiicKnx 




187'. 


6 


1 


- 


80 




6142 


163 




:. 


5 


;i 


8 


03 


3 7 


1703 


587 




1) 


1 


_ 


1 


100 


_ 


100000 


— 




7 


11 


4 


15 


73 


27 


2703 


370 




8 


S 


4 


12 


07 


33 


2030 


493 




9 


7 


2 


9 


78 


22 


3 5 45 


282 




1880 


:; 


2 


' 5 


60 


'.0 


1500 


667 




1 


5 


1 


'' 


83 


17 


',882 1 205. 




2 


7 


2 


9 


78 


22 


35 '.5 282 




:; 


1 11 




1.-. 


i;7 




2030 493 




iss', 


■2 


3 


.5 


40 


liO 


607 1500 




I8i5 — KS'.'J 


10 12 


22 


45 


55 


818 


1222 




1850-18:)4 


16 


11 


27 


59 


41 


1 139 


695 




18.-.o_185li 


'.0 


8 


'.8 


83 


17 


4882 


205 




I8(ia-18(;4 


•22 


19 


41 


54 


46 


1174 


852 




)8ii:T— isii'i 


35 


20 


55 


0'. 


36 


1778 


563 




1 870-! 87'. 


27 


18 


4 5 


60 


40 


1500 


067 




187:. _ |87'i 


:;2 


1:'. 


'.5 


71 


29 


24 '.8 


'.08 




1880-lss', 


27 


13 


'.0 


08 


3 2 


2125 


'.71 * 




18'.:.- 18:. 4 


20 


23 


49 


53 


4, 


1128 


887 




18:):)— I81J'. 


r.2 


27 


89 


70 


30 


2333 


429 




1810-1874 


(•.2 


38 


100 


02 


38 


1632 


013 




187r)-1884 


.V.I 1 2r. 


85 


09 


31 


•2 2 26 


449 




!s4:.- I8i;'. 


8R 50 


13S 


f. 'i 


•.,, 


1778 


563 




18(ir.-l884 


121 i 1.4 


1 18.". 


i;.'. 


1 ::■•> 


1857 


538 




1845-1884 


209 


114 


i 3 23 


5 


3 5 


1857 







e. A/a'(tf (. lIo aiico.iyTiiOM opojy, y oboj iioKpajiiHii hu.j- 
BHiuo ciiMoyoMCTaea oiuo je: koa MyiUKHx 18 it), a ko4 Hceii- 
CKHX l.SG'i roAHHe; a HaJMaH>o : koa MyuiKiix 1 876 a koa 
JKCHCKHX 1847, 1852, 187r) n 188:5 roAMHo (no 1.) Ilpouen- 
T.t.iHO, OHIO je HaJBiime: ko.i. mviiikhx 1847 (87"/„ ii.iii na 



100 CT ATHCTHqKH nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 

1000 jKeHCKHx 6692. MyuiKHx) ; a K04 atencKHX 1867 ro- 
4HHe (75"/o H^H Ha 1000. MyiiiKHX 3000 jKencKiix). Kao ro4 
uiTO je OBe 1867 ro4HHe 6h.io bhuig caMoyoHCxaBa K04 
HteHCKHx Hero .ih K04 MyuiKnx, hcto Je TaKO 611.10 11 roAHHe 
1845, Koje je roAHHe 04 100. c.iy^ajeBa 40.1a3H.50 mviukhx 29. 
a HceHCKHX 71, u.m na 1000. MyuiKHx 2448 atencKHx caMoy- 
6nua; noc^ie, ro4HHe 1856, 40.1a3H.10 je : MyniKHx 46, a 

HteHCKHX 54 04 100, H.IH Ha 1000. MyUIKHX 1174HteHCKHX 

caMoy6Haa; saTHM ro4HHe 1868 Koje je ro4HHe 04 100 c.iy- 
qajesa 404a3H4o MyuiKux 30 a HtencKHX 70, h.ih na lOOO, 
MyoiKHX 2300 HteHCKHX caMoy6Hu;a; na 0H4a ro4HHe 1869, 
Koje je ro4HHe 6h^o MyniKHx 47 a jkchckhx 53 04 lOO, h4h na 
xnjb-AAY MyiiiKHx 1128 >KeHCKHX caMoy6HLta; a roAHHe 1848 
1850, H 1855 npouenTHH 04HOCH 6h/1h cy paBHH, t. j. h 

KO4 MyUIKHX H KO4 JKCHCKHX 40.ia3H.10 je HO 50 04 100. 

Ilo neToro4Hiiift.HM nepH04HMa, npoueHTa.iHO, naJBHtue 
je 6h.io: K04 MyuiKHX y nepH04y 04 1875 — 79 h 04 1880 
40 1884, a K04 HceHCKHx y nepH04y 04 1865 40 1869 ro- 
4HHe. y nepH04y 04 1875—79 h 04 1880 40 1884 40.1a3H.10 
je: K04 MyuiKHX no 68. h K04 jkghckhx 32 04 100 h.ih na 
1000, HceHCKHx 2125 MyuiKHx; a HaJMaH,e 6h.io je : ko^ 
MyuiKHX 04 1865 40 1869, (54 04 100 h.ih hu 1000 Hten- 
CKHX 1152 MyuiKHx); a K04 HtencKHx y nepno4HMa 04 1875 
—79 H 04 1880 40 1884 ro4HHe (32o/° H4h na 1000 My- 
uiKHx 471 a;eHCKH caMoyoHua). 

Ilo 4eueHHjyMHMa npouenTa.iHO oh.io je HajoHuie : K04 
MyuiKHX y uepHOAy 04 1875 40 1884 a K04 JKencKHX y 
nepH04y 04 1865 40 1874ro4HHe; a HaJMatte: K04 MyuiKHx 
y nepH04y 04 1865 40 1874 a K04 meHCKu y nepnoAy 04 
1875 40 1884 ro4HHe. Y nepH04y 04 1865 ac 1874 404a- 
3H.10 je; Ha 1000 MyiuKHX 724 mencKHx, a na iOOO jKen- 
CKHx 1381 MyuiKHX caMoyoHua; a y nepH04y 04 1874 40 
1884, Ha 1000 Myuimix 471, }KeHCKHx, ana 1000. mencKHX 
1225. MyuiKHX caMoyfinua. 



CTATHCTHHKH nPEF^EA CAMOVBHCTABA 



101 



Ilo ncpno,\HMa 04 no 20 ro;\MHa, m aa cbo epcMe o,i 1845 
40 1S84 ro4Hiie, iinTcpecHO je, a^i je y cea oea xpii ciepiioAa 
AO.iaaiLio : K04 Mymiuix 02 a K04 /Kchckhx 38 04 100 H.m 
Ha 1000 >KeHCHnx 1G32 MyiiiKiix: a na 1000 MyuiKux. 013 
HiUHCKiix caMoy6nuu. 

4aK.ie y OBOJ iioKpajiiHii 611.10 je caMoyoiicxaBa : 



Tao. XVII. 
ro.uine 

H 


Anco.iyTiui 


6poj 


Vo 


Ha 


000 


Myiu. 


men. 


CBera 


Mym. 


}KeH. 


}KeiicKux 


MyuiKux 












4 


h e 


nepii04ii 





c 6 


a 


c 6 a 1 


















MyiiiKiix 


}KeHCKHX 


1845 


■2 


5 


^ 


29 


71 


408 


2448 


6 


13 


7 


20 


65 


35 


1857 


538 


7 


7 


t 


8 


87 


13 


6 692 


149 


8 


G 


6 


12 


50 


50 


lUOO 


1000 


y 


5 


4 


9 


50 


44 


1273 


786 


1850 


6 . 


li 


12 


56 


50- 


1000 


1000 


1 


5 


3 


8 


62 


38 


1632 


613 


2 


5 


1 


C 


83 


17 


4882 


205 


3 


7 


2 


9 


78 


22 


35'.5 


282 


4 


11 


G 


17 


65 


35 


1857 


538 


5 


3 


3 


(i 


50 


50 


1000 


1000 


6 


6 


7 


13 


46 


54 


852 


1174 


7 


10 


5 


15 


67 


3 3 


2030 


493 


8 


8 


4 


12 


67 


33 


2030 


493 


9 


8 


3 


11 


73 


27 


2703 


370 


18(10 


9 


3 


t-> 


75 


25 


3000 


333 


1 


10 


5 


15 


G7 


33 


•2030 


493 


2 


9 


7 


IG 


56 


44 


1273 


786 


3 


11 


6 


17 


65 


35 


1857 


538 


4 


11 


9 


20 


55 


45 


1222 


818 


5 


10 


2 


12 


83 


17 


4882 


205 


6 


9 


3 


12 


75 


25 


3000 


333 


7 


2 


t> 


8 


25 


75 


333 


3000 


8 


3 


7 


to 


30 


70 


429 


2333 


9 


7 


8 


15 


47 


53 


887 


1128 


1870 


7 


() 


13 


54 


46 


1 176 


852 


1 


7 


3 


10 


70 


30 


2333 


429 


2 


9 


4 


13 


69 


31 


2 2 26 


449 


3 


7 


6 


13 


54 


46 


1176 


852 


4 


7 


4 


11 


64 


36 


1778 


563 



102 



CTATHCTHMKH nPEFAEA CAM05BHCTABA 



Ta6.iima 


XVII. 


iHacTaBaK). 










ro4iiHe 

n 
nepuoju 


Anco.iyxHH 


5poj 





lo 


lia 1 


000 
MyiuKHx 


Myui. 


}KeH. 


Cb. 


Myui. 


JKCH. 


/KeHCKux 


-0 




a 


c 


6 a 


A 


i) e 


















MyuiKHx 1 


JKeHCKHX 


1875 


3 


2 


5 


60 


40 


1500 


667 





1 


1 


^2 


50 


50 


1000 


1000 


7 


9 


2 


11 


82 


18 


4556 


220 


8 


5 


2 


7 


71 


29 


2448 


408 


9 


8 





13 


62 


38 


1632 


613 


1880 


7 


3 


10 


70 


30 


2333 


. 429 


1 


4 


3 


7 


57 


43 


1326 


754 


2 


10 


3 


13 


77 


23 


3348 


299 


3 


4 


1 


5 


80 


20 


4000 


250 


1884 


, 7 


5 


12 


58 


42 


1382 


724 


1845-1849 


P. 3 


23 


5 6 


59 


41 


1439 


695 


i I8n0-1854 


3 4 


18 


52 


65 


35 


1857 


538 


1855-1859 


35 


22 


57 


61 


39 


1538 


639 


1860-1864 


50 


30 


80 


63 


37 


1703 


587 


1 805 -1869 


31 


26 


57 


54 


46 


1176 


852 


1870-1874 


37 


23 


60 


62 


38 


1632 


613 


1875- 1.^7'.) 


■2r, 


12 


38 


68 


3 2 


2125 


471 


1880-1 88 i 


3 2 


15 


47 


. 'jS 


32 


2125 


471 


1815-1654 


67 


41 


,08 


62 


38 


1632 


6 1 3 


1855-1864 


85 


52 


137 


62 


38 


1«32 


613 


1865-1874 


68 


49 


117 


58 


42 


1382 


724 


1875-1884 


5> 


27 


85 


68 


3 2 


2125 


471 


1845-1864 


152 


93 


.4. 


62 

2 


i 3« 


16 32 


613 


1865-1884 


126 


76 


202 


38 


1632 


1 613 


1845-1884 


278 


169 


447 


62 


38 


1632 


613 



z ; BpnHUHeso. Ilo anco.iyTHOM 6pojy y BpaniiqeBy 

aCBHUie c aMoyoiicxaea K04 MyiuKiix 611.10 je ro4HHe 1881 

1883 K04 HieHCKHX ; a Hajviaite K04 MyiuKHX ro^iiHe 1845, 

851, 1852. 186 7, 18 75 11 1884 a K04 }KeHCKHx ro4iiHe 

846, 185/ H 185S — hh je4Ho. npoueHTa.iHO, naK, naj- 



CTATUCTllMKM ni'Er.lE,!, CAMUibUCTABA 1 03 



BHme caMoyoHCTHBa 40^a3ii.io jo: K04 mvuikhx 1846, 18.")7 
H 1858 (1U0%), ;i KOA /KCHCKHX 18.j2, 1807 w 1884 ro,vHHe, 
no To'/o, H.iH na lOOO MyuiKiix no 3000 HtencKiix. <Jchm 
oBora 611.10 je BHLue caMoyoncTuBu K04 H;eHCKiix Hero koa 
MyuiKHX joiu H roAUHe 1845, h 1875 (no &7"/o, H.in na 
lUUO MymKHx 2033 h^chckhx) : a 1SS3 roAHne AOJasn.io je 
KOA MyniKHX 45 a koa jkchckhx 55° j,, h.iu na 1000 Myui- 
Kiix 122'2 HtencKHX caMoyonua. liaJMaite. nan, on.io jc, koa 
MyuiKMX roAMHC 1852, 1867 h 1884, no 25»/o, h.ui na lOOn 
HtencKHx 333 MyiiiKiix; a koa >KeHCKHX Kao uito je Bch 
Kasano. roAwne 1804, 1857 n 1858 y kojhm roAnnaMa koa 
OBor no^ia HHJe 611.10 hh jcAnora caMoyoncToa. 

IIo neTorOAHiiiHiHM nepuoAiiMa. npoueHTa.iHO, «'ii.io je 
HaJBiiuic : KOA MyiuKHX y nepnoAy ca 1855 ao 1859, a koa 
HvencKiix y nepnoAy oa 18it5 ao 1869 roAHue. Y nepnoAy 
OA 1855 AO 1859 na 1000 HteHCKHX Ao.iaan.io je 2448 
MyuiKHx, a y nepnoAy oa 1865 ao 1869 na 1000 MyiuKHX 
887 >KeHCKHx caMoyoHua. llajMaite Ao.iasH^io je : koa Myoi- 
KHX y nepnoAy oa 1805 ao 1809, (53°/^ n.m na lOOO 
jKCHCKHx 1127 MyuiKHx) ; a koa hcchckhx y nepnoAy oa 1855 
AO 1859, (29% H.iii Ha 100(1 mvuikhx 408 >KeHCKiix ca- 
MoyoHua.). 

rio AcuennjyMHMa, npoueHxa.iHO, 6h.io je naJBHUie: 
KOA MyinKHx y nepnoAy oa 1855 ao 1864 (ApyroM Aoue- 
HHJyMyl, a koa HtencKHx y nepwoAy oa 1805 ao 1874 
(rpeheM AeueHHjyMy). y nepnoAy oa 1855 ao 1864 AO^a-. 
3H.10 je Ha 1000 jkohckhx 1941, MyuiKux. a y nepnoAy 04 
1805 AO 1874 Ha 1000 MyuiKiix 818 iKencKUX caMoy6Hua. 
HaJMaH^e naK, AOAaaii.io je: koa MyuiKiix y nepaoAy oa 
1865 AO 1874 (Ha 1000 jkchckhx 1222 MyuiKHx), a koa 
HiencKHX y nepnoAy oa 1855 ao 1864 (na lOOO MyruKiix 515 

JKCHCKHX). 

rio nepHOAiiNia oa ho 2U roAinia (oa 1''^45 -^4 h oa 
1805 — 84), npoueuTHO 611.10 je najrmuje: koa MyuiKiix y 



104 



CTATHCTH^IKH nPErdlE4 CAMOyBHCTABA 



npBOM a K04 atencKHX y 4pyroM nepH04y ; a naJMaibe, onex, 
K04 MyiiiKHx y 4PyroM a K04 ateHCKnx y npsoM nepH04y. 

A 04 1845 40 1884 ro4HHe 40^a3H.io je : K04 Mym- 
61 a K04 JKenCKHX 39 04 100, h4h: wa 1000 H;eHCKHX l564 
MyuiKHx, ana lOOO MyniKHx, onex, 639 HtencKHx caMoydnua. 

TaKO, y BpaHHqeBy oh^o je caMoydHCxaea : 



Ta6, XVIII. 
rojHHe 

H 


AncoyiyxHu 


6poj 


V. 


Ha 


000 


Myiu. 


}KeH. 


CBera 


Myiii. 


meu. 


yKeHCKiix 


MyiUKiix 












4 


h e 


nepH04H 





c 6 


a 


c 


D 6 a 


MyuiKHx 


JKeHCKux 


1845 




2 


3 


33 


67 


493 


2030 


6 




— 


2 


100 


— 


100000 


— 


7 




3 


5 


40 


60 


667 


1500 


8 




4 


8 


50 


50 


1000 


1000 


9 




2 


7 


71 


29 


2448 


408 


1850 




1 


5 


80 


20 


4000 


25 


1 




1 


2 


50 


50 


1000 


1000 


2 




3 


4 


2 5 


75 


333 


3000 


3 




1 


5 


80 


■20 


4000 


250 


4 




4 


9 


56 


44 


1273 


786 


5 




2 


5 


60 


40 


1500 


667 


6 




3 


5 


40 


60 


667 


1500 


7 






3 


100 


_ 


100000 


— 


8 




_ 


3 


100 


_ 


100000 


— 


9 




1 


5 


80 


20 


4000 


250 


I860 




4 


11 


64 


36 


1778 


563 


1 




2 


5 


60 


40 


1500 


667 


2 




3 


7 


57 


43 


1326 


754 


3 




1 


6 


83 


17 


4882 


205 


4 






6 


50 


50 


1000 


1000 


5 




1 


5 


80 


20 


4000 


250 


6 




3 


7 


57 


4:1 


1320 


754 


7 




3 


4 


25 


75 


333 


3000 


8 




5 


10 


50 


50 


1000 


1000 


9 




5 


10 


50 


50 


1000 


1000 


1870 




3 


7 


57 


43 


1326 


754 


1 




3 


7 


57 


43 


1326 


754 


2 




2 


5 


60 


40 


1500 


667 


J 




4 


8 


50 


50 


1000 


1000 


4 




2 


6 


67 


33 


2030 


493 



CTA.THCTMqKW nPEr^E4 CAMOVBHCTABA 



105 



Tafi.iiiua Will. (HacTanai;) 





Aiico.iyTHii 


6poj 


r 

/o 


Ila 


10 00 




Fo.inHa 
riepiio.iii 


















Myui. 


HteH. 


Csera 


Myui. 


JKeH. 


/KCHCKHX 


MyuiKux 
































.\ 


h e 






L 


) c 6 


a 


c 


a 




















Myujuux 


/Kear.KHx 




1875 


1 


,T 


3 


33 


67 


493 


2030 




ti 


6 


2 


8 


75 


25 


3000 


3 33 




7 


3 


1 


4 


7 5 


25 


3000 


3:! 3 




8 


7 


2 


9 


78 


22 


3545 


282 




!' 


5 


4 


9 


56 


44 


1273 


786 




1880 


4 


1 


5 


80 


20 


4000 


250 




1 


8 


2 


10 


80 


20 


4000 


250 




2 


5 


2 


7 


71 


29 


2448 


408 




3 


n 


6 


1 1 


'.5 


5 5 


818 


1222 




18^4 


1 


•' 


'' 


.'5 


75 


333 


3000 




1845-1849 


14 


11 


25 


56 


44 


1273 


786 




i 1850-1854 


15 


10 


25 


60 


to 


1500 


667 




1855-1859 


15 





21 


71 


29 


2448 


408 




; 18(50-1864 


22 


13 


35 


63 


37 


1703 


587 




18P.5-<860 


19 


17 


36 


53 


47 


1128 


887 




! 1870-1874 


19 


14 


33 


58 


4 2 


1382 


724 




1875-1879 


■j2 


11 


33 


07 


33 


2030 


493 




. 1880-1884 


•2:i 


14 


37 


62 


38 


1632 


613 




1845-1854 


■-'!• 


■2\ 


50 


58 


i2 


l:!82 


72 4 




1855—1804 


37 


19 


50 


00 


34 


1940 


515 




i 1805-1874 


38 


31 


69 


55 


45 


122 2 


818 




1 1875-1884 


45 


25 


70 


64 


36 


1778 


563 




1845-1864 


66 


40 


lOfl 


«, 1 


38 


1032 


613 




1 1805-1884 


83 


50 


139 


00 i 


40 


l.'OO 


007 ! 




1845— 188i 


149 


DO 


24 5 


Ol j 


39 


15:i8 


039 





d; PyJHo, Crapu Bjinx Panina. Y oboj iiOKpajiiiiH 
HaJBiiiiie caMoy6HCT;iBa ho anco-iyxHOM 6pojy oii.io je : koa 
MyuiKHX 1^8:1 a K04 HtencKiix 1879 roAHHe ; a naJMaibe, 
K04 MyiuKiix 1S52, a K04 /KencKux 1849, 1860, IStil h 



106 CTATHCTHMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 

1862 (no 1). IIpoueHTa.iHO, naK, 6h40 je 'HaJBHoie : koa 
MyuiKHx roAHHe 1849. 1860 h 1862 (no 83%, hah na 1000 
HiCHCKiix no 4880 MymKHx) ; a koa jkchckhx 1847 roAnne 
(70°/o, HAH Ha 1000 MyuiKHx 2333 jkchckhx). Buuie caMO- 
y6HCTaBa koa HtencKHX nero ah koa MyuiKHX ouao je join 
H roAiine 1852 (67"/o h.ih hh 1000 MyiuKHX 2030 hcchc- 
Kux); noc.ie, 1853 roAHne (56°/^ h.ih na 1000 MyniKHx l273 
jKencKHx); na 1857 (53°^, hah na 1000 MyuiKux 1128 
jKCHCKHx) ; na 1859 roAnne, hcto onaKO Kao h 1853; suthm 
1865 (58% H.iM na 1000 MymKHxl381 JKencKnx) ; na 1879 
MCTO Kao H roAHHe 1857, h HanocAexKy roAwne 1881 n 
1882 (no 57*' /o hah na 1000 MyuiKHX 1326 jkchckhx crmo- 
y6Hna); a roAnne 1850, 1851, 1855, 1856 h 1869. koahko 
je 6h,io koa MymKHx TO.niKO hcto h koa hcchckhx (no 50°/„). 
HaJMafte caMoyoHcraea, npoueHXHO, on.io je : koa MyuiKHX 
roAHHe 1847 (30%, hah na 1000 hcchckhx 429 MyuiKHx); 
a KOA HtencKHx roAnne 1849, 1860 h 1862 (no 17"/o hah 
na 1000 MyuiKHX 2U5 acencKnx caMoyonna). 

ITo nexoroAHuiifcHM nepHOAHMa, npoucHTHO, oh.io je 
HaJBHine: koa MyiUKHx y nepnoAy oa 186u ao 1864 roAnne 
{''i^iQ H.IH Ha 1000 JKencKHx 2846 MyniKHx) ; a koa /Kenc- 
KHx y nepHOAy oa 1845 ao 1849 h oa 1855 40 1859 ro- 
Anne (no 50''/o, H.IH na 1000 MyuiKHX 1000 ntencKHX ca- 
MoyoHua). HaJMaibe 6h.io je: koa MyuiKHx y nepnoAy oa 
1850 AO 1854 H OA 1855 ao 1859 (no 50% hah na 1000 
jKencKHX 1000 MyiiiKHx) ; a koa JKencKHx y nepnoAy oa 
1860 AO 1864 roAime (26**/o h.ih na 1000 MyuiKiix 356 
yKencKHX caMoy6Hua). 

Ho AeueHHjyMHMa, oh.io je naJBHme : koa MyuiKHX y 
nepnoAy OA 1855 ao 1864 h oa 1875 ao 1884 (II h IV — 
no 61% HAH na 1000 iKencKHx 1564 MyniKHx); a koa 
HtencKHx y nepnoAy oa 1845 ao 1854 (npBOM AeuenHJyviy 
~ 45% H.1H na 1000 mjuikhx 818 HcencKHx). HaJMaH>e : 
koa MyuiKHX y nepnoAy oa 1845 ao 1854 roAHne (55"/o 



CTATHCTHHKH HPEr-lEA CAMOVBHGTABA 



107 



H.m Ha lOUO ;KeHCKHX 1222 MyiuKHx) ; a K04 HtencKHx y 
nepH04y 04 1855 40 18(34 h 04 1875 40 I884 ro4iJHc (no 
39"/o. H-iH Ha 1000 MyiuKHX G3y jkchckiix cuMoyoHua). 

y nepno4y 04 1865 40 1884 ro4HHe ohao je K04 
MyiuKHx Biiiiie HO y nepH04y 04 1845 40 1864 (61"/(, h.iu 
Ha 1000 jKCHCKiix 156 4 MyuiKHx) ; a y nepH04y 04 1845 
40 1864 K04 HteHCKux Biiiue ho y nepH04y 04 1865 40 
1884 ro4nHe (4 2"/^ h.iii na 1000 Myumux 724 HteHCiaix 
caMoy6Mua). 

O4 1845 40 1884 re4HHe 611.10 je : Mymiciix HO ;i 
HcencKHx _40 04 100. h.ih na 1000 jkchckiix 1500 MyuiKux; 
a Ha 1000 MyiuKiix 667 jKencKnx caMoyoiiua. 

TaKO, y oBOj noKpaJHHH 611-10 je : 



Tao. XIX. 

II 
nepiiojH 


AncojyTHD 


6poj 


V. 


Ha 1000 1 


Myui. 


}KeH. 


Csera 


Myiu. 


}Ke». 


/KeacKHX 


MyniKuxj 


c 


c 6 


a 


c 


06a 


Aoh e II 




1 














MyuiKiix 


}KeHCKux' 

j 


1845 


5 


2 


7 


71 


29 


2448 


408 





8 





13 


62 


38 


1632 


613 


7 


3 




10 


30 


70 


429 


2333 


8 


7 




11 


64 


36 


1778 


563 


9 


5 




6 


83 


17 


4882 


205 


1850 


3 




6 


50 


50 


1000 


1000 


1 


7 




14 


50 


50 


10 00 


1000 


2 


2 




6 


33 


67 


493 


2030 


3 


4 




9 


44 


56 


786 


1273 


4 







9 


67 


33 


2030 


493 


5 


5 




10 


50 


50 


1000 


1000 


6 


4 




8 


50 


50 


1000 


1000 


7 


7 




lb 


'.7 


53 


887 


1128 


8 


5 




8 


63 


37 


1703 


587 


9 


4 




9 


4 4 


56 


786 


127 3 


I860 






6 


83 


17 


4882 


205 


1 


4 




5 


80 


20 


4000 


250 


■J 


5 




G 


83 


17 


4882 


205 


^ 


8 


2 


10 


80 


20 


4000 


250 



108 



CTATHCTHMKH nPEF^EA CAMOyBHCTABA 



Ta6jima XIX. 


(HacTasaK). 










ToanHe 


Anco.iyTHH 


6poj 





^0 


Ha 


1000 
















II 
nepiiojH 


Myiu. 


JKeH. 


CBera 


Mym. 


men. 


JKeHCKiix 


MyuiKHX 












4 


h e 







c 6 


a 


c 


6 A 


MyiuKHx 


JKCHCKHX 


1864 


12 


7 


19 


63 


37 


1703 


587 


5 


5 


7 


12 


42 


58 


7 24 


1382 


6 


- 


5 


12 


58 


42 


1382 


724 


7 


7 


4 


11 


64 


36 


1778 


563 


8 


10 


4 


14 


71 


29 


2448 


408 


!i 


9 


9 


18 


50 


50 


1000 


1000 


1870 


8 


7 


15 


53 


47 


1128 


887 


1 


8 


2 


10 


80 


20 


4000 


250 


2 


9 


4 


13 


69 


31 


22^6 


449 


3 


11 


7 


18 


61 


39 


1538 


639 


4 


8 


5 


13 


62 


38 


1632 


613 





9 


7 


16 


56 


44 


1273 


786 


6 


9 


3 


12 


75 


25 


SOOU 


333 


7 


7 


3 


10 


70 


30 


2333 


429 


8 


9 


4 


13 


69 


31 


2226 


449 


9 


9 


10 


19 


47 


53 


887 


1128 


1880 


11 


6 


17 


65 


35 


1857 


538 


1 


6 


8 


14 


4 3 


57 


754 


1326 


2 


6 


8 


14 


43 


57 


754 


1326 


3 


14 


3 


17 


82 


18 


4556 


220 


1884 


9 


5 


14 


()4 


3(i 


1778 


563 


184r.— 1849 


28 


19 


47 


60 


4U 


I5U0 


667 


1850-1854 


22 


22 


44 


50 


50 


1000 


1000 


1855-1859 


25 


25 


50 


50 


50 


1000 


1000 


1860-1864 


34 


12 


46 


74 


26 


2846 


351 


1865—1869 


38 


29 


b7 


57 


43 


1326 


754 


1870—1874 


44 


2 5 


69 


64 


36 


1778 


563 


1875 — 1879 


43 


27 


70 


61 


39 


1538 


639 


1880—1884 


40 


30 


76 


61 


39 


1538 


639 


1845—1854 


50 


41 


91 


55 


45 


1222 


818 


1855—1864 


59 


37 


96 


61 


39 


1538 


639 


1865—1874 


82 


54 


134 


60 


40 


1500 


667 


1875—1884 


89 


57 


.146 


61 


39 


1538 


639 


1845—1864 


109 


78 


187 


58 


42 


1382 


724 


1865—1884 


171 


111 


282 


61 


39 


1538 


639 


1845—1884 


280 


189 


469 


60 


40 


1500 


607 



CTATHCTHMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



109 



0,\ 1845 Ao 18S4 ro,;HHe, ^aK.ie 3a cbhx 40 roAiina. 
naJBHUie MyiuKHX cuMoyoiicTaBa 6mao jc y lUyMaAiiJH, iia 
TiiMO^KOJ KpaJHHii, 3a TiiM y MaMBii H BpaHHMeBy, a naj- 
MaH,e y Pyjny, CxapoM B.iaxy h PauiKoj ; jkchckiix naK 
HaJBHiue y Pyjny CxapoM U.iaxy h PauiKoj, a HaJMaH>e y 
llJyMa4nJH, Kao iuto noKasyje OBa Ta6.iHr\a, Tano : 

Oa 1845 40 18 84 roAnae 6iuo je caMoyoiicraBa : 



Tao. XX. 

y 

IIoKpajuHQ : 


no 


anco.iyTHOM 
6pojy : 


Oj 


100 


1 

! Ha 1000 


Mym. 


>KeH. 


Csera 


Myui. 


HCCH. 







c 6 


1 
a 


c 


6 a 


LUyMaAiijn 


421 


224 


645 


65 


35 


1857 538 


TllMOqKOJ KpaJHHII 


•209 


114 


323 


65 


35 


1857 538 


^^aMBH 


278 


169 


447 . 


62 


38 


1632 r,13 


DpammeBy 


149 


9r, 


245 


61 


39 


15G4 1 039 


Pyjny Ct. B.i. ii 














PauiKoj 


208 


189 


4G9 ' 


60 


40 


1500 667 



3. Ho OK-pysuMa (adMUHucTpaTueHoj uode.iuj. 

Ilo oKpyanMa, oa 1845 40 1864 roAiine (3a I-bii 20 
ro4MHa) HaJBHLue caM()y6iicTaBa no anco.iyTHOM opojy 611.10 
je : K04 MyiuKHx y oupyry Ba^eBCKOM a K04 hcghckhx — 
oner y oupyry Ba^eBCKOM, a naJMaibc : K04 mvuikux y 
OKpyry a.ieKCHHaMKOM, a K04 jkchckiix y BapouiH 6eorpa4y 
(CBcra 2. caMoyoiiCTBa an 20. ro4iiHa). IlponcHTa^HO, naK, 
6h.io je naJBuiue caMoydiicraBa : K04 MyiuKiix y BaponiH 
6corpa4y (96"/„ 11.111 iia 1000. jkchckhx 24.000 mviukiixI a 
K04 jkchckhx y OKpyry yjKuqKOM h jaro4iiHCKOM (no 47"/, 
H.ui Ha 1000. MyuiKHX no 887. jkchckhx caMoy6Hua). Haj- 



no 



CTATHCTH^KH nPEr^E4 CAMOVBHCTABA 



MaH>e iiaK, 6h^o je : koa MyiuKnx y OKpyry ysKimKow h ja- 
ro4HHCKOM (ho 53"/o h^h Ha 1000, HtencKHx 1127. MyuiKHx); 
a K04 jKeHCKHx y Bapomw 6eorpa4y [^°/o- ".in Ha 1000. 
MyiuKHX 42. JKeHCKMX caMoyOMua). 

Ko^MKo je 04 J 845 40 1864^ ro4HHe 6h.io caMoyoiic- 
TaBa K04 MyuiKora h jKencKora no.Va y noje4HHHM OKpyaHMa 



Tao. XXI. 


r 1 


y 

OKpyry : 


i 


yo 


1 


X 


00 




X 


3K. 


M. JK. 


00 


1 


i 


M. JK. 


M.jHi. 


M.,)K. 


M.jiK.I 


m.;h:. 


M>. 


M. 


M. JK. 


M. JK. 


M.|3K. 


(B. Beorpiuyi 


4 




1 




1 




2 




1 


_ 


1 


_ 


4 


1 


5 




i 

6 — 

1 


.3 


1 


t 


— 


OKp. cMeAepeB. 


- 


1 


1 


- 


- 


- 


- 


- 


2 


- 


- 


2 


- 


- 


' 


- 




1 


- 


1 


2 


(( hynpnjcK. 


- 


1 


1 


— 


1 


- 


— 


— 


1- 


3 


— 




— 


i 


3 


2 — 





1 


1 


— 


„ a.ieKCHnau. 


- 


1 


- 


- 


- 


- 


— 


- 


i 
1. 


.1 




_ 




-- 


1 




- 


- 


- 


— 


a KpajuiiCK. 


- 'I 


— 


t 


1 


1 


— 






— 




1 


2 


3 


1 


1 — 


3 


- 


4 


1 


« maoauKOM 


2 


3 


3 


— 


2 


— 


2 


2 


.j = 


1 


1 


2 




- 


— 


4 — 

1 


1 


1 


1 


1 


(( ^laqaucKOM 


■2 


— 


2 


1 


2 


2 


4 




2 — 


2 


1 


1 






'1 ' 


2 


1 


— 


2 
1 


(( oeorpaj. 


3 


— 


1 


1 


3 


2 


6 


— 


1 


4 


3 


— 


— 


— 


'\- 


\' 


3 


1 


4 




« py,\HnqKOM 


J 


3 


— 


2 


1 


— 


3 


1 


2 


-2 


2 


- 


1 




i'- 


-2' 3 


2 


2 


I 


— 


« Ba.J>eBCKOM 


— 


2 


9 


7 


2 


1 


' 


3 


1 


' 


4 


4 


2 




5 


_ 


2 _ 

1 


7 


3 


2 


2 


« Kpymeua^. 


I 


1 


2'- 


1 


■2 


3 


- 


- 




— 


1 


3 




- 


- 


"^i 1 


- 


I 


'' 


1 


(( KH.a:KeBa'i. 


1 


__ 


2' 2 


— 


- 


1 


2 


1 


2 


— 


— 


— 




2 


1 


2 1 


— 


1 


3 


— 


(( noapiiHcii. 


— 


— 


■'- 


3 




— 


1 


2'_ 


1 




1 


1 


— 


1 


1 2 


3 


" 


— 


— 


,( uoHtapeB, 


1 


1 


1!- 


1 


3 


4 


4 


4|2 


1 




1 


^ 


- 


- 


2 1 


5 


3 


2 


2 


(( UpHOpeHK. 


— 


— 


1 — 


2 


— 


— 


— 


11 2 


— 




1 1 


— 


l"~" 


1 1 


1 


1 


1 


2 


« KparyjeB. 


1 


- 


2 2 


2 


2 


4 


' 


- i 


1 




1 4 


1 — 





3 


1 


— 


"~ 


(, jaro.iuHCK. 


— 


— 


2 — 


1 


— 


3 


1 


1 2 


1 




,l3 


'1 ' 


'l ' 


3 


3 


1 


2 


" — 


2 


1 


i 


' 4 


— 


3 


— 


1 


3 


1 

i 


1 




3 


1 ^ 


2 


3 

I 


-— 3 
1 

1 


4 


1 


1 


2 



CTATHCTHHKH nPEr;JE4 CAMOyBHCTABA 



HI 



H noje,;HHHM ro^uHaMa h vKyiiHO mi cbhx 20. ro4HHa, h to 
Kauo no aiicojiyxHOM 6pojy thko h npoueHT.i.mo, kuo n ko- 
wUiKo je caMoy6una jkchckhx 40.1a311.10 iia 1000. MyuiKnx, 
H oopaxiio, y ue.io.M onoM nepii04y, -- noKasyjc abe4cha 
Tao.uiua. 

TaKo, oH.io je caMoyoHcraBa ; 



4 II H e a 




.n 
00 


s 


00 







QO 


i 


n 


yj 


0.1 1845 


40 1864 11 


a 


1 

\o 


Ha 1000 II 


1 

JKeUCK. 

4ot)e ' 


MyiUK. 1 

4ol-,e 


M.l/K. 


M.JK. M. m. 


M. JK.| >!. h;.| m. 51;. I m.;;k.| m. ;i..| m. >i;.|m. ;i;.| m. ;i^.| 






6 












I 




1 




3 








■2 - 


, 




48 


c, 


90 


4 


240001 42 


2 


1 


2 


— 


— 


— 


■2 


— 


2 


_ 


2 


- 




2 


1 - 


- 2 


_ 


2 1 


8 


..;« 


2571 


389 


2 


— 


1 


— 


' 


— 


1 




3 


1 


_ 


_ 




1 


1 - 


- 1 


1 


21 8 


72 28 


2571 


389 


— 


— 


1 


-- 


3 


1 


1 


— 


2 


— 


2 


— 




- 


— •- 


1 1 


2 


15 6 


7 1 29 


2 '.48! 


408 


_ 


— 


4 




3 


— 


4 


— 


— 


1 


1 


"■ 


— 


4 





- 1 


- 


26112 


68 32 


2125 


471 


1 


1 


4 


2 


4 


1 


1 


1 


3 




3 


4 




1 


'i - 


2 


3 


46|2b 


65 35 


1857 


538 


— 


_ 


•2 


2 


— 


1 


1 


2 


2 


— 


1 


— 


_ 


— 


b 


1 


1 


3.t'20 


64 36 


1778 


562 


— 


■i 


■2 


2 


— 




3 


1 






2 


— 




3 


1 


2 4 


2 


4u 23 


B3 37 


1703 


587 


2 


3 


1 


— 


1 




— 




— 


1 


3 


1 




1 


3 


1 5 


- 


34 21 


6 2 38 


1632 


613 


4 


4 


2 


3 


1 


1 


2 


•2 


3 


2 


6 


1 




3 


i) 


2 6 3 


71|4y 


61 39 


1564 


039 


2 


1 


1 


3 


3 


— 


1 




— 


1 


— 


1 




- 


1 - 


- 3 -2 


28 Kv 


lil 39 


1564 


639 


2 


— 


2 


1 


4 


— 


- 


— 


1 


2 


1 


— 




2 


2- 


- - 3 


2G i: 


liO 40 


1500 


667 


1 


•2 


4 


— 


3 


2 


.-. 


— 


3 


1 


1 






3 


2 


4 3 3 


3:.'23 


60 4U 


15 00 


607 


— 


:) 


2 




2 


- 


3 


1 


4 


3 


3 


!•' 




2 


4 


1 2! •> 


4:. 3-. 


;)8 4 2 


1381 


725 


1 


2 


2 


_ 


3 


1 


2 


— 


— 


— 


ll- 




1 


2 


1 1 2 


21 1: 


:.s 42 


13M 


I 725 


4 


3 


2, 1 


— 


4 


\ 


2 


2 


- 


—1 1 




— 


1 


I 3 - 


28 2^ 


.■>4 4'. 


1174 


85 2 


1 


3 


— , 2 


— 


1 1 


4 


4 


2 




2 — 


t 


- 


1 


- 2 


2S 2. 


;.3 4- 


1128 


887 


- 


3 


4 


3 

1 


2 


1 ^ 


2 


3 


3 


— 


3 


!_ 


4 




2 


1 




4 


Li 41 


r> 


3 4" 

i 


112^ 


887 



112 CTATHCTUHKII nPEr.lEA CAMOyBllCTABA 

A 04 1865 40 1884 roAime, nan, naJBHiue caMoy- 
6ncTaBa no anco.iyTHOM opojy 6h.io je: koa MyiuKiix y ok- 
pyry yjKiiMKOM (69), na nomapeaauKOM (64), Ba^eBCKOM (57) 
11 T. 4.; a K04 /KencKHx y OKpyry yjKHiKOM (63), na Ba- 
AGBCKOM (41), nojKapeBaHKOM (39), h t. a- IIpoueHTa^HO 
HaJBiime caMoy6HCTBa 6h.io je : K04 MyuiKHx y Bapomii Beo- 
rpa4y (Sl^/", h.ih na 1000. HtencKHx 4263 MyuiKnx cawo- 
y6ima), noc.ie y oKpyry KpajwHCKOM (78"/^ h.ih na lOOO. 
JKGHCKHX 3545, MyiuKHx); na y onpyry KpymeBaqKOM (76°/„ 
H.iH Ha 1000. JKencKHx 3167. MyuiKHx); h t 4- ; a K04 jkch- 
CKwx, naJBHoie 6h40 je y OKpyry jaro4HHCKOM, na yaiHHKOM 
hynpHJCKOM, II T. 4. y OKpyry jaro4HHCKOM 6h.io je BHuie 
jKencKHx caMoy6Hua nero MyuiKHx. O4 1 00, y obom OKpyry 
4o.ia3H.io je K04 MyuiKHX 42 a K04 HcencKHX 58, h.ih na 
1000 MyuiKHx 1381 jKencKiix caMoyonua. Y OKpyry yacHiKOM 
K04 HtencKHx 404a3H^o je 4S 04' 100 h4h na lOOO My- 
uiKHx 923. mencKHx; y OKpyry hynpncKOM, oner, K04 jkch- 
CKwx 47°i(j H.IH na 1000. Mymnnx 909, jkchckhx caMoy6Haa. 

HaJMafte nan, y obom nepH04y, 6h40 je: K04 MyuiKHX 
y OKpyry jaro4HHCKOM, r4H je 4aK.ie 6h.]o bhiuc MyuiKHX 
Hero JKCHCKHx, H r4H na 1000. >KeHCKHx 4ol)e 724. MyuiKHX 
caMoy6Hua; noc.ie y OKpyry y>KHqKOM, r4H na 1000. men- 
CKHx 4ot)e 1083. MytuKiJX, h t. 4. a K04 jKencKHx, oner, 
HaJMafte y BapouiH 6eorpa4y (19°'(, h.ih na 1000. MyuiKHX 
caMo 235 jKencKHx); noc.ie y OKpyry KpaJHHCKOM (22" j, h4h 
Ha 1000. MyuiKHX 282 jKencKe caMoy6Hue h t. 4. 

K0.1HK0 je 04 1865 40 1884 ro4nHe 6h.io caMoyonc- 
Tasa K04 MyuiKHX h HtencKHX y nojeAunuM OKpysHMa h no- 
je4HHHM ro4HHaMa h yKynuo 3a cbhx 20 ro4HHa h to naKO 
no anco^iyxHOM 6pojy xaKO h npouenra-iHo, Kao h ko.ihko 
je caMoy6Mua JKencKHx 40.1a3H.10 na lOOO MyuiKHx, h 06- 
paxHO y ue.ioM obom nepH04y 04 1865. 40 1884 roAune, 
noKasyje c^Be4eha Ta6.iHua. 



CTATHCTH1KH nPEF^EA CaMOVBHCTABA 



113 



TaKo OHIO jc caMoyoiicTBii 04 18G5 40 188't: 





Tan.HUl WII. 




r 




A H H e 






y 
OK[)yry : 


00 







M. JK. 


CD 
00 


00 





CO 


00 








:m ;ic. 


M. ;k. 


M. ;i:. 


M. /i;. 


M. 5K. 


M. ;k. 


M. /K, 






(BMp. Beorpa.'.y) 


3 


- 


3 


- 


- 


1 


1 


- 


_ 


1 


- 


— 


1 


2 


2 


— 


4 


- 






Oicp. IipajllllCKOM 


3 


1 


1 




2 


- 


- 


- 


- 


- 


- 


- 


- 


2 


1 


- 


2 


- 






„ KpymeBaMK. 


- 


2 


1 




1 


- 


4 


2 




2 


2 


- 


5 


- 


3 


- 


5 


- 






« CMCjepeBc. 


■2 


- 


^ 


- 


"" 


2 


4 


3 




1 


3 


- 


2 


- 


3 


- 


4 


~l 






„ py.mimKOM 


- 


3 


- 




1 


> 


4 


1 






3 


- 


3 


3 


2 


3 


1 








(, iija6am;0M 


3 


2 


4 




- 


1 


I 


1 




1 


3 


' 


4 


1 


1 


1 


- 








(, ajeKCUHaH, 


1 


t 


3 




3 


1 


- 


1 






1 


- 


' 


~ 


- 


- 


1 


- 






(( 6eorpajoK. 


- 


1 


- 




' 


2 


b 


1 




2 


1 


- 


- 


- 


5 


2 


~ 


- 






« KparyjeBan. 


- 




3 




3 


2 


1 


3 






3 


- 


- 


\ 


4 


1 


3 








„ nosKapesai, 


4 


- 


3 




i 


3 


5 


4 




2 


4 


1 


4 


3 


3 


2 


2 








„ qanancKOM 


3 


1 


2 




4 


2 


4 


1 

- 




2 


4 


3 


1 


1 


- 


1 


t 


- 






(, Kn,a;KeBa'i. 


2 


, 


1 




3 


1 


3 


' 




2 


- 


3 


7 


2 


I 


2 


1 








(, upiiopem:OM 


'2 




2 




1 


1 


2 


4 




- 


3 


- 


t 


4 


2 


3 


- 


- 






(, Ba.beBcicoM 


4 




3 




2 


5 


2 


2 




3 


3 


3 


1 


2 


6 


2 


4 








« nojpiiiicKOM 


3 


~ 


2 


- 


- 


- 


- 


« 




4 


1 


1 


2 


- 


2 




3 








,( liynpiijcKOM 


- 


1 


1 




- 


- 


- 


1 




^ 


- 


2 


- 


- 


- 


- 


2 


- 






(, y;icnm;oM 


:t 


4 


4 




2 


2 


2 


1 


2 


^ 


2 


4 


2 


1 


G 


3 


5 


' 






,, jaroAuiici;. 


- 


2 


- 




1 


- 


5 




1 


1 


2 


2 


' 


1 


- 


2 


2 







ro.imuii.imA xi. 



114 



CTATHCTimKU nPEr4E4 CAMOVBHCTABA 



Ta6-iima. XXII. (HacxaBaK). 





r a II H e 


11 


y 

OKpyry : 




in 


c^ 


c- 

s 


X 

00 


CO 


o 

00 




CO 


M.|>K. 


V.\Hi. 


M.iHt. 


M.|>K. 


M.JJK. 


M.| 


..| 


m.|h<. 


M.j/K. 


M.lJK_ 


(Bap. Beorpaay) 


3 


1 


3 


- 


3 


2 


- 


— 


1 


- 


3 


1 


4 


2 


• 


1 


3 


- 


OKp, KpaJHHCK. 


2 


- 


1 


- 


1 


- 


2 


- 


- 


- 


3 


1 


- 


- 


1 


- 


1 


- 


« KpyiueBa^i. 


2 


1 


4 




2 


- 




1 


1 


- 


1 


1 


■5 


1 


4 


3 


3 


2 


7 CMejepeBo. 


- 


1 


- 




2 


- 




- 


1 


- 


4 


3 


1 


- 


1 


- 


1 


1 


« pyjHimKOM 


5 


- 


3 


- 


4 


1 




- 


3 


- 


- 


- 


- 




- 


1 


1 


1 


(, ma6aqK0M 


3 


- 


1 


- 


- 






- 


-2 


- 


5 


- 


2 


- 


- 


I 


2 


2 


« ajeKciiHai. 


2 


1 


1 




- 


- 




- 


2 


- 


2 


- 


1 


- 


1 


1 


2 


- 


« 6eorpa4CK. 


2 


2 


1 




1 


1 




1 


1 


1 


1 




1 


1 


3 


- 


2 


- 


« KparyjeBPi. 


1 


- 


1 


- 


1 


2 




1 


2 


4 


2 




3 


3 


- 


4 


4 




,( - nosKapesaH. 


4 


2 


1 




5 


- 




i 


G 


2 


2 


3 


4 


1 


6 


2 


1 




(, HanaHCKOM 


2 


2 


4 




7 


2 




9 


5 


' 


1 


1 


- 


1 


- 


3 


1 




(( KH>aJKeBaH. 


2 


- 


2 




- 


- 




2 


3 


2 


1 


1 


1 


2 


1 


- 


3 




a upHope^KOM 


- 


- 


1 


- 


- 


- 




2 


3 


2 


1 


- 


1 


- 


2 


- 


1 




« BaAeecKOM 


3 


3 


2 




1 


- 




2 


1 


2 


3 


4 


2 


3 


3 


1 


6 


- 


a nojpiiucKOM 


1 


2 


- 




- 


1 




- 


2 


- 


- 


t 


3 

1 


~ 


2 


1 


3 




« hynpiijcKOM 


- 




- 


- 


1 


2 




- 


1 


- 


3 


2 - 

1 


- 


2 


- 


4 




(, y>KimKOM 


4 


2 


1 




- 


t 


3 


- 


3 


3 


7 


8 6 
1 


4 


2 


2 


2 




« jarOAHHCK. 


1 


1 


- 


1 


1 


— 


1 


4 


1 


' 


- 


4 


r 


- 


1 


1 ^ 


1 


— 



CTATIICTHMKH nPEP.lEA CAMOVBHCTABA 



115 



Tai'ijuui XXII. (iiacTanaKi 



y 
OKpyry : 






r .1 


n H 


e 


1 


00 


■J- 


O.l 1865 40 1884 II 


Cb 


era 


Vo 


Ha 


1000. 


3 « d 




M.'ric. 


m.|;k. 


M. 


;k. 


M. 1 -a:. 


(Bap. Beorpa.\y) 


3 


_ 


' 


1 


52 


12 


81 


19 


4 263 


235 


oi;p. KpajiiHCK. 


5 


t 


- 


- 


25 


7 


7S 


22 


35 '.5 


282 


„ KpyiueBa'i. 


b 


- 


t 


- 


O't 


17 


76 


" 


3167 


316 


„ CMCiepeBc. 


- 


- 


1 


1 


37 


i:^ 


:4 


■^li 


284 


351 


(, py^HimKOM 


- 


■2 


1 


3 


33 


\2 


73 


27 


2704 


369 


,1 iiiafiaMKOM 


•2 


- 


2 


1 


V' 


15 


73 


27 


2704 


369 


(, a.ieKCiiHaM. 


- 


2 


- 


■2 


2(j 


10 


7-2 


28 


5571 


380 


„ 6eorpa,iCK. 


2 


- 




- 


34 


19 


64 


3 6 


1778 


563 


„ Kparyjeuaq. 


4 


i 


6 


2 


48 


30 


62 


38 


1632 


613 


(, noJKapeBaM. 


3 





1 


1 


64 


39 


62 


38 


1632 


613 


„ ^a^aHCl;oM 


\ 


_ 


3 


2 


48 


31 


I'll 


39 


1564 


639 


(, KtbajKeBaM. 


4 


2 


1 


1 


41 




CO 


40 


1500 


i)()7 


(, UpHOpCHKOM 


1 


"" 


t 


- 


29 


20 


50 


41 


1439 


u9 5 


,, Ba.bcBci:oM 


2 1 


4 


3 


57 


41 


58 


4 2 


l:;81 


725 


(1 iio,ipiiHci;oM 


- 


- 


1 


1 


28 


20 


5S 


4-2 


1381 


7 25 


t, liyiipiljCKOM 


•2 


1 


- 


2 


19 


17 


53 


47 


1128 


887 


„ yjKlIMKOM 


>< 


3 


■' 


3 


69 


63 


;i2 


48 


1083 


23 


' . ,, jaro.uiucK 


- 


1 


- 


1 


18 


25 


'i2 


.'iR 


724 


1)81 



Ill 



CTATHCTUHKli UPEVAEA CAMOyBUCTABA 



3a CBO naK BpeMe 04 1845 40 1884 ro^Hne, 4aK.ie 
3a CBHX 40. ro4HHa, naJBHiue caMoy6HCTaBa no anco.iyTHOM 
6pojy 6n.ao je : koa MyuiKiix y ocpyry Baa^eBCKOM (128)- 
na y onpyry yniHHKOM (115), iia y nOyKapeeaMKOM (109), 
Bapoujii BeorpaAy (100) 11 t. 4.; a K04 HieHCKHx: y onpyry 
y>KiiqKOM (103)-, na y oKpyry Ba^eBCKOM (86), nojKapeBaM- 
KOM (71), M T. 4. HaJMaite 611.10 je : K04 MyiuKiix y oKpyry 
hynpiijcKOM (40), na a.ieKcuHaMKOM (41( 11 t. 4., a K04 Hien- 
CKHX y Bapomii BeorpaAy (14), na y OKpyry a-ieKonnaqKOM 
(16); KpaJHHCKOM (19), 11 t. 4 

npoueHTa.iHO HaJBume on.io je: K04 MymKHx y Bapomii 
Beorpa4y (SS''/^ h.w na 1000, jkchckhx 7333. MyuiKnx) ; na 
y OKpyry KpaJHHCKOM a CMe4epeBCK0M (no 73°/,, n.ni na 1000. 
HtencKHX no 2704. MyuiF^nx caMoyonua) n t. 4- ; a K04 Hten- 
CKiix y OKpyry jaro4iiHCKOM (52"/^, h^h na lOUO. MyuiKiix 
1083. jKCHCKHx) ; na y OKpyry yH;H»iKOM (47"/,, h.im na 1000. 
Mym^Hx 887 jKencKnx) h t. 4. HaJMaH>e 6m40 je: K04 Myni- 
KHx y OKpyry jaro4nHCKOM, r4H je 4aK4e 6h.io BHuie }KeH- 
CKHx Hero MymKHx, h r4H na 1000. HtencKHX 4ot)e 923. 
MyniKHx; na 0H4a y OKpyry yninqKOM (53/^ h4H na 1000. 
H^iencKHX 1128, MyuiKnx) n t. 4., a K04 jKencKHX y Baponin 
Beo4pa4y (12°/,, hah na 1000. MyuiKHX caMO 136. iKencKiix) 
II T. 4., — Kao iiiTO noKasyje osa Ta6yiuu,a. 

TaKo on. 10 Ce caMoy6HCTaBa 04 1845 40 1884: 



Tao.niaa XXIII. 

y 
OKpyry : 


C 


BET 


A 


V, 


Ha 1000 II 


SOS 


Pi 


Mym. 


men. 


CBera 


Myuj. 


JKeH, 





c 6 


a 


U c 6 a 


(Bap. 6corpa4y) 

OKp. KpdjiIHCKOM 

(( CMeaepeBCK. 
„ a.ieKCiiHa'ii;. 
(, KpyiiieBa'ii:. 

« lua&aMKOM 

J 


100 
51 
58 
41 
8-2 
87 


14 
1'. 
■21 
16 
35 
40' 


114 
70 
79 
5 7 
117 
1-27 


88 
73 
73 
7-2 
70 
69 


12 

•27 
27 
28 
ISO 
31 


7333 

2704 
2704 
25:1 
2333 
2 226 


130 
369 
369 
389 
4 29 
449 
1 



CTATHCTHMKH nPEP^EA CAMOVBHCTAUA 



117 



Ta.'.Miiia Will, (n 


.•Tana,: 


. 












c 


B !•: r 


A 


Vo 


Ila 


1000 






y 

OKpyry : 










- X 

^ o — 

a o 3 


■^ « 


Myui. 


>KeH. 


CDera 


Mym. 


JKeH. 


3 o X 














^"•^ 


l-^g 


O 


c 6 


a 


O c 6 a 


OKp. pyjHUMKOM 


07 


1 
• 33 


100 


67 


33 


2030 


493 


(, 6eorpa,icKOM 


7'. 


42 


'. 1 


64 


30 


1778 


•502 


(( MaMUlICKOM 


8:5 


51 


134 


2 


38 


1632 


613 


(, hyiipiijcKOM 


iO 


25 


05 


02 


\i8 


1032 


613 


(( noiiiapenaii. 


10 '.1 


71 


180 


01 


39 


156 4 


639 


|{ (( Ba.bCBCKOM 


128 


80 


214 


00 


40 


1500 


667 


' n KH,aH<eBa'ii;. 


67 


44 


111 


00 


'lO 


1500 


667 


j (, nO.VpllHCKOM 


f)3 


43 


100 


59 


41 


1439 


695 


» UpHOpC'IKOM. 


50 


35 


85 


59 


41 


1439 


695 


n KparyjenaM. 


76 


54 


130 


5 8 


4 2 


1381 


725 


» yjKimi.oM 


115 


103 


218 


5:i 


47 


1128 


887 


(, jarojiiiiCKOM 


46 


50 


96 


48 


52 


923 


1083 ' 



4. CaMoyduciea no noAij nod dpyzux dpoKaea 

Kao lUTO je Mopce.in nasBao 4;>"CKy K.iacimiioM 4p- 
JKaBOM caMoyoiiCTaBa, jep ona Mc^jy ccBepiniM acM^avia, a h 
HHaMe, y obom nor.ie^y npBciiCTBO aayaiiMa, raKO on ce Cp- 
6iija Mor.ia naaBaTii k-uiciimhom seMAOM caMoyoHcxaBa koa 
JKCHCKor no.ia, Jep ce ca Cp6njoM y obom nor^cAy ne MO>Ke 
MepHTH HH jeAHa eeponcKa 4P>KaBa. Hii y jcAuoj seM.bii 
HCMa TaKO M.ioro caMoy6ncTaBa ko4 /KeiicKor uo.ia (npouc- 
iiTa.iiio npeMa MyiuKOxi) uao y Cp6Hju, a 3a 40Ka? eBO ca.Mo 
neKO.uiKo npiiMcpa : 

TaKO, Xaysnep Oto iiapaqyiiao je, 4a je 04 ! Sol) 40 1 8rr2 . 
ro4nHe, 04 100, caMoyoiicraBa 40.ia3iMo 1041111111,0 iia /Keii- 
CKii ri04 : 

y <1^paHuecKoj ? i 

n Bc.iriiju -20 

r, n[)aBoj HeviaMKOJ 20 

» Hii4ep.iaii4CKoj 20 

„ npycKoj lU 



lis CTATHCTHMKII nPEP-lEA CAMOiBIICTABA ' 

y /],aHCKOJ .......... 19 

„ Be.i. BpH raHHJH 17 

„ IIJBe4CK0J • • • 17 

r, HopBemKOJ 17 

„ AycTpHJH 16 

„ lUeajuapcKOJ 16 

)) IlTa.niJH 15 

„ UlnaHHJM 14 

« PycHJH 13 

„ nopTyra.^CKOj 12 

V rpMKOj 7 

ripeMa OBOM XayanepoBy pa^yny, oa 1856 40 1862. 
ro4HHe HaJMaite caMoy6HCTaBa K04 HtencKHX, a HaJBHuie K04 
MyuiKHX 6h.io je y PpMKOj, t. j., na 1000. JKencKiix 40.1a- 
315^0 je y FpMKOj 13286 MyiuKiix, ana 1000, MyuiKnx caMO 
"t 5 . HteHCKHX caMoy6Hi;a. 

y Cp6HJH, naK, 3a to speine 40^ia3H.io je ro4imiH>e na 
JKCHCKH no.i 35. 04 100. O4 1856 40 1862. ro4nHe 4aK.ie, 
HaJBume jKencKux caMoy6HCTaBa a naJMaite MyiuKiix 6h.io je 
y Cp6njii, T. j. Ha lOOU. MyiuKux 538. ateHCKiix caMoy6Hua. 

UocAe, no Mopce.iHjy, y UJeaJnapcKOj ro4HHe 1876 
611A0 je 540. caMoy6HCTaBa, 04 kojhx je 40.ia3ii40 : na 
MvuiKH no.i 474, a na jKencKH 66, n.m 04 100: na MyuiKii 
87-8, a Ha jKencKH caMO 122. Y Cp6HJH, naK, xe ro^nne 
04 100. caMoy6HCTaBa 4oyia3H.io je: K04 MyuiKHX 707. a 
K04 jKencKHx 18*6. 4^iK.ie na 1000. jKencKux 40.ia3iuo je 
MyniKHX : y IllBaju.apcKoj 7197. a y CpoHJn 3769, a na 
1000. MyiiiKHX 40.ia3H.io je /KencKiix : y UlBajuapcKoj 139. 
a y Cp6HJH 263. 

y EadencKOj, 04 1864 40 1874 ro4iiHe (3a 11 ro4HHa), 
6h.io je 2318, caMoy6HCTaBa h to : Mymmix 1963, jKencKux 
355, H4n 04 100: wyuiKHx 847 a /KencKHx 15-3, y Cp6iijn 
sa to BpcMe 6nA0 je CBera 670 11 to: MyuiKHx 409, a 



CTATIICTHMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 1 1 9 

/Ken^Kiix 261 ii.ui: MyiuKHx (il ;i JueucKiix 30 o.\ lOCt 
Ha 1000. HtencKiix 40.ia:ui.io je: y Ba^encKoj 5536. a y 
CpoMJH 1564. MyuiKHx caMoy6uua : ana 1000. MyiuKH.x ,\o- 
.'.asH.io je: y Ba^eiiCKOJ 181. a y CpoHJH 639 jkciickux ca- 
Moy6Hua! 

y npaj<:Koj OA 1851. 40 1882 roAMHe (3a 32. ro4MHe) 
6h.io je caMoy6HCTaBa ceera 96146. 04 Kor opoja AO.iasH 
na MyuiKH no.i 77969 hah Sli"/^, a na /KCmckh 18177 h.ih 
18 9°/^. y Cp6nJH 3a TO BpeMe 61140 je cnera 1744 caMoy- 

6nCTBa H TO, MyUIKHX 1101 H.IH 631"/j,, a JKCHCKHX 643. 

lUH 36-9"/o. 4aK.!e na 1000. HiencKHX 40.1a3H.10 jc: y flpaj- 
CKoj 4292, a y Cpoiijii 1712. MyiuKHX caMoyoHua: a na 
1000. MyiuKHX 4o.ia3n.io je: y IIpajcKoj 233. a y CpoiiJH 
[jSb. HtCHCKiix caMoyoHua. 

y EaenpcKoj 04 1866 40 1876 ro4HHe (sa 11 ro4iiHa) 
6h.io je ceera 4912. caMoyowcTBa a y CpoHJH 626. Ilo 
no.iy 4o.ia3H : K04 MyiuKnx : y DaaapcKoj 3947 h.ih 804"/o, 
a y Cp6njn 386. h.ih 61 -7^^; a K04 jKencKHx : y BaeapcKoj 
9(i5. H.iH 19-6% a y Cp6HJH 240. h.ih 38-3»/(,. Ha lUOO. 
jKencKHx 40ja3H.io je: y BuBapcKOJ 4102. a y Cp6HJH 1609 
MyujKHX caMoy6Mua; a Ha 1000. mjiukhx 40.ia3H.i() je : y 
BaoapcKOJ 244 a y CpoHJH ()2I. jkchckhx caMoy6nua. 

y CaKCOHCKOj 04 1851. 40 1876 ro4HHe (3a 26. ro- 
4Hna) 6h.^o je CBera c;iMoy6HCTaBa 16184 h to: MyiuKHX 
12926 H.iH 79-9°/o ^ JKencKHx 3258. ii.ni 20 l»/o ^ CponJH 
3a TO BpeMe 6h.io je CBera 1394 h to: MyuiKHX 874. h.ih" 
62 7%, a HteHCKHx 520 h.ih 37 3yo. Ha 1000 >KeHCKHX 
404a3iuo jeMyuiKHxi y CaKCOHCKOj 3967 ay Cponjii 1681, 
a na 1000 MyiUKHx 40.1a3H.10 je HieHCHHx : y CauconcKOj 
252. a y CpoHJH 595 caMoy6Hna. 

y IJJeedcKOJ 04 1851.40 1874 ro4HHc (3a 24. ro4iiHc) 
611.10 je CBera 6592 caMoyoHCTBa a y Cp6hjh 1310 O4 
OBwx opojeBa 40.ia3H na MyuiKH noA: y LLlBe4CK0j 5148 ii.m 
78- 1%, a y Cp6HJH 819. h.ui 62'5"/o; a na /Kcuckh: y 



120 CTATHCTHqKH nPEr.lEA CAMOyBHCTABA 

lUueACKoj 1444 ii.iii ^l-QX a y Cp6iijH 491 umi 37-5%. 
Ha 1000. jKeHCKHx 40.ia3Ho je : y IIlBe^cKoj 3566 a y Cp- 
6hjh 1667. MyniKHx; a aa 1000, MyiuKnx ^o^iasHSO je: y 
UleeACKOJ 280, a y Cp6HJH 600. HteHCKHx caMoy6Mua. 

y (ppanneoKOj 04 1846 40 1860 h 04 1866 40 1876 
(4aK.ie sa 26. ro4HHa) 6h40 je caMoydHCTaea : MyiiiKHx 
87427 a ateHCKHx 25188, ceera 112565, O4 100. AO.iasn: 
K04 MyjuKHX 77-7. a K04 JKCHCKHX 22*3. y Cp6HJu 3a to 
BpcMe 61L10 je CBera 1339. caMoy6ncTaBa ii to: MyuiKiix 
828 H.m 61-8»/„ a sxhckhx 511 UAn 38-2"/,. Ha 1000, 
HcencKHx 40.ia3Hjio je MyiuKHx : y <E>paHiiecKOj 3484. a y 
CpoHJii 1620; a na 1000. MyiiiKHx 40.1a3M.10 je jkchckhx 
caMoy6Hi],a: y OpanuecKoj 287. a y Cpoiijii 618. 

y HopeeiLiKOj 04 1856. 40 1873, ro4HHe (sa 18. ro- 
4HHa) 6h.^o je caMoyoacTaBa : MyiiiKHx 1892, jkchckhx 583. 
yKvnHo 2475, O4 100, 40.ia3ii: K04 MyiiiKHX 76-4 a K04 
ateiiCKHx 2 3-6, Y Cpoiiju 3a to Bpevie 61140 je CBera 1022, 
caMoy6HCTBa h to: MyuiKHX 640, a HiencKHX 382 h.ih : 
MyuiKHx 62-6, a »ieHCKHX 37*4 04 100, Ha 1000. HiencKHx 
A0Aa3viA0 je MyuiKHX : y HopBeuiKOJ 3237. a y Cp6nJH 1674; 
a Ha lOOU. MyiiiKHx 40.1a3H.10 je : y HopBCuiKoj 309, a y 
Cp6nJH 594, meucKux caMoy6Hua, 

y 4aHCK0j 04 1845. 40 1856 h 04 1864 40 1876 
ro4iiHe (4aK.'ie sa 25 ro4HHa), 6h.io je caMoy6ncTaBa : Myui- 
KHx 7908 a JKCHCKHX 2448. h.ih 04 100: wyuiKHX 76-1 a 
^KCHCKHx 23-9, y Cp6nJH 3a TO Bpeine 6hao je: MyniKHX 794 
Ham 60-6%, a meHCKHx 515 H4h 39-4%. Ha 1000. -Aien- 
CKHX 40.ia3H.io je MyiiiKux: y /^ancKoj 3177. a y Cp- 
6iijii 1542; a na 1000, jKyuiKHx 40.1a3n.10 je /KencKHx : y 
/],t^HCKoj 314, a y Cp6HJH 650. 

y EeAf)UJu 04 1870 40 18 76 ro4HHe (3a 7 ro4HHa): 
6viA0 je 04 100 MyiuKHx 84'6 a hcchckhx caMO 15-4; a y 
Cp6HJH: MyuiKHX 64-3 a jkchckhx 35-7. Ha 1000 HteHCKHX 
caMoyotma 404a3H40 je MyoiKHx: y Be.it)HJH 5 494 a y Cp- 



CTATHCTHHKH IIPEP^EA CAMuyBHCTAUA 



121 



6hjh 1801 ; ci Ha 1000 Myiiiiuix AOAaauAo je HtencKHx : y 
Be.il)iijii caMo 182 a y Cpoiijii npcKO 555; h iiaiioaicTKy, 
y Mtqauju o4 1864 40 1877 ro4nne (aa 14 ro4-) 
6u.io je cBera caMoy6HCTaBa I 1671, 04 Kor opoja na4a na 
MyuiKH no.i 9319 h.ih 79*8 °/„ a hu h^chckh 2352 n.iii 
'20-2"/o- y CpdnJH je sa to Bpe.vie ohao 812 caMoy6HCTaBa, 
MyiuKHX 506 H.iH 62-3°/o, a nteiiCKiix 306 iun 37-7°/^. Ha 
lOuO JKencKMX aomisuao je MyuiKiix : y ilTa.iiiJH 3950 a y 
CpoiiJH 1653; a Ha 1000 MyiuKiix caMoyoHua 40.1a311.10 je 
jKCHCKiix : y llTa.injii 253 a y CpoiiJH 605. — 

ripcMa oBiiM peay^TaxHMa 4aK4e naJBHine caMoyoiic- 
Tasa K04 MyuiKHX 611.10 je y UleajuapcKoj, na Ba4eHCK0J, 
Be.iniJH, H T. 4. a naJMaae y Cponjii, na 4''^hckoj, Hop- 
BeiuKoj, <l^paHuecKoj, h t. 4., a najBHuie caMoyoncxaBa K04 
HceiiCKHX oM.io jc y CpoHJH, na /],aHCKoj, IIopBeuiKOJ, <r»paH- 
uecKOJ, n T. 4., a HaJMaH.e y UlBajuapcKoj' Ba4eHCK0j, Be.i- 
rnJH, HT4., — Kao UJTO ce to BH411 h3 obc Ta6.iHue. 

TaKO 404a3ii.io je caMoy6HCTaBa ; 



Tao.iilua XXI\'. 


Oj 


100. 


Ha 1000 1 






X ^Is. x\ 




j\Iyiu. 


HCen. 


2^=1=05 


,1 p }K a B c H n e p 11 .V 11 






s o 3 a O S 








rrs^-^s 


c 


6 a 


LUBajnapcKa (1876) 


87-8 


12-2 


707 139 


Ba.ieHCKa (1864—74) 


84-7 


Ib-i 


5536 : 181 


Be.il)iija (1870—76) 


84-6 


15-4 


5494 ; '.82 


OpajcKa (1851-8-2) 


81-1 


18-9 


4292 1 2:53 


BauapcKa (1866 — 76) 


80-4 


19-6 


410-2 1 -244 


CaKCOUCKa (1851—76) 


79-9 


«0M 


3967 1 252 


IlTa.iiija (1864—77) 


79-8 


20-2 


3950 253 


lUBe.icKa (1851—74) ...... 


78-1 


21-9 


3566 280 


(1846—60) 
<I>pa.mccKa-^,„.g_„,, 


77-7 


22-3 


1'484 287 


HopBeiiKa (1856 — 73) 


76-4 


23-0 


3237 j 309 


^-^H^^''^ (Jg?.!!?!!) 


76-1 


23-9 


3177 


3» 


Cpoiija (1845-84) 


62-8 


37-2 


1688 


502 



122 



CTATHCTIIMKU nPEr.lEA CAMOVBHCTABA 



IUto ce THqe caMoy6ncTaBa no iio^iy y HseecHiiM 
BchnM eoponcKHM BapouiHMa, HMaMO noAaraKa h3 Mopce- 
.iHJeBe cxaTMCTHKe caMoydHCTasa, h ynopet)yjyhH ncxe Bapomn 
ca BeorpaAOM, y nSBecHUM roAHHaMa h nepno4nMa, hhtg- 
pecHo je, Aa je y BeorpaAy, npoueHTa.ino, 6hao BHiue Myiu- 
KHX caMoy6Hua nero y yloHAony, Bep.iHHy, riexporpaAy h 
Konenxary ; a Maite nero y UlTbKxo^iMy, KoneHsary, BpncAy, 
PiiMy, Typmiy, OAopeHuy h Heano^by. Tuko : 

Oa 1 00 caMoydHcxaBu 6hao je : 









Myuj. 


}KeH. 




Mym. 


JKCH 


y .loHAony 


(1861- 


-70) 


72. 


28; 


ay 


BeorpaAy 


90. 


10. 


n « 


(1872- 
1861- 


-76) 
-70 


73. 


27 


)> 


» 


83. 


17; 


,. 


1872- 


-76 


72. 


28 


« 


« 


87. 


13. 


), Bep^HHy 


(1851- 


-60) 


79. 


21 


„ 


„ 


93. 


7. 


« B 


(1861- 


-70) 


80. 


20 


» 


), 


90. 


10. 


» » 


(1871- 


-751 


75. 


25 


), 


„ 


81. 


19. 


» ), 


(1851 


-75) 


78. 


22 


„ 


» 


89. 


11. 


wITexporpaAj 


r(1858 


-67) 


85. 


15 


)) 


n 


95 


5. 


fl Konenxary 


(1864- 


-69) 


76. 


24 


)) 


» 


80. 


20. 


«IlJxoKxo.iMy (18fi7- 


-72) 


86. 


14 


„ 


» 


50. 


50. 


)) » 


(1861- 


-72) 


86. 


14 


„ 


„ 


84. 


16. 


„ Konenxary 


(1870- 


-74) 


81. 


19 


„ 


^ 


77. 


23. 


), 


(1864- 


-74) 


79. 


21 


„ 


» 


78. 


22 


« Bpuc.iy 


(1S76- 


-77) 


88. 


12 


(, 


„ 


60. 


40. 


» PHMy 


(1875- 


-77) 


90. 


10 


,1 


,, 


75. 


25. 


« Typnny 


( « 


). > 


83. 


17 


„ 


« 


75. 


25. 


« O^openuy ( „ 


). ) 


82. 


18 


« 


), 


75. 


25. 


» neanoA>y 


( » 


«) 


92. 


8 


„ 


r, 


75. 


25. 



IlpeMa oBOMe na 100 ntencKHx caMoyoiiua AOAasn.io 
je MyuiKHX : 

y riexporpaAy (1858—67) 567; ay BeorpaAy 1900. 
« BepyiHHy (1851—60) 376; „ „ 1329. 



CTATHCTHUKM IIPEr4E4 CAMOVBHCTABA 



123 



« .loHAOHy 


(1861-70) 


25 7; 


a y 


Bcorpaay 


900. 


„ Cep.iiiHy 


(1861-70) 


400; 


» 


„ 


900. 


» i> 


(18.^1-75) 
1861— 70v 
18 72-76) 


359: 


» 


» 


829. 


„ .loHAOiiy 


257; 


« 


» 


669. 


„ lIlTOKxo.iMy (181)1-72) 


614: 


» 


)) 


525. 


„ .l0H40Hy 


11872-76) 


270; 


» 


» 


488. 


), Ijcp.iHHy 


(1871—75) 


300: 


„ 


„ 


426. 


1) KontHxary 


(1864 — 69) 


317; 


„ 


J, 


400. 


n » 


(1864-74) 


376: 


» 


• 


355. 


» J) 


(1870 — 74) 


426: 


„ 


n 


335. 


J, Heano^y 


(1875-77) 


1150; 


(, 


J) 


300. 


» PHMy 


(1875—77) 


900; 


„ 


» 


300. 


» TypiiHy 


(1875-77) 


488; 


„ 


/) 


300, 


B O.iopeHuy 


(1875—77) 


45'i; 


» 


„ 


300. 


,, Cpiic.iy 


(1876-771 


733; 


„ 


T> 


150. 


« LLlTOKXo.iMy (1867 — 72) 


614; 


» 


» 


100. 


>' CaMOM 


Beorpa^y 04 100 caMoyoHcraBa 6n.io je : 




Myiu. >KeH, 


Ha 100 HteH. Ao\)e 


MyiuKHx 


Voauhq 1880 


67 33 






203 




1881 


86. 14 






614 




„ 1882 


100 - 






10000 




1883 


100 - 






10000 




1884 


90 10 






900 





IV. 



CAMOyBHCTBA HO MECEI^KMA H FO- 
AHinitHM BPEMEHHMA. 

1. y Cp6uju. 

yri.iHB Meceua » ro4HiiiH>nx epcMCHa na caMoy6ncTBa. uc- 
iiiiTiiBaH je, Be.iH Mopce.iH, 04 Biiuie iiHcaua, na 404aje, 4a ce 



124 CTATIICTHqKU nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 



6poj caMoy6HCTaBa CBy4a MeH>a ca no^oHtajoM Cyima Ka 
3eMybH. y BpeMCHy iiAH 4o6y roAHHe Ka4 ce seM^a cyiiuy 
npn6jiHJKyje h^ih OBOMe Hajo.iHme ctojh, pe^iaTHBHii opojeBii 
caMoyoiiCTaBa 40CTHHty CBOJ MaKCHMyM; a y4ayi.aBaH>eM 3eM.Le 
04 CyHua — oiieT cboj MHHUMyM. /l.pyi'HM pe^MMa, 406a npe- 
^asa 04 Hpoaeha Ka ylexy a nor^iaBuxo Meceu Jjjhu, iiaj- 
BHtne noTnoMajKe ck.iohoct Ka caMoy6HCTBy, 40K Met)yTHM, 
4o6;» npe.iasa suMiter ;i napo^HTO Mecea 4ei];eM6ap yn.ui- 
BMuie y npoTiiBHOxM npaBu,y. * 

y Cpoiijii y npBOJ 4ecen]Hn ro4nna (04 1845 40 18o4 
ro4HHe), 04 100 aiy^ajeBii aaJBuiiie caMoyuiicTaBa iisiip- 
lueno je y Majy, na xeK y Jyny, AsrycTy, 11T4., a HaJMaae 
y 46iifeM6py. Hcto tuko 61110 je 11 y 4pyroj 4eceTiiHH ro- 
4iiHa (04 1855 40 1864 ro4Hiie), y rpehoj 4eceTniiu (04 
1865 40 1874 ro4HHe), uMa.ui cy ii04Je4HaK yn.iHB Meceuii 
Maj, Jynu u Jy.iu ; a y qexspTOJ (04 i875 40 1884 ro- 
4iiHe) onex caMO Meceu Maj. (Bh4h c.iHKy 1 na Kpajy oBor 

HAdUKa). 

Obo je no 4eceToro4Huiii>iiM nepii04iiMa (4eiJ,eiinjyMnMa| 
a HCTO je xaKO 11 no nepno4iiMa 04 no 4Ba4eceT rojnna 
Kao II 3a CBO BpeMe 04 40 ro4HHa (1845 — 1884), x. j., y 
Cp6iijii je 6no Meceu Maj y komc ce naJBHUie caMoyonc- 
XBa H3Bpmnyia H npcMa xomb, y 4o6y npe.iasa Hpoyieha na 
^exy y Cp6HJH HaJBume noxnoMaace ck.iohocx Ka caMo- 
ydncxBy Meceu Maj, a HaJMaH^e 4e^^e;vtdap. (Bn4n c.iHKy 2 
Ha Kpajy OBor M.iaHKa). 

Illxo ce TH^e ro4iiiim>HX BpeMcna, caMoy6ucxaBa y 
I H II 4eueHujyMy (04 1845 40 1854 n 04 185;j 40 1864) 
HaJBMuie 611.10 je .lexii, a y III vi IV 4eueHiijyMy (04 18i)5 
40 1874 H 04 1875 40 1884), onex y npo.iehe. Hcxo je 
OBaKO H no nepH04WMa 04 no zO ro4nHa. 3a cbo naK Bpevie 
04 40 ro4iiHa (04 1845 40 1884), HaJBiime caMoyowcxaaa 
HSBpmeHO je y npo./iehe (Mapx, Anpii.i n Maj) a Hajviaifce 
y 3HMy f4eueM6ap, Janyap h <I>e6pyap). 



CTATHCTimKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



VU 



ho.iiiKo je y iioje4iiHHM .Mcceu,iiMa ii ro4nuiib»M ope- 
McmiMa nii.io caMoyoiicTaDu HaKO no jiiico.iyTnoM opojy xaKO 
11 npoueiiTa.iiio no ACCOTOro^miiiLiiM iiepiio,\UMa, iicpiioAUMa 
o,i no iO r()4iina y yKyiino aa cbo npcMc 04 iO ro4iiiia, 
U1I4U ce 113 OBe Ta6.iiiuc : 



'I'aouiu, XXV. 


Ilepiio.ui 1 


IK.p 


lOlll 


-^ 






OA 


20 


00 




lU ro4iina 






J^ 






ro ' 


Ilia 


~" 


Moceiui 








= 


1 1 i 








-r 


^ 


-, -, 


»,. 


.^ 


.- 


11 


1 


T 


1 


00 
1 


1 


00 
1 


2 




^ 



























» 




rojiiiuiba upeweaa 


-c 


00 


00 


CO 


00 


00 


^ 


TIo anco.iyxHOM 6pojy, ccera 




453 


52-) 


595 


55fi 


978 


1151 


2129, 


•';"'}■ 'P 




■29 U4 


34 


35 


03 


09 


132 


<l>eui,vap 












•23 -25 


32 


34 


48 


0'; 


114' 


M.px . . 












37 34 


62 


58 


71 


120 


191 


AlipiM 












42 51 


64 


55 


93 


119 


2 1 2 


Maj . . . 












f.7 


73 


72 


82 


130 


154 


284' 


J) nil • • 












53 


60' 72 


61 


113 


133 


24.1 


.ly.iii • • 












44 


55' 72 


38 


99 


110 


209 


Adijct 












45 


47 


44 


53 


92 


97 


189 


CenTeM6ap 












4li 48 


43; 42 


89 


85 


17 4' 


0KT0M6ap 












?9i 40 


39 32 


79 


71 


150, 


llOBCMoap 












■24! 32 


33' 32 


56 


65 


121: 


4euoii6ap 










10' 20 


28 34 


4 5 


2 


107 


llpoielie • 
.leio • . 










13(i 1581 198 19a 
142^ 1621 188 152 


29 i 
304 


393 
3'.0 


087, 
044 


Je.eH . . 










104 120! 115 ion 


224 


221 


445 


• !iiMa 


• • 






71 8r.' 9'. 103 


150 


, f. . 


:; :. 3 


( ) 1 1 ^.111 : 


! 
1 

(i-4 6-5 


5-7 6-3 


6-i 


0-0 


0-2 


•laiiyan 


I - 
4'eupyap • 












.S-J 4-7 


5-4 6.1 


1-9 


5-7 


5-4! 


Mapr • • 












8-2 0-5 


10-4 10 4 


7-3 


10". 


8-9, 


Aupii.i 












9-. 9-7 


10-8 9-;i 


9-5 


10-3 


10-0, 


Maj • . ■ 












\-2-ii 13-9 


12-1 14-7 


13-3 


13'i 


13-3| 


.lyiHi • • 
Jy.iii • • 






. . 






11-7 11-4 


12-1 11-0 


1 |-i. 


ll-O 


11-6 












■.'•7 !0-5 


1 2-1 ^ 


101 


'••0 


9-8; 


AmycT 












9-9 9-0 


7-4 9-5 


9-'. 


8-4 


8-9 


CenTtMoap 












9-0 


9-1 


7-2 


7-6 


9-1 




8-2 



126 



CTATIICTHMKH nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 



Ta64Hua XXV (iiacxaBaK) 



Mecemi 
11 

roAHLuita BpeMCHa 


nepHO,ui 0,1 10 
ro.uiHa 


nepiiojii 
OA 20 
ro,niHa 


00 
o 

00 


-a" 
in 

1 


U5 
'.rt 


1.-5 
CO 
SO 


1 


CD 

i 
00 


1 


OKTo6ap 

HoBeM6a[) 

J,eueM6ap 


S-6 
b-.', 
4-2 


7-6 
6-1 

5-0 


6-6 
5-5 
4-7 


5-8 
b'8 
6-1 


8-1 
5-7 
4-0 


fi-2 
5-6 
5-4 


7-0 
5-7 
5-0 


Ilpo.iehe 

.leTo . . . ■ 

JeceH 

Siuia 


30-0 30-1 
31-3 30-9 
■23-0 22-9 
15-7 10-1 


33-3 
31-6 
19-3 
15-8 


3i-l 
27-3 
19-1 
18-5 


30-1 
311 
2-2'9 
15-9 


. :4-1 
29-G 
19.2 
17.1 


3 2-3 
30-3 
20-9 

16-51 



2. y uoKpajuHaMa 

3a noKpaJHHe ouau cy OBaKH peay^iraTH : 
y nepno.i.y 04 1845 40 186 4 ro4HHe (20 ro4nHa) naj- 
Biime caMoy6HCTaBa oh.io je : 

y II[yMa4HJH y Majy — \Q-2^\^; 
„ Thmomkoj KpaJHHH y CenxeMopy — 15-2*'/^ 
« MaqBH y Majy — 11-4''|0; 
» BpaHHieBy y AorycTy - 14-2°o: n 
„ PyJHy CxapoM B4axy h PaiiiKOJ, y ^lajy, — 14-4"/"; 
a HaJMan.e : 

y IIIyMa4njii y JaHyapy 11 'I^eopyapy — no 4'6'';o ; 

» TuMOHKOj KpaJHHH y /],eueM6py — I'^^/q! 

„ MaMBH y 4eueM6py — 4*9% ; 

» BpaHnqeBy y Janyapy — 2*8°/„ ; h 

» Pyjny Cx. B.iaxy 11 PauiKOJ y *I>e6pyapy — 2-7" „; 
a 04 1865 40 1884 ro4HHe (20. ro4HHa), naJBHuie caMoy- 
OHCTaea 6h.io je : 



CTATHCTHqKH nPEF^EA CAMOVBUCTABA 127 



y lUyMaAiijii y Majy — I31«/„: 
» TiiMOMKOJ KpajiiHH y Majy - irr8''/,j; 
» MaMBH y Majy — 14-4"/„: 
,) BpauHMeey y Mapxy ii Majy — no 15-l°/„; h 
„ PyJHy Ct. B.iaxy h PaiUKOJ y Anpiuy — r^P/o- 
a HajMan.e : 

y lUyMa4iijn y «l'c6pyapy — 5-6"/(, ; 

» Thmomkoj Kpajiinii y IIoBCMopy — 3-S°/„ : 

r, MaMBH y 4encMopy — 4-9°/„ ; 

J. BpaiiHMeey y OnTOopy — 2 0"/„ ; ii 

„ PyJHy Ct. r3.iax\ ii PaiuKoj y ^eucMOpy — b-Z^!^. 

3a CBO BpcMC o.x 40. rojuHa (1845 — 1884), y CBHMa 
'HOKpajnuaMa HaJBuiuc caMoy6iiCTaBa 6m.io je y Majy (bhah 
c.iiiKy 3. na Kpajy OBor q.iaaKa), a 40-ia3H.io jc oa 100: y 
LLJyMaAUjn 14-4; TiiMoquoj Kpajimn 14*6; MaiBu 12-8 : 
BpaHiriCBy 12-7. ii PyJHy Ct. IJ.iaxy ii Painnoj 11-7. Ilaj- 
Maii.e nan 611.10 je : 

y UlyMa^HJii y fl>e6pyapy — 5 1"/^; 

,, TiiMOMKOj KpajMHii y HoBc.M. 11 AeucM. — no 3-4%; 

» MaMBH y /I,euciv6py — 4-'J"/ii: 

„ BpanHMCBy y .Taiiyapy — 3-3"/„; (i 

n PyJHy Ct. B.iaxy 11 PauiKoj y ^euc.MOpy 11 <I'e6py- 
apy — no 5'3° „. 

Ilo roAiiiun>n.\i epoMeHii.Mu oa 184o ao 1804 roAiiiic 
HaJBiimc caMoyoHCTaBa 611.10 jc y lllyMaAiij" •' Pyj"y Ct. 
B.iaxy u PaiuKoj y Ilpo^iehe (32-1 — 33-2"/o), a y Tumomkoj 
KpaJHHU, MaMBii H BpainiMeBy y .IcTo (jyO — 3 iO — 34-1 "X,! : 
a HaJMaibe, y CBHMa noKpajunaMa, y 3H.\iy. O4 \-()o a,o 
1884 roAiiHC naJBiiujc caMoy6ncTaBa y CBinia noKpajima.Ma 
6n.io jc y Ilpo.ielie a HaJMaH>e y 3n,My. IIcto je Tano 11 aa cbo 
BpcMe 04 40. roAHHa (1845 — 1884), caMO uito jc y Ma^Bii 
H BpanHMCBy 6110 noAJeAHan yn.uiB Kaiio y Ilpo.iehc Tano 
n y .IcTO — Kao luto ce cbc to biiau h:i c.bCAchc Tao.nme: 



128 



CTATIICTHqKH nPEF.lEA CAMOyBHCTABA 



Ta6.ijma XXVI. 



MeceuH 



ro4HLUH)a BpeMeiia 



Ho anco 



1. opojy CBera 



138 



o I 



Jauyap • 
<I)e6pyap 
Mapx • 
Anpiu 
Maj • 
JyHii • 
Jyjii • 
ABrycT 
CeiiTCMoap 
OKToGap 
HoBeM6ap 
4eu.eM6ap 



2G 


3 


!7 


r, 


<8 


5 


19 


14 


28 


10 


23 


12 


27 


9 


21 


15 


18 


10 


23 


13 


13 


5 


12 


5 



ripo.iehe 
.'lexo • • 
Jecen 
3iiMa • • 



Ha 100 



Janyap ■ 
^eopyap 
MapT 
Anpii.i • 
Maj . ■ 
Jyiiii • . 
JyAii • 
AsrycT < 
CenTCMoap 
OKTooap 
HoBSMoap 
J,eueM6ap 



0-8 


10-6 


1 
2-8 


5-1 


6-9 


4-7 


7-2 


7-3 


4-7 


10-9 


7-8 


13-2 


11-6 


11-1 


9-4 


11-6 


9-5 


11-4 


10-1 


11-0 


8-D 


12-3 


8-6 


14-2 


15-2 


7-3 


9-4 


5-8 


9-4 


12-3 


2-9 


5-3 


4-7 


1-5 


4-9 


4-7 



2-7 
8-0 
10-7 
1 4-4 
12-3 
13-4 
5-9 
8-0 
7-0 
5-9 
5-3 



llpo.u'he 
^exo ■ • 
Jecen 
3iiMa • • 



3 2-1 
30-1 
23-2 
14-6 



29-7 I 26*5 I 27-3 

34-1 29-0 34-0 

23-9 2--0 I 26-4 

12-3 22-5 I 12-3 



32-2 
31-(J 
20-9 
14-3 



CTATUCTHqKH nPEP.lEA CAMOVBHCTABA 



29 



1865 — 1884 





184 


5—188 


4 




>> 

3 


X 

CL, 

5 
? 

1 

IT-' 


EC 
re 


o 

i 

a 


2 i 


S 

a 


X 

s 

1 

s 

s 


I 
2 


o 
a 

s 
a 

& 


a 

si 

CL, 


343 


185 


202 


139 


282 


645 


323 


447 


245 


469 


20 


11 


10 


5 


23 


34 


19 


3ti 


8 


35 


19 


12 


10 


5 


20 


33 


19 


27 


10 


25 


33 


15 


21 


21 


.10 


56 


25 


39 


86 


45 


34 


19 


19 


13 


34 


59 


34 


38 


27 


54 


45 


31 


20 


21 


28 


94 


47 


57 


31 


55 


43 


19 


25 


18 


■28 


82 


35 


48 


30 


51 


-29 


20 


19 


9 


23 


53 


34 


46 


28 


48 


25 


16 


19 


11 


26 


53 


33 


40 


36 


37 


28 


15 


11 


10 


21 


53 


36 


29 


20 


36 


23 


11 


17 


4 


16 


45 


19 


40 


17 


29 


22 


7 


12 


6 


18 


45 


11 


25 


11 


29 


22 


9 


10 


6 


15 


38 


11 


22 


11 


25 


112 


65 


1 69 


55 


9-2 


209 


106 


134 


84 


154 


97 


55 


63 


48 


77 


188 


102 


134 


84 


136 


73 


33 


40 


20 


5 5 


143 


66 


94 


48 


94 


61 


32 


30 


16 


58 


105 


49 


85 


29 


85 1 


5-8 


5-9 


5-0 


3-6 


8-2 


5'3 


5-9 


8-1 


3'3 


7-5 


5'ti 


6-5 


5-0 


3.6 


7-0 


5-1 


5-9 


6-0 I 


4-0 


5-3 


9-6 


8-1 


10-4 


15-1 


10-G 


8-7 


7-7 


8-7 


10-6 


9-6 


9-9 


10-3 


9-4 


9-'. 


12- 1 


',.•1 


10-5 


8-5 


11-0 


11-5 


13-1 


16-8 


14-4 


lo-l 


9-9 


14-4 


14-6 


12-8 ! 


12-7 


11-7 


12-5 


10-3 


lL'-4 


12-9 


0-9 


12-8 


10-8 


10-8 


12-3 


10-9 


8-5 


10-8 


9-4 


13-7 


8-2 


8-3 


10-5 


10-3 


11-4 


10-2 


7-3 


8-6 


9-4 


7-9 


9-2 


8-2 


10-2 


8-9 


10-d 


7-9 


8-2 


8-1 


5-4 


7-2 


7-5 


8'2 


111 


6-5 


8-2 


7-7 


6-7 


59 


8-4 


2-9 


5-7 


7-0 


5-9 


8-9 


6-9 


6-2 


6-4 


3-8 


5-9 


4-3 


6-4 


7-0 


3-4 


5-6 


4-5 


6-2 


6-4 


4-9 


4-9 I 


4-3 


5-3 


5-9 


3-4 


4-9 


4-5 


5-3 


32-6 


35-3 


34M 


39-6 


32-6 


32-4 


32-8 1 


30-0 


34-3 


32-8 


28-3 


29-7 


31-2 


34-5 


27-3 


29-1 


31-6 1 


30-0 


34.3 


89-0 


21-3 


17-8 


19-8 


14-4 


19-5 


22-2 


20-4 


21-0 


19-6 


20-1 


\'-9. 


17-2 1 


14-9 


11-5 1 


20-6 


16-3 1 


15-2 1 


19-0 


11-8 


18-1 



ro.vmuH.ilUA xi. 



130 



CTATHGTH^KH HPEr^EA CAMOyBHCTABA 



3. Uo oKpysuMa (adMUHUCTpaTueuoj uodeAu). 

rio OKpysHMa (aAMHHHCTpaTHBHoj noAe^ii Cp6HJe), 3a 
CBO BpeMe OA 1845 ao 1884 roAnne (40. roAWHa), 6iiao je 
caMoyoiiCTaea HaJBiime : y onpyry a-icKCHHaMKOM, 6eorpa4- 
CKOM, Ba./beBCKOM, KHjaaceaaMKOM, KparyjesaMKOM, Kpyiue- 

BaqjiOM, pyAHHHKOM, CMeAepeBCKOM, y>KHHKOM II hynpHJCKOM 

— y Majy ; y oKpyry jaroAHHCKOM, nomapeBaMKOM. upno- 
pcHKOM, qaMancKOM h y BapoiiiM BeorpaAV — y JyHy ; y 
OKpyry KpajuHCKOM ii noApHHCKOM — y Jy-iy, a y OKpyry 
maoa^KOM — y OKTo6py Meceuy ! HaJMa«.e iiaK, oahocho 
Hii jeAHo caMoydncTBo sa cbo obo BpeMe y OKpyry npa- 

TaKO 6viAO je caMoy6H- 



Ta6.inua XXVII. 



Do Mecemma 



rojiimaiiM BpeMennMa 



Ho anco.i. 6pi 



jy CBera 



0- 



s 










s 


s 




s 


o 


S 


o 

3 

■< - 


o 

i 


o 
o 


1 




Oh 


s 


■>^ 


© 




^ 


o 


rt 


< 




m 


^ 


K 


cu 




















o 











114 I 57 I 116 



96 I 130 70 



Janyapa 
<l>e6pyapa 
Mapxa ' 
Anpii.ia • 
Maja • • 
Jyna • • 
Jy.ia • • 
Afirycxa 
GenTeM6p< 
(")KTo6pa ■ 
IIoBeM6pa 
4eueM6pa 



6 


13 


5 


9 


13 


20 


16 


15 


11 


9 


9 


14 


11 


S 


6 


10 


3 


8 


8 


7 



ripowiehe 
.lejo • • 
JeceH • • 
3nMa • ■ 



4 J 19 

38 j 25 

26 I 15 

24 11 



04 100 



ripo.iehe 

.ICTO . . 
JeceH . . 
3iiMa 



CTATHCTMMKH nPEF-lEA CAMOVBHCTABA 



131 



JHHCKOM Hiijc ce AOfii.io y Mcceuy IIoBCMopy, u 3a ocTa.ie 
OKpyre caMoyoiicTBa cy no Mccennva Bapiipu.ia. 

Ho ro,\niiiihiiM BpcMCiiiiMa HaJBiiiiie caM'iyoiiCTaea 6n.io 
je : y eapoiiiii Beorpa^y, oupysHMa: a.ieKcwHaMiuiM, 6eo- 
rpa,\CKOM, Kii.aJKcBaqKOM, KparyjeBa'moM, KpyiiicBaMKO.vi py4- 

HUMKOM, CMCACpeBCKOM, y>KliqKOM, lUaOa'lKOM u hyripiijcKOM 

— y iipo.iehe ; a y OKpyaiiMa : Ba^CBCKOM, jaro4niiCKo.M, 
KpajiiiicKOM, noApuiiCKOM, no>KapeBauKOM, upnopcMKOM ii na- 
MaHCKOM -- y .leTO ; naJMatbe nan caMoyoucxaBa 6h.'io je y 
3HMy y CBiiMa onpysiiMa HsysuMajyhii y Bapoiim Beorpajy 
11 oKpysHMa : a.icKciiiiaKOM ii naMaiicKOM, y uojiiMa je oiicT 
HaJMaibe oh.io y jecemi. 

craHa oa 1845 ,1,0 1884: 



~ 


K 


p y r y .- 






















s 




z 




s 












a 




;fi 


a 


a 








s 






s 







1 


i ' 

a 
a.' 




I 

1 



5, 




1 

3 
s 






i: 

S" 

a. 



- a 


5 


z 
g 

1 




1 

t3 


1 

2 




"^ 


— 




2^ 


-o 


>> 


a- 




a 


£^ 


i^ 




rl 


























e 


« 








e 


B 






« 





























117 


106 


180 


110 


79 


218 


85 


134 


127 


65 


111' 




8 


7 


6 


2 


3 


16 


5 


11 


8 


2 


4 




6 


7 


8 


5 


3 


11 


4 


8 


9 


2 


6 




11 


12 


20 


12 


« 


21 


4 


13 


10 





13 




13 


10 


17. 


15 


8 


25 


9 


lii 


9 


10 


1 1 




18 


9 


20 


16 


14 


30 


7 


8 


17. 


11 


19 




l:{ 


11 


23 


8 


11 


20 


14 


18 


7 


7 


12 




10 


13 


22 


7 


7 


90 


8 


17 


11 


6 


9 




8 


IS 


20 


11 


4 


20 


12 


9 


12 


6 


11 




. 9 


9 


16 


7 


8 


21 


8 


r, 


7 


4 


10 







2 


14 


10 


(' 


12 


5 


8 


18 


3 


8 




6 


10 


6 


10 


5 


15 


7 


8 . 


8 


5 


3 




6 


4 


8 


7 


1 


7 


2 


12 


11 


3 


5 




U 


■M 


57 


43 


28 


76 


2ii 


37 


36 


27 


43 




31 


3B 


65 


26 


22 


60 


34 


44 


30 


19 


32 




24 


21 


36 


27 


22 


48 


20 


22 


33 


12 


21 




20 


18 


22 


14 


7 


34 


1 1 


31 


2S 


. 


15 1 


























3ii 


29 


32 


39 


3:) 


35 


23-:. 


2y 


28 


42 


39 


! 26 


34 


36 


24 


28 


27 


! 40-0 


:13 


24 


29 


29 


21 


20 


20 


24 


28 


22 


: 23-5 


1 "^ 


26 


18 


19 




17 


17 


12 


13 


9 


16 


' i:i-o 


' 23 


22 


11 


13 



9* 



132 CTATHCTHqKH nPEr.lE^ CAMOyBIlCTABA 



4. CaMoyducrea no Meceii,UMa u zoduiu. epeMeuuMa 
Kod dpyzux dpoicaea. 

y ocTa.iriM eBponcKHM ApjKasaMa Kao : y lUaeACKOJ 
(04 1871. AO 1875) H CaKcoHCKoj (04 1859 — 63 h 04 1848 
40 67), HaJBiime caMoyoHcxaBa nocMaTpano y noje4HHHM 
MeceuHMa, naBpmeHo je y Majy. O4 1000. caMoy6HCTaBa 40- 
4a3H.io je 

y Majy.- 

y IIlBe4CKOj 113 

a CaKCOHCKOJ 107-109: 
Mel)yTHM, y ^ancKoj (04 1851 — 56), HopBeuiKOJ (1866-73), 
OpaHuecKoj (1866-70 h 04 1871-76), npajcKoj (1869—72), 
CaKCOHCKOJ (1848 — 67 r4H je 6no no4Je4HaK yn.iiiB uaKO 
Maja TaKo h Jyna) ; BaBapcKoj (1868-75), 11 IlTa4uJH 
(1869 — 73 H 04 1874 — 77), naJBHine onex caMoyoHCTaBa 
6h.'io je y Jyny. Ha 1000. 40.1a3H.10 je 

y JuHy: 

y 4aHCK0J 139 

„ Ilra^HJH 114-132 

), HopBeuiKoj 122-6 

» OpanuecKOJ 107 — 110 

» CaKCOHCKOJ 109 

» BaBapcKOJ 109 

,, flpajcKOJ 103 ; 

a y Jy.iy Meceuy HajBHuie caMoyoHcxaBa HSBpmeHO je y 
Ba4encK0J (1864 — 72) h IllBajuapcKoj (1876), y kojhm 4p- 
atasaMa 04 1000. 40.1a3H.40 je 

y Jy-^y • 

y BaACHCKOJ 151 

a y LLlBajuapcKoj 118-2. 



CTATHCTllHKU IIPEr.lEA GAMuyBllCTAUA 



133 



Oa 1845 40 1884 ro.iiiHe. y Cp6.ijii, ii:i 1000. cawo- 
yuiicTuim A0/U13H.10 jc: 

y Maj> l:'.3-4 

„ JyHv 115 5 

„ Jy.iy '-'S^; 

4aK.ic, y Majy Bume y Cponjii no y LUueACKOj h CaKCOH- 
CKoj ; y Jyny oiict bhuic y 4a.HCKOJ, Ilra-iHJn n HopBciiiKoj 
HO y Cp6iijn a y Cp6HJn Biniie no y <I»paHuecKOJ, CaKcon- 
CKOJ, BanapcKoj m lIpajcKOJ ; a y Jyjiy BHiue y BaACHCKOj 
lllBajuapcKOJ na y Cp6njn. 

no roAMiutbUM BpeMGHUMa y cbhmu Hn;Ke iis.ioiiiemiM 
ApjKaBaMa najiHiiie caMoyoHCxaBa asBpuicHO je y .Icto. Oa 
1000. caMoyoiicraBa oh.io je y .lexo : 

y AancKoj • • • • (1851—65) 337 

(1854—56) 330 

(1 866—73) 325 

(1871-75) 321 

(1864—77) 313 

11848—67) 303 

(1868 — 75) 303 



;3,ancKoj • • 
BaACHCKOj • 
HopBcmKoj 
lUneACKOJ • 
PlTa.iiijH • • 

CaKCOHCKOJ 

BaBapcKOJ • 
<l^paHuecKoj 
Be^irHJii ■ • 
ripajcKoj 
LUb ijuapcKOj 



!l866-76) 300 

11858 — 65) 298 

(1869-72) 290 

(1876) 287 



y Cp6njii OA 1845 AO 18S4. roAHHc na 1000. ca.vioy- 
6HCTaBa AO.ia3U.io je : 

y npo.iche 322-7 

a y .IcTO 3025 



134 CTATHCTHMKII nPEr^E4 CAMOVBIICTaBA 



CaMoyoHCTBa ko;^ MyniKor h HsencKor nojia no MeceiiHMa 
H roflHinaHM BpeMenHMa. 

1. y Cpijuju. 

JKeHCKH MosaK je ocex^iiBiijn sa Baa^ymHe npoMene 
HapoMHTo 3a noBehaaaite reMnepaxype, nero MyuiKH. Oxy^a, 
Be.m Mopce.iH, n 404a3H, 4a ce K04 >KeHCKHH>a ja^e pas- 
BHjajy 4ymeBHe 6o.iecxn h ck.ioeioct Ka caMoyoacTBy npeno 
-lexa ii.iM Ka4 npsa npo.iehna Tonioxa o4noMHe yn.uiBHcaxH 
Ha ocex^bHBH mencKH opraHHsaiM, ho K04 MymKiifta. 

y CpoHJH 04 tSio 40 1854 ro4HHe HaJBHiue caMoy- 
oiicxaBa K04 06a no.ia HSBpmeHO je y Majy, a^H je npo- 
uenxa.iHO 6h.io BHiue K04 jKencKHX nero K04 MyuiKHX jep 
je 04 100. c.iyqajeBa K04 MyuiKiix 40-ia3H.io y xom Me- 
ceuy 117, a 04 100. ciynajeBa K04 jkchckhx 13-9. II y 
Jyny, Jy.iy 11 ABrycxy oh.io je K04 HteHCKiix Biime ho K04 

MyUTKHX. 

O4 1855 40 18G4 ro4ime y Cpoujii je xaKoi)e Haj- 
BHUje caMoyoHCxaBa K04 06a no.ia nsBpmeHo y Majy, a.ui 
je onex K04 H^encKiix npoLi,eHxa.iHO 611.10 bhujc ho K04 
MyujKHx. O4 lOO. K04 MyuiKHx 611.10 je 11 "7, 4aK.ie Kao h 
y nepH04y 04 1845 40 1854 ro4HHe, a 04 100 K04 jKenc- 
Kiix 18*0, 4aK;ie Bame ho y nepuo4y 04 1845 40 1854. 
y Jyny Meceuy 06a no.ia iiMajy no4Je4HaKe 4HMeH3HJe, a 
y Jy.iy cy one noBctHMje K04 HceHCKiix ho K04 MyuiKnx 
X. j. 04 100 K04 MymKHx 61L10 je 11*4, a 04 100 K04 
HtencKHx 8' 7. 



CTATHCTIIMKH lU'ElVlEA OAMOyBMCTABA. I 3 5 



Oa 1865 40 1874 HaJBUuic caMoyoiiCTaea 6m.io je K04 
MyuiKHx y Jyny a K04 >kchckiix y Anpii.iy. O4 100 koa 
MyiuKHX 404a3iM0 je : y .Tyny 12-7, a 04 100 K04 jkchc- 
KHX IM; y Aripii.iy 40.ia3iuo je : 04 100 K04 MyuiKHX 
9-7, a 04 lOO K04 /KCHCKHX 12-5. Y Majy n Jy.iy K04 06a 
no.ia npoueHTHH 04HOC11 paoHH cy je4aH ApyroMC. 

O4 J 875 40 1884 ro4HHe, oner, K04 06a iio.ia naj- 
Biiuie caMoyOHCTaea 611.10 je y Majy, a.iii 11 oiict bhiug K04 
HteHCKiix HO K04 MyuiKux. O4 100 K04 MyujKiix 611.10 je 
11-7, 4aK.ie iiCTO OHoauKO koahko h y nepH04y 04 1845 — 54 
H 04 18o5 — 04; a 04 100 K04 mcHCKHX 20-4, 4aK.ie MHoro 
Buuje 110 y iipexxoAehHM ncpH04CKUM 04cei;uMa. II y obom 
nepH04y y Jyny Mcceuy 61140 je Biime K04 jkciickux iiero 

KO4 MyiUKHX. 

y BehHM iiepH04CKHM GACCUHMa, KHO 3a npBiix 20 ro- 
Aima il845--64); 3a 4pyrHX 20 roAuna (1865 — 84), ii sa 
CBO BpeMe 04 40 roAMHa (1845 — 84), HaJBiitue caMoy6iiCTaBa 
K04 06a no.ia HSBpmeHO je y Majy Meceuy — a.m onex 
npouenTa-iHO 611.10 je BHiiie K04 >KeHCKHx iiero K04 MyuiKHx. 
[B11411 ciiiicy 4, 5, II 6 Hu Kpajy oBor q.iaHKa). 

IIo ro4umibHM BpeMeHUMH y Cp6iijn je 04 1845 40 
1884 ro4HHe HaJBiime caMoy6iicTaBa iiSBpiueHO y npo.iehe, 
a npoueHxa.iHO Mel)y no.ioBHMa 611.10 je bhuib koa JKencKHX 
Hero K04 MyuiKHX. llcxo je xauo h ca caMoy6ncxBnMa h3- 
BpnicHHM y .lexo. IlaniioxiiB, y jeceii 11 y 3KMy nponeHxa.mo 
611.10 je Buiue K04 MyuiKHx Hero K04 HtencKux. Illxo ce 
XHMe ocxa.iH nepno4a caMoy6ncxBa cy K04 MyuiKor no.ia 
no ro4Hii]H.UM BpeMeniiMa Bapiipa.ia, a K04 JKencKiix caMO 
y nepiioAy oa 1845 40 1854 ro4UHe 6ho je naJBehii 6poj 
y aexo a y CBiiMa 4pyrnM iiepii()4iiMa y npo.iehe — uao 
luxo ce BH4H H3 OBC xa6.inne. 



136 



CTATHCTUHKII nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 



TaKO 6h.io je 



Ta6.iima XXVIII 


1845 


—54 


1855 


—64 


MeceuH H roAHiuiba 
BpeMena 


M. 


HC. 


„. } 


iK. 

















c o 


a 






273 


180 


341 


184 




Janyap 


■20 


9 


20 


14 


<l)e6pyap 


18 


5 


20 


•> 


Mapx 


24 


13 


24 


10 


AnpH.i 

Maj • • . • 

JyHH . . . . 

Jy.iH 


-J 4 


18 


33 


18 


32 


25 


40 


33 


30 


23 


39 


21 


2 3 


21 


39 


16 


ABpycT 


26 


19 


32 


15 


Cenxewoap 


26 


15 


29 


19 


OKTOuap 


24 


15 


27 


13 


HoBeM6ap 


i5 


9 


2 2 


10 


4eueM6ap 


11 


8 


16 


10 


Ilpo-iehe • • 


80 


56 


97 


61 


^exo • 


79 


63 


110 


52 


JeceH • • 


65 


39 


78 


42 


Sima 


49 


22 


5 6 


29 


0,\ 100 : 




1 


1 Janyap 




7-3 


5-0 


5-9 


7-6 


<l)e6pyap 














6-6 


2-8 


5-9 


2-7 


Mapx . 
















3-8 


7-2 


7-0 


5-4 


Aiipn.i 
















8-8 


10-0 


9-7 


9-8 


Maj . 
















11-7 


13-9 


11-7 


18-0 


JyHH • 
















11-0 


12-8 


11-4 


11-4 


JyjH • 
ABrycT 
















8-4 


11-7 


11-4 


8-7 
















9-5 


10-6 


9-4 


8-2 


CenxeM6ap 














9-0 


8-3 


8-5 


10-3 


OKXo6ap 














8-8 


8-3 


7-9 


i ^'^ 


HoBeMoap 














.v5 


D-0 


6-5 


1 5-4 


4eueM6ap 


















4-. 


5-4 


Ilpo.iehe 














29-3 


31-1 


28-4 


33-1 


^exo • • 














28-9 


35-0 


32-3 


28-3 


JeceH • 








. 




- . . 


23-8 
1 18-0 


21-7 


22-9 


22-8 


3HMa • 






• 




• 




• • • 


12-2 


16-4 


15-8 



CTATHCTHMKH HPEr^EA CAMOVBHCTABA 



137 



caMoyoiic'TJiBa : 



186 


j-74 


187 


j-84 


I84r 


-04 


1865 


—84 


I8'.5 


—84 


M. 


JK. 

1 


M. 


JK. 


M. 


Hi. 


M. 


JK. 


M. 


.c. 


c 6 


a 




c 6 a 


Ocooa -|| 


363 


232 


360 


190 


014 


304 


7 23 


428 


133 7 


792 


17 


17 


25 


10 


40 


23 


42 


27 


K2 


50 1 


17 


15 


24 


10 


38 


10 


'.1 


25 


79 


35 


44 


18 


40 


18 


48 


23 


84 


30 


132 


5 9 


35 


29 


37 


18 


57 


30 


72 


47 


129 


83 


44 


28 


42 


40 


7 2 


58 


86 


68 


158 


120 


46 


26 


35 


26 


09 


4i 


81 


52 


150 


90 


44 


28 


29 


9 


62 


37 


73 


37 


135 


74 


28 


16 


32 


21 


58 


34 


60 


37 


118 


71 


24 


19 


30 


12 


55 


34 


54 


31 


109 


65 


31 


8 


2 4 


8 


51 


28 


55 


10 


106 


44 


18 


15 


22 


10 


37 


19 


40 


25 


77 


44 


15 


13 


20 


14 


27 


18 


35 


27 


02 


45 


1^3 


75 


119 


70 


177 


1 17 


242 


151 


4 1 '.) 


2 0b 1 


118 


70 


'16 


56 


189 


1 15 


214 


120 


403 


241 


73 


42 


76 


:'.0 


1 'i3 


81 


149 


72 


292 


153 


41< 


45 


(\:i 


3', 


to:. 


51 


1 18 


79 


223 


130 






1 








II 


4-7 




6-',) 


5-1 


6-5 


6-3 


5-8 


6-3 


6-1 


I.-3 1 


4-7 


'i'O 


6-7 


5M 


G-2 


2-8 


5-7 


5-8 


5-9 


4-'i 


12-1 


7-7 


11-1 


9-2 


7-8 


6-3 


11-6 


8-4 


9-9 


7-4 


9-7 


12-5 


10-3 


9-2 


9-3 


9-9 


10-0 


11-0 


9-7 


10-5 


12M 


12-1 


11'7 


20-4 


11-7 


15-9 


11-9 


15-9 


11-8 


15-9 


12-7 


11-2 


9-7 


13-3 


11-2 


121 


11-2 


12-2 


11-2 


12-1 


12-1 


12-1 


8-t 


4-0 


10-1 


10-2 


101 


8-7 


10-1 


9-3 


7-7 


ti-9 


&-9 


10-7 


9-5 


93 


8-3 


87 


8-8 


9-0 


6-6 


8-2 


8-3 


O-l 


9-n 


9-3 


7-5 


7-2 


8-2 


8-2 


8-5 


3-4 


6-7 


4-1 


8-3 


7-7 


7-6 


3-7 


7-9 


5-0 


5.0 


6'5 


o-i 


5-1 


6-0 


5-2 


5-5 


5-8 


5-8 


n-6 


4-1 


5-() 


5-5 


7-1 


4-4 


5-0 


4-8 


6-3 


'i-6 


5-7 


33M) 


32-3 


33-1 


3S-S 


2S\< 


32-1 


33-.> 


3.V3 


32-3 


33-9 


32-5 


30-2 


26-7 


28-0 


30vs 


3l-i; 


290 


2'.!'. 


:iU-2 


;iO-'i 1 


20-1 


18-1 


21-1 


15-3 


23-3 


22-3 


20-6 


168 


21-8 


19-3 1 


13-5 


19-4 


19-1 


17-3 


17-1 


14-0 


16-3 


18-5 


16-7 


16-4 



l38 CTATHCTH^KH nPEr-lE4 CAMOyBHCTABA 

y HeKHM GBponcKHM 4pHiaBaMa 611AO je caMoy6HCTaBa 
no MeceuHMa h roAHiiiibuM BpeMeHHMa koa 06a no^ia, h to: 

y HraAUju (04 1864 40 1876 r.) K04 06a no^a naj- 
Biime y jyny, e to KaKO K04 MyuiKor TaKO u K04 acenc- 
Kor no.ia ca no4nyHO je4HaKHM AHMensHiaMa, t. 3. K04 06a 
no.ui 04 1000 caMoydncTaBa 40.ia3H^o je xor Meceua no 
120-3; 

y (ppaHnecKoj (04 1871 — 75), TaKol)e, K04 o6a no^a 
HaJBHuie caM0y6HCTaBa 611.10 je y jyny, a.in enme K04 JKenc- 
KHX Hero K04 MyuiKiix ; 

y UpajcKOj (04 1871 — 75 r.) HaJBHUie caMoy6HCTaBa 
K04 MyuJKHx ouwio je y jyny a K04 jkchckiix y jy.iy. 

y EaeapCKOJ (04 1871 — 75) naJBHuie caMoy6MCTaBa 
6h.io je : K04 MyiuKHx y Majy a K04 jkchckhx y jy.iy, h 
Hanoc.ieTKy, 

y CaKcoHCKoj (04 1847 40 58) HaJBHuie caMoyoncTaBa 
611.10 je: K04 MyniKHx y jyny a K04 JKencKiix y jy.iy. 

y Cp6iijii naK, (04 1865 40 1874) naJBiiuie caMO- 
y6ncTaBa 6h.io je : K04 MyniKHx y jyny a K04 jkchckhx y 
Majy H jy.iy (no4Je4HaKo). Mel)yTHM, y Majy 6h.io je BHuie 
caMoyoHCTaBa K04 MyiiiKHx y Cp6HJH nero y IlTa.iHJn, Opan- 
uecKoj, IIpajcKOJ, BaBapcKoj h CaKCOHOKOj, a TaKo hcto h 
y jyny h jy.iy. K04 HcencKnx naK, 6iiao je : y Majy bhuio 
y Cp6HJH nero y Hxa.iHJH, OpanuiecKoj, flpajcKOJ, BaBapc- 
Koj H CaKCOHCKOj; y jyny bhujc y Cp6HJH nero y Hpajc- 
Koj BasapcKoj n CaKCOHCKOj, a MaH>e nero y Hxa^HJn n 
OpanuecKoj; a y jy.iy Bume y Cp6nJH nero y HTa.iHJH, 
<I>paHiiecKOJ, IlpajcKoj h CaKconcKoj, a MaH>e nero y Ba- 

BapCKOJ. 



CTATUCT114KU nPET.lEA CAMOyBUCTABA 



i3y 



O4 1000 caMoyoiicTana 40.1a3H.10 je 

























•^ 


^ 


r* 




- ^> 


•z 


<< 


^ 




i 




_ 


_ 


"7" 














y. 





bi 


=■ 




~j 


'^ 


-'■ 


1_ 


y llTa.iiijii 
(1864—70) 


^ 




_ 


s 


© 


^ 






do 


wi 


^ 






_ 


_ 




~~ 










« 


Oj 




o» 


C2 








■^ 


.^ 


ci 




y "tpaimecKoj 

11871-75) 


^ 

















w 


i' 


- 


2 




■^ 


= 


■-^ 






_^ 


_^ 




z 











«< 




bC 


= 








J. 


00 





:^ 


y npajci:oj 
(1871-751 


_ 


^ 















"T 







jS 




_ 






~ 










^ 


■:^ 








-~ 


£ 




«« 


— 


cr. 


r. 


y BaBupCKOJ 
(1871—751 


L4. 




- 


? 


2S 


j: 






^ 


- 


ii 



















n 


IT 


^ 






•^ 





- 




■-^ 


6 




" 


y CaKCOHCKoj 
(1847-58) 


^ 


_^ 


^ 


a 











■'7 




— 


2 




■^ 


■-J 


-■ 








__ 


















tc 


i« 


ȣ 


• :; 














ti 


-^ 


• i 


." 


y CpOiijii 
(1865-74) 


b» 


- 


1 


7 





t<s 


s 




-^ 





•a 







140 



CTATHCTHMKH nPEr4E4 CAMOVBHCTABA. 



Ho ro4iiuTH>HM BpcMeHHMa naK, y cbhmr noMenyTHAi 
4pmaBaMa (ochm Cponje) naJBHiue caMoyoiicxaBa h koa jeAiior 
H K04 4pyror no.ia nsBpnieHO je y .lexo, a y Cp6HJH y 
npojehe, Y lIxa.iHJH h HpajcKoj on. 10 je Bume K04 Htenc- 
KHx Hero K04 MyuiKHx^ a y (^paH^ecKoj, BasapcKOJ h CaK- 
coHCKOJ oner BHiue K04 MyiuKux ho K04 HceacKHx. Y npo- 

TaKO 04 1000. 



rojiiiuiia BpejieHa 



jnyiiiKiix I HseHCKiix 



MyUlKHX I HteHCKlIX 



Ilpo.iehe 

JeceH ■ 
Sinia • 



294-6 
303-1 
204-2 
198-1 



119 6-2 

335-5 

173-6 
194-7 



282-1 

300-1 

212-2 

•206-6 



278-5 
295-5 
214-2 

211-8 



2. y noKpajuHBMa. 

Do noKpaJHHaMa, 04 1845 40 1864ro4HHe, 4aK4e sa 
npBHX 20 ro4HHa, HaJBiime caMoyoHCTasa 6h.io je K04 Mym- 
KHx: y IllyMa4iijii y Majy; Tiimomkoj KpaJHHH y CenxeMopy; 
Ma^Bu y Janyapy 11 Jy^iy, BpaHUMCBy y Aiipn.iy, h Pyjny 
Ct, B^axy h PainKoj y Jyny ; a K04 jKeHCKnx : y IIIyMa- 
4HJH y Majy, Thmo^koj KpajuHii y Jyny, Ma^BH y Majy, 
BpaHH^esy y Majy h Asrycxy h Pyjny CxapoM B^axy h 
PauiKOJ y Majy. 



CTATHCTMIKU HPEr^EA CAMOVBHCTABA 



141 



.lehy naJBiime je c;iMoy6iicT.iB:i ii3npiiieH0 » koa mvuikiix 

II KOA HiCHCKlIX y CpOltjll ; y .K'TO HaJBIIUie KOA MyillKlIX 

y Cp6iijii a K04 HtencKiix y IlTa.mjii ; y jecen HaJBHuie K04 
MyuiKiix y lIpajcKOJ a K04 jkcuckhx y BaBapcuoj ; m Ha- 
noc.icTKy y siiMy h-vjbhiuc K04 MyiuKHx y •t>paHuecKOJ a koa 
HieiiCKOJ y npajcKoj. 



Aoaaaiuo je : 



My tllKHX iHteHCKH X 



S-. "• ^ 



MyillK. I HteHCK. 



i I 

o — 



MyillK. I JKCHCK. 






MyiuKiix I aceHCK. 



274-6 
302-7 
233-7 

189-0 



264-4 
320-8 
236-4 
178-4 



290-7 


304-2 


206-3 


198'8 



278-3 
29 2-0 

238-6 

191-t 



282-1 


307-9 


214-7 


195-3 



278-0 
306-8 
223-7 
191-5 



33S-8 323-3 

325-1 ■ 301-7 

20ri 181-0 

135-0 ' 194-0 



Oa 1865 ,\o 18X4 roAHHe, AaK.ie 3a Apyriix 20 roAiina 
HaJBiirue caMoyoHCxaBa 611.10 je : koa mviukhx : y UlyMa- 
AHJH y Jyny ; Tiimohkoj KpajiiHii h MaMRii y Majy : a Bpa- 
HHMGBy n PyJHy CrapoM B.iaxy h Paiii!;oj y Mapxy : a koa ;KeH- 
CKiix : y lilvMaAiiJH, Tumohkoj upajuHii m BpaHUMSBy y Majy; 
a y MaMBii h Pyjny CxapoM B.iaxy li PauiKOJ y .Tyny. 

3a CBO Bpeiwe oa 40. roAWHa (oa 1845 ao 1884) naj- 
BHuie caMoy6iicxaBa ou.io je: koa MyuiKiix ; y UJyMaAiiJH, 



142 • CTATHCTHtlKH nP EF^EA CAMOyBHCTABA 

TiiMOHKOJ KpaJHHH H Ma^BH y Majy, BpannqeBy y Jyny a 
PyJHy CrapoM B.iaxy ii PatuKOJ y Mapry ; a koa HtencKiix : 
y CBJiMa noKpaJHHaMa HaJBiime caMoy6ucTaBa nsBpiueHO je 
y Majy. 

y ^lajy Meceuy Biime je 6h.io caMoy6HCTaBa K04 jkch- 
CKMX Hero K04 MyuiKHX y ceiiMa noKpaJHHaMa. Y Majy 40- 
.lasi .10 je 04 100. KOA CBaKora no.ia: 

y IllyMHAHJH KOA MyiiiKiix 12-8. a KOA HteHCKiix 17-9. 

17 5 
14-8 
16-7 

l;;2 

y .lyny Mecei^y TaKot)e y CBiiMa noKpaJHHana 6n.io je 
Biime caMoyoHCTaBa koa JKencKnx nero koa MyiiiKHX, nay- 
smiajyhii jeAiiHO BpaHimeBo tah je oa 100. koa MyiuKnx 
AO.ia3M.io 12-8 a oa 100 koa JKencKor 11-5 

y Jy.iy, naK caMO y BpaniiqeBy h Pyjny Ct. B.iaxy 
PyuiKoj OHAO je bhihc caMoyoilCTaBa koa JKencKiix ho koa 
MyiuKHx. (Bhaii c.iHKy 7 H 8. Ha Kpajy OBor H.ianKa.) 

Ho roAauiftHM BpeMeniiMa oa 1845 ao 1884 roAnwe 
HaJBHiLie caMoy6HCTaBa KOA MymKvix oii.io je .• y IHyMaAnjii, 
TiiMOMKOj KpaJHHH H BpaHH^eBy y .lexo; a y Maqsn h 
PyJHy Ct. B.iaocy n PauiKOJ y Ilpo.iehe ; a koa JKencKHX na- 
JBiime : y IIIyMaAHJn, Thmo^koj KpaJHHH h BpaHimeBy y 
ITpo-iehe ay Ma^BH h PyjiiH Ct. B.iaxy h PaiUKoj y .Icto. 



„ TwMoq. KpaJHHH « 


» 


12-9. 


>, MaMRH n 


n 


11-5. 


„ BpaHn^eBy « 


» 


10-1. 


„ Pyjny Ct B.ia- 






xy M PaiiiKoj « 


1. 


10-7. 



CTATHCTHqKH HPEr^EA CAMOVBHCTABA 



' 143 



;l,:iK.ie 611.10 je caMoyoiicxaBa : 



Tao.iima \\\I 








18',;.- 


II 


Alccenii 

II 

ro.\imiii.a BpeMeea: 


?3 

3 


X 
= 

a. 

K 






1 

5; 

1 




rt 
rt' 

1 


X 

t 

i 





oeu 


M y 111 1 


11 X 




jK e H c K 11 X 11 


Tlo anco.i. 6p. CBcra 


190 88,152 


66] 10'.) 


103 


50 


■93 40^ 78|| 


1 JaHyap 


11 


4 


17 


2 


6 


3, 4 


9 


1 


6 


<I»eupvap 


s 


5 


15 


a 


5 


6 


2 


2 


— 


— 


MapT 


la 6 


14 


3 


10 


8 


4 


4 


2 


5 


AnpjM 


14 


13 


9 


10 


1 1 


11 


2 


to 


4 


9 


Maj 


31 


9 


14 


3 


15 


18 


7 


14 


7 


12 


Jviui 


■2 4 


6 


16 


7 


16 


15 


10 


7 


5 


7 


Jy.iii 


16 


9 


17 


6 


14 


8 


5 


10 


3 


11 


AnrvcT 


•21 


13 


12 


8 


4 


7 


4 


9 


7 


7- 


CeiiT0M6ap . . . . 


18 


14 


^ 


6 


8 


7 


7 


9 


4 


7 


OKTof)ap .... 


15 


6 


14 


8 


8 


7 


2 


9 


5 


5 


Hoiu'Mfiap .... 


17 


3 


8 


3 


6 


6 


1 


5 


2 


5 


^eiu'MOip .... 


9 -1 7 


5 6 


7 


2 


a 


4|| 


1 llpo.u'lie 


60 


28 


37 


16 36 


37i 13 


28 j I3j 26|| 


.lero 


61 


28 


4S 


21 


34 


30 


19 


26 15 


25 


JeccH 


50 


23 


3! 


17 


22 


20 


10 


23 11 


17 


.'^inia 


28 9 


39 


1 2 


17 


16 


8 


16 1 li'll 


C)\ 100: 






















1 Jaiivap 


5-5 


4-6 


11-2 


3-1 


.V5 


2-9 


8-oj 9-7 2-5[ 7-7|| 


"I'copvap . 
Mapr" . . 






4-0 


5-7 


9-(i' 


7-6 


4-6 


5-8 


4-0 


21 0-0 


o-u 






7-5 


6-8 


9-2 


4-5 


9-1 


7-8 


8-0 


4-3 5;0 


6-'. 


Aui'ii.i • . 








7-0 


14-8 


5-9 


15-2 


10-1. 


10-7 


4-0 


10-7 lO-o 


11-5 


Ma', . . . 








15-6 


10-2 


9-2i 


4-5 


13-8 


17-5 


14-0 15-i;i7-5 


15-4 


.TVHII 








12-1 6-8 


lo-sl 


10-6 


14-7 


14-5 


200| 7b 12-5 


9-0 


Jv.iii . . . 








8-0!l0-2 


11-2 


9-11 12-9 


7-8 


10-0 


ln-7 


7-5 


14-1 


Abivct • • 








10-6 


14-8 


7-9 


12-1 


3-7 


6-8 


60 


9-7 


17-5 


9-0 


CeiiTCMoap 








91 


15-9 


5-9 


9-1 


7-:i 


6-8 


ll-O 


9-7 


lO-O 


90 


OKTo6ap . 








7-5 


n-8 


9-2 


12 1 


7*3 


6-8 


4-0 9-7 


12-5 


6-4 


TIoiK^Moap 








Sm; 3-4! b-3' 


4-5 


5-5 


5-8 


2-Oi 5-4 


5-0 


6-4 


,lu.MMap 








4-5, 00 4-6 


7-6: 55 


6-8 


4-0^ 5-4 0-0 1 


51 


1 Ilpu.iel.e . 








:;()-||3 1-8 2 4-31 


24-2 300 


:!5-',t 96-0;3i)'l 32-5 


33-3 


.leiu . . 








30-7 31 8r29-6| 


H-8| 31-2 


2'.t-ll38-0j98-0 37-5 


32-1 


.Icccii • • 








■J5-1 '26-2|'20-4: 


■25-8! 20--: 


19-4|20-0 24-7|27-5 21-^|l 


,3iiMa . . 








14-1 


io-«i 


25-7| 


18-2 


15-.,| 


i:.-,-.' 


IIM1 


17--' 


•2-5 


\-2-f'] 



144 



CTATIICTIIMKH nPEr.lE4 CAMOy EllCTABA 



4aK.ie oaAO je caMoyoiicxaBa : 



Ta6.iima 


X 


x: 


a. 


(HacTasaK 


)• 






















1865- 


-1884 


1 




5 






03 




5 






«3 


Mecemi 


• ^ 


¥ 




o 

2 




_cS 


t 




i 




H 




S-* 


a 


s 


o =« 


a 


B* 


a 


S 




? 


o 




X 


°CU 


s 


O 






bO^ 






z 


3- 






>-, 




V 


S 






a 




c3 


o. 


'>i 






cS 


a. 


S 


rojiiLUfta BpeMeHa 


C. 


S 


tQ 


a. 


3 


H 


S 


•A 


^ 




_M_y 


m K H X 


Ht 6 


H C K 11 X II 


IIo anco.i. 6p. csera : 


0-2 -2 


121 


126 


83 


171 


121 64 


76 56 


HI 


Janyap 








13 


y 


5 


3 


12 


7, 2 


5 


i 


11 


•t-eepyap 










9 


9 


6 




13 


10| 3 


4 


1 


7 


IVIapT • 










20 


11 


16 


13 


24 


13 


4 


5 


8 


6 


AnpH.i • 










24 


8 


11 




22 


10 


11 


8 


6 


12 


Maj . . 










23 


18 


18 


12 


15 


22 


13 


It 


9 


13 


Jyuii 










29 


15 


13 


12 


12 


14 


4 


12 


6 


10 


, Jy.iH 










22 


15 


12 


11 


13 


7 


5 


7 


8 


10 


AsrycT 










19 


9 


8 




17 


6 


7 


11 


4 


9 


CenTeM6ap 








18 


8 


7 




14 


10 


7 


4 


3 


7 


0KT0M6ap 








17 


10 


16 




9 


6 


1 


! 1 


1 


7 


HoBeM6ap 








17 


5 


8 


— 


10 


5 


2 


4 


6 


8 


4eueM6ap 








11 


4 


6 


41 10 


11 


5 


4 


2, 5|| 


Ilpo.iehe • 








U7 


37 


45 


32 


61 


45 


28 


~24 


23 


31 


jlexo • 










70 


39 


33 


30 


4-^ 


27 


It; 


30 


18 


35 


JeceH • 










52 


23 


31 


10 


3 3 


21 


10 


9 


10 


22 


3iiMa . 










^-3 


22 


17 


11 


35 


28 


10 


13 5 


23 


• Oj 100 
























Janyap 




5-8 


7-4 


4-Ui 3-6 


7-U 


5-8 


3M 


"eT 


3-6 


~9~ 


4>e6pyap 








. 


4-0 


7-4 


4-8 


4-8 


7-6 


8-3 


4-7 


5-3 


1-8 


6-3 


Mapx . 










9-0 


9-1 


12-7 


15-7 


14-0 


10-7 


6-3 


6-5 


14-3 


5-4 


Anpii.i . 










10-8 


6-6 


8-7 


8-4 


12-9 


8-3 


17-2 


10-5 


10-7 


10-8 


Maj . . 










10-4 


14-9 


14-3 


14-5 


8-8 


18-2 


20-3 


14-5 


16M 


11-7 


JVHII 










13-1 


12-4 


10-3 


14-5 


7-0 


11-6 6-3 


15-8 


10-7 


14-5 


Jy-iii • • 










9-9 


12-4 


9-5 


13-3 


7-6 


5-8 


7-8 


9-2 


14-3 


9-0 


AerycT 










8-6 


7-4 


6-3 


8-4 


10-0 


4-9 


10-9 


14-5 


7-0 


8 1 


(JenTeM6ap 








8-1 


6-6 


5-6 


8-4 


f.-2 


8-3 


10-9 


5-3 


5-4 


fi-3 


OKTo6ap • 








7-7 


8-3 


12-7 


3-6 


5-3 


4-9 


1-6 


1-3 


1-8 


6-3 


IIoBeM6ap 








7-7 


4-2 


6-3 


0-0 


5-8 


4-1 


3M 


5-3 


10-7 


7-2 


4eueM6ap 








4-9 


3-3 


4-8 


4-8 


5-8 


9-1 


7-8 


5-3 


3-6' 4-5 1 


Ilpo.iehe • • 








:!0-2 


30-9 


35-7 38-b 


3 5-7 


37-2 43-7 


31-6 


41-1 27-91 


.lexo • • 








3 I'D 


i2-2 


26-2 36- ij 


24-5 


22-3 25-1 


39-5 


32-1 3ro| 


JeccH • . . 








23-4 


19-0 


24-6 12-01 


1 9-3 


17-4 15-6| 


1 1-8 


17-9 I9-8|| 


3iiMa . • 










14-9] 


18-2 


13-5 


13-3| 


20-5 


23-1 


15-g| 


17-1 


8-9 


20-7JI 



CTATHCTHMKH HPEOEA CAMOVBHCTABA 



45 



J,aK.ie OH.io jc cavioyoiicTaHu 

i;i XXXI. aiaCTiiBai;). 



1 


" 








1 8 '. ;. - 


-l^8 


4 


( 


i 
1 

Mvcemi 

u 

rcniuiiba Bpe.Mena 


1 

z 

3 


t 

i: 


1 




3 


CI, 


.2, 

s 

a 


a 

s 
s 

I 

i 

z 
s 




1 

1 


1 

'J 3 
j^ 


M y m K H X 


3K e H C K II X 11 


llo cinco.i. up. CBcra: 


i2li-20'.)| 2781 14'J 


280 


224 


ll'.l 169| 96| 189|| 


Jaiiyap 










•24 13 


22i 5 


18 


10 


6 


14 


3, IT 


«I'enpyap 










!7j 14 


21 


9 


18 


16 


5 


6 


l| "' 


MapT . 










35 17 


30 


ifi 


34 


21 


8 


9 


10| 11 


Anpii.i • 










38l 21 


20 


17 


33 


21 


13 


18 


10; 21 


Maj . . 










.V'.l 27 


32 


15 


30 


40 


20 


25 


IGi 25 


JVHII 










5:5 1 21 


29 


19 


28 


29 


14 


19 


11 23 


Jy.H. . 










38 2i 


29 


17 


27 


15 


10 17 


11 21 


AurycT 










40! 22 


20 


15 


21 


13 


11 


20 


11, 16 


CenxeMoap 








30: 22 


16 


13 


22 


17 


14 


13 


7 


14 


OKTooap • 








32 IG 


30 


11 


17 


13 


3 


10 


G 


12 


lIoneM6ap 








34' 8 


16 


3 


IC 


11 


3 


9 


8 


13 


JeueMoap 








2 '. 


13 


9 


16 


18 


7 


9 


2 


9 


llpo.iehe . 








127 lijl 82 


48 


97 


82 


41 


52 


36 


57 


jleio • • 








131 67 


78 


51 


76 


57 


35 


56 


33 


60 


JeceH . . 








102 46 


62 


27 


55 


41 


20 


32 


21 


39 


3HMa • • 








Bl 31 


56 


23 


52 


44 


18 


29 


6 


33 


04 iOO: 
















Jauvap 


.,•7 ti-2j 7-;) 


3-3 


6-4 


"4-5 


5-3 


8-3 3-l| 9-0 


tl'eupyap • 








4-0 iJ-7 7-5 


6-0 


6-4 


7-1 


4-4 


3-6 1-0; 3-7 


Mapx . . . 








8-3 8-2 10-8 


10-8 


12-2 


9-4 


7 


5-3 10-4' 5-8 


Anpii.i • • 








;)-0 10-0 7-2 


11-4 


11-8 


9-4 


11-4 


10'7:i0-4 11-1 


Maj . . . 








12-8 12-9 11-5 


10-1 


10-7 


17-9 


17-.-.1 14-8; 16-7 13-2|| 


Jyau . • . 








12-6 10-0 10-4 


12-8 


10-0 


12-9 


12-3;ir2,11o 12-2 


Jy.iH . . . 








•J-O 11-5 10-4 


11-4 


9-6 


6-7 


8-8|10-l 11-5 ll-'ll 


ABiycT 








'.1-5 105: 7-2 


10-1 


7-5 


5-8 


9*7 


ll-8;ll-..| 8-J 


1 CenxeMoap 








8-tJ lO-b' 5-8 


8-7 


7-9 


7-6 


12-3 


7-7 7-3| 7-4 


OKTo6ap • 








7-G 7-7 10-8 


7-4 


6M 


5-8 


2-6 


59! 6-2 b-3l 


lIoBCMoap 








8-1 3-'» 0-8 


2-0 


5-7 


4-9 


2-G 5-3 : 8-31 6-9| 


4eucM6a|i 








4-8' 1-9 '.-71 6-0 


5*7 


8-0 


6-1 5-3 ■-•Ml 4-8, 


llpo.ieho • 








.;0-J J,\-\ 29-5 32-3 


34-6 


36-0 


30-u:.;o-,>^ ;;7-5| 30-2 


.'lexo . . 








■■l-l 32-1 28-1 34-2 


27-2 


25-5 


30-7 y3-ll34-4|3l-7 


Jeceii • • 








•24'2J22-0i22-3 18-1 


19-6 


18-3 


17-5 18-9l21-9| 20-6 


Sinia • . 








14-0 14-8I20M Id-.-, 


18-6 


19-6 


15-8 17-->' 6-2il7-.> 


ro.iiiuiii 


,111 


lA 


XI 




















10 





146 CTATHCTHHKH nPErAE4 CAMOVBHCTABA 



3. Flo OKpysuMa fadMUHucTpaTuenoj uodeAu). 

Ho OKpysHMa, 04 1845 4,0 1884. roaiine naJBHiue ca- 
Moy6HCTaBa no anco.iyxHOM 6pojy bii.io je 11 to : 



Kod MyvxKUx : 

y OKpyry pyAini^KOM h hynpnjcKOM y Anpii.iy ; 
y OKpyry a-ieKCimaqKOM, jaro4nHCKOM, KftameBa^KOM, Kpy- 
mesaMKOM, cMe^epescKOM, yjKH^KOM. h maoa^KOM — y Majy ; 
y OKpyry 6eorpa4CKOM, Ba^beBCKOM, KparyjeBa^KOM noatape- 
Ba^KOM, upHopeHKOM H y BapouiH Beorpa4y-y Jyny; 

y OKpyry KpajimcKOM-y AnpH.iy h JJ'.iy: 

y OKpyry no4pnHCKOM,-y Jy^iy n HoBe.\r6py; 

H y OKpyry qaqaHCK0M,-y Mapxy, Anpn^y 11 Jy.iy ; 

a Kod OKencKUx : 

y OKpyry KftajKesaMKOM-y Anpiwy ; 
y OKpyry a.ieKciiHa^KOM, 6eorpa4CKOM, Ba-teBCKOM, Kpary- 
jesa^KOM, KpajHHCKOM, KpymeBaMKOM, nojKapesa^KOM, py4im- 
^KOM, CMejepeBCKOM, y/KHHKOM, ma6a'iK0M, hynpiijcKOM, h 
BapouiH Beorpa4y-y Maiy ; 
y OKpyry jaro4HHCKOM, no4pnHCKOM h qa^ancKOM-y Jyny ; 

a y OKpyry itpnope^KOM-y Jyny h CenTevidpy. 

IIo ro4HiiiHjHM BpeMeHHMa, npoLteHTa4HO, naJBHuie ca- 
MoyoiicxaBa oii.io je 11 to : 



CTATMCTHMKH nPEF^EA CAMOVBHCTABA 



147 



KOd MIJIUKU.X : 

y Bii]). Beorp.iAy 
y OKpyry: deorptucKOM, 
jaroAiincKoM' 

KH>;»>KeBaMKOM, 

Kparyjc'uaqKOM, 

KpaJHIICKOM, 
lIOjpilHCKOM, 

nomapcBaMKOM, 

UpHOpOMKOM, 

11 qaqancKOM, 



Kod ofcencmix : 
\ y OKpyry : Ba.LeBCKOM, 

jar04HHCK0M, 

v; KpajllHCKOM, 

I" n04piIHCKOM, 

d 

IIOHxapoBU'IKOM, 

UpilOpcMKOM, 

II MJlUaHOKOM 



KOd Myui.KUX : 



a y OKp 



a.ieKCHHaMKOM, 

Ba^eBCKOM, 
KpyUlCBaMKOM, 

py4HnqK0M, 
c.vieAepeBCKOM, 

yJKllHKOM, 

luaoaMKOM, 
H hynnujcKOM, 



KOd OKBHCKUX : 

a y OKpyry : a.ieKciiHaMKOM 
6eorpaACKOM. 
KH>a>KC'BaqKO.M, 
KparyjcBaHKOM, 
KpymcBaMKOM, 

pyAHllMKOM, 

CNieaepeBCKOM, 
y;KiiMKOM, 
uiaoa'iKOM, 
hynpiijcKn.M, 
II y BapoiiJii lieorpaAV, 



Il3y3ii.\n;jyhH OKpyre : Ba.i.eBCKH uijajiincKii, upymeBa- 
MKU 11 yHtHMKii, y CBHMa 4pyrnM OKpysHMa oii.io jc y llpo- 
.lehe BHiue caMoyoiicTaBa koa HtencKHX nero ko i MyaiKiix, 
a y .lexo oneT 6\iao je Biime K04 jkchckmx nero K04 Mym- 
khx y OKpyauMa : aaeKcmiaMKOM. Ba.teBCKOM, Kfba>KeBaMK0M, 
KparyjcBaMKOM, KpaJMuCKOM, iioaphhckom, no;KapeBaqKOM, pvA- 

HllMKOM, CMeAepeBtKOM, UpHOpeMKOM, IIiaoaMKOM, hyilplIjCKOM, 

H y BapouiH Beorpa,\y. 

Ko.iiiKO je y komb OKpyry y iioje,\HHH.M McceniiMa 11 ro- 
AiiuihjIim Bpc.MeHiiMa OA 1845 40 1884 ro,\iiHe 611.10 caMoy- 
6noTaBa uoKaayje OBa Ta6.uiua: 

10* 



148 



CTATUCTUMKH nPEF.lEA CAKOyBHCTAbA 



Ta6.iima XXXII. 



JNIecemi 



roaiiujifca BpeMeaa 



M. |hc.| m.| «. I m.[«.jm.|h{.| m,[h;.| m.]h{.| m.jjk. 



Ho ancoj. 6pojy csera : 



Janyap 
4'e6pyap • 
MapT • • 
Anpii.i • • 
Maj . . • 
JyHii • • 
Jy.ii! • • • 
ABrycT 
CenTeMoap 
OKTo6ap • 
HoBeMOap 
4eueM6ap 



8 


8 2 



13 8 
9 -2 
14! 3 

g'lo 

18 13 

i9;ii 

2 10 
9 

15 

41 3 



Ilpo^iehe 
Aero 
JeceH • 
3uMa 



24,15 
27 11 

u: 8 

9 8 



41126 
38|30 
23117 

26 :i 



23 20 



Oa luu 



llpo.iehe 
^leTo 
JeceH • 

Sum a 



44 
31 
12 
12-5 



32 36 
37 26 
10,19 

1-2' 19 



2 2 28 
44 34 
28 1 
9 24 



V 

CAMOyBHCTBA nO HA^HHy 
CAMOyBHJAItA 

i. y Cpduju 
Ha Hsoop cpeACTHBa sa caMoyoHCTBO nor.iaBUTO yn.iu- 
Biimy ciirypHOCT ^ejcTBa n KpaxKOBpeMeHOCT ocehaja oo.ia. 



CTATHCTHMKH XlPErAEA CAMOyBMCTABA. 



14 





M. ;»{.| M.>i:.| M. }H.| M.|X{.| M. iK.\ M. }i:. | M. H<.| 


\l.K.\ M. 


; Hi. M.| Hi. |m. /K.jj 




























E 
O 

'd. 


3 


6 


r: 

a 
c 




a. 

-. 



= 


f 




rt 


a 


^ 




- 


= 


= 




" 


s 


^ 


-- 




•= 


= 


= 




-5 


X '^-■ 


3 :; 


5 ;r 


■^ 


-- 


,^. ~ 


— 


.n T-. 


jC 


- 




'.n 
■-r ' T) 






1 


31 J 


■', "i 


4 


2 


2 




3 — 


10 6 


4 1 


, 


6 


6 2 


1 Ij 




3 


1 


4| 2 


1 


7 


1 


4 


1 


3 — 


8: 3 


4:— 





2 


6 3 






1 





11 — 


b 4 


13 


7 


7 


3 


5 1 


12 9 


2 2 


11 


2 


8 2 


3 3 




9 


_ 


8 


5 


5 ^ 


10' 7 


9 


6 


6 2 


14|ll 


5 4 


11 





6 ;■■ 


7 3| 




4 


5 


12 


6 


4 5 


911 


7 


9 


9 5 


15115 


4 3 


3 


5 


10 7 


6 5 




4 


:i 


10 


3 


4 7 


14! 9 


6 


2 


7; 4 


8 12 


8 


6 


10 


8 


6 




5 2 




9 


3 


7 


:j 


9| 4 


13 


9 


4 


3 


5 


2 


Ojll 


4 


4 


11 


6 


8 




4, 2I 




4 


2 


4 


4 


6; G 


11 


9 


G 


5 


4 


— 


11 9 


7 


5 





3 


7 




4 


2 




8 


3 


8 


1 


5 4 


11 


5' 6 1 


6 


2 


11 


10 


2 


b 


3 


3 


6 




2 


2 




4 


— 


7 


2 


2 — 


9 


5 4 


7 


2 


6 


G 


3 


2 


4 


4 


13 




2 


1 







4 


2 


9| 1 


2 


4 8 2 


3 


2 


7 


8 


6 


1 


-) 


;i 


4 




1 


4 




— 1 1 


4 


2 


2! 2 


6j 2 4 3 


1 


4 3 


1 


1 


' 


4 


7 




3 


— 






31111 


17 14 


3 2 -2 5 


23 20 


20' S 


41 3 5 


119 


2 5 


12 


24 12 


16 1 1 




17 


8 


2 1 i 1 


19117 


38:27 


Itiil.i 


Hi ti 


28 32 


19 15 


27 


17 


21 9 


13 6 




12 


3 


19: 5 


16 5 


22|14 


18 9 


10' 6 


24 2 4 


11 !< 


12 


10 


23 10 


5 7 




1 ^ 


3 


1 1| 9 


11 7 


171 


10 '. 


0; 1 


22 12 


9, 2 


19 


12 


l!i :•• 


6 ll 




1 
27 


26 


J. 


27 :)3 


1 
2913: 


1 

34147 


34 


38 


30 


34 


22 


'?(■. 


30 


23-5 


1 
28 30 


40144 




'33 


■42 


2(il29 


30 39 


3r.,:;8 


2 4123 


28 


28-5 


24 


31 


38 


43 


33 


J3 


24, 22-0 


33 24 


|24 


Iio 


23*14 


•>5 12 


20,20 


27,21 


28 


28-0 


21 


23 


2 2 


26 


14 


20 


261 25 


1 2 28| 




16 


[16 


13 


|26 


18|lb 


l(j 


; ' 


lo 


1 " 


10 





19 


12 


18 


5 


23 


23-5 


22 


2 2*5 


15 


4il 



Mopce.iH II H>eroBii ayxopii ynopet)yjy BchiiHOM npa- 
Dii.iHOCT y H36opy cpeACTasa Ka caMoyoHCXBy ca npaBH.i- 
Houihy Kojy noKaayje noAeAa. nopal^an.a, 6paK0Ba h npe- 
cryna, h no H.nMa iior.iaBHTO ce cboas HaMunii caMoyoH- 
cxaBa Ha Bemuifce, yxon.behbe, ydwjaiLe h3 iiyiuKe, HO>KeM m 
ApyriiM oiiirpiiM opyJ^eM, noc.ie rpoRaite, CKanaibe c bu- 
CHue 11 T. 4 



150 



CTATHCTHUKH OPEr^EA CAlvIOyBHCTABA 



y CpoHJH noMeHyxH 2129 caMoydncTaBa nsepmeHa cy 
HaJBiiuie BcmaiteM, na OH^a nyiuKOM, yTonAeiteM, HOHtew, 
TpoeaKbeM, ii t. a- IlnTepecHo je, Aa je osaj pe4 naMHHa 
npaBH.iHO BuiAao KaKO Kpoa CBa lexnpH AeuenHJyMa xano 
H no nepnoAHMa oa no 20. roAHna. BpojeBu cy caMO Ba- 
pHpaAH a.iH je peA Haqmia cxa.ian oiio. 

Ho ancciyxHOM 6pojy naJBHrne caMoyoiicxaBa on^o je: 
BemaiteM 1854, 1868 ii 1869. roAnne (no 36); nyuiKOM 1864 
roAMHG (30); yxon.tefteM 1864 h 1871 roAHne (no 12). 
HOHteM 1881 roAHHe (8) h xpoBaftCM 1883. roAnne (6). 
IlpoueHxa.iHO, naK, 6h.io je naJBnme : BemafteM 1851. ro- 
Anne (64 4Vo); nyuiKOM 1875 roAnne (46-5 "/,) ; yxon.beibeM 
1845 roAnne (28-6"/o) ; hovkcm 1881. roAnne |U-0"/o), n 
xpoBan>eM 1883. roAnne (9 7®/o)- Hn jeAHJ caMoyoncxBO 
HHje 6h.io: yxon.ieH>eM 1846. roAnne a HOHteivi 1866, roAnne. 
GyMoy6HcxBo xposan^eivi nnje on.io y 17. pasHnx roAuna. 
FoAHHe 1860 KO.iHKO je caMoy6HCxaBa on.io BeniaacM xo- 
AHKO je iicxo oHAO H nyuiKOM ; a roAiine 1875 n 1876 Biiiue 
je caMoyoHCxaBa nsBpnieno nyuiKOM nero Beman-eM. 

Ko.uiKO je no na^nny y nojeAnnnM roAnnaMa on.io 
caMoyoncxasa KaKO no anco-iyxnoM opojy xano n nponen- 
xa.iHo, noKaayje c.i>eAeha xa6.niua. TaKO 6iuo je : 



1 

Ta6.niua 
XXXIII. 

' roaiiue : 


Ho anco.ijTHOM 6pojy : 


11 


s 

£ 

2 


o 

a 




s 


E 

1 

5 
a. 


o 

S 

a. 


7- 


2 

a 


% 

o 

H 


i 

3 

X 


s 

5 
o 


% 
o 

X 

s 

cS 

3 
u 


184.i 

S 
9 


16 
3 1 

18 
-24 
28 


8 
18 
15 
18 
11 


10 

2 

7 
2 


1 

4 
4 
3 
2 


— 


1 


4b-7 

r,8-n 

4 6't 
43-7 
63-7 


22-9 
340 
38-5 
32-7 
2 5-0 


28-6 

5-1 
12-7 
4-5 


2-8 

7-5 

10-3 

5-5 

4-f) 


3-6 
2-3 


- 

1-8 



CTATHCTMqKH nPEr.lEA CAMOVBUCTABA 



51 



Ta6.jiiua XXXIII. (nacTaBaK|. 



rojiiiie : 


IIo anco.iyTHOM 


5pojy 


-; 


i 


i 

I 


i 


z 
1 


1 
o 


1 

O 


a 
o 

s 

1 
a 


7. 


o 

i 
>> 


a 

o 

% 
%_ 


a 
1 


7. 

2 

1 


a 
o 
r 
= 

£ 

a 
= 


1850 


18 


12 


^ 


2 






48-7 


33-4 


13-5 


5-4 






1 


29 


11 


2 


2 


1 




64-4 


24-4 


4-5 


4-5 


2-2 


_ 


2 


18 


7 


5 


3 


1 


1 


51-4 


20-0 


14-3 8-5 


2-9 


2-9 


3 


24 


11 


8 


3 





— 


52-2 


23-9 


17-4: 6-5 


— 


— 


4 


36 


21 




3 


1 


1 


56-2 


32-8 


4-7' 3-1 


1-6 


1-6 


5 


20 


15 




3 


1 


1 


45-4 


;i4-l 


9M 0-8 


2-3 


2-3 


6 


32 


14 




6 


2 


— 


55-2 


34-1 


0-9 10-3 


3-5 


— 


7 


25 


24 




2 


2 


— 


45-5 


43-7 


3-6 3-6 


3-6 


_ 


8 


26 


16 




1 


— 


— 


59-1 


36-3 


j-3 2-3 





— 


9 


26 


16 




2 


— 


1 


52-0 


32-0 


10-0 4-0 


— 


2-0 


1860 


19 


18 




2 


— 


: 


43-1 


40-9 


>1 4-6 


— 


2-3 


1 


23 


14 




3 


— 


1 


52-3 


.;l-8 


6-8 6-8 


— 


2-3 


2 


32 


23 




2 


— 


— 


54-2 


39-0 


3-4 3-4 


— 


— 


3 


25 


18 




2 


— 


— 


48-1 


34-6 


13-5 3-8 


— 


— 




30 


30 


ll 


2 


1 


— 


40-0 


40-0 


16-0 2-7 


1-3 


— 


5 


24 


16 




1 


3 


1 


45-3 


30-2 


15-1 1-9 


5-6 


1-9 


6 


24 


19 


11 


— 


3 


— 


4 2-1 


33-3 


19-3 — 


5-3 


— 


7 


29 


14 




5 


4 


— 


54-7 


26-4 


1-9 9-4 


7-6 


— 


8 


36 


23 


10 


2 


1 


1 


49-3 


31-5 


13-7 2-7 


1-4 


1-4 


9 


36 


30 




3 


2 


— 


55-4 


30-8 


R-l| 4-6 


3-1 


_ 


1870 


28 


18 




4 


— 


1 


50-0 32-2 


8-9 7-1 


— 


1-8 


1 


30 


9 


12 


5 


1 


1 


51-8 15-5 


20-7' 8-0 


1-7 


1-7 


2 


30 


23 




4 


— 


— 


46-9 35-9 


10-9 6-3 


— 


— 


3 


23 


22 




3 


— 


1 


il-2 42-3 


5-8 5-8 


— 


1-9 


4 


27 


15 




7 


— 


— 


50-0, 27-8 


9-2 13-ti 


— 


— 


1 ^ 


16 


20 




4 


— 


_ 


;j7-2 


46-5 


7-0 9-3 


— 


.— 


6 


Id 


18 


4 


1 


3 


— 


36-6 


43-9 


9-,vi 2-4 


7-3^ -I 


7 


27 


23 


3 


3 


— 


■1 


46-5 


39-6 


5-2, 5-2 


— ! 3-5 


8 


24 


20 


6 


3 


1 


1 


43-6 


36-4 


10-9 5-5 


1-8 1-8 


9 


33 


26 


5 


1 


3 




48-5 


38-2 


7-4 1-5 


4-4 — 


1880 


24 


15 


3 


3 


5 


2 


46-2 


28-8 


5-8 5-8 


9-6 ;j-8 


1 


22 


16 


7 


8 


'i 


— 


38-6 


28-1 


12-3 14-0 


7-0 — 




29 


Jl 


•' 


4 


3 


— 


48-:! 


350 


5-H 6-7 


5-0 — 


3 


28 


23 


3 


■2 


6 


— 


45-2 


37-1 


4-8; 3-2 


9-7 — 


1884 


96 


" 


8 


2 


3 


— 


43-4 


35-0 


l.!-3 


3-3 


5-0 


1 



152 



CTATHCTimKH nPEF-lEA CAMOVBHCTABA 



BexuatheM, npouenxa^iHo, BHOie je oimo caMoy6HCTaBa 
y nepHOAY 04 1845 — 1854 ho y nepno^y 04 1855 — 64; 
1865 — 74 H 1875 — 84, ro4HHe, UyxuKOM, Biime je 6h.io 
caMoyoHCxaBa y nepH04y 04 1875 — 1884^ ho y nepH04y 
04 1845 — 54; 1855 ~ 64 h 1865 — 74. ro4HHe. yroujbe- 
hbCM, BHuie je 6H.]ocaMoy6HCTaBa y nepH04y 04 1865 — 1 874. 
HO y nepii04y 04 1845 — 54; .1855 - 64, h 1875 - 84. 



TaKO 611.10 je 



Ta6.iima XXXIV. 



no 
HamiHy 



Ilo anco.iyTHOM 6pojy 



riepHOAH 04 no to. 
rojHHa (jeueHiijyMii) 



I I 



IlepiioAii 04 
20, roauHa 



lie anco.iyx. op. cBera: 



=^9? 



BeuiaibeM • 
nyuiKOM • • 
\Ton.LcibeM 

HOIKeM ■ • 

TpoBaibeM • 
jpyriiM ua^HHo: 



244 

203 

45 

31 

28 

5 



500 



531 



320 I 382 

88 I 121 

51 I 65 

12 [ 42 

7 10 



1031 

702 

209 

116 

54 

17 



Kao ro4 uixo je y CpoHJH, xaKO h y HsaecHUM eapon- 
CKMM 4p}KaBaMa Kao: HopBeuiKoj, OpanueCKOJ, BaeapcKOj, 
CoKCOHCKOJ, IllBe4CKOj, ^aHCKOj, H Be^FHJH, HaJBHLue ca- 
MoyoHCTaBa no na^HHy HsepuieHO je Beinatt>eM. Uocao OBor 
Ha^HHa 404a3H40 je y CBima obhm ApatasaMa ochm Cpoiije, 



CTATHCTHqKH nPEr.lEA CAMOy^HCTABA 



153 



ro4iiHe. HooKOM HaJBHiiie je 6n.io y nepHOAy 04 1845 — ls54, 
a TpoeatbeM y nepiio^y 04 1875 — 1884 roAUHe 

Oa 1845 40 18G4ro4"He ( I 20. ro4HHa) upoueHxa.iHo 
BHiue je 6n40 caMoyowcTaBa seiuatbeM no 04 1865 40 1884 
ro4iiHe (II 20 ro4HHa). HanpoxHB, 04 1865 40 1884 ro4HHe 
( II 20 roAiiHa). bhuic ce ii>hx yoH.io nyuiKOM u yxonH.io ho 
04 1845 40 1864. ro4iiHe. Hcto tuko om.io je n ca caMoyoH- 
cxaea nsBpiueHHM hojkgm h xpoBaHjeM. 
caMoyoHcxaoa ; 



V 



riepnojii oj no 10. rojima (jeae- 
HiijyMn). 



ITepHOAH o.\ no 
20. ro4UHa. 



100 



100 



100 



100 



100 



53-4 
20-1 
9-7 
n-P 
1-3 
0-7 



49-1 
35-8 
8-4 
4-8 
1-1 
0-8 



48-2 
30-1 
12-8 

2-4 

0-8 



43-9 
36-y 

SM 



51M 

32-7 

9-0 

5'2 
l-:i 
0-7 



46-1 
33-2 

3-7 
0-9 



33-0 
9-8 



yxon.<beH>eM. Y Cponjn je nan 4pyrii pe4 iiaqnHa ouo iiyiiiKOM 
Ha ripoxHB, y Ilxa.iiijii ce iiajomue .uuuiuo Huieoxa yxon- 
AeH,eM, 3a xhm nyuiKOM iia xck BeiiiafbCM. 

Bema.H,eM. nponenra^HO, oii.io je Biiiiie y lIopneiiiKoj 
BaBapcKoj CaKcoiici;oj, IIlBe4CK0J, J,aucKOJ, IIpajcKoj h Be.i- 



432-5, 


„ 


» 


479-3 


54.>-5, 


n 


« 


484-3 


652-0. 


» > 


n 


475-5 


493-0. 


n 


» 


468-2 


771-5, 


« 


» 


468-3 


167-5, 


(, 


« 


469-3 


609-5, 


B 


» 


472-6 


545-0, 


« 


« 


447-1. 



154 CTATHCTHHKH nPErw-lEA CAMOyBHCTABA 

riijii, a MaH>e y OpanuecKOJ h Ilra^iMJii ho y CpoHJii. Oa 
1000. caMoyoHCxaBa 40.ia3H-io je Ha osaj Ha^iHH . 

04 1856 40 1872: y HopBeuiKOJ 6535, ay CpoHJH 494 

04 1856 40 1876 ; y OpaHuecKOj 4325 

04 1857 40 1874: y BaBapcKOJ 

04 1857 40 1876 : y CaKCOHCKO 

04 1862 40 1876: „ mBe4CK0j 

04 1865 40 1876: y, ^ancKoj 

04 1866 40 1877: „ IlTa.iHJii 

04 1869 40 1875: „ IlpajcKoj 

04 1870 40 1876: » Be^rajn 

yToaA>eH>ej\t HaJMaH>e caMoy6HCTaBa 6n.io je y Cp6iijH 
a HaJBHiue y IlTa.mjH. Y ro4iimH>iiM nepH04HMa kojh cy rope 
H3.io;KeHii, 04 1000. caMoyoiicxaBa 611.10 je yToatcfteM : 

y HopBeiiiKOj 209-0, a y CpoHJH 102-1 

„ OpuHuecKOJ 287-8, „ „ 106-0: 

„ BaBapcKoj 206-0, « „ 110-0 

>> CaKCOHCKOJ 205-5, , « 108-0: 

„ mBe4CKoj 221-0, „ „ 120-2 

„ /l,aHCKoj 1640, „ « 122-3 

« riTa.iHJM 300.0, „ „ 114-0 

« IlpajcKoj 189, , „ „ 121-9 

» Be.iniJH 228 0, „ „ 129-6. 

HooKe.M ce BHuie Ai\m\i.\o atimoTa y HopseuiKOJ h Il]Be4- 
CKOj a Mafte y OpanuecKOJ BaBapcKoj. CancoHCKOJ 4aHCK0j 
IlTa.uiJH, ITpajcKOj h Be.flrHJH-HO y Cpdnju. O4 1000. caMO- 
yoHCTaea 40.ia3Hvio je na OBaj na^HH y Beh noanaTHM ne- 
pii04HMa ro4iiHa h to : 

y HopBeiuKoj 55-5, a y Cp6HJii 47-9 

» OpanuecKOJ 41.2, „ » 52-6 

» BaeapcKoj 40 0, » » 49*1 

B CaKCOHCKOJ 265, „ „ 49-9: 



CTATHCTUMKH nPEr-lE4 CAMOyBHCTABA 155 

y UlBe^CKOj 930, a y CpoHJii 52-0: 

» 4f»K"K0J 195, .) » 57 4; 

„ IlTa.uijii 5.S-5, „ n 59-9; 

„ IIpajcKoj 47.5, „ „ 74G; 

» De.irHJii 39-0, « „ 74 1 ; 

nyuiKOM je Biimo iiSBpiueHO caMoyoncTUBa y Cpoiijii 
HO II y je,iHOj 04 noMCHyxMX 4PH<aBa. IIii y jeanoj ce epBori- 

CKOJ 4pHiaBH HHJe .IHUIH.IO HCUBOXa XaKO M.lOrO OBHM Ha'IHHOM 

Kao y Cp6HJH. 4ok y CpoHJH 6poj caMoy6HCTaBa HSBpiueHiix 
nyiiiKOM 40CTH>Ke UH^py 04 ;!00— 350, 40T.ie y 4pyruM 4P- 
jKasaMa 6poj hcthx iia OBaj naqHH je4Ba H3hoch uii^py 04 
30 40 1^0 04 1000. Je4nHO y IlTa.iiiJH h>hxob je opoj y 
nepH04y 04 1866 40 1877 oho 40 250 04 1000. Obhm na- 
qiiHOM Haj.\iaH.e je 6h.io y ^^hckoj, na HopBeiiiKOJ h t. 4- 
y nepH04HMa Kojii cy noMeiiyxn, 04 1000. caMoyoiicxaBa 
.uimiuo je ceoe >KHB0xa iiyiiiKOM 11 xo : 

y HopBciuKOJ 42'0. a y Cp6HJii 328-1 ; 



OpaHuecKOj 


107-8, 


, n 


>, 


336-2 


BaBapcKoj 


153-0, 


T) » 


„ 


332-0 


CaKCOHCKOJ 


7fi-0, 


.. » 


„ 


341-2 


llIiie4CK0j 


860, 


« T> 


„ 


3330 


4aHCKOJ 


29-5. 


)1 » 


„ 


319-6 


IlTa.iiijn 


251-0, 


n » 


„ 


327-5 


ripajcKoj 


1055, 


)) )j 


„ 


315 9 


Bo.inijii 


1180, 


n n 


n 


330-7 



Tpoeahbe.M ce bhiuc .ihluiuo /KHBoxa y iI>paHuecKoj, 
BaaapcKoj, lllBe4CK0J, Mxa.mJH, IlpajcKOJ vi Be.iniJH, a Niaite 
y HopBeiuKOJ, CaKConcKoj h 4!ihci:oj, — ho y Cpoiijii. Tpo- 
BaHjCM HaJBMiue oimo jc y IIlBe4CK0J a HaJMaH>e y HopBoiuKOJ 

y Beh ri03HaxnM nepii04nMa ro4una 3a obo 4pHiaBe, 
04 1000. ca.MoyoiicxaBa: .luuiH.io je ce6e JKiiBoxa xpoBa- 
JLCM H xo ; 



156 



CTATHCTH^KH nPEF.lEA CAMOyBIICTABA 



y HopBeuiKoj 


4-0, 


a 


y 


CpOHJH 


19-8 




„ OpaHuecKoJ 


21-2, 


» 


» 


„ 


19-0 




„ BaBapcKoj 


24'5, 


» 


„ 


» 


UTT 




» CaKCOHCKOJ 


13-0, 


» 


» 


» 


18-1 




» IIlBe4CKoj 


101-0, 


» 


» 


„ 


20-8 




„ 4aHCK0J 


100, 


» 


» 


„ 


250 




), IlTa.lHJH 


57-0, 


„ 


)) 


„ 


205 




» IlpajcKoj 


28-0, 


n 


); 


» 


7-5 


II 


« Be.irHJH 


23-0, 


» 


« 


» 


10'6. 





Ha ocTa^e iiaK na^ime, sa riosHaxo BpeMC, A0.ia3u.io 
04 1000, caMoy6HCTaBa : 



y riopBCUIKOJ 


36-0, 


a 


y 


Cp6HJii 7-3: 


,) OpaHuecKoj 


109 5. 


J) 


n 


« 6 9; 


>, BaeapcKOJ 


33-0, 


» 


» 


« 7-9; 


„ CaKCOHCKOJ 


270, 


^ 


„ 


» 7-3; 


„ LIlBe4CKoj 


60, 


n 


„ 


« 5 8; 


„ 4aHCK0J 


5-5, 


« 


» 


. 7-4; 


, riTl'.lHJlI 


166-0, 


» 


» 


» 8 8; 


)) ripajcKOJ 


20-0, 


n 





» 7*5 ; 


« Be.:rnJH 


47-0, 


„ 


» 


7-9 



II no Be.iHKMM CBponcKHM BapoujiiMa HaJBHUie caMo- 
yoHCTasa naBpiueHO je BemaitcM, 40K y Beorpa^y nyiuKOM. 
CaMO y riexporpaAy, y nepwo^y oa 1873 — 74. roAHne 6n.io 
je BHuie caMoyoHcxaBa yTon^tefteM nero BeuiaibeM h nyuiKOM 
a y PwMy, Maj.ianAy, h TypHHy, 6hao ]e bhluc nyiuKOM : 
Hero ApyniM kojhm Ha^HHOM. Y Konenxary. 04 583. caMO- 
yoHcxBa Koja cy ce A^ciua, oa 1864 40 1873 roAHne, iin 
jeAHO HHje 6viA0 HSBpmeHO nyiuKOM, a y PHMy h TypHny, 
roAHHC ' 877, oner BemaH.eM. Oa 1000 caMoydncxaBa 6Hyio je : 



yKoneHxory (1864—73) 
» .ioHAOHy (1846-50) 

(1872-76) 



BemaHj. 698, yTouA>. 161 anyuiK. — 

„ 349, „ 14j „ 44 

254, „ 208 „ 61 



CTATHCTHqKH UPETJIEA CAMOyBHCTABA 157 



120 




105 


171 




131 


192 




142 


316 




167 


•:o-2 




172 


191 




180 


56 




222 


121 




242 


l.VJ 




246 


187 




268 


192 




327 


98 


n 


330 


1 40 


„ 


333 


74 


„ 


408 


219 


1^ 


456 



y Konenxary (1845 -56): BemaH.. 496, yroiub. 281 a nyui. 86 

„ ncTpor. (1858-67): „ 427, 

„ IUtokxo.i. (1861-1)6): „ 442. 

„ Bpuc.iy (1876 — 77); „ 424. 

Ilexpor. (1873 -74i: « 284, 

„ Bep.iiiHy (1852-63); » 463, 

» LUtokxo.i. (1867 — 72): „ 475, 

„ Beqy (1771-72-77); „ 35S, 

„TypuHy (1877-):- „ _ 

„ npary (1809-70-74 „ 267, 

« 'l>pHHK*yp. (1867 — 76): „ 406, 

„ Maj.iaHAy (1877 — ): „ 58. 

^ «I>paHK*yp. (1853-56-60,: „ 428, 

» TypiiHy (1855-59): „ 37, 
„p„My (187;)- 

ay £eo2pady (1845— 84) „ 88, 

2, y aoKpajunaMa 

rio noKpaJHHaMa pe.By.iTaTH caMoy6HCTaBa no naMiiny 
OBaKii cy : 

O4 1845 40 1854. roAime (I. AeucHHJvM), HaJBiiuie 
caMoy6HCTaBa, npoueHxa.iHO 611.10 je : BeiuatbOM y Thmo^koj 
KpaJHUH ; nyiuKOM y Pyjny Ct. B.iaxy h PaiuKOj ; yxon^beibCM 
y llJyMaAHJH, HOHteM y UJyMaAHJii a xpoBaPbCM y BpiiiiimeBy. 

O4 1855 40 1864 roAHHe (II. 4eueHnjyM), HaJBiiine ca- 
MoyoMCTaBa oh.io je: BcmaibeM y Thmomkoj KpajiiHii, nyiuKOM 
y Pyjny Ct. B.iaxy n PaiiiKOj ; yTori.teH.eM y lUyMa^HJn ; 
HO/KCM oriex y IUy.Ma4HJn a TpoBafbCM y BpaHiiqcBy, 

O4 1865 40 1874 ro4HHe, (III. 4eueHiijyM) najniime 
611.10 je: BeuiaH>eM y Bpanu^eBy, nyiuKOM y Pyjny Ct B.iaxy 
H PaiuKoj ; yTon-ten^CM y MaMBu, ho>kcm y llJyMa4HJH a 
TpoBaH>eM y BpanuMeBy. 



158 CTATHCTH^KH nPEraE4 CAMOyBHCTABA 



Oa 1875 40 1884 roAHHe (IV AeuenHJyM) 611.10 je Haj- 
BHine : eemafteM y Tmmo^koj KpaJHHH ; nyiuKOM y Pyjny, 
Ct, B^axy h PaiuKoj, yxonAeiteM y BpaHiiqeay, hohccm y 
Ma^BH a TpoBaHbCM y IIJyMa^HJH, 

O4 1845 40 1864. ro4HHe (I 20 ro4HHa) npoueHTa^iHO 
HaJBHiiie caMoy6H<^TaBa 6iuo je ; BemafbeM y Thmomkoj 
KpaJHHH, nyiiiKOM y PyJHy Ct. B.iaxy h PauiKOJ, yTon^teibeM 
II HOJKeM y IlIyMa4HJw, a TpoeaiteM y BpanimeBy. 

O4 18fi5 40 1884 ro4HHe (IT. 20. ro4HHa) oh^^o je 
HaJBiime : Beman.eM y Tiimomkoj Kpajimii, nyuiKOM y Illy- 
Ma4nJH, yTon.teH.eM y Ma^Bii. HOJKeM 11 TposaiteM y lUy- 
Ma4HJH; 

A 04 1845 40 1884 ro4iiHe 4aK.4e 3a cbhx 40 ro4HHa 
npoueHTa.iHO HaJBimie caMoy6HCTaBa no na^HHy 6h.io je ; 
BemaibeM y Thmomkoj KpajwHn, nyuiKOM y Pyjny Ct. B.iaxy 
li PauiKOJ, yT0n.ten.eM y Ma^BH a nomeM 11 TpoBaiteM y 
IIIyMa4iiJH, a HaJMan.e : BoiuafteM y IIIyMa4HJH ; nyuiKOM y 
MavBH, yTon.teH.eM y Thmomkoj KpaJHHn, HOJKeM y Pyjny 
CrapoM B.iaxy h PaiuKoj, a TpoBaaeM y Ma^Bn. 

4aK.^ie y CBHMa nepH04CKHM 04ceHHMa naJBume caMO- 
y6HCTaBa nyuiKOM 6h.^io je y Pyjny CTapoM B.iaxy h Pa- 
niKoj, a BeujafteM y Thmohkoj Kpajnnn, HsysHMajyhn je4nHo 
nepH04 04 1865 40 1874 ro4HHe. 

Ko^HKo je y Kojoj noKpajnnn y nepH04nMa 04 no 
4eceT ro4HHa, nepH04HMa 04 no 20 ro4Hna n ynynno 04 
1845, 40 1884 ro4MHe, 6viao caMoy6ncTaBa no na^nny ca- 
Moy6HJaH>a, n to KaKO no anco.iyTHOM 6pojy Tano 11 npo- 
ueHTya.iHOM noKaayje c.te4ehe Tao.iiiua. 



CTATHCTWqKH nPEr.lEA CAMOVBHCTABA 



159 



TaKC 611.10 jc caMoy6iicTUB; 



■VixC. XXXV. 


llepiio4ii 0,1 no 


1u ru.uiaa UeueiiiijyMin j 










CS 










tS 












X 










£ 












S 










i 






2 






Cu 




c4 






Ch 






B 






X 




S 






K 












a 










fS 






w 






". 




ea 








Eu.io je no 


_ 






2 


a 




i- 







a. 




S' 






3" 


6 


t 


5 




a 
to 




Ha^iHHy : 


z 


g 


a 


S 





ci 


5 


t 


5 







>> 


Z 


B" 


c3 


.5, 


^ 


s 


S 


c« 


.E, 




a 


= 


fi 


a. 


>-. 




s 


c4 


c 


^»-i 




H 


2 


U 


On 


5 


!^ 


s 


ta 




1845-18:4 


185.-.- 1864 


L'Bcra : 


155 


49 


108 


50 


ni 


147 


89 


137 


56 


<»6 


BeuiaibBM 


78 


32 


64 


25 


t3 


70 


50 71 


29 


38 


IlyillKOM 


;i7 


14 


27 


18 


36 


51 


32 


43 


18 


4'i 


VToiiAeibeM .... 


24 


2 


9 


2 




16 




13 


4 


7 


Ho/KCM ...... 


12 


1 


7 


3 




10 




8 


3 :| 


TpoBaifceM 


:j 


- 


- 


2 




— 








4p)TlIM HaqUHOM . • 


1 


- 


1 


- 




- 




_ -: -i 


O.x 100: 


50-3 


65-3 


59-3 


50-0 


47-2 


47.6 


56-2 


51-8 


51-8 


39-6 


BeiUdibcN 


IIy;iiKOM 


•2:{-9 


28-6 


25-0 


36-0 


39-6 


34-7. 36-0 


31-4 


32-1 


45-8 


YTon.beiteM .... 


la -5 


4M 


8-3 


4-0 


7-7 


I0-9| 4-5 


9-5 


7-1 


7-3 


HojKeu 


7-7 


2-0 


6-5 


6-0 


3-3 


1 
6-8 1-1 

1 


5-8 


5-4 


3-1 


TpoBaibCM 


1-9 


- 


- 


4-0 


1-1 


-,'•• 


- 


3-6 


3-1 


JpyniM na-iiiHOM • • 


"■' 


- 


0-9 


- 


l-l 


i 


l-l 


1-5 

1 


- 


\-\ 



160 



CTATHCTHMKH nPEF-lEA CAMOyBHCTABA 



TaKo 6h4o je 



Tao. XXXV. (HacTaBaK) 





ITepiioju 04 no 10 roaima (4eueHHJyMii) 1 










cS 










c6 


































R 










r) 












c3 










rt 












Ch 




a 






Ph 


Bn.io je no 








o 


X 




t 




o 


o 


HaiuHy : 


s' 






2 


6 


'? 


^. 






6 




a! 




c4 






(« 




«s 


































^ 


a 






s 


p- 


















a 












S 


H 


S 


« 


Ch 


H 


S 


tq' 


p^ 


1865—1874 


1875—1884 


Ceera : 


173 


100 


117 


69 


136 


170 


85 


85 


70 


146 


BemaaeM 


80 


50 


57 


36 


64 


64 


5ll 36 


25 


68 


EyuiKOM 


49 


30 


3 1 


15 


54 


63 


23 


27 


24 


66 


yTon.beH.eM .... 


25 


8 


23 


10 


10 


15 


3 


12 


12 


3 


HoHJeM 


14 


8 


2 


4 


6 


12 


5 


8 


3 


3 


TpoBaifceM ..... 


5 


2 


3 


3 


1 


IG 


2 


1 


5i 4 

1 


4pyriiM Ha^iiHOM • • 


- 


-1 1 


1 


• 


- 


1 


1 


1 2 


Oj 100: 


46-2 


50-0 


48-7 


52-2 


47-1 


37-6 


60-0 


42-3 


35-7 


46-6 


Bemafteii 


nyuiKOM 


28*3 


30-0 


26-5 


21-7 


39-7 


37-1 


27-1 


31-8 


34-3 


45-2 


yxonAeiteji - . . . 


14-5 


8-0 


19-7 


14-5 


7-4 


8-8 


3-5 


14-1 


17-2 


2-1 


HoH^eM • 


8-1 


8-0 


1*7 


5-8 


4-4 


7-1 


5-9 


9-4 


4-3 


2-1 


TpoBaH>eM 


2-9 


2-0 


2-6 


4-3 


0-7 


9-4 


2-3 


1-2 


7-1 


2-6 


4pyrHM HaquHOM . • 


- 


2-0 


0-8 


1.5 


0., 


- 


1-2 


1-2 


1-4 


1- 
4 



CTATHCTWqKH IIPEr.lEA CAMOVBHCTABA 



IGl 



CllMOyOHCTUBa 



nepii04H o^ no 20. rojuiia 



ei 






S 
























o. 






a 




o 


OS 










=• 
















2 


a 


a 






^ 


S 


cq 



-1864 



«3 












CS 


















o. 






s: 




S 


















s 




















t- 


s 


^ 



3a CBiix 4 0. rojUHa 





a 
















s 
























cu 






ti 














a 


^ 


^ 


rt 


a 


a 


o 








s 


=• 


rt 


B 


^ 


S 


i3 



1845 — 1! 



i02| i; 



245 


106 


135 


54 


70 


36 


22 


6 


15 


6 


- 


4 



343 


185 


144 


101 


112 


53 


40 


11 


26 


13 


21 


4 





3 



202! 139 



545i 323 447 245' 469 



82 



93 61 

39 

35 22 

10 

4 



80 17 

I 

48j 15 

24! 5 

I 

I' 4 



1151 313 

I 
75i 200 



i9-0 
>9-l 
13-3 
7-3 

1-0 



59-4 55-1 
33-3i28-6 

4-4 9-0 



0-31 0-71 1-2 

I 



50-9 

33-9 

5-7 

5-7 

3-8 



43-3 
42*8 
7-5 
3-2 
2M 
1-1 



42-0 


54-6 


46-0 


32-6 


28-6 


28-7 


11-7 


6-0 


17-3 


7-0 


7-0 


5-0 


6-1 


2-2 


2-0 


- 


1-6 


1-0 



43-9J 40-8 

28Mi 42-5 

t 
15-8! 4-6 

50| 3-2 

5-8 1-8 

1-4 ri 



56-7 51-0 



30-6 



3-7 1-5 

0-2 I -2 



47-0 
30-6 
11-4 



45-4 

42'6 

5-8 



rO.\lIlUH.UUA XI. 



5-3 3-2 

4-9 1-9 

0-8! 1-1 

11 



162 CTATHCTHUKH HPEP^EA CAMOyEHCTABA 



3. no onpysuMa (adMUHUcTpaTuenoj nodcAU.) 

Ho oKpysHMa 04 1845 40 1884 roAime no ancoyiyxHOM 
6pojy HaJBHuie caMoyoiiCTaea 6aA0 je : BeiiiaH>eM y oKpyry 
y}KHMKOM; nyiuKOM TuKotje y oKpyry yjKiiqKOM ; yxon.beii.eM 
y Bapomn Beorpa4y; HomeM y BapoiuH 6eorpaAy h onpysHMa 
oeorpaACKOM 11 uiaSa^KOM a xpoeaiteM y Bapomn Beorpa4y. 
HaJMaH.e 6h.io je : aemaiteM y BapoiiiH oeorpa^y; nytuKOM 
y OKpyry a.ieKCHHaHKOM 11 jaro4HHCKOM, yxon^eiteM y OKpyry 
Ktt.aHieBaqKOM h upnopeHKOM, hokcm y OKpyry a.ieKCHHaqKOM 
TpoBaH>eM HHJe hh jgaho caMoy6HcxBO nsBpiiieHO y OKpy- 
3HMa a.ieKCimaqKOM, 6eorpaACKOM, Ba-beecKOM, jaroAiiHCKOM 

II pyAHH^KOM. 



ITpoueHxa.iHO nan HuJBHuie caMoydacxaBa oh.io je : 
eemaiteM y OKpyry KFtajKeeaMKOM (70. ilj'^]: nyuiKOM y 
OKpyry KpymeBaqKOM (53-85°/oi; yxonAeH>eM y BapoiuH Beo- 
rpaAy (21-93°/o); hokcxM y OKpyry cMeAepeBCKOM U)-13%1- 
H xpoBaibeM y Bapomn BeorpaAy l316o/"). HaJMaH>e 6h.io 
je ; BemaKbeM y Bapomn BeorpaAy (8-77"/J, nymKOM y OKpyry 
jaroAHHCKOM (18-75); yxonAeH>eM y OKpyry KitaaceBaMKOM, 
(1-80); a TpoBaK.eM, Kao h no anco.iyxHOM 6pojy y oKpysnMa 
a^eKCHHaHKOM, 6eorpaACKOM, Ba.BeBCKOM, jaroAHHCKOM, n py- 
AHUHKOM (hh no jeAHO). 



CTATilCTIIMKU IlPEraiiA CAMOVliHCTABA 



103 





;aK.ic OA 1845 40 


1H84 ro^iiHo 6h.io je caMoy6iiCT;iBH: 


.\' 


KOHIIhtH KIUaJi' 


tr. 'i\ \ \VLtz 1 i^ i£ 1 i 


I 

waiiBaodx 


- oooorfjoso nc. oo~«r-fN 
^ Oin«j>o — .o'^'f^—'oi.^'Mi 


IV3JK0H 


- — r^. rs Ji i .?; r- .i .!-. J5 .n « ^ ct <x, 4i 


ivasi8q-uox/C 


r:r-cocio«oroor5 — >* — or-,rtr^-.-oi 
f ^- f T" ^ <a2 -_ -* — o« -r ci rs « - U-: ci 

— i- ;^ 2 "^ "" '^' "■ "^ " ^- ^ "" ■-" "^ "" -^ '^' 


N9<Ht?rnaa 


r- -J t" r- r- o» ^* .r> CJ -J3 n ..0 ^ «f rs -.T ot 
i.o« — sor-ocbdb^-o — oo.cir-iro 

..-. .n :c 1^ v5" ~5 :^ 0^ ^0 o^ .y .- ,.-5 r; vr CO 


KOMmXu 


■c -T — C3 t- 1^ X — 00 ~- (M »M -.•• <o r~ 1^ 


..-. — ^s- — 00 rr (- « ..- (~ 1- .-7 — r- -i b 
-n- r- -M - — T. ~ TT .0 <;.) -M -q m n — u-s -N ~j. 


< 

03 

O 


B J a a 


_^_,„C3_.„r,^ox, — c oo«<Mco 


IVOHlIhl^H KHjXdF 


-^|<7,,;|-e,.,<N|j_|c.|, 


wa-HBaodi 


•ni 1 1 |.»-t>oo — inc5i'5<J-. — (ntNrj 


K95KOH 


— »- — 00 .n 1- r~ .j^ ^- :o = -J cc t- rM :r> — — 


K9<H9<rU0XiC 


ojit~nMoo(NC5<»to^t~<MC2«<r<oo — — 


wa'HBmoa 


— ooin.raoo«t-o-*M(Ne«c^3ooo'M 

— coo — oi--;DC^vi<inc5oc-50<«j'.n.r><r« 


KOJIIIlXlI 


^0000 i~cor5^-«-ooflc-c. — 00C»'>»0O-S'-^ 










> 

.5 


O 


^ S :.• ? ., ~ i I ^\i'^6 1 2 s § 

III 2 iiiri5,iiiiii 



164 CTATHCTHMKH nPEr^E4 CAMOyBIICTABA 



CaMoy6HCTBa no na^HHy caMoydHJasa KOfl MyniKor 
z s^sHCKor nojia. 

1. y Cpduju. 

}KeHCKH no.i BHuie ce CBOjeBo^bHO .iHuiaBa jkhbotu 
BemaibeM ho MyuiKii, a MyuiKH oner Bimie nyniKOM ho iKen- 
CKH. KoA jKencKHX je cpasMepa Beha BeuiafteM ho K04 iviy- 
uiKHX nyuiKOM. K04 MceHCKHx je MaKCMMyM BemaH>eM 40CTH3ao 
A.0 93' 1, a K04 MymKiix nyuiKOM 61-5 04 100. MnuHMyM hm 
je 6ho K04 }KeHCKnx BemaH>eM 50-0, a K04 MymKHX nyuiKOM 
20-0 OA 100. 

BemaweM naJBHine caMoydncTaBa, npoueHTa.mo 6h.io 
je: K04 MyuiKnx roAUHe 1858 a K04 jkohckhx ro4HHe 1869. 
O4 100 K04 CBaKor no.ia 6h40 je 1858 ro4HHe K04 MyiiiKHX 
53-3, a K04 »;eHCKHX 71*4; a 1869 ro4HHe K04 MyiuKux 
caMO 25-0, a K04 jkchckhx 93' 1. FoAHHe 1853 oh.io je: K04 
MyiuKHX 31-0. a K04 JKeHCKHx 88 2, a roAWHe 1862 K04 
MyiiiKHX 31-4. a K04 JKencKHX 87-5. HaJMaH>e je 6h.io K04 
MyiuKHX ro4HHe 1873 a K04 HiencKHX 1881. O4 100, K04 
CBaKor no.ia 6h40 je ro4HHe 18 73: K04 MyuiKHx 200, a 
K04 HteHCKiix 682; a roAHne 1881 : koa MymKux 29-4, a 
K04 jKenoKHx 5 2- 2. 

TlyuiKOM HajBHLue oH.io je : koa MyuiKHx 1875 na 1862, 
na 1864, n t. a. a koa HtencKHX 1847 na 1875r04HHe hta. 
Oa 100. KOA CBaKor noAa AO./ia3iuo je: 1875 K04 MyuiKHx 
615, a K04 HieHCKHx 23*5; 1862: K04 MyuiKHX 60-0 a K04 
jKeHCKHx 8-3, a 1864. koa MyiuKHX 60'9. a koa HceHCKiix 



CTATHCTMMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 165 



6-9. ro.uiHC 1847 40.i;i3n.io je : K04 mviukhx 47S a K04 
/KCMCKux 251: a 1875. koa mvujkiix r.1-5, a ko,; jKenrKiix 
23-5. Haj.Maibc oii.io jc : ko,\ MyajKux 1871 na 1852, a koa 
JKencKiix Hnje 611.10 hh je4Hor caMoy6iicTBa iiyiiiKOM ro- 
Ainie: 1849, 1850, 1853, 1860, 1861, 1863, 1873, 1880 
1882. O4 100. K04 CBaKor no.ia 40.ia3.i.io je: 1871. koa 
MyuiKiix 200. a koa >KeHCKHx 8-7; a 1852. K04 wyiiiKiix 
21-7. a K04 JKCHCKiix 16-7. Koa MyiuKHX 40.1a3H.10 je : 
1849-45-8, 1850—54-5; 1853 — 37-'J; 1960-56-3 ; 1861 — 
41-2; 1863 — 487; 1873-550; 1880-441; IS82-52-5; 
a K04 JKCHCKHX, Kao iiiTo je KaaaHO hh no jeAHO. 

yroa.henieM HaJBHUie ca.Moy6HCTaBa 6h.io jo : koa .mvlukhx 
1845 a K04 JKCHCKHX 1866 h 1873. ro4HHe O4 100 K04 
ceaKor noja 40.1a3H.10 je ro4HHe 1845: koa .viyuiKHX 3U-0, 
a K04 •/KencKHX 26-7; roAHHC 1866: K04 MyuiKHx 14-3, a 
KOA "/KencKux 27-3; a 1873, roAune K04 MyuiKHX 175, a K04 
JKenoKiix — tiiier 27- 3; n t. 4. 

HooiceM unJBHLue 6h.io je: K04 MyiuKiix 1881 a K04 
jKCHCKHX 1861 ro4HHe. O4 lOu 40.U131U0 je ro4iiHe 1881: 
K04 MyuuKHx 206. a K04 >KeHCKnx 4-4; a ro4HHe 1861: 
K04 MyiuKiix 2-9, a K04 jKencKiix 200; h Hanoc.iexKy : 

TpoeaibBM HaJBHiiie caMoyoHCTUBa npoueHTa,iHo oh.io 
je K04 MyLiiKHx 1865 a koa HteHCKWx 1867, 1876 11 1880 
ro4HHe. O4 100. K04 caaKor no.ia oh.io je 1865 ro4nHe : 
KOA MVIUKHX 9-4, a K04 HtcHCKHX — Hii je4H0 ; ro4HHe 186"/: 
K04 MvuiKHx — Hii je4H0 a K04 /KeHCKu.x 10-7 ; toahhc 1876 : 
KOA MyniKHX 3-5, a K04 ateHCKHx 16-7, a roAHHe 1880: K04 
MyiuKux 'j-y, a KOA jkchckhx — ouex 16-7. 

IIo iiammy n no.iy 6u.io je caMoyoiicxaBa: 



166 



CTATHCTH^KH nPEFjlEA CAMOyBHCTABA 



Ta6. 
XXXVII. 



i s I 

s S , :£ 

2 a S I a 

3 o RIO 
;^ H o a- 



S s 

5 C S M 

a o S o 

>-> H O C^ 



>K 



9 
1850 
1 
2 
3 
4 
5 
6 

8 
9 
1800 
1 
2 
3 



9 
1870 
1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 



8l 


16 


14 


12 


13i 


12 


10| 


is! 


12| 


13| 



6 


6 




_l 


14 


— 


4 


— 


11 


1 


3 


_ 


15 


5 


3 


1 


11 


1 


1 


— 


12 


2 


— 


— 


8 


— 


2 


1 


5 


4 


2 


— 


11 


6 


3 




19 


2 


2 


1 


14 


1 


3 


1 


12 


3 




— 


20 
14 
14 


1 




1 


5 


, 


. 


18 


2 




— 


14 


3 




— • 


21 


I 




— 


18 


3 




— j 


28 


7 




— ' 


14 


6 




^1 


17 


5 


— 


H 


12 


— 






21 


3 




l| 


18 


4 




2i 


16 


4 




_ 


7 


8 




_ 


21 


6 




— 


22 


7 




— 


14 


3 




— 


16 


— 




— 


17 


3 




1 


23 


3 






19 


3 




1 


23 


2 




— 


lb 


1 




2 


13 


2 


7 


2| 


21 


1 


4 


1 


22 


3 


2 


3 


16 


4 


' 


1 



9 


2 


4 






Ifi 


4 


_ 


_ 





10 


4 




1 


— 


13 


3 




_ 


1 


17 


— 




1 


1 


10 






2 


- 


18 


3 




_ 




7 


2 




1 


1 


15 


— 




— 


— 


20 


2 




— 


— 


I'J 


1 




_ 


— 


21 


2 




2 


2 


12 


4 




1 


1 


10 


2 




1 


- 


13 
9 

8 


2 


J 


1 


- 




2 


_ 


21 


2 




— 


— 


11 


— 




— 


— 


20 


2 




1 


1 


16 


2 




— 


— 


13 


2 




— 


1 


17 


2 




— 


4 


21 


2 




— 




27 


2 


_ 


_ 


— 


18 


2 




_ 




13 


2 




2 


1 


20 


2 




— 


— 


15 






1 


— 


11 


1 




3 


— 


9 


4 




1 


— 


S 


1 




— 


2 


13 


2 


_ 


1 


— 


12 


1 


3 


_ 


— 


20 


3 


3 


— 


3 


12 


_ 


2 


_ 


3 


12 


3 


5 


1 


2 


16 


— 


=> 


— 


2 


16 


1 


— 


— 


3 


13 


5 


4 


- 


2 



CTATUCTHMKH nPEr^E4 CAMOVBHCTABA 



167 



II 


'i 

a 


1 

3 
O 
X 

1 


1 
>-> 


3 

i 

s 


3 

o 


OS 

X _ 

X 2 

= i 
^ - 


1 


2 

a 

c 


f 
1 


s 
a 


s 

a 
1. 






M 


V Ul 


K 11 


X 


>K . 


H 


C K 


II X 




35-0 


30-0 


30-0 


.^•o 






GO-0 


13-3 


26-7 








45-5 


42-4 





12-1 


— 


— 


800 


20-0 


— 


_ 


_ 


— 


a 4-8 


47-8 


4-4 


13-0 


— 


— 


G2d 


25-1 


6-2 


6-2 


— 





30-5 


41-7 


13-9 


8-3 


2-8 


2-8 


68-0 


16-0 


11-0 


— 


50 


_ 


45-8 


4 5-8 


4-2 


4-2 


— 


— 


8:>-o 


— 


5-0 


:vO 


50 


— 


36-4 


54-.J 


9-1 


_ 


— 


— 


66-7 


— 


20-0 


13-3 


_ 


— 


=)0-0 


36-4 


— 


9-1 


4-5 


— 


78-3 


130 


8-7 


— 


— 





47-8 


21-7 


17-4 


8-7 


_ 


4-4 


58-4 


16-7 


8-3 


8-3 


8-3 





:U-0 


37-9 


20-7 


10-4 


— 


— 


88-2 




11-8 


- 


— 


— 


39-0 


46-4 


4-9 


4-9 


2-4 


2-4 


87-0 


8-7 


4-8 




— 


— 


29-6 


51-9 


3-7 


IM 


3-7 


— 


70- (5 


5-9 


17-6 


— 


— 


5-9 


36-7 


40-0 


10-0 


13-3 


— 


— 


75-0 


71 


3-7 


7M 


7-1 


_ 


30-1 


55-5 


2-8 


2-8 


2-8 


— 


63-1 


21-0 


5*3 


5-3 


5-3 




53-3 


46-7 


_ 


_ 


_ 


— 


71-4 


14-2 


7-2 


7-2 


_ 


— 


38-3 


41-8 


14-7 


2-9 


_ 


2-9 


81-2 


12-5 




6-3 





— 


3i-3 


56-3 


6-2 


r,-2 


— 


— 


75-0 


_ 


16-7 


— 


_. 


8-3 


44-1 


41-2 


8-9 


2-9 


-. 


2-9 


80-0 


_ 


- 


20-0 


— 


_ 


31-4 


60-0 


9-9 


5-7 


_ 


— 


87-5 


8-3 


4-2 


— 


_ 


— 


37-8 


48-7 


8M 


5-4 


— 


— 


73-3 


— 


26-7 


— 


— 


— 


L'l-V 


«0*9 


15-2 


2-2 


— 


— 


68-9 


6-9 


17-2 


3-5 


3-5 


— 


25-0 


,. '^ 


18-7 


o-l 


9-4 


— 


76-2 


9-5 


9-5 


— 


— 


4-ti 


31-4 


48-6 


> ' 


_ 


5-7 


— 


59-1 


9-1 


27-3 


— 


4-5 


— 


'. 1 • '. 


4 1 -4 




.:-2 


— 


— 


70-8 


8-3 


4-2 


— 


16-7 


— 


31-9 


48-»^ 


7-0 


4-7 


2-3 


2-3 


70-0 


ti-7 


23-3 


— 


— 


— 


■Ih-O 


r,o-o 


11-1 


8-3 


5-6 


— 


93-1 


6-9 


— 


— 


— 


— 


■2»-ii 


4.V7 


11-4 


11-4 


_ 


2-9 


85-7 


9-3 


4-8 


— 


— 


- 


48-6 


20-0 


22-8 


8-6 


— 


— 


5f)'o 


8-7 


17-5 


8-7 


4-8 


4-3 


24-4 


51-2 


14-6 


9-8 


_ 


— 


87-0 


8-7 


4-3 


— 


— 


— 


20-0 


55-0 


17-5 


5-0 





2-5 


68-2 




27-3 


4-r) 


_ 


— 


'.3-3 


37-8 


8-1 


10-8 


_ 


— 


04-7 


5-9 


11-8 


17-6 


_ 


— 


2 (J -9 


r,i-o 





11-6 


_ 


— 


52-9 


23-5 


17-7 


5-9 




- 


24-1 


r.8-6 


10-3 


3-5 


3-0 


— 


66-7 


8-3 


8-3 


— 


16.7 




.11 -8 


5 2-3 


6-9 


4-5 


_ 


4-0 


SI -3 


12-5 


_ 


(i-2 




— 


31-0 


50-0 


7-9 


7-9 


2-6 


— 


70-6 


5-9 


17-6 


— 




J-9 


33-3 


ri9-() 


5-1 


2-6 


_ 


— 


(iO-l 


103 


10-3 


-- 


10-3 


— 


3 5-3 


44-1 


2-9 


8-9 


5-9 


2-9 


66-7 


— 


HI 


— 


16.7 


5-5 


29-4 


38-2 


a-9 


20-0 


5-9 


— 


52-2 


13-0 


21-7 


'.•4 


8-7 


— 


32-5 


.v2-.=i 


2-5 


10-0 


2-5 


— 8U'0 


— 


100 




100 


— 


28-6 


5 2-4 


7-1 


4-8 


7M 


— 800 


5-0 


- 


~ 


15-0, 


— 


36-1 


44-4 


IIM 


5-5 


2-9 


— 


54-2 


20-8 


it;-7 




8Mi 


— 



CTATHCTHMKH UPEVAEA CAMOVBHCTABA 



Ho 4eueTiHJyMHMa ohao je caMoy6ncTaBa naJBuiue h to: 
KOA MyiiiKHX : BeiiiaiteM y npsoM, nymKOM y 4pyroM, yxon- 
^teibeM y xpeheM, HomeM y npnoM xpeheM ii MexBpTOM, h 
xpoBaH>eM y qexapxoM 4eu,eHHJyMy ; a K04 /kbhckhx ; Bema- 
H>eM y npBOM, nyuiKOM y npBOM, yxon^eibeM y xpeheM, ho- 
;KeM y 4pyroM u xpoBameM y ^exBpxoM 4eueHHJyMy. 

O4 1845 40 1864 ro4HHe (I 20. ro4HHa) bhiiig je 6iuo 
caMoy6HcxaBa K04 MyiUKor no.ia BemaibeM ho 04 1865 40 
1884 ro4HHe, a y obom onex nepwoAy K04 Hcxor no^a BHUie 



4aKae 611.10 je 



Ta6. XXXVIII 


M 


y 


m 


K 


u 


X 




y 


n e p 


11 J y 


i 
















nepiio4y 1 








OJ 






0.: 1 


- 


rio HaiHHy : 














^ 


^■» 


<3< 


-* 


-3" 


-3< 


-* 




1 


1 


1 


00 
1 


CD 
1 


t 


-* 










.n 


.n 




'- 











c- 










2 


00 


00 


CO 


2 


2 





CBera .... 


273 


341 


363 


360 


614 


723 


1337 




107 
112 

27 


121 

173 
26 


116 

162 

46 


113 

183 

22 


228 


229 


45 7 




285 
53 






yTon.betfceM . . • . 


68 


121 


HniKPM 


21 
3 


17 

2 


28 
8 




38 


56 


94 


xpoBafceM ...... 


11 


5 


19 


24 


ApyniM HaHiiHOM • • . 


3 


2 


3 


3 


5 


6 


11 


O4 100 : 
















BeiuaFbeM 


39-2 


35-5 


32-0 


31-4 


37-1 


31-7 


34-2 


nyuiKOM • 




41-0 


50-7 


44-6 


50-8 


46-4 


47-7 


47-1 


yTonAeHiew 




9-9 


7-6 


12-7 


6M 


8-7 


9-4 


9-1 


HOJKeM • . 




7-7 


5-0 


7-7 


7-7 


6-2 


7-8 


7-0 


xposaKbeM 


.... 


1-1 


0-6 


2-2 


3-2 


0-8 


2-6 


1-8 


^pyriiM HaMu 


HOW • . • 


1-1 


0-6 


0-8 


0-8 


0-8 


0-8 


0-8 



CTATHCTUMKH HPEr^EA CAMOVBHCTABA 



16 9 



je caMoy6ncTaBa 61140 iiyuiKOM, yTon.i.cii.eM, hohccm h Tpo- 
BiiiteM HO OA 1845 ,\o 1864 toauhc. K04 jkchckux, oa 1>S45 
40 1864 BHuie je 6n.io caMoyoncraBa Beiuaii cm, nyiUKOM 11 
HOJKCM HO 04 1865 40 1884, a y ohom nepno4y oner bihuc 
yTon^efbCM h TpoBaii^eM ho y omom iipBOM- 

3a CBux iO. roAiina, 611.10 je 04 100. koa csaicor rio.ia: 
BemaH>eM MyniKHX 34 2 a /KencKiix 72-1, a iiyinKo.M : .\iymKiix 
47 '1 a JKCHCKHx 9'1. 



caMoyoHcxaBa 





}K e H c K II X 11 




y 11 e p 11 ,1 y 
0,1 : 


y 

n e p 11 A y 
04 : 


00 






^ ^ -f 1 «!< 
40 ts t-- 00 

i 1 III 
>0 ,0 J» IT! 

^ -^ 1- 

00 00 00 a: 


1845—04 
18(15-84 




180 ! 184 


232 1 19f) 


3(U 428 


79 2 




135 
•20 
17 

5 
3 


137 171 l:il 
15 1 17 -20 
18 30 23 
8 (i 3 
4 t; 17 

2 ' 2 -2 


35 

35 

13 

7 

2 


302 
37 
53 

9 
23 

4 


1 
574 

88 

30 ' 




75-0 

11-1 

9-4 

2-8 

1-7 


74-5 
8-2 
9-8 
4-2 
2-2 
l-l 


73-7 6C-9 
:-3 lO-J 

12-9 ; 11-7 
2-6 l-l 

2-6 8-7 

0-y 1-u 


■'4*7 
9-6 
9-6 
3-6 
1-9 


70-., 
8-ti 

1 2- '. 
2-1 
5-4 
O-'J 


9-t 
IIM 

2-8 
3-8 
0-8 



170 CTATHCTHHKH nPEr^E4 CAMOyBHCTABA 



3a IlraAUJy ii UpajcKy pe3y.iTaT[i caMoyOHCTaea no 
HaMHHv H no^iy oeaKH cy : 

Deman>eM Bwrne je koa MyuiKor no.ia oviAO y HpajcKoj 
H Cp6HJH Hero y IIxa.iHJH, a koa JKencKHx BHine y Cp6HJH 
Hero y IlpajcKoj ii IlTa.mJH. Ha 1000 caMoy6iicTaBa K04 
CBRKor noAa AO^asiwo je : 

y HpajcKoj (1874—1882): MyuiKiix 653, a mencKHx 438. 

y HTa^HJH (1868-1877): a 168, „ » 176. 

a y Cp6HJH (1865-1882): » 316, „ „ 709. 

YTonjbeHieM oh^o je : koa MyiuKHx HaJBiiuie y IlTa./iHJH, 
na OHAa IlpajcKOJ h Cp6HJH ; a koa acencKHx — onerxaKO. 
Oa 1000 caMoyoHCTaaa koa cBaKor iio.ia, a y osHaneHOM 
BpeMeny AO^asn^o je : 

y llTa.i.ijn: MyiiiKHX 247, a HteHCKiix 503: 

y ITpajcKOJ : » 132, „ » 397; 

a y CpoHJw; « 97, „ „ 122; 

TlyuiKOM oH.io je caMoyoncxaBa : koa MyuiKHX najsu- 
me y Cpoiijn, na IIxa.iHJn n oHAa IlpajcKOJ, a koa acencKHX 
— Hcxo xaKO. Oa 1000 AO^asiLio je na OBaj na^HH: 

y Hxa^HJH : MyuiKHX 308. a hcchckux 34, 

y ripajcKoj : „ 133. „ » 8, 

a y CpoHJH : » 474. „ » 84. 

TpoeaweM HaJBiinie caMoyoncxaBa 6viao je: koa Myui- 
KHx y Mxa^HJH, na IIpajcKoj a HaJMaH>e y CpoHJn; a koa 
:KencKiix HaJBHUie y ITpajcKoj na IIxa.iMJn h nanociexKy y 
•Cponjii. 



CTATHCTllMKII ni'KP.lEA CAMOVBUCTABA ITl 

Oj, 1000. caMoyoMLxaBa K04 csaKor no^a, sa noMCHyxo 

BpcNie, on.io je TpoeuiteM : 

y llTa.iiijii: MyiiiKux 49. a ;i;eHCKHx 75. 

y npajcKOJ: „ 2(;. , „ 8G. 

a y CpuHJu: „ 19. „ „ 20. 

4aK.ie BMiuc je oiiao K04 HiencKiix nero K04 MytuKMx 
y IlTa.iiijii BCLuaFteM h yToii.beibe.M ; y IIpajcKoj yxoiLbeibCM 
H xpoBiiibeM, a y ("poiiju ueiiian>e.M, yroii.beiteM 11 TpoBuibe.M. 

2, Do noxpajuHaMa. 

y noKpanmaMa, pe.iaTneno 611.10 je caMoyoiicxaBa no 
HaMHHv caMoy6HJaH>a 11 xo : 

Od 18k5 do ISe^i zodune: 
Kod MyuiKUX : 
TlyiUKOM, HaJBiiiue y Pyjny — Cxapo.vr B.iaxy — Puin- 
Koj, a Haj.\iaH.e y MaMBU; 

IIooKSM, HaJBiuuc y IllyMajiijii a naJMaH^e y ''yjny 
— CrapoM B^axy - PaujKoj ; 

BeaiaibBM, naJBHiue y MaMBii a naj.\iaH)C y IIIyMaaiijii: 
yToa.hetheM, HaJBiime y ILIyMa,\iijii a niiJMau.e y Ijpa- 
HHMCBy ; a 

TpoBarbe.M naJBiime y Pyjny — CrapoM B.iaxy — Paiu- 
Koj a y BpanimcBy 11 .MaMBii hujo oimo nil jeaiior ciyiaja. 

a Kod oiceHCKUx : 

UyrnnoM, HaJBiiine y Pyjny — CrapoM B.iaxy — Paiu- 
Koj. a HaJMan.e y LUyMa,uijn : 

Ilo.m-eM naJBiuiic y Pyjny — CxapoM B.iaxy -- PaiUKOj 
i\\ 'I'liMOMKOJ KpajuHii iiiije OH.io iiii jo,vior c.iynaja ; 



1 72 CTATHCTHHKH nPEF^EA rAMOyBlICTABA 



BemaibeM naJBHuie y Thmo^koj KpajiiHn a naJMaite y 
PyJHy — CxapoM B^axy — PauiKOJ ; 

YToa^herbeM HaJBiime y Maqeu a naJMaibe y TiiMoqKOJ 
KpaJHHH ; a 

TpoeaibeM HaJBume y BpaHiiqeBv a y Thmomkoj KpajiiHii 
H Ma^Bii HHJe 6h.]o hu je^Hor ciynaja. 

Od 186') do ISSd lodune ouao je: 
Kod MyuLKUx : 

UyiuKOM HaJBiiuie y PyJHy — CxapoM Byiaxy — Paui- 
Koj a HaJMaite y BpaHH^eBy ; 

HocHceM naJBiiLue y lUyMaAiijn a HaJMafte y Pyjiiy — 
CrapoM B^axy — PaiiiKoj ; 

BeiuaweM HaJBiime y Tiimomkoj Kpajimii a HaJMaH>e y^ 
MaMBH ; 

yroajbemeM HaJBHine y BpaHH^eBy a naJMaibe y PyJHy 
— CxapoM Baaxy — PauiKoj , a 

TpoeameM naJBHiiie y myMa4HJH h BpaniiMCBy a naj- 
MaHbe y Pyjuy — Ct. B.iaxy — PaiuKoj ; 

a Kod oiceHCKUx : 

riyuiKOM HaJBiime y Pyjny -- CrapoM B^iaxy — Pam- 
Koj a HaJMaiie y Thmo^koj KpaJHHH ; 

HooKeM HaJBiime y IIIyMa4Mjii a y Pyjny — CxapoM 
B^iaxy — PaiuKoj HHJe 611.10 hm jeAHor c^/iy^aja: 

BemameM HaJBiime y Thmo^koj KpaJHHH a naJMaifcO y 
BpaHHHeBy ; 

yTou^heweM HaJBiiiue y Ma^BH a HaJMaii.3 y Thmomko] 
KpaJHHH, a 

TpoeaibeM HaJBnme y IIlyMa4iijii, a y MaviBH niije 
6h.io hh je^Hor aiyqaja. 



CTATHCTHIKH U PErAEA CAMOVBHCTABA 173 

3a ceo epeMe od I8kb do 188ft. zodune pe.iaTueno 
6uA0 je cyMoyCucraea : 

KOd MyiUKUX : 

UyxuKOM iiaJBiiiue y Fyjny — CrapOM B.iaxy — l*aiu- 
Koj a naJMaH>e y Maqeii ; 

IIo.MceM HaJBiime y UlyMaAiijii a iiajMaibe y Pyjuy — 
Ct. B.iaxy — PaiiiKOJ ; 

Bemaybe.u HaJBiiitie y Tiimomkoj Kpajiimi a iiaJMaibe y 
LUyMaAHJH ; 

Jroa.beH>e^w HaJBUuie y UlyMa^HJn a naJMaitc y Tii- 
momkoj KpaJHHii H PyJHy — Ct. B.iaxy — PaiiiKoj ; a, 

TpoeaweM naJBHme y LUyMaanJH a HaJMafte y Tiimo- 
mkoj KpaJHmi, MaMBU n Pyjuy — Ct. B.iaxy — PauiKoj. 

a Kod cHceHCKUx 6uao je : 

UyaiKOM HaJBHLue y PyJHy — CTapoM B.iaxy — Paiu- 
Koj a iiaJMaH>e y Tiimomkoj KpajiiHu; 

HooKeM HaJBHUje y MaMBH a naj.Maibe y Tiimomkoj 
Kpajiiiiii ; 

BeiuaH>eM Hajewme y Thmomkoj KpajuHii a naJMaii.e y 
BpaHiiMCBv H Pyjuy — Ct. B.iaxy — PauiKoj : 

yToa.heibeM Hajanme y MaMBii a najMaibc y Thmomkoj 
Kpajimii, a 

TpoearbeM HaJDiime y BpaHiiMCBy a y MaMuii iiiije oh.io 
HM jcAHor c.iyMaja. 

TaKO, 04 1845— 64, 1865 — 84, h oa 1845 -84 roanne 
no anco.iyTHHM n pe.iaTiiBHUM opojeRiiMa, 6h,io je caM0y6n- 
CTaBa : 



174 



CTATHCTHMKH nPETAEA CAMOVBHCTABA 







0,1 1S45 40 1&G4 : 


■ 


Ta6. XXXIX 






























































R 






































cS 






0-, 




X 






(X, 
























no 


a 


d. 







1 


j3 


£ 

K 




S 


< 

P3 


HamiHy : 


s 


5 




2 





1 


9 

5 


03 


i 1 

s 


Q 




E 










s 








X 




>-> 


s 




cS 




>j 




















B 


s 










a 


H 


S 


ta 


CU 


H 


'^ 


pa 


P^ 


M y lu K H X 1 


}K e H c It H X .1 


CBera : 


199 


88 


15-2 


66 


109 


103 


50| 93 


40 


78 


nyiuKOM 


83 


43 


63 


34 


62 


5 3 


7 


2 


18 


110H<eM 


21 


2 


10 


4 


1 




— 


5 


2 


5 


BemaiteM 


63 


38 


66 


26 


35 


85 


44 


69 


28 


46 


yTon.beiLCM .... 


•29 


3 


11 


2 


S 


11 


3 


11 


4 


G 


TpoBaifceM 


2 


1 


_ 


2 




- 


- 


4 


2 


jpyruM HaoiiHOM . . 


1 


1 


2 


_ 


1 


- 


— t 
1 


- 


• 


O4 100 : 










1 

1 












nyiiiKOM 


41-7 


48-9 


41-5 


5.-5 


.6-9 


4-8 


6-0 


7-5 


5-0 


23-1 


HOHteM 


10-5 


2-3 


6-6 


6-1 


0-9 


1-0 


— 


5-4 


5-0 


6-4 


BemaiteM 


3!-7 


43-2 43-4 


39-4 


32-1 


82-5 


88-0 


74-2 


70-0 


59-0 


yTon.i,eH>eM .... 


14-6 


3-4 7-2 

1 


3-0 


7-4 


10-7 


6-0 


11-8 


10-0 


7-7 


xpoBaiieM 


1-L 


! 


l"" 


1-8 


1-0 


- 


- 


10-0 


2-5 


4pyrHM HaminoM . • 


0-5 


IM 


1-3 


1 


0-9 


— 


— 


IM 


— 


1-3 



CTATHCTH^KH HPEFJEA CAMOVBHCTABA 



175 







04 18(13 


JO 1884: 







Tao. XXX IX 













11 








c« 










rt 












•^ 










a 












3 






















ji 
















5 










rt 






c^ 






s^ 






X 




= 






X 






















eS 


llo 


as 






o 


i 


!i 


a. 




o 


a 


Ha'iiiHy : 




1 


5 


i 


c 


a* 




c« 


1 


6 




S. 


o 


a 


B 




s 


o 




s 








s 


3- 






>-, 


X 


3* 












a 


a. 


>^. 




a 


a 




>-» 




a 


H 


S 


CO 




3 


H 


S 


ca" 


u 




M y ui K H X 


}K e u c K B X 1 


Cfiera : 


2 2-2 


121 


126 831 171 


121 


64 


76 


-i! 


1 11 


nymi;oM 


104 


51 


55 


34 lul 


8 


3 


3 


5 


19 


HOJKeM 


21 


11 


9 


6 9 


5 


2 


1 


1 




Bcmuii>eM 


66 


49 


36 


25, 53 


78 


52 


57 


36 


79 


yxonAeibeM .... 


23 


6 


20 


15 


4 


17 


5 


15 


7 


9 


xpoBaiteM 


8 


' 


4 


3 


3 


13 


3 


- 


5 


3 


-ipyriiM HaM>:noM • • 


- 


•2 


2 


- 


2 


~ 


1 


- 


2 


1 


O.i 100 : 








i 1 
1 


i 1 L 


IiyiUKOM ...... 


4<;-8 


42-1 


4:5-6 


41-0 59-1 


ii-6 


3-1 


4-0 


6-9 


17M 


huh;c-.m 


9-5 


y-1 


7-1 


,.. 


5-2 


4-1 


3M 


1-3 


1-8 


- 


BeiuaihcM 


2'J-7 


40-5 


28-6 


30-1 


31-0 


64-5 


81-3 


750 


64-3 


7 1-2 


yToiubeibeu .... 


10-4 


4-9 


15-!i 


18-1 


2-3 


14-1 


7-8 


19-7 


12-5 


8-1 


TjioBaiheM 


.•(•ti 


1-7 


3-2 


3-6 


1-2 


10-7 


3-1 


- 


8-9 


2-7 


-iliyriiM iia'iHiioM . . 


— 


1-7 


1-G 


— 


1-2 


— 


1-tl 


— 


3-6 


0-9 



CTATIICT0MKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 







04 1845 ao 1884 : 1 


Ta6. XXXIX 




1 










C3 










a 


































3 










g 






c4 






0. 




X 






0H 






a 






















'? 


















no 








o 


« 




a. 




o 


PQ 


HaiBHy 




a- 


cS 


■ i 


o 


3 




sS 




o 

o 

X 




Z 




m 


a 




Z 




a 






>^ 










>^ 


S 








a 


H 


S 


a, 


Oh 


a 


H 


S 


« 


Oh 




M y m K II X 


JKeHCKUx 1 
























CBera ; 


421 


209 


278 


149 


280 


224 


114 


169 


96 


189 


nyuiKOM 


187 


94 


118 


6R 


163 


13 


5 


10 


7 


37 


HOffieM 


42 


13 


19 


10 


10 


6 


2 


6 


3 


a 


Bi'UiaifceM 


129 


87 


102 


51 


88 


163 


96 


126 


64 


125 


jTOiiAeHieM .... 


52 


9 


31 


17 


12 


28 


8 


26 


11 


15 


TpoBaiteM . ' . . . 


10 


3 


4 


3 


4 


14 


2 


- 


9 


5 


4pyriiM HaiHHOM • • 


1 


3 


4 


- 


3 


- 


' 


1 


2 


2 


Od 100 : 




















nyiuKOM 


44-4 


45-0 


42-5 


45-6 


58-2 


5-8 


4-3 


5-9 


7-3 


19-6 


Homeii 


10-0 


6-2 


6-8 


6-8 


3-6 


2-7 


1-7 


3- a 


3-1 


2-6 


BemaifceM 


30-6 


41-7 


36-7 


34-2 


31-4 


72-8 


84-2 


74-6 


66-7 


66-2 


yTon^eiteM .... 


12-4 


4-3 


11-2 


11-4 


4-3 


12-5 


7-2 


15-4 


11-4 


7-9 


TpoBafieM 


2-4 


1-4 


1-4 


2-0 


1-4 


6-2 


1-7 


- 


9-4 


2-0 


jpyruM HaqiiHOM • < 


0-2 


1-4 


1-4 


— 


IM 


— 


0-9 


1-6 


2- 1 


1-1 



CTATUCTimUll UPEr.lEA CAMUVBlUTAlJA 177 



3. TIo 0Kpy3UMa. 
ia4M»HHCTpaTiiBH0J no4e-iHi. 

Ilo OKpyaiiMa, pe.iaxiiBHO, 6ilio je caMoyoHcraisa no 
HaMuny ciiMoyoiijaii.a oa 1845 40 1884 ro,i,HHe 11 to: 

KOd MIJUIKUX : 

riytUKOM : HaJBHUie y OKpyry qaMancKOM, iia y OKpyry 
KpHiueaaMKOM, upHope^KOM, 11 t. a- a iiaJMaFbe y onpyry 
jaroAHHCKOM ; 

HooKeM : HaJBHiue y onpyry CMejepencKOM a HaJMan.c 
y a^GKCHHaMKOM H qaMaHCKOM ; 

BemaiheM : HaJBiiiue y oKpyry jaro^iiHCKOM m KFbaHte 
aaHKOM a naJMaite y Bapomii BeorpaAy na y OKpyry Kpy- 
lueaaqKOM h t. 4 : 

yroa^heibeM : HaJBitiue y BapoiiiH Beorpajy h OKpyry 
ma6aqK0M, a y OKpyry apnopeMKOM Hnje oh.io hii jeaiior 
aivMaja; a 

TpoeaweM: najBiiuie y BapoiUH Beorpajy a y onpyaiiMa 
a.ieKcnHa4K0M, oeorpa.iCKOM, oa^eBCKOM, jaroAWHCKOM, py4- 
Hii^KOM, cvieAepeBCKOM H upHopemiOM, HHJe 6n.io hh je4Hor 
ciyMaja. 

Kod oKencKux 6ua.o /»' .- 
TlymHOM : naJBiiuie y oKpyry upymeBaqKOM a y oKpy- 

3HMa a^lCKCHHaMKOM H KJfca}KeBaHKOM HI5Je OH.IO HH ,ie4H0r 

c.iyqaja. 

HootceM : Hajuiiuie y onpyry iiiaoaMKOM a y Bapomw 
Beorpa4y h oupysiiMa: a-ieKCWHaqKOM. 6eorpa4CKOM, cmgac- 
peacKOM H upHope'iKOM, HHJe 6h.io hh je4Hor ciyqaja: 

Beuiarbe.v ; najBHUie y OKpyry KHDa>KeaaMKOM a naJMaite 
y Bapoiun ncorpa4y ; 

rf> uiiiiffciiiu XI. I "- 



178 



CTATHCTHHKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



yroujbeH^eM : naJBHine y Beorpa4y na oKpyry hynpac- 
KOM, a-ieKCHHaMKOM, H T. 4. ii y OKpyry KitaJKeBaqKOM HHje 
6viA0 HH je4Hor c^y^aja; m nanocieTKy, 

TpoeaweM: naJBHiue y sapoiiiH Beorpa4y 1 5 7%) na 
y OKpyry noatapeBaMKOM (10o/°), CMe4epeBCK0M (9-5"/J ht 4. 
a y oKpysHMa: a^cKCHnaqKOM, 6eorpa4CKOM, sajbeBCKOM, ja- 



1 

Ta6. XL 









C B 


e r 


a : 


1 
1 

1 

OKpyry: 


s 


X 


£ 

a 
g 


s 

1 

1 



£ 

S 

a. 

H 


1 

i 

u 

1 




s 



X 

a 



S 


£ 


£ 
1 


£ 

I 


a 


a 
s 

1 


■- 



M y m K u X 


ac e 


H C K H X 




c 


6 


=' 


(sap. Beorpaayi . . , . 


51 


11 


9 


21 


, 


, 


100 


1 
1 - 1 




8 




14 


OKp. AjeucuHaMKOM • 






18 


1 


19 






2 


41 


11 




_ 


1 


16 


(( BeorpajCKOM 






37 


10 


26 


1 1 




— 


74 


1 1 34 







— 


42 


« BaAeBCKOM • . 






tiO 


() 


52 


8 


— 


2 


128 


7 2 63 


14 




— 


86 


« Jaro4iiHCKOM - . 






15 


3 


24 




— 


_ 


46 


3 2 41 






— 


50 


« KftaweBaiKOM . 






23 


(i 


35 




1 





67 


— 1 43 


_ 




_ 


44 


« KparyjesaMKOM • 






39 


5 


25 




3 


— 


76 


5 2 38 




4 


— 


54 


« KpajlIHCKOM . . 






29 


4 


15 




2 


1 


51 


3 1 


12 




1 


— 


19 


« KyiueaaiKOM • • 






53 


3 


18 




1 


'2 


82 


10 2 


22 








35 


« llo4pilHCK0M • • 






25 


5 


24 




2 


2 


63 


■2 1 30 




— 


1 


43 


(( IlojKapeBamjoM • 






47 


8 


39 


13 


2 


_ 


109 


2 2 54 




7 


2 


71 


« Py4IlimK0M . . 






28 


5 


29 







— 


67 


2 1 33 




_ 


— 


43 


« CMe.iepeBCKOM • 






27 


8 


16 


7 
• 


— 





58 


1 — 16 




2 


— 


21 


,< y>KimKOM • • . 






55 


5 


48 




?. 





115 


14 2 75 


8 


3 


1 


103 


« UpnopeHKOM 






30 


2 


18 


- 


— 


— 


50 


2 — 30 


2 


1 


— 


35 


« HanaHCKOM 






55 


2 


22 


2 


1 


1 


83 


13 1 28 


6 


2 


1 


51 


1 « ULi6aqK0M • • 






33 


8 


S6 


18 


2 


— 


87 


1! 333 


3 





40 


« HynpiijcKOM • . 






■21 


2 


12 






" 


40 


5 


1 


10 


' 


2 


_ 


2 5 



CTATMCTHHKH IIPEMBA CAMOVBUCTAB;^ 



M'J 



ro4MHCKOM, KH,ii)KeB;mKOM, KpyiucBaMKOM, no4pnHCKOM, py- 

,IHH'IK0M II maoUMKOM IIHJC 6uA0 MM jtMHOP C.iyHUJa. 

C.\e4eha Ta6.inua nonasyje anco.iyTHe h pc.iaTiiBnc 
opojeee caMoyoMCTaaa y noje4HHHM oKpyaiiMa, no iiruy n 
Haminy caMoy6iijaHja sa epeMC 04 1845. 40 l884 ro4iiHe. 

TaKO uH.io je caMoyoiiCTUBa ; 



/ 
/ 



tI 


_;: 

11 


a 


21 


7 


1 


7 




7 


29 


57 


_ 


'.4 


'2*5 


46 


2-5 


— 


5 


— 


— 


09 


2 5 


— 


(j 


:3G 


14 


35 


15 


_ 


._ 


2-5 


2-S 


81 


14 


— 


— 


47 


5 


4r 


6 


— 


1 


SM 


2-3 


73-3 


16-3 


— 


— 


;;n 


•i 


52 


9 


~ 


— 


6 


4 


82 


8 1 


— 


— 


34 


n 


52 


3 


a — 


— 


2 


98 


— 1 


— 


— 


51 


7 


33 


5 


4 — 


9-5 


4 


70 


9-5, 


/ 


— 


45 


8 


•29 


13 


4 ' 2 


16 





63 


11 ! 


5 


— 


65 


4 


22 


6 


' i 


iS 


u 


63 


3 1 


— 


— 


40 


8 


38 


8 




3 


5 


3 


70 


21 


— 


2 


43 


7 


36 


12 


2 




3 


3 


76 


5 


10 


3 


* i 


7-5 


'.3 


7-5 





._ 


5 


c> 


77 


16 


— 


— 


4(i 


14 


28 


12 


_ 





5 


— 


76 


'J-5 


9-5 


— 


48 


'. 


42 


4 


2 


_ 


13 


2 


73 


8 1 


3 


1 


60 


4 


36 










6 


— 


85 


6 ! 


3 


— 


6\i 


■2- 5 


27 


2-b 


1 


1 


25 


2 


55 


12 ' 


1 


i 


J8 


9 


30 


91 


2 


_ 


2-5 


7-5 


82-5 


7-5 


— 


— 


r.2-5 


' 


30 


10 


2-5 


~ 


20 


4 


40 


18 


8 





180 CTATHCTHMKll nPEr.lE4 CAMOJBHCTABA 



VI 

CAMOyBHCTBA HO yOPOI^HMA 
CAMOyBHJAItA 



(od 18ii5~l88k zod.) 



Qa 2129 caMoy6HCTaBa, Koja cy uaspmeHa y Cp6HJM 
OA 1845. 40.1884. ro4HHe, y c^yjKSeHHM iiaeeuiTaJHMa sa- 
6e4e}KeH0 je caMO sa 10)1 c.iyqaj, KOJHMa ce 3Hajy y3po^H. 
caMoyoHJaHia. 

Tm cy yspouH : 

a : Te^ecna 6o4ecT ; 

6 ; 4ymeBHa oo^ecT ; 

B ; rpn/Ka caBecxii ctha h Kajaibe, Kao inxo cy : Ban- 
opaqna Tpy^Hoha, CTpax 04 Hcxpare, crpax 04 Kasne, rpuma 
caBecTH y oniuTe a noce6nue sa iiSBpmeHa KasHHivia 4e4a 
M caMoy6MCTBa 36or y6HCTBa 4pyrora; 

r ; 6pHra, aca.iocT sa noMp.iMM cpo4HHUHMa h npuja- 
TCAUMa, 6e4a ii HCBOAa, MaTepiija.^iHe nenpiLUiKe, ciipoTiiaa, 
HecpehHH opaMHH h nopo4HqHn jkhbot h qemtta sa 40M0- 

BHHOM lUH KyhOM ; 

4; crpac^M, Kao: nHJancTBO h KouKafce iKapTaH>e na 
HOBau), H 

e; ocxa.iii noanaTii yspouu Kao: cxapocT. HCMoh, ne- 
cpehna Ay6aB, A>y6oMopcxBO, 40ca4aH jkhbot h 4p. 

HaJBHLue caMoy6HJxaBa HsepiueHo je y Cp6njn soor 
re^ecHe 6o.iecTH, na 0H4a 4yiueBHe 6o.iecTH, 11 tuko pe40M 
Kao Luxo je Hanpe4 osHaMeno no4 a, 6, b. r, 4, n e. 

3a 1098 caMoy6HCTaBa nesHajy ce y3po4H caMoyoHJaita. 

a ; Te.iecHa dojiecT. 

ooor xe.iecHe oo.iecxu nsBpuieHO je y Cpduju csera 
334. caMoy6iicxDa, a xo je 157 04 1000. 



CTATMCTMMKH nPEP.lEA CAMOVBHCTABA 1X1 



IIo uoKpajunaMa, pciariiBiio, iiaJBiiiiie cavioyoncTaaa 
36or Te.iecne '''oaecTH, 6m.io je y Pyjiiy — <'Tapo.M B.iaxy — 
PaiiiKOj, a najviatte y BpanHMcny. Tauo o,\ 1000 canoyon- 
CTana 40.1a3n.10 je Ha ouaj y;^opoK : 

y l*yjiiy — Ct. ILiaxy — PaiuKoj 18« 

« MaMBu 1 7y 

„ IlIyMa4nj» 143 

» Thmomkoj Kpajinm 133 

„ BpauHMCBy K'H 

K04 neKiix esponcKH.x AP'^ana, 04 1000. caiioyoiicraBa 
40.ia3n.io je .'k'iop TC.iccHr oo.iecTii : 

y BHpTBMoepuiKoj • I04 1H4H — 50 r.i 186 

» <t>p:inuecKoj . -(04 186')- 75, r.) • • • • 125 

» Ba4encKoj • • -104 1853— 56.r.| IT' 

„ Hra.injii ... (04 1872 -; 7. r. 80 

„ CaKcoHCKoj • • (04 1867 — 76. r. I i*)4 

„ npajcKoj . • . (OA 186y-72. r.) 57 

» LUbcmckoj • • • (04 l''^52 — 55. r.) 52 

» HopBciuKoj • • • (04 1866 — 70. r.i 

a y Cp6uju • • • • 04 1845— 84. r.) 157 

4aK.ic naJBiiiue y BnpTCMoepiuKoj, iia Cpoiijii, aa thm 
<t>paHuecKoj, Ba4eHCKoj, 11 t. 4. a naJMaiLe y HopBeiiiKoj 
(hh je4H0). 

rio ao.vj 611.10 je y Cpouju: K04 MymKux 242, a K04 
oiceHCKux 92, 11.111 04 1000. K04 cBaKor iio.ia : \iymKiix 181 
■/KencKUX 1 16. 

>' aoKpnJHHaMn on.io je, K04 MyiuKUx naJBiiuie \ 
PyJHv - CrapoM B.iaxy — ParuKOJ a naJMaibe y Thmomkoj 
Kpajiiiin; a K04 vc'mok'/.x: uaJBHtne y MaMBii a iiaJMaite 5 
lUyMaAHJH. O4 1000. K04 cBaKor iio.ia 40.ia:iii.io jo na 
OBaj yspoK; 



182 CTATHCTHqKH nPEr4E4 CAMOyBHCTABA 



y PyJHy — Ct. B^axy - PaiuKoj 


Mym 


23G. 


men. 117 


AT 




198. 
169. 


148 


(( IVljiMBH * * • 

„ LUyMaAHJH 


» 


94 


, Thmomkoj KpajiiHii . . . • 


» 


139. 


>, 123 


„ BpaHHMeey • • - 


» 


141. 


» 104 


y ApyrHM ApataaaMa Koje cy Hanpe4 


iioMeHyre, 04 


1 000. caMoyoHCTaea koa ceaKor no^a 


40.'ia3nyio j 


e ca OBor 


yapoKa : 








y BupxeMdepiuKOJ (1864 — 50) 


Mym. 


192 


HceH. 158 


, 4>paHuecKoj • • • (1866 — 75) 


« 


127 


« 118 


« Ba4eHCKOj .... 1 1853— 56) 


« 


114 


„ 125 


„ Mra^HJH .... (1872—77) 


» 


82 


» 73 


„ CaKcoHCKOJ • . • (1867 — 76) 


« 


59 


86 


„ npajcKOJ • . • (1869 — 72) 


), 


53 


72 


„ mBe4CKoj .... (1852—55) 


» 


45 


,> 82 


» HopBeuiKoj • • . (1866-70) 


„ 


— 


, — 


a y Cpduju (1845 - 84) 


» 


181 


. 116 


A'dKAe, K04 MyiuKnx HaJBHiue y BHpTeM6epiiJK0j iia 


Cp6HJH, OpaHuecKOJ h t. 4. a K04 hcghckhx HaJBume — onex 


y BHpTeM6epmKoj, na Ba4eHCKOj, (t^paHuecKo 


, Cp6 


HJH M T. 4- 



6, 4yuieeHa doAecT. 

CaMoyoHCxaBa y 4yujeBH0j 6o4ecTH 6h.io je y Cpduju 
CBera 232, a to je 109. 04 1000. 

Ho aoKpajuHSMa, pc^aTHBHO, HaJBHiue obhx caMoy6n- 
cxasa 611^10 je y Thmomkoj KpaJHHH a naJMaite y Pyjuy — 
Ct. B.iaxy — PauiKoj. O4 1000 caM0y6HCTaBa40.1a3H.10 je: 

y THMoqKoj KpaJHHM -^ . 139. 

), MaMBH 121. 

(, BpaHHqeBy 114. 

„ IUyMa4nJM 102. 

)) Pyjuy— Ct. B.iaxy — PauiKOJ • • 83. 



CTATHCTHIKU HPEr^EA CAMOyBHCTABA 183 

y HaiipeA iioMenyTHM eBpoiiCKiiM APHtaBUMJi oa 1000. 
c;tMoyuiicTana Ao.ia3ii.io je: 

y lllBeACKOJ • . • .11852-55) 418 

„ CaKcoHCKoj . . . (1867 — 76) 348 

„ ripajcKOJ .... (1869^-72) 333 

„ BaACHCKOj • • • (1853—56) 331 

y> llTa-uijii . . . . (1872 — 77i 313 

,, a>paHuecKoj . • . (1866—75) 285 

» BHpTe.MoepLUKOj . (1846 — 501 200 

„ HopBoiimoj . . 11866—70) 204 

a y Cpduju (1845—84) 109 

4iiK.ie HaJBHuie caMoy6MCTaBa y AymeBHOj oo.iecTH, 
oiAAO je y UleeACKOj, ua y CaKCOHCKOj, llpajcKoj. m t. ,\. 
a HaJMatt,e y Cponjii, na HopBeiuKoj, BHpTeMoepiuKOJ, m t. a, 
Do aoAXf 6h40 je y CpCuju : koa MyiuKUx 130., koa 
:>iceHCKux 102, ii.iu OA 1000, K04 ceaKor no.ia : koa MyiuKHX 
97, a KOA HtencKMx 129. PcAaTUBHo, AaK.ie, bmuic je caMoy- 
6iicTaBa y AvmeBHoj oo.iecxH ohao koa jkchckhx nero koa 

MyuJKHX. 

rio aoKpajuHRMa ou.io je koa MyniHux, HaJBHiiie y 
i\Ia»iBH a HaJMahbe y Pyjny — Ct. B.iaxy — l*auioj: a koa 
oiceHCKUx, HaJBume y Tumohkoj KpajuHii a HaJMan.e y MaHBii. 
Oa 1000. koa CBaKor no.ia 6hao je: 

y Thmomkoj KpaJMHH Myiu. 100 men. "210 

» Ma^Bii k 137 „ 95 

» BpaHimcBy „ 107 „ 125 

„ UlyMaAHJH • „ 88 „ 130 

„ l*yJHy — Ct. B.iaxy — I'aiuKOJ >, 64 „ 111 
y ApyruM AP^KaaaMa oa 1000 caMoyuiicxaBa koa cnaKor 
nOAa, AO.ia3H.io je : 

y UlBeACKoj • • • il852— 55| Niyiii. 39 7 H;en. 517 
y, CaKCOHCKOj . • -(1867-761 „ 304 „ 534. 
„ ripajcKoj .... (1869 — 72: . 2',»r. ,, 484- 



184 CTATIICTIIHKII nPEr4E4 CAMOVBHCTABA 



„ BaAeHCKOJ • - 


. (1853-56) Mym. 297 jkgh. 468. 


« WxayiMJii • • • 


• (1872-77) « 280 ,. 417. 


,, OpaHuecKoj • • 


.(1866-75) « 252 „ 415. 


„ BHpTeMoepiuKOJ 


. (1846—50) „ (209) , (157) 


,-, HopBeiiiKoj • • 


. (1866-70) „ 179 „ 284. 


a y Cpduju • • • 


.(1845-84) „ 97 „ 129. 



MaysHMajyhy BHpTeMoepuiKy, y cbiimu Apyni.M 4P>Ka- 
eaivia na h y Cp6HJH, pe.iaTHBuo, 6h.io je Biiiue caMoy6iic- 
TaBE K04 HceHCKHX Hero Ko,; MyiiiKux y AymeBHOJ oo.iecxH, 
KoA MytuKHX HaJBiime 6n^o je y IIlBe4CK0j, a naJMawbe y 
Cp6hjh; a KOA JKeHCKHX HaJBHUie y CaKconcKoj a HaJMaite 
oneT y CpoHJii. 

IlHTcpecHO je nocMarpaTH yn.iiiB Meceua ii roAnuitbux 
BpeMCHa Ha caMoyoHCTsa y AymeBHoj 6o.iecTH. Y Cp6iiju 
HaJBHuie caMoy6iiCTaBa y onuiTC iiSBpuieHO je y Majy mb- 
ceuy ; havi caMoyoHCTaBa iiaBpuieHHx y AymeBnoj 6o^ecTH 
HajBHiue je ohao y Jy.'iy Meceuy, Aan^ie KaAa cy najja^e 
cynqane npiineKe. Y riOKpaJHHaMa naK pe-iariiBHO oh.io je 
naJBHiiie: y lllyMaAiijn " BpaimqeBy y Jyny ; y MaqBii n 
PyJHy — CrapoM B.iaxy — PatuKoj y Jy.iy a y Thmomkoj 
KpaJHHH y AnpiMy. 

rio roAHiuftHM BpeMCHUMa y CpoHJH y onuixe HaJBHiue 
caMoyOHCTaBa y AyuiesHOJ ociecTn 6uao je y Aoto; a y no- 
KpaJHHaMa : Tumo'ikoj KpaJHHH, MauBii h BpaHw^eBy y IIpo- 
.lebe; a y lllyMaAHJn h Pyjny — CxapoM B.iaxy - I'aiuKoj 
y .lexo. 

y ApyniM APHtaBaMa uao : Be^raJH (oa 1841—49); 
(I'paHuecKoj (1856--61) h Hxa.mJH (oa 1864 — 76 roA.) oa 
1000 caMoy6iicxaBa y AyuieBHOJ 6oJiecxn AOJiaaH.io je : 

y Jyny Mecei^y : 

y BcwirHJH 1'^^ 

„ 't>paHuecKOJ . • • 118 



CTATHCTHqKH nPEr.lE4 CAMOyBHCTABA 185 



„ lIxa.iHJM t'j'j 

a y rpSujn <o.x 1S45-S4) liO 

y ./?/.!»/ M^c^m/ 

y *^paHHC'C•K()j 1 ^' ' 

n Be^rHJM Ill 

„ MTa-mJH 1-3 

a y Cpduju (1845-84) U5 

4aK^e y .lyny Meceuy HaJBiiiiie oh.io ie y 1 Ta.inJH, 

iia Cp6iijii, a rta thm y <T>i)aHnecKoj ii Be.irHJn: a y -Ty^y 

Meceuy, onex, HaJBiniie y Cp6HJii, na y HTa.uiJH, Be^riijw 

H <T>paHuecKo.i . 

TTo zodum^bUM ripeMeHUMa y cBiiMa obum .ipmasaMa 

HaJBiime caMoyf)iicTaBa y AviueBHOJ oo.iecTM u3BpiiieH0 je y 

^lexo. Oa 1000 Ao.iasii.io je y .leTThe 406a. 

y BearHJH 287 

)) 't>paHuecKoj 311 

„ Mxa^iHJH 3v!^> 

a y Cpduju . • 360 

y 3uMhhe. 406a o.i lOOK. caMoyuHCxaija y .lyiuBBHOj 

oo.iecxH 40.1a311.10 je : 

y Be.irHJH ■ -01 

fl 'I'paHuecKOJ 19^ 

„. llxa.iHJH .... ..... 1 '"^8 

■ 1 y Cpduju 133 

4aK.ie y .iexH,e 40<''a roAime HaJBHUie y Cpniijii a 

Haj.Niaibe y lie.irnjd, a y 3HMH>e 406a naJBHUie y he.iriiJH 

a HaJMaH>e y CpoHJH. 

Ebo xao.iHue caMoyoncxaBa y 4yuieBH0J oo.iecxn no 

MccemiMa 11 ro4iiuiH.HM BpeMCHHMa, ca anco^yxHiiM h pe.ia- 

TiiBHHM 6pojeBHMa, 3a Cp6MJy h ibCHC noKpajiine h join 3a 

llxa-uijy, f^pa^nccKy h Be.iriijy. 



186 



CTATMCTHMKH IIPEF^EA CAMOVBHCTABA 



^^ 



















Tao. XLI 


II K 


P a 


j 11 H e y 


<-' 


p 6 


" J " 1 


m 


VMajiija 1 


Thm 


KpajiiHa 


M 


1 H E 


' 




J 


184 


). 4 c 


188 


t. r J 11 


H e 


■ 


Mecemi 


3 


„ 




"sT 


_ 




s 


„ 




b 














3 


H 




1 


cS 


% 


a. 


ri 


";, 


1 ^ 




o 


03 

















VD 


Sr, 


'"" 


VO 


>i 


'- 




i^ '" 


lOAiiuiiba BpeMCHa 


a 


a 


<v 


3 


= 


^ 


-■ 


= ' ' 


















jj - 






H 






H 






t- , - 













" 1 










>^ 


C 




•*^ 







"• 


-■ 


Anco-iyxHu 6pojeBii : 


6G 


5 7 '.1 


64 5 


45 


278 


323 


54 


393 44 7 


JaHVap • . . . . 


T 


o3 


34 


2 


17 


19 


4 


32i 36 


<I'e6pyap 


3' 


30 


33 




10 


19 


3 


24 


27 


MapT 


7 


49 


5ti 


1 


24 


25 


7 


32 


39 


Anpn.i 


3 


56 


59 


11 


23 


34 


7 


31 


38 


Maj 


4 


90 


94 


6 


41 


47 


7 


50 


57 


JyHii 


12 


70 


82 


4 


3! 


35 


3 


45 


48 


Jy.iH 


11 


42 


53 


3 


31 


34 


8 


3b 


46 


AsrycT 


9 


44 


53 


6 


27 


33 


3 


37 


40 


CenTeM6ap . • • • 


5 


4S 


53 


2 


5 4 


36 


2 


27 


29; 


OKTo6ap . . . . 


4 


41 


4 5 


4 


15 


19 


7 


33 


4 0, 


HoBeM6ap .... 


4 


41 


45 


1 


in 


11 


— 


25; 2 5| 


4eaeM6ap . . . . 




35 


3 b 


3 


'.( 


1 1 


3 


10 2 2 


Ha 1000 : 




Jauyap 


l.T 


57 


5 3 


45 


1 


59 


74 


81 >0 


4>e6pyap . • . . 


45 


52 


51 


66 


57 


59 


55 


61 1 60, 


Mapx 


106 


85 


87 


22 


86 


77 


130 


8l| 87| 


AnpH.i 


45 


97 


91 


244 


83 


105 


130 


80 85 


Maj 


fi 1 


155 


146 


133 


1'.8 


I i<' 


l;;o 


12 7 I -J S 


Jyaii 


l«-i 


121 


127 


89 


11-2 


lob 


.".5 


114 107, 


Jy.ui ... . . . 


167 


7 2 


8 2 


r.7 


1 12 


105 


1 i 'J 


',17 103; 


Abfjct ...... 


130 


76 


82 


133 


97 


102 


."i;i 


94} 90, 


CenTf?M6ap . • • • 


76 


83 


82 


45 


i 122 


1 12 


;;7 


09 r.5, 


OKTo6ap 


61 


71 


70 


S9 


1 54 


59 


130 


8'.| 90 


HoBCMoap . • . . 


61 


71 


70 


22 


36 


34 


— 


64; 56 


4eueM6ap • . . . 


45 


60 


59 


45 


3 2 


34 


5 5 


48, 49I 


npo.iefee 


il2 


' 337 


1 324 


399 


317| 


328 


3911 


287 1 300 


• lexo 


4S5 


269 


291 


289 


320| 


316 


259 


306| 300, 


Jeceii 


198 


1 225 


S22 


156 


! 212' 


204 


167 


210 210 


3.iMa 


105 


: 169 


163 


156 


151; 


152 


184 


191 


1 190i 



CTATHCTllMKll nPEr.lBA CA-MOVBHCTABA 



187 





1 1 o i: p a j 11 


la y (■ p HJ 11 1 


4p 


;i; a n .■ 1 


j lao. XI. 1. ina 
Meceuii 


;iaBai;i ' •" 




:___j 1 




II 


BpaHHMeBo 


FyJHO i 


et. 


c 


P'".. 


" 


OA 1845. AO 1884. rojBH 


184 


5-1884 1 




s < 






s 1 






s 






J 


zi 1 




-: 


a 1 




^ 






6 


o 




o 


' 




c 


5 1 - 




VO 


cu : 




o 


a. 







a. 1 - 




o 


m 


'- 


a 


r. 1 


u 


a 




roaiiujib.'i Bpe 


«eiia 1 


a 


« 




s 


•o 


3 


T m 




>» 


ti 




>, 


<4 




>^ 


S 1 " 






s 


c 




5 j 


-t 


t ' 




^ 


c 




>!, 





^. 


-■ ■ 


Anco.<vTHii op 


jje-Bii : 28 21 7| 


245 


39.4304691 


232 


18!) 7 212'i 


Jaiiyap • • 


• ■ • i, 7| 


8 


3 


32 35 


11 


121 132 


i *e6pyap • • 




10 


10 




23 95 


1! 


10;; 1 r, 


i MapT . ■ • 




■21 


26 




41 45 


2 4 


1(17 191 


1 Anpu.i • • • 




24 


27 




48 54 


30 


182 212 


Maj • . • . 




26 


31 




51 55 


26 


258 284 


JyHii • • • 




25 


30 




47 51 


28 


218 246 


Jy.iii . • • 




25 


'2S 




40 48 


33 


176 21)9 


AerycT • • 




25 


26 




34 


37 


2S 


167 189 


CenxeuCap • 




17 


20 




35 


36 


13 


I'il 174 


(>KT0M6ap • 


... — 


17 


17 


2 


27 


29 


17 


133 150 


1 H0BeM6:ip . 


... 1 10 


11 


2 


27 29 


8 


113 121 


4eueM6ai) 


... 1 10 


11 


— 


■25 25 


9 


!)S 107 


Ua 1000: 


1 


1 Jaayap • • 


• . . 30*25 


3:i 


33 


77 74 


75 


47 


'i4 62 1 


'teopvap • 


... — 


46 


41 


51| 54 


53 


47 


54 


54 


Mapr ■ . 


... 178 


97 


106 


103' 95 


gi- 


103 


88 


90 


1 Aupji.i • • 


... 107 


111 


110 


154 1 12 


ns 


■ 29 


'.)6 


100 


Maj . . . 


. . . . 178 


HO 


18f 


103 119 


117 


112 


136 


133 


1 Jyiiii . . • 


. . . . 178 


115 


1-23 


103)109 


109 


120 


11.". 


116 


JyjiH . • . 


. . . . 107 


115 


114 


205; 93 


102 


145 


'.13 


',18 


AerycT • • 


. . ;!6-35 


115 


lOG 


77' 79 


79 


95 


^« .911 


t 'cnreMoap 


. . • . 107 


78 


82 


25j 81 


77 


56 


S5 


^■2 


t )KT0M6ap 


. . . . — 


78 


69 


51{ 63 


62 


73 


70 


71 


lloBeM6ap 


• . • • H6-25 


46 


4^ 


5! 63 


62 


3'. 


5'i 


57 


4eueM6ap 


• • • • :56-2b 


46 


1 45 


-! 58 


53 


39 


52 


48 


ITpo.iehe • 


'iH'l 


327 


343 


1 
360i32'- 


|323 


34'. 


3201 323 


Aero . . 


. . . 321-25 


, 346 


: 343 


385,281 


'291 


31.1 


2961 303 


JeceH • . 


. . - . 143-25 


203 


19fl 


1271207 


'200 


16: 


214 2(1'.) 


' 3jiMa 


. . . . 72-50 


12'. 


118 


128 


'!R6 


tsi 


13: 


17 


1'.5|| 



188 



CTATIICTHUKII UPEr.]E,t OAMOyBHCTABA 



Ta6. XLI. (HacTaBau) 



Meceaii 



II T a J H j a 



1864—1876 



'Ppa.HU.ycKi 



B e J r II j a 



1841 — 1849 



2 i 



Aiico.iyTHii 6pojeBn 



■2444|808B!tO530 



7078il7384l2446-2 



ilh87 



2428 
139 
180 
190 
229 
251 
2J1 
'252 
•218 
208 
192 
160 
lf)8 



JaHvap 
4'e6pyap 
MapT 
Anpn.i • 
Maj ■ • 
Jyiui • 
Jyjii • • 
ABrycT • 
( eriTeMoap 
UKTo6ap • 
H(incM6ap 
JeueM6ap 



137' 
171 , 
203: 
241 
304 
3-:>7 
3U4 
•2 Oil, 

127 
132. 
140 



498i 
588 
699 
779 
903| 
'.121 
794 
724 
607] 
563 
500| 
510 



635 

7 5 

90-2 

1020 

1207 

1248 

■09 

!r.!3 

756 

690 

632 

f. 



4611 
i80 

593 

7251 
82 5 
772 
6-24 
576 
503 
448 



1321 
1240 
1545 
1598 
1738 
1831 
16 98 



1782 
1720 
2138 
2247 
2463 
.!r,56 
2470 



1498; 2122 
r286J 1862 
t350j 1853 
1153 1601 
1I2(;| 1548 



951 

iioi 

126, 
15S 

158 
163 
157' 
158 

129; 
1.5: 

981 
106 



Ha lOUU 



JaHyap 

4>e6pyap 

MapT 

Aupn.i 

Maj . 

JyHii 

Jy.iii 

Abivct 

Ceinew6ap 

OKTo6ap - 

HoBeM6ap 

4eneM6ap 



5 5 6 5 

76 78 

82| 85 

lOol 97| 

1231 109' 

136^ 115^ 

123i 96 

SOJ 88 

62j 76 

51j 67 

55j 63 

57! 61 



63 


-4 










80 


87 


93 


94 


99 


98 


118 


107 


107 


96 


86 


85 


83 


75 


69 


76 


64 


67 


' 8 


64 



93 
108 
106' 

111! 

70 1 
95i 



971 
98| 
104 
971 
97|. 
83! 



7 5 


63 


66 


60 


65 


65 


276 


273 


27 5 


287 


298 


301 


236 


230 


229 


201 


199 


195 



Ilpo.iehe • 

^exo • • 

JeceH • • 

3HMa ■ • 



3')5 


291 


339( 


299 


168 


206 


188, 


204 



2 '.-5 
309 
198 
198 



278 


279 


311 


288 


216| 


218 


195| 


215 



268 
296 
218 
210 



CTATUCTU^KH nPEF^EA CAMOVBHCTABA 1' 



ft; Fpujica caeecTu, crud u Kajaihe. 

C;i OBiix yspoKa kojii cy noje,innue uaupeA noopojauii 
OH.io je y Cp6uju 200. caMoyoiicTaea, a to je 94 o,\ lOUO 
O4 OBor 6poja 6h.io je 36. caMoyoiicTaea 36or yMHFtenHX 
yoncTaaa, 11 to: 19, 360V yuiiCTBa Ty^)nnana, 7. 36or voh- 
CTBa CBOJHX Hiena, 3. 36or ydncTBa cbojmx My/Keea, 2. noor 
yoiiCTBa CBOJHX pojHTCAa (oua h MaTepe), 4, 36or youcTea 
CBOJe 4eue, n 1. aoor yoHCTBa ceora opaTa ii 4Be cuaxe. 
36or Baii6paMHe Tpy^Hohe .ihiuh.io je ceoe »CHB0Ta h>hx 12. 

FTo aoKpajuHOMa HaJBHiue obhx caMoy6HCTaBa, pe.ia- 
THBHO, on.io je y Thmo^koj KpajiiHH ii BpaHH^esy, a Haj- 
Matbe y Ma^Bn. O4 lO^O. cavioyoHcraBa y oniiiTe 6iuo je 
OBiix caMoyoiiCTaBa : 

y TnMOMi;oj Kpajnmi 114 

» BpaniiqeBy , ... 114 

„ PyJHy - Ct. B.iaxy — PaiiiKOj ... 98 

,> IlIyMaAHji! 84 

„ MaMBii. - 78 

Ila 1000. iiaK caMoycHCTaBa y onuiTe 611.10 je y obm.vi 
4pJKaBaMa onaniix caMoyoiicTaBa : 

y BHpTeMoepuiKO.i (1846 — 50) 148 

, npajcKoj . (1869 — 721 ....... 126 

,> Ba4eHCKOj . (1853 — 5*11 125 

n HlBe4CKOj . (1852 — 551 94 

» CaKcoHCKoj . (1867 — Tf'') 86 

„ f^paH^ecKoj . (1866 — 75) 61 

« HopBeuiKoj . (1866 — 70) 42 

,, IlTa.iHJii . . (1872 — 77) ;i8 

a y Cp6uju . . (1845 — 84) 94 

4'«K.ie HajBHtne h RMpTeM6epiuK0J a najMaii.e y IlTa- 
JHJH, a y niBe4CKoj to.ihko iicto ko.uiko m y CponJH. 



1 90 CTATHCTIIMKU nPEP-lEA CAMOyEHCTABA 



Ho aoAij 6hjio je y Cpduju : K04 MyiUKux 155. a koa 

JICeHCHUX 45, UAVl. KOA MyUIKHX 116., a KO4 yKeHCKHX 57. 

OA 1000. 

Ho aoKpajuHaMa : koa MyuiKux naJBHiiie y Tmmohkoj 
KpajHHH, a HaJMaFbe y Maqeu h UJyMaAiiJH ; a K04 oKencKux 
HajBHUie y BpaimqeBy, a HaJMaH>e y Thmomkoj KpaJHHu. Oa 
1000 KOA ceaKor no.ia Ao.iaaii.io je: 

y Thmomkoj KpaJMHH ityui. 

„ BpaHHHeay » 

» PyJHy — Ct. B.iaxy — PauiKOJ „ 

,, IlIyMaAiijn » 

» MaMBH • • „ 

y Beh noMenyTHM eeponcKHM ApmaBaMa oa 1000. 
jvioy6HCTaBa koa CBaKor no^a AOAa3H.io je; 



158. 


HceH. 35 


141. 


« 73 


118. 


,> 68 


97. 


, 58 


97. 


« 47 



(1846 — 50) Myiii. 130. jkch. 227. 
131. 
125. 
155. 

74. 

52. 

31. 

27. 
57. 



(1869-72) 


« 125. 


(1853-56) , 


> 125. 


(1852-55) > 


82. 


(1867-76) > 


89. 


(18ti6-75) , 


64. 


(1866-70) , 


46. 


(t872--77. , 


42. 


(1845 — 84) , 


> 116. 



y DHpTCMoepuiKoj 

„ ripajcKoj • 

„ BaAeHCKOj 

„ LUbcackoj 

,) c'-ikcohckoj 

)) OpaimecKoj 

), HopBCUIKOJ 
„ llTa.UlJH • 

a y Cpouju ■ • 

4aK^e, II KOA MyuiKHX h koa jkchckhx HaJBHuie y Bap- 
TeM6epuiK0j a Hajviapbe y IlTa./iMJH. Y BHTCMoepuiKOJ, llpaj- 

CKOJ H UIbBACKOJ BHIIie je OH.IO koa HiBHCKHX HerO KOA 
MyiUKHX. 

r : Epuza, .iH-aAocT, Seda, u r. d. 

Oa 6piire. ;Ka.iocTH 3a iiomp^hm cpoAHHUHvia h npHJa- 
TCJbUMa., 6eAe h HesoAe, MaTepHJa.iHiix nenpH.iHKa, CHpoxntte, 
HCcpehHor opaMHor h nopoAu^Hor miieoTa 11 qe>KH>e sa ao- 



CTATHCTMMKM IIPEP^EA CAMOVBHCTABA 191 



MOBHHOM H^H KyhOM, OH^O JC y Cp6lljU CBBFa 172. CHMOyOH- 

cTBu, H^^iH St OA 1000. O4 OBor 6poja aoahsu caMO na 
Hecpehaii I'paMHii ii iiopoahmhh jkhbot 100. caMoyoHCTaoa. 
a TO je 47 o,i 1000: a na MaTepHJa^iHe HenpH.utKc ii cwpo- 
Tiitbv 40. a TO jc 19. OA 1000. 

rio noKpajuHOMa naJBHUje obhx caMoy6HCTaBa, pe.ui- 
TiiBHo, nH.io jc y BpaHHHeBy a HaJMan.e y Pyjny — Ct. 
B.'iaxy — TaiuKOJ. O4 1000. caMoy6HCTaBa y oiiiuxe oh.io 
je obhx caMoyoHCTaBa : 

y BpaHUMCBy 114 

» lUyMaAHJii 87 

„ MaMBH 85 

„ Thmomkoj KpaJHHH so 

„ PyJHy — Ct. B.iaxy — PauiKoj • • . . .")1 
y Al)>KaRaMa iiaK iiaiipeA noMenyTiiM Ao.ia^ii.io je 
•OA 1000: 

y BaACHCKoj •• (1853 — 56) 364. 

„ HTa.iHJH • . .(1S72-77I 320. 

» BHpTCM6epiiiKoj (1846-50) 267. 

), <l>paH^ccKOJ • • (1866 — 75) 245. 

n mBCMcKoj • • . 11852 — 55) 134. 

„ HopBeiiiKOJ • (1866-70) ••• • • • • 110 

„ ripajcKOj ... (1869-72) 107. 

„ CaKcoHCKoj • • (1867—76) 95. 

a y Cp6uju .... (1845-84) M. 

rio uo.iy oH.io jc OBHX caMoyoHcrana y CpOuju : koa 
Mi/iUKux 98. a KOA oicmcKux 74. h.ih oa 1000. koa CBanor 
110.1a : KOA MyuiKHX 73, a koa ;kchckhx 93. Pa.iaTHRito AaK-ie 

Bllllie KOA HtCHCKHX HCrO KOA MylllKIIX. 

llo iiuHpajuHaMa : Koa MyiuKUx HaJBiiiue y BpaimqeBy 
a TaKO H KOA ^ncencKUX, a HaJMaH>e u koa MyuiKUx m koa 
.^encKux y Pyjny — Ct. B.iaxy — PaniKoj. Oi 1000. koa 
CBaKor no.ia Ao.iaaH.io je : 



92 



CTATHCTIIMKH nPEr.lEA CAMOyBHCTABA 



y BpaHHHeBv • 




• Mym. 94. 


wen. 146 


» lUyMa^HJn 




» 


83. 


94 


Tilt 






68. 
77. 


„ 112 

„ 88 


1, MftHBH • • 

„ ThmomkoJ Kps 




)) 


.JHHH .... 




„ PyJHy-Cx 


B.aaxy — PauiKoj » 


50. 


» 53. 


Do no.iy y OBH^ 


[ ApjKaBRMa 04 


1000. 


caMoy6HCTaBa 


onrnxe AO.ia3H.io je 


OBHx caMoyoHCTaea : 






y BaABHCKOJ ' 


• . (1853—56) 


Myiu. 


407 


Hxen. 188. 


„ riTa.iHJu 


• . ,1872-77) 


„ 


367 


„ 169. 


1, BHpTeMoepmKoj • (1846 — 50) 


>, 


265 


» 281- 


« OpaHuycKoj 


• • (1866—75) 


» 


2 51 


, 218. 


„ IIlBe4CK0J • 


. . (1852--55) 


» 


140 


„ 106. 


„ HopBeiiiKoj • 


. . (1866—70) 


» 


124 


,> 63. 


„ ripajcKoj . 


. . (1869—72) 


)) 


114 


» 74. 


, CaKCOHCKOJ 


. . (1867 — 76) 


» 


104 


.> 53. 


a y Cpduju 


. . (1845—84) 


» 


13 


» 9.7. 



4aK4e, K04 MyuiKHX HaJBHnie y BaAencKOJ a HaJMaibe 
y Cp6HJH, a K04 jKencKHX naJBHiiie y BHpTeM6epiiiKoj , a 
HajMaibe y CaKcoHCKOj. Ochm Cp6HJe h HopBemKe, y CBHMa 
ApyrHM 4pH:aBaMa, pe.iaTHSHO, 6h.io je obhx caMoydacTaBa 
BHine 'ko4 MytuKHX nero koa aceHCKux. 



A. CrpacTu. 

36or niijancTBa ii KOUKaR.a (Apyrnx HeMa), 6h.io je y 
CpOUjU CBera 56. caMoyoHCXBa, a to je 26. 04 1000. 36or 
najancTBa 6h.io je 52. c^yMaja (24. oa 1000), a aoor kou- 
Kaita (KapTaita na HOBau) 4 (2 oa 1000). 

IIo aoKpajunaMa pe.iaxHBHO, oh^io je: HaJBrniie y Uly- 
MaAHJH, a HaJMaite y PyjHy — Ct. Baaxy — PamKoj. Oa 
1000. AO.ia3H.ao je: 



y IIIyMaAHJH 

„ MaqBH • • 



CTATIICTIIMK U nPEr.aE4 CAMPyBMCTABA 195 

.\ LipaHH'lCBV 2') 

,, TllMOMKOJ KpaJHHll 1 Ij 

„HyJHy — Ct. O.iaxy — PaiUKuj • • 11 

A y iioMriiyniM n:uipc4 4p>KaBaMa 04 1000. ,10.1a- 
iii.io je : 

y UlBe.icKoj • . (1852-55) 270- 

, <l>paimycKoj . (186G--75) 1.30. 

^ ripajoKoj • • . (1869-721 H'.i. 

,, CaKCOHcKoj . (18()7 — 76) SI- 

» Ba4encKoj • • (1853--5P)) 30. 

„ HopeeiuKoj • (18G6— 70) 19. 

„ llTci.iuJH ... (1872-77) 9. 

„ BnpTeMnepuiKOJ (1846 — 50| — 

- a y Cpouju -, • 11645-84) QH. 

AiiK.ie, pe.uiTiiBHO, HaJBHiue y IUbcackoj a naJMatbe 

y BiipTeMtlepiiiKoj (hh jeAHo), na y Ilxa.iiiJH, HopBciiiKOj, 

Cp6HJH, H T. 4- 

rio aoAy 6it4o Je y Cp6uju: MyiiiKHx 46. >kciickhx 10, 
M.iH 04 1000. K04 CBEKor no4a : MytuKHX 34. JKeHCKiix 12. 

rio aoKpajuHa.Ma 6iu\o je: K04 MyiuKHx naJBume y 
MaMBH a naJMavhe j' PyJHy — Ct. B-iaxy - Panmnj ; a K04 
Hit'HCKiix HaJBHuio y LLIyMa4HJM, a y BpanHMCBy mijo oh.io 
HH je4Hor c.iyqaja. O4 1000. K04 CBaKOr iio.ia 4o.ia3H,io je : 

y lllyMa.iHJii Myni. 45. men. 22 

„ MaMBH „ 4 7. 12 

„ BpamiMCBy „ 4(i. 

,, Thmomkoj KpajiiHH „ 24. „ 9. 

■ P>jiiy — Ct. B.iaxy — PaiiiKOJ „ 11. „ 11. 
>' Hanpe4 iiOMCHyxiiM 4p>KaBaMa, 04 1 OOO. 1:04 cua- 
Kor no.ia 4o.ia3'.i.io je obhx ca.\ioy6 HCTar.a : 

y LLIH04CKOJ • . . (1852—55) mviii. 309. awu. '.K). 
. •I'p.umycKOJ • • (1866 — 7.")) „ 149. „ 56. 
„ npajcKoj . . . . (1869- 72) „ 99. „ 22. 

: (' '. milH.llUA .XI. I ;; 



194 • CTATHCTHHKH HPEFjIEA CAMOVBHCTABA 



y CaKCOHCKOJ • • 


(1867- 76) 


MVLU 


. 96. 


men. 20. 


„ BHAeacKOJ • • • 


(1853-56) 


„ 


38. 


_ 


j> HopBeuiKOJ • • • 


(1866 — 70) 


« 


25. 


» — 


„ HTaaiiJH • . • . 


(187? — 77) 


„ 


1-2. 


I. 


, BapTevioepiiiKoj • 


(1846 — 50) 


« 


— 


— 


a t) Cp6uju • • • 


(1845-84) 


" 


54. 


12. 


4a.K.ie, K04 MyiuKHX 


HaJBHuie y 


lUeeACKOJ a 


HaJMUifae 


y ]3upTeM6epuiKoj (hh jeAHo) ; koa JKeHCKHX, 


onex, 


HajBHUie 


y LUbcackoj, a y BaAencf^ 


:oj, liopeemKOj ii 


BHpxeMoepLUKOj 



HHje OH.io HH jCAHor aiyqaja. 

e ; OcTaAu noanaiu ysponu. 

O4 ocTa^iMx nosHaxiix yapona j6uyio je y Cpuuju csera 
M. caMoy6HCxaBa, a xo je 17 04 1000. O4 OBor opoja oh.io 
ie: 21 caMoyoHcxBO h3 necpehne .tyoaBH, 2. ws ./tyooMop- 
CTBa, 6. soor cxapocxH, HeMohn 11 4oca4Hor jKWBoxa, noc^e, 
je4aH ce y6H0 iiixo ra je B.iacx (KMex) uao ooaecnor na- 
po4Hor BojHHKa CH.iOM xepa.ia y 6o.iHHu,y na ae^eibe (1876 
ro4MHe), je4aH, 4eHK0 04 cbojhx 16. ro4HHa, yoHo ce uixo 
ra je oraa cuaom xepao Ha aanax, je4aH, 4eiK0 04 cbojhx 
15. ro4HHa, ooecHO ce mxo ra je Majcxop xyKO Ka4 ce 
Kao merpx spaxHO Ha sanax ca Kor je 6110 nooerao : 
je4aH ce yoHO mxo je oho .lumen MHHa o*HUHpcKor, je4aH 
ce yoHO mxo je nao i)aK nao na ucimxy spe^ocxH, je4aH 
ce saK.iao aoor jane Bpyhnne Kojy niije Moro 4a chocm, je- 
4Ha jKena ooecHyia ce mxo joj je tAym 6ho ysex y Bojcny h 
je4Ha wena o6ecn.4a ce ws cxpaxa 4a CBor MyiKa ne Ha4JKHBn. 

IIo uoKpajunaMa '-naJBHrne obhx caMo6yHCxaBa oh.io 
je y BpaHHMCBy a HaJMaH.e y Ma^iBH. O4 1000. 404a3H.io je 

y Bpana^eBy . . cy 

, IlIyMa4HJu • ■ . 20 

„ TlIMOMKOJ KpaJHHH 19 



• • lyy 


• . 13;. 


• • 110 


. • 110 


. . 89 


. . 64 


• . 3t; 


. • 3't 


• . i: 



CTATlICTliqKll IIPEr^lE4 CAMOVBHCTABA I'lj 

y l^yjiiy -- <^T. H.iaxy — PauiKoj • 1 7 
» MaMBii 7. 

A y iiOMenyTiiM .i.p>K;iQiiMa, 04 1 000. 40.i;i3ii.io je : 

y BHpTeM6ei)iiJKOj ... (1846 — 50) 

u npajcKoj (18ii9 -72) 

» HopBeuiKoj (1866—70) 

„ CfiKcoHCKoj (1867 — 76) 

„ llTa.iHJH (1872 — 77) 

„ <t>paHuycKoj (1866—75) 

„ lllBeACKoj (1852-55) 

,) Ba^encKOJ (1853—56) 

a ?/ Cpouju (1845 — 84) 

4aK.ie. pe4iiTHBHo, iiaJBiiiue y BwpTeMoepuiKOJ a Haj- 
Maii.e y Cp6nJH. 

llo ao.iy 6n.jo je y Cpduju: MyuiKHX 23, n,m 18 «m 
1000: a >KeHCKHX 14. UAU 18. 0,1 1000. 

llo uoKpajuna.ua naK, Kano Ka4 MyuiKor raKO u K04 
weHCKor iio.ia, HaJBinue oii.io je y BpaHHqeoy a HaJMaH,e 
y MaMBH. Oj 1000. K04 cBaKor no.ia 40.1a3n.10 je : 

y BpauMMCBy Myui. 27 men 31. 

„ llIyMa4nJH » 17 „ 27. 

„ TmMOMKOJ KpaJHHH ft 24 „ '■■>. 

« Pyj"y — '^T. B.iaxy — PaiuKoj « 18 „ Iti. 
„ MaMBH « 7 „ 6.' 

y uo.MeiiyTHM Boh 4p>KaBaMa 40.ia3n 10 je : 

y BiipTeM6epiuKoj (1846 — 50i Myiu. (204) lueH. 177. 

„ npajcKoj • . • (1869-72) „ 140 „ 117. 

„ HopBemKOJ ■ • (1866-70) „ 107 , 117 

„ CaKc.)HCKo,i • (1867-76) y 114 „ 93. 

„ llTa.iHJii • • . 11872 — 78) „ 92 , 82. 

f, <l^paHuycKOJ • (1866—75) „ 62 « 74. 

J, ILlBt.u'KOj • • (1852 — 55) „ 27 „ 50 



196 



CTATHCTHMKH nPEF-lEA CAMOVBHCTABA 



,, BiMencKoj • • (1853 — 56) Myui. iy Hten. 94. 
a y CpSuju • • (1845 — 84) „ 18 „ US. 

4HK,ie H K04 MyiiiKHx H K04 HieHCKMX HaJBHiue y Bmp- 
TeM6epiiiKoj a HaJMan^e y Cp6HJH. 



}H. Heao^naru yapov^u. 

CaMoy6ncTaBa, kojiimh ce yspoun ne 3Hajy, 6h.io je 
y Cp6uju cBera 1098, a to je 516. 04 1000. Ila aoAy 6h.io 
je y Cponjii : MyiuKHx 643 h.ih 48 1. 04 lOOO, a ^kchckhx 
455 H.iH 575 04 1000. 

Ho uoKpajuHaMn 04 1000. K04 CBaKor no.ia h yny- 
HHO 4o.ia3n./io je OBHx caMoyoHCTaBa : 

y PyJHy — Ct. B./iaxy— PaiuKOj m. 503. >k. t')24 ynynHo 552 

» IIJyMa4HJH ); 50l. « 575 „ 527 

, MaHBH „ 446. « 580 „ 496 

A Thmo^koj KpaJHHH • . • • „ 478. „ 526 » 498 

» BpaHMHSBy „ 450. „ 521 „ 478 

A: 

y HopBeiuKOj • • (1866 — 70)m. 518 >k. 505. ynynHO 515 

„ npajcKoj • • . (1869-72) „ 174 „ 99. „ 159 

» CaKCOHCKoj . . (1867-76) „ 234 „ 140. „ 216 

„ IlTa.inJH ■ • . (1872 — 771 „ 125 „ 231. „ 151 

» a>paHuycKOj • . 11866 — 75) „ 95 „ 67. „ 89 

» IIlBe4(Koj • • • (1852 — 55) „—,) — „ — 

« BiipTeMoepiiiKoj • 1 1846 -50) „ — „ - „ — 

, Ba4eHCKOj • • • (1853 — 56) „ — „ _ „ 

a y Cpduju . • . ! 1845— 84) „ 481 „ 575 „ 516 

3a CpoHjy H ttene noKpajnne CTaB.i,a ce OBa Ta6./iHua 
caMoyoiiCTaBa no yspoawMa. 



CTAT11CTHMKM IIPEIMEJ CVMOVBUCTABA 



l'J7 



Viipouii oaMoy6iioTai 
loj 1R4.") -lo iss; 



J u H e 



Anco.iyxHH opojcBU : 

TciecHa 6o-iecT. • • 
4yiueBHa 6o.iecT. 
FpiuKa caBccTii, cxnj. 
Kajaifce. • • 

Bpura, JKaaocT, 6e4a ii 
HeBCfaa, MaTepnja.iHe ne- 
npiLiiiKe, iiecpeKHii 6pai- 

HU H nopOJHIHIl /KIIB'^T. 

HopoK. 

OcTa.iii iioanaTii y:^- 
pomi. ....... 

HenosuaxH yapomi. • 

lla I 001) : 

TciccHa oo.iecT. • - 
.lyiiieBHa 6o^iecT. • 
rpH>Ka casecTii. cTii.i, 
Kajaibc 

Bpura. wajocT, 6eAa ii 
HeBo.ba. Marepuja^HP He- 
npH-iiii;e, HecpekHU 6pa'i- 

Hn II nOpO.IIIUHII HCIIBOT. 
IIopOK. 

(-)i"Ta^H nojiiaxii yj- 

pomi. 

Ilenoaiiaxn yapomi. 



\ 

149 I 280 



7 
•211 



100 



•24-2 
130 



33 

8 '.5 



139 


198 


141 


100 


137 


107 


loS 


97 


141 


77 


68 


9't 




47 


40 


24 


7 


27 


478 


446 


450 



»3i; 

6'» 
118 



198 



CTATHCTIIMKII EPEOE^ CAMOyBMCTABA 





n K p a j H 


H 8 




IloKpaJHHe 






T..6. XLII. (Ha- 


' T" 
















1 








' . 




CTasaK). 




<a 


1 




' 3 


„ 




ti 












X 






a 






tc 


















cu 






B 


O, 


s 
















VD 








\o 








cS 








a. 




'e? 




o. 






a 


a: 




o 


m 


O 


ee 


a, 


o « 


O 




YapoHH caMoy- 


'5* 




5 


1 


Q 
o 


nS 


•2, 


1 




1 6 


L 




6iicTaBa : 


s. 


O 
S 


ffl 


s 


X 


3 


S 


o 


Sf 




_K 


B 






B 


^ 




^ 


'S- 


O 


B 


^ 


s 


a. 


Oh 


Q 




(OA 1845 40 1884) 




























c f 


a 


6 a 




}K e H c 


< U X 


y K y n H 




!f Anco.iVT. 6pojeBn : 


1 i 
■224|ll4j169 96 


189 


792 


645i323!447 245i469 


2129 




Te^ecHa 6o.iecT. • 


j 
31 14 


25 


10 


22 


92 


92 


43 80 31 i Si 


334 




4yujeBHa 6o.iecT. 


291 24 


16 


12 


21 


102 


66 


45 54 28 39 


•-'32 




rpH»a caBecTH , 




















CT114, Kajaite- • • 


13 4 8 


' 


13 


45 


54 


37 3.-> 28 


46 


200 




BpHra, Hca.iocT, 6e- 


















aa H HcBOAa, waTe- 




















pnja.iHe HenpujiiKe, 












, 










HecpehHii 6pa^HH ii 


j 




















nopojimHii H<ii£OT. 


21 10! 19 


14 


10 


74 


56 


261 38 


28 


24 


172 




riopoK. 


5 1: 2 ^ 


2 


10 


24 (i 15 


1) 




r.6 




OcTa.iHno3HaTii \3- 






















pomi. 


6i l! 1 


3 


3 


14 


13 


6 3 


7 


f. 


37 




Heoo3HaTii,\3pomi. 


I29| 60 98 


50 


118 


445 


340 


160|222 


117 


"' 


1098 




Ha lOOO : 


94 


123 


148 


104 


117 


llh 


143 


133 




18is 


157 




Te.iecHa 6o.iecT. • 


179 


126 




4ymeBHa 6o.iecT. 


130 


210 


95 


125 


111 


159 


102 


139 


121 


114 


83 


109 




rpujKa caBecTii , 




























(THA, Kajaifce. • • 


58 


35 


47 


73 


68 


57 


84 


114 


78 


114 


98 


94 




Bpura, wa.iocT, 6e- 




























4a H HesoAa, Maxe- 


























piija^He HenpiKiHite, 




























HecpehHii 6pa^Hii h 




























ropOAH^Hll JKUBOT. 


94 


83 


1 12 


14i) 


53 


93 


87 


80 


85 


114 


51 


81 




HopoK • . . ' . 


22 


9 


12' 





11 


12 


37 


19 


34 


25 


11 


26 




OcTa.ni nosHaxH 




























' yspouH. 


27 


9 


6 


31 


16 


18 


20 


19l 


7 


29 


17 


17 




nenosHETii J'SpOIIH. 


575 


526 


580 


521: 


624 


575 


527 


496' 


496 


478 


552 


516 





CTATUCTIIMKII Ill'Er.lEA CAMOYBMCTABA 199 

CaMoyoHCTBa no OKpysHMa y lejiecHOJ h 
AymeBHOj oojiecTH 

Oo OKpysiiNia ia,\MHnncTpaTJiBHOJ ii04e.iHi, pe.iaTHBuo 
6aA0 je caMoyoHcraBa : 

36o: Te.iecne SoAecrv. : 

HajBHiue y OKpyry luaouqKOM a HaJMaite y OKpyry CMe4e- 
pescKOM. O4 10". caMoy6HCTaBa y onmre, 40.1a311.10 je 36or 
Te.iecne oo^iecTH : 

y OKpyry uiaoanKOM '22 

„ ,1 KpymcBaMKOM ;^0 

,) » y>KHMKO.\t 20 

n ). 6eorpa4CKOM 19 

;, rt py4HimK0M 19 

,, n Ba.teBCKOM 18 

n n UpHOpeHKO.M Uv5 

n ,, a.ieKCHHaMKOM ....... 1 fi 

» n ManaHCKOM 16 

„ „ Kpat yjeBaqKOM 15 

, « no>KapeBaHKOM 1 :! 5 

» „ I104PHHCK0M 13 

„ „ KitaHteBaiKOM 12 -5 

;, ,) ,jar04HHCKOM 11 

y, B hynpiijcKOM 11 

„ (Bapoiuii Beorpa4y) U> 5 

« OKpyry CMe4ei;eBCK0M 10 

n „ KpajlIHCKOM '• 

Ho ao.iy, aoor OBor yapoKa oimo je ca.MoyoHCTasa : 
Kod MyiuKUX HaJBiime y OKpyry ymiiMKOM. na 6eorpa4CKOM, 
Ba^eocKOM, II T. 4 . a HaJMaite y OKpyry KpaJHHCKOM h cmg- 
4epeBCK0M, tia y Bapouju Beorpa4y, OKpyry a.icKciiHaMKOM. 
hynpiijcKOM H T. 4 : a KO') ;weHCKu.\ naJBiiiiie y OKpyry a.ie- 



2 00 



CTATHCTHMKH nPEF^lEA CAMOyBHCTABA 



KCHHaqKOM. na ma6a*iKOM, KpymeBaMKOM, h t. 4., a HaJMaite 
y BapoLUH BeorpaAy (hh jeAHo), na y oKpyry KH^ameBaqKOM, 
KpaJHHCKOM, H T. A- O4 100 caMoyoHCTaBa y onuixe K04 
CBaKor noA'd .\o.]a,3ViAO je 36or xe^ecne 6o.iecTn : 





Kod .vyiUKUX; 








Kod CHtencKux: 




y oKp 


. yaCHMKOM • • 


28 


y 


OKp 


avieKCHnaMKOM • 


25 


« » 


6eorpHACKOM 


24 


„ 


y> 


LUaOaMKOM • • 


22-5 


(( )) 


BaAGBCKOM • 


22 


)) 


« 


KpymeBaqKOM • 


20 


,-, y, 


^aqancKOM • 


22 


» 


« 


iipHopeqKOM • 


20 


y, 


iua6aqK0M • 


22 


» 


» 


pyAHHHKOM • • 


18 


» )V 


KparyjeBaMKOM 


21 


)) 


» 


nOAPHHCKOM • 


14 


« » 


KpymeBaMKOM 


19 


» 


» 


BaybeBCKOM • • 


12 


« » 


pyAHUMKOM^ • 


ni 


)i 


» 


nomapesaqKOM 


11 


« » 


KHiaaceBa^KOM 


18 


n 


, 


yjKnqKOM • • 


11 


» 


nomapeBaqKOM 


15 


» 


« 


oeorpaACKOM • 


10 


« )) 


upHopeqKOM 


14 


n 


,< 


jaroAnncKOM • 


10 


« n 


jaroAiiHCKOM • 


13 


» 


J, 


CMCAepeBCKOM 


10 


i) )■> 


noApnucKOM 


13 


» 


« 


qaqaHCKOM • • 


8 


» 


hynpujcKOM 


2-5 


)) 


« 


hynpHJCKOM • • 


8 


» » 


a.ieKCHHaMKOM 


12 


» 


n 


KparyjeBaqKOM 


7 


„ (Bap. BeorpaAy) 


12 


n 


.) 


KH>a)KeBHqKOM 


5 


« OKP 


KpaJHHCKOM • 


10 


» 


n 


KpaJHHCKOM • • 


5 


■>■) « 


CMGAepeBCKOM 


10 


» 


BapouiH BeorpaAy • 


— 



y dymeenoj 6oAecTU : 

HaJBume, 6h;io je y OKpyry jaroAHHCKoM h upnopeqKOM na 
y pyAHHqKOM, a.ieKCHHaqKOM h hoaphhckom h t. a-, a naj- 
Matbe y OKpyry qaqancKOM h hynpnjcKOM, na y KparyjeBaq- 
KOM, H T. A- Oa 100. caMoy6ncTaBa y onuixe Aoaasn^o je 
y AytueBHOj oo.iecT'/i : 



CTATHCTMqKH nPEF.lBA CAMOVBHCTAB A 20j 

y OKpyry upnopewKOM 16 ") 

„ , jaro4HFK-KONr ....... \\\ 

n py.^HnqKOM 15 

.UCKCHHamCOM 1 i 

iroApiiHCKo.vf 14 

n no>KapeRa'iKo\i 13'.") 

„ KpaJHUCKOM 1 ■' 

„ a KHia>KC'B;iqKOM 1'2'5 

n ), Bn.(beBCKOM 1 v! 

„ ,, ya;iiMKOM 10 

fl „ maoHMKOM 10 

» (BapoiuH BeorpaAy! 'J=> 

,) OKpyry cMe4epeBCK0M • • •' 

fl r> 6eorpa4cKOM 8 

KpyineBanKOM 8 

KparyjCBHMKOM ~ 

» n qaMaHCKOM '' 

„ „ hynpHJCKOM '' 

no aojiy, 611.10 jc caMoydwcTaBa y AymeoHOJ oo^ecTii : 
KOd .vyrujcux iiaJBuiiie y OKpyry no4PHHCKOM, na jaro4HH- 
CKOM, H T, A. a iraJMaFbe y OKpyry 6eorpa4CKOM, na 'laMati- 
CKOM, hynpujcKOM u T. ,;: n Kod otcencKux HaJBiiuie y OKpyry 
upHopeMKOM, iia KpaJHHCKOM H T. 4 , a HaJMafte y OKpyiy 
CMe4epeBCK0M (hh je4HOi, iia y OKpyry uiaoaHKOM, iio4Phh- 
CKOM. H T. 4. O4 100. caMoy6iicTaBa y onuire K04 CBaKor 
noASi 404a3H.io jc y AynicBHOJ 6o.iecTH : 

KOr) MyiUhUK : KOd .)KtlHCKUX . 

y OKp. II04PHHCKOM • 1 •♦ 

» n .larO.UIHCKOM • 1 7 

n » a.iCKCHiiaqK'iM \h 

n „ no/KapcBaqKOM 1 4 

n n py.lIIlI'lKOM • • 1 .5". 



OKp. UpHOpeMKO.M • 


'28 


„ KpaJHHCKOM • 


21 


, oeorpa4CKOM • 


1'.» 


., KH>a/KeBaqKOM 


18 


„ pVAHHHKOM 


18 



202 



CTATHCTHMKH IIPEI'.IEA CAMOVBHGTABA 



Hod MyxuKUx: 

y OKp. ma6aMK0M • • 13 

,^ » BaAeBCKOM • • 12 

» « cMe4epeBCK0M 12 

» » yjKHMKOM • • 11 

T) » KpaJHHCKOM • 1 

„ (aapoLUH BeorpaAy) 9 

« OKp. KHjajKesaqKOM '.) 

B „ UpHOpeMKOM . S 



Kod oKencKUx: 

y OKp. KpyuieeaHKOM 17 

,) n jarOAHHCKOM 1 4 

„ eapoiUH UeorpaAy) 14 

„ OKp. .•l.leKCHHa^KOM 13 

X ,) BUybeecKOM ■ • 13 

,, „ nojKapeBaHKOM 13 

, « hynpwjcKOM • 12 

„ „ KparyjeBaMKOM 1 1 



%^^__ 
































^^^ 


■■ 


. XLIII. 


A 11 o .1 y T H 11 


6 p j e B H 




g 






1 3 










s 












ri- 






1 a 






















o 
n, 


a 




1 <5 

1 ^ 


=f 








I 


= 








o 


i 




o 

a. 

2, 


u 


o 


11 • 


1 


:^ 


1 


1 

c 


^ 



a. 








o 


\o 


b 


a 




\o 


,\o o ' = 




O • o 


ts 








<A 


.-s ■ ° 


% 


'-" 


ts 


!2 "=:? 


- 


^^ 


ril = 


E- 


(B 


U K p y 3 u : 


O 


3 ' H 


1 =s 
■n 
, O 


o 


X 


1 


1 1 


o 


3 

2 


1!- 


i 


ca 










;^. '^ 


c 














>-.! ^ 











^ 


^ O 


= 




'r- '-i 


Z ± 




^ 


^'C 


s 




M y LU K 11 X 


}K e H c K 


11 X 


C B e r a 


(Bap. 


Beorpaji • • • 


12 


9 


22 


^,^ 


100 




■2 


.. 


14 


12 


1 1 


27 


64 


114 


OKp 


a.ieKCHHaqKii • 


5 


G 


11 


19 


41 


4 


2 


1 9 


16 


9 


8 


12 


28 


57 


« 


6eorpa,iCKn • • 


18 


1 


19 


36 


7 4 


4 


8 


822 


4? 


22 


9 


27 


58 


116 


t( 


Ba.beBCKn • • • 


28 


15 


26 


59 


128 


10 


H 


16 49 


86 


38 


26 


42 


108 


214 




jaroaiiHCKH • • 


G 


8 


10 


22 


46 


5 


7 


7 31 


50 


11 


15 


17 


53 


96 


« 


KH>aHieBaqKii 


1 •'> 


6 


22 


27 


67 


2 


8 


11123 


44 


14 


14 


33 


50 


11 1 




KparyjeBa^KU • 


16 


3 


24 


33 


76 


4 


6 


11 33 


54 


20 


9 


35 


66 


130 


„ 


KpajllHCKil • • 


h 


5 


10 


31 


.M 


1 


4 


2 12 


19 


6 


9 


12 


43 


70 


(( 


KpyiueBaMKH • 


1(i 


3 


13 


50 


82 


7 


6 


6 16 


35 


23 


9 


19 


66 


117 


„ 


UOjpiIHCKU • • 


8 


1-2 


15 


28 


63 





3 


6i28 


43 


14 


15 


21 


56 


106 


(( 


iioHtapeBaHKn • 


IG 


15 


27 


51 


109 


8 


9 


15 39 


71 


24 


24 


42 


90 


180 


(, 


py4HimKH • • • 


13 


<t 


'.' 


36 


67 


6 


6 


9^12 


33 


19 


15 


18 


48 


100 


<( 


CMeAepeBCKii 


G 


7 


18 


27 


58 


2 


— 


5114 


21 


8 


7 


23 


41 


79 


" 


yaiHUKii • • • 


32 


13 


22 


48 


115 


11 


10 


15;67 


103 


43 


231 


37 


115 


218 


« 


upHopeiKH • • 


7 


4 


16 


23 


50 


7 


10 


2 


16 


35 


14 


I4j 


18 


39 


85 


(, 


qauaHCKii • • • 


18 


2 


20 


43 


83 


4 


5 


7 


35 


51 


2-' 


7I 


27 


78 


134 


fl 


iua6a^KH ♦ • • 


to 


11 


20 


37 


87 


9 


2 


8 


2j 


40 


28 


131 


28' 58 


127 


« 


iiVllpiljCKII • . 


•' 


' 


18 


16! 


40 


2 


3 


9 


11 


25 


7 


'] 


27; 


27 


65 



CTATHCTHMKM nPEF^EA CAMOVBHCTABA 



203 



KoO MIJUIKHX : 

y OKp. KpiiryjeBa4Ki)M 
» n KpymeeaqKOM 
„ ,^ hynpiijcKOM • 

n » MaqaHCKOM • 

T) » 6eorpa4CKOM 





KOd OKenciiiix : 




> 


OKp. ymilMKOM • • 


1(1 


)■> 


„ MaqaHCKOM • • 


lU 


„ 


„ IIOApHHCKOM • 


/ 


1) 


„ iiiaoaqKOM • • 


D 




„ cMe^epeBCKOM • 


— 



Oaa xao.iHua noKaayje caMoyoiicxBa no yspouHMa y 
noje4HHHM OKpysHMa 04 1845 40 1884. ro4HHe, ca aiico- 
.lyxHHM M pe.iaTiiBHHM opojeenMa. 



y 





_ 




a 








cu 











s> 




i 


1, 


:i 


= 


X 


s 










g 


H 






"^' 






•5 I o 



)K C H C K II X 



12 


9 


12 


15 


24 


f 1 


■:2 


1-2 


13 


17 


18 


9 


21 


4 


to 


10 


19 


4 


13 


19 


IS 


14 


19 


13-5 


10 


12 


28 


11 


14 


8 


28 


9 


2-2 


13 


1»-& 


2-5 



27 

2G 

20 

22 

33 

32 

20 

16 

24 

24 

13-5 

31 

19 

32 

24 

23 



SO 
14 
II 
18 
10 
II 
20 

S 
22-5 

8 



36 



19 
1« 
14 
25 
31 
11 
17 
7 1 14 

1& ! 21 



i ^8 

I - 



I 27 
24 
14 



IS 

20 

30 



50 
56 
52 
57 
62 
52 
(i1 
63 
46 
65 
55 
37 
66 
65 
46 
69 
52'5 



10-5 


i 

9-5 


16 


14 


19 


8 


18 


12 


11 


16 


18-5 


12-5 


15 


7 


9 


13 


20 


8 


13 


14 ! 


13-5 


13-5 


19 


15 


10 


9 


20 


10 


16-5 


16-5 


16 


6 


22 


10 j 


11 


c. 1 



24 
21 
23 
20 
18 
30 
27 
17 
16 
20 
23 
18 
29 
17 
21 
SO 
22 
'.1-5 



01 
56 
53 
50 
48 
52 
53 
46 
58 
40 
41-5 



AOAATAK 



CaMoyoHCTBa y hobhm KpajesHMa Cp6nje 
(OA 1879—1884. ro^). 

y HOBHM KpajeBHMa CpoHJe, a to je OKpysHMa : epait- 
'CKOM, HHUiKOM, nHpoTCKOM H Ton.iHqKOM, KOJH cy yjeAH- 
iteHH ca Cp6HJ0M noc.ie para 1877 h 1878, 6viao je oa 
1879 40 1884, ,uiK.ie 3a 6. ro4HHa, ceera 64. caMoy- 

OHCTBa, H TO : 

1879 roAHFie 9 

1880 „ 9 

1881 „ 9 

1882 , 14 

1883 , 9 

1884 „ 14 

y noje4HHHM OKpysHMa, uo arico^yxHOM opojy, naJBHUie 
je oH.io y OKpyry hhiukom a HajMafic y oKpyry Ton^HM- 
•KO\r, TaKO : 



r a II H e 


611.10 je y OKpyry j| 


s 

= ' 3 


2 



s 



c 



1S79 
18S0 
188' 
188 2 
1883 
1884 
( • B e r a 


3 ! 4 

1 j 5 

i\l 

4 1 6 
19 ; i!5 


1 

2 

I 

1 

•2 
14 


1 

1 
1 



CTATnCTllMKll IIPEIMEA C.\M0yBIICTM5A 



205 



IIpcMa 6pojy cxaHOHUHuiTBa HaJBHiue caMoyoiicniHa, 
VKyiiHO y CBa MGTHpH OKpyra, oh.io je 1882 a iiaJMaii.e 
1883 roAHUc. TaKO on.io jc : 







JeJHO caMoy- 


1' O ,V 11 11 (■ 


(, lallOBHllKa 


611CTB0 Ha 

CiaHOBHIlKa 


18 711 


•296040 


:!3'293 


1880 


310(108 


34512 


IS8I 


3-2l57(i 


33731 


1882 


33-2544 


;j37n3 


l^>^;) 


3i3a1-2 


381117 


18.S'. 


:!bii507 


25321 



O4 1879. 40 1884 roAHHe cpe,\ibii ro4iiiuibn 6poj 6h<j je ' 
cianoBHHKa 327060 
caMoy6HCTBa 10.7 

H npeMa tomc aa obo BpeMC 40.1a3u.10 je y obhm icpajeBMsia 
1 ca.MoyoHCTBO Ha 30561) craHOBnuKa. 

A y noje4»HHM OKpysiiMa 04 18 79 40 1884 cpe4HjU 
ro4uinH.H 6poj 6no je : 









Je.mo cawoy- 


y oKpyry 


CxaHOBHiiKa 


CaMoy6iicTaBa 


6HCT110 ua 
craHOBiiyKa 


BpaifcCKOM • • 


66334 


3-2 


■J 07 2 9 


HUUIKOM • . • 


1257 45 


4-2 


20938 ; 


nupOTCKOM • • 


77407 


2-3 


:u6sr, ; 


TOIUlllKOM • • 


57574 


1-0 


57574 ; 



4aK.ie HaJBHiue ca.MoyoiiCTaBa upe.Ma opojy cxaiioB- 
HHuiTBa oH.io jc y OKpyry npaibCKOvi, a naJMatbc y oicpyry 

TOn.lUHKOM 



206 



CTATHCTHMKH nPEF-lEA CAMOVBHCTABA 



rio ao.iy yKyiiHO y cea qeTnpn OKpyra, 04 1879 40 
1884 6h4o je cBera: MyiiiKHx 49. JKencKHx 15, a to je : 
MyuiKrtx 77 jKBHCKtix 23 04 100. Ha 100 jKeHCKHx 4o^ia3M-'!o 
je 326. MyiuKHx, a na 100 MyiUKiix aomisuao je 31 men. 
caMoydHtia. 

y noje4iiHHM ro4HHaMa oh^o je: 



1. 


CBera 


"/« 










Ha 1 Oo HteHCKiix 


FoAHHe 


c 6 a 


oco6a 


joi)e 




^, 





■MyuiKiix 




M. JK. CB. 


M. 


JK. 




1879 


7I 2 9 


78 


22 


3oO 


1880 


91 — 9 


100 


— 


10000 1 


1881 


u: 3 9 


67 


3 3, 


200 


188 2 


li, 5: 14 


64 


3 6 


180 


188a 


6' ;?! 9 


fi7 


.^3 


200 


1884 


12 2 14 


.0 


14 


liOO 



J[iiKAe K04 MyiuKux iipoiieHTa.iHO, om.io je HaJBiime 
188 a HaJMaHjB 1882; a K04 mencKHx naJBHiiie 1882, a 
HaJMafte 1880 ro4HHe (hh je4Ho) 

y noje4HHHM oKpysiiMa 04 1879. 40 1884 ro4HHe, 
6m.k) je : 



y 

oitpyry 


Caera 


V. 


Ha 100 JKOH- 


B e r a 


oco6a 


CKHX JotjC 
MyUIKHX 




M. 1 m. 


CB. 


M. 


JK. 




lInpOTCKOM • 


81 6 


14 


57 


43 


133 


Ton.lHMKOM • 


4| 2 


6 


07 


3 3 


800 


BpaitcitoM 


! 

14 D 19 


74 


26 


280 ] 


HnilJi;on . • 


23 2 


25 


92 


8 


1150 



CTATHCTHqKH IIPETAEA CAMOVBHCTABA 



207 



IIo Mecei(,UMa u loOumyhUM epeMenuMii, y CBa 4. oKpyrti, 
r'tuAO je ca.MoyoucTHBii 0,1 1S7'J 40 1884 ro^HHf^- 

no Mece^nM■d iiajwHuie y Meceuy AiipM.iy 15-ti"^i a 
HajMaH.0 y 4,eueM6py (1,6"/^,); a 

no lodmuthiiM epeMenuMu iiaJMitiiiL' y Aero a iiaJMaite 
y iiiiviy. 

4aK.ic OA 1.S79 ,\o 1884, yKyiiiio, oh.io je caMoyoMcxaBa: 



1 

M c c e n a 


CBera 


°/. 


Jaiiyapa .... 

'I>o6py:ipa 
: Mapxa .... 

Aiipiua 

1 M^ja 

JyHa 

.Jy.ia • • . . 

ABrycTa - . • 

CeiiTew6pa ■ • • 

Omoopa .... 

lloBeMOpa .... 

JeiieMopa • • • 


4 
10 

•2 

:t 

I 


'.•7 1 
.i-3 i 

f.vr. j 

10- '1 

10-9 

4-7 
10-9 


y lipo.iehc . • . 

(, .ICTO 

a Jec.il 

(, .SuMy .... 


ii 


:i-2-8 

IK-8 
1 2-.J 



rio noje4HHiiM oKpyaiiMa 611.10 jc. y oicpyry Bpan,CKOM 
fiaJBHiue y Meceuy Aiipw.iy : y onpyry hmiukom uajBHuie y 
Meceuy Jyuy 11 .Ty.iy ; y oKpyi y iiuporcKOM HaJRHuje y Me- 
ceuy J}-iy, a y (iKpyry toh-immkom HaJBiiiiic y Meceu^' .Jyny. 
Hn je^HO caMoy6ncTBo HVije oh.io; Meceua .lanyapa y OKpyry 
TonaHMKOM; ^o6pyapa y OKpyry BpaH.CK(m: Mapra y oKpyry 
UHpoTCKOM H TOiLuiMKOM, .VupM^a y oKpypy Ton.iHiKOM ■ 
Jy.4a y oKpyry Ton.inqKOM, ABryc'xa y oi;pyry toii.ujmkom: 
CenTeM6pa y oKpyry iihiukom m iiiipoTCKOM. 0KT0M6pa y 



208 



CTATHCTUHKH nPEP.lEA CAMOyBUCTABA 



OKpyry epaifcCKOM h xon^nqKOM, h /leueMopa y OKpyry BpaH>- 

CKOM, nnpOTCKOM H TOnyiHMKOM (bh4h C.lHKy 9). 

rio iiojeAMMHM, 4aK^e OKpysHMa ow.io je caMoyoMCTaea 

H TO : 









V 


<• 


1 


P 


i' 


1^ 


y 
















_ 




















7. 


1 


s 




o 


c 


? 




z 





M K C E U A 


o 


s 
o 


f- 


1 


5 


o 


2 


? 




I 




o 


•? 






o 






<:* 


3 


a. 


c 








e 




C- 




s 





d. 




=" 


o 




n 


a 




•- 




= 


~ 






C 


B 


e r 


a 







lo 




Janyapa . • • . 


3 




1 




10-5 




7-2 




<l)e6pyapa 




— 


2 


1 


1 


— 


8-0 


7*2 


16-7 


MapTa • . 




I 


3 


— 




r.-3 


12-0 


— 


— 


Aiipii.ia - • 




5 


3 


2 




m-i 


lS-0 


14-2 


_ 


Maja .... 




2 


2 


2 


1 


10-5 


8-0 


14-2 


lG-7 


JvHa . . • . 




1 


4 


1 


2 


b-'-'i 


lti-0 


7-2 


33-2 


Jy.ia • . • 




i 


4 


3 




5'3 


16-0 


21-4 


— 


ABrycTd • . 




4 


1 


2 




21-0 


4-0 


14-2 


— 


CenTeM6pa • 




1 


— . 





1 


n 3 




— 


1 G-7 


OKTo6pa • . 




— 


•2 


1 


— 


— 


8-0 


7-2 


— 


HoBeM6pa • ■ 




■2 




I 


! 


10-5 


12-0 


7-2 


10-7 


4eueM6pa • . 




— 


1 


— 


— 


— 


4-0 


— 


— 


y Ilpo.iehe 5 • 




8 


T 


4 


1 


42-1 


32-0 


28-6 


16-7 


« ^lexo . . . 




6 


9 


6 


■2 


3 1-6 


36-0 


42-8 


33-3 


„ JeceH . • . 




3 


5 


2 


■2 


lu-s 


20-0 


14-3 


33-3 


« 3HMy • • • 




2 


3 


2 


1 


• 1O-.0 


12-0 


14-3 


16.7 ! 



IIo aoAy, caMoy6HCTaBa no MeceuHMa ii ro^MinifcHM 
BpeMeHMMa, oa 1879 40 1884. y CBa MCTupn onpyra, pe.ia- 
THBHO, HaJBHine 611.10 je M to: koa MyiiiKHX y Jy^y 11 
HoBeMopy a K04 /kchckhx y AnpH.iy. Oa 100 koa MyiuKHX 
uM.iO je y Jy.iy 15, a oa 100 koa JKencKHx 7. Oa 100 
KOA MyuiKMX y HoBBMopy 6h40 je 15, a oa 100 koa jkbh- 
eKHX — HH jeAHO. Oa 100 KOA ateHCHMX y Aiipuay 6h.io 
je 33. a 04 100. koa MyujKMX caMO 10. HaJMaH>e caMoy- 
OHcxaBa 61U0 je: koa MyiiiKnx y CeiiTeM6py h ^eueiviopy 
a KOA mencKHX y Janyapy, 'I'eopyapy, MapTy, HoBeM6py 
H 4eueM6py (hm no jeAHO) (bham -t'^iiKy 10). 



CTATUCTimKlI IlPEr.lEA CAMOVBIICTAUA 



20 y 



rio ro4Hiutt.nM BpeMCHiiMa 6n.io Je najRiiuic : koa My 
iiiKiix y .loTo a noA HiCHCKiix y Hpciehe. 



4aK.ic OA I87U 40 1884. 611.10 jc 



M E C E H A 



4>eCipyapa 
Mapxa . 
AiipjJ.ia 
-M aj a • • 
Jyna • • • 
Jy.ia • 
ABrycxa 
CenxeMopa 
Onxoopa • 
HoBeMO|)a • 
JeueMopa • 



y llpo.icl. 
« .lexo 
(, Jecea 
rt 3 11 MY 



M)U]. HieH. Myui. I ;i;eH, 



I _ 
5 
4 
2 

1 
1 
i 

1 



rio no.iy y OKpy.^iiMa, 04 1879 ao 1884 rOAHHC pe- 
.laTHBHo oH.io je no MCceuiiMa HaJBiiuie : 

y OKpyry npattCKOM : K04 MyiuKiix y ABrycry -O" ,/ 
a Koj >Kcnc'Kiix y Anpii.iy (60**/^); 

y OKpyry iiiiiukom : koa MyiiiKHX y -lyiy l~"/oi ''■^ ^^"^-^ 
/KeHCKMx y Aiipiuy 11 Majy (no oO"/^) ; 

y OKpyry nnpoicKOM: ko.i, MyruKiix y Jy.iy iCo^/^) a 
K04 /KeiicKHX y Majy (33.2Voi ' '* 

y OKpyry toii.iiimkom : koa mviukhx y t^e6pyapy, .lyny 
CenxeMopy ii HoecMopy (no 2i)"/o) a koa vkcmckiix y Majy 
II JyHy (no ;>0"/ol. O obomc Bp.io cy uHTepecanTne c.uikc 
II n 12 iia Kpajy OBor *i.iaHKa. 



ro,iiiiuH.iiHA XI 



210 



CTATHCTIIMKII nPEf-lEA CAMOVBHCTABA 



O4 1879 AO 1884. 4aK.ie oh.io je 





= 




— 




y K p y r 


y 


Mecemi 


s 




s 


s 


1 


S ? 




a 


s 




g 




S s 
5 c 


t: i; 


n 


£ 


i 







•" ~ 


b ^ 












CS - 








= 


= 








i rojiiLuita BpeMeHa 


a 


•" 


- 




a z: 


= r- 


M V m 1; 11 X 


;«eH 


CKllX 


C B e r a 


,, 


V. 


8' 4 


5 2 


J J 


JaHvap 


. . . 


2 — 


1 — 


— 


_ 


, 1 


<I>e6pyap • 








— 


•2 




— 




"i 


Mapx . • 








1 


J 


— — 


— 






Anpii.i • • 








-2 


2 


1 — 


3 


1 


1!- 


Mai • • • 








1 


2 


— 1 — 


1 


— 


2I 1 


JVHII . . 








1 


3 


1 


— 


1 


— 1 


JV.H! . . 








1 


4 


■-- 


__ 


— 


1 — 


ABrycT 








4 


1 






1 — 


CenTeM6ap 








— 






1|- 





Oh-Tooap • 








— 









1' — 


HoBeM6ap 








2 


3 









JeueMoap 








— 


1 




— 


1 


~^~| 


Epo-iehe • 








4 


7 


1 — 


4 


1 Aeto ' • 








B 


8 




-- i 


2 n 


JeceH • . 








■2 







1 — 


1.— ; 


1 3HMa . . 








■2 


3 


ai 1 


1 


— "~i 


Oj 100: 




1 JaHvap 


U 


— 12-0 — 


<I>e6pyap • 








- 


9, 12-5 2:> 


_ — 


— — j 


Mapx • • 








7 


13 


— |— 


— — 


— — 


Anpii.i • . 








14 


1 9 


12-5! — 


(iO 50 


16-7 — 


Maj . . . 








7 


9 


— - — 


20 — 


3 3-2 00 


JVHH . • • 








7 


13 12-0 2:i 


_ 50 


— nO 


Jy.iii • • 








7 


17 25-0 — 


— — 


16-7 — 


ABrycT 








:;i. 


4 12-5 


— — 


10-7 — 


CenieMoap 








— 


— 


2.> 


20 


— 


— — 


OKToGap • 








— 


9 


— — 


— 


^ 


16-7 -- 


1 HoBeMoap 








14 


1:; 


12-y 2r. 


— 




— — 


■ ^eueMOM]. 








— 


4 


— 1 — 


~ 


:.0 


50 oOl 


1 ilpo-.ehe . 








■2'. 


■ill i-.-.v — 


' .leio • • 








^c 


:;:> 50-0,2 5 


— 


50 


33 50 


1 JeceH . . 








14 


22 12-5 50 


20 


— 


17 — 


SiiNia . • 








14 


13 


25-0 


:-2b 


— 


— 


1 



CTATUCTUHKU nPBr.lEA CAMOVBIICTABA 



11 



rio HamiHv c;iMoy6njaH>;i, oriix 04 caMoy^iicTsa m- 
BpuieHO je naJBiiuie BeuiahbeM, ua oiua iiyuiKOM, s.ithm yroii- 
•tCHjeM, ria hotkcm ii xpoBabbeM. BeiuaibCM HaJBiiiue 611.10 je 
1882 roAHne (ysy^;, nyuiKOM naJBiuue 1870 ro4nHe i56*/o). 
II T. 4- Kao inTO cc to bha" ii3 OBe Tao.iuue : 



1 


C H e r a 


% II 


^ a, J 
1 11 1 


1 


z 

1 i 

3 = 


s 


7 

i 




? 

2 

a 



1S79 
1880 
1881 
1882 
1883 
1884 


i 1 

4 5 -1 - 

5 3 -| 1 

13 1 — - 

3| -2, 1 2 
111 3 -, - 


1 


44, 56 
56 33 
56 44 
93. 7 
34| 32 
79 21 


11 


! 
11, — 

2l> 11 


CBera.... 


4t| 18 lj 3 


1 


64^ 28 


1-f. 


r. 


,.:,|| 



no cojeAHHUM OKpy:m.Ma, 04 1879 — 1884. roaune naj- 
Buiue caMoyuiicTaBa, pe.iaTiiBHO, oh.io je : Beiuan>eM y 01;- 
pyry impoTCKOM — 79 04 100; iiyuiKOM y onpyry Tonin- 
MKOM — '(G 04 100; HO/Ke.M y OKpyry toii.ihmkom — 1 7 04 
100; yronAeifceM y OKpyry hhujkom - 8. 04 100, 11 t[)o- 
BaH>eM y OKpyry bpaibCKOM — 5. 04 100. Tai^o 011.10 je : 



y 

OKpyry : 


C It e r a 


»U \ 


'1 ? _ 

?- _ = ^ 
= Si? - i 


f ' 


1 


Z ! f 

u 


■ ' 






BpaibCKOM .... 
HlllUKOM . . . . • 
nJipOTCKOM • • • 
TOIUliqi-.CM .... 


l-J 1. - — 1 
17 G _^ 2 — 
11 '.> — 1- 


»'.3}3-2 
68124 
70' 14 
17 66 


17 


i 

8' — 
7 — 



212 



CTATHCTHMKH nPEF-lEA CAMOVBHCTABA 



rio no4y, 04 1879 40 1884 ro4HHe y csa qexupii ok- 
pyra, npoueHxa.iHO HaJBUUie oaMoyoucTaBa 6nA0 je : koa 
MyiUKHx BemaiteM na nyuiKOM, a K04 hcghckhx BemaiteM iia 
yron^eiteM. Oa 1 00 K04 CBaKor no.ia Ao.iasii^io je : aema- 
iteM KOA MyuiKHx 61 a koa mencKux 73 ; a nyiuKOM koa 
MYuiKHX 35. a KOA mencKnx 7. Tano 611.10 je : 



no 

no^iy 


(J B e r a 


-^r-1l 


- 

i 1 


3 

i i 


s 


11, 

* j c 


s 


s 


1 i 
3 3 




■',) 


17 


1 


■2 1 


61,35 
73 7 


2 


•2 — 
13 7 


H\eHCKiix .... 


11 



A y nojeAiiHHM OKpysHMa, pe.iaxHBHO naJBiiuie 6n.io 
je : KOA MyiuKHX BemaPieM y OKpyry nnpoxcKOM ~ 72. 04 
100, a nyiiiKOM y onpyry Ton.umKOM — 75 oa 100; koa 
JKCHCKHX BemaibeM y OKpyry nHpoxcKOM — 83 oa 100, a 
nyiiiKOM y OKpyry xon.iwqKOM 50 oa 100. 

4aK.ie oa 1879 40 1884 ohao je caMoyoiicxaBa ; 





C B e r a 


ll 








?. 










S 










„ 










s. 




1 ^' 


?! 








s 


a 






■■J 


s 


s 








s 


3 






s 




OKpyry 







•A 







% 


s 



%. 


% 






3 



a: 


i 


n 







i 

a 


(D 

•A 


% 











>-, 





H 


a. 


ni 


>~, 





H 


Di 


nl 








a. 








t- 






a 


c 




-1^ 






s 


>-. 


H 




C 


- 


S-. 


H 


a 






- 




My 


lU K II X 


>K e H C K II X 


M y m K H X 


■A\ 


e H C K HX 1 


BpaifcCKOM 


8 


6 


— 


— 


- 


4 


— 


— 




I 


J7 


43 


— 


1 


80 


— 


— 


- 


20 


HIIUIKOM • • 


<6 


6 


- 


1 


- 


1 




- 


1 




70 


26 


- 


4 — 


50 


- 


- 


50 


- 


niipOTCKOM 





2 


- 


- 


- 


5 


" 


- 


1 




75 


25 


- 


- 


- 


83 




-' 


17 


- 


TOn.llllKOM 

ll 




3 


1 






1 


1 










75 


-:?5 






50 


50 






_ 











































CTATHCTHMKH nPEr.lE4 CAMOVBHCTABA 



213 



no ii3poti,UMa, OA 64 caMoyoHCTBa 3Hajy ce yapoun 
3a 32, caMoyuiicTBa, ii no ibiiMa Hajeiniie hx je oh.io y 4y- 
mesHOj II Te.iecHOj oo.iccth. <),; loQ caMoyoJicxaBa y oiiiuTe 
40ja3H.io je: y ayiueBHOJ oo.iecTn, 22. xe.iecHOJ oo.iccth 11 
Ha ocxa.ie nosnaxe yapoKe 17, a Ha Heno:.iHaTe 50. 

no riojeauHHM 0Ki)y3iiMa, pe.iaxMBHO. najBiime caMoy- 
oucxaBa y .lyineBHoj uo.iecxii oii.io je y OKpy:y iinpoTCKOM 
— 29 04 100, a HaJMatt.e y OKpyry xoii.hi'ikom — hii je4Ho; 
a y re.iecHOj 6o.iecTii — ncxo xano. 



TaKO, 04 187U 40 1884. 61110 je : 



C B e r a 



o- I 



BpaibCKOM 
HIIUIKOM 
nUpOTCKOM 
TOlI.umKOM 

VKynHo 



SI 

16 48 

14 l>■^ 

17; 83 



Ilanoc-iexKy pa4n nHxepecHOCXH, noMiiiby ce iioje4HHne 
OKU ocxa4H no^Haxii yapouu kojh cy y ropHjOJ xao.iimn 
caMO opoJBM oaHaMCHii. TaKO iMBpiuii.ui cy caMoyniicxBd : 

1. y niihy — nnjancxBy: 

1. aoor CHpoxHH.e; 

1. aoor xpl)aBor opaMHor HtHBOxa. 

1. (qoBCK 04 110 ro4HHa) aoor 40MaiiHx HciipH.iiiKa. 

1. UJTO je ymnnio Kpaf)y 



2 1 4 CTATHCTIIMKII llPEr.lEA CAMOyEUCTABA 

1 . tuTO je ca 36opa oiio uaoa^ieH nao cyMn>HB, m luto 
cy ra aao TaKsor xTe.iii A'A CTase no4 no.uiu,njcKii naAsop. 
1, UJTO je nooero Kyhn ii3 BOJCKe. 

1. lUTO je IISBpiUIIO CKOTO.IOIIITBO; 

2. 36or cxapocTH h 4ocaAHor HiiiBOxa — jeaaH je 
HMao 90, a 4pyni 130 roAnna; ii 

1. lUTO My Hiicy 403B0.iii.iii Aa ce oiKenii AeBOJKOM 
Kojy je Bo.ieo. 



join JEAAH nPHJior k zctophjh bajlebcke 

MZTPOnOJIHJE. 



Ptojaha Ho'^akobh'Ka 

y roAiiuiFtimu IX uixaMnan je MOj q.ianqiih „Be.ieuiKe 
K IlcTopuJM LUanna ii luaoaqne B.iaavmaHOKe cTo.umeS n 
TV je paa^iaraHO. KaKO cy yHiUHKO-apw^CKe B.ia4iiKe npeui^e 
y Ba^eBO, ii KaKO ce, iioc.ie, xa B.ia.iHqancKa cxo.uma, c 
KpajeM iipoiu.iora Bena iipeMecxn.ia y Illa6au. Ty je cno- 
MCHyxo, KaKO ce 1759 ro^HHe ciioMHHbe Kao Ba.teBCKii ii 

yHtHMKH MHXpOllO.lHX MHXpO<l>aH, H KaKO jC HCTII MHXpO<I>aH, 

Kao yjKHMKH MHXpono.iiix 1766 raacao sa cje4HfbeH>e neh- 
CKB naxpHJapiuuje ca uapwrpaACKOM iroAWUittiiua IX, cxp. 
27.). llocie ce o^ 1782 ao 1793 (cxp. 27 - 28) Ha.ia3H ciio- 
MCHa o Ba^eBCKO-yjKHqKOM Miixpono^Hxy JoaKiiMy. A.ui ce 
He 3na, KO je 40uiao noc.ie MHxpo^ana Ha xy cxo-iHuy, h 
04 Ka4 je Ha cxo;ihuh xe MHxpono.uije noqeo ynpaB.baxii 
iioMeHyxH JoaKHM. CaA cmo y cxaH.y h xy npaanwHy nony- 
HHTH. y xapxiijaMu noKoJHora nHiiiKora B.ia.uiKe Hecxopa 
Haiu.ia ce jom je^na opuriiHa-uia ciiHl)e-iiija iicxora Miixpo- 
no.uixa JoaKHMa, h KaKo mu je Hcry ii.Mao Acopoxy ycxy- 
niixH opax noK. Hecxopa r. H. P. rionoBwh, H^eMy xpe6a 
saxBa.uixH riixo ce ona oB,ve MOrKc ujxaMnaxii. u mxo ce 
K,OMe MOJKe HOiiyHHxii Haiue 3Haibe o Ba.bei'.CKo-y>KiiqKHM 
Muxpono.uixHMa. 



216 Jom j EAAH iipi i.ior k hctophjii BA./b. MriTPonoiHJE 

CHFit)e.iiija MHTpono^iixa JoaKiiMa, o Kojoj je peM, jaxa 
je jepoMOHaxy JoaKiiMy, aiiixeAy h nocTpHHtHHKy MaHacxiipa 
4oKMiipa. 3a Taj ManacTHp ctojh y ))KHe/KeBHHii Cponjw" 
fcxp. 403) r; M. Ta. MH.iuheBiiha 4a je ca4 (.crapa upKBuua 
Koja je HeKa4 oii.ia ManacTHp". Ila OBe cHHl^e.iuje, Koja je 
4aTa 10. JyHH 1792 y Beorpa4y, B114U ce, 4a je xa upn- 
BHu'a jom 0H4a 6ii.ia ManacTHp. A.iii najsHaxHUJH je na 
cnHt)e4HJH rie^ar, kojii je y upHOMe hctiich>t, h na KOMe 
ce MHxajy OBa ciobu. ()6.inKa je nexBpxacxor Ma.ieH, 11 Ha 
H>eMy ce oko scMHor mapa mixajy OBa c.iOBa. Ilpeo y " — ■ 
3a xiiM I (D SK M, a no 4Hy .lexonnc, ro4UHa 1768. jNIhchim 
4a xo xpeoa MiixaxH hsrhykTh l(OAKHUk. ^lexonHC sHaqii. oea 
cyMH>e, Ka4 je JoanHM 40iiiao y yjKuij,e (m4ii BaAeBO) aa 
MHTporio.iiixa. Ako je xo 6n.io 1768, 0H4a je oh no cboj 
npuviumi 40Luao 04Max iisa Miixpo-tana, h KaKO je ^Iiixpo- 
4>aH 6110 nocxaB^^eH joui 04 nehcKe naxpHJamiije, .ToaKHM 
6ii ono npBii Kora je na xo Mecxo nocxaBii.ia uapnrpa4CKa 
naxpujaptuHJa. 

Ebo ca4 ciiHt)e.nije y ue.iiiHH. 

I(0IIKHM MHAOCTIH) B0XI6IO npABOCAAeilH MHTpOnOAITl 

ViRHYKiH, BaACBCKH Hn6pTHJjn;6 H e'dxp'b Bcea 

lAAHpiKIH. 
CuepeHiC Naiue nHuieri k Eoro\paNTM»io enAp^viio Naui» 

BT> N3;(TlO BaXCKCKVIO OBpeTSIOI|lHUCn K lltH npenOAOBNtHHlHM'L 
ICpOMONaKWUl, B.^arorOB'ENHM'L npOTOnpeCBHTCpCDM'b H npOYHUL 
CKaqieNNHKOUl, BAarOBtpHHUl KHei^OBOMl H nOYTeNHMl KU6- 
TOBOUl H BCCMl Oni|16 npitBOC.iaBNHMI. vpHCTlSHOMl, Mili\HUL 

xe H BexHKHM'L, Miipi, MHAOCTk S TocnoAa Bora BceAcpsRH- 
T6IICI H j& Haniero cMcpeHm uoahtbs h B.^arociioBeMie \\ eb- 

A6TL CO BC6MU B»MH, i^OUIH H YAAUH BSIUHMH OEHAHO \\ 
BHA6T'&. 



jom JE4AH npu4or k hctophju baa. MiiTPono^iiJB 217 



flu CIIXI> lAKIAK) i:aillCU» ,vr»HCT01H)[:iK) KAKO CMO Ji,i\t1 
A0n8l|ieNI€ II BX.irOC\OK6lll6 lip€IIOA()EHtllllieM» fepOMONAVU KV|)l 
loXKHMK, XHTCNH) II nOCT|)HXHNKH UOHlCTipS ^^OKUMpa, A^ ilOHKe 
H t^AKOH-L VpllCTiaNCKII COKCpiilUe KA CCAO C.^ATHNU H lU CCAO 

YuYHre, H KA ceno ^Ku%]i,xpi,, ii ks ccao TK€pA06Kai|i, cero 
p\\n iiiiuj»i|i6 iiOK6iiti<aio K.iur. ;cphcti.ihou'l, koh ctyHTC k' 
peveiiir cei«H', l^ hc TpaTJite AP^rora CKai|iCNHKa aa ksui 

:^aKON COKCpUIKC KpOMt ICpOMONAVS KypL l(0aKIIU3 II (DNl KOCrO 
IIOCAeT'L, OHHII KHMT. BH\»TL CitUXNTH II CKaTHMI. CKIAI|ieHIIIIM 7. 
AtllOMI. no lip6,\>NliO CKIATIIM ailOCTO.il> H CKIATH.V'L BOroNO- 
CHHVl OTei|I. 6356 eCT6 KpCTIITH, lieMYaTH, H lipOVatt CKOljl€H- 

Hitx A^AB BUAUTi KOMI. coK6piyai:ATH, C6rn paAH h kh Exaro- 

C110K6HH xpHCTIUNNIH, YTO KAMI. n0C,1Ka:6T1. Cimi}l€NHHUl \X- 

RCOMi.. Mino) Aa hmi ko^a»€T6 e:«e ecte BHpi, CKCvapcKo, 
oneno, h npovan yto iiA,\a cki.\i{I6nnhkomi. no yiihhk. lipovee 
SAaroAATK eokiia h (d Naiucro apxinacTupcTKA iioniiTKa ti ea:i- 
rociioK6Nie AS eua^ti. co kcimh ksmii KCtrA^ aiiNHT.. 

1792 lioHin to. 
K G6AHrpaAii 

loaKHU. KaiieKCKH H KG \pHCT6 

U011HTK6H BAUie' 



'} IIcnpen.ieTaHiiM c.ioBiiMa xauo ja je iiMe .loaKuM y je4H.">M mo- 
Horpajiy, a pen iioc.ie eaAeacxu iiucaM Morao HiiuaKo paaupcuTii. 



nOfl SZffHHAMA UAPHrPAffA 

CABOP CBET^OTA HETh^A 1887 r04MHE. 

OA 

PXOJAHA fioBAKHBH-RA 



CiimHOCT HapoAHora vKHBOxa y I^apiirpa^y ii y oko- 
4HHH c HapoAHHM JKHBOTOM no HaujHM KpajeBHMa HHje Ma.ia 
y MHoniM noje4HHOCT[]Ma. BapeM je mhopo aeha Hero iiiro 
ce MOJKe yqHHHTH Ha npBii Max u no noBpiuHOM npoMaTpaH>y. 
H Ka4 ce Ha npHpo^HH tok h na HCTOBeraH oocxaHaK oa- 
6HJe uiTO 046HTH BaA>a, ocrahe onex c.inqH0CTii Koja MOHte 
ynyhHBaiH cawo na HCKaKaB AaA^ii sajeAHimKH Kopen. Te 
Miic.iH Ha Cp6HHa kojh co 6aBH y LI,apHrpaAy naii-iaae bc- 
OMa MecTo y pasHHM npH^iHKaMa, HapoMHTO npcA crapHJHM 
ooAHmiMa jKHBOTa, KoJM cc y LI,apHrpaAy Aanac BHt)a Memhe 

y CpeAIbHM H.IH HHJKHM HCrO .IH y BHniHM pCAOBBMa. II Ha 

Hac cy re mhc^ih qeruhe HaH.iasn.ie, ^.w na.M ce HHcy hukha 
TaKO iacHO noKasaAe nao na cbbt^ih nexaK, 10 Aiipii^a 1887 
roAHHe. Obu peAOBH Tpe6a Aa noKymajy Aa to jacHHje npeA- 
CTase H HamuM MiiTaouHMa, ycnewo .m caMo Aa HHxepec HjM- 

XOB K0.UIK0 TO.IHKO IipOOyAHMO. 

OAMax AO siiAOBa kojh oa cxapHX apeivieHa oiiacyjy 
UapiirpaA (CxaMoo.i, x. j. Bapom, npaBii cxapH UaparpaA) 
Ha.iasii ce ManacTHp Ba.iyK^HJa. Taj ManacTHp c-u-ibh CBane 



aOA 3H4HHAMA UAfUri'AAA 21 'J 



roAHHe CBeT.m neruK. Ka^ieHAapii kojh ce uiTaMnajy y Ua- 
piirpiuy 6e.ieH<e raj jaH nao cBexKoniiHy „H<UBOHOCHor iic- 
TOMHiiKa" itTJg ^o)odu^ov nr^yrjci Ha Kyhii Kpa.bCBCKo-rp- 
MKora rioc-iaHCTua Biua ce rpMKu iiapo^Ha :jacTaBa. llsa mho- 
nix ripoMCHAiiBux ii pyH<Hnx 4aHa uapurpaACKora Mapxa, 
ca ne6a je CHJa.io cynue namera Maja, pa:i6AaH<eH0 HeniiM 
noBerapueM ca ropa BiiTiiHHJe h MpaMopnora Mopa, njHHM 
o.iarora jy^Hora 4axa. PaciiMTyjyhii casnacMO Aa Ha Ba- 
AVK.iHjH HMajy ynpaBO abc CBCTKOBHHe : y neraK uapodna, 
3a cpcAJby M HHJKy K.iacy, »npocT cbot'' h Ha ToMimy hc ■ 
AeA>y BapouiKa, nsa oa-ui^ihhjh CBex^. 3HajyhH Aa je Ba- 

POIIIKH II.IM OAAimHHJH CBCT CByA jeAHaK, OBAe MOJKe OlITII 

BHLue Hero HrAe, jcp je CKpo3 iioiieceH sa 3anaAHHM MOAa.Ma 

II OOHMaJHMa, MH OA-iyHHCMO Aa ce KOpiICTIIMO iiexKOM, ie 

Aa noTpaJKHMO couleur lokale y H.eHOJ npaBoj h iiynoj cjaj- 
HOCTH cnpaM npoAexftera cynua uapiirpaACKor. 

OcxaBiicMO riepy, npet)OCMO mocx iipeKo n.iaBexHiiKacxe 
ycTiixpane boa© ))3AaxHora Pora'*. Ty Beh xpa/KchH ko he 
Hac B03HXU Hat)OCMO ),CBora^^ qoBena, jeAHora Co*iijaHua, ii 
noroAucMo ce (jep ce y HapwrpaAy 6e3 norat)aH.a HHiuxa ue 
paAH) cpncKHM jesHKOM. 3a xum yl)OCMO y cxapii CxaMoo.i, 
Kojii ce join Aoopo aph;h y cbomc K0HcepBaxH3My. ii KaA ce 
ca 3AaxHor Pora r.ieAa, xaMnoM oojoM cbojhx apbchiix srpaAa 
oACKaMe npewa 3HAaH0J >KyhKacxo - ocAOj llepii ca h^chum 
He MaH>HM oCajbeM cxaK^ieniix nposopa. CTaM6oACKe qapuiiije, 
PAc cy jom sanaxH y roMH.iaMa, CBaKH y 3ace6H0M npajy" 
H.ui y 3ace6Hoj y-umii ; cxaMOo.icKii xproBaMKii Kpaj, rAe cy 
y OKO.uiiiii AHBOXHor BesHCxena roMii.ie xproBa^Kiix xanoaa 
no o6HMajnMa cpeAH^er Bcna, va Aa ce y H>iiMa Aanac ro- 
Bope CBH jeaimu h Bpuie cbc cyBpeMCiie TprosaMKe oiiepa- 
Uiije, ocxajaxy naM sa .iet)HMa. 3a xhm HsahocMO na cepam- 
hepaxcKy iiwjauy ca cepamhepaxcKOM Ky.ioM , na Kojoj je 
noJKapua cxpa>Ka CxaMOO.ia, ca ne.mMancrBeHOM KaniijoM u 
ocxa.uiM srpaAaMa cepauihepaxa. Ila tomc cy .viecry oii.iu 



220 nOA 31141 IHAMA lJ,APIirPA4A 

4B0pH noc.ie4H>era u,apa rpMKor KoHCTaHTima, kojii je noT- 
nyno jynaqKH uapcxBo h jkhbot n3ry6iio 6paHehH CBojy npe- 
cTOHHuy. Ha xoj cepamhepaxcKoj nHJauii na.iasH ce h Cy.i- 
TaH-Baja3HTOBa ^lena MpaMopua yaMHJa, Hciipe4 Koje je y 
^leiBpTacTOM npocxpaHOM xpeiviy xypcKii xpr ceaKojaKHx ^e- 
KapHJa H MHpiica, a iicnoA Kojera ce urpajy cxothhb ro^iy- 
ooea. y BiisaHxujcKo BpeMe xy je oho Forum Theodosii.|3axiiM 
ytlOCMO y KasaHijiijcKy qapiiiHJy, r^e cy KasaHU, nopHun, Man- 
ra.iii, caHOBH, caMOBapii m ocxa.in xora poja ecnan oa oaKpa 
H xy^a y jyraqKOM Hiiay ^yhana y xauoj fomii.ih, paa.uiqii- 
xocxii oo.iiiKa II .leiioxH, ^a ce 04 itera oko oabojiixii ne 
Moace. ]\Ia.io ASAe ce H3at)e Ha xpaMBCJCKV ^iiHiijy n na 
AK-Capaj-^apiuHJy, r4e je npenpacHa yla.ie.iH-ya.MHJa. To je 
04 Cfiexe Co*iije 11 Ax-MeJ4aHa (cxapora XHno4poMa) npaBue 
K 3ana4y ^lapmiija, y Kojy ce npo4yHiyje cxapii Forum Con- 
stantini h Forum Artopolion. Ty neivia xproBnne y npasoM 
CMuc^iy, PIT xawa hh oesHCxena, hh xproeaMKHX 11 sanax-iiij- 
CKHX rpyna. Ty je 11 ca4 forum-xpr, iiiapena roMH^a CBera 
II CBaqera, a nor.iaBHxo jecxHBa h chxhox xpra, KaBana, 3a- 
Mima H noc^acxHua, roMii.ia npoxKana h HiuapaHa CBaKOJa- 

KIIM, MHCXO CXapiIHCKHM nOKpCXOM. 'J y CMO Bch Ha 3ana4H0J 

na4HHH OHora Biica, na komc je lJ,apHrpa4, Kojera ce ce- 
Repo-iicxoMHa na4HHa 6^aro cnymxa Ka S.iaxHOMC Pory. 
03HaMaBaH.eM xora no.aoataja xoheMO jom 4a KameMO, 4a 
je xaj Kpaj Ma^io y4a^eH 04 cpe4Hiiixa M04epHora n CBpon- 
CKOr LI,apHrpa4a, 11 4a y iteiny jom Bpii cxapiiJH HiiiBOX ca 
CBOJiiM II npHJaxHHM II HenpHJaxiiiiM cxiianaMa. 

Ka4 HaM II AK-Capaj-MapiHiija 11 ^la.ie.iii-yaMiija ocxa- 
4ome 3a .letjUMa, yl)OCMo Ma.io no Ma.io y y.ume KOJe iiii 
xdHKO HHcy onoMHifca.ie na M04epHy EBporiy hh na Bapomne 
oo^HKC, KOJH cy 4aHac H4ea.i. Ka.i4pMa — xaj xdXog dydfjog 
Kojn xaKO 4pacxHMHo onoMHH>e KaKO je CBe na obom csexy 
pe^axiiBHO H KaKO 3HBHCH 04 xaHKc nopct^cita — 6euie oho 
mxo je n04 iimchom cxapHJiix oa.iKancKiix uHBii.uisaxopa 



nOA aHilHHAMA UAPHrPA4A 221 

TpKii cBy^Ji nosHaxo, ii h;hbo onoMiiitame ua cee CBoje Apy- 
rapiiue y oa^KancKHM BapoiuHMu cbg ao Haiiiera BeorpaAH. 
A iiiTo CMO ce BHuie OAMHua^n oa cpeAune. BHine cmo y.ia- 
3II.UI y MHCT run nosiiaTHX xypcKHX Maxa.ia m BeorpaAa 
iipe 1867, M3 Hiiuia ii Dpaite AOCKOpaniH>ux AaHu. Bpronii, 
y KojiiMa cy Knnapncii hah cMOKBe nao nauiH opacH, OABa- 
jaxy oBaj run jyroHCTOMHor oa^iKancKor iipHMopja oa ohhx 
THFiOBa y yHyxpainitocTn. V ocxaAOM KpiiBe aiihhjc Kyha, 
yaane h recHe nooo'me yAHue, pemexKe ua xapeMCKiiM npo- 
3opHMa rypcKHx Kyha, noqecre necMe no yAHUH, npoAaB- 
Huue c jecTHBOM, 3eAeH>y hah ph6o.\i, Kasane y pas.iiiMHTnM, 
CBarAa spAo npocTHM odAHiiHMa HSHOiuaxy thh hah npoxo- 
THn, xaKO Aoopo nosnax oa AexHH>cxna, cavio uixo ce obac 
iipeACxaBAaiue y nynoM xhhckom H3o6HA>y seAHKe eaponiii 
H iipecxoHHue. Bpx CBcra ce Kao MCianxoAHuan Beo cny- 
mxauje hckh ne^ax onaAOcxH, o Kojoj iie 3Haxe KaKo Aa cy- 
Aiixe. Ka4 04 3AaxHor Pora HAexe k Caexoj Co*HJa n npu- 
MaKHCxe ce k aKpoiioAy h.ih KacxcAy EcKii-Capaja, HcnpcA 
Kojera je Caexa Co*Hja ii riyx k Ax-MeJAany (cxapoNie Xii- 
noApo.viy), HEHjasHxe na onaAe KyAe n SHAiine, Koje saM 
jacHo iipH'iajy 4a xaKO cxoje h.ih join oa BpeMena ocBojeaa, 
OA BpeMena Hene ynyxpamfte pesMHpnue, hah najnocAe oa 
ueKora oa oinix MHoroopojuHx nonuipa Kojii oy y Uapn- 
ipaAY Kao KUKBa nepiiOAiiMHa sapasa. Ako je oa ocBojeita, 
3'i ^yAo jc KaKO HiiKaJia ocsaja'i HHJe ocexiio noxpeoy Aa 
xo oripaBii, ypasHH, ar.uiAH, hah 4a na Mecry CBOje naj- 
cAaBHMje noocAe iiOAHrHe ne Man>e c.iaBHe 3HaKe CBOje xBopne 
moHh, CBOjera /KHBOxa, CBojera ooraxcxBa h yKyca. IIsrACAa 
4a ra xe mhc.ih nncy mhopo y^neMHpHBaAe hh y Aaue Haj- 
Bche MohH H,eroBe. Je .in, AaK.ie, AaHauiH^u ncMax ona.io- 
cxH 3HaK na4aH>a h.ih iipoexo npo4y>Keii.e xora tiCMapa? Jep 
y AyraqKiiM y.iHuaMa , Kpo3 Koje ce noc.ie An-Capaj-qap- 
iiiiije H4e Ha Toii-KaiiHJy y iio.te Ban 3HA0Ba UapnrpaAa 
— T,\e je UIXO na.io. cxojii HconpaBHo ; tac je mxo U3ro- 



222 ■ nOA 3HAHHAMA J^APHTPAAA 

pe.io, CTOJH OHaKO KaKO je iisa noHvapa ocTa.io. CnoaM je- 
ceHCKor H 3HMiter iisr^eAa a^jackux xBopeeHHa, hvaho je 
OAO.iecKiiea.io npo.ieTH>e seAeniiAO npnpoj,e. Tora ce y ocra- 
JIOM Ha.ia3ii M ycpeA HaimiiB.tiix y.iiiua, Koje cy tipaBini 60- 
racTBOM ooe.iejKene. Ha je4Hoj pacKpcHiiu,ii, na roMii.iii paa- 
Ba.iima ca cse qeTiipn cxpane, Bni)ame ce HeKO.iHKO Kanaua. 
TaKO pehH noA BeApiiM hcoom, ca Bp.io Ma.io naciOHa, a.iii ca 
meApBaniiMa y cpe4HHH h ca >KHBonncHUM rpynaMa xypcKiix 
MyuiTepHJa ys Haprw^e h upny Kasy. Hajnoc^e Kpo3 cey xy 
MeuiasHHy HCKjinMaxacMO 4o6po npo4pMaHii na nor.ie4 aiuy 
II Ky^aMa LI,apHrpa4a, h H3at)0CM0 Kpo3 Ton-Kannjy n3BaH 
xiix 3ii40Ba. y BHsaHXHJCKO BpcMC ce xa Ton-Kannja saa.ia 
Kaniija cb. PoMana, h cnpaM ite je y xypcKOJ onca4H oa 
1453 HaMemxcH oho MyBCH yp6aH0B xon, h oko tt>e je 29 
Maja 1453 6iua r^aBHa 6HXKa. Mo>Ke ce Ka3axii, Aa je xvAa 
U,apnrpa4 ocBOJeH. HcripeA nanHJe je ca4 Hei<o^HKO npOAas- 
HHua H KaaaHHua, Kpaj caMiix siiAOBa, a cnpaM 3HA0Ba na 
ABaAccex HAH xpnACcex Mexapa riOHnK.e MpaMHH caA Kuna- 
pHca u noA HjHm rop6Aje xypcKO 11 xpiimhaHCKO, KOJe A^^Hac 
ca cnoAHe cxpane h oa cyxe seM.te onacyje cxapHHCKe 311- 
AOBe UapurpaAa roxoBO oa jeAHora Kpaja ao Apyrora. lIpeKo 
rpoo^a nor.icA ce 3aycxaB.Ba na 6.iaro narHyxHM Kocavia, 
iicnyiteHHM oamxaMa h BohitaiiHMa. Taj je norACA napo- 
poqHxo iipidjaxaH 3a one Kojii AO.iase h3 Flepe, OKpymene 
MHoro Maite nnxoMOM 11 ca cbhm AI'yKMiijoM npnpoAHOM cue- 
nepHJoM. 

H iia SHAOBHMa UapurpaAa bhaii ce ^yAHOBaxa napaB 
uapiirpaACKora ocBajaMa. Ty n Aanac y noxnynocxii r^eAaxe 

CpeAIteBeKOBHH ABOCXpyKH 3IIA, C BHIUHM U HIIJKHM, qCTEp • 

xa^XHM u OKpyr.iHM ny.iaMa; h Aanac cxojn HcnpeA itera 
3IIA0M onacan mnpoK japan. Caivio mxo no 3UAy ne bhahxc 
BOjHHKe HaopyjKane cxpcAaMa h KonAHMa n mxo je onaj 
japaK nonerAC aacyx t^yopexoM h ypBHnaMa ii.ui sacejan na- 
KBHvi yceBOM. 3 1 1, je y imre naayurei, 11 Bpevie ra je nerAe 



n04 3H4HHAMA U-VPHrPAAA 223 

noKBapii.io Man.e ii.ui uiiiiic- ;i iieiAe ca cbhm y uc.uiuii ca- 
MVBa.io, a.in cbc h ^auac CTojii, khko je uoaie ^ana ocbo- 
jeH>a ocTa.io H KaKO ce ii 4aH AaibH ocTaSw-ba nocie KaKBC 
pyiueBime m.ih noKapa. C oniicoM o ocBOjeity UapiirpaAa 
y pyKaMa mobck h 4anac MOJKe Hahii csaKO mccto ii CBaKii 
no.ioHiaj. Ha Mecxy jypHiua, n.iMet)y Tori-KanHJe (cb. Po- 
Manai ii Je^peHCKC Kaiiiije (no.uiavupiije), r^e je jcMna y^o- 
.uma, iiSMcl^y re abc Kanwje, ii caA CTOje OHAauinbOM ronoB- 
cKOM BaTpoM ca se.MAOM cpaniheHH sh^obh h ny^c : iinaMe- 
ocHM Ma.mx pyuieBima, 3114 je, totobo csyAa, 11 ca4 ueo. 
Ma 4a ce Hiixa y hctophjckhm saniicKaMa, KaKO je ocboih- 
.lau Hape4iio 4a ce 31140B11 oripase h KaKO je ^'by4e 3a raj 
nocao y Uapnrpa4 Aoxepao, H3r'.iC4a no cBeMy 4^^ Hiije onpaB- 
^CHO Hii OHO ihto je usa jypiiiua ocxaao, H cBe 11 Aanac 113- 
r.ie4a onaKO KaKO ce mixa y ncxopnjcKHM oe.ieuiKaMa o nana- 
4att.y n jypnuiy. CBy4 OKO.io iiOKpaj 3H4a H4e nyx, y3aHa Ka.\- 
4pMa y iio^y, KaKo ce 6e3 cyMH>e join 11 y najcxapuje BpcMC 
Ha4a3H.ui, 11 KaKO ce y naiuHM, seM^taMa Bnfyi join caMo 
iio 3a6aqeHHM iMaHiincKHM MecxiiNia Kao sanyiuxcH ocxaiiaK 
04 cxapora 4pyMa. Ty ce nyx casHJa npewa scM.tHinxy, bh 
jyrajyhn oaaMO onaMO, w c Fbera ce KaKO na kom Mecxy, 
4aje nor.ie4 na OKO.niHy yjKii ii.m iinipn. 

Mum cmo H3ain.iH ,Ha Ton-Kannjy, npe4 naMa ce, no- 
Mi.'he H Hii/Ke y AOJbvi y iioyby, Biue.ia Ba.iyK.nija, a npocxop 
iicnpe4 Ton-Kaniije. na cbc ys nyx n no no-by oko nyxa 
40 Ba.iyK4HJe, oho je ncnyibeii Hapo40M cBane spcxe, cnaKe 
Bcpe, BCKa, 04e.ia 11 iiMyhnocrii. 

A.'.ii 4a npe CBcra noxpa>KHMO yspoK 4aHaiuiboj CBC- 
qanocxH. J[a. BiunMO uixa ce ana o upKBU Ba.iyK4iijn, xiim 
npe uixo je ona cpe4nniTe npiimt, Koja je y Bp.io huiboj 
Be3n c ocBOJeibeM Uapnrpa4a 11 ca bcuikiim iipe.iOMOM y 
cy46iiHn iicxomnix Hapo4a, Kojii co CBpiuno '^'.i Maja 145 3 
rtUHHe. 



224 n04 3H4HHAMA UAPIirPAAA 



PIcno4 OHHX HCTiix Ma^eHHx BHCOBa Ha saaa^Hoj crpaHH 
IJiapHrpa4,a, ca kojiix je xypcKa aprn^bepHJa 6oM6apAOBa.ia 
llapurpaA, n kojm ce Ha.iase cnpaM Kannje ce. PoMana (ca^- 
Toii-KanHJe), OAeaja ce jyJKHO nyx MpaMopnor Mopa .laKo 
yAyo.heuii noLuiipoKa jAOAvina c noTOMwheM, Kojii h3 ohhx 
BucoBa HCTHMe u npanite jyry y Mope ii4e. Ca Ton-Kaiiiije 
HA'8 ce K Toj yAO.iHUH CBe napa.ie.iHO ca 3H40BiiMa Uapii - 
rpa^a, ii caBHBniH Ma.io y AecHO AoijO ce na ManacTHpy Ba- 
.lyK.iHJH, KOJH je caMO HCKO^HKO CTOTHHa Moxapa y^a^eH 
OA 3M4a uapHrpa4CKor, a na.iasii ce ynpaBO sanaAHo npcMa 
CiUHBpH-Kaniijii. F.iaBHO je y xe upKBC H>ena ajasMa uah 
cBera B04a, Koja je y hckoj uHcrepHH npe4 upKBolsT, y'Kojy 
ceTTo"'cTpSfl'eftHi],aMa cii.iasH. H3r.ie4a icao oacen, 3a kojii ce 
He BH4H 0TKy4 je, 4a 411 04 HSBopa h.ui 04 peKe? Y tomc 
oaceny HMa pii6e. 11 o nocTaity upKBe u o paoH y 6aceHy 
Kasyjy ce Bp.io iiHTepecHe npHqe. FIpBO hsMo nor.ie4aTii ony 
o nocTaH>y upKBe. 

Ha MecTy caAamn^e Ba^yK.iuje npsH je, jouj y neroM 
BCKy, upKBy ca3H4ao ^laa I Bcahkh (457 — 478), a KacHHJe 
jy je j6oraTiio JycTiiHujan MaTepuja^ioM kojh je ocxao 04 
rpal)eHja upKBe CseTe Co*iije. HosHnje, noc^ie HCKor se- 
MAOTpeca, upKBy je naHOBO ca3ii4a4a Li,apniJ,a JepHHa (797 
40 802). ylaBy I Be.mKOM h o 3H4aH>y upKBc na Ba.iy- 
K^iHJH HMa npima. 

Joiu 40K ylaB HHJe 6ho nocrao uap, 11 Ka4 je oho ooh- 
H'du B0JB04a, Lu exao ce jcahom no myiviH oko ca4auiH>e Ba- 
.lyK.iHJe. Bno je spyh .lerftn 4aH, h B0JB04a cpexne c.ienua 
cKopo Ha yMopy 04 JKel)H, kojh ra saMO.iH, 4a ra Bora pa4:J 
HaMecTH r4e ro4 y x.ia4 h 4a My 4a Ma.io B04e. Mu.iocthb 
04 npHpo4e, 6y4yhM uap ysMC c.ienua 3a pyKy, h naMecTH 
ra y x.ia4, a no tom uoije TpaatHxii B04e 4a nanoju ja4- 
Hora c.ienna. A.iH B04e Hiir4e Huje Morao Hahn. YMopen n 
oropMCH uap ce Bpahame c^ienqy, Ka4 Ha je4aH nyx Myje 
n3 uiyMe r^ac Kojn My roBopame : ,.laBe, He cp4H ce h n 



1104 aiUHHAMA UAPHrPAAA 225 



MVMH C3 Tpa>Kehii BOAy; exo hoao noKpaj xeoel'^ Aub ce 
iioMiie ooaiipuTii, a.ni ce ii fteviy yMiiHii ah je c.ien, jep ce 
Ha CBC CTpane ooaiipao, am Boje iiHJe Morao nahu. Met)y 
TiiM 3aMy ce Ha hobo onaj iicth r.iac, ii Bch ra nasBa na- 
peM, peKaBUiii mv : »Uape .laae, yt)H ynyrpa y ry rycTV 
uiy.My, II TaMO hem nahii >KHBy eoAy. saxwTH je u yracii 

>KC}) HCMOhHOMe ; join aKO H>OMe ClCnOMC OMH nOMa/KCLU, 

iipor.ie4ahe. Ko caM ja iiito OB^e jkhbhm, CKopo hem no- 
3HaTn ; ja hy xii iiOMohii 4a y Moje hmo obac iioAnrHeiii xpaM, 
y KOMe he cbh Bepnii kojh y Moje hmc Aot)y HaMiipiiTii cBOje 
o.iare JKc^e n iiSBiiAaTH ce oa oojieCTH", 3aHyt)eH h oopaAOBan 
• laB iicnyHH iiito My je c neoa 3anoBeJ)eHO, nanoJH c.ieriua h 
noMaHte My omh , 11 hcth saHOxa npor.icAa 11 iisBiiAa ce aa 
Mac. r.iac o xoMe nyKHe He caMO no ue.ioj npecxoHHUH, 
Hero H no Aa^eKHM KpajeBiiMa y oko.io, ii cbii kojh cy se- 
poBa.m, noTCKy k ciiacoHOCHOMC iisBOpy. KaA je ccAaM ro- 
AiiHa KacHnje .las nocxao uapeM, npsH My je nocao 6110, Aa 
HaA OHiiM qyAOXBopHHM HSBopoM noAHrHC xpaM y Macx Bo- 
ropoAnu,e h Aa My cboaobc yKpacii MosaiiicoM, a HaA caMHM 
H3BopoM Aa Hac.iHKa BoropoAiiHHHv HKony ca npeBCMniiM 
M.iaAeHueM, xaKo Aa Hsr^CAa Aa BOAa Hsaiipe us H>HXOBa Kpii.ia. 

llo XOMe ce HSBOp 3BaO HCHBOHOCHUM IISBOpOM, II UpKBCHa 

je B.iacx joiu y cxapo BpcMe ycxaHOBH.ia, aa ce y nexan 
no YcKpcy y Macx BoropoAwmmy Bpiim c-iy>K6a Ha xomc 
Mccry, OKiihenoM xom .icrcHAOM xpiimhancKOra BepoBaii.ai. 

TaKo r.iacH .lercHAa o nocxaity upKBe. O4 ^be je joiu 
iiHxepecHHja .lerenAa o pH6aMa Koje /Khbc y xoj CBCxoj boah 

KaA cy Typuii yAapii.iu na UapwrpaA, oaui OHora Aana 
KaA cy ra y3e^ui, Ka.iyl^ep y Ba.iyK.uijii n])Htiio je piioy coon 
3a je.io. y xaj Max Aorpqw iicko h cxaHc u.iexii 11 11. era 11 
nocao, peKaBuiii Aa cy TypuH yse.iH LI,apnrpaA. Ka.iyt)ei> koJii 

M nyTCBOjiiTciB no KoHCTaHTiniouo.Jio h oniicauie saMtiaTCb- 

iiuxi) II CBHTUxi. NitcTT). lls.iaiiie icpoMOHaxa AnTOuifl. t.' ifcca U81 
I8^7 11 ,1. 

rojiiiiiihiiUA XI. I "• 



226 ri04 311411HAMA uAPiirPAAA 



je cnoKOjHO np»\np pHoy, noBii^e 4a to niije ncTima, h Aa. 
he npe pH6a Kojy je oh npjKHO 11 Koja je seh no.ia npatena 
6iua, ojKHBexH 11 y B04y oxwhii Hero inxo to MO>Ke oiith 
iicTHHa. Hnje CH Te pe^w hii aobpuiho, a no.iy nprnena pnoa 
npahaKHe ce H3 THraaa n cko^h y Bo^y K04 ManacTiipa. 
O4 Te pH6e cy one Koje ce ca^ Bii4e y B04H, h KaKo je 
OHa npBa 6H.ia no4y npatena, h 4aHac KajKy, 4a ce na no- 
TOMuiiMa H>eHHM BH4H je4Ha crpana upna, a 4pyra LtpBeHa. 
TaKO r.iacH npa^a, h 404aje 4a.te, 4a Ka4 na hobo Tpmi 
H.iH xpniuhaHH 3aB.ia4ajy Ll,apnrpa40M, Ta he ce Hcnsa pn6a 
113 B04e nojaBHTH Ha hobo Ha cBOMe MecTy y Tiirafty, hs 
Kora je y Ty boav h cKoqw-ia.* 

4i^"ac je TO MecTO MyBeno no .leKOBi toj 60411 cBOJoj. 
Oko H>e ce ryiiiHO cbct, xpajKehH 4a ce nanHJe, 4a ce 
oKBacii, 4a ce yMHJe. He caMo h3 OKO.iHHe, nero 11 h3 4a- 

A,UX MeCTa BpBH CBCT TOJ BO4M Ha CBCT-IH HCTaK, H Tpa/Kll 

.leKa H yTCxe. Bo4a ce Ta 3axBaTa y cxaK.ia n npo4aje 
oHHMa KOJH Bepyjy y ifceny ^ckobhtoct. Oho hcto mxo ce 
y Hac pa4H Ha trkhm cbctmm B04aMa, Ha npH.iHKy K04 Py- 
jKiiue upKBe y rpa4y Beorpa4y, K04 CBeTOcancKe B04Hne 

^ 3a lyjo je, keko je xa iicxa npuqa npojp.ia 11 y nam Hapo4. 
B.i. Ka^aHOBCKii, y CBojoj kh>ii3ii (,naMflTHiiKii Bo.irapcKaro napo4Haro 
TBopiecTBa, BHnycKb I-h CaHKTneTep6yprh 1882, cxp. 234 nMa oBy 
npiiqy, 3a6ejeHteHy y PaAOMiipy : Kaa cy Typmi npeyse.iH 6yrapcK0 uap- 
CTBo, 6ii.m cy xaja uap Kocxa^uH ii uapima Je.iena, 11 y h.ux cy c.iy- 
Htiua 4Ba jyaaua MapKO Kpa^esiih h Pe^a oj llasapa. Haiix jBojiiuy 
noiiiAe uap 4a ceny Typne 11 4a oxiiMAy uapcxBo. Ohii cy 611.111 y Mo- 
MiiHoj K-iiicypii, II ojax.ie Haiime neKaKaB -larysi, xe h.hx jBa h ibiixoBa 
4Ba KOita i!3iit)y y Co*iijcko lloAe. Ty noMHy cehii TypKe; a^n ohii no- 
ceKy jejiiora, a 04 oHor noceqcHor ohviibc jBojima. noBpaxe ce y Mo- 
Mimy Kwiiicypy ; 11 xy noqay cehii TypKe, ajii n xy oa csaKor noceneHor 
OJKHBe 4Bojima. Kaa xo Biue, no3Ha4y 4a Bor He noMaH<e , 04y 11 
KaJKy xo aapy Kocxa4iiHy. I>a4 4ol)y k uapy saxeny ra r4e npntii 
xpH pii6e y xiiraHjy. KaH«y My mxa je, a oh iim o4roBopH : Kai obc xpu 
piioe ii3iit)y 113 xuraita, 0H4a lie wii Typmi npeyaexn uapcxBo!" Ha je- 
^3iU nyx puoe ce npahaKiiy Ha no.te ii3 riiraPba; Baxpa ce noracii Me- 



n04 3H4HHAMA UAPUrPAAA 227 

mime MaHacTiipu PaKOHime, pa.ui ce h obac. CaMO 6iix 40- 
Aao 4a ce Tu iipasHOBt-pHii 11.111 Ho6o>Knu ooHHajii oB4e npuie 
c MHoro BehoM HtypooM, c Muoro BohoM pCBHOuihy 11 ca 

CU.IHMJUM pe.UirH03HHM *aHaT113M0M. MoHiC OHTU 4a JC TEKO 

n y nac 611.10 cto i04iiHa paHHJe, jcp cy ca4 tm iio6oHiHH 
11. Ill npasHOBepiiH ooiiMajn ocra.m y HaJHiiatuM K.iacaMa 
jpyinTBa. Koje cy Ma.io npoMemi.ie oho iipocBexHo craibe 
y KOMe ce ueo Hapo4 Haaaauo cto ro4iiHa paniije. Y octu- 
.lOM Ta cc upxa 0B4e onanta u y CBiiMa 4pyrHM pcuirii- 
03IIHM o6pe4iiMa. 

4a ce upuTiiMO Ha rope iiOMCHyTO iipc4aH e 11. t epc- 
MBHa ocBOJeiLa Ll,apurpa4a 

Hiije vcaM.bOHa Ta npima CTapiix roCii04apa Uapii ■ 
rpaja. C h,om je napa.ie^na 4pyra je4Ha, Koja je eesaHa 
3a CBCTy Co*HJy n Kojy heMO npHKasaTii npe nero qito 
nporoBopHMO KOJy pen o oriiuTeM 3HaMeH>y tc lueje sa ne.io 
Ba4KaHCKO no.iyocTpBO. 

Ka4 cy TypuH iipo4p.iH y Il,apiirpa4 Kpo3 je4Hy Tajuy 
Kaniijy, KOJy cy Fpuw h3 HeMap.iHBOCTU, 3a6opaBn.iii 3a- 
TBopiiTH, II Ka4 je Hsa xora nacTao Hepe4 u nopas oopan- 
6eHe BojcKC, Hapo4 ce non^aum h soyHH h uomhc ce srp- 
raTH Ka Cbctoj Co*hjm. IlpocT Hapo4 y oncaJ)eHOM Uapu- 
rpa4y BepoBao je y hcko npopoiuTBo, 4a TypuH nehe 4ajbe 
npo4peTH Hero 40 CTy6a KoHCTaHXHHOBor. kojh oe npe CBcre 

ci(i II. e ii.!6iije iiOAa, n cihc piioe CTaiiy 110 loj bo.ui ii.iiinuiii. I'ln'e ey 
611. le iipHiene caMO c je.uie cxpaHe. Oii.ia uap hocTa.um iii«3Ha ,\a he 
My Typmi npeyaexu uapcxeo. Vjjauie 11 caxi KOH.a, u oje y 60). C"y- 
opcTiie ce c Typmiwa h jejaH ApaiiuH ce aajexii, re iioceMe uapa l>"o- 
CTa.iiiHa. 4a ra oexy Typmi noceK.iii, :^aBpulyje iipaia, ohh 611 nocra.in 
po6.i.e, a. Ill la iiocewe Apanim, 11 ya to Typmi yayaeiue iiapcxuo h'o- 
cxa.iHiioBo, a Ajiaiiu xaKot)e iiocxaiue xypcKo po6.i.c itao uixo cy 11 ja- 
iiac. — Ha OHO.M Kpajy Moraa ce iiacxaiiiixii OBa iipii'ia, uixo je 11a- 
po.uio iiaMheii.e noMeiuavio uajia KocxajiiHa ca liucxajiiHOM, noiMejii.iiM 
rocuo.iapcM ceBepo-iicxo'iHo MaKejoiiiije, o komo 11 name iiapo.ine iie- 
CMC neeajy. 

!5* 



228 n04 3II4HHAMA UAPHrPAAA 

Co*Hje TypuHMa na nyxy naxoAHO. Hapo4 je BepoBao, 4a 
he Ha TOM MecTy npe^ Typne Hsahn 6o}kjh aHt)eo, 4a he 
OH npe4aTH Ma^ y pyKe hckom HenosnaTOM noBCKy h3 na- 
po4a, u 4a he Taj Typne 04Max npoTepaTH ns I4apHrpa4a 
II 113 JeBpone h OTepaTH hx y ynyTpamftocT AsHJe. 3a to 
ce cee srpxa^o Ka CbctoJ Co*hjh; sa to je CBe qeKa-io 
qac, y kom he ce anhjeo iiojaBHTH ; h y tom oqeKHBaay cas 
ce Taj CBex mo^mo Bory. y cbojiim cBeuaHHM upkbghiim xa- 
^bHHaMa iiaTpHJapx je c.iyHiiio c.iyjKdy Met)y aanpenaniheHiiM 
n non.iauieHUM Hapo40M. 

y Taj Max TypcKe ceKupe pasBa.iiime BpaTa, 11 Typuu 
Harpnyme y CscTy Co*HJy. KpB npcay no ocBeuiTaHiiM 
npocTopHMa CseTe Co<i>nje, Tora HenaAMaiiiHO Be.iimaHCTBe- 
Hor y3op-4e.ia cTape apxHTCKType, 11 naxpujapx no.io>Kii 
3KHB0T y xpaMy 6ojKJeM y c.iy^oii 11 mo.ihtbh. 

TaKO name HCTopwja. 

A^ii Hapo4Ha ripH^a roBopw, KaKO ce y onaj Max, Ka4 
cy HeBepHHUH noiu.iH na naxpHJapxa n na CBCTy Tajny, 3114 
OTBopHO iipe4 naTpHJapxoM h iipe4 ceeTOM xaJHOM, KaKO je 
iiaTpHJapx ca cbctom TajnoM ymao y Taj 3H4, h KaKO ce 
3H4 Ha HOBO CK^OHHO 3a H>HM. X Ka4 TypuH 6y4y npornaHii 
H3 LlapHrpa4a, bcih npw^ia, Taj he ce 3H4 otbophth, na- 
TpHJapx he ca cbbtom TajHOM uaahM, n Aoepmiihe c.iyjKoy 
Kojy je Biime eeh 04 qexupn BCKa sano^eo. Oey npn^y naM 
Kasyje h E. 40 Amh^hc y aeroeoMe ,,Constantiiiople« y 
r.iaBH o Cbctoj Co*»jh. „y onaj Max, ctojh TaMO, Ka4 cy 
ce noKaaa-iH oceajaMu y Cbbtoj Co*hjh, je4aH rp^KH B.ia4HKa 
KOJH je 6aui c.iy>Kiio, H3Hl)e 113 o.ixapa nonne ce na Be.iHKy 
ra.iepHJy, 11 y kojh cy ce Max 3a h>hm sa^exe.iH bojhhuh, 
OH MiuqeBHe Kpo3 Ma^ia BpaTa, Koja ce sa HjHm caMa 3a3U4ajy. 
BoJHHUH cTany y4apaTn y 3H4 H3 cbc cnare, a^H ce na 
3n4y noKa3HBao caMO Tpar H>HXOBor opyiKJa. 4o30By 3H4ape 
a.iH noc.ie qHTasor Aana y3a.iy4He MyKC c niijyuHMa 11 hyc- 
KHJaMa, M OHH He Morome HHiuTa yHHHHTH, 3a tum ce cbh 



n04 3H4HHAMA UAPHrPA4A 229 



uapwrpaACKii 3iu;ipii iisMeHiuue Ha roxie rioc.iy, ii cuii no- 
nju.iuje Ma.iaKCii.iH 04 ysa.iy^na iiaiipeaaiba iipcj thm nyj- 
HOBaxiiM 3HA0M. OHora iiaK 4aHa ku.i ce ocKupibena upKea 
oner noBparn xpiiuihancKOj c.]ym6a, 11 raj he ce 3114 otbo- 
piiTH, H OH4a he rpMKM B.iaAHKa 113 H,era n3ahH y cbojhm 
B.ia^HHaHCKHM xa.LHHuMa, c nyriipoM y pyuii, c Bece^iiiM 
;iimeM, H CTyiiajyhii y o.irap, HacraBiihe aiy>K6y 6o>KJy 
Ha OHOM HCTOM MecTy, na kom jy je npeKiniyo". 

TaKO je HapoAHa npHHa na obomg npajy 11 y npecTO- 
Hiimi Ba.iKancKor no.iyocTpBa y cBOJe noexii'ino pyxo oje- 
Hy^a TpanmHH cBpmeTaK pHMCKora uapcrna 11 xpiimhaHCKe 
B.ia4e y UapHrpa4y. 

Ko 4a ce iipii oBiiM npu'iaMa rp^Kora Hapo4a ue cerii 
c.iiiqHHX npiiqa y namein Hapo4y ? 

Ko 4a ce ne cexii Mapna Kpa^esuha, Kojii naiuoj 
npiiMH HHJe y.Mp'o nero caMo sacnao ; ko 4a ce He onoMcHe 
MapKOBe ca6^be y creny 3a6o4eHe, MupKOBa mapua kojii 
MaxoBimy je4e u npopomiBa 4a he ce MapKO npo6y4HTii, 
cao.ta 113 crene ii3ByhH h luapau MaxoBuny nojecxii ii 4a 
he ce Ta4a CpoH 0C.1060411TH h iiocTaxn mxo cy 6M.in ? Ko 
4a ce He cexH 4a ce xo hcxo npuna y Upnoj Popn 3a Unana 
UpHOJeBHha ? Ko 4a ne noMiic^w na npime o 4ecnoxy Cxe- 
aany o komb ce Ka3yje 4a je je4aH nyx Typne npcKO Mopa 
npexepao, sa H>HMa ce xonysoM xiixhvo a noBiiKao: j)Ka4 
OB:ij 6y340BaH Hsamao na cyxo 0H4a ce 11 TypuH BpaxH.iii 
aMo!« a xonys ce c Mccxa spaxno? Ko 4a ne homhcih na 
npuMe o 3H4aH.y PaBanniie, y KojuMa ce xaKotje ushdcii cy4- 
6iiHCKa 04pe46a, 4a HeBepHHUii 3aB.ia4ajy? 

Miicao je 40HCTa je4Ha, a oo.umii cy i)a3.iiiMHTn. A.ui 
y pas.uiMHTiiM oo.iHUMMa Hcxe ochobc, Koja ce pasBHJa as 
iicxe ncxopiije, HMa oiiex neuiTo paa.iHKe. TpMHii cy oo.ihuh 
BeaaHU Biiuie sa pe^wrHJy, ohh cy Beh.Ma npoHMKHyxH Bepo- 
saKOHCKHM 4axoM ; HaiuH cy Biiuie HauHona.iHii. y n.iiMa ce 
BH:ue Bine Hap04Hii 110.1 iiximini mmnomi. Onavo upKBa iiMa 



230 UOA 3H4HHAMA UAPHrPA^A 



npBO — OBOMO 4pyro Mecro ; 0H4e je ona qncT npeACxaBHiiK 
Bepe — OB4e je Beh npeoopa/Kena y cyAOimy. jyHaMKOM 
OTnopy OHAe neivia noMena ; y nac je naK oh r^aBHa CTBap. 
Penao 6nx 4a re pa3.iHKe y oeaj Max jacHO iiCKany ; a.iii 
aKO n ii3r.ie4a 4a one sa raj Max cooom Kaayjy mojkc oiitii 
11 4yx OHora BpeMSHa, ouao 6h HenpoMUiuAeHO, aKo ohcmo 
Hcxe 3HaKe TpamH.iH h y noTOH>oj nauioj u rp^KOJ hctophjh. 
Kao 4a je no3HHJe Bpewe ii3r^a4ii.io pa34HKe y cxBaTart>y 
II y noeTHqKOM CMHiu.'baH.y XV BSKa, 
Ho 4a HacTaBHMO Haiue oe.ieiuKe. 
npe4 HaMa ce miipiio uapnrpa4CKH 31J4, no4cehajyhii 
Hac HexoTHue Ha Ky.ie CMe4epeBCKe, Koje Kao 4a cy caMO 
AiiFHyxe ca no4yHaBCKe paBHime na npyjKeHe no ycTa.iaca- 
HOM iipeeojy Metjy BpxoM S.iaxHora Pora h MpaMopcKiiM 
npMMopjeM ; to.ihko onoMiiiby na LI,apHrpa4CKH rpa4, no KOJe 
ra cy oopacuy, KaKO Kamy, n 3H4aHe, jep cy DMe4epeBO 
40HCTa CMHC.iH.iH H 3H4a.iH ^'by4H Kojn cy 04pac.iH Met)y 3h- 
AimaMa Il,apHrpa4a. A.in mxa ce npyjKa.io npe4 HaMa no 
ae.ienHM noAiiMa oko nyxa noKpaj 3ii40Ba ? 

Cbc je xo OH.io noKpHBCHO Hapo40M y cBUMa oo.uimiMa 
o4e.ia KoJHMa je oorax caMO IJ,apiirpa4, Ta Hy4H0Baxa Bapoui, 
Koja je4HaK0, c HeHa4MamH0M y xom nor.ie4y xo.iepaHUHJoM, 
MHpHO H paBH04yniH0 cBaKOMe CBOJe ocxas^ba. II AHa404an 
11 Apoanac, n ^aopaniiH n ^laneAOHau, 11 L[pHoropau h 
ByrapHH, ii TocKa n Fora, n Fpn 11 Jopmchuh, cxapn xypcKii 
n.iH cxaM6o.iCKii n M04epHH HHxepnauHOHa.iHn esponcKH qap- 
uiiuHja, 11 TypcKu yHH*opMncaHM BOJHHK KpcTa^iM cy ce no 
xoMe nyxy xaMo oBaMo, je4aH mhmo 4pyrora, y pe4y lun 
y Hepe4y, nynoMe BaHpe4He jKHBoniiCHOCTH 11 inapeHH.ia. 
Caa xa roMH.ia Kpexa.ia ce ohom crapoM Ka.i4pM0M n ko.io- 
B03HMa oko ibe, cBiiMa HaMHHUMa Kpexaiia a BOiKibe. IloKpaj 
neuiaKa n KOH>HKa umi nyxnnua na MarapmiMa n MasraMa 
Moraxy ce BH4exH CBponcKe Kapyue n cse epcxe Ko.ia, Mei)y 
KOJHMa aaM Hapomixo npiiayKoine na/KH>y xa.bnre Ha4crpe- 



UOA 3H41IHAMA UAPHFPAAA 231 



luene HeuiiM uiapcHUM iioKpiiBa'iiiMa, OKiiheHe .imctom ii ubc- 
TOM, 11 aciiyrt.erie .iiimiMa, ko.hiko hx je cumo cxaTii Mor.io. 
MecTa OKO iiyxa h hi ysBiiuiHue h<i KOJwMa cy ce iia.Ki3H.ie 
HOKc Kvhe, ii.iu 3a xaj 4aH HaMeiiixcHc Ka^aiic, AaBa.ie cy 
HaM HenpeTprnvT mis iiCTO'itbamui Miipniix nocMarpa.iana, 
KOJH cy nyr 4P>Ka.iu y OKBiipy. Am hum je nyx ocxaB.bao 
ysBiiiiieHa iioiMe^HXiija Mecxa h cnymxao ce y 4a.i>»Hy k 
HCKHM I'ohFbauiiMa, OBiix JG rpyna necxaja-io. One cy U3- 
r.ieja^e Kao 4a mine >KiiBe c^iine npcMa 3ii40BiiMa Hapii- 
rpa4a, 11 Kao 4a iix npoviaxpajy c 4y6oKiiM iicxopiijcKiiM 
pasMnuj^bavbeM. Il.m 6o.be - xo ce caMO naNia 11 nameM 
oKy xaKO HiiHH.io. IrbiiMa to oes cy.MK.o Hiije hu na yM 
na4a.io, a HaMa je 611.10 C.10604HO 4a 'im cbojom yoopaaii.bO.M 
npiiniicyje.MO luxo iiaM je BO.ba ii.m mxo je 4paro iiauiOM 
pacno.iojKeiby 11 paaMHUu.bafby. Cbc xe rpyne 6n.ie cy Miipne. 
Met)y H.iiMa niije 611.10 npacne hii xyne, 11 Mct^y h>iixobo.m 

O.IIIMIIIIJCKO.M MHpHOhOM H HCMOM lICXOpiljOM UapHXpajCKlIX 

3ii4HHa Kpexao ce /Khbii csex k >khboxbophoj bo4hu.h, "3 
Koje he CBe no r.pnqii, >KiiBe piioe CKanaxii y xiiraib 4a na- 
cxase npcKiiiiyxo np>KeH>e 0H4a Ka4 y UapHrpa4y onex Ha- 
cxane xpimihaHCKa B.iacx. 

y xoM npiicnecMO y iipaBV BpcBy na caMOM Manacxiipy. 

UpKBa je ca cbojhm srpaAaMa y 4o.bH Ha cpe4iiHH. 
O4 H>e K ceBepo3aria4y 4H>Ke cc OKpyr.iacx 6pe>Ky.baK iivh 
rpo6oBa cxapnjera BpeMena c jepMCHCKiiM 11 rp^KUM naxnu- 
ciiMa, oopacxao nopexKOM a^ii bucokom myMOM cxapiijiix 
4e6c.iHX 4pBa. K ceBcpoucxoKy oiiex nii>Ke upkbc y orpaaii 
npyma ce 4pyro rpo6.be Maibe HanyH.eHO, y KOJCNiy ce rycxa 
6yJHa xpaBa se.iemi.ia uao y Haj.ieiimoj .iiiBa4ii. lIsMchy Ta 
4Ba rpoo.ba 1140 iiyx. Cbc je xo 6u.io iipeKpn.beiio cbcxom. 
Ma4opH.Ma y Kojii.Ma cy oiue CMemxene Ka'j'aHe 11 iipoAaB- 
Hime, ammiHimaMa, oopxa.bKaMa 11x4. lis cBanojaKora ma- 
peHH.ia npaBora Baiuapa opii.ia ce .una rona, CBiipua syp.iH, 
raJ4H, 11 BHKa npo4aBaua ucxo onaKO n 6e3 iiKaKse pa3.\viKe 



232 II04 .3H4ftHAMA UAPIirPA4A 

Kao Ha KaKBOM roA nameM ca6opy K04 upKBe. YspaAOBa 
HaM ce cpue, 11 c paAOiuhy ce ccthcmo cBoje seM^e, kha 
TO iior.ieAacMO. nol)OCMO k upkbh h rypacMO ce Kpo3 CBex 
Kojii ce ryiirno iis.iasehH h y.iaaehii. Ty cy ce npo^aBa-ie 
BoiuxaHe CBehe Koje cy ^y4H KynoBa.m h vhoch.ui y upKoy 
Te CBOJHMa 3a cnoMen na^H.m na Heno.UiUHHH sa to naivie- 
mxeHHx BCAHKHx cBeTH>aKa. HeKH cy oneT HyAM.iii Miipiice 
3a Katjeite, h ^a cBaKii bhah (h-im ynpaBo noMiipiime) lUTa 
he KynnTH, AP>Ka.iH cy iioKpaj CBora ecnana KaAnoHnuy h 
na^iuH cy y h>oj MHpwce uixo npoAajy. IJ,pKBa caMa, Ma 4a 
je nocxaibeM jom h3 Y Bena, HHJe y ca4aiuH>eM cbom oo.iiiKy 
H3 xora BpeMewa. Occm xora iiito je n y npeljaimte BpeMe 
yciCA HCKor acMyboxpeca npe3nt)HBaHa, pymena je 11 y BpeMe 
rpqKor ycxaHKa 1821, h noc-ie je pycKHM HOBueM onpaB.'beHa 
II BacnocxaBAena OBaKO KaKO 11 ca4 nsxAeAa. 4ocTa je npo- 
CTjiana h cBex.ia, a.iH npH^imno imcKa. IIcnpeA H>e je xpeM 
Kao y HeKHM naiuHM iipKBaMa no oc.io6ot)eHiiM KpajeBHMa. 
ILIto HaM je y o^ii na.io, to je Be.iiiKa Maca Kyxnja, canoBa 
II xacoBa 3a npH4araH>e. Bh.io je noKpaj h>iix ii 4ei;e n 
^VAii rpat)aHCKH o6yqeHiix h KaAyl)cpa; 6h40 hx je 11 y 
xpcMy npe4 upkbom h y npeAH>eM npajy upKBe, na h na 
caMHM upKBeHiiM ABepHMu ; 611.10 iix je II y xoAHiiKy ii na 
cxenenimaMa KOJiiMa ce cH.iasH k boa", h hu c.imoj boah. 
II CBH BiiKaxy II npouiaxy 4a hm ce yAe^H h ynmue. To- 
.^HKora HanaAa na no6o}KHO AOOpoMuncxBO ne M0>Ke ce nnrAe 
BHAexH y HaiuHM seM^aMa, h oh neMH.io KapaKxepniue osa- 
MoiiiH»e npeAe.ie y CBHMa rpanaMa >KHB0xa. Y npRBenoj .leno 
KaMeHOiM naxocanoj nopxn, jep ce OBaMO csyA bhah o6H;be 
pat^eHora KaMena, nsAHsaxy ce Kao capKO^aan bhcokh rpo- 
60BH naxpHJapaxa h Apynix snaMeHuxnx AyAH kojh xy bc- 
HHXH canaK 6opaue. 

llsamaBiun 113 nopxe ynyxiiCMO ce Ban orpaAe uixmii, 
y Kojoj cy 611.1U HaAopn h naHaI)yp. Bnnie xora na 6pery 
cxajaxy Besann koh.u kojh cy AOJaxaHn, khq y nac na 



nOA 31I4HHAMA UAPHrPAAA 233 



ca6opiiMa. Ma.io no Aa-te na BHcy Koju 41'>kii neo iio.io>Kaj 
BiiAeo ce Ma^op ca no.niuHJcKiiM KOMHcapcM ii H>epoBn.vi /i.y- 
AiiNia. lIsBaH ceera CTOjehw ohh cy mhpho iiocMaTpa.m ii3 
ja.ieua ii cbojhm ndO/KajeM Kao Aa cy roBopH^n Aa ace.ie 
Aa HHKO He ciia3n hh Aa cy ry, a.ui Aa he ce OAMax no- 
KariaTii MiiM 6n saTpcoa.io. Y MaAopiiMa no uiyMii c-iywaxy 
KUBV n Hapnue. Flo rpoooBHM-i no myMu ^byAH oexy h3- 
B.iAM.iH jecTHBa OA Kyhc Aonecena, h xy Ae^axy jcAan c 
ApyrHM no napne x.ie6a u no kojh x^aAan aa.iora]. 4a<te 
pcAOM CByA no upajeBUMa npjKu.ia ce h nCK.ia pii6a, he- 
BanMiihn h Apyro jgcthbo no OBaMounte.M HaMHHy. Apyrw cy 
npoAaBaAH CHMHTe, i)eBpeKe, oypeue, 6aK.iaBe, mckhkc h 
Apyre opaujHeHHue Macne u.\n nocne, n caA joui nosnaxe u 
KOA Hac, KoJHX je oBaMO Ha cbc cxpane nyno, a Koje y 
Hac nomiH>y numesaBaxH. y3 h>hx cy cxaja.in .byAii c boKcm 
noc^acximaMa, ca c.iaAO.ieAOM, ca luepoexoM, h ca CBano- 
jaKHM BohHHM ceMeitCM, Kao uixo cy 6aAeMH, .ieiiiH.nun, 
.ie6.ieDHie, *ncxHK hxa- KOje ce OBaMO mhoxo npoAaje h 
jeAe. AmHHHHua je oh.io CBanojaKux sa cBaKy Bpcxy Myiii- 
xepuje. HerAe cy noA bcaphm hcoom ca oxBopeniiM, ABa 
xpn Mexpa AyraMKHM y3annM caHAyqexoM, y komc ce na 
H<apy np>Ke h roxose je.ia; nerAe je nosaA" xe nyjne xpne- 
3apHJa noA MaAopoM ca nocxaB^eniiM cxo.iom, 6e.inM qapiua- 
BOM, cxo^HuaMa H xan^HpiiMa. YKyc KuheH^a, Kojn je osaMO 
MHoro Biime pasBujen H.m y oonqajy, nero y nac, cue je 

XO OKIITHO .laBOpOBMM .HICXOM, CBaKOJaKHM UBCheM, H Or.lC- 

Aa.ioM Ha cpcAiinii. II xy hexe rAerAe bhacxh noneKora 
o*nunpa u.iu e*eHAnjy, tac ce c.iaAii Myxa.ieonjoM, oaK.iaBOM 
n ApyruM je.uiMa, sa Koja cmo mii bcH ynyc nsryoiun. Csa 
pasviHua OBAamH>e ca6opcKe KyxnH>e oa name niije hh y 
MC'M ApyroM nero y oonqajn.Ma Kojn cy, obac y mhoiomc 
npocxpaHHJe, a.m y ochobh oa Hauuix pa3.uiMHH nncy jep 
Hauin ooHMajn nncy niimxa Apyro Hero cyaien n npocxuju 
U3oop, ymiiLcn ii3 0BAaniH,era oon.ba n ni)0cxpaHCXi3a. A.in 



234 n04 3H4HH.\MA UAPnrPA4A 



je4Ho lUTO je naAa.io y omi, h uito 6ii name .tyAe sa^y- 
411.10, DiMO je TO, liiTO HHr4e HHJe oh^io Ha npo4ajy hh- 
KaKBor mnnpHTHor iiwha, hh Buna, hh paniije, hu nHBa, 
HiiTH H^era 4pyror. Je au to TaKO no ooH^aJHMa 04 cxapuHe 
ii^ui je, MOHKe OHTH, no yTHuajy TypCKB B.iacTH, HiicaM Morao 
pasaopaTH. A^in oneT sa to CBex je 6110 Tano eeceo h pas- 
4paraH, Kano ce caino Mor.io saMwciiiTH na ^enoMe npo.ieT- 
HjCM h cyHManoM 4aHy kojh je na cBaKOM Aviiiy HsasHaao 

ocMex. 

Ho paBHiiuH r4e cy 6ii.ie oopraAKe, .i>y.t.au]Ke, cnpaBe 
3a Mepeite ht4. Hy.ia ce CBupna a cKyn^ba^ia ce roMn.ia oko 
KO^ia. not)OCMO TaMO H MM, 4a BH4nM0 Mppy. Hrp.Kin cy h.ih 
y3 caMy sypyiy, h.ih ys syp^iy h roq, y kojh ce no TaKTy h 
c KseecHOM BeuiTHHOM y4apa4o y npaBH^inHM uHTepBa.iaMa. 
Ha HeKO.iHKO ce MecTa y3 Ty CBnpKy nrpaao. Ilrpaqn cy 
611M1 MeuiTaHM H3 oKO^/inne h c asHJcne CTpane 04 HiiHtera 
pe4a ^y4n. Bh-io nx je Bp.io .leno 04eBeHnx. MaKuitipe 
noKpaTKe h nouiapoKe, HCKHhene BtaoM iviajbc nAii bhuic ; 
hypne lun ryttqe, OKpaTKo Kao je^eK a.m c pynaBHMa, a 
ucno4 H>era ijeMa4aH, cse c BesoM, napoMHTO no MHuiHuaMa 
Ha pyKaBHMa ; Tapa6o.ioc Aen h bcuikh, onacan uiHpoKO h 
0B4am, TaKO 4a cbc Mnc^nTe 04pemHhe mm ce n.iii cnacTn 
a OH je caMO xaKO bbidto y 4panepnje HaMeuiTen. Ha r.iaBH 
HM je Kana TaKol)e 6n.ia onacana Ma.m.M uia.uiheM. CsnpKa 
3a nrpy iiMa.ia je hcth KapaKTcp Kojii je h y Hac nosiiaT. 
Hrpa.iH cy yxBaTHBUiii ce sa nojace, sa pyKe, ncno4 mh- 
mniia ham 3a paMena y pasHHM CKOKOBWMa h uoKpeTiiMa 
nrpy Haiuera Ko.ia, caMO mu ce MHHn c BehiiM 6oracTBOM 
noKpeTa h c eehoM rpau;no3Homhy y noKpeTarfcy Hero uito 
ce y Hac mojkc BH4eTn. Y iirpn ce nyuiTajy u.ui xBaTajy, 
nrpajy kojh ceKyHa4 na caMO, n.iecKajy ce pynaMa, na ce 
oneT XBaTajy y ko.io h npo4y>Kyjy noKpcTC. Ha je4H0M 
MecTy Hat)OCMO 4Ba napa Koin cy nrpa.in Hapo4Hy nrpy, y 
HCKy pyny na^uiK na .lancHJe UAa Be.uiKii Masyp, ca bcihkom 



n04 ailJJIHAMA UAPHPPAAA 235 



innKoiuhy ii MHorocTpyMnouiliy y noKpexiiMa Ma.io 4a.be 
BHACCMo BapouiKO rpMKO KO.io, Mc Hppaxy .by4ii OAeBOim 
y GBpoiicKO pyxo, a npe4 H>iiMa c MapaMOM y pyun KO.ioBO^ja, 
KoJH ce caB Tonno iiSBiijajj hii noKpcxe. To BapouiKO ko.io 
noTiiyHO je iicto uito cy K04 nac usBccne crapiije iirpe, 
Kao He4a rpuBny 11T4, ii.ui Kao KoKOHa Mapiio.ia 11x4. 

Ca iiaHahyp.i co yiiyxiiMO iia HH>Ke y orpaljCHo rpo6.be 
11C1104 upKBC. Ty CO npo4aBa.ic Ha xa6.iaMa iioc4acxHue 11 
M.iemia je.ia. 11 xy je ou.io CBcxa kojh cc saoaB.-bao h mexao. 
Ty Ha ae.ieHOj .iiiBa4iiun, r4e rpo6oBH 6ejaxy nopexKii, 
yr.ieAacMO MaKe40Hue r4e iirpajy y h>uxobom ociom cyKHe- 
HOM py.\y ca upnuM rajxaHHMa. Bii.ia hx je noaeha roMii.ia. 
npul)eM0 TaMO, II BH4HM0 CBiipaqa r4e 00411 h ys hcMane 
CBHpa a ncnpe4 ^Le^a ce no se.ieHOJ xpaBH Biijame ko.io 
Kao HHiueB^baHKa y ^aKOM h c.io;khom xaKxy hihbo Kao Bexap. 
Ba^ba 3Haxii 4a MaKe40HUH urpajy cbc y Mapaiiavia. Ka4 
xy urpy iiaiirpame 0H4a upe4 Ko.ioBoljy, *iiHiijera h .lenme 
04eBeHa MOMKa, cxa4e nocxapiijii mobck ciipoMaiuKii 04eBeH 
11 oxiiOMe xe>Ky Hrpy, npaBy MaKe40HCKy, ca K.ienaH>eM o6p- 
xaH>eM H eehuM ooracxBOM oo.uiKa. r.ie4a.iii cmo je c ae- 

4HKHM 3a40B0.'bCXB0M. He XpCOa HH Oe.lCJKHXH 4a cy CBil 

roBopn.iH CBOJHM MaKe40HCKHM 4Hja4eKXOM, a r4eK()jii upo- 
4aBau B04e npHMH^yhii ce xoj roMH4H, Bimao je : B04a, B04H. 
KaA aaiiHxacMO 04aK.ie cy, peKome naM 4a cy cbh m3 oko- 
.ume BiiTOAa 11 4a pa4e 6amxoBancKe ii 4pyre noc.ioBe no 
napiirpa4CKiiM oauixaMa. Ma.io 4a4>e 04 obc rpyue Ha.uiHii.ia 
ce 4pyra rpyna, K04 Koje cy ce ny.ie raj4e, u Koja je 6n.ia 
04CBena y BapouiKOM moluhom 04e4y, y uaKuiHpaMa hyp'ie- 
TiiMa 11x4. Ka4 CMO npiim.iH k H.u.via, ohii cy ce 04MiiP'i-"ii 
II MU iix sanwxacMo 04aK.ic cy. Ohii peKOUie a^^ cy ii3 Bii- 
xoACKor, a aa 4a.ba niixaita 04roBopniiie 4a cy y OHOj 
npBoj rpynii y cyKiieHOM 04e.iy ca upuiiM rajxaiiiiMa Bu- 
To.buii ,apraxmije« xo jccx pa4HHUH HajaMHiimi, ii.in Ha4- 



236 no A 3H4IIHAM.\ HAPIirPAAA 

HHqapii, a ohii 4a cy ra34e h 6amT0BaHn. Otja noxa. y 
04e.iy u oABOjena rpyna sa nrpy h saoaey. Ka^ saMO.mcMO 
4a HaM noKaiKy CBOJy iirpy, raj4airi aacBiipa, a H34BOJnuje 
ce 4Bojiiua Te naripeMa ce Kao nap, no^eiue nrpaxH TeuiKy 
H yMopHV a.iH nyny *hhhx noKpera MaKe40HCKy Hapo4Hy 
iirpy, Koja je npn.iiiMHo 4yro Tpaja.ia. 11 ohh cy Hrpa^H y 
qapaiiaMa. SaxBa.mcMO hm 11 onpocTHCMO ce c H>HMa, h no- 
l)eMO Harpar, jep ce h cbct 6eme Beh noqeo paaii.iasHTH. 
CnpaM cyHua Koje je na4a.io k 3ana4y, a h3 40.iHHe 
upKBe Ba^yK^HJe joiii je4H0M iior.ie4acMO na cueny npe4 
coooM. Ha Bpxy 6^are y36p4Hue na xpii nerupn ctothhc 
Mcxapa Hcnpej nac 4H3a^n cy ce 3H40BH h Ky.ie i],apHrpa4- 
CKe, a ncnpe4 h>hx cy ce y xaMHOM aejieniLiy a y oo^iiKy 
HaiuMX ja6.iaHa H34H3a.iu KunapHcii msmcI) rpoooBa noKpaj 
3ii40Ba. Join je opyja.ia xyna caoopa ca iteroBOM pas.uiH- 
Homhy 04e4a, pace h je3HKa u ca H.eroBHM je4H0CTaBHiiM 
TiinoM. Mu CMO y-iasH^H ynyxpa y shahhc, a no r.iaBii naM 
je 6pyja.ia roMH^ia mhc.ih o pasHHM nnxaifcHMa h npe4MeTHMa 
KoJH cy Beaann sa osaj rpa4, Kasyjyhw HaM 4a cmo 4aHac 

y JKHBOJ H MpXBOJ apXHBH npOHHXaJH HeKO.lHKO CXpana H3 

HcxopHJe 6a.iKaHCKnx 3eMaAa. A.ni je xeiuKo Kasaxn ony 
noyKy 11 3a40B0ybcxB0 KOJe cmo nam^H y jkhbhm yxncuHMa 
HeKo.iHKO cxpana xe npxBC h hchbb KibHre, Koja nac je 
xpH HCTupu caxa o6y3HMa.ia cbojhm Be.m^aHCXBeHO pe-mxiiM 
HaupxuMa ! 



rcBOP 

HA nAPACT0C7 A^MZTPHJA flAEHflOBZHA 

roBOPiio 
y CME4EPEBCKOJ U;PI^BH 18. CEnXEMBPA 1888 ro4. 

4mmhtphje pyBAPAU, 
aapox 3CMiiHci:u 



TeK lUTO npociatuicMO upc hcko.uiko Aana y Beorpajy 
ByKOBy cToro4nmH>imy, 04 Koje ce yc.ie^ ohhx ch.ihux 
npHJaxnux VTHcaKa, luxo hx he tboj npoHCHsecMO ii Kyhii 
04HecM0, join qecxHTO hii 04moph^h hhcmo ; a eso nac Aanac 
y CMe^epeBy na-OKyny, r^e cuiehmo ^aBHAoenheBy npociasy. 

YMO^eH H nosoaH 04 iipHpet)iiBaMKor o^oopa /[abhao- 
BHlieBe iipoc.iaBe, Aa BaM ja ca OBor CBCxor Mecxa neKO.iHKO 
pemi iiporoBopHM o tomg : ko je oho h naKBC sac.iyre no 
cpncKii iiapoA MMa 4'iBii40BHh, ja ce xoj H^eroBOj MO.ion 
II noaiiBy pa^o 11 Bece.io OAasBax.' 

Ma Aa MM iiiijc npBiina, a,^ Ha iiapacxocy Kor aac.iy- 
>KHor Op6»na, o ii.eroBiiM sac.iyraMa no cpncKii napoA ro- 
BopuM : npuanajcM Aa ce 40 caAa, y xukum npiuHKaMa HHcaM 
HHKaAa na.iasHO y onaKOv AyuiCBfioM cxaity, y KaKEOM ce 
y OBaj Max na.iasiiM. 

A KaKO 4a II ne oyACM y hcoohmhom AymeBiiOM cxaii.y, 
KaA nor.ieAHM npeA cooo.m na onaKO 04a6paHe c.iyinaoue. 



2 38 roBOP HA nAPACT. ahmiitphja aabii4obht%a 



Mel)y KojHMci BH4HM TO.iHKe npeACxaBHUKe upKBe, Hsac.ia- 
HHKe Kp. cpncKe B-ia^e. HsaciaHiiKe n npe^cxaBHUKe Kp- 
cpncKux HaJBHtunx iiay^HMx 3aB04a, cpe4HjHX h ochobhhx 
ujKO.ia, sacTynHHKe mxaMne, quHOBHUKe 04 CBiijy crpyKa ii 
ocxa.iy rocno4y h 6pahy, uei^j KOJHMa HMa bhuic npano- 
SHaxHx KffcHJKeBHUKa II HayqHiiKa, MyBeniix 11 y cpncKOM -- 
ocxaaoM nayqHOM CBexy kojh .cy y Beorpa4y o BynoBOJ 
cxoro4HmifcHUH onaKO 4iiBHe roBope c.iyma^H, h kojh c ny- 
HiiM npaBOM OMeKyjy, 4a iim ce h Aanac ca OBor Mecxa 
JKHBOX H pa4 4^BH40BHheB MHoro 6oJbe HcnpH^a 11 oqeHu 
HO mxo hy ja y cxan-y oiixh xo yHiiHuxii. 

Ca4 xcK yBnt)aM, KaKO caM norpeuiiio, inxo cum h ne 
MHC.iehii o CBeMy tomb, ooehao npHpet)HBaHKOM 046opy, 4a 
hy ja 4aHac Ha napacxocy roBopiixH. 

Ho Ka4 c 4pyre cxpane homhcjIum 4a ja Met)y aaMa 
iiMaM H 40cxa no3HaHiiKa 11 npiijaxe^a, xe 4a ohh nao xa- 
KOBH, a ocxa^a nenosHaxa mh rocno4a 11 6paha Kao CpoH, 
Hehe OHTH cyBHiue cxponi cnpaM Mene; xo mh xa noMiicao 
u yBepeH>e 4aje cnare 4h hc oAycxaneM 04 CBora o6ehaH>a 
Beh 4a sano'iHeM csoj roBop. 

rocno40 n 6paho ! Ko 6y4HHM omiMa npaxii CBCxcKe 
4oraf)aje y 4aHamn.eM Beny, kojh ce ooh^ho nasHBa bck 
npoceexe h nanpexKa ; ko B04H paqyna o CBaKoj no.ie Ba/K- 
HHJoj nojaBH y CBexy h ko Ma.io o36HAHHJe npoMHiii.'ba o 
OHOMe, uixo ce y CBCxy 4orai)a: xaj Mopa onasnxH, 4a 
CO Bp.iHHa CBe xo EehMa h sehMa ryoii h necxaje, a no4- 
^ocx Ha npoxHB CBe xo Behivia n BehMa oxHMa Maxa ; 4a 
ce Bp.io Mecxo Hajeeha HenpaB4a h nacH^e no4 bh40m sa- 
KOHHXocxH MiiHii H BchnHa, Kojoj ce y xaj Max ne uhhh ne- 
npaB4a h nacH^e, h ne CMaxpa hx aa HenpaB4y h Hacn.be 
HO 3a HaJBehy npaB4y h 6.iaro4ax; 4a ce Bp.io lecxo hc- 
3HaxHii H HHuixaBH A^jA^i y3H0ce, c.iaBe u 04-iiiKyjy, a Ha 
npoxHB s.ic.iyjKuii h 04-iM^Hn npe3Hpy, HCMCBajy, h rone; 
4a ce MHorn no4qnH,eHii cnpaM cBOJiix npexnooxaB-beniix 



rOBOP HA HAPACT. AUMHTPHJA ilABH40BIITx\ 



!39 



poncKH B.ia^ajy 40K cy iim iipcTiiocTaB.tenii, a kbla hx ce 
oc.iooo/ie, OHU HX oroBapajy 11 iicMCBajy Aa cc Bp.io mccto 
4anac je4HM 4>y4»i ysHOce u y34ii>Ky Kao pojo.i.yoH a cyjpa 
04 ncTiix npecTaB.bajy uao neiii)iijaTC4.ii Hapo4HH ; 4''^ je 
Hjt.io pexKo HahH ucKpcHa II ni>auM ni)HJaTe4.a 11 4a ce iiaj- 
60.1.11 npiijareAH sa HaJMaH>y naKBy CTBap 3aBa4e h no tom 
Ha4Mehy kg he ce komb BehMa ocbothth m HaiuKp4HTii; 4a 
3^o6a, saBHCT, ocBexa cbc to BehMa h BehMa OTUMa Maxa 
Ha CBe CTpane K04 CBHJy CTa.iejKa. a ceM Tora, K04 cpiiCKor 
napo4a CBC to Behy h Behy X7ia4Hohy cnpaM upKBe h HpKBe- 
Hiix ooHMaja, Koja nac je upuBa h ooiiMaJH 11 caMyaa^H 4a 
u 4aHac Kao cpncKii iiapo4 iioctojhmo iiope4 CBHJy Myna 
H HeBo^ba, LUTO HX je nam napoA 40JKHBeo 11 upeTpneo; 
lUHpeibe HaaapencTBa noje je ne caMO npoTUBnuK aauie npa- 
Boc.iaBHe Bepe, o6nqaja upkbchmx ii Hapo4Hiix, ho h npoTHB- 
HiiK Hapo4HocTn : lunpeibc coii,nja.iii3Ma, kojh He iioanaje 11 
He npn3Haje HHKaKBy Bcpy hh iiapo4HOCT ; OTHMaH,e Ma\a 
cpncKor npe4c.icKor cenapaTiiSMa u ii34CBaFbe hobhx HMena 
3a Cp6e H3 nojeAiiHHX cpncKHX Kpajesa, nope4 HeKa4auiH.nx 
KOJHM ce Hani Hapo4 h3 nesnaiba no iipe4e.iy }KiiB.beH.a 
Ha3HBauie, cbc 40K imje Ryu HCTaKao 3acTaBy, na Kojy 
Haniica: CpouH, oKueeo on mb zde. 

.le4H0M pemi Taj Mopa onasnTii 4a je y 4aHauiH>eM 
cBCTy u Beiiy CKopo onaKo hcto, Kao uito oho 6euje no 
Hapo4HOj iiecMH: Ctiet^u 6jiaio deAe y Iliil^njn y acM.bii 
npoiueTOJ, a naiiMC : 



y IlHl)njii xeujKO 6e3aK0ibe; 
He nouiTyje M.iat)U cTa|)njera, 
He c.iymajy t)ena poAirre.be, 
Po4ine^H nopo4 norasiuii, 
KyM cBor KyMa na cy40Be hei»a 
H 40Be4e .lajK^bMBe cBe40Ke, 
\\ 6e3 Bjepe n oes MiicTe 4yme, 



240 . rOBOP HA nAPACT. 4HMI1TPHJA 4ABIU0Bin\.A 

n or^o6H KyMa BeHqanora 

BjenqaHora ii.iii KpmxeHora; 

A opar 6paTa na MeJAan sasHea ; 

TteBep CHacu o cpaMOTH pa^ii ; 

A 6paT cecxpy, cecxpoM ne 403HBa. 

Ila KnA TaKU nocMaTpaqw CBexcKHx 4or?l)aja y 4a- 
HaiuifceM CBexy h BCKy BH4e, 4a join uMa Kpajesa, y KOJHMa 
^y4n SHajy nornxoBaxH npasy Bp.uiHy, h 04axii 40CxoJHy 
noqacx ohomb, kojh je 4aBH0 omh 3aK4onHO, xe HHJe y 
cxan>y 04aBaqiiMa yqHiteHeuoHacxn 4aTH seMa^CKOr o.iara, 
no40>Kaja 11 04.iHqHJa; th Mopajy xxe.iH ne xxe^H 4a Be- 
pyjy, 4a joui HHJe Bp.iHHa ca cbhm HsyMp.ia, 4a jom HMa 
^y4H KOJH ce SHajy xo.ihko ysBiicHXH, 4a ce y 4o6y naj- 
Beher y34H3aH>a m c^aBAea^a jkiibhx .i.y4n cehajy 4aBHO 
yMp4HX CBOJux cyHapo4HHKa KojH cy pa40M cbojhm cxeK.iH 
sac.iyre no h>hxob napo4, Biuehn to, He K.iOHy 4yxoM. 

KaKo H caM 6y4HHM omiMa npaxini cBexcKe 4orat>aje, 
o H>HMa B0411M paqyna 11 036ii^Hnje npoMiiui.baM : caSHaBuiH 
sa n.ieMeHHxy naMepy qecxiixe CMe4epeBCKe yje4HH>eHe cpii- 
cKe 0M.ia4HHe, 4a Be-iuKOM CponHy ^wMHTpiijy 4aBH40Bnhy, 
Kor KOCTH Aeme y cMe4epeBCK0M rpo6^y, aviepan cnoMenuK 
no4HrHe Ha4 rpo6oM, h xom. npn^iiiKOM npHpe4H napacxoc 
y upKBH H OBy 4aHamtt.y 4eny npoaiasy; jaKO ca.M ce 06- 
pa40Bao xoj H,eH0] naeMeHHxoj naMepw, 11 xo c xora, mxo 
caM y XOM H^enoM CMepy yoqiio CKopo saxpnany ncKpy no- 
luxoBaHia npase Bp.iMHe, Koja mh iicKpa 4aje Ha4e, 4a he 
y Cp6HJH nonoBO OHtHBexH onaj 4yx, kojh je y h>oj jkhbco 
3a BpeMe npBor h 4pyror Hapo4Hor ycxaHKa, a naiiMe 4yx 
cpncKB qecxHTocTH h n.ieMeHHxocxH, kojh je My4a cxBapao. 

Ila Kao uixo je y noqexKy OBora BeKa y IIIyMa4HJH 
sanoqeo Hapo4HH ycxanaK npoxim nacuAa xypcKor, kojh 
ce Ha 6p30 paiuHpHO no cboj CpoHJH xe nanociexKy ctbo- 
pno HesaBncHy Kpa.beBHHy CpoHJy; xo je n OBy 4aHauiHjy 



rOBOp HA nAPACT. 4HMIITPHJA AABH40BH'RA 241 



npoc-iaoy iipiipeheny oa CMOAepeBCKe yjeAUHbeue cpncKc 
OM.ia^Hne CMarpaM sa ycTawaK npoTHB yciiaaaHe cpiiCKe 
MCCTIITOCTH, n.ieMeHHTOCTH, HapOAHC CBGCTH, H 3a c^aB^beifce 
npaee Bp.iiiiic, n )Ke.iHM 4a ce 11 oh 6p3o paiuiipii no CBoj 
CpoHJn II ocTa.uiM scM^aMa h KpajcBiiMa. 

CxBahajyliH TaKO OBy AaHaiun.y /lanHjoniiheBy npo- 
c.iaBy, ja ce lueMCHHToj 11 mcctiitoj iiaMei)u CMCiepeBCue 
yjeAiiH^ene cpucue OM^uuiiHe, Koja iic oct.i c.imo iiaMcpoM 
Kao uiTO je K0,\ nac, MHoro, Muoro naMcpa ocTa.io naMe- 
poM, HO KOJa ce eno o>khbotboph. ^yooKO K.iaH>aM u wc.ihm 
joj, 4a y c^iaB-beii^y iipaBc Bp.inne ne Ma^iaiuue, h 4^^ y 6y- 
4yhe npu cbojhm npeAysehiiMa 6y4C y iisc'opy xano cperna, 
Kao lUTO je oii.ia cperna y u36opy ii0B04a ,utHatuibe obc 
npoc^iaue. 

YBepen, 4a BaM CBHMa HHJe nosHaxo, ko je 6110, h 
KaKBe sac.iyre no cpncKH Hapo4 iiMa ^wMnxpiije 4aBH4CBiih: 
HCKa Mn je 4onymxeno, 4a BaM xo y upaxKiiM upxaMa nc- 
rpnqaM, 

^iiMHxpiije 4ann40Biili P04110 ce y ScMvuy 12. Okxo- 
opa 1789, 04 oua FaBpe h Maxepe Mapiije. Oua cy My 
SeMVHuii sRa.ui: I^aBpo ITpoTHh, h to no ony, kojh je 6ho 
npoxa 3cMyncKii, 11 SBao ce 4aBii4 Tjopt^eMHti. 

Taspa je ono Bp.io nomxeH mobck h 40''ap Cpoini, 
nomxoBaH 04 cbojhx cyrpat)aHa, raxo ce 011411 n 113 xora, 
mxo je Faopa Ka4 je y noqexuy OBora Beica gaiiOMeo napo4- 
HH ycxanaK y CponJH, nocian 6110 y Tpcx, h 04 CH4auiH,nx 
Cpoa.ha 40Heo Bp.io ^eny noBMaay npiinoMoli 3a Hapo4Hii 
ycxanai:, a yrf xo je oh ycxaHnmiMa HaoaBiio 11 je4aH oapjaK 
04 K;q).ioiia'iKor c.uiKapa Cxcbc FaBpiLiOBHlia. 

I'aBpa jc 6110 y noMcxKy uMyhan xproBau 11 iniao 
4cn 4yl.aH, HO Ka4 My ce .\al)a c neuixancKiiM ccnanoM no- 
4aBiua, a uyha n 4yhaH nsropeo, uanycxn 4ytiaii n 3anoMHe 
xproBaxii c uhiiom. 

rO,\lllUH>llUA XI. '" 



242 rOBOP HA nAPACT. ahmhtphja aabhaobh-ra 



KaA je FaepHH chh ^WMHTpHJe Aopacxao sa uiKo.iy, 
A^AG ra npBO y cpnCKy, a sa tum y HeMa^Ky iiiKO^y. Xxeo 
ra je ^axH h y rp^Ky, ho J^nuuTpiije HHJe HUKaKo xxeo 
Aa H4e y H,y. Ji,ou,Hii]e ce sa xo h caivi Kajao, jep on My 
y JKiiBOTy 04 Be^HKe kophcxh 6h,io, 4a je h rp^Kn snao, 
a ocooHxo y l],apiirpa4y. 

/l,HMHXpuje HMao je BO^y 4a jhu ruMHasHJy, h oxaq ra 
046646 y Kap^iOBaHKy rHMnasMJy. Ona je y xo BpeMe, Ma 
4a je Ten npe 9 roAnna oxBopena, 6H.ia na r^iacy ca cbojhx 
Ba.taHHx H HSBpcHHX iipo*ecopa. lis H>e cy join y oho epcMe 
H34a3H^H onaKH t)auH, KaKBH pexKo 4aHac, noc.ie 100 ro4HHa 
H>eHor oncxaHKa, H34a3e. 

KaKO je ^HMHxpiije 6ho Bp.io 4apoBHx h 6iicxap, a 
y3 xo H Bpe4a[j, oh je nope4 Ba^^aHiix npO'i>ecopa y H^oj 
HayuHO MHoro, a y3 xo nay^HO ce h ^yOHXii CBOJ Hapo4. 

Ho npw CBpmexKy mecxor pa3pe4a 4wMiixpnje iia4He 
y HeMH.iocx K04 xa4aH>er npo<t>ecopa Feopruja XpanwcyiaBa, 
noxofter B'ia4HKe upBO nanpaqKor a no xom 6aqKor, kojh 
je 6ho oco6eH.aK. c kojhm cy ce t)auH xnxpa.iH ii no4CMe- 
Ba;iH, H o KOMe cy ce jom h 4aH Aanac 04pHca4e MHore 
maAHBe npnqe h3 406a H^eroBor [ipo<i>ecopoBaH>a y rHMna- 
3HJH H 6oroc.iOBHJH. XpaHHcaBybCBa My4Ha HapaB h nona- 
uiaHjC HHJe ce 4ona4a^o /l,WMHTpHJy 3a to H3Mel)y h.hx 
4ot)e 40 3aBa4e, h KaKO y oho 406a cxponi MiiTpono^iiix 
CrpaTHMnpoBMh Hiije 4onymxao 4a l)aK mojkc iiMaxii ripaBO; 
^HMuxpiije 6y4e oxnymxen n3 rHMHasHje. 

ria Kap.ioBaua 046 ^HMiixpuje y KejKMapK, y Ma- 
l)apcKy, r4e CBpujH npsy ro4MHy ^H.ioco^HJe, a 4pyry CBpiuii 
y IleuiTH. 

Oo cBpmexKy 'i>iviocO't)Hje yniime ce 3a c/iyuiaou,a Me4M- 
UHHCKHX HayKa y Hemxii h cBpuiH xpii ro4nHe Me4eu,HHe. 

Kao xpehe ro4HHe Me4Hii,nHap npeBeo je 4iiMiiTpHJe c 
HCMaMKor je3HKa n H34ao y By4HMy 1812 obc 430 kilii- 



rOBOP HA HAPACT A HMHT PHJA 4ABH40BH'RA 243 

>Kimc:l) »Cuiic;inKi yMiLiiiinna, y'liiTC-icMi. ii mnocTH iiocbh- 
mcHU", 2| nllacTan.ieiiie ki, B.iaroHpaiuni", a y:i 37 op. 
CI30JHX iioBima ini 1814 pasac.iao je iio3HB na iipeTii.ia- 
Ty iia CBOjy Kii-iiry: „Co6panie iiayna, CBaKOMy 'lOBeiy 
HyjK4iiH«, HO 4a .111 jo iicra KHiiira n iiiniuj.ia, hc 3iia 
ce, a.iii Mymio jep je iie noMiiPbe hu llhi'i-apiiK. iiii Crojaii 
HoBaKormh. 

Il3 rieuiTe 04e /l,"MHTpnje y Bcm 4;^ c.iyiiia xaMO mg- 
4iiuiiHy, r4c je M cepiuiio MernpTy ro4iiHy, 11 y4py>Kiio ce 
jom Kao Me4euHHap qeTBpre ro4HHe ca 4'i^'"tpmJcm *t*pytuii- 
hcM, xe H3pa4e 11 4o6iijy 04o6peH.e, 4a Mory y Bcmv 113- 
4aBaTH cpucKe riOBnne, u onii 1. AsrycTa 1813. 11343401110 
y BsMy 1. 6p, no4 Hac.ioBOM : „IloBiiHe cepocKe ii3i. uap- 
CTByiomcra rpa4a BieHHe" a 04 1816 1104 Hcxc.iobom : »Ho- 
BHHe cpocKe y BicHUH", Koje cy iis.iaRii.ie CBaKH 4^11 ociim 
KeAejhC H ciieua. 

Hpe Tora u3.1a311.1e cy y Beqy 1791 11 1792. ,,Cep- 

6CKifl HOBMHLI", H TO Ha C4aBeH0-Cep6CK0M je3HKy, UPKBC- 

HHM c.iOBiiMa uiTaMnane. KaKO ce K04 nac MHoro iiixa 11 113 
HOBiijer BpeMena He 3Ha, ne sna ce hh 4aH 4aHac sa 113- 
BecHO, KO je Hcxe hobhhg ypchnBao. O4 hcthx je HOBHua 
r. C'TOJaH HoBaKoniih aa cBany ro4HHy iiauiao no je4aH 
6poj H TO 3a 1791 op. 58. H34aT y yropHiiK 30. CeiiTeM6pa 
a 3a, 1792, 6p. 37. H34aT 7. Maja y yxopiniK, xe oxy4 ce 
iipBO 11 403iia.io 3a HaiixoRO u3.ia>Kcibe. .la caM nan Haiuao 
op. 511. 3a 1791. H34ax 3. OKTo6pa y iiexaK, xc ca4 oap 
3HaM0 4a cy one 11 1791 Kao h 1792. M3.ia3iue 4BanyT na 
iie4eAy 11 to yxopHHKOM h iicxko.m. 7. /l.eneM6pa 1792. ii3iiaiao 
je opoj 98^ noc.ie4it.u iicxux noBiina. 

KaKO je 1792. Kypyoen npo4ao CBOJy cpiicKo-i'..iauiKy 
uixaMnapujy 4BopcKOM arcHxy CxcBany HoBaKOuiihy, xo cy 
y yropHiiK 28. 4eueM6pa 1792. noMe.ie ii3.ia3iixii y Bciy : 
„C.iaBeHo-cep6cKin Bh40MocTU« h 113.1a311.1e cy 4UHiiyx ua ne- 

1G» 



244 rOBOP HA nAPACT. 4HMHTPHJA 4AnH40BlITvA 



Ae.'by, yTopHHKOM ii rctkom ao Kpaja 1794. ii to Bume 

CpnCKHM, HO C^aBGHO-CepOCKHM jeSIIKOM, rpat)aHCKHM C^OBIlMa 

LuraMnane. 

3a 1793. ro4iiny KOuiTa^ie cy oee noBHne 13. <l>op. 
a 3a 1794. 10. <Po\). 6.*) np. 1793 micy iiMa.ie Buiiie 04 130 
npeTn.iaTHiiKa. Ko^hko cy HMa.ie 1794, ne snaM, jep y 40- 
Ti'iMHOM 6pojy, y kom ce noaiiea ea upeTn.iaxy 3a 1795 ne 
Be.iH ce, Rap uito ce peK.io y ohum 04 1793. 

»HoBiiHe cep6cKe'' 04 1. AsrycTa. 1813 40 23. Maja. 
1816. ii34aBao je h ypehjiieao 4aBH40Bnh y 4pyiiiTBy ca 
<I>pyii]iiheM, a no o44acKy OpyiuiihePOM 113 Be^a n34aBao 
Hx je H ype{)iiBao caM 4aBii40BHh cbc 40 14. HoBeMopa 
1821. O4 14. IIoBeM6pa 1821. 40 14, <t>e6pyapa 1822 ype- 
hiieao iix je HeTap MaTuh npaBniiK. 

Owe cy HO caMO sa 1813. 11 1814. n3.1a31r.1e CBaKii 
4aH ociiM He4e./be 11 npa3HHKa, nao ujto r. CTOjan Hosa- 
KOBHh no IlIa<i>apnKy norpeuiHO pe"4e, no one cy iw.iasn.ie 
TaKO H 3a ne.iy 1 81 5. n 1816. n tck 04 1 . Janyapa 1817 no- 
'le^e cy 4BanyT na He4e.'by ii3/ia3HTu 11 to cpe40M n cy6oTOM, 
y npBH Ma?: caMO na 4Ba ^iicTa, a 40UHMJe na Tpii n qeTupH. 

y 119. 6p. 04 30. /l,eueM6pa 1813. Ha.ia3ii ce ona 
oojaBa ype4HHKa cpncKHx HOBiina 4aBH40Bnha 11 <^pymiiha: 
»Mh tbcmo cb noqexKOM'f. ro4nHe 1814. ch nepBtiMi, qiiciOMi. 
HOBHiia Hamii wicxo 4Ba nHCMena Tt niiCMO H, npaBO cpncKO 
nuCMO ynoTpeo.taBaTii noiexn. " 

O4 noqcTKH 40 4pyre no.iOBUHe 1816. uiTaMna.ie cy 
ce cpncKc hobuhc K04 JoBana LUHiipepa, a 04 to 406a na 1 se 
40K MHJe /],aBn40BHh uiTaMnapiijy oTBopiio K04 UlMiiToayepa. 

O4 1. AsrycTa 1813. 40 31. JeiieMopa 11, r. KOinTa.ie 
cyl2 4.. --40 HOB. 6. Bp. 3a 1814. — 1817. 34^p. 60 hob. 
6. Bp. 3a one, KojiiMa cy ce CBaKH 4aH mviJba.'ie, a 30, <i'p, 
6. Bp. KojnMa cy ce caMo 4Ba nyT He4e4.H0 uiujbSiAe. O4 

') Bemte BpejHocTii — uiaJHa. — lUy i^/2 J 4aHaiUH>y cpe6pHy 
*opiinTy. 



rOBOP HA HAPACT. AHMHTPHJA 4aBH40BllTiA 245 



1817 — jpyre rioaoBime 1818. 36. *p. 6. ep. sa -M^y^y ''o- 
.louimy 1SI8. 42. -fp. 6. op. u oa 1819. cee 40K 'iiicy ripe- 
cra.ie .i:i.ia:uiTJi 40. I'p. 6. up. 11 ko je 3a ne.iy lo.umy y 
FiaiipcM ii.iaTiio 39. ip. 6. b|). 

KaKO jc 3a nc.io nitCMC iis.iaHceibe iioiuiua ei)[iciaix y 
AycTpnJH KHO h ocTa.ioj CKopo ue.ioj EBpoiiu c.ia.iao He- 
ycxanan 4yx, re Be.iHKa nehiina Hapo4a y Espomi He yatii- 
Bauie HH ]e4Hy 04 ohhx ycxaBHHX c.io6o4a Koje 4aHac Be- 
huHa Hapo4a y EBporiii y>KiiBa: niije Hy40 luxo cy hobhhc 
cpncKe Kao h ocra.uix Hapo4a iiOBime hs Tora 406a Bp.io 
Ma40 nnca.ie o rioxpeoaMa cpncKor Hapo4a h 40H0CH.ie ho- 
BOCXH H3 cpiiCKux KpajeBa. 

y Fbn.Ma ce oohmho riHca.io luxa ce 40ral)a y ocxa.iOM 
CBexy, a o AoratjaJHVia y CpoHJii h ocxa.uiM 3eM.<baMa y 
KOJHMa cy Cpou whbc.ih, c.iaoo ce luxa cmc.io niicaxu, xe 
inxo je no HeKa4 mxo — nHcano, npcBO^eHO je h3 ocxa.uix 
HOBima. TeK no Ka4 — Ka4 uelahsh ce no Ko.ia Kpaxna iie- 
BiiHa oe.ieuiKa y H.iiMa 4a ce 0B4e n.iii oHje y Cpncxsy xo 

H xo 40r04H40. 

Ho 3a xo cy OBaMO 04 1815, hobhhc cpiicne no'ie.ie 
ocwM no.uixiiMKiix cTiiapa 40HOCHXU n 3a6aBHO-noyHHecTBapH, 
a ocooHTO 04 KaKO je 4'iBH40BHh caM ocxao ko.i HOBHna, 
noMe.ie cy one y 404aHHMa cae xo BHiue n BHiue 40HOCHX11 
3a6auno — noyMHHX cxBapn, a one ce ocoonro 04 1817. na 
cue 40K HHcy npecxa4e, Mory CMarpaxH n sa npen oe.ieTpii- 
cxHMan H nayqaH .nicx K04 cpiiCKor Hapo4a. 

TfiKo y FLHMa 3a 1817, ociim npeB04a nan.iasHMO na 
OBe opurHHa.me cacxaBc: „na.iHH04iija .niuo o46|)aHa 4e6e- 
4ora !> 04 Case MpKa.ha; oaroBop HeiiMCHOBaHor uHcua 
Ha HCxy na4iiH04HJy ; MpKa4>eBH Hauo4H iipoxiiB cnojc po- 
l)eHe 046paHc t; 4pyra poucHsiija iia BH4;iK0BHhcB poMan: 
n.byooMnp y E.Hicnjy.\iy. (IIpBa je Hanm.ia 1815. KaKO iipay 
xaKO u 4pyry peuenaiijy, niicao jc ByK, no inije co iiox- 
niicao. Osa 4pyra H3.ia3ii.ia je y 12 opojeBa cue no 4na 



•246 rOBOP HA nAPACT. ^ummtpiija 4.\bhaobut>,a 



^Hcxa. OnaKy peueHsiijy, uao uito je xa ByKosa saxiaH 
hcMO Aanac xpaHtuxH y 4aHaiiJn>nM HamiiM oe/iexpiicxHqHO- 
noyHHiiM .iHCXoBiiMa) ; Ma^H 04BpahaK, na ua,Mi OAroBop Bh- 
4aK0Biiha (onex 04 ByKa) ; hhcmo Muxaj.ia Oim. FpyjoBiiha 
n 04roBop peuensenxoB (x. j. ByKOB) ; oxnop CaBe Mpnayba 
npoxHB BHAaKouiiha, uixo je nacMOMenyo neKauBe uiiijaKe 
(y HcxoM MpKa.b peie BwAaKOBiihy ii obo: ii ano PBaxH 
4a^MaxHHUi'i, EpueroBUH 11 LIpHoropuu, (kojh roBope ^e4, h^- 
Bepn. t)eBOJKa, spHJewe, a BiuaKOBuh pene 4a xaKO y uiii- 
jaMKOj 6a6e roBope), nviajy 4y>Ke spaxoBe 04 r. BinaKOBnha, 
OHH iniajy 4yace u Hore, h Kpynmije CBe xe-io, na o4.uiKyje 
je4H0 ripeMa 4pyroMe; aKO am je r. BH4aK0Biih c^iyqaJHO 
Bilbao y KaKBora Pfiaxa viau y 4a^MaTMHi],a, m^h y EpuerOBua 
iLiii y Llpnoropua 4y>Kn apaT, a Kpahe Hore, nero y H>era, 
113 xora He e.be4yje 4a cy xanoBU cbh .'by4H onaMO, h 4a 
oxy4a 4o6iijy iiivie, Kano ro4 hh y Mjecxy r. BH4aK0Biiha 
mxo HHJecy cbii yby4ii BeAHKii yuiwjy npeM4a ce Ha^asH 
040Hy4 rl)eKOjii yeaK] ; o Ma.iomy o6u^iihy 04 Byna. 

3a 1818 : ),npHMe46e neuMeHOBaHor nucua o 4axe.iH0M 
II xBopiixe^HOM na4e>Ky cpncKn MyuiKii h cpe4H.H iiMena ; 
Mtt>eH.e HeiiMeHOBanor nwcua o niicMeHiiMa hh y HamiiM npii- 
qacxnjaMa, 04 Byna; HeKo^iHKo pjeqn o npeB04y HeMa^KOM 
jom HeKH njecaivia cpnCKH 113 2. qacxu npocxoHapo4He Bvkom 
Cxe*aHOBiiheM H34aHe necMapime, 04 ype4HiiKa; o4roBop 
neHMeHOBanor niicua na 404axaK k MH^eHiijy o nHCMeniiMa hh 
y HamHM npii^acxiijaivia ; 04roBop ByKOB na xo ; noBJecx 
MeruKora jeanKa h cxapnjer KHjHJKCBcxBa 04 Jocn*a 4^6poB- 
CKor, npeB04 04 ype4HHKa : 04a JNIyiiiHUKOBa ^Muxan.iy Bii- 
XKOBHhy, 4p. A.ieKcaH4py Mii.iynoBiihy 11 na CMpx iicxor 
40Kxopa Me4HUHHe. 

3a 1819: ((npo4yH;eH>e noBecxH MeiiiKora jesHKa; on- 
luiipaH H3B04 ^lan.ioBuheBe : C.iaBOHiije a 04 ^ecxii h XpBax- 
CKG, 04ype4HiiKa; 04a jMnuiHUKOBa Cxe4>aHy /KuBKOBHhy, — 
Ha BH40B-4aH 1 389, — CaBii npo4aHOBiihy u,. k. *e.i4Mapiiia.i' 



rOBOP HA nAPACT. 4HMHTPHJA AABHAOBHTvA 247 



4aiTnanTy; /Kmijot y KpaxKO JociM-a ;l,o6pnBCKor ii tura je 
Haiiiicao, o,\ ype^HUKa." 

3a 1S20: „ra.icpiija aac.iyjKHH Cp6aAa cimcaTeAa, kojh 
cy y Tvf^iiM aeM^avia Hiiioe.iH, n y miHOBH nehii oh.ih, 04 
ypo4HnKa no npeiiopyuH ByKOBOJ ; iieKO.iHKO i)HJemi o je- 
3iiKy y npBoj kh>w)kiiuu UIpeKonc iiCTopiije, Kojy jc iipeneo 
JnuiH Bcpiih, 04 HcHaja lIoBKomiha t. j. IJvKa, lura.MnaHO 
caj j; joui HCLUTO o cpncKOM 11 ciaBCHcicoM, 04 riaB.ia HcTpo- 
Bnha, caj j: pacMOTpemije yHeini o6jaB.'beiinja FeTUHCKii o 
4eKCHKony ByKOBOM, npeB04 ypo4""KOB ; oueiia JocH'ta J[o- 
opoBCKor pycKe rpaMariiKe na HCMaMKOM jeaiiKy HamiaHe 
04 AiiTona riyxMajepa, iipcuoA ouene 04 ype4HHKa; Harnwcii 
.'LiaapaMii.ioopaTiiha Ha cpncKo kilhhccctbo (t. j. MymnuKor); 
coiicraeTia OAopaiia niiCMeHa 1., i. h h 04 HeiiMCuoBaHor 
nncua; o Bvkobom peMHHKv, 113 KFbn;KeBHii .leToimca 6e4Knx 
04 18 18, npeB04 04 ype4HiiKa.« 

3a 1821. „no4eMUMHe CTBapu o cpncKOM jesiiKy y 
BHtue opojeBa, M3Mel)y cxapua Be.^bKa, lUrHiiKa^oBHha, Kyu- 
Ka.ia, BvKa, PauuTOBiiha ; AOAaxaK k cauneTepoyprcKiiM 
cpaBHiiTe.iHiiM pjcHniiuHMa CBiijy jesHKa 11 iiapjeMiija, 04 
ByKa, caj. j. 

3a 1822. nOcooiiTu or.ie4ii oyrapcKor je3iii;a, 04 
ByKa, caj. j. 

A TO cy CBe xauo pehii cTBapii, Koje iniajy u 4aH 
Aanac Bpe4n()CTii. 11 KaiiBnx je pCTKo nahii n y 4iiHaiiiibiiM 
oe.ieTpHCTimHO-iioymiHM cpncKiiM .iiicTOBii\ia. 

CcM Tora, y3 noBune cpiiCKc ByK je pasaiuH.tao cBOJe 
or.iace na iiiJexn.iaTy cpiiCKnx Hapo4Hux njcca.Ma 11 cpncKor 
pjeMHHKa; one cy j;iB.ba.ie cpiiCKOM cbotv, Ka4 he Koja 
cpncKa KFbiira u3iihH, 11 r4e ce mo>kc 4o6htii, ii y tbima je 
Mnorn H Miioni cpncKii cnHcareA n3iiiuao npc4 cpiicKH cbot 
ca CBojii.M iipBHM cacraBOM. 

Ho 4a HOBHue cpncKc iie.Majy iiiiKaKBc 4pyre sac.iyre 
HO cpiicKii Hapo4, 40CTa je to, iuto je y ibUNia 181.5. BynoB 



2 48 roBOP HA nAPAC. ^hmhtphja avbiiaobht.a 

npsH cacxaB ii3naiao c HaaioeoM; „0 na^y CpoHJe", Kojii 
je Kao uiTO pe'ie r. Josan BouiKOSHh y cbom roBopy na 
npoc^iaBH ByKOBe CTOro4iiuiH>nue, KonriTapoBy riajKtby Ha 
ce6e HaByKao, ca ocooiine jesima, ynoanao Byna c Konn- 
xapoM, KOM ce nosHaHCXBy mhofo saxBa.iHXH MMa, mxo je 
ByK nocxao npenopoAHxe^ cpncKor jesHKa ii KH>»/KeBHOCTM. 

rio na^y Kapat)op})eBe B.ia4aBHHe y Cp6HJn, Byn je 
oxHiiiao H3 Cp6HJe y Ben, ynoanao ce h onpHJaxe.bMo c /Xa- 
BiuoBHheM H Opyainhe.M, ii ohh My oexy h xaja a ii aou- 
Huje y CBaKoj npiuiiuH u HeBo^n na pyuii. 

ByK je 4aBH40Biihy no.viarao npn ypet)HBaH,y HOBima. 
H KaA OH 4aBiJ40Bnbi Ky4 Mopao oxnhH H3 Beqa, ByK 6h hx 
3a xo BpeMe c KonnxapoM saje^HO ypet)['iBao, Kao mxo ce 
BII4H u 113 HHcaMa ByKOBHx HHcaxnx MyuiimKOM 2 1 Maja 
1817. H 1. JaHyapa 1818. f6p. XI. n XIII. nucMa y „CTpa- 
HtHJOBy« 1886). 

4aBH40Biih je 6ho u ca KonHxapoM y npiijaxe.bcxBy, 
a H 4o6poBCKH ce pacnHXHsao 3a 4aBH40Bnha n H>eroBe ho- 
BHHO, 4p'rKao iix, KpenHO ra 4a He K.ioHe, miutao My KH.nre 
mxo iix je n34aBao 11 no34paB.Lao no Konnxapy. 

Bp.io yMecHO peqe r CxojaH HosaKOBwh y CBOJoj 
ncxopiijii cpncKe KPbujKeBHocxH : »4a je no3HaHcxBo ByKOBO 
c 4aBii40BiihftM, <t'pymnheM n KonnxapoM npooy4H.io BO.ty 
y ByKy sa KHjHmeBHOM pa4H>OM, Ha no3HaH.y cpacKora je- 
3HKa, Koje je y oho BpeMe OH.ia HaJHtHB.ba noxpeoa". (222, 
cxp. 1871. n34aH.a). 

CeM Tora, hobmhc cpncKe HMajy h xy sac.iyry, 4a je 
no peqiiMa r. Crojana HoBaKOBwha na ncxoM M^cxy : »My- 
miiHKH, Ka4 je 4aBH40BHh noqeo H34aBaxu CBOJe HOBiuie y 
Beny, cBojoM noe3HJoM cxao y Bpoxy 6y4U.iaLi,a Hapo4- 
Hiix, no34paBibajyhH ^ac noje4WHe JbyAQ, lac npuK.uiKyjyhH 
y CBOJHM necMaMa cyBpeMCHHM xeaiitaMa m luejaMa. « ;235.) 



rOBOP HA nAPACT. AHMHTPHJA 4ABH40 »H'RA 249 

OciiM yi)et)UBaH>;i ii M34;ujaFba Honmia cpiicKiix y LleMv 
ype4H0 je h wa.uio ^aonAOBuh joiu 3a to BpcMc ii iiicct 
„3a6aBHHKa<' h to 3a 1815 , 181l)., 1818., 1819., 1820. u 18M. 

1816. 4:io je KHcs Mii.ioiu 4aBHA0BiiKy 100 ,\yi{. a Kp. 
caBeTHHK II.iBao MapHojeBiih 400 *op. 6. sp. uao npunoMoh 
3a iis^aBaibe HOBima, a on je c tiim HOBmi.via uao uito peqe 
y 404aTKy k 56. op. cbojhx noBima 3a 1818. ns^ao CBoj 
„3a6aBtiiiK" sa 1816. Cno.MCHyBiuH ua iictom MecTy c o.ia- 
4apHouitiy Te 4apoBe, pcie : nO 4^^^ ce ohe h jooi BHiue 
Cp6a^ba nahu, kojh 6h ocTa^H.M Haiun.vi KH>HHteBHiimi.via rio- 
Mara.iii ! Ho nahu he ce ca\io mii nuuiii.Mo, ii 4Je.iaj\io, Hiicy 
npcH cpncKe .ia4He ! » 

y CBaKOM »3a6aBHMKy« oii.io je ocii.m Ka.icnaapcKor 4e.ia 
II ocTa.nix CTBapH lUTO ys Ka4eH4ap H4y » 4pyrnx 3a6aBHHx 
CTBapvi, a iiaiiMe npimoBe^aKa hbuito h3 cpiicuor /KimoTa, 
a BchiiiioM npeBe4eHn.v c neMa^iKor ii *paH:iycKor jesHua. 

KaKo 3a H>iix, TaKO iicTO ii 3a ona xpii, uito hx je 
4aBH40BHh ii34ao y KparyjcBiiy 3a 183.i., 1834. n 1835. 
ro4isny, ep.io yiviecHO peqe r. CTDjan HoBaK03nh y cROJoj 

»HCTOpnjH CpnCKC Klbll/KeBtlOCTIl", OBO : ,i4^BWA0Bllh je 3a 

napo4ny KFbn>KeBHOCT cpncKy cxeKao aac-iyry, iuto je vbco 
y cpncKy KH>H>KeBaocT OH4a iios KibHavCBim oo.uik, BCOMa 
BEHiaH no uiiipeHje u 04p)KaBaH>e KfbH/KeBnocTii, kojum ce 
lUHpiiouH KFbHHteBEiocTii u npocBCTe CBy4a MHoro c.iy>Ke ua 

Be.lUKy KOpHCT KFbHJKGBHOCTH 11 Iiap04a. Taj HOBll OO.UIK 

jecy a./iManacn CTpanux KFbiuKeBHOcTH, Koje je 4aBn40Biih 
K Havia npeca4iio na4enyBmn hm .leno hmo •SadaonuHa.'*^ 
(cTp. 2581. 

Vs 3a6aBHiiK 3a 1821 . hsiiiii.i i je 4aBH looiitiCBa iiCTO- 
pHja cpncKor Hapo4a, Kojy je H3pa4no no pa3miM niicuHMa. 
llcTa HCTopuja, Kojy je nocBCTiio, ))P04y ii ooiimecTBy cpo- 
CKOM" peKaBiiiH y hocbcth ii obc poAo^yonBQ pcmi : ,,/lie- 
.iiiM th 4a je miTauj c onoM c^aiuhy, c kojom caM je ja 
Kynno, Biuehw y iboj c.uiBy npaoraua namii, ii qyBCTsyjyhii 



250 rOBOP HA nAPACT. AHMHTPHJA 4ABUA0BHT\,A 



Be^imnHy ftHHy, a xpy^ehu ce as. ce h mh cpaBHHMO H>HMa 
y CBeMy, ujto cy ohh AO&po h KpacHO mmuAn, a k^ohhmo 
CBcra y Meviy cy ohm norpeuiH.iH*', ne Moate ce ysexH sa 
cTporo KpiiTH^KH HaoHcaHy HCTopiijy, SiAn 113 CBaKor ce 
lienor naparpa*a biiah po40^y6nBn 4yx 4aBH40BMheB. 

^OHHM je PajuheBy ncToptijy Mor^a mnsmi caMO yqena 
K^aca, soor c.iaBeHo-eepocKCKor jesHKa, na kom je nanHcaHu 
6114a, 4aBHA0BiiheBy je Morao 'iHxaxH CBaKH CpoHH, kojh 
je oaMO cpncKH MiiTaTH snao, jep je ona 6n.m HaHiicana 
cpncKHM jesm.OM. 3a ity ce ^aK^e c nyHHM npasoM MOJKe 
pehH, 4a je oea npsa cpncKa HCxopHJa na cpncKOM jesHKy 
Hanwcana. 

ypet)yjyhn h H34ajyhn hobhhc y Beqy 11 CBoje 3a- 
oaBHiiKe, 4aBHA0Biih je yaiiAeo, KaKO My jaKO CMexa, luxo 
He.Ma cBOJe luxaMnapHJe, a h KaKO h n-ewy xauo h ocxa^uM 
cpncKHM nnci],HMa CMexa 11 xo, mxo neMa cpncKnx HSAasa- 
Aau,a cpncKHX KH>iira, Kao mxo ux y xo Bpexie APym na- 
poAH HMaAouie, na h B.iacH. 

4a BHAHxe, KaKO je ^^^buaobhH mhc.uio o noxpeoii 113- 
AaBa^iaua cpncKHx KitHra, naBemhy BaM iteroBe peMw 113 
AOAaxKa iterOBHx HOBHna k 6p. 56. sa 1816: »r. Kpne^HK 
jecx ynpaBO HSAare^/b BviauiKH KKbHra. Y tom cy nac Cp6Ae 
B.iacH npexeioiH. 4oro4 h mh HSAaxe^e Ktbnra naiuH iiMa^iH 
He 6yAeM0, h aopoa KH>nre name na npenyMepauHJy H3Aa- 
Ba^ii 6yAeMO, Aox^e neheMO y npocBeheHiijy Aa-icKO ycnjexH. 
Cbm ocxa.iH y^eHH n npoceeheHH napoAH jecy caMo nocpeA- 
CXBOM H3AaBan>a Kiiiira o xpoLuny iisAaxcAa, a ne cnwca- 
xe.ta caMH, kojh cy najBHtue ciipoMacH, y npocBeheHHJy 
ycnje.iH. Il3Aaxe.bH x. j. npeuynyjy oa cniicaxe.ta pyKonHce 
H Aajy HX o CBOM xpouiKy nenaxaxH a caMH ce iioc.ie o pac- 
npoAaJH Kftura cxapajy. KaA he y nac Cp6aAa xaKO 6hxh ? 
Bho HaM je noKoJHH Kay.muHJH Kn,HronpoAaBau y H. CaAy 
HSAaxd, xaKaB ; ho cMpx tt.eroBa npcKpaxH cbc ; h oa xora 
Aooa Ha.1a3n.iH cy ce caMO jcahhcxbchh poAO.byrmn kojh cy 



rOBOP HA nAPACT. 4HMHTPHJA AABHAOBU-RA 251 



OQy II. Ill ony H>n\ui iiocucheiiy i;iMiry iruaxii iioM.ir.i.iii, ii 
xe poao.byime Mor.iii on c.ioooaho y iipcTo iisopojaTii. Iv)- 
^iiKO neuMti HauiH cniicaTe^bii, o kojiimu cumo ja 3iiaM. au 
no.iesHH KH>iira mi cpiiCKOM jeaiiKy cnncaim iniajy, a y can- 
4yKy saTBopeue AP>Ke. a 1134^x11 iix He Mory, rpoiiiKa caMH 
iienMajyhii, 11 miKor Hahu neMoryhu, 4a 3a h»ii neqartby 11 
ocra.ie xpouiKOBe n.iaTii. HeBJepyje.M, 4a r4ii Cpo/bmia iiMa 
Kojii lie 6n >Ke.uio, 4a 11 mm je4aHiiyT 11341x0^6 KH>iira 113- 
4axebnMa 4pyrn po40Ba je4HaKe 400iijeM0. 4a B or 4a, 4a 
xo cKopo 4oqeKaMo!« 

4a on 4aBH40Biih 40Ujao 40 ceojc luxaNinapiije Mopao 
je HaymiTu 11 caM oixaMnapcKii nocao. Bvk jo joui 12. Ja- 
Hvapa 1817. niicao MyuiiiuKOM y cbomc VII. ruicMv : «Mii 
ce UHJe/io iia4aM0, 4a he 4aBH40Biih 611x11 cpncKii xHriorpa* 
y Beny, Bch je nocxao Ka.i<i>:i ; ca4 caMO 4a je HOBaua naK 
c Mjecxa Majcxop." („CxpaatH40B0.» 1886). 

riouiro je no.ioiKHo Hcniix 3a luxaNinapa, noc.ie 4yror 
MO.i>aKaH>a 11 MCKaiba, je4Ba jooiije y -pe6pyapy 1819 11 xo 
yc.iOBHo iipaBO, 4a c\ie luxaMiiapiijy y Beqy OTBopiixii. Hyn 
je join \>< Janyapa 1817. y ^1II. iiiic.\iy niicao MyiuiiUKO.M 
4a ra je Komixap n 4aBii40Buh yBJepasao 4a he.vio y rio- 
qexKv H4yher vijeoeua Aiipii.ia no'iexn ne'iaxaxii cpncKii 
pjeMHiiK y xiiiiorpa<i>njii 4"M»Tpiija 4aBii40Buha. Ca\io He 
Ka3yjxe HiiKONie joiux 3a oa4. 4'iBH40Biih sac iio34paB4.a u 
M04\i, 4a My liom.bexe je4aH aKOB 4o6pe lu.bHBOBime, 4a 
no4Ma/Ke K0jert)e (nCxpaMxH40B0« 1886). 

MyiuHUKH je iiCKaHv pauiijy noc.iao, no ii.iii je aiiOB 
cvBiiuie Ma.iH 6mo sa no4Ma3HBaH>e , ii4n je ByK, Kano My 
je y XO BpeMe Hcxeuia paKiija, no4e.iiio c 4a"ii40Bni)eM 11 
KoiiHxapoM, Ka4 jc 4aBn lOBiili jom 4i3e r()4iiHe .Mopao 'le- 
Kaxii 3a 403B04y. 

KaKBa je 4aBii40BiiliCBa pa40CT nii.ia, Ka4 jy je 406110 
BII4H ce H3 H>eroBor „06jaB4eniija« : „C iipeBe.uiKOM pa40- 
uihy o6jaB.byje.M po4y iiauieM, 4a caM neqaxiby Mojy Kimre 



^OZ rOBOP HA riAPACT. 4IIMHTPHJA AABlUOBIITvA 

(Tiinorpa*iijy), no npeMii.iocTHBOM npecy{)eHnjy B^a4JeHHJa 
y cpe^y, y hmc oo/KHJe, OTBopno. — Obo je uito crm Hce- 
.iHO H Tpamuo, 4a ^ooHJeM, h 4o6ho caM xea^ia Bory h 
MH40CTH cy^oaa naniH. Y BHJeHii 2114. Mapxa 1819. /!,"- 
MiixpHJe 4aBH40BHh y^pe^HHK iioBiiHa cpncKii 11 neMaxaxe-b y 
BiijeHH. 

A KaKsa je pa40cx y cpncxBy B.ia4a4a, iiixo je A'^i- 
Bii40BHh 4o6hq npaBO, 4a Monie y Be^y mxaMnapujy otbo- 
pHTH, BH4H ce M3 xora, uixo je MyuiHUKii ciicBao 4WBHy 
o4y xoj mxaMnapHJH 4'iBH4eBiiheBoj, aa Kojy Bp.io vMecHO 
peqe r. Ma^iaH %. Mii.iuheBHh y cbom „noMeHHKy snaivieHH- 
XHX JbyA^ y cpncKora Hapo4a«, 4a je »nyHa naxpiijoxcKor 
JKapa, Koja ce h 4aHac mojko y ciacxnpoiHTaTu". (1. 120. cxp.). 

4aBH40Bnhy je hobmuho iipunoMorao 4a 40 uixaMna- 
piije 4ol)e MapKo ^apBap, seMynau, , kojh je y Beny jku- 
Beo. Xle^axita je /],^BH40BnheBa 611.1a y 4^^pBapoBoj Kvhii 
Ha cxapoM *-iajmMapKy 6p. 746. 

3a BpeNie ii3.ia>KeH>a HOBima cpncKii y Be^y, /I'^ibiiao- 
BHheB H <l>pymHheB cxan y Be^y oeuie c'pe4niiixe Cpoa^ta 
mxo JKHB.baxy y Beny. K H>HMa cy pe40BH0 40.ia3a4H na 
pasroBop H 4oroBop He cavio Cpoii l)auii , xproBuu, Byn, 
Koniixap, ho h kojh oh ro4 Cpoim 113 4a^biix KpajcBa, 
H.iH 113 Cpoiije, BocHe, XepueroBiine, 4'i-iMauHje, Upne Pope 
Aouiao y BeM KaKBHM hoc^iom, xaj on rje4ao 4a ce c H>HMa 
cacrane, h ohh cBaKOM CpoHHy opaxy y cBaKOj npii-niUH 
Ha pyKy H4ome. 

O4 KaKBe je Kopacxii no cpncmi Hapo4 oh.io, mxo cy 
H. H. 1814. H3.ia3iue HOBime cpncKe y Be^y, biu" ce naj- 
6ojbe VI H3 MCMoapa npoxe Maxuje HeHa40BHha, y KOJuMa 
npuna KaKO cy My /l,aBH40BHh h Opymnh na pyKy Hm4H w 
CBy My KopecnoH4enmijy bo4h^ih, Ka4 je oho 1814. Kao 
H3ac.iaHHK cpncKor Hapo4a h3 CpoHJe y Ben noc.iaH 6Ha 
uapeBHMa, 4a xpaJKii noMohw. 



rOBOP HA n\PACT. AIIMMTPHJA 4ABH40BH-RA 253 

^;iRii,iouiili KUKo ce ynoanao c ByKOM, onpHJare^bii co 
c ftiiM, n on je oiio bciiikh noiuTOBu.iau ii npHCTa.iima 
BvKOB, iiiTo ce B11411 ne caMo u^ loia, iiitd je, uao iuto 
pcKOX, 'ipiin cacTaB ByKoa iisaiuao y neroBiiM noBiinaMa, 
M IUTO cy y FbUMa H3.ia3H.in mhoph cacxaBu ByKOBH, no to 
ce BiKiH 11 H3 OBora. 

y 58. op. HCBHini ciJricKHx 3a 1R16. y M.iaiiKv : „Kitu- 

JKCCTBO CpnCKO" pCUC 4'lBlUOBllh OBO : ,>IV0.111K0 HaM je. 

aKH Cpn.bHMa, mh.io, 4a o cpncKOM KibuvuecTBy roBopnTii 
MO/KCMO, o KHiiiHtecTRy, Kojc CO Ha napo^HOM HarueM je3HKy 
HaoAii, T. j. Ha jc3HKy. KOjn.M CBaKH Cp6.bun, H y-iCH, n 
npocT, ca CpoAHHOM roBopn ! V ko.icbuh jonire nao4ehH ce 
He MOJKe OHO HCTiina bchikh h cjaJHH jaB.iCHHja noKaaHBaxH, 
Kao UJTO i)a3BMJeHo KH>HH^ecTBO 4pyrH Hapo4a noKasyjc. Hu 
HCK po40.i>y6HBH cpncKH cnacHxe.bH itera pcBHOcno neryjy 
Hapo4iior CBor jesuKa 4p>KehH ce, neK ce c je4H0!i.ieMeHii- 
miMa cBojiiMa Biime y jermny ciaaty ; xyAOHtecxBeHHJd iispa- 
axCHHJa 3a cxBapw y h.h sehe HauMeiiOBane ne HSMiiui/ba- 
BajyhH; aiiCKHCXH napo4HH je3HK. iKora hckii npocTOiiapo4nHM 
UH caMora npe3pjeHHJa , m Be.iexsa.ieHHJa , mro cxapn up 
KOBHii jesiiK 3Haiy, HMeHXOBaxu o6HMecxByjy| 04 nHOCxpane 
pjemi MHCxe n onaKo ra npnrp.4>aBajy , uao mxo je oh y 
Hapo4y o6HMaH, nan heMO bh4hth , 4a he Hap04H0cpncKH 
jesHK 3a KpaxKO BpcMC xaMO 4ohH. Ky4 cy npoMH c bchikom 
HaxeroM 3a bhiiic BjeicoBa 40U1.1H. TaKO je xaj, no h caMo . 
Taj Hapo4HO-cpnCKn jesHK Ha ycTn npocxor Cpo.bHHa ch.iho- 
H3pa3iixe-iaH, 6orax h c.ia4aK, caMO Ka4 y r.iaBH roBopchoj 
ra MHC.iH HMa. Ibeviy cy Bche mhoph HHocxpaHun, ibera n 
BHUJc jesnua 3najyhH, h y *H.i030<i>HqecK0M I'.cnHXHBaity 
je3HKa npcHCKycHH, ee.iHKa npeH.MyhcTea Ha4 4pyrHMa 4a.in, 
Hapo4He cpncKC, npe4>y6e3HiiM HauiHM ^pHjaTe^be^r r. ByKOM 
Cxe*aH0BuheM caopa'ie ujecke y 3Be34c Kyjyhii : a ca thm 
cy ciaBy n.iCMena cpncKor, y npH3pjenHJy je^inta, 40 HS.iHxa 
yaBucH.iH, H 3ac.iyre caoHpaxe.ba BHrucpe'icHor OBJeKOBjeMu.ui. 



~^^ rOBOP HA nAPACT. AHMIIT PHJA 4A.BHA0BHTVA 

rioxBa-ia Ta m3 nepa 6ecnpHCTpacTii, h 3a oeaj h^ih 
onaj jesHK neaayseTH, ho caino npeiiMyhcTBeHOMy HaK^ioHM 
MyjKeBa npoHCTCKma, jecx momm Cp64.iiMa xaKo yTJemHxe.iHa 
H nooy^iiTe.^Ha, 4a hhkojhm HaMHHOM nponycruxH ne mo- 
H;eMO, 4a MH^eHHJa hcxh v^eHH HHOjesH'iHHKa o npBOJ h 
Bxopoj MacxH njecMapHLte cpncKe r. ByKOM Hsjane MMxaxe- 
^BHMa HaiiiHM He caonmxiiMO, SHajyhH, 4a he jy hx MHeanja 
Hcxo xaKO xpoHyxH, Kao mro c;y nx n ame necMe xpoHy^ie; 
xa Cpo/bH cy, Kojn cse, uixo jc cpncKO, cpncKH qyBcxeyjy 
H yAOCxojaBajy !" 

A mxo H ^'T'BHAOBiih HHJe ycBojiio ByKOB npaBomic 
yspoK je xo, mxo je MiiTpono.inx CxpaTiiMiipoBwh oho npo- 
XHBaH ByKOBOM npaBOHHcy, a h nnaqe xa^a je ByK Hinao 
Ma.io npHCxa.uii],a y cpncKOM napo^y. Ta^aaH sC^iaBeno- 
cepocKii" cniicaxeyBM 3Ha^H cy no4pHtaBaxH y Hapo4y PbHMa 
nsMHiH^beHy oaJKy, 4a he iix Bvk ca cbojom jotom no- 
njOKmiXH. 

»KtLaH<ecKo cpncKa Kanue^apnja" y Beorpa4y, n34a.ia 
je 22. 4eueM6pa 1832. H. 3366 »OcHOBaHHJa no kojhme 
KH>ajKecKo cpncKa KaHue^iapHJa y CpoHJH KH>Hre uensypHpa" 
H xa^Ka 7i r^acH.ia je — „y Cep6HJH nehe ce hh je4na 
KifcHra neqaxaxH" — Koje oh HanwcaHe on.ie c nncMenHMa 
jb, H>, H j, no opxorpa*iiJH nosHanora cniicaxeAa Byna 
Cxe*aHOBHha Kapa];iHha. 8) Koje 6m HanHcane oH.ie 6e3 
HHCMena : Ma.ior h ee.iHKor jepa, a 6e3 nncMena jepu. Obo 
noHe y cymqecxBHxe^HHM h npH^araxe^nuM HMeniiMa sa 
pa3.iHKy na4eHta, h aKO He y 4pyrHM, a oho Hajnoc.ie y 
OHMM pjequMa 4a ce ynoxpe6.'i>yjy : y KOJHMa oh 4B0yMHH 
CMiicao Morao nponaahn , Ka4 oh ce Mjecxo ca jepu c nn- 
CMCHOM uofce HHca.io", (op. 89, CpocKHX HOBHHa, H.iH Maru- 
3hhi> 3a xy40HtecxB0, KH,HHiecxBO H M04y 3a 1838.1. 

r. .Ly6a 11. HeHa40BHh y je4H0M nHCMy nncaxoM r. 
CBexHC.iaBy By.iOBHhy peqe h obo : Bh hc MOJKexe ceoH 
npcACxaBHXH, Kano je y ono BpeMe (x. j. Ka4 je nsiim^ia I. 



rOBOP HA HAPACT. 4HMHTPHJA 4ABH,10BH'RA 255 



K?fa. BpaHKODMX necaMa) craja.ia xa opTorpai-iija (r3yK0Ba). 
Bh.io je MHoro .ty.ui, Kojn micy aumi y cnojy Kvhy yncTH 
KH>Hry iic'i;iTany tum npanoiiHcoM ; ko je oiua tiim npaBo- 
riHCOM lUTorci luTa.Miiao. CMUTpa.io cc 4a iipnocH onuiTCM 
Mite^by. ro4 184'.). ja caM y acMyny y Mo4aKOBnha luraM- 
napuJH neqarno iipsy CBecf<y mojhx necaMa ByKOBiiM npa- 
noiiiicoM, H HCKycHO caM npcKope, Hero40BaH>e— « InJaBop" 
6p. 13 3a 1884.). 

Ho He Tpeoa 4a ce ro.ite qyaiiMo, Ka,\ cmo mii .\ior.ui 
4onycTnTH, 4a HaM y Beorpa4y reK 1862. ii3nl)e ,,811400- 
4aH«, H y rieiUTH 1866. „3acTaBa« c jotom. 

4aBH40BHh je nan nope4 CBcra Tora, 04 1820. 40ny- 
uiTao He caMO ByKy, ho a ocTa.iHvi nncuuMa. 4a niiujy c jotom, 
H 04 TO 406a Ha.'iasHMO y H>eroBMM HOBiina.Ma 40CTa 'ua- 
Haua niicaHii c jotom. 

3a6aBHHKe CBoje aa 1815., 1816., 1^19., 1820. 11 1821. 
uiTaMnao je /l,aBH40Bnh y Beny, a 3a 1818. y By^iiMy. Y 
OBOM noc^ie4tt..eM xxeo jc 4a iisocTaBU z, na Kano je npomao ? 

Ebo KaKo. ByK je 1818 nMao noBehy no.ieMiiKy c ho- 
kum — u — o cpncKOJ rpaMaTHUii. Y 04roBopy y 404aTKy 
K 6p. 51. HOBHHa cpiicKiix pcMe ByK h obo; h 6) Hhko, ociim 
]\Ipi<a.La, Hiije o no 4pyrH nyx yseo 3a to, uito oh ce ko 
VBepiio, 4a je HyjKHo, nero aa to, uito 4>y4ii Maibe Bipiy 
Ha KH.iire c o iieqaTane (to je je4Ha uorpciiiKa, Kojy ca- 
4auiii.H MHTaTc^H HauiH 04Ma nosHajy) ; a r4CK0JWMa KaJKy,' 
Aa je 6y4HMCKa uenaypa noMCTa.ia 4e6e.ie jepoBC (Kao h. n. 
r. 4aBH40BHhy y OBoro4HmH.11 ^aoaBHHK) aauiTO Kanty, 4a 
0H4e Biimc HHJe C.10604HO iienaTaTH 6e3 4e6e.iora jepa«. 

Ha TO 4aBH40BHh y tipuMe46H pcMe: ,)4!i r. B. (Byn) 
HCTHHy roBopH, riocBJe40MaBaM caMHM mojiim hothhcom. Ja 
caM 3a6aBHHK OBOro4HUJH>H oes ^ HHcao, h 4ao caM ra y 
By4HM, 4a ce TaKo 11 nciaTa. Ho ucnsypa 6y4HMCKa ne 
4348 BaoasHMK oea o ncMaTaTii, na kojc niJiiMinie ne snaM. « 



256 rOBOP HA nAPACT. ^HMHTPHJA ^ABHAOBHTIA 

Ebo KaKBe neBOAe ^^^biuobhK ima^e cavio soor H30- 

CXaBKC T. ! 

KaKBO je ynpaBO MH>eft.e 4;^BH40Bnh nMao c jeAne 
CTpane o ByKOBOM npaBoniicy h nucaity, a c 4pyre o npo- 

TlIBHimilMa BVKOBHM, MO/KG Ce HajOO.be BlUeXII H3 peMH 

/l,aBii40Bi!heBiix, MCTHyTiix y ycxa HeMMery c^arany iteroBiix 

HOBHHa. 

y 41 . 6p. 3a 1 8 1 7. H>eroBHX HOBiina iJ3Ht)e M^ianan Case 
MpKa.'ba c HacaoBOM : »na^HH04HJa, ;ih6o 046paHa 4e6eaora 
jepa«. llcTH je HAaunK Casa naniicao ca » (yn), Koje y to 
BpcMe HH je4aH cpncuH cnncare^ HHJe nucao. KaKO y aixaw- 
napHJii He 6eme aiOBa », to 4aBH40BHh y MecTO aera cTaBH 
8 (ocaM), H TO y npHMe46H h npHMCTn. Ho CaBHH cacTaB 
nope4 CBe JKe^e 4aBH40BHheBe ne H3nl)e onaKo, nao uito 
ra je CaBa naniicao, Beh y ner^nM pe^iiMa cTajame (opoj) 
8 (y MecTy yn), ay hckhm y mgcto Tora 7. 3a xy je rpeiuKy 
4HBH40BHh OKpuBHO HcMwe, c^ara^a, xe yKopeeuiH ra sa 
xo, 04roBopH My canhuM hcxo — no npiiMatby 43'BH40bii- 
heBOM y 404axKy k 6p. 46. noBinia cpncKHX sa 1817. — 
OBO : H Ka4 caM ce ja cpiiCKH qiixaxn ymio, OH4a caM CBy 
cpncKy a36yKy npe4 co6om HMao, y asoyqii xoj ohjIH cy 
o6pa3ii UHCMena: sje.ia, yKa, to, oxa, KCii, ncH, xHxa, njKHi;e 
H 4JKH na cxpanii, h HSBan pe4a 4pyrn nanwcanH, h sa ti>H 
MH je Kasano, 4a ce ona y pyKonncn cpncKn bhuic ne yno- 
Tped.tyjy, sehe 4a ce .mgcxo sjejta nHCMC 3, Mecxo yKa nucvie 
y HX4. nocxaB^tajy: a 0H4a mh je 3anoBei)eHo, 4a nQC.ie4H>a 
MecTO npBii MchcM, aKo MH ce c.iyMH, 4a Mil OHa Ka4 noA 
pyuy 4ol)y. Ca4 4o6iiBmii pyKoniic r. MpKa^a y pyne, 3a- 
^y4iiM ce, Ka4 4aBH0 neBntjeno nncMO » y n^CMy BruuM, n 
xaKH Mil na4He na yM, 4a xo Mopa oho hhcmc 6hxh, mccto 
Kor H niicMe y cxojaxii mohcc, 11 Koje ce ynoM Ha3HBa. Ha 
UITO Be^HM ca4e nncMC yK? Kano ra je Morao r. MpKa^ 
ynncaTii? Ba.'ba4a Mopa joujt 04 onii CTapo4peBHH cnnca- 
Te.ba 611TH, Kojn ce CTapor TaKO cbcto npiupHtaBajy, h 



rOBOP HA HAPACT- AHMHTI'llJA 4ABIU0B11-KA 257 



KOjH H Aim 4aHaujH.11 ca Kypjymi luy, Koje cy 4pyrn .bVAii 
,iaBHC) aehc o^cjeK.iu ? Ko rDJeiiiii ? V. Mpnaa. inicajyhii 
niicMe yK, uau hoiui cniic.iTe^bii, kojh ra OA^auyjy, a koj'h 
MecTO H.ora hhcmc y iiniuy. Ilo uoiiiijii cniicaTc.bii ne Mory 
rpjeuiHTii. lUTO Miic.ie. mi iuto ham riiicvie ijk. kii,\ n iiiicmo 
1/ HCTii 3ByK ii.Nta?, iia iuto yMHO/KaBaxii cTBap oea CBaKe 
Hy>K4e '.': raKO : ohm ne rpjeuie, neh Muc.ie caBpuieuiije 04 
r. MpKavba, 11 rpeoa 4a ce ja n.ii 4p/KnM, a r. MpKa^ba y 
TOM 4a He C4yma\i. IJ t;iko t,y ja oor.vic CBy4a mccto r. 
MpKH^bu yKa nucMo j/'i MehaTii, nao uito sancra u iioMchoM. 
4a on 3Hao, 4a he mu yK>i,u (.byouTCbn yna) u yuin yrpje- 
jaTH"., H 4aAe : 

Bh cnncaTe.bii Tpe6a40 611 iipaBH.ia 4a iiMaTC. i:ao iiito 
II Mil c.iaraMii iiauia iiMaMO, iia 110 H.iiMa cnii .je4HaK(j 4a 
iiiiuieTe, Kao iJUTo n mii ciarawii no iiaLuinia cbii je4HaK0 
c-iaHtCMO. na 0H4a he nnojesiimiii iiai)04ii :<naTii. Kauau je 
ynpuB cpncKii jesnK: OH4a he ra 11 .laKiiic u pa4uje yiiiTii, 
a 40T.ie ne here ra nii bh HCAe4iiTii, a kumo 411 hhojcswi- 
Hiimi; yHHHHTe aaoyKy Baiiiy npocTiijoM, iiaoauiiTe HenV'KHa. 
a 404aJTe noTpeoua, u ja 11 4pyrii Menu 1104061111 e4araheM0 
pyKoniice cpncKe mhoio 6o.be, 11 bii ne hcTe c KopcKTypaMa 
oqii y uanpe4aK ooctii. Kao 40 ca4". 

y iiOMeTKv peKox BaM, KaKo je /l,aBii40Biih iipu cBpiucTKy 
iiiecTor niMHaanjCKor pa3pe4a soor nccyr.iaciiuc c npo4>ecopoM 
XpaiiHC4aB0M OTnyuiTCH 6ho H3 riiMHamjc. Y to je npcMC 
AH4pHJa Bo.iHH 6110 4«peKTop y Kap.iOBaMKOJ iiiMnaBiijii. 

4a 4aBii40Biih n6or xora imje .\iorao x.ia4noKpBaii oiith 
II He nacp4iiTii ce ua Bo4iiHJa; to je CTBap npii|)04na. Ho 
4a BH4iiTe KaKO je 4aBH40Biih OHO i)4eMCHiiTor cpua, H uaKo 
je n y ciiTHimaMa ('pamio cboj cpiiCKU iia|»o4. iianemliy Haxi 
caMO je4an npiiviep. 

>' 189. op. cpiiCKiix HOnVma 3a 1816. jaBiio je 4aBH- 

looiifi cpiicKOM CBery, 4a je 4HpeKTop Kap.ior.aMKC riiMua- 

Ha iipeTXo,iHoj cxpaHii 250. y pe.iy 16. oai ipr6a 

: y. 

1 u IMIUH.llllA XI. 1 7 



258 rOBOP HA HAPACT. AHVIllTpiI.JA 4 ABH JOBU'RA 



-3HJe AH4pMJa Bo.iHH oTMuiao H3 Kap^oeaua y Mat)apcKy, h 
4a je Ha it.eroBO mgcto 4oiiiao 4p. 'Bopt)e Kapao I^yMH, ii 
TOM je upH.iHKOM y KpaTKO HiiBeo 3ac4yre Bo^Hiijese no 
CpricTBO, KOJH je npo6aBMO tiO ro4MHa y Kap.ioBaMKOJ riiM- 
na3HJH Kao npo<i)ftcop h 4npeKTop, jaBWO wy ce y nue cpri- 
CKor Hapo4a aaxna^iHO peKaBLUH ii OBO : wTpeoa y CBaKOM 
pa3pe4y rHviHasuje K;ip.]OBaMKe 4a MexHCMO .ihk Bo.iHHJeB, 
H CBaKu yqeHHK 4a ce tom .iimy K.iaHjaMO." 

Ha TO H3nt)e y je4HUM ocmkhm HCMaqKHM HOBimaMa 
neKa HcnpaoKa 04 HeHMeHOBanor nwcua, na Kojy 4aBH40Biih 
Hanmue no4y}Kn 04roBOp, H3 Kor iiy BaM caMO HeuiTO aa- 
BBCTii, na 40Ka3aTH Kao uito penox ii4eMeHHT0CT cpi^a ite- 
roBor M 6pafteH>e H^eroBO CpncTBa h y CHTHHuaMa, 

4aBW40BwheBa 6e.ieajKa o 044acKy Bo.iHujeBOM H3Hiii.ia 
je "24. HoBe.Mopa, tc Kano je nucau peqene HCiipaBKe CTa- 
BHO, 4a je ona iisMLU.ia y 4eueM6py, /],''tBii40Bnh mv 36or 
Te rpeoiKe oro peqe : ^Ako je rmcau 4pyror Kor, a He 
rp^Kor Beponcn()Be4aii.a, orieT je Tpeoa.io, 4a na nam ku- 
yieH4ap r4e4a, m ihtTn TaKot)e y nonpae^/ieHHje caoje CTaBii. 
A aKo My ce 3a30pH0 u.m ca64a3HHTe4H0 huhh.io, 4a HamiiM 
Ka4eH4apoM HeMti,MMa nnuie, to je Morao 06a, h je4aH h 
4pyrH, H HOBH M CTapH sajejHO crasHTH : nan 4a je naui 11 
MHMorpe4 y BK^/bynuTe-iHoj craBHO, oneT oh mm 3a40BOAHu 
OH.ui, aKO 611 iipaBO HMa.iH, h to 4a HHiTeMO, 4a HaM npBH 
y nonpaB.ieHHJe CBOJe CTaBii, 6y4yhn ce o naMa roBopii, to 
MH y TOM, iiiTO ce o navia roBopn, „ h npsencTBO HMaM0« 
(op. 17. 1817). 

A Ha npe6amiBaH>e cyBiiiuHor y34H3aH5a Bo-iuHJeBHiix 
sac.iyra, peqe 4'iBH40Biih Met)y ocTa.iiiM h obo : ,,Ako je 
caMHHHTeA HjOh, Kao lUTO nonpjiBHTC^ Be^H, Mjepy riperuao 
II Bo.iHMja 04Beh xBa^HO, 11 HMao je m Kora : huth Iicmo 
ce MK^u CTH4HTH, lUTO cy cpLia TaKO MyBCTBHxe^^Ha. 4a y 
6.iaro4apeHiijy Mjepe Behe ne r.ie4ajy ; HHcy ona 3a to no- 
4-ia, hmth komc nox.ieocTByjy, 4ajyhH mcct, komc moot w 



rOBOP HA IIAPACT. 4HMHTPMJA AABHAOBHIkA 25^ 



CKiaa npHcroJH. ll.i .nip MyBCTeoBuiiiijci luiiiia .\a. yiibexii- 
BiiMO, Koja ce lie k a.iy, ueh k ,\o6py K.ioiie?, h sap iiu 
TaKBM Kpacmi MyBCTBOBanuja iipoMH napo^a y iiaiua Cpoitwa 
4a He Hal)y? — Koju on roA \iO.\\ cpiicicoM yc-iy>KMBao, 
VI KOJH roA niiujc ro4i!H;i ibCMy Aoopo yciV/KHBao 6y4e, 
cnaKH HGK ce hhau, ah he caaro4apHy v])yA y H>eMy H:ihii. 
A H -i^enuie je y ohomc, iuto je CBaKe iioxBa.ie 40ctojH'», 
H lUTO KpoMJe rioxBa.ie h o.iaroAapnocT joiUT saciyntyje, 
Mjepe lie 4p/KaTn ce. iier to hcto OHano cyBonapno ceery 
oojaBHTH, Kao iuto je 04-ia:niK Bo.iiiujeB 113 Kap.iOBana y 
iiyo^iHMHH HjCkh noBHHa o6jaB7beH. 4'*iueceT lOAiiiia potoho 
OHO je Bo.iHii Met)y HaMa, AsaAeccT ro/)HHa yqiio nac je 
M 4Ba4eceT roAiina 64aro4JeTe.iHO 11 noneMiiTo.iHo HoroBa'i: 
H 3a CBH TH 4Ba4eceT roAiiHa Tpy4a h noABiira hh ,\Ba,u'' 
ceT BpcTa ne6.iaro4apHa 4yuio ! 4a .viy ne iiocBexHMO ; iiii 
4Ba4eceT cy3a npH pacxaHKy c h>hm 4a ne npo.inje\io, ne- 
MyBCTBHTCiHO cpue ! '-loBCK ciypy Ka4 H3ry6ii, kojh ra je 
BJepHo 4Ba4eceT ro4MHa c.iy>KM0, nan ne mojkc 4a nperojte: 
a MH vMiiTe.ba, oua 11 iipiijaTe.ba Bo.iuiija us cpoAC nac 4a 
H:<ry6iiM0, iiaK hii c 4Ba4eceT pjemi 6.iaro4apiiocT naiuy 
4a My ne n3pti3iiM0 ? iberoBO oko npo.iH.io je cyse o pa- 
CTaHKy 04 Hac, K04 Kojiix je xreo 4a yMpe, name ii :<a 
H>HM 4a ux ne npoiiije, aa tbini koju nasi je To.nnio mii- 
HHO ? — Xohe .111 XBa.i;i nauia r. BoiHiijy Mii4a oiitu 11.111 
He, TO \ qTUBocTii iberonoj, luiMa Biuiie noanaroj, ocTaBMMu, 
Mm cmo caMO pa4ii oh-ih 4a My iiyo.iii'iHO ocBJe40'iiiM0, 4a 
c'.MO My 3a yc.iyre n.eroBe 64aro4apnH : a naKO he on Ty 
Haiiiy 64aro4apnocT iipHMnxii, to ctojh na ibCMy, mii cmo 
4yHciiocT namy yHHiui.iii. [lo rjeimiMo ce iipii tom, 4a he 
iiaM H oil HeyMJepiiocT nainy (xano iiasinm nonpaBiiTe.b Ham 
Tonaa nauia ii.'Ji)a>KenHJa 6 iaro4apHOCTH k Bo.inujy) y tom 
xBaubGiby oiipocTiiTii, snajyhii, 4a je n3 npciijy naiuii caMO 
H3 npeajeniia «iyBCTBOBaHiija 6.iaro4apnocin, kojiim iiac je 
on K 6.iaro4JeTeAHMa naiUHM sanajaBao, npoiicTeiua. hiitii 

17* 



260 rOBOP HA HAPACT. JiUMllTPHJA JABIIAOBWRA 

Aii CMo iiKHKBe KopHCTii y TOM HMa.iii H Tpaatn.iii«. (6p. 
18. 1817.1. 

He Biuii ^H ce ii h3 oBor npimepa, khko ce 4aBH- 
AOBiih 4pH:ao pe^H Hamer Onacnxe.ba, kojh je yqno , 4a 
A>y6inio n one, kojh cy HaM Ma Ka^ KaKBy HenpaB^y jmh- 

HII.IH. 

J,aBII40BHh je 36or CBOJHX KH,HJKeBHIiqKHX pa403a 

nocxao 15. Anpn.ia 182*'. 4onHCHHM M.iaHOM npaKOBCKor 
yMCHor ApyuiTBa, ho ApwaBHa My B.iacT He A^ue AOSBo.iy 
4a <;.Me npHMHTH Aiin.iOMy. 

4aBH40BHh ce 4BanyT >KeHno. npBa mv je atena 6ii.ia 
CaBKa 4MJeMaH4HHa h3 HeuiTe, c kojom ce Benqao 18. Maja 
1817. y Beqy, ho Koja je I8I8. no nopol)ijy yMp.ia, oera- 
nuBLuii My CHHqiiha CBerosapa, kojh je Kao ceKperap cyAoenor 
oje.bCH.a KHCvKCBCKe Kanu^iapi^e y Ben^y y .iy4HHUH yMp'o. 
«c ^\rrf ^^y3eo'n^*3a .^tteHy-Je.ieHy <l>apoKaTnHy, c kojom 
ce BCHMao 26. Janyapa 19W., ly^ ^^\ j^. ^vea cwiiB^Hi 3^7 
4Hy Khep H3po4HO, 04 KOJHX Pa je caMO ^Ih-uxh npeHiiiBeo, 
ho h oh je Kao M^ian r-iasHe KOHxpcie 19. Maja 1869. y 
Beorpajy y.vp o. Hh CseTOsap hh Ma^^aH Hucy ce HieHH-iH, 
H ooojnua cy no npHqaH.y H.nxoBHX ApyrOBa n nosHaHima 
6h.hi a cyBHUje 4o6pH .'by4ii. 

4aBH40BHhy je y Be^y 04 noqexKa 1821. 6h.io cbc 
xeJKC M xe>Ke HciiBexn. Ha hobuhc coe je MaH>e n MaH>e 
nwao npexn^axHUKa , noMy he yspoK 6iixh h xo , nixo je 
Aonyuixao, 4a y H^HMa H.iaHun h c joxom H3.ia3e. UlxaM- 
napHJa My je Bp.10 c.ia6o paAH.ia, jep My je B.iacx CBaKO- 
jaKC cMBXfbe npaBH.^a 11 oh 3ana4He y noBehii 4yr. 

KaKO ra je cpue ByK.io y Cp6HJy, jcp je mhc.hio. 4a 
he Avx H>eroB, kojh je cuio cxBopen sa Behn pa4, ho y])e- 
i)HBaK>e onaKEHX no.iHxnqKHx noBHHa Kao mro hx je oh y 
Beqy nope4 xa4aH>e cxpore MexepHHKOBe uensype ypet)HBao, 
y Cp6HJH nahH seher no.iexa, h 4a he cbomc napo4y, KOPa 
je OH na cbcp cpna .t.y6iio, 04 Behe KopHCXH ohxh, noHy4H 



rOBOP !IA nAPACT. 4HMMTPHJA 4 ABH40BHTIA. 2t» 1 

ce KHe3y Mii.ioiiiy y c.iy/Koy, Kojii ra je ii aot.ic nnao, ^e 
ra OBaj iipHMii 3a ceKperapa KnenccBCKe KaHue.iapHJe, ii 
/laBiiAOBiih 14. HoBCMopa 1821. iipel)e y Cpoiijy, ii to npso 
caM, a weny c AereTOM ocraBu y Bcny, 40K iie bii,hi 4a 111 
he Mohii ocTaTH y Cpoiijn. 

Koiinrap jaB.bajyhH y cb<jm iiiicmv 04 25. Mapxa 1822. 

4o6pOBCKOM, ,ia J,ilB'UOBHheBC HOBUHC HG 113.1a3e, 40K Oil 

He 4ot)e H3 Cpoiije, u 4a he xeiiiKO Bwiue 11 H3.ia3HTn, 113- 
paataoa cBojy JKa.iocx iuto cy iipecra.ic, 11 iuto ce niicy 
Mor.ie y BeMy 04p>KaTU. 

ripe HO IUTO npe>)CM na iipimaite 4;iBH40BHheBor /Kh- 
BOTa II pa4a y Cpoiijn, MaBemhy Ba.M, naKO ra FberoB npi;- 
jare^b 4P- Mh.ioiu CBeTHh Xamih oiincyje, KaBaa je 6110 la 
OHHX 9. ro4nHa, iuto je y Beny iipoBeu. 

Oh 3a H>eia pc'ie : „4aBii40BHh je 3d njeao speMe 
Cbojera y Beiy 6aB^beH>a MHoroMe CpoMny pyna iioMohii 
6no, Tpa>Kiio OHaj uiTa 3a ceoe ii.ih 3a onuiTC, oh je csaKOM 
3a4yujaH, CBanoMe yciy/Kan oiiBao. H.ejpa iberosa oH.ia oy 
CBaKOMO OTDOpeiia, Ko OH ro4 noMohii, yiiycTBa h.iii yTJexy 
lUjTpeooBao; rocronpuMCTBO je H.eMy iipnpo4no oii.io, Tpa- 
iiesa iberoBa uh la je ooraTa; jep jc 11 cavi 04 4JeTiiH0Tba 
noiiaiiiaH 6110, u 40UHMJe ano He MHOra a.iii 4o6pa je.ia ii 
niiha pa40 iiMao, Ha Koja je mccto m BHuie nero uiro 6h 
My cHara 403B0.baBa.ia Tpomwo; a obo je 4par0B0.bH0 c 
4pyrHMa iio4Je.uio, Kao iuto je 4pyHiTB0 .byoHO, h y 4py- 
tjiTBy BCceAaK leexo 40 pacKa.iauHiocTii oiiBao". At.ia ,l,n- 
Miirpiiii /1,:'bii40bh1 a I. Beorpa4 1846. IX. CTp.). 

E ca4 4a iipel)eM Ha oniic >KHBOTa h pa4a 4aBH40Bii- 
hcBor y CpoHjii. 

IIouiTO je 4aBii40Biiii 11(3 iipcuity cbom y Cpoiijy 14, 
IloBeM6pa 1821., cKopo ro4iiHy 4aHa casi iipooaBHo y 
KperyjeBiiy, ocTaBHBimi meny c 4eTeT0M MH.iaHOM y Beiy 
a CoeTosapa K04 xexKe y FleuiTH, K04 kojhx je cee 40 
cpoje 19. ro4HHe 6110, 11 Tasio rH.Mna3njy n *n.io30*MJy 



262 . rOBOP HA HAPACT. AHMHTPHJA AABIUOBM-RA 



CBpumo , BiMehH 4H he moKh y Cp6HJH ocxaTH, ^oBe^e 
ii H.nx npe4 jecen 1822. y KparyjeBau, h 04 xaAa iia 
CBe AO H>eroBe cMpxii, 4aBH40BiiheBa Hora HHJe Kpoqw.ia 
npeno CaBe y AycTpo-YrapcKy. AycxpHJcna B.ia^a Buuie 
ra je nyra iiCKa.ia 04 Kneaa MH.ioiiia, ho oh jy je yoeK 
046110. 

Ako cy iipe 11 noaie /l,aB"40BHha r4ehoJH Cpow u3 
Aycrpuje iipe.iasHaH y Cp6njy, 4a y h>oj 4o6HJy caMO iuto 
60AH no^iOHtaj H n^axy. 4aB04OBHhy to ce ne MOJKe npe- 
6auHTn, jep OH je ony narpaAy sa cboj orpaMan xpyA w 
aac^yjKMO. Tano ra je ona Hcna^ia npBH nyx 19. ABrycra 
1822. M xo 36or xora, mxo mv je ona 403BO.iH.1a 4a cawo 
6 MeceuH MO>Ke 6iith y Cp6HJH, Kao mxo ce bh4h us 04- 
roBopa KHesa Mn-ioma u,. k. neTpoBapa4HHCKOj renepa.i- 
KOMaHAii Ha H.eHO HCKafte 04 19, Abf. 1822. h 04roBopa 
4aBH40BH}-,eBor Knesy MH.4omy, sa mxo nehe 4a ce BpaxM 
y AycxpHJy, kojh 04roBopn 40 ca4a HMcy mxaMnaHii h Koje 
hy 04roBope 0B4e y ue.uiHH HaBecxii. 

04roBop KHeaa Mn^oLua r.aacH OBaKO : 

H. 1643. 

BbicoHa dpesMAio! 

BucoKa npe3U4ia itecapo-Kpa.itBCKe IIexpoBapa4HHCKC 
reHepa4'i)-K0MaH4e, 6.4aroB0.4H.ia e cb hhcmomi cbohm^ 041 
^iHCia 19. ABrycxa J\I'. 159. qee ro4iiHe, 0B4e cb nacomoMi 
Haxo4eher ce opieHxa^CKori Tynorpa*a F. 4aBH40BMha, na- 
jpari nosBaxH, ja no 4«JKHocth Mofiofi nponacxio HiicaMi 
BHCOKH peK.iaMauiio ohb npe4peqeH0M'[. rocno4MH«, y opn- 
nma^B y Mtcxs npeOHBanfl HiiroBon nociaxH, a sanoBt- 
411TH M«, 4a ce 6e3i> 044araHa, Kao uecapo-Kpa.itBCKifi no- 
4aHHKi Haxpari. BpaxH, na obb 3anoBicTB mok, noc^ao mh 
t: H3acHeHie CBoe Cb npomeHiewi 4a 6u ra a y oboS 
seM.iH xpnio, hah 4a iM« 6AaroBpeMeHHO jaBHMb, 4a ce hsb 
OBe sew^e y 4p»rg OAce.iH, 1160 y uecapo-Kpa-itBCKS 4ep- 



roBOP HA nAPAOT. ammhtphja 4abvi40BM'r\ 263 



mai'B Bnme Bpahaxii ce Hche, kho mto lio iUJCOKa iipeuiAiu 
Hst caMori MsacHeiiia HteroBon> ini4HTn, Koe a ei. obumi. 

y nOH113HOCTH BHCOKoJi UpeSHji" MOAMOCMMI. : CI. HCTlllllIHMI. 

MOiiMi BUCOnonoMHTaHieMX ocTaeM^ BUcoKoft ripesiuiH, Kb 
yc.ijjraMi roTORtftiiiiii y KparocBUH "25. A^fr«CTa 1822. aep- 
xoBHuR Cep6in Kiia3i. Mii.iomi 06pcH0BHMi.. 

4aBH40BHheB o^roBop HHeay Mh.ioiiiv r.iacii ouaKO : 

Bame BbicoKopoAis! 

ll.Mao caMi. MccTT., no.i8miTii 04 Bauiera BHCOKop04iH 
peK.iaMauiaaHB hot« i;. k. lIeTpOBapa4iiHCKe rcHcpa.i-Ko- 
MaH4e 041. 19. ABr«CT;i, a npiiM.i'bn» "/j., obg ro4Hiie y 
oiainiHa.iB : KOioMt ce Bauie BHCOKopo4ie coc'b4CKiiM^ npi- 
;iTe.iCTBOM'B nosHRare, 4-i- mc iuto CKopie Bparure, 6848li» 
4 I caM^ ripecTsnio AOSBo.i'bHO mh y uacoiii« luecTOMtccMiio 
Bpevie, H HespaTio ce, nao iuto oh 48H<nocTb moa H3nc- 
r.MBii.ia. 

[lo TOMG 4aeM'b ceoii mcctj. 04ror)OpiiTii iia BHiiiepe- 
Mei.'B noT« peK.uiManioHa.uiB c% oblimi. nsiJcii'kiiicM'b 11 cno- 
ep«qHO : 

4a necMarpaMo cede Bume h hh iio4'i> koh H;iqiiiii, 
3a II,. K. AecrpwcKozh aoddanuKa; iimj, 4a L« ce iiKa4'i.^ 
nudie cparurn y AecTpiiiCKe dpoicaee; 11 raKO 4a iiecMa- 
TpaMT. 3a 4»«KH0CTi>, aoBWHoearu ce peK.iaviaiyH iipecvuic u. 
i;. neTpoBapa4iiHCKe reiiepn.i-K0MaH4c 04 19. A^r«CTa obc 
r 0411 He. 

Pimenie Moe. 4a ce neBpaTn.\i'b iHiiie y u. k. 4ii.icaBe, 
npoii.^BCjie c« pas.iiiMHe, Kano .ujmho y iicthmt. 4p>Kana.Ma 
npeTpn-i-feHe, xaKO u ooiuthhii Moiu E4H0[i.ieMeniiHKa 04'i> 
u. H. B-iacTifl Haiieuiene, y Mcne 4ii1cTB«K>he, 11 bmcokuiI 
jjpecii4in, MO>Ke 6htii ca cbiimt. iietioanane, neii|);iBHMHOCTn, 
neK« pehii roHcnia 11 Hr'[ipaB4C. Kauo on: flpeo. lle4aiio 
Ml), a OA'h MCHe iia cbhmj. CK40BHMy u. k iioriaBHTon. 11 
npeCTo.iHon rpa4a Bena y cbii.mt. .mohmt. Mo.ioaMa 11 iiohto- 



2(i4 rOHOP HA IIAPACT. AHMHT.PUJA JABHAOBHilA 



l^HBaHiiMi. onoMHHaHiiiMa MOyitHo, noAHpenie oouieii, Tuuo- 
?'pa0UHecKOZv apaea y BeMs : ho caMO noAapefiie npasa, 
AaHort MH H upoTuei, oo./i't n npoTiiBt Mo^i6e Moe, iipaBa 
Tuaozpa0ie eocroHUbi HShina, h ro iouiii, KpoM'd ce])6cKovh 
II B^airKori,; a tumi noai'tAOBaBUJp oceVdoHenie, 4a e u. 
K. HasMua DH.ia , odeesaru Me, K'b neaocTuoicuMnMh i-i 
iiMtuie Moe ii MecT'b yapoaatufi'sk^UMh otcepreaMa. a na 
npoTiiB'L TOMC neydoci ouTu Me HHKaKBa noMHyioBatiia, 4aHorT. 
CBHMa ne^aTaTCMLHMa, ch KoiiMa 6bi Tpe6a^o 11 ja 4a 64HaK;i, 
HMaM'f. rpana, 6«48hH 4a cawt h 64HaKa opeMena Ter.iio; 
TaKo H I'.CKAioyenie Mene 1131. caMort pe4a ocTa.ui 4p>KaB- 
HW rpa{)aHa, a xnM'h odTisuMnulj mm Bo^it, 4p>KaTii 3a qecTi. 

4a CC HaSHBaMt U. K. IIO4aHI]K0M'B. 

.Jpvzo. OdoieHO ca cbiimi. h 041> ceiw u. k. B.iacxif' 
BeMKu, 11 TO no aavcTaeAdniio npomenia Moiii u noBTOna- 
BaHLi onoMHHaniii 3a ni.w ro4MH8 11 npH ceoii, HCKano 041. 
Mciie, no ycTaHOB.ienJK) BOcxoMne Tunorpa<i>ic Moe y BeMS 
c'b OHO.iiiKMM'ii TponiKOBiiMa, a He Mozvfie Hanpe40BaTii oesi, 
oomci'L npaca THiiorpa^HqecKort, pacapocTpaneme boctom- 
Hon, Moni n))aBa 11 na neeocrOHHe esHKC, a tiimi. 0CBe40- 
qcHO, caMOBo.iLHi), H Ha npBOMi HSBtrnTeHiB^ TtcHOcpqaHora 
.iiooHTe.ia uexoea ; BeMKor MarHcxpara, ocHOBano Ha.M'bpeHie 
u,. K. B.iacTin, 4a Me yupouacTe uocpedcreeHo Ka4i, hi!C« 
Haujae 3a npaBO. MCK.HomixH Me 04'L CBaKort ripaBa thho- 
rpa^HqecKor'B Heuocpedcreeuo. 

Tpefie. HeaoAvneHo hh aa ut.ie 4Be ro4inie 40h;iib- 
.itno, a Mo.it.Ho 041, Mene ko4'b u,. k. npH4BopHe no.iHuie h 
uen3»pe y Beq« usdljucTeoeanb y H. Be.umecTBa, 4a CMtMt 

fhpHMUTH /],"n^oM« noc^iau« mh ffi KHbiimeBHori. 4pymTBa 
CBesHM.Hima KpaKOBCKOrt ; a thm-b 0CBe40MeH0 HaMiipeHie 
BHCOKe o; e B.iacTH, ja mh He4a hu SHana noMecTHa, koii 
ce y Ma.io K.iHou.ieMeHiiKa Moin Ha.iasu, 11 Koii 6h iipnHeo 

CBeM« Hap04« Tu.UlKO MCCTll, KOvlHKO H MCHH npHHCO. 



rOBOP HA HAPACT. 4HMHTPHJA 4ABM40BH-RA 265 

'■lerepro. IIoacHafienie THiiorpii*ie moc, u saCpanfiHie 
u34aijaHii cep6cKii Moiii iiOBHHa y Bcm» cBpiueno 04 U. k. 
B.iacTiS y Bcm« iiiccn. ne^e.ia ape iiCTCMeHia mecTOM-tceM- 
iion, /laHOi'h Mil y iuu:oiii«. LpcMCHa, rauo CBpuiCHO 11 apo- 
TKBh u 6(^3h cBaKon> iipeAnoC'ianon. iiHCMCHon. iisacHtniH, 11 
c.tMO hipHTKUM}, nKTCMii yMUH-tiio : a THMi. ocBcioMCHa .7fce.i;< 
u'b^Hiia, 4a 4omnBc caMO, 4a ce ja yK40Hii.\n. U3i> u.. k. 
4i»KaBa, iiaKLia ymiMTOJKe liaft.jiiiiiia OHa aaBeAenifl Hapo4Ha- 

/7ero. //a«u(TeKie, 4aiio mii o41> umue qmioBHMna pas- 
.iiiMHH u, K. B.iacTifi y HcMB 411 iieMaTa.M'J. cpocue KHure 11 

U.iaUJKe 4aTHHCKII IIHCMCHU ; a TIlMt H3paH<eHa :HceAH u. K. 
B.ia4'tHijI, 4a II npC4»3MC 110 Bpe.MCHB OBO 4t>10, MUM C'U 

KHhuoiceeHU}i,bi cep6cKiii 11 u.\aujKH aoui.im y ncKVxuenui, ii.n. 
4a H4» no CHcreMi* B^ia4tHiii, h^-f. 4a Meuaw, ,ia ifi ono :ohu 
Koe 61J o4i> MGne ricpBori. 6u.io. 

UlocTo. Hcii.injHurCAHa, y HCTOpiii Tiiiiorpa-MiMCtKon. 
x«40}KecTBa cbIk) BtKOna, a aaiiCTa m y cbmmi. scM.baMa 
HCMsneno, apueu.xeia o iieHarawo cepCcnu Kuxna u eAamrai. 
ci. Kipi.ioBM nHCMomi, 4aHa lleuiTaHCKOMi. iice8'ni.iiiin,« y 
B»4HM8 : a THM ocRtuoMGHO HaMipeHJc u,. \i. B.iacTifi, 4a 

y2Hl)Te CpOCKO H B/KUUKO KHbUDKeCieO Ca CBilM-h, H aaKOHe 

aKo lie ca cBHMi, npe«iiTpe, npocBiiiuTCHie cpocKor^ u B.iaui- 
Kon. iiapo4a, Koe caMO y3'b KHt'imecTBO M4e. 

('edMo. noc.it)<)oeaHie ciictcmc Ilpouaninde PnMCice y 
^aAMai(,iu nasM.itiioMi 041- U- k. BUU'tiiiJi ynioMh ueKaro- 
AUHKii jKiiTc^Ji II e4H0iLieMeHiiKa Moiji y oHoii oo.iacTii, a 
TUMI. 0CBt40MeHo, TCiuKiiMh upHBH.iorinMa, 11 caMOMf. 34pa- 
BOMi. pa3«M8, M 48X8 onor'i. R-feKa upoTiieno, HecHomenio 

3uK0Ha, KOH HIlT'i. K HGCaaCUT eAHiU & pilMO-KaTO-llIMKOn., 

HUTU nam., r.ie4elui Ha B'bpHOCTb r. h. j. ii04aimKa II. u k. 
Be.iMMocTBa, ocBli40MeH8 y TO.HiKO B^KOBa, 4p>KaBii a;n}i6aH-h\ 
MiiM'b « napaBHO crpa npoH3Be4em,, 4a dpoicaea, koa b 110- 
K8iuana^a KaTO-iiiMCub y mhoH oo.iacTU, neflo npoH8CTMTH. 
yp.odriTU za. v y dpyiuMo, a Tora pa4ii lonum oiu>, kou 



266 . rOBOP HA IIAPACT 4H1MMTPHJA AABH.lOr.HTvA 

OLI Ce yC«/4H.lM, lipOTIIBHTU ce CUCTeMlI TOJi, O^'t KOift OH 

iipa ft OHO ja. 

Ddo c8 ocHOBHia, KOfl Me onpaBAaaaio ki ptmcHiw, ah 
ce HespaTUMi. unKiiA'b bhuic y u. k. ^pa^aBe. 

Obo e iisflCHeHie Moe na hots pehviaMauia.iHS bhcokc 
npecH4ie u. k. IleTpoBapa^HHCKe pereMeme. 

M04HMI. Baiue BucoKopo4ie rioHiisHt.ttuje, mi 6u 6.1a- 
roBOyiH.iH coo^muTH iisflCHeHie oBo Moe upecu^iu pe^eHoft, 
a wene waii HeBpcuiMa chochth y oboh seM.m, 11. m mh 6.1a- 
roBpeMeno mh.ioctmbo jaBuxH, ^a ce HviaMt ce.iiiTii y koio 
Ap«r» 8eM.iK). 

IlMaM'b UeCTb, H30CTaTH Ct llCTHHHM-b BMCOKOnOHlITa- 

HieMij Baiiiera BHCOKopo4ia HHJKafimin. 

^. „ 20. AvrscTa 

y MaqK« -. — ;^— ^ 1822. 

1. UeiiTeMBpia 

AllMHTPiE AABIUOBH-R^ C, P. 

^aeiiAOBiih je noA OBaj CBOJ oaioboi) craBHO ja ra je 
Ko 6ajarn y Ha^uy iioxnHcao, a KHca Mii-ioui pene y cbom 
04roBopy renepa^i-KOMaHAH, 4a je 4aBH40Bnhy iiocyiao fteno 
HCKaH>e y mccto iLcroBor npeOHBaHiii, a to je cee qnH>eno 
c Tora, 4a ce ne KaHte, 4a je /],aBU40Bnh K04 Knesa y Kp.i- 
ryjcBuy. llcTHiia CHXHUna, no 11 113 tbe ce bh4H owcxpolia 
KHesa Mir.ioLua. 

T)HpH.10 Ll,BeXK0Bl!h, HpOXOCHMt)CO B./ia4HKC 4a.lMaXHH- 

CKor BeHe4nKTa KpaAeBiiha, kojh je 36or xora, inxo je iio- 
XBaxao KOHue iicxom B^ia4iiu,i', KojiiMa je muc^ho BesaxH cpiiCKH 
Hapo4 y 4a/iMaunjn u Bou,h KoxopcKOJ h na \ HHJy iipcBecTH, 
H KOJM je HajBiiuie 4onpnHeo, re je xa4a x. j. 1818 — 1822 
yniija y 4a>iM;.'unjii ocyjehena, aoor Mera je npcKo 24 ro4UHe 
04-ie>Kao y aaxBopy h na po6HJn, a 13 ro4iiHa y aaxoHeity, 
y CBOJHM 40 ca4 HeiUTaMnaHiiM MCMoapiiMa, na JC4110M Mecxy 
pe^e H OBO : »nol^CM c ibhm ix. j. c 4pyrnM momkom, kojh 
je 4omao no n>era 4a 1146 na jcamh hoHhh xaJHii cacxanaK' 



rOBOP HA nAPACT. 4MMWT PHJA 4ABH40BHKA 267 

FAe cy ce upsii rpaf)aiiii Cpou llliinetiii'iami Aorosapa^n, 
KaKBe KopuKo 4a iipe4\3My iipornn B.iaA'nie Kpa^beBHha) h 
ja 04HeceM ca cooom Moja iiucnki iuto caM ce o CTBapii (r- 
j. o noKymaiioj ymijii) iipcniiciiBao ca Co.iapwhcM ii /l,aDii- 
AOBnhcM H3 Beqa ii 4pyrnMa, kojh cy Menu niica.ui ii oao- 
MUwaAu Me, da nasuM na cee do6po, ii to .le oii.io o.iNia 
noc.ie AO^acKa p.ia4"Mnna 113 Bewa". 

113 OBor ce jacHO bhaii, Aa je n 4aBHA0R»li AOimcnBao 
ca peMGHiiM 'Riipu.ioM, II xpaopiio ra Aa. ce iie A^Ay npcBa- 
pHTM OA KpaAeBiiha, re noiuTO je 1821. Tiiipii.io AOriao 
aaTBopa, tooo/k a^^ je on noAroBopuo lLIn6emiMaiie ,ia nooiijy 
yHHJaxcKe yquTe.te, ^iiB'Uosiih MyBiuii to, a :^iiajylin :<a 
CBOja AonHcnBaffca ca 'Rnpii.ioM, Mopao je cyMH>aTii Aa cy 
n R,eroBa mic.\ia koa TxHpii.ia Hal)eHa, Hauiao je aa Ao6po, 
Aa ce 3a pamijc yK.ioHii H3 AycrpMJe, H3 Koje je, Kao iuto 
je peMCHO, 14. HoncMopa 1821 OTnmao obbmo y Cpoiijy, u 
TO fie 6uTU 7Aa6HU yapoK iuto je oh OTUuiao U3 AycTpuje 
u uiTO ce u donHuje Huje nunad ycyduo apeflu y AycTpujy. 

3nao je on Ao6po, KaKO je npoiuao TvupiiAO h cbii oini, 
Kojii cy c jbiiMe noMiiuanii oii.iii, vi kojii cy ocyjeTii.iii yuii- 
jaheibe. 

A 3a LieAO Tora jc aycrpiijcKa EAacr 11 TpajKii.i.i o,\ 
KHesa Mn.ioma 11 n,eroBe B.iaAO, Aa ce 4aBHA0Biih noapa- 
TH y Aycjpiijy. 

4 iBiiAOBiihy nH>eroBoj nopoAHUH^Mopa.io je TeiiiKo 611T.1. 
Aohn 113 BeMa y Kparyjesau, 11 to y Kytiiiuy, Koja je no 
ifccroBOM npHMan,y 6H4a cchom h KopoBo.vi iiOKpitBcna h 
iiMa^a caMO jeAny nenaTOcany cooiiuy. Ho 4aBHA0Biih je 
ca CBOJOM HienoM ne caMO to paAo cnociio, no nopcA xora 
Mopa.iH cy OHii uoAHOCMTii 11 Miioro iiCMGBaita aoor ilmxcbop 
CBpoiicKor /KHBoxa, Kojn je TaAa cMaxpan y KparyjeBuy aa 
neiuTo CMGiuno. 

A CBC nenpiijaTnocTH 11 neyroAnocxH, uito iix jc 4a- 
BHAOBiih npBMX CBOJHx FOAHHa y KpapvjeBuy noAneo h to • 



268 rOBOP HA HAPACT. AdMUTPUJA AABlUOBUTvA 



KciKO 04 KHesa Mn.ioii]a, raKO hcto h 04 iterose oKO-inne, 
Koja HHJe paAo r.iCAa^ia, ^a oh iivia onaKaB yxiiuaj Ha Ha- 
poAHa Ae^ia, chociio je /l,<iBH40BHh caivio soor xora, uito je 
Ay: ft,eroB naAasHO no^ba aa paA, jep y to je speMe khc- 
H^cba KaHUC/iapiija, Kojoj je oh Ayuia 6ho, 6n.ia CKopo to, 
UJTO cy Aanac caa MHHWCxapcTBa cuyna y Kpa.i>eBiiHH Cp- 
6mjh, a uiTo je ApJKao, Aa na tom mcctv Mome noHajoo.te 

CBOMi- HUpOAy KOpHCTHTH, 3a KOJM je OH ynpaBO II jkhboo. 

4aBHA0Bnh je MHoro neyroAHiix qacoBa AO>KHBeo y 
KparyjeBuy h aoor CBOje napaBw h KapaKTepnocTH. Oh je 
6110 qoceii hcthhht, kojh ce niije snao npeTeapaTii, h mhofo 
je AP>Kao Ha ce6e, h HHJe Aonymxao, Aa ce c tt>uMe HeyMecne 
uiaAC soHoajy, h Aa oxpiiH, KaA bhah. Aa je oh npeAMCX 
noACMexa : a y to je Ao6a 6nio y OKOyiHHu KHe/KCBoj h>hx 
Biime, KOJH cy H3 3^o6e xxe.iH c h>hm Aa ce noAOMeaajy. 
Knea Mhaoiu ho cbom oon-iajy naAenyo je n ^aBiiAoeuhy 
iiMB H TO niBpha c Topa, uixo je OHO Maien h CHxan. 

3oor xi!X nojasa, 4aBHA0BHh je BHuie nyxii KHeay 
n )AnocHO CBOjy ocxaoKy, h xxeo je Aa has y PycHJy n 
B.iamKy, ho Rues My ne xxeAe AaTH oTnycT. 

^i.aBHAOBHh je jaKO HaBa.tiiBao 1827. hu Knesa Aa My 
A<i. OTiiycT, H TO c xora mxo ce nooojao 3a CBOJy Macx h 
HtHBOT. Te roAHHe kho3 Mh lom soor jeAHe Be.niKe KpuBHUc 
HapeAH Aa ce T)opt)y npoTwhy nwcapy y cyAy napoAHOM yAapii 
50 6aTHHa. /^aBWAOBHh xaj nocTynaK KHeaceB HHJe oAOOpa- 
Bao, xe BHAeliH ra khcs 3:iMnuiA>eHa h cpAHxa aa cxenenHMa, 
suiHxa ra h ABa h xpH nyra: „ujTa je xeoH 4aBHA0Bnhy? * 
a OH My cpAiiTO H xAaAHO o^roBopn: HHiuxa, n onex Htiiuxa", 
Hamxo My Knes cpAHxo h ^yxuxo OAroBopa : »3HaM ja mxa 
jc xe6H, Tu ch ce paJK.4.yTH0, luxo caM Dpoxuha h36ho, a.ni 
Aa 3Ham, H>era caM viiovio, a Te6H hy r./iaBy ocehu.« 

y3,aBHA0BHh Ha xo HanHuie Knesy M0.i6y Aa ra oxnycxH 
H A03B0.1H Aa MOHce OTiihu iipcKo B.iauiKe y OACcy, peKasmH 
y hboj u oBo: »npe HeKOiiiKo Aana najaehe caM neroAO- 



rOBOP HA [lAPACT. AH.MM1 PlIJA JABHaOBUTVA 269 



Bahbe Baiucr Ciijaxe-iCTBa luv ceoc HaByuao. He ctojiim lo- 
6ap, HUT ce Mory iioxniicaTH nii saK-iexH — c.iarafiy — ,u«. 
ce Hche TO II y iiaiipcAaK Aoro,uiTn ; napaB Moja TaKBa je : 
lUTO Mil ce lie CBii ui, ,V<^ je no mojum noibaTHJaMa ii.ui o- 
CHOBaHHJaMa, iie Mory saTajuTH, ini npnTBopnTH le .\n mu ce 
qiiim, 4a MH je noBO.fciio: .nine Me H34aje, ycTa m ja hyre. 
riponiBr^aK.iCTBeBJepnocTii aa^aiic BaM .himho iiHa cb. EBaii- 
t,e.iiijy, MHHii Mil ce, Aa oii 3rpemiio, ,\ii r,ui ce thmc ciase 
Bame, cpehe h qecTii, je^HO mhc.imm a Apyro BaM iobo|)iim. 
Hayna vie yiiua, 4a je ucKpenocT 4o6po4JeTe.b. a iipiiTBop- 
iiocT nopoK.« (XIV. cTp. CBeTiiheBor >KiiBOTonHca) 

Cpehaii je CBaKii onaj R-ia^a-ian, Kojii je nMao, iiMa 
11 iiMahe oHaKO canecHHx h iictmhiitiix caueTniiKa uao mro 
je KHes MH.iom y 4aBU40Bnhy iiMao. 

Cpeha je 6H4a 11 no Kiiesa Mn.ioiua a 11 no Cpoiijy, 
iiiTo Knea Mm.ioiu — anajyhii KaKBa je iioiuTCHa jyuia 4^- 
BiMOBiih, H 4a My je on 04 CBHJy caBeTniiKa n nnnoBHiiKa 
je4iiHii, KOJH he y CTaH>y 6iitu oho npoiisBecTii iia 4cMy 
je OH c 4aBHA0BnhcM Biuue ro4HHa pa4uo, a nanMC otKiiBO- 
Tnopeae ohiix npaaa h aa Cpoiijy h CBOJy nopo4HUy. Koja, 
Ma 4a CBponcKUM yroBopHMa yjaM'tena oexy, nopra sna^aiue 
H>ii.\OBo O/KHBOTBOpeHje 044araTH H iisiirpaBaTii — nope4 CBe 
CBOje HanpaciiTOCTii u ii046a4afba ocTa.i:ix CBOjnx caBernnKa, 
Kojii Mpamue ^^BiuoBiiha, 3na4e ce y34p>KaTn 11 iiOKopiiTii 
caM ccoe, tc cbc h cBe yiiOTpeo.baBaiue, 4a /],anii40Miih. 
iionycin. 

4a je Knei -Mii.ioui 11 4on,Hiije UMao xaito ncKpcniix 
n HCTiiniiTiix caBcninKa u BBaniiMHiiKa uao iiito oeiue A-^-- 
Bii40Bnh, 4pyKiiijc OH II oh iipoiuao a H y Cp6nJH ne 6n 
ce OHM CH4HH HOTpccu 4oro4n.iii, 04 nojiix je je4Ba Cpoiija 
y miiBOTV ocTa.ia. 

4aBii40Bnh nanoc-ieTKy iioiiycTM, iioBpaTii ce y k;ih- 
Ue.iapHJy, tc noc.ie jeApeiiCKor Miipa 04 -. CeuTCMopa 182'J. 
H3MeJ)y PycHJe n TypCKe, noiu^be ra khcs Mii.ioiu c 4eiiy- 



270 rOBOP IIA UAPACT 411MHTPI1JA ^ABiUOBUKA 



TauHjOM, Koj;i ce cacTOJu.ia h3 4aBii40Bnha, CTOJana CaMHha, 
ylasapa To^opoBiiha h HayHa JaHKOBiiha, y Ll,apHrpaA, as. 
TUMo npeA.iojKu h aacxyna ucnafte n saxreBe Cpoiije ii Mm- 
4ouieBe. 4i^BH40BHh je OTHUjao H3 KparyjcBua y L^apurpaa 
5. HoBBMopa 1829. a noBpaTiio ce Kyhw oko mhtpobu ^aHa 
1830. 3a TO je npeMe ii3pa4H0 c AonyTai^wjo.vi to, Aa je 
nopxa 3. ABrycxa 1830. iiBja^a xaKO sBaim h iiosnaTH 
XaTH-iuepH*, y KOMe cy xaqno osHaneHa 6H.ia ripasa Hapo4,a 
cpncKor y Cponjii, ii oepax o HacieACTsy Kne/KeucKOM no- 

P04HU,H MlI.lOUieBOJ, 

Ha CB. An4pnjy 1830. oeorpaACKii neaiip iipe4,;io je 
Ha BpaMapy, tac je ca^a nopxa nam.i/.icKe upKBe y Beo- 
ipaAv, Kiiesy MiiAOUiy noMenyxH Xaxii-mepHt ii oepax irixo 
je vla3a~^-6AiLii^ £qHx a o a /l,^B"40Biih l_ ,_^eueM6pa ripoxy- 
Ma ^o npeA^ imfiaoAt-ALjijoiiieM ii .by6imoM ii upecxaBiiiiuHMa 
H 3acxynHHuiiMa iiapoAHHM. 

KaKO je 4aBiiAOBHh 6iio saAOBO/taH xiivi Xaxii — lue- 
pn*OM, H KaKO je OH y H>eMy r.ieAao Be.iHKy a(j6[it, bhah ce 
H H3 xora, lUTO je H OH AOT.ie, no AOxaAatteM oonqajy ho- 
ciio fua.i OKO r.iaee, a no npoMHxaH>y n>eroBOM, cKunyo ra 
je e TAaBe ii iioc.iao KyhH, n iviexHyo nany na r.iaBy sa snaK 
Aa je Apyro Bpe.Me Hacxynn.io. 

3aHHM/tnB je onnc jeAHor y^ecHMKa cb. anApejcne 
CBexKOBHHe 1830. kojh je mxaMnan y 8. 6p. <(Bpm.baHa« 
3a 1885, y KOM u obo pe'ie : nOCBany ash 30. HoBeMoap 
1830. HeAe^ba h npsosBanH AHApHJa. FocnoAap npahen oa 
6p:ihe JoBana n JespeMa h CHHOBa Mu.iana n Mnxaii.ia ii 
ocxa.iHx KHcsoBa H Kanexana HaxHCKii cxynn y upKBy, a 
Muxpono.mx Ahxhm no-ine oAMa 6o/KJy cAymoy CBpniaBaxH. 
— — rioc.ie CBpiLieHe CAyjKoe, FocnoAap on oxnpahen y 
CBOJ ABop. 

Oko y caxii noiny ce cnpe.viaxn Aa n3Ht)y na Mecxo, 
VAn he ce XaxHuiepn* h 6epax nnxaxH. — — — FocnoAap 
U3at)e ca cbhxom cbojom npcA Beswpa n KOMCcapa. xy ce 



rOBOP HA llVPACr. .tMMllTP.IJA 4^BII.10BM'RV "2 71 



Ma.io pa.nroiuipa.ui, n hotom Boaiip h KOMecap oexy OTJipaliCHii 
y CBoJe luarope. I'ocnoAap je oho oipnyt n.iauiTovi oe.io- 
•/KytiuacTC ooje, jberosH cimonii ii opaha uMal^axy Ha ceoii 
Iiy>KiiMH() upBCHe, ccKperap ^WMiixpHJe 4;innA0Bnh h KOiiay.i 
A.ieKca CiiMiih Mopacxe, a ocTa.iii KHor^onn OTBo|)eH0-ii.ia- 
Rt'THe ooje orpiaMC. Knea liyMiih h Aiaj-6er, iipucTyiie ko- 
Mccapy u jaise 4:1 jc one ciipcMHo, iia luro on .v»l)e moa 
iiiaTop Ha ysBHiiiCHOM MecTS'. 'Vhah AO^e u BeaHjj m Tocno- 
jap ca CBOJOM iipaTitOM. KoMCcap OAaBuje jtuan 3aBe>K.baj 
113 KOr u3Ba,\n apTujy. y 4y>KHHy I ' ,, a y iiuipHny o,\ 110 
apuinna, upniiM c.ioBiiMa ucniicaHy — to je XaTii-uiepn* 
iiipiiBH.icrHJe napo,VHei ; KOMecap to npomira r.iacHo Bcsiipy 
y .uiue. a hoiuto je npomirao no.byoH h npe.ia Beawpy, 
KOJH npHMii iioAyoHBUiii, npe^a FocnoAiipy, a PociiOAap no- 
.byoii n iipeaa ^HBiiAOQwhy. CaA KOMCcap OAasHJe Apyry 
apTMJy, Koja je Ay>Ka oa iipBe h a.iaTHiiM c.iOBHMa iicnw- 
cana — to je oepaT 11.111 AHii.ioMa rocnoAapeBa, Kojy y -ume 
I'ocnoAapy iipomiTa, iio/byoii n TocnoAapy iipcAa, kojh no- 
AyoH H KOA ce6c 3aAp;Ku. — — — — — 

4'iBiiAOBiih CKyn.beiiOM napoAy jauii y KpaTKO, KaKo 
ys iiocpcAOBaHjC pycKor ABjpa cTurouie oa cy.iTana Max- 
MyAa II. 20 nvHKTOBa aioooAe h Hac.ieAHor Kweaa, a cyrpa 
AaH Aa he ce KaKO XaTiiiiiepii* TaKO 11 oepaT iiupoAy na 
ci)ncKn MUTaTu. 

CyTpa AaH 1, ^eucMopa oko 10 caTH cuyiie ce BOjiiimn 
M HapoA oko uiaTopa Ha jyqepaH>eM MecTy h AOHCKajy Toc- 
noAapa, Kojii je c rocnoJ)O.M \i c npaxHaOM cbojom AOiiiao. 
MiiTi)Ono.4HTa Ty imje ohao. ^iiBiuoBHh y npaTKO oosnaHii 
Aa he ce caA MHraTH iiapoAy Aaposane c.ioooAe. .laao 3y6aH 
iipo'iHTa Ha opiicKii npeBBAeH XaTHiuepH4> m oepaT, a na 
TO 4aBHA0BHh noie CBauy Ta'my TyMaMiiTii: C.ioooAy ooro- 
e.iyfKeH,a Ba.ba Tano pasyMeTu, Aa Mo^ueMo pac je roA no- 

TfieOHO UpKBC BHAaTH, 3B0Ha Ha TOpH>eBe AHUITH. BOAOOCBC- 



272 rOBOP HA IIAl'ACT. 4MM11TP HJA .lAliU40BllFiA 

heH>e miHHTH. jeAHOM penjy HaBpuiiiBaTM cce iiito Ham.i 
CBGTa upKsa y ocxa.iHM c^o6o4hhm 4p>KaBaMa iisepmyje. 
UlKo.ie oTBapaTH ue caMO no BapoiuHMa, iiero w y CBaKoj 
onmrunii. IhiaheMO 4pataBiiy oJTaMriapiijy, Kyii.beiia je b 'h 
Te he OBHx 4aHa cruhM. C nacomcM cpncKHM C.10604HO je 
nyToaaTH no CBeiwy xypcKOM napcxsy h bo4hth xproBHuy, 
3a Kojy HCMa Beher t)yMpyKa, ho ko4Hko ra n.iahajy ii 
ocxa^H no4an,nnn cy.iTanoBH. Bo4Hune no4n3aTii 3a 60.1 ny 
6pahy Haiuy y scmah ii ca cxpane. Typcna B.ia4a 4a ^-'e 
HHKaKO y Hauie CTBapii ne Meiua. Typuii, ochm rapnusona 
no rpa40BHMa (04pe4nhe ce ko-ihko he hx 6hth), y 3eM.bii 
CpC'HJii TpnHTH ce Hehe, cse TBp^)e, Koje cy o\ cKopa no- 
AHrnyxe, nopymiihe ce. BoJHHKa cmomo iiMaxii oho.ihko ko- 
4IIK0 je noxpe6HO 4a ce mho y seM.bii 04P>km 11 4a ce rpa- 
HHne ocnrypajy. yje4H0 4a ce 4aje 4aiiaK cy-ixaHy. Ohum 
TypuHMa, KOJH CBoja Ao6pa nehe 4a npo4ajy, npouenwhe 
ce 40X04aK, xe he ce c 4aHK0M 3aje4Ho 4aBaxii cj'.ixaiiy 
oxKy4a he ohh iioc.ie upuMaxii. Ckcic 11 t^yMpyne npe4ajy 
ce Cp6nMa — imaMe je 403B0.beH0, 4a ce CBai;HX 7 ro4HHa 
t)yMpyK npoucHii H 4aje c 4aHK0M aajcAHo. 04pe4nhe ce 
rocno4apy ro4UiuHja cBOxa na n34pacaBaH>e 4Bopa. Khoobii 
HetXHCKH H ocxa4n MiiHOBHHUH He Mory ce nocxaBHTu HII 
cBprnyxM 6e3 cenaxa, kojh he ce H3a6paxn, a cbh he npii- 
MaxH 04pet)eHy n^axy h noxqaftCHH cy saKony npaBa, Kao 
n caM rocno4ap, B.ia4ajyhn KHe3. Taj saKon iipo^nxahe ce 
Hapo4y o npBoj ckvihuxhhh, Koja he ce casBaxii 3a l)ypt)eB 
4aH. 04y3eTe 04 Cp6iije lcmac 4a ce iicxoj Bpaxe. Y to 
HMC 04Ma OBC 3n.\ie 4ua pycKa KOMecapa, a no wMenne Ka- 
nexan lUauiaHCKii 11 Ko4e6y, c ibHMa KOMecap h nnuimiip 
uapiirpa4CKH, a 04 Cpoa KHe3 Jokchm no4a3e k ITopeiy, 
a 04 riope'ui /],yHaBOM k TuMOKy h 4a,be, 4a 04Mepe Mche. 
Ka4 ce xo CBpiuu. on4a he ce iicT0.\r 04pe4HTii 4an;iK i;ojit 
4a ce n.iaha cy4Xany. Y iiaiipe4aK hu je4aH Fpi: no he 
OHTH B.ia4HKa y CponJH, M 3eM.ba naxpujapxy ne he '6nxn 



rOBOP HA llAHACT. AHMHTPHJA AABMAOBIl-RA 273 



!i.-.,iTCH;ne kuo ao ch,\. OnpeMiiliCMO eaaa 4Bojnuy. uojii cy 
3a B.iajHMaHCTBO, iiarpnjapxy y UapwrpaA, a^ "x pyKono- 
AOJKii : a y Hanpe.iaK nehe ce bhiiig xaMO luii.taTH. thm 
tievio ymT04HTii TpomaK. 4a y sgm^h ne 6y4e neMiipa hh 
c'yHe, H3pa4iun cmo 4h rocno4ap nocTane Hac4e4HH khc3, 
ij TO Hac4e4CTB0 npe.ia3ii iia CTapHJer cHua. YroBopn^H cmo, 
H cy.ixaH je to noTBp4no, 4a nac4e4HH khcs, Ka4 cryiia 
11a npecTo, ii.iahu cy^Tany 113 ceoje npHoaTHe xa3He 1 00,000 
rpoma. Cp6HJa je 4aHac riocTa.ia KHuHceBHiiOM nao oiro je 
B.iaiDKa, HO y oo.toj c.1060411. B.iaciiMa iiOTBpf)yje KnesoBC 
IlopTa n Pyciija, 11 rii ce KHesoBii Mory Me:baTii. K04 Hac 
Hiije xaKo, Hero cmo mh ynpano Kao iuto je MaijapcKa no4 
AycTpwjoM 11 no.bCKa 1104 PycHJOM : Mayapn 11 no.tami 
MMajy CBOja ripaea 11 ycTaB : 11 mh to HMaMO. ( )nii iiMajy 
Kpa4.a, MH iiMaMO B4a4ajyher KHCsa, h to Hcpe4 name 
seM^be ripuo je cjaJHHJe ho h 4pyro BaMa ueniiTH. IleKa je 
3a cad oeaKO, a dafie 6oz, re Ke name aoroMcreo doo/cneuru 
V crmcKij Kpajbeenuy. Y OBaj Max 3axBa4HM0 mu.iocthbom 
TBopuy, Koji) je y mh40Cthbho cpue nauiera cy.iTana, tg 
HaM je noMohy cpo4He Pycuje 4ao 0400040. 

3a THM rocno4ap H3roBopH KpaxKy jesrpoBiiTy 6ece4y 
Hapo4y. y Kojoj My iipenopyMHBauie MohycooHy i.yoaB n 
C4ory. 

y HCTO BpOMC, Ka4 jC KHe3 MlI.lOUI 4aBll40BHha C 4C- 

iiyTaiuijoM noc.iao y Ll,apnrpa4, rioc.uio je on ABpaNia ITe- 
xpoHHJeBHha H IJ,BeTKa PajoBiiha y neTporpa4, 4a 11 oiiii raMo 
HacToje, 4a nopTa ncny»H CBOJy o6aBe3y. Ka4 cy 40uhhjc 
KHoa Mh.iou], .\BpaNj h Ubctko 40611411 pycue op4eHe, peuao J 

je no3HaTH AMiiya 4aHH40Biihy. — Moj 4aBn40BHtiy, rii ua 
HHCa xn,,i,a4y Ta6aKa, 40K.ie op40ii hcTKy (UBCTKy) naTOBapii, 
a ce6H H npca h .iet)a ro.ia ocTaBH, raKo tii n na.i.a. kha 
HHoii yMBo; 04pa ce HHiuytiH, a cbc 3a 4pyroia. 

Ho 4aBU40BHh iiiije nii Ta4a, a hh 40Uimje nHKa4a 
Tpa>KU') cc6m 04,iiiMiija, no Tpa)KHO jc cpiicKovi Hapo4y y 



lUJH.imA 



274 rOBOP HA HAPACT. 4HMHTP HJA AABIUOBH'RA 

CpoHJH lUTO Beha npaeU, ii y tomb ce ynpaBo ii or^e^a H.e- 
roB ee.iiiKH ii po^oybyoHBu ^yx. LUto je raKH 6no, sa to mv 
II AaH 4aiiac h;hbm ycnoMena K04 cpncKOra napoAa, iuto 11 
osa Aanaiuft-a iipoc-iaBa CBeAomi, a h HtHBehe h xpeoa Aa 
HiHBH, 40K voA y36y4e cpncKOr Hapo4a, 4omhm ce aa MHore, 
KOJH y TO 406a H 40UHnje 4o6miie Be.uiKe op4eHe 04 nopxe 
H Pyciije, 4aBHo ii 4aBuo saoopaaii.io. 

l!^31. KHes Mii.ioui uiii.'bao je no 4pyrii iiyT 4aBH40- 
Bwha y LlapHrpa4 ca CwMnheM n To4opoBHheM, 4a ype4e 
CBOTy ro4iiniH>er janKa riopTii. r4e ce oneT HeKoawKO mc- 
ceu,H oa^.HO, cbpluhbuih h ry cTBap cpexHo. 

KaKO je 4aBii40BHh h npBii a 11 OBaj 4pyrii nyT y 
IJ,apHrpa4y aaCTynao uHTepece cpncKor Hapo4a y Cpoiijii 11 
KHesa MH4oma, h y onaiTe, KanaB je 4aBii40Bnh Cp6nH 11 
4Hn.ioMaTa 6ho, MOJKe ce Bi^exn hs niiCMa pycKor nocia- 
HHKa y Ll|api]rpa4y ByTetteea, kojh Mei)y ocTa.uiM o H>eMy 
peqe : „ — — 4aBH40BiiMi> — — — HenepecTaBa.ii. bo Bctxb 
4t4ax'L, KacaroiUHXCfl 40 rio^iBH Cep6iH, oKasHsaTi. neyxo- 
.iHMoe ycep4ie, o4yu]eB4eHHoe npe4aHOCTiio ero Kt BepxoB- 
HOMy KHJisy Mh.iouit OopcHOBiiMy, ucTHHHOK) II npaBtmeH- 

HOK) .IBDOOBiK) KT> CBOBMy OTe'ieCTBy, H CnpaBe4.1HB0K) npM- 
BCpJKeHOCTiK) Kt POCCIH, KaK-B Be4HK04yUIHin nOKpOBHTB^HHU't 

Hap04a cep6cKaro. PaBHOMtpHO a ooBaaaiocb 0T4aTi. no.i- 
HyK) cnpaBe4^HB0CTi AU^HUwh 4ocTOHHCTEaM't H 6yiaropo4- 
HHMT. npaBiMavit, kohmI) r 4aBH40Bnqi> OT-iH^aexca He Mcnte 

KaKT. OCHOBaTe.lBHHMM II o6lIIHpHIJMU II03HaHiaMH CBOHMM, HO- 

yKp'tn^eHHbTMii coBepmeHoio oiiHTHOCTiio Bt 4tiaxfc Cep6iii.« 
(Ha HCTOM Mecxy XVlII CTp.). 

Ys Tany* CBe4oy6y, ByxeHjeB cBojepy^HO Mcxne 4aBH- 
40BMhy Ha ripcx Be.iHKn 4paroueHH npcxen c Be^HKHM 4pa- 
PHM KaMeHovi, peKaBuiH mv TOM npii.iMKOM, 4a xaj 4ap npuMii 
I Kao 3HaK iiouixoBaitH h npHanaBaiba uapa pycKor HuKo.ie, 
3a CBOj Tpy4 n 3ay3iiMaH,e 3a cpiicna 4e^ia, npenopyqiiBuin 



rOBOP HA IIAPACT. 4MMMTPMJA 4ABH40BHTVA 275 



MV, ,\a II y ojMyhe oy^c thko upe.um n nepHU cuojoj orau- 

OIlHll H AH CBOMC lUipOAy nOCiyWH Ha KOpiICT M MaCT. 

3. «I>e6pyupa 1833. 6yAC 4aBiuoBHh c AeiiyrannjoM ii 
MO TpeliH iiyx 04 Knc3a Mu.ioma iiociaii y Uapnrpa4 h to 
ceM ocTa^ora m 4a ce iicnyiiii saxres no6yH>eniix naxiija, 
OTKVAa cy ce tck CeiiTeMopa 11. r. epaTii-iH. Vciiex je 40- 
nyrauHJe cacrajao ce y tomc, 4a je iiopra 3. HoeeMopa 
1833. H34a.ia Aoiiyny XaTn-uiepii4>y, » 4a ce '> OKpymnja 
npncaje4iin»uie Cpoujii. KaKo 4aBH40Bnli. raKO h ocra.in 
q^iaHoBH re 4eiiyTauHJe 4o6uuie 6. Jaiijapa 1834. 04 pyc- 
Kor uapa _HnKO.ie op4eHe cg^ B ^4HMHp a 4^ pe4 a. 

HaKBy je y.iory 4'»B'i40Biih nrpao npii yTHUjaH»y Mii- 
.lOTiuie oyHe, na cpexeHCKOj CKyniiiTimH 1835., 04 KaKBC je 
i(pe4nocTH H KaKBe je ;ioc4e4iiu,e 110 Cponjy h KVfcaaa Mii- 
.lOiiia iiMao cacraBAen 4i^BM40BHheM ycraB 04 1835. 11 lura 
je OH 3a OHO KpaTKO Bpe.vie t. j. 04 2. *e6pyapa 1835. 40 
17. MapTa 11. r. Kao MiiHucTap yHyTppuiH^HX noc.iOBa n sa- 
cTviiHiiK MUHucTpa iipocBeT- yMUHHO,— He aaxTCBaJTC 04 mchc 
4a BaM ja o TOMC ca OBor Mccxa roBopiiM. 

Ja hy BaM caMO no iipuMaii.y je4iior KapaKtepnor Cp- 
oiiHa, vMp.iora Jauie /KuBaHOBiiha, HeKa4abLer r.iaBHor ce - 
Kperapa caaexa, 4a HcnpHqaM luxa je oh.io ca 4ai!n40Bii- 

hCM 04 17. Mapxa 11. l'. 40 CMpTH ILei'OBC. 

Ha naBa4>HBart,e cxpaHHX 4BopoBa, kho3 .Mimoui nm- 
pa4e vKHHyxH cpexeHCKH ycxaB 04 1835, 11 4^iBH40Bnlia khch- 
.Mh.uiiu iiaiiMCHyje 3a CBora canexHiiKa. 

„y LMe4CTBy BiiKe 4B0p0Ba — iipima /KiiBanoBiili 
ii|»0TiiBy ycxaBa 11 H:,eroBor caMHUHxejba (x. j. 4aBii40Biiha). 
ocexH H KH.a3 .ia4Hohy cnpohy 4'iB"40Buha, jep ce y ii,eia 
y34ao OHO, 4a he oh xy cxnap 40upo ii3pa4iiTii, Kao luxo 
My je He jc4aniiyr pCKao : „r.ie4aj KyMauiiine, 4a naM luxo 
y xoM He saMcpii ce. Tu 6ap 3HaLU, c khm mm HMaMO uoc4a". 
u 4aBii4BBHh 04ropapao My je yBepHxe.iHO, 4a ce ne 6puiie 
i.-iiuixa, jep Cponja iiMa ynyxpauJ^be iipaH.ieHitjc nesaL'Mciio 



276 rOBOP HA riAPACT. AI'MIITPHJA AABUAOBimA 



A H CTapeiuHHe. ueje cy ynacTBOBa^e y 4eM0HiiiTpa- 
mijH MiueTMHOJ, roBopiMe cy, 4a cy ohh meAn.m HMarn 
Hapo^Ha npasa cio6o4Ha, a aa xeopHJe A^BiiAonnheBe, na 
Koje jBopoBii Bu^y, He he 4a 3Hajy. 

y onoM KpajaeM HeaaAOBO^cxBy 11 .lOM^bea^y Kn>;i3a 
upu vKiiAaHsy ycTasa, 4aBii40Bnh Kao ype4HHK 3BaHHMHHX 
HOBMHa, oojaB^bHBao je hckc ype46e 11 iiocTaBAaH>a y ho- 
BMHaMa, na Koja ce KH.a3, kojm cum ne 3HaI)ame, luxu a* 
pa4M, Ha^byxu u npe6auHBmii ^aBHAOByhy, mxo cBamxa 06- 
jaBAyje, uixa ce pa4M, Ka4 caiviH ne snaMO, mxa y OHOJ sa- 
6yHH Hapet)yjeMO. 04y3Me mj yqpe4nnmxB0 HOBWHa, h ni>C4a 
OBe llcaj^ioBiihy. 

JiouiAe cy Mei)yxiiM bccxii h m3 U,apiirpa4a, 4a ce xaMO 
CBe M3 cpiiCKiix HOBHHa 3Ha, ujxa ce y Cp6njii pa4n, h to 
KH3a3a Hapomixo Ha^yxii. 

To je 61U0 y rioyiOBunH Mapxa 1835. 
4aBiJ40BHh oaca^ocxH ce obhm h 4346 y Majy Hcxe ro- 
4HHe KH>a3y iincMeHy ocxasKy na CBany c^y^Koy, n saxxe 4a 
ce npece./iH y Beorpa4. Kftas je na obo inene c^ao k iheuy 
4a ra yxeuiHM, 4a H^eroBy ocxaBKy ne nprnna, 4a je ycraB 
HjCmv - Kft-asy — HcxHHa Be.iiiKy 3a6yiiy npwMHHHo, no 
HCK ce on 3a xo iinan npexpnH 40 4aA>er BpcMena. 

KH.a3 HaMcpH no.4a3HXH y UapurpaA, n ca6epe CKyn- 
mxHHy Hapo4Hy y KparyjeBuy o HexpoBy 4He, HCxe ro4HHe, 
H no capuiexKy ncxe cKyninxHne, 0XH4e y riojKapeBau npcA- 
6apoHa PHKMana, koju je Kao uapcKH pycKH KOMecap no 
4e.^y ycxaea y Cp6HJy noc-ian 6110. KH>a3 ym-mH Hape46e 
3a Bpevie 04cycxB0Bafta CBor ns oxe^ecxBa, h ocxaBHBiuH 
CBor- 6paxa JeBpeiwa cbojum naMecuHKOM, ocxaun npn H.eMy 
noKpaj ocxa.iH n 4aBH40Bnha, y Kanecxey cbof coBCXHHKa. 

y Llapurpa4y cy Typu,ii u Pycii BHKa^^H na ycraB h , 
/l,aBH,ioBnha npe4 KH.a30M, Kao mxo je xaKO mhhho h Puk- 
Man y riojKapeBay. 



rOBOP HA UAFACT. AHMHTPHJA AABH40BHTIA '111 



Ka4 ce KH>ii3 BpuTH y OTCiccTuo y HoBCMopy 1835 
npecrane H;iMecnnMecTBo, JeopeM onue lui hobo onpeAe^te- 
HHJe, a 4'iBHA0Bnh. OHO Bii^chii .i:i,vHohy Knasa iipeva ce6o> 
a OBO HaJBiuue c.kiooctji puAn 3ApaB.ba cBor, iiaiiinTe ce 04 
Kffcasa, 4a ce npece-in v CMCAepeBo, r40 je nvao npii.iHKy 
HCKO 4o6apue — i<npn.iOBau — iiocpe4CTBOM 6pal»e CiiMiiha 
KyuiiTM, Kojc My Kii.a3 H o4o6pii — cBe ycMGHO — II OH ce 
npcce.iii y CMe4epcB0. 

4e.io ycTaBa riocraHe cbc jaii.ieTeHiijo, 11 Kibaa ce ciaHe 
CBe Beh.MH AyxiiTii mi 4aBH40BHha. 

y CeiiTCMoijy 1836. luicao je neuuTo KH>a3y h iiot- 
OHcao ce »KH.a>KecKH cobcthhk^. Kitaa onaKO Bpe40BaH, m 
4a He oil 4BopoBn oner peK^H, 4a ce oh h>iim c.iy>Kii, nao 
GBojHM coBexHHKOM, HHUje My, 4a ce BHme HjeroBUM cobct- 
HHKOM He UHiJie, 6y4yhH je HaMecHimeoTBO, npii kom je oh 
H.era coBexHHKOM nocxaauo, npecTa.io oh.io, ii 6y4yhu 4a 
OCHM q.icHOBa coBera ynpaBHre^nor, Met^y KOJHMa oh HHJe, 
;»pyrHX coaeTHHKa ncMa. 

Ha OBO 4:iii'U0Bnh niiiiie KH,a3y y iictom CeineMopy, 
H MO-iii 3a n^iaxy, sa 403B0AeH>e, 4a Kyhy CBOjy y CMe4e- 
peey, h ihto iiMa, iipo4aTH mO/Kc, u sa 4onyiiJTeH.e, 4a ce 
npece.iH y B^auiKy. 

Kfeas My Ha to 04Ma nHCMeno 04roBopn : „4a ko ne 
c«y>KU, luary 4o6HBaTH He mojkc ; npo4aja concTBenocrii 41 
je ceaKOMe c^o6o4Ha," a sa npece.ieH>e y IJ.iaiiiKy Mo.ioy 
My o,i6HJa, H caBCTyje My „4a ocxane, ivie je". 

Ha OBO 4aDH40Biih noui.i.e CBOJe y3pa>KeHje, n paui- 
^acHH reroxy cxaiba caor, 11 thm ce OKOH'ia Kopem(i04eHmija. 

y iiOMexKy 1837. noiii^e ra KH>a3 k cbojhm CMHoniiMa, 
KOJH cy y OHO 406a BacniixaBatba .ihuichh oii.ui, 4a ce npH 
H>iiMa Hal)e, Ky4 je oh h3 CMe4epeBa 04.ia3»o — 4o.ia3iio. 
HacKopo naK oc.iaoH cbc aeliMa 11 aehMu h 24. Mapxa 1S38. 
y CMe4ep3By iipcMHHe. 



27.8 rOBOP HA HAPACT. 4HMHTPHJA AABIUOBHTIA 



Obo je HCTopuja 4f^BH40BHheBa y nocyie4H>e speMe jkh- 
Boxa H>eroBor ; a.ui je Hy>KHo Aarii — npn'ia ^a^e }KiiBa- 
HOBiih — II je4an KoweHTap. 

Kifcas Mii.ioiu H 4>'B"40Bnh oii.ui cy jeAHor xeMnepa- 
MCHxa, roxoBo Macxo canrBHHH^Kor. Of^ojiiua cy 6iua jeAiiaKO 
MyBcxBHxe^iHa h sana.iHxe^iiia. /taBH40Bnh je KH>a3a hcxh- 
HHxo .tyoHO, H cpueM H 4yuiOM OHO My je npiiBpaten, a h 

KH>a3 je 4aBH40BHha CaMO OHO^lHKO AyOHO, KO.IHKO HHKora 

Hiije BehMa. CaHrBimimKii xeMnepavieHax mhhho je, ja cy ce 
OHM noMCCxo je4aH 04 4pyrora yBpet)eHH Ha.iasii.ui, h 4a 
je 4aBH40Bnli necxo ocxaBKv no4aBao : ho .laKo cy cc 11 
nopaBHasa^iH, u ocxaBPra HMr4a HHJe vBaHcaBana. 

Ka4 je xpe6a.io npasaxH ycxaB, Kibas hu o kom hiijc 
HH MMCuio, 4a ra npaBH, nero o 4i'^BH40Biihy, kom je joiur 
MHoro paHHJe Ha.iOHtuo omo, 4a aa H>era cnpeMa Maxepiija.i. 
Hecpeha je xxe.ia, 4a cy 4BopoBH npoxuBy Tora ycxasa 
BHKa^H. H 4a je OBaj naJBehy saoyny He casio K^asy 11 
4<'>BH40BHhy, HO n ue.ioj seM.tii npiimiHHO, h xo.uiko cKyiio- 
ueHHX JKpxBH cxao. 

Te 3a6yHe najxcHte cy iia4a.ie KH>a3y, Kao qoBCKy 
lienHCMCHOM, KOJH ce KojeKaKBHx II KojemijHx xeopiija n.ia- 
mno, jep noKptij 04roBopHOCXH. npeMa 4BopoBi;Ma, koju cy 
11a tbcra npaB^eniije Hap04H0 bos^ohch.ui, MMao je oh h 
iiapo4 Ha Bpaxy, kom je 4o6ap npasau 4aBaxH xpe6a^io ; 
cxBap ce naK xaKO sarue.ia on^a 4a je Bp^io xeiiiKo om^o, 
oaaj 4o6ap npaBau 4aBaxii, m onacHocx je Henpecxano np34- 
cxoja.ia lis HecnopasyM^eH^a y Hapo4y, Koje ce npiipo4HO 
iiopatja.io, OBO no HeHaciiheHUM JKe^aMu neKiix CTapeunma, 
a oBo no ibiexKaMa KojeqaJHMa, KOJe cy no Hapo4y xu.v 
ycneuiHuje pacejaBane, uixo ce ycxaB qac u34aBao, Hac yKw- 
Aao, M KDUBHLta ce xoMC Mac OBOMC, Mac oHOMe, iiajycnemHiije 
naK Kitaay, npHniicuBa^ia, ko.imko je nan 3a4axKa npe4Mex 
> Bol)eH:.e ycxaBa y je4Hy 3eM4>y. u i'4e je }iaj6o^e ciiopa- 
syMACH^e H3Mel)y B.iaAC 11 Hap04a, r4e miKaKBiix n^iexana 



rOBOP H\ IIAFACT. AUMMTPUJA 4AU;U0BUUA 2*7 9 



HeMa, r^e B.ia4a hmh y pvKaMa KpeiiKy opyjKUHy CH.iy. h 
r^e cy w CTapeiiiHue h H.ipoA sa ycTao caape.iH, Koje je y 
Cp6nJM cee y HaripoTiiB^by Ckao, h r.ie KH,a3 h cxapeuiiine. 
;i KaMO -HI napoA, hii MiiraTH hh nucaxn vmc^h hh 'v, h ko- 
.iiiHO jc oiiacHOcTH 46^0, .lOM^beihG ciicxeMO aiico.iyTue n 
vcTaBiie ; TO HMKOMe HeriosHaxo ohth Hehe, nojii iicTopiij\ 
MUKap Kojy. 6n.io cxapy, oimo cpcin-y. on.io HOin ii uaj- 
HOBHjy, HO.ie iio3Haje. 

Ko.iHKo je ;KpTBii II upeMeiia cxao ycxaij Eiir^iecKe? 
Ko.inKO Opannycite? II ko.ihko hx je oBa npoMCHi^.ia? Cfie 
cy nan y^emijii /b>An iipaBH.iii, nero luxo cy ycTaeocacxa- 
Hiixe-bii cpncKii. 

CxaR.e je ^aK.ie Kitasa oh.io 'ipesMcpHO saxpyjiiTL-.iHO, 
11 cnaKii 4aH CBe BchMa 3an.1exa.10 ce. Ko iiehe iisbhihitii 
Ktbaaa. uixo ce ccaKHM hobhm [ioboaum nauoBO Ha 4'Ibii40- 
nwha Avxiio, jep oh HeiipecTaiio 4p>Kauje, 4a 6ta cxBap ca 
cBMM 4pyKMiije uciia.ia 6n4a, 4a J.aBii40Biih HHJe ca ohiim 
vBepeibeM ycxaB cboj opaHiio, nao ycxaB ae.vi.be. Koja nHiue 
\n\Tpamne iipaB.ieHHJe C40604HO, no kom ceoo ypel^)HBaxn 
MO>Ke, KaKO 3a 4o6po Hahe, y mcm .\iy je i:Hba3 ii|iiiMepe 
iianpoxHB HaB04HO, r40 B.ia4e Man y ipehoj cycc4Hoj 4pH<aBii, 
nan joiij HesaBuciiMoj. cBUMa cpe4CXBHMa MoryliHHMa, CBOJe 
ciicxcMe cxapajy ce yB04HTn, 11.111 no4p3KaBaTH, 11 noBxopH- 
xe4H0 npHMehaxH, 4a he h no.iesHHje 11 cMrypnnje oiith, 4a 
oe ycxaB Hajnpe 4BopoBHMa na yBnf^eibc iioiua.be, 11 no cii- 
rypnoM cnopasywAeiby cbom y 4ejcxB0 n|)iirje4e, ko kom 
uaMepeHHJy nehe hikik cxBap iiobho ii3Hhn, aKO h nosniije 
M3Ht)e, caMO 4a v: He npeyxnxpn c m.omc, y 'leM cy \o 

4yiUe HO CBMO 4aBM40Bllli, IK) II (•Tai)Cnil1He, IipOXllHHOI- 

MH>eHnja 6n.ie. A.i na 4pyre ne ojatifc i^beviy JKao, Kao na 
.by4e. KOJHMa oh xy cxsap hh iioBcpiio hhjc. kojh no ibe- 
1 OBOM MtbCHHJy. Hiicy TO 4y6oKO HH pa3yMGBa.iH, - HO Ha 
ibera 6h40 My je >Kao, mxo ycxaB n3iil)C y cbct, na Mopa4e 
ce yaexH naxpar. 



280 rOBOP HA IIAPACT. 4IIMHTPHJA 4.\BH40BHTvA 



no MOM, H BHUie Hac MIi,eHHJy, y OBUKH oko.ihocth 

Tpe6a^o je 4aBU40BHhy hyxaxH, h HHinTa KH^asy nii nucaTH; 
a OKO.iHHa Kita3a cBa je raKo pacno.ioaceHa OH.ia, 4a ce 
CTapa.ia o tom, Aa ^a^BHAOBnh n^ary CBOjy 4o6nBa, Koje hm 
KH>a3 Huje 3a6pas.uBao. /l,a Je OBaKO nocxynwo, ja mhc4m.vi, 
4a He on HH OHHX 04roBopa KibaatecKHx Aooiieao, hh ceojy 
cTBap, oapeM K04 Kitasa, nehMa saiueTao. A.i oh nac no 
qac Hemxo nucaiue, h 4aBaiije noB04a, 4a mv Kitaa 04ro- 
Bapame. 04roBopn cy 6ii^n onaKH. KaKo je Kftarj 0H4a pac- 
no.iojKen 6HBao ; a.i Hajropw 4yuJMaHHH Kaasa, Mopa yBH4HTM 
y H>HMa, 4a je Ayrita Kitasa 6H.ia pacTSopena jty6aBJy i: 
^aBiuoBiihy, noHCM My Hnr4a HHJe 403Bo;baBao, H3 seMjfce 
ce.uiTH ce, JKa^ehu ra, 4a ce y C4a6ocTn CBOJoj c *aMH.iu- 
joM cBojoM uj Tyt)iiM 3eMA.aMa He rioxyua, y KOJUMa 6w oh 
TGLUKo OHO iiMao, iiixo je y Cp6»JH HMao. y AyxuHii riMrue 
My KH>a3, 4a KG He c^yjKM, He MOHte n.iaxy 4o6iiBaxn ; a-i 
npH CEeM xoM 4aBH40BMh je n^axy cBojy AOOHBao, aKo ne 
pery.iapHO, nano ce KH>a3 BehMa imh MaH>Ma .byxHO, a oho 
Hepery.iapHO ; a.i aaiicxa noxnyno My je n.iaxa (h xo ne 
nensiija. Bch n^iaxa npaea) n3Hiu4a Mpe3 u.e.10 obo BpeMe 40 
CMpxM, KpoMe xpH Meceua cBera uixo cy iisMaK.ia, xe H»je 
3a H>HX n4ax^\ 406110. II xo je BaJb4a 6n-io BpcMe. Ka4 ce 
HaJBehMa na n.era ybyxiio h >Ka4H0. 

Kftaa je A^BUAOBaha, npn cbcm xom ynoxpeoiio n npii 
AO.iacKy oapona PuKwaHS , kojom je npH4HK0M oh n3pa4M0 
xpaKxax o Hapo4Hoj CKynoiXHHH 3a hobh jcxaB, kojh je 
npaBA.eH y 4oroBopy c uapoHOM PwKMaHOM, a xo je oiwo 
y Jy.iy J 835. 

ynoxpe6HO ra je y nawecxBy coBexHiiKa ripw Haviec- 
HimecxBy 04 Jy.mja 40 HoeMspHJa 1833. 

YnoTpeoiio ra je y KOH<i>epeHUHJu c Ehf^cckhm koh- 
syjoM XouecoM, Kojy je OBaj 04 KH>a3a H3HCKao u y Kojy 
je Kn,a3 4JiBii40BHha h Mene (x. j. /KnBaHOBHhaj 0iipe4e4no, 
a xo je 6n.io 1837., nnuvi mh ce y Majy. 



iOBOP HA IIAPACT. AVIMMTI'H.IA 4ABH40BUi.A .^1 



yiiOTi)e6HO ra jc 1837 trpii cHHOBUMa Kiba/KCBiihuMa, 
H ima'ie BHriie je iiyja 4aBH,iOBnli y iloHcapcBau, Beoi pa4 
K KH>a3y AO.iaaiij, 40K Hiije ca cbhm ooo.ieo nH3r\6iio ce." 
(3Ha'u)jaH oBaj HaB04 04 MOBei<a, 3a Kora pe-ie r. Mh4h- 
heBHh y CBOM noMGniiKy Bp.io y.MecHo. »}KHBaiiOB ih je 6110 
MOBCK noinreH. qnnoBHHK oerj iipeicopa, Cpoiin pojo.i.yoMB." 
o !ioc.ie,iHjiiM ro4iiiiaMa }KHBOTa 4aBii40BHheBor 11 (UHomajy 
J,aBH40BiiheiiOM ciipaM KH>a3a Miuouia, na.iasM ce y 40 Ca4 
Hen34aTOM pyKOHHcy /KiiBaHOBMheBOM, KOjH ce xpaiiii y Ha 
po4HOJ 6n64M0Teaii y Beorpa4yi. 

rpy4Ha (JO.iecT K04 /i,aBH40BHlia cbc to DehMa 11 BcliMa 
OTHMame Maxa u /luBUAOBnh ncnycrii CBOjy 4yujy 0B4e y Cmc- 
jepesy y MCTEpraK 24. Mapra 1838., 11 110 iteroBOj Hte.LH, 
no-ioHiiime mv na rpoo oe.iy cTy^CHHMKy n.io'iy c HarnHcOM 
»0B4e .^eHvii 4"M"Tpiije 4aBii40Biih caB Cp6nH«. 

Oo npii'iaH>y /KHBanoBiiheBOM wa noMenyTO.M mcctv, 
Knes Mii.iotiJ noMorao je 4aB"40Biihy, re je Kyrnio Kiipw- 
40H;m u Morao carpa4iiTn 4B0KaTHnuy oB4e y CMe4epeBy. 

Kne3 Miiaoiu no CMprH 4aBH40BHheBoj 04peaiio je ite^ 
roBoj y40BHUH iipHCTOJHy iieHSHJy, KOjy je ona 40 cBojec 

CMpTll VHtllHJI.ia II C H>OMe tllHOBC HIlJKO.lOMa.ia H .by4HMa( 

HaiutaBH^a. ' 

4iiBH40BHh nope4 ocTa.iiix cbojhx orpoMUHx iioc.ioBa. 
40C11CO jc, TC je 3a 1 8.; 3, 1834 M 18.'5.o n.34ao ,,3a6aBimK«, 
a 1834 no'ie.ic cy y Kparyjenny »3.ia3HTM iijjBe iioniine 
cpncKC H ii.Hx je iiOKpenyo 11 H34aBao 4'^R"40Biiti cbc 40 
16. Mapra tS35, a Ta4a .viy je ijhbs Mii^oni 04y3eo ype- 
t)HBaH»e H iipe4ao 4W''^"'Tpn.iy lIcaj-ioBHhy. 

y yleroiiHcy Maxnue cpiicKC 12 kik. Maaiuao je 4^- 
BH40untieB crapH cpncKW .lexoiiiic, kojh ce h .lanac iiaaiiBa 
y iiaymiOM cBcry 4aBn,ioBiiheiiHM .ieTOiinco>r, a y 13 kh.. 
oiiHc „>KM'ie". 

4aBH40BHh je join y h. ro.iMiiH cBora iKiiBora .le-Kao 
04 TcmKiix ooiiiif.a, tc je o.i n,vix ocxao pairaB, a y3 to 



282 rOBOP HA I IAPACT. ^UMDTPIJJA AABlUOBMXtA 

6no je cnhymaH, c.ia6yH>aB, oqiijy c^aowx, TDcnaBHua up- 
BeHnx, je4H0M pe^H : HHJe 6mo yien hh vr.ie^aH MOoeK, Kao 
lUTO HMa .i.y4M, KOJHMa jo caMO jeiioTa csa Bp^iiina, xe sa 
TO no c.MpTii tt-HXCBOj M He ocTaiic 04 H>nx HHKaKBor cno- 
Mena. Ho y ko^hko je cnoyba[iiH.e cnpaM 4aBii40Biiha npii- 
po4a 6M4a MahiijcKa, y to^uko mv je yHyTapft,e 6viAa. — 
cyBuiiie M34auiHa, .laBUJii wy raKaB 4yx h cpue, 4a My ce 
11 4aHac MH, a 110 HaMa CBaKH cBecTan Cp6iiH, kojh npoyMii 

R.erOB JKllBOT, riOK^OHIlTH MOpO. 

rio CBOjiiM c.ia6iiM cibia.Ma vi no iipacTytinHM mm ii;-t- 
BopuMa, uiTO Hx Morox 3a OBO KpaTKO BpeMe 04 KaKO 40- 
611X no3MB 4a roBopHM 4aHac na napacrocy /],aBii40Bi>- 
heBOM CKyoHTii, HaoaBiiTu u npoyHiiTii, ja BaM, tUTOBana 
rocno40 h opaho cpncKa, y KpaTKWM upraMa onuca jkhbot 
H pa4 4aBH40BHheB. 11 H3 oBor Mor HenoTnynor oniica, moIih 
hexe 04 npH/iHKC ce6n upecTaBUTH m yBHASTH, 4a je /l,a- 
BH40Bnh 6ho noiiiTeH, Be^HKH H 3ac4y}KaH CpoHH, H 4a je 
Kao xaKaB sac^yHmo, iiixo My je Mecxiixa CMe4epeBCi\a cpnci.a 
yje4HH>eHa OM.ia4HHa iipHpe4M4a oBaj nap.icxoc h ripociany 
M no4Hr.ia My CMepan cnoMenHK h iiixo cmo ce mii ob4C 
iipiicyxHH iicKyiJH.iH 4a npoc^iasHMO npoc.iaBy 4^BHA0BnheBy. 

}K!iBOx 4aBH40Bi)heB Ha 3eM.>.H MO>Ke ce ynope4HTw ca 
>KHBOXOM OHor y4o6Hor .lasapa y npiiMii jeBaHl)e.icKoj, a 
H,eroBa noxofta c.iaBa, a ocoohto OBa 4aHauiH,a iipoc4aBa, 
ca cxaftCM Mcxor ylasapa rioc^e CMpxH. H Kao iiixo je onaj 
6oraxam y hcxoj upHMu iio3aBH4eo .lasapy Ka4 ra je BM4eo 
y HapyMJy AspaMa, xaKO mcxo 11 /l,aB»40BHheuoM 4yxy mo- 
pajy 4aHac 3aBM4exH 4yme CBHJy ohux h>ciobmx cyBpcMC- 
HHKa, Kojii cy xa4a, Ka4 je oh muBeo y ciipoxHH.n, jkhbcih 
y c.iaBii H pacKomxBy, xe 4omhm je J^asuAOBuh cbojhm pa40M 
cxcKao ce6u BeMHxo vme KaKO y HcxopMJH cpncne Kft.MJKeB- 
Hocxu. xaKO H y mctophjh pasBHha 4aHaniH>e He3aBHCHe 
Kpa./beBHHe Cp6HJe, 11 40mhm cc 4aHac c.iaBM ciiomoh 4'^- 
BH40BiiheB, ue caMO oB4e y CMCAepeBy, ho h y cpuHMa 



rOBOH HA UAl'ACT aMMHTl'HJA 4ABM,\Olim.A 283 



CBMJy ceecinix Cp6aAa, aa MHore ce n Miiore 04 ibiix iic 

311,1 HH Ail Cy K.U /KlIBe.UI. 

4iiBHAOBHheBa je nopo.umu CBa MsyMjua. Ho kua y 
B.iacTii /|;iBH40BHhcB0J Bch Hiije oii-io 4a cnpe'iH HnyMiipart>e 
cBOje iiopo4Mue, on ce nocTapao, 4a ctcmc ce6H onaKOBy 
iiopo4iiny, Koja HC MOJKe ii3yMpeTii, a ra je nop04Hua : cpiicKii 
Hapo4. n je4aH hmhi xe nopo4iiue, CMe4epeBCKa cpricKa 
yje4Hn>eHa 0M.ia4uiia, npupe4H 4aHac OBaj iiapacToc. 

To HCKa H nac cbc yMy4pn, 4a ho rpaMsiiMO na seM.^H 
cyBMUie 3a ooracTBOM, qacTHvia 11 04-HimijaMa ciio^bUHM, no 
4a ce BHUie CTapaMO, 4a >kiibiimo no naynn nainer XpHCxa 
CnacHTe^a, re 4a mnniMO na seM.bu n rana 4o6pa 11 ooro- 
yro4Ha .le^ia, Koja he u ca ony crpany nauiec rpooa jKHBexn 

CsaKH 04 Hac xpeoa 4a nomwAn, 4a Ka4 cy Hauin 
cxapH y CTaH>y oiun xo4hko oxo.ieha OMysaTM Ha\i hmc wa 
p04H0, je3HK u Bepy, n sa HjHxobo oMyBan.e OHane MyKC n 
HCBOAe no4HexH ; 4a cmo h mm ,i,y>KHn, cBaKii no cBojn\i 
vMHnM H waxepHJa^iHHM cii.inMa yiHHnxn no nemro 3a cnoj 
Hapo4, xe 4a Hac ce Hapo4 h noc^e CMpxn ceha. 

BoAcr yvACA'd y xovte ncMaMo 04 4aBn40BHha. 

Oh HCKa naM CBHMa cayJKii aa yaop, xe yr.ie4aJM0 ce 
y CBaKoj npH^HUH na n.eroBy cKpoMHOCx, n.eroBO nomxen.e 
H K.eroBo po40.i>y6^e. 

ria nixa Mwc^nxe, naKO jo 1838. cpncKa >Kypna.in- 
CTiiKa nponpaxH^ia cwpr 4^*BH40BnheBy ? Ebo KaKO. Ma 4a cy 
y xo 406a us.iaan^e : y Beorpa4y nHOBune cpncKe". uoje je 
4aBH40BHh npBH n noKpeiiyo 1834. y riemxn FlaBiOBHheB : 
.iCpncKn Hapo4nn ^ncx" noBpcMenH ; cniic (,.lexonuc" kojm 
je Maxima cpncKa n34aBa.ia ; AnxoHHJa Apnoxa nCpncKC 
fTOBHne, UAH Niarasiin aa xy40>KecxB0, KH^naiecxBO ii Mi)4y" — 
xo jc CMpx 4aBn40BnfieBa caMO y ApnoxoBnM HOBnnaMa n 
riaB.iOBuheBOM .mcxy HanoMcnyxa 6\iAi\. 

y 28. op. nCpncKe noBnne" 1838. y 4onnc\ na 3e- 
MVHii 04 28. Mapxa peH.io ce : „} I'poiuacxn McxspiaK yM|to 



284 roBOP HA IIAPACT. 4HMHTPHJA A VBH^OBHUA 



je y CMe^epeey r. 4nM"TpHJe 4aBH40BHh, yMpe^HHK H>er- 
4auiitH HOBHHa cpncKH y Beqy, mjjk y uje^OM CpnCTBy h 

KlfcHJKeCTBy HauiGM 406pO HyBGH H n03HaT. rioEOJHH je OHO 

MHoro ro4HHa npaii ceKperap IteroBe CBeT.iocTii ca4auiH>er 
y Cep6iiJH Hibasa Mii.ioma; pot)eH je OB^je y SeMyny ; a 
Kojii II KauaB je Kpyr 4JejaTaAHocTH H^eroBo 6ho, to csaKH, 
KOJH je Ho.ie c KfLH>KecTB0M II H>eroBOM noBJecTHuuoM cpn- 
CKOM no3HaT, 4o6po 3Ha'<. 

A y 111. op. „cpncKn Hapo4HH .mcT« 1838- ypeAHWK 
je Teo40p Ilan^oBnh OBano iiporipaTHo CMpr 4aBM40BnheBy: 
yiMaAOcna. iyecT<-' . Onex naM ce je4aH Hatuer joiuT HCJaKor 
KH.iiH<ecTBa KpjenKu cryo rpo6HOM Mar-ioM noMpann m 113 
oqHJy Haiun na BeKii H3'ie3e. Onaj Bpe4HH na KitumecTBa 
cpncKor noxy nocaennK, OHaj peBHOCTaii n c.iOBeCHOCTH 
cpiicKe y36y4HTeA, onaj npeMnpim po40.ty6an h eeoe aa 
'6.iaro ootuTe HCjMopHH noHicpTBoybaTe^ — Bucoko yqcHii 
r. 4"MMTpwje /],aBH40Bnh yieHOr KpaKOBCKOr 4pymTBa q.ieii, 
Her4aiijau HOBiiHa cpncKH y Be^y yqpe4HHK, 40UHHJe y KH>a- 
HtecTBy Cep6HJe pa3./inMiiTa Biiiua SBaimqnja nyHH 14 ro- 
4Hiia Ha yc.iyry po4y CBOMe onpaB^/bajyhn, noc.ie 4Boro- 
4iiiuH>er y cxaity noKOJa h nensHJo npeoiiBatta — y Civie- 
4epeBy, crapoM cbojh npa4e40Ba rpa4y, y CepoHJH 24. Mapxa 
T. r. y BCHHOCT Ha nperp4ny KH>HH{ecTBa 11 Hapoj,HOCTH lUTexy 
cc npece^iHO. CuaKii 04 nac, Koivie cy /I,aEH40Biiha sac.iyre 
-nosHaxe, sa HdHM ce 3an./iaKaTH u ca cysaivia iteroB criOMCH 
npaxehw, bghhh My noKoj h Be^Hy My c^aBy JKe.iiixH. 

Mh 3a 4yHtiiocx Hamy 4PH<hmo, cbg one po40yby6u.e, 
Kojii cy iioKoJHor h3 6.iiiHce nosHaBa.ui, 4a 6h naw 'jepxnii.e 
HtuBora pexKor oBor Cepoiina 3a noxnyno H>eroBO jkhboxo- 
niicaHHJe caoiimxuxM, ii.m caMii hcxo coquuHxii, h HaMa sa 
neMaxaH>e y Hapo4HOM 4HCTy noc^iaxH hsbo .nun, HajyMXw- 
BHJe H opaTCKn no3MBaMO H yMO^aEaMo". 

M 04 cpncKHX KH,n}KeBHiiKa — ko.iuko je mghii 1103- 
HaTo — je4iiiiH ce nat^e Mii.ioBaii B;i4aK0BHh, xe uaniica : 



rO BOP HA HAPACT . 4HVIUTP MJA 4 ABH40BHKA 285 

»KpaTKOjc HuiBOTOiiiicamije 4«im"iI)"Jh 4aBiuof!uha« y .iiicTy 
»CpricHa iioimiia, ii.iu Mararuiii sa xy,io>KecTBO, KihiDuecTno 
II Moay" 3a 1838., iijto ra je iisAaBao y IleuiTu AnTOimje 
ApiioT. Vs 9fi. 6p. riDH.ioHteH je 6no h .ihk 4iiBiuOBiihen 
pesan y mimm, a nac.iHKaH oa aKa,ieMCKor c.iiiKapa JoBana 
Ucaj.ioBHha. 

Mo y iicTOM »-.i;iiBOTonHcamijy« Mimobuh je Bp.io Ma.io 
roBopHo o HtHBOTy M pa^y ^''^BHAonwheBOM. no Dwiiie je o 
ceoH roBopHO, h ap^o yMecHO aa mcth pene y hcthm hobh- 
Havia 3a H4yhy 1839. roAHHy op. 22. ByKatuHH Pa4iiuinh 
y H.ianKy : (,4yraHK0 To.iKOBaibe Ha KpaTKOje atHBOTOim- 
caHHJe 4MMHTp»ja 4'iBH40Buha« (obo je To^KOBaii.e H3.1a311.10 
04 22 — 27. 6p. a JKHBoxoniicaHiije 04 96—105. 6p.): 04a 
oho HHJe npaBO /KiiBOTonncamije, 4a iiiije hctiihhto, 4a je 
y neiiopeTKV, n3Muuj.ieHHJy n HenpiicTOJHOCTM orpea.io'. 

KaKBO je Mii.ioBanoBO ),;KiiBOToniicaniije", biu" c<^ 11 
U3 Tora, mxo on y n>eMy npwMa, KaKo My je canhiiM ^a- 
BH40Biih 3a OHauo omrpy peueH3iijy Ha iberoB poMan : 
,j!by6oMHp y E4H3HJyMy«, Koja je y 4aBH40BHheBMM hobii- 
Ha.Nia 3a 1815 11 1817 n3HUMa, h Kojy je Byn Harimao, 
peKao: )iHeMoj fipare hmhtu cpua na Mene. ono je — pe'ie 
— cBe H3 je4He ma.ie". 

Ako ce onana Bynoua peuetisiija mo>kc uasBarii uia.iOM, 
y Kojoj ByK 04Max y noqericy peue; „Heh iiMa oko 40 
ro4., KaKO CMO iiomcih cpncKii iiiicaTii, n 3a to BpHJe.Me 
He caMO uiTo iiiijecMo y jesiiKy iiom.iii y Hanpe4iiK, nero 
CMC To.iiiKO y4ap11.n1 narpar, 4a 611 iia.M xpeoaio joiu 40 
ro4HHa, 4a 4o})eMO na oiio .mjccto rtje cmo npuje oh.ih. 

4o 4aHac ee iotobo hh Je4aii cnHcaxe^b K04 nac ne 
Hat^e, 4a nocxaBii ceoH iipaBH.ia, no KOJu.Ma he iiucaxii, nfro 
KaKO Mv Ka4 na4He y iiaviex. KaKO kojh sapeine iiepo 4a 
iiiiuie, OH Bch 04Ma riomie mhcihxh uauo ho jesmc iioiipan.baTii, 
a ne itaKO he ra yiiiTii: 3a xo je roxoBO cBaKora iiaunr 
cnucaxcta npna KH^Hra oo.ba 04 4pyre, 4pyra 04 xpehe 11x4. 



28 8 • rOBOP HA IIAPAOT. AHMHTP HJA 4ABH40BWTv,A 

H OBO ce 340 K04 Hac Tano ynyxH^o h yee-io y ooijqa j, 
,i.:i He MOJKe 4pyKMHJc upecxaTH, aok ne noMneMO je4aH 
Apyrora, jhbho npej CBHJexoM, rienpiijaxe.'bCKH peneHSHpaxH h 
KpHxii3iipaTii ; HcXHua 4a he ee xhm Ha^HHOM ocpaMOXHXH 
KUA cniicaxe^B, kua peu,eH3enx, a Kauixo o6oHua ; a.Avi Hapo4 
n -iHxepaxypa cearAa he 4o6hxh. (a kojh ce xpy4e sa HapoA, 
saiuTo OH ce TKaAiiAvi H ocpa.MoxHxu Kauixo tberoBe noase 
pa4H?). TiiM he HaMHHOM no'iexH je4aiinyx 11 Haiim cniica- 
re.bn MHc.iiixii H cyMitaxii o onoMe mxo nwuiy : snajyhH 4a 
he 3a CBUKV piijeu 04r0BapaxH iipcA coHJexoM" — xe no 
xoMC HcnpecKaiva Mw^oBaHOBor .byoo.viapa Ha CBy Mepy ; 
OH4a He 3HaM mxa je 36n^i.a ! 

3a Hcxy BynoBy peueHsnjy Bp.io yMCCHO pe^e hc- 
iiMeHOBaHii riHcau joui 1818. y HOBHHaivia cpncKHw : »PeHeH- 
3H,ja Ha r. Bn4aK0BHha .by6oMiipa 1 h 2 qacx, caxp.ia je 
40ca4amH>H, xaKo seaHM c.iaBeHo-cpncKii nncafta HamiH, h 
no CBOJ npH.iHUH xpiiyM<i>»pa.ia Ha4 h>hm». 

n.iaxoH AxanauKOBMh, hoxohjH B.ia4nKa oa^KH, ouo Je 
viu^HH npujaxe.t /l,aBH40BHheB, n H.eroBa cy Jie caMO np- 
Benqa4, ho h 4ouhiiju cacxaBH 3a ue^o BpeMe 4aBH40BHheBnx 
HOBima y H>iiMa ns^asH.Hi, ne na^e ce nooytjeH. 4a nanHuie 
5KHB0X 4aBH40BHheB, HO oaui 1838 HSHtjouie 04 H^era y 
»cpncKOM Hapo4HOM 4HCxy« oniicH jKHBOxa aycxpHJCKiix J)e- 
Hepa.ia: 34e.uipoBuha, oapona .Ly6H6paxHha ii oapona Mh- 

KaillHHOBHt.a. 

y (t, 7 H 8 6p. ))Mara3HHa 3a xyAOHtecxBo, KH>u}Ke- 
CTBO H M04y" 3a 1839. wsHui-ia je necMa 04 neror C. no4 
Hac.iOBOM : „Cp6oAy6 na bo4huh YoaBuy o J)ypt)eBy 4Hy 
■1838 ro4HHe'>, y Kojoj neBau, 3a ^asiuoBuha h obo pene: 

— — l\ xeo' Hecxa y oo^nny AjJAckom, 

II Met)' Cp6Ma 4aBH40BHh 4MMTpe ! 

A.)' cii onex po4y ne yMp'o, 
A xaKo MH nouiTeH.a cpncKora, 
To Be/iima CBJe40Me xh 4je4a. 



lonop H\ n.vpvcT. aiimmtpima 4\bh40bhtv\ 28'. 



Cb;i MOBC'iiia ii oaoii.i.CK.'i BO-i.a. 
y "leM MJUO pHBHM Til jc C[)6h : 

ILi' TO I'.ieA o Met)' iieuiTiiFrcKiiM My3eoM' 
ll.r ua Cftcut npecTo.inora Ce^a ; 
li.r na Kpii.ui oniiiTc cBHJy viaJKC, 
Ta Cp6Hje C[)6MricTBu uapuue 
Cny4 II iipBH. CBy,; butgiukh BoF^a, 
Cp6.Min iipaini k'o ii .ipyr tii 'i-pytuiih: 
H H>e.My je ,l,yuian cpncKo inie, 
K 11 leoH CseToaap poFjeno 1 — 
CeeTe mhc-ih h xa ceera Bo.ta 
ripaiior cpncTBa po,ui.ia ce o.ica.i 
Ho cbiim' cxpanaM' cpncKHJe aeMa.ba; 
CsaKK c' OTau CBaKa ci)ncKa NiajKa, 
Chii — CpoHiia H Cp6iim;y Khepwy 
lIviajytiH Ma Bac yr.icAa.ui : 
IlpHAJeBKaM' nx rytjUM iif rpAHUi, 

Ho cpilCKMM HX 040H.1H M-ICKOM ; 

O4jerty.HA cpncKOM ca 04Jeho.M : 
Hmchom hx cpncKiiM CBy4 KpacH.ui, 
Bo./by TaKO BoHcjy vicnyiiH.iH. 
llpe BJeKOBa Kojii je 04pe.uio. 
A ca CBOJiiM iipeMy4pHjeM y.MOM, 

>' lipHp04U H CTBOpeH>y UJU40M 

Cp6 4a Cp6oM ocTane na BJeKH, 
He nonpaB.*a y ypcvioaivi' Bora, 
A 3a .by6aB nanocTHH cocje4a I — 
06a 4MHTpa, 06a iioopaTHMa I 
{3eMyH, 4MBom 36or sac 4"'iii.iH cc| 
HpBH oHcre y uje.iOMc cpiicTBy, 
4ocHTeja iiiTOHO paayM.iecTe: 
Hje.ioM po4y noBii xe'iaj .lacxc ; 
4oK je cpii'cTBa y lucMv one jkhbu : 
To ipo^'OBC Kpaciitie Havi unjohc, 



•vl -t 1 ( • A; r • . 

288 A vj TOBOfC'-'wA' -HAPACT. AHMHTPHJA AABM^OBHRA 



H >^ 



' •••V A,. ■■,-■■ i^\^ ' 

■v^." Taj "he ' •cb;,i,r'4a ropjexM BaM xaMJan, 



A y 'iMCTHM cp6Hapo4HHM cp4UaM. « — 

Je^ea je 1846. 4P- JoBan Xaynh CeeTHh Hanncao 

OntUHpail >K!1R0T 4''»BH40BnheB \3 KfBHiy : ,,4'fe-^'l 4MMHT|)i>{ 

4aBH40Bnha. I. Beorpa4 1846". 

ByK y CBOM „KoBqe>KHhy« 1849. pene: »KpnTHKa jkii- 
THJa /li^iBiUOBHheRa (t. j. ibto je Hanwcao 6no 4p. Mpuotii 
CBeTwh-XaijHh) .sa ca4 ce ne Mome uiTaMiiaxH". 

Ho ne caMO 4a je ByK aa CBor JKHBora He HaiuxaMna, no 
OHa ce He Hat)e noc.iecMpTH K.eroBe Meby iteroBim xapxiijaMa. 

4a -iH je ByK Ta4a t. j. 1849 nMao roTosy KpHXHKy /Kii- 
THJa /I,a'BM40BHheBa h^ih jy je muc.imo reK HanHcarH, ne 3Ha ce. 

Tla Ka4 H OBo sHaiwo, je .ui qy40, mxo ce cBaKH npaBii 
cpncKii po4o^y6 o6pa40Bao, Ka4 je 40.3Hao da y danamwe 
epeMe, zde ce na okbaoct eefiMa ho unad eodu panyH, zde 
je Koju CpSuH po^en, ■nao da neMajy ceu cpacKU upajeeu 
ydejia y onyeawy cpacKoz uMena, jesuna, u eepe, CMe4epeB- 
CKa cpncKa yje4HH.eHa 0Myia4HHa xohe 4a n04HrHe CMepan 
cnoMCHMK Ha4 rpoooM 4aBM40BKheBHM, KOJH HHJe pot)en y 
Cp6MJH, H 4a TOM npH.iiiKOM ripHpe4n napacToe h opoC/iaBV ? 

II noHOBO Be^HM, 4a cy HMa.iH h 4a rnwajy noB04a xoj 
nojaBH pa40BaTH ce, xe K^aft.ajyhH joj ce nonosa, na xoj 
^lenoj, ysBHiueHOJ h n.ieMeHHxoj iiomhc^m, Kojy cbo h oatu- 
BOTBopeny bm4Hmo, h AiBAehu 4a h koa naiuer Hapo4a na- 
cxynu xo CTaH>e, 4a ce aacAymuu Cp6H ne c.iaBe xen noc4e 
100 ro4iiHa no cbom poI)eH>y, ho 4a um ce 11 sa jKHBOxa 
npH3Ha H>nxoBO 3ay3HMaH>e 3a cpncKW Hap04, a ocoohxo 4a 
ce Ma.io 6o4>e sac^yntHn KHUjKeBHHuii 044iiKyjy 11 Hai'pal)ajy, 
mxo ce no HaJ4aKuie moyae ynuHMXii KvnoBaiteM h.iixobhx 
Kftura, K^imcM joj : mviBeAa. xaua 0M4a4HHa, 4aj Bojkc 4a 
ce H ocxa^ia cpncKa 0M4a4HHa yr4e4a na H.y, h K.iMMyliii 
joj nCKpeno CBH.via, K4HqeM noje4HHO m ohomc Be.iMKOM Cp- 
6nHy. KOMe je y cnoMen npnpet)eHa oBa 4aHau)H)a npociasa 
11 napacxoc : C^aBa th Be^HKH 11 qecxHxn CpoHHC 4aBH4o- 
BHhy, ciaea ! 




IIPKBEHH BOJBOAA 

OCTAHAK nET.CKE nATPHJAPniHJCKE XPZCOBVJLE. 
y JEAHOM HAPOAHOM OBZ^AJV OHOrA KPAJA 



pTOJAHA fiOBAKOBHTvA 



3a crape cpncKe ApHtase nauiH cy r^iaBHn ManacTHpii 
o6iniio HMa^ii Be.inKa Baacxe^HHCTBa. npaBiio ypel)eiLe thx 
B.iacTe^HHCxaBa uito ce rime pa6oTa h ^aBaita 6m.io je ciuon 
AiBuo cnpaM npaBHiix ocHOBa hau oouqaja kojh cy y oh- 
4aujn.oj 4P>KaBii Bpe4ii.m h 3a CBa ocra-ia B.iacTC^iiHCTBa, 
iiiTo ce BHAH, Ka4 ce npasa h o6iiqajn, Hane^enii y npn- 
BCHHM xpiicoBy.baMa (ype46emiM Aapo^aQHUM niic.MiiMa) cno- 
pe4e ca 4y™aiiOBHM 3aKOHiiMa ii 0CTa.iHM HauopiiMa H3 kojiix 
4aHac casHajCMO saKOHcne ochobc cxapux cpiiCKiix B.iacTC- 
^HHcraBa. A.iii noiuro o upkbchhm B.iacTe.uincTBiiMa siiaMO 
Biime Hero h o Kojoj 4pyroj BpcTH B^acTe.iimcTaBa crape 
cpiiCKB 4p>KaBe — OHa naM Mory iioc.iyHiiirii ah no ana.io- 
THJii AOKyqiiMO Miiore uojeAimocri) crapora pc,ia no B.iac- 
Te.iiiHCTBHMa y oniiire, Hapoqnro BclinM. 

4Ba r.iaBHa nsBopa 3a iioanaBaibc crapnx Manacrup- 
CKHX B^acre^iuHcraBa jecy 4«'iHac xpncoBy.i.e cBcror Aiixan- 
t)e-ia y npHspcHV. 04 uapa Cre<i.aHa ^yuiana, n xpiicoay^ba 
AenaHCKa, 04 Kpa.ta Cre*aHa 4,eMancKora. ca uorBp40M ciina 

roAiiuiibiiUA XI. 13 



290 ^PKBEHH B0JB04A. 



My CTe<j>aHa Jlyuiaua, npa^a ii noTOH>er uapa cpncKor. IIo- 
lUTO cy TO onmupHH cnoMeHHi];^, y KOJHMa ce ^aK na-iasa h 
nonHc ce.ia ApxaHt)e-ioBor m ^e'^ancKor B.iacTe.iiiHCTBa, ohm 
cy HaM HaJ4paroueHiijn iisBop aa MHore nojeAHHOCTH, h xora 
pa4n Aajy ooraxy noMoh 3a nonyifceite to^hkiix npasHHHa y 
caMOM 4yiiiaH0B0M saKOHHKy, yseK HaJAparouenHJeM cnoMe- 
HHKy cpe4H>eBeKOBHora HtHBoxa Hamer Hapo^a. Ha xa 4Ba 
cnoMeHMKa ^a^o 6h ce nai^pxaxH u,eAO ypei^eifce 4Ba ooraxa 
H Be-iima Byiacxe^nncTBa 4e^aHCKe h ApxaHl)e.iOBe upKBC. 
II3 xa ABa cnoMOHHKa bh4hmo, Kano je pa4 na thm B.iacxe- 
^iHHCTBHMa 6mo ypet)eH h no4eAeH ; ohh HaM ynpaBO y 
KpynHiiM upxaMa noKaayjy r.iasHe oo.iHKe cpe4H>eBeKOBHora 
ceocKor acuBoxa cpncKor ca cxpane ype4a6a h ca CTpane 
pe4a. Ho ce^HMa uaii no nace^iiMa 611.10 je no4e.*eHO 
inxa Ko pa4H ; .tyAH je4Hor iicxor rioc.ia ooimHO cy cxano- 
Ba-iH Ha je4H0M Mecxy. Tauo ypeheae h 4aHac ce joui 
BW4H Ha IlcxoKy. Je4HH cy ce 6aBii4H paxapcKtm noc^o- 
BHMa, je4HH cxoKOM II KOH>HMa. CsaKaBpcTa cTOKe HMa^^a 
je saceoHa nace^ba, Koja cy ce o h>oj 6aBii.ia. Sanaxii, no- 
xpeoHii aa ccockh hchbot, 6h4H cy aamxiiheHu bcHom c.iooo- 
40M H npaBHMa, a r4eK0JH, Kao KOBami, 6h.iii cy h na oco- 
6uTO Mecxo CMemxeHii. 

He xoxehii 4aAe yyiaaHXii y saceoHO upxaae oaora 
pe4a, oopaxHheMO na/KH>y jom na je4Hy noxpeoy — na no- 
Tpe6y BoJHuqKy. TaKo 6oraTe upKBe, H.HX0Be Hcaxnaue, h.h- 
xoBe Kyhe Ba/ba.io je qyaaxH u 6paHHTH 04 s^iiix .'by4H. H 
xaj je nocao 6ho 3ace6Ho 04pet)eH neKHM ce.iHMa. Y 4y- 
manoBoj xpHCOBy^tu ApxaHl)e.iOBOM iviaHacTiipy HiixaMO : A 
eca zopcna cejia u UJuKJba da croje y ManacTupu na aa- 
paMyne KOAUi^eM eejiu uiyMan^], t. j CBa ropcna ce^a h 
IIIiiK^a (Kpaj HacnpaM Apoannje) 4a y ManacxHpy Mysajy 
cxpaaty ko^uko 3anoBe4H iiryMan. B^acxe.ia, KOJa je npn- 
^^ a.ia MaHacxiipy, uina^a je, ya ocxa le paooxe Koje joj je 

* r.iacHHK XV, 305. 



IIPKBBHM BOJBOAA 291 



Biv.i.a.io RpmnTii MiinacTiipy, joiu ii 4y>KHOCT ')a uparn iiiy- 
Mana nad nyd nof,e iriyx c nryMaHO.vi'), oriCT, paayMe ce, 
no OApeaoH iiry.MaHOBoj. J,e4ancKii xpiicoBy.ta Mapeljyje raKo 
iicTo ca iieiJUTo biiiuc o4pei)eH0CTii. Ty cy Kpa^b ('xe^aH 
4eHaHCKH II ciiH My CTe4>aH J.yiiJ'iH o^pejM.m neKora Mojuiy 
rp4yiu^iiha c 4euoM fLcroBOM ii ca joiu neKHM ^i.y4HMa : Oa 
djjoice zpad pedoM c Mai>HOM. u mo 6yde od wux npii.iu- 
HBH, 4a ra ixaBii iiryMaH MCinuKa Ha4 KO)bMii-), a Haiipe4 
ce noMnH>e iictii MapKO ca ce.iOM cbojiim. Oho ^y4n uito je 
4eMoncKa xpHCOBy.ba 04pe4n.ia na OBaj nocao, ii3r,ie4a Ma.io, 
Te ce Mopa muc.iiith, 4a je xa 4y>KH0cx ooiiqajeM oii.ia pa- 
miipeHa luu CBaKini kojii oh ce Moraj na xaj iioeao 04pe- 
411x11 11.111 no3Baxn. 

OsaKa Hcxa ypet)eH,a H.Ma.ui cy 6e3 eyiuFbe 11 ocxa.iii 
MaHacxupii. y rope noMeHyxiiMa ce, na npn.uiKy. iispeKOM 
noMiiite ManacTiip BaH.a (npaj KocoBai, 3a4yH;6iiHa Kpa.ta 
MH.iyriiHa. HeMa cyvube 4a je no cbomc B.iacxe.uiHcxBy y 
npBOM pe4y cxajao naxpujapiuHjcKu Manacxiip csexor Apce- 
Hiija K04 nehu, kojh n 4aHac c.iy/Kii. Taj je Manacxiip cue 
40 Haruer BpeMena cawyBao npn.iiiMHO uMatba ca cxapiiM 
npaBinia. Ham Hapo4 h 4aHac 30Be MexoxiijoM, x. j Ma- 
HacTHpcKiiM iiMaibeM, ueo Kpaj Cxape CpoHje Met)y Illap- 
n.iaHnuoM n ropaMa mxo cy oko Ilopa, .hi.\ia n CnxHHue. 
Xn.iaH4apcKe pasne noBe.be h ;iaiincii, ApxaHi)e40Ba xpii- 
coBy^a u 4eHaHCKa xpiicoBy^ba naB04e iioiiMeHue ne.iiiKe 
npocxope, ce.ia, no.ba 11 n.ianmie y xoMe npajy nao n.MaFbo 
XHX Manacxiipa, 11 xiimc iioxBpt)yjy 11 noxnyno onpaB4aBajy 
Olio Ha3BaH>e. Y xomc Kpajy ce na.iasii.io n uMatbe naxpji- 
japiuHjcKe upKBe CB. ApccHHJa K04 IlehH, 04 Kojera cy caMO 
noc.ie4H.u ocxaHun oho mxo 4aHac jom 4p>Kii xa upKBa. 
LUxa je nau xa upKBa y cxapo upeve 4p>Ka.ia, mm 4aHac 11 
He3iia.M0, jci» 04 netiCKe xpncoBy.be nnje ce nam.io nuKaKBa 



'1 r.iacHiiK XV. 300. 

'-) FjacHiiK 2-ror oje.L. XII. 131. 



292 UPKBEHH B0JB04A 



Tpara, hiith ce sna luxa je 6Hyio 04 H>e. MeJ)y thm yKasa.ia 
MH ce npH^iiKa Aa casnaM, An ce y jcahom o6vma.JY koa 
caMe nehcKe upKee cb. ApccHHJa m y OHaMOiuH>oj oko.ihhh 
caMyBao jeAan aco xe xpHcoey.'be, a Ha hmc onaj Kojn je 
roBopiio o Ay>KHOCTn ^vBaifca crpajKC y upkbh h kojh je 
OApel)HBao 113 Kora ee Kpaja xa CTpa>Ka KynH^a. HaupeA cy 
HaBCAena CwUmna Mecxa h3 apxanJ^e^OBC h AeuancKe xpii- 
coBy^e. A ca^ hy Aa nooe.ieHCiiM mxo oaM Morao pa3a6paxii 

O o6HMHJy KOJH AOBOAHM y BCSy C H3ry6AenOM XpHCOBy.tOM. 

narpHJapiuHJcKa upKBa cb. ApceHiija BHiue llehii Ha- 
^asii ce Ha peun BHCxpimii, Ha nyxy kojh boam h3 Ilehii y 
Bepane h FycHiLe. Y ao-ihhh BiicTpuu,e. y bucokhm n^anii- 
HDMa Koje ce OAMax HsnaA FlehH ahjkv, Ha.iasH ce Kpaj kojh 
ce 30Be PyroBa, y KOMe Aanac jkhbh qexiipii ao nex cxo- 
xiina Kvha Apdanaca. T;<j opoj pasMemreH je y 14 — 15 
Ma.iiix ce.ia oko nyxa 11 no n.iaHUHii. JKhbox je y xiim ce- 
^HMa KpaJH^e npocx, o HaJMafte noxpe6a, Kyhe cy hm BeoMa 
pt)aBe H npocxe. IIpBa cy ce.ia OAMax BHiiie Manacxupa. Oa 
Manacxupa na Biime nyxcM ITeh — BepaHH ce.ia ce 30By : 
Ma^H Ulxyric'O, Be.iHKii IDxyneo, Cxapa PyroBa, Bore (2 
naA. MH. Bora), Kyhmiixe, Kox.iobii. Bje.iyxa, Mnpe^e. Bhuic 
HMBHa HHJe MH 3Hao Ha3axH MOBCK OA Kojera ca.M obo 6e- 
.leJKHO. Cbh cy cxanoBHHUH PyroBe MyciOMancKe Bcpc. Fo- 
Bope ap6aHacKii, a^u dm je jeswK jano noMeiiiaH ca cpncKHM 
pCMUMa, 11 cpncKii soBy roxoBO cbc Kyhne cxBapH h oacio. 
Ihia npcAafte, .\n cy iipe Hero mxo cy ce HcxypMH.ui 6h.ih 
Bcpe Kaxo.uiqKe. 

Ueo xaj Kpaj PyroBC Aaiiac AparoM Bo.tOM apjkh Kao 
3aK0H cxapH o6nqaj Aa Aaje cxpa>Ky h Aa ce 6pHHe o 06- 
paiHi MaaacxHpa iiehcKora. Tora paAH Apoauacw pyroBCKH 
-Siipajy ii3Mel)y ce6e cxapeiunny kojh Ba^a Aa ce o xoMe 
«6pnH0 II Kojii ce 30Be i^pKeeHv eojeoda. Kora 6h roA ohh 
H3a6pa.iii, xora npeACxaB^ajy uryMany nehcKor ivianacxHpa, 
a oh je AyJKaH npHMHXH cBaKora Kojera 611 oph ii3a6paAH. 



UPKBEHH B0JB04A 203 



Taj mmnenu eojeoda mui no crapoMe npeaan.y cnoj cran 
y Ky.iii Biiine MaimcTiipcKe Kaniije, o^aK.ie ce .leno nn.jn ko 
40he K ManacTHpy ii ko ii3 ibcra noiaan. Maiiacriip yaeK 
aaje tomc bojbojii ue.io in.ipniaibe, xpami ra, OAeaa n onyBa. 
cxapa My cc :m opyntje ii MymiuHJy, ii n.iaha My uao n.iary 
150 rpouia na Meceu. Oh riparH iirvMafia h.ih Kaiy^epa Ka^ 
oil ce Ky4 iia riyx Kpeny.ni, oii.io o.imy ii.ni .u-uicko, ii .xync- 
HOCT My je 4a iix qyBa ii iipii no-rpeoii 4a iix 04npann. MaKap 
3a TO Mopao pannTH n.iii yonrii. Ka4 611 ve 4oro4iuio, 4a ko 
Ha nyry Hana4He na uryMana ii.iii Ka.iyl)epa, a Boji304a 4a 
ra He 046paHii, BoJB04a hc 611 HMao Ky4 04 cpaMoro, hiitii 
6h Morao ocTarii na tom Mccry. IIcto xaKo Ka4 xpena 11.111 
Ka4 je HCCHrypaH iiyr, B0JB04a iicnpaha 11 rocxc Maiiacxnp- 
CKe Ka4 KyhaMa iio.iaae. n.ui iim iia^asH Ha cycpcx ii 4onpaha 
Manacxnpy, qecxo no HeKO^iiKO caxn Mecxa. 3a xaj nocao 
nryMan 4aje iia.ior BOJB04H a oh sobs ko4HKO My xpe6a 
.ty4H H3 PyroBe, H.iii H^iiMa xaj nocao npe4aje, a uryMan 
iiM 3a xo .laje neKy Harpa4y y HOBuy. 4a.be je BoJB04iiHa 
4y>KHocx- 4a MyBa 4a ce Manacxnpy luxo ne yKpa4e, on.io 
04 cxoKC, 61140 04 ocxa.ior iiMaH,a, a aKo on ce yKpa^o, 
4y>KaH je pacnnxiiBaxn 11 xpaJKiirii 40K.ie ne nal^o. ano je 
caMO Moryhno 

Illxo ce xime ocxa.uix Pyrosana, onn xora B0JB04y y 
CBCMy uiTO 3axpe6a Manacxnpy c.iymajy Kao cBora npaaora 
cxapemnny. Ka4 ro4 3anoBe4n 11 nopyqn 4a 4ot)y, johii he 
nx ono.iiiKO K04nK0 oh 6y4e Ha['e4no, h Minnihe oho nixo 
MM oh 6y4e 3anoBe4no. Ka4 je 1876—1878 6110 pax MeJ)y 
CponjoM n TypcKOM, vbck nx je 611.10 K04 Manacxnpa 10 
40 15 4a Manacxnp MyBajy 04 s.inx n nenoiurennx .by4n. 
TaKO n Hiume 3a crpaniy 404a3n nx yscK Ka4 ko.uiko xpcoa, 
n.ni Ka4 n ko.uiko B0JB04a nape4n. Ochm npaBa 4a onii Boj- 
B04y onpajy, Manacxnp nM yBCK npnanaje npaBO na 40MeK 
n Hohnnjxc, n 4.»je xpany n.iiMa w KOH,nMa fLnxoBiiM Ka4 
ro4 K Manacxnpy 4ol^y, n xo iim iocxiihcxbo Manacxnp iin- 



294 UPKBEHH B0JB04A 



KciKO He MOHce 04pehn. Ohh oohhho AO.iaae k MaHacxupy y 
OMH neTKa. kqa uaj Ha naaap y Ileh. 0/ice4Hy ii nohe y 
ManacTiipy, a noc^e ce epabajy cbojhm Kyhaivia. Ka4 hx 4ot)e 
4B0in].a, Tpojuqa, 04ce4ny KO4B0JB04e; aKO jIH nx je BHiue, 
iiMa 3a H>»x ocooena xpneaa. 

OBe 1889 ro4nne y npo^ehe, npii.iiiKOM hckc necy- 
r.iacHue Met)y ca4aiiiH>nM iiryManoM Co*poHHJeM h hckhm 
r.iaBHiijiiM .ty4HMa H3 riehu, 40ro4H4o ce, 4a cy ce y OBy 
Hecyr^iacimy yMemaviii h PyroBuu ca cbojum bojbo40m, na 
ocHOBy cBora o6HHaJHor npaBa „4a ^ysajy ManacTHp", h 
nehcKH Myiecapii* Xa.iH.i-nama MaxMy4-6eroBHh, nao CTai)H 
B.iacTe.iiiH iichcKii, oner nosHB^tyhii ce na hcto npaBO, Ma 
4a je ocraBiio sepy cbojhx crapHx. IlryMan Co<t.poHiije je 
P040M 113 oocancKora no4piiH>a, 04 HeKy4 oko SBopnuKa, 
4o6ap je, o.iar u Bp.io nonycT-biiB mobck, koJii noo4aBHO 
ynpaBA.a ManacTHpoM, 4p;KehH ce xaMomftHx crapHHOM yxBp- 
tjenux o6imaja c HeKO.iUKO r.iaBHiix 4>y4n 04 cpncKe on- 
lUTiiHe nehcKe. 36or neKe CTBapii, MCTHpii nex xnx r^iaBHHX 
A.y4u, KOJii CBOj no.io>Kaj y ynpaBii upKBenoj aaysuMajy 
nor.iaBHTO no no.ioJKajy, saxpaHve noc.ie YcKpca obc ro4HHe 
04 npiiapencKor MHxpono.mxa Me^ienxiija. 4a 04y3Me ynpaBy 
naTpiijapmujcKor ManacxHpa 04 Co*poHHja, n Miixpono4UX 
yMHHii no HjHxoboj Hictii. y xaj Max — He anavi 4a au no 
cBOJoj naMexH h4h no nopymi caMora Co*poHHJa — upK- 
BeHH B0JB04a 4ol)e Xa-iH4-namn MaxMy4-6eroBnhy ca qe- 
xHpn pyroBaMKe nor^aBHue, n cxane roBopiixn nauiH, KaKO 
je cae nMH^iex xpiimhancKH" 3a40B0ybaH ca Co<i>poHnjeM, 11 
KaKO ce caMO nex mecx .i.y4H 4Hr.io K04 Mnxpono4UTa ,,4a 
ysMv oopaa Co^poHnjy", KaKo je upKBa nehcKa no4 »py- 
roBaqKHM 6apjaK0M», Kano je PyroBuii ^yBajy cbo xpHCxa 
ro4HHa, KaKO PyroBun iiehe ocxaBHTH o6pa3 Co<i>poHnjeB 
40K ce Mexupii cxoxHHe Kyha pyroBCKHX He noKo^y Kao 
mxo cy ce noK-ia4n oko upKBe 4eMaHCKe, KaKO ie Co<i>po- 
HHJe cxapemnHa hmu bcK 10 — 15 ro4HHa, KaKo je sa xo 



UPKOEHH B0J04A 295 



Bpeine 40CTa noTer.mo y tciukhm rojimaMa oa bojckc ii oa 
pt)aBnx 4>y4H, Aajyl.n ii Kpiiehii, ii .lOMCKyjyhii h uciipaha- 
jyhH H 3.ie n Aoope, re KaKo caj noc.ie ceera Tora Hiije 
npaeo Aii mv Meriipn iiex .by4n „yMMy o6pa3'«. Xa.iH.i-uania , 
KOJH je nocrao MyTocapii* nehcKii y noMetKy obc 1889 ro- 
AHHe, a OHAe je oa HajcTapujiix nyha (AeAa My je 6110 y 
no3naHCTBy h y noopaTiiMcrsy c KHesoM Mii.iouiCM), HMaHie 
My naK 11 caA aohoch AOXOTKa na 30—40 xH.baAa AiiHtipa, 
AOAa Ha TO, KUKO je eBO ner CTOTiiiia roAima. »iuto Max- 
MyA-6eroBiihii qysajy oeaj saKy* (3aAy>K6nn>)«, 11 iiobiimg 
Ha riehaHe iuto cy xtg^h Aa 36aue CotpoHiija, Aa caMii 
iicnpaBe iuto cy noKBapiuu. Ohii Tano h ymiHe, 11 MiiTpo- 
no.iHT Me.icHTHje HapeAn Aa ce Co*poHHJy DpuTii OAysero 
naA MaHacTHpoM cTapeimmcTBO. 

Kao uiTO ce h3 CBHjy obhx uprnua bha", y CTapoj 
Cp6njn jom CBe ha© no HacAet)eniiM AaeHauitbiiM oouqaJHMa. 
11 JKUBOT ce Kpehe jom jcAHaKO cbojiim BaJKaAaiuHjiiM ko- 
yiocBKOM, Ma Aa Hii xaMO Aanac Hiije oaiu cae no crapoMo. 
Ja caM Ha OBiiM -iiicTiihHMa no6eAe>KHO iuto caM upu.niKOM 
Morao casHaTH, caMO Aa 6hx Apyrora nooyAiio Aa Me AonyHii 
II iicnpaBH, jepoo mii ce mhhh, Aa y CTapuM oouHajiiMa uMaMO 
Haj6o.'by H najnoToyHHJy rpal)y sa nosHUH^e rpal)aHCKor, 
oniUTUHCKor 11 aAMiiHiiCTpciTHBHor HviiBOTci y cpeAiLeeeKOB- 
Hoj Cpoiiju. 



ilvy^ 



npHJior ZCTOPHJH i];pHE ropE bpemeha 

CTEnAHA MAJIOr 



nPHOiimTHo 
i/hVBA Ctojahobhtx. 

IlIecHaecTH ii ceAaMHaecTH Ben ohju cy seKOBH My- 
^eHH»iKe naTH>e cpncKor napoja. To je oh.io upno 406a y 
KOMe je xpHiiihaHCKa eepa 6H^ia je4HHa yxexa 11 jeAHHO ya- 
4aH>e HapoAHO 4a ne npona4He. Aah neh npn Kpajy ce4aM-- 
HaecTor Bena yKasyjy ce npea spanH 3opnHH, Ka4a je no - 
^yMCceu no^eo cii.iasiiTM ca CBora seHura, Ka4a h B^a4MKa 
^aHH.io MHCTii 04 HCKpcTH CBojy Ma^iOHy seMAHuy Llpny 
Fopy. OcaMHaecTii BeK 6ho je bck HCKyujeH>a. Kpo3 qHxaBO 
TO CTO.iehe cKopo 6e3 npecxanKa 6opH ce TypcKa 3a cboJ 
oncxanaK npoxuBy 4Be xpninhancKe 4P>KaBe, Aycxpnje h Py- 
CHJe. y CBHMa XMM paxoBHMa cpncKii napo4 npHMa najjKHBAe 
y^emhe. A^ih cpehoM HamoM Typcna ne no4.ieace y xhm pa- 
xoBiiMa, cpehoM Be.iHM 3a to mxo nponacx TypcKe y 18 om 
BCKy He 611 6iua oc^o6ot)eH>e Cp6a nero caMO npoMena ro- 
cno4apa. 4eBexHaecxH bck saxeMO Cpoe Kao pajy xypcKy, 
a^H Beh npBHX ro4HHa H>eroBHX Kao paxHWKe kojh Hsaoje- 
Bame ce6H c.io6o4y. 

Ko^MKO je HHTepecuH 18-xii een no Cp6e y Cpoiijn y 
ibnxoBUM 04H0CiiMa c AycxpiijoM, xo.iuko je a no Cpoe y 



nPH^ior ucTOPHJH uphe topk 2i^7 



UpHoj Fopii y ibiixooHM o,inociiM:i c PyciijoM, ii iioiauoM 
^ia>Kiior napa CrcnaHa Ma.ior. Oa iiocraHKa U[nie Tope iia 
40 KHesa 4'i""'i^i. o fboj ce y JcDpoiiii MO/Kja niiuaA mije 
TO^uiKo roBopii.io Kao 3a npcMC n.ia,ie CxeiiaiioBe. 

HaJBiiiue 3naM0 o Upiioj f'opii Tora aoGh m o Cre- 
iiaiiy Ma.iOM 113 iicniica 113 M^ieraHKc apxiiBc o.i C. .I»y6nha 
y r.iaciniKy Cpn. Ym. 4p- H OAe.ien.e kvl. II. 4pyrH\ ns- 
Bopa Ma^o MMaMO. Ha 11 to ujto anaMO U3 tiix iiSBopa bhiuc 
ce Time .immhocth CxenaHOBe h H.eroBa cno.bnor pa.xa Horo 
caMe Hpne Pope ti Jbenor yHyTpaiiiH>er muBOTa. Ty naM npa- 
3HHHy Baiipe4H0 .leiio rionyH,;iBa q^iaiiaK inro je nsimiao y 
pPycKOM ApxHBy" npcTnpoui.ie rOAime. 11 Kojii ho Tpeoa aa 
ocTane neiiosHaT cpncKiiM MiiTaouuMa. To je ^neBtiiiK hckop 
M^ana pycKe eKcne4nmije y Hpny Topy uo.i KneaoM 4o-i- 
ropyKUM, Kojy je noc.ia.ia uapiiua EuaTcpnHa oaiu y to 40oa^ 
On je iiat)eH y xapTiija.Ma rcHepa.i. upoKypaTopa Knerui A. 
A. BjascMCKor n nocn iiaciOB: Hiypii.'uibnafl aamiCKa npoiic- 
uiecTEiflMi) BO Bpe.vui CKcncAimifi ero ciflTe.ii.CTBa Kinirm 
loptfl Bo^io4"MHpoBima /l,o.]ropyKOBa ott> apviu ronepa.ii.- 
Maiopa H ^icfiot-rBapAiH OpeoopamencKaro no.iKy Maioria 
m, 'lepHoyio Fopy 4.1a ymiHciiifl 0TTy,ui bi A.i6aMiii 11 
BocHi HenpiiiTe.iK) 4HBCii3in 176'J ft ro4'i> 

y CKcne/iHUHJii 6ivm cy com uiicaa 4o.iropyKOBa .join 
uiTa6HH H Biimn 0<MmHpH H TO 113 apTii.iepiije noTnyKOBiiiiK 
A.ieKca JeuKef aoTnyKoBUHK 'I'o^op Xepc4op*, Majop Aii- 
Apeja PoscHoepr, KariCTaii TlBaii ManoBCKii c 4Ba no.ioiii- 
Uiipa npeo6pa}KeHCKor iiyua CiipoMJaTniiKOBiiM 11 Aniiiimn • 
HUM, M jom pycKii xycapcKH KancTan P0411J0H n.ia.Meiian h 
rpai- llBaH BojnnoBnh. 

Kpeiiy.iH cy ce 113 lime 11 CTiir.ni y CcMiiraMiijy 15 
jy.ia t7fi9. Ty cy ocTa.ui 40 24-or jcp luijc oH.ia roTOBa 
.m^)a H Ta4a cy ce upony^ui 1140111.111 30-or. na o6a.iy Fla- 
lUTpoBHliKy. y U|iuoj Topn oii.iH cv 40 14 OKTOMOpa, a 



298 nptuor uctophju uphe tope 

Tora 4aHa cy iiSHm.ui ii 20 or Aoui.m ao 6peroBa xa^wjaH- 
CKHx y Ahkohh. 

/5,HeBHiiK je Bo})eH oa 24 jy.ia 40 21 oKTo6pa. Fliicau 
My ce He sna, a H34aBaq Flerap BapxeibeB Be.iii 4a je bo- 
{)eH no4 HasopoM caMor Kueaa /lo^iropyKOBa jep ce aouhhjo 
caM OH H>HMe c.iyjKHO Ka4 je bo4ho CBOJe saniicKe. Usa^- 
eaq ce 40MHm-ba no tohv uiicafta h cxporoj a Mecxo h ne- 
npaBH.iHOJ oneHH Upnoropaua 4a ra ne 6y4e niicao Poaen • 
6epr, H xa^aB cy4 xyManu ft.eroBHM HCMaqKHM nopeK.iOM. 
Hy xo Huje HyjKHo xaKO o6jamH>aBaTM. Morao je xo oiixh 
H KaKaB po{)eHn Pyc na 4a onex xaKO nwuie. Upna Fopa 
Mor^a je Ta4a na n Aouniije 04yujeBHXH caMO OHora ko je 
noxnyHO paayMe a HaJMaite cy je Mor.in pasyMexn M-ianoBH 
xe eKcne4nUHJe. Flncau nnuixa ne Biun 4o6pora y Upnoj 
TopH, na H caMH onaj MCMopanAyM kojii cy UpHoropmi npe- 
4a4H KHesy ^o^r. naaiiBa iiycxiiM, a Kojii je OHaico 4hbho 
HanucaH h noKasyje seoxia npaaiuHo cxBaxatbe HHxepeca na- 
P04H11X (no4 30 asrycxoM). II nope4 CBiijy xnx Mana (jep 
je HaMa jiaKO 04B0JHX11 oho iijto je npeyBe.umaHo h oho 
mxo nncau H3 nesHaifca Ky4H n 6araxe.uime) 4HeBHHK OBaj 
oaua 40cxa ceex-iocxii na ncxopnjy Upne Tope. 

Hume je caonmxeHO U3 xora 4HeBHHKa cee uixo ce 
xnqe Upne Pope, a y 3arpa4H je cxaB.beHa h cxpana no- 
Menyxe KH^iire ^P.iacHHKa", aKo o xoMe HMa mxa y M.ie- 
xaHKMM H3BemhiiMa. IlnxepecHO je nope4HXii xa n3Beuiha ca 
OBiiM 4HeBHHK0M. Bh4I'I cc 4a H nope4 cBeKO.iHKe xejKfte n 
mnniyHCxea M.iex. B.iacxn y Koxopy h OKO.tHHH Bp^o ce Ma.io 
3Ha40 mxa ce y Upnoj Popii pa4n. jep cy MyieraHija h3- 
aemha ap.io mxypa npcMa onoMe mxo ce y obom 4HeBHHKy 
iisHocn. 



•30-oz jyAa npu6.uia;HM0 ce 4y6poBaiKOM npncxanumxy 
n yr4e4aMo y 4aAUHu rpa4- n.ioBehii 4aAe nope4 6peroBa 



npn.ior hctophjii upme roPR 299 



Te periyo.uiKe Tpeoa.io hum je 'iiiraB 4.1H, 40K cmo criir.m 
40 KOTopcKor sa.iuRa. Berap je 6110 nonoAaH, 11 y bchc, iipit 
3a.iacKy cynua. CTiirneMO npucTaHUuixy h rpa4y By4BH. II.10- 
sehii nope4 caMor rpa4a hui.mi cmo napoMHTO .larano, 4a 
6« iiiTO 40UHHje cTiir4ii 40 opera Mnera^Kor ce.ia IlaujT- 
popiiha, r4e cmo HayMn.ui ncKpuaTii ce. 

y je4aH car Hohii rioiu.beMO na m;i.iom naMny Kane- 
rana FI-iaMeHna na o6a4y 4a jaeii Ham 40.ia3aK. ti napeaii 
4a 4ot)y .ty4n na rypcKy ooa.iy Me^y riauuTpoBnhiiMa 11 
CniiMCM, 4a iiCTOBape 4eper.uijy, iia Kojy cmo pauHJe npe- 
He.iii CBe cTBapii ca se-iiiKe .labe. Oocie no Maca u mii ce 
no MeceMHHii nycriiMo MaMuev no MiipnoMe Mopy 4y>K ooa-ie. 

Tpn Haca je rpajao npenos, 11 Ha nociCTKy i!.3iih)eM0 
na iiaiUTpoBCKy o6a4y K04 Marannna, Kojii cy on.iu 4a.ieK0 
04 Kvha. (r.i. cxp. 112. 114, 117_11'J, 121. 122. 

lloc.ie no qaca 4ol)y ii no\)e. u y no Hohii npencMO 
ce y napa4H0M MyH4Hpy sp.io ycKHM 11 KaMCHUTiiM nyrcM y3 
rp4na n roTOBO Henpoxo4Ha 6p4a. HcMoryhe je hii saMii- 
c.iHTH a KaMO .HI raMHO onncarii, KaKo je TCHtaK 6no OBaj 
npe^as. Bp4a KaMCHnxa n neoMa cxpMCHa, npo.iaa Tano 
yaaK 4a ce je4Ba je4aH mobck MO>Ke npoByhii, ca crpane 
roTOBO caMO Tptbe. a no oiuTpoM n r4aTK0M KaMCuy CBaKii 
Mac ce Mor40 nacxn, na ii.ni ciommth Hory ii.ui na Mccry 
ocxaTii MpxaB. 3a Behy necpehy 11 Meceu. KOJii iiaM je cbc-. 
x.ieo na xh.xom Mopy, 6110 je aauiao, Ka4 cmo ce Ha.ia.Hii.ui 
y OBHM onacHiiM up4HMa. Mopuna nac je ywacHa Bpyhuna 
H me\), xaKO 4a cmo ce je4Ba Mima.ui. II aKO cy nac h3- 
MyMcne 4Ba HSBopa npenpacHe 8040 noxicperutaBa.ia, onex 
npn noCvie4H.eM neH.ait.y iisHeMoraBUiii ca cbiim na.ui cmo no 
KaMCFLy rio.iyMpTBii. OBaj .mymhh npe.ias xpajao je inecr 
MacoBa. 

31-oz jyASL y 3opy HanpemyBUJH coe cii.ie noiiHeMo 
ce CBH na oper, 11 xy nal)eMo hckot CniitiaHnHa Miixa.iKa 



300 npH.ior iictophjh uphe tope 



c je4HHM MaraperoM h neKo.iHKO IJ^pnoropaaa. Knes 4oj- 
ropyKOB yce4He na Marape, a ocTa.in cy je^ea mh.ih^w sa 
H>HM neuiKe. /[o^Hmje cy aobbavi joui hckojhko MarapajH 
3a 4Pjre. Tanae je 6110 y.ias y Hpny Topy h xpajao je — 
40 upBor ce.ia, T^yxor AoAa. — 4Ba qaca. Ty cmo ce 04- 
Mapa-iH 40 6 qacoaa no no4He. 04aT.'ie cy nociaHii Ay4H 
ca MaaraMa na o6a4y 4a HCTOBapajy 4eper.uijy h 4a ce 
npenece y F.iyxH 4o npax 11 o.iobo. 

nope4 CBera cxapafta rpa*a BojiiHOBiiha iicxoBapH- 
eaibe u npenoc umao je Beovia cnopo soor caMOBOAe Up- 
Horopaqa kojh cy, HeMajyhH HHKaKBe ynpaae hu B^acxH, 
jKime^H pacnymreHH, n HHcy ana^H uira je to noc.iyiiiHOCT. 

y 6 MacjBa no no4He KpeneMO ce ycKnM n xenjKMM 
nvTCM Ha Marapa4HMa 4y6A>e y Upny Fopy n cxnrneMo y 1 
Mac no no Hohn y wanacxnp Bypqe.ie y upmhmhkoj naxiiJH. 

l.-oz aeiycTSL 4oby 4a nac no34paBe 04 cxpane na- 
xpnjapxa Bacn^nja apxHMaH4piix AeaKyivi, h 04 fJiiiTpond- 
.inxa Case jepoMonax To4ociije. Metjy tdm je Hape^eHO 4a 
ce npax, o^obo ii 4pyre cxsapn npenecy h3 F^yxor 4o^a 
y BypMe.ie.. h pasaciare cy nucMene Hape46e, 4a ce cbh 
UpHoropuir CKyne 6 aarycxa na LI,exnFi.e. 

ricxor 4aHa y Be^e 40HeLue Upnoropun Hexiipn xyp- 
CKe r.uiBe. Be.ie 4a cy tm TypuH oii.ih 4om4H na qaMuy 
Ka cniiMKOj o6a.iH, hshuj^h na 6per h r.ie4a^H Hcxoeapafbe 
npaxa h o.iOBa (F.i. cxp. 112: Ha rpanwuH oii.io y xom 
Htnsa OKpiuaja mq\)\ Typmi m UpHoropuw). 

2.-0Z aezycTa y 10 nacoaa npe no4He 4ohje y Byp'ie^ie 
CxenaH Ma.ni na Koity npaheii 04 HeKo.iHKO Upnoropaua, 
Oh je jKHBeo CKpnaen y hc-iBju je4Hor 0B4atnH3er nryMana 
4eBeT MecenH. Ka4 je nymxeH npe4 Kneaa H3 iLcroaor ro- 
Bopa, nonamafta ii nocxynana Mopa^o ce saKAyqurn 4a je 
TO H3Ka .laKOMHciena h.ih ca cbhm 6y4a4acxa npoxyaa. 
Pacta je cpe4Fber, .uiue My je oe.io 11 r.iaxKO, Koca cBex.io- 



nPHjlOr MCTOPHJH UPHE TOPE 301 



UIJHU, KyjpaBii, saqcm^iina husua n oe3 oeae pacnyiiiTeiia. 
MM\A je — OKO 35 ro4inia — , o.iCBeH y cBii.ieny oe^iv an- 
Tepiijy Kao rpnii. 11a r.iaiiu My n.iiiTKa nana 04 upuciior 
cyKHa Kojy hii iipeA khm hc ckiiau C ^cbop paMena My 
BHCii xaiiaK noa.iaheH .lanau, a na iteMy no4 AecHOM pvKOVi 
HKoiiiiua KO.111KO pycKa p\6jba. y HSBeseiioj KecnuH. V py- 
KaMa Hocii ooiiMaH rypcKii qii6yK P.iac My jc TaHan, iia- 
.iHK Ha atcHcKii ; roBopu 6p30 a iisroBop .\iy je oocancKii. 

y 1 1 MacoBa Ao\)e naTpiijapx Bacii.iHJe, mobck c^aoor 
SApas.ba, cpeAiber pacra, y ^umy Htyx, oi;o 50 roAiina. llo 
TuxoM II yMepcHOM roBopy B11411 ce 4a je iipocTocp4a'ian 11 
iipaBH Ka4yl)ep. noceacBmu K04 Kneaa Mac u no Bparu ce 
y ManacTHp He4a.ieK0 04 Bypqe.ia a CrenaH Ma.iii ocTa4e 
40 5 qacoBa. Mhoto je roBopno, a^in ce h3 CBcra Mor.ia 
BiMBTii caMO r.iynocT 11 BerpeFhauiTBO, 11 ano to UpHoropuii 
ca cTpaxoM u CMiipeiioiuhy iioiiiTyjy nao npopouiKy upacHo- 

PCMHBOCT. 

^' 5 MacoBa Knen ca ocTa.mM o*niuipnMa oxiiiuao je 
iieiime k naxpHJapxy h pasroBapao ce c tt>nM Ha caMO. Cre- 
naH Mayiu ocrao je y 4pyroj coon ce4ehn na nocTeA.n, r4e 
je .leHva.ia ro^a cao^ba. Ilyuiuo je nenpecraHO qnoyn u nii- 
jyuKao je Maiuy bmiuv c B040M oea Mera no yKopejLenoj 
HaBHUH HHJe Morao rKnBexn. 

3-ez aez. je onex 40U]ao Kneay Cxennn Ma.ui. \\ iiar.ie- 
4ao je MHoro c.MHpennjn n nociyuinnjn. Kano je 4o6iiBeiio 
MSBembe 4a cy Typun nana.in iia jC4ho ce40 rp^KC Bepe, 
Koje ce na .tydaBn k Pycnju cje4nHii40 c UpnoropnuMa kojii 
cy xy OH^H Ha cxpanin, KHea nouj^be xawo rpa*a Bojnno- 
BHha ca oMaHjUM opojeM Upnoropana 4a nx aamxnxn. Knes 
ce paaroBapao ca naxpnjapxoM o oko^ihiim xpnnihaHCKnM na- 
po4HMa, o MecHOCXH H o TBpbaBaMa xypcKini, n nocaBCxyje 
My 4a nannmc nocianuue cBima oocancKUM 11 ap6aHaiuKnM 
n.iCMennMa, KOJiiMa he nM Kao 4yxoBHn cxapemnna n.nxoB 



302 npii.ior iictopiijii uphe tope 

no3BaTii 4a ce ^laxe opy>KJa npoTHB ontuTer nenpujaxevta. 
IlaTpHJapx TO II ymiHii, 11 khcs HapeAii Aa ce iianHUie oa 
iteroBe cxpane MaHii*ecT CBiiMa B0JB04aMa 6p})aucKHM, rpy- 
t)aHCKHM, K.iiiMeHTCKiiM, KacxpaxcKHM ; xoTCKHM Ji 4pyrnx Tue- 
Mena KaKO rp'iKor xaKO u piiMCKor saKona nosiiBajyhu iix 
Ha canex ii JKe.iehii ce c itiiMa Biuexii y Upnoj Fopn na 
Ll,exHHby. 

4-oz aez. Ao6nBeHO je iisBeinhe 113 CnuMa 4a cy Upno- 
ropmi 11 CnimaHH oa6hah Typne Kojn cy noA npe4Bot)eH>eM 
oapcKor KOMaHAaHxa ca CniiMaHiiMa 11 YAmiitaHiiMa pnMCKor 
saKOHa Hana.iH na h>iix. YapoK oBor HanaAa OHAa je Mel)y- 
cooHa Hecyr.iacHua CtniMuHa. Hckh Mnxa.i>KO on^aqKa h 
sana.iii aom jeAHor cxaHOBHiiKa na KOia je Hemxo iioAospe- 
Bao. CxaHOBHHuii Apyre cxpane, Aa 611 ce ocBexiun, nososy 
Typue 11 sanaAG MuxaxKOB aom. Kano cy ooe cxpane 6ii.ie 
y CniiMy to nacxane yaajaMHO n^taiKaiLe AOMOBa Kojii cy 
HajnocAe sana^eHii. h xano je pasopeHO qiixaso ccao. Ao 
BCAiiKor KpBonpo.inha Hiije Aom.io mxo je HeiipHJaxe.b iio- 
6erao, ii tiimc ce obo CBpujH.io. 4a 611 ce MOTpn.io 3a iie- 
iipHJaTe.beM nocTaB^tene cy cTpajKe, n 113 itiixonux iisBemha 
BHACAO ce Aa Typmi niicy HiiiuTa Aa.te npeAy3iiMa.iii, (F.i. 
CTp. 117, 119). 

HcTor Aana y 4 qaca no noAHC npene ce nnes ca ocTa- 
.iiiM o*nmipHMa H jcAHO ABaAeccT -tyAii na UexHu^e. OsyAa 
je nyx roxoBo nenpoxoAaH ; na muophm MecxiiMa npe.ia3ehH 
c KaMCHa Ha KaMcn, atiiBox je bhciio o KOHuy, ys iiyx nac 
cxiirne nucMo oa naxpujapxa Aa Ct. Ma.m npciaaehii Kpo3 
HCKa ceAa MyTH no napoAy, 11 khcs HapcAii ryoepnaTopy 
Aa ra y3Me noA CTpascy, h AoeeAe y neTHH>cKn MaHacTwp. 
OBaj nyT Tpajao je ao no Hohn. 

5-02 aez. Knes je OAceo y uexHacKOM inanacTiipy kojh 
je Bp.io Tecan h HeyroAan, a Aa.icKO je h oa AOMOBa. Tora 
Aana HapeAHO je KaKO he cyTpa 6hth o6jaB.beHa uapcKa 
noBe.La noc.iaTa CBiiMa xpiimhaHCKHM napoAHMa. 



nPH.ior iicTOPHJH UPHE ropE no 3 



VlcTor 4aHa ^ouiao je y ManacTiip naxpiijapx ii iieKO- 
.uiKO r.iaeapa us oo^H/Kibiix ce.ia. Ilo ooimajy oee 3eM.be 
r^aBuy B^iacx, Koja je Hac-ie4Ha y iiopojnmi, mta ry6epna- 
Top, a.iH OH HHiuxa He 3HaMii, jep ne.via HimaKBC B.iacTii hii 

ClUe HaA OBHM pacnyiL'TCHlIM ll CaMOOO.tHHM Hap040M. Ca- 

4aiiiH>ii je ryoepHarop M.iaj 'iobck, Ma.io My UMa Biiuie o,\ 
20 roAiina. FIpocT je ii BacniiraH upHoroDCKii, re ce na n.cMy 
HHiiiTa He MO/ne niuiMeTiiTii iuto on r'n.io ^Pvkmhjc 04 o- 
CTa.nix. 

6-oz ae:. na 4aH FIpeoopa/KeHja 611.1a je CBera .iiiTvp- 
nija, a noc4e ce iioneo CKyn.t)aTH Hapo4 na npocTpaHO\j 
uexHteCKOM no^by r4e je 04pet)eHO 4a 6y4e Hapo4HH soop. 
KaKO ce soor Asubime Ma.io .i.y4ii CKynn.io, oojasa noBe^e 04- 
.lOiKena je aa HeKO.iUKO qacona. Oaxpiijapx je iioc.iao Knesy 
CBojepvHHy noc^iaHHuy upnoropcKOM Hapoay, y Kojoj on Kao 
4yxoBnH cxapemiiHa iisoo.uriaBa c.ieno Miiui.beibe Upnoro- 
paua o Cxenany Ma.iOM ycepaBajyhii hx 4a oji Hiije raj 
3a Kora ce iJ34aje, nero 4a je neKa Bapa.inua, npoxvBa. 
CMyxAHBau H nenpHJaxe^ Hapo4HH, n 4a UpnoropuH xpeoa 
4a ce ocxaBe Tora MOBCKa, a CBOJy nor])eiiiKy 4a 3ar4a4e 
Bepnomhy u 04aH0iiihy pycKO.M 4Bopy, 04 Kora iiMajy xauo 
oyeBiuny aamxiiTy u mii.iocx. 

Knes Hape4.i 4a ce xa noc4 annua npouiixa Hapo4y, 
mxo u yMHHH jepoMonax To40cnje. 3a xiim je ryoepnaxop 
ca ocxa4iiM r.iaBapHMa 3aMD4H0 KHe3a 4a hm oh 4a niicMCHo 
H.eroBOM pyKOM 11 ncMaxo.M o CxenaHy Ma.iOM. To je u ymi- 
ibeuo, H HariOMenyxo je 4a xaj Bapa.iima ne cbmo hhjc onaj 
3a Kora ce ii34aje uuxo je 04 pycicor 4Bopa noc.iaH 110 pyc- 
Koj c.iyH<6ii, Hero 4a je ca cbhm Henoanax y Pyciijn, 4a je 
xaj caMOSBanau Bapa.iima h npoxyBa. Ta je oojaBa iipoMii- 
xana Hapo4y n H3r.ie4a 4a ra je xo VMiipn-io. Hu4 je to 
CBe CBpiueiio, 0H4a je khcs 4aiiao 0604, na kujh jc iio3BaH 
naxpiijapx 11 neKcniKO r.iaBapa upHoropcKiix. V Jia[i04 je 



304 . npiMor hctophjh uphe tope 



6hjio pasAaHo hckcuiko 6ypa4w BiiHa. Ma.io noc.ie o6e4a 
nomao je h3 ManacTupa y Hapo4 kojm je nanpaBuo Be4HKn 
Kpyr, a y cpeA»Hii je HaMemTena Ha.ioH>a ii na K.oj Kpcr 
H jeBaHl:)eAe. 

CiipoBOA je Hiuao oBaKO. HanpcA jejan cep4ap c ro- 
vioM ca6.'bOM 3a HjHM 20 Upaoropaua no jBa y pe4y, sa Hbima 
Knes. C 4ecHe CTpane 04 H.era hocho je KaneTan Miliob- 
cKii uapcKy rioaeAy, a c .lese je amao naxpujapx. 3a H.uMa 
CBeiBxeHHmi II 4yxoBiinmTBo, no tom .'i>y4ii kojh cy 6h4h 
4om^H c KHesoM. CnpoB04 je saBpujHBH.io oner 20 Hpno- 
ropana no4 opyjKJeM, Kao idto je 0B4e oouqaj. 

4ouiaB y cpe4nuy Hapo4a khcs 3anoBe4» 4fi ce npeo 
npoqiiTa H>eroB MaHH*ecT y KOMe je na n.nipcKOM jesiiKy 
iK.ioHteHo: aa mxo je oh 4omao y Upny Topy, o^aroBo- 
jtcH,e H MH-iocT tbenor Be^HqancTBa pycKe uapuue k na- 
po4y upHoropcKOM, n mxa ce 04 ibera xpaHtn 11 ooehana My 
je y nanpej Biicona samxnxa. 

3a XHM je Kanexan Mu.iobckw npoMuxao napcKy no- 
Be^y M npoiipiiqao yKpaxKO fteny ea4PHtHHy na ii.uipcKOM 
jesuKy. Ha noaiexKy Je sannxan Hapo4, o6ehaBa An oh aa 
xaKy M1I40CX yKaaany My 04 pycKor 4Bopa ca CBOJe cxpane 
BepHocx n 04aH0CT, m meAu mi xo yxBp4iixii saK.iexBOM? 

riomxo je rpoMKMM r^acoM Hapo4 o6ehao, 4a he hc- 
nynnxH uixo ce 04 ftera xpamii, CBeuixeHMK Kojn je xy o6y- 
MCH cxajao noqeo je mixaxH *opMy^iap saK.iexBe, a Hapo4 je 
noHaB.tao. Flocie cy cbh ue.iHBa.iii npcr — jeBaHhe^e mxo 
je xpaja.io 40 no3iior Benepa. 

Ka4 ce KHca Bpahao y Manacxap no^eo je Hapo4 ny- 
uaxH M3 nyuiaKa, h mije npecxao roxoBO ne.iy noh. llpo- 
Miixana noBe./i>a 04HeceHa je y Manacxiip 4a ce qyfia sa no- 
xoMCXBo. Knea noxBa.uiBiuH Hapo4 aa sepHOCx 11 04aHocx 
Hape4H 4a ce pa34a 500 4yKaxa mxo je no4e.'beHo no na- 



nPH^Or HCTOPHJH UPHE POPE 305 



xnjuMu H paciiycTii iix aomji 40 4a-te H:ipo46e. Ha soopy je 
oii.io OKO 200U ybyaii. 

Thko ce CBpiiiii OBaj nepCMomija.imi ,i,aii, kojm je no 
cno^ibCM BH4y n3r^e4ao 4a he 41 6y40 CDe40K oiiuiTe eep- 
HOCTii 11 04anocTii ceiijy Upiioropuua, Ka4a je cnaKO 04 imx 
sic.ieo iipo.iHTH KpB H pa40 yMpcTii 3a c.Kiuy pycKor iiMcna. 
(r.i. (JTp. 112—114; iiOBc.ba crp. 116-117). 

7-oz. aez. Kauo cy hckc iiaxiije 6ii.ie 4a.ieK0 to je 
BchHiia IJpHoropaua saHohn.ia oko MaiMCTUpa, a Ka4 je 
noMC.io CBHTaTH Bparii^H cy ce 40Ma. 

>' 5 MacoBa Hajyrpa Ka4 cy join cbii ciiaBa.ni, 11 i;a4 
je 113r.1e4a.10 CBe MiipHO, Har4o u HcoqeKiieano iiyuaH^e hs 
nyuiaKa cee pa36y4n. KaA aaniiTauie uira je? 04i0B0putue 
6p30, 4a ce iia LI,eTHH,cKOM no^ty nojaBiio CreriaH Ma.iu na 
KOn>y H ro40M cao^iiOM 3aycTaB4.a UpHoroue, m 1140 npaBo 
K MaHacTHpy. Ka4 Biue 4a je saucra xaKo, pa36y4c Kiie3a 
H jaae My. Mel)y thm UpnoropuH cy HeripecraFio nyna.iii 
3a6opaBiiBuin jyMamiby 3aKjeTBy 11 ca CBiijy crpana TpMa4ii 

MeTCHtlUlKy, KOJH OKpyJKCH OBIIM ^laKOMlIC.ieHllM Hai)040M 

npo4y>KaBame nyx MaHacriipCKUM BpaniMa, 11 3a4p;Kaiiiiiii 
ce ne4a.ieK0 04 h>ux noHaB.bao je obom HenocrojaiiOM Ha- 
po4y ooiiMHe ciioje 6acHe (KaKBc? np.s, ii xaKo je iipoBco 
HCKO-IMKO HacoBa. 

Knes iipiiHBa ryoepiiaTopa ii Hape4ii My, 4a oojaaii 
UpHoropuHMa 4a ocraBe Tora Mere;iuinKa 11 luy 40Ma, a 
CxenaHa 4a 408640 y MaiiacTiip. Osa je Hape46a noiiaB.baHa 
Biime nyra, a.iii Kano je H3BpiiieH>e HUi.io cnopo, to Kiies 
3anoBe4n 4a ce CTCiian yaiicii, a aKO ce cTane npoTiiBHTH 
4a ce yoiije Kao MCTemHiiK, OBa 04.iyMna .lanoBCCx aacTpaiim 
lJ,pHoroi)ue, a Crenaii Bkuehii 4a ce Hapo4 04 H>era y4a- 
^yje, M 4a MV HaMspa (KaKBa? up.) Hiije iicna.ia aa pyKOM 
4ol)e y MaHacTiip. Ka4 jc 40Be4eH y cooy Kites H3o64ima- 
Bajyhu tt.eroBo caMossaHCTBo rinTao ra jc npe4 Hapo40M ko 

rojiium.iiUA XI 20 



306 npHJor hctophjh u,phe tope 



je OH II o4aK4e je poAOM. Ha noc^exKy Hape4H 4a wy cer 
OAysMG ca6Aa h 046646 y xaMHHuy. 

To je npoHsee^o y Hapo4y My4Hy npoMCHy. Oho .la- 
KOMHC^eHO 04yuieBAeH.e npet)e y Heo6y34aHy japocx u 6ec- 
HH40. Cbh cxany y r.iac BunaxH : 4a C6 o6ecH, 4a C6 ooecw' 
BHKa je 6iua cee Beha u aeha u na noc^exKy Knea Mopa4He 

HSahH H3 C066 4a CBOJHM npHCVCXBOM yMHpH Hap04HH MCXeHt. 

A^H 0BI1M ce y^HHH joLu rope, jep Hapo4 cxane joui Mceuihe 
BHKaxH H/iH 4a ce o6ecH H4H Hce^e Ha KOMa4e. Obo 6h pa- 
3yMe ce h 6h40 4a Knes Huje cbojom Be^HK04yii]H0Ujhy sa- 
mxuxHO >KHB0x OBor anccHHKa ^acKaBim casexuMa, Koje na- 
p04 wcnpBa HH qyxH Hiije xxeo, nero je Henpecxano BMKao 
npuwajyhH rpex OBora y6HCXBa na CBOJy h CBOje 4eue 4yiiiy. 
(nao XpHCxa! rip). Be^iHKOr je xpy4a cxa^io, 4a ce yMupa 
pasjapcHH Hapo4, kojh ce na noc-iexKy nocae 4yror naro- 
Bapafta rpa*a BojiiHOBwha car^acH 4a hok^ohh KHcay jkh- 
Box Cx. Ma4or u 3a40Bo;bH ce XHwe iiixo je saxBopen y 
BesHxy xaMHHuy. 

TaKO ce 6e3 HKaKBHX aia4ocHnx noc4e4nua CBpuiH 
y.iora qyBenor y JesponH Bapa4ntte nosnaxor no4 hmchom 
CxeriaH Ma^n. Ka4 cy ra y xaMHimw nwxa^ii npao je peKao 
4a ce 3086 PajuqeBnh, po40M h3 ^a^Maunje, a nocae je 
npiiSHao 4a je TypcKH no4aHHK P040M m3 Bochc. OxHinae 
04 Kyhe join Ma^o^oxan CKHxao ce no MHoruM sevi^aMa 11 
na noc^iexKy ce jaBno y IJ,pH0J Fopn. {F.i. cxp. 113—114 
118-119). 

8-01. aez. 4o6nBeHO je nsBeuihe 4a cy TypuH c je4He 
cxpane 04 Bapa, a c 4pyre 04 sexcKHX rpanHqa npoxer^H 
Kop40H 04 He Be^HKor 6poja BOJCKe. KHe3 H34a Hape46y 4a 
ce no CBHMa upnoropcKHivi HaxHJaMa H34a ko4hko xpeoa 
npaxa n o^osa, h 4a ce, r4e xpe6a, nocxase cxpante, a mxo 
npexeMC npaxa h o^obu 4a ce npenece na L],exHH>e. 

9-oz. aei. Ho CBiiMa upnoropcKHM HaxnjaMa noc.iao je 
KHe3 OHCMeHc Hape46e 4a cbh jKime y c^03n n 4a c.iymajy 



nPM^Or HCTOPHJH UPHE TOPE 30? 



r.i.'iBape, u iiorpaiiimHe HaxHje ah iioMa:Ky je4Ha 4pyry, 
aKO OH iix iienpujaTe.b naiiao. 

10-oz.aez. Hues we^ehH 4aTii iiaBcuiha Ky4a je xpeoa^io 
o CBBMy uiTO je 40 4aHac ypa{)eHo iioiu^e iiornyKODHMKa 
Xepc4op*a npcKO KoTopa h Aiikomo y Ilway, a.iii oeaj He 
6y4e nyuiTCH y KoTop. nero hoHh iipe4 rpa40M ii 4pyru 
4aH BpaxM ce na Il,eTiiH.e. (I\i. cTp. IIO^. 

11-02. aez. M^eraqKOM Kanexany I^'ohtc Ilerpy Bje^a- 
4HH0Bnhy, Kojii ce Haxo4HO y Upnoj I'opii nopyqeno je 4:1 
cKynw 4o6poBOjbue, h o tomc 4aTa My je HHCTpyKuiija. 

IIcTor 4iiHa 4o6HBeH je 04roBop na nwcMO KiieHtCBo 
04 6pt)aiiCKor eoJBoae IUnje 4pt^Ka.ioRMha, kojmm My jao/ba 
4a cy CBe npo^ase saxBara-iH Typua xe My nc mojkc 4ohH, 
II OMenyje sanoBecTH mxa y nanpeA 4a pa4ii. 

12-01. aez. O4 HHKiunhKor B0JB04e n r.iaBapa 40011- 
Beiio je nncMO kojhm H3JaB.i,yjy 4a ce >Ke.ie oc.io6o4nTn 
japMa neBepmiMKor. h oqeKyjy 04 Kiiesa ynycTBo khko um 
Ba^a nocTyriaTii. 

McTor 4aHa 04roBopno je khcs Ha 06a inicMa: y 04- 
roBopy HM je npenopyqeHO 4a CTOJe Miipno na cboJhm rpac 
HHuaMa, a4M nornyHO cnpeMHH, u y c.iyiajy Hana4a Ty- 
paKa Ha \hv\x h4u na UpHoropue 4a ce ysajaMHO noMawy. 
y ocTa.ioM Ka4 ycrpeoa 4ahe mm ce Hape46t o 4;iA.eM pa4y 

13-01. aoz. Ce4aM UpHoropaua H3 KaryncKe naxiije- 
Koje je KHea HCKyniio h3 Temne HeBo^be, jaBH4ii ce y Ma-, 
HacTiip 4a saxBa.ie cbomc HaoaBiire-by. Obh cy UpHoropuii 
y npoiiJ4oro4nui}LeM pary 4a 611 04BpaTn.iii nana 4 Typaua 
Ha Upiiy Topy otu(ii4H y nc)4ropiiuy 4a pa4e o Miipy, u 
4a ocTany raMO Kao raomi. Dcpo.ioMHii HcnpiijaTCA OKyje 
nx y xeiuKe okobc h Hana4iie na Upny ropy, lloc.ie ro4iiHi' 
4aHa 3aniuxy sa paSMCny obhx ncBO^bHiiKa xo.iuko 4eB0JaKa. 
LI leer cy on.iii Beh nam^u, a HCMajyhii ce4Me aaMO.ie Kneaa 
4H HM 4a oxKyn. Ha obo ce khcs [)a;Ka.iH 11 cMH.iyjc, xe 
HX ucKyiiH CBHX 7 3a 350 4yKaxa. 

:!0» 



308 



nPH^Or HCTOPHJH IJ,PIIE rOPE 



111 -02. aez. ^exHpH 6eryHua h3 KOxopcKor rapHHSona 
jaBH.in cy ce y ManacTHp 4a cxyrie y c.iy;K6y. 

HcTor 4aHa y Beqe iipe4-io>Kn Kwea narpiijapxy 4a 
cyxpa Ha npasHHK ycneniija Boropo4HU,e ciyKH c^yatoy, h 
ouaj pa40 npHCxane, ny uexHibCKH MonacH c 6e3o6pa3HOM 
4pcKomhy jaee Knesy, 4a ohm He upuMajy naxpnjapxa 3a 
nnaBor iiero aa 04^yHeHor 04 i^pKse apxHJepeja, h 4a nehe 
A nycxHXil 4a cayatH. 4a 6h ce npcKpaxH.ie 4aA0 noc.ie- 
4HHe H caM narpHJapx 04ycxa 04 c.ayjKoe, a KHea 0410JKH 
4a 4pyrH nyx iicnnxa yspone Hec4ore Mel)y 4yxoBHHmxBOM, 

15-01. aez. Ceu narpiijapxa HMa y UpHoj Fopii join 
4Ba enapxHJa.iHa apxiijepeja, MMxpotio.mx Casa FTexpoBMh h 
pobeHH My CHHoeau enncKon ApceHHJe FI^aMenau ; an je4aH 
HH 4pyrn niTJe joui 4oiiiao Knesy 36or iipnBH4He oo.iecxH. 

Kwea ysHaBiuH sa Bpa>K4y h Mpsocx MMxpono.iHxa CaBe 
Ha naxpHJapxa H Hte^ehH iiomhphxh upKBene nacxnpe, ox- 
npaBii je4Hor o*imHpa k MHxpono.iHxy CaBu 4a My npecxasH 
KaKO Hecyr.iacHue ue^y nacxapuMa Mory ocxaBHXii oixexHiix 
nocae4nua y Hapo4y. 

0<i>imiip BpaxHBiuu ce usjaBH 4a je y cxapoM MHxpono- 
.iiixy, ocxape.iOM y upHoropcKim ooimaJHMa h nocxynuiiMa, 
Haiimao na nenoMHp.'bHBy 34o6y h Mp>KH>y na naxpnjapxa c 
KOJOM meAvi y rpo6 nohn. CxpauiHHM saK.iexBaMa K.ieo ce 
4a HHJe 4ao HHKaKBy Hape46y uexHftCKHM MonacuMa 4a ne 
4onycxe naxpujapxy c^yatnxH, h na noc^exKy, Hce^ehu yro- 
411XH KHGsy npiiMa caBexe o noMiipeiby, 11 odehasa hx hc- 
nyHHXH. A4H cae je obo 6uao npHBH4H0, .lamHO, npiixBopno. 

y ocxa.iOM 4yxoBHHmxBo upnoropcKO na.io je y xo- 
^H.^o HesnaiLe, 4a ce BeoMa y4a-in^o 04 npasor xpHuihan- 
cxBa. 3a 40Ka3 xoMe c.iyjKn onruxH nojaM kojh HMajy ob- 
4aiiiifcH MonacH o 4aHy Hsa cyooxe (BOCKpeceHMJe) koju sosy 
He4e^a. Mnore napoxHjcKe upKBC no4nrHyxe cy h ocBe- 
heH>e y hmc CBexe He4eA.e. Y M04nxBaMa npn3HBajy y no- 
Moh CBexy He4e^y, h nyny ce ibchmm hmchom. ii xa ce 



nPH^Or HCTOPHJ H UPHE TOP E 309 

K-iexBH pa-iyna TeiKa o.\ Apyriix. C.iHKajy je Kao \1.1a4y 
JKeny OACBeiiy y upKBene 04e/K,\e : lui r.iuBH joj uapcua 
Kpyiia, a y pyun MVMeuH'iKii npcT; Ha.i r^aeoM Haxiiiic 
jjCfiera He4e^a". TaKa My^na 0Man,a jiKona Ha.iaaii ce h y 
caMOM KaTe4pa-iH0M MaHacriipy. 

Miirpoiio^HT Caea je ce43M4cceToro4HiuK.H crapau a 
45 ro4HHu je apxujepej. 4B0.umaH je, .lyKao, r.iyn, s.iooaH, 
HeiiocTOJaii, npiiTBopaH, u Hajrope je uixo je .laKOMan na 
HOBue, na MaKap dh to cTa.io 11 Hapo4nor KpBoiipo.iiiha. 
3a bpjIO Ma^ie HOBu.e paapeuiaBa youjcTBO, a aKO viy poJ)auii 
yOHJSHor 4a4y Ma.io Biiiiie Hoeaua oh 403B0^aBa yoHTii 
Ma^o npe paspeiueHor y6Hi;y. 3a Ma^e HOBue pa3B04H Mywa 
04 meue h Ben^asa c 4pyroM ; H>eroBe pot)aKe rauaB pa3D04 
He KouiTa HHuiTa. Tpw tLcroBa pot)eHa ciiHOBtia opaha Flc- 
TpoBHhH, oxepayiH cy npBe JKene, 11 o>KeHii.iii ce 4pyriiMa. 
Obh u 4pyrn npHMepH yBe^ii cy mhofo pasBpaxHiix ooiuiaja 
y Upny Topy, xaKo 4a cy ohh OB4a[iiH.eM xpiiiHhaiiCTBy iio- 
CTa.iH ca cBHM ooiimia cxBap. 

16-02 aez. Knea je rioc.iao kotopckom ryoepnaTopy 
niicMo II H3JaBiio CBOJe He3a40B0.LcTB0, luTO OBaj HHJe npo- 
nycTHO H>eroBor nocianiiKa noxnyKOBHHKa Xepc4op<t'a ll".!. 
cxp. 117). 

llcTor 4aHa 40iU4U cy nnesy cep4ap h ivMCSObh upM- 
HiiMKe Haxiije m 40He4n neKOyiiiKo .lyoemma n rpoK^a. Ilo- 
MamheHH cy Be»iepoM h cyrpa 4an py^KOvi. 

17-01. aez. CraHOBHUUH upmhumkc naxiije 4oni.ui cy 4h 
ce xyHie K04 Kneaa aa n^aMKy 11 Hacii.ba luxo cy npom.ior 
paxa c TypuHMa yMwuH.iH je4HH 4pyrHMa. 4^ 6h ce npo- 
KHHy^iii TH ciiopoBH, KOJM CO HHKa4 HC Mopy paciipaBiiTU, 
Hapet)eHO je: 1) 4a ce aaoopaBW cbc mxo je 40 ca4 oh.io, 
H 2) 4a CBe JKa.ioe Koje oh ce yHanpe4 nojaBH.ie cy4e u 
pacnpaB.Lajy cep4ap, KHeHteBM i\ iviaBapH, a o b|)40 Ba/KHiiM 
CjiyMaJHvia 4a ce 40CxaB.ba Kneay, 



310 nPH.ior hctophjh uphe tope 



18-oz. aez. Knes je noc^ao hhcmo oapcKOM enncKony 
KOJH ce Ha.iasHO y Koxopy, kojhm wy 40CTaBAa 4a je ne- 
cyr^iacHua nsMetjy cxaHOBHHKa cnimKHX pHMCKor u rpqKor 
aaKOHa npon3HQi4a npoTUB ifceroee BO^te, h 4a je ca H>eroBe 
cipane npenopyMena yaajaMHa 4pyiK('a h MHp, o 'qeMy 11 oh 
— enHCKon — ca CBOJe crpaHe movkb yBepiiTii ueo napoj 
CBOJe enapxHJe. 

HcTor 4aHa 4o6HBeHO je HSBeiuhe 4a cy pycKe .latje 
4om4e K cnHHKOM opery y naMepn 4a ncxoBape npax 11 
o^OBO. KaKO cy ce h M^exaMKe K0MaH4e noue.ie jaB.baTii 
Ha cBOJHM rpawHuaMa, Knea 04Max noiuAe rpa*a Bojkho- 
BHha ca je4HHM cep4apoM h HeKO>iiiKo Upnoropaua 4aBiun 
HM norpeoHa ynycxBa uixa 4a Hvme, slko M.ieqanu 6y4y qu- 
HH4H KaKBe npenpcKC HCxoBapwBaH^y. 

19-01. aez. CxanoBHiiuH ce.ia Cao^ana (?) noc-ia.iii cy 
KHesy qexHpn qoBena c mo.ioom 4a hx npuMH 1104 pycKy 3a- 
luxHxy. Knes ooehaBuiH hm noMoh h sauiXHxy Hape4ii 4a 
no40>Ke saK-iexey, h 4a hm ko.imko je HyjKHo naxpona, 4a 
ce 6paHe 04 nenpujaxeAa. 

Ce.io CaonaHH Aemu Mei)y bucokum ropaMa h seoMa 
fe 3ro4HO 3a 046paHy, xaKO 4a cxaHOBHHUn h ano hx acMa 
Bume 04 20U c4o6o4ho Mory 3a4pH<aTH HenpiijaxeAa: ccm 
Tora, KaKO je o^Hsy L|,pHe Fope -laKO hm ce mojkc noc.iaxH 

nOMOh. 

Hcxor 4aHa nooer.ia cy 4Ba qoBCKa H3 KoxopcKor 
rapHHSona h jaBH4ii ce 4a cxyne y c^yjKoy. 

20-oz. aez. ^oohbcho je hhcmo 04 6p{)aHC:tor B0JB04e 
H4HJe 4peKa40BHha kojhm yBepaBa o roxoBHOcru cbojhx 
Bpl)aHa 4a ce 4axe opyacja npoxHS Typana, 11 mo.ih KHesa 
4a HCKynH H3 HeB04>e 9 Bpt)ana kojh cy y no4ropH'iKoj 

XaMHIIUH. 

McTor 4aHa noc.iao je KHe3 nncMene Hape46e y cbc 
tipHoropcKe HaxHJe 4a ce He ^hhc HiiKaKee CMexH>e Ay4HMa 
Koje 6h^o Bepe, kojh oh xxe.iH 3a mxo ce ftCMy jKa.iHXH, 



n ptuor HCTOPHJH uphe pope 31 1 

M 4a ce He jaBAa crpanHM .by4iiM:i o rovie mra ce ^or.ih.i 
y UpHOJ TopH. 

21-01. a*n. y 1 1 MacoBU iipc iio4ne MiiTpono.iHT Caua 
40iijao je ca CBora no4BOpja m npHiuao uepeMOHiija.iHO no 
apxiijepejcKOM o6imajy y ueTHH>CKii ManacTup. Ha BpaxHMa 
UpKBSHHM cpe.iii cy ra ocTaaii .vioaacH. IlpH npsov cacraHKy 
inroBopuo je KOJenaKo MHoro.iercTBo biicokoj nopo4nnH pyc- 
Kor 4Bopa H cnH04y. Savio^ten 4a ce4He, npoBco je neKO 
speNie y 4y4HM paaroBopHMa, na 040 k narpHJapxy, h c ilhm 
ce rioMHpii. He MOHte ce pehw 4a je obo noMnpeit.e 611.10 
HCKpcno, jep ri0403peH.e MHTpono-iHTOBO 4a My narpujapx 
lie y3Me aiacr y Hapo4y Haasea^o je y HjCMy nenoMHpAHBy 
MpHttty, Koja he ce cbpuihth iteroBOM CMphy. 

HcTor 4aHa noc^an je 04rOBop BOJB0411 H.iiijii 4p*?Ka- 
.lOBHhy no 6pt)aHCK0M apxnMaH4PHTy CeMiioHy (?) 11 IlBany 
iio4ropimaHHny ca 875 4yKaTa 4a ce iiCKjne 3apo6.beiiiinn 
6pt)aHCKH Met>y KOJHMa je h chh H^hjhh. 

22-oz. aez. Be^onaB^HhKH BoJB04a noc^ao je xpa mo- 
BCKa 4a jaBn KHCsy y nine ue4e HaxHJe 4a oMCKyjy 3ano- 
BecT 4a ce ^axe opy>KJa npoTHB TypaKa. Ccm h>hx 6n.ia cy 
joni 4BOJHna. Kojii cy 113r.1e4a.u1 Bp.io cyMftnBn, re je je4aH 
3a4p)KaH no4 CTpa)KOM a 4pyrn nocian B0JB04n ,ia 40Hece 
04 H>era nucMeHO oiipaB4aH>e. 

Torn jana jaBii.io ce 4eBCT oerynaua U3 KOXopcKor 
rnpuHsona. 

2.5-et. aei. spaxii ce rpa<t> BojimoBiih, mxo je iiocian 
4a BH4H owe .int)e mxo cy npHcxa.ie k cniriKoj o6a.ui, h 
jaBH 4a ce HCXHHa \ Mopy BH4e 4Be .latjC, a.m ce 36or 
4aAHHe He Mory pasasnaxii sacxaae, 11 Miic.in 4a he ohxii 
y.mHHjCKC xaxpaHC, Koje xo4ajy nope4 ooa.ie 4a on cnpeMii.ie 
npncxanaK pycKHX 4at,a, ano on 40uj.ie c KananM xoHapoM 
3a UpHv Topy. 

llcxor 4aHa jann.io ce ce4aM oerynaua. 



312 nPH.ior hctophjh u,pue tope 



24-02 aez. CraHOBHimH niinepcKe h ybeuiancKe naxHje^ 
TypcKH noAanimH, Aohy KHesy ii Hsjaee meA>y 4a ycrany na 
Typne. KaKO cy ohh 6h.ih ceoMa o.msy no4ropHu,n, Ksea 
HM sanoBe^ii 4a ce 3a ca4 MHpno B^a4ajy, ami 4a cy ro- 
tobh: o6eha aa ibHX n^iaTiiTii 4aHaK 4a hx He on Typmi 
Hana^H, a ano hx obh Hana4Hy, Hena ce 6paHe opyacjeM a^ 
jaBe y U^pHy Fopy, 4a hm ce nom.te upHoropcKa K0MaH4a. 
Ca OBHM ^y4HMa oTnyuixeH je 11 3a4P>KaHH 6e.ionaB.uihKH 

CTaHOBTIHK. 

IlcTor 4aiia BpaTH.m cy ce Ha neTHH>e 4Ba MOBCKa 113 
XepuerOBHHe Ky4a hx je noc.iao KaneraH Kohtc Bje.ia4H- 
hobhIi, h jase nneay 4a cy je4H04ymH0 cbh craHOBHWUH 
rpa4a TpeOHfta u 4pyrHX OKoyinux naxHJa totobh ^axuxH 
ce opyjKJa npoxHB TypaKa, h 40HeiH cy y tom CMHC.iy 11 
niicMO 04 xaMomH>HX KneHiesa h r^asapa kojh ooehaBajy 
BepHOcx H npe4aHocx pycKOM 4Bopy h MCKajy sanoBCCxH 
KHeateBC. 

25-oz aei. 4o6HBeHa je jKa.ioa na Upnoropue 04 nan. 
Bje.ia4HH0Bnha uixo cy on^aqKa.iH Mapey u 4pyro HMaH.e 
HaiUHX je4H0Bepaua y XepueroBiuui. Knes H34a nHCMeny 
Hape46y 4a ce cse non^baqKaHo BpaxH. 

Be4HH no.iomaj 40 Kora cy 40Be40HH cxaHOBHHuii uixo 
jKHBe y cyce4cxBy c LtpHoropuMMa sac.iyacyje KpaJH>e ca- 
H;a4eH>e, jep LI,pHoropun, totobo cbm, hc 3Hajyhn HHKaKaB 
pa4 H 6y4yhH y4aAeHH 04 xpnaihaHcxBa n H0BeK0yby6Aa, 
xpane ce Kp.-\l)OM h rpaooKCM hc nnxajyhH hh sa BCpy hh 
no3HaHCTBo HH qoBeoiXBO. y OMaH>HM MexaMa no 10 — 20 
Ay4H 4oroBOpe ce h H4y y xypcne npoBHHUHJe na hcko^hko 
4aHa ii4H McceuH, u sHajyhH CBa xaMomH>a Mecxa m npo^aae 
.iCHte 4aH.y y ujyMaMa a nohy Kpa4y a na^e ne mxe4ehH 
HHKora KO HM Ha4He maKa y HaHxoBe sBepcne pyne. Ohh 
CMaxpajy cae aa Typne, ? HaJBuuie cxpa4ajy 6eMHH xpHui- 
hanij. ^ooHBHiH xaKO hcbhhom KpB.by nonpcKany n^aqKy 
Hpntiajy ce 40Ma. Ty Kpal)y ohh nasHB^by Be^HTHM paxoM 



^ npH4or HCTOP Hjn uphe tope 313^ 

c TyptuiM.'i, a y caMOJ crnapii onii ii hc Biue TypMiiira Ban 
HpuoropCKiix Kavieiiona ii cuo.jux Kyha. 11 y oopoaMa ii.iairiiba. 
ii34aja H neBepcTBo raKO cy ooipuie CTBapii, 4;i ryoirrKe 
TypCKe Ba.ba npiiinicaTH ca.MO haMOH.y h tcuikum tipo.iasn.Ma. 
ripH cBe.M TOM n.iahajy HpnoropuH TypmiMu iioBqaHU 4aiiaK, 
n no4 B1I40M TaoiuTBa 4P>Ke mm TypuH iieBo.bHiiKc. Koje 
MM 403B0.LaBajy HCKyn.biinaTii no 50 4yKaTa 3a MOBCKa. 
rii)Oui.ioro4nuiftu upnoropcKii anr iicnyHuo je CBy JoBpony 
HCBcpoBanioM Bemhy 4a je Typci;a apvinja H.\ia.ia 250.000 
.by4ii,M 4a cy xpaopn IJpnoroptui,' H ano iix je CBera 6000, 
pasou.iH Typne y 4Be onxKe, yseau ueo craii, nporiia.iH iix 
04 CBOJMx rpantma, h 4a cy iia nocierKy Typmi iisryoiiBiuH 
40000 6h.ih npnHyf)enH mo.uith 3a Miip. ripn cbgm tom hc 
BU4I1 ce y no6e4n.iaua EiHuira 04 Tor ii.beHa com cria.beniix 
iLHXOBHX concTBennx 40M0Ba 11 Mriornx Hpiioropaua yonjemix 
H sapooACHHx. Ce.M Tora 4aT0 je 113 cbux ner upnoropcKiix 
naxHJa TypuH.via no 1 5 .by4n y TaouiTBO. 04 Kojiix cy ireKii 
no6er.in noTKyniiBuiHTypcKecTpajKape Ce4aM hx je iicKvniio 
Knes, a Be.ie 4a nx join Ruiiie 04 20 qaMC y HCBO-biniMKiiM 

OKOBHMa. 

26-01 aez. Knes jKe.iefni iisBecTiiTu o CBCMy luro ce 
4oral)a y qpnoj Topn rpa*a A.icKCHJa rpuropiijoBiiha Op- 
40Ba, a ne Ha4ajyhij ce 40 he ce Kpo3 Hoxop nycrnxn na- 
poMiJTM o-MiuHp, nal)e 3a nyjKno 4a noTpamii cnrypnor mo- 
BCKa 04 M-iexaMKiix no4aHnKa Kojn hcmbii o.uisy KoxopcKor 
sa.niBa. HaniaBuni xaKOBor qoaeua noui.be My no Kanexany 
n.iaMenuy naKcx c nHCMiiMa n 4"eBiniM 6e.ieiUKaMa 04 24 
jyia 40 4aHac, 4a 04nece y M.iexKe rpa-i-y Mapymijy c 
niiCMOM 4a xo ynyxn r4e ce ca4 rpai. Op.ioB na.uu<n. 

HcTor 4aHa 04roBopeiio je xepneroBaMKUM KnemeBnMa 

n r.iasapnMa h npenopyqeno mm 4a CBn CK^atbajy napo4 k 

c.i03n II 4a xajo naMepy o ycranKy, 40K ne 6y4<? xomc apeMC. 

'2l-o: aei. CraHOBinimi rpa4a Tpeoniba, xypcKii 1104a- 

HHun, 403iiaBuiii 4a je y Upny fopy 4omao pycuii renepa.i. 



314 npii.ior hctophjh uphe tope 

OTiipaBii.iH cy TpH Hapo^iiTa qoseKa j,a ce ysepe, je -in to 
iiCTiiHa. Te nocJaHHKe iiphmh Knea Ha UeTHH>y Bp.io .lacKaBO 
H ooeha iiM BiicoKy aatuxiiHy pycKor uapcKor 4Bopa. 

28-01 aez. rTaxpiijapx BacH.uije n MHTpono.inT Casa 
KojH cy HtuBe.iii y ueTHFtCKOM ManacTHpy nocere Kfieaa h 
HCKo BpeMe cy na ca.MO pasroBapa^w. 

IIcTor 4aHa jase ce mcthph 6eryHua, II ano hx je 611.10 
eeh .10 40 CBH cy 6h.iii oes Myi?4Hpa, iiymaKa 11 ooyhe, 11 
TaKO Ma.iii 11 c.iaoH, 4a ce cevi Ta.iujaHCKnx rapHHsona Hnr4e 
3a BojcHy c.iyHioy ynoTpe6nTH ne Mory. 

29-oz aei. Bpariio ce Kanexan II.iaMeHau h jaBHO 4a 
je Hauiao noy34aHa MOBCKa kojh je 04Heo niiCMa rpa*y Ma- 
pyUHJy y INLiexKC kojh he hx 4a^e nociaxH rpa<i>y Op-ioBy. 
30-OI aez. Ao\)y na Ltexnft>e hcko^hko KHemeBa h r^a- 
Bapa KaxyHCKe h pnje'4Ke naxHJe 4a 4a4y Kne^y M046y. 
no3Bao HX je CBOJHM HHCMOM je4aH 04 poI)aKa Muxpono4H- 
xoBHX, a KG HM jc MO-iSy HanHcao ne sna ce. 

O4 caMor 404acKa KHejKeBa y Upny Fopy npHMehena 
cy xaKo Be.iHKH nepcAH, 4a hhjc 6h.io HHKaKBe Ha4e 4a ce 
MOHce mxo nne4y3exH, a jooi MaH>e ycnexu, 40K ce ohh ne 
npcKpaxe. CaMoeo-ta, Henoc-iyuiHocx, MchycooHO yoHJaHjC, 
4PCK0CX, Kpal)a, rpa6eH;, xaJHH AoroBop ca HenpwjaxeAeM, 
H34aja, npesapa, ooMana, KpHBOcyI)e h Hacu.be 0B-ia4a.-iH 
y roxoBO CBHMa cxaHOBHHUH.via xaKO c.ieno, 4a ce 4yro- 
BpeMCHa yiioxpeoa obhx nopoKa CMaxpa y tbHX 3a 4peBHH 
o6HMaj, H 40111.10 je seh 40 xora, 4a je4aH y 4pyror oth- 
Majy KhepH h npo4ajy Typuuivia oea CBaKe Kasne. IIpHMepH 
OBaKe oeujqoBeMHOcxH mccto cy ce noHaB.ba-iH. TaKae npe„ 
spHBH HaMHH }KiiBOxa y4a^eH 04 no-&ev.oJhy6jha. h xpHuihan- 
cxBa y4pyjKeH je jom 6ho ca MHoroateHCTBOM h He403BO.ije- 

HUM 6paK0M ca CHHOB.bCBOM JKCHOM HOpCA APyre SaKOHC. 

CecMy je xovie 6h.io yspoK r.iyno cBeiuxeHCXBO. 4a oh ce 
nonpaBHO OBaj SBepcKii /Khbot, khcs napcAH, 4a ce nom.by 
y CBe HaxHJe niiCMene napeAoe, y KOJHMa ce npenopy^yje 



iiPii;ior HCTOPHJH iiPHB ropB 315 

ysajaMna cnara n iioc.iyiuHOCT r^aeapHMa, m Ha|)e})yje, ah 

ce CBe OTCTO Bparw ohomc MHJe je ; a Aa ce y fianpcA cue 

3al)eDHue pemaoajy npaBe4HiiM cyAOM raaeapa, m aaiipehcHO 

je seiiiKOM KaanoM ko 'jpyKMnje ypajH. A.m ioko cy ce 

OBe Kopncne HHpe46e MHiiHyie upnoropcKHM o6nMajHMa, a 

HajniiLue neMapHOM ceeuiTencTBy Kao cyaiiuie pane. KaryH- 

CKa 11 pnJGMKa naxHJa no iinuHJaTHBH jejHor CHHOBua mii- 

Tpono.iHTOBa iisoepy n3 ceaKor ce.ia no .ibh r.iaBapa m 

noui^i.y Ha EtcTHtbe. Obii noc^anMun noMe.iH cy ce CKyn.i.axH 

OKO je^aH Mac no iioahc, ii, nc y.iaaehii y ManacTiip 3ay- 

craBAa.iH cy ce npe4 upKeeniiM BpaxHMa h OMeKiiBa.m ocTa.ie 

CBOje 4pyroBe. CsaKn Mac ce yMHOHtaBao h>hxob 6poj : h ne - 

npecTano cy Kojeuira roBopn.in, n onaj je oho najnaMcr- 

HHJH, KOJH je ja^e yMeo .lapMaxn 04 4pyrHX. Ka4 hx ce hc- 

Kynii40 BHQje 04 ctotuhc y4a4e ce 04 vianacrnpa h iianpaBC 

y noA>y Kpyr. FIpo^apMaBmii neKO-uiKO nacoBa [ipoii3Be.ni 

cy 6e3 HKaKBe noTpeoe cep4apoM je4Hor MiixponoAHTOBa ch- 

HOBua, 4BO>KeHua Hnana FlexpoBMha, OKpchyhn ra uaoKO.io 

a xo HM Eeh 3HaMH K0H*HpMauHJa. 4o no3Hor aeqepa 

ccM .lapMB HHJe ce Mor.io imiuxa BH^exn luxa je ce 4euia- 

na.io y roMMyin obux snaMernixiix 4jy4ii. Ha noc.iexKy 40- 

i,y y Mauacxnp, u 3aM0.ie Knesa 4a hx nymxH k ce6ii. 

Oko xpH4ecex Hajo4a6paHnjax M.iaHOBa yt)y y cooy (ocxa^ui 

cy ocxa^H 40.ie) h npe4a4y y uwe CBHJy Mo.ioy ca obhvi 

xa'iKaMa : 1) 4a ce HpnoropuHMa ocxaBH H.MX0Ba c.io6o4a 

Kojy OHH y>KHBajy 04 nponacxii uapcxBa cpncKor 40 ca4 ; 

2) 4a ce He npnny{)aBajy HHKaKBOsi pa4y na Ma oh 6ho h 4p- 

H<aBHH ; 3) 4a ce no IbHXOBUM CXaUOBHMa HHUaKBH bojmjiuh 

He HaMCUJxajy; 4) 4a ce He AHUiaaajy opyacja. ne oiijy n 
ne Bcmajy; 5). Ako 6y4y npece4>eHH y 4pyro mccxo 4a 
yHiHBajy cue 4anaiUHje c.io6o4e; 6). 4a ce no naxnjaMa He 
nocxaB4>ajy HHKaKBu cy40BH, ho 4a ce H3a6epy hcko.uiko 
M.ianoBa h ocxany Ha UexnH,y pa4H caBexoBaH>a h ynpaB- 
jbaH>a noc^iOBHMa. 



316 



npn.ior hctophju uphe tope 



OsaKa r.iyna M0.i6a pasyiwe ce ocTa.ia je oes 04roBopa, 
jep uapcKa noBe^a, ynyhena CBHMa xpumhancKHM napoAUMa 
y onmxe 04 h>iix HHUiTa Biiiue He Tpa>Kn, ho 4a ycrany na 
opyHtie npoTHB TypaKa pa4H CBor concTBCHor oc.io6ot)eH>a 
y3 noMoh pycKor 4Bopa. 3a to hx Kues ynopn 11 Hape4ii, 
4a ce cyxpa spaxe aomh. 

Cbh y oniiiTe EtpHoropun BebMa ce ooje 4a hm ce ne 
04y3Me opyjKJe, h rpajKe 4a ce CBaKii npecTynniiK KasHH 
CMphy caMO 4a UM ce cpyHtje ne 4Mpa. Do j'Kopeft.eHOM 
Met)yco6HOM y6HjaH>y h n^ba^KaHby cyce4HHx xpHuihana oho 
HM je BeoMa HyjKHo, jep 6e3 H>era ^iHuiaBajy ce xpane, 11 
xe qacxH 4a Mory y6»XH CBora 6paxa. Ta 4paroueHa um 
Cyio6o4a He mojkc hm ce yKHHyxH hh cmpxhom KasnoM, jep 
aKO 6h ce sa xe cxaapH ona npHMCHH^a 04 6000 Upnoro- 
pau,a — xo.iHKO hx csera HMa — Bp-io 6h Ma.io ocxayio. 

31-01 aez. Ha,byTHBmH ce mxo hm M0.i6a HHJe npn- 
MvfceHa OBK Hoc^aHHHH saycxaBe ce na epaxHMa Manacxiip- 
OKHM H MsasoEy ry6epHaxopa — kojh y Upnoj Fopii ccm 
HMena HCMa HHKaKsy BaatHocx — m, Kaaty My 4a ohh Mo.ie 
KHesa 4a ce Hsarna h3 uexHibCKor Manacxupa naxpHJapx Ba- 
CH4HJe pa4H cHOKOjcTBa MHxporio^Hxa CaBC. A^h KaKO hm 
HH OBO He caMO HHJe npHM^eno, nero cy joiu yKopenn aa 
3^o6y H MpjKfty u 3a rpyoy cBojy 4pcK0cx, ohh ce pa3Hl;y 
KyhaMa. 

1-oz ceuT. riomxo je yMHpena Mel)yco6Ha Hecyr.iacHita 
CnHMana Hapet)eHO je ou^o cxporHM Hape46aMa 4^1 hx Hp- 
HoropuH HHKaKO He 4Hpajy. A^h ohh ho cxapoj nasHHH u 
caMOBO^bH, Her^ie4ajyhH na cxpore Hape46e npo4yjKH.iH cy 
HAaHKafte. Obo je npoyspoKOBa.io y6HJaH>e c o6e cxpane 
H HOBC Hia46e. Ka4 ce cxBap H3BH4e.ia Ham.io ce 4a cy 
pol)ai;H OHor caMor Mnxa^Ka, kojh je 6ho yspoK npBOJ 
Met)yco6HUH CHH»iaHCKOj, 4oroBopHBUiH ce c LI,pHoropuHMa 
HSBpniH-iH n^aqKy. yc^e4 xora je khcs Hape4H0 4a ce 
Maxa^Ko 3a4p>KH na CBar4a na Ll,eTi]H>y, a cbhmu H>e- 



nPM.ior HCTOPiuH UPHE roPE 3t 7 

roniiM pohamiMa 3a6paH,eHO je ,vi ii^y y Ciuim. Tuko cc 
Ta CTBap CBpiuiua. 

2-oz ceaT. CTaHOBHni;ii ce.ia CyTO|>iiHe, TypcKii :104a- 
HHUH, npeKO CBOJiix noc.iaHUKa, Mo.ie Kneaa 4a »x 3aiiiTHTn 
OA TypcKor nanaAa. Khcs iim ooeha samTHxy h noMoli pyc- 
Kor ABopa II uape4ii hm Aa ce cje4iiHe ca cbojhm cyce4iiMa 
CTaHOBHULiHwa ce4a 3y6aua 11 ApyiHx rypcKiix naxiija h 4a 
ce CBHMa cH4aMa opane npoTiiB HenpnjaTe.ta, aEO nx na- 
na4He, n 4a o tomg jase y UpHy Fopy. 

3-ei cear. ^ooiiBena cy nwcMa U3 Ahkoho 04 4piiuJ- 
KOBHha, H H3 M.ieTUKa 04 MapKnsa Mapyuuja ca iipii.io>Ke- 
HHM saneMaheHiiM HSBemhiiMa o no6oA» pycKe BOjcKe ua4 
Typmivia no4 Xothhom ii Beiuepavia. To je khcs caoiiuixiio 
naxpHJapxy Bacn.uijy 11 MUTpoiio.iiiTy Caini. 

4-02. cenr. je aoohbcho niiCMo 04 6pJ,ancKor bojboac 
Ilinje 4peKa^i0Bnha kojhm jaB.ta 4a je npuMiio noBue ;ia 
OTKyii 3apo6.beHiiKa. 11 4a je totob ca cbojhm cyce4HMa no- 
qexH 6op6y c TypuiiMa, mum My 6y4e napeheHO. 

5-02. cear. CxaHOBUHUH ce.ia CaoMaHa, TvpcKii no4a- 
HVMXVL noiUTO cy ce 3aK.1e.u1 na BepnocT pycKOM 4Bopy (a 
ooehana iim je aaoiTiira h iiomoHi, /Ka.ie ce na cep4apa 
UpMHHqKe Haxiije Mojceja II.iaMeHua, 4a cy hx iioii^bqKa.iii 
H TyK4H UpHoropuH. lloc^aTe cy (iiiCMene Hape46e 4a co 
noui.'by CBii KpiiBuii na o4roBO|) wa U,eTHH.e. 

6-oz. ceuT. noc.iaii je 04roBop II.iujii 4peKa.iOBiihy, 
BOJB04H 6pt)ancK0M, H noc4aHo My 4pyro niiCMO 4a ra noin.be 
JoHH MapKy, B0JB04H -taiiTCKiix n MiipiuiiTCKiix n.ieMena 4a 
H OHii yje4"He opyjKJe nporiiB Typaua. 

Ta *anTCKa 11 MiipiunTCKa n.iCMena jkubc y Henocpe4- 
HOM cyce4CTBy rpa4a CKa4pa y A.ioaHMJH. llMa hx 12000 
H HtuBe no4 caMOB.iacHOM vnpaBOM Jone Mapna. Cbh cy 
KaT04Hmi H roBope ap6aHauiKHM jesHKOM ca cbhm pa3.iH'i- 
HHM 04 cpncKor. MecTO paryjy y paroBiiMa jo4Hor name 



318 npii.ior hctophjh uph e tope 

npoTHB Apyror. To cy ocxauH cxapiix Ap6aHaca, potobo 
4HBAH cy H Bp^o xpa6pH ; ca4 ce socy OawTH u Mhph4hth. 
IlcTor 4aHa 04C.iyH;eH0 je o.iaroAapeite 3a no6eAy 
pycKe BOJCKe Ha4 HenpHJaxeAeM. Ha c.iyjKOH je MiiHOAejcxBO- 
Bao MHxpoiio.iHx CaBa ca 4Ba cBemxenHKa h je4HiiM t)aKO- 
HOM. C4ya;6a je 6iua Bp40 HecK.'ia4Ha, 6e3 wjcaKee apxitje- 
pejcKe uepeMOHiije, oes 04ejK4a, MHxpe, apxHJepejcKor iiaca 
H CBehftaua MHxpono4nx je oho y o6hhhoj cbojoj MaHTHJH 
c KaMH4aBK0M H Ha 4Boje no.ioJKeHH OMo<i>op Ha n^ehwMa ; 
to My je 6n40 cBe apxnjepejcKO 046^0. 

7-oz ceuT. Tpii 6eryHua 4om.ia cy na IJ,exinbe c opyatjeM. 
8-oz ceaT. Kao na 4aH pot)eifca npecBexe Boropo4Hue 
H 4aH xpaMa Minpono.inje upnoropcKe MiiTpono.mx Casa je 
caoopHO CAymuo y uex. ManacxMpy, umi je oh xy ca6opHy 
c.iyJK6y 36or npese^HKe cxapocxn cBOJe no6opaBHO, a M.iat)H 
CBemxeHHUH h t)aKOHu ikojh niicy mhopo M.iaJ)ii 04 H>era) 
join je He Haymi^iH. 

9-oz. ceuT. Cep4ap sapje^ne i?. 3aptuKofi) naxiije jaB^ta 
HHCMOM 4a cy ce cxaHOBHumi xyHCKe (?) h sapjeMKe naxiije 
car.iacH^iH na 4B060J, m mo4u 4a ce saopann 4a 6m ce npe- 
Kpaxy^o KpBonpo.'iHhe, Koje je c thm cKon^ano. J[a, 611 ce 
xo ii36ep.io KHCB 04Max noiu^e nHCMene Hape46e 4a ce hhko 
He ycy4H iihu na mgcxo osHaMeno aa 4B060J, i\ aaiipeheiio 
je CMphy KG ce ycy4n 4a OBy Hape46y nperxyim. Te cy 
Hape46e cxup.ie 3a Bpewena h o6jaB4>eHe no cBiivia MCcxHivia. 
06ehaH0 je 4a he ce H>e npH4pJKaBaxH. 

y UpHoj FopH 4B060J 3HaMH luxo y 4pyniM MecxHVia 
yoHCXBO. YapouH cy hm BehwHOM Heo6y34aHa caM0B04>a h 
4PCK0CX ; o yBpe4H Macxw, h mxa je xa, UpHoropuii HHiuxa 
He 3Hajy. HasBaxH Ma KOPa ^iooobom, pasoojaiiKOM h HCBa- 
Aa^UCM 0B4e He snaMH Hiimxa, jep Kpat)a, y6H|CTBO h 4pyrH 
nopouH xaKO cy npnpo4Ha CBOJcxBa UpHoropaua 4a ce ro- 
xoBO HH je4aH He Mo>Ke ucKAyqHXH. 



nPtUOr HCTOPHJH UPHE TOPE 319- 



napxaja Koja jkcmh 4a ce 6nje cnojbuMH oCmnm ma^u 
npoTnt'Hoj cTpami to^hko jaovKa ko.ihko 6opaua Hce.iii, 11 
TO SHaMii uo-.niB na 4B060J. Ka4 npoTHBHnuH Hiiise y paaniiM 
ce.uiMa ii.iii HaxHJa.Ma 04pel)yje ce dojuuire iia Mel)H n.n- 
xoBoj. 3a oopmiMa c ooe crpane M4y miTaHa ce;ia, r.ie4aoiui 
6oja, Kojn Ka4 yBiue iio6e4y je4He crpaiie. nocrajy ccKyn- 
4aTopii. T. j. yoHJy 113 riyiiiKe iio6c4iiTe4>a, n thah Hacraje 
MehycooHO KpBoiipo.iHhe c o6e crpawe. Ooiimho ce cepujaua 
TiiMe uiTO ce yoHJe c ooe crpane 110 30 „ bhujc cenyiua- 
Hara. Ua n to Hiije coe, jep ceana cTpana 6pH}K.tiiBO pa- 
Myna ko.uiko je nornny.io c H.eHc CTpane, h cTapa ce 4a 
y6HJe 4Ba nyTa Biime upoTHSHHKa. CsaKO yoiicTBO o('.ii'imo 
ce n^aha 4BeMa r.iaBaMa, a ujto Biime. tiim qacnHJe, xano 
CBHKa crpana CTapajyhii ce 4a mxo BHuje r.ia.ia nooitje 
npo4yHtyje Mehycoorio youjaii^e no SHme ro4Hiia He iuTC4ef.M 
HCBHHe, no cTapoM npaey re 4paroueHe hm C4o6o4e. Oiio 
BapsapcTBO iicTpeoH.io je 40 5000 xpa6piix HpiToropaua. 

10-oz. ceuT. rioujTo HM je caonuiTena nape46a iiar.ie- 
4a40 je 4a he ooe cxpaHKc iianycTHTu 4bo6oj. A.iii Kane 
UpHoropcKa 4PCK0CT M caMOBo.ba iie ana hu aa naKBy no- 
ciyiUHOCT, Ma KaKo um ona Kopucna 6114a, to ce TBp4or4aBii 
6opun iipahcHM MHoniM noMohiiHUHMa H3 ooe Haxuje ca- 
CTaiiy paHo y jyTpy y caMiiM upaTMMa ManacTiipcKiiM h aKO 
to mccto Hiije 04pet)eno sa 6oj. 36or Be.iHKe bhkc OTnpaB- 
4>eH0 je xaMO hcko^iiiko CiaBOHaua. Ka4 Majop Poseiioepr' 
BH4H y 6opaua ro.ie ca6.i>e jypny Mct,y h,iix h otc \l^ pyne 
ca64.y je4Hor HsaaiieaMa, aa tum h y ocTa.iiix tc Tano 3a- 
4P>Ka 6oj. TaKO cy iipe4yupeheHe Kpsase noc.ie4nue upiio- 
ropcKor 4Bo6pja, kojh oh KOiuTao miioio H<pT;aBa, a iiaaaii- 
Ba'iH cy 40BC4eHn y ManacTnp n yanmcHH. 4pcK0CT kojom 
cy OBM UpHoropiui noraan.iH Hape46y KHeHicay iipiiHy4H 
OBora 4a 04 neKO-uiKO KneaoBa h r-iaoapa cacTaBii cy4 4a 
DM cy4H, 4a OH Kaana oniix npecTyiimiKa c.iy;Kii.iu ripiiMcjiOM 



320 , nPH^or hc tophjh i;phe tope 

ocxa.iHMa, Te 4a 6n ce npeKpaxM^ie ose 6op6e Koje Mel)y- 
cooHHM 3'6iijaibeM o^eBM4Ho nCTpe6Ayjy u,e.io 4pyu]TB0. 

3a cy^HJe H3a6paHO je no 5 r.iaeapa h3 o6e Haxnje, 
xpii pycKa cxtnuupa 611411 cy uao noc.ianHuu KnemeBH: apr. 
nornyKOBHHK AjeKcnje ^euKU, Kanex. Mh.iobckh h rpa* 
BoJHHOBiih. MnTpono.iMT CaBa npiicTao je 4a 6y4e npe4ce4- 
HiiK cy4a. y co6h KHemcBoj 04pel)eH0 je 4a 6y4e ce4Hiiua. 
Ho iiiTO je CTBap H3Bnl)eHa, BU4e40 ce 4a je Kpat)a h ii^aqKa 
CuAa. yapoK OBor 4pcKor nocTynna u npeKo ii34aTe Hape46e, 
H KaKO cy Boor Tora r^aBne Ko.ioBol)e OKpHB^bene, to cy 
je4Hor4acHO ue^iiM cy40M ocyl)eHH na cMpr, Koja je nnan 
BaBucH.'ia 04 noTBpAe Kne^KCBe, KOja My je cyrpa 4aH xpe- 
6a4a OHXM noAHecena ca u,e4HM HC4et)eH>eM. 

11-01. ceuT. Ce4aM yby4H cy 6n4ii aaxBopenii. a yapoK 
ABo6oja 6H.ia je OBua Kojy je je4aH cxaHOBHUK sapje^Ke 
HaxHJe yKpao y Kaxynua. Onaj MHJa je 6viA'a. OBua noTpaiKti 
je cy40M, 11 Hapel)eHo je ohao 4a My ce spaxH, a4H ^onoB 
je Beh 6110 npo4ao 4pyroMe h ra34a Hiije xxeo 4a npHMH 
HOBue. He 4o6hb xano CBoje oeue 5OH ca OBoja xpii 6paTa 
npesapoM 40Pe4e na sapjenKy rpanHuy je4Hor HCBWHOr Ka- 
xynua, pot)aKa OHora y Kora je 6H4a yKpa4eHa OBu,a, y6HJy 
ra H 04Hecy wy Hoai h nyiune. A KaKO ce 04y3nMaFte 
opy>KJa CMaxpa y Upnoj Fopii Kao naJBehe 6euiMaiuhe y 
KOMC ue^o ce^o pa40 npwMa yieinhe y ocbcxii, xo je U3 
Tora H npoiianmao yspoK 4Bo6ojy. Ka4 je xo xano cse uc- 
niixano h Tpe6a.ia je 4a ce nspene Kaana, M^anoBii cy4a 
BH4ehii 4a onH oxy4a iiuinxa ho he 4o6htii — a upnorop- 
CKii r-iaBapw HHcy HaBHK4H HHiura 4a cy4e 6a4aBa — ne 
c^OJKe ce y ocy4H. II caM npe4ce4HiiK saiuTHhaBao je npe- 
crynrtiiKe Ha4ajyhn ce Harpa4H, xom necar^acHOiuhy cBpriiii 
ce ce4Hiiua, a Kano je xe Hohw no6erao u aapjcMKu cy4iija, 
npeKune ce 11 ueo KpHMUHa.iHn cy4. 

12-01, cear. Cep4ap KaxyncKe naxiije ByKoxiih, je4aH 
04 Tiix noanaTux n.taHKama y LI,pHOJ Fopii, HMajyhii bcK 



nPH^lOr H CTOPHJH UPHE TOPE 321 

je4Fiy >Keiiy, oHteini ce ii cbojom CHaxoM nocie cmpth ciina 
My,-ir 4eua OA o6a4Be Hteiie CMarpajy ce no upHoropcKOM 
SMKOHy Kao aaKOHiira. Oeaj jc cepAap upHCBOJuo ceun npaeo 
Aa HacH.iHo OTiiMa Khepii oa pOAHTe^ba ii Aa iix ripoAuje 
TypuHMa y xapeNie h eeh je un.io TaKsa McTupii c.iy»iaja. 
Taj ByKOTiih jasH KHeay Aa je H3uiiAeo /Kc.iuy o ii.baMKii 
Koja My je i?apct)CHa u cnaKOMe je cbojc Bpaheiio. 

13-01 cear. CepAap upmhiimkg uaxnje lUaincnau ca jcA- 
HiiM KH030M Aot)y AS OAroBopc iia TyiKoy caoMana. II aKO 
je 6e3o6pa3na npoAp>K.bHBOCT m obiix raaBapa saciyHtiiuaAa 
Ka3Hy, Kiies, ?Kc.iehn bhiuc MH.ioiuhy Hero KaaiioM yKpoTiiTii 
SBcpcKC HapaBu U^pHoropaua, napeAH Aa ce BpaxH caaKOMC 
CBOJe II Aa ce y oyAyHe tako iuto hc AcuaBa. 

ii-oz cear. JeAaH upHoropcKii ocaMHaecToroAninibii 
M.uiAHti uiTO noc.iy>Kyje y upkbh xxeo je yhii y Kyjiiy rAe 
ce o6hhho roTOBH^o jeAO 3a KHcsa. h KaA la crpaauip mije 
xxeo iiycTHTii tiOKyaiao je cimom. Ofiaj ra OAOiije oaxinioM, 
a UpHoropau 3rpa6ii how h panii BoJHima y xpoyx, II ano je 
OBa APCKOCX 3ac.iy}KiiBa.ia cxpory uasny, Murpoiio-iiix ra 
ocxaBH ca cbhm na Miipy. 

15-02 cear. IJ,pHoropmi iiito cy uii.iit vaiimeHii 31'or 
Kpat)e II ABOooja oxnymxeHM cy, a4H Aa CBaKii Bparn iiixa 
je yiije, 11 Aa ce abo6ojii ca cbhm npcKpaxe. 

IG-oz cear. HhkiuhHkh BOJBOAa nporonon 4"Muxpiijc 
llBaHOBiih noc4ao je no napoMiixoM Kiie3y niiCMO kojhm jaB.ba . 
4a Typmi HaMcpaBajy nanacxii na Upny Fopy, n mo.ih Kiie3a 
y HMe CBHJy HnKtiiiihaHa 11 Apynix ce4a aa saiuxHxy h noMoh. 

11-01. cear. OAiOBopeiio je IIiiKmnliaHHMa u upenopy- 
^euo Aa ce cbh xpiiiuhaHii jeAHOAyniHO 6paHC 04 Typana 
HCAajyhH HM Aa OB.uuajy xbpahm np04a3nMa, a n3 Upne 
Tope noc-iahe hm ce noMoh. Thm hoboaom nucano je h 6p- 
t)aHCK0M BOJBOAH /l,peKa40Buhy ^Aa oh KaA TypuH Hana4Hy 
Ha Upn5^"''Topy yMHini 4ni!epciijy nenpiijarcby 04 CBOje 
cxpane. 



322 npiMor hctophjii uphe tope 



HcTor 4aHa noc^ana cy nucina rpa*y A^eKCHJy Fpn- 
ropoBHhy H MapKHsy MapyuHJy no je4H0M noy34aHOM Ko- 
TopaHiiHy, KOJH je o6ehao caM hHii y M^exice, h 4aTn niicMa 
MapKHsy MapyuHJy, h na h>iix 40HeTH 04roBop. 

18-01. ceuT. Hat)eHn cy K04 je4Hor 04 4e3epTiipaua 
KOTopcKHX HeKu cyMibiiBH npaiuKOBH. Oh je to caoniuxno 
4pyroM ca 3.10M naiviepoM h craB^ten je no4 cxpaJKy 40K ce 
Ta CTBap xaqno ne ii3BH4h. 

M^exaMKe B4a4aBHHe Koje ce npocriipy no operoBUMa 
KoxopcKor sa.iHBa saccbene cy 04 npacrapux epcMeHa c^o- 
BeHCKiiw Hapo40M rpHKor h puMCKor saKona. Pa34HKa sepe 
M HjHxoBa Mef)yco6Ha Mpsocx, a npH xom xnpancKa BJia4a 
yapoK cy xe ^ecxo no4aHiimi 40.ia3e y cyKo6 ca B4a40M u 
4eiiiaBajy ce 6yHe h yoHCXBa. B^ja4a ca CBOJe cxpane yno- 
Tpe6nBmH iipesapy cbcxii co cboJhm no4anHUHMa n4>aqK0M, 
orHjCM H MaMCM paaopaBajyhH qHxasa ce^ia. IIpBo K.iexBOM 
ooehajy onnixH onpomxaj. na iim noKyne opy>KJe, MHore 
noBBuiajy h no6HJy My^Kii, 4pyre noui.'hy no ra.uijaMa. 4a 
ce He 6h y Hanpe4 6yHH4H ysHMajy 04 HjHx xaoue, h ^ac- 
Kajy o6ehaif.nMa 4a he hm BpaxHxn 04y3eT0 h Harpa4HTii 
pasopeHo. A4H kuko cy OBa o6ehaH>a .laJKna, to B.ia4a 60- 
jehH ce CBOJHX no4aHHKa 3a yqnH>eHa Bepo.iOMCXBa, HeMa 
c ibMMa HHKaKBa 404npa n saxBapa 04 h>hx rpa40Be h XBp- 
l)aBe. Ilpii xaKo necHrypHOM cxaH>y uo cRHina M^exaqKHM 
rpa40BHMa 6.iy3y TypcKe hhhu hm ce xypcKO cyce4CXBO 
xaKo cxpauiHO 4a pa40 HcnyH.yjy, 4a 6n hm yro4H.i;i. cbc 
mxo obh 04 H>HX xpante ca bc.ihkom uixexoM cbojom. Pa- 
sopena ce.ia npomae ro4HHe no6opH, Bpanhi; Manne 40- 
BOAaH cy nprnwep sa obo, 

4o/ia3aK pycKor renepa^ia ca o*HunpHMa y3HeMHpHO 
je H sacxpauiHo Koxopcne B^acxH. KHe}KeB MaiiH-tecx no- 
B040M cniiqaHCKe Met)yco6Hue 11 npHJaxe^bCKa nwcMa Koxop- 
CKOM rySepnaxopy n oapcKOM enwcKony 4aBa^n cy ja4aH 
40Ka3 o HHcxHM HaMcpaMa fteroBHM, H 3acyiy>KHBa.iH cy 04 



npMvior wcTOPHJH UPHE roPE 323 

H.HXOBe CTpane Ma ii nH4H4.epc'MTmijy yMTHBocx h 041 cop. 

Ohh He caMo 4a Hiicy nn 40 4aHac 04ronopH4». nero je 

n3r.1e4a.10 4a je ysa.iyA 04roiiop 11 OMCKMBaTH. Ha iiponiB 

4o6iijaHe cy h ycMene 11 nHCMciie Oiio.MeHO 4a ce c k\ - 

noBaJLeM upoBiijaiiTa y Koxopy Bp.io iiaHCbiiBO uocryna, 

jep ee raJHo pa4ii 4a ce orpyjy 11 KHes h cbh o.i.imnpii 

Kojii cy 6h.ui c h>hm. Obiim r.iacoBiiMa iicnpBa ce niije hu 

Ma.io BepoBa.io, iuto HHJe 611.10 HHKaKBa yapoKa MpH;fbii 11 

ri0403PeH,y. Il3r4e4a.io je 4a je rpcuino h noMiic.iHTii 4a 611 

TaKO rnycHo 11 ne caMO Me},y xpHmhaHHMa Hero 11 Me^y 

caMiiM BapBapiiMa He40.3B0.beH0 cpecrno 611.10 ynoTpe6.beHO, 

4a ce TaKO yoHje to.iiiko neBiiHiix .i.y4H. 4a iie on Koje 

Ko onex y.iasiio y KyJHv, nocraB.bCHa je raMO cTpa>Ka 04 

4e3epTepa, a Cbii obh r.iacoBM Kao ii3.Miiui.beHM saoopaB.bemi 

cy, onaj yanmeHii bojhhk 4oiiiao je ripe hcko.ihko 4ana Ha 

UeTHH>e Kao 6eryHau n iioana ce ca c.iyroM. po40M xaiii- 

jaHUBM, je4Hor pycKor oi'imnpa. 11 Tpy4Ho ce 4a BC/Ke c 

H>iiM iiHTHMHO npHJaxcbcTBO. >' cBaK04HeBHoj 4pyac6H 6e- 

rynau je npiiMexiio 4a c.iyra inije aaaoBo.ban cbojhm roc- 

no4apoM, H caHia.beBajyhH ra, nocaECxyje My 4a cbomc roc- 

no4apy (a cbh cy o*nmipii ca khcsom 3aje4iio pyqaBa.iii) 

ii04Hece y niihy npamaK kojii oh iiMa npii ceoii. C.iyra 

ii3HeHat)eH osaKO ra4HHM casexoM upuBiuno ce car.iacH 11 

ysMC iipatuaK, a csy cxsap jaBii cbomc rocno4apy. rioiuTo 

je OBaj BOJHHK yanuicH iicxypuo je H3 ueiioaa h iipocyo no 

scM^H join HeKo.iHKo HpaiuKOBa, 4a 611 ra Maibc Mor.iii OKpii- 

BHXH 3a 3.1II nOKyuiaj. 

TaKO je iipoBiiF;eH>e samxHhyjyhu HeBHHC aa speMCHa 
OTKpH.io iipiiroxoB.beHO opyt)e h caqyaa-io cbc 04 CMpxii. 

I'J-oz. cear. 401U.111 c\ Ha UeTiiH>e Hpnoropnii piijcMKe 
HaxMJe, H 40He.iii je4Hy r4aBy Kojy, Be.ic, 4a cy 04ceK.in 
je4H0M TypMiiHv Kora cy Haui.iu Ha rpaMnuii, a upMHUMami 
yBcpaBajy 4a jc 04py6.beHa je4HoM xpiiuiliaimuy. 

•21* 



324 npnior hctophjh i;phe tope 



20-oz. cevLT. UpHoropcKH ry6epHaTop koJh jkmbh y Hie- 
ryuiHMa, 4 Maca oa Ll,eTHH,a, mo^ho je KHesa 4a My Ao\)e 
Tora 4aHa y CBaxoBe. Y cboj Upnoj Fopii nyroBH cy xaKii 
4a neuiaK c xeiiiKOM MyKOM npohii MOH;e, h no ranoM nyxy 
OTnpaoH ce KHes y 8 qacoea y jyxpy ca rpn o*HUHpa h 
HeKO-iHKO I^pnoropaua h C^aBoaaua Hd tfceryme. Y no nyxa 
cpere ra cain M.ia^oaceita ryoepniaTop h 4onpaTH ra 40 Kyhe, 
TAG cy cxnrTin y no4He, noc.ie neKor Bpewena pot)aun 04 
o6e cxpane 40Be4y n3 4pyror ce^a neBecxy noKpiiBenor 
MWXQ. H pacnymxeHe Koce, h 04Be4y je y napoxnjjKy upKBy. 
Ty je HeBenixH non je4Ba yMco H3 Kn>nre npo^Hxaxii *opMy 
BeH^aHor uepewoHiija^a, n snme nasehn na scMaACKO o6ii^aj 
nero na upKBenii o6peA nen^a M4a40>KeH.y c M-ia40M ne 
OTKpHBajyhii joj .lima, Koje nn caM M4a40iKeH,a jom Huje 
Morao BHAexn. Docie Benqanja Bpaxe ce M.ia40}KeH.iiH0\i 
40My, H xy no upnoropcKOM oowMajy o6e4yjy. noc.ie o6e4a 
cy ry4e^n ys ryc^e n npuneBa-ui cxapiincKe necMe rpyoiiM 
H Meyianxo^uMHiiM xohom, kojii je aajcAHnMKii y CBii.iy c.io- 
BencKHX napoAa. 

HexapMOHimHa HHCxpyMCHxa.iHa n BOKaAna MysiiKa, na 
•HH caMa caApmiiHa iiecaMa o npBaBiiM cxapuM onxKaMa nncy 
CMexa.ie nrpn Kojy cy caMO MyiiiKapun boamah CKa^yhii Kpy- 
roM no npuMepy TypaKa. ^pytr^TBO je oiuo xaKO Bece.io Aa 
H ca.M Mwxpono.iux CaBa ne rACAajyhn na CBOJy ccAaMAC- 
cexoroAHuiHby cxapocx n c.iaoocx CBOjiix nory no^acxBOBao 
je OBy CBaAoy n nrpao Met)y ocxaAOM cbojom AyxoBHOM ac- 
UOM. H xo no upHoropcKOM ooHMajy nn waAO HHJe ohao 
3a3opHo n HenpHcxoJHO. LI,e.iy noh ce npoAyHciLio niihe, My- 
3HKa H nepafte, a MAaAa je nohn^a y saceonoj coon ca 
^BOJHUOM cBOJnx potjaKa n HeBHAehn cBora Myaca. TaKO ce 
pa4H HeKOAHKO Aana ysacxonue, aok ce pohanii ne pa3iit)y 
^OMa, H ocxaBe M4aAy y AOMy H>eHor MyjKa. 

UpnoropuHMa Kao xypcKHM noAannuiiMa AOna^n cy ce 
na cy n nonpHMaAH wnore ooimaje oa HjHX. Tano h. np. 



npH^or ncTOPHJH uphe tope 325 



Ka,i ee Upiioropau xohe ,\a ;Keun iie mojkc oh c.im ripociiTii 
ji.'BOJKy, Hero to upaBO iiMajy caMo K.oroBii o.uiHtii poJjauH. 
Ohii to caMH cBC cBpuic HHUiTa HC jaB-t.ajyhn My, rauo ah 
je oh He MOH^c hh nnjeTn npe Hero ce citpuie cbh CBa.i- 
6eHii oopejii. 

'Jl-oz ceaT. y 4 Maca no nojne bpariio ce Kiies ca ILe- 
ryiua iia UexiiH^e 

2'J-oz ceaT. Kao na 4aH KpyHHcaH.a JbCHor uapcKor bc- 
.lUMancTBa noc^e c.iy/Koe om.io je 6.iaroAapeH>e. C.iv/km.iu 
cy najpHJapx Bacn-iHJe u MiiTponciuT CaBa ca 4Ba cseniTe- 
HHKa 6e3 t)aK0Ha, mccto Kora je 'ihtao jeKTCHiije naxpiijapx 
He HS.iaaehH H3 o.iTapa. II MMxpono-uiT CaBa HHJe iia.iaaiio 
H3 o.iTapa. HcBeiuTHHa kojom je OBa c.uHtoa cBpiiiena 40- 
Kaayje Aa ce osa 4Ba cDCTHTC^ba no biichhh cBora no.ioKaja 
pexKO Be}K6ajy y xoMe. 

23-62 ceaT. 36or vKopeHsene HCBcpe u xajne npeniicwe 
c TypmiMa, HHJe Mor.ia ocxaxH CKpiiBena oauhoct CiiiiMana 
n FbiixoBa saK.iexBa BcpHOCXH pycKOM 4B0py u o6ehana iim 
sauiTuxa. CnaAapcKH nama cnynH neniTO Typana 11 xxeo hx 
je HanacxH, ho KaKo hm je khcs paa^ao npaxa ii o.ioBa, h 
HapeAiio j,a dm ce y nywAH notu-te o^Max noMoh, a 6pI)aHH 
puMCKor aaKona Hepa40 cy xxe.iii npHapyjKiixH ce TypuHvia, xo 
nama OAycxane 04 CBOJe naMepe, jep ce HHje Morao rioya- 
4axu y Ma^io CBOje bojckc. 

i'4-02 ceuT. BaB.tea.e KneHcc^o Mcl)y jeaHOBopHiiM n 
04aHHM UpnoropuuMa Hnje 611.10 6e3 Be.iiiKe onacnocTH tt>e- 
roBor pol)eHor /KHBOTa. CBaiai 4aH 40,ia3ii.m cy ca pa3inix 
cxpana r^acoBH 4a je4HH cnpcMajy oxpoB, 4pyrn 4a cy iiox- 
Kyn^bCHH 4a ra npe4a4y y HenpiijaxctcKe pyne 11 ^ana.ie 
npax. UpHoropcKa caM0B0.4>a, BexpeH^anixBo 11 .lanoMOCT na 
HOBue OBO je 4aK0 Mor.ia y^HHHXH. FlaxpHJapx Bacn.Hije 
iisarHaH h3 CBOjer oxaMacxBa w ca cpncKor npecro-ia 40iuao 
je y Upiiy Fopy Ha4ajyhn ce nahu xy npiu'oKumxa. llo 
Typuu^e-ichH 4o6nxn H,eroBy r^asy noHy4H.iii cy Hpno- 



326 npH^or hctophjh uphe tope 

ropuHMa HeKO-iHKO Keca Hoeaua. Ta cyMa neoMa je noKO- 
Ae6aAa, H.nxoBy xpmiihaHCKy iiooojkhoct, h 24 MOBCKa Aohy 
Hohy K narpHJapxy, a jaee My 4a he 4a ra npe4a4y Typ- 
UHMa. 3HajyhH ^a he obh HeMoee^iHH u34aJHnun to ii yMn- 
HiiTn, 04Bpahao hx je Hcnpsa nacTHpcKHM peuHivia h npexiio 
HM npoK^ecTBOM. Ka4 je to 6h40 y3a4y4 Hecpehnu OBaj ap- 
xiijepej H3Ba4H acnBOTBopehii Kpcx 11 na4Qin iia KO^ena npe4 
CBOJOM 4yxoBHOM 4ei40M TopKUM cysaMa Mo.iHo HX je 4a My 
nomTe4e 6e4HH huibot. Ka4 n to HHJe Mor^o yMenmaTH cy- 
poBOCT OBMx xpHmhaHa, Ka4 Hu cyae, hii MO.i6e, hii Kpcx 
HHcy noMor^H, 4a hm cse cBoje HOBue — 54 4yKaTa, xe xaKO 
ca^yBa CBOj a<iiB0T xe Hohii. CyTpa 4aH no6erHe y IlpH- 
Mopje y MaHHe, n Ty ce caKDHje y 40My je4He y40BHue, 
xe ra roHHOUH kojh cy nom.ni aa h>iim y noTepy ne nahy. 

OBaj H 4pyrii npiiMepvi 04 npoiii^e ro4HHe 4a.iH cy no- 
B04a KHeay 4a no403peBa h 4a ce Myea. 3a to je Hapet)eHo 
4a ce HeKo.iHKO ny40Ba npaxa uito je 6u40 y KecaMa no4 
C060M r4e je oh jkhbco npenece y je4aH Kao MarauHH yAa- 
A>eH 04 ManacTiipa, ii 4a ce TaMo nocTasH cxpajKa 04 8 C^a- 
BOHaua y Mujy ce BepHOCx Hiije Morao cyMFfcaxii. Tora Hcxor 
4aHa Hohy y t nac no no HohH cxpajKap onaaii je4Hor ^oaeKa 
r4e ce npHo^Hwyje tom Mecry r4e je 6no npax. Oh ra 3a- 
nwxa Ko je, a OBaj My 04roBopH 4a je Upnoropau n H4e 
40Ma Ha UexuHie. CTpaatap ra noaoBe k ceoii hcko-imko nyTa 
H nonpexH 4a he nyuarw ano hc 4ot)e, a4n OBaj no6erHe 
y CTpaHy, onaj ona^H 4Ba MCTKa ho y3a4y4. 

25- oz ceai. 4o6HBeHO je hhcmo 04 6pt)aHCKor B0JB04e 
lUHje 4peKa.i0BHha 4a Typun 36or H3r.ie4a na paT ne he 
4a nycxe aapoo.bCHe XpiiuihaHC na oxnyn. 4a oh ce oxpa- 
6pn.ni xpHUihaHH caBeTyje 4a ce OBwiaja KaKBHM rpa40M y 

y OKO.IHHH. 

26'OZ ceuT. Ao\)Q je4aH M.aeT. oerynan na L],eTHH>e. Ka 
KO je OH TyaiCH 4a je noKpao Hoeue h hckc CTBapn 04 CBor 
CTapeujiiHe, khcs Hape4n 4a ce saxBopH, 4a ne oh h 4pyrH 



nPH^Or HCTOPHJH UPHE POPE 327 



T.'iKO HCTO y naripcA miihii.ui iiaAajyhii ce huIiH cnrypno y6c • 
muuire y Upnoj Fopii. llanauiaBuiH 'Be yKpa^ene cToapH. 
Koje cy Beh 6n.ie ripo4aHe. ornpaou ra y KoTop, 1104 ycio- 
BOM 4a My ce noiUTe4H atiiBOT, h ano uojuhmkh 6eryHau- 
3a OBaKe cxaapH iioTnyHO aaciyniyje cwpr. 

•27-oz ceuT. 4ohy ua UcTHfte run craHorjuiiKa mi KaCTC.i 
IIoBor 11 ca CBiiM bojhhm opy:4\je\i cry tie y c.iy/Koy. 

•28-01 ceuT. Mmxuh.io XpiicroBiih po40M Upnoropau 113 
llpMUHMKC HaxHje, MJcraqKii cep>KaH, 40l,c 4a crymi y C4y- 
Hvoy. Oh je 6no y M-iexaMKOj c.iyHtou Biiuie 04 20 ro4iiH.i 
H c.iyHtehu Ha .iat)aMa iiyroBao je no mhotiim aesi^aMa. 
TuMe ce y H>eMy H3r^a4n.ia ona cypoBOcx H.eroBnx scM.baKa 
II iiocrao je Kao ii 4pyrM iipiicToJHii ,by4M. Y M.ier. c.iy/K6H 
40Tepao je 40 cepjuana, a Ka4 je qyo 4.1 je 40Uiao na 
HeTHtfce Knea, ocraBW Miex. c.iyHcoy 11 4o{)e iia L[eTHH,e 4a 
OH y oiiTKaMa Koje cy 6H4e y U3r.ie4y noKasao CBOjy 
BepHOCT K pycKOvi 4B0py. 

29-02 ceuT. KaKo iincy 40 ca4 611.111 xaKocjajiiu yciiecii 
TypcKor opyjKJa Kao uito ce OTOMancKa nopxa na4a.ia y no- 
MexKy OBor paxa, xo cyce4Hn Typmi Hiicy 40 ca4 mhhhui 
HHKaKBux npHnpcNia 3a Hana4 na Upny Topy. Ma4H 6poj 
HjUXOb y ApoaHHJii h XepueroBHHii miHii iim ce He40Bo^aH 
3a xo, a Bouiibauiii ce opHHy o CBOJoj HeBO^bH, jep ce 04 
HjMx xpa/Kn Bojcua nooxnB Pyca. FlpH xanoM crafty khcs 
ce HeyMopHo cxapao 4a o64iiHtH>e 11 y4a4>eHiije xpiimhane, 
Ap6aHace h XepueroBue ck4ohh 4a ysMy opymje nporiia 
TypaKa, m o6ehaBao iim sauixuxy 11 noMoh pycKor 4B<)j»a. 
Ona o6ehaH>a xpmuhaHH cy pa40 iipiiMii.iii 11 o6ehana.m 
Bepiiocx pycKoj uapiiuw. a4ii /Kccxokc icayno 11 HapaapcxBa 
TypaKa 3a HaJMaFbe [i0403peH>e 3a4p/KaBa4a cy \\\ qx ycxan- 
Ka. He Biuehii y Upnoj Fopu xo4Hko cn.ie ko.ihko je 6h40 
HVHtno 4a HX sauiXHXH H UOMOPHC, HHcy Mor.iii cxaniixii Ha 
KouKy cBoj H CBOJMX nopo4Hua WHBOX. CcM xora UpHoropmi 
H nope4 CBHJy cxporax aaupana 04 cxpane KHe:?a npo4y- 



328 npn4or iictophjh uphe tope 

JKViAVi cy n.taqKaH>e ii OTiiMaite 04 CBHJy oko^hhx xpHui- 
hana, ne naxajyhH Koje je eepe hh saKona. 36or tukhx 
seepcKHx nocrynaKa h pasooJHHiUTBa LJpHoropnH cy jauo 
oMpaHtenu K04 xpHuihana h ohh ce hcto to.ihko 6oje h.hx 
K04HKO Typana, cbojhx yrH>eTa^a. Obo ce BapBapcTso u n^a^- 

Kaite HHKaKBHM HaMHHOM HC 4a npeKpaTHTU. CTaHOBHHmi 

aapjeiKe HaxHJe CKyne xaJ4y^Ky ^ety, 04y y XepueroBHHy h 
64H3y HnKuinha san.iene 40 800 oBaua. Bpahajyhii ce y 
Llpny Fopy npcKO nAemeBMMKe naxHJe, xaMOUiPbH CTanoB- 
HuuH 3a4p3Ke je4aH 4eo n4>aqKe, no4 iisroBopoM 4a Bpaxe 
Ty CTOKy OHiiMa ^Hja je h 6ii.ia, jep cy iix JKimehu y cy- 
ce4CTBy no3HaBa.iH. 36or Tora ce xaKO Jbyro 3aBa4e, 4a. 
6h ce Met)y co6om h noryKau, u paayivie ce noKoyby ne 
6h 6uao Kpaja, 4a khcs 3a BpeMena He noiu^e najcTpoiKHJe 
Hape46e, xe ce xano je4Ba yKpoxii Heo6y34aHa caMOBo.ta 
OBor pasBpaheHor Hap04a, 

30-oz ceuT. CBaK04HeBHHM oejKaiteM M.iexaMKiix aoj- 
HHKa yMiioKH ce k-hxob 6poj na IJ,exnH>y 40 90 Ay4H- Cbh 
cy 6iiAvi 6e3 opyHtja, 6e3 MyH4Hpa ;i oes o6yhe, a npH xom 
xaKo C4a6n h Hecnoco6nH 3a pau, 4a ce 04 ibiix iiHKaKBOJ 
noMohH HHJe Mor.io naAaxH. KaKO je y uexHibCKOM Mana- 
cxHpy 6viA0 npAo xecHO, a no ce^iiMa hx y obo jeceH>e 406a 
HHJe 611^0 Moryhe pa3MecxHXH, jep cy Upnoropnii jouj pa- 
HHje npe4ynpe4H4H 4a HHKora na cxaH ne he npiiMaxH. xo 
cy obh BojriiuH Biiuie 6n4ii 04 mxexe nero 04 KopHcrn. 
y3eBiijH CBe xo y o6;3iip, a HCMajyhH HMKaKse noxpe6e 04 
OBHX BOJHHKa KHCs HaM'ic.iii 4a MX nouiAe y Koxop, n 4a 
xiiM caMHM 40KajKe 4a HHJe Humxa npoxMB M^exana 6110 
nayiwaH npe4y3HMaxn. Bojhhuh Hucy 6h4H nyimA^emi 4a ce 
Bpaxe, Hero hm je caino o6ehaHO 4a nehe onxii Ka}KibeHn, 
aKo xxe4Hy oxiiKh coaKH y CBOjy K0MaH4y. 4Ba4ecei u ocaM 
BOJHUKa 04Max npiicxany n ca je4HHM cxanoBHHKOM Ilexpo- 
BuhKHM (namxpoBuhKMM ?) H HCKOviHKO IJ,pHoropaua ca nUCMOM 
Majopa Po3en6epra 6y4y noc^anH y Koxop. Ca obiim boj- 



nPH.ior HCTOPHJH hpiie tope 329 



HMUHMa noc^uH jc II OHaj bojuhk iuto jc yanuien 36or omix 
cyMH-HBHX npainKOB.'i. H ai<o cy ra H>eroBH ApyroBH TyjKH.iu 
AH je y6H0 jeAnor BojiiMKa y 4a.iMauMJH, KHea ce sa^oBo.bH 
niTO je ft.eroB noKymaj aa upcMCiia OTKpiiiteH ii onpocrw 
My, 3a40B0AHBiiiH ce npeapeiteM KauBO aaciymyje osaj Mpc- 
Kn y xpiimhaHCTBy nocxynaK. Obo iim.baH,e BOJmiKa yiii- 
H.eHO je no npexxoAHOM ciiopaay.My ca KOTopcKiiM npo- 

BM^ypOM. 

1-oz OKToCpa. ripii iipe.KicKy KnencenoM ii3 llTa.iiije y 
UpHy Fopy noBCACHo je H3 CcMiiraMHJe oku 20 C.iaBonaua. 
(C.ioneHaua ?) M.ieraMKHX iio,i,anHKa, kojh cy noc.ie cTynii.iii 
y pycKv cAym6y, 4a 6h, ano ycxpeoa, Mor.iii outii ynoxpeo- 
^bCHH 3aMopcKe^at)e, miMecy ceohH seh 04 HeKO.uiKo ro,inHa 
6aBH4H, n no 40.iacKy y Hpny Fopy nar^ieAa.io je ja He he 
6hxh Hy>K4e jpHtaxu ux. A.in na cavi jan jio.iacKa npiiMCXH.io 
ce KOA Hpuoropaua xo.niKO caMOBO^be 11 neypcAnocTH, 4a 
cy 6e3 HKaitBa cxiua 3a ncxoBapiiBatbe h npenoc iipaxa 11 
o.iOBa xpa>Kii.in HOBMaHy Harpa4y. Ha h aKo cy aa xo 40- 
6po 61LU1 Harpal)eiiii onex je npenoc Hiuao Bp.io cnopo h 
6e3 HKaKBa pe4a, 4a je ripax h o.iobo na mhothm MecrHvia 
no nyxy pa36auan, u xaMO 110 10 4aHa ^CHtao, h na iio- 
c.iexKy HeKO.iiiKO Keca 11 oypnha ca npaxoM n HeKO.niuo ko- 
Ma4a o.iosa iioKpa4eHO jc np\i npenocy. 11 ano je khcs o- 
npocxiio jciHOM K04 Kora je naiiiao yKpa4eHH npax, onex 
ocxa4n nncy ce jaBH.iM nnxn Aone^n luxo cy noKpa.ni. 

Ouaj ocLUMacHH nocxynaic oxKpno je 40UHnje n 4pyre 
pljaae ocoonne UpHoropaua nao .uKaBCXBa, npcBape n npe- 
xepany jiaKOMocx na noBai; (xpaiia je roxoBO xpojnoM ue- 
noM KynoBana), ncnocxojanLXBO, .laKOMnc.ienocx n Mel)y- 
coony MpHtn.y. Coe obo 4a.io je noB04a 4a ce nocjMiba y 
hbiixoLiy npiiBiuny Bepnocx, 11 4a hm ce ca cbhm noBcpn, xe 
Knea 3a4p>Ka obc C.iOBenue h 4^1^.6 npw ccuh. Mcxo xaKO 
H rpa* BojnnoBHli, Kojii je 6no 04pef)eH 4a ce BpaxH y Uxa- 
.nijy 4a nsBCcxn rpa.i>a A4eKcaH4pa FpiiropoBiiha Op^oea o 



3 30 nPH4or hctophjii uphe tope 



40.iacKy y Upny Fopy, Hiije laMO noc-ian uixo je aiiao n- 
^npcKn ^HaaeKar, mro je 6no ep^io pesHOcaH y cayjKoii, ii 
Heo6imHo cnocooan 4a 04BpaTn 3-ie noc^ie^nue KauBe cy ce 
Mopa^e OMCKHBaTH 04 OBor 4pcKor 11 Henoc^ymHor napo4a. 
CaMo BpeMe je noKa3a.io KaKo cy Hyatue oaae oBe Mepe 
npe^ocrpoHtHOCTH, jep ce c ^aca na ^ac noueo OTKpnBaTW 
SBcpcKu II y xpHtuhaHCTBy He^yBeHH naqan jKHBOTa oBiix 
je^HOBepaua. Hii niiCMene usjaBC HHcy Mor^e HCKopeHHTii 
K04 oBor HenocTOJaHor Hap04a MniiiAeH>e KOje cy ohh ysp- 
TH-iH ceoH y r.iaBy o CrenaHy Ma.ioM. Ohh cy 6e3o6pa3HO 
iipoTypa4ii r.iacoBe 4a ce KHe3 HcnpecxaHO xaJHO c h>hm ca- 
craje, u 4a HHmxa He pa4H oea H>eroBa caBexa. Obo ce 
H>HXOBo yBepeH>e hh Ma.io He c.iajKe ca japomhy h 6ecHu- 
.lOM Ka4 cy OBU hcxh BUKa-in y r.iac 4a ce o6ecn Kao .lawa 

H 6yHX0BHnK. 

KaKO cy ce 4pcK0cxii, Kpa^e, n;baqKaH>a 11 Met)yco6Ha 
nenpHJaxe-fcCXBa npo4y>KaBa.in h3 4aHa y 4aH, a TypuHMa 
je xaJHO 40iuanxaBaHo o CBeMy mxo ce pa4H y Ltpnoj Topii, 
Mor.ie cy ce cawo 3.ie h Hecpehne noc.ie4nue npe4BH4exii. 
Cea cxapaH>a h xpy4 KneHtCB 4a ce yBoJ)eH>eM KUKBor pe4a 
II npaBOcyt)a, ko4iiko xo.ihko noMorne xom 3^om cxaH>y 
ocxa.ia cy oes uKaKBor ycnexa, u Hiicy Mor^ia y34pHiaxii 
EvtaMKaHje 11 oxHMaH>e hii MeJ^y H>UMa caMMiwa hh npeKO 
rpaniiue 04 necpehHiix je4H0Bepaua mxo y cyce4CXBy WHBe. 
.lacKaBO onxol)eH>e KHOKeBO h Ajdaaaocx 611.111 cy narpa- 
l)HBaHM .lyKaBcxBOM H npeBapoM, a qoBeK04>y6^be 11 H34am- 
Hocx H>eroBa y HCKynAiiBaH>y 3apo64>eHHKa caMO je noKaaawio 
KaKO cy Heo.iaroaapHii 11 KaKO ce 4a4eKo npocxiipe H^iixosa 
aanoMOcx na Hosau;. 

II caM Miixpono.iHX Casa npa CBOj c^aoocxu CBOJoj 
H ano je ^acKao Knesy cBojiiM y4BapaH>eM (a OBaMO je 6no 
04aHH uiniijyH M^exa'^KHi, nuje Morao caKpwxii CBOjy HaMepy 
4a nooynii HenocxojaHe Upnoropue. Ka4 je cep4ap 11 4pyrH 
KHe3 ce-ia ^HiuiHa 40uiao na Uexnihe 4a o4roBopu na xyatoy 



nPH40r HCTOPIMH UPHE TOPE 331 



cnimaHH o n.ba'iKii, MiiTpono.uiT hx nosoee k ceon, (je^aH je 
OA H.IIX Olio pof)Cnii My ciiHoeau Mojcnje n.iaMeHiiu koju 
je 04 napoxHJCKor noiia iiocxao cepjap, a Apyni jaBiin :j.io- 
MHHau M ii34aJH»K iiMao je noryp'ieiror po^aKa Kao ceKpe- 
Tapa K04 cKa^apcKor iiauie!. it CTa^e mm roBopiirii 4a cy 
pycKa rocno4a 40111,1a y Upny Topy 4a iix HaBe4y na par 
c TypuiiMa 11 4a tiimc ynponacre 11 h>hx h ceoe. Obo je 
UpnoropuuMa ou.io 40CTa, h na cKopo cy noMe.iii npouociirii 
r.iacoBe, 4a he u34aTH TypmiMa cee one Kojii inicy pot)eMH 
y UpHOJ PopH. To ce noTBp^)iiBa.io joiu 11 tiim ujto Karyii- 
CKa naxHJa Koja ce xpami je4HH0 n.baHKOM 11 oiiiMaibe.M, 
Hiije xxe.ia 4a iipnMii npax 11 040bo Ka4 ii.m je 4aBario in- 
roBapojyhii ce 4a iim iie xpeoa, a y casioj cTBapii Hiicy 
xTe.ui 4a ceoijjy c TypuHMa, i;a4 hm obii luiKaKBa 3.1a ne 
MHHB. CeM Tora noKyiuaj KaTynaua oBora 4aHa, 4a fiana4Hy 
Ha ManacTiip 11 oc.io6o4e ohc iuto cy 3aTB0i)eMii 36or 4B0- 
6oja 40B0.bH0 cy noKasiiBa.m uira ce mohcc oneKiiBaTii 04 
OBux paaooJHHKa. 4Ba4eceT 40 xpiuecex ^by4ii cKyiie ce 
npe4 no4He n noce4ajy npe4 caviiiM y.iacKOM y Manacxiip 
Ji cxaHy ce neuixo xhxo pasrosapaxii. Ha je4aH nyx ckomc 
CBH, sanny nyuiKe, iioxnpauje, 11 xaMan Ka4 cy xxe4ii 4a 
y.iexe y Mawacxiip, jypwe iim na cycpex rpat> BojiihobiiH 11 
y34p}Kn IIX. CMcnocx H 4pcKocx BoJHiiOBHhcBa 04 je4an nyx 
ux ynpoxH, xaKO 4a obh xpaopii n.iaui.biiBUu 04y 4a.be n 
pa3iit)y ce KyhaMa. TaKO npot)e OBaj pasoojnit'iKn noKyiuaj, 
Kojii OH iiHane iiMao KpsaBiix noc.ie4iiua. 

Knes ce CBiiMa ciuaMa cxapao 4a npe4ynpe4ii 3.1a Koja 
cy Mor.ia cBanor Maca nacxaxii, a noKasnBao ce h 4a.bc 
Be.uiK04yiiian n xpii.bHBo je cnociio cae iiixo My ce 4ema 
Ba40. Biuo je Ban CBaKe cyMHjC 4a je noKymaj ca oxpoBOM 
40Ujao ca MaexaMKe CTpane, a cxpeniixii 04 caaKor Myi- 
Kor 3.ioHHHa, MHoro je rope nero c opy>KJeM y pynu cxaxii 
npe4 Henpiijaxe.ba. UpnoropcKy .lanoMOcx na hobuc 4pa- 
^H.ia cy o6chaHia 11 iiOTKyiiii c xypcne cxpane, auo saHtery 



332 nPH/ior hctophjh uphe pope 

npax H npe4a4y iim pycKe o*nuHpe. To ce Bp^io ^laKO wor.io 
4oro4HTH, jep .lanii yMa^o Hucy to yquHH^H ca CxenanoM 
Ma^HM, 0H4a KaA cy cbh LI,pHoropuH 04aBa.in Hajeehe th- 
Ty^ie M npHSHaea^H ra sa OHora sa Kora ce HSAaeao. 

/i,BSLAGCGT Keca Hoeana rano cy noKo.ie6a4e ibuxoey 
xprniihaHCKy caecT, 4a Aoi)y Hotiy y ManacrHp yloexje (.Iob- 
hcH ?) r^e je CxenaH o6HqHO jkubco, MsasoBy ra npcBapoM 
Ha noAe h oriKO^ie, 4a ra cyxpa 4aH Bo^e Ha rpaHHuy h 
npe4a4y Typu,HMa no yroBopy. Oh HCMoryhn ce HHKaKO 
H36aBHTH 04 OBG H34aje, npe4a ce na Bo^y CBOJiix sepniix 
no4aHHKa. HcTuna ohm HMajyhn ra eeh y pyKaMa mop^h cy 
My 04py6HTH r^asy, a.Hi cy ce ooja.iH 4a ce caivia rjiasa 
He noKame TypmiMa cyMH>nBa, re hm ne oh H34a.in ooehane 
HOBLi,e. Je4MH0 TO pyKOB04u.io h;c je 4a ciiaey acnsoT cbom 
B^a4aouy. H ne Muc^ehu 4a he hx je4aH HeoueKiiBaHu c.iy- 
naj ^iHiuHTH c-iaxKHX Ha4a 4a 4o6HJy xypcne nece, Koje cy 
Beh y CBOJe pa^ynaaH, npoBe4y HeKo.iHKO nacoBa na ^ou- 
THHCKOM (?) HO-ty, H Ha Hccpehy H>nxoBy XBP40 nocne. 
CxenaH ce yKpa4e 04 h>hx h no6erHe y je4aH ivianacxHp 
H xy ce Kpuo y TaMomH>er HryMana 4eBex MeceuH, cbc 40 
40.aacKa KHeaiCBa. 

Henpecxano onuixeHje KaKO c TypuiiMa xano w c Mae- 
MaHi-iMa HCcyMttHBO je XBp4u.io 4a ce paAW o n34aJH , 
xaKO 4a ce Ba^a-io dojaxH lHpHoropau,a He Matte 04 Ty- 
pana. Met)y thm necxa noc^ancxBa M.iexa^Ka Typi^iiMa h 
40-ia3aK TypuKa y Kacxe.i Hobh u ysajaMHH 4oroBopH 3a 
Hana4 Ha Upny Fopy yseha^H cy onacnocx. M.ie^aHH cy 
6h4h o6chawiu noxpcoHy cvMy HOBaqa u cee Hyatne cxaapn 
3a xo. 

Cbg obo npiiHy4iM0 je Kneaa 4a noxpajKH noc-ie4H>a 
cpe4CTea 4a H3DerHe OBy BapBapcny usAajy h poncxBO ckoh- 
nano ca onacHomhy WHBOxa. II ano je n3r4e4a.io 4a nnje 
6n^o HHKaKBa MsaacKa, jep 6poj Ay4H KOje je BaAa.io 
cuacxn hshocho je 40 50, khcs ce peuino 4a ca CBHMa. 



npH4or HCTOPHJH uphe tope 333 



04.nuMpiiM:i H 4pyrii\i AyjiiM.i mtt\,e na Upiie Tope h iipel,e 
y Ilra.uijy. U ano cy iieiipecTano Kpcrapii.ie M-ieraMKe ii 
y.iUHHCKe .iat)e iiopeA 6peroBa uoTopcKor aajiiBa. Kfiea ce 
peum Ha oBaj KopaK y34ajyhii ce je^HHO y iipoBiit)eH>e, kua 
neh Hiijo OHIO Ha4e na noMoh 04 MOBcqiije pyne. Knea 
'lyje 4a je4;iu naiuTpoBiil.aHUH npo4aje je4ny ^a^y u Ha- 
Miic.iii 4a je Kyiiii, h to iipeKO HenaKBor CTiianor noy34aHor 
MoeeKa. 4a ce o tom hh no iuto ne oh 403Ha.io To ji- 
61U0 nopyqcHO 4a iisBpinii rpa<ty DojnHOBnf.y, a.iii raKO 
4a ce ooyMe y MopnapcKo oje.io h ca je4KiiM c^oaeimeM 
4a 04e y K. HoBH cbomc 40My; jy iiMajyhH riosnaHCTBi .lano 
My je HahH je4Hor noy34aHor Kanexaua Ko.iii he KyiiuTU 
6po4, H c H,HM ce 4oroBopiiTii o BpeMeny 11 Mecry. Ka4 he 
cue 611T11 roTOBo 3a npe.ias. Tpai. je o iiiiiiao 4aHac ca Ue- 

TIltl,a 4a OBO H3BPUJH. 

2-oz OKToSpa Bpaxiio ce iis Koropa nauixpoBiihaHim 
MapKo IUTO je 04Beo oerynue, h jaBiio 4a iim je npOBiuyp 
onpocTHO. 4oHeo je niicMo 04 npoBiuypa KHe3y kojhm My 
6.iaro4apii 3a to, h nsBiifevje ce mro aoor paTHHx oko.i- 
HOCTH Hiije Morao 4onycTHTii npe^aaaK Kpo3 liorop noTny- 
KOBHima Xepc4op*a ca npaxFbOM Ka4 nx je Kiiea ciao y 
HTa^iijy ca HSBemhcM 04Max no 404acKy y UpHy Fopy. 

3-ez Okt. 36or HenpecTaniix CBat)a h nacH.ba UpHO- 
ropaua 11 m^Aow je4HHx na 4pyre khcs ype4H na Uexiin>y 
cy4, KojiJ lie xe cxBapii paciipasAaxii. Taj cy4 cacxan.ba.iii 
cy ii3a6paHH r.iaBapii m pasmix naxiija, 11 4anac 4ol;y »3a- 
6paHiiuii aapjc'iKe Haxiije. 

4-oz OKT. TypcKii no4aniimi mxo H;iiBe 6.iii3y ;i{a6,baKa 
4ol)y Ha Uexufbe 11 3:iM04e Kneaa 4a ce Hal)y n npaTC koil.ii 
Koje cy UpHoropmi yKpa^ii y name Hta6AaMKor. jep he 
OHn 3a TO .byxo cxpa4aTii 04 TypaKa. kAU uaKO UpHoropmi 
CMaTpajy 3a najeehy yBpe4y Bpahan^e noKpaACHnx cxeapH, 
a THM Biime niTO cy obh koh,u 6h4h TypcKii a nc xpiim- 
hancKH, TO je ona cxBap ocxaB.bCHa nepacnpaB^ena a H.iiMa 



334 npii.ior hctophjh uphe tope 



je o6ehao 4a he iim ce KOtt.11 BpaTiiXH aKO aa to 04 Typana 
6y4y roH>eHH. 

5-Oi OKT. BpaxHO ce rpa* BojuhobhK h3 K. Hobop h 
jaBHO 4a je Hauiao noy34aHor KancTana 11 4a je cpexHO 
CBe iisBpuiuo, uiTO My je 611.10 Hapet)eHO. 

6-01 OKT. JaBH cep4ap KaxyncKe naxuje ByKOxiih 3a 
yOiicTBO iiixo ce 4ecH40 y ii^eroBOJ naxiiJH 36or Kpal)e. 
HeKOMe je yKpa4eHa oeua , h OBaj He SHajyliH .lonoBa 
yoHJe 113 nyiuKC 4pyrora na nyxy. 04Max je Hapel)eHO 4a 
ce y6nua 400646 na Uexiifte, a.m ra Hiicy uamjm. Cse 
yoHue OOHMHO 6em.e y Typne 11 npiiMe MyxaM64aHcxB0, a 
ocxaBe 4euy h pol)aK6 4a ce na ftiiMa csexe pot)aun y6n- 
jeHor. y Upnoj Fopii ceaKa r.iaea ce n.iaha 4BeMa u.m 90 
4yKaxa y HOBuy, a.iu ce pexKO HOBne.M iicn.iahyje, Hero 
jr.oxoBO yBCK r.iaBaMa. 

7-02. OKT. KaKO je seh oii.io peiueno iiaiihii h3 Upne 
Pope Tpc6a40 je yK.iOHHxii ce ca LI,exHH.a, xe khcs jasH mh- 
Tpono4iiTy CaBH 4a 36or Be^^ime jeceH:.e khuic h cnera 
Kojii 0B4e 36or bhcuhc mhopo paHHJe noqHK>e nepo y 4py- 
PHM MecTHMa, xohe 4a npetjC y UpMHimny Huxiijy y Mana- 
cxHp BypMe.ie. Miixpono.iiix nao M.iexaMKH JuniijyH 4a on 
.laKuie Morao ciaxii u3Beriiha y Koxop npe4-iOHtH 4pyrn 
MaHacTup CxaH>eBiihe, ne 4a.ieK0 04 By4Be. Kano je obo 
Mccxo 3ro4HHJe 611.10 3a iis.iasaK xo khcs upiiwH. 

8-01. OKT. ripBO ce 00^640 ca Ct. Ma.iHM. y no HOhll 
Ka4 cy CBii cnaBa4H napeAii KHe3 4a ce cnpeMH kok. a 
XHXO 1138646 Cxenana ca HeKo^iiKO C^aBonaua 11 KanexanoM 
n.iaMeHU,eM nom^e ra y CxafteBiihe. 3a obo hhjc 403Hao 
Hii je4aH LlpHoropau jep ce ooja.io 4a UpHoropun yr.ie4aB- 
iiiH pa He Hanpase KanaB Mexe>K 11 4a pa ne oxMy. 

9-01. OKT. y 11 Macoea npe no4He oxHtuao je khcs ca 
BULuiiM o-1'iiunpnMa npahcH C^aBOHUHMa H M.ierauKHM Boj- 
HHuiiMa, Kojux je 6h.io 40 50. 3a h,iim je oxniiiao naxpii- 
japx II MHXpono.iHT CaBa ca HeKO.iiiKO .Monaxa 11 .ty4ii 



nPH-ior iicTOPHJii UPHE ropE 335 



BpyhHHa je 6ii.ia Be^iiKa, re je \i to yBeha.io reiuKohe 
nyra kojh je Tpajao ao "2 qaca uo noAne. LIIto ce OHaKO 
nociynii^io ca CrenaHOM Ma.inM, 6n.io je Bp.io 4o6po, jcp 
6a ce OHa c,iyTH>a aaiicra ii HcnyHii.ia. riouiTO je KHes 
OTHiiiao, Ha Uermby je ocrao noAO'Himip Akhhuihh ca ho- 
ko^hko JbyAU, 4a ripeHecy ripax oner y MaHacTHp. a npea 
BpariiMa r4e je 6ho CxenaH cxpaniap je 11 4a.te crajao Kao 
4a ynyrpa aaHCxa UMa iieKO. UeriifbCKH iiojB04a Kojii ce 
.lyKaBCTBOM H .ia>Kii HenpecxaHO crapao 4a VBepii KHe^a o 
CBOjoj 04anocxn 4ot)e ca noBe.iiiKn\i opoje.M ^by4ii n saxpavKii 
4a ra nycxe k CrefiaHv, jep JKe.in 4a ra bii4H. Akhhluiih 
OAOHJe xo, a.iii oh UMajyha ysa ce Biime 04 50 ^y4u no- 
Kyraa ciuom 4a y\)e, 4a He oxBopiime Bpaxa seh Hcnpa>K- 
H^ene cooe 4a y H.y CMecxe npax. Ka4 BH4e 4a y H,oj aevia 
Cxenana pa34epa ce Kao 4y4 4a cy ca4 UpHoropuii npo- 
na4H, noc4e je mo-iiio 4a My Kaaiy r4e je. 

10-oz. OKT. KaryHuii npBH .lonoBii h paaooJHiuui Mel,y 
UpHoropuHMa, KOJM cy npncBojii.iii ceoii npano 4a oxiiMajy 
n 4a ce xpane 04 n.baMKe, yxpese ce c PiiiuH^aHiiMa, M.ie- 
xaMKHM no4aHnunMa h n.baqnajyhH iix yoHJy je4iior 1)4 
HjHX. II aKO je xo aaciyntuBa-io cxpory Kaany, onex HHiiixa 
He 6y4e, jep cy PutuFbaHii 3a to y6H.in 4Ba KaxyHua. xe 
je xaico no upHoropcKOj iipaD4ii pemen osaj cnop npaBe4Ho 
no o6e cxpane. 

licTor 4aHa 4ot)e y CTaibCBiihe je4Ha CTapa >Kena 
TiipaHCKii HcripeoiijaHa h HCKpBaB.bena 11 TyjKH ce na Kueaa 
4enn.iOBCKor iuto je on.taMKao, Hcnpeonjao n pa3opno ue^o 
Ma.io ceoue luxo je o.iHsy Hpne Tope y komc caMii xpiiiu- 
hanu HiiiBe. Cim noMenyTor KHeaa CKynno je pa36ojHiiMKy 
Mexy II 4pH;ehii CBe 3a Typne kojw jkhbc y n.MXOBy no4aM- 
CTBy y4apn Ha to ce.io, patrpaon Hsiatbe h^hxobo, 11 aa- 
na/iH nM 40M0Be. V xoj qexii 6110 je je4aM Upuoropau mija 
je cecTi)a y4axa 6ii.ia y tom co.iy, 11 oh noiuxo je non.baM- 
Kao cBc sana.iii ca.M npe 4pyriix H.en .iom. Ta 11 Mcf)y uap- 



336 nPH.ior hctophjh u,pue tope 



BapHMa HeqyBGHa HeuoBeMHOCT caMO ce y jcahoj Ltpnoj Fopii 
HasHBa n^aqKOM. Knes caaiymaB ;Ka.i6y ca Be^imiiM cama- 
^eitcM 04Max je Hape4Ho 4a ce Bpajw cee rnxo je otcto a 
KHea ca chhom 4a 04Max 4ol)e y CxaHeBiihe na 04roBop. 

ii-oz. OKT. Hjna Beh HeKo.iiiKO Aana Kano ce noxap- 
i)yjy r.iacoBH 4a he cKa4apcKH nama 4a y4apH na Upny 
Fopy. Oh HMa 1104 cooom hcko^hko xHjba4a bojckc, h jom 
caMO o^eKyje BomitaKe, na 4a Hana4He. y^u,tiii,CKii pas- 
6oJHHuii Mel)y THM HenpecxaHO CTpawe no o6a.iii. Tpii h>ii- 
xoBa ee^HKa 6po4a BH4e^a cy ce jy»ie y 6 qacosa npe no4He 
6.iH3y By4Be. Kano je Mope 6m40 xhxo cxaja.in cy xy 40 2 
qaca no no4He na oxMni^K k oapcKWM ooa^iaMa. 

12-01. OKT. 4enn.ioBCKH KHe3 4ot)e caciiHOM y CxaH>eBnhe; 
M3BHH>yje ce 4a oh nnuixa aiije Kpiia sa n^a^Ky n paao- 
peH.e ce^ia, jep je xo ynnHHO chh My oes H>eroBa npiicxanKa. 
SnajyhH noanaxe B^oqune, Heaepy, H34ajy n Apyre 6e36o>KHe 
ocooHHC KojHx jc nyH ra4HH hihbox oaor HeaaAa-ior qoacKa 
Hiije My ce Mor.io Bepoaaxii 4a je xo 6iuo oes H.eroaora 
3HaH>a. HHJe Moryhe 4a on 6y4yhu caM pa36oJHiiK ne 3Ha 
3a pasooJHHnixBa caora cana. A^h khcs yKopiiBuiH cana My 
Hape4H 4a ce spaxii mxo je oxeo h y Hanpe4 4a ce xo 
He miihh. 

Ilcxor Aana y Be^ie 4o6iiBeHO je hhcmo 04 rpa-i-a A^i. 
Fp. Op.ioBa. 

13-oz. OKT. C Hec-^pn^befteM ce o^ieKHBa.io H3Bemhe 04 
OHor Kanexana komc je rpa* BojhhobhK nopyqwo 4a Kynii 
6po4 H cnpeMH ra aa npe.ia3 113 L^pne Fope y Hxa.uijy. Ha 
noc^exKy 4ot)e 04 H>era r.iac 4a he H4yhe Hohii 6nxu oyiiisy 
By4Be HP'paHHJe osHaqenoM wecxy h MCKaxn nyxHtine. Oao 
je Mya." y ae.iHKOJ xaJHocxn h HHcy ce mmviAe HiiKaKBe 
npnnpeMe sa 044a3aK 4a ce He on 4a.io noB04a 11040 speay 
OHoj MHO}KHHH Hapo4a luxo jc xy 611-ia. TpH4ecex 11 xpH 
M.iexaMKa BojHHKa nociana cy y Koxop c hucmom no ohom 
HcxoM Mapny kojh ce y GxaaeBiihuMa 4ecHO n kojh je npe 



nPH.4or HCTOPMJH gpHE roPE 337 

OHG BojmiKe cnpoB04no. Y ocra.iOM ueo je 411H n[)OBe,ien 

TMXO H MHpiIO 4:1 Ce HG 6l\ HHIUTa 04340 lUTO je TpC^a.lO 
Oee HOhH HSBpiUHTIl. Obo jc UapOMHTO BaAa.lO MyBaTH 04 

Miixpono.iHTa Cane, jep 6ii on Kao uiimjyH M4eTaMKii 04Max o 
TOM iiaeecTMO M.ie'uiHe. KaKO jc oBaj cxapn 340Miinan ii 
HaMe.iHiiK pasooJHiiKa iicnyHien neiiOMiipAiiBOM MpntiLOM iia 
narpujapxa, ii Kano je obom necpcTHOM apxujepejy hcmo- 
ryhe oii.io ii36ehn ii.in U34ajy h.ih yoiiCTBO ii oiith HtpxBa 
H.eroBe cypoBocxH ano ocxaHC h 4'<^e y Upnoj Fopii, to 
KHca Hte.iehii h3 MOBCKOTbyoAa caMyBaxH My JKiieor Hape4M 
4a Mv ce jaBH o 044acKy ii 4a ce iioaone, aKO xohe, 4a h 
OH iiot)C. llaxpHJapx ca bg.ihkom 6.iarojapHOuihy iipnMH 
npe4-ior, thm ripe uixo My je 4a^be oaB.beite ripexii.io o'le- 

BH4H0M CMphy. 

y 5 qacoBa 4o6nBeHO je iiSBeiiihe 4a ce CKvn.i.a oko 
2U0 UpHoropana 4a cyxpa 4aH 4ot)y y CxatfceBiihe 4a M04e 
KHCaa 4a npoMGHH mccto npe6nBaH.a, a aKO ne npiicxaHe, 
4a ra CH.ioM npnHy4e 4a ce epaxii Ha Ll,exmbe, KaKo je 
ocxa4o Bp40 Ma40 speMena 40 hoIui to je xaj r.iac ocxao 
6e3 HKaKBe naH{H>e. (F.i. II. roi. cxp. 122 

04-iacKOM KneJKeBHM n3 Upne Tope xpeoa.io je pe- 
uiiixn H TaMHOBaH>e Cxenana Ma^or Kor ce Hapo4 n 4a.be 
xaKO c.ieno 4p>Kao a aepoBao o fteiny cbc KaKO ce c iio- 
MexKa nasBao. Be^iiKii 6poj cxaHOBHHKa xBa.iehH pexne oco- 
6nHe OBor npoxyse, Haxo4HO je y H>eMy h qy40XB0pHy noKy 
cii^y. 3a cae BpcMe 6aBAeH.a y Upnoj Fopn unea je yrio- 
xpeo.i.aBao cbc cxapafte 4a ooripaBii oaaj pii^Bpahenii na- 
po4, H iicxpoiuiiBaiii cBa cpe4CXBa, 4acKaH,a, noeaj^ia 11 cxpii- 
4>eH.a HHJc Morao 40MeKaTH 6oAer n404a ccm \ iaro4ap- 
Hocxii, HCBcpe 11 n34aje. 4HrHyBUiii pyne 04 obiix oe3 Hcpe 
H saKOHa ^by4ii Kojii ce ne Mory nonpaBiixii, HaMiiciii 4a hm 
ocxaBH H 4a.'be Cxenana Ma.ior, h 4a My npe4a ynpaay 
Ha4 obhm -laKOMncieniiM Hapo40M. Kne:i ra 403Ba k ceuii 11 

rojiiiuvbiiUA XI. - -' 



338 nPH^ior hc topmjh uphe tope 

npe^cTaBii My KaKBy je cxpory Kasny sac.iyH^iio cbojhm 4pc- 
KiiM nocTynmiMa, a 4a je oh 3a ceojy iKpiisimy npaeeAHo 
no saKOHy sac.iyjKiio CMpT, n 4,a je oh 04 Tora nomTet)eH: 
HanoMCHy KaKO ra je H36aBHO 04 pasjapenor Hapo4a 4a ra 
He ooecH, H ca4 ra nymxa na c4o6o4y, n sa cbc re mh- 
jocTii rpaJKH 04 K.era aepHOCTii h npe4aHocTH. CxenaH Ma.iH 
npii3Hajyhn cBojy KpuBHiiy h 64aro4apehii sa onpomxaj 11 
MH40CT lueo ce 4a be pa40 4aTu cboj hchbot r4e My ce 
caMO npH.iHKa yKajKe. 

y 7 ^acoBa 4030Be Knes je4Hor TaMoiuft.er Ka.iyhepa, 
Kora je Ba.ta.io ysexH cooom 4a noKavKe nyr k MopcKOJ 
ooa.iH. II jaBH My 4a oh 04-'ia3H, a 4a Cxenan ^la.iii ocxaje 
y LIpHOJ FopH Kao Ha^e.iHHK, a.ni c xom Hape46oM 4a hh- 
Kai:o He cmc npHxemH>aBaxH MHTpono.iuxa CaBv. yje4Ho My 
je Hapel)eHO 4a o xom hukomc Hiimxa ne roeopn 4a o xom 
He 6h iuxo 403Ha4H mnnjyHH. 

y 8 ' 2 qacoaa Hape4H khcs mxaoHHM 11 buuihm 0'1>h - 
UHpiiMa 4a ce cnpeMe na nyx, h 4a 36or 4a.ieKor n BejMa 
TemKor nyxa ysMy C060M caMO HajnymHiije cxBapii, 4a hm 
He 6u npx.tar CMexao. Met)y xhm je cnpeMAena 6H.ia Beqepa 
Koja je xpaja^a caMO ^/j "^aca a noc.ie je CBaKu noxiixao 
4a CBeHce HeKO.HiKe npeooyKe h 4pyre nyjKne cHXHHue. II 
aKO ce OBO pa4H40 ca naJBehoM npe40Cxpo>KHoiuhy. onex 
je MHxpono4nx Casa obo 403Hao npeno cbojhx luniijyHa u 
o^eKHBao je uixa he 6hxh y CBOjoj co6h oes csehe ho ro- 

BOpehw HH C KHM HH pCMH. 

PaBHO y 10 MacoBa je xpeoa^o h3hI)H, h xo no je4aH. 
expanse cy 6H.ie CBe CKnnyxe a y CBHMa cooaMa n X04HM- 
UHMa norauiene cy CBehe 4a ce ne on y Mpany Bn4e4n 

KOJH cy H34a3n.UI. 

Cbh cy C^oBann 6ii4n cnpcMnn. Ka.iyl^ep kojh je 
xpeoao 4a noKame nyx 6no je AO.ie, a na Bpaxn.Ma Mana- 



nPH-ior MCTOPMJii UPHE ropE ;3y 



CTiipCKHM Ctciiuh Ma.Hi Kora cy Bojma joa o-Mimipa ii 
Kojii je TaKo^e ao ooa.ie Tpe6ao as. uab. II ano je to cse 
pafjCHO y HajBehoj thiuhhu oner ce bhaco y .vipaKy oMahbn 
6poj UpHoropaua kojii cy X04a.m xaMO aMO ii one to MiipHo 
rjcAa^iH. Cbii cy ce CAymv\Tejbu h Apyrw cKyim.iii na jemiOM 
MecTy, a 04Max aa tum H3Hiuao je m KHe;:i ii iiomao ripaeo 
HiiMa.io HO 3a4p>KaBajyhn ce. ManacTHp CTaFbeBHlui .ic/Kii 
BHiue 04 200 caH<eH>a (oko 430 mi, h CH.1a311.10 ce no crp- 
MCHHTOM KaMCHv. Iloh jc 6ii.ia BCOMa xa.MHa H Hiije 6ji.io 
HMKUKBa iiyxa; rycTa .Mar.m noKpwBa^a je op^a, a KHUia 
je jom BHuie 0TeuiqaBa.ia nyTOBaite. CBaKii qac ce Mor.io 
nacTH y ,iy6oKe npOBa.iHJe 11 Ha MecTy ocTaTH MpraB. a 
TpHOBHTH JKoyuoBii 3a Kojc cc y " .MpaKv CBaKH XBaTao 4a 
He iia4He, a ano naAne 4oqeKa.io ra je oniTpo KaMeite. 
Osaj TetuKH nyx cbc je M3MyMiio ii 40 KpajnocTii iicihoho, 
a.m CTpax h o'lajaite 4aBa.iii cy cuary 4a 6n cc joui sa 
hoHh 40UMO 40 o6a^e. Bo.ieuiAiiBii uaxpiijapx yMa.io mije 
yMpo Ha OBOM nyxy. IleT qacoBa xpajao je nyx c Ka.Mena 
Ha KaMCH, 40K Ha noc^CTKy ne H3iit)OCMO na rp6a.tCK0 rio.be. 
ripcKO xor Ka.ioBHXor iio.ba iiiu.io ce jom xpii naca 11 ra- 
3H.ia ce 4Ba nyx peK;i, 11 y aopy CTnrneMO oocii k ooa.ui. 
OBaj je nyx xpajao 8 'lacoBa h aKo je h 6110 cKon'ian ca 
najBehoM oiiacHOuihy, oiiex je [ipoBnl^eH-e cbc caMyHa.io n 
epexno cmo ra npeiu.m. 

i4-oz Okt. y 6 qacoBa jyxpa 4ol)e k 6pery khc^ ii xy 
ra je MCKao OMaH>n 'laMau. n oh ce ca HeKO.uiKa oMimipa 
04Max npeaese Ha 6p04 Kojn je y sa.may cxajao. 4pyi'"'^' 
MaMncM npeBe3y ce 11 ocxa^ii. rpa<i' BojhhobuH ocxao je Ha 
6pery, h o6ehaBnjH UpiioropmiMa 4a he ce onii CKopo onex 
BpaxnxH nocxaBM iiM Cxeiiana Ma.ior aa Ha'ie.uniKa, miimc 
cy OHH 6h.iii Bp40 3a40BOAHU. a Cx. Ma.in v^eBiini o36ii.i>iiy 
no^nxypy sanoBCAHiiKa, 04Max ce Bpaxii c h>mm'i y npaa. — 



340 npH.ior hctophjh uphe tope 

4aAe npH^a jom o TeuiKohii nyra 04 CxaFbeBHhu 4,0 
Mopa, o n3^iacKy 113 sa.iHEa y Mope n nyTOBapty, h KaKO cy 
611.111 y HenpecxaHOM crpaxy Aa hx He iioxBaTajy y.iumtcKe 
Aahe, jep HHMa.io HHcy cyMH>a.iii 4a je MiiTpono.iBT Casa 
o4Max jaBHO H>nxoB OA.iaaaK y Koxop, a ojax^e cy Typmi 
3a HeKo.iHKO qacoBa mof.ih 403Haxu 11 noc.iaxH 3a ifciiMa 
rioxepy. 



+ 



A? JOCMO) HAHHUTi 

PO'BEHM y BPllEHPy 5 AnPMvlA 1814 

nPEMMHy^iH y BEOrPA^y, 25 *ebp. 1888 r. 



FoAHHci liojoj je ooa roAnuiH:.iiua o6e.ie}Kje 
o4He.ia je ca CBoxa jeAHora oa HajcTapujiix M.iaHona 
MyuuhcBor OAOopa; OAHe.ia je c.iaiiHora 4pa Jocimi 
riaHmiha 



ro4iiuiH>ima je Aymna XBa.iOM noMenyTii i" 
c.iasHO II 3ac.iy>KH0 iiM e. 3ac.iy/Kno 3a saAyHtoHiiy 
MyiiHheey, sac.iy/KHO sa CpCujy, sac.iy/KHO .sa napo^ 

CpiICKU. 

Ap J0CM(j) flaHHMti po4HO ce 5 aiipii.ia 1814 
y Bpiioiipy. y xiiBarcKOM npUMopjy, iiciioj Be- 
.loouha.' 



'. HoBiine cy niica.ie .la je Flanqiih potjeH 2i anpii.ui: y 
KuHAyjiiTii iberoBoj. y MiimiCTapcTBy npocBCTe, aanucaH je 2'. 
ai rycT isao 4aH Jberosa poJ^eiia : a.iii je caja KpuiTcmmoM 

iiOTBp^ieno .la je polieii "/j aiipii.ia 1814. 






342 



4P JOCII* HAHqu-R 



E 



OcHOBHy ujKo.iy nsyMiio je y Mecry Focrmhy ; 
I'L'MHasnjy na Piijeuii; ■i.H.ioco'tHiy y 3arpe6y, a 
.lenapcKe HayKe y FlemTH, rje je, 7 cenxeiviopa 1842, 
nociao AOKTop y MejeuiiHu. 

rioc.ie Tora, HeKo BpeMe je npaKximoBao y By- 
Anwj, II, y iicTo 4o6a, npoyqaeao *^opy 6y4HMCKe 
OKo.iHHe. 1.3 By4HMa cnt,e y PyKc6epr, y Banary. 
r4e je yMHO 4euy Ha Xoi.MaHOBy py4Hi!Ky, h onex 
ce 6aBMo 6oTaHnKOM. 

HaKOH 4Be ro4HHe, 04e y .hmy xe noxo4ii cxpii- 
ua I'prypa, CBora 4o6poxBopa, ii bh4h Maxy, opaxa 
po^eHora. 

ri3 yliiKe 046 y Beq, r4e je CBOje 3HaH>e y Je- 
cxacxBeHHUu pauiiipno ii yxBpAHO. 

BopaBehii y Beqy, IlaHmih ce nosHa c Bvkom 
Cx. KapaynheM, na, Hve.iehii iiKh y Cpoiijy, 4o6nje 
04 H>era npenopyqno niicMO na 4-pa JoBana Cxe- 
jiiha, Hane^iHHKa caniixexa, y Beorpa4y. C xom npe- 
nopyKOM riaHMHh je, Meceua Maja 1846, npBii nyx 
joiiiao y Beorpa4, jasHO ce Cxejahy, h 18 jyna 
1846, no4Heo Mo.ioeHiiuy 3a OKpyjKHor <i)H3HKa y 
Cp6iijn. 

rioc.ie xora, npo{)e aocxa speMena a 4p IlaHMiiti 

HO 406n HU <|)H3HKaTa, HH 04rOBOpa Ha CBOJy MO.l- 

6eHHU,y. ^CKajyhH xpanceHy c.iyHc6y, h.ih oap 04ro- 
Bopa Ha CBOJy Mo.ioeHHuy, nanquh je xo4ao no 
Beorpa4y, ii xpouiHO oho Ma.io CBOJe ymxeie mxo 
je 6ho 40Heo ca co6om, a.ui je to 6p30 hiu^o na 
NiaaaK. 



AF J0CH4> lIAHqu-R 



I 



AnpaM IleTponHJeBuh, KHemeii iipe.icTanimi:, ii 
noiiemiTe.b HHOCTaiiHx iioc.iOBa, nMao je, y to Dpe.Mc 
TBopii.bv cTaK^a na pemi Bcihuh, y OKpyry jaro,vn- 
iiCKdM. y pajuHKe y Toj CTaK.iapii y^apii nci;;i 
iVxiotiiTiiHa, a .lOKapa Hiije oiuo. [leTpojfiijeitiili 
3aM0.in nanmiha ,ia. jok.ic ne ,io6iije c.iyjKoy, o.io 
y FLeroBy craK^apy. H IlanMiih jc oxmuao re oo.iecT 
cyaoiio II oo.'be yroA6e sa 34paB^e pfiAHima yTBp,uio. 
Ha Taj Haqim, riaHMwh je cBojy c^ynioy y Cpoiijn 
uoMeo y M.ia40j jeAHOj paAuoHHUw, y Ma^ieny ce.iy 
-MumeBHhy, eaAa^a najcupoMamnHJeM Mecxanuy y 
Hamoj 0Tay6uiiM, na je hh3 cbojhx yc-iyra saBpmiio 
y Beorpa4y, npecTOHHUH KpaACBiiHe, 04aK.ie cy .iVMe 
iberoBa 3HaH>a ceBa.te y cue seM.be cpiicKe. 

Ten je 15 janyapa 1848 r04nne, naimnh iio- 
CTaB.ben sa KOHTpaKTya.inor *n3MKa OKpyra jaro- 
4iiHCKor, a 12 HoBCMopa Te ro4Mne. BHo 178'J. 
npeMeiiiTeH je y Kparyjesau 3a i-naiiKa KparyjeRa- 
HKOM OKpyry. 

Kaa ce, iiouiim saKOHOM 04 15 cenTCMupa 18 53' 
y oeorpajCKOM -uuiejy ripBii iiyx OTBopii „./ecraor«('H 
lexHuHHo ode.hewe," 4p rTanqiih je, 26 cenTCMopa 
re ro4HHe, nocTaB^bCH „3a KOHTpaTya4nor« npoi'O 
copa 3oo.iorHje, ooxaHMKe, .\iHnepa.ioriije, h arponoMii- 
je, na je y tom anaii-y yTBpt)eH 7 OKTOopa 1x54, 
y .luuejy. Kojii ce je 40UHHJe nposBao BeAUKa 
IlInoAa, nanmih je ocTao 4yto, h ypa4iio je mhoi o 

HeooilMHO MHOrO. 

' ouopnuH Ml, cTp. '.18. 



I 



344 AP JOCH't- riAHMH-R 



Kao HcicxaBHHK, HanqHh je u na Kare^pH, h y 
cBOMe KaouHexy yeeK noKasiisao 4a hcthhckh Ji>y6u 
cBojy nayny, h 4a iicKpeno meMi ^hhuth joj yc.iyry. 

CBOJe yqeHHKe llaHqwh je qecxo bo4uo no Cp6njii 
xe je, 3aje4H0 c ifcHMa, na .viecxy, pa3r.ie4ao nay- 
HHO ooraoxBO Haiue oxayouHC, n ynyh'iBao hx KaKO 
4a ra no3Hajy, Kano 4a ra soiipajy, h ypet)yjy. 

CaM naK, Huiao je He6poieHO nyxa; iiuiao je 
no HaipyjKHiijeM Bpemeny; saxypao ce y HaJ4a4)e 
n naJHenpHCxynaqHHJe KyxHhe, cawo auo je npex-* 
nocxaB.Lao 4a he nahii nixo noBO, ujxo imxepecHO 
3a HayKy, h 3a noxnyHuje n03HaBan.e Cpoiije. 

II3 xiix riaHHuheBiix nyxoBaiba hhk^iii cy u pa- 
3BH4H ce jecxacxBeHiiqKH Kaoiniexii y Hauioj bchikoj 
mK04H, Koje je riaHmih c xo4hkiim snaFteM 11 c xo- 
•uiKOM .'by6aB^y npHowpao h ypefjimao. 

nope4 xora, roxoBO nocie coaKora xanora iiy- 
xoBatba, 113 IlaHqwheBa nepa iicxeKao je no koju 
4paroueH npn^or nayqHOj 6jaraJHHuii, Kojn je, y 
Hcxo BpeMe, OHO n HOBa n.iycxpauHJa 3a namy 
oxaijoiiHy. 

llaHHiih je je4HaKnM nor.ie40M je4HaK0M 4>y6a- 
B.bv, Goyxsaxao CBe acM^be cpncKora Hapo4a ; a 
Huje 4B0JH0 HH OHHX Ha KOJMMa /KUBe Hauia opaha 
no KpBH, Bepn 11 iicxopnjn. DyxoBao je, 4aK.ie, no 
CpeMy, no Banaxy, no Upnoj Fopn, na najnoo^e 11 
no opaxcKOJ KHeaceBHHH oyrapcKOJ. 

nyTyjyhii pa4n npoyqaBaita on.bHcra uapcxBa 
Ha Mecxy H>eroBa pat)an.a, rianmih je ouo cpehan 
nahn u HayqHHuuMa npe4cxaBnxH Be.uiKH 6poj 611- 
.■bana KOje Hayna, npe ibera, HDJe no3HaBa^ia. Te 



4P J0CH4» nAHqim 



■.in iiayKv iioBC 611.1,1a' nehiiiiOM cy KpiiiTCiie ii" 
Ilanmilicny iiMeuy, u Aanac cy one je4Hu nooy^a 
mime 4a ce h cneuHJa.inii nayMmiUM Muxepecyjy 3a 
3c.NW,e y KOJiiMU JKHBii naiii uap()4. 

C.iy>Kohii Kao iipo*ecop y Be.iimoj ILIko.iii, llaii 
'iiih jc uiccT iiyxa oiifv 6npaH aa penxopa tonk' 
3aB04y (1866. 1868, 1S69. 1870. 1871, 11 187;V. 

Fojiiiie 1884, OKTOopa 19, 4p rianMiil) je. 113 
jBajKGHja iipe.Ma mccthtom pa4y y iuko^ui h y nayuii. 
iiocTae.heH aa ^i.iana 4P't;aBH0.M CaBery, luxo ce 
opujii Kao iiaJBehe 40CT0JaHCTB0 y MHHOBmmKoj 
jepapxHJii rpa^aHCKor pe4a y C'p6Hjii 

Haul aeMa.bcKij ycraB Tpa>Kii 4a q.ian 4p>KaB- 
iior CaBCTa Mopa UNiaTii neriOKpeTHor iiNuin^a y 
Cp6ii.jii, a y J.P'1 IlaHMuha naui.io ce caMO je4"o 
je4UH0 nMaiLimc iienoKper.io, iiMaibuue Koje cBanoM 
Tpeoa a 04 Kojcra cBaKii, 40K.ie ro4 mo^kg. ocra — 
tiaiii.ia ce aiuana paua y rpoo.i.y K04 upKBc Cb. 
MapKa ! 

rioMiiiiLta.io ce 4a ce Moaie 411^11*11 nauaB ni)o- 
recT iipoTUB naiiMiihiBa llOCTaB.,be^La, na ce npiioe- 
.leJKii.ia iberoBa neuoKpexHa uMOBiiHa, Kao apry- 
Moiiax 3a iipaB4aH>c ; a.iu, ne caMo 4a HiioxKy4 Hiijc 
OM.io iipuxecra, nero ce, nanpoxiiB, ca cBiix cxpana. 
c.jvmao r.iac je4H04yujiiora 04o6paBatba ne.ie oxay- 
oiiiic. TaKOM ca CBHX cxpaiia 04o6paBaiLy iiiican 
oiuix Bpcxa 4ao je Jiapaaa y Miaimy', Kojii ysiiMa 
c.ioi'o4y II oB4e y.Mecxiixii : 

„.leii jc jecen,u 4aH. V Beorpa4y kiuiii >iuibi't 



Budi:ia. op. \ ■'■'>. 



4P Jocii* hahmht; 



I 



11 juiA, Kao y Haj6o.te 406a 04 roAiine. Y 
Max no^eTe 04 ycra 40 vera uianax : 



je4aH 



E 



— ^-p IJaHHuK aocrao caeeTHUK ! 

Taj r.iacaK, 3a je4aH qac, iicnynn Beorpa4- 

Hiiiua re^erpa^cKa vKpeca ra y CBa Mecra 
cpiiCKa. 

r.iacH.ia 6eorpa4CKa vHeiue ra y CBOje cryime 
oKpM^mme ra, h riycTHUie re ce paa.iexe na cee 

cxpane CBera. 

yaaHvenoM nayMHUKy rioepBeme HecTiixaita 04 
npHJaxe^a, 04 rioiiixoBa.iaua, 04 no3HaHiiKa, 04 
cBHj'y 11 04 CBaKora. Cee ce cxpaiiKe c^nuie y je- 
4ny cxpaHKy — y crpaHKy uHreAUzeHi-,uje, aimue 
ce y jedan napod ; cbh yspacxii nocxauie jeAnn 
yspacx, yapacx aaxBa.iHOCXir ah, yciiiMa CBiijy, ii3- 
paae pa40CT 3aje4HnqKy , pa40CT je4Hy, pa40cx 
Hapo4Hy. 

lllKo.ie cprjcKe, Be.iiiKe 11 Ma.ie ; cbm kojh yue, 
11 cBii KOju ce yqe, saxpenxaiue 04 pa40CXH, Bii4e- 
hii 4a Benau saciyHtenora npusnafba na4a na ce4y 
HayMHHKOBy raasy. Cbh necxuxajy ohomc kojii 4ap 
npnMa, a 11 ohomc kojh 4ap 4aje! 

E, HHJe 4pyro nero on hobck penao, 4a ouo 
Haiue japKO cynue, Koje npe.iehe c ucxoKa na sa.- 
ua4, yse y CBOje XHxpe >KHBoxBopne spaue obv 
pa40cx iiiKO.ie 11 Ktbiire cpriCKe h, y xpenyx ona, 
paanece je CBCMy uixo >khbh, CBeviy mxo pacxe, 
CBeviy mxo jecxe na oboj .lenoj 3eM.t.ii Haiuoj ! 



I 



4P JOCll't> IIAIIMM'R 



I 



E 



Ja nor.iejax, ii r.ie : Mii.ioKpoJHu Aua.ia, rpo- 
H()xn KocMaj, iicxopHCKii Pvahuk, cieMacrii Me,i- 
He.uuiK, ro.ieMii KoiiuomiK, po/Kacni Xpraib. bucofui 
.Miii.iyp, oe.io Pn.io. luii.bacTii Komoru, ii cyMopmi 
4ypMHTop, Kao ,ia ce cpje iia toii.io JeccH.e cynne, 
Kao 4a xohe 4a My peny : 

— XBa.ia TH 3a Ton.iuny, a.m ncxBa.ia mi rane 
r.iace : Ky4a ce y4a.baBa onaj kojm ce je4nnH ceha 
fiac y cTy4eHH nauioj ; onaj Kojii je4nHii 4o.ia3ii 
HaMa y noxo4e; OHaj kojh nepueM cbojmm rpyoH 
cuery mieua naiiia? CBana .lasiina Koja B0411 na 
BucoBC Hame HeyMopwy naijqnl.y oejame pasna ; 
CBaKii Tpy4 6ejaiue My .i.ik; caauu KonaK oeme mv 
y4o6aH, caMO 4a c BpxoBa naiiiHx cKiiiie MaKap 
jeaaH apaMaK cBeT.iocTii. 11 ynece ra y iicTopiijy 
iiocTaH>a, y jKiiaor coera oaha ! 0, nyqo Heraiii.bUBa 
y c.iiimi cviepua MOBena, Ky4a ce yKaaibam c nota 
HaywHora? 

Tycra jara „Ba34ymHiix ncsaua", 04 op4a 40 
napuha, Kao ooaami xoLc 4a aac.iOHe cynue. To 
ly nTune y Cp6um."- llecMOM 11 nBpuyxoM one 
iiinajy : 

— .'Jaj) iiac ocraB.i.a OHaj kojii je mime 04 xpii- 
4eeeT ro4"Ha npoyqaaao p04 nam. 4a 611 ;kiibotom 
iiaiuHM ocBCT.iHO Kojy xajny /KiiBOxa y Bace.beiioj ? 
CBa MiiuiHa c.iaByjcKe necMC, CBa aenoxa paanoooj- 
Hora nepja Hamera ne cxBopmue ru»(.ijMa y Cp- 
611JU X04HK0 r4aca ko.iiiko je4Ho jgaiiho iiepue 
HcvMopnora rTaiiMiiha. Ila nac 4aiiac ocxaB.i.a, a 
ne Be.iii na kom nac ocxau4>a' 0, 11 uko cmo mm 



I 



348 AP locu* nAHmm 



I 



Time „6pii3ii cxpaHe ii paAocne Ba34a.," oner sa 
riaHMHheM TvroBaTii MopaMo!. 

A r.ie KaKO ce nenyixie ii ^ynaB h CaBu; naKO 
ce Ta.iaca n.iaxoBUTa Mopaea: Kano ry^ii Ba^OBiixa 
4pHHa, HHiuaea, ii Thmok! To cy ce 3a6pnHy.ie 
„Pu(5e y Cpduju.'^ M one niirajy : 

— 3a iiiTO .111 nac ocTaB.ta ? ILiii po^ naiu ne 
MO/Ke 4a ocBeT.iii Himojy rajny nocTaity ; ii^ii ce 
Beh yMOpHO HeyMopHH? 

Hac he KynoBaxii ii jecxn ii o^ca^a ; a.ui ko 
he 6poJHTn pe,j,OBe Haiue Hpavbymxii; ko he pasr.ie- 
Aaxii name nepaje; ho .hi Mepuxn nainy Be^iu'iiiHy 
II ypet)eifce? Ko he jkhboxo.m Hauiavi oceex^^baBaTii 
xaJHe HiHBOxy boachom ? 

MpaMopcKH cKaKaBUii, nonmi, ii viyxe synoM 
CBojoM xaKot^e iiHxajy : 

— KyA ce 4646 oHaj Kojii ii y iiawa ciihyiu- 
HiiMa TpaiKii Be.iii»iaHCXBeHy pyny cTBOpiixe.teBy ? 
Il.iii ra yBpe4n CHhami po4 nam, ii.iii HaM ra npii- 
rpaoii cii.iHii po4 .ty4CKii I 

Bii.bKe H xpaBKe, ue.ia y,4Kiopa. Cp6uje'^^, cbojum 
neMymxiiM jesiiKOM paaoHpajy: 

— Ha KOM Hac ocxaBu npiijaxcby Hatu? ll^iihii 
Ha IllapraH ; noneTii ce Ha Muijyp, iim\ na Kona- 
OHHK, xeoii oejanie ii caacx ii .:acT, caMO Ka4 HMa 
na4e 4a npoapeiu y Kojy ro4 Tajny nocxajaita. 
4aHac qyjcMO 4a Hac ocxaB^/buiii th, npujaxe^y 11 
no3HaBaoqe nam ; ocxaB.baui Hac, 11 lueiu 4a caoexe 
CBoje 4ajem.by4n.v1a! Bepyj, Bepyj, cxapiiHO mho- 
ronoiuxoBana, 49 xe .by4ii He he HnKa4 onaKO Miipiio 



AP JOCHI' IIAHMHTx 



(ioc.iyiu;iTii, K;io ijito cmo xe mm, oillkc, bciiikc ii 
Mu.ie, c.iyiiia.ie ii c.iyiiiaTii Hveie.ie! 

Hy r.ie, hoko ce ii s.iypaAO cmciuii rianMiihcuy 
o,i,.iaL-Ky c HayMHor no.ba 1 He pa^vje ce HayMHiiKoiiy 
04.iHK0Ban,y, Hero ce Bece.ni H>eroBy yja.r.en.y o,\ 
LUKo^ie H 04 HayKC Ko .111 je to? iiiiTaxe yiipeii.i- 
ijihemi cBii BH. 

To je „/'7xuou necsK ij Cp6uju" , kojii 611, Aa 
,ui He oeuie llanqaha, no BO.bu BexpoBa, n jan.ic 
3acnHao ce.ia 11 yccBe y naxoMy ^o4yHaB.^y 

— Jeiio MCHH ocjame, cxpyju oicu<m necoK : — 
4ii3axM ce ryoxiiM oo.iamivia y Biicnne. ii 03ro luuax.i 
rje roa mh je Bo.ba. A.iii AO^e xaj npoK.iexu FlaHmih 
paxr.ieAa cii.iy Mojy h uiHpiiHV uapcxBa Mora; uito- 
ymi iipaaaL; momc .lexy; npoMepii rycxHHV mojhm 
laciiniiMa, na to '.aniica y HCKaKBy CBojy KH.iir\ . 

4l)yre ro4HHe, ero hckhx .byjii c 6y,uinii\ia. 
1! c hckum 6ii.'bKaMa ca4Hima\ia, Koje tiyuixajy ay>Ke 
>Kii.ie y aevi.iiy, nero iuto miipe rpawe y nasjyx. 
11 xe ou.bKe xohe 4a ouyjy Mc>He — okuqu aecax : 
xohe 4.T. Me noKpiijy KopoM, Kojy he .by4n pao4ii 
paxu H.iyroM cbojhm, h cejaxn mxo ro4 hm je Bo.ba. 
11 xaKO hy ja, >KiiBn necaK, Kojn 6ejax ohm mobokv 
11 cBaKoi 6.i.bmi. iiocxaxn seM.ba opaHima, nocxaxii 

poo .by4Ma H ll.lIXOBUM OH.bKaMa I 

A.iii re. CBO. no Beorpa4y paujqy houii maiiax : 

— 4-p nauHnfi, KRO Op.yca'iHu caseiHUK, ocraje 
x>)uopapHu apoipecop '. ('aeeTHuaiTeo je ca.Mo und.hu- 



350 



AP JOCH* nAHMUTt 



upuuo3naea,n>e ybeioeoMe pady ; a cAyoKda My u y 
HaapedaK ocraje ua naynu, na khjusu, y iukoau ! 
CaA ce Ten ncnyHume paAomhy JecracTeeHUHKu 
KaduHBTU y Bbaukoj LUko.iu, u EoTanuuKa datura 
Ha Ayuany. Ca4 ce tck noTnynne pasBece.iH cbu 
cpncKa aew^ba : OM.iaAHHa, Time, pii6e, 6n.'bKe, ^peehe, 
II UBche — ceaKo cbojiim jeaiiKOM, CBaKo cbojmm r.ia- 
COM, saneeaiue; 

— Ciasa Hayuii mxo o6acja BeceA.eHy I 

— Ciasa HayMHHKy ujto yjKiijKe .ly^y naynii I 
-- C/iaea Kpa^y kojii. 04.iiiK0BaH>eM Hay^HHKa. 

npocyiaB.ta nayKy h oBeKOBeMaBa Kpa.beBCKO ime I 

C.iaBa ! C.iaea ! Ciasa I « 

II 36iiAa je riaHMiih h Kao caBCTHiiK, ocxaBybeH 
4a npe4aje 6oTaHiiKy, ii 4a vnpaB.ba KaoiiHCTOM a 
6oTaHUHKOM oauiTOM, Koja je TaKoI)e fteroB CTBop. 

Ha KaTe4pii je ocxao 40 21 jyna 1887, a Kaoii- 
HeTOM II oaiuTOM ynpaB,bao je 40 CBOje CMpxii. 

ro4HHe 1886, HOBe.Mopa 1, iisauiao je aaKOH o 
CjoucKOJ KpajbeecKoj AnadeMuju Hayna. 

H riaHMiih je, 5 anpiua 1887, nocxaB.beH sa 
npe4ce4HHKa xoj M.ia40j AKa4eMHjii. 

lUiahe nex 40 luecx rc»4iiHa, KaKO je IlaHMnh 
noMeo ocehaxii 4a ra sarymyje ciiniba: oh, kojh 
ce je, 6e3 yMopa, neo na Pxa^, na KoriaoHim, na 
^ypMHXop, H Pn^o, rioMeo je saMopaBaxii ce H4yhH 
ysa cxenenime y Be.iHKOJ LUkciii. Ys xy HCMoh. 
jaeu My ce h ^lynafte cpua na, najnocie, CHaije 
ra iiecaHHua 11 Heje.io. 



4I» JOCM* UAHMIITv 



BeJlMsaHCTBa, iii)U.iiikom iipuMaita aKaAeMnM.ipa, A- 
K.iAe.MiiJM Ha pacno.iO/KeH.e craBiua 22 -peOpy a\rA 
1S8S, y Beorpaay Batii. eava 4auH0 n CBarja ojaHii, 
A\> TIaHuafi.'' 

II aKaAe\iiui n MHoroopoJHa nyo.iiiKa, cac.iyiiiaB- 
iiiii oBe peMii, 4y6oKO iioTpecemi, ysBHKiiyiiie : 

— Ciasa HanqMhy I 

To je 6n.io 22 *e6pyapa. noc.ie no ahg. 

25 <i>e6pyapa, paHO ii3 jyrpa, aa.icnpniame ce 
UpHe aacTaee na Be mikoj UJko.ih, na HapoAHOM Ilo- 
3i)piuuTy, H Ha rpat)aHCKoj KacmiH, ii Kpo3 Beo- 
rpaa, Kao Myiba, npo-iere r.iacaii ; 

— ^ Mpo naHmiti ! 

IberoBO Be uiwaHCTBo Kpa.b Mii.ian, mum jc nyo 
J I CMpT 3.ic.iy/KHor iioKOJHHKa, OAMax je napejno 
t^A ce Te.io noKOJHiiKORO caxpanii o xpomKyoxau- 
I'uine. . 

'I.iaHOBH AKajOMHJe Hayua, iipo^ecopii Be.uiKc 
lllKO.ie, II ii3ac.iaHimii 4pyrnx nayMHUX ApymuHa, 
rarxauje ce xe cacTanmue Ped aa yKoami ceennuocr. 

26 (tenpyapa, y 2'/^ qaca noc^e no 4ne, Mojir 
04 CBera OKpy/KH.io je cran noKOJHiiKOB, Te.io Ilaii- 
MiihcBO H3He4ii cy aKa4eMnmi, n npo*ecopii, npariio 

I a je r. MHTpono^HT TeoAocuje, ca 16 CBeuiTeniiKM 

II 4 i^aKona, Hojn cy 11 one4o CBpniH4H y BC.mKoj 
upKBii. IberoBO Be.iuMaiiCTBo Kpa.t, AoiuaBiuii n.i 
one. 10, 04aroB04eo je na KOBMer noKOJHiiKOB cTaBiiTii 
4paroucHn licnan 04 na.iMa, |)0404en4poHa. ooajypa. 
11 i)y/Ka. 



ro.uiiuibuuA XI. 



354 4P JOCH* HAHqHTv 



riotMe jeBaHt)e^a 6ece4iuH cy r. ^led. MujaToeutl, 
y iiMe AKa4eMHJe HayKa, h 4p B.i 'Eop^eeafi, y 
iiMe .leKapcKor 4py'UTBa. 

rioc le oeceAe, HjeroBo Be.iwqaHCTBO Kpa.b npnt)e 
K iiOKoJHiiKOBOj nopo4HU,ii H yTeniii je cbojiim yqc- 
uiheM y Be^HKOJ nca^ocTH, h sacTynHimy npe^ceA- 
miKa AKa^GMHJe, r. ^I. MajaTOSHhy, peqe ko.iiiko 
Hta.iH iiiTo je AKa^eMHJa H3ry6n.ia CBora npBDia 
c.iaBHora npe^ceAHiiKa. 

— }Ke.ieo 6nx HcnpaxuxH ra 40 se^ne nyhe, 
404a4e Kpa^b na noc4eTKy : — a.m mm npe^e Hiypeii 
4p>KaBHii nocyioBH (cMpT i;apa HeMa^Kora). 

O4 Be4HKe upKBe, npaxtta je ITaHqiiheBa y4apii.i;i 
4y6poBaMKOM y^HHOM, na CKpeHyBiuH y BacHHy y4iiuy 
ycTaBu.ia ce npe4 Bcjukom LUkciom, r4e je, y iimo 
npo*ecopcKora caBexa, roBopiio npo*ecop, r^ Joeai | 
M. }Kyjoeufx. 

Ha caMOM rpooy roBopH4ii cy: r. Kocra Tay- 
xaanoeufx, y iiMe HoAonpuBpeMHor 4pyniTBa, m r. 
jKuGojuH Jypumutl, y uue cbiix naHMnheBHX y- 
MeuHKa. 

4aH je OHO uapcKH ; csexa xo.uiko ah cy h Te- 
pasHJe oH.ie xecne. 

BeHaij,a, Kojii cy na KOBner nanqiihy 40HeceHn 
611^10 je 36. 

IlaHMHh je niicao MHoro 11 na cpncKOM jeanny, 
H Ha je3HUHMa xyt^iiM. O4 H>eroBnx cniica cbo 0B4e 
uMCHa oap OHHx KOJH cy ce, y OBaj Max, Mor.111 
HMcixii npH pymi : 



1. HaijK.i OeoOa ov.y.nuu Tuxilo!.a;i botanica 
AOKTopcKa jHcepramija, y nemxii. 1842: 

2 CaucaK ducbrnt nii.b.i c if^eeroM mro i>acro ij 
('ijnuJK, HeMaMKH y oprjiny oeqKor :<oo.ioujKor 4py- 
lUTBa, y Heqy. 1856 : 

3. Eiube fij5.ii>paj Ha ceijneTUHCHUM uite:ooaMa ij 
cped-hboj Cpouju, HCMaMKH y pacnpaBaMa 3oo lOuiKo- 
ooTamiqKor jpyuiTBa, y Beny, 1859: 

i, PuOe y Cpdujw, y F lacHiiKy iiiymrBa cpncKe 
c.iOBCHocTii, y Beorpajy, 1860: 

5. npu.wz 3a (pAOpy .uaoei(H.> y cjaupuucroHHuM 
BauaTy, HCMaqKH, y pacnpaBaMa 3oo.)oiu. ooraHU'i- 
Kor apyuiTBa, y Beqy. 1801 : 

6. 'jrKuP.u necaK y CpOuju. a tut.be xutu h.t tt^i.'My 
pacre, y T.-iacHUKy 4pyiUTBa cpncne c.ioBecHOCTii, y 
Beorpajy, 1863: 

7. lUaifjpaH, y r.iacmiKy 4pyuJTBa cpncne c.k,- 
BGHOCTii, y Beorp94y. 1865: 

8. (p.wpa oKo.iime EeozpaOa I iiajaH.e 18to: 
II - 1878; III - 1882: IV - 1885: ii V-to cc 
uiTavna 1888); 

9. Soo.iozuja, no Milne Edwaids-y. iipBO ii34aH.c 
1866, a 4pyro 1872 ro4. : 

10. Pesy.iTaTu jedHOZ ooTaHUHHoi ayrueawa no 
Cpuuju, HeMa^KH, y Cuo-MiMa ooTaniiMKOM qacniincx , 
y BeMy, 1866, a ^pyrii rivT. 1870: 

1 1. Hoee, luu perne 6u.hKe y CpOitju, mraMnimo 
Ac.uiMa MvieraMKor nncTiirvTa. \ MjeTuiiMa, npua 
cbcck;) 1862, jpyra — 186C., n rpeha IS70: 



•^56 4P JOCH't' nATIMHTx 



r2. npii.un 3a (pAopy EanaTa, y aycrp. 6oTaHiui- 
KOM qaconiicy, y Bciy, 1897: 

13 Utvii^i- II '^'I'niiju, y Beorpa4y, 1867; 

14. MuHeji:ijii:iii;i, no KajMany, y Beorpajy. 
1867: 

15. EoTanuKa, no lU.iaj^eHy, y BeorpaAy, 1868; 

16. KoaaoHUK u n>eioeo nodzopje, y Beorpa4y, 
1869; 

IT. HeiiiTo o Havni.v luijMaMa, y Kparyjeeuy. 
1870: 

18. UIijMCKo dpaef{(? u viuSjbe y Cpouju, y F lac- 
HHKy, y Beorpajy, 1871 ; 

19. fpAopa KneoiceeuHe CpSuje, y Bcorpa4y, 1874: 

20. EornHUHKo uyroearbe no Upnoi Fopu, y ay- 
cT(i. OCT. Maconucy, y BeMy, 1874; 

21. Cucapii V liodoseMnu y Cp6uju, y f.iacHn- 
Kv. 1874; 

22. CaucaK oiLhaua ca cydoeuMa Koje cy ynpaw 
1S13 II UpHOJ Fopu, .laTHDCKH. y BeorpaAy, 1875; 

23. Hoc, HeTuwap y uctohhum AAaiuia, HeMaMKii, 
y B?orpa.i\-. 1876 ; 

24. .h'^-l :irii;i'H)lif^a )/ OOiOGHOJ IMKOAV. IUTa\inaH(J 

y -uioTy Illuu.in, roAUHe IX, 6p. 8 — 12, y Beorpa- 
AJ, 1876: 

25. Coi^'i-IjiihK upeii MeTi'opuT y Cpniiju, y F.iac- 
HiiKy. Y Bc'orpaj,\ , l.S>!0; 

26. Jii p.,r,rpii_, Hiiuij.-iHH. HeKpo.ior, y F.iac- 
HiiKv, 1880: 

27. EumHi'.HKa Eainra, y llpoceeT. F.iacHUKy, 
y BeorpaAy, 1 881 : 



28. ri)uf)a .HI i/j.ioitfi liH,;.m:i'tmHi; Bijzniirn,'. Ihjr.n 
:i>;ifjn 3:1 (f).ioi>ij Kw-.m-aainif Eii^npcKo, v r.iaciiHKy 
1883. n 1886; 

29. (jjyromepe y Cpdujii, y r.iacjiiiKy, II o,u'.LKy, 
KILU3II 15-oj, y Beorpa/.y, 1883: 

30. JodaTHK (/j.urpu Kicr'/rrnim- rpniijn. y i;,.... 
orpaay, 1884 ;■ 

31. riiififuTutfHH HiieoK, y rtCTaitiinajtv ', y r>ijo- 
rpaay, 1885 ; 

32. Homro o pufnipcrtuj y ( 'pOuju, y y.Ci)\i. Ho- 
mmaMa". y Beorpa4y, 1885: 

^3. U.nupuua. flo'ia rpe.ia Hnriubipa i/ Cpnaju, 
y ,Te>KaKy,« 1886; 

34. uopoKAy Hniuux .hcutr, y „Te>KaKv,'> aa 
188 7, w 

35. 3e,ioHUH(' ui jyzowToHw; C'puujc, neMa-tKii. 
y Beorpaay, 1887. 

N pyKoiiHcy ocraBiio je : 

1. CmicaK 6LLbaKa ca oydoeuMa us cpncKo, (fl.iope, 

-laTlIHCKM. 

Obo 4e.io cripeMiro jc 3a mraMny. y n.e.\ry ry 
rioopojane oii.bKe Koje cy 40ca4 Hat)eHe y Cpuiijii. 
H nene 113 <t..iope Hpne Tope. 11 113 r>yrapcKe 

2. A:pnH<>Miij;i. Obuj iipiMMer riiiii'iiiti je ripe.ia- 
Bao KOJe y -liiuejy a kojc y liciiiKOJ LUko.iii, 15 
rcuiiia. 

3. BoTUHUHap y Hauunery u y uo.by ; 

4. fU.xopa Hamux Capa u jeaepa ; 

5. Jeaepa y Cpnuju : 



358 



4,P JOCH* HAHMHTi, 



6. Hoee ou.hKe, na-^ene na Ea.iKaHCKOM IIoAy- 
ocTpeii. 

7. IlpiieH.ni^ (p lope EaAKaHCKoz TIoJUOCTpea (pa^ 
3a Aic.'ijeMHJyi. 

8. C.niKe c upupode duybana ; 

9. Kpa.TKa ucropuja doTanuKe ; 

10. Bpihii,n ; II 

11. IIcTOHHU Kapaarv 

y CBHMa CBOJiiM cnHCiiMa. 4p nanqiih cMepno 
a.![i iicKpeHO Bpiuji CBOjy 4y>KH0CT : ocBex^aBa na- 
vKy H 4Bopii 0Tai;i6HHy. Oh ce pa4y.ie CBaKOM cbom 
Ha-iacKy kojh ooorahaBa HayKv, a.iii My je paAocx 
noTnyHHJa, ano ra je Haiuao hu seMAii CBOje oxau- 
oiine. 

HiHiJTa My Hiije ok.io Miuiije Hero nohii Ha nyr 
y CpoHJy, 4a mro hobo va\)e n npoyqn. 

— y Beorpa/iy oam je4Ba H4eM, roBopHO je 
OH BHUje nyxa : — a iim ce npeneM ea nyx, oce- 
haM 4a Mil je .laKoie, ii, noc.ie 4Ba xpii 4aHa, M4eM 
Kao 4a Mil Hiimxa Hiije hm 6h40. 

(jBa H>eroBa ^yoaB n.iahana My je 6iiBa.ia paB- 
HOM A>Y6diUJbj 04 cxpane Hapo4a. Bp.io Ma.iO HMa 
.by4ii y CpoHJH 4aHac kojh cy y Hapo4y HMa^ii 
X041IK0 nosHaHMKa II nomxoBaxe-'ba ko.ihko iix je 
iiMao 4p riaHMiih. 

3a CBOje Haynne pa40Be, IlaHHHh je iiMao OBa 
04.inK0BaH,a n npiinosHaBaita 04 HayqHHX 4py>KHHa. 
TaKO je 6ho : 

Pe40BHH M.iaH CpacKoz ynenoi ^pyiurea ; H.ian 
.Uarui^e CpucKe. y H. Ca4y; ^-lan Regia societas 



41^ JocH* iiAimm; 



359 



hntanica ratisbonensis ; iiOMacHH M.ian BaBapcKoi 
,ipyiiiTBa Polichia; i.ian LUno.iCKe komucujq; flpo- 
ceeTHOzn Caeera; M.ian Oddojja ^ijauHcae 3adyjK-- 
6 Line ; IIodpuHCKe C.ioze; AieKcimanKe HmaoHUxj^e; 
AonHCHH ^AaiaJijiocAoeeHCKeAKadeMuje; YzapcKe Ana- 
f)eMUJe HayKn ; Epandedypwuoza EoTanuHixuza dpyw- 
Tsa: BoHKoza sooAomKoza uncTUTyra ; Jei^a(yreeHUH' 
Koz dpyiiiToa, y lUep6ypy ; SooAomnoza u ooTanuHKoz 
f)pyniTi.in, y Bb'iy ; CpacKoz apxeo.ioinKoz dpyin- 
Tua ; CpucKoz .xenapcKoz dpymrea ; EeozpaOcKoz ae- 
eaHKoz dpyiurea, u ^pyiurea 3a uojhCKy apuepcdy. 
Op,ieHe H 3HaKe nan iiMao je oee : 

1. BeAUKu KpcT, Ce. Caee, apeoza jyeda ; 

2. TaKoecHu KpcT, na apcu.ua; 

06a xa 04.iHwnja npiiMno je 04 IL. B. Kpa.i.ii 
Mii.iaHa. l\ 

3. KpcT JinjinToa Upeenozn KpcTa, 3a .le'ien^e 
paiteHiiHa. 

IlaHMiiti je Olio qoBCK eiimera pacra ; npyniia, 
KoiUMuxa TB.ia : ca crapouihy ce jc oiio iipiiMCTHO 
norypiio; MacTii je 6no upue; hocuo je npaxcy 
opajiy II 6pKe : noc.ie4ibHX roAiina je 6110 iipoceAeo, 
a.Hi Kocy mije Hsryoiio. Me.io My je 6imo bhcoko 
H ee.iHKO, a OMii Ma.ie. 4y6oKO 1104 oopeaMa; r.iac ' 
My je Olio TaiiaK, a.ui jacan. a 6ece4a xemia 11 
npiijaxua. 

Pyi.oiiiic My je 6110 ciixair, 11 40(;xa iieMinaK, 
a c.ior KpaxaK. m paaroBCxan. 

IlanMHli je 6ho ne caMO y CBojoj nayMnoj crpy- 
uu je4inni y iiac; Hero je, ya xo, yoii!,e uiio mo- 



360 AP JOCH* HAH^M-R 



BGK .luxepapHO o6pa30Daii, ii ooraro HamixaH. Flo- 
pea cpncKora jesiiKa, snao je neMaqKu, ^laxiiHCKn, 

Ta.KljaHCKH, II I'paHUyCKU. 

Biio je Ht;o6iiMHO CMepan y CBeMy iiiTO 611 ce 
Tima-io H^eroBe .luqnocTii. Oh je rcBopiio ah hc 
pa4ii HULuxa bhuic Hero uixo My je 4yJKH0cx, 11 
onaKO KaKO My je AyJKHocx. 3a to ce je n My/j,Ho 
Ka4 6h ra ko yaeo xea^uixn sa H>eroBe pa^OBe.. 

Ihiao je Hte^y 4a ce caxpaHii Ha KoaaonuKij. 
J.oiJ,HUJe, BH4ehH 4a oil uaspiiieite xe JKe^e oh.iu 
xcLUKo, 04ycTao je 04 H>e, na je nte.ieo caxpaniixu 
ce y cBOJoj EoraHUHKoj Bhuitu : 

— HeKa Me CBanii 4iiH rpeje japno cynue, Koje 
rpeje 11 Moje UBche, a nena Me HeKa4 h 4yn^iB 
3an.bycHe I... 

Hajnocue, Ka4 je seh BU4eo 4a he yMpexu, 3a- 
K.ieo je 4o6pora aexa CBora, r. MM^ana MocTwha, 
Koju ra je ucxuhckh vcpehaBao, 11 y oo^ecxu, Kao 
luxo on npaBM pot)eHii chh, no4Bopno, 4a My Mpx- 
BaqKii KOB^ier na^iiHu 04 Apsexa OMopuKS, Koje je 
OH npOHamao n nayuH oojasHo. 4acKe 04 OMopiiKe 
6110 je llanmih 4aBH0 Ha6aBiio, u aa xy noxpeoy 
qyBao. 

— II Taj KOBMer, penao je 4a^be cxapau: — 
nei:a mii iia'iimii MapKO Cxo^iap, KOju mu je 40cxa 
4pyriix noc.KiBa mcciiixo iiBBpinuo. 

To je cBe ii3BptueH0 xauno, kmko je iiokojhiik 
Hape4iio. 

3aBitLuyjyhH OBy upaxKy 11 cyBonapny oe^ieuiKV 
o pajHOM >KiiB0Ty HesaoopaB^bCHora HayqHiiKa, j;i, 



4P JOt ill. iiAHmjit 



til 



II iiexoTime, noMniu.biM iia iiamy ujKo.icKy om.im- 
,\miy, iiOMiiui.i.uM Ha one kojii cy na iiaiacuy ii:h 
uiKO.ie, H Bch ce cnpe.Majy jh y{,y y jubhu jkiibot. 

FoAiiHe 184»i, Mecena Maja, jaK.ie ripe iieriyiie 
42 roAiiHO, 4p JociM. IlaHMiih npeii ce je nyr ja- 
Biio y Beorpaay. Omah. oh Huje HoanaBao Hiihora. 
HUTU je Jbera ko 04 Ceorpabana .uiao : na ceaKHvi 
BparuMa Mopao ce jc KasiiuaTii ko je 11 una Tpa>Kii. 
na 4a My ce oTBope.... 

ro4HHe 1888, ^eopyapa 25, raj iicTii mobck iipe- 
Miiiiyo je y cbomc cvepHOM cxany y hctomc Beo- 
rpajy, 11, 3a jejaH qacau, sarpece ce no.ia npecro- 
Hima KpabeeiiHe; upne sacraee sara.iacauie ce Ha 
HayiHiiM n npocBerHiiM saBOjiiMa: HajMaH>e f,aMC. 
naJM.iat)e uierpqe 3iiajy 11 npimajy ko je to Kora 
Beorpa,! t.iko >Ka.iii; MpiBa riaH'Hiha yauMa H3 hbc- 
roBa CTaiia 11 nparii CBa cpncKa HHTe.uireHuuja, 
npaTH ra yiipaao ^eo Beorpaa, c ;e uito Mapu 3a 
Hayny 11 3a KibHry y Cpoa; Tiaea iipKae cavi co- 
60.M, ca 1" CBcuiTeiiiiKa 11 4 h^aKona, H,ie npea 
fbn.Me. u ■iiixa My CBC'iano oiic.io: TiaBa KpyHiicaua 
no.ia>Ke CKydouenii Beiiaii na KOB-ier noKoJHiiicy : 
npiicycTsyje caMprnoM oiie.iy, reinii yuBe.beny nop)- 
4HHy, II Hia-iii QiTo My /Kvpuii 4p/Kauini iioc.ioiui 
npe'ie HcnpaTimi ra 40 bcwhc Kyl.e ; 4i)>KaBa cpa- 
cKa ysiiMa na ce xpoiiiKone o ynony noKoJHiiKOBy, 
u ue.ia Cp6HJa, cas Hapo4 cpriCKii. 6e.ie>Ku 4a h tc 
CMpTu Kao 4;ih HeiiaKnahena ryouTKa, Kao 4aH 
oiiiuxe Hia.iocTn cnera nap04a cpncKora. 



362 4P JOCH* nAHqii-R 



^HMe je noKoJHiiK saAOouo TO-iimy noiuxy 3a 
Henyne 42 roaiine jKUBOxa cBora Met)y HaMa u 
c naMa? 

— ^HMe? 

— Hii cao.bOM, HH nyuiKOiM, mi o^iaroM, hh B.iaiu- 
hy, Beh je^iiHOM ncKpenoM jbyoasAy npeMa CBOJoj 

HaCXaBHIiqKOj, CBOJOJ Hay^HUMKOJ, H KIbllHCeBHnHKOJ 

AyJKHOCTii ; xy je nouixy oh ocbojuo ohhm xanau- 
KiiM nepueM cbojhm, Koje Hiije niica^io hii sa nape, 
E^n 3a c.iaBv, hh sa 4oria4aH>e, hii 3a ona4aH>e, nero 
Aa y^iiHH no CBOJoj Moryhnocxn jBopoy n yroaoy 
iiayuH ti oxanonHH'.... 

0M.ia4nH0, y34annuo nauia ! He4pa oxaijOHHe ii 
npocxpana cy h roxooa cBaKa4 4a 4a4y Mecxa cbhm.i 
qecxnxHM h Bpe4HHM cuHOBiiMa cbojhm, kojii ro4 
ra sac.iyjKe yby6aBAy h nonireHnM pajOM. 

0M.ia4viH0 lUKO.iCKa ! RaHquh je, 3a >KHBOxa, oho 
XBOJ uacxaBHiiK, HeKa xii n no CMpxn 6y4e npHMep 
H Bol^ y ii.y6aBH npcMa nayun 11 y 4y>KHocxn npe- 
Ma oxaijoHHu ! 

B^aro caMpxHUKy Kojii, .leHcyhu 4a 6opaBa BeuHn 
canaK, ocxasAa sa co6om xo.hiko n xaKBa pa4a, 
xo.uiKO n xaKBa ycnexa ! 

B.iaro seMAH, Koja ce MOJKe noHociixn xanuM 
cwHOBHMa CBOJnMa! 

B.iaro OM.iaAiiHH KOja ce, na nyry CBOJe 4y>K- 
HOCXH n .LyoaBH k oxaijoiiHii, u\ia 4 a yr.iCAa na 
OBaKe npuMepe ! 



/Vl. It). M.H^H'REBFrT;.. 



l^ 




^ DR 

W^^^ 301 

rM^^ G6 

% knj.n 



Godi^njlrfa Nlkole Cupi<<a 



PLEASE DO NOT REMOVE V 

CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET 

UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY 



I 



^ 

* 




5^, 



I 



-,, ... M^ 



^^^^^^in\ -^••fr~^\^S^